(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Advanced Microdevices Manuals | Linear Circuits Manuals | Supertex Manuals | Sundry Manuals | Echelon Manuals | RCA Manuals | National Semiconductor Manuals | Hewlett Packard Manuals | Signetics Manuals | Fluke Manuals | Datel Manuals | Intersil Manuals | Zilog Manuals | Maxim Manuals | Dallas Semiconductor Manuals | Temperature Manuals | SGS Manuals | Quantum Electronics Manuals | STDBus Manuals | Texas Instruments Manuals | IBM Microsoft Manuals | Grammar Analysis | Harris Manuals | Arrow Manuals | Monolithic Memories Manuals | Intel Manuals | Fault Tolerance Manuals | Johns Hopkins University Commencement | PHOIBLE Online | International Rectifier Manuals | Rectifiers scrs Triacs Manuals | Standard Microsystems Manuals | Additional Collections | Control PID Fuzzy Logic Manuals | Densitron Manuals | Philips Manuals | The Andhra Pradesh Legislative Assembly Debates | Linear Technologies Manuals | Cermetek Manuals | Miscellaneous Manuals | Hitachi Manuals | The Video Box | Communication Manuals | Scenix Manuals | Motorola Manuals | Agilent Manuals
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Omnia Andreae Alciati v.c. emblemata : cum commentariis, quibus emblematum omnium aperta origine, mens auctoris explicatur, & obscura omnia dubiáque illustrantur"

i^L\\X|V 




LIBRARY OF THE 

UNIVERSITY OF ILLINOIS 

AT URBANA-CHAMPAIGN 

Emblems 

853 

ALiyCe 

1577 




A^ ■':'■ 



y\^ CiAxxiv 



;^, 






O MNIA 

A N D R E A. 

A L C I A T I V, C. 

EMBlEMATA: 

CVM COMMENTARirs, CtJlBVS 

E "nbk'matumom.niumapert<iorigine,mens 
aui^oris t xp'icatur , & obfcura omi:ia du 
biacjucilluitrantur: 

Per Clavdivm MrNofiAi 
^iatonenfi-tTLj, 




V^ 



=^^?0 



4X' 



Antverpi^:, 

Ex oilRcina Clinftophori PlantiniV 

Aici;i(ypographi Reg^. ™ , ^^ 



Jtf. D, Lxx VI r. 

CVM PRIVILEGIO. 



^>-w^^;:i^ 





S^VMMA PR.lVIlECir.- 

R E G I s PriuilegTo caattim eft ,hequis Ewhle* 
imta CUrifs, viri D.^ndr. Alcim , citra Chriflo- 
phori Plantini Architypographi Regij voluncatem 
imprimat,autahcubi imprcflaimpoftet , aiit venaU 
lia habeat. Qui {ecus faxit, confifcarfonis h^bror um, 
& quinquaginta florenorum poena, fifco Rcgio cx- 
Ibluenda , multabitar : vtlatius in Rcgiodiplomatd 
cxpreflumeft. 

Signac. 

f.Fahru 



'T 




nRE V E RE N DO IN 

^ CHRISTO PATRI AC D, D. 
A N N AE ^ CoEiiobij Beiiigiiiani ac 
Pultemarum meritifs . Aritiftitiy 

C L A V D I V S M I N O S S. 

Y yi fuferiore anno LutetU dge- 
res , Antisies ornatifime , apud 
m'e plane conjlitueram teoffcif 
caufa pra eo ac dehebam vijere,^ 
tarnetfinulla fatis idoneaoccafio 
rntht oblata videretur , nifiea forte ^ua olim a- 
fud Gracos zful^o iritafuit^ctvTOfMtroi dyctS-di 
dyccB-cov l^/ ^ctTrctc ftVTCLi. Idvcro mthi fa- 
ciendum e(fe duceham , vt non modo metinte 
ammipropenfiofum (^ ohferuantiam fludio alt" 
quovelcerte mediocri , quantumpofem , tefta^, 
tamperf^ectamd^ redderem ^fed & confilijmei 
rationem de puUtcandls in Alciati Emblemata 
Commentariis a me pridem ahquo meo lahore 
cpnfecfls, dr fub tuo nominCyVt in animo habe- 
bam^ euuloandls apudte deponerem :eo£ prom- 
ptius et alacrius ia genr^ offctjd me obeundum 
flattm effe colligebam^quodnullum Gmnino gra- 
ti animi argumentum tibi adhuc pr^huifjem , 
Sedcum id, quicquideife pofit^ aut fiquidom- 
ninofit, nondumrnaturum fatts parattimj^efif^ 
K^ 2 fcirem. 



fclrem^ quemaimbdnminfrlmis cutfiei?am:te^ 
feriis dtquot rjegotils occupatum pr^fcmirem, 
minime^, ceffatorem agere vel in fummo otio, i 
quihufdam qui te affecfantur,acciperem: dr de- 
niquemeanimo (vtmeanaturafert) verecun* 
diore agnofcerem^ quam vt te tot^ tam^ arduis 
impltcatum confdiis^aggredi , fiedum conuenire 
auderem , idomne, nonfatls expeditu^s curis^ in 
almd tempm prorogare quanquam tnuittisad' 
modum cenfui. Nam vt vere apudte femel d^ 
ingenue fatear , nefeio quo fane ruliico pudore 
deterritu^ , animum tunc maxime temporis in- 
ducere nonpottii^vt me tibi offerfemiquanquam 
tamen cum me non parum luf^enfum ea cogjta* 
tio teneret^ mihi duhitim effe nonpoterat te.curn 
ea qtta pol/es gratiitaie dignttateg^y admirahilem 
quandam c!^ inffinem comitdtem adiunxiffe ,- 
tttm ea natura d^' moribtis infiitutum excul- 
ttimj^ ^non tam ex aliorttm fermonthtis & fama 
fublicayquam aperta clarag^ obfertiattone depre- 
hendeham [qtuppe qui nemini vnquam te adirel 
eupienti aditum pr^clfiferis , fed comemomni- 
htis ei^ affabilem vultum fermonemj^ pr^hue^ 
rtSy vt nemtnem a tuo congreffu , cui per te non 
fuerit facium fatis ,vnquam dimiferis ) comit- 
tere tamen adextremum nonpotui^ vf te verhis 
duntaxat y d' nul/apene occafIone{ quod dole- 
ham)fihimea & iniportund falutatione molc- 
fltiseffm, Iddum caperem conffiy, nequtddif^ 

fimHkm^ 



limtdem , vocahar tum primum ad profeponis 
munm A Theologo cordatljsimo Fajforio : qtn 
vir optime in me animattis y.fiatim uhi pedem 
figere coept hac in Academia,pene nouu^ mjpesy 
mihi fuafor fuitvt ptMice docerem, quodonus 
longe grauifimtm tentar^ coepi, cum idamicts 
tnets erjdiitis hominth'j^ gratum fore prafenfi, 
Ea certe nonparua remora totttm me addtxi ad 
fiudia htimanitatis recolenda exercenda^ , vt 
dia4 omnes cogitationes ahiiceremificj^ tandem 
faBum eliy vt cum mihi me volent^ lihera tem- 
pora detra^a effent aut omnino , aut magna ex 
partCytunc maxime horas aliquot fkhcefitios vtx 
ac ne vix qtiidem fuffurari commodepottfi, vt 
qtiodanimo agitaueram^confequipoffem. Ctmj^ 
dies permultos pratermififfem, o^yVtrusiictt^ 
ille Horatiantis, expeciarem dum amnls deflue- 
retyt/Iefenfitm non tam lapfitu efl^qukm effluxiti 
vt repe?2te fenferim me incidtffe in ea tempora^ 
qu^mihiadte, vtfiatueram^ eundifactdtatem 
peniths eriperent . Itaque cum nolirtimhunc 
lahorem qttihufdam de caufs fiufceptum, df vi- 
gilits aliptpt confe^ttm pralo committi cura- 
remiidq^ vtfieret commodius ydtligentifiimo ex 
iis quos nosira tulit d^tas , Typographo^ Vlantina 
credendum effe ducerem^ in ptiblicum exire non 
fum libe/iumpaffusy quin aliquem primhrn na-t 
ifus effem , fuh cuius attCioritaie tttttusin ma- 
mshoMimm v^niret, ^tiod ciim fi^c dtu^ 

v-^ i mws 



f 

ammo agttarempi vnns omnium occurrijli^qtd 
fnihi ddiHmenti plurimum (^ ornamenti hac 
farte conferre pofis , vt te digniorem velpr^- 
fiantiorem , aut mag^ opportunum plane non 
haheum, Cui enim mearum lucubrattonum pri- 
mttias aquitis hoc tempore confecraro , quam ei 
in primis , quem eitis dompi^s archimandritam 
meritifimum inti^eorjn quaprim.ts eitts opup' 
euli line.zs me duxijfe meminiffem , c^ cui ali- 
quam meiprogre^m partem referre iure deheo? 
Exhac enim^imptdfu maxime & confdils intC' 
gerrimi viri D ,Le-pardefftfs, ttd Achatls opti^ 
mi y cum tantum officif meacceptffe gaudeam^ 
nunquam profeBo committam^quin grati ani^ 
mi tefttficationem altquamprji meferam-, (^ v- 
hictinqtte dtcendt vel fcrthendioccafionem mihi 
datam tntellexero^ memorem me etgratumpr^' 
here ^quantum maxi?ne potero , non definam. 
\^ccedit htUyquod eo meorum fiudiorumjpeci - 
mine fperem nonnihilgratine initurum me apud. 
tos potif^imiim,qtiihiis fecundum Deum mepe- 
ne omnia debere profiteor y atquepr^ mefemper 
feram , ne inntimerahilia illa heneficia , qu^ in 
meqtiafi fata intelligo y vt fiolo plane fiertli ^ 
infoecundo commiffa vidfatur. .^icquid ita^ 
fit,qtiodverihs ohtrudo qtiam offero , permulto- 
rum^ dr quidem eruditorum quorundam roga^ 
tu, qui periclitandas ingenij mei vires effe cen- 
fueruntyfub tuopottfiimum nomine volui app4r 
- rere. 



fire^ quod ciuibHs nostrls grattofnm ejje mn 
ebfcuris teHimomis fubinde accipio . EH enim 
fitalaHstuA in flurimorum & clarorumviro^ 
rum conj^eCiu excel-o df iUuHri loco^non modo 
^juod educationem nobilij^ma familt^ f^ire^ 
(vt ita loquar) d* morum egregia facditate 
frdiditus fis y qua tuam virtutem S* generis 
f^lendorem omnibt^ frobatum cumulati^tme 
teddls : fed & auitam fidem pietatem^ y qua 
fermultis alik^ quifimtlem vel^qualem digni- 
tatts^radum confcenderuHtJnfinitisfiadits an^ 
tecellas, Vt enim vno verho^tantum in te virtu- 
tum cnmtilum effe nemo nefcit , vt e£ ^fivltra 
progredi oratione insiituamy ftnt amnem meam 
laudationcm longo interuallo excejjur^ : qtttppi 
qui certb fcsam nunquam tta magnifice quic-^ 
quam de te dtcipoffe^idvirttn quinfiperet tua: 
proinde^ non mthi videbor operam itififfe , aut 
hona^hora.s mintis apte collocaffe ^fi^ vtijpero, 
te hic mthi patrontim pr^Biteris ^ Cr mihiquod 
aliis ntmquam dcnegafii , Herdicam nempe iU 
lam aninu optimispr^eceptis ac regia natura im- 
buti benetiolentiamyleniter acplacide commoda- 
ris. K^ccipe itaque^ Antiftes ornatipimey no- 
flras hafce Commcntationes ^ qu^ tibi quidem 
fuerintvice fymboli alicuitfs , c^ tanquamar- 
rhahonis fne^ in teobferuantue , cui^ fatcium 
locupletif^imum videbor percepi(Je , fi tibi <7rata. 
omnia ejjefenfero^fic enimfiigidamy quoddici- 

W^ 4 ^^^^ 



tur^fufundes^mej^ non mediocrher wflammA- 
bls^ vt alia qrautora longecL folitioraParturiam, 
Sedomnino totum hocjichaheto^ mmLmihifu* 
turumfrim tis rebti^ , qu^ addtgmtatem tuam 
cir pr^Hantiam pertinere arhitrahor , vt mihi 
tuavoluntate nihtleffe cognofca^ anttquius. Et 
hdcciutdemhafienusfatis : vereor e^imteif/a 
grauitate^ amplttudine , ^ doSirinavirum^tot 
tantisd^ occupationum quaft fluEiihips ohrutum^ 
fhrtbus interpellare , Luteti^ , Cdend, Dc^ 
cemb.u. D. Lxxi. 



9 

VlRT DOCTISS. 

NICOLAI GVLONII 

LITERARVM GRAECARVM 

Lutetia^ Profeflbris Regij, de his in AU 
ciati Emjblemata commentariis. 

'Bvvicopoq /u^-ydXH A/oc h Mivcac oa^^YiQy 

Tfi^ TLvaSosH €>uenXdCcy a^cnnp Oiutipo^ i(pt!y 
^S TTo,^ j(^ juyiTiV <hj)oLCocy^ e^i^^vci. (iiiXiiVp 

dp^juivotQocriiit; Kpnah^id^wcVOjuyi;, 
Tov S'yi/uov Mivci) fuSjCLj 9-pi'^i)tv^,j(^ cwrai 

Saif^^v h) Sd^vm Upov oZpv %Shv, 
c/K Sim&iv Kpmnc, iXiJccovicfbi hdiov vScop^ 

rS Si Jtopio^ccM^voQ fAsi^ oi{pi ^cor 
owui)(pL pytryfpcov &tT ivd-vjuyi/j^^Ta (pcuvjy 

lyt ^pvtribi fOAtptSc vct^jL^vx xdu^ce pm' 
$in7rziXeuoripcov v7itfJLvi\/u(Sf'^ '^9iyrirajaVcl):av, 

« vio(;y aMaf vooc yn^Xiog <p^vi<l' 
ftn (m,^nv/Z,&i zpv(picvv cuv/y/L(^.Tci- fjLV^oov^ 

fjLCLVfK; dXnB-^nc, O^iSiTwJhc %^ri<{, 
cu Si TrupiTC^oXcu AXzictrS eig Jki^fkXct 'spycc, 

a^ivficoi; rh Iftov yjtpTvpiaGi Xoyoy. 



A ; D. GV- 



D. GVLONII EPIGRAMMA 

LATIKIS EXPRESSVM 
NVMERIS. 

Ter ternoslouis mdttorr^xGnopui annos^ 

CM^onida vt cecinit Mufa verenda, fuit: 
o^ quo confliumyfacros mentisj^receffus 

PercipienSjleges Crettbus ilk tulit. 
K^t nolirum Mufe Minoim aluere henign^^ 

Cuit4s AfoUineA tempora fronde tegunt, 
Dant^ Helicqniadum facros hat^rire liquores^ 

Indefatur rettdit munera Uta Beum, 
Oratorum igiturfiue enthymemata torquety 

K^uretis ex facro defluit ore lefos: 
Seu referat nohis vetertm monimenta virorum^ 

CAlens canaillitu niLfuerite fapki 
Sitie etia absirujas resprorsu imigmatapadaty 

Oedtpodemvates vertdtcus fuperat. 
Explanata quide Alciatt hd^cBmhlemata^pafim 

Tejlantur me nunc omnia vera loqtU, 

Vercebac P.Pinellus Vindocinenfis. 



CLAV- 



GL AV D II P^,TI I. C. 

I N qy E SVPREMO SENATV 
PARISIENSIPATRONI, 

AD CLAVDIVM MINOEM, 

DE HIS COMMENTARIIS. 

HippoLYTVs Stygia iaciik difcerptus in vnda, 
DonecApollineasracromedicamineproIis 
Parribus vnitis vitamqaeanimumqaerecepit. 
Ver(ibus Alciati tenebris caiieq; fepultis 
ReflituisvicamjVitam manusinuida Parc^ 
Quam violare neqait,nec tempora vincere polTunt. 
Namvariisdifnifa locis Emblematadum tu 
Colligis, Alciatus fuper^s anurgic in auras 
Clarior,adiund:is qu2? vix cognouerat: ex quo 
Laude tua interprcs merito potieris,c\:au6tor 
i£cerniimviuctchartis immortuus^uum. 

lOAN. BVCH^RI PARISINI 

TH. BACCAL. ADEVNDEM. 

D V M nouus Alciato per te exornaturami(Jus, 
Lucem irerum vc culcu fplendidiore fcrar, 

Qiiid fruflra ipfe tuos quereris procjiile labores, 
Et iuuenile^prius quod fuitjinqnis opusf 

Scilicet hxc praeftant/ateor: fed fint bona verba: 
Ilk viri fuerant, haecraodo fcripta fenis. 

RO- 



" ROBERTI VVIDII I. C. 

ADEVNDEM. 

A R T I B y s exiguis magn^e eft excellere laudis. 

Qiiid, rumma (i lit primus in arte locus? 
Dum ftudeo,ne poftremas & iuris & iqui, 

Ncu facilis MaCx cognitione fcram, 
Ante oculos vcriufque duo exemplaria pono, 

Minoem Mufe, luris & Alciatum: 
Hicfolidamexreliquisiurispercalluitartem: 

NiI,Minosquicquid fcitque docetque, leueefl:. 
Et quos argute labyrinthos fecerat ille, 

Hisaditum Minos,non Ariadna, parat. 
Pcrge igitur, Claudi, qui jcnigmata dodta refoluis, 

Inftruis ad fummum tu tibilumen itci:. 

FRANCISCI IVRETI 

DIVIONENSIS I. C. 

A L c I A T I f^idit fifimeros vena aureamagnoj^ 

Carmina vel doctis nonfat aperta viris. 
^ojfet at vtfuaues qnmis gufiare lepores 

Htiiiu & ignotas tHtw adire vias, 
fy^mos hiccefait Latoi numine natm^ 

Quifalebroi omnes jHsrulit emedio, 
Sic etenim purgata via eftprius tnuia multis^ 

HancfecurM vti quifcjue fuhire queat, 
^J^iror ego^ dtcesy ardenti incenfu amore: 

Non ego,fed voces Pythipu hafce refert, 
Qm^dj^erare aufim primos cum excefferit annoSy 

Qui vixdum iuuenis creditureffefenex? 

CVRAjFINIS CERTVS. 



15 

EiVSDEM FRANCISCI 

IVREtl DIVION. 

P A R T V R I T ingenita Natmd legefcracis 

Semper nvui qmd u4fricd, 
Hoc ettam Mtnos cenfendus mort videtur 

^yHomo vel omm tudtce. 
T^amque fubinde partt foecunda fnente libeUas^ 

(*y€t monHra nonfnnt Afica^ 
Tali Pieridum foetu Rejpublicagaudct 

ISl^ouus fubauEia liberis. 
Talt Pieridumfcetu Refpubltca lumen 

Sumit recens & efficax. 
JQmd (iiafipboles venerando iureparenti 

Sequax rependit frdLmiurru: 
f^yfn bella Mimsdebebit froltheatHS 

fufi:o carere pramio^ 
ty^n quodliuor edax extrema fiUre ppultus 

^oBfkta tantum cogitur: 
'UiuHS adkucfiuctum merit& non Uudis habebii 

Kt hacfuaturpofthumi^? 
^t [atis ante fides ftudtorum exaEki tHorunL» 

SFh vi[a dociis omntbus. 
Quem tua longinquum tam non tranfcenderat erratJS 

^dulmfkma Caucafiim^? 
I^limirum Itcjuido gcnerofiim nojfe valemm 

Solis leonem ex vnguibus, 
Quimtiam vaftifalfum marts ireliquorem^ 

Vna probaturguttula, 
Haud tameh interea languefcitfra^ vetirnd 

^TaHti^ mensfiib otio, 

^am 



14 

Nar4 nouapMteritis adcrefcere plura videntur 

Ncgotiis priorihds. 
Tot veluti cnris fddornm totj^ catenti 

tyfgr/feti tmrHm extenditHr: 
Vixfmili vt verfet lahentem culmine montis 

Lahore faxum Sifjphus, 
nAcft vera cahunt^g^Hdent diuinamouerf 

"^ondefinente luhrica: 
Ety cjudi colligiturnullis ratioiiihns^aEiu 

Qy£termtasfe perficit . 
Cuim quiccjuid hahet nomen genium^ lahoris 

Natura^mosq^ dicitur. 
Num cipJum indefffa rotut vertigo^marisj^ 

^y£ytu6 vagatur inquies^ 
e^» ddtur immohli tardum pede cernere Solemy 

Facis corufcd frodigumf 
Jgnea mens igitur^qmbm& cdestia conBant^f 

Cirmjeminumftparticeps: 
Qutd mirum nufqudmfitorfet ^fentiat vUa^ 

2^eccorpoyismorasJHif 
Vnaiarhen 2\4tnos fuhit admiratio mentem 

Tam multa quod Cudis noua: 
Sedpartumgenerofa necfmt mens ed.ere ^nundet 

Nt literarumfiumine. 
t/4ut huncprAcipitiperiturumpellit ahoYtu, 

Nec vila opem Luctnafiy t. 
rPcBus hahes grauidumprdLclaris artihw^ ornat 

Tagoq^venad.ittor, 
Vt tihifit fitis, vt fi^ri nimiumj^rapaciy 

Cui dum reuerfa nil Ceres 
Quam Idltum infehx^ ftertksj^ relinquit auenas^ 

Opestuasdepafcitur.' 

Nec 



^ec ntemlnijfe potefi qukmftt tilfUaHtafupekex 

Et alma Yerum copta. 
O felix mmium cm tam iicei effebeatoX 

N on dtqua fors efi omniftm. 
Vereantem intitrfo tefians nomine , Kf i N o s^' 

In lvcido mvsas f)re. 
Nam Mufjz tnterittu horrentyjplendoriiamors 

Tenentttr e^demmaximo» 
^um tm lucem igiiHrcAcU adhihere tenebrk 

Nondefmt folertia: 
Edticis fpecula Inmen qmdpmper adeptuf^ 

TfitoJequAnturpofierp, 



CLAV- 




i6 

CLAVDIV S MINOS 

D I VIONENSIS, 
LECTORI STVDIOSO 

ET CANDIDO. 

RoTOGENEM pi(ftorem (iia jcta- 
tc nobikm , tam improbo fuifi& 
ftudio, tamquc indcfeda pingendi 
cun diligendaqne memorias pro- 
ditumcll,vt Apelfi parinomnibus 
elTeporucrit ,limanumdetnbuIatolIcrealiquando 
potnifTet: adec vtileinomni vitxhumans inftiru- 
tovulgatumillud,</«i^b «>tfi', vrliocrateaincom- 
poiitione cura diligentior aplerirque reprchenda- 
tur. Quod ideo a mcdidbum putes, amicc Ledor, 
vtplanum tibi faciam , quis mex commentatioris 
in ha^c Emblemara modus a, me fit adhibitus : in 
qiio nimirum emultis qux facil^cogerc citrane- 
gotiurh poteram,eaquce duntaxataccommodatiora 
videbantur, magifque necc(Iaria,(uisqua^que locis 
^ontuli Sl digelli . In quo malui , vr fas elle duce- 
bam,breuius omniaperfeqiii, (Sc leuiteratrin^ere, 
qux pcmini elTe ignotaquafi certo tenebam, quam 
qua/i psi-lo^Seiu^&c lot is quibufda cofnunibus exfpa- 
riari.Sednete ploribusmorcr,n5 videbituromnf- 
no alienum, fi re abouo, quod artint , repeiira, hu- 
ius mesE lucubrationis confilium explicem ,vfea- 
dem viacompertum Frabeas, qnicf qunnrumque in 
literis contenderim, quosque labores hadenus in- 
eredibilifacuitatum pene omnium inopia perpet^ 

fan limV 



. ^7 
ius fim . Ego ciim fperarem aliquando me libera- 
tumiridifficaltatibus «3c,peneciicam, miferiiSjqui- 
bus cxerceri& interdum obrui pupillusfolet omni 
parentum ope deftitutus, vt nullis maiorum imagi- 
nibus infignis, ncque adminiculo quodam meliore 
fuftcntatus,manendum fempcr quafialiqua in vigi- 
lia mihi ftatui, neque animum ita deieciiVt a libcra- 
liumartium ftudiopenitusauocireritametfi neque 
fortuna, nequc alia melior occafio Hunc mihi fru- 
6tum , quem Dei benehcio videor confc^cutus , 
haudquaquam polliccri vidcretur. Quod nonideo 
dicOjVtinfoIenriLis me efFera,ied vt intclligas quam 
me mei diu m ultumque pcenituerit , qujpp^ qui in 
aliis adolefcentixcrepundiis,temporisaIiquam par- 
tem nef;io quo modo rriuerim : nimirum quiadu- 
ris &plufquama iamantinisilligatusvinculis, non 
potuciim vt fumme cupiebam ,nifi tarde admo- 
dum promoticri, eamque viam & vitae inftitutum 
cofcdtari, quod ab ipfa pene pueritia mihi finxeram 
arque ftatueram. Nam me (annoaetatis duodeci- 
mojperfcptennium ferme ad miferam paedotribs 
conditioncm relegatum,& nodis,quibus meexpe- 
dire non niCi ferb admodum potui, decentum coh- 
ftrinxitinimica&certemoleltafortiscoditio, quas 
ftudia mcancfcio quo veterno quafi fopira & ferme 
cxtindtareddidit. Quibusinmilcriis ficanimusoc- 
calluir , vt feptem iUi anni ciciiis elapfi fint , quam 
mcii mc otium tam male collocafie fenferim. Quse 
qiianquam vera fint, tamen cum exantlatosame 
Jaborcs in mcmoriam reuoco , eft ccrte ^uod fum- 
mo & praepotcntiDeoimmortales habcamgratias, 
c]^i mc hoc veliiti gyro includi voluerit : atquc me,' 
B quan-- 



quanquim eaaetate nfmium rudem, ftecdum fatk 
confiimatum , prouinciam fufcipere conceflit j ad 
quam partim xtatis imbecillitate , partim etiam in- 
genioli modulo ac captu omnino eram incpcus • 
Poftquam enim lingua: Latinaz & Graecie , Mathe- 
matum &c Philofophiac periparetici^ rudimenta de- 
liba{Iem,earumque difciphnarum cognitionem a- 
liquam percepiflem in palaeftra viri literatiflimi L. 
Baezjc, Hifpani hominis (cuius in Logicis &A- 
rithmeticis commentationes inlucem cditascerta- 
lim ab omnibus dodlis commendantur) opportuni- 
tacem ahquam fum nad:usea omnia rccoquendi (e* 
duhus^quse per triennium &e6phis inPhilofo- 
phico fiadio primum haufcram. Inquoquidem 
diururnacerte, parumque vtih meduatione rete- 
xendojhsrendum mihi diutius fuitquam vnquam 
cogitafTem , vt quafi fcopulum Sifyphium toto fer- 
cne feptennio cffradis pene viribus voluerem.Du- 
ram proculdubioetintolerabilemreruitutem. Qjj^ 
tamen a me di6la,nolim a quoquam ita accipi, ac fi 
quasin ftudiiscerumnas pertuhjtam molefteferre 
debcam : nihil enimeft quodtanti faciamlabores 
nefcioquos,autfpontaneasillasmoleftias,quaeftu- 
diofoscomitari folenttquanquamtamen (vtidin- 
genueaclibere) dubiusfim an ratione aliquacon- 
queri mihilicitum fit,qu6dfortunamnon tam ini- 
quam habuerim, quam ingeniuminani admodum 
&'rufticano quodampudoreprarpeditum. Deie- 
nim oprimi maximi bencficioCcuius munere ac do- 
nofum k\ quodfum) recreari paululum occepit 
ingenij mei languor : & ita hucufque perueni , vt 
nunquamepoenitucric rantillislaboribus adeptum 

ftudio- 



ftudiorum ffudlus vberioresquimVnquacogii;a(^ 
feminon quod ingenio mc valere pute(quod in m6 
qtiam fir exiguum,plane fendo) Ccd quod mihi na- 
lci contigerit temporcfeliciore,quo inciderimint 
prarceptorem cordadflimum, multiplici rerum co^ 
gnicionelocupletem5&,quodinmaximisduco,mi- 
hi bencuolum. Exeoitaqiiecijmexcefli.quantura 
in me fuic, bonorum auclorum tam Gra^corum 
quam Latinorum pomc^ria libero &quieroanimo 
peruolutaui ,fuitenimmihiotij{acis : bibliothccas 
virorum aliquor erudicorum adij , quantum roihi 
conceframfuitj&eruditionisalicuiuscomparandae 
initrumenta quamplurima perquifitti, eaque auidc 
arripui,quafi diuturnam ficim explerecupiensjvc ea 
mihi nota eirent, quorum poftea vfim aliquem^ 
quanquamadmodum mediocrem ,- fam diligentia 
^'ftudio confe^bacus. In his itaqueciim mihivi- 
dercraliquanto imphcatus,deq; multis multa con- 
fultaiem iCommod^ incidic in manusmeas Alciaci 
Jiber Emblematum, quem recens nobis Lugdixia 
aduedum ,& a;iquoc annis dnte, Parifiis excufum, 
noucram a philologis omnibusnon minimiim c6- 
mendari.Q^iem cumdemanibus fc^re non depo- 
nerem,& multa in eo perobfcura.deprehenderemy 
inquibus harrebam diutiiis, 6<:in mulrisnitenda 
fudans, quod tunc inopia prefllis libtos nonhabe- 
rem,fcircitabarex Leodegario Agachochronio, Bc:- 
nedidbino Diuionenfi,homineveiepio, & inHe- 
br.^a,Gr^ca, Latinaque lingua non mediocriter 
verrato,vnde mihi omnes nodi & fcrupi diflblui 
pofient. lUequidem de nonnullis me iibereadmo- 
nuic, fed hoc maxime, vtfontem ipfiim,fi fieri pof' 

B a fet^ 



20 

fet^adircm ,ex quonimirum Emblcma quodque 
fumpmm ffleconftaiec: & Alciatum Alciatoin- 
terprete, quoad eiits maximc fieri pofTct, enarrarc: 
id efl:, Alciati fcriptaalia^cfuo id praeftarem commo- 
diiiSjfeduto &accurate voluerem : vtque ingenij 
vires peticlitari paterer,mequc nihilo icgnu\s cxcr- 
ccrem,cum ftudiamihi aliagrauiora norifuppete- 
fent, ipfa omnia EmblciTiata (chohis & commenta-: 
riisilluftrarem. Cuiusviricohfllioprimiimnonlc- 
uitcrinflammatus, primas lineas (vtactasadhuc te- 
nella perferre potcfat) ducere incepi: in quo primo 
impetu fatis mihi fum confcius, mc non fecusatq; 
vrfinum foetum inc5ditum plane & informem pc- 
perifle. Qupd enimmihihicaudior impcnfifliimc 
placeret , eum fumma pef legi auiditate : cuius opes 
admirabiles vcaccuraiius & meUus excuterem,a- 
liQS prerofque qui adjioc argnmentum ram plaufi-- 
bile facere viderentur , deuoraui: pefqiie muhaf 
PhilologisE areas locupletiflimas fumma cum vo- 
luptate exfpatiatus, ad extremuni idmihi lucrifeci,- 
quod nunquam fuiflem confecutus , nifi conatum 
6c diligentiam aliquam in hacrerum difficultaread-. 
ieciflem, Qui vero mihi non placiiiflet Embrcma- 
tis ipfa ratio, quas pra^tcr epigraphen, rei toiius ani- 
mam, duo admirabilitef ihtef fc iundacopulataq; 
compledbitur , pidufam nimirum & poefirh, artes 
germanas,6c qnq. fe itaexplicent,vt ahera fitaherius 
mrerpfes?Nemo nefcif piduram efle poema tacens,- 
pocnm vefo picturam loquenteth : iliaquidem rc- 
fertanimum , ha?c corpus. quo fit vt edfum ferum' 
^afh multiphcium nouitas, 6^: ihgeniofii pricruin 
liOFnihii^iTi adinucntio nonpoilit noncflegra^a ^m 

<|>ia' 



qua&aiiresdulci carminum numerodcledentur, 
iSc oculi pidturxlincis oblectationem capiant. Non 
potuititaque hic liber vel ob argumenti rpledorem, 
vcl audtoiis nomen clariflimum apud omnes qui 
non funtalicni a Mufarumamoeniorum choro, np 
gratiflimus efTe: cuiusleppres & concinnitatem eo 
pluris £acio,qu6 video maiorcm cum voluptate yti- 
Hkratem meoconiundtam jquam aliis penemnu- 
merabilibus qui quotidie manibus teruntur. Quis 
igitur mihi iure ruccefear, aut paulo etiam iniquiiis 
fi:ontemcorruget,qu6daIiquas horas ineoexpla,- 
nando collocarim? Non enim meam qualcmcunq; 
induftriam & ftudiumabhocgenere (criptionispu 
tauivnquam ahcnumclledebcrejquanquam non 
parum m eoviderem efledifficultatiSjquasni/isb 
homine & otio 6c literis abudante, vix eumci poflc 
vidererur. Quod fi quis animo rcputet id npllo la- 
borcanobisabfolutum cfte jcenfcatquc id opcri$ 
quibuflibetautetiam GrammaticuHs committinp 
minus quam mihi potuifle^yehcmetcr errat.Quo- 
tus enim quifque cft (abfit arrogantia di6to) qui yel 
EthicsB dirciplm^ aut phy fiologix ignarus,i^e dicam 
hiftoriaeaut linguas Gixcz prorfuS infcium, qui v- 
num autalterum Einbiema prodignitate enarraritf 
At verOjVtifthxc mifia faciam,quLs nofter in eo ex- 
plicando & illuftrando libcllo conatus fucrit & in- 
duftria , vt cruditos non latucrit , jta irnperitis non 
poteftnon efle perobfcurum & valde ignotum, qui 
non plus ea de rc quam csci dc coloribus iudjcare 
poffint . In qup ccrte Ci non ingenij dexteritas ? liqua 
vel rerum peritia melior eluccfpt,at faltcm diligen'- 
tiaqua^dam obfcruari non obfcure poterit ab ns pQ 
B 5 liirimum^ 



jtidimutn , quifuerint aequi rerum sEftimatores . Id 
vero maxime, nifi fallor, pei-fpicuum eritin obfer,- 
wandofonte&origine cuiufcunquc Emblematis, 
incompaiandis vtriufque linguac audonbus , qui 
magnum videbantur adfcrre adiumentum ad iin- 
guias notas &explicariones, vtdenique incumu- 
Jandis iis locis,qui fparfim apud Alciatum in fcriptis 
aliis prolixillimis habeantur . Qiue cura dico , frio 
equidem quid mihi obiici hoclocopoilit ; Siccine 
tuam diligentiam abomnibus itacupisapprobari, 
vtnihil omnino conccdasiis qui ineo hbello pri- 
miam enarrando non modoelaborarunt , (hd quo- 
(damraodo fuam nobis indnftriam probauerunt? 
Cer[e,vtverufacear,mcdeftiiisdcmefentio,quam 
vtvchmincidereinminimam arrogantia.' lufpicio- 
nem: fcd vt aliorum ingeniorum fum candidus ^fti- 
n'iator,ica vehm hoc mihi tribui concedique , vtde 
me non falfa iadlanti jfcd vera dicenti mihi credatur. 
Ncenim diflimularc vidcar, fcioante annob odlof. 
decinijSebaftianum Stokamerum Germanum in 
aliquot Alciati Emblemaca fcripfillecommentarior 
la ((icenimappellat) familiariteradmadum & ftur 
dio facih concinnata : fed an fuerit audloris menr- 
tem , &• argumenti fplendorem fecutus , alicrum 
efto iudicium . Loquor dcTornchj Lugdunenfis 
Typographi edicione,no de alia quadam quam antc 
aliquot annosadornauitPlantinus hac nolba a^tate 
dili^cntidinuisTypographus : eaenim aliquot ac- 
celTionibLislQngenliacftquam pnor : quod non e- 
ricobfcurumei qui editionem vtramque confcrre 
yolct.fed vel pDfterior,vtuc{it,eaeft tamen,vtcru- 
ditonjraocuiisiionfatis digna videatur. Scdefta, 

CcnpCit 



i3 
{cdpfit Stokamerus illc in aliquot Emblemata, non 

tamenattigit omnia rfiquidemforte diuinarenon 

potuit quid inaliisau6tor fibivcllet, ita quxdam 

perobfcura funtjVt vei multarerum cognmone,vel 

Delio natatore fit opus ei qui ea commode velit ex- 

plicare. Adhsec, etiamli Barthoiomjeus Anuius, vir 

cruditus, breuibus verbis,6<: Laconicis admodum, 

omnium fere Emblematum fententiam compie- 

xus fit, cum tamen no puduit aliquot intada omni- 

no pr^etcrmifide, quam ob caufam nefcio,ni{i qiiod 

vcrilllmume{IcvideoquodvuIgbdicitur,Dodiert 

ctiam quaedam ignorare: vei,vt cum Poeta^Non o- 

mnia pofTumus omnes.Nihil cnim moror lefuitan^ 

famili^ fodaie aiique, quemaccipio ante annos [ex 

in hac Academia publice interpretatum hxceadem 

Emblemata : fed tamen qu2edam,non omniaatti- 

git : quamnam ob cauiam nefcio, nec vt fciam fum 

admodum follicitus '.me ramen non fugit, fi perfe- 

cuturusedet quod inceperac,aIiorumquorundam 

induftria eifui(revtendum,aut ccrtevigiliasmaxi- 

mas eum impenfurum In explanadis rebus tam va- 

riis, tamqile ingcniose ab ingeniofillimo lurecon- 

fuito excogitatis aut efFormatis. Quod tamen didii 

noiim,vtIefuitxil{i quicquam detrahi velim(qua- 

doquidem iubensfaueam literatis omnibus,cuiuf- 

cunq; profedionis &:inft:ituti habeatur) n5 Iiocdi- 

co,inqua,vt mihi canere videar,qui nihil aliud pof- 

fim de me aflercre , quam quod ingenio pene nullo 

fim : &: fi quid fit jllud diligetias cuipia velim tribui 

potiusquam acumini autdexteritati. Atfiadam- 

pliorem expofitione multa deeffe aut excidere ob- 

iccerit aiiquis, cft cercct^uod refpondeam,nihil efle 

B 4 quod 



^4- 

quod omnibusnumerisabfolutu fic & perfe(fl.urii, 

quid cnim me o{lentem,cum mearum omnium co- 

gicacionum tellis conidentia mihi nequaquamim- 

poncre fullinerec? Sum equidcm,vt veredicam, 

quod potui, confecutus , nuUumque vnquamla- 

borem in bonis au6toribus euoluendis, qui in hoc 

mihi poflent cfle commodiores,efFugi,vt ipfam au- 

cloris mentemelicerem : quam ii nondum aflecu- 

tusomni parte videar,camen quantumameiieri 

potuic , conacusfum , vteo nomine noftram qua- 

lemcunq; diligcntiam do6tis aliquando probatum 

iriconfidam. Quam flgracam ftudiofis,vcvtilcm 

fpero, & aliquadignam approbatione inteliexero, 

eificienc profedo, vc induftria noftra qualifcunque 

neicio quoveternoquafi fopica excicecuradidnon 

niodo illuftrandumjied etiam ampIificandum.Sed 

quid defperem ftudium ciufmodi gratum fore,cuni 

rcs per fe iucunda^cvtilis mjrabiles amoresin ani- 

mis eorum qui func ingenui & iibcrales, exciccc ? 

Laudatur a nobis Orator,Poeca, Hiftoricus,PhiIo- 

fophus,aut aliquis ahus fcripcou,fi yvu/uat( infi- 

gnioiibus lanquam ftellulis et^^ulgeat & fplende- 

fcac: quae cum alicubi lcguntur,digitoaut cranfuer- 

fo cakmo notancur, vc memoriascommodiiisinfi- 

gancur,& cicius occurrantjCumiisopuseric.Acqui 

has fencentiasnonpaflim,nec femper,nec vbiuis 

reperireeft facile,cum nullum iic Emblema,quocl 

pr^Eter fcntenciam non atiiciac animum rei nouita- 

te,6iegicgiaquadamanciquicatis cognitione. Ad- 

liasc yva,uai iunt interdum obfcuriores,neque o- 

mnibus peruiiE eife poiFunc: Emblema verb auc 

fubied^ piclur*E caufa,auccai*raini$ if/jA-yeiA^aut 



lT/>frt?H,aliquam facilitatcm habct,in qna poflita- 
nimus conquie(ccre. Proinde non mirum vidcri 
debet,{i hocfcribendigenus & Alciato,& viris plc- 
rilquegrauibiis impense placuerit , vt aliquid eiuC 
modiludis eruditis confcqui pofTcnt , quod ftudia 
grauioradulci (vtita dicam} ienimcnto rccrearer, 
Id cnim rimile prxftitere pofl Alciatum Gulielmus 
Perrerius TholofaSjqui Morofophiamcentum La- 
tinis dc totidem Gallicis tctraftichis confcnpfic. 
Hmcpegma Coftalij habuimus,hincBartholomqi 
Anulipidtam Poe/im egregie & folerter elabora- 
lam : mittoenim Bocchijlaudatumingenium, qui 
in hoc gcncrc fummu fe artificcm prxftitit: poftrc- 
moque omnium optime poft Alciamm,ii quid mi- 
hicredendum fit,Ioannes Sambuqis, & Adrianus 
luniusfuanobisEm.blematacuderunt, quibus ni- 
hilingcniofiiisautaccuratiiisadinuentum,nihildi- 
ligetius elucubratum autabfolutum videatur. Sed 
vtfupcrioraEtatc Alciatus fuit^ita, nifallcr, habcri 
ctiam dignior & audlior honorc debet:qucm Ci hoc 
ingenereprimastencredicam, qoas (uoiurcmihi 
repetercvideatur , non eft quod quis fufpicetur mc 
n5nihilfamaE dodiftimorum huius feculi virorum 
Iunij,Sambuci, AchillisBocchij detraxiile. CJuod 
ftudij genus,nififuifiec hberaleccnfendum &do- 
dlo homine dignum , noluifient ipfi profedto viri 
ranti fuam induftriam coLulille.aut bonas interdum 
horas coliocailein iis quaenihili facienda cfle du- 
xifitnt. Scd dc his iam fatis. 

Supcreft vtbreuiter totam noftrae commcnta- 
tionis rarionem cxplicemj iisqucrcfpondeam quos 
ad obtredandum ciuus quam imitandun> paratos 

B j eftc 



i6 

eSh ccrciflrimum cft. In hac tota incunda rationc ni- 
hil magis obfemandum eile duxi, quam (quod n5 
parum vtile £iiturunieflec&nece(Iaiium)rcrupos 
omncs & ma:andros difficiliores,vt locos ctiam ob- 
fhiros enarrarc,<S: Emblematum pene omnium o- 
riginem ex fuofonte du£b.n>repetsre, poflremoqj 
vfum cuiufqueloci &:fententia2 facilcm provirilf 
paae adhibere. Quam veio perfpicue & commo- 
dh id a nobis tentatum fit,non dico perfedhim, alij 
viderint : aliquidcerte laboris &diligenti2e obfer- 
uari non obfcure poteft, fi dodtrinx parum & eru- 
ilitioniscflc videatur :in quo tamen ab iis qui fcrio 
do<Sti funt & htcris poUtioribus cxcuhi, facihusali- 
quam gratiam impctrare mihi videbor , quam im- 
pcritis &: quibufdam ncbulonibus, quiomnia non 
modb temere vcUicant dc improbant, £ed quod ha- 
bct Comicus , nifi quod ipfi faciunt , nihii rcdum 
putant. Nullum adhuc fcriptorcm legi , qui cuiU- 
bct in omnibus fatisfccerit. Nam in mukis cura auc 
labor deiideratur , in aiiis ingcnij dcxtcritas, auc 
Gtxcx UngUcC peritia,vcl Latinx proprietas: inaUis 
denique mukorum audorum lc(5lio , aut hiftoria- 
nim cognitio : quafi vero virtuieshac omnes fmgu- 
laeinfinguUstamfacile deprehendi poflent. Non 
cnim me latet in Virgilij poematc, Scruij Gramma- 
tici diligenris 5c accurati opcram fiEpenumero re- 
quiri : quemadmodum nec defunt, qui itidem in 
Porphyrionis ^ Acronis commetariis in Horatium 
defiderent : fed certe hi mihi videnturmolertitirmx 
ccnfores,qui cum nihil faciant, nulloque fe laborc 
nobis eommendenr, importune tamcn deaiiorum 
fcriptis conqucruntur . Non Dmen vc mea quali- 

cunquQ 



cunque commentarione praeiudicatum alicui ve- 
iim^ quafi mea tam vnice probem, vt noiim aliqua* 
do vel emedarijVel caltigari.A quafufpicionequan- 
tum abhorrcam,& fcriptis iioc tempore,^: femper 
viua voce proficen Iibere non definam : qui nihil a- 
liudadodisrequiram,quam vthafceminutiasrua 
reprehenlione in quibuserratum frierir,aHquando 
digncntur ;vtiniisrecognorcendis parem diligen- 
tiam acqueoperam iubentius afferam . Non enim 
noflros eriores emcndariferemusimpatieter, ncq; 
nos vUo modo piguericaudirc poticraruggcrentem 
6c meliora: vc nec molcilum fuerit priorem fenten- 
tiam commutare , fi quid miniis accurate traditum 
autexpenfum a nobis quifpiam conqueratur.Quod 
dum facio, videri nolim in publica Hterarum caufa 
pra^uaricari, &eadocerequaraliquando putem dc- 
aocenda.Qupd tamen nec (ine exemplis nec ratio- 
nibus me prarltare velie ccrcb fcient , ii modoadilc 
aliqua iniudicando xquitas ,ciimnemini dubium 
efIepoflic,pofteriorescogitationesmelioreseire:& 
Hippocratemarrismedicae principem accipiamus, 
quaedam afenon iatis diligencer tradica , primum 
emendiile , ne casterietiam in idem impirgerent. 
Idem fadlum a M.Tullioiegimus, qni, ciim Rhe- 
toriciIibri,quos adolefcens admodum (Iripferat, 
non fatis placerent, vcminus emuncSlos damnare 
magna parre maiuit, quam corrigere, fcripfitq;ac- 
curarius libros alios oratonos,quos canti fieri a do- 
disagnofcimus. Sed & Fabiub duos Iibrosa fe pri- 
mumDearcedicendifcriptos, quod nonfatispro- 
barentur,expunxit, &duodecim illos vtiliilim.os 
liobis magno fludioforum omnium applaufu de- 

dit> i^ 



^8 

dir,in quibus videtur & priore/ emendafle, & per- 

fedius aliquid reliquiile.Qupd iUis itaque tantis vi- 

ris laudi darum e(l infiiis retractandis , non debe^ 

quidem nobis efle damno vel iadurx, vt memine- 

rintquorum maxunc intereft , dodtiores permulta 

fcire,non tamenomnia.ltaq; vtleueriorem omnem 

obiurgandi anfam praecludam , fubinde Horatia- 

num iftuc apud eum qui fit reprehenfurus , oppo- 

no , vt & (eipfum noric , & errata mca me non dc- 

prccantem fuftineat: 

Si cjHtd nofitfti YeEltHi iftisy 

Qmdtdm impam: ft nonyhisvtcrc mccHnu^ 



SYN, 




^9 

SYNTAGMA 

i) E S Y M B b L I S: 

STEMMATVM ET SCHE- 
matum ratione , qua^ infignia feuarma 
gentilitiavuIg6nominantur:De4;Em- 
blematis . 

E SYMBOLIS& rerumnotisnonnul- 
^3 p''erique lcnpieruDt : eorum tamen ne- 
mo eft adhuc, quod fciam, qui eam ratio- 
nem & argumentum fit accurata difpu- 
catione perfetutus . Id vt praeftare <juo- 
dammod6pofnm,qu6d videameas par- 
tcs hoc lcco mihidtmatidatas , de inuen- 
ti''neiymbo!oram,eorumque viu & finequa.dam , (i noa 
accuratc arcerte breuiterdicenda niihi videntur,ncfubiadc 
cogar anxic repeterc qua: femel dixiffe fans erit. 
^tt<efue,it inuintioprima S^mbolorum. 
CoMPiRTVM quidem nobiseft vel fola conie<5lura, 
jsrimos illos homines, fed potiflimiim Aegyptios &Chal- 
daeos,qui infcholaMeraphiticaphilofophati Iunt,im6antc 
cxprcflam nctarum ai:t charaderum inuentionem & lcri- 
ptursp vfum^reperifTefymbolaqu^dam rudia^vtanimalium, 
vel fiderum,vc1 rcrum aliaruni,qui <«^yXi;^<y.««,id efljfcul- 
pturasfacras appellarunt.quod prirrumab his fadumeflc 
cohf>at, ne abin-perira multitudmc myflena &aicanafa- 
pienriae,qu3m colebant purisanimis-acmanibuSjfacilcpro- 
fanarentur, fed ab iis duntaxat intelligerentur, qui facris iif. 
dcm initiati elTent . Quarurri rerum initia prima fiiifle ad- 
modumrHdia&fimplicJanemo a'mbigit,qualia fblenteflc 
rcrum peneomnium principia, quae arcbus miniraisiorta 
randem prngreffum ampliorcm , & certe maiorem confc- 
quuntur. Qjjod nobis planum efTc poterit,fi eam inuentio- 
nem.qiiam Aegyptiis &ChaIdeisaccept;tnirribuimus,con- 
feramus cum ornatu, & accurnta cxp6!itione,quam huic 
frzchrx inucntioniGr^ci adiectrunt, rantaprofcdocum 
'^ciaiilate & apparatu,vcpgfleriores Giiecorum cogitationes 

^prioribu^' 



/ 



3^ 
prioribus his, & fcrmeincultis AEgyptiorum fignispKcfcf- 

xc non dubitcmus. Eo enim fa(ftum efle crcdidcrim , quod 

ctiaminuentdfcripcura? vfti ^acuriofis c]uibu(c]uein^eniis^ 

fed maxime pKilologis, Imperatonbus,daeibus,&a!iis etia, 

quibus politior quaEdam literarum cognicioj rcrumque me- 

liorum ciegans &cultanat»rapljcuit,audl:us fit &an'crua- 

tasntjnfine literaruni politioram OTnaixiish.^^yh^JC^tKZt y- 

fus.Adquam philologiae partem quodam modohocSynta- 




sjucdhic a meinchoatumporiils quam pcrfedtam ) finga- 
mils primuninobisaliquS ordinemfamiliarcm,vtemdito9 
homines,& maximererum antiquariiriirludioroshacqua- 
licunqucjredtamcnfamiliari commcntationeiuucmus. 
Quid Symholumf^ (juotupUxfit huxM yocU accej-tio. 
S Y M B o L V M ita Gnci definiant : s-vuZcXsv Ir)* I4 «5 
lr*»>JA*«*f aviAt^.».<{t y^ ^fKiou; eft id quoaliquid conic»5lj- 
rhus&cognofcimus. VoCabuIi huiusmultae (ignificationcs 
occurrimt: ex quibus hasruntinprimis . Symbolum accipi 
vulgarceft pro fignoquodepiftola: ,vel vafi ,autdolio,aut 
cxteris eiufdcm generis imprimitur,ncrcfignentur aqui- 
busminimc oportcat:idque nos vulgariiingua Marquam 
norilinamus. Dcinde pro bcllico figno , quam Tc Aeram vo- 
cant, Gallis Moiduguet. Tenio idemfonat ac collatio vcl 
pecunia,quaplures invnum conrerutltadcpulas&conui- 
Uiacelebranda:quo fenfu plerique vjri crnditietiam fymbo- 
lum,& {ymbolam, vfurpant neurro&feminiho generibus, 
& quibufdam rarionibus confirmant, Symbolam dcdi.apud 
Tcrentium,hon Symbolumdedi ,eltclegcndMm. QuartOj 
SA'mbolum naptiarum annulurn fignificar. Quinto, conic- 
£luram fcu indiciam,quo praenofcimus aliquid,vel coniici- 
mus,vel obrcriiatione dignum putdmas. quofenfu ad res 
variastransferri teftanturav^lorum monimehta. Sext6,pro 
Principis numifmacc fumitur. Scptirho ,pro argumento, 
feu etymo , feu dcniqhe vaucinio aut nota quad^m qua 
ciuidpiamocculratur , led ramen docTtis auribus intcliigcn- 
^um proponitur. quo fcnfu poftremo nos Symbolum ad 
tmblematis naturam accommodamus ,&vcluti adfiaem 
doftrihuius Sy ntagmacis esplanareconamur. 

Ve 



51 

OfiSERVAMVs itaqucalapientibus Acgyptiisfym-» 
bola primum fuilTe vfurpataillaiquac h^yXviptxa. nuncupa-. 
baut,auibus fuam raram illam quidem & reconditam fapie- 
tiam folis iis agnitam efle volebant, qui ea fc dignos pnefta- 
rent. Abcacnim Gonfulto &prudenter hifcc ingcnio(is& 
cruditis fymbolis,vtiiamadmonui,profanumYulgus arcc- 
bant: eoquemodo arcanaillado<5trina2 reuera primse &ar- 
dua: jcaftis bcneque rotundis auribus & praeparatisanimis 
cxcipi volebant J nfignis cft apud C lemetem Alexandrinum 
locus 5.Strom.quolocoait, Aegyptios&Hebrxosfymbolis 
yfbs fuilTc reconditis, vt fapientiac diuinx eos participes effi- 
ccrenr, qui rebus facris initiati cfTcnr. Addit etiam nefas exi^ 
flimntum Platoni,cumqui minime purus clTet , ad purum 
quidpiam attrediandum accedere:c]uam ob caufTaraiacra 
vaticinia acnigmatis reddita olim fuillb conftat,ncc vera my- 
fieria oftcndi lis (blita.qui tcmere & irapudenter accedcrcnt, 
lcdquiprimiim purgati elTent^fefequediligenterprjcpara- 
rcnt. Obieruat idem cos, qui ab Aegyptiis doccrentur, pri- 
miim qaidem arripuifTc viam &rationcm , quae vocabatur 
i7nfs>,«y^^titn,id eft ad epiftolas fcribendas comparara mc- 
thodus:aitcr3mjq>3a facerdotesvrebanturjidefl: 'np^yfttut^- 
t«; : tertiam&pofrremam /!£5yXy0/«»iKnominabaiit,ide(i 
iacram quandam fculpturam vel cxlaturam : ex quibus ma- 
xime celebris fair ea quae <7T/f*'«aAi;cidiccbatur. Longioref- 
fem,fi exempla Clcmentis vfarparem,quq cadem pene fiint 
apudOrum Niliacum.Sedvnumidduraxat.Omnesquot- 
quot vetuftis tcmporibus dc rcbus diuinis aliquid fcnpris 
mandarunt , tam Barbari quam Grreci, rcrum principia oc- 
c-<i]taei1cvoluerunt,&ipfumvcrum.^T^«7.^(>W;a:nifTmatis,{i- 
ffnis,rymbolis, &allegoricis quibufdam figuris tradiderunr. 
Eadem fuere cclebrata illa Graecorum oracula iqu^caufa 
eftcur Apollo Pythius cognomen Xtfl/.-^habucrit , c6 quod 
ob'curcacobliquc refponderet. Cum Clemente illopoly- 
hiftore vna coniungam Plutarchum ,qui difpuratione ttc») 
l^m^^^ r^jf 0'c-t^r^(J>r idem omnino docet. inrerqne alia 
oftendithccYcterum Aegyptiorum inflitutnmfui(Te,vtab 
iis legerentur reges , vel ex ordine facerdotum , aut eorutn 
qui militi^ nomen darcnt:c6 quod iili obfortitudinc,hi ve- 
xo fapientiam magni ac ceLcbreshabercmur. Si quis c bcllj- 

cofia 



3^ 

cofis rcx crcaretur, ftatim fc faccrdotibus erudicndum da-' 
bat, idemquefapientia: particeps cfficiebatur , eiusinquam 
fapientiazquaefabulis pleraqueoccultabat ,&obfcuroquo- 
damverboruminuolucro vericatem complccl:ebatur. Ha:c 
eius verba : dj6y< lytvi^p t&i afim , ^ ^iTc*)^ t»}? ^iKoai^iccs 
iynx.tKpvu{dfir,s TX TTvX^ic /^C^ftt? j^ Xopts, ccfAuJ^/as iti(pei<r<ls T?ff 
«A»)$««« y^ 2^^xjjis t^iffijs. C^iiod certe ipli notant , ciim 
Sphmgesaateniplorumliminalocant: innuuntenim cam, 
quam de rebus facris doctrinam profitentur , ea fapientia 
coqftare, quae obfcura iit,& inuolucris quibufdam iateat. 

Ve Pythagor^ fymholti. 
:-. C E RT E antiquaillaP)thagora:fymbolahuius Philo- 
ibphiae vfum non minimum pracbuere,' quae ciim a Tyrrhe- 
mis (apud quosfuiteducatus, teftePlurarcho)autab Aegy- 
ptiis, vt relatumcft ab lamblichonobili Philofbpho, acce- 
pilTct, itaexcoluit ,vtmagnam fua: dodrinie partem hifce 
myfteriis occlufam eire voluerit. Tradit cnim idem lambli- 
chus, cos olim deligriaire per nauis gubcrnatorem, fupremii 
Dcum, primum motorem, & primamillam caulam rerum 
omnium ,■ vt oftendereht omnia Dei prouidcntia curaquc 
adminiftrari: vt per mundilutum,materiamaptam adge- 
nerandumjipfumquc corpusihtelligi volebant. Atqui& in- 
tcrdum non alio lymbolo Deum defignabant,quamoculo 
depido j cui & baculum feu fceptrum fubftituebant: quan- 
doquidem Deusvnuseft, quiomniavideat,&penes quem 
fit praeccllens & regiadignitas. Nonnulli tamen ftantem ba- 
culum ad aliud rcferunt,nemp^ ad naturam diuinam «£^7»p- 
r» t(ff^ iyJrtjry ,id eft mutationi minime obnoxiam , & qux 
nunquam labefadari aut imminui vllovnquam padopof- 
lit. Hanc Aegyptiorum Philofophiam Cha^remon comple- 
xuseft, vr&Orus Apollo Niliacus : autit Pychagoras,illu- 
ftrarunt cxcellentcs quidam Philofophi&lcfiptores nobi- 
les AthenaEUS,CIeraens& Cyrillus Aleyandrini, Paafanias, 
Porphyrius,Plinius, Appuleius, Plutarchus : quamqueno- 
ftraaptate pene intermortuam magno labore ac irduftria, 
imo vero admirabili pencq; diuino ingenio excitauit, fuisqj 
perfecitnumeris Picrius Valerianus, magnisillis Hierogly- 
phicon Comnficncariis. C uius primx fapiends vfum, nc id 
«J^flimulare vidcar, retinuerut multo ante Pythagoram Mo- 
^cs^/Salomoh, aliique Hcbrxorum (apientes : funt & qui de 

Chai- 



t^haldacorum {ymbolis cx Pfelli commcntariis , quibus ma- 
gicaoracula fcu ChaWaica Zoroaftres cxequitnr , nonnulla 
pofteris rciiquerunt. Sic cnim ex figura pIantarum,florum,' 
animaiium,ftellarum,rcrumqucaliarumpIeraqueinuoIuc- 
bant,- vt minime putcm commodius fapictiaE: reterum qua{- 
damreliquias ad rioftra vfque tcmpora tranfmirti potuilTc. 
id vero fi quis velitoftenfum cire aliqua exemplorum farra- 
ginc, ftatim coUiget , pro fertllxcatis iymbolo Papauer vfur- 
patum j Cupreffum pro niorte, Oliuam fignum pacis, Lau- 
rum & Hcdefam mgenij (emper virentis , Malum coto- 
heum connubij , riotam iilHem habitam fuifte , vt Satyrum 
vel Capram libidmis, Leoncra tcrroris, iracundiac, domina- 
tus : Solem anni , Lunam men(is , & coEtcsftalialongfc mul- 
ta,qu2 immcnlb laborc parique dodrina idem Pierius cxc* 
cutuscft; 

i^ndeffTofeSltn Stemmatumyfut. 
Ex Q^ o fadum cifc conftat, vt fapientcs quique pofteri 
inucntionihuictamingeniolk mukum ornamenti adiecc- 
rint fuis tum libris, tum difputationibus : fic etiam permulti 
nobilcs & generofi » viriquc principes , qui bellicis olim ne- 
gotiis praerc<3i funt , vtctiam hoiie ,qui cundcm dignitatis 
gradum obtincnt , quo fui nomiriis atquc famili^ fplendo- 
tem quamidtiftime propagarcnt, ftemmataqu^dam Scfym- 
bolahbivfurparunt.Etceneomnibuspenegentibusinmo- 
rcpofifUmfuir, ytfpeci^lc aliquod fignum militare habe- 
rent , quo faciliiis cogi poffcnt , & in vnurti conuocari locuni 
milites, quivel fparfivel fufi extra caftra cifcnt. Occurrit 
hiihi quodDiodorus Siculits i.B<oX«fl. retulit,quo locoini- 
tium eiuirnodi fchematum videtur repetere a tcrriporibus 
Ofiridis,his plane verbis:To^'«4«tI OVlg^J^ <rujui?petT^(^ ^J« 

ruas ^iiffZK^^^ls i7njy}fAii7a,%it eW^e/j ^jva Titetv i^um tSK ecvot' 
KHuiTViTnficwTiis ^vhf^if. Pindarus cnim teibseft Am- 
phiaraum incxpcditioricThebana pidiidraconcmin cly- 
pco circamtulitfc : Statius Capaneum hydrae : Polyniccm' 
Sphingis imaginc, vfos in fcutirfuiiTc, In bcUo Troiario A- 
gamemnon piflum habebatiri fcuto Leonem vna cum epi- 
grammatCj ovti^ fSfl (poZ^ Irt Z^rciy : VlyfTes dclphinem: 
Typhoncm Hippomedon otc fumos ciflantem : Perfcus 
Mcdufae vclGorgonis caput. Nequc enimdubiumpotcfl' 

e c^' 



clVe qiiin & caeteri Nobiles Cux infiGTiia faroiliaf^fcu rymhdi 
laquaedampropriafibivedicarint.Homerusalrera.Aeneid. 
id minime iibi praetermittentlum putauir, tum Turni auxi- 
liares copias memorar,duorum hominum aniia (igriaquc 
diligenter & ftudiose pcflecurus eft. Cimbrorum & Teuto- 
num bella ilio horribili , quod in Mario Plurarchus defcri- 
bit,idmemoriadij^numnotat,eospopulos, qnnnquam im- 
manitarebarbaros,fuisinpeItis,rcutisjaiii5querdgenusbel- 
licisinftramentis,nonmod6nitbremarmoriimfuiire,red& 
depicVasferarumimagines. Nonnulli purant Mariumpri- 
murti' Aquila pro fchcmate vfum^vr pr^tcr cateros teftis oc- 
curritVal.Maxim. Primisenim imperij Rcmanitempori- 
bus. inexpeditionibns beliiciscum educcndacireracies, aut 
ctianimanusconlerendaj.pi^ofignOjroenimanipulJsvteban- 
tunvnde legioncs mani^ulares primo appellatasei]cccn- 
ftat. Sedcum incremetnm aliquod cepiiretimperium, fig,na- 
aliafibifinxernm ,qua!iafuere Lupi, Equi,Capii, MiiiO- 
taurijprovario Principumarbitrio, quim.iliubus pra:ficie- 
bantur. Sedvt eademn'Tn Aquila vfurpari coepracftpropu- 
blico &pcrperuo imperij RomaniryrabolOjlicvru-» inua- 
luitjVtquajcanquelcgiodifun^flasinricniun-! notashaberer. 
quodpoiTens !ta tran!miiTum efl, vt eiuf; rei memoria.qua- 
cjuam ion»arcmporum. intercapedine , lonf^oque fpatio , & 
pene vetuliatis obIiuianederner{a,rcriptorura bcneficio ta- 
mcn nondum intermori potuerir. Dio traJirin Pompeij 
Maoni annulo expTefia fuiire rrophaca tria, vt antc idcm 
Sylla didator ficri fibi cururat.Plutarchu'; vero ait in eo fum- 
mipreti) lapillo, qui Pompeij fuit, quique pof^ morre eius, 
C;rrarem coe'gitadlachrymas,Leoni'; confpicua fuifTe ima- 
C;inem enrem tenentis:. Quod o:elius dod:rin.r reconditioris 
quanquam pIcTiq; ludicrum elfecertfeant, arufim tamendi- 
fereidrapicmibusolim hominibus familiarc habirumprd 
cerroconftarctquoddeclarantcrudira&Iiterat^illa fympo- 
fia: quorrtaximcnomine Princfpibusdigna vrderidcbet ea' 
cxercitatio, quos fi verc Pr^incipes agant, literatis colloquiis 
ruasepuIascon>^ire par eft': noti vt inertes quidam aulici , & 
(quod dicebat ille ) arietes in aiireo vellere;quilapillis& 
Ceileris, qui cubis & foliorum Infu noii rtiodo totos dies te- 
jfunt,in quibus luditur quidem, fed intereapermultum oti|- 
& pecuniarum impcndicur , muitcq,ue plusremporis infu- 



iriitur,quam ncccfle cffetjcum in ea f)'mboIoni dodriiia cx- 
crcenda,& liberis homiiiibusdignacognitiQne,non medio- 
cris vtiiitas capiatur,ingenium intendjtur,iudicium augea- 
tur, exerceatur memoria , mirificaoblcclatio iapiarur. Sed 
haec miffa faciamus. Quam enim fuperioribiis anreadtis fe- 
Culishiclymbolorum vfus magnisquibutdam' viris arrife- 
rit, eismplis innumerabilibustcftatumhabemus. Quinid 
anciquari) &ftudiofi longeant^, Sc \ioc nortfo feculo di!i£^e- 
terob!eruaruntinquibuidamprifcorum temporUm numifl 
macis^reisf i?i argenteis, tum faxis & a^dificiis, longa feculo* 
rum caligine,& c|ua{i fenio fere omnin6"col]^pfis,ei quibus 
illorura vctcrum hominum ftudium agnofcunt in obferua- 
dis familiis,vclgefltisalicuiusftem'matis,aut efEngcndisiisa' 
quasipfifaoarbitratu cOnceperanr,qna!C]ue velrnulns,vcl 
cerre paucis , & quidcm efuciitis aftqtie ingeniofis propofita 
clfe cupiebant. Srquidem,vt e multis pauca fublegam, Ale- 
xander Atagnus Serpentis imagfrrevfuscft,qu6dre alouc 
Ammouepatre fub fbrmafcrpentiseftc natum credi vellet, 
Auguftus Cj^farmagnam fui aniffti modefationem , alie- 
numqueab omni tcmeritate iudicium,id cft maturitatcm in 
r^bus gerendisoftcnfurus, inaltcranumi aurei parte,quo(l 
cudendumea maxime caufa iu/rcrat , Papilioncm vna cum 
lluuiariii Cancro caelafi voluit:a!tero.quidem tarditatem, 
aitero vcro celeritatem iatclli^ebat . Eundem & Sphini^is 
jmagine in f gillo feu iphragidio fumpflfrc memorant : quo 
pleriqueconficiuftt eum dcfignafTcfuam in febus obfiiuris 
iiluftrandis,&conficiend)snc^otiisalioquipefplexisadmi- 
rabilem (blertiam.quod fame fignum commutauit Repubr.' 
prJmum compofita, & imaginc Alexandri Magnipoftea 
fercur vfus , fortafFc vt M:onarchiam , qua' fcdignum puta- ^ 
bat,incelligeret: quam vbimagna,pl3nequeinauditafelici- 
tateconfccutuscf^, noaliadelcdatuseftimaginequarn fua," 
MaEcenaseques Augufto familiarifTimus ,Ranam vfurpa- ' 
uit;,fortaire Seriphiam , vtquibufdaplacet,ad arcaiiii fidem, 
quam vnice obferuabac il!c,defignandam. Titiis Vefpafia- 
vm Anguihim £emuraias,proprium fibi ac pcculiare fchema' 
vel fymboium hab'ut,quo maturandumelfe prxcipiebat, • 
Dehihinnm anchnraralligattfm.Narraturhiftbriis Eccle"fia- f 
fricis, & D. HieronymrCommcntariis,literam Mebfaicam-- 
TA"v, falucisfuiireolim fignumetiam Paganisipfishabitij,^ 

C i qAio(r 



quod parictibus templi Scrapidis pafliim vifum fuit. NuIIus' 
elt ex noftris, quin audieric aut legerit memorabTlem illam 
Conftantini Magni expeditionem aducrius Maxentium, 
quamaxime fignis milicaribus (ignum Dominicae Crucii 
tum primum ecpir. Ec cerce Crux mcrito pro falutis nota v- 
furpari coepta cft ,qu6d T licerje,quod fuit olim abfbiuiionii 
iignum,vidcatur rcfpondcrc^lipiduram &Iiaeas fpcdles^ 
Quid cnim, vt cxEcrna illaquae innumcrabjlia funt, tran- 
liliam,vtc]u? legunturdc Athenicniium Nod:ua,Pei*Iarun> 
Aqaita aurea, vei Solis effigie , autigni (acro , Thebanorumi 
Sphingc, Oiiridis canc , Cyri Galio aurco , & aliis ctiam 
pluribus,dc quibus fidemfcr/ptGres faciunt? Scd nefcio quo' 
modo nos magis delcdtant & afficiunt domcftica, vt cft Na- 
uis iUa,quam pro ftemmate habuerunc f ranci veteres,(icutii 
Sidofiius Apoliinaris & Panegyriftes ille Pacatus tcftan— 
tur ; quod idem fignum Pariiiorum efle adhuc apcrtc vidc- 
mus: vttriaillaRepaguTarubeafeuvedes,quibusin publi- 
coftcmraate Burguncliones vfi funt: vc Vrfi ,.quibus Hel-- 
uetij ; Yt Lcones, quibus Germanic]uidam duces : vt Ignia- 
rium vnacumfilice,quoequitesiliitorcjuaTi,quiaBurgun- 
do duce primum infticuti funt? longum cnini eilet in fmgu-- 
lisimmorari ,&adeaomniaexplicationes adiiccre : Quid^ 
inquam, nuncmcmorem vecerum illorum Gallorumftem- 
mata&infignia, quacfibi veiingeniofi finxerupt,autaliquaK 
nadi funt occafione, vel tanquam hxreditario iure pofteri- 
vfurparunt? Qu.iacamenmultusefrem^in 6 vcro fortaffc 
nimius inearerum veterum commemorationc,.quas fub- 
inde faterr cogimurlonga vctuftati&obliuionc nobis penc 
deletas & oblireratas : facilius videtur,meo quidcra iudicio^ 
iniispedem ,vt italoquar,.figere,quacnon tam prilcorum 
hominum; libris^quamiplbnoftxorum patrum y&quiden* 
huius aetatis hominum exemplo,planeattinguntnr. Itaquc 
praerer publicum & foHenne imperij: Germanici ftemma^ 
quodCarolus quintu&fuperioribus annis proimperatorio 
iarehabuit,fymbolumctiampeculiarefibivendicauit,duas. 
Herculis Columnas, vnacii fymbolianima V ltekivs: 
Lodoicus X I r. antequam' adrcgnii eucdtus Gifcry aliqua ra- 
tionc Hiflriccm,quem Porcum fpiecum vulgus appellat: - 
Francifcus i .felieis memoriac P rincep*,rria liiia, quibus aliji 
Kcgcs rcgio nomine fuerunt Yfi adhsc noitravfquc tcmpo- 

la^ ac 



»,& Salamandram atiqua caufa propriam fibi fecit: Hcnri- 
cus ii.eiusfiliuSjCrcfcentem Lunam, vnacumhemiftichio, 
DoNECTOTVM IMPLEAT ORBEM: Mar^aris 
Nauarr^aRegina,niagni francifci foror,hercina vereil- 
luftris, Heliotropium iion finecaufa fibi legit : Carolus ix. 
duas Columnas in lecomplicatas vna cjm , P 1 1 t ate 
ET ivsTiTja, defcripto cpigrammate: Catharina Me- 
<licea , Regum raater, Iridem reucajlei>em arcum , adicdbo 
(ymboli argumcnto , ^*? «^cp^ iih yt,>JivIw: Annas Mom- 
fnorancius,railitum'magitter,nudum Eniem, vnacum ver- 
bo A^^fl A A N O 2: Marcfcailus 5ancandreus nodum Gor- 
Jium: Pleriqne idemtribuunt Regi Catholico , vt louius 
jpfe.CardmalisBorbonius,pafLoricijEdignitatisnotam,£n- 
fcm {eugladiumflammeum habuit,c]Uo verbi diuinivim 
intclligi aiunt: Carolus Lothatenus Cardinalis Hederam 
altac pyramidihiErcntem,ynacum verficuli partcaltera, T s 
STANTE viREBo: Francifcus Turnonius Cardina- 
\is cilcftc Manna: Chrift<3phorus Madrucms Cardinalis 
Tridentinus,Phacnicem feinignicomburentem, vnacum 
fcntentia, Perit vtvivat: f errarieniis dcniq; Car- 
jdinalis Hefpcridum mala abinfomninon cuftoditadraco- 
flc,quovirtutes fignJficariconftat. Alphonfus Aragonum 
rex libroaperto , ad libcrtatem defi^nandam , vti maluic. 
Francifcus Sforcia ciim ducatum Mediolanenfem obtine- 
ict, Canis fibi fymbolumpingi fingiquecurauit, vnacum 
cpigrammate , Nemo qj/ietvmimpvnela- 
c E s s E T. Duointcrcactera Principumltalorum fymbo- 
la, eruditis hominibusplacueaunt, nempc vnum Laurentis 
illius Mcdicei, &alterum Profperi Columnac : Illc quidera 
tresplumashabuitcolore triplid diftindas, aIbo,viridi, ru- 
bco , vna cura S e m p e R adiedlo vocabulo , quod eruditi 
hominesadvirtutctriplicem,Fidem,Spem,Charitatem,rc- 
tulcrunt: Hic vero Columna,quo tempore Rauennati Rei- 
pub. praefedus,¥rbcmobfelfavn defendcbat, duplicem ra- 
mum complicatum pro fymbolo circumtulit,aitcrum c Cu- 
prcffo, e Palmavcroalterum, vnacumfententiaadicdaab 
cloquentihominc AntonioaCa^anouajER it altera 
M E R c E s. Illum quidem ramum, mortis ; vidoriac hunc 
cffe notam volcbat: vt fignificaret in ea expeditione fibi cer- 
tifTimura cffe mori, vcl vinccre . Quibus profc(ft6 notis & fi- 

C 3 gnis 



gnisilluftribusmagni illi hcroes acPrincipcs CTCellcntcm 
aliquam luorum animorum cogitationem noa oblcureo- 
ilendi voiuerunt. 

Dequaquidem philologiar partc , ne cogarfingula per- 

cenrerCjCumquordamvirosexcelientidodrina, &anriquir 

tatis vcl maximc ftudiofos aliquando difputare aadicbam, 

memini vltrocicroq-, habicos eadere lermones eruditos,ci. 

quibus tamenadextremum, vtynodicam verbo, nihiUere 

praeter coniedanea mihicomparaui . Nam yipruca ilia& , 

cxtcrnapra£tcream,quidam audoresfuntnonomnino ma- 

li,aquibusaccepimus priorum GallisERegum ,quiarha- 

ramundo profedi func, inligniafuiiretrcs Bufoaes auc Ru- 

betas tnonnulli tres Coronas malunt : alij Leonem qui A- 

<}uilam ad caudam habeat. In quo il!i boni fcripiores teme- 

rcintcrdum &:(ine iudicio caliEant :quippc quiquodRcr 

gum Guorundam peculicre fvmbolumfucrir^adalios ctjam 

tanquam eommufteomnium referanc.yideriautemcerrius 

poteft, tribus Liliis primum Ciodoueum fuiiic vfum ,cuni 

primiim fuadente Clotiide vxore ledi(Tima, rtiigioni Chri- 

itiancc nomen dedit: quod liiiorum trium ficmmaporteri 

ctiam RegesadnofTrav^quetcmporaretinueruut. 

>: Polydorus Virgiiiusin Anglica hirroria,quolocovirani 

..Gulielmi Nothi per(equitur , audor eft , Reges Angio:> ad 

camvfqueregis illiuscEtaremcerras inngnium norasmini- 

inehabnillc:jedproregnm variafuccenione^eciam fignailia 

fuilfc varia . Inquibus omnihusprimoexcogitandis ,effin- 

gcndis, cxorn3nQis,a'iq!:iara:ione pingendis vei lcuipcadis, 

non vidcro quid vtri ccrtiquc^tatni certo poflit: niii dicamus 

proanimorum &opinionum variccaEe mir?m fcraper pe- 

ncqae incredibiicm fymbolorum ciulmodi varictarcmex- 

titilFc. Eiretquivlcm impcririhominis, parumque inrerum 

"▼eterum hitioria excrcitati,qui auderct afnimare nuilam 

fubeffe fenrentiamin eaingf niofi mucnrionel^cmmaf.tm, 

fchematum iniignium &rvmbolorum:qusc vetercsiplinoa 

lam fiudiose afifcrcladent , niii fua: doctrmaE lolertiofjs , (uae 

laudis&gioriiF.iuarnmqjecogitationum aiiqaamaonii)i- 

aimarapaxcem aliis noram clTc voluifTciit. 

Symbolorum trta gemra. 

Caetervm nc hoc quidcm pra?termi(lam vclim, 

fyrnbola& Embieaiaca, dcc^^uibuihoca^ituriibro ,rouitir 

plicii^ 



, i9 

j>liciacfte & variatquorum tamen rationem multiplicem 
adc|uorclamqualicancellos reuocare poirumus . Quaedam 
€-nim hirtorica runt,alia phy{ica,alia€thica,& ccrte allegori- 
ca,quibu$aiiquid pctitum afabulis aut rerum natura,ingc- 
niose admarcsvt plurimiimtraducitur. Hiftoiicafuntea, 
<]uaeducuuturcrhifl;oriis, vt Lcaenac Itatuaaereainacropoli 
Athenienfipofita, dequa i ^.Emblem.TriumphusM. An- 
tonij triumuiride M.TulIiointerfecflojip.Emblem. Hun- 
ni Scythici delcriptio, jy. &c. Phyli<:a vero , vt Bacchi&: 
Pailadis fimulachris eadem ara credis, 25. vc deCiconiac 
^'7j7nX«ffly/<j5, jo.c[\.ix tamcn admorss omnia mihireduci 
polfe facile videntur , quia ex iis omnibus , quanx^uam noa 
femper ita perfpicue, moralis fententia eliciatur. 

Dijprre interfefchenmta^ imaginss^feH inft^rnia^fymhoU, 

Qj/ o D rumforrallepluribusoltendo, nolomihiquif- 
piam luceenfear,vt qui nullum piane difcrimen conftituara 
^ntcr lchemata iUa feu inlignia vel arma,c]ujE vocantur gcn- 
tilitia, imagines , & peculiariahominum vel pubiica natio- 
numaut ciuitatum lymbola. Scioequidem vt primo de 
fchematis , id facile vel tacente me intelligi ab iis qui omni- 
nononfuntobculi :nullum iiemmaeire putu, quodfym- 
|boIo&no:a non conftet : (ti tamen non omnia fymbola 
ftemmata eire poiTunt : Alterum cnim , nempe lymbolum, 
latiiis: ftridmsvcro & fpepalius alterum accipi comper- 
tillimum eft. 

Aiia vero imaginum ratiojquamquam ad eundcmfbr-» 
jtalsc fincmolim Romani fumpfiircvideantur imagincs , vt 
pol1cri,& hodic Nobiles fuailla ftemmata . I j ccrte nobiles 
crant, qui fui generis imagines J)otcrant oftendere, tefte M. 
TuUio: quae eaufa fuit, vt facpe imagines pro nobilitatc 
vfurpari familiarefitaudoribus. Eas RomjE patricij in pri- 
mis (ibi trib uerunt , &qui foli nrjaiorcs magiftratus , nempe 
Aedilitatcmraaiorem, Pra^turam, Cenfjram,Conlnlatum 
obtinebant . Qu.Tjimaginesqualesfuerinr^lib.fi.Polybius 
jnedocuit, Plinius 5 5. vt etiam M.TuIliuspermultislocis. 
Erancenim fimulachraquxdamoris fimilitudinem artili- 
(Eiosefidam, cploribus&pigmentisadumbratam refcrcn- 
tia ,quas in infigoiore domus partc pofitas armaria lignea 
fncliidebant . Eas autcm imagincs diebus feftis exornabant 
f pertis arma;iis : cum^ue aliquisc propinquis aut affini" 

C 4 bus 



49 

bus mbrtuus elatus efTct, in funcre circumferebantur, MU 
to vt magnitudine quamlimillimi apparerent , reliquo cor- 
poristrunco. Easdemum cereas fuille melpcus admonct 
Plinianus,quem citauiproxime: vtindeappareatmaiorum 
imagines pofteris etiam temponbus nominatas, fed non ita 
tamen vfurpatas . Nam infignia Nobilium imagines ha- 
bentillas quidem , fed non humani vultus ,vt fuere olira 
Romanorum. Pro quibus certe imaejnibus ppfteriora fecu- 
lapQeperunthabercfuailla ,quae yulgo Arma vocitantur, id 
eft infignia gcntilitia: qua vt ad honorem & gloriam vc- 
teribus vfurpata func, liccerte, vticredibile eft, fuerc po- 
llca virtutis praemia , & rerum prasclare geftarum aperta 
teftimonia. 

QwtJfeChntur tnfymholit. 
A D cxtrcmum itaq ; quid ad conficicnda fymbola in pri? 
mis obferuandum fit , adiiciam , vt tandem ( corum ■graii^ 
maxime , qui hanc liberalem & ingenipfam cognitionpm 
cojunt ) formulam quandamapponamfymbolorum confir* 
cicndorurn , expeditam illam quidem & facilem iuxta louij 
do6lrinam,quinonmod6notasheroicas Principibusmul- 
tis excogitauit, fed & artem quandam apertam &:compcnr 
diariam admodum inchoauit potiiis quam pcrfecir. 

I. Symbolorumidproprium & peculiarc cft , vt gyris qui- 
bufdam&macandris, nempeobfcuris fententiarum inuo- 
lucrisobtegantur . Sienimtamaperta &popularisefIet in- 
uentio , nihildojflrinae autgratiaein iiseife videretur . quod 
(ymbolis Aegyptiorum , Chalda^orum , Pythagoreorum, 
Graf corum , &: aliorum iam ante quadam ex parte demon- 
ftratum cft. • * 

1 , Deinde, in eo vel maximc fita cft Symbolorum rario , vt 
cum grauitate breuitateque quadam plurimum (ententiac 
coniineant : quod obferuandum notat audpr grauis & acu- 
tusDemetrius Phalcrcus. 

a. Idpraerereaoblcruaturvt plurimum,vt {)'mboIum ha- 
beataHquamcumada^rio feu parocmia fimilitudinem . Et 
quidem laepenumero fit , yc fy mbolorum & adagiorum ear 
a'mnarnraeircapparear,quanquam inter fe rationc qua- 
<d mdilfcrant. Quod Plutarchus diligenter obferuauit in 
qniburdamj&practereum Appuiciusquietiamcxemplum 
apponit , vt cumolimdiceretur , Ex quocunque iigno Mcr- 
' curium 



^rium non fieri,fignificabant omnia &qu?uisingcnia mi- 
nimeaddodlrinam capelTendam idonea ; neque cuiufque 
^mimumitaellea natura informaium, vt ingenij cultum 
tamcomipode caperepoiTit. 

Qua! tamen fortafse magis attincnt ad ca {ymbola , qua 
oratione viua^ue vocc viUrpantur , non eaquae 7rKp«OT}^& 
iccpavet vv f*.Zo?\et nomina.ni\.u . Certe intervtiaquc magna 
poteft mtercedere fimilitudo, vt nufquam effe non poflitin- 
terres&vcrba npnminima cognatio:autfima"is placeat, 
vtasnigmata, {icfymbolafuntalia inverbis, in lententiis ar 
lia,qua:dametiam invtroquc, imo inteidum litcris atquc 
lyllabis. Quodpluribus ilIuflrarem,fiputarcmidftudiolb$ 
aliquorancicm modoremorari. 

t^nqimdam inutniendorHm f^tj» exco^itanderum JymholoTum* 
E I itaque, qui lymbolum aliquod vel fchemacommode j , 
Yoletcffingerc, fpedlanda haec primum proponuntur, vtiu- 
ftafit aiiimi&corporis analogia (per animum, fententiam 
•y ao,altcro,vcl ccrtc paucis comprehcnfum vcrbis mtclligo: 
npmine corporis , fymbolum ipfum defignari placet. ) Dc- 2.. 
inde,ne iu tcnebricoium (it & obicurum , vt Delio natatore 
opushabcat. Tera6,vt faci!econipici&diiudicaripofTit, fi 5. 
foitc aliquid intcriedbim habcat: vtmterdum funtfidera, 
flclla:,luna,fol,ignis,vnda,i>ubes, fylua:, rupcs, ^pcluncae,& 
alia innumerabiiia. Quart6,nc qua humana forma, nifi ad- 4« 
modum rar6, depingatur. Poflrem6,adhibeatur intcrdum 5* 
animaillafymboIilina;ua quadam nobili minimequc vul- 
gari,vt id 7to^'j>7u<s» i(^ iiyx.Xf{^, ingeniolaquc inucntio,qu^ 
cogitatione rcquirat, & eara quidem cruditam , mulr6 plus 
dignitarij. habeat & grauitatis. Id autcm fieri ab eruditis,vcl 
iisquialiberali& poiitalitcrarum cognitioneauerfum anir 
mum non habeant , Gra^ce aut Latine commode fblct: aut 
dcniquc , fi magis placeatextcraquadam lingua, idquc fen- 
tcntiabicui,arguta,graui,veladagio,autetiamhemiftichio, 
integro verfii nonnunquam, qui vel recens natus, velaliurir' 
de pctitus fit , dummoJ6 argutiarum aliijuid & falis conti- 
neat . Dc fymbolis,fchematis, & ftcrnmatum rationc iam fir 
tis : nunc tandem dc Emblcmatc qua^dam commentemur. 
De Emblemate. 
P L E R I Qjf E funtnon fatis acuti.quiEmblema cum 
Syinbolo,cum Aenigmate, cum Sentcntia, cum Adagio tc- 

C 5 n^cre 



4i 

mcte &impcrit6 c6 fundanc . Fatcmur Emblematis quiMem 
yimin fymbolo ficam cfTe : (ed differunc, inquam,vtHomo 
dzAnimahalterumenimhicniaximegeneraliiisaccipijfpe- 
cialiusveroalcerum norunt omnes qui aliquid iudicij ha^ 
beant.Emblemaaenigmanonell,qu3nquaminterdumcunj 
aenigmate aliquara (imilitudinem habeat: Ratio enim quae- 
dam eft ^pertiorin Emblemate, propter notas quarapertse & 
perfpicua: fant : Aenigma vcro in verbis ambiguum eil: & 
dbfcurum ,vt etiam viros alioqui folertes & ingeniofos inter- 
dumlonga morateneat. At Symbolorum & femblematum, 
(Jsquibus maximehicagimus , ratiodebet elTe claiior&a- 
pertior: vtquemadmoiumabiisimperitiarcentur, ficdo- 
^i homines aliquid habcant inquo ingenium exerceant . 
Ncquc Emblema ell yvdfi-^ feu fen!:entia,quanquam facpe 
Emblemata fententias in fe concineant : nifi fortalfc qua ra- 
tionc Emblema fumiturfAfcr<»vu^»)t5f pro epigrammate fcii 
cxplicationc Emblcmatis. yvaf^-^ enim vcrbis cxprimitur:&, 
mlifallor, alitcrvvoliwj cflbminime poteft, nili procovfur- 
pctur,quod £»6yV5.c(^diccremus.Erob!emaenim (^pcnumc- 
x6ei\«^<a;r<j»:hecrempcrneceireeftinEmb!cmatcelTeadic- 
ftum epigranima. Deniquc, vt vno verbo,Sententia & Em- 
blema videntur mibi dilTerrc vt verba & rss , feu figna qux- 
dam rerura,& rcs lignatx. Denique non eftadagium vel pa- 
loemia: quiaErablema eftaliquid ingeniosc ab ingcniofis 
exco^itatum , vritadicam : adagium vcro fermo fit in orc 
omnium verfans . In quo aducrtcndam an ij acute viderint, 
& non potius abcrrarint, qui qualcunquc fencentiasj^dagia, 
{imilia,apophthegmata,hiftorias ad Emblemata polfe rciio- 
cari cenlucrunc. quafi cx rc quauis ^mbleraa cudi & confici 
dcberet. 

SupcrcftitaqucEmblematisnomenexpIiccmus, fi prius 
AlcfativerbaciCommentario in tit. De rcr. & vcrbor. fi- 
gnific. appofueriraus. Verba fignificant, inquic, res fignifi- 
canturi tametfi&iesquandoqucfignificenr , vtHierogly- 
phica apud Orum & Chaercmonem.cuiusargumcnti & nos 
carminc libellum compofuimus , cui titulus cft Emblcmata, 
Hxcillc. 

Emblema(juid. vnde dicatur,^ quonjodoidn9menpr9' 
prie.tjuomodoji^urate accipiatur. 

D 1 c i T v R "Emblcma, quicquid intcrfericuroruatus 

caufa^ 



4) 

caufa, non modo parietibus & pauimcntis , Ctd & rcbus aliis 
permakis, vt vafis, paterisjveftibus : cuiurmodi fimt clauicu- 
ji,aurimaginesaureaevelargcnteae,vniones&gemnlx,ca:- 
teraqiiegcneriseiurdem. Idcnim nominis dedudium elfc 
conitat vmpaTotf lf^ZuXb,ieS-et4 , aut (7rsf/.ZXi}(rB-et4 , quod eft in- 
fercr^ . mtL-rponere, yel iniicere. Antiquitus enimlapillis 
quibufdamquadracis &minutc iedlis politilque , inquibus 
eiconcsquardam intvrtexca: efrenr,a:desniagnatum & Prin- 
cipumrcgi^vtplutimumornabacur,vtcolIigereeftcxPau- 
fania,Piutarcho,Appuicio,Philoftrato,&aliisplerirque:cu- 
ias etiam rei vium aiiquem videmus in quibufdam templis, 
tum adibus p jbicis & pjiuaris , yt noftra hacc aetas antiqui- 
latis a:malapiideme/re cospir. Itaqacjtt6TO(p«jg^xSffhicEm- 
blemata vocantur carmina , quibas imagmes, agalmata, pe- 
gmata , & id genusaliafcireadinucnta, varie &eruditccx- 
plicantur.Sci&oracio variis verborum rerumqucpigmcn- 
tis& lenoci/iiisRhetoric^ artis elaborata , Emblemaris rc- 
fertadicifiguraie poteft. Notum cnim illud M. Tullij ex 
Lucilioj 

Quam Jepide lexmcompofl<^ vf tejferuUomnes 
Afte pouimento atij»e Eml^lemate vermtcuiato. 
^erbaiimt Lucilij Poetas Comici, apud qutm Scaeuola ex- 
agitibac A'butium ,qui nimiusefrec inornatu & ftru<flura 
yeibonim: in quo non vicabai afFcCtatum dicendigenusdo- 
^isavjribus odiofum. 

Casteriimpleiique velfufpicari velobiiccrepoterunthic 
ab Alciaco Emblemara improprie dici,cumea carminavi- 
deanrur potiuse::po(itioncseiie & expiicatione^ Emblema- 
tum,idefteoram iymbolorum vcl fmiul3chrorum,quacab 
antiquis petita hic magpa parte reprcEfentac,& horum ra- 
tioncm tradit. Sed dicimusadiundla non temerealiquan- 
do fubiedlorum habere rationtm metonymicS? , & fen- 
tentiam vel epigramma dici poire, quod Emblcraa in fc 
compleCtacur. 



CLA- 



ChtHfiebu 
fmtinger. 



CL AP.IS S. VIRI ANDR. 

ALCIATI IN LIBRVM 
Emblemacum Pra:fatio , ad Chonra* 
dum Peutingerum Auguftanum» 

t) V M pueros lugUns^ tuuenes dum tejferafallit^ ' 

Detmet &fegnes chartulapi^a viros; 
Hdu nosfe^iuis Emblemata cudimushoTfs, 

Artijicum iUufirifigna^Jacla manu; 
VeHibus vt toruloSy petafts vtfgere parmaSf 

Et valeat tacitisfcribere quifque notis, 
Attibifupremuspretiofa nomifmata Cafar, 

Et veterum eximias donet habeje wanus, 
Ipfe dabo vati chartacea munera vateSj 

Qua^ Chonrade^ meipignm amoris habf, 

ty€dChonradum.'^ Dc ChonYAAo iWo Peutingcro, cui hoc 
opufculuni dicacum conftat,tantiim ea dicam & huc rcfcra, 
quae fcriptorum noftri temporis lcdionc confcqui potui. 
Andreas Cratander in Epiftola quadam , quam cdiuonio- 
mnium Ciccronisopcrum prapfixit, hschabct: Chonradus 
Pcutingcrus, cxiniium ilhid Auguftanorum Vindeljcorum 
decus & fpccime,qui cum incomparabili audoriLate,quani 
in" gnaui ter fuftinedis molibus Reipubl magna nominis cc- 
lebritate adeptus cft , cgrcgiam humanorum ftadiorura pe- 
ritiam coniunxit. Pro quibus quo animo depugnet, vcl indc 
fatis apparet,qu6imihia!iquotCiccronianarum oratiohii 
rcliquiaSj&vcnerandarvctuftatiscxcmplariatrinrmifitjtan- 
quam auxiliatrices copias,&c.Haecquidem iile. Szd exprcC. 
fiii'; Henricus Pantalcon Profopographiac partc j.ciuldem 
Chonradivitam,]audcsq; pcrftrinxit.Sicautcm: Choradus 
illc Auguftae Vindelicorum exhonefta familia natus , Scia 
omnigcnerc virtutura ibidcm cducatus eft. Iscum fcliciia-. 
gcnio c/Tec prqditus,a tencris annis litcris iacabuit,& in pri- 
mis legum ledioni dihgcatcm operam impcndit. Hinc fa- 

<aum* 



X N D R. A L C I A T I E M B L. 45' 

^m,vt iuris dodor omniu acclamationc crcatus fuciit. Ac- 
ccdcbant multae hcroicar virtutcs,& rerum agcdarum dextc- 
titas.Itaquc patriac vtilis ciuis & fingulare ornamcntum ci* 
titit,at(^i a Maximiliano Caelarc intcr fuos conliliarios coo- 
ptatus tuit.quinctiamhiicErafmus BLotcrod^plurimdm ob 
cruditioncm dilcxit,& intcr fummosamicoshabuit. Scripfic 
isanno 1 5o6Sermoncsconuiualcs,inquibusmultadcmi- 
randis Gctmaniarantiquitatibus referuntur: practcrcadcgc- 
tium quarundam emigratione Epitomcn, qux Procopio, & 
aliis hiftoricis in cditioncadic(Sla. Eratcnim Chonradusrc- 
rum antiquarum fingularis aeftimator^ui ciufmodi indaga • 
rc,& portcrisproponercmagnadclcdlationc efatfolitusrta- 
dem aEtatc confecbus obiit , & apud fuos honorifice fcpultus 
cft. Hadenus Pantaleon , qux omnia pcnemihi vidcntut 
fumptacx 1 8 Epift.Eralmi. 

Dumfueros.] Difnmilitudincfuum Hcgotium cum aliorS 
Otioconfcres, trialufbrum gencraponit , cx adiundotcm- 
porc quohocopufculumfcripfcrit.Pucrinucibusdeledari- 
fur: hincque vu]e6triiaprouerbia,Reiinqucre nuccs5&,Ac{ 
nuccs redire. Adolc^ccntes &iHniorcs tclfcra deledtantury 
quod eft alcatorum.Scgnes aatcm,quiquecorporis motum 
refugiunt, chaitulis pidisoblcdantur. 

iuolans.]n\it. 

tejfrra.j Dicitur tcfTcra^quicquid cxomni partcquadratu 
cft.Gel,lib.i.c.zo.&Cal.Rhodig.lib.io.cap.i4.&x7. Cu- 
bus a Graecis dicitur : cftq; corpus cx fex latcribus aequali la- 
titudine planiiierum pcr quadratum.Is cum eft ia6lus,quam 
in partcm ineubuit,immotam habct ftabilitate,vt funt etiam 
teflcrae, quasinalucumludcntcsiaciunt. Budaeus j.Deafte. 

EmLlemata itdmM. ] A fabris 3uri;ficibus,vcl aliis fculptori-- 
bus a}Js^yoQjicC. 

Fefttittihorh. ] Dicbus gcnialibus, quibus animum rcmit- 
tebam a leucrioribus ftudiis. vcl,feftiuis horis, id eft,fubcifi- 
uo temporc Sic cnim Mar.Tullius,cum dics aliq ui dabatut 
ad rufticandum,vt etiamnum dantur iuftitiorum dics noftris 
Senacorib.ad conim numcrum accommodabat qux fcribc- 
bat. teftis eft ipfc idc Legibiis. 

t^rtificum »iZM/?rf,]Hicvcrficulus dcfcriptioncmcontinct 
itt* IfAkr^ueituf. i^uadc rciam fatis. fcdhWaducrce matcria- 
lem caufamr 



46 

y^tjlihuiyt twuhs.] Finalis caura,& vfiis Emblcmaton/ 
Torulosautcmappcllatcminentia^jcjuardamin vertibuSjCo- 
K>llis,&aliis(imi!ibus. Cicero inOratorepcrftdo, de mc- 
diocri gcnerc diceridi loq-ucns , Addit:, inquit,alicjuos vtia 
coronatoros.oriinemq; orarionc ornan-ccis modicis veiborix 
(entetiarumqjdiftiriguit.Sunr itac|; roiuli.orhafftctacx au- 
ro velargeto,qu£epctafis,id eft,pilcis,aut pcnulisveltibuJq; 
adiicifblcnt. Palam cft illud ex Amphtcruone Plauti : Tum 
mcopatriautemtorulusincriraureusfubpetafb. 

petafis.] pilcis,^alcris,&:c.Petarum',Arcadicum piieum (i- 
gnificatione primariaefle,did'ci cx Hefychic.Sueroriius ait, 
Auguftum nbnnjfi petaatum, hoceft vclato capi:c fubdio' 
(pariari folitum. Certe & Poe- x pctafatum Mcrcurium fa- 
ciunr. Idnominisa5rFr«»»y^, pandere,velextenderedcfie^ 
ditur : quod pilei gena^ gaiero non abfimile volunt 
Prudcntius 2. in Symmachum: 

Necpetafi infig nu ^oterat Laced^one capta 

'^ercHrtu^ feruarefuasdecladepaUflra», 

^<irm*<. ]Parma,fcutum breuepeditum,pe1taetiamdidti"' 
a PlinJo. Nonius in dicflionibus Parma,& Veles. Martialis:' 

t^tecqwzfspefoiet "pinci, qua -pincere rarOf 
Farmatihiputitmpumtlioniierat. 
VarcodeIin^uaLarina,& Alcsandcrab A'ex.6.cap.rt. 
. tacitU /To/M.] Sic (e habent Aeevpnorurn Hit roif 'ypnica,Yt: 
ctianiiiani hodicfymbotaCa,quararmis,<cutis,iigniimilira-" 
ribas^&caeterisidgenusapponi :oieot. De quibuslcpidum' 
& cruditum fcripfir Dialo^nm Paulus louias. nos in noftro 
fyntagniatequa^damaddurimus. 

. At tibi fupremu4.'] Optatio ex djTImilibns.Idcm fcrcclifn- 
milium locus eitaoud Horat.tdc 8.iib,4.Carmin. 

fupremtn Cfir.] Miximi^ianus linpeiaror.cuiusconfilia- 
riam fuiire Pciitin<Tcrupau!6ante meminitr.us ex Erafmo. 

Ipfe dJjo.] To TTtiTnyv in, libro Poetxo Pceraf con^ecraro. ■ 
Nonenim inodo vidend im qui.l.fed & cui des. Sencca Dc 
beneficiis: Videncmitta.«;muneraruperu3canea, vtfemtnx 
arma,ruftico libros,& ftudioib retia.ld cmm eft ac li cani dcs 
^aieasj&oiraafino. 

AK 



47 



AD fLLVSTRISS. MAXIMIL 

0VCEM MEDIOLAN. S Y P E It 

infigni Ducacus Medio- 
lanenfisv 



E M B L E M A I. 




E X I L I E N s tnfans fmfiofi efaucihus atJguis, 

E^i^entiritiif nohile flemma tuis, 
talia PeJliunt ^Jpffe notnifmjitJ regein 

Vidimus hifa^ fuum foncdehajfe genm: 
l>Um fe Ammonefitum.matrem anguis imagtmUifam^. 

Dkim & fobolem feminis ejfe doeeti 

Cri 



^AUiatilocu!^ 



^g ANDREAE ALCIATI 

Ore exit.lradumfic quofdam entthr angues, 
M qutafic Pailas de captte orta Jouut 

PRoponit arma gcntilitia (lue infignia Ducatus Mcdio- 
lancnfis , in quibus videtur ierpens cxruleus in aurco 
acquore infantem , velannicUlum pucrum ruboretinftuni 
cuomens. Cuius quidcm fchematis rationcm adfcram , (i 
priiis huc tranftulerOj quod id^m noftcr audor ea dc re fcri- 
pfitc.4j. Defingularicertamine, vt Alciatus ipfe Alciatum 
criarret hacin p.irtc. Sic cnim ait : Celebrccft in Annalibus 
Othonisvicecomitis cum quodam Sarraceno inAfiaccrta- 
mcn , quem ille manu captum confofTumquc galeae orna- 
mentOpriuauiCjidqucgaitUitiisinfignibus fujsaddidit, hoc 
cfljvipcra vix natum,& adhuc manatcm fanguinc infantem 
6recuomens:nimirumab AlcxandroMagnoacccptumcm- 
blema.Siquidcm m cius antiquisnoraifmatis idem figiilum 
rcpcrirc eil,quo foue fc nacum rcxilleper ambages oftcndc- 
bac. Eienim lerpcntis forma pluribus GrjEciselocis lupiccr 
colebacur. Suntquc m Aliagenera fefpencum, quosorepa- 
rerc hominum opinionc rcccptum cft. Ha<5benus ille. Cclc- 
bracur itaque ftemma eiufmodiadiuina&antiquaoriginc, 
pefeQniqucnobilitate,e (ano SapicncisE capite, promanantc- 
Sedinfticuenci mihicommcntajiainEegra,quoadeiusmaxi- 
me fieri poteftjoccurrit prqter alia,qu^ de hoc ftcmmate Du- 
cum MediobncnfiumretulitFrancifcus Petrarcha, Rerum 
memorabiiium hbro 4. ad fincmrcuius haccpcne verbafunt: 
Azo vicccomcs, qui dcinde Mcdiolani Principatu obtinuir,- 
magni animi iuueriis ,patris lulTu cum copiis tranfmifit A- 
penninum. In ea expeditione ciimforte defcendens cquo 
rcquicfcit,ingens vipcra,nullo adaertertj comire.in galcam 
Principis iuxta pofitam irrepfit : quam ciim mox capitirc- 
poncret , famofo quidcm & horrifico, fed prorfus irinocuo 
lapfu , pergenas Ducis interricifiuxic . Eam anemirielaedi' 
pairus adoleicens illeanimolus,adoraen geminae vicloriae 
traxit. hincque fadlum tandem, vtipfe pfofigno bellico vi- 
peravteretiir. Ethaecquidem Pctrarcha,mogriinominisra- 
raeque erudirionis aud:or : quara nafritionem , cum adolc- 
fcens Bononiae ftudiisoperam darct,fe facpeaudiuifJe fcribit. 
^ahriel Si- Idcm pcne Gabnel Simeon Iralus rctulit, co Compehdio, 
f?ieen. quodlingua pattia edidit dc Dueibus Mcdiolauefibusicuius' 

tameo!' 



Frinc.Te 

trarcha. 



EM B LE MATA. 4^ 

hrhca verba huc conferrc minime attinet.Paulils autem lo- TdulJor^ki 
uius, noftra patrumquc memoria hiftoriae (criptor infignis, 
cum Aiciato conuenit, co nempe libro , quo Mediolancnf. 
PhncipuVicecomitiivitameftcopIcxus. Ait efiim Otho- 
nem (facto in bello contra Tutcos & Sarracenos , Bulionio 
Godofredo ducejinligni pietate & magnitudine animi virii, 
riihil territum Volucis Sartaceni ferocitate, qui medioin' 
campo ad fingul^^^e certamen fortiflimuih qucmque ex acie 
Chrirtiana prouocabat cum eo fuifTe congreflum,tandemq; 
cum non minore fbrtitudinequamfeJicitatedeuiciire : deqi 
coafolTi hoftis^galca optinrjum plenumque immortaligloria" 
fpotium retulille,auriram/cilicer, viperaminexplicansfpi- 
risminaciteraco.iocairidiseredam,&puerum pafTis mani- 
busdeuorantertiVquod vnum aufpicatat virtutisafgurrtentu, - 
rion modo gentilitiae laudii geftamen fuit , fed & pbfteris id 
infigneaudad;ervfurpa:ibus,«Si:imperia,&opes,&Iat^gIo- 
rram portendit. Fuerequi exildment VoIuceniej^ftirpcA- 
lcxandri Ma^niprogenitumjtulifTeproinligni viperam, eX 
Olympiadisfabula^puerum parturientem, qu6d'ea adraco- 
ne fe cortiprellam fai^lfe, louis imaginej^praedicaret . Sic lo- 
uius. Caeterum id ftemma nobile & antiquum video.Si quis 
eftim veterum Acgyptiorurri' nQtas,quas Hieroglyphicon ^idperfer' 
nomineappellabantjobleruaritex Oromaxime NiIiaco,fa- pcnum e^^- 
cilc dilcet eos imagine*ferpenris, Imperatorem regemque p^ij dtfiin^At. 
defignalTe. Quid cnim domirtium orbis , quid pTOuincix 
Principem ,quid regem optkrium&tuteiafem fiuecufto- 
dem, quid heroem, qaid nortiinfs & famae amplitudiuem fi- 
gura ferpentis exprimebaht, nifi quod fpe<5la<fo fhiius ani. 
malis admirabili genio , condltionerri & dignitatcm Princi- 
pum eofchemate ingeniofo , eruditis hominum oculispro- 
poni volebant ? ladlatum enim fuit oiim Grajcalibertate in 
potentiores,qUi popiiii difpendio fuas opes adaugerent,An- 
guem, nifi a^ngucm deglutieric , draconeninon fieri . Sed & 
proditum memori* eft , fcrpdntes olim adiuhv^flosleonibus, 
qui Opis DesE fimulachrisapponierant folifi, quo fignifica- 
bantofbisPrincipatum. A4igui*ien!mcircuIafisorbcm,Lea \. 
ver6 fortitudincrti viteiqufc reprsEfentabat Q^6d autem' ^dperfir-^ 
ferpens itafaep^ dejJidus c6nfpiceretur , aui iibi caudam pe»ttmqmca% 
ihsrdiciis oreretineret, pauci funt qui explicuerinr. Ea ver6 f^^^"^ 
ttiiiii pdrplacereruditorttm quorundam horiimum conie- 

1> <fbura,- 



50 ANDREAE ALCrATI 

ftufa , qui aiunt eo Jiicelle6tum , &c quafi ob oculos p6fimnti 
fuifle Regem cum , cjui finem (ibiadionum omnium & co- 
iiliorum prudentei&accuraie proponeret , cuiqucvltima, 
i^to verominimaetiamcurieeirent. Eocnimnomine Au- 
guftus.Antoninus Pius^Traianus, Hadrianus,Periinax,Se- 
ucrus Alexander adcselum euedi Lunt:contra male cc/rie 
Heliogab2!o,Caracall?,Commodo,Domitiano,&aliisper- 
multisReipub.RomanqpeftibuSjquodrimuiatqueadfum- 
mum illum Principatum con'cendtEunt,abie<fta cura publi- 
ca,(ibi tantum feruire, fualque per equi cupiditaces, quo iu- 
re qua iniuria , voluerunt . Ca:terum Anguis imagine , Rex 
cuftos & tutelaris indicabatur : nam in booorum- Principuni- 
raonumentis , populusfuum in Regem ftudium ( cuiusbc- 
neficentiam grato animo agnofcebat ) non alio modo poftc- 
ris commendabant,quam lerpentevigili,furre(fVo vcrticc,&: 
elato pe(5lore. quod Homericum iilud declarat, 0« ;^>» wwr- 
rv;^ottv^M Qy?\*i<Po'^* civffl^: Non dccetvirum confulto- 
rcm , qualis Princeps elfe debet ,toca node dormire . Apud- 
Serpe-rnEpi' Horatium eo quidem fenfu , ferpeus Epidauriusappcllatur, 
*^^- Ytapud Gr^cos fl^i«f ««t(^,advigilatiam dcfignandam.Dc- 
nique tamfuit infigne & celcbreid Hicrogiyphicum fer- 
pentis,vtnontemereImperator clarifumus Epaminondas 
vfurparic extremo ad Mantincam confcdo belIo:cuius me- 
mores pofteri columnam erexerunt, appenfo clypeo,in quo 
lculptus draco efl^ec . Eius monumenti rationem afFert Pau- 
fanias, quia is Imperator laudatiifimus ex Spartiatarum ge- 
nere,quod Thebis antiquilfimum fuit, onum duxifie pura- 
batur,quorum id gentilitiam infigne efiet , vt qui ab angui- 
neisillisd-ncibus aCadmo telluri maoditis elfencoriucdi. 
^ Nondum mihi tempero,quin alia qusdam adhuius magni- 

^rnHis qnid ficiftcmmatis arcanum ill.uftrandum adiiciam . InofteBtis 
^mficatat. cnim & prsfagiis, Anguc fumma nominis dignitas&ara- 
plitudo portendebatur, nonmodo iis ,quiad regij dbmina- 
tus , aut etiam regni faftigium cxpedabantur , fed & iis, qut 
artequadam vclingenibcerebritatemquandam fibicompa- 
rarunt. Vcenim retulit p.DcdiuinationeM.Tullius : Ciim 
Kefcittr, Rofciusin cunabulis eilet, educaretuique in Sclonio,qui eft 

campus agri Lanuuini ,- no<5tu lumifle appofito experreda' 
nutrixanimaduertit puerum dormicntem circumplicatum' 
fcrpcatis amplexu.quo afpcdlu extcirica claraorenl fuftulic. 

Pacer 



IMBLEMATA. fl 

fsLtCT aotcm Rofcij ad arurpices retulit : qui refponderunr , 
nihilillopueroclarius,nihilnobiliusfore . Atqueh.incfpe- 
dcm Piaxitcles caslauic argento,& Archiasexprellitvcrfi- 
bus. haec Cicero. Spartianus audror ell, Seuetoimpcrium 5f«fm/«7p, 
praemonrtracum:ci ciiim in ftabulodormicnti fcrpens caput 
cinxit,& fine noxacxpcrgcfadis atque acclamantibus fami- 
liaribus,abiit.Ferunt & Angucm portendiiicimpcrium Au- ^nrelta. frKp^ 
rcliano , quanquam ille mcdiocnum fortunaram & parcn- 
tum ciret. Namcilmcius pueri pcluim fcrpcns cinxiiret,' 
riequcvnquam potuijTct intcrfici,poftrcm6materciusan- 
. guem occidinoluir. Mulier hxc templi SoHs faccrdos crat, 
- diuinatiommiminime ignara,quippcquqfamiliaremhunc 
. fcrpcntem , tanquam gcnium agnolceret . Tibcrius Casfar TiLeritn c*pir 
fcrpcntem^draconcmindcliciishabuit , ciquc lua manuci- 
bum miniiirauit : qucm cnm' h corrorum a formicis obfer- 
uadetjmonitus efl cauendam^cfre fibi vira multitudinis:for- 
micis enim populum figniflcari. Maximini lunioris , qui a ^W4.v»otwj« 
patrc regni particcps facVus ei):,dorraientis caput ferpcns cir- ''''"°*'' 
cundedit.futursdignitatis prasiagiuiii . Idem pcnc,quodde 
Alexandro Magno , refecturdc Pcmponia Africani Scipio- 
riis matrc , & Adliam;urc Augufti 0<flauij ,qucE in templa ^u^jiimater 
Apo'linisfomniauit fc aim Dracone congrtflam, indeque 
faCbum , vtmaculapidi Draconii in corpore-conftantcrha!- 
reret^qnic nunquam poftca eximi potuit, Scd h^c fatis. 

fihuofi e faucibtu ahguis .'^ Faucesfuntgulsepartcsinterior??. F.!i«-«. 
Plinius:Summum gul^fauccs vocanrur,po{Vrcmtjmrtoma- Sinuofnitaim 
chus. Sinuofus autcm cpichcton ferpcnti conueniens : fi-^"'** 
riuofumenim dicimusa lonfjbfmu, & /iteTO(;5ffg/.jtfi;f apud 
cundem noflrum au6lorcm poll:ea,!inuofi in faucibus antri. 

flemnid^ Nobiliores craftt, qui fui gcneris imagincs & Stemma, 
ftcmmataproferrcpotcrant.Budarus Annorat.in Pande^las. 
Vfurpaturplerunqucprocorona: dcdudum cnim cflid no- 
riainis a rei/>6c3^,vtillud Hoipericum, 

Alciat.refcrt i.Parerg.c.^o.Lege ^.Miiceilan.P.Nannij. 

oentilitin.] Pro imsginibus poftcriora tcmpora iafignia (^e»f''ift* 
gcncilitia llabuerunt, ■qua: ai ma vcl armaria vulgo dicuntur: fi^'^**'*' 
quac ipfaquoqucpiimiim, vt fimilccrt vcri, virtutis fucrc 
pr£Emia,ac rerum pr^caregcflarum dccora.Budscus. , PtU)tui .At^ 

Pell<iUmregem.] sjrg/i^T^f/xS^jpro Alcxaudro, VCapud lu- xander, 

lienal.ib.sic. • D z VM 



5i ArtDREAEALeiATI 

VnUi Vetl^o iuueni non fufcit orhn. Sic aucchi <!i<5lus a Pclla 
trbe Maccdonias. f>ompon. Mcla liba.quam ctiam Plin. 
Alcxandri patriamappcllat,3 j.lib. 
prdclarta fmmgenui.] luftrnus lib.i i.ait Alcxandrum,virum fiipra 
^kxwdri human^m potentiam magnitudincanimi fuiffs pracditum. 
cftHt. Quanodc eum mater 01ympiasconcepit,vifapcr miictcm 
dl cum jngcnti ferpentc volutari : ncc Dei deccpta ibmnio. 
Nam prote<^6 maius humana mortalitatc opu$ vtcro tulit, 
<]uamcum Aeacidarumgcnsab vltimafacculorum racmo- 
ria,& regnum patris,fratrisjmaritiv& deinceps maiorum o- 
itiniiim illuftrauerit : nulliustamen nominecjuam filii cla- 
rior fuit. Plutarchos audor cft , quod ciim Ammonis facer- 
dos Alcxandrum falutaturus, hnguas vitiopr3cpcditus,pro 
^TXi^ict, fi liole, dixiftet w«< e^tosyidc^ louis filijhinc caeleftis 
ori^inis gratiam captatam, cui initiadcdiftct crror. Apud 
LucianuminMortuorum diz^ogis, A-lcxander fatctur vtile 
fibifuiileadresgcrendasyquod louis Amrtionis filiuscre- 
deretur.Formrdandumenim crat,nealiquis fibi repugna- 
rct.Id cur fadurrt fit,lege Auguftin. De ciuit.Iib. 3 .cap.4. 

Vumfe AwwJowf /4««nj.] lupitcF i^mmon abarena diduS, 
quod fub arictis forma colcrctur in templo a Libcro patrc in 
arenacondito.quaderemultaLiliusGyrald.Syntagmatc 2. 
hift.Deor.Polinan.cap.51. Mifcellan. Lpge&Hygin.lib.i. 
De fignomm ca?left.hiftoiiis. 

traduntfc (^uofdam enitter angues.^ Pliniuslib.8. cap.25. & 
^mphisbsn*. Solinus cap. 5 o. Polyhift. Amphisba^nas ore parerc tradunc: 
hisenimcaput eftgeminum,hoc cft ,&adcaput &adcau- 
dam. Neminem quidem ftudioforum latere velim, id com- 
mode atque perfpicue rclatum fcriptis a Picrio 1 5 . Hicra- 
glyph.ncquis me ingrati animi arguat, qui ex tam fbccundo 
ac copiofb rerutn felcdiftimarum' pemoerio tot florcs & fru- 
^uscollegerim. 

enitier.] procniti^Tro^-j^oiVH. £nix£ediclititurfemihaj , ni? 
tendi,hoc cft , Gonandi & dolendi labore pcrfundae. Nexum 
enim dicihius ardum & colligatum. Noniuis. Id quidcm a<l 
zonaelblutioncm rcferrPhon inconcinnepotcft ,<]ua partus 
defcribitui?apoetis, nempequodomriinexuoportetrnulicir 
foluatuT ,.vr cominodi>is cairatur- & patiat. Gallimachus 
Kymnoin louem: 

fetFifi' tS*»^ ^i pih-ct' eAwffWT«^/Tp.jjy,id dft;,qiiaDdopcjM;rir.' 

^o4 



Jupitei^ 
%g^mon. 



$niti: 



fiMBLIMATA. JJ 

/quod & admoncr Graccus fcholiaftes. Alcimedc apud Apols- 
lonium Argonaut.i.filij difcclTum lugens, 

ftiTffff frfeirrov iXvm ^ yVafray.quo loco fcholiaftes ab altc- 
ronondiifidetjqujn&adiicit, c^v yJ^Xvcri^ufy,? ufTtfA.te![(^ 
Ufh c* <i5-w«/f .Quorum locorum mihi copiam pro lua hu- 
manitatefecitloannes Frater, Baiocenfium gymnafij hacin 
Parifiorum Academiaprimarius , vir vtriurc|uehnguJE peri- 
tiflimus,& cum cj uo,li£erarum nomine,mihi nuper amicitia 
intcrccilit. ' 

^t}qmafic Pallatjfirf-] Teftiscft PindarUs Olymp.odc 
7. cuius rei rationem ( fed aliam atque aham) reddunt Ful- Cur Pallat 
gentius Mythologic.i. Phornutus Denaturadeorum,Gy-^^'^""«'*^* 
raldusSynt3gm.ii.Bud.i.Deafle,&Cjelinshb.i4.cap.i8. "^*^*"'* 
O uid. Faftor. 3 .epimy thia etiam fua tradit,fed longe aliis dir 
uerfa.Ex his cnim ali j fpeculationcm phyficam,al]j ethicen, 
alijaliaconfiderant. Exiftimoautemcum Pindarifcholiaftc 
figmentu9i id cfle referendum eo , vt dicamus omnes artes 
& difi:iplinas, c louis cerebro , id eft, fummi & praepotentis 
Dei mentc & fapicntia prqdiiire . Perfpicijum enim nobis 
cfle debet, vtaliaomnia bona,fic jplas quoque ingenuas 
anes 4 Deo nobis cfle commnnicatas. Et quanquam Dei be- 
neficio nobis haec Mincrua gencretur, ducftore tamen'& 
magiftroprimiim opus eft. Ncmo enimeft,quidodrinae 
laudatiflimam J|/» compararc fibi qucat,qui non bonis prae- 
ccptoribus fcfe tradidcrit inftitucndum . Hinc enim ami- 
nucndQ,qu6d neruos minuat , Mincruam di<^amputant. 
Pallasautcm vcl ^ ^iru^^i To<s^(jpy,ab hafta vibranaa,vel a 
Pallantc occifo.qua de re poftcafufius. 

decapiteorta Io«m.] Imitatusvidcturillud Propert. e lib.5, 

Semina cuMrum de capite orta tuo. 
MartianusCapcIIainitioIibri vi.dcPalladc, 

Htnc de patre ferut^t fme matthfadere natam, 

frpmd^ confilia ^uod nefcit curia matrmn. 



P 3 M 5/ 



AN D R E A? AL C I ATf 

M E D I O L A N V M. 

Emblema II. 




^fi^im 



B I T V R I c I s veruex^ Heduis dat fuculafignum: 

H is populi^ patru debita origo wex efi, 
Quam Mediolanum fairam dtxerepudU 

Terran, : nam vetus hoc Gakicaltnguafonat, 
Culta Mimruafwt^nunc esf vbinumine TecU 

^lutato, Matrif vtrginis ante donuwu 
Lantg'- r hui(ftgnum fns eft, anir^ial^ biformc, ' 

ActibusbmcfetiSjUmttotndeleut, 

NIhilmihiviHeturhicaffingere,cjuamqu6dMedioIa- 
ni, vrbis Infubrum notilTirnac , notationem eliciat ex 
duaram Gallix ciuicatum fignis Sc ichematibus publicis . 
-^ Vul? 



IMBIEMATA. 55 

Vuk enim Heduos porci,Bituriges arietis habuiffe fignum. Heiuorum 
l^cmineramquicle Alciatum Parerg.iuris 5.C. 13 . alterius «^ T^ituri. 
meminiirc.HuiushaEcverbaiHabebar&ciaitatesfua figna, •5"'" ■^^''*" 
quibusoriginemautcultumteftarentur.Hincinnomilma- '"''^* 
tis Athenicnfium plerunqi vidimus noduas.Sjc CUudian, 
— ad mcema GaUn 

Cfndita lanigertfuu oTlendenUa ptUem, 
Conduxerit perlegere quse deMediolani ia(5tis fundamen- 
lishabet Liuius 5.ab vrb.cond. £x Heduorum itacjue & Bi- 
turigum fchematibus publicishicconftituitiMediolani fry- JKediolamaa 
Ittfr.MedioIanumautemafuemcdiatim lanato denomina- '^ndenemtm' 
lionemfumpfit. Dumenim primavrbishuiusfundamenta "^^^*^' 
jacerenturfvtpraeteraliosretulit D.Ambro/ius)apereftre- 
pertus media parte lanatus. Sabellicus aMcdo Infubrum 
ducenomihatum Mediolanum mauult. Vrbs eftmetropo- 
lisGallia!Cira!pinae,aGaIIis[nrubribus condita^^p.annis 
antc Chriftum natum: quanquam Olanum ducem Tufci^ 
primiim eandem afundamentisexcitaffe teftetur Cato fra- 
gmentoy.Origin.Refert AnniusViterbienfis, fcriptornon 
incelebris, in Chronograph. Etrurca& Italica. Hinc dodli 
plerique prodiere, inter quos non infimum, i^Qi merita glo- 
riafatisinfignem Alciatum iureaflcriprerim,qui hacetiam 
in parte Mcdiolanum fibi natale folum celebrat.Hocobiter 
aduertendum. Imperio in Orientcm tranflato, veteri quafi 
fenefceate Ronia, ImperatoresMediolanocapi&deleiflari 
focperunt , vnde tantiim ha?c creuit vrbs , vt a Proeopio 2, 
Gotthici bclli prima intcr Occidetis vrbes poft Romam e/re 
dicatur, & facilc ca^tcris anteire , vt ma^nitudine, ita & ho^ 
minum copia,reliquisque fortunae bonis. Aufbnius harch^r 
bet in Catalogo illuftrium vrbium: 

Et tAediolani mira omnia copta rerurat 

Jnnumerte cultitq; domuf,facunda ytrorum 

Ingeniayanttqui mores : tum duplice murq 

Amf>lificata lodjpecies^populiq; -poluptat 

Circnty^ inclup moles cmeata theatri: 

Tem{>la,palatin<q; arceSyOpulensque monet4, 

Er rej^io Herculet celebrnfub honore lauacri, 

CunBaq; marmereii ornataperifylaf.gnii, 

Vaeniaq; in yalliformam circttndata Umb^i 

Omnia 3«* magnyt operunt yelut amula fortr^ 

I) 4 ^^f^^» 



SUuy^es. 



BUurigum 
pnfeffuefi 
*yilciatus. 



Hedui. 



VetM lingU4 
CdUcA, 



D.Tecla 
MArrjr. 



$4 AN DREAE AX.CI ATX 

J^xceUurU^n£<UM^af>remit tficinia Koma, 
A<i id illaftrandum multa fuppeditabunt Gcographica Vo- 
laterrani & Munfterirille c]uide Iib.4.hic vcro i.longc plur;^ 
jcctulit.Quaedam etiam pctenda ex hiftoria Liuiaoa lib. 5 .ab 
y.c. ytiamadmpnui. 

Btturicnreruex. ] Verucccm hicpro arictc fortafTc pofuit 
'tSf-Ttc^n^Kag ., redparumrefert.Biturigciautem (quorum 
ciuitas metropolis eft Biturix) Aquitaniae populi funt,qup- 
ru fines ab Heduis Ligcris diuidit fluuius, dequa lib.8. bcl- 
li Gallici Cae^r . Vibs eft Academia florcntiiriinacelcbris, 
in qua per quinquennmm magna cum laudc lus ciui c pro- 
femiscft Alciatus j quodexaliquotruorum opcrulociscol-» 
ligere eft facile , tumvel maxime hisverfibus (quos mihi 
lubenti animo comraunicauic vir eruditus, qui Alciatura 
praeceptoremilljchabuit ) quibus Biturigem donauit , cum 
patriam repeteret: - '; 

\rbs BiturixinuituSyamam te defero amantem, 

Q^inque per ^cjiates terra habitAta mthi. 
N«#»c opHi ad yiiulos efi a yeruecihttn ire, 
Ergo yaUy^felixfit tibi lanicium, 
His autera alludjt ad Biturigum liemma,qupd nonnihil ad- 
iuuathuiuslocicnarrationcm . CaEteriim cum aic vitulos, 
porro Italos intcUigit : cuius rci caufam cx GcIIio pctas ii- 
cctjlib.nempe I i.cap.i.quaeramen ameobitcrdi6ta(int. 

UecLhdatfucHlaftfftum.] Hedui , qui & Auguftoduncnfcs, 

GailiaE populi , inDucatuBurgundiae & Francorumrcgno 

iiti, olim fratres&: confanguittci a Romanis appcUatj.C^lar 

Coment.belli Gall.lib.i. Lege Sebaft.Munft.li.i.i^^pfmog. 

fucula.] profucjdiminutiuum. 

yettis hoc GaUica linnuafonat.] Nimiru Gallice, Milan,dici- 
mus,amediatimIanatofuc.Sidonius Apollinarisli.y.cpift.i. 
Et qwtlanigero defue nomen habet, Veterem linguam Galli- 
camait, velpropter Gallos Infubres Mediolani excitato- 
rcs , vcl proptervetcrcm linguam ,quam longe aliam fuiflc 
quam quae nunc nobis cft vulgaris, & verifimilc cft, &dotli 
plerique autumant. 

CiiltaMinerua,9<!rc. ] Aitolimcultarn illic Mineruam fuiG- 
fc , nunc autcm D. Tccfem a populo Chriftiano vcncrari. 
Hscvirgo&ma^^^-ifub Nerone apud lconium , Pauli di- 
fcipula. Volarerran. ^ - Amhropolog, dc cuiusmira intpr- 
ipcntis patientia Sabcllic. Excmplor. 5 .cap. 8. 



IMBLEMATA. J7 

Nunquam procraftinandura. 

EmBLEMA III. 




A L c I A T ^ gentis mjignia fu^mt Alcei, 

Vngmhm 0- lAYi^hfert dya^eo^ofj^mf, 
Con^at Alexandrumftc re^ondtff^rogdnti, 

Quttot obiutjfet tenipore geHa breui? 
Kunquamyinquitydiferre voUm.quod&indtcat Alcei 

Fortior b^Cjdubites^ocyor dnneftet, 

PRincipis & patriae hadtcnus infignia quafi dcpinxit ; jilciatcnim 
nuncfuaeFamiHsEgentilitiumfiemma proponit&cx- fihtma. 
plicat . Alciatos cnim ab Alcc fera nuncupatos,a fortitudinc 
Vmirum ^ diligentia commcndabilc? tacite fubindicat , 
D 5 fumpto 



u&Ct. 



.Altxxndnfi, 
fif/Mtio. 



Jul^ C^Jaru 
telentxf. 



Virtuttt Tm- 
ferateri*. 



5» AMDREAE AlcrATI 

fuiDptoargumento ab Alces fcvx natura, cjure cqui roborc, 
cerui cclcritatc,&,ni proceritas aurium & ceruicis diftingue- 
rctjiumentofimilishabctur, audore Pliniolib.g.cap. r 5, 
Quod quidem appolitc illuihat eleganti Alexandri apo- 
phihegmate , qui quscregti qua tandem via exiguo tcmporc 
taniafibicomparairet jrefpondit (quodvnguiBus Alccsin- 
fertumlcgitur} uy^X'" «»«/3«».<Jf4y®- , nihil differendo aut 
rccrafriDanio. Siquidem oprima& accommodabellicomcs 
cftfeftinatio:quofit,vtqui imperant ,qu6rerum difficul- 
tates,qux nonnihilrempraado vltro rcfc offerunt, arcere 
faciliuspolfmt,neceireeftfeftincnt. Eamcnimobrcra Alc- 
xandcrabomnibus fcrme laudaiur, quod fua vcloci in rcbus 
agendiscura& induftria , Principum omnium ccleritatem 
vicerit. Narrantenim eum peditcs ficinftituilfe,ytfuavcIo- 
citatc equorum curfum ada:quarent: ipfe ne quidcm (ibi 
parccret, no6lcs ytplurinnim infomnestraducerct, fc^uc 
crepitaculo excitarct,{Iquando fomnocorripi fc fcntiret,quo 
maxime temporc vigiladum eftet. I taque ciim ab eo Darius 
vrgeretur, maxime conquerebatur nullum fibi fatis longum 
rciinqui fpatium , quo Alexandrum pro viribus , & ca qua 
praEitabaranimicontentioncatquecopiis, rctunderet. Hoc 
enim prxcipue curabat Alexandcr,vt diu noduquc, magni5 
itincribusconfecVis , improuifdm hoftcm oftcnderet. quem 
animum ctiam adolcfcens habuit . Huicenim ciim Ariftotc- 
lesdiccrct cxpedandam eifc robuftiorem setatcm| vttum 
bellofccurius vacarct : At mctuendum mihi eft , inquit ^ nc 
dum ^uum perfcdius cxped:o,audaccm iuucntutcm inicrea 
mihi prxripi per incuriam patiar . Hunc Caefarimitatus, ar- 
dua quaequc quafi tcmcie & finc confilio aggrediebatur, di- 
cebarq; de iis confultandum ncn cHe, quod ad ca perficien- 
da maximam vim celeritas haberct. Non praetcrmittam Ac- 
lianilftcum hui(fmaximecongraum decelcnrate Alcxandri 
in rcbus conficicndis variae hift.Ub.jo. Alcxander Philippi fi- 
lius ter dccem ftadiis continuo irinerc confedis , antcquam 
quietem cipcret, cxercitus cum hoftibus confiixit, & cos vi- 
cit.Rcde Fbu.VcgetiusIib.^.c.ji. inrebusbelliciscelcrita- 
tem amplius folere prodeffc quam virtuteni . Huc facit M. 
Tullius ^.Philipp. Namffum plcrifque in rcbus geyedis tar- 
ditas & procraftinatio odiofa cft, tum hoc bcllum indigct cc- 
lcriutis. Videram ctiam quodidem babctoratione dc Pom- 

pcij 



.p,ei) lauJibus,reu,vtin(cnbirur,]?ro lege Manilia: No cnm 
illae func Ibls virtutes imperatoria:,cua: vulgo exiftimaxur, 
labor'.nne2;otiis, fortitudoinpericuiis,in.duftriamagendo, 
celeritasinconficiendo,confilwimniprouidendo,&c.,&de- 
inceps : vnde iilam tantamceleiitaceni, & tam incrcdibilciii 
curium initum putatis ? non enim illum eximia vis remigu, 
aut ars inaudita quxdarn gubernandi, aut venti aliqui noui, 
^tamceleriterin vlcimas terras pertuierunt , fed hxtes ,quae 
cac:er6sremorari(olent,nonretaTdarunt. Pratermittoqujc 
decelcritate AlexandiireculitQ^Cunius libris maxime 5. 
& y.HcEC enim proJixiora fottade. Monemur itaque hoclc- 
pido carmine maxima quaeque perfici diligentia , & virium 
iirmitate (quaeduoapeitereprasfcntat Alce ) &afriduatam Ctleritatu^ 
animi quam corporis cura &concentione fcliciter abfblui dtligentm 
poire. Nullusenim eftrcpertus hadenus ( nifi fitafortuna ^'***^« 
quadam benigniorelawlatus) quiablquealiquo laboreiin- 
probo,conftantiaqueanimi fit aliquam fiimmnm laudem 
confecutus. Citacurexaliquo veterum, A^Asl^we^^C^/^" 7''*^- 
fici)Vj7TZva»,y£iiflf^i^o(Ojii<^^f<iyire ^ciiB-y,fj^^ djrv^ei : 1. Ale- 
Jcanderaudendo,iaborado, agendo,n6 delidei:do, funrmam 
celebricatem confecutuseil. Quo non inconcinne refcrc- 
ipusillud Hefiodi: , ' 

H^lJ"' ecveiZee^l(3^hrcui^oyjig T^vvii^pty. 
& Lucan.i.beil.ciuil. 

Telle moTM, femper nocuit dt^erreparatit. 
cuiaffine Omdianum illud: 

Sedpropera^nec te rentura>( differ in hcras: 
Qut non efl hodieyCrM minta apttn ertt. 

"Bortiorh^c ydulntes^^c.'^ Id eft,an fortior,velocior ne fit AI- 
ce,dubi um ell. quo fubiiidicat vires celeritate pares, & con- 
traceleiitatem viribus aequalem effedebere : alteiumenim 
ifine altero non multum poteft adferre commodi, imo dam- 
naplerumque maxima,funertumqueexitium hinc confe- 
quitur. Alcen defcripfit C?far 6.Comment. cjua? fi quis con- 
ferat cum Plinianis jfacileaducrtet idtam facile non pollc 
concilian. Didici exquibufdamGermaniscruditis hcmini- 
bus, quac traduntur a Plinio de Alcc, veriora elfe quam quac 
a Caefare.Isenim retulic aliorum^orundam,quicam for- 
taffe feram nunquam viderant,opinioncm: at eam clfcjqua- 
ktn Plioius dcfcnbic,experieucia conff are. 

la 



<ro 



AKDREAE At C I ATt 

InDeoIxcandum. 

ImBLEMA III I. 




A s p I c E rr egregmpuerum louU alttept^or 

Fecerit llttcum fumma per aftra vehi. 
^ifne louem taUum puerili credat amore} 

Dic^hdc M£oniusfittxerit vndefenex. 
Confilium^mens atque Dei cuigaudiaprAftant^ 

Creditur isftimmo raptus adejfe loui. 

COnrilium noflrum fiiit in hac qualicunque cxpli- 
cationc , primiim quidem fontemEmblcmatisexin- 
.figQiore quodam fcriptore petere, vfumque indicarc fcn- 
tenriat, quam peritus nofter irtifex non modo animpcom- 
m jttic , fcd etiam ob oculos ponit. Nc tamen vidcar, qmod 

faciuMt 



EMBIEMATA. €t 

fadtfDt alij nonnulli,nimiam lcdionisdiligentJaiT! oflcnta- 
rc.noa lempcr inido tam ambitiose, vt ita loquar, origincm 
indicabo, fcd poftquamquaidam pr«fatascro,deiis qu«ad 
fubicdum argumetum ncccfTaria vidcbuntur Sediam ma-» 
turc mc rccipio ad huius carminis mgcniofi fentcntiam , fi 
quicdam prius vfce pracludij & quafi difputationis anticipa- 
ro. Vniuerfam pocfim aenigmatum eiTcplenam docct PJato Pf.rf.' pevh9m 
in Alcibiade x. quippequaenonfitcuiuis intellectufacilis, '<* dni^mafu 
quodrcrumvcritasquibufdamverborum inuolucris obtc-^'"'*- 
gaiur. Huiuimodi aurcm figmcnta tribus modis cxpHcari 
pofTunt^vtplerumq; vetcrum monimemisdcprehendimus: 
quidam cnim phyfi£cn , alij cthicen confiderant : nonnulli 
etiam rei Thcologicaj ratronem habcnt , vti CscUus Rhodi- 
ginusannotauitcxdodrinaPlatonicorum,lib.i8 cap.6, Sic 
enim Homerus ingeniorum illc vertcx quatuor illa prima Siuatuct efe. 
^i;^«i(einter(epugnantia,&fcfcmutu6producentiaefiinxir^"'^*'"'^'^'™ 
fub nominibus louis , lunonis , Neptunr & Plutonis . Ad n!h^,^cZ*I 
mores autem traducitur allegoria, vt ciim Palladcm cum tia, 
Martediiridia&pugnasciereaiunt.camnempeanimipar- Cur Tatloi 
tcm,quaj fit rationis^expers , in fupcriorem tefe attollere in- '^"'» -A/^rw 
tciligimus , vinuiiquc vitium aduerfari . quo de genere efl '/"^''"' • 
C3,quam nunc fumus explicaturi,fabula. Ad Theologicam 
verorationcm nonnullareferuntur, vtciim cashim fuomo- 
tutcmpusproducat j qua^que gignat perpctuo abfumens, 
imagincmquandaminreliigimusefTeDeijCaelum, Rheam Satuynu4, 
arque Saturnum filios dcuoramem : inquibusCxlus ( vcl f>^^' . 
■ CseIius) efrentiam.diuinam prarfcrt,Rhca vitam, Satur- Saturn^ '' 

nusautem eiufHem mentem. Quaeanrevilum cfl operae- 
• pretium admonerc , vtmaturiusadnoftri Emblematis hn- 
. ^tf.9/drdeucniamus,Poctafc|ucvcteres, quantum fienpote- 
nt,abiniuriavindicemus. Eosenimtalequipprain fabulo- 
•fls narrationibus obferuarc voluiHecrcdiderim ,quale prio- 
tesilli lurrfperiti (vtM.Tulliusin hbris de Oratore mem6- -^wf^/- 
iar}obferuarunt,qui vtaudoritaremafrequerentur&auge- "^"'•F°^'^fi' 
iet,artem fuam vulgarcm effe no!uere,nifi ciim Cn.Flauius^^j." *'" *'"'* 
primuseampropalauit,quieamobrem di6tuscftcornicum 
eculosconfixiffe . EcJdemplan^ modovcrcresillipoctjc Cu\y 
aliquoconicc ob;curo,fabulofisqi ornami^tis rci fuas occul- 
tarunt , vt imperirani plebcculam a myfteriis illis fapientia? 
reconditi£>£is arcercnt . Quod & apcn^ La^antiu& iniicat,^ 

liU. 



€l ANDREAJtALCIATl 

lib I . c.i I .& 1 0. ciim Poecas ait,qua: vcrc geftafunr, in atP 

jOl^orUpte^ quasrpeciesoblic|Uisfigurationib.cudccore aHquocoucrfa' 

tk*mio, traduxiire,& medacium non in fadis, fed in nominibus ad- 

miliire.Qiiamobrem inepti & plane ^;tt»ffr/funt,quiin poe- 

ticis narrationibus & figmentis explicandis , iplas tantiini 

voces, nudaque vocabula, autetiam fimplicesyi/<y^rtiConfi- 

derant, neceapotiuscliciunt, qiiacfenfumaliquemabf^ru- 

fiorem continearit: vtqui in piduris diiudicandis colores 

aliquos, aut operum lineas quafdam confpiciunt , aut vt qui 

mercibus inuohnis appofitas imaginum tefferulas admjran. ' 

hir, necquid intus lat'eat , aut iriclufum efle poflit , animad- 

l4tufoetic£. uertunt. Habet enim diuinum hoc fludium nefcio iquid la*' 

tens & recondi'tum.quoda:queomnibuspcruiumnonfit& 

apertum,fed ei tantvim , 

ln^eniumcniftt,cuiyncnsdiuiniar, 
vt Fiaccus loquitur, ficuti non obfcur^ aliquot difputationi- 
busefladiuino Plitbne tradirum. Sed& vt Ik>c adiiciam," 
!?octas ipfbs Philoibphis fapientia neiltiquam polteriores,* 
^'nfiet^phi. auc inferiores fuiife, prccteralios quofdam Platonicoscon- 
lofophu fosie- tcndit MaximusTyrius . Hienim {cCe videturpopulari au- 
'^**'^^* IX, & infima: plebeculae accommodalfe , dum fabulofa eiuf^' 

rnodi prodiderunr, quae diuinis rationibus accommodarunt,* 
leraquidemaperta lationeabflrufiorem , senigmatis aut^m 
clariorem ,a:qualiter afciemiaatque infcitiadiibntem ,fi- 
demfibi facieniem propteridquod iucundumjeft, &admi- 
rarionc.rh, aliaqu^non fatisvulgopcrfuafaradhaccquaEani- 
ihum ad rerum exiltjetium pcrueftigation.em , & eorum qua? 
remota funt, inquifitionem diligentem concicet. Qua in rc" 
prajftandahifanehomines magnum quiddam cfFeccre: qua- 
doquidcm auribus humanis infidias quaidam funt commenv ' 
*f»et4 ntmi. tj^ij qQJ^^em re ipfa Philofophi, nomineautem Poeca; , rem j 
B^«^ t ojo' j„yj^jo(2j^ ^^ jjan^ artem reuocarunt,qu£B populum admo-* 
dumdemulceat. Sefcenim perindehabec ergamiiltitudi- 
nem popularem Philolophus ,atque dinesaliquisergaeos' 
*Teet^ftvu!^o qui prcmuntur inopia . Sicautem videmusnaturaccrripara- 
faciluis accom- tum , vt qui vitio funt alicui addicti , virtutem contrariam 
'^^*' non ruiiineant , nifieam fupcrinducluS aliquisfucusadum- 

brarit. Habetur autem Poeca mollis&facilis, j^ropterquc 
dcleclationcm diligitur,& proptervirtutem neqiiaquam, 
autfaiiemrarocognofcitur. Itadmmmedicilalubreconfi- 

hirm' 



EMBLfiMATA. ^J 

lium Julci aliqno liq uore afperguntjDC deterreatur apger fa- 
poris aut fucci acrioris amai itie .Eodem plane inodo de Phi- 
lofbphiaillavcterifentiendum jquas fententiis luis fi^men- 
torum ac carmjnum, ta.nquam vcftecultuque magnitico tc- 
ftis, prifcorumhpminum animos primtimcepit atquede- 
liniuit: neque fecusidquidem, quam diffimulatadifcipIinsB 
modci^ia,ad inftitutioncm & morum feritatemcicurandam 
iilexit. Ncccftautcmquodindubiumreuoces,vtrimelius /'»f'»f'« «(^■W 
dediuinistradarint, Philofophinean Poetac: quin potius '^^^^^fif^^^ 
ftudium vtrumquc tanquam inito Faedere,mutu6 fefccom- 
plctfli deprehendaSjVt eadcm non diuerfa putcs. Cum enim 
Philofophum ais,Poetam ctiam intelligis : & cum Poetam, 
Philofcphum quoquc comprehendis . Hacc & mulra alia 
Tyrius^quae hucconferreplacuit, nc in fequencibusrepetc- 
rc fubindecogar. quodrcmcladmonuifle (atis erit , vtquan- 
tum Poiftis debeamas, philologus intelligat, noftrumquc 
confilium in narrationibus mythologicis,& Poeticis ailego- 
riisplanumaliqiiando faciaraus. Si enim fabulam nudam 
aut hiftoriam attexere fatis eirc ad commentationes has, 
quanquamtcnues, cxiftimaftemus, anfam videndi,carpcn- 
dique hjECjtanquam Poetarum deliria & nugamenta prajbe- 
tcmus: ( nonnulli cnim (unt , & fuere iam olim , qui poeti- 
cum hoc ftudium vt plane nugatorium afpernentur ) & ma- 
iimc hocde Ganymcde figmentum , quodreprchendit La- OAnjnwiufa- 
danr. D. Auguftin.Pccuiit.i8.cap. i 5. &ip(e Piato i. De ^»'"^'"^'' «- 
Icgib.fub perlona Athenicfis hofpiti?, nimiriim ob infanum "^"^' 
faederaftiaeflagitium . Sedquia nonvidcoquam fitneceflc 
fingula tam anxie pcrfequi , quin potius ad fincm mccon- 
;tinu6recipere,perGanYmedcm abaquilaraptum, animam ^tdperGa- 
humanam intclligimus,quac , vtait Plotinus,tumcondere «jj^^^^ft* »««^ 
caputintraca:Iumdicitur,cumreIidaquaiicorpoiis fecre- ^'i""«*- 
tioae, casleftiamentisoculocontemplatur: quod faneabfq; 
raptu quodam fieri non poteft . Plato etiam inPhxdoric & 
Theaeteto , cum iubet animam a corpore fegregare, non lo- 
co fcgregandam eflc intelligit, fed monet necorpori animus 
adhaerefcat , nequc ob coi*poris commercium a mentc fupe- 
riorc fiatalienus, concturque,quantum ficri poterit, fubdi- 
cam fibi animas fpcciem ad fupcriora pcrducere.Vidcturau- 
cemfumptum Emblema ex Xenophontis Sympofio , qui VndetmbU^ 
I toncinnc& appofke Ganymcdis fw/wcv cxplanat . Ait cnim ntadttaw», 
! • Deos 



6'4 andreaealcxAti 

Dcos& Hcroas anime amicitiam multo pluris faccrc,quam 
vfum quicxcorporcpcrcipitur. Iupitcrcnimc[uarumfor- 
xnara ( ciim cffcnt mortales ) amauit, has ipfasmortalcs efTc 
iiuit : quorurft vcroanrnlaseftamore profecutus, hos im- 
monalitate donauit j<ic quorum numcro Hcrcules,Caftor ac 
PoUux effe dicuntflr, cum aliquot aliis , qiios Hcroas appcl- 
labant . Sic ctiam affcucrat Ganymedcm non corporis , fcd 
animi gratia aloucin Olympumfuifrcraptirm.Cuiusqui- 
dcm rei & tef^imonium exipfb nomine coHigamijs Hcer. 
Kabcturenim alicubi apud Hottierum-jvavrvra/ ^«x«fl;v, 
lataturaudicndo: & alibi ctum,7n>Kim (Pfi<r)i*^6{£x€i^eif, id 
cft,(apientiaplenamenteconfiliafciens.£xambabusigitur 
his vocibuSjrton cotporis,fed mcntis dcliciarum nomcn Ga- 
nymedes rcferens,inter I>eos cft relatus. Sed dum vacat,huc 
a(cribamvcrbaPhik)fophi,vta:liquota'ndemonerecandida- 
tos linguae Gixc^ leuare ^of[im:t'7n^ua ^e <ni.u ¥:k.»,U^^ 

"^'j^^f^tXiaAi 7np't Ta^hov©^ ViTiuu ^ craf^^Tet >r*''^*' Trototwru^. 
Z^; re y^ oazv fd^S-v*iTai tsa-Zf fioff^iis Kpcc<rjt} ffv^iro(Ofj(^i eia 
WiTus hfyrcci ttiot4-o<fu9 ^ 4^^^«^ eiyx^etrj^ci^oivaTissTliTii? \7ni<{' 
6)1 tf^K>JiK fOfi t(^Jlocrx.i^tei<riyXi[ovTttj 3 j^ ee^or y^ eyu y 

t>.viM,zj ot cciiHx,6l'^ccf.jt(pi,^Tvp6i ^ jC Tiitof^^ ouuT^ .'(ri fo^ '^ ^y.snf 

jifg^jf otiy.pu, -- yuvturttjaiT' uKiieof 

rir ^e ^pet^f* 'cm.ilihTitj ef(i TXKiinr ert'^>^ecXt^B-i7nv, 

-- TTUKttCC^pKrt ui}S^K6i^6)S. 

«I vv&ituoiu^oTipai TiiTav isK it^va-UfigtT^ ot»f(ffi.<B^w e ^eivvf/.^^ 
S^vis^oti^^vi^vyvufioiv c^JfoliT^TiuYiTXi. Haccferme Xenophon. 
lacillimum mihi cllet repetereagahnatis hiftoriam,nifi fal 

LtUuiPlinioAox a P]inio,quifichabet lib.j^.cap.S.Leocrasaquilam fen 
tientem qmd rccipiatin Ganymede, & cui ferat, parcentem 
vnguibus etiampervcftcm, &c. perindeque facile ex Ho- l 
merifcholiaftead 4. Iliados Homericae. Sed quidopusin " 
tantillo libro tam multis vti vcrbis ? CaEteriim raprum eiuf^ 
modi Alciatus traducit ad eos,qui piacogitatione, &ardentr 
aifedu aniny,Dei quafi dortiicilium penetranr,tamqac fibi 
placcnt in iisqux Dco grata funt,vt inrhac ctiam vita non- 

hfiurqiM. nihilactemx beatitudinis deliciarumexperiantur . Ab hoc 
non diffentit Homeri fcholial>es ad ^.Il.iad.qui louis nomi- 
nc primam intclligentiam frf SrVj» iom\ Ganymcdis Vero,: 

euiU'j 



EM B LE M AT A. 6$ 

eumcjui confiliisdiuinis gaudcat.Tsr yS o raywuKh^, agoi^s 
t^tt)UiOfTo'^7?^*ih(nyurrvScci.Sed8i.Gi2mTn^nci nonmo- FeUceiqiU. . 
do, quin etiam Philof jphi nonpoftremi nominis bearosfeu 
£c\icQSyquos<iU^cc^,uovu^ i^ f^Kx^ias appellant, ncn alio CenGi 
iis idimpofitumnomen putant, quod habeant aliquem cum 
dils confenfum. Nam & <ij</icc4/j(3veit Ariftotelis intcrpretan- 
turrfC/^^nonnulIi etiam ^<i)g«ir. ^;(j*g/cW autem a^,;(^T» 
j^j«<pa;. Locus Ariftot.eft Moral.ad Nicomach.y. 

louiialite.] fii.c[ui\x Tnpiip^ais. Hanc auium rcginamappel- ^uiumreginA 
Iant,crediditqac antiquitas eam loui tela miniftrare&fiil- '*7««'<*j«b'/c>«< 
men.H0ratius4.Carm. *"• 

C^alem mimjlrum fulmimi alitem 
Ci*i rex Deorum rfgnum in aues yaTiH 

Permifit experttnfidelsm 
\upi:ertnGanymedefiauo. 
Phornutus eam loui elle {acram vnlt, quod volandi pernicica- 
tealiisauibusexcellat. iepW ^' «>/)»/?, inquitjoJrSo uirof "hij^riu 
&eu,:^Too^uTHnPtTi'^r^»c>ci7at u?i^dt -a-lyjctv. LegePlinium 
lib.io.cap.4.& j.Pierium Valerian.lib.i^- Hieroglyphicon. 
Sunt quialioconuertunr aquilam )per quamnauemintelli- 
gunt, cuiusi'n(igneaquiIaeiret,atitIegionem militum,quale- 
gionerapruselle puratur. Ladaiit. libro i.cap.io. Fulgentius 
Mythologic.i. 

Puerum lliacum.] Ganymedem', ab IiioTroiae ciulrare , qui 
Troem patrem habuit Troiac regem, &a Poetis dicituraba- Hom.Iliad.v, 
quilaraptus, & incacTum fublatus, vt deorum prae£ceretur 
aqualiculis.MartialisIib.i. 

t_y4'ethereM aejuilapuerum portante per auras 
\U,efMmtumidn-»nguibu«htfit o>!tn, 

Q^fne louem ta^{:umpuertli,^(. ] Puerilem fimplicitatem, id PucriUi fim^ 
cft jinnocentiam &mencis puritatem Deo gratiftimamefte/"'"'''**"^'* 
pafTim teflantur facrir lireriE. Quo illud Seruaroiis referen- ^^^^'^' 
dum: Siniteparuuliadraevenianr. &,Ni{icfticiamini ficuc 
paruuli, &c. 

Maoniuifinxerit yndefenex.] HonrcruS , qui Mxonius caJCll- Hamertucur 
tiens appellatuT a Martiano Capella lib. i . de nuptiis Philolo- ■^•^onuudi- 
giae,aMacone regeaquoeducatusfertur, itaco^nominatus. ^' 
Therfagoras apud Eucianum in Demofth,encomio,ita de Hp- 
mero verba facit : -auTe^ 3 f^iotctTet.Xu^in.Jn TnTu^Mv jy^ f^y,* 
rtQc, fafix?\U7n}t <p«rj y « irvjw^ijv rm ^vudlat. 






i6 ANDkEAEALCIATI 

Confirntm,rriensatque Dc<, cirf.] fwS-cAcyf* eft, in qua aducf- 
tcndum, quam graphice &comrrtode Ganymedei norr.inis 
vim exprimat. yuvufju enim , vel yi»jru^*M ,la:t6r cft : rcfpon'- 
dctquehis qusedixic, Gaudiapraeitant : &ft4<^i*con(ilia. vn- 
de yeejrvwcSj fniihn ri t^tes , Embicmatis & figmchii' fcnlum 
cxplanat. 



Sapicndahumana ftulcitia eftapudDeum. 

£ M B L I M- A V. 




C^v I D dicam.^ cjuonam hoc conipellam nomine monflrun 
Bifornie,quod non eU homo, nec eJi drua^ 

SedfmevtrpMuSyfummiifmeparttlm afi^uu 
Ywangmpefdtct.o' hmtceps angtmpotei^, 

AngUiH, 



E M 1? L E M A T A. 6? 

Anguempeitt homo, hommem eru^auit & anguiiz 

Necfmii hominis eft,mmum nec eslfera, 
iSic oUm Cecrops dociis regnmt Athents: 

Sic &gigantes terra mater protultt. 
Hxcvafrumjpeciesjed relltgione carentem; 

Terrena tantum quiq^ curetjndicat, 

HOc in monftro defignarido Vcfbis vftfs eft ob(curis ^SC 
rcntenciisplaneoEnigmaticis. idtamenquicquicifit,a- 
pcrio primum fontejdeinde aud:oriscon{ilio,fi tamcn poJlim 
commodc,iliuftrareConabor. Tocufn hoc fei^me videturiiiii- 
tatusexgryphis monoftichis,& diftichoquodam, quceincol- 
lcdacfeis cpi;;rarfim. Grxcorumlcgimus jqua^quehucafcri- fonsEmbh^ 
bcmus. Sunt autem «? ^^«^yej iTtTnKinuo^ , lib.4. Antholo- matn^ 
gixjhfsvcrbis: 

A'f^fo%y (:^K£^vB-"lZ3-7rDS,ec¥iafl^f*l 0'\-MZS-ojii etrAf' 

A\nf tO6-0t 7rBiflZt,Xi(puXKS ^'UT{fiOC4<}X(^ iTTTTt^^' 

rw7r<^ i/iv xy.etolw(^ i uvnif a* aT(Mr(§^ iKetV, 
0'\yt<pv7ti is-eu^isffsc S-cm c^iKivTQA^rivt^ZFa, 
ad verbum ficefFerfUf:* 

£ V Wro defcendit equtu .afcendit autem de equo yir. 
Vtr fjnepedtbtn^fmecapite autemequm. 
'EqMUiruCtatyirum^yir autempedttequurri. 
Eijuiti mn hahehat priniiptum,yir autem cardatfne: 
. Sedhtincndturaludensacnec^uo* mifciiit. vi^xn. 

.Hocauceminformi monftro,qucd neComninoforrtiahuma- J^tdhocmon 
aam, nccomniao [erpetiuam Hguramhabeac, naturaquidemi^"» mttllt^'^- 
'iup!ici,quodque necdum certam appellauoncm (brtiri poflicy^'*''* 
:} rcpr^fentantur,quianimarationis participc k Deo informa- 
:f,cerrcna cantiim (apiunt : & negleda conditione fui mciiore, 
iumi repuntjin naturamque bcUuinam degenerant.Moftrum' 
:nim, vt hic exprimitur,in hominem non definit, ne(i eft ferae 
jwincipiii:non enim finem ipedant Epicurei homines,propccr Eficurd. 
\\icm hominificconceffaratio,qua mifereabutuntur, eamqv 
poatanca quadam &cxitiofaignDr3tioncinficiunt.T^es fuc- 
'Ut rigidi ilU Philofbphiae fatclliccs, qui cum perpctuo dogma- Philofcplji,' 
liiphilologi^veteris, & fibi parumconftantisadha»ferint,nihil 
•iiliud fpiraiunt quam qu^ terroe func,tamctfi vnuillis viderctui? 

E z,- cifcf 



6% ANDREAE ALCIATt 

cfTeftudium csElcltia diuinaque contcmplandi:quosidc6cx- 
agirac vir fandilTimus Augullin. libris De ciuit.Dci, Ladan- 
tius, Eufebius, & alij multi. Opinor autem hic Alciaturn ci- 
Ctcrop$ bifir- cmplicaufa Cccropem appofuiflc, nec cjuidcm abre. Ille c- 
nimprimusidolonimcultu totam Graeciara imbuitjprimus 
louem inuocauit,fimulachrorum vfum induxit, aras conftru- 
xic,& facradiis fecit (tefte Eufebio, Herodoto, & poll eos Po- 
lyd.Virg.lib.i.)qua£ omniaante fuatemporaomniaofucranf 
ignota, Quod vcro primus intcr marerti & femmara ccrta 
connubia dicatur inftituiire,quac ante vaga cflcnt & inccrta,<Ji- 
^viify id eft biformis ,eftnominatus. Hincque coUigere licctf| 
mundi {apietiam,c|uam tcchnis& prazftigiisfatarricisinucxc- 
re priores illi Principes, meram fuilfe ftultitiam ,cum per(pi 
cuum fit cam longe defciuilTc ab inftitutis illis vctuftorum pa- 
crum , qui lcgcs diuinas a Noeo , aut cius mcliori poftcrirati 
hauierant. Hositaquevafros ,& religionis cipcrces,quibus 
tantum curae tcrrena func,& quorura Deus vcnter eft , cx ho-, 
miuum albo reiicimus . Neque enim hominis appcllation 
poftunt efte digni, qUanquam planum fit eos rationis, fcicntij 
^ua maxhne cuiufda& humanitatis haudcxpertes fuiffe : nam ca re caruc- 
Ttiwnoama. ,.Qnt, qua foladifferthomo arcliquis animantibus , id cft rcli- 

lu ammalteu* .'i. , , ••/•■« i . o-- 

ctifirt. giont ,mquaccne nos hominislumTilum bonum conltitui- 

mus. Tametfi enim homo fit vera & cxprclfa Dci imago,fi ta- i 
men fic feabiiciat atque profternat^vt Deum coditorem igno- | 
retjinterbcUuasmeritorcponchcIuseft. Idporrototum reue- 

*^^'**- ra poteft conucrci in profligacos, & pcrdicos huiiis fcculi «hiif^ 

&volupcuariosEpicuriafreclas, qui neglc<5bafucuribonifpc, 
fuas6mnes cogitacioncs abicccrunt in idmodo quod adcft, 
quodque prrefenseft. Id quidem egb argumentum' non inui-' 
rjs explicarem copiose : fed fatius eft vt breuior fim , fi ftudio-— 
fumqucmque admonaero,idcommodius repeti pofrcaLa*. 
ftantianis Inftitutionibus,fed maximt; lib.2,.cap. 3.& fcqucnr^ 
iccm lib. 3 .cap. 1 o.lib. 5 .cap. 1 f .& iis quae fcquutnur,vt deniq;- 
Hb. ^.capitib.i.y.?. 

Quiddicam}quonam,^e.'\ Quaenoua funt, ftupcnda, autad-l 

ajcuriobfcu' mirationis aliquid pras fe terunt,vt qua: a cotnmunircrunri na- J 

ra (Ufiripta. ^^^^ ^^^^ alicna, defi:ribi ferc folent quibufdam vcrborum, 
fubobfcuris ambagibus & rerum inuolucris,vt hic fit ab Alcia- 
to in moftri huius periphrafi.Totum antenl (i^«(9ef;;^o>, vti peri- 
cuiofk plenura- aleae dcx^is vifam , mihxquidcm aon poniii 

non vi»- 



B M B L E M A T i. 6$ 

lon vidcri perobfcurum.Quod fi reni acu,quod aiunt,non rc- 
igerim , tentaui tamen quid hac in parte vires alioqui imbc- 
rillcs poirent,& aliis tradidi lampada, vt maiore tandcm indu- 
!lriadiligentiamaliquam noftram obfcurent. 

Biformejquod neneJihomOy(irc.] Sccundihiquiquevcrficuli 
'enarijfunt trimetrilambici, Obiteradnotarimhicconfundi 
/irum & homincm jdraconem cum anguc fiue ferpente, &c. 
^uaeaenigmatumlexeft. Adhaec obfcuris verbis deinduftria 
/idetur vfus,vt rem abftru(am^ & quafi reconditam infculpcrc 
potius quam delineare videatur. 

^^nguempedit homo , <SrC'^ Hic Grxcorum more non abfii- 
mit vocalem ,qu2E in cafura hac remanet intcgra,idque fcre fit 
rcidifficultatisautgrauitatis crgo. C^eterum nouc videturv- 
us his verbis,pedit,&,erudauit,quaj vim magnam habent ad 'Z./^^f^^^^ 
kmonftrandam monftri huiusobfccenitatem.Rem enim tur- yg^y^^ ^'^'^"^ 
pem turpia verba deccnt. 

Secfnu hominiiffi^^c. ] Non definit in homincm, quod fi- 
nem non fpedet^propter quem creatus homo fit:nec habet fe- 
lae principium,quod primo anima rationis compote donatum 
!aDeofit,vtomnibusaiiisanimantibusexcelIer?t,ficutidecIa- 
ratcopiofa difputatione Cicero i.de legib. 

Sic olim Ce(rops^(^c. ] Cccrops regipnis Atticas rex primu5,qui Plin.^.cap. f g, 
Athenaruni arcem extruxit . hinc Cecropidae Athenienfes , ^^'^^"P ;^ex 
Paufaniasaitcum «r<^i;?,hoceft,naturiEduplicis,fuperioripar- ^^ c«»<y««Wr 
i;c viri,inferiori ferac,qu6d coniugia primiim inftituerit in At- 
tica regione. Malim tamen referre ad id quod fuperiiis attigi, 
defuperftitione nimirum,&idolpmania ,qu;im primusillic 
jicituradmififre.LegeD.Auguftin,Deciuitat.cap.8.1ibroi8, 
luftin.lib.i. 

Daflii Athenii.] DoO:is, fiimipofu epitheti. Doftas pofuit. 
propter celebratiflimam toto orbe fcholam. Hinc enim magni 
Oratores,hinc Rherorcs,hinc Sophiftaj,hinc clari denique lc- / 

gumlatores.PIutarchus huius epithcti vim exprefiit commen- 

tariOjZB-oTT^» ccB-luJccioi ii^zroM/^oVfViii^ a-o^let^/ ovh^oTV^t. Re- 
ucrahazc vrbs, inquit,multaru etiam' aliarum mater,artiumqi 
bcnigna parens, quarum alias prima reperit,inq ue lucem pro- 
tuht,aliis honorem,vim, incremenra contulit. Graece vero fic: 
7n?iZr (»pJlyi Hsfi l&X^aiv » 7ro>iis 'r,h f*Hryip ^ r^ocp^i ^J(3,'jit^ TF;t;»5f 
"/tpti , rui «y) Iv^iBf*} f($iii uvu(p-^vucm, 'TrfcoTT} ■ to/V ^C e:flviiu(,i(fi 
«|Gj«0'«?w y^ ri,uKt y^ owfyiTii, Celebratur & illudex Ciccrorie 

E 5 prQ 



7P ANDREAEAXClATI 

pro Flacco : Adfunt Athenienfes , vnde humanitas , do^trin^,^ 
religio,frugcs,iura,leges crtq,atquein omnesterrasdiftribut^. 
putantur, Haec funt pr^claracerte & antiqua vrbis Athenarum 
Lnut^thaiA. eulogia. Sed occurruntetiam ahorum quorundam non pocni- 
rum, tendareieiu^iem tef^imonia.Appulciusenim 10. Afiniaurei: 

Quale aurem ^ iilud iiidicium apud legifexos Athenienfes & 
catofillos,&: omnii lcieniiqE magiftros. Idem Apolog. i . Apud' 
AthenienfescattosMelecidesfatuus. EiIullin.lib.^.Athenas 
yocatpatriam communeni eloquentis . Lib. t. idem fcripfe- 
rat,litcras ccrtas ac facundiam^, & ordinem ciuilem, difcipiinas 
velutiteplum Aihenis. Mamenin. orationepanegyric. quam* 
lulianodicVam volunt : Ipfasillac bonarum artium magifirae 
&(. inucntrices Athen^. Qjjd enim rranfiham cum ahis quam- 
plurimis CaiHodorum, qui lib. 1 1 . Variarum, epift. i j . Athc- 
nasledcmeirefapientiumdidasabantiquis ait? 

Sic^oir^antti yi^c.] Gigantes terrigenardicuntura Pcetis, 
i4 efr, terrx hiij , vt vi nominis intelligitur : yii, terra j yitointt^ 
iio ,nalcor. fueruntautcmftaturaEadmirabi:is,quorum pede^ 
infcrpentum voluminadefintbant, iiquein Dcorum pcini- 
ciem procreati : cum quibus pu^nare aufl , fulmine coacufli 
lunt.PugnahihancattigitPindarusin Nem.eis.Huiusfigm^- 
ti rarionem M ychologi adferunr»eamque traducuntad hoirii- 
nesquoidam impio^ , qui Deos neg'igerent , aut etiam nega- 
rent:quorum pedcs in Draconum volumina defiilfe aiunt, 
quod nihil fuperum , n:hilred:um cogitarent, totiuseorurti 
vitaegr^iruadinfcrna mcrg^ente. Macrob. Sarurnal. i Quod 
cpimythionhexaftichocomplcxus eft Bartholom. Anulusia 
picta Poefi ; hunc enim icriptorcm , alioqui recentem , erudi-: 
lum tamen 5c acutum, citarc nihii vercbor: 
laie^(i^<iht£um UoitiiTgentfjft r.\hi> altum 

Cc^ttityCtjJjernai,-ieln€g(teJj€l)eum: 
EttJnitimtqujntur.Ttnjue^iterioremoucturf ^ 

Cowvodut ad prtfensfe^yel ad id ^uodadejl. ^ 

Hoc^tnw anpuipet:im tnytJ>iciJinxere Poet^y 
Qucrum affeC^u* humi {fegnKadalta) repat. 
5ivacat,lcge Pjcrium ValeriaiiUm ij.i6.& 25. Hicroglyphic. 
llxc vufrfmjfeiies,^c.] (7ri^u!7tov,'c\x figmenti fententb. 
Vnfer. J^afrnm.] V afrum,caliidum,<S: quafi valde Afrnm. Nonius» ' 

Ciccro De repub. 3 .Ncn funt in difputando Yafri,non vctera- 
tores,non malitiofi. 

• ' ' ■ reUigicm 



EMBLEMATA. 7J 

reHi^ione earentem.] in qua tamen fummum hominis bo- RtUgi»lu7»iiA 
num ellc liquido conllat '. cactcra enim , quse putantur z((t. ho- /"'<'/»■«• 
mini propria , in csetcris cjuoque animalibus deprchenduntur, 
RehgioautemfoladifFercnteshominesa belluis facit: quam 
quinouadmittit, alienus a natura hominis, vitampccudum 
lubhumanafpccieviuit. Laiftant.lib. |.cap. i o. & de ira Dei, 
cap. 7. & 8. Porro aduertendum humanapi fapientiam ( quae tlumdn* pt- 
apud DeumftultitiadiciturD,Paulo)hicpoti(Iimum notari, P"'^^^. ^":*' 
quippc quaereiigionecaruerit . Vultautem Lattantius vnam -^j^,, 
cumaltcra, ideft, religionjem cum f^picntia infeparabili nexu Li^.j.«.ii, 
colIigari,inquibusaithominisofficium, &veritatemomnem 
inclufam cfre.I|.eIigio eninii,quae fine (apientia fit,non rcligio, 
/cd fuperftitioputanda cft : (apicntia vcro finc religionc, mcra 
cftftultitia,dcquacftilludProphetae: Pcrdam fapicntiam fa- Eff-^f» 
picntum,& prudentiam prudentum rcprob^bo. Lege D. Pau.- »^W'?» 
lum i.Cor.i.& 3.cap. 




E 4 



TidxL 



i 



7* 



ANpREAl ALCIATI 

Fida religio. 

EmBLEMA VI. 







R E G A L I refidensmeretrixpulchermiafeUaj 

Purpureo mfigncm geftat honore pepltim. 
Omntbtis & latices pleno e craterepropinat: 

At circum ctibitans ehria turba iacet, 
$ic Babylona notant:qU£gentes tlliceforma, 

Etfi^afiolida^srelltgionecapit, 

QVam varie hocagalmanonnulli hoc temporc accipiant, 
quamcjue obliqnisinterpretationibuscohtorqueant,5? 
ad (uosaffcclas accomniodent, vtpote odiopartium laboran- 
tes,certe recenferepudet . Quanquam enim faluafide&pu- 
Sore, aliorum iententias in medium afTerre poirem, ne cui ta- 
^' ■ - ^' ' - ■ ineafto- 



EMBI.JBMATA'. 7J 

mcn ftomacKum moueam , tutius effe iudico vetcrura homi- 
num dodrinam potiu? , quam nouorum pldcita confcdari. 
idexD. loannis ^t^Xu^is^s ly.fumptum clle claiumeft: faifaulirw 
quod quidem de ementita religionis obreruatione,& vcraj pie- ^«^; 
tati oppoii.taintelligitur.Ea eft colIe6lioreproborum,cjuq me- 
retrix dicitur , cjuodf Deo conditorc negledo , & verp fponfc^ 
Ieruferuatore,impuro,illjcito & nouoquodamculru ,ideft, 
fucataereligionis ricu, impuras ac formidabili beluiE dicitur in- 
iiderc. Aureum poculum manu tenet, id eft,hypocrifim perfe- ^^^t»f" t"'. 
quitur,qua,diftimulacisvitiis,&fapicntiajfucataeauro,pictatis '^^•'''"*- 
verx praE:cext'j,quaplurimis.imponit, c]ui cbrietatc plus quam 
fanaticacorreptijmifere iiipraccipitiumruuut. p.Auguitinus 
lib.io.Deciuicace Deijidem plan.e hunc locum interpreratUR 
cuiusverba hucapponcrenon pigeac: Qu.Tficiftabeftia,in- 
quic, quanuis lit dili^entiusinquircndum, non camcn abhoi;- 
rec a fiderc(5ta, vtipfaimpiaciuicasintelligatur,&: populusin- 
/ideliumcontrariuspopulofidcli&ciuitatiDei. Imago ver^ 
cius,fimulatioeius m^hi vjdctur: ineis videlicechominibus, 
quivelutfidem profitcntur,&infideliterviuunt. Fingiitenini 
le efTc quod non funt^vocanturque non vcraci etfigic , fed fal- 
laci imagine Chriftiani. hadenus ille. Calix autem aurcus ad- 
agij vicc vfurpatur a D.Hieronymo: Multa dc perf(?(5iione di- 
cuntur, aic, vtqui volumen Philofbphincfciunc, fubmartyrjs 
nomincbibant deaurcocalice Babylonis. Prigen. dc vana& 
fucataeloqucntiatotum hocintelligi voluic. Eos eiiim, qui a- 
pudgcnciles,inquit,eloquentiac Iaude£lorucj:unt,pcfTimorum 
dogmatum fcrmoncs mortiferos , id cft , vcncnun> in calicem 
aureumiafuderuQt. Lubcns equidem hucrefeiretji , quarin 
cam ipfam rcm commcntati funt Baptifta Pius , poftcriorum 
Annotacionum cap. i oo. & Caflius Rhodigin.Iib. 8. cap. j i . 
Scd ex au(Slprum rcccntium iluuiis mcos agellos tam fspc ir- 
jigarc iam nou eft aniraus,nc quis philologus mihi pro fuo iu- ^ 

rediemdicac:qu6d longe pulchriusfip (yc Varro dicitapud 
M.TulIium) adire font^s, quam riuulosconfectari . Sed vtad 
^em prppiiis : Prompturnquidem i4 npbis,verumq; eiTecpn- 
ftat : decipimur fpecic re(fli . Nam vt prudcntiam malitia , & Virtutem vHia 
tcmperantiamimrnanitasin voluptacibusafpernandis,& ma- '»''^'*''^«''« 
gnitudincmanimi fupcrbia inaniipis cxtollendis, &defpi- 
cientia in contcmnendis honoribus,& Uberalitatem cfFufio,& 
fortitudincra audacia : fic fuperftition^m rcligio imitatur . Vc 

E j caim 



74 A N D Jl E AE A l C I A T T 

enimoIimapudGraecosnonnuUi Philofbphi palliobarbaqnp 
Promifla raram quaiidam (apientiam ppUicebantur , (emperq; 
nabebat in ore libertatem & honcfti ftudium,ciim ex iis lonec 
raijltivitiisplulquam vulgaribus , planeque feruilibus oppic- 
rentur : Vcque apud ludacos Pharif^i & Eflaeitrifti vultu,latis 
phyladleriis, & cultu quodam fucaro, apud impcrirum & rudc 
vulgus vcnabancurfauditatisopinionem : itaetiam, quod di- 
cere nos adniodum pudct & taedet, fed diccndum camen, intc|: 
Chriftianos homincs fucrc iam olim, & adhuc hodie funt ,re- 
i^cra nimis multi , qui fuis praeftigiis fidaquc dodrina impcri- 
tos homines inefcanc , quibus errorui?! quafi poculo miferri- 
me & falIaciffimeimponunt:quj fadicbrlj,crronea perfuafio- 
ne taniquam mence capti , purifTimos vcrac & fimpiicis do6lri- 
nae foiites afpernantur , & ita inlanicntcs iti mortis pra:cipi- 
tiumruunt. 

RtgaUreftdeni, ^c. ] Adiua(9:a funt maieftatis & amplitudi- 
nis.Turpitudo&impuritasregioin folio locum habet, quifb- 
fi virtuti debebatur. Nulla porro vitia praefentiorcm inuchunt 
perniciem,quamquqfpIendoris&honeftiveftctcguntur.Sc- 
dere enim iri Hierogly ph. maicftatem & auguftuiii honoreni 
cxprimit , vt eft a Pierio rciatuni lib. 4 3 . Veftis purpurca, pu- 
doris & verecundiae notam,idem lib.^o .Hieroglyphic. 

Peplum.] facrum & folemnc veftimentum . t>e peplo plura 
Alexandcrab AIcxandroGcnial. dier. lib.i . cap.ii . & Ccelius 
lib.14. cap.i 8. Proucrbium hinc fluxit, Peplodignus, ab Ari- 
ftoph.dedudum,dc ftrenuo & infigni qucdam viro. Suidas ta- 
men pcplum ait ef]re ifiuTtot yumtxMtf^ ?reuiX6t , oio» TtfiTf- 
^certsoiv. 

Lattces.'^ Latex , quod intra aliquid lateat, diftus humor 
quiuis. Hicvinum facrum,vtapudVirgiI.in4. 
— latices m^efcerefacros. 

illiceforma.] illicience &{educcntc. Illicerc cft illaquearc. 
Nonius. velillice,abillex,idcft,finclcgc. Plaut. Lcdlusilicx 
icftjcfcamerctrix. 

ea^it.] decipit & attrahit. Virgil. i .Georg. 
-- tuqtteinfidiHnf.Clit cafietefeitM» 

Noa 



EMBLEM^TA. 

Non ribi, fed religioni. 

£ MB LEMA VII. 



7§ 




I s I D I s Cjfigiem urdm gefiabat afelius^ 

Vundo verenda dorfo babensmyfteria. 
Obum ergo Deam quifquts reueremer adoraty 

Piafj^ geriibus cdncipitflexispreces, 
AH afmtts tantum prdiftari credit honorem /^ 

Sibi,cfr intumefcit^admodumfuperbiens: 
Doneceumflagriscompefcensjixitagafo^ 

Non es Deus tu^ afeUe,fed Deum vehis, 

SAcerdoteSjEpifcopi, &quirebusracrispracrunt,inhqnpre Sdcndnteshf- 
funt habcndijob id maximc,qu6d facris pra(int,& corun- mre ajjiciendi. 

dem 



.^^ ANDRIAEALCIATI 

acm fint nobis adminiftri , licet interdum aut vitiis plufquam 

vulgaribusimplicati,aut iguari & ftupidi habcantur. Hi vcro 

vt fuum munus & officiucurarc vel raaxime debentjficquan- 

tam dignitatem fuftineant, ip(i fubinde animo fecum rcputa- 

i:c . Meminerint tamen fe homines efTe , nec ribiarrogcntira- 

pcnfius,qu6d tantum minifteriuni gerat , & rerum diuinarun^ 

curam,quafi humeris impofitam habeacjue, vt afinus audiuit, 

Non es Deus,red Deum fers,illi audiant : Non vobis haec, fcd 

Pr^^iac DcQ foli omnis cft confcrcnda gloria.Itidem dici potcft dc pr^- 

^m^rtpnn. fe£tisImperatorum & Regum, cum popularem applaufum 

^^* excipiuntaudaciusquani pareftin prouinciis, in quibus vi- 

cera regiam obtinent . Attam modefte , tamquccircumfpedc 

{:t(s. gerere debet,vt priuati honoris nomme nihil, ipfius Prinr 

cipis laudi vcl minimum (ietrahanr,& fe interea norint quales 

fint . Eft enim opera^pretium" t^ss ci «|<^^^ Tini/(^iis ^»^- 

o-x«», 'cTt4t,*^^wi ««'». Porro fumptum eft Embicma cx Ga- 

T»nsEmbU' briacapolods.Sicenim ille: 

?««/•. " '■' '1 ~ ' •• • ' 

tjtteisofi^ -Tntpyiyfo «pyt/gjci» ^ftrecs, 

tTn^ ruoa/vrm vecs "ns cu> ItaO^JCuie*, 

ru^cti^ \ir$Lf^HSjfik Bi\6iv fiiteii oy^, 

^xSTzy , » Jios a-u, to9 %et ^' uyeis- 
Qui verficuli quoniam commodc ( fed ^t^p^s-iKms ) rcdditi 
funt a Gabricle Faerno Cremoncnfi,eius verfionein huc afcii- 
bcrc non piguerit. 

Simulachrnm afellw baiuLns argentetm, 

Cum idtranfeuntesfiexe adorarent gentt, 

Sui hoc honorUgratia ejljieri ratthi 

Jam^ue infolentielatui arrogantut 

l^olebat ambulare, doKecaJpero 

Probe dolattnfujle cluneSyaudijt: 

Oflulteynonestu DewiyfedfersJ>eum. 

"^^ Se norit hominem,q^i maoi- 

stratvm gerit, 

Porrononeritare alicnum , fiadieccro, afinum avetcrihus 

Aesyptiis fapientiaE, fortitudinis, labons indcfefti,& frugali- 

tatisefle {ymbolum . Qui enim fapientiae fit operam dacurus, 

cumoportetviduefletenuijomnia quxinvitam humanam 

cadere polTunt , jcquo ferre animo , ncquc ad vllam cxcandc- 

fcentiam a.utcontumeliam fe(cc6.ucrtere:animoeneparuam, 

(irapliccm &inopem,Yt afinus cft , qui Quliumintcr carduo^ 

' • " • &la- 



EMBLEMATA. 77 

& Ia(flucam difcrimcn faciat: nuUum dcniquc (itonus quod 
detredct : & vbi opus fucrit, pro brouc tcrram profcindatjfiiq; 
totius human^commoditatis afTiduus minifterjVt ctiam,quo4 
adagiodicitur ,ponarc myftcria compcllatur . Lege Picrium 
Hicroglyph. lib. I2. EthaEcquidemmihimcditanti,fuccurric 
illa mordax & acuta Cornclij Agrippaj declamario , quamdc 
fcicntiarum vanitateinfcripfit , ad cuius finem adiunxit Afini ^ninencomm 
cncomium. dcquobominc qurd ommno fcntiam,mhilha- f,er Corneiium 
bco necefte diccrc. ^irippam: 

Ifidiieffigiemyf^c.^l Ifis, vxor Ofiridis, Acgyptia dea, inuehit ifi$, 
hordci fcgetem, vndc & C crcs aippcliatur . Eadcm a:utcm quze 
io,dcquaOuid.i.Metamorph.Diodor.Iib.i.cap.i. Cuius& 
meminitD.Auguftin.lib.?.cap.vIt. aliisquclocis. Ladanr.r. 
cap.ii.&ij.Politian.cap.S^.Mircell.quidquccafignificcrur, 
cnarrat Macrob.cap, ro.primi Saturn. &poftrem6 Liiius Gy- 
rald.Syntagmate 11. 

Pandodorfo,] rcflexo,cunioproptcr impofitam onus. Ouid. 
4. Mctambr. Sujlmet ^tjy^andononfotmcr hxretafelh . Idcm i, 
Faftor. 

Keneratf^feruorpandoStlentetafelh, & j. 

Vt^uepfger pandt tergo reftdehat afelU. 

IJabenimyJleria. ] AUuditad parcemiam , oros ccyvrfivrKiiu. Afjfima, 
Sunt autem rayfteria, arcanaqu^dam vulgo minime commit- 
tcnda , & iis tantiim cognira , qui iifdcm facris mitiantur ; uTri 
XHfLtiM ra fofjui^dh orc obfignandcomnibus enim myftcriis fi- 
kntg fides debetur. 



<iu^ 



7« 



AHH REAE ALC lATI 

Qua Dij vocaiit, euhdum, 

EmBLEMA VIII. 




I N tmio mons efl Upidum: fupereminet ilit 
Trunca Dei effigies.pe^orefacid tenus, 

Mercurij efl igttur tumulm .fujpende viator 
Seria Oeo^ rettum qui tibt rnonflret iter^ . 

Omnes in triuiofumus,atque huc tramite vitA 
Falltmur, oHenddt ni Deus ipje viam. 

Dldicimus ex Stephario & Hefy-ch. Gr:2cis audoribus,' 
Mercuriurn Hodium & Heg;errionium fuifTe prifcis ap- 
lemonm di- pellacum (O cJ)®- >(cf^ Ky«f*ovi(^ ifum ) tum a viii dc lcmitis , m 
^f4i. quibus ftatuebarar ad viam mouitrandam peregre proficifcc- 

tibus; 



! tibus . Proindc Hcrmae, id cft , ftatuae Mcrcurij , & lapidci li- 
i gnclvc cippi folebamin triuiis crigi ad indicahda viarum dii- Menury f^ 
crimitia, quia ewt» ^ioi eH wSo-*» <^&^i* *)}*i*ivt ;j^§c2j, ait <m. 
Phurriutus . Viatorcs itaque ftatuis folcbant lapidum accruos 
accumulare : (ic cnim Deum putabant honorari, ca fciiicet re 
qux in promptu effet & obuia:vcl quod ita viam rcpurgarc vi- 
dercntur, velquod eolapidurticumulo Dcieffigfesprsetercu- 
tibus clTet notior . Vlpianus , audor Gr«cus, annotat ad ora- 
tion.Demofth.aduerlus Lcptincm,Hermas,ideft, Mcrcurios Hmna, 
ciufmodi fuifle quadrangiflos ,fupcriorc parte Mercunj figu- 
rara referentes ,• infcrius infcriptiones viarum oftendentes. 
Qaa de rc Gyraldus Svntagroate 9- Ca?l. Rhodig. libro i8. 
cap. I z. Erafm. in Proucrb. Mcrcurio dextro", &, Mercurialc, 
& Proucrb. apud Hadrian.Ittnium, Bifrons Mercurius . Hoc SequeruUM. 
autcmquafi^nigmatTomonemur,catantum fcquendacfle,ad ^«*« 
qu2 Deus & naturanosredditidoneos,cumfumm2E fatuitatis 
& dementiae fir, aliquid inuita,quod aiunt, Minerua fulciperc 
&perrequi. Hincdiccbat Cato apud Ciccronem , naturam 
optimam ducem fequendam cflc , nihilque alrnd fuiifeolrm 
pgamuiti more bellarecum Diis , nifi naturaerepugnarc. Sed 
&:D.Paulusadhonatur,eamvtfortemretineamus,inquanos '•^»''.7- 
clfe Deus voluit. Scdquoniammcntishuman^tantaeftinna- ^ *^'^' 
tacaEcitaS^igncratio, vtquaviafit eundum ,plane ignoret, 
fupplicioracione , & fummiftb animo recurredum eft ad eum, 
qui fc viam, qui veritatem, qui viram efTc fefTus cft ; qucm qui 
(cquitur,intcnebrisnonambulat : continucque illud Daui- 
cTicum nobis ardcnti animo repetcndum , yvue/io-off^siKu^i P/i^i+S» 
itf'J,«y ci» ^ 7n^<CffVf^\ Oftcnde mihi , Domine , viam m qua 
ambulcm. Certe & Socrarcs apud Platoncm in Critone, pcr- 
gcndum ca foliim efte via,qua Deus^nDS ducit ^^^afTcuerar. HuC 
wcit illud Perfi) e j . Satyra: 
'- (iiftequemte Deu^effe 
luJJh\&humanaqMapaYtelccatu*esinre, 
CjEteiiim nequid minus enarratum noftro dcfitepimythio, 
hic per MerCurium, olim Deorum nuncium , vel facras literas Stuid nmlni 
(•qu£E nobis diuiuam voluntatcm apcriunt ) intellieimus : vel ^^^^^- 
Prophctas& Doftores , facri & csleftis oraculi nuncios , cx 
quibuy orthodoxam falutisaeternae viam excipere cftntcefrc. 
Serta aiitem fufpenfa , honorcm cultumqi aliqucm obferuan- Serta. 
1» exh Aendum effe dcclaraut. 

Mertufij 



8 O A N D R E AE A L G I A T I 

Mercurtf efi igitur tttmtilus. ] In aliis quibufdam exemplaribus 
Jegitur Curnulus: fed vtraque kdio tolerabilis . Tumulus, 
guafi tumens tellus , pro fepulchro frequentiiis vfurpari (blet. 
Quiverolbcovocabuli tumulus ,3Tit cumulus,legi malunt 
facies,non mihi probantur: quia YbcabuIumfacies,pro effigic 
autftatua.hicveram Latinitatem non (apit. 

Su/pendeyiatorfertaDed. ] Plioiushiftoriaemundizi.cap.i. 
Intcrfacratantum&bellicoshonores, coronis nonKn fuum' 
vindicantibus. Idem J. cap. Etiam tunccoronae Deorum ho- 
noserat . Quibus cx locis intelligimus,coronas ftatuis rebusqj 
facris olim lolitas adhiberi . Quod fi quis au£^oriratem eiiam' 
iliorumfibidaripoftulet, adferrepoflum Appuleiu,quific $'» 
JDeafino anreo: Inipfo vere medituUio ,inquit, Hipponac 
Dea: (imulachrum relidcns iEdicule,quod accuraie corollis ro- 
feis ,&quidemreCentibusfueratornatum. Et 4. lib. lamquc 
.per plateascommcantem, populifrequcnter floribus,fertis,& 
^olutisadprecantur.Idemq;Iibrovndecimo,(imu1achrum.Iu- 
naEde(cribens : Corona, ait, multiformis variisfionbus fubli- 
inemdiftiiTieratverticem.Etpaulopbft : Dextraproferensd- 
iiftram Dea: coronani , mihi etlam Hercules coronam confe- 
cjuenter . rtemque: Nam(ibi vifuseft quieteproxima, dura 
ihagnoDeocoronasexaptat. Adhuncveterum ritum refpexic 
6uid.Faftorum i.de Arione loquens,quicitharocdusapiratis 
^aptus,iamque de vicadefperans, 

> capit ille coronam 

Qu£f>oJJ'etcrin!s,PJ7cebe,deceretihs. 
Apponam & Tertulliani locum e libro Dc corona niiiitis, vbi 1 
aitPandoram primiim aCharitibuscoronatam,honoriscau(a 
jfcilicetjCLim a Diis omnibus muneraretur. 

•V/dior.] quicunquefishac in terra pcregrinus , vtomnes rc- 
uera funt. Plato vitam noftram niodo viaj,mod6 peregrinatio- 
nifimilemfacit. 

OmnesintriuiofumMi^c.]lu-xtn OuidianumilludjFaftof.j. 

\tftiit^0' incertw.ijuafitfibi, nefcit^euncium^ 
Cumyidetexomniparteyiatoriter. 
icMinutius Felixin Odla.vtqui redram viarri nefcit , vbi , vt 
fit , in plures vna diffinditur , haeret anxius , nec fingulas audec 
cligere,nec vniuerfas probare: Sic cui non eft veri ftabile iudi- 
dum, &c. SJc hacin vita tot tanrxque (ti^t oiferuntdifficultat- 
fes &falebr^.Adde quod tamcrairajtamqucfupinahominum' 

meuti-' 



mcntibus mfitafitfgnoratiojVt quid potifTimum fc<^ui dc- 
tcat, quiuis ignorct , & nifi adiutas ope caelcfli , in ccrtam alf- 
quamviamfe rccipcrcnonpotcft. Dicebatcnimi ipfc (alatis 
inftauratortSincmcnihilquiCquiimefficercpoteftis. Nccvc- 
rofumus idoneiadaliquid vel cogirandum tanquam exno- 
bis, fcd Ci ad aliquid idonei vidcamur ^ id certc ex Deo cft , ait 
D.Pau'us,2.Cor.^. 

tramiteviu.] cuniculoYitx & dccuf fu.Totodifticbo eadem 
conrinuat u)i.ri'^ficut a viatoribus. Traihes, tranfuerfa & obli- rr^w^j 
qua femita. 

Fidei {ymbohim. 

EmBLEMA IX. 




S T E T deptcitu H o N o s tyrio veUtm amulUy 
Eius^ tmg.4t nuda dextram Veritas. 



Sft(jj A M o R in medio caHm^ cm tempora circum 

RofaityDtonespulchriorCupidme. 
Consiittmnt tMcftgnajidiiw, reuerentia honoris 
Quamfffuetj dit Anior^partuni^ Veritas, 

Vndetralfum ITJ X antiquin^imo niarmore,qnO(l erkimnum vifirtir hociic 
Emblema, J^ Romas, fumptum i(i Embiema. Eftautem FiHij fimula- 
ciirum,quodimagineiraberbi,red£Ctatematura,cuiaclic6tani' 
nom?n H o n o r. Hic V e r i t a t i, quacvirgineaeft ta- 
HdeiadiunElu cie,manum porrigit: in medio A m o R pucr.His iribus (imu- 
canfisdefcrtpta i^cKris t I D E s defcribiturjquippc qi'£E veiit'ate,ficlc & amo- 
re niratur . Vciitatem matremhabetjii^am quidem nudam & 
Ftdes quid. fi.i-npliccm,non comptim facoaliquo,n6 velotedam.Etqui- 
dcm fides dcfinitur, diclorum conueutorumque conftantia Sc 
verita>,quacid,6parentemhabcre Veritatemdicitur,&cam 
Veritatniiii. nudam, quod in patflis, conuentionibusq; nihil fucatum efie, 
Jisnos. auc a vero alienum debeattcui adhacret Honos porrcdra dextc- 

ra,tanquam {^abiliscuiufdam^firriiiq-, pa«^i pigniis. Is Honos 
purpureaindums vefte, quod veriras fjCillime polTit imminui 
& labcfaiVari , nifi adfit honoris & reucrentiac qua^dsni ratio, 
qua eadem fulciri oppot-tuie & cu dignicaic poffit. Hot ctiam' 
virtutis pr^mium,&honeftatisomnistanqua'i1i patrcm riutri- 
cium,pi(florcs&p!aft^nobisadumbrarunt Atlocum rrtediunr 
pndicusamor. occupat honeftus Amor , qui veritatcm & honorem nexu hr-^ 
mo coiligat & deuincit . Nifi enim tanquam condimcnioali 
quoamidtiae&beneuolentiae mutuae confocienturharcinte^' 
(c alioqui diiierfa, vinculum nulio pene negotiodiflblui pote^ 
S<Pi^Anfiui j^p_ i^ eciam tbtumreferrepareftad antiquam illara veteruml 
j/Hrata ' Sabinoruni pr^figurationem (hcroCdndx <tfi»eil(^yapu6 quos,* 
diu ante C H r i s t i leruatoris aduentum^erat lirtiulachrum 
cjUoddanTtriplici facie,cuius ctiam norrcn iriplex , ncmpe 
San(5lus',Fjdius & Semipatcr,hauddubie prqcipuum fidei no- 
ftrac^myfterium repracfentans. Quod ab Ouidio de(cribirur 6, 
Itipiter Pt- f aftor. Sane EHonyf. H^iicarn. lib.4. a^r fouem, Piftium effe 
RwSa^^m ^^^^^^ > quem Romani San(ftum appcllabant , qui & Sagus, 
' ^ ' Piftius,Sancus,&fidei rponfbr aliisnominibus efTcrebatur. 
Coniiccreeft Piftium eundem fuilfecum Fidio. Nam vt vi>ns 
Graecc fides,ira 7iri<n(^ >C xtV;^, Fidius cxplicari con mode po- 
ecft.Etiamnum hotiiein RominiiauaqmCatibus f idij firiiula- 

chrum 



EMBLEMATA., ?>} 

fhrum ita effictum coipicitur.Marmor eft in feneftrs modum Fidij fimuis' 
formatum, in quo tres imagincs efiidie elfe dicuntur . Dextra <^^rnm^ 
qmdem virilis habitu pacihco , iinifira vero vt muiiebris , eo- 
dem habitu, coronam in capitc lauream geftanSjquaE dexiram 
dextrsE iungat cum priore imagine . In harum duarum medio 
ingenui pueruli eftigiescernii;ur,cuius fupra caputhoclegi- 
tur,fiDii simvlachrvm: apud imaginem dci- 
xtram virilem H o n o r : in finillra imagine muliebri, 
V E R I T A s. Gregor. Gyrald. Syntag. i. & i. & ic. Hilto- 
liae Deorum. ., . , 

StetdfpiciM HonoSi^c.'] Honorem pro Deocolueruntvere- Honor 1iw4, 
rcSjVtetiam Fidem&: Virtute,&Ouid. Faft. 5.exHonoris, & 
ieuerenti^ coiugioortam eife Maieitacem voluic. Vide Piin, 
3 5.cap,.io.Augull.Deciuit.4.cap.ii.&i4. 

/jr/o <<»ji(flrM.]purpurea.veile. Ex Tyro vrbc Phocnicias con- 
chylia, &munces aduehuntur, cjuorum fanguine fit purpura. 
Plmiuslib.5 c.i^.Nuncomnis eiusnobilirasconchylioatque 
J)urpuracoaibr.£tlib.5 5.c.(J.Q^arePu:eolanumpotiuslau- 
^atur , quam Tyrium aut G^^tulicum , vel Laconicum, vnde 
pretioii(H;r,a?pi.irpur£E. De purpura?aiitem iuuentionc,fi va- 

|;cac,lege Cadiodoruminitiolib.i.Variarum. , . 

iungat nuda dcxtram V e R i T a s. ] Fingebatur aA«S-«a , vt '^'^^^'^ '^f* 

,fcrioit ia AmphiaraoPhiloIlracus, \irgo niaeis indutav^fti- ^j^'^ "^" 
bus. Hippocrates in quadam ad .Philopccmenem EpiitoIa,cam 

-depingit mulierem pulchram, magnam, fimpliciter ornatam, 

■illuftrem ac fplendidam ,ciuus oculorum orbcs nro lumuie ni- 
tcbant, vt aftrorum & f^ellarum fulgorem viderentur imitari. 
Nudahicdicitur ,cju6dqui eam coiunt,apertiiuntacfirnpli- Nuda.VmtiU 

x:es,nuIlo modofraudulenti ,autinfidioii ^autquod vericatis «<r. 
dratio fimplex e.Te debeat, aut quod in iuce & oculis omnium 
;fe;nofd velit. Hinc Horat. i .Carm. 
-- (ifluJihUforor 
IncorruptaVides^nndaqueFsritM. 
Cxteriim Fidei fymbolum indextris iundlis confpiciebatur, DextraJ}rnm 
idque Numae Pompilij inflituto. Moris ctiamfuit, vt fidei ^«^"»' '^^?'"'» 
f^icndaf^comparandae gratiadextrasconiungeient. Qjjod 
infinitisau£lorummeliorum locis facile eft obieruare . Vc- 
titatis nudaerationem-aperuit libro 44. H'eiogIyphic6n Pie- 
rms: ly mbolum vero dextrarum coniunclionis Gyrald. I . Syn- 
taigmatc Hiftori» Deorum : poftcaEterDsomnes vir eruduhs 

F i G«iius 



X^ime^ 



84 ANDRtAfiAtCIATX 

Ccelius Curio appcndice Hicroglyph. Pierij quaedatn non 
pcrnitendaretulir. 

Diones pulcJjrtorCupiJine.] Dcduplici Cupidinc,& Vcifre 
duplicijmamriiispoftea. DioncVcncris matcrcxlouc, Tndc" 
Vcnus DionaEa.Virgil.j.Aeneid. 

Sacra Dtonx^ matriydiuyc^^fertham. 



Fadcra. 

^Ad z^^aximilian.Afedioian, 'Ducer?u, 

JEmblema X. 




H A N c citharam a lenthi qu<tforma hatieuticafertftry 
Vendicat,&propriam Uufi Latftiaftbi, 

ACCH 



EMBIEMATA. t$ 

Uctpe Dux: placeat noftrum hoc tibi tempore munus^ 

Quo noua cum fociis foedera mireparas. 
Oiffictle eH^nifi do^o homini, tot tendere chordasi 

Vnaj^ftfuerit non bene tentafideSy 
luptdve [quodfaale eR) perit omnisgratkt concha, 

IUeq^prACeUemcamm,ineptu$ eritk 
lic Itah coeuntproceres infoedera: concorSt 

Nil eft quod timeaSyfi tibi conftet amor, 
itfialtquif defcifcat{vtipkrumque videmus) 

In nihtlum illa omnisfoluitur harmonta. 

PRincipi ruoindicat,quanta vis concordi? fitjfumptacom- 
paranonealyraetempcrato, autconfufbc6centu:eaenim 
ronftans ex fummis, mediis, & infimis chordis cocinnam red- 
iit harmoniam, fi tamen eam vir artis peritus moderetur. Eo- '?")^^f«»» 
dem quoque pai^o Refpublica omnis & Principatus ex diuer- ^^^i""*^'*' 
I fae natura: & condicionis hominibus conftans,concordi pacc h- 
I gatur,fi modo Principem habuerit idoneum,qui & confilio & 
experientiav3leat,quiqueamorem,rocieiatem,&commune 
pacisvinculuminrerciuesfouerenorit. Ea ratione mulris^n- 
nis floruit notilTima illaRomanorum Rcrpublica,comporita 
cxfummis in^dTiKti^, (quac Conrulum crat) in «g^«r«^T<fl« 
;(qu2rSenatorum& magnatum ) m d\i]iAOK^Tiu (qux popu- 
;ili: ) cuiusquidemconcentus &incolumitas pcrftitit,quandiu 
jPrincipes habuit pacis &tranquillitatisftudioros, iidemquc 
aud:oritate dignitateqae commendabiles . Cicero de Repu- 
jblira difputanSjinducit Scipionem eum,qui Canha^inem de- 
leuit,deRepubl,verba facjentem, quandoiam iamque peritu- , 
ra prxfentiebatur. Cum autcm Scipioin z.lib. fine dixilTet,vt UcwmfigHi^ 
in fidibusactibiis, atque cantu ipfo ac vocibus>concentuseft « i.deRe^k 
quidam tenendus ex diftindlis fonisjquem immutatum ac dif- ^*'^"'''*- 
crcpantem aures eruditjB fcrre non poiTunt,isque concentusex 
diHimillimarum vocum moderationc concors tamen efficitur 
& congruens: fic ex fummis & mediis,& infimisintcriedisor- 
dinibus,vt fonis, moderatarationeciuitatemcofenrudiftimil- 
limorumconcinere:&quacharmoniaamuficisdiciiurin cau- 
tu,eam cftein ciuitateconcordiam.ardilllmumatqueoptimu 
omtii in Repub.Yinculum incolumitatis, quje finc iuftitia cHe 



8f AND^EAE ALCIATI 

iion poteft : quod a Ciccrone petitam conftat e 4.De RcpubJ, 
PlatoniSjCuius hjtc verba : c^eii eiiu, iiv ^' iyei j'cti tTneixas i^ea/'~ 
'Ti^oefA.iyu UfT. y ii; uffioyioc 7i»4 ^ «ra^g^o-ttiij ef^iarccj ; ti J jj otj is^ 
«o-5rf9 1) cUJf^u yj^ ii <rB(^iu cv utptt 7i»i i^fjcre^ c*Sew >] f£(t n(pKt,n 
'^' ktc\i^eiA» liw i!ro?ai Tru^^^rp, isp^ iiTZJ Tlui •Kahii Troiei 'eu^njjeiXt^et 

<P^*'<(r<l, ei di 'c5JAt«,i %y«' «^« 'Z<J?^tcS-« k "^j^^ff:» , i) «»,» oTaiotwi 
tS» 'r/»7zyi'' (^T^ hiB-OTtiT kv (pcGid/JTcwTla> Tiw cf^ovotcm <ru^^<rv~ 
vLii eiva.'. -^ei^yos te i(ff^oi^eivov^ K^ipumv lott^^odict*-, ewcTfg^ir 
^Ji'uf)^eiv y^ cv zroXeiy^ot/ ifi ix.u^o> . Hacc ex Ciccr. lib. De 
RtuiiLi.retulitD.AugulUnuslib.i.cap.ii.Deciuic. Dei. Sed 
hoc !oco non erit 2lienum,fi admoncam Romanos veteres per 
Lyr*c Hicrogivphicum concordiam delignafle, vt & veteresa- 
Iijiudicium compolitum, concordiam inaequalium , rcdard 
bonam<^ueinmrutionem,rationcm,amorem,fedatum animUy 
& aiia plura :vt commodms ad concordiam (iiadendam I) m- 
bolum ab Alciato minime vidcatur excogitari potuifre. In ly- 
ra enim dit:erJi choid^ fimul corappn'untur,& ad cundeiri to- 
num tempcrjntuf:c]ucdprudes& ledatushomoprsftatvelin 
fuisaffectibusracionirubiicicndis^vel m a'co.iomiamcderan- 
da.vel dcnique gubcrnatione Reipubl.in quibus homines va- 
ri) acdiucrlijCum (!ngulifint,nonpofruntnonhaberefingula'5 
derebus opinioncs: led lapicntistamcn Principisimpcrioad 
vnii quafi harmonia:conccntum coalelcunt. Kidorus quidcni 
Cynicus mcrito Ncronern incrcpabat, quodcum Muficaearti 
opcram daretjKrnplij mala bcne cancret, fua vero bona male 
<Jirponeret:ncq;fibivliuin vinaconccntiiproponcrct. Et Dio- 
gencsMuficosftuititiqargLiebatjquilyr^chordasoprimeiuxta 
{ux ariisreguiascompaTarent,niiimu verominimeccmpone- 
rent. Eaquidcm rariofuir,cur PlatoanimuharmoniaE&con- 
ccnius ncn-iineappellarit: & Ariuophanesfapictcm homincm 
& Gratiis ornatum, citharas callcntem dixcrit. Nam ide Plato 
putauit M ufarum nomen a /My«», quod Ibnat idem ac honeOc 
inftit'.iere.Sedinterccceraslyn-ibcli}iuiusfignificariones,mihi 
placetncmodumca,quaratioiritcl!igitur . Sjc enimplcrique 
optimifcriptcrc^jintcrqu.osprincipatuquendam fibj luoiur^ 
Corrordia vn- Cicero vendicar,concordiam a corde deflc(Sbunt.cor cnim ani- 
Sedicia. musvidetur,e6quc)d in cordc fit animi principatus:vndecon- 

cor4es, vecoides, & c^cordes denominancur. Alij concordianj 
' - . -. ' - • • • ' .' ■ achor-^ 



, £MSL£MATA. $7 

aAor<laderiu.irimalunr,q 6d varjc concentum vnumchox- 
dx fjciant.Iam vcro quia ftudioram con'enius atque fimilitu- 
tloamorem pariat, Platoni lyra con ecratur intercaquaffunc 
^moris mooimenta. Cum inim in felyraomncm fuauitatem 
^oUtiiiear,nonma'e videtur haberc tiuandam cuni Venere, 
^more , Gratii? iimilirudinem : quippe qux blando ad le ho- 
minesilhcio perrranat.Cxterum er^fedatianimi iucundagra- 
taqiimago, imo ver6laborum,ftudiorum &perturbirionum 
dulcclcnimen, belle fuit inltitutib LacedaeiT.OQiorumexpref- , 

la, apud qjuos erat folienne,vt ad ly rae & citharae fonum ;cicfm 
i.nflruerent : & Achillesnonalia rarione furibun^uanimu fe- 
dabat, quam lyra^ moduli^ : vt plane mjhi Hieroalyphicu iftuc 
mirabilecne videatur.Sedde!yrapIusfatis,&foi.tal]c«-«fiepp.a; 
riifiqu6d huc referrem lubens, qnse de lyra retulit Srobarus ex 
Euryphamo^ythagoreo, cap.5TTpi£yJ«/|Mj»/<«<,quoIocohuma- 
nam vitamcum'yranonincgcini;e conferc.Non poirumetia, 
quin hoc loco memorem , qu2 Diogenes Pythao;oieus difpu- 
latapud eundem Stobacum,cap. tti^i «ficc-/^s/<w,Regis effe mu- 
nusvtRcmpubl.lyraeindarmoderetur, nempe,ybi priiU fibi 
ipfi imperaritex pr$fciipto legis:qi;ip! |:'quinoire debcatpo- 
puli,quem fibi commifllim haWat.hamoniam & concentunj 
adeam legem fibi accommodandameire. 

llanc atharam,^c. ] Ilic lyram pro tell udine, quae vulgo ef^ i^J^^^*' 
Xutina, accipi;:cuius inueniionem Mercurip referunt. Pplsv •''" "* 
dor.Iib.i.cap.i ^. 

a lemU cjuxforrr.ahalieutica. ] quae formam habet lembi, naui Lcmtus. 
cula brcpis &ceIeir:maj.La2ar. Pai.^.us lib. De re nauali.Ha- 
licutica autem per fimilifulinem fcapha; pifcatoriac. hincHa- H^ltentica, 
licutjcum opus,in qnodepifcJbusira(5latur.«>j£lf enim pifca- 
tor. vt O iidiu'^ Halieuticon opufculum fc.ipfit : quod tamen 
pierique viridocfVi Lucanptribuunt.. De I^aiieuiipisquaedam 
Pliniislib.jz cap.z. 

\endtcat,^ pYppriam,^c. ] Vendicer fih' propri.im quantum - A)'"'* »"»«••'"? 
uis.ini.entionem tanien GvaEcisdeter.Scdramcn fralosid fibi 
vendicarefufp-.cor, quodapudeos lyracyfusfit frequenshabi- 
tus. Nonerit jncommcdum repctere ,quxde Mul:Cpcpri|na 
inuenronecoMeeit Polydorus Virgil lib.i.cap.i 5. 

Quo noua cu-mfocin (i^-c. j Hifiorias [talicorrm bellorum 'ihi 
comparesex P Iouio,GuicciardinQ,&aliispermultis,fi vacat. 
^grrtti.?.] concentuSjdecoruni. 

? 4 f^ 



1$ ▲KDREAEAI.6IATZ 

cp»f^-c.] lyrapjtefiudinis. 

Kil efiquodtimeas^fitibiconTietaniQT. ] B-lne admodum cfficar, 
Optbna prin- planeqae lis necelTaria, cjui luum imperium volunc effe ftabilc 
cipu cujlodia ^ pcrmanens.Sic libcrat.ad Nicoclem l^uXtodu/ ei<T<p»XiTetTluv 

iref^ni TXSTv^tii^ui fMXir iifTii cfujuafT». EcClaudian. 

Sonfic excubUy non circumjiantiapilay 

yttutaturamot. 
Prgeclare itaque Agefilaus,cum rogaretur cur Sparta non cin- 
gereturmoenibusjciues armatos^& inter (c confentientcs, fatis 
eire ad vrbis praEfidium refpondit. Dicebat eiiam ciuitatem no 
(axis,aut vallis,fed mcolarum vinutc muniri,quosnimirum (i 
iungatconcordia, nulluspoteftfirmioreirc murus. Adidrc- 
irpeiit Cicero z.Philiy.Nonne igitur millies perire eft mclius, 
quam in fua ciuitate line armorum prasfidio non polTe viuercJ 
Sed nullum eft iftuc^mihi crede^praefidium: charitare & bene- 
uo'entia feptum oportet elfcjnon armis.Plurarch. ci 7n>\.iT.t(3~is 
yru^y/i^t^ai, nihil commendatiuseire viro ciuili ait, quam 
vt luos ciues amicitia \d utua, concordiaque deninciat , litiurn 
& difcordiarum occaficr.em rmncm roilat. X^mrruj ^ii tu ynXt' 
7*}^» f*,ovov >tK c^tS» \2ff5;ipi^y»» £p;6»»,o ft>j^»«? 'e}\ecTlo*'e^ tSp 
ei^xicB-at cy.oioiu» tiATTOi^t yffj\(pt,ia4> (zs^i et^AKns Ufiflicrtuiet" 
xiioit i^^didi y^ ^^ipo^ffuvcti ifou^ i'tj<rfOfJei<x4f s^M^en eCTmcru^f 
&c.Nec vcrp alpernanda vox eft A^2aficlis,qui rogatus,qua ra- 
tione Princeps tutus haberi abfque Ilipatoribus 5c fatcllitio 
poftet:Sifubditisitaimperaret,vtpaterliberis.Quidenim Pc- 
riandrivel AntigoniprsclarahucrefponfacQnfcram? Horum 
cnim alterdiditabat, furama ope n-tendum efteiis, qui tuto 
regnarcvelicnt, vtbeneuolentiapocius quamatmis ftiparen- 
tur : alrer , amicis fuadcntibus , vt fi Athenascaperet , firmis & 
validisearapraEt!diismuniret,re6liftimediiit,nullumimperij 
firmius&ftabiliusefrcpraeGdium , quam ciuium beneuolen- 
tiam. Iderr.qoe pene Syneftus '. c^ioictidifi yjij\ f^et,hifn ^umKitt^ 
'ifii i^upo» ^vXuKT/iQ^ov . Nec vero mihi temperarc polfum, 
quinadiidam iftuc exArato Plutarch, Veramacftabilemci- 
uium heneuolenriam,optimam efle Principiscuftodiamra/i», 
filo» uhr.Bivii H^ ^i^ouf^ i^'v6la, (pvXuKT*iQ/iOf eiy^fos uf^tT^. 
GraiFatores enim & latroncs iefetutanturprajcipitiis& rupi- 
busj^uantum pofTunt : Regiautem luiul iidc & beneuolca- 
' ' • ' tiafuo- 



EMBL E M AT A. 9p 

aa fuorum firmins aut munitius effe vnquam potcft. 

dtfcifcat. ] di fcordetjaut fadiofus fit. 
/o/«ifttr. ]cli(roluitur. 

barmonia.] ^dinm concordia & concentuS, ab ip/tfa^wv, coa- Hartnontcvnr' 
ptare.Fab.c.i o.Iib.i .Inftit,Orator. & Macrob.i Saturn.c.6. ^e dicU. 



Silentiura. 

EmBLEMA XI. 



^mmm 




¥2mu " 

ZvM t4cetj)audquicquam dtffert fapkniibm ammi 

StultitU eH indexlmgua^, ^°x% /?'<*• 
Irgopremat labia, digttoq^jilmiafignet, 

Etfefe Pharim vertarin Harpocratetn. 

F i IdcXr 



59 AN D R E AE At C J ATI ] 

ID exptefTum eft c^tco" Tlu^i^usilei , i . Anihologiae Qrapcor, "^ 
rum epig.ammatum: ■'Ij 

Toyhoyov iyKfVTrreov eoi 7roiQ{^ cuV^f &7W7c*'. _^ 

Dm»» f4fet indoLltif, porerit cordatm haheri: 

Is morbos animt namqae tacenJo tegit. 

fruientes pau jj^ enim feic non dvfdnguicur imperitus adodo, a circum-l 

" ^^*** fpe^fto prudentique homineimprudens , fi linguam cohibue-ll 

rit. Eamobrem facileeft coniicere ,curquoj Hom:rus,in-5 

geniorum vertex,rapieiitiirimoseffinxerit,eordem<Si filente^j 

fere,autcertepauciloqnoseireyoluerit. Noue.atenim iilen- 

tiimi , & parcam robriumq; orationis vfum , fpecimen haberr 

grauicati-iicontraqijapudrapientes maxime loquacitatem in- 

TherfiteiHo' dicem elTeftultitiac. NequeenimalioncmjneTherdtemmo- 

'^^^^**' rionem vituperationedignum arguit,quamqu6.d ioquaxep 

fet,quam quoJ obftreperus, importune garrulus & leditiofus, 

Is enira non proprie loquitur,n6 verba facit,vt alij, fed tumuU 

tuatur: ^p^iTfiS f/h(^- etiLtro^izrv.s c^cXou. Nellori conrulti(]i-.,J 

mofeni tnbuitoravionera me]ledu!ciusaborefluentem:T5>^1 

XjrBy^a)flTij?f«£?^<T<j? yy^vKiav pic* ecu^ii. Menelaoargutam illarrt^" 

quiiem,& nunqtiam^edi cedentem breuiloquenti2m:?yaof»(i 

'Vlyf?:^ oratto ^ ^^^^^ ^^ ^^y^^ Xiyia; , essr« 8 TnXvuvBviS . V ivfli grandem &ij 

vehtmth . velivmen^em , fed diu tamenccgitabundum facit ,antequani i 

loqui incipiat. Redliftlme di(ftum eft a quodam ex vetenbus^ j 

Loq-iendi magiftros nos habere homines, tacendi vero Dcos. ! 

'pytha^oreo. Pfouide vt laudatur (^iu.v3-U Pyhagorica : & Spartanus il!c j 

rKnfiUntltm. Ly^ufaii ,qui fuosa pueris filcntio initiari voluir. Notumefti 

adagium Grjecorura , Turum filentij pratmium : & illud Si- : 

monidis, Locutumfiiiftepccnituit, tacuilTe vero nunqujm. j 

M~-%abizjit Succarrit Zeaxidis pi(florisad Principem Megabizum rermo. 1 

Z^ oSf*''' Iseni n Pr nceoscum , animicaufn jin pidoiis officinamde-i 

fccnii(ret,& vna cum fuis de arte pin j;endi difputare ad of-en-i 

tationem auderet : Cim piimiim huc vcnifti (inquit Zeuxis) i 

&Unguira continnifti, pueri mei nefcio quid de te magni fibi i 

pollicebantur, q'jippe qui tunm cultum tuamque purpuran^! 

pb^eruarent : (ed /bi dc arre, quam non tenes, loqui coepifti, i 

tccontinuo vt ridicahim hominem efTe puiarunt. Quidami 

captiuuscumdjcereturai Antiochum rcgem,qui hominemi 

coaiitabaatur, iubcbant efte praclcnti animo, exp^rturuml 

for-i 



1 

E M B LE M A.TA. pj ■ 

fi^rxajTe regis clementiam,vbi ad eius oculos peraeniiTc^ttN ul- locui mtmp»- j 
laergomihi rpes,iiiquit:alludens adlufcum regem.quiio. fi"-***- ' 

cus latcmpclHue iadtushomini fuit ciitiofus. Mento apud ; 

r^indarum celebiis habctur Thebanus Epaminondas , qui Laui Epaim- \ 
quanquammultarciret,paucatamenloquebatur.Etcenefre- /""^* 
ouenter vfuuenic, vt qui plus habeant pedoris,vt ita dicam,id 
cTt ,inquibus &cruditio&prudentia maior,ij minushabeant 
Imguae. Demaratus cuminconreiru quodam iileret , rogatus Demwraiut, i 
ahidfaceretiiuliitia,anfermonisinopia? Atqiii,inqu]t, ftul- i 

tus nunquam tacere potefl. NonpofTum tranfilire abfqs piat- 
culoauream Zenonisvocem, qui Athenisexceptusaqucdam 
Principevnacuxnregiis oratorjbus(qu6dilleicircteoserudi- 
tisfermonibusoblcciari.curauit &quo{dam Philofophos ar- ' 

ceflcre) (olusnihildicebat. Itaquecomiter alegatis appella- ' 

tus: Detever6,ZeQ0 (inquiimt illi )quidnam fumusnoftro < 

Principirenunciaturi? Nihil, inquir,aliud,qurm Arheniscf- ' 

fe fencm , qui taccrc fciat inter pocula. Quod non fimpliciter ^^ ^'"*, \ 
^ignum laude habitum eft. magnum enim eft fenem tacitur- ^^^^^^^ i 
num cife , ciim ea aetas fit admodum garru ;a .: fortalfe maius, • * \ 

qu6d inter pocula, vbi non vno ncniinc ad loqucndum ho- 
fnincs prouocantur:de.ujque qu6d Athcnis, vrbcomnium ' 

loquaciffima . Itaque olim didum eft in ncfcio quem , qui ; 

quamdiu filuit, tamdiu magnus & grauis habitiis eft: Philofo- \ 

phus hicvidcri potcrat, fitacuilfcn Pindarus Ifthmiorum i. 
Herodoti Thcbani encomio, Sa^pcnumero tacuilfe , gloriain 1 

inaiorcra afterre dicit : i5 iCiti 7rvX^ux,i y^ to <n(ru7rttu'iici ^ iv^v : 

tiiui ^^^u q)i^H. Adeundemomnin6 icnfum occurritex Piu- 
tarchoid ^inquogioriaturvel in primis Ino Euripidea,nimi- 
riim fe lcirc cr/ySy rs czr» ^ei,t Xiyen "ni' a(r(pu.>JS. Scd ad id ar- 
■gumcntum fatis Tuperque locupletandum , confuit6 repete 
qux h.ibet do<5lifllm£ congef^a Plutarch. commcntario De , 

garrulirate,&tradaru pe Ifde & Ofiride: quoloco cjocct 
quidolim Harpocrates apud Acgyptios myftcrij habucrit. De 
filcntij vtKitatcGelliuslib.ii.cap.io.Plin.^.cap.j.&ig.ca.^. j 

Proucrb.Erafm.Tutumfilentij prajmium. \ 

4>Me«j.]qui'menteeu minuta,velqui amente defcendit, ^inm, 

yarro.hic,proftuIto. " < 

SttthitU til index, ^c ] Stultitix argumentum manifeftif- ! 

fimum cft lin^ua cfFrenata. inierprcs eft enim mentis & con- j 

filii. "^ • \ 



9t, ANDREAE ALCIATI 

Ergopemat lalia.'^ Adidluuenal.Satyr.io.apparctallafi/Tc: 

— digtto compejce laheUum. 

hhia.] Plutarchus 8.Sympo(iac6n,problem.tf.Labra,c]u6<l 

Irtha vnde Jiscibus capiaiur,appelIationem fortiiaeire vult,id eft,A«M?«- 

twTiujZo^ar. Sed idfortcnihiladrem, vtpluribusdifpurarc, 

au iabia,vcl labias fit legendum. ncc^ ; enim mc mouct Gcllius 

& Appuleius,quilabiasvrurpantinvocefeminina. 

dtgtto^; filentiafi^net.] AUudit adiUud Ouid.cxMctamor.^. 

Qujuepremtt •pocem^aigttoqM ftlentiafuadet. 

Martianus Capella hb. i . Vcrum quidara redimitus pucrad os 

compreflTodigitofalutari^filetiumcommonebat.Et Appuleius 

lib i.dea(in. aur. atille digitumapollice proximum ori fuo 

;idmouens , & ia ftuporcm attonitus : tace ,tace,inquit , &c. 

Straft^pr*' Rcfpejit autcm ad id quod de fimulachro Serapidisaudlores 

iTJw ''"' referdnt,cui prsepofitus cratfileiuij Deus Harpocratcs,digita 

la!3iacomprimens,aut Angerona orefera obugnato. D. Au-^ 

guftm.De ciuit. i S.cap. 5 .Gyrald. Synras;. i . 

Phatium-^ertat in flarpocratem ] Apud Catullum reperitur 

ggdJere, & form jlah.tcloquendi prouerbialis,Patruum reddidit Harpo- 

fac.-re H^^' cratem:proeoquode;V,imponerefilentium. Idemque dixit, 

*rattm,q . £j fajQ-my^ jng cffe puta Harpocratem: id e{V,omnin6tacitur- 

num &filentcm.Politian. Mi!ccl. cap.83. Proucrb.Rcddidit 

Harpocratcm. 

■pertat in Harp^cfatem.] Vcrba Plutarchi funtex difputatione 
d? Ifide&Ofiride : TovetoyrDx^axLv im ^ci>* ecTsXti s(£f.j tyiyaovyisTt 
^.^^^tTStlifXfoui^iofiUJii.ci r^Tnfi ^mov ecvB-pmTTBts hoya riec^» 
yjif aTtXHs >^ ei>^f}^ars t^toltIw i^ <m^^ii9nf- ^)> t5 TOf^n 
70 f (^Jt.KTvKof \y< zr^ffx.ttf^of , t^fiv^icci )C aiunuviq aufi^^oXef ci 
T*» t4.%cropnuLuir9iir ^o^-Jrm «7n»pi^»Ttf XiyK<n», yXaoou.ruy^v^^ 
yheioscc d^ctjfiav. id ed.Harpocratcs non cft: habcndus Deus im- 
perfcdcs,aat ctiam infans,vcl ccrte qui leguminibus pr^ficia- 
tur,fed prae^es atq; cen^or aliquis nouae, imperfedx & incom- 
pofitae hommum de Diis fcntentiac. Itaque & digitum ori ad- 
motum habet, quod fignum prac fe fcrt taciturnitaiis & filen- 
tij:proinde qui menfe Meforc ofFerunt ei legumina,dicerc fo- 
lcnt, Lingua for£iina,lingua genius. 

Non. 



'EMBtEMATA. 

Non vulganda confilla, 
£mblema xti. 



P} 




L I M I N E quoducoyoh/cara & cdtgme ntonftrumt 

Gnoftacis claufit^£dalt4s m latebris, 
Depi^um Romanaphalanx in pralU geilat, 

Semimro^nitentpgnafiiperha boue. 
Nosjj monent ydebere Ducumfecretalatere 

Conftlia, au^&ri cognita techna nocet, 

Mlnotauri effigiem inter figna militaria idleofaifle /cri* J^^MUwief* 
bit Feftus,qu6c{ nonminusoccolraefledebeantconfi- M^" f^h*'** 
lia Ducum & Principum , quam fueritolim domicilium Mi- '"»^'*'»"^«- 
fiotaurilabyrimhus:idque vel maxime in bcUicis cxpeditioni. 

bus ob« 



54 AN D JIE AE A r, C I ATI 

biisobferaaridebet. Vcemmmomeuti plunmum advidtol 

riainhabectacitarnitaSjitalaepenumeromgentes adterrcala- 

Ttberim. raitates linguaz intempcrantia.Dion audor efi,Tiberium C?-> 

farem, cum aliquando apiid eum quitpiam percotareturj cjuid 

eaufkeflet cur.ruaconfilJa minime communicaret iis quibi>5 

tutofidere poterat,rerpondiire.AutnulIi,autpauciscognituni 

IdettllusMa. eireoportere Principis confilium. Idquod noueratcxadte&' 

cedmcHi, Metellus Macedonicus , qui fcircitanii cuidam ex amicis , qua 

rationetamrubitocotitilio vteretur: Si'ipram,ait,veflem fci- 

rem confiliorum meoruiji eifi: confciam , eam confefdm abii- 

cercm. Etenim o-Jm^k/c^ i«9o'»l?x;«^ii<<56,Conrultorrcs eft fa- 

cra : proinde noncuiuis communicanda. Plutarch. wrpi TnXv- 

vr^yf^cc-vtyjs: otTot tZv f^e^^ovaiv }{af,xu'Cyi7^i'ns ^(iStSeticihifrKiici Ttie 

yfucriasicu/TiiSy Qjai potcndorum maiainquirunt,lj?pcantQ 

lcipfosperfundant,quamcognoucrintquocI qua:rebant. Ete- 

nimquilblisradios, &:fplendorcm omnibus apertumdiffu- 

lumque nolunt intueri,{ed ad ipfum folem conuertunt ocuIch- 

PhUippiies Ce-mm aciem, excarcantur. Itaq; Phfiippidcs Comicus, ciim Ly-. 

rmcM uptid fimachus ipli dixilTet , fe velle de fuis aliquid rebus impartiri: 

LjfjimMhtu». Quiduis(inquit)6Rex,rTi0.i6nequidpiaarcani.Quac enim' 

fuauiirima & vifu pulcherrima Reges habct, ea libere oftcnta-. 

ri voIunt,vrfplendidaconuiuia,opes,munificentiam : fiquicl 

. . .^ autemfitarcani,idquiderhnoneftmouendum,neque velmi- 

^^rtirft' ^^^^^ attingendum,&c.Notaeft hiftoria de Fuluio,cui pef-. 

^m pnncipu ^"^^ceftit , quodarcauum Prmcipis AuguftiOd:auij credere 

4rMn'Mn. vxori non dubitalfet. Huc reponenda verba Gairiodorfex for- 

muIaNotarioram ,libro fexto Variarum: Non dubium cfty" 

ait, ornare fubiedos Principis fecrctum, dum nullis a^ftiman- 

tur neccfrariapolTe commirti , nifi qui fuerint fide magna foli- 

dati.Publicum eft quideni omne quod agimus: fed multa non . 

fantantefcicnda, liificumfuerint Deo auxiliante perfedla: 

quastanto plus debent pcculi ,quam6 amplius dc^fidejrantur ' 

agnofci. Regisconfilium fblos decet fciiegiauiflimos.Imitari 

debentarmaria,qu^ contincnt monurrieKta chartarU,vt quan- 

doabipfisaliquainftru6lioquxritur,tuncloquantur . Totum 

autemdifiimularedcbent,quafifcientesnefciant.Nam'fblici-. 

tisinquifitoribusfkpe & vultu prodirurqiiod tacetur,&c.Le<J' 

imperator, !ib. Oebelliconpparatu : Inrebus (ait) oc'cuItis& 

abditis fidcles adhibe tibi & temperantes viros &: taciturnos/ 

6i quiinfua& noaliorum poteftate funtjCumfecrctieresillae^ 



embleMata. ^j 

vtrccretioresfianr,mmimcatl coi^nofcendum multitudincin- 
di^cfnt.Onoran(ierIib.Deoptlmoim}'ei-atore,cap.decon(iliis 
noneuulirandi ,ita cribit: Srulti inconfidcratiqueeft,temerd 
in vu]a;us confilium prcmere,& multitudini a-canumintcm- 
peftru^ commitrere . Improbienim ,& qui de Republ.mal^ 
fenriunr,eiurniodi obleruant occafiones : quas nadi, in holtes, 
conteJV.m tran^fugiunt , eum nuricium aiiatMti , vndc fibi ho- 
nores & praemiaconfequi pofferentur.Necfuitvnquam vllus 
cxercitus, dequo p!erafc|uc ob cau-aMum libeii, lurn ferui ia 
hofteshaudcomrnii»reni:vbipr^ferrimaicanum aliquodatqi 
fciiiimtra£lirifentiJnt , velconrcrcndimanum,& proeiandi 
tcmpus aduentareanimaduertunr. Hsecihi. ViicVegetJum 
De re mi.itari cap.6. lib. 5 .Fronrin.Scratagem.lib.i.cap.i. 

Lim^nequcdcico ,?ire.] Defcriptio periphr^ftica Ia')yrinthi, . . ,, 

in quorec'u('is fait Minoraurus. Plin. 3 6 .cap. 1 5. Monftrum •^^«^«wMk- 
hocerPaiphae & taaro procreatum Poerre tradunt, idque 
arte DiC.idea, quod i-periore partehominem ,inferioretau- 
ruinreferebar.Onid i.Deatte: 

V^djlm occluft conceptum femine matrii 
Semibone^Jiquenrumffemiuiruwqtiehouem. 
Hirtoriam retcrunt Hy.-;in.Pa!^uhat.lib. r.Fabulofnarration. 
Virgil in 6.0'M"Ls.Meiamorph. 

i D^dalw ]Da£dilusingeniofiirimusfabcr,cuiu$inucntaplu- Dxdalui', 
rimi narrat P^ia.rb.y.can.^fi'. 

tftlatehniGnofiacis J In tenebrislabyrinthi Cretenfis. Gno- Gnojits, 
Cos vrbs Cret*r clarinTiraafuic Minois regia . Hinc Gnofiacus, 
& G.nofins adiecfV. 

Row.tnd/jWjwx.jExercitus Romanus.Phalanx vocabulum Thalanx, 
iMacedo.iicun-. , procuneo &acie militari, conncxione atquc 
' tcftitdine quadrsta militum. 
' Si^nafuperha. ] Vexilla magnifica. 

leshm. ] Te^jf jj,pro fraude, cauiilationc : alias arte fignificat. teclmtt. 



Nec 



^tf 



A ND REAE A L C I Afr 

t4ec quaeftioni quidem cedendutfi, 

EmBLEMA XIII. 




tia m tormcn- 



C E c R o p 1 A effciam quam cernis in arce ledinam^ 

Harmodij (annefcUbojpes?)amicafuit, 
Sic ammum placmt monUrare viraginis acrem 

Uoreftr£,nomen vel quia tale tulir, 
Quodfidihus contortayfuononprodidit vllam 

Indtcioyelinguem reddidit Iphicrates, 

PAtientia & fottitudo plufquam virilis in muIiercuU ejg 
tremis etiara cruciatibus adada, tenacem hdem illib;f 
tam^&admiraculamconftantcm arguit. Fuit Lc«na fcortui 
* Harrac 



E M B L£ M A T A. ^ 9? 

rlarmodij & Ariftogitonis, adolefcentum in Athenienfi ciui- 
;atc nobilium , qui cum inter fe conlilium inilTent de tollenda 
Pidftratidarum tyranuide, & Hipparchum dunraxat,e tyran- 
lisalterum, demedio fuftulilTent: ( Hippiam enim fueranc 
idorfi) fucceiru conatus caruit : Hacccaptafuit , & tprmentis 
;:orta,vt confilia iuuenum prodcrec : fed cruciatibus,quaquam 
ijrauillimisjnon ceflTit : quin in his animam exhalauit.Eam ob 
:cm AthcniSjVthonor ei haberetur, non tanquam fcorto,ani- 
Tial nominis cius etedum fuit , & vctitum m opere linguam 
iddiabartifice,vt honoris caufa intelligeretur. Exemplum 
locconilantilfimae mulierisadfert Tertullian.& in Apologe- 
:ico , & ad Martyres : quo noftri fiercnt animofiores , & con- 
!lantiorcs in tormentisquibufcumque perferendis , Chriftia- 
aac pcrfuafionis nominc : quandoquidem lcui adc6decau(a 
icpcrtacmulicresejrent, quxtamforti animopro amicorum 
alutc non modo cruciatus intolerabiles pariii fecinent , fed & 
pontancac morii CcCc dcdilfenc . Haec cnim ipfa,carnifice iam 
iefeftb, poftrcmolinguam fuamcomeftam infaciem tyranni 
icuietis expuit, vt expucret & vocem,ne coniuratos proderet, 
i etiam vida voluilfeCjait idcm TertuUian. Exempla permul- 
a eadem pcne funt apud Valer. M ax.Iib. 3 .cap . 5 . idemque o- 
nnino Plutarch. in vita Hyperidis Rhetoris : & hoc memora- 
>ile Lexnx facinuscelcbrac,commenrario:^pla^A«^tc<tf . Ea- 
icm in tormentis paticntia , vel pertinacia potiiis commcmo- 
atur inquodam , qui Principem Gonzagam proditurus erar, 
'k in hoftium manu^ traditurus. quam hiftoriam pctas licet cr 
Cardani g.cap.^o. De rerum varietate. Hiftoriam plurimi rc- 
uletunc,vtPaufaniasin Atticis,Athenacus Dipnofbph.i j.ca. 
4.PIin.lib.7.cap.i3.idemquelib.54.cap.8.GelIius«?.Cap.i.&: 
[y.cap.zi.&LadantiusIib.i.cap.io. 

CeLTojnatnarce.] id eft , Athenienfi, a Cccrope fic di<5la , vti 
"up.mcmorauimus ex Piinio. 

wd^ioM.] ViragoanTiaiwgfjVelilwtf^^gif. Symmachustcw/Tif Vin^», 
t^>;,^iiir»Tatf eiteflfUycn zm. t5 i»^p«* «Aiis^^'* cwth. hoc cft, vocabi- 
:urhaecvirago,quiaexvirofumptacft.Ouid.Metamorph.i. 

— — htUn metuenda viragOi 
ic Pallade loques, qux virili fit animo & virtute. Et Martian. 
Capel.lib.6.dccadera : Confulcifque virum prxfis,hinc dicta 
viratjo. , 

\ lidibitt,] FidicuUc dicuntur chorduIae,non ctiam Yngulac,vt A!'" * ^" 
f G putac ' 



TphUrates, 



9% ANBREAE ALCtATt 

putat IfidoroS 5 . Etym . c.17. quo loco fcribit : Vngular (Hdaf, 
quodcffodiant: hx & fidiculae, quia his rei ineculeo torqucn- 
tur, vt fidesinucniatur. AtVal.Maxira. lib.j.cap. Depatien 
lia,aperteoftendit,fidiculasefrefunicuIos,feu chordalas: Ru- 
pitverbera,ait,fidiculas laxauit,foluiteculeum. Sueton. ia 
Calic^ulacap. 5 3. Qu_in & (ubinde iadabat cxquifiturum fc<, 
mel iidiculis dc Citfonia !u3,cur eam tantoperc amaret. Idenl 
in Tiberiorcfert,eum Imperatorem excogitaflegcnustormc- 
ti,Yt repente veretris dcligatis fidicularum fimul , vrinatqu^ 
tormentohominesdiftenderet. Dehis meminitSenecalib.ji 
Deira,cap. 3. Apparatusqueillircddenduseft fuus,cculei, « 
fidiculae,&ergaftula. Ammian. Marcell.lib.19. Intendunt 
cculei, expedujntur pondera plumbea cum fidiculis & vcrb 
rib'is,&c. l.i. C.Thc' dof. Dequ^ftionib. Nullasomnino 
fidiculasperferendasinconrultisacnefcicntibusnobis,&c.& 
i.eod.Dccuriones fiueobalienum, fiucobfuumdebitumc: 
ones omnmo carum volumus effe pocnarum, quas fidiculae ^; 
tormentaconftituunr.Seddefidibusautfidiculisplusfatis 
lpJncrat€s.] Hoius mcminit Plinius 34.cap.8. 




Conf] 



£mBle\4ata. 55 

Confilio & virtute Chimsram fuperan, id cft^ 
fortiores & dcceptores. 

£mBL£MA XIII I. 




Iellerophon vtfortis eques fuperare Cbimxram, 

Et Ljcijpotu:tfterneremonftrafoli: 
i: tu Pegafeis ve^uspetts £rherapennis, 

Conftlto^ animi monfirafuperl^ domas^ 

kT Vllaefttantadifficu]ras,autvis,qu2econfI'io&maeni- Cmllii ir for^ 
\\l tudine aninn ropiri,& tolli tandem non pollit . Qjaan-' ww-^'» v**. 
uamenimnobis interdum lit concertandum cnm fornori- 
us,&fraudumomaigcnereinftrudiorib'JS, pugnx ramen 
lioime eftcedcndum , limodo panoplia firmiirimaprudens 

G X con^ 



lOO ANDREAE AlCIATf 

conftantiaeqj muniti & inftrudi fimus.Noiius cnim eftquim 
vtconfirrrareneceirchabeam,nihil tamarduum tan^.qucin- 
acGeirumclle, quod dexteritatc ingcnij aiungcic & aiiec^ui 
non polIlmus:nulla$ deniquc tantas vircs aut molimina impe- 
tere pc;fle, quae tolerantia & mentis dexteritatc non rctunaan- 
BelhrcpheraU tur. quod hoc epimythio bcllc proponit . Bcllerophon autem 
hiihna. cques pi2Bft3ntinrimus,& adoleicens form? dignitatc inlignis, 
ab Antia Pro^ri Rcgis Argiuorum Vxorcloilicicatus ad anjo- 
remjidquecumconftantcrciretaucrlatus, muhcrdoloris & 
odi) impariens ,ad maritum dctulir , iuuencm vim fibi mterrc 
•voluiire. Iraqucexul fa6lus,& vtquoquomodode medio tol-» 
leretur^expcdrtionibus aleis^uc valcfe pfricuiofis cxpofitus, 
BondelpondTtanimuir»,fedpermuUislaboribuscxantlatis?i* 
dloreu2fitj& deniquc ad Chimseram delcndam incitatUb, Pc« 

fab cquo aa.o ve(£tus,monftrum virtute incredibili confccir. 
abulamhanc copioic&'erudiienon modo rctuut, led&ad 
hiftoricjm tidem rcuocauit Sabehic ^.Enn.i. Non grauaboc 
aurembucattexercmychologiam Plutarchi de Bclierophon- 
ie,dequeChimaera,exlib. Dcvirtutib.mulierum . Huiushaec 
eft fcntentia: fabuloumeft quod in Lycia dicicur cuenillc, 
tametH hoc publica fama receptum fit. Narratur itaq; ad cum 
inodum: Amifodarusjfeu I{aras,vti nominaturaLyciis,cx 
Lyciorumcoionia,qu«eiuxraZcliamcrar, venitvnacum na» 
uibus piraticis , Chimaroduce, hominc bcllicolo , fcd crudcli 
admodum&crfera-.o. Hiiius nauis inprora Leonis,inpuppi 
Draconis habebat infigne. Cumqucnoxaemuhum Lyciism* 
tulilTet,mareque infcftum habuilTct, vt nc quidem traiici rm5 
poifet,neq; vrbesmaritimacproindchabitabileseftcnt^ineuai 
quidem cxpcditionem fufcepit BelIerophonres,& ad extrcmii, 
interfccit, fupentemquc Pcgafoinfecutus: atqrc Amazonei 
expnlit. &bcllica virtutedomuit, &c. Deindc fequitur: Sunt , 
qui affirmcnt Chimaeram iliam Poctarum figmcntisdccanta» 
tam, montem fuiifc Soh oppofitum , in quem Sohs tadij ciim" 
retrof^cdlerenruK ic vchcmenrcm aeftum in planiciem retor- 
qucrrnt , f<<dum cfre vr indc frugcs marcefcerent. Quac mali 
caufaciim notacifct Bellcrophonti,excicJiiuiIitipfcpra:cipirij 
p ^rrem cam , quac lcuiffima putabatur , & pluriraum folareiu 
pcnum ref?/<^ebat.(cd quod non ci cnenthabit2Egratiap,iratus 
ad vlcifcendum I ycios fccotulir: tandcm ramcn a mulicribu* 
placatus eft. Eandem hiftouam complexus eft integram enar^ 

latot 



IM S LEM AT A. lOt 

Mtor Homcri ai Iliad.^. vr &c lib. i . Palarphatus : «J^ij^fe^jctf^ 
aucem fulgentius i.MychoIogicou. \iAc Prou.Eralmi, Bei- 
lcrophnnnslitcras. 

BeHsrophon,] aBellero Corinthiorum Principe a fe inter- Bellerap\wt 
emptoticdenominatus ,qua(i ma!orumocci(br. t« ^««.i^^e- '^"^'^^'^' 
nim maladicuntur: velquafiC»A»f^«^i^ Qpicntem coniul- 
torem dixeris , vt apud Homer. «»X»j^dg^j» «iv^^, vt vult Ful« 
gentius. 

Chimtram,] Chimacra > monOrum tnforme, priorc parte Chirrura qi-4. 
Jueonem,Draconem pofteriore,mediacapram rcrercbat.Ram- '" '^ tjutdfue* 
masore euomebat. Proinde Virgil.in 6.flammisarma'am ait. "'* 
cjuo loco Scruius afFerit reuera moccm eHe in Lycia,cuius tum 
cacumearderet,iuxtac|uod Lcones elTent: medta vcropafcua, 
&imarerpetibusplena,cjucmhabitabiIemFeci(Tepoftniodum 
Bellerophontem. A^jualententiaparum diiccdit Pa!«phatus, 
cumait,anteplanitiemmonrisChim«ras Leonemfuiirecjue* 
idam, Dracoa<?maatemretr6 ,ex quibus psftoreslajdcrentuf, 
' Ad qus loca Bellerophon vbiaccelTilfet , montem occupauit, ■ 
•pofteaque inie(5loigni fcrae perierunt. Triformis eft aurem ChtKtnair 
. Chimacra (c|uanota'uramorispctulantia,ideft, jtcff6''Ma»T®-) '"j*"''"*'* 
• «^uia voluptascorporis infultu leonino primiimmuudat,dc- 
inde procacitatem & lafciuiam inducat jpoftea verapcenitcn- 
tiam&venenum.Fulgcnt.^.Pieriasi.&i4.Hieroglyphic. 

PegaftH pennU. ] Pc^afum nauim fuiHe,qua vedus eft Belle- Te^^Jwquid. 
rophon , tradit Palxphat. Naa.giaenimcumexaltocernua- 
tur,li fortc rcmisagi coutingat, obceieritatem, mobile'<]uev- 
trinque remorum ordines procul fped-antibus ,aIatorum prse- 
ibentanimalium fpeciem.Adallegoriam verofi referamus,pcr 
\ Pcgafum ( ex Medufaec^dc prognatum famam & immortali- 
tatemnommisintelligimus. Virtuscnimcumterrorem (quae 
: Gor^one figuraturj amputaucrit ,famam procreat. Fulgeut. 
; &Picriuslib.4. 

pett» ethera. j Prouerbialis formula, pro, laudem confcqucris 
Smmortalem. 

ConfiliQJHe animi.] Plus confilio &aoimi dextcritatc effici, 
quam vinbus corporis,cxcmplis infinitis perfpicuum cft. 

w»»/?rdjM;)fr64 Ji^H^^e^xais^, prodolo(i5(ycophantis,obtre- -*^<'»^»''*''«- 
datoribus, & aiiis genetis ciuM«m. JIjTu. 

^ C 5 Vigi- 



tQ% 



^ M D RE AE A L C I ATl 

Vigilanria & cuftodia. 

EmBLEMA XV. 










Instantis quodfjgna cancns detgalluseoi^ 
Et reuocet fmulas alnouapenfi manus: 

Tunibus infacrii effinguur ^reapeluif, 
Adfuperos mentem quodreuocet vigilem. 

Esl leoyfed cufios oculis quia dormtt apertif, 
Templorum idcirco ponttur antefores, 

^Tefia^l^" r\ ^^ ^""' ' ^"* necefTario rcqujruntur io Epifcopo , & cq 

^mt^lrL"^ JLy cuiap:msrnmcura de mandara fit : nimiriim ytiisqui- 

' buspra:fir,-iiridueintendac, &vigilet, vtnihileorumeisdeflr, 

^uo4 ff edlcc ad ^»4^^! vera proFedlum & incremeu{um : neve 



EMBtE*MATA. lOJ 

quis arc(!la via defcifcat , aut fidei limiccs tranfiliat . Ncc vero 
eft latis , vigiiantem eUm efle.nifi etiim cuftodem CeCc foitifli- 
inum geraCjid eftjCum cura & vigilatia,c|u^ perpetua fic opor- 
tcc, cft etiam necefle habeat coniundam cura moribus docfVri- 
nam, qua & fjos inftituat, & alienos etiam hoftes, atque erro- 
neoshominesrortianimoretundat,vcraEque & fanae inftitu- 
tionisquafihaftapercellat. Quoddjplici (ymbolohicoften- 
ditur, fumpto argumeto ab iis animalibus, quac & (acris in tur- 
ribus,& pro foribustemplorumapponi folent,galIo nimirum, 
& leonc : quorum alter vigilaniiam , cuftodiam alterdedgnat. _ 

Sanenon citra myfterium vcteres gallum editiori facrorum <j'»^«^>'/«* 
lemplorumlococonftitui voluerunt,quopaftorispotiflimum ^^^ '''^^" *** 
vigilantiareprjefentaretur. Vndeeftillud D.Gcegorij ex Ho- 
miliaquapiam : Quifquis populi fpeculator ponicur , inquit, 
debctinaltoftarepcrvitam, vt prodeflepoflit per prouiden- 
tiam.Simcprctereaqui Dodoresiacroshicroglyphiccpergal- 
lumvclintijielligi, propterea quod illiinter prx^euMs virae 
tcnebrasventuram Iucem,qua(i cantando praenuncient. Vt 
verogallus intcruallis aliquot nodis, modohos, modoillos 
cxcitat, & tcmpus antelucanumdifcrimine aliquo partitur: 
ita pro ratione perfonarum,aIiaramque circumftantiarum, 
doclrinam (alutarem animis infererc debct . Quantum vero 
ad leonem pertinet, Aegyptij vi^ilantem innuere cum veller, SluidperU»' 
aut ciiam cuftodem , leoninum capui. appingebant : leo cnim ^'^'^' 
clauiis oculis vigilat, dormit apertis . quocirca non ab rc ad fa- 
cracIauftraSc fana leoncs eriguntur, tanquam cuftodes, ait 
Orus,&PieriusIib i. Hieroglyph. cxquoca!terapctasIicct,{i 
quid pratercarequiras . Non poflbm illud Plutarchi tranfili- 
reJib.De Pythi^oraculis:o ^e«X«>i7fy()y«e7ra/)i'jaf «jsrl T??;^«pW 
y ^^«k4iii(^, ici^iilw UZ?-£^>jX4><rE» u^i^)(ajf KCti^ov im>iaYii «y«7»- 
^ljf : i.qui galium m manu pinxit ApoUinis, matutinum tem- 
pus,& (blis ortum inftatem (ignificare voluit.Appulcius lib.i. 
Commodum nodis indutiascantus perftrepcbat criftata^co- 
tortis.Ouidius in Faftis gallum Nodi caedifcribit a Romanis: 
NoCle dex Nofiu irijiatus caditur aks, 
Quod tepidum rigtlipronocet ore dtem. 
£t clegantiflime Plinius lib. i o.cap.i i .Proxime,ait, gloriam 
fentiunt & hi noftri vigiles nocVarni, quos excitandis in opera 
monalibus, rumpendoque (bmno natara genuit . Nori'nt fi- 
dcraj&ternasdiftinguuthorasintcrdiucaatu.CumSolecunt 

G 4 * cubitum, 



104 ANDREAE AtClATl 

cubitum , quartaque caftrenft vigilia ad curas laboremque rc- 
uocaiK . Nec Solis ortum incautis paiiuhtur obrepere, diemqj 
venientem nunciantcantUjipfum verocatumplaufulaterum, 
&c. Aelianus4.animal.hiftoria:,cap.i9.fl uKiKTfvet^rni n^iv.ttif 
civto^iffy,f (^B-ntn^ (pan f )($^ CKtprx' 'nXi(§^ ^uiio^eitchc SttTroTt 
avTot^^>^eiJvf a^icei%T(^ ^t ioujts u»?t.et tf» 7>y»/>t«ei^. i. Gal- 
lum gallinaceum eroriente Luna, vt afflatum diuino quodam 
fpiritu bacchari atque exultare fcrunt. Oriensautem Sol nun- 
quam ipfum fallit,tumvehcmentiirimc yoccm contendens, 
Lucretius^.fic, 

Quinmamgallum, tte^etn explauclentihui alit, 

t^uroram clara confuetum roce rocare. 
Poeticam ratione huiusantelucani Gallorum catus tradit Lu- 
cian.inSomn.fiueGallo: philofbphicara Hcliodorus Aethio- 
^icA.his vtrhis: ^^' ev Y^ i($ufet ctMKT^uevis eer^ftmt^ «7», «; X«- 

^ «rf9<7^»jff:» KifistS^etj «tt •Jctt) ^pftsTJjTPS", ccy^ >(si^*if ^fi to xi- 
f««^j^ff7T«o^5-*T?o»£7n.9-ofeifl« T»fff-«oo<«S»5v <<4'V Ktifvyf^(0irt 
fsri Toif^v jy«£9»7Tff. At vero pulcherrimum D.Ambrofij lo- 
cumexlib.5. cap.i4.1ibri,quem Hexaemeroninfcripfitjap- 
ponerenongrauabor.quodfithuicEmblemati valdeaccom- 
modus : Galli cantus fuauis cft in nodibus , nec foliim fuauis, 
fed etiam vtilis , qui quafi bonus cohabitator & dormientem 
«xcitat, & follicitumadmonet, & itcr facientem (blatur, prc(- 
fum noilis canorafignificatione proteftans.Hoccanente,Iatro 
fuas relinquit infidias : hoc ipfe Lucifer excitatus oritur , cae- 
lumque illuminat. hoc canenre, maeftitiam trepidus nauta 
deponit,omnisquecrebr6 vefpertinis flatibus excitatatempe- 
ftas&procella mitefcit. hoccanente ,deuotus affedus cxilit 
adprecandum : legendi quoque munus inftaurat. hocpoftrc- 
mo canentc , ipfa Ecclefix petra culpam fuam diluit, quam 
priu(quamgalluscantaret,negandocontraxer3t. Iftiuscantu 
fpcs omnibus redit,acgris leuatut incommodum,minuitur do- 
lorvulnerum,febrium flagrantia mitigatur , reuertitur fides 
lapfisjlefus titubantes refpicit,errantes corrigit. Haec ille.quo 
cx loco facile videmus, quid nobis ftatuedum fit in vitae & ftu- 
diorum ratione , cum vir ille (ancliffimus tantimi claborct in 
co explanando myftcrio. 

inTiantueoi. ] Lucis adacncaatis. ^W; aurora Graecis. Au(bn. 
in Eidylliis: 



£MBtEMATA« I05 

— itr clara inTiantii eoi 

'Si^nacanit fern» deprenfo Marte fateUes, 

€reapeluii. ] 7nf'Kp^<nf nol^ fiue tintinnabuli,cuius jnucntio- Nelafmthf 
nemiepececx6.Polydoricap.i 5. Dcpeluisereaiple Alciat.8. »»»"«*«^««»». 
Parerg.cap.ii. 

cuflos9<ttlnqutadormitj^c.] Sic Orushabet lib.i.tp^pfiTte Sluidptrlt»^ 
^«(PetTtfj i) i(£f4 ^vAfltJjjt, Xt«vT(^ ^ei^tfm Ki^ctKluj^ i-Tti^y^ 'ohteit j!!^-,^l^ ^ 
ey T&J' i^tt^fiieUy fiifiVKl T« i^^Afttfj, n3ifJt»)(J^<^^t ectluye^ 
xVTits it;^, «/o^ l«-l tS <pu}^ccoTet9 (nifuiov. ^otsf^ y^j^ ffVfi^^oXixSis.Tvls 
x>M)potf rii h^Zt XioiToq vs^^iXttncf.s ■sret/petXi^etn : Vigilantem 
& fe Julum hommem & cuftodcm ciim Aegyptij volunt ofte» ^ 
dcrc, leonis caput pingunt, quoniam leo vigilans oculosclau- 
dit,eofdem ciim dormit,apcrtos habetrquodquidcm cuftodiac 
atquc excubiarum fignumeft. Vnde&nonabfquefiguifica- 
lione, templorum clauftris leoncs, qui (int cuftodijmlocOjap- 
pinxcrunt . Leoncm quidam wwpit t» X«c«» , Xuv , a videndo, 
deduAum f olunt. EtFuIgcntius gallum Mercurio attribuit 
ob mercatorum vigilantiam. 




VHis 



ro^ ANDREAEALCIATI 

EmBLEMA XVI. 







N £ credas,ne(Epubjrnm a'tt)nonfobrim eno: 
Hi nerut humanz membraj^ menw erunt, 

icce ocuUta manus creiens td quodvtdet : ecce 
Vulegtum anttqtufobmtatis olm: 

Qw) turbam ofienfofedauerit Heradttus, 
Mubcertt & tumidafedttionegrauem. 

DVo hic pra?cepta cuiquc honcfti ftudiofo tracluntur, ni- 
miriim vt fobrietatem amet, &credalitatemlcuerfi5c 
temerariam vicct : qaam ad rem duabus (fuo more) notis vti- 

tur. 



T-EMBLEMATA. fO? 

fer,nempcpiilcgio, & ocuiatamanu : illoquidem,vtfbbrietas 

paruo dcntenta lignificetnr : hac vero, quarerum ccrtarum ft- 

ics intelligatur- Cicero i Epiftolar. ad Atticum ,carratnho£ M.TuUijletat 

Graccumcitat: Priuati.srcbusmeis, inquit, propterinfiimita- -^nde pcuu t^ 

icm bon )rum,iniquitatem malorum odium m mc improbc- f"'^^''^^*» 

nifti,adhjbeamquand.Tmcautionem& dilig£ntiam,atqucit^ ^ 

SicuIusinLuiijfret E|'icharmuscc)nti.cnam illam fiiam: 

acnoi^rac quidem rationisacviraequardam formam , vtopi- 
nor,vides. Altcrdm autem parttmiitm vCurpaCiithb Depcd- 
tione Confalatuj. Quamobrem,air, Epicharmionilludtene- 
to, ncruosatqucartuseire (apientiae non temcrecredere. h^fC 
Cicero. Relatum eil etiam ab AJciato noftro lib. Parergon^. 
C.8. Sobrietas viitutum peneomnium fcminarium eft: quam SobrtftatU 
vnam quihabeat, &ca£terasetiam facilbmc habuerir.Haccx- Uuf, 
ccliuercolim non modo Philofophi , fed & Impcratorcs lau- 
ddtiflimi, vt Fabricius, Curius, Coruncanus, lulius Cjpfar, a- 
liiqucpeimulti. Credulitas veroaut mati!readmittendA,aut CredulitMi 
ftacim repellenda,ciim ncmocitiusfallatur, quam qui tcmcre 
credit: ncmoque redVius iudicat & certius , quamquircai cx- 
plo.atam habet. vpde ilJud cft Thcocriti: 

N« credecitfjs.mey niprtusfinem >ideat. 
Retulitetiamid Epicharmium Clemens^.Stromatumjfedad 
inftitutum Chriftianum accommodat. 

£f>ich4rmttt.] Siculus, Philofophus & Poeta, Comoediae in- Epicbartm*. 
ucntor, Suidateftr. 

ne nonfobriti^eTio.] Duo negata vniaffirmationiaequiualcr. 

nerut,membra^; ] f«feTO^<jpe«,quibus vim nobilillimipraEcepti 
illuftrat. 

llinermhuman£,(^c^] fafiy^-^fo^ii^ (m^^G-uyij,ytrcfcTt^Vicuhi SohrictM ani- 
Stob. quo fenfu dixit luuin. gcnitrice virtutum frugalitatcm. ''''*' ''''^^''''* 

ecuiMa mantti ] Adagium,quorerumcertitudoiignificatur. OcuLtar»*' 
vfurpatumefta l^laufo: ' ""*' 

Cum j piUore panem petimtu, -vinum exxnppolioy 

Si *i habent ,dant mercem: eadtm nos difctplina uimur, 

Serfiper ocuLt^ npjirtefunt mantn credunt quod -vid^nt. 
Vim Prouerbij vidccurcxprciri«re Tcrentianusillelcno, ciim 
ait Ade phis i Nunquam erjoadco.iftutus fui,quinquicquid 
fodcni, malleni ioprasfemia auferrc potius . £c i^cxx. Iiterae 

admo- 



108 ANDRIAE AtCIATt 

admoncnt omni rpiriiui credendum non cffe. 

Credensitlqit§dyidet.]Hetodot\is: ZTtcTvyj^titeiitS-fiTntfflr 
^mjfdfimfl^ i4fm i7nTire^c<p}uKfteti : Aures funt hominibus magisincre* 
•***^ diilaf quam oculi. Heliod.autem i.hyw fub finem: 

cuius fenteciaevimtcncredebenc qui verlancurinRebufpab/ 
& negotiis grauioribus implicantur , fcd maxime temporibus 
periculofis . Si enim propter amicitiam miiltorura fucatam 
vix fratri fides inferdam ut habenda, perpetuo meminiflede- 
bemus Pythagorica: paramiae , Ne cuiuis dextram inieccris, 
qaandoquidcm hominura ea fic,tantac|uc malit!a,vt non mo- 
eo fcrmo,fcd & frons, vultus Sc oculi ipfi pcrfaepe menriantur. 
Apollonms rogatus a rege Babyloniae , qua ratione quiotus in 
fuo principacu pcrdararct : Si , inquir , paucis fidem nabueris. 
Nulla cnim rcgibus maior pcrnicics impendet,quam ciim de- 
latoribus facilem ad fc aditnm prazbent. Plato De Repub.ma» 
giftratum optat, qui fnrit utu :i^7fB-^u}i,y,uU(^^ id cft,qui au- 
resobtufashabeatadrumores &fabuiaspopalares. Addam& 
id Plautihum e TruGulento: 

rJon \audandm esi Uf<jHi pltu credit (jut audit quam 
iluf Tfidet.non f>Uc€t,tHm illipltu laudant qn^ audinnt 
iluam qut yident. plmrtitfl 9culatu» teftn v»M4,^«4>ii auriti 
Hecem. qui aud$unt,audita dicunt: qui yident^plane fciunt. 
*VuUffm», Pule^um. ] fiti & vinolenciq contrarium.cuius vircs pcrmul- 

tas habct Phn.lib. lo. cap. 1 4. 

Uer^dkof vt HeracUtm. ] Heraclitus in fcditione quadam rogatus a ciui- 

?^crtt ^ bus,vt concordiam fuaderct, fu^geftum afccndit , cahcem fri- 

gida impleuit , infufam di^ito tarinara micuit vna cum pulc- 

gio,iJquebibit,&hincdiiccflit:nimirumrcipfaloquens,plc- 

rumque feditionesexluxu rcrumquc (upetfluarum vfuoriri: 

inter eos autem faciie conlVarc c6cordiam,qiii modicis ac tan- 

tiim necclfariiselfentconrenti.Plutarchus De garrulitate. 

M^ts wtjl Q^ turbam oflenfo,f«r<'- ] I n eo nonnullis fort-iffc f)($7ti9os ha- 

^armunm j,cndus cft Heraclitus,fedcertc hacamba£;e,& fymbolisapho- 

ttftmwnb9' nisplusforteperlualit,quama.ius qiiilriam orationc proli- 

ni, xilTima. fiquidem Tro^m w«»w ;(^ f{gi>icf»9 <:^adht tv'^i)ft.U)(^ 

»itJ^ jrifiv '£;j«»T<^ iv.^ponru kvq^utt^v «y«7Wf: Wlerumque vir, 

cuius per(pe<fta fidescft, vno verbo vel natu longa<;aliorum 

drationcs fuperat. Siccnim fidem fecit Amafidi Pittacus,cuni 

linguara iinmoUtitiae vi^ima remifit , tanquam mcmbrum 

omaium 



t M 9 L C M A T i. ' Xbf 

omniamYeloptimura, vclpciTiroum. SicAnacharfis,cuma» 
pud Solonem rcpcnuscft co geftu dormiens , vt dextram ha- 
bcretadraotam ori, (iniftram pudcndis : vt figaificaret maiorc 
ftiidio & cura linguam cfte cohibendam , vt pars omnium ma» 
xinic rcbcllis. Quid cnim vel Scilurifacinusadconcordiam 
fuos liberos adhortantis , vcl Tarquinij fupcrbi /iimma papa- 
uerum capitabaculo dccuticntis huc commcmorcm,cum harc 
iam vulgo trita fint? Olim cnim ciim nonduraPlatonisopcra^ 
vel Carneadis,autChryfippi fapientia loquaj cfTc didiciflct, 
omnia breuibus oraculis, aut fymbolis,interdumquc it^ivoif, 
noH minuscommodctradcbantur,qux pcrrincrcntadvic^hu» 
mansccuitum&infbrmationem. Sed audiamus Plutarchuni 
caderc ftudios^ commcntario mf) ihXi^ia^ diftcrcntem :ct 
^e , inquir, ffvf*Zo}\.iKSf civdtj (ponv^soi^tt^ftct^cifns ia STTcufSrmf^ 
f^^^Beujuec^ovTzti 2i}d4>ipiV'n' f , OfS ytfccK^.etns , i^icumiv cwTct rSf 
TrB^^iTVv ynvf*^ mct «sreiy <zs>f < '<ifAB^o[xs , uvu^^ts ivi to Qrif^ ^ j^ 
huj^tn '^v^i xuXi>(^, j(^ riv ei>jpirz,>v izriTUcruf, t(e^r^ yXi^uu 
%i¥^azcfiC»'^tii «^rJjX^s»*^*^**!*/'^''^^ cuirits cTt rd '^'ie tv^in^- 
lui^M^ fjj^ ^ij /«cS^ rit TwAyTjAiw , ci eJpJiv»! t(^ efASuiu ji^7^5 




Hif T*- 



HO aNDREAE ALCIATt 

oy;cfc7iAge3-uj 

Em B L E M A 3CV I r. 




fiS 



I T A L I c ^. 54w/«(5 /fi^x celebeirmus au^lor 

Jpfafuum (iiuftt carnme dogma hreui: 
Quo prAtergreffuif quid agtA? quid omittU agendum? 

Hanc rationem vrgens reddere quenqi- e f\hi, 
Qupd didtcijfe Gruum volttantum ex agminefertur, 

Arreptumgefimt quApedtbus Upidem: 
Ue ce{f*:nt^ neu tranfuerfas malaflamina rapteftt, 

Quaraitone^hominum vita regendafuit* 

Huue 



EMBJ,1MATA. Hf 

HVnc PythagorcE vcrllculum in primisobferuaridiligen- 
rcr,& addi'ci cuperem , ab iis maxime qui.ftudia libera- 
lia lcclantur , & cx iis frudum aliquem (peranc vberrimum. 
Pcrmulti enim ex iis peccat,qu6d non fatis attenti fcpta tranfir Errereseotw» 
liunt, &aliisrebnsanimum applicantes , non videnc feabfcc- ^"^ '-^*'"'"**** 
dercabeolaudabili&ingenuoinftitutOjCuinomcndcderunt. '•^'^" * 
Alijfunc^qui.quanquam lab^riofijnon fatisattcndant,autap- 
pliccntanimum adeaquic agunt : Ali) dcniquc,quanquam 
multa, & quidcm faf pe diuq; agant,tamcn innvmerabilia, aut 
ccrtc muka praetermittuni in tranfcurfu^qu? ad Jnftituti labo- 
tis perFcdionem valde coduccrent. Sed pracftat Alciatumma- -^««^ ^lciai 
giftruaudirccitiiis , qui ita fuos auditores adhortatus eft qua^ '*2!''^'*'^ 
dam pracledlione , ab iifdem primum rogatus , qua prajcipuc ^ "** 
meihodoinftudiorumcurfuefletvtendum: PraEeatnobis(in- 
quitille) vctuftiflimus Italica: PhilofbphijE audor Pythago- 
ras,quidifcipulosfuoscarmineGraECo,quodmaximenecefra- 
rium adipifcendtE difciplinac efTet, admonuit, quodoue quotL- 
diecosinorehaberciuirit. Idefteiufnodi : T»j7iwge€2a.;Ti efl' 
^filet rifJO^i^eofiSKlTtXi^yi; Eienim haec tna non tara pra^ce- 
pta, quam oracula vnicuique noftrum f emper anre oculos cfTe 
dcbcnt : Id primis fcilicet. nc qua in reaut exddas,aut tranf- i.^fc«^y«^ 
ucrfusab inflituto tramiteferars.quodiiscontingit ,quiaIijs<S"i^' 
inrebus,animiintentioneoccupara,adfcholastamenaccedtic: 
vtquivelamorccapti, velarmisiixi 4'dediri, vel alcaslufui^j 
mancipatijvcl artibus illicitis add:di,'choIaftici tamen nomen 
fcruant. In hosAnnafusSenecavcteiisIureconfuItivcrbrsin- 
uehitur: Etiam magna, inquit,pars viras elabiturmaleagenti- 
bus,maximanihilagentibiis. Q^ienimauribusfolispraefen- t.^jiidafftT 
tcs,mentem alio intendunr,i) aliud agere Lacinis dicuntu'. Al- 
terum cft, vt attendamus ad id quod agimus : vt cum quid bo- 
ni a nobis fadum firerit , magna voluptatc afficiamur : fi vero 
quidmaleYcrtiireviderimus, infuturum abftineamus. Etc- 
nim prasmium virtutis maximum ipfa eft animi voluptas. 
lifceenim iuucnibus , qui infophifticiscauiKationibus, vcl 
lcgum optimarum ambagibus diuiiiis immorantur , redc 
^uis dixerit: Videquid aoas. Cuius rciexemplum inhuius 
anniicdionibusaccipi poteft . FueruntflorenteUomanoira- 
periovarij rncorum Republ. magiftratus: vt Praefedli pr«- 
lorio, vt Proconfulcs, vt Praefrdes prouinciarum, vtclarifTi- 
mi/YC fpe^abilesjVi illuftres: &fiquaidia fuot buiufmodi 

nomiaa. 



JIX AKUREAfi ALCIATI 

nomina. Harchodic mutata Reipub. forma exoleucriint , ncc 

vlloinvfu permanferunt , fed vnufq uifque iudei eaxnhabet 

cognominationem,quacfibi vellegcmunicipij ,vel Principif 

fui diplomate conccffa eft. Ideoquc parum refert diutiiis in vc- 

lcrum magiftratuum muncribus dignofcendisvcr.^ari. Barto- 

lus ccrte & vetcrcs non vltra trcSj aut quatuor Icdiones hac in 

re vidctKur confump (ifTc. Quod fi q uis maiorem anni paf teru 

hoc inargumcntotranfigere velit, huicrede praeccptum Py- 

i.Sind«mis- thagoricum infufurrabitur, Vidc quid agas. S upereft tertium, 

tisagindumr nequidagcndum omittamus. Inquofaneadeo pcccantvui- 

ueru fludiofi^vt vix vllum fupcrfit remcdium . Et hxc quidcm 

Alciatus : cuiusdifputationcm, & apertam dilucidamquc hu- 

iuscarminiscxplicationem hucatteiercmalui, quam quid- 

piam temcrccomminifci,autaIiundc mmusopportune incul- 

Tripltx kemi. carc. Conftct crgointernos omncmhumanasvitac lapfumia 

tmmLffM, tribus cffe potiflimum ; autcvira fccus quam oportcat , faci- 

mus,quodeflpIiis quamdcccat; autquodomifium oponuit: 

automittimusquod cratfacicndum, Priori rcfpondct illud, 

«•>} imflZlu/ ; quo rranfgreffus? alteri vcro , riJl' £^t|<«; quid 

fcci ? tcrtio , t/ f^i ^ief ouk m^ft&ij ; quid feci non conuc- 

nicns ? Solcbat itaquc fuos hortari Pythagoras , vt perpctuo 

idcarminisinaiiimo verfarcnt. Sicautemill^inAureiscat- 

minibus: 

^rta Pjth*- ^ $'>vTniti f^y.ttnaiffif \v cf4.(^.m 47C?<r^£|«e«^, 

TiviTmfi^lw, Ti i/[ «^i^«; rif*st ^iet 8* cti AeuS-if; 
Quxinterpretatuseli audlor cpigrammatis de virobono , his 
qiiidem vcrbis : 

K on pritu tn dulcem dechnet luminafornnum, 

Omnia quam longt reputauerit acla diei: 

iluxprtterzrefftifiyK^uidgeflHm intempore,<juid non} 

Cur iTiifaBo decm ahfutt,aut ratio illil 
TrxcUrtn Sf LcpidifTimum etiam hoc Pythagorx carme vidit Seneca lib. j. 
neuii(ti6. Deira,c.?^.cuius vcrbanonpigcthucadiicerc: Omncsfenfus 
perduceudi funt ad firmitate. N atura paticntes funtjfi animus 
illos dcfinat corrupere.qui quotidie ad ratione reddenda voca- 
duscfi. FacirbathocSexti%vtc6lumm2todiccu feadnodur- 
naquietercccpillet,intcrrof^aretanimufuu,quodhodicmalii 
tuufanaf^irCuivitJoobftitiRirquapanemcIioresJDefinctira, 
ct crit modcratior,qu? fcicLfibi quotidie adiudice elfe vcnicdu. 



.- . tJABLEUATA. It^ 

t^idcr^pp^lchriushacconructudine cxcuticndi totum dic? 
Qualis iile ibmnus poft recognitionem fui (cquitur, cjuani 
trariquillus,altusacliber,cumauclaudaruseftanimus,aut«d- 
monitus, & fpeculatorfui , cenibrque fecretus cognofcet de 
moribus fuis? Vtor hac poteftatCj &: quotidic apud me caufam 
dico. C iim fublatum e confpcclu lumcn eft, & conticnic vxor, 
morisiammciconrci3,totumdiem mecumicrutor,faclaacdi- 
ftamearcmetior.Nihilmihiipfeabfcondo^nihiltranieo.qua- 
re enim quicquam ex erroribus mcis timcanri,cum poiTum di- 
cere,Vidcncifludamplius facias,nunctibiigno(eo,&c. Neq; ^ppuleinsk 
cilalienum ctiam quod relatum ci^ apud Appuleiurn i . Flo- c^yrnnofo^hi-' 
rid. de Gymnofophiftis loquens : Vbi, aic,menfa pofita,priuf- ^^"' 
q uam cduiia apponanturj omnes adolcfccntes ex diuerfis locis 
ii officiis ad dapem conueniutit. Magiftri perrogarit, quod fa- 
<ftum a lucis ortu ad illuddiei bohum fecerjt.Hic alius fe com- 
memorac interduos arbitrum dcled:um fanata ilmultate, re- 
conciliatagratia,purgatafurpicjonc,amicos ex mfenfis reddi- 
diifc. Itidcmalius, {tC& parentibus quidpiam imperantibus 
obediife,&aliusaliquid meditationefuarepcriffe, vel akerius 
demonftrationcdidicilfe : deniqueaetcri commemorant.Qui 
hihii habet adofTcrrCjCur pradeat, iriiprarifus ad opus foras ex- 
truditur.Hqc Appul.Confcr Hieroclis commentafium ad car- 
mina Pythag. & Arrianum dilfenatibnum Epideti lib.^. c.6. 
iiuc enim transferre fmgula jnihilattinet, Ccetcnim Gruem Grultfymho' 
cum laipiilo depidam, prudentiac fymbolum fuiife notum cft. ^**'"- 
Doccntenim probatLTimi audores, lapillum Grues idebfer- 
fe,dum infubliraevolanrjVcilliuslapiuexplorent, fuprater- Grmm voini. 
ramneanmafevolitcnt:quodexibno intelligunt, acproinde ^«*. 
co;i()deridum,an vlterius progrediendum fit. MaximusTy- 
rius difputatione 40 Japilli arrcpti aliam rationem adfcrt, ni- 
minimquodpropter imbeciiliratem corpoiis, alasqueparum 
fukas,inftarnan!sfluitentaventisimpulia',quodcuininreIli- 
gunc,non ante fe volatui credunr, quam lapidem apprehende- 
rinr, firmamentum vid(?'icct vscillaturi volatas , ialutilq; ^u- 
ftodiam.Harum prudcntiara cum non igrioraret cordatus ho- 
ino Deucaliori,adiluuij fluiftibusfefuatum aiutgruumbene-. 
ficio : quarum.quidem iuperuolitantium clangorc admonirusi 
enatauir,tefte Pauiania. Nonerichucconferrealienum.quod 
fcitc & ad hunc locnm accommodare Plutarch. retulit lib. -xo» 
re^r ^ii)a)i<p^it(4.u7t^iToi ^^ffcuuvi re* fv«tf/?^.iicenimhabet: 

H k^f 



tl4 AN>R:ea£ AtClAfl 

««^oCTSr >(5<vviw«»7T5 tx^7vis lohTES, ecei ast9i x-vf(S^ /(^ fcuZ ec.m" 
y^p^fruj f)(^ TTU^pvXuTlifa-i* o-^s fiii xl^ tsput tts&v^i^f^is tcS 
*-v£jC,t(5tT(^, yiXlz!-]? afec-3ylv(xrofdfii)\uzFt)TC o-u/!{^yvf>ith(BfJtti(j/!^ 

^^l^T^^MJOfO/JOV o6CM UH O-UJuiy^iitnV tCUJTiii uvUTitafiti' ^t^OfJofilf 

y> 8TO K^HSfv^plu/ K ^uhecoset. teiTt ^^y^tci i(gtTKri»^4 1 *i 'y'T« •? 
hn^ctAiHeti fiisinx. Xe<as 7ne^«, >(^ a» ettiryjn rd ^g/txSj^Sf. id efty 
lUa veiogruum ad vcntum acieicommutatio ,non vnius ^fed' 
& vniuerli maritimigeneriseft: fiquidem &aEftum fludlu-qi 
contra natando niti,& eadcm de cau(a aquaticis omnibus moy 
cft: cauentquipp^neventusatergo incumbenSjfquamaslub- 
rigat cieatque, atque ita nudatum & exafperattm corpus vul- 
Berer. vndeinventumjObnixiquefludibus curfumdjrigunt: 
frcenima venice fcifli flu(flus& branchias cohibent, & per 
fummadelatiminusinfeftanr^horroremnonincutiur. Hxc 
rile . Afcriberem alium locum non miniis commodum ex ea 
cjiiem(crip{itip(emet De animal. folertia hbio: fed indicarc 
duntaxat hic mihi (atis efto. Vide Plin. lib. i o.cap.i 3 . Pierium 
Hicroglyph.Hb.i 7.& Prouerb. Grueslapidemdcglutientcs. 

Italic<eSamit(ife^£ ,^c.] Pythagoram Italicorum Philo b- 
phorumfeda: audorem fuilfe tcftatur Cic. i.Tufcul. & D'. 
Auguftin.inlib.Dcciuit.S.cap.i.Venitautcm in ItaliamTar- 
quinio Superbo rcgnante, tcnuitque magnamillam GraEcianf 
cum honorc & difciplina , tum ctiam audcritarc . Multaque 
poft fsjcula fic viguit Pythagorcorum nomen , vt nuUi dodr 
atij viderentur . Samiusautcm abinfula Samo denominatus 
cft. Huius vitam perc er La'e'rtio, Plytarch.Plin. lib.z. GclliiO 
lib.i.&4.DehuiusdoclrinaOuid.Metam.i5'-. 

Quapr<etergre0tfi ? ] Lege Prouerb. Qup tranfgreffus?' 

^MoiidrdictlJfghium,] Exvolatugruum prudentiamhancin^ 
rebus agendis nobis propofuit, nimiriim as cdo^^uvi^rici Xeyt- 
67*Kff ■OT<rtyw<^£9»«» ctfMtTopi^t: vt vereri addilcant homiucs 
rationisparticipes, (ideterioresfc pracftiterint auibus in vita^ 
ir6lioni.bus. 

mdafiamina. Jaduerfi & impetuofi vcntil 



h\k. 



M B L E M A T A, 



fl-S 



Prudentes. 

P R O B L E M A. 



X V l 1 I- 







I A N E bifronsyqtft iam tranfa^afuturaj^ caUsSy 

Qulj^retrofannas,ftcut & ame.vides: 
Te tot cur ocults^curfingwit vtdtibus} an qiibd 

Circumfpecium hominem formafuiffe docetf - 

IAnumbiformefeu bicipitevereres quidimplaflae&pido- ^'^"***^*"P 
reseffinxeruc, vclquodferinum &{ilueftreculcum iiiorum 
hominiiinciai'emucaric:velqu6dp.-icerGraE:c2& Latiujege- 
tiscred.^recur:autquia Solem,quem eudem cam lano volcbat 
elTejC^leftis aulc ianicore putarer.quippc qui ca oriens apei ire, 
^cides verddaudcre Yiderctur.Sedtam.eid tacelebre,variisqi 

H * nomi- 



iiS A N D R E AE A L C r A t r 

nominibus decantatum lanibicipitium quamplurifhi ad fc- 
^rudmtii of- lcrtiam prudentiamque regis retulerunt : fi quidem prudentis 
fictum. ^^ prc^teritanolfe/uturis veromuhoantcprouiderc.quodfr- 

gnificauit Per(ius,inquiens: 

O lane, a terop quem nuUa cicortiapin^i. Tercnt.in Adclph. 
Iftuc eTifapere^ non quodantepedesmodeieii 
Videre^fed etiam illa quxfuturafuntj Vr^QdctTe. 
Typusoj/iim £t ccrtc hic rcgis optimi rypus eft , qui cum caeteris pr«fit, dc- 
rt^if. bet ctiam prudenfia,aliisq; virtutibus antecedcrc. Ncq; cniirt 

alia ratione puto Acgyptios oculum in fceptro regio fuis hic- 
foglyphicis dcfignafle , quam vt in Principibus , fummirque 
Regibus maxirae, prudentinm, tanquam Reipub.vigilantcnt 
ac profpicicntem oculum efib debef e fignificaTent. Hoc de fi- 
gmentomulti Pocta? luferunt,quorumalij ad aliaingcnios^ 
traxerunt.Ouid.6.Faftor. 

— Vtd^it lanm qu^ poTt fuaier^a gtruntur. 
Sed maximc in primo,vbi faciei duplicis ratio&esadfertjnen»- 
pequodferum&fylucflrem cultum inciuilcm mutarit :ycI 
quod pater GxctC2i. & Latin^ gentis fuerrt : aut quod Solciri: 
(quern eundem eire cum lano finxerc^c^Ieftisaulac ianitorcm 
putarunt yetefcs : quippe c]ui eam exoriens aperiat , ocddcns' 
MacYoh^loeus claudat. Macrob.r.Saturn. Crcditur,inquit,geminamfacicm 
praituliirc,vt quas antc,quasque poft tcrgum elTcntjJiituerctur. 
Quod proculdubio ad prudentiam regi^ , folertiamque refc- 
rendum eft,-qui & pra;terita nofiet, & futuraprofpiceret,ficut 
Anteuorta&Poftuorta,diuinitatiis fcilicet apiifllmae comites' 
apud Romanos coIuntur.Quo fpedlat Prouerb.-stoVi;^^ oTf- 
<i-a\ A fionte & atergoiquodeft diligenterinfpicere,&: practer- 
itacum praefcntibus& futurisconferre.Eundem fuiife lanum 
fa^nwtdemqai cum Noeo (qmpoft diluuium vitefn vinumque adinuenit) 
Nocfts. audor eft Berofus,quaquam dilfentiat Gy rald fub finem Sy n- 

tag.4.Sedbicipiti)huiuscaufamaIiam,&:eandempeneattuIic 
Plutarch. in quaJftion.Romanis: r^empe quod gcnere Grscus 
ex Perrhajbia fuerit, atque in Italiam profedus, fedibus apud 
barbaros pofitis,Ifnguam vitaeq; rationem rnutauerit. fic enim 
famarecieptum eft ;vel qu6d ItaIos,qui ferinis eflent.idhuc 
moribus, quique inruft^ viiicrent , ad aiind ^itae traduxerit &: 
reuocarit inftitutu, ita vt agriculturam & ciuilem cultum eos 
d^ocucrit. Sic vero illc : ^j^. t/tov lavrv ^(ja^suini oc-ovtM yi^- 



EMBLEMAT4. «7 

^tf» «77 TifS- TnfirltM 'iruXioui ewroi u^ici? y^ uvofitt? ^co/d/Jit? t%- 

^t )(^ iC%rix.o<riity!<ni 

fannas.] imfionQS ab occipitio diftorto , & labris contortis. Safina. 
Pcrni.Satyr. Ofctpitic^ecojpoTiicaotcurritefannx. 



Prudens magis quam loquax. 

EmBLEMA XIX. 




N o G T y A Cecropiisinfignia pr^tftat Athenis^ 

Inter awifani nociua confilij, 
ArmifexA meritb obfequiii facrata MineruAi 

CarxuUqm corrtix cefferat anteloco. 

H 3 Verbo-^ 



Il8 ANDREAE ALCIATI 

*7aw:iloqm. T rErborum parfimonialapientes maxime decet,eonimc]Ue 

fapentes, Y perlpicacitas m rebus obfcuris & diiHciliimisagnolci vcr- 

fariquedcbet. EoenimpraEcipuedifFertab impeiiro&ftulto 

prudens, reruraque iciens,qu6d pajjciloquus, quod(^ ue ocula- 

lusiniisfit, adqu2ea]>jconniuent,&oculorum memisob- 

fcuraealigineca^cutiunt. Eiusquidemrei iymbolumeft No- 

CurnoBu^Mi (Slua^oimi Athenienfium infigne, ac MinerusE lacra,nimiruni 

neiu^facra, propter oculos cacfios: quod indicat paroemia 7A«w| iVrof : 

cr ^thenA- pntcis enim Athenienfibus Noctux volatus, viplonae fignum 

]um "' cenfebatur. lultin.iib.zvreihuiulcecauiamHieroniduciai^ 

fctibit-cUi adolefccnti prima bella ineunti, Aquilam in clypeo, 

Npduajn m haira confe jiife refert. Quod oitetum,&: in cnn- 

liliocautum,&:manu prompium,Regemc]uefuturumfigni- 

ficabat. Aiij malunt referre ad nummum aureu & argentcum, 

inqaoiniculptaerat Nodua. Vndefluxit Prouerb. Noduas 

Athenas.Pierius zo.Hieroglyph.Gyrald.Syntagm.il. 

^hens vnde (Zeitopin t_/fthenn. ] Athenas Ceaopias a Cecrope Regc , & 

uemmatA, Athenicnfes Cecropidas appellari , iam in iiiperiorib. attigi- 

mus. Aihen^autem «TTo T««52aySj(neiterumadhucrepetere 

cogamur)hoce(hMmeraa,quq nomenhuicciuitatiimpofuit. 

D.Auguil. 18. Deciuit.cap. 9. exVarrone diuerfum ab aliis 

fentit. Vide Piaton.in Cratylo. 

^Unenta cur ^rmifer£ Mtrjerud.] Mineruaex cerebro louis armatapro- 

'"^'','«'* ''^"^ filiit.M-hifuccurritilludAnacreontisderofa: 

cereifTO profi- . ■ ^ , » > 0. ' 

jj^ * 7roAiu.oKhofavr «.5r>)»>j» 

KOiv^iii ta^iiKivi Z<jOf,ideft,vtcum evertice louis exiliit ar- 

mara icuto & hafra Minerua : & Ouid.6. Failor. 

CredituraxmtfertftgnumcieleJleMmertke. 

^rmata cur Meminit & in Olympiis Pindar. Odc 7. Armata autem fingi- 

rMLis. tur(aitPhornutus) miptbortu,qu6d{apientia fuisipfiusprae- 

fidiis iatisiafiruftafitadmaximas& diificillimas res obeun- 

das. Deinde arrium omnium Sc belli Dea , quodSc difciplina- 

rura liberalium vfum , & bellorum adminiftrationem fine ia- 

pientia manca,& manem eife intelligimus. Pindar. ScholiafV. 

^o&ua mr Armifer£merito,(irc.] Nocluam djcatam fuiifc Palladi,repu- 

Fdl^ifacni, di^ta cornice , copiose tradit Ouid.i. Metamorph. Minerua 

' Erichthoniu Cecropisfiliabus cii^eilavimineainclufum,fcr- 

uandum tradiderat, &ne aperirent, interdixerat . Quod cum 

neglexiirentjCoronisfadum Mineru^indicauit,vndeabeiufl 

dem comit^^kU repuifa eil, & ia cqinicem mutapa . Sic enin; 

'■ - ' • •■-• ■ ■• ^ cpn- 



EM5 LIMATA. II^ 

jCOftqneritur : — mthtgratu talu 

R edittur, yt dicar tutela pulfi Mintrut, 

tJ ponar pojl noBU auem. meapxna yolums 

^yfdinonuije poteji^ne yoce pericula qui^rant. 
Cuius poftrc^maverba mythologiam habent. Garrulijcnim, 
i^yique nimio linguac vitio laborant , haud vnquam pofTunt 
rum (apientibus& cordatisviris habere commercinm : quin 
vbiapudeosaliquid effutierint, tandem odiofainramiaclabc 
arperguntur,& aconuidlulaudatovirorum honePorum, & 
yirxutc infignium abciTe coguntur. De no£lu(j prudentia Dioi^ 
Chryfoftomus dodeac lepid»^ Oratione Olympica, qua?eft 
j 1. Hoc ctiara addere non grauabor,qu6d Alciatus fcribat. Mi- 
ncruae nodluara merico coufccratam, tiempe ab Euftathio in- 
genioicadi. Iliad. rationem redditam : yX«3x«« (acram efte 

T«quia nimirum uB^Hi & y?^'oj ^i» idem fignificent. 

Garrulaqu«cornix.] Memmi icgcreme apud Piutarch. De Comicum^ 
odio&inuidia,intercornices j& vlulas perpetuum efiedilli- '^''•'"''^'^-»» 
dium ,quarum veloccifarum fanguiQem permifceri quid:m '^'^*^""'* 
negantrvtctiamfi quisconfundatjVtrumqueieorfum difflue- 
f e natrent. Aelian. lib. 3 . cap. ^. de anigialib. perlpicue idcm 
cr^dit. 




H 4 



MatUt 



Jiq ANDRJEAE ALCIATI 

Maturandiim. 

EmBLEMA XX. 




Vttanda nimU 
celentM ir ni- 
mia tarditoi. 



Matviiare iubent ^roper}^^»' cm^arier omnes, 
Ne 7iimit4m pr&ceps^neu niora ionga nimis, 

Hoc ttbi decUret connexum echeneide telum: 
Hiif tarda efiiVqlttantjpicula mijfa manu, 

IN rebusarduis,&quibus neglciftisaliquid periculi efle po- 
teft, cauendum a nimia celeritate , aut etiam mora : fed vi- 
dendum maxime , vt mature non modo fulcipiamus ,fed&; 
conreclemur c]uod nobis propofitum eft, ne hac vel illac aber- 
rando parte nosquodammodopoenireat Platarch.orationead 
Apollonium : (73^<>i^^,Tp/it»j/(_<ir«^v.V3r@-'>5vSff-a*'5:^oT2f:Sa- 
picnies,iftudquidem,NequidnimiSjpra^erniodumcelebra- 
runt. Laudacur & illud Phocy lidis: 

wecrrm 



c Y 



f M B LE M AT Al. iZt 

jco cnim vel maxime nomme Arilhdcm vrbe pepulerut Athc- 
pienfes , q uod nimis iuftus ellc videretur . Eodem pene modo 
Ephefij^Hermodorum. At yt modum aliquem exempljs ctiam 
imponamus,hoc ynum addamus e^ Liuioiln bello Punicp fc- 
cundo, Tcrentio yarroni,hominiiuucniliter eyultai^ti, &tc- 
merario dacus eft coUcga Paulus Aemilius , raaturus ^tate 8^ 
confilio , vt fuaprudcnna feruorem alterius tcmpcraret . Sic 
FabiumMax.creatumalicjuando belli ducem memini,cuni 
iquidcm cun(5iatoreni & marurumjVt Marcelli celcritatera re- ' 
primerer.Admonjtum yelimphilo"logum,hoc Bniblemacita- 
tum circ, deciaratumque nonillepideavirof^nc dodo Gon- ' 
ftantipLandoinfuavetcrum numifmatumMircella,innumo 
Vitellii Imperatoris.PraEceptum cft rcbusin omnibus agendis 
yalidilTimum ,quoaureamediocritatis regula corpnicndatur. ^^t*^f'*** 
Virtub camaturitasappellafur,illaquidem mcdiaintercelcfi- 
tatcranimiam&tarditatcm.NigidiusapudGelliumlibro lo. 
cap. 1 1 , \(arure,inquit,eft quod ncquc citius eft,ncquc lerius, 
fcd niediQm quiddam & temperatum eft. ^enc atque prppric 
Nigidius. Nam & infrugibus& inpomis raaturadicuntur, 
quaEnequecruda&immjtiajncquc caduca&nimium coda, 
fcd tempojre fuo remperate adulta . Interprerationem hanc 
Nigidianam duobus verbis eleganrere^preifit Auguftus Cx- ^u^nifi di^ 
far: nam&dicerein rermonibus,&fciibereinepiftolisfpIitum '^"'^^- 
ferunt azr^j^i t^^ias. pcr quod monebat, vjad rem agcdam 
fimul adhibcretur & induftriaeceleritas, & tarditas diligentias: 
cx quibus duobus cotrariis fit maturitas.$ic Poeta Neptunum 
inducitdifceffum yentisimperantem,vt &cit6difcedant,tan- 
quam fugiant , & ramen ftandi mediocritatcm inregreilu te- 
ncant,tanquammature,ideft,tempcrateabeuntcs. Vcreture- 
nim,ncinipfodifcefrucla/ririoceant,dumraptunimiotanqua 
per fu2;am redcunt.Cqterum id duabus riotis Hicrogly-phis ob 
6culos ponitur.TcIumenini velocitatisagilitatifqueindicium Tdumquid. 
eft, vtexplicatlib Hjeroglyph.^i.Picrius.Rcmoraautcmim- 
pcdimenrurn &tarditatem defignat, idem libro 50. Alij rcm 
planeeandem figaiHcantcs , Delphitium Remorceadiunxe- Remcra fiid. 
runt,vt l'aul.3.P6ntif Max.AlijanchoramDclphinocopula- 
rnnt, vt AldusManutiusnobilistypographus. Erafmus Pro- 
«epb. Fcftina lentejd pluribus explanauif.in quod vberrimum 
fopiofas oratioais quafi fluuium congeflit. 

H 5 ff/;e»e/- 



!it ANDREAE ALCIATI 

tchewide.^j R^mora,vel echeneis , a (iftendis naiiibusficap- 
pellata , -jTOpis t5 t^v rus »««?, »ee«/y, de qua io (cquentibus op- 
portunius. 



In deprehen£um. 

EmbLEMA XXI. 













Iamdvdvm quacunquefugis,teperfequor: at nun^ 

Cajhbtis in noflris denique captus ades, 
Amplm haudpoteris vires eludere noflrasi 

Jtcubio anguilUmftrinximus infolto,, 

Allc- 



BMBLJ M AT A,. fjtj 

ALlegorica profbpopocia in qucmuisdepre}ien{um,& fu- Fusaxtandem 
gacem , qui ob icelcra notatus femel atque iterum h ma- ^i^rchtn^tu, 
mbus ludicum fublacus,& pro temporis occafione fubcerfu»iis 
vfus,non tamen pofTit efFugere & expedire i^t(^c, fi tandem cor- 
leptus ardliori nodo illigecur. Q^d & opporcune rorquerji 
poteft m eos qui fallacis funt fidei , quiq; crebro furtim fe fub- 
ducunt ab iis , apud quos verum diccre neceifc habeant : vtt 
plerofque ( heu nimium mulcos ) noftra hacceoipeft^te vidi- 
mus,qui aliud m oie promptum habenc,aliud in pedore c!au* 
fum cenent , vtid cum Salluftio : ficque imponerealiisaftiie- 
uere ,vtnon vereanturperfricStaiTOtepertinaciusobfiftereiis, 
quos iibi iufte interdum aduerfarinorunt.Quod & accommo- 
dari poteft in pertiuaces quofdam&refrad:arios,quidiuinis 
oraculis demum in noftram fententiam pertrahuntur,cum cps 
nihil morenturhumana.Dudaeftiimilitudoanaturaanguii- ^iiguilklv^ 
lac j quajquiaiitlubrica,faciIccontinerinequic, niii folio fici ^^f^* 
fcabro & afpero . Lege Proucrb. Caudatenesanguillam : &, 
Anguilla in ftrigmento, in Erafmicis & lunij adagiis . 

VicnInoanguilUmj&c.] Alluiioad Prouerb. Folioficulnoan- 
giiillaoi. yi^c Chiliad.& Coel. Rhodig.Iib.i8. wp.^. 




Cufto- 



H 



AN DRE AE AL C I ATI 



Cuftodiendas virgines. 

EmBLEMA XXII. 




V E R A h<tc effgies innupu efi Palladisieius 
Hic Draco,ijui domind conftitit ante pedes, 

Cur DtU£ cotnes boc animal ? cuftodiarerum 
Huicdata: [ic lucos,ficraj^ tertjplacolit. 

Jmuptas op us eB cura ajferuare pucUas 
Teruigtli, laqueos vndtque tendit nmor. 



^u,r PAllaJii TJ HidiasclarilTimi nominisftatuarius, Palladis fimuIachrQ 

fmuUhrwn j^ Dracone appofuit, c]uem quafi pcdibus Dcacomprime- 

Drafonem lef^quQ ficrQificQbat Yir?mes & puellas (fliit cnim Pallas virj;i- 

^"'-"''"' ^ ""^ " ^ • nitaci« 



IMifLEMATA. . ^^J 

hitms numen) peruigili cura contincndas tiTe, yt ca rationc hc 
optimc mulicbri pudicitix confultum . Nunquam cftenim Draco vndt 
ccmmittendum,vtotioreredcdanr,autpIusquamratiseft,va- nomtnhAbet/ 
gcntur: quadoquidem cofexu nihil fragilius fitaut infirmius. 
i.'ane Dracoavi{u,quem acutifllmumhabebat,nomenapud 
Grajcos habuit,id cftjTiwpef t5 /fpxicSj: riam J^tjsxoM^/cftjacutif- 
fime vidco: ideoque Palladi facer eft, quia vocabulum id Tm^lt 
ri ZFUiiyuetipM yi^ZXiTs-fiVy>i Trift-ZFoLfTeoi i6m , fadlum plcriquc 
tradunr, prudentiamque hmcintcrpretantur,qu2Eomrii3per- 
fpiciatj&anteomnesintcUigat.Ponoquodhicaiatvcramef- 
fc Mineruae virginis effigiem , ncc tamen expliccc per panes, 
fed Dracoricm tantrim adiungat, vigilaniiae veluti miniftrum, 
fion vidctur alienumjfi Deaepanopliam fubiecero. Puella igi- ^^ armat* 
turarmatavirumfapientem aduerfusomncs animi pcrturba- PalU, 
tiones fc armantem , & vinisaniriiofortirefiftetemfignificar: 
vei quod virtutem fuis ipfius prsefidiisinftrudiam fatis effc in- 
telligimusyvti iamdidumeft. Galeamhabet criftacaminca- C4lea, 
pitCjquodrefcrendumcftadiudiciumj&conftantiamjquavel 
riia.time fapientis ccrcbrumjarxanirai,poti(fimurii valeaf.ha- 
flam vcro longam, quod oratione percutiat cminus : Scutum Sctaum» 
tryftallinum viri fapientis magnam folertiam , quafeipfum 
fiaudaliter intus diiudicat , quam fi in fpeculo Cr)'ftaUinoea 
quaE:externafunt,contemplctur. S^d illud Gorgoneo capite C/ipta Gvrg»^ 
tcrribiie apparet,quod formidinis.&terroris imaginem efie mincijpto, 
volunt :quam alij pedori Palladis appingunt , quiafapiensin v 

|»edloreterrorem habet , quo' aduerfarios afficiac. Inde enrrii 
Tricogeriiam dida clfe vult Phorriutus , quod maliscerrorem 
&metumi'ngeneret.Paliium triplicicoloretin<5l:um,qu6dfa- J^^^tum, 
pientia fit multiplei, feu quod te<5la & opcrta fit,neque cuili- 
bet fcjpfam confpiciendam pr^jbear.Candidus in eo color fim- 
plicitatcm refpicir: aureus internirens,vim fapic ntie fulguran- 
^em:purpnrcus fulgorerii penetranrem.yXai/xSfir/rideoeft.?^ 
^o3ipa,f(^ ^^sr» fy^ htvZs «*el)'/)ii,qu6d vtilluftriseft& 
confpicua, vtquidamvolunt, fic&formidabilis. Nonenim 
fam cacfios habetoculos,vt acutenon viScsf.a^^.y^ ^fi^tttfvndc 
& o:p%iKLciris y^ o-Tfxxy k-ni dida, templumque hab.iir a Diome- 
dc pofitum,nomine olvhpKco a%ve^i.Cxtemm alij,& Home- 
rusmaxime,tradunteam glaucise(feoculis& ca:fiis:quara- ^ , 

tione huicconfccrcntur Dracones,& Vlula?,nimirum ob fimi- vii7r"aUa£ 
fitudrDcmoculorumrieutiflimoenim vifueftDr3Co,&quan- «Hj?cr4»f«r> 

dam cx- 



lli: ANDREAE ALCIATI 

dam excubamli vjgilandique virr habet, necvcnatione capi 
pofle videtur.Draconi autem (imilem elle virtutem indagatri- 
cem aiunt,c^U(? diligentiflimc cmnia perlcrutetur^rimeturquc 
ftudio indeteHb : ideoque ab acuto vifu illi nomcn fadum , vc 
iam diximus. Sed placet hudjnon prater rcm tamen , attexcrc 
quodperfpicuedocuit Ponticus Heraclides inallegoriisHo- 
mericis: « ^l e-L» (^^yiia-H uiTXvetXj^tKcuefs ci feis TTBtvifi^c-iv «6»} * 
»5 tojLii^fntj^a^taot ^ ^ %0Sji<K eiXb,it 77yof,»i iru/Aa-itii^ i7rii)tUf>i.o? £«i», 
«B-pyivec 7iS «i^as, o^ w«»7K ^ls XiTTTOTums ouf^etin Ttf » Aoy/e-f*5r 
2^S"pKra. ^^0 an t^ Tru^^efoi oujtUo empijTO»* u;p^^ii ^ <e» tV 
(P^ovi^fi^i ia if^Kf y.r[KtSi f/,iu*^*jfU4 ^uuufA^ov , c^ tt tw t5 tf^/off 
xi^uXvjs yfyit*i(^ ^okh.tkTv (B/jy^ uTncpi^iufiiJu, Toi)(ju^iMiiii 
>.oyt<rfJLui ^iU4 f^YjTt^: Qnq coniunda eit cum pruderitia poeni- 
tudo , iure apud Poctas Athena,id eft Minerua ^nuncupatur. 
Etenim cius nomen non aliuudc ducitur , quam ab inrellcdu, 
vt Athena tanquam «5p»jya vocetur , hoc eft contemplatrix, & 
nihil non inrpiciensacuciirimis mentis oculis. Itaque virgi- 
i^em eam maneredicunt : quia prudentiae vis non pent,neque 
vlla fcedari macula poteft . Adhjec patatur e louis orra capite:, 
quem locum prAipue rationum eire matrem ouendiirus.Sed 
hadenus fatis. Lege Phornutum lib. De natura Deorum, Ful- 
gent. Mytholog.i. Gyrald.i i. Syntag. & Pierium Valerian, 
l4.Hieroglyphic. 

innupu Palladn. ] Hinc '7rtii!^it(^ dida.eo enim nomine cul- 
fdnMviri: ta eft in Acropoli Athenienfi : vnde & templum Parthenon. 
eiusautem virginitas puri&incorrupticft lymbolum, Phor- 
nuius ait. 

Cur Diu<e comshoc ammall'^ Huiusquidem rei meminitobi- 
tcr Plutarchus, commentario De If de & Ofiride. 

Lucos,facraq;templa colit.J nimiriim vt cuftodiae/^ymbolum:' 
eadem enim ratione hortis Hefperidum feruandis praefedus' 
cftDracoperuigil. . 

Virginttm ett- Jnnuptoi opM efi^ (jye. ] Phocylidis eadem eft (entcntia: 
fttdkt. '7m0in%lM J[i (hvKuos-i 7n)XvxXH<Fvis Jct>.u(/.ot(ny 

fin^tfM u^fi yufi0V(s:^^oLLav icpB^lcZuf tu<ryiS' 

xuXti^ ^vr*ip*t7ov i^v zs-aiJ^v VKtiKt» id cft, 

ClaufatihvpirgothalamtiferuetuthoneTiiif 

r^ecfinito hanc ad connubiumforn yfque videri. 
Vnde «uf^t- Torma puettarumferuata parenttbtt* «^re est. 
rotdieaiur. Quo fpcdat ctymon nominis 7TO/!S-jf(^,quod Grammatici 

deft^- 



EM^LtMATA,' II7 

Itfledluftc a7r«g^5£«/»TJ5f*>jT?V cjuod virgo apud matremcu- 
(lodita mancre acbeat . quem morem veteram Heliodus atci- 
^h t.tfyav: 

«7T ^oV**'» Vr^tS-s ^Ai TRtpii f«»jT£^ fiifcyn, 

laqueci "i^ndu^e tendit Amif . ] yvufXt}. 

Vino prudentiam augerr, 
Emblema XXI ii/ 




H v€ 6 Bacchus p^tter,& Pallaf communiter ambo 
TmpU tenent.foholes vtraque vera louis, 

HdLC caput^illefemurfolutt: huic vfus oltui 
Debirtts, inuenit prtmus at iUe merum. 

lunguntuir merito: quodfiqui ab^emm odit 
Vma^Du nuUmjmiet atixiltum» 



fzQ 



teribas habiti 



l)ij multi ijf. 
dem drupo- 
fiti. 



Vttit vts. 



lli AI^DREAE ALCrATI 

PRo Diis fuiflc veceribus habicos,Cjui fibi benefidis hums- 
numgenusdeuinxifIcnt,iiotiuse{VciM. Tolli) libris Dt 
nar.Deor. Ladando & Eufcb. cjuam vt commenlorare fit ne- 
cefie. Tantum obiteradmonebo,quofdam Deos ii(3emolini 
templis &arisfuifie cultos ,vt Ccrerem & Nep^inum,qu6c{ 
abfq; falecibi pene omnesmfipfdifint,refertPlutarch. Sym- 
pof.4. Vt Herculem & Mufas, quia Euandrum literas docuit 
HerculeSjidcmteftiseftinquaEftion. Rom. SicdeniqueMer- 
turium iuxtaVcnerem ftatuere , vt oftendercnt matrimonij 
voluptatem maxime orationis indigere : itcmquc Suadam & 
Grntias, vt innuerent coniuges iriuicem quae vellerit , perfua- 
den(ioimpetrare debere. Dehis verofatis. Pliniusautemlib. 
23. ait, Vino ali vires , (anauinem coloremquc hominum, St 
metera augeri cuhi nobiliorjbuspartibus. Gellius lib.i ^.cap; 
i.ex Platonisfcntentra,vinum ingenij fomitemelIcrefcrt,vir- 
tutifque incitamentum jfiriiens&corpushominiseoflagret. 
Qucci quiderti male a nugatore quodam citarum \\c emen- 
dat Gellius : Sed enim , iriquit, in primo & fecundo De legi- 
bus, non vt illc nebulo opinabatur , ebrietatem ilrsrii turpifli- 
mam,qua?labtfacere,&minuere hominum mentesfolet,Iau- 
ctauit :fed hanclargiorem paul6,iucundioremque viniinuita- 
tionem, quaefieret fubciuibufdamcjuafi arbitris, & magiftris 
conuiuiorum fobriis,n6n imprcbauit. Nam & mochcis hone- 
ftifque inter bibencium remifTionibus refici inteorarique ani- 
mos adinftaurarida fobrietatis officia exiftimauit: redditque 
eosienfim laetiores, atq; adintentionesrurfum capiendas fieri 
habiliorcs.hscGellius. Hincillud vulgotritum emanaflefu- 
fpicor, Vinum acuit ingenium. Coriimode itaqj Htyt^.^^ pro- 
ponitBacchi, & Palladis, eodeirialtari erediis, vtnimiriim fi- 
gnificeturprudentia^ iricrementum efle aliquod, fi Bacchi, id' 
eft, vinigenerofi,fedmoderati,v(tisaccefrerit. Etenira vinum 
promptifrfmum habetur libere ioquendi tanquam calcarJtaq; 
&vinofacundiam&inuentionem tribuit Plutarchus. Adhsc 
Lnnitn ipfe pct6r nuhquam nififoifa adarma 
Profiluit ditenda. 
Hfncc^ue Acrchylus,poeta clarillimus, rionnifi intcrpocula' 
tragoediasfcripfiffefertur. Quid plura? Narratur & prifci Ca-. 
tonisSaepcmero caluifle virtus. Praeterire non polfum quod" 
(cribit Athenaeus Dipnofoph. i o.cap.i 3. ex Polybio,vinum 
niiilicribus olim intcrdrdlum : caufam yeio adiicit ; AfisdeT» \ti 



iJluiciTifrlt^yuvMi^stTniffut «nroyjfierinon poflc,YtqU£emuliet 
vinum biberit,Iateac. Ea caufa maxime puto ab eodem Gellio 
^riptumlib.i 3.cap.ii. Conuiuarum nuraerum aGratiisad 
Mufasdefinere.SicvcteresBacchumMufisadianxeruntjquii 
vino non minimum vires ingenij excitentur: quo nomine lau- 
datafunc hominumveterum fympofiai : coqj nomine fiomc- 
tumputo fuosHeroas^ipruftique Vlyfremintcrpoculadere- 
bus longc feriisfacerediflerentem. quod Virgil.egregie imitai- 
tus eft. Scio quid Plutarchus fentiat quo loco difpucat^n fit in- 
ler pocilla dc rebiis grauibus difTcrendum : led locum indicarc 
milii latis eft ad alia propcranti.Vidctur porro Aiciati carmeri 
confidlum cx agalmate illo ^dvrit jf^j a,jtii»$ lib.4. Epigrant,- 
Graecorum ^quod ta!e cft' : 

yj/i} zToXiysif Tntfa ax i ^* <^x^ot eiXtczs-ticcf, 

7<!-Bi 0"l<rtig ix.iX(^ el[a!lfA3ii rvih. "O-iXa. 
i(SM T^ tf^y'7roXif*U¥ (piXtOi xX£(^. cl^|c* ATms fcei 

ti»^ el[u.viBeii\ieflo5 i.7r' uxlttvoQ . 
i^f4.ipo7rzor^(^vtitiyiyi^l4ivy}fA}^y£Xaf^y 

CWTClf lya yXvKf^ls ^OTfVTJV «,t*Ef «^^, 

$f^ fcyit is^' k-pt' tftci fti)7Jjp a^lrca vVexAi;, 
hOGzc^tya f4:*}^arxei7^iotj» ^tyxxpj. 
;^uem dialogifmum fic Latio donatum reperi: 
Dicit6,quidcommune tihi eji cum Pallade\ mm(jui 

Spiculafunt iUiyfed tibi yinafacra. 
Talta ne temere Dittoi Jpe^antia qutetat, 
iy4.duenaydiSlim cfuin cape -perhafmm; 
Bella mthtcure^ tum htUi gloria.,^ ijlud 

Indiateflaturrohoreyi^ameo. 
ProdeU iUa yirUfuccofrondentU oliut, 
Poculafed nofro munere heta hihii. 
ter me nec genitfix yUos eftfaffa dolores: 

VemurigoJoluiffedeaputtlLpatrir. ^ nt u. 4: 

-Racchwipater.] Bacchus,Liber pater,Vt Neptumis patef,Apol- ^ 
o pater. Liberura autcm patrem nominatum aiunt,qu6d ciim 
:n India beIlafret,>multaS fccum fcminas 2bduxiilet,qu2 Bac- 
thacdicebautur.BIond.i.deRomatriumphante. 

fobolesytraqueyerdlouii.] Bacchuslouisex Semclcfilius,de' 
jao poftea. Pallas cx louis capitc nata , vt fupcrius Qxpolitunv 

I cft. 



1^0 ANDJtEAl ALCIATI 

eft. Sufpicor hocinloconon tcmerc Bacchumvna cumMi- 
neruaconiungi,& vtrumque fobolem louis dici : vt notet duc 
pracftantifriraa naunera homini a Deo conceiTa , quorum alte- 
rumadranimum, nimirum prudentiaj alterumaacorpodsTi- 
res inftaurandas,nempc vinam,percineat. 

iUeftmtfffoluit. ] Hocvbcriusinfcquentibus* 

huk yfi*i oUm. ] O lca Mineruac tribuitur,qu6d {cmper vircar^ 
& aliquid fcrftper habeat glaucedinis , & quod ofcum nihil 
contineat htimidiadmixtum, fed (empcr (incerum cc ixti^iov 
perfeUeret:ita&virginitas,ait Phornutus. Sunt quifertum 
oleae a/Tigncnt , quod arborhaec pacisfit (ymbolum j idcoquc 
arma fcrri dicunturybellaquefu(cipi, quo tandcm commo« 
diusinpaceviuatur.Gyrald.Syntag.ii.aliarahabctrationem. 

inHtnitprimfU atHl^merttm. ] P raetcr alios quamplurimos, tc- 
ftcs funt Plia. 7.cap.5 ^, Polyd. Virg. j .De inuentor.rcr.c. 5 . 

lungHnturmeriio. ] Antiphanes proindc u ^^Tidcm ac xa wf- 
if«»,aut THHf (ignificarc dicit,id cft,Yiucre cfTe biberc. 

absiemiM.] avinoabftinens.tcnlctum, vinum amiquisfuir.' 
Gcllius lib.i o.Ouid.Metamorphof 1 5^. 

— gaudetc^^meni ahfiemittiyndi». Varro: 
Quantopcrc abftemias muliercs volucrintcflc^tc.Nomiw,- 




ff«« 



EMBLEMATA. 

Prudehtcs vino abftincnt; 
Embl^mA x-iti iit. 



Ui 







Qjr I D me vexatis ram\?fum Palladis afhor. 
Auferte hinc botros^ virgofu^t Bromium,' 

Vldetar hiCTmXivu^Hj. Superrorienimdixitepigramma^- 
tc, cum cjui a vino abhorreac, fiaudquaquam prudentein 
cuadere : quoH rationibus aliquot, fi non omnino neceflariis,- 
faltemfamenprobabilibus confirmari poteR: . Nunc autent 
f rudenrcs a vittoi abftinere debere ponit.At hxcinter fe (icco* 
ciliare eft facilc , ii dicamus prudentis clTc vino moderate vtir 
fccus cnim fumptum, rationerr\ obtarbat, curas, vigoremquc 
afoimiimpedit, vtmerito cciTerit in Proucrbium, Sapientiam' 

f X viho* 



tjt AN0REAE AtCtAti 

Jtcmu^usfi' vinoobumbrari, aic Plinius. Cuius quidem rev non infcitf* 

hitu. Romulus, vinolcmpcreft vfusparcirtimo. CapitalcfuicRo- 

R^^l^^^-^Amm ^^^"^^ matronis vinum attingere.vnde inftitutum, vtcognatis 

tunmvrt- ofculjm fcrrent,reprehcndendi caufa, quo Indicium odorfa- 

b^mtt ceret (i bibiflent. Sed & M . Cato rcfctt,non foliim probro af- 

fedas, fedmulflatasquoque aiudice mulicrcs nonminus, ff 

Vinum bibiiTent, q6am fi adulterium admififTent. Egnatius 

Metcllusvxorem^quadvinumbibi/rctjinteremitrcuiusfadi 

ncc accufatorem, nec reprehenforem habuit, vnoquoquc exi- 

ftimantc optimo exemplo illam violatac fobrietatis pocnas pc- 

S^ihwvu pcndillcjaic Val.Max.lib.2.cap.i.Etfane,inquit,qua:cunque' 

ftum interdkt' fcmina vini vfum immodcrateappctit ,&vjrtutibus omni- 

rawr, busianuamcIauditj&delidlisapctit.Polybiusetiamtcftiscft, 

matronas liberas vino abftinuilfc , vtetiam feruo^ , item & e- 

phcbos omnes ad annum vitaj triccfimum.quod & apud MaC- 

filienfesin vfu fuiffe tradit Leonicus , lib. j.cap.87. var.hiftbr. 

Proditum eft ab Aeliano,lib. i.cap. 3 y.De var. hifl.Zalcucile- 

gem apud Locrenfes fuiffc, quafi quismerumbibifret,nift 

talctudinis caufa, medico, id iubente, morte muldabatur. Ex 

quibus perfpicuum eft , quam olim odiohabiti fintebriofi,vr- 

noqucdcchti. Porro hic oliuai, Mineruacatbor, vitem incrc- 

Tm tmbU" pjj^ qjjgg ^Q5 ramos implicet , & admoucatoliuis* Sumptufti 

cft autem diftichon ex eo Graeco incerti: 

cci^ire Tiis ^oTfvei^' Tmp^i»^ ts fnB-ua. 
Quod lambicisdimettis fic reddidit Politianus? 

il$ti({mehnf>IicatitpalmiteSy 

Plantam Minerutynon Broiw^? 

Proeul facemoftollite, 

Ne ■pirgoiicar ehria. 
ftxitmc non poflum,quodfcribit Athcnsens Dipnofoph.i6# , 
cap.ij.cxPdlybio,vinummulieribusolimintcrdj(^um.Cau- 
famautemaddit,X«fl«»l5-i» u^vvuretrl»ytwdi>(gt Tnvff-M/ altor, 
fieri non poflc , vt q\ix vinum biberit mulier , latear. An ve- 
roetiamconciliabimus adepigrapham huius diftichi Plauti- 
ttum rftuc^ Non vinum modcr3tr,fed vino (blcnr/juiquidcm 
Jrobi funt. 

frnn VallactnafBor.] Plin..Iib. ri.cap.r. &Iib.l7. cap^.^^.teftij 
cft. Fhornutus & Martianus Capella lib.^. 

i*tr9S.] Ctf7fW,gcmma. proracemaacdpittfi fminh^^Kuu 

yirgif 



EMBLEMATA. fj^ 

^gafugh Bro»n»«»».] abhorret a vino. 
Bromius autem Bacchus<dicittir:7rof«£Tiii» CpoKTio/refertur ,id Satchm 
cft,tonitru,quidum nafceretur, eflauditus, vt fabulantur : vcl *''*'w*^« 
a /3^f;t<ft),fremo. O uid. Meramorph.4. 

— Baccbumque ■pocant^Bromium^ue Ly<eum. 
luuenal.^.Satyr. 

— Bromium committere mli. 

& ad rem appofite Theogoniae (criptor non inucnuftus , Py^ 
lades : 

^/fflrepitu BromitUyquodyociferetur lacchue; 
QuodcyriifQlftai cwdayty^mfrit» 




I 3 



In 



M4 



ANDREAE AtC I ATI 

In ftatuam Bacchi. 




B A c c H E pater^quU te mortali ltm\ne nouit, 

Et doda effinxit qi{is tua memhra rnanut 
Traxiteles.qui me rapientem Gnofida vUtty 

Atque tllopinxit tempore^qu^u eram. 
Cur iuuenis^teueraq^ ettam Uymgtne vernat 

Barbj, queas Pjlium cum fupcrare fenem? 
Muneribus quandoque meisfipurcere dtfieSy 

lumor,& fqrti pefiore femper eris. 
Tjmpana non manibus^capitinoncornua defunt: 

Qms nifi dmenteu taltafigna deccm^ 



Hoe do^ 



IM^LEMATA. IJ5 

Hoc doceo,nofiro quod abuftu munere fumlt 

Cornua,& infanus moUiafiHra quatit, 
Qtnd vult ille color membris pene ignemtomert 

Abfit^an humanis nerisipfe focu? 
Ciw Semeles de ventre parens mefulmine traxtt 

Igntuomo, infe^umpuluere merfit aquis. 
Hincfapit hu, Hquidis qui nos bene diluit vndis: 

Qm non^ardenti torret ab igne iecur. 
Sednunc me doceas,qui vis mifcerierf& qua 

Tefanustutumprenderele^equeat? 
Quadrantem addat aqu£,calicemfumpfip falerni 

Quicupityhocfumipocula more iuuat, 
Stes intra heminastnam qui procedere tendit 

Vltra^ alaceryfed mox ebrtusjndefurit, 
J(.es dura hac nimium.funt pendula guttura, dulce 

Tufluis. heufacHe com moda nuUacaduntl 

BAcchicq ftatui^ profert eTnf^vB-ior viBixov per Dialogifmum, 
quo ciemonftrat incommoditates ^damna c|uaetemu- 
lentiam confequantur : nam ex immodica vini potionc ebric- Viminttm- 
tas, ex ebrietatc furor, quo nihil vel mi(crius,vel exitialius vi- '''*'**• 
deri,nedum cogitari potcft. Deinde fumedi vini lcgcm quan- 
dam prsefcribitomnibus vtilem,&plane neceflariam, Omnia 
figillatim diiigentiusapcriam, ncquidhacparteconfufumfit, 
De fugienda ebrietare Plinius fufum orationis riuulum ex- 
prompfit lib.14. toto ii.cap. Erafm. Prouerbio, Vinum care^ 
clauo : & j Vinum fenem , etiam nolentem , (altare impellit, 
Plato ^De Rcpub.& ^. De Icgib, 

^acchepater.\ CurBaccho Liberipatris impofitum nomen 
fitjPlutarch. explicat i(,i<puh.\a)fJt.»iUa)v libro:qu6dnimirum bi- •^"^* 
benribus Iibcrratem ingenercr. Nonnullicnim pervinolen- 
tiam liberi & feroces cfficiuncur : aut quia liba exhibuerit, aut 
quod ille apud Eleutheras vrbera Baeotiae, Eleutherius , i. Li- 
berappellarctur. 

mertalilumine.] humanisoculis. haccadfigmentum . Nam 
cefasolim fuit Deos fuifrehominesputare. 

Sraxiteles j qtti me , &c. ] Id Plinius attigit intcr plurima 
1 4 P». 



I5< .A.^DR.EAE Atcr^TI 

l>raxitelis opcralaudatiflima lib.34. cap.8. Oriundus cfthif 
celebris artifex ex ca Italiae partc, qua: quondam magna Grx- 
cia dicebacur^ & ob am$ excellenciam ciuitacc Rom^na do- 
natus. 

rapientemGnpfida.] Ariadncnintelligit, MinoisCrctefiun:^ 
rcgis filiam, quae Thcfei amoj:ecapta,Minotaurinecandioc- 
caSoaem ei praebuit , ea legc yt fe yxoren> duceret . Sed eam 
Thefeus in infula Naxo (bmnofepultam rcliquic,cuius mifer- 
tusBacchusca.mribiconnubiojunxit,quam in caeio raptam^ 
Coronam Gnofllam appellanc. 

Cur iuuenii,(^c.] Ouid. ^.Faftorumfic: 

Siue quodtpfe puerfemper^ imeniiqit^iderif^ 
Et medta ejl <etM inter ytrum^ue tibi. 
^inMecamorph. 

- - tibi enim iwonfumpta iuuenta, 

Tttpuer aternuijtu form^fi/Jimus. — 
luuenis idco effingitur, quod ad iuuepiilcs annos mollicpr 
tranfigendos maxime conferat,fi pardus,&,vt decet,fumacurf 
vclquod hilares&Iaetos faciat. Gyrald.Syntag.y. 

lanugine.] Barbamolli,alanaefiDiiUcudmc,Ytcftin cocojici| 
malis. 

queas P^liumeumfuperarefenem.] Allufip eft a^ Proucrb. prd- 
Jcime cicatum, Senem velnolentem vinum falcarc compcllit; 
cui conuenic illud ex AthenjEO : 

oU (S;^ f*^ (^^vlov-ntsls oi^^aruvLu e^vc^xX^et : hoc e;ft, 

Infanire facit fanos quoque copia vini. 
Huc fpedtat auod Plato Delcgib.i.aic: Icaqucycvidecur,noi| 
iolum fenex nierit bis pucr, veriim etiam temulentus. Per fe- 
nemPylium p-uvix.h)^Kai^ fenemquemuis fapientem homi- 
neminteUigit,qualem Neftorcm Homerus celebrat inllia- 
de. hunc locum de Bacchi iuucnra non de vi , fed de actate in- 
telligcndumefTe meadmonuit Ioan.fraterLauaIlenfis,ami- 
cus meus, vir politus & doclrinae maximae j mirari enim podit 
aliquis Bacchum iuucnem fempcr viderij^ cum fit ille ^Jeflore 
annofior. Nam&apudLucianum lupiter ridetCupidinem, 
qui fe puerum elTe iad:et,ciim C\t ap^^ioTf^^^ tivKu t£ tuzrireu, 
Quam amicihominispxplicacionem lubensadmicco, vceru- 
ditam dignamque qua: probecur omnium calculis. 

Tympananon mamhui^f^c.] Tympanum luxuriacinf^umen- 
tum dicicur a Iufiino,lib. ^o. Sufpicor Baccho atcribui tyrapat 

num. 



E M S L £ M A T A. I 3 7 

^um,tanquam hilaritaiis {ignum noti(Iimum,vcl pr.opter ftr<r- 
pitum inconditum , quem ederc intcrdum {blcnt , cjui vino 
iuntonufti. 

jcaJ>mnoncornfHfdefttnt.]Omd.mE^i^.Sa]^^hMs: CornuttuBae» 

.Aicedant capmcwHuajBacchui erii, *^"*^» 

NampriiisabOrpheoin Hymnis ^siKf^us, >(^ ^Kcpas ci\^ip- 
pellatus. Piodorus in 5 .ratipnem reddit, c]u6d priui boues iu- 
go iunxerit, vel quod Ammonis filius fuerit, quicapice arieti- 
nopingebatur. Cprnuapro audacia Phornutusaccipit,t]u6d 
audaccs yinum reddat. Alexander ab Alcxan.veteres cornibus 
pro poculis vfbs dicit , & cam .gb caufam BaccKum dici cornu- 
jtum & temulcntum. 

Hoc doceo,nq/}rp, ^c.] Sic Plin. cap.i.libro 1 5 . Vinp modico /j;^,^ yf^^ 
ncruiiuuantur,copiofiorcIacduntur,ric& oculi. Stomachus 
rccreatur, appetcntia ciborum inuitatur, trirdps cura hebeta- 
tur , vrina & algor expellitur , fomnus conciliatur : Contra, fi 
fiimius adhibeatur vini vfus,belluina cornua capeflimus,& ia 
^furorcmintolcrabilcm nonnunquam ruimus. 

Jiocdoceq^m7iroquodabuftMjf<rrc.] Nonmefugiebat,vndevi- oTjotvndeiB» 
nijT^ •'/»», appellationem Plato in Cratylodeduceret,nempc catur. 
Tm^ecro oi»jaTft;fTaF»flc;ti£/t47nffTij?v5»,qa6dopinipncmcntcmop- 
pleat : vel , vt ctymolog. iowT?? Jrij(7Ta)f , eoquod iuuet &rc- 
crcct.Sed ad hunc locum mihi (atisfecerit Plutarchi monitum 
CX7. Sympof. Probl.io.cuius haeccft fenrencia: Quodvero 
fumniunicft, vtinconfulfationc dcrebus arduis imprudens 
atqueimperitus rerum fequatur prudentiores,hoc vinu ebrii$ 
adimit. Ideo enim Plato vino nomcn aitimpolitum ciTc oUog^ 
' quod cfficiatjVt qui biberint,faperc fe putent, o/go^ vomj e^v. 

quod abuftu mttnerefttmit cornua.] Athenaeuslib.i i.civisffjs.7109^ 
fl^ HS TO o-aif^^iTntvxTffKi» i(g(,KU tTTtei i(sM ''^ fiS^fvofdfitc : Vino iu 
f orpus defcendente,afcendunt verbaimproba & furiofa. 

y«»i« forn«4. ] incffufam prolabituraudacia. Ouid. i.Artis: ^ 

— -tuncpaupercornuafumt. & 4,Trift. •' 

lamferor in pugnas,^ nondum CQrnuafumpfii 
Nec mihifumendi caufafit yllu yelim' 
Plato Dialogo deimpolitione nominum , olvov diilum yult, 
quafi olovotWf nempe ^tct to o\ii<nas iiy.xsif<7rtfiz;r'K«,v. quod Ho- 
ratius i.Carm.vidcrur circumlocutione exprc/Iilfc: 
— f<etM. tene cum Berecyntio 

CjOTftH tympana^ ^u* fubfe^mtut c£cttf amorfui, 

I ; t^ttoU 



15* ANDREAE ALCIATJ 

f^itoUens vacuum plus nimicgloria yertkem, 
I4em Horat.alio loco: 
7e yidet infotti Cerberm autep 
Comudecorum. — &, 

f_Addii cornuapaufjerf. 
Oui<!.4. Faftorum: 

Mittepater c^put huc , placataq; cornua vertai. 
B'tafjum cor. Quoloco admoncndi mihi luiic Philologi , Bacchum vctcrl» 
Toaw» cf:::d bus xt£^ipog^ydepi<flum,ideft cornutum,autcornigerum:vel 
f.nxennt. c^\xq^ primus rationem boum copulandorum ad agriculturam 
inuenifTe credatur : vel quod eius pater Ammon cornutus co- 
lebatur. Plato aliam caufam hiftoricam retulit i.Legum,& 
f oft eum Atheneus Dipnolbph.i. Olim fbliti crant in capicn-i 
dopotucornibusvti prppoculis. Pompcius Feftus admora- 
lcm (ententiam accedit, quod qui temulenti runt,ade6 inter-? 
dum truces apparent,vt cornua haberc videantur. 
JdTno». moUiaftTha- ] Ebrius ad muficam, vtafinus ad lyram. Siftro 

dulci&fonoro inftrumento infacris Ifidisvtebanturvctercs, 
M artial . Htc quatiet tenera garrula fiilra manu. 
Defiftro,AlexandrnmabAlex.lib.^.cap.8.&PicriumHiero» 
glyph.48.diligencereuolue. 
NuJus Bac' (^d -puh tUe color membris, (^c. ] Nuda fiebant Bacchi fimu- 

*^^' Iachra,inquir Phornutus, vt natura vini oftederent,q uod arca- 

nadetegat.Horat.i .epift. Quidnon ebrietaa defionatioperta recludit, 
lineus BaC' Rubcdo autcm colorem fatis indicat,hincq; cognomcn Igni- 
genxhabuit.Strabolib.i 5. 

Cum Semelesde -pentreparenSj^c.^j NotifIimacftfabula,quam 
fusetradat Ouid.^.Metamorph. Dicitur opera matris Bac-' 
chus vtero prodiilTejfabula nimiriim calorem eius & feruorcm 
innuente,ait Phornutus:tali cnim natura eft vinum, vim obtir 
nens igni parem. Sed apud Poetas eft : Femori louis infutum 
ad pcrfeclionem veniire,qu6dfecundc) femoribusvinum ma- 
turefcat acperficiacur. ciim primumenim maturum eft, vfui 
prorfuseftimperfedum: fedpedibuscalcatum, fitpcrfedius. 
Namprimailla gcneratiofit inautumni maturitate,quaeeft 
ctiam tuni arftu vigcnce. Ac ciim calcatur,& pedibus exceritur, 
idfemoribusconficividetur.Ethagcquidcm (puffxx*»f. Alij mo-? 
doaliocnarranc. Erafm.in Prouerb. Perdidifti vinum infufa 
aqua,fabuIa2huiusoriginem aperic. Vetcresenim,inquir,mc- 
rumbibebant,no;jfJnenoxa,donec Staphilius Sirfheni fi)iu5 

docuifree 



EMBLEMATA. I39 

«JocuifTct vinidilucndirationsm.Plato etiam admoncbat,Bac- Bacchus Njm- 
f hum temulentum Deumfobriis Nymphisteniperandumcf^ phu tcmfcra»- 
fc , id cft, vinum aqua mircendum. quod hoc Epigrammatc *^- 
Meleagri compertius eft: 

r^iii)(^ a-vf fvf*(pccis ^fo^K^ ^ih(^' h ^i meijyvts 

Id cgo ita olim conabar redde^^e : 

Profil^t rapido mm Bacchui ah igne pueUt44^ 

F.Ji Hymphii lottn puluerttlentstt adhuc. 
Cum Nymphii ideograttnfit hacchm^at illum 
Ni mifcerefwoiy ignetti ardorerit, 
Ponticus Heraclideslib. De allegoriis Homericis,id per(picuc 
docuitjCitansilludex Iliad.^. as Tzvri ficuvofievoio ^ovCa-dio ■nBti'- 
i»flK,&:c.ait e.Dim Bacchu feu Dionyfium ficc4to(^ei appellatum 
a Poecajid eft, infanum & furente,quc>d nimio vino infani ho- 
mines fiant.Per Bacchi nutrices,vites intelligit,cjuas Lycurgus 
pepulitper montem Nyferon :quia confuetudo fuit conler- 
uadi vini caufa admifcere marinam aquam. Idem videtur fcn- NynpUd Bat- 
tire AthenaEUS Dipnofophift. i i.cap. 5 quo loco rationcm red- *'«»"f»'««« 
dit,cur Nymphge djcaiitur Bacchi nutrices, nempe quod aqua 
immifta vinum augeat,& tcmperet.Prifci autem illi loui duas 
nutrices.Iunoni vnam,Apollimdua5, Bacchopluresdrtribue- 
runt,qu6d oporteat hunc Deum pluribus nutricum Nym- 
pharum menfuris manfuefadum elTe acdomitum. Hucad- 
lcriberenongrauaborlepidum Coelij RhodiginiEpigramma, 
/quod,ni fallor, e Graccoconfinxit: 
^rdcntti Semelei audenipuer excidit alup, 

Ardebatq; yno mater (^ fUe rogo. 
^tjpes nuUafuper mifer^fuccurrere matriy 

^tptter inflammii non tamen vTftti erat. 
Pgygui occurritffed non pritif attigit iUumy 
Succuhuit multit quam louU tgnut aqut, 
Ignn abitjfed non abiit yn ignea prorfuf , 
i^if, cutif»mm<e parcit ., tn imafurit. 
^jmpha igiturprocul : O ptterum ne tangito^clamat, 
Q^ifquti ei ignif enim eflniprius imbre laues. 
HucfacitilIudPlutarch.difpuratione,AnfenircgedaRefpub, 
Aquam mero miiccmus,quo Deumfurctcm (vt cumPlatonc 

iftuc) 



140 ANDREAl AtCIATI 

iftuc) (bbrio altero caftigatum tcmperemus.irV <^«}o-/» tsd^ti.ruf 

iis-)T»o fUyrvfB^if^stSf uoafciKfUTify ftetjiefJLlfot %ot infm^uiii- 

/povn ffu^^fi^ixl^ K5>^»^«A''^*' Eiutdem lcgequaftioncmpri- 
mamSympof. j. 

Uinpfapit hic Uqmdii.^c. ] IdeiTi cft illud Antinoi, ni fallor,^- 
pud Homcrum OdyiT. ^. 

- tflf (^ (TS <7ftf« uiXltisfl*iS,eS7t ^ ecX^iff 

^\a7ir%,os eti' uir x,eM^ef(^tiyl^n (^' ainfi^Trivif. 

\inum Udit duke^cjHed^ alios 

L^edit^quicunque ipfum abundantercapity neqi^e decettter hibitf 
Atquaecaufaiucuiandi viai, fiquisdamnum inde conrequa*» 
tur? » yS olr^ Toahpi i^i e ^iorua-t^ ttsih. to J\^ utiiTfer tk; sro' 
fftas ^ To ZFi^ t5 «(jtAaJf \^vt(!0^ ifc^e^ep^^ t» «>tp«T»* os J' ifjMi- 
fiiT^vriivi, iXufV7Tf(^f^yy^ii^^ieir^qiT' «»• Theocritus Ei- 
dyllio 1 3 .a Bacchodari hommibuslsEcitiam & dolorera ait: 

oI« ^firvo3-(^ i^Zt ecv^un xaff^gi vj^ »)c^(^ • 
Fabulam hanc fcio a variis accoramodari varic. Rcfcram,(i 
commode poftim, qua: Philo 1 udaeus habct lib. Quod omnii 
probusliber : de Tncodoro & Lyfimacholoqucns : Cum,ait, 
Lyfimachus praeterca roga{ret,num &epatria fugatus cfTct 
propter fuorum inuidiam ciuium: refpondiifc , ^Jequaquam, 
ledproptercxcellentiam ingenij ,quodpatria minimecapie- 
bat. Sicut enim Semelc Baccho grauida cum no potuifrct per- 
fcrre vrerum, lupiter eam miferatus, abortiuum ambuffit , & 
inter Deos rctulit: ficciim patria mea minor effet^quam vt ca- 
peretPhilofophum , bonusquifpiam,(iueDeus,fiueGenius, 
Athenas inlocumfonunatiorcm commodiorcmqj metranf? 
tulit,&c. 

torret ah igne iecttr. ] Horat.^.Garmin. 

Comejfabere Maximi, 
. ^torrereiecttrqu^rn idoneum. Idemquc: 
-meunt 

Teruens dtjficili hile tumet iecuf. 
Vid^Athcnsum i o.Dipnofoph.cap.^.PIin.Iib.i^.cap.i 5.De 
Alexandri vinolcntia. 

Sednuncmedoceof.ci/c.] Non fat fuitoftendi/feincommoda, 
& aegritudine-,nifi remedia quaedam adhibeantur. Prqcepruoi 
itaqne eft de vino commode iiimendo,nimirum vt quaria pars 
aquac fempcr immifceacur. quod tamen pra:ceptum proratio- 
nclocorum^ temporam & perfonarum ad «jntixf^^wTcuocan- 

dum eft. 



EMBtEMATA. I4I 

^um eft.VideProuerb.Erarraic.EpircythifSre.Athcnaeum 10. 
Cap.8. &iib.i5.cap.i5.C(rliumcap. z^.iib.iS. Quo ctiam 
pertinecillud cx Graecis epigraramatis: 

BuK^s ^tir^if ce.Q/(ftiy« nhynXv i**i^'i}\cc^fif, 

^flMpH KQ/hA/dfi:^ re^<r) ivf^fMSTir^T^eioTOf, 
r^f4.<^ yjj ^tcXeif^^s liiv irtfJCOTKT^. 

^wa-rimx^ efl^vTtvayttrttriB-cwirv. idc^y 
/Vf f mtncT ejlo modm Bacchijnec largior a^uo^ 

Hinc nutror mentes occttpat jindefuror. 
Quartus tres fecum iiymphM admitteregaHdet: 

Sic thalamii aptin, coniugioq; yenit. 
iQamquefolet teneros contemnere mitUw amores, 

"Etfomnum morti conciliare farem. 
intra /j«miW<. ]Significat vltra mcdiocres menfiiraB nihil adf- 
Ijcicndura, vellobnis raenfuris vtendum. Nequcenim Gnc- 
corum veterum , bibacirate infignium, aut Germanorum no-' 
ftn hui as temporis confuetudo probanda, qui intcr conuiuan- 
dum porando certent. 

Kesdurah^cnimium,^c.i Duraquidem,ii$potiIfimum, qui 
fibj omoia e£use iicere voiunc. 




Gra« 



14^ 



ANDREAE AtCIATl 

Gramen. 



E M B L E M 



A X X V r 







e3>x^o- 



Gramineam Fahiopatres trfbuere corolUm^ 

Fregerat vt Poenos^ Hannibalemq^ mora, 
Occultt inflexo ntdumfibigramine alauday 

Vulgo amnt, puUosficfouet Tllafiios. 
Saturno Marti^ fitcrimi , quo Glaucus adefo 

Potybldes.fa^us creditur ejfe Dens. 
Bis rimito arguttur nodis ttttela faiusq^-. 

Herba^ tot vtres hac digitalis habetj 

GramtH qmd f^ Ramen herbam, quae aliis eft (anguinana , celebrat , yr 



^nifl 



tucelaCjpr^lidij falutisquc fj-mboium. Ex ca enim corona 

grarainea- 



£ MB L£ M ATA. I4} 

graminca fiebat apud Romanos maximo ia prctio- habira . 
Hinc proprias quafdam m eavires efle e.templo eft Alailda, 
Marcis auis,qusE nidum gramineis ramulis vallarc foleat. Ad- 
harcSaturno&Martigramen eft confecratum, vnde aliquid 
maioris accedat au<5loritatis. Poftrcmo comeibgraniinc Glau- 
cus , Deus marinuseft habitus. His omnibus tanquam notis 
arcanis dcfenfionem,falutemque intclligimus:quibus vti Iicc- 
bit,quoticscfFi]gij, *tut praEfidij fpem voluerimus oftcntare. vc 
(i potetior aliquis nos opprimere conctur, aut quifpiam m nos 
male affcdus nocumcntum inferre, nos in legiim tutela, & iu- 
ris noftri innocentia fiduciam collocado,prouerbiali hoc fchc- 
raatc vremur, dicemufquc nosgramineas haberc frondcs. Vt 
autcmvarij fcfc cafusotTcruntjitadiuerfis modis iftuc vfur- 
pari potcft. Graminisfymbolum fignificarcmihi videturcer- 
tiflimum aerumnarum omnium, &iKfortuniorum quafi prae- 
fcns alcxipharmacum: quod& dc difciplinishumanioribus, 
intcgritaccanimi,aliisque gencris ciufdem ,quorum porrus 
tutimmuscftjintcUigi facilepotcft. Degramine Pliu.cap.vlt. 
24.lib. Athcnsus j.Sc Volatcrran, in Commentariis vrbanis. 

GramiTieam?abi9,(jyc.] Coroiugraminea(qua:&obfidiona- Corona^t-. 
lis) duci dabaturabiisquos obfidione liberarat, aicGellius: "*"'*** 
caquc ficbat e gramine , quod co loco natum eiret,intra qucm 
claufierantquiobfidebantur.Hanc coronam s. p. Q^.Fabio 
M^ximo dedit bello Poenorum fecudo, quod vrbem Romam 
bbfidionc hoftium libcraflct.Hac nullam aliam fuifle nobilio- 
rem,qusB numquam nififumraadclpcratione dareturjPlim-us 
afrcritiz.lib.cap.3.4.& j. 

fatres.'] Romani SeHatoTcS/quodergaRcmpubl.paterno TAtrei^Sen^ 
efleanimodebercntjfic nominati. Salluft.in Catil. hi vel SBta- '"''"• 
fc,vclcuraE fimilitudinc, patresappellabantur. 

Pasnn Hannibakmf, ] ideft,Hannibalem Garthaginenfium ^*"»^ 
Ducem. Pocni,quafi PfiOeni,quiadux€tfumorigincma Phoe- 
nicibus. yirg. r . Acneid . 

wora.i cundatione. HincFabius cundlatorappellatus, de f^^^A&iv' 
quo Poeta- 6. Acneid. Ennium imitatus,fic: '""** 

Vntti qm nohiicunSlandouTiituikrem^ 

Occutit infiexo wWtfrn,^c.] Quibufdam auibus & bclluis her- ^^«j'»^/»»» 
fearuquarundacognitioeft"anaturainfita,vt quodartemaxi- T^JJ^"* 
ma &diligeti obferuatione homincs ipfi fi:iut,hac folius naturae JnJi^ i„gr^ 
bcncficiofentiac. Qu6daucemalaudafiuegaleritat>idum fibi mint rtdtftoi,- 

cxgra- 



'i44 ANDREAEAICIATI 

cxgrominc conficiat, cxvetcri Prouerbio ficexpTcffumcfti 
Galliano Balfo rcholaltico,Ub.De agricuItura-.Galcrit^jfnquit,* 
in graminc nidificant.vnde etiam Prouerbium, 
cV nsf^a^i K5 /rfifi <ry^X»i xixfuimtj tip^a^s: hoc cft, 
Karnofttmgramennidocciultaturalaud<e, 
Soletenim alauda peculiari quodafn amuleto fuuni luftrare 
nidum,impciltis quibufdam ramulis graminis jficutiaquila 
tallitncho, cornix verbcnaca lupina, turdusmyrto, palumbes 
icurOjVtex Zoroaftrae rhagi i5.j^a»;ra»/jd5»rcfulitHacir.Iunius 
Proucrbiis: 

Alaudein nidolattt grameri. 
GlancHt, q*to Glauctuadefo.^c.] Id variis mcxlfe ab Athenaeo libfo 7. 

cap. 1 6.8c aliis narratur. Hic pifcator fuit Anthenodfus,natan- 
di peritidinius, qui vel cunclos fui tem^poris natatoresin vndis 
cxuperabat, ait Palaephatus -.nam folebat e portu fpedantibus, 
Honeciam extraeorum effet profpe^um,eftatare.Cum autem 
redirer , pcrfuadebat CqCc in marinis fludibus vixiffc ; hincque 
inarinus Deus primum eft nominatus. Tradunt alij eum ali- 
quando ob nimiam pircium,quos ceperat,multitudinem fuif^ 
fedefeffiim,onusque in media via abreciilc : vnum ex pifdbu^ ' 
moribundum herba guftata reuixiffe, & in fiuuium profiliifre. 
quod cum Claucus 6bferuarct,eadem herbacomefa, immor- 
taliratem adeptus dicitur.Lege Prouerb. apud £rafrn. Glaucurf . 
comcfaherba habitadnman.Plinmmlib.y. cap.i^. &lib.5i. 
cap.ii. Aufonius: 

Sic yirtthenodiw Bxetia pef freia Glaiirw, 

CrJrr.ina^uJiatupcflquamexitialia Circes 

"Expertui cafptoi moribundii pifcihui herhas 

Sumpfty Carpathiurh fuhiit noum accola pontut^ 

lUe hamii & retepofensfirutator operti 

NereoSj^quoreamfotitta conuertere Tetlym 

}nter capiinae fluitattitpr<edo eaterua^. 
Ad id etiam refpetic Franc.Picus Mirandulan.in Voto pfo fsir 
luteconiugis: 

Htfm mihiflrrnaripoffefit meayota,malignt 

Impete depulfomorht? num paOida tahes} 

l^um tetrUpeUt poterit m&rs tmprohafucciil 

GramtneyelGlauc}}yelprifcap£oniiarte? 
Quod autem dixitgramcn Saturno & Maftrfacriim, Aifchy-' 
rion Samius in quodam lambo ait , Saturaum feihinafte gra- 

mcny 



KMSLEMATA. X4J 

men , quod vocat ^ramen Deorum : Martiautem , quodirt 
campjMartioRomx crcfceret, &ManiaIi douaretur pras- 
mio. HincHorat.principio^.Carmmum: 
Te per grjfr.ina Marttj 

Campt,te pera<jHas^dure,yolHbiUs. 
Horatiusadhjcc 3.Carm.Od.7. 

Q^amun non aliwjie^lere ecjuumfcient 
Aeque conjptcttur gramtne Martio. 
Scruius nuicurcau(am redderc, curgramen Marti /acrum fiti 
&Ouid.etiaminFaftis . Rcucra^ramcu&in nominisratio- 
ne, & re ipfa, cum Marte aliquam habcre flmilitudinem vidc- 
tur : nam Gramen & Gradiuus ( quod Martis cognomen } a 
gradiendo&rerpendoduci vidcntur: & cum rit caflramcta- 
tio,locuscommodus,ideft planitiescampi dcligiturab Impe- 
ratorumminirbris, quoloci foletciregramcn , cuius omnino 
toHendi vel cxtirpandi nulla ratio efle poteft . ideoque puto ab 
O uidio , cpitheto ad rem accommodato , inexpugnabile gra- 
mcnappeUatumelfe ^.Transformat. 

Polybtdes.] Polybifilius. In copatronymico fateormchs- ^"'y^"^' 
filTt : led hunc,quanqU3mlcuem,{crupulumeyemeruntpro- 
fopographiex Argonautic. Apollonij (choliafte. Plerique no- 
ftrx Acadcmiae Parificnfisviri eruditi mihi pridem fignifica- 
rant,Polybidcm Glaucum ^^J^toi ttvXvt ZiovyJ^lc>lHi,e{rQ forte 
dcnominarum, quod ipfum.non viderccur abhorrerc a Glauci 
riiiacis fabula. Sed hpic tamcn conicdaneo vt non plane fum 
aifenfus^c ncque omnmo repugnaui. 
W**.] nocis,^ymbolis. 

(/»^it«t/M ] adigirorum forma, nuiintcrfedlifunt. q. d.herba 
hxc vircs tantas habcr,et(i digicnm non exccdat. Piin. 24. cap, 
19. Sunt & qui aculeatum gramen vocant rrium gcnerum, 
ciim I n cacumine aculei fint , plurimum quini , dadlyloa vo- 
cant, &c. 



Ncc 



k 



14^ 



Kemejb vpt' 



ANDREAE ALCIATI 

Nec vcrbo, nec fado quenquam 
l*edcndum. 

EmBLEMA XXVII, 




.tAj»— S.^^.^»^CA3— 5-' ^-^r^ 






A s s E (XV I T V R, Newcfisoj virum vefiigiafLruati 
Cominet & cuhitumjuraq^frena manu. 

J^e male qmdfacias^neve improba verba loquaris: 
Et iubet m cun^is rebus adeffe modum, 

PAufanias in Aiticis audorcft , Nemefim , (iue Rhamnii. 
fiam fcclcrum vindicem habitam, potifllmumque contu 
melrofis & elata: mentis hominibus fuccenrcre , illosque iuftt 
pcrfequi & punire.Macrobius i .Saturn.i y.eam contra fuper 
biamcolifnifTcfolitamfcribit: necdcfuere quiapud Hefio- 
^om NcmeHm iulUtiam incerprcceiKur, cum cccioit, tt^fyas n 



IMBLEMATA. 147 

ilutfftSf Pudor & Nemefis homines reliquere , &ad iminorta- 
lium coccus euolarunt . Sarpenumero pingebatur cubitum re- 
tincns, & frenum manu habcns. Vnde iliud eft in GraeGorum 
colle(5laneislib.4. • 

Vna maniti cubitwnoTlenut^gmt aUerafrenumi 
lUa^modHmferiia: htec admonet^os colnbe* 
Et aliud eiufdcm Ferme arsumcnti; 

n nutiFis z!rn;^w *(ef.rix,a. t^v^ aviic^; Ki\ei9, 

zr^G-ti UTTnyytXt^a (A.y,d\v vzs-ifi to imt^ov. 
Contineo Nemeftscubitum.cju£ caufa, requirai 
PrtripttcunCtnrebtitadejJemodum. 
Plato Dialogo 4. De legibus , Nemefim iudicij angelum ap- i^^f/^''** 
pcllat.cuius lcntentia proxime accedit ad noftram religioncm, 
cjuicredimusfupremumrcrumomnium opificem nihillatc- 
re,nihilq ue impune relincjui: quippc qui, vr cccmit Orpheus, 

VUVT c^opsJ^Kjt^ Wot»T a>c»</,;j^7r«jrTK »o^W<su«, 

Quod & vidit Sencc3,cnm inquit: 

Dominare tumidu^^fpiritta altosgere; 

Sequiturfuperbos yltcratergo Dem. 
l^rouidaitaque fuit admodum veterum in moril>uscompd- 
ncndiscura, diligcntiaquc, qui vtindicarent fuperbijm Ded 
pra; cxteris vitiis cxofam c(le,dixerun!; eos,qui hac detincren- 
tur, non modocenfuradiuina ,fcdctiamindign3tioncpuniri: 
ideoque propriumad eiufmodi vltionem numen adhibuere, 
Nemefeos nomincnuncupatum . Colligendumenim emul* 
liSjquatuorpotifTiinum (ait Ficinus)ncmrelegem, iudicium, 
iuftitiam,Nemcfim . Horumexcmplumquifqucnoftrum in ^"i^enttlest, 
fehabet, in mcntelegcmquidagcndumfit, quidnon , ccm- 
muninorraadiditantem , &hone{lumquidemfequendum, ^ . . 
cius verocontrarium fugiendum. Habetmrationeiudicium ^jfy^^^, 
diftindioriquadamargumcntationu difcurfione difirerncns^ 
quod in hac vel iliaadlione pofitum eft honeftum ciTe vel rur- 
pc. In voluntarceftiuftitia,qn£eeligatautprofequarur,quod ^>^ "^"luntate 
ratio permentislcges fequendumvcl fuCTtendum ciiclauerit. ^^'J''^''^' 
Eft & in imaginarione Nemefis, quae turpibus adtionibus ver- /« imagtttitti»' 
bifque fucccnfeat,aclcg!time indignetur. Porro Alciatusid neNejmfo, 
generalirer accipir , ueminique au: vcrbo , aut fatfto iniunam 
ciTcinfcreadaraadaionet.Dc Ncmefi pr^tcraliorumdifputa- 

K z tiones 



148 ANDREAE ALCIATI 

Locutex^m- tioncshsccfublegere placuit cx Ammiano Marccliino,lib.T4. 
miMu. a.j finem : Harc&huiurmodiinniimerabiliavitrixfacinorum 

impioram bonorumcjucpr^miacrix aUquotiesoperatur Adra- 
ftia,atqae vtinam fernper,quamvocabuloduplicictiam Nc- 
metimappellamus . lusquoddam fublimc nummis efficacis, 
humanaram mentium opinione lunari circulo fiipcrpofitum, 
vcl (vtdefiniuntalij) fubftatialisturclageneralipotcntiapar- 
tilibus prxfidens fatis : quam Theologi vetcres fingenrcs lu- 
ftitiac filiam , ex abdita quadam aeternitatc tradunt omniadc- 
fpciflarc terrcna.Hc^c vt rcgina cau(arum,& arbitra rcrum,hqc 
dirccptatriXjVrnam fortium tempcrat, accidcntium vicesal- 
tcrnans, voluntatumqi noftrarum exorfainterdum alioquam 
quo contendebant exitu terminans , multiplices a(^us permu- 
tando conuoluit . Eademquc necefTitatis infolubili retinaculo 
monalitatis vinciens, faftus tumentes incafTum , & incremcn- 
torum detrimcntorumque momenta verfans , vt nouit , nunc 
credtas mentium ceruiccs opprimit & eneruat , nunc bonos ab 
imofufcitansadbcne viucndum extollit. Pinnas autcm idca 
illifibulofasaptauitjVtadeircvelocitate volucricunftisexifti- 
metur : & praitendere gubernaculum dedit, eique fubdidit ro- 
lam , vtvniucrfitatem rcgcre perelemcntadifcurrens omnia 
nonignoretur. Sicille: quietiamlib.ii. Qu^emabimalbrtc 
adufque iubendum Imperatori pene elatum , ideoquc intole- 
rabilcm, humanorum fpedarrix Adraftia, aorem (quoddici- 
tur)vellens,monenfq; vtcaftigatiusviucret,relu<fl:antemprac- 
cipitem taquamerupequadam egitexcelfa. Audiamusctianr 
^rtemidori lo Artcmidorum,qui lib.i.Ncmefis, ait,lemper bonaeftviuen- 
^**^' tibusfecundumlegem,&moderati. hominibuSj&philologis: 

atverocontralegesdelinqucntibus, &hls quialiqu businfi- 
diasftruunt,&magnasresaufpic::nrur. Nam impcdimento 
cfie , & obftarehisquaeinconfulie & praeteranimi ncftri fcn- 
tentiafiunt,Nemefim vocamus. Q^idam produnt,qu6d Dea 
ha!c bonaquidem in peius vertar , malaautcm in melius . Dc 
eadem Ncmefi Plutarch.difputationede iisqui fc-ro corripiu- 
tur a numine, multa erudite collegit, vt & Gyrald.Syntag. 1 5 . 
& Erafm in Prouerb. Adraftia Nemefis. 

yefligiaferHat. ] Epigramma Griccorum i . Ix^^e^^i eani ob rcm 
did:a,ideft,veftigiaria,quaeveftigiahominuminrequatur. 

Conttnet fir cubiturn^duraquefrena. J Hxc remperantiae fym- 
boladiligcntcrannotat Picrius Hicioglyphicon ji.&^S. 

Tan- 



I M B lE M AT A. 

Tandcm tandcm iuftitia obtinet. 

EmSLEMA XXVIII. 



149 




JEacida. Hecioreoperfufum fangumefcutunty 

Quod Gracorum Ithaco concio intqua dediti 
luiltor arrtputt Neptunm in £quoraia£lum 

Naufragio^vt dominumpoffet adirefuum: 
Littoreo Aiacis tumulo namque intultt vnda, 

Qudt boaty & taU vocefepulchraferit: 
Victjii Telamoniadetu dignior armis, 

Affe^usfoi e^ cedere iuJiitiA. 

K 5 



Appa- 



15© ANDREAl ALCIATI 

APparet id fumptum ciTe cx duobus Epigrammatib, Gr^- 
cis !ib. I .titulo «'; slliKlu/:^nmun\c[\ic fic habct; 

}\.etp-nece{yj; ^vuafei\i f(Mi(SK^o-iv\. 
Iicu^ nyi ^c B^u?,etoz ec i(gtTSCOTXJf ^y^ TTOpicTtf^/Ja» 

cu^x*T^ yrjKTiuj a^fAtTCVjinc i^UKv\. 
PeliiU cly^tum mn £quoccfp.t Klyjjes 
iHdicto, plenumfanguinn Heclorei. 
Sed mare naufragio detraxit; namque natandt 
I s tumulttm Ataci\non Ithacampetijt. 
Qnod autem fcquitur , Alcia:us iplc exprcflit , fed Mutapau- 
liim ruriore,addiditque poftrcmogTn/wwSjo»: 
T^X^i TTOtntJ^tiav ^iyjiin* Tro^hv f^eix^.ct uB^lui'/,fy 
9(^^ y,flartv Oi.-^iav <^y.f*ii UTTi^HiiB^eiXctos-tt, 
ccjxrt? <yj aiyixXoiat oox.yof a^f^Tivuos-ti^ 
uijTovG-' cy.tn^Xtiini tov u^iov xajTid\tuT{w » 
tyfis ■srai 7TXu(^t(^fi^5 auK^ utUKi^Ck, 
'Tye^rraU^- Gsteriim de Achillis arm.s intcr Aiacem &Vh'fIem coorta 
chillif cbjiien-. eft ncbilis iila , Poecistpe decantata controuerha , cjuac fanq 
^^' Aiaci cedere coadus cfiet aftutus & vafcr VlylTes, ni(i fua clo- 

<^uentiataQC]uam fafcino aliquo ludicesGraccos infuamfen- 
tcnnampcrtraxiiret. Histamenarmisiniuria&dolopartis,no 
fmfiHU locm diu potirus eft mala: fidei poireiTor . Retulit enim Paufanias 
frAcLar'4^, non pouremi nomiuis fcriptor , fe audilfe ab Aeolenfibus, qui 
Ilium poft eius euerfionera tenuerunt , de armorum ciufraodi 
prodid!ireiudicio,i!ludqueinprimis : Poft Vlyilis naufragia, 
arma de quibus certameu fucrat , ad Aiacis turaulum tempc-^ 
iiatedciata. IdDeovolente fadlum coUigit hicEmblcmato- 
graphus, vt alludjt ad vulgatum miferprum & ai^lidloruni 
conqueftum,IufticiaverumqaeIaborat, fedtandemelu6Vatur: 
Vcr^^i^i.&im, & quanquam premaiur, non opprimitur tamen. Ciceroprp 
{I1""'P"'"* Cluentio : Mu!torumimprobitatedepreiraverirasemergit,& 
** ' ' innccenti:Edefenfiointerclufa refpirat. EtproCa?lio,cxcla- 
mat mignam eild vim veritatis.quqcontrahominum ingeniqj 
calliditaiem, fb!erti3m.que,contraquefid:as omnium infidias 
facile Cti perfeipiam defendat.Permultis/ane exemplis confir? 
niriri poteftjplerofque iudicum iniquitate, ant etiam populari 
famajVe! alio mododaraaatos,deque honorisgradu deceililTe, 
quit3ndemvi:afun<5li,certifiimisconie(fluris infontes , &:ab 
omsiobi?dlo crimiacirnmuncsdefrcheafijCoucicatam de f^ 

opioio- 



ZMSLEMATA. I^I 

©pinioncmnon modoabfterferunc, fedimmortaligloriatan- 
^cm (ionari funt. Hinc vulgatum etiam iilud didum eft a Li- 
uio : Veritatem laborarc faEpe ,extingui nunquam . Vt enim 
quje falQ funt, vel nuUo ccrte iaborante deientur temporis ali- 
quo tradu: vera autem & iufta violcntis hominum iniuriis ia- 
tcrdam ccdunt , fed tandem emergunt . Prxclarc itaquc Mc- 
nander : 

ci Tmrr) ^^ xtupZ ra ^«(jMav iTnK^TH»^ 

K^THyTo %79t rlw a^miiv re cw^tf jS«r. 

Temjfore omniqmdiuTium «Jiyincerepareft: 

\ntti ifir MTitn infiniti^ non iushi 

Vr^Frat^Veo & iujiitia adiuuantihu^. 
Q^iamuismonumcntapraeclarorum hominum fitufquallcat, 
corumtamcnvirtus nullisvncjuam fcculis obicurariomnino 
poteft. Hucfortenon incommodeillud Pindariex Od.8. O- 
Iymp.j(9t7Wxpu23-7« ^'iSKiftsair/yQiat Ki^vctt ^UQ^f ^id eft, Ncc 
pulucris fitum occulit congenitoruminclytam gratiam. 

t^eacide. ] Achillis: ab Aeaco Tclamonis & Pelei patre. 

terfufumjanguine Ue{}oreof(utum.] Iddicit, proptcrea quod 
Acnilles Hedtorcm interfecir. 

conci0 iniqua.] iniuftum iudicium, vcliniquaoratio^quam 
^Vly^es habaj^trquamrepetc exOuidij Mctam. 15. 

Jff?4fo.] Vlyffijab Ithacapatria. 

iHmorarripmtNeptunut ] aquamarinafuit^quior Ai3ci,qu^ 
fcutum & armailli arrepta reddiderit. Taciie videturalludcre 
adid quod pofteaci!Cct,pIusinefre pifcibusmarinishumanitl- 
tis&fecuritatis,quamhominibus. ScnecaDcclamat.i. Con* 
trouerfiarum 7. O maria iuftiora iudiciis , 6 micioresprocel- 
lac patrc ! 

dominumfuum,] Aiaccm. 

boat. ] clamat. tranflatc a bobus. 

yoce.] catachrcfis,profono. 

\icifliy(jyc.] tS!&<ru7T97r9tU. 

r«/«<nio»»We.] AiaxTcIamonisfili. ^* 



K 4 Eciam 



IJl ANDREAE ALCIATt 

Etiam fcrocidimos domari. 

EmBLEMA XXIX. 




w 
m 

m 



R o M A N V M pOifjfum ehqwumyCiceronepeYentptQt 

Verdiderat patrupcjlii acerbaftu: 
Infcmditcurrits viclor, tuyixitj^lcones, 

Omipuht & durum colUfuhtre lugum ; 
M •onammos cefijfe fuis Antontiu armtSy 

Ambage bac cupiens figntficare duces* 



EmUemAtra- 'T^ ^^is huius hiftoriar potefl vidcri Plinius, quificlib. %, 
namixPlviio X C3p.i6, Piimus Ron)se ieoiies ad cuiram iunxit M. An- 
& ''icrone i. tonius r & qujdt m ciuili bello ciim dimicatum eifet in Phar/a» 
^■.;e/r^iia, |j.;^ camf js , liPft Tme ^uodai» oilento tempoium ,gencro'os 

fpiritus 



E MBLE MAT A. X5| 

{piritusiugum fubire illo prodigio lignificatc . Plutarchusau- 
tem in Ciceronis vita copioia oratione recenfet interitus ciuf. 
dcm caafa$,c]uibus M. Antonius eum ad ncce poftulauit. Nul- 
latamenpoiiorfuit, quamquod Cicero, cumfibi ( erefua) 
maximeelfetopus, (cruiretemporinonpotuciit . Adionibus 
cnim Philippicis in Senatu habitis fic excanduit Antonius, vt 
indeomnem,quod aiunr, lapidem mouerit,qu6 Cicerodc 
xnedio tolleretux. Cum itaquc ex vrbe difcedens primo in 
Tufculanum veniflcc , indeque tranfucrfis itineribus inFor- 
nuanum,vt nauim confcenderct , ciim in altura prouc<flus ef- 
fetjventisq; contrariisagitatus, & virje & fugaccoepit tjedium, 
Itaque reuerfus in Formianum ab Antonij militibus pctitus 
cft,&Popilius Laenas (quemaliquandoCiceroinSenatude- 
fenderat,vt patronus) promincnri ex lc6lica,pra:bentiqueim- 
motamceruiccm caput amputauic , & ab Antonipintcrduas 
manusin roftris pofitum fuitrquolocoorationes in Antonium 
Cicero habuerat. Valer.Max. j.cap. 3 « Hac de re fic conqaeri- 
tur Seuerus Cornelius: 

t^bslulit yna dtes tui decuij^a^; luSltt 

Conticuit Lati£ trtTtti facundia lingu<ty 

ynicafoUictth (juondam tutela.falmq,: 

Egregiumftmperpatti* caput :iUe Senatm 

yindex^tUe fori legum^ rittaque ^togie^uf'. 

Pubhca yox fituii<t:ternum ohmututt armii: 

InformeivuhuSjfparfamquecruore nefando 

Canttiemy facTOique mantti^operumque mtnitlrOi 

Tantorum, pedtbnicuittt proteflafuperbU 

Proculcautt ouans : nec lubrtca fata, deosque 

Kejpexit MuUo luet Iw Antonius <euo,^c. 
Conlule Sabcllic. Ennead.6. Iib.8. Crinitumcap.g.lib.i. & 
lib.i6.cap.io. De honeftadifciplina: quolocomcminitfaci- 
norishuiulce Antoniani,velpotiusin(blentiaj plufquamnefa- 
ria: infani haius hommis iugatos lcones ad currumiungentis. 
f t hocquidem certe fat nobis mrelligi datur, nuilam elfc tan- T^ihfltamJu^^ 
tam vim ,aut firmumanimi propofitum , nuUiasram pra:fra- riKjMdfranp 
Aam vocem&:fentetiam,quenoncoercerianredomariqueat. "««/"/*'• 
Quoties enim vcl hberras vel virtus opprelfa, & quafi fbpita eft 
tyrannorum violentia? vl tro fefe ofTert excmplumilludmc- 
morabile Thomae Mori Angli,mortc indigniinma perditi,qui Them4i*M»' 
«nimuro beoe iibi conlcium retinerc potuit , at eadera raiione *'"^' 

K 5 ^w 



154 ANDREAE AtCIATX 

fui principis Henrici S.furorem compefcere nec potuitjnequc 
fascfreduxit,vtcaderemultum efTetfolIicitus.At vtad Cice- 
ronemreucrtamurjCaefarein SenatuconfoiTo^quod nimiriim 
fufpicarentur eum velle tyrannidem occupare,eandem omni- 
JW. ^ntoniuf no potcntiam affedauit Antonius,quanquam moribus & vitae 
tyranni44. inftitutodillimilis: cuiapercc omniconrentioneanimireftitit 
M.Tullius,&pleriquealijnobilesRomani,quos(initofoede- 
recrucntinTimoTriumuiratus) pro(cripfit Antonius,exiisquc 
multoscurauit interficiendos. Etquam quidemiamnon mo- 
do prsefenticbar, fed planeexperiebatur infanam M. Antonij 
rabiem, non dilfimulat ipfe Cicero i.Philipp. cum ait : Dole- 
tis tres exercitus populi Romani interfedos ? interfecit An- 
lonius : auctoritas huius ordinis afiiida eft ? afflixit Antonius: 
defideratis clariftimosciues ? eos quoqueeripuitvobis Anto- 
nius:omniadeniquequ2e poftcavidimus (quid autem mali 
- non vidimus? ) fi re£le ratiocinabimur , vni accepta referemus 
Antonio. Et deinde fubiecit : Verfatusin bello eft, faturauit fc 
(anguine diftimillimorum fuiciuium. Itcmque j.Philip. art, 
cum in hofpitis tedis Brundufij forriftimos viros , ciucsopti- 
mosjiugulari iuffiffe, quorum ante pedes cius morietium fan- 
guineosvxorisrefperfum fuifte conftabat. CertePIiniuslib. 
1 4.cap. 1 1. Antonium fanguine ciuium ebrium,& eum fiticn- 
tcmnominauit.Eth^cquidemfortefatis.Quanquamenimad 
Emblematis explanationcra videamur adduxilfe,qu^ ftudiofo 
cuiq; fatisfaciant: tamcnadiiciemus,quod non parum fortaffc 
fecerit ad materiam fcu fontem carminis huius explanandum . 
F«w En^lt' Si enim locus eftconic^flurac noftrae dandus (in quo ramen ni* 
^^*** hilcuiquam vclim praeiudicatum) videtur id Alciatus duxiffc 

potiusex Antonianae t.M.Tullij loco, fed, vtplcrifquedodis 
vidctur,corrupto,qui C\c habet: Vehebatur in elfedo Tribunus, 
&c. fequebatur enim rheda cura lenonibus, comitcs nequifli- 
mi.NonnuUi hiclegunt,leonibus, quodnonprobaturcriticis, 
&iis qui maiorem probabilitatem fedanrur, quiq; ccnfbriara 
virgulam in fcriptis audlorum meliorum fubinde adferunt, 
Q^exloco fuumvidctur Emblema confinxilfe Alciat. &, 
leonibus,Iegiffe pro,lenonibus: adhaec no rci^c temporum ra- 
tione violalic.Si quosmoueat Pliuianus locus qucattuli,nihil 
certe raoror,cum nihil praefra£le hac inparte aufim affirmarc. 
j^{.TuUiil»u, Ko^nammeloquium.^jt^fiTa Tyntie^yit Romanae princeps elo- 
qucnti» vocatur Cicero,v£ ctiam difc?tus artifcx Reipubl ad- 

miiu- 



EMBLEMATA. XM 

inmiftranclajaD. Auguftin. Pliniusrenioreumfic lib.y.c.jo. 
(alutat: Salue, inquit,primusintogatriuniphum,lingus4iie 
lauream merite, &c. 

patruefeTi^httcerbajui.'^ Allcgorica nefarij hominis , Reique TtJlU ^airisi 
pub.perniciofi hortis,dcfcriptio,quam fepcorationibusvfur- 
patjVt Catilinariis, Poft reditum , Pro Sc.Ttio idemorator : ve 
ciira Clodium aliquando tetram & immanem belluam , facpc 
furiam,faEpiuspeftemappcIIat. Sed &: Gabinium atque Pilo- 
ncm, duas imperij Romanipeftcs memininominatoseadcm 
oracione Sextiana. Sicin Politic. Plutarchus Reipubl. hoftes 
Ariftiona, Nabim , Catilinam ,peftes,morbum & vomicam pa- 
triae appellat,id eftj>o<?>>Moi )(^ uuoTnuM xroMas, fic Virgil.Acij, 
3.Harpyiaspeftem&iramDcorum:& II. 
— Turnijepesfuadorit 

Vertqiy refertquefonans. 
Non mihitempero , quin &haecadiiciam , in corum maxim^ 
gratiam , quos in politioribus lirerisinftituimus : quicquid le* 
thaIe,noxium & damnofum eft,id peftis nomine folere appel» 
lari.CarulIusfeiprumalloquensitadcamprcfuo, 

Me mifetum afpi(ite:(^fi yitampuriteregi^ 
Eripite hanc pefiem.perntciemque mihi, 
IdemadRufum: 

EripuiTUheuheuno?tr<e cruJeleyenenum 
Vit£yheu heu nojlre pesln amtcitix. 
M- Tulliusi.in Catilin. Hocautem vnointerfcdo^intelligo 
hancRcip.peftem paulifperreprimi.&ibxdem: Atquedelebi- 
tur non modo hqc tam adulta Reipubl.peftis,vcrum ecia ftirps 
acfemen malorum. Idem z.in Anton.vtHeIenaTroianis,nc 
ifte Rcipubl,cau(abelli,cau{apeftisa!:queexitij fuit.& Philip. 
7. Tetram & peftiferam belluam ne inclufam & conftridam 
dimittatis,cauetc. Appuleius ^Afiniaurei, Defororibus Pfy- 
chae:Sediam,ait,peftesi!la^,rcterrima:quefuria:anheIantcsvi- 
pcreum virusnaugibat.Idem lib.7. Verumfortunameiscru- 
ciatibusinfatiabilijahadenuomihi peftem inftrnxit. Eod-m 
fchematedixitidem Appulcius ^.Afini, De niuliercquajam; 
Sed omniaprorfiisvt in quandam ccenofam latrinam in cius 
animumconflaxerancflagitij. Er Arnobiuslib.j.conrragcj, 
tcsde louc loquens i Vt cffct, aic,criminum fcdes, malcdidlo- 
rum materia, locus quidam expofitu >, in quem fpurcitix fe o^ 
Wucs fcenarum colluuionibus deriuij:cm;&c. 



15^ ANDREAI ALCIATI 

w^Hm. j Nolim praetermilTum quoH notat Picrins 48. Hie- 
roglyph.iu^o fcruitutcm {ignificari,& fatigaiionem.vndc vul- 
gatum illud, Subdcrc colla Jugo,pro eoquod dicimus,in (crui- 
tutemtrahi,abobus fimpta mctaphora. 

^^mbagehac.] fi^nis 5c mutisdcmonftrationibusciufmodi. 
Lconcs enim iunxit , vt fignificaret fe fortifiimos quofque fub 
iugum mififle.Leo fiquidem inHieroglyph.fortrtudinem,ro- 
bur,&aliamu!tafignat.quaderePier. Valerianus hb.i. Am- 
bagcs autem primaria fignificatione pro vcrborum circuitu, & 
fcntcntiaru aliorfum tortarum dudlu accipi folct: at hic,quan- 
tum coniicio,fchema vel pompam, aut faftum infolentem de- 
iignat,quo ?acite quid fibi vellct,innuerct Antonius . Scio q ui- 
dem apud audorcs frcquenter fumi uiTucpoQ/iKeoe pro vcrbo- 
rum circuitu, quahs in criminibus excufandi.s aut velandis ad- 
Hibcri nonnunquam foIet.Liuius z.Pcrambagestcgcnsingc- 
nij fui effigicm.& 9. Vix pucris di^nas ambages,fencs & confu- 
larcs fallendae fidei exquirere.&iaquidcm tranflatitic.proprii 
ycro ambagcs funt flcxus & Maeandii fluminum. Claudianus 
itaque Acquoris ambages dixit. 



^^m: 




Gra- 



tMBLEMATA. 

Graciam rcfercndam. 

EmBLEMA XXX. 



M7 




A E R I o infi^nu pietate Ciconia ntdoy 

Inueftes puUos pignoragrata fouet. 
; Ta Itaj^ exfpeitatfibi munera nmua reddi, 

AuxtHo hoc quoties mater egehit anus, 
Kec piafiieni fobolesfallit, fedfeffu parentum 

Corpora fert humeriSjprdiiat dr orecihos. 

OMnibus inconfe{roratcft,quantumparcntibus(Jcbea- Tctrentifu^ 
mus,ni(iabomni humanirate de^cilcerevclinnus. Si- 9'«'"'"'""^*'' 
quidem non homines modo arcano aliquo fcnlu picutis in pa- 
rcntcSjfcd &:animantium quqdam,aquibusabe(lratio,admo- 
ncmur. Ciconiae cnim,Yt cfl apud Solin« c.^j .Polyhift. qusn- cicnid ^ietit», 

tum 



158 ANDRE AE ALC I ATt 

tum tcmpbrisimpcncIerinrfGctibuseclucaDdiSjtantum Si ipfag 
apullisluis inuiccm aluntur. Quamobrem Aegyptij cumfi- 
gnificarcnthomiacm, qui patris curam gereret, Ciconiara Sc 
Cucuphara<iepingebant,qu6cl haefbleantgemtoribus fenio 
confedlis codem modogratiam rependere , quoipfefuerinc 
educatse. lis enim nidum paiant,pcnnas vellicant inutiles , Sc 
pabulum fuppeditant : idque quoad refumptis pennis fibi ipfis 
queantfufficerc. Itaqueh2E& pictatis, &gratianimif)'mbolak 
gcruntjVtviderc eftapud Pierium lib.iy.Hieroglyph. Pudeat 
nos hac in re inferiores,aut ctiam deteriores auibus dTe. Profe- 
^o eo lubetius& alacriiis naturaE dcben. s redderequod mu- 
tuoacccpimuSjVtpote vitam eorum conferuaretutarique, qui 
noftrae viraefucruntaudoresj&quo nobilior eft noflra condi-' 
lio, eo atfciflus debet cife paratior ad humanac vitae officia ob- 
eunda , & pietatem om nem exerccndam. Nobis etenim aetate 
decrepitaiam compreftis ,ideoque dcbilioribus fzCtis , itidem 
Ijbcrinobisreftituent. Porronon eftquod pluribushafccna- 
tunrieges inucrn^emus: quandoquidem omnes notintpoft 
iriaillajquaraddiuiuiim cultumfpedantpraecepta , primunx 
rerum humanarum decretum effe, vtparcxites ipfos venerc- 
Jiiur: cui&adiecitilic rerum omniumopifex, vt vitadiiitur- 
niorcfruamur, qua{iilliciumaliquodcommodiffimum,quoci 
parentibas ipfis fuerit a nobis impartitum, ad excitandam hu- 
manianimi tarditatem. Tradauit hocargumentum Bafilius 
Magnuslib.«?t|«»jfi{£^v, & Erafm.Prou. «yrmXrt^vSr. Non- 
nuUaex Platone i .Alcibiad.petas licet, Ariftotel. i.Deanimal. 
hiftofia,Plin.ic.cap.i3.&Val.Max.lib.5.cap.4. 

x^leriomdo.] a!io,cxfubicdo adiun<tVum fi.iTa)vvfitKas. vt a- 
pud Virg.i.ecloga: 

}\ec^^fmere aerta cejjalit turtur ah rlmo. 
& j.Paiumbescademrationcdicunturaeriar. 

infi^nii pietate.^?etromu% Arbitcr Ciconiam pietaticulttf- 
cem appcllauitv hincinnumisAdrianifcuIptaeft,cuminfcri- 
ptione ,PiETAS Avgvsta. Reges cnim antiquitus 
fumrao in fceptto Ciconi^ gcftabant effigiem, in imo Hippo- 
potami.aitSuiclas:vtadmoncrcntur,pietatempluriraieflefa- 
cicndam , f jtuitiam & crudclitatem cohibendam atque com- 
primcndam. 

I««c/?ej.jimpubercs,&quibusptopteitcncrain ^tatcm nul- 
laparscorporispilatjait Nonius. 



EMfitEMATA. IJf 

pnHoipi^ntfra.] Appofitio. Libcnintcrvirum&vxorem tan- LU>m,^i^ 

quam vinculi&charitacismucuac habcatur piguora. Ouid.3. ^*' 

Faftorum: 

InqHefmu natos pi^nora chara tenent» 

Abflinentia. 

BmBLEMA XXXI. 







f3oa:\ 



Marmorev€/;/ tumuliivnaftjtpartecolumns 
Vrceus.ex aha cernere malluumn esl, 

Im lucforwa monet di^umfmefordtbus effe^ 
Defun^umpuras atquebabuiffe manus. 



H 



A Ec epigraphe non plena fatis efle , &argumento car- 
minisaccommodatamihiviHcmr.Veiim itaquc reponi 

fic, 



dt ludxorum 
kut aklmndu 



maUut4ium, 



iMtutes iudt- 



1(0 ANDREAEAtCIATI 

fic, t_yfhTIinsntiaamitnertbHicapiundtf. Caereium ciim nBpcrfof-^ 
^riff * loots tcfortunaincidillem ni Ariftea: Gracci icriptoris librum,qui 
j-r.j ^^ Delegediuina,commocie felclocus obtulit huicEmble- 

mati non parum accommodus. Ille fic: iTrtjpuTua-u» ^t )(^r5v 
W»®-;^;tfg/i» ^^i>t^o(3/jei Tus x/^^fjTi» Tlujiiccuj-miv^frtcf^io-i* 
<P«tu> ot,'oTi fistftvQ^ot i ri ri f^rjti Hpyaeu^ ^gL icoi,xeim yC tn^y<{et 
tl^ rit ^Hfit yiiiruj. ngthais ^ otnan finti^i^me ivi riw ^- 
t{ff,t»<! viKf t(ffi tIw uXn^M4i a-eeifTK. id cft, Interrogarunt ( 1 ud^os 
intelligit j cuius rei cauia manus abluerent vota t'a6luri,(ignili- 
carunt autem illi id ficri in teftimonium & argumentum nuU 
liusrcclerisperpeirati. Nam quodpermanusomnes conatas 
(bleantexpcdiri,itapulchre&(ande adiuftitiam oraniare- 
fercbant. 

MaTmoret in tumttlit.'] Hae funt iudicis a^quifllmi notae , qur- 
buspoft mortcm vclmaxime cclcbrctur. Siquidem vrccolus 
vcl aqualis vna tumuli parte,malluuium cum maniili in altera 
depida,arguitfepultihominisinadminiftrandaiuftjtia2qui- 
tatcm&innocentiam. Quxvirtutcs vtiudicemqucmq; ma- 
xime commcndant : iic ab eo fi abfcedant, non iudcx , fed im- 
pius & inhumanus carnifex habendus eft . Reclamant enim 
aduerfus iniquos iudices,& diuinae & humanae conftitutiones, 
quod in Republ. benc liberaliterque inftituta nihil debeat in- 
corruptius obferuari quam ludiciu, quod lingua faepius quam 
nummis pcruerti foIet.Quamobrcm non iniuria Cicero dice- 
bat fe non intelligere , cur qui fententiam pecuniacorrumpir, 
pccna dignus fit : qui autem oiationc,laudem fctat. At pra:ci- 
pue iudicis cft nec muneribus,nec aftedibus priuatis ab aequi- 
tntedimoueri: debet enim ipfe perpetuo meminilfc Deum 
habcrcfeiudicem ,cuiusocuIum nihil cfFugere aut praetcrirc 
poffit. Adhaec,quantumadfymbolapropofita fpe<5lat,mallu» 
uium & vrceus intc^ritatcm ludicis, & a muncribus capiundis 
JWj>»iw4/'/w«abftinentiam rcpraeientant. Manuum fiquidem abluendarum 
f«i4a;w. gcftusolimfuitinnoccntiaequsEdamapcrtademoftratio.Cum 
enimquis fe infontcm &immunem a crimine aliquo vellcc 
indicare, fcd ncc vllum in co admittcndo affenfum prjcbuiflc, 
pracfcntibus quibufHam manus ablucbat, vt cx camanuum 
munditic puritatcm animi declararct. Huc quidcm fpcdlat il- 
lud Pfalmographi , Lauabo inter innocentcs manus mcas: 
idcmquc cft inrcllcdum a pcrucrfo n^ftri Redemptoris iud;cc 
Pilato , ciim acceptaaqua manus abluit , innocentiam profcP- 

fusy 



BMBLEMATA. I6[f 

fas,crimcnquc inludiBosrciicieas. Quodi annotauit Picrius 
Hicroglyph.35. 

Krceui.] vastcrrcum aut aencum ad aquam cxcipicndam, ^"'«'» 
autliauricndara. Malluuium autem, fiuc poUubrum, vas eft 
(iuclcbes ad manus ablucndas,quafi manulauium. 

lutJt^itm.] Iudcx,vtvult Varro,iun6to verbodicitur,qui iusdktrti 
iusdicit. lusautcmdiccrc ipforum cftmagiftratuum. Ciccro 
proFlacco: Quiannoanteiusdixcrar. Idemad Atticu:Quip- 
pe ius Laodiccac me dicerc ciim Roma: Plotius dicat. & 10, 
A ntoniana : Qni ciim Praetor vrbanus cflct , vrbc caruit , ius 
nondixir. 

pHTM habmjji mantu.] Hi puris manibus viucrc dicuntur,qui Pura 
pureatquc intcgre vitam tranfigunt : quinequc dolo neque 
aftualiisncgotium faceftunt: quidcniquc funt^vthic Alciatus 
intclligit) u^6)f»^«KiiT6i,id cft,amuacribusaccipicadisalieni» 
Horatius paulo deflexit: 

— bene fi qm^ inquit, 
Et yiuatpurii manibm. 



mm. 




Bom$ 



i^l ANDREAE ALCIATf 

Bonis a diuitibus nihil riraendum. 

EmB LE M A XXX II. 




1 V N c T V s connguo UanmmWtpmete^necmn 

Subbar ius, noslrt nomtna notafori, 
Aedtfirant bene nu.mmatt^jatagun c^ vel vltrh 

Ohftru re heu noftrit vndique iwhinibus, 
Me mtfertm l gemindi qucm tanquam Phinea raftant 

H trpyif^vt propriisfedtbus eitciant. 
Intejritas noflraMqw aninm quajttor honeWi^ 
. Jiiintft fint Zeter, his nififint CaUis. 



Q 



Verelacft^ednobus fnisvicinis^qui aedi fjcandolumi- 
nibus fuis officcrcm, ficque ab eis ixnportunc fatigetur, 

(icuii 



EMBLEMATA. l6j 

(icutiolim PhincusabHarpyiis, vtparumabfitquin propriis 
adibus expcllatur , nifi fuccurrat animi probiras & integritas. 
Sic cnim viri boni fepenumcroa dominofiiodeturbanturlc- 
gibus ipfis vioiatis, nifi aequanimitate, vci potiusnuminisali- 
quo prjBfidio,& quafi arictc vindicentur & reieuentur.DemOi- 
fthenesin Calliciem : to ;i^M7ra>7T^¥ i^iv tn ydrov^ ttvv*]^^ t(^ 
'z^ievtKTH Tuxj^r. \di cft,N ihii moleltms efle potcft,quam in vir 
cinum malum&auaruminciderc. QjJpcriamiliud Pindari 
non maleqiiadrabitex Ncmeor. io.X<»Ae7r« J^"£e/{?«»^p«7r9i<nir 
•fuhw KpKxy oiur. Pericuiofum eft contendere cum pocentiorib. 

panete j Proceicu{maticus,da<ftyii vice. 

ObiiruerenoUriilummibt*».] Obftruereluminibus vicini,-cft Obtiruere lu' 
ftrudturamaliquam iuxtaeius a:dificium facere,quaBlumen '"'"^^'« 3«»^' 
pidem cripiar.Budseus Annotat.priorib.in Panded.Obftruerc 
luminibusverbum ait eire antiquum iuris. VndcCiceropro 
domo fua: Ciimillc negaret, inquit, primo fciuminibus eius 
Dbilrudurum minabatur, Rede Thucydides: w?W t»? «rfyt/- 
ropuiTs-unrooifTiTmXet )(^tMu'}t^v ;(9(0<^tm. £x vicinisma- 
um bcmumvc proficifcitur. Harpyiarum vero fabuiam PJu- 
:arch.lib.Devfuravitanda,torquetindebitorc.s,quigrauentur 
ercaiieno:toicrantenimacfuftincnttanquam Phineus Har- 
)yia.s iiias pennatas pafcentes,&c.*< o iptiki? u^ss-vicciTnui wtt»- 
Tlifns Zoa-KovTfs. Referam Aiciati verlja ex Commentario ad 
JL.De verb.fignific.l.i 59.Finge,iiK]uit: Conceditlexvolenti 
aute ^dificarCjVt vicinum ad proximae rei vendnionem cogc- 
e pollit.an eum quoqueadiuuabit,qui iautum aedificium pcr- 
ecit, (ed addere illi ^liquid defiderat , puta hortum ampliarc, 
cl impiuuium? qua m re cum ego impetcrer, negabam adiu- 
lari. Cum enimornatusvrbisrationeitaconftitutumefi'et,& 
luiciues ad cxpoiienda afdificiaincitarcntur, in eoquiiam. 
er^eciiret, haec ratio locum non habebat. Paulo poftita : Ve- 
Im ciim non ram iuri mcoq uam iudicibus dirtidercm,tranf. 
ei , vt verifiimumfit illudHefiodi ,fMi^'ectZSi «t«^<»t«V'» 
HTUf Ks^Kos Hti. q uod ,vt ai t Col umella,non Ibliim de boue di- 

r,fed etiam dcomnibuspartibusrei famiharis 5 adedtcfcrc 
on habere malum vicinum.haec Alciar. 

^emin^ijutmtanquam Plnnearaf>tant ffarpyU."] Hefiodum fe- ^<»>'/'^> fwr, 
ituSjduastantiimHarpyias ftatuic. Virgil. trium meminit,^*'"^'^'»» 
larum nomina Aelio,Ocypcte, & Celaeno. Finguntur volu- 
cs monftroiae , facie virginca , vnguibus vulturcs refercntcs, 

L 3. ^ 



f^4 ANDRBAEAtClATI 

>W t5 kfit&^M^z diripiendo didx. vnde Suidas ait jitfmixrtxhf 
fhkmtt. i^ii^/^jti*? 6y«M.Sicfeautcm habetfabula.Phincum vxorcmdu- 
xiiTc Cleopatram,Borc« & Orithyiac filiam tradunt i cumquc 
alteram nomine Idaeam Dardani filiamfupcrinduxiirctjcius 
aefario fuafu filioscxClcopatrafufceptos exca;cauit:quade 
caufadicitur&ipfc aDiiscxc«Ecatu$,incuraquemifl« Har* 
pyise,qu? cibos & menfam cius diripercnt,& turpiflimc focda- 
ZttairCA' ret. Quod rero Zctes & Calais cum Argonautis Colchospro- 
^* ficifccntcs a rcge Phineofufceptifuerunthonorificc,vteum 

hacintolerabili moleftia leuarcnt^ Harpyias magnadextcrita'' 
tc pepulcrunt,& in Plotas vfquc infulas perfccuti funt. Cajtera 
cx 5.Acncid.VirgilianaE,6.& y.Mctamorph.Ouid.pctes.Vidc 
ctiam Valer. Flaccum 4. Argonautic. Scd quoniam nobis pro- 
pofuimus fabulis ipfis allegoricas enarrationes adiiccre > non 
vidtbitur a rc aliennm , fi explancmus quid Harpyiarum no- 
Harpjia fad. fnineintclligatur. Sancvtvisnominisindicai,Harpyiarapaci- 
tatem exprimit : vndc Harpax, & harpagare vcrbum apud 
Plautum. Fulgcmiusait, ide6vir*inesnngijqu6d rapinao- 
mnis ftcrilefcat,nulliusque fit ftugis : Volucres proptcr celcri- 
tatemquaferuntur qui rapiunt: plumisopertjc, quodlatitct 
quicquid abiis ?ru(catum cft.Tres ver6,quoniam primo alic- 
na expctuntur , cuifuccedit inuafio , & poftrem6 abfcondun- 
tUr. Hinc cnim nomina ^ re fada, Aello, tanquam tA#» ti»,e, 
tollensalienum: Ocypere,citius3Uferens:Cel.'cnum vcr6,ni- 
grum. Sunt qui per tres Harpyias, auaritiam, inuidiam & fu- 
perbiam intcUigivcIint. Opinor autem hic Alciatumdein- 
duftria duarum tantiim memini(1e,vt ad rem fuam accommo- 
daret. lUe qiiidem 1. Pr^rermiirorum ait, Harpyias ira tonan- 
tisaducrfus Phineum impulfasa Poetafingi,qu6dquaecunq5 
lAaxima orianturmala,iratdiuina: (bleant aHcribi:&Theo- 
phraftue hafce rempeftates.ftcrilitatcs, & alia generis eiufdem, 
qujcnonvitioterr^ ,fed c^licusproucniunt,^T£ «![Mf^t<^ 
<fc*T<Wappellat, id^ft , caufam Deorum numine vrgcntem. Si 
pliira dc Harpyiisrequiras,c6fulc Syntagma i^.Hiftoria Dco- 
rum Gyraldi. 

Integrita^noTlra^^c.'] Accommodatfabulam. Propriis afdi- 
busccdere cogar,& his expellar, nifi mentis intcgritatc & ho- 
neftatevindicer,meqiiet-uter,vtolim Phineus, Zete & Calai 
adolefcentibas-fortiffimis. 

0tfniftfsM Zet€s,^ ] Piadatus Pythior.4« 



EMBLEMATA. 1^$: 

<PfiHSi7Kt ccfA^pu m^^vfiocf. id cil: 
RiHcnti animo vclocitcr ornabat rex vcntorum Zctcn Ca- 
laimqucpatcr Borcasviros,quialis in tcrgomoucbanturam* 
bo purpurcis. Borcam autcm vcntum effcSeptcatrionalcm 
ncmo nefcit, cuius filij dicutur Zctcs & Calais, fi(^isingcmo» 
sc vocabulis.Exnominumautcm ctymo non cft dubium quin 
longc multapctipo/lint,qu^quafi nosmanu Jucantadcogni- 
tioncm rcrum vbcriorem , Sc quidem magis apcrtam . Ccrti 
mihi placct fcholiaftis Pindari acumen , qui eo loco {nriuj if 2"^« ir €*• 
5«iiTic/,ncmpe«e;^»«4;y,qu6dnimiumflet, interprctatur: x<«- ^^1^^^- 
X«'/> vcr6,vtqui;(56>vft;f«c4»v,quialenitcr flct. At ad rationcm 
phyficam non vfurpat Alciatus^fed ad mores conuertit,qu6 fa- 
cilius ingcniofis hominibus fuum id carmen oftendat, 

integrHaa n9Tira^at<^tte animtu qugptor Jionesli. 
Nam x$cK»is fona/Te «o-o t5 >c9t?i5, quo animi dcfignatur intc- 
gritas: animus autcm qui^ritor honefti,eft ille ^»jtij5 a ^»}t«» no- 
mcn habcns,quodquaercrc fignificat.Idemvidco poflcobrcr- 
uari facilt in Homcricis nominibus pcrmultis , & iis pcrfonis 
quae a Platonc inducutur:quae nomina intcrdum totius di/ptt» 
I utionis argumentum implicant. 



na. 




L 3 £gna 



t€6 



ANDREAE ALCIATI 

Signa fortium. 

DlALOGlSMVS. 
XXXI I I. 




Qj^ j£ te caufa mouet volucris Saturnia^ magni 
Vt tumulo inftdeoi ardua AriUomenis? 

Hoc moneo^quantum inter aues ego roborepruefio, 
Tamu7nfemideos inter Artftomenes. 

Infideant timid<e timidorum buftacolumb£', 
Nos aquiU intrepidisftgna benigna damus, 

^quilapr» Tl ^*^ ^^ Epigrammaton Graecorum libro j. rumptura 
fiemmute im- %~\ pulchre eft?ma!atus:CjUorub nominc Ariftomenir Im 
(aratorh. |)cratcrem Carolum V.celcbtttjalludit^ue aperte ad aquilani 



quaj 



£MBLEMATA. 1^7 

«|uam inQ:utohabuit,& imperiaii ftemmate,quacrortitudini$ 
nutjm prx fc ferat. Eaeiiim vrdignitare ca;terisauibusprac- 
cclit : ita ille Principes aiios & fortitudine & fplendore nomi- 
nis lonE^eanceccdit.Epigrammaeft Antipatri,c|uodhucadfcri- 
berc noi piget: 

ciiftSt ^oK^tftoosov 'ei^ii/AjBiciif 

AUf4.ii ^'fiTfi^is if^ica-i ■n^irof*%Ju. hoccf!', 

liunJafitre loui- prtpesj;yolattbit) ales, 
Cur migni adtumnlum ftcL- AriTlomenii? 

fj<t( homsnes montOy rolucrum quantum optimaytMf 
Tantum htc heroas optimtn inter er~it. 

Stiparint pautdt ttmidorum bujid columbs, 
Af? e^o deleftorfortibtt* rfjue WfM. 

rolucrti Saturnta.] quafi dixcriilouianatnam &Iupitcrdici- lupiterS^ 
tur Satiirnius.Vir^ii.in^. tumiM. 

Nec Saturniiti btcoculupater accipit ac^ui*. 
Sicapud Homerum 'mMitisinlocis»g^i//'if?. 

magni yirtflon,ent«.] «<e^f>ji*/»»jy optimae mentis homincm (b- ^ifiotwm. 
n3t,aic Pindari Scholiaites,& Paufan. in MefTenic.cum Grae- 
corum omnium optimum Apoliinis oraculo iudicatum refert: 
quod&alicubiconHrmat D.Hieronymus.Virfuitadmirandx 
plancque ftupenda: d -*xrcri:atis , qui de Lacedxmoniis vido- 
rias nobiics rctukr?t,aquibus bis atquc iteium captus,mirabi- 
litereua^crit.fedtand-m abcifdem occifus,cxcdociuscorpo- 
rc(videndicaufa) cor hirfutum cftrcpcrtum. Plia.lib.ii.cap. 
}7. Va'er.M ix.lib. i .cap. «J .& alij . 

quantuminreraues.] Collatioparium. 

Semideoi tnter. ] Se.r.idei fun: Hcroes illuftres,& nobilcs viri, Semidel 
qui quonidm aH Dcorum immortalium naturam quamproxi- 
meacce(rerunt,abimperitaplebecula,&Poetisip{is (quivuU 
giremopinionem velisremisqjconfedaiifunt) innumerum 
Deorum relati creduntur.Hvhodus: 

ZeW K^tihs Trvivin ^x.aio^rt^r yji^ ecfeiow 

ituijtoi. — Oud.i.Mctamorph. 
Sunt mthtfemidei Jj^luejiria numina fauni, , 

l 4 &Sta. 



ColumbApro 
trt^uktme. 



duftu 



norum. 



^qutUpYti. 
ftaniut. 



^quilino nnfo 
homines. 



TyrrhUi,a.quU 
UMus, 



^quiUfaer* 
4ues c^mbus. 



irt ANDREAt AtClATI 

& Statitis in i.Regcs fcmideos appcllat. Alcx.ab Alcx. libro i . 
cap.14. 

tnfideant timii*, ^c. ] Columbam pro trepidationc & timi- 
ditatis fymbolo ponerc vulgatiffimum fuit antiquis. namSc 
nomen iili apud Graecos 7f iip<w» hoc idcm fignificat : dcducicur 
cnim a7f£^»,quodefttrcpidare.Homcruscnimfic: 

€U ^f fioirliM T^^fan •xihetien^t^i^f^^" o/kom/. hoc cfl, 

Htpauiditgitffu fmilesabiere (olumbii. 
Pierius Hieroglyph.iib.ii.id rcite pcrfpicucquc dcclarat. 

fc«J?4.] fepuIchra.Iuucnal.Satyr.3. 
— portandum ad buTla cadautr. 
OuidiusFaftorum 5. 

Compofitique nepos buTJapiabat aui. 
&Virgilius: 

— femiujiaq; feruant B»F?4. 
CiceroinPiloncm : (^iorumcgofurorinificcinflcm^inCa- 
tilinae bufto,vobisducibus,ma<5batus efTcm.Mortuorumcada- 
ucraolim cremabant,& cinercs,qu2C rcligiose alferuabantjbu- 
fta diccbancur, qua(i combufta. Ciccro tamcn 3 .De legib. bu- 
flum pro monumenroaccipit,vt& Suetoniuspro fcpulchro. 

Nos aquiU.] Aquilam Romanorum ( totius orbis olim do- 
minorum)infignefuiflequamplurimiau<5tores habcnt. Neqi 
vcroid finecaufafadum coniicio. nam vctuftiquiq; aquilam 
auium principemvocitabant: vtHoratius proiude dixcritci 
loucm permififfc rcgnum in aucs vagas . Obfcruabant cnim 
cius auis pracftantiam virium,eam politam, concinnam,intrc- 
pidam , ftrenuam , hberalcm : qua» adiun£la perpctuo fortem 
debent Principemcomitari. Sed &aquilinonafbhominesre- 
gios appellaruntjteftibus Platonc & Plutarcho : ita vt Perf^ad 
regnum ncmini aditum liberum concederent , nifi qui ea nota 
inhgnis cfrct,atque Cyrus , quem aquilino nafa fuiffc memo- 
rabant.PyrrhusetiamEpirotarum Impcrator,Aqui!2ccogno- 
men fibi datum i fuis lubens admifir . C lim enim milircs eum 
Aquilaappellafrent : r/yS^inquit, » f4,i^eorols hiniri^ts 'o^vJKois^ 
cicmip aKvsrli^tg jccifofAi/j^i Quid vcro non debeo veftrisar- 
mistanquamalis pernicibus in altumtolli? Imo vero apud 
Thebanos Aquilae vt facrae aues coIcbantur,vt apud Acgypiios 
CrocodiIi,Ibes,Cynocepha!i. Imononaufimcquidemtran- 
filire , Aquilam olim rerum fucccffum profperarum portcn- 
diirc.liccuim lupirer omen optiraum ccpir/um fibi aduerfus 

Titanas 



EMBLEMATA. 169 

Titanas proficifccnti apparuic Aquila. PKEtcrmitto lubes qvx 
prolixa func in Xenophoniis comentariis.Cene Aquila alij re- ^quU^ i 
fcruntGordij,pauperisaliocjuiviri,m curru pcrtotiidiercrtl- 
ta/Te: vndc rcgnum Phryeiac filio Midae prjEmonftratu volunt. 
Cum Hicro admodum adolcrccns eiret, & mediocrium homo 
fortunarum, priraobclloquod vnquam iniifTet , Aquilafedit 
cius clypco,quod praefagium regni fuiife creditur . Tarquinio 
Romam migranti Aq uila pilcum e capitc abftulit: vndc Tana- 
quil vxorvaticiniorum pcritaregnum illi portendi coniecit. 
C. MariuspucrAquilaenidumcum feptcm pullis in agrorc- 

f>crit:cuius ominis ratio fuitfcptcm Confulatibus oftenla.Cc- 
cbratur & Od:auij Caefaris Principatus primiim Aquiiae ofle- 
to notatus . Cum enim aliquando in via Campana pranderet, 
Aquilacximprouifopanemeide manibuseripuit, &Ieniter 
dcindc reddidit . Necpraetermittendumquod lcgitur dc Ale- 
xandroMaccdone , quo recensnato Aquilaj duaeinculmine 
domus per totum dicm fediffe dicuntur : quod omen tuni pn- 
mumcaptumfuitduplicislraperij , nempe Aiiatici & Euro- 
pa:i. Scd haec dum colligo, fcrc non fcntio mihi ad reliqua pcr- 
gcndum. 




An^„ 



17<> ANDREAE ALCIATX 

EmBLEMA XX XIII I. 



TCSS333)^^:?m.: 







E T tolerandahominitri^isfortunaferendoeRf 

Et nimiumfdixfipe timendafuit, 
SuJline^Epi^etus dicebat)& abjline. oportet 

Mtiltaputiy iUicitis ahfque tenere manus. 
Sic ducis impnium vin^usfertpoplttetaurus 

In dexiroiftcfe conttnet agrauidis. 

*ThiIofof>hia T^ Vobus his verbis, uvt^H ^ ec-ri^^Hy Philofbpho EpiActo 

Epi^ctiduo' JL^ familiatibusjtotabcnc viuedi ratio comprehendi potetV. 

fc*"/'""^/^' P'^^"^^ fiquidem ad patientiam adhcrtabatur, qua quifque di- ' 

euja ver a. ^^^^ ^^^ aducrfos fortunx calus,tum etiam laborcm ^q uo per- 

fcrrc 



EM B t EM A T A. IJt 

fcrrcanimo : altcro , abfnnendum eire ab omni luxu , potiJfi' 
inum<^uc venereo praecipicbat . Qux duo prajcepta dupbus 
hifcc verbiscomprthen'a,fic eft periecutus Horatius: 

Quifludtt optatam curfu contingere metam, 

Multa tuUt.featque puety JudaHtt ^ alft, 

x^hflinuit Wenere ^ Baccbo. 
Intolerantia potidimiimconftans hominis animus agnofci- ^Vatientm.- 
tur,quancIofcilicctmalis non cedirjfedcontraauclcntiorappa- 
reat. Vnica (iquidem conftantia hominenf ab hominum com- 
muni fecc difFcrentem maxime , & longc nobiliorcm facit: 
quandoquidcm,vt cccinit Prudentius, omnibusaliis virtuti- 
Dus , & focictatcm & auxilium fuum fortis patientia mifceat, 
\irtufqueomnisviduafit quam nopatientiafirmet. Atquan- jibftintrttia, 
tumconducatabninentia.quantafquc habeat vircs, picni funt 
au6borum libri, plena antiquorum monumenta.tam enim la- 
tcpatetjVtperomniaomnium virtutumdomicilia ferelocum 
fibifuoiurcvendicet.Hincapud Ladantium triplexftatuitur 
virtutisgradustprimusef^amalisopcribus abftinereralter, a 
vcrbismalis: tcriias,arcrummalarum cogiraiicne. Sedvtci- 
liiisad rcopumperucniarriUS,qucmadmodum Patietia & Ab- 
ilinentia duae virtutcs funt praccaetcris vtilcs ,fic iisoppofita 
duovitia, Intolerantiancmpe &Incontinentia,mult6omniu 
grauiffima&cxtio^a maximedicebat Epidetus ( tefte Gellio 
lib.iy.cap.i 9.)nempecumau:iniurias,quaEfuntfcrendq,non 
tolcramusncqucfcrimusrautaquibnsrebusvoluptatibusque 
nostcneredcbemus,non tcnemus. Itaquc, inquit, fi quishaec 
duo verba cordi habcat,eaquc fibi impcrando atque obferuan- 
docuret, iserit plcrunque impcccabiiis,vitamque viuettran- 
quilliffimam.Vcrba duo haec dicebar, «»£;j«o y^ «7r£;^K. Hadc- 
nus Gcllius. Alciatus , vti hoc inteliigatur , & quafi ob oculos 
ponatur, o-w^3«X/««ir adiecit,ncmpc taurum roboris cxcelfi pa- Taurifymbo' 
tienr'fljm im&abftinenrilfimumanimal . Aegyptij enimfa- '«^»» 
cerdotescum forrem &tcmperatumfigiificarc vcllent ,tau-- 
rumvaletudinis integraspingebant ,aitOrus. Oncrnmenim 
&Iaborum omnium paticntiffimus eft , arrumnas nullasde- 
tre(5tar,inrtatqucopc)i keiili quantumlibet. fed&abftinens 
cft;quippe qui poft vaccq conceptum,cum illa non coeat,reftis 
eft idcm Orus lib.z. literarum Hicroglyph. & Plin. lib. 8. cap. 
45 VidcPierium Valcrran.lib.^.Hieroglyphicon.Deaduerfis 
«quo pcrfereudis animb,pcie qua habet La<Slancius 6.cap. 1 8. 

& Plu- 



171 ANDREAE ALCIATI 

& Plutarchus Coafolatione ad ApoUonium . 

Et tolentnda hommi,(j^c. ] Huic refpondct verbum in^o. Ad- 
hortatio eft ad patientiam : cui fimile Virgil. illud, 
Quicqnid erit,fitpetanda omttit fortuna ferendo eii. 
'Etnimiumfelix.^c.'] Namiuxta Publij mimum, 
Vortuna cum blandttHry captatum yenit. 
tum enim maxime timenda cft, ciim valdc profpcra putatur. 
Hinc enim idem graphice, 

Vortuna vitreae^jquxcumjplendet ^frangitur. 
f^3ttm. ^pi^etM.] Stoicus fuit,natus Hierapoli Phrygiac,cuius qui- 

dem morum & vitaj tanta fuit admiratio, vt luccrna eius fidi- 
lis tribus drachmarum milibus penderetur.Scripfit cius nomi- 
ne Enchiridion mulcis vndique paradoxis refcrtifnmum Ar- 
rianus eius auditor. 

iUicitis abfque.] prOjabfquc illicitis, ecyui-^<pii. 

r£»n fjmbolo Sic dueii impertumy^c.] Aegyptij cum vellent indicare homi- 

juid figmfiu- ^gni modeftum , & qui facile poiTet a male fadis auerti , tau- 

*^' rum genudextro illigatum pingebant.Sienim dextrogenu il- 

ligetur,manruetum fe praebet, & vinculaconfeqtfentcm. Pic- 

riuseodemlib.3. 

foplite. ] poplcsjgenu cil ciiruatura, pars gcnu oppofiia.Lu- 
canus : 

— nifi poplitelapfo 
Vltima curiMtiprocederet yngula taitri. 




In adu. 



EMB I£ MATA. 

In adulari nefcientem. 

£mBL£MA XXXV. 



173 










S c I R E cupis dominos tottes cur Theffalis ora 

Mutet, & vt varios qu&rat habereducesf 
Nefcit aduUriyCutcjudmve obtruderepalpum: 

RegiaquemmoremPrincipisoninis habet. 
Sedveluti ingenuusfonipes, dorfo excutit omnem^ 

Qui moderari ipfum nefciat Hippocomon, 
Necfdtuiretamen dominofas : vlttofola efl^ 

Duraferum vt iubeatferre lupata mAgis, 

EX Vlpiano Demofthenis interprcte,hiftoriam primi hu- -^««^ ' ^f 
ius diftichi pcticam fuipicor.Vcrbaciusnonpigetadrcri- ^J^^^^****" 

bere: * 



174- ANDREAE ALCIAtr 

bere : kk^oA XotjsvoV %? ^ti^KXins %TlaXeg , tTVfeitvvn ^tSs- 

ASr^H^t ^ «J TilTit TTuihs . f^*l ^i^lTtS CVt TiuJ Tl^VtifiU e'i %T^- 

?^oi,t(£fj "ii^Tn ^virtg Ti ^HTTZifiv, fA.iTfzriu^MTv eif avu,^}^ieu r^f 

^lXiZJ-TTPv' H-m fX6ei¥(^eil(^i^iZuKiTiiS uXiV^^tti CyKTtis TU^$' 

tia(^. t(£iif \}zj-tf TiiTii ^XQ/tf cu) Ttl o,t4sXo^uLm; ot ^rluXot ,li^ et-' 
1^07» ouJtu ttfn^ TTuyxg-ets >^ Ttt %^«^7K TrtC^ tS» 7jfOfJai Kj Ttis 
«J5g«f • «CTnfi/ %rluhoi cXof<ti^r,ffzct j «^kl^t. T« To» Ixnru ^rlu?Ce9 
«y7B(, «mfsy o(pB-iiva4 wipi Ti« fti^iP^^tta*' »i flxr ci TrJ jn^oTrrn^jffjfleKl 
7ivXiu,at, ci» «JtJi Tt) 7iwg^T«|« i^ <«5^«ii)r ^W y^uyci^tMys^icvf 
ftiTtrulu^Tv, as(p*}<rti oB-i/Kv^i^y,s-id eil, Aleuasq'-iiclaex Hcr- 
culis familia Thelfalus, tyrannide in ThefTalia pctitus crt : de- 
indc huiusetiam liberi.Qu.am ciim ThelTah nec fcrre pollent, 
& quo fe vercerent^non haberent,Phihppi opem petierunt. 1$ 
ciim venilTet, Aleuadas tyrannos expuUt. Cuius bentficij no- 
minegratum fuumanimumdcclaraturijvfumfrudlum Paga- 
farum,portoriarum itemacmercatuum vedigahailhconcen- 
(erunt. Pcrficii autcmexiftimatirunt, velpropterTheiralum 
lafonem, quem Medeac fregille lidem ccnftat ; vel cjuia bello 
PeloponnefiacOjCum vtraque acics iam ftaret in procindlu. ab 
Athenienfibusad Lacedaemonii^sdefecerunt , vt ait Thuc) di- 
des. Innafcitur plerunquepopubris rebcliio , vel ob iniquam 
magiftratus adminiftrationem,veI intolerabiiem Principum 
tyraniiidem. Acciditenimplcrunque principi rerum agenda- 
rum ignaro,quod equifonijqui dum ecuum alioqui violctum 
moderari nclciat ,neccumfitopusautfrcno,vtfiftat , autcal- 
caribus,vt incitetadcurfum,3ut mcdam tenear^excuiitur fa- 
cil!ime,fequc ex eius manu equus eximir.Eodem modo Prin- 
ceps importunus,& in fuos plus^quo ia;uiens,vel etiam omni- 
no regnandi imperitus, vul^i animos in fcconcitatos habcr. 
Eam obcaufam dicebat Ariliippus benecefrun m Regi vel 
Principi, fi equitandi artem rede calleret: etenim fi alias difci- 
plinas difceret, id quidem hcminum opera &vigi!iis effici, 
quitamenverum dicerene quidem audent ,vt poteodio um 
& moleftum Principibus , qui ciim c^eljqacrint, argui nolunt: 
at cquitandi peritiam Pnnceps non modo ex hominibus , fed 
cx en uo didicerit, qui adulari nefciat , vt homo,nec certe blan- 
diri, vtparafitus autfcurra. Sienim vcliplePrinccpsequum, 
Ytdecet,nnn rexcrit, errcremftatimequuseum vindicabir, 
fuumqucfeflorcm nullo habitooer'bnac dele6lu deiiciet . Sc- 
rio itaquc prius ars haec addifccnda,aat fefe indignum repuret, 

(^uiia 



IMBLEMATA. I7f 

^uiintantoHi^nitatisgradufedcac. Hoccertcpraeceptumali- 
cubiaPiutarcholitcrisconfignatum memini ad hunc fermc 
fcnfum : Q^i equos domanc , lis primum adblandiuntur , ac 
inolli(Iimetr.iclant,vtairuc{cantfreno : ficpopularis multicu- 
doleniratc rctinenda&excipiendaei qui diu in pace regerc 
cupiat. Hjcrefpicitapophchegma Scipiouis Africani maioris, ScipionU ctr^ 
quoregi Antiochopacem cum Romanisinire cupieti expro- «^^»^»*' 
brauic non effe tempus,c]uandoc|uidem rex ipfe perpeiruscncc 
lupatum&hippocom«onem . Huc etiam Stobaeieabellecon- 
ueni mr, quas retulit ex Epideto, ferm.44. Quemadmodum, 
ait,bonusequorumdomitornon bonostantiimpullosalit, fc- 
xoces autem famehcos vaiere iubet, fed ambos ex aequo nutric, 
magis vero cafligat altcrum, & cogit fimilem fieri meliori : fic 
ctiam virprouidusj&cmilisfacultansperitus, bonosciuesbe- 
neficiis demercri,malosautem non continuo perderc conatur: 
fcJdealimcntoquidem minusei profpicit, inftituit vero , & 
vrgecvehemetiiibillum quiracioni&: legiobftiterit.Plucarch. 
initiodc infntucioneliberali : Quiequia primisbenedomiti 
annis, fuisnonobfcquunturfcllbnbus ? Q^ii autem indomiti 
. perllanr, nonneceruiceduriirimi , &animi fcroceseuaferunt? 
Idem de diicriminc adulatoris & amici,ex Carneade ait,Diui- CarneadU apt* 
tum &reG;um filiosniliil re<5le neqi benedilcere, pr^ccerquam Z'^''^*^"*»» 
cquitare: qui 1 quod his allcntentur praecepcor in exercicatione 
Ijtera. um,(emper ea probSs qu? puer admilcrit,cedcns ac (ub- 
mitcens lere plusquam par e!i,Certiirimumenimeft,faepeab 
equofefroremdeiici.quiequitandi fueric ignarus. Hacfcre 
Piurarch. Gracaftudiofispeneomnibus ad manum ciTe fcio: 
litaquehicconiifto Ciim iam horilmcommentariorum,noa 
quidem pcrpoliendorum,(ed fcribendorum melatierasaliqua 
1 tandem caperct,quippe qui ad ftudia grauiora fcliinarem, mi- 
Ihiquc permulca nondum fatitfacerent, quod omnino, ficuti 
mihipropofueraminitio.conliliumaudori- dcrtexiflenon vi- 
derer,mjximequecrium velquatuor Emblemaron , & huius 
ipfius in primis, oppcrtune de iis verba faci.-nti mihi,& ftudia 
h:imanitatisrccoIenti (tresanteannos,ni fallor, vnacum viro 
dodiftimo RoB E RTo VV i d i o , Tornodorenfi , Gla- 
reani Lorici quondara auditore , qui per feprenniu hac in Aca- 
dema diligcnter & erudite docuir) mihi venit in metem,quod 
aliudagcnsabhomineamicoacceperam, huius Emblematis 
Of iginem vidcri hauftam cx Diod. Siculi b. 1 6.ad annujii Phi- 

lippi 



t7^ andreae aiciati 

Lkus e 7)m- lippi 4. Sic cnim pcne DioHorus : Alexandrijm Phercumt^* 
daro Sicuto. rannum interfeccrunt Tiiebc vxor,ciusquc fratrcs Lycophroa 
& Tifiphon : qua cx re fibi fauorem popularcm pcpercrunt, 
Hi tamen in apertam tyrannidem prolapfi , feuitiam tantami 
cxercuerunt , vt Principcs Aleuadsein Theiralianobiliffimiia 
cos coniurarint . Quod vcro id pcr fc non poflent, Philippum 
Macedoniumin fuiauxilium aduocarunt: qui profcdtus in 
Theflaliam,tyrannis deuidlis libertatcm huic populo rcftituit, 
ohrudtr, Thejfalti ora. ] Rcgio Theflalica^id cft^ipfa Thcffalia. 

f ^*""* ebtruderepalpum. ] Proucrb. Plautinum, pro eo quod eft, arte 

doloque fallere,fiueadulari.Hinc Palponcsdicunturadulato- 
rcs. Tranflatioabcquifonibus,<]uirefradariiscquisveI ma- 
nuum plaufujvcl lingua: palpo blandiri fblcnt. Lcge Chiliad. 
Principes ab Kegta quem morem ?rincipii. ] Occurrit exemplum Conftanti- 
'^tZT"''**' ^^ Mana/fis,dc Imperatore Michaele ab afTcntatoribus mifcr^ 
^"^ "* pcrdiro : In fabulis eft (inquitille) venatorcm illum Adato- 

nem arabidiscanibus profera dilaniatum : ficccrtecum Mi- 
chaclcm ftipaflent affentatorcs quidam improbi , cfFeminati, 
omninoquc maleferiati , in quod exitium mifcrum , in quani 
malorum lernam cum non coniecerunt ? Curtius lib. 8. Noa 
dcerat talia concupifcenti perniciofa adulatio , perpetuura 
inaIumRegum,quorumopcs (sepius afrentatio,quamhoftis 
cuertit. 
Sontpes. fonipes. ] equus vclox & {uperbus, a fbnitu pedum fic di£lus. 

Htppcemon. Hippocomon. ] ab equis ornandis feu componendis , vt etiam 
Hippocomiusabequisinftrucndis fucatocolore,robur inani 
fagina menticntibus , ait Quintilian. & Alciat. noftcr Com- 
ment.in trcs pofteriorcs libr.Codic. 
Ctemtntia Necfcuire tamen dominofat. ] C lementia Prilncipcm maxim^ 

frinctpv. tJecet , nihilquc dcbet efle ab eo tam. remotum , quam nimia 
cenfurac feucritas . quod fi cogant iura & legcs in facinorofum 
aliquando /£cuire,id cflicerc debcnt, non quidem perfbnaE,fcd 
vitij odio. 
iMpata, lupata.] frena afpcrrima, quibus equus fcrocior coercctur,3 

lupinisdentibusitadcnominata, qui dentes inaequalcsfunt. 
Ouid.i.Amorum: 
%^J}er e^utts durh mtunditttr ora lupatit. 

Gbdu- 



i M B 1 E M A T A. i 77 

Obdurandum aduerfus vfgentia. 

EmBLEMA XXXVI. 




^•^ 



:SkZS^^^<^:sj^^^:s^ 



N I T I T V R in pondus palni4, & confurgtt in arcum-y 
Ouo magis &premitur, hoc magetoUtt onus: 

hrt & odorat a4yheUariadulita^gUndes ^ 
Queii menfts interprinm babeturhonos, 

puer^ & rcptans ramu has coUige : mentis ^^ 

I Quiconftantiserttjprmiadtgnaferet, ,* 

OCcafione palmaeaiborisjquff pondereprefranonficdli- 
tur,re(latiollitarj&cuiusruauiirin)ifrudluS|ncmptda- 
byli f Qum volupcate fecundis men/is inreruiuac : ad laborum 

M &diifi- 



17? ^NDREAE AtCIATI 

&diffica!tatum pcrpclTionem fitadhortatio,exqnancnip^ fi- 

musvtilitatcmaliquamnonminimamcapturi. Non incom- 

pbtrnHfitc-' mode locum huc iransferam Phornuti Grjeci fcriptoris , qui 

*«•'► ait, M ufas ex veterum fententia coronari pahna , ob nominis 

flmilitudinenj,e6 cjuod Phoenicesprimicredanturliterasin- 

ueniire. Prcbabiliorautem ratioeft,quaeabeo(umitur, quod 

planiahcECtenella fit,c]u6d bencfica,c]u6d pcrpetuo virens. 

Arbor harcdifHcuher fcanditur, fruftusque refertfuauesad- 

modum ,vt non abrcMufa: coronisvranrur epalma confe- 

dis. Grarca fi quis malit, appouam : ^(pu^otMtaf ^((peiuxty ig 

fAtf Ttvf.i vo/iU(l^iSffj^P^ rvii cfMitvnicuf, u,zs-6 rZt (pohiKav h)Km <<0'f ji- 

f^TKwaj ret ^u/nf^^Ttc' as /i evXoyuTifoi Wt^ 2^'to 7f y^?pc» >^ 

tui^yi^ H^ oiH^aor }(c/i^ aVazt.vuQctft ygjf yXuKVKu^Trovrou (purov. 

Nullusclt cert:e,quieri:ditionis autfamae iandcm maximam 

a^fequi poflit, nifi primiimgraues &mo!elios labores pertule- 

rit.Id v.elim (ymbolum benenatis adolefcentibus proponi,qui 

Studioji deter- aliquando f^udiorum liberalium difficultate non minimiim 

rerur Uborum jft^frentur. Sicnim fru(^um maximum Iiterarum,cogitatio- 

'^"* ' ne intimoque fcnfu dcguflarent , hac vna grata boni fpe, mo- 

leftias quantumuis acerbas dcuorarent. Sane rebus in agendis 

propofirafcmperdebeteiTe confiantia,quaefit aerumnaicuiuP 

Palm4 nxtu- uis firmiflimum condimenium. Ad id explicandum paimam 

*''•• proponit j cui fi pondera magna imponas , ac tam grauiter vr- 

geas & oneres,vt oneris magnitudo fuftineri nequeat, non de- 

orfum illa cedit,nec intra flcclitur, Ced aducrfus pondus refur- 

git,& furfum nititur. Idcirc6 incertaminibus fuilTc vidoriae 

fignum quamplurimi prodidere. hinc vulgatum fatis Adagiu, 

Palmam ferre. Vide Gelliumlib.^.cap.^.cx Plutarch. S.Sym 

pofiac.& Plin.i(>,cap.4i. 

orfor^r<«^/4«£/ei.] odoriferos dadylos. 
telUrta. beHaria Juhu.] wE^tt^TW vel cf «:yii(e(p67K : funtque omnia ca 

cjua: fecundis menfis apponi folent.Gcllius lib. 1 3 .cap.ii . 10-=^ 
cuseft elegansapud Ioann.Salisbcrienfem,aud:orem quidem' 
non incptum , & quem non aei^re inter optimos forraffe habcr 
remus,fi meliore faeculofioruilfet, in Polycraticolib.8. cap.7, 
Significant autem bellaria, ait,omne genusmenfaefecundapj 
quoniamibifblentapponiqux pulchriorafunt&dclicatiora, 
Vriturautem hoc nomine M. Varro : Bellaria,inquit, ca mj|- 
ximemellita fant; quaemellitanon funt . Quod forteeorc- 
fcrripotei>, quod vtentigratiora funteaquaeneceflitas appci 

tit,quaaj 



EMBLEMATA, tj^ 

tit,quaniquajirricatiogulaeiniienir. hacille.AJdam&locutn 
Arnobij aduerf.gentcs lib.7. nam & his verbis bellaria fignili- 
cat.Pulmemorum varietatibus, ait,afficiuntur Di]caelites,vc 
fierimoseftpoftcccnarumditium & locuplctum faginasrfru- 
l^illahxcparuulapro fuauibus matcolis fumuhr,nonquibus 
famem redenc,fedvtpa!atis admoueant otium ,^eqne ipfos 
plcna? appttitu voracitatis inftigent . Sed vereor nequis haec 
prxter rem congefta clTe dicat. 

mer,jksinter.] u*tcr^(pii, projntermenfas. 

r^f/d«<.] nitens & conrcendens,ftem<p<jpSt. 

mentii qui conslantit erit, (^c. ] yviifiijf quae COmpleditUI tOtius 
Xmbkmatis lententiam. 




M 2 



Omnh 



XgO ANDREAE ALClATr 

Omnia mea mecum porto. 
e m b l e m a xxxvii. 

m3 




m^m^^m^mm 



H V N N V s inops^y Scythicij^ miferrinm accoU Pontr, 

VUus perpetuo liutda membragelw. 
Qm Cereris non notiit 0pes,nec dona Lyai, 

Etpretiofa tamenfiragtda femper hahet. 
Nam mmm<z ilhim perHrmgunt vndiquepelles: 

Luminafola parent,C£tera opertusagit, 
Sicfurem haudmetuit^ fic ventos temnit & imhres^ 

Tutus apud^ viros,tutm apud^ Deos, 



E 



Mblemahoca rurtinohiftoricopetitum efle, facile qui- 
uisintciIiget,c|uiScytharumclercriptionem, quam retu- 

aciUc 



E M B L E M A T A. l8r 

lit ille lib. i.euoluerit.Sic enim: Scy this inter fc fines nulli:neq; Locm $ Tujiint 
cnimagrumcolunt,necdoniusiliis vlla,auttedtum,aut Ccdcs hiiarKo. 
cft,armenta & pecora femper pa(cencibus , & per incultas foli- 
tudineserrarefblitis. Vxoreslibero querecum inplauftris ve- 
hunt : quibus, coriis imbrium hy emisque caufa tedis, pro do- 
mibusvtuntur.Iuftitiagentisingeniisculta,non legibus.Nul- 
lumfcelus apud eos furtograuius: quippc (inetcdlo muni- 
inentoque pecora& armentahabentibus, quid faluum eflet, fi 
furari liceret? Aurum & argentum pcrinde alpernantur, ac re- 
liquimortalesappetunt. Lade &mellcvefcuntur. Lanaziisv- 
fusac veftium ignotus:&quanquam continuis frigoribus vra- 
tur, pellibus tamen ferinisaut murinis vcftiuntur. HaECConti- 
nentia illis morum quoquc iuftitiam dedit,nihil alicnura con- 
cupifcenribus . Quippediuitiarum cupidoibieft, vbi&v(us. 
Atquevtinam rcliquis morcalibus (imiiismodcratio &abfti- 
nentiaalieniforet. Profedononbellorumtantum pcromnia 
fjccula terris omnibus cotinuaretur:nequc plus hominum fer- 
rum & arma,quam natura!is fatorum conditio raperer. Prorfus 
vt admirabilc videatur hoc illis naturam dare,quod Grjcci lon- 
ga fapientum dodirina , praeceptisque Philofophorum confe- 
qui nequcunt,cultosque moresincultqbarbarixcollationefu- 
perari : tanto plus in illis proficit vitiorum ignoratio , quanto 
iniiscognitio virtutis. Ethaccquidem luftinus.C^em locum 
integrum, quia pulcherrimus eftjafcribcre malui, quam trun- 
catum.Hincenim Alciatus,vtopinor,materiamiraxicEmble- BkntUapo^ 
inatiSjVti iam dixi : cuius epigraphc, Omnia mea wecumperto^ cx phthe^ma, 
apophthegraatc Biantis, fcntentiam compleclicur, & quafi a- 
nimam ingcniofae piifturqquam fubiecitoculis.Eavero figni- ^nimui ab 
iicatur,inimum hominis pendere non debere ex his quq cadu- f^f^''"" »»»»»• 
ca funt & fortuita, vtpote qnae follicitudincs & cruciatus infi- ^"^1^"^"'- 
nitospariant,fed ca tantura debere effc/atis, quae benigna na- 
tura fit clargita,vel quap ab ingcnio proficircuntur. Vel intelli- 
git paupcrtatcm vbicunque terrarum (ctiamfi ab omnibus pc- q^aupertas v- 
nemiferrimacenfeatur) clTetutam &fccuram. Quamadrcm hquetnta, 
dcfcribit Hunni Scythici hominis cactcroram iudicio pauper- 
rimi condicionem, vr ex eo concludat, tutiores effe opes & fa- 
cultates quae in nobis infunt,quam qua^ petuntur aliund^.Gc- 
nushochominum ficdefcribiabhiftoricis recetioribusanim- 'Txfi^tptM 
aducrto , ne vel minimumftudioli haercant. Pannonesinitio ^**""*"^' 
camterram tenuerunr, Paeones olimdi<fli:inde Hunni ha- 
M 5 buere, 



jtX AMDREAE AICIATI 

buere,gen<; Sc)'thJca. Mox Gotthiex infulis Oceanl Germa- 
nici profedi,poft Gottbos Longobardi,nouilT!me Hung^ari cx 
alia Hungaria Scythica egrefli , quae non longe a Tanaisoitii 
cxtat, & I m bra hodie dicitur : mifera adhuc rcgio , vtpote quae 
fitfubca:lofrigidifrimo,DuciMorcoui9tribut2ria:nontamea 
aurum,argentumvc,quibusomnm6carent, fed pretiorasani- 
maiium pellesfabellorum fcilrnorumqub pendunt homines. 
Kon arant,non feminant, neque pancs habent : ferarum car- 
nibus & pifcibus vefcuntur : aquam potant/ub tuguriis ex vir- 
gultis contextis intcrdenfas fyluashumiliter habitant : vndc 
lit, vt homines fylueftribus feris commorantes , veftimcntis (c 
nonlaneisnequelineisinduantjfed pelhbus nuper autlupo, 
autceruojvrfovedetradis. Nullius ipfisautauri,autargenti 
vfus:lac & mel incibatu frequens:contra frigora & rigores 
ferinispellibusmurinisquecorporacommunibant.Facilehuc 
poilem aggerere nobilcm eiufdegentisdefcriptioncmex j r. 
AmmianiMarcellini,ab mitio fere.fedftudiofbsadmonuiile 
{ateft. 

aecola.] incola, qui aducntitius terram colat. 

\siuiferpetHogeU.'\ Vrere etiam frigoris eft. Virg. I .Georg. 
— Boret pettetrabUefrigta adurit^ 
& Lucanus: 

Vrehant montana muei. — 
quanquam tamcn verbum iftud, Vrerc, pro, moleftiam exhi- . 
bere,accipi metaphoric6s,& quidem non rai6,palam eft.Cor- 
nel.Tacitus lib. 1 3 . Ambufti multorum artus vi frigoris.& Fe- 
ftut Pompciuslib.i4.ait,primum nomeindeacccpifleftigus, 
quod frudus nempeacvirgulta perurar. 

Qm Cerern non nouit opes. ] q ui vfum panis atq ; vini no habet. 

Lyti.'] Bacchijid eft, vii)i , "i^^nr^ Aw«v ficdidi, quod homi- 
num membra& animos difToluat, vriomnes fatis norunt . 

firagula. ] vefiimenta,palli3. proledorumopertoriisalias. 

murint peUes.'] e murium peilibus. 

Sicfurem haudmetwt,^c.'] Sic fane nefno poteft non bestifli- 
muse/Ie, qui efttotus aptusex fefe.quique infevnoponito- 
mnia: cuiautem fpes omnis & ratio & cogitatio pendetex for- 
tuna, huicnihilporeftefrecerd,nihiIq; quodexploratumha- 
beat,pcrmafurum fibi,ne vuumquidem diem,ait M.Tullius. 

Con- 



IMBLEMATA. 

Concordias fymbolum, 

EmBLEMA XXXVIII. 



I8j 






QD ^J,"^:^. so^Jl^. iDcEfio tij^so at\ /i£^\ iioat\ 'Sous 




C o R N I c V M mira interfe concordia viu ef?, 

MutHaftat(^^ iUis intemeratafides, 
Hmc volucres luc fceptra gerunt ,quod fciltcet opinei 

Confenfupopuitftantj^ caduntj^ duccs: 
Quemft de medto toU^ts, dtfcordtaprtcccps 

Aduolat.c^fecum regiafata trahtt, 

PRincipibus & Regibus hajcvnadebctcurainefTejVtpo- ^MU cefictr» 
pularem concordiam arixisomnibus &contentionibus «^w )^»""'">» 
omnino fcmotam foueant,&,(]uantu in recft>retineant.Eam "*^i('"^''* 

M 4 cnim 



|8^ ANDREAE ALCIATI 

enim concordiam regice poteflatis& audoritatisconferuam* 
cem hicfacit,adhibitacornicum,qiiaj fceptrum fuAentcnr,ei* 
fone. Maxima itaque debet elfe Ilegum prudentia & modera» 
tio in eorum,quibus pracfunt,amorc fouendo, & modis omni- 
bus perfcquenr!o,{i modo fibibene vehnteife confultum.Me- 
miniire (iquidem debcnt imperium fuum pendcre a populari 
confenfu.Quod nefit moleltunri eiemplishincindcconquifi» 
tis confirmare, tantummodo repetam quq audor ipfemetin 1. 
locui ex^- 1 5.Comment. De verbor.fignifc.attulit. Principiorerumo- 
mtOf mnium,)nquit,nondi«inaiulTione,fedexpopu;iconfenfure« 

gesailumptifunt: quod& poft Romani imperij occafum fer- 
uatumfuit, ciim CarolusMagnusapopulpRomano Augu- 
ftus eledus eO,& a Pontifice Leone facro oleo inundus : quo4 
ius populi hodie Gregoriana lege in feptem Germania? Pri- 
ma:cstranflatum eft.Sic & Franci Chilpericoeied:o,qu6dre-i' 
gnononeiretidoneus, Pipinum 5ra*xeAT/K$ confilio fubfti- 
tnerunt. Et ciim Pipini proIesamaioribuidegeneFalTet, rur- 
, fus Odinem,moxeiusfratrem Robertum,&deindeRoberti 

nepotc Hu^onem ad fummum faftigium euexerunt. Is Hugq 
cftjOuivulgoCapctusdicebatur, vndeoriundi funtquictiam 
Francorum rebus mcderantur. Et quod de maximis hilce Re-» 
gibus,nim:ium Romano& Franco.diftum eft, idem&inin- 
ferioribusobferuatumfuiire, quihiftoricoslegerit,deprchcn- 
det, vtmerito cen(eam diuinalegc eumiuftum Principem efr 
fe , qui ex popuh confenfu regnet > quod & Ariftotcles tradit; 
qujveroinuitisdominetur, eum tyrannum efle. Vnde ciini 
masiiaregnanonexfubditorum ccnfenfu,fed perviolentiani 
primo conftituta fint,merit6 D. Auguftin. De ciuit.Dei 4.ma- 
gna latrocinia elfe dixit , addudo etiam piratas cuiufda exem- 
plo,quicomprehenfus ,&ante Alexandrum Magnumaddu- 
ttus, ciim interrogaretur qua cau'a marchaberct infeftum: 
" Qu,idcibi,inq jit, vt orbcmterraruhabeasinteftum ? Icdquia 
id ego exiguo nauigio facio,latro vocor : tu quia magna ciafte, 
Imperator.Hacflenus A!ciatus. Adh(^c f\ veterum monumenta 
percurramus, facilhmum eritobreruare,quam fiuxa, quam^s • 
jubricafit Principum gloria &dominatus, quanquamfubli- 
inis&excellens. Hienim qui nifi precario & populari nutii 
./^/1 . ^, imperat,vtporequorumnifimoderatum fitimperium.quam- 
/r' nr^y-ii 'si citiltm-.e corruit, Aenanus lefert Thryium inlignem tyranun^ 
t^itMo. fuos adeo torfiiTe^Yt legeri) tulerit, qua pemo neque priuatim, 



£MBLEMATA* iSf 

nccjuc publiceinuicem colloquiaut mifcerefermones aude- 

rct. Q^uodcum fubditismolelUffimum fuifiet,quinutuocu- 

lorum,manuumquegeftuanimirenfacogebanturexprimere, 

id etiam voluit elfe prohibitum , vt molcftijE dolorem adiice» 

ret intolerabilem : quiipiam eorum lccum publicum petiic, 

qui mulris lachrymis ertufis,alios etiam ad fletum prouocauit, 

Id ciim rcfcilfet tyrannus , in forum feftinans , quo etiam id (i 

polfet , populo eriperet , flendi ncmpc libcrtatem, ciiics d^- 

motiarroaregiislatellitibusextorferunt, &fuum tyrannum 

dc medio fuftulcrunt. Eandem fortunac mutationem fcnfit: 

AmafisAegyptiorumRex. Ciimenim plerofque ex fuis affe- ^mdf.duft' 

ciiretfupphcio, aliosfortunis fpolialfet, & inomnesinfoletior ^"^* 

atquefuperbiorhaberetur^imperium eius aliquanto rolera- 

tum cftj nimirum quoufq; Adlifanes Aethiopum Rex in cum 

jrrupit : tum enim odia occulta crupere : cumque multi ab eo 

jlefciuiftent , regoo tandem eft abiicatus , tefte Diodoro hb. i, 

Cap. 1. Caeteriim Corniceshaberipro concorHijEfymbolotr^- Cernixquid, 

dunt Orus Sc Pierius lib.20. Hieroglyph. dodleque annotaujt 

Hadrian. luniusinipfo Animaduerforiiprincipio. Sceptrum 

autem virgani regiam Hierogiyphicum rcgni eire,e3t literis fa» 

cris tradit idem Pierius lib. 4 1 . 

Mutuaflatqueillti.] Prioreseditiones habent, 
\nque ■vtcem numqttam contaminat<tfdes. 
Quam autem fequimur,correxit Barih.Anulus, vt alios quof- 
dam locos,qup'. poftea indicabimus, 

quodfcilicet emnes^drc] HuCjUifallor, videturpcrtincre Ho- * 

ratianum illud, Ode 3 5 .Hb.i. 

IniuriojO ne pede prprua^ 

Stanpemcolumnam: neu populwfrequenf 
i_y4darmJ ceffantes ad armU 

Concttet^tmpertumc^ue fran»at . 

difcordiapr^ece^-saduoUt. ] Difcoidiam Dcam coluere pagani ^ifitrdta Ded 
homines,qujm eandcm cum Ate (dcquapoftca^plcfique vo- 
lunr.VidcGyrald.Syntag.i. 

r^gi4f4ta.^ Rcgis aut Priqcipismprtcm. 



M s Cou- 



^ 



iS^ 



AN DREAE AL C I ATI 

Concordia. 

EmBLEMA XXXIX. 







I N ^ff//f/w f i«i/^ duces cum^ Romapararety 

Viribus e^ cadcret Martta terra/uis: 
Uosfuit m partes turmis cacunnhus eafdem, 

Coniuncias dextras mutua dona dare. 
Tosderis bxtjpectes : idhahet ConcordtaftgnuWy 

V( quos itingtt ainor, iungat & ipfa manus. 

Origo !y.iiiu \ jf ^^ docuit Alciarus ipfemet Annotationibus , quasiQ 

Emblcfnutis. ^^j^ Cornelium Tacicum cdidir,vndenam materiam fum- 

prcrit EmblemacisnempecxeodemTacito, lib.i. & i8. qui- 

busofleiidJcur, dextras concordix (igna vitrocitroquedcfti- 

nari 



1 



/ 



EMBIEMATA. 1*7 

nariabexercitibusrolitas. Nec veroalpernor, quodlibrisGe- 
nialiumdierum notarAlexanierNeapolitanus, nempe Ma- Lilt.i.u.if» 
num, ciim inRomanosmaxima cbde faeuirec, quosleruarc 
voluitjdextraporredliautfalutedata incolumesfeciirc . Atti- TicxtrAfymm 
gimusautem in fuperionbus^dextrarum coniun^flionem olim ^o^^>''*fi^* 
FuiiTe fidei & concordias fignum . Hinc enim conquericur Ae- 
neas iilc Virgilian.i . Aeneid. 

— . cur dextrii iun^ere dextram 

yiontUtur ? quo pcrtinet & iiiud ex vndecimo Aene] 

OremiM pacem,^ Jextras tendamm inerrr.es. 
Ciccro etiam pro D^iotaro : Per dcxrram ipfam, quamliofpes 
hofpitiporrexifti. Fuitenim &horpitij lymbolumapudSyros 
& Perfas. Hinc & Romani Principum bene de Republ.meri- 
torum l^atuasptdeflres&cqueftres itae/iinxerunt , vt dextra 
porre<5la,fidcm in Rempubl. oftenderent. Itaque in ipfo belli 
clafrico,&: ciuilis tumultus furorejue amici cum inimicis abfq; 
difcriminc orcmerentur, interpoficum eft eiufmodifideifa- 
cramentum.Hoc d^ fymbolo Pierius lib. ; 5. 

Wiribttf^caderet^^i^^c. ] Sionificnc bellum ciuilc , idque yidc- Bellum cimlt» 
turexHoratij Epod.i6.0diimitatus: 

Suvi (jrr ipfa Roma -firibu^ ruit. 
Itaqueconfultorilleapud Antiochum Annibal rebus omni- 
bus maturo mdicio perpenfis ait , Romanos nunqtiam nifi ar- 
misfuis vincipoffe: necltaliam aliter quamltalicis viribus 
fubigi. 

Mdr/jdtm-d.jRomajVelquodfaerirftudiisafperrimabelli, ^""^ *^f* 
velpropterRomuIum Martisfilium,vt faroatulit,ficappclla- ''"^' 
ta. Symmachus lib.i.epift. 14. abexortupcac vibis Marti» 
ftrcnarura vfus adolcuic. 



Concor- 



I8S 



ANDREAE ALCIATX 

Concordia infuperabilis. 



Emblema xl. 



^"f^mh 



m^mt^mJi 










'^,mmm&m 



T E R G E M 1 N o s mtcrfuerat concordtafratreSi 

Tantafmulptetas mmtia,& vmis amor: 
Intticli bumanis vt virihus amplatenerent 

Regna,vno di^i nomlne Geryonis, 

COncorcIia,vincuium incolumitatis & paciSjtottanta^q; 
vireshabctjVtvix rcrecocrceriaut(Ieuiaciqueat,etiam- 
ii prac Cc ferat nefcio quid pufilium aut dcbiie , nempe vbi fin- 
guiorumhabeturratio.Vtenimlapidesquidam infuIazCycla- 
dicac (lefte Plinio) integrinatantinaquajiracliconciduntin 
funduni : ita Refpublicct difcordiispeflum eunt,&.quamocyf- 
/im^ collabutur; concordi vero pace manet & perdurat. Quod 

cxprefsc 



IMfilEMAtA. IS9 

exprcGedocuitSciliirusillcScyiha,cummoribundusextelo-'^'«"««Wp- 
tumfarciculocolligato,& pofteafolutOjfiliisinuidam concdi- ^"^- 
diaminculcauit. Eam obrem etiam finxcruntvetcres,Geryo- 
Jticm fuilTe tricorporem, aut tricipitem, quod vna cum fratri- 
bus, quos duos habebat,tanto amore tantaquc fide acuum tra- 
duxitjYtij vnonomineGeryonesdicerentur,&vnicamrcgi Ctry»n ag 
animam & voluntatem ineire>quanquam tres eirentjCogmu- trictpi& 
nisiad:abatopinio. quodfane idem omnino videtuf/Jftino ^^^'' 
fubfinemlib 44. Nec enimmoror, quodalij idrcferfnt ad 
Cres infulas Hilpanias copiofillimas, duas nempe Balcaridcs & 
Ebufin,quibusimperauit Gcryon : (edncquequod Palaepha- 
tus ad Tiinacriam,id eft,tricipKia,ciuitatem in Euxinp ponto 
malit conuertcre , ciim hoc nihil ad noftrum inftiturum perti- 
neat. Cacterum aiunt Geryonesab Hcrcule vincinunquam 
potui/re,nifi feparatos &aredifiimdos. ex quoperrpicuuni 
fit , quam fortis & opportunus fit vnanimis ille animorum &C 
voluntatum quafi nexus atque confcnfiis. Vniuerfi quippe 
concordes inuidi, cjui finguli debiles , & nuUius (unt roboris. 
Sicenim , vt Philolbphi loquuntur , vnita virtus valentiorcft 
feipfa difperfa.Lcge Pieriu iib.Hieroglyph. j i.c.De tricipitio* 
Tirc^wW.] Lucretiuslib. 5. 
Q^dye trtpeBora ttrgemini quoque Geryonte -pH» 
Virgii.S.Acncid. — maximu^yhor ' 

lergemini nece Ger^oniijJ]>oliiiij»efuperh«4 
i^ktdei aderat, 

yno nomine Geryonii. J Geryon,yOCabulum prifcum a ger^ 6t- ^v^*" ^ 
riuatumjquod citaduena,vtinterpretaturHieronymus. Nam 
filius PrifciHiarbasNumidae fuit : crgo adueniens claifein 
Hiipaniam,Geryonje,id eft,aducn£Enomehabuit. Vide loan. 
Annium Dc Rcgib.Hifpaniae,cap.i o.& 1 1 . Non polTum hoc 
loco fubticcre quodmihioccurrit cx PoliticisPlutarchi : quo 
loco monet,cum qui fit infirmo corporis habitu, induftriu fibi 
profociodeberefumere,vtquondam Nicias Lamachum. Si 
quidem proditum cft memoria?, his artibus Geryonem admi- 
rabilemfuifte,quimuhacrura,plurc^q5 manusatqjoculosha- 
bcredicebatur,vnicotamenanimoatq; confilio moderarcrur. 
h^cfere Plutarchi.Pcrmultimcmincrehuiuspcgmatis,vtEu- 
napiusSardianusaudlorGrafCus,vita Sophiftarum: Lucianus 
in Toxari,ipfo cxtrcmo pcne: Arrunus de Alexandri gcftis lib* 
z.quo loco fententiam rctulit Hecatei Abderit«de Herculc & 
Ccryonc. 



190 ANDREAE ALCIATI 

Vnum nihil,duQS plurimum pofle. 
Emblema xli. 




L A E RT A gcnttum^gcmtum quoqueTjdeosvna, 

Hac cera exprefit Zenalis apta manus, 
Viribm hicpr£ifat,hicpollet acumine mentisy 

ISIec tamen alterim non eget alter ope, 
Cum duo coniun^i veniunt^vt^oria certa e^. 

Solum mens hominemydextrdve de^ituit. 

Tn* MblemarishuiustypumobferuoapudHomerum Iliad. 

r^ x.quolocovna cum Agamemnone &McnelaoNeftor 

conlulratdemitrendis exploratoribus inTroianorum caftra. 

Hancinreprcuiaciam recipit Diomcdcs animi raagni vir,fiL 

tamcn 



EM B LE M AT 4. IJI 

tamen ei fbcius aliquis vua profeclurus concedatnr . Bius hxc 

veiba : 

«rj^piv a]u(rtB^'im (/'rJiOA i-^rci lyyv? iovtu 
T^uuv' uys^' el Tig top otvv\^ 'afJLiTTzno f^ ee^(^y 

e-vvrt au tf^uivat Kdi-n <z^ o rov Ejrcjjsry, 

««v4 7? ci Zoec^ai it »a(2>-,XsT7ii ^£ tf /««Tif , id ell, 

Neffor^me mottet cor^^enerojttfCjtte antrnu^, 

Tortium hoT^tumfubire caftra^cjua propefunt^ 

Trotanorum. fed ft f:t aiiquvi yircjui mefequatUTf 

Atator trit mihifducia,^ audacius ertt 

V.untibus vna duobui-.namcjue hic antzillum co^itat 

iilualitervtiU fit : foltu yero quancjuaminteUigat^ 

Tamen ei tardtor animtHy^ conftiium imbectliitn. 
Plutnichiclifputario,quaciuilcmhominem informat, hucfa- 
cif,cumira({icir: «v ^'^Tjfipy&SJ^jjff, £7n<^«v»jf<?£*<;$tj|ttsy«Aij«rf«- 
|<?,at/Toi (73-) 7CW/T») ru^av'^ 'Tc^anij «w (zs&tnXi(^ xov (piXot 'as • 

eif^ei ^^ii i^povyt KiXluiT tfteuiTOtlXe^y 

Wff? civ 'i7n,TO'e(lv<ri)(^ lyco S-iioio Xu^olului', 
Cum resa'ic]uaproponitur,magnaquidcmiilaatquei!Iuftris, 
fed ardua&dirncilisjlabonim &operis (ocium tibi amicum 
afri!mi:o,vtDiomedes:Qu.6drt mihialterumadiungiiubetis, 
inquit,aui tandempolTlm obliuifcidiui VlyfTis? &c.Eundera 
Homerilocum Appulcius dcdaemonio Socratis vrurpauic,.& 
breuibasverb;sexplicuir:N6nne Vlylfcs,aitilIeiCumDiome- 
dedeliiTuntnr, veluticonfilium &auxilium ,mens &manus, 
animus&eIndius?Nihilegregium,nihi!queraagnificum per- Confilium ir 
ficibellcporcft ,inhis potilTimiim qux bellicanegoriarefpi- '''"'**• 
ci'inr,ni(i maturoconHlioconiungantur corporisvircs,ideft, 
nifi iuuenum rob»!ftiorum viuacitas , Tenum & eorum qui va- 
le.mrexpericnria dadu rcgatur. Nonenimlbliim Yiribus,aut 
velocitatibus , autcelcriratecorporum res magnae geruntur, 
(edconfilio.ratione/ententi-i.ProindeSophocies: 

yvufiecf u}fj i^yuvrav cX i^B-^aiymsr^qipol' 

€»>fiMT« ^'l^izr^,^ei*^is ^pai ^ii(^. 
Hominum ouidem rationibusoperafiuntacenutriuntnr fed 
easrcscoDfiliaefTecerunCj non mauuum robur , Proponirur 
'■■ aucem 



mmMi 



tjl ANDREAE ALCIATI 

Vfyfu&l^h' autem «^Xt<^, in quo Imc expreirac &: mutuo coniandae effi'» 

^tdu effi^ut «ries Vlyllis &: Diomedis , quorum alicr prudcntia &. confilio^ 

miEixqtad. alterverofirmitatevirium commendabiJis. Itaqucquantura 

profuerit vtriu(c];induftria,& laudatalhenuitabjnbelloTro* 

iano.notum elrei Homero&hirtoricis. Q^ofpedlat l^roucr-. 

biom, Us u>Kf isilui «»iip, Vnus vir,hulius vir:quo intcliigitu^ 

quantum conferat muLUum auxilium in rebus arduis , & alio- 

Merwmiii' cjuidiiHcilibus . Hucctiam refcrendi:Ili]llud,ao»77^w"£^;t^<)- 

^vsx lliad.Homerica jc.Q^mobcaufamapud Aegyptios 

Mercuri) gemini limulachrum lic efiictum confpicjcbatur, vc 

aiterum feuili eirct vultu veneradum, altertim florente iuucn- 

ta:vtfignificarenteumjC]ui Rcipub. munia obire ritcvelir, 

cum animi prudentia vires haberedebere coniundlas,qua(i al- 

lerum alterius egeat admimculo. 

Arillorelcs 8. Moral. Nicomach. Fui7te^i^u'tf^fJta')(^yuf 
itl^mt i(gj\ '7t%k\ctA tf'[«t»«T«7T^/,&c.c]uod perlpicue declarat Sal« 
Juiiiusinjtio Catjlinarij beili: Diu magnum intcr moitalcs 
ccrtamen fuit, vinc corpoiis , an virtute animi , rcs militaris 
h;agisprocedetct.Nam &priufc|uamincipia-';confult6, & vbf 
ccnLulueris,maturefadoeft opus. ita vtrumquepcrfeindi- , 
gens^altcrum alteriusauxilioeget. Lcge Plutarch.difputatio- 
ncm pulcherrimam, An feni gerenda Refpub.fit* Sed occurrif 
mihiHefiodiiftuciatisaccommodatum, 

Pliif augerefotrfi multorum tndufiria rires, 
idemque Homencum ex Iliad.a. 

— 'CJXiQyat 5 1 t/ ipyof «^«fs». 
QUid vero Euripideum hiK iciens pra;ieream cx Phccninfis t 
— tls^ eity.p ar 7rui6' ofu. vel iUud ex Hicrachdis * 

Laerta gemtum, ] id cft , VlyHcm Laert.'E & Anticlcie Hlium«. 
Hic Rcxi^uit Ithac^ & Dulichij infulatum , virmultifcius, 6C . 
aftutus admodum , cuius nomme Odyileatota Homericon- 
feda eft. 

genttum ejuoque Tydeos. ] Diomedem , Tydci & Deiphilcs fi-* 
lium,interGraccorumduccsfonillimosinfignem. 

Zenaltf. ] Quis ille fuerit , adhuc c!am me cfie fatcor inge- 
hue. puro ec] uidem nomcn eire cuiufdam egregij pidloris , q ui 
aetate Alciatinonminuscelebris fuic,quam Alexandri tem* 
pore Apeiles,autLylippu$jalccr pi<^Qr,alte2: ftacQaiius* 

Ukm 



BMBLEMATA. ipj 

Solmn mens homintm^^c. ] Confilium viribus dcfticutura pa- 
rumconducJt : contra vero corporis robur confilij expcrs, fa- 
cillime in pricceps ruit. irocratesParjEnefi ad Demonic.pJujj 

tQXee^i' y^Ttt^vriic^^m rat eiri{Svrmtc>icio-ur,fft ,7uis c^erKS 
Yv;^?f i7nf*iMict4s iTrtffxoTtim. 



Firmiflima conuelli non pofle, 

E M B L E M A XL 1 I. 




O c E A N V s quamuisfltidus pater excitet omnes; 

Djinubtum^ omnem barhare Turca bibas: 
^on tamen irrtmpesperfra^o Imite^Cdfar 

Dum CaroUt&popuiii bellicafigna dabit, 

N "^W 



I 



I 



1^4 ANDREAEALCJATt 

Sicfacraquercusfirmuradicibusadftantf 
Sicca Iscet vemi comutiam jolia, 

N nuit ea vix confici, aut labcfadlari poffe, qus firmis hsttct 

tadicibus,quaEque vellongo temporisdecurfli,vel inligni a- 

tquavirtutefamamribipepercrunt immonalem . Id autem 

fermetotum mutuatuseil ex EpigrammaEc quodam Crina« 

gori «V VaiftLu' 

cx)e>X «f ytff^viyi ptiver ecfmtm •7FIV\' 

Ovra f^ hpcci ^lwcs d\fvii VftTrr^ pt^*«*' 
fricnv^tf^ftty^ cu/ec^iifF atif/^t. 
Apponam loanis Sleidani verfionem, vt tyrnnculusfacilede- 
prehendat, qaorfiirli iiliitatus fit Alciatusauclorem Graccum, 
nec perindc ad verbum reddiderit , vt icilicet gratularetur Ca- 
rolo V. ImpcraCori,qui Tnrcasinfignivi^loria profligauit, Y£ 
moxdicemus.SicergoSIeidan. 

Oceantt* moueat licet mttes yndiqueflttCitti^ 

"Etpotet RhenumTeutona terraftmnfi 
Ko» cadet im^erium Kcm<e,<juo tempore C<efar 

Pr<e€rity atquefaltt^puhlicafafla reget. 
Sma foui (juerctn namfic radtcihtu h^retj 
Et tamen aridulae huic capit aurft coma4, 
Ctrmanorum Idconuertituringeniose ad celebresillas viftorias, quasGer- 
principumvi- mani Principes dc Turcarum exercitu retulerunt. Ciim enim 
£{ort<t deTur- Solymannustrecenrismillibusarmatorum,Vngariamaiorier 
parteoccupara, Aurtriam, ipfamque Germaniamrotoconatu 
inuadere ftatuilfet, Viennam,clarinimam Auflriae vrbem,ob- 
/ideredecreuit.quod etFedlumeft immenfbapparatu circirer 
IdusSeptemb. anno i 519. cuiusquidem n^inas &impctum, 
quanquara maximum,ciim Germani ro ita putarent efie mc- 
ruendum, vrbe vndiqueob^efTa, tanta fortitudine reftiterunr, 
vtTurc? multofiesreiedi,vixadoppu;^nationem vel fuflibus. 
adigi pofTent . Cumque hocmodo Turca pcr mcnfemintc- 
grumcontinuisoppuCTnationibus Vicnnsm fruftra tcntafiet, 
pof>ridir-Id.O£lcb. reinredaingloriusdirccfIi»:,&fugicntifi- 
miiis in Thraciam rediir,multis millibus cx fbis ami/fis. 
OceanM (lummtj^c.^l Cacuilusin Argonautic. 

Of«4- 



EMB LE M AT A^ ^9$ 

tycednUiqttepAter tomm qui ampleflitur orteni. 
Quid fi per Oceanum patrcm «^jjj^g^jtiy ihtelligamus Tur- Ocemui pdef 
cicam Imperatoremfuaceleritate,luoque (vtitaloqnar) ho- ^^^titgori^ 
minum vel potius mancipiorum exaraine&inaudita multi- 
tucIine,toti Europse , orbique Chrifliano , vt magnum & im- 
menfummarecaeterisfluuiisbellum indicentem ,dudumque 
minitantem? Piter enim dicitur Oceanus , quia iuxta Thalc-' 
tem,ab aquaomnia nata fint: Oceanus denique >ire <ix«77;T(^, 
acelerirate. Videtur hicalluderead illudex i.Mctamorph. 
O uid.ybi loquiiur de diluuio in terras mi^ro: 
— iUum 
C<eruiei4t frater iuuat auxiliarihm yndii ^ 
Conuoctit hic amnes. — 
Intelligit autem norter hicauclor innumerabiles Turcarum 
copias in alto mari nauigantes, Danubiumqae Germani^ flu- 
uiumnobililTimumnumerofofuoerercitu exhaurientes. AI- 
ludit ad excrcitum Xerxis,quem Grsecivt numcrofi/fimuru 
facerent,flumina exhaufiife finxcrunt. 

Sicfacr<eijuercui,(p'c.'j ComparatioappofitilTima.Licctventis 
hinc & hinc perffantibus e quercu frondes decidant aridx, ip(a 
tamen immota lcdet arbor : fic imperium firmis hacret funda- 
mcntis auguftum & flabi'e, tamctfi pleriquchincauocentur, 
autpcreant inbellisTurcicis. Hacreferjllamapud Virgil.4» 
Aencid.collationem: 

— yeluti annofam yalido cum rohore quercum 
^lpini Boree^nunc huc,nuncfiatibt^ tUue 
Eruere interfi certint, f^c, 
Etaduertemterea,perquercumfignificariinHieroglyph.for- Siuerttaepdd^ 
titudincm,diuturnitatem,imperiumfirmum&prmcipatum, 
Vt doeet lib. 5 1 . Pierius Valcrian . 

firmu radicxhui adfiant.] Huc forte non omnino male illud 
tcfcram Senecaeelib.Deprouidentia.Idinquoque,ait,fi)IidiA 
fimum e(i,quodexcrcuit. Non cftarborfblida, necfortis , nift 
inquam frequens vcntusconcurfat. Ipfaenim vcxationecon- 
ftringitur,& radiccscertiusfigit. Etidex Epiltola i^^.Libairij 
Rhetoris(qucm librum Graecefi habercm,e6libeaus vtcrcr:) ' 
£a, inqait,mc ne minime quidcm commoueruat. Ncqi enim 
tctufta , & iam firmis radicibus arbor ad terram fle(fti , vento 
etiaiTi maxime furcmi/acilepoteft. 

N 1 iptfs 



i^e 



A ND R EAE AL CI ATI 

Spesproxima. 
Emblema xeiii. 




Innvmeris wyiturKejjiuhlica noHra procellis, 

Erjpesvenrurxfolafiluttsadeft: 
^onfecus ac nauii medio cinum dquore^venti 

Quam rapiunt-jfalfts iamq^fatifcn aquis. 
Qmdfi Helen£ aduemant lucentiaftderafratres ; 

Amijfos anifiiosjpes bona reUituit, 

Tentptu Nuei QI ouid noftraE coniefturjedandum ,rurpicamurid ab Al- 

cvUoqiitj, ^ ciatoicriptum (u]{[e, cjuotempore ad Niceiicolloquium. 

magna QmQium fpc &: votis expc<itabaiuur Reipubl.Chriftia- 

nae Prin- 



IMB L E M AT A. I97 

nx Principes potcntillinDi , Carolus quintus Impcrator ,& 
Francilcus i. Galliarum Rex : quo loci nonniiUi in certam 
fpem venicbant focdus aliquod firmum & ftabile , pacemquc 
intereoscompofitumtandemaliquando&iancitumiri : vtco 
tranlailo negotio rixarum omnium & contentionum ,turh 
deniq; falfarum opinionum inrcligioiieChriftiana tam ion- 
g^ latequc grafTantihm omnis occano roIleretur,aut certe ma- 

fnaparteluesiftaranarciur. ComparatChriftianam Rempu- CompautU 
licamcumnaui ventis &flu<5libushinc&illincagitara,ricvt Retp.cum 
parumabfit,quin infanis&fcrocientibus aquis obruatur,o. '"»*«^«"^» 
mniumquefpespenituscadat, nifi lam cralTaE caligini &tem- ^"^* 
peftati Deus Opt.Max. aliquidlucis immiferit, quo virorum 
totiusque populiconfternatianimirecieentur. Sunt veroqui 
hicpcrCaltorcm & Pollucemintelligi velint lummum Pon- O^fi^fr &?»!' 
tific. & Imperatorcm , aquibus vnammi voro ad metam ean- '"*. ?"*^ *^- 
dem collimantibus diu fchifmatum cerratio, rurbarionumque •^*"''* 
eptatafuitquies.M.Tulliu Epift.sdCornificinm ri.Iib. re- 
de nauis nomine Rempub.dcfignauit. Confccndcji.aquitjno- 
bi(cum,&quidemadpuppim. Vnanauiseft iam bonorumo- 
mnium : quamquidem nosdamns operam vtre(fbam tenea- 
muSjVtinamprofpcrocurfu. Horatr.Carmin.eodera fenfu& 
fchematc : 

O nauUyreferent in mare te noui TluclM^^drc. 
PraEtcrStobaei locum cap. ^4,&aiium quendame Plutarchi 
Bruro,quibusRempublicamnauicomparant, f^ccurruntduo 
alij e Panegyricis Maximiano di<5Vi?.Prior is eft Pacati: Statim 
igiturprscipitantcm Rem&ub.refrenafii, &gubernacuiaflui- 
tantiarecepifti,omnibus Ipes falutis illuxit, pofucrc venti, fu- 
gere nubes,fludus refederunt : & iicubi adhuc in longinquio- 
ribus tcrris aliqua obuerfatur obfcuritas,aut refiduus vndarum 
pulfus immurmurat, nccefTe cft tamcn antetuos nutus dilucc- 
fcat &(ilcat. Alter veroeft Mamertini: Neque,inquit,ciim 
Rcipubl.naucm fccundus apuppiflatusimplcrct ,falutarem 
manum o.jbernaculisaddidifti, &c. alia cnim longiorafunr, 
quamvthuctransfcrri commodeporTirit. Dcnaui, quxdam 
Picrius doclc collcgit libro^^.quaehiccoraraemorare nihil 
attinet. 

drcum.'] Circum hicadnerbij naturaminduit. 
futifit] deficit, & pcne obi;uitur vi terapeftatis & fludluum. 
Virgil. i.Aencid. 

N 3 V i^cd- 



t^S 1.N»RE«IE ALCIiHTI 

t^ecif>iuAt Inimtcttm imbrem, rimnquefatifcunt, 
^Uux Q^odft Uelene adueniantf&c.] 7npi^^<risc{i Gcminorum, 

"^- qni Caftor & Pollux a Poetis dicumur , & louis ex Leda filij, 
Hi vbi aciolcuiiTcnt , mare piratis liberarunt , eaque de cauiTa 
propitij niudsolim credebantur. Ferunt,fi horum alter appa- 
reatjtempertatem portenderej{iambo,fercnicatem.pc hisfic 
Plinius: Vidi ncxfturnis militum vigiliis inhaerere pilis pra 
vallo fulgorcm cffigie ea,& antennis nauigantium, aliisqs na- 
uitim pjrtibus, ceu vocali quodam fono infiftunt , vt volucres 
fcdemexfedemutantes:graues ciim fohtaris venere, mcr- 
gsnteiquc nauigia : & fi in carinac imadeciderint,exurentes: 
gemmajautem {alutares,& profpericurfuspraenunciae,qua- 
rum aduentu fugari diram illam acminacem , appellatamquc- 
Helenaferunt.Etobid Polluci& Caftoriidnumenaflignanr^ 
cosqueinmari Deosinuocant. Hominumquoque capitave- 
Ipertinis horis magno praefagiocircumfulgcnt.Omnia inccrta 
ratione,& in naturae maieftatc abdita. De ftellis, qux Diofcuri 
appellantur, Plutarch. i. Decretorum Philofophicorum, cap, 
?8.Lege Ouid.fub finem ^.Faftorum.Diodor.Sicul.fubfincm 
«ctiam cap.^.lib. 5.La(Stant.lib.i.?ap.i.Valer.Max.lib.;.ca^.Sf, 
|c cae{;eros permultosy 




lofi» 



EMBIEMATA. 

In (imulachrum Spei, 

£mB L £M A XL I I I I. 



I!f9 







Qy JB Dea tam Uto fujpeclamftderft vultut 

CutuspemculU reddita magofuitf 
Xlpidij fecere tnamis. Ego nominor iUa^ 

Qu£ miferispromptam Spes bonaprafiat opem, 
Cur viridii tihi pallafquod omnia me duce vernent, 

Qujd manibus monis tela refra^tagens? 
Quod viuosjperare decet, prdcidofepultis» 

Cur in doltoli tegminepigrafedes? 
$ola domi manfi volitantihus vndique noxis, 

AfdTAt vt doCHit mufa vmndafenis, 

N 4 (H^ 



lOO A N D R E AE AICIATX 

Qu^ ttbi adeH volucris} Corntxfidifmm ofcen^ 
£i? bene cum nequeat dicere^duit^ertt, 

Qnicomites? bonusEuentm, pracepsj^ Cupido» 
QuiprdLeunt? Vigtlum fonmxa vana vocant. 

QuA ttbi iundaaHatffceleTum Rhamnufui vindex, 
Scilicet vtjperes ntlymfx qttod Itceat. 



E 



LeganseftSpeicle(criptioperDialogirmum,cuiu5nem- 
pe vires & adiunda conuenientifllmis fy mbolis explicat. 
Ea enim hominem l^cum red<litj& femper melioraexpcdan- 
temadmortem vlcjuecomitatur. Eatamcnfiimportunafit & 
immoderata, vltricem Rhamnufiam lecum aduocati<qUae vota 
plusaEquoambitiofafaciatirrita. Qnx omniafigillatimenar- 
rabo , fi prius huc adfcriprcro dodillimi viri B. Dardanij epi- 
gramain Spem, vtjfi fieripoffitjCum AlciatiEmbkmiatecon- 
feramus. Talc cft autem: 

Tu (^ufjUsienta^ ttreti ^tTiigia Ugtff, 

E'fne Dea^ an noTirofangmne creta^ TDea 
yhdefata} e c<tca rerum (ah^me.^ ecqu<e 

x_yfdmomt nutrtx yberal Credulitaa. 
"S.cqmttam a tergo plaudent tthii gaudia.dic qnit 

Palhduiofemptr te pr^tt ore^i limor. 
Sufpicti intento cur dtlum lumtne: tandem 

Hiiic dabitur yotii metafu^rema meii. 
Jare,age,qut yultHt deturpct caufaferems^ 

Excrucfor cjuoties irrita yota cadunt. 
Cur baculo inmva es? dumpafcit optnio mentem 

C<ecA meam, irrepft curuafeneSla mthi. 
Quid tituha4pedibu,:herum eTiffes luhricajftpe 
(^odputo complectijabitur e manihtis. 
Sj^esDta. Obiter adnotarim Spem Dcam a Romaniscultam aedes ha- 
buifTe in foro olitoj;io. Gyraldus2ic,eam fe vidilTe pidam in 
Adriani Imperarorisaureonumirmate. Feminafuii ftans,in- 
quitjiuftinsE bciniam finiftra manu nonnihil attollens: dextra 
incubirum clata pateram proferebat, inqiiarepofitum erac 
veluticiboriu,ideft, vasinflorisfimilitudme, cumhacinfcri- 
ptione S p E s p. r. Quidameciam Spem Deam viridiindu- 
tam palla efiinxerunr, Sc fedenrem fupra dolium cum cornicc: 
quidam cciam cum Ncmefi,&c.haec ille.vidc Sv ntag. i . 



EMBLEMATA. lOI 

fMjpefldm fi(Jerd yulti*.] Hic adr.otjndum aiicuius cxped:a- Sj.enare fdc 
tionishgnuin,c]uodcxptehenotauicree.iusPra!res,iic. pfal- ♦'<'5""^ 
IT»0; q^ rtss o^7n^l^i ftJ* HSruopff , 'o^v «1« ^, 'ooii^f'* ft».& 112, 

pf«K«/»ire<i<i«ui>ndgo.]id eft,pcnicillo depida& expreira.Pc- Tejikulta. 
niculusjvei penicillus,liuepeniculum,pidorumeftinftrunnc- 
tum,excaudarumextremitacibusconfcd:um.Plin.3 5.1ib.Ar- 
repto peniculo lineam ex colorc duxit lummac tenuitatis per 
tabulam. 

Elpidijfeceremantu. ] Nomen eft e re fiditium.nam IXtI^k^ ElpiMtu. 
^owTwtAw-i^^ic^^hoccftjaSpe^quamdepinxitjnomen habet. 

Spesbonapr^jlatojjem.'^ Alludicad Proucrb.Spes feruataffii- 
^©««r&^Sjiesaiuntexules. Ouidius: 

Spes hona dut -pires^animumcjuoquejpes bonafirrnat'. 
Viuerejpe vidi c^ui moriturw erat. 
Scd & memini iei;ere me apud Plutarchum,olim Romacaratn 
fuilfe bon^ S pei .C c i couenit et verficulus e CcmoEdia quapia, 

Cur yiridntibi paQai ] Palla , vcOimcnti gcnus eft ad terram Spes vmii 
vfquepromiirjm.Vindisautemcoloreorum eft proprius, (]ui ^ff'i"'^*' 
ipe ladtantur aliqua. dicct enim poftea, 
. Hosjperare docet yiridujpes : dicttur ejfe 
In •piridi^quoties trrita retro cadit. 
Quid inanibusrr:ortntela,(^c.] Rcfrada mortis telanon te- TToBat^.* 
mcreSpcitribuuntur, c|u6d viuos eriam inextremasmiferias '»««"• 
adados foletur & rccreet.vt enim habet Adagiu,Aegroto dum 
animaeft,fpcs eft.& Theocritus: 

Jufveii ^r, (^/>.t CaT?e, ru^' cuje/oiicxriT* eiiiieivofj 
(XzsiSls C4/ (ruoi7ii^uyi?\.7n^i ^i Juiovns. 
}f^ Of ^ths eixt.eif^ iS^ ^i}^ei uiB-£/.^yeix^ot(^ ^^ ijei. hoc cft, 
Ftderc,batte dtctt, melttncra-^forjan habebhi 
Sperandum e7i yiuHynon eT}fj>es rllafepultii. 
JSJ unc pluit y^ claro nunc laptter tcthere fulget. 
Quidam R hodius ob intempeftiuam libertatem a tyranno in- 
icdus in caucam,in qua morefciaE a!ebatur,ad cruciatii igno- 
. ininiamq;amputatis naribu^jac fcxdatavulneribusfacie, ciim 
aquibu!damadmnneretur,vt incdiafibidolc^rum fincmali- • S. 

quem qua:reret, his rcfpondit: At cunda homini,quoad viuic, 
fperada funt. Repete pulcherriraam Spci delaiptionem apud 
Ouidium i.Depom.Elcg.7. 

N 5 /»w«- 



161 ANDRSAE ALCIATI 

frkfider*. pracidofepuUU. ] Pra^cidcrre hicamputare vel cienegare f?gnifi- 
cat: &dicimus,lpemalicuiusreipraeciclere, i(ieft,auferrefiuc 
pra:cludere , vt apud Cicerun. i.Verr. Vide Bud, Annotat. in 
Pandect. 

CurindoUolijf^c.'] Lj;nauis h^c noraefTe poteft, Nam fcrc 

JsscustxHe- dum rperjmus,de(idcmus (tdi malim hocad Fabulam referri, ; 

S^» quam tradit HefiodusdcPandora,principio feime libri ,c]ui 

'ipy^y^^yif^f^^i^^cxih'^^^^^. H.Tcenim pyxidem omnibusmalis 
refenam ciim aperuiifet, innumerabilia calamicatum aenera 
tumprimiim hominesinuaferjnr, vnatantiim fpenidoIi)la* 
brisremanente, ideft, inipfius orepyxidisconfiikatc. Sicc* 
nim Hefiodus: 

tt))sk yt6M«;(i«p6i3-/ zjl^is ui^oi zra;^ ci0iXS7ac 

fiin^ ^' oujtoBiIXttis cv KptniKnia-t ^«fiet(ri 

I|£7r7>i. hoc ell, — te<*men ab yrna 

D«.?2 Pandora leuatJotHm exiliereffer orbem 
Ctnaruminfei^ia ejfi^iet: Spesfola remanjif 
* Intus,^ e labrii tma jnb parte refedtt. 
OrigenesadacrdisCeirum lib.^.hancridetfabulam.Ridicu* 
lum,inq'iit, eft quod de dolio dicitur , qaod olim viuerent ho- 
mines ab^que malis, & ^raui dolore, & morbis moleftioribus, 
'^ (inx Parcx mortalibusdederat : fed femina manibus mngnnm 
doli) operculumauferens,ditfLidithominibus,&curas atroces 
partitaeft. folaautem ibiSpes intutiftimisdomibusintusre- 
licflaeft fub dolij labiis , nec extra cuolauit. Hxc Origen. My- 
j>x)tdora. thologitamenper Pandoram , humanum corpus inteliioidi- 
cunt, femineo nomine expreftlim , quod carnis debilitas mini- 
mo ex olui poreft.Lege Caelium lib.y.cap. zo. 

t^rrf i>t docuitj^c.] Hefiodus ab Afcra Bccotiac vico diilus 
cft.Virgil.6.Ecloga: 

— Ijos tibi d-int calamoSyen ac<ipejMuft 
Afcno (jttos antefeni. — 
Quje ttbiadejl ytoUtcrii ? cornix.'^ Quod vocem edat Cras, Cras, 
cornix Speiadiungitur. 
Qfen. Ofcen.] Ofcen, auis dicebaturolim ab Auguribus,qu6dore 

aufpicium facerer,ait Varro, 

Ef? henecumneqtieat, ^r.J Videturhocimitatus, & quidem 
mutuatqsejf ^uccomj Domitiano,vbiagiiur4eCoraice,quac 

paijcis 



E M B L E M A TA. lOJ 

paucis ante Imperataris moicem diebus dicitur eoitillcilUrd: 
ilrtiiTcctmH^XZs. quodoftcncum ficeftaliquis inicrprctatus, 
aiciprcSuetonius: 

iluper TJrpeio quxfedit culmine cornijt, 
EJlhens nonpotuitdiceref({ixit,erit. 

Qtti comites } honw Euentm, &c.] Duo hi Spei comitcs vana ^ 

quaedamphantafrnatain^eruntjneplustncdiiadfciatcxpedla- BontaeueHtu^ 
tio,quamfcrrequeantmirenmortales . Boni autem Euentus 
fimulachrum dextera patcram , (iniftra fpicam ac papaucr te- 
ncnSjfculptum Romaj fuHre fcribic Plin. libro 34.cap.8.& ^6. 
ca. 5 . Boni Eucntus, & Bonac Fortuna: (imulachra in Capitolio 
cxPraxirelisoperibus.Gyrald.Syntagm.i. 

'WigilHmfomniayana-pocMt.] Platodiceb;itT«if lXzri^t»s iy^H' ^pesvigilttm 
^torat itB-faTmt het^us ^^cm. qup yidccur allufiile Maio in i^""»<<»« 
Bucolic. 

— an qui amant , ipftftbi fomnia fingunt ^ 
Non enim eft qui verbis pollic faciie confequi , quam varias 
inanimo paciancur imaginationes , qui vehementer aliquid 
fperant. Atquehisinanibus fimulachris perinde afficiunrur,ac 
femet oble(5bant,vt fi iam tenerent quac fibipolliccntur. 

Vi^ilumfomniayana.] Pindarus Olymp.u. 
— Myt f*£» ui^fav 

'^dj^ifJi.iTUpi.mtet.riuicl- 

e-ufyXoXit^ctTiXTria^is. i4eft, 

Spes etenim mortalium, multa furfum, deinde ver6 deorfum 
vana mendaciafccantesvolutant. 

fcelerum Rhamnufia yindex^^c.] Quarlibet enim fperare,noa 
eftcuiuflibet. Itaqucinhocpraccipue illudanimofixurahae- 
fcat, Nc quidnimis, ^ 




\n dies 



to4 



ANDREJIE ALCIATI 

In dicsmeliora. 
Emblema xlv. 




KosTKX nouo mihifetlgerifuis ohtuttt anno, 
Udicq^ cliens ventn xenia, dixitjjabe, 

Trogreditur fempeTynec retro rejpicit vnquamy 
Gramina clm pandoproruit ore vorax, 

Cura viris eadem eH^ ne jpes fublapfa retrorfum 
Cedat'y & vt meltusfity quod & vlterim; 



R' 
< 



Vfticus quidam Alciati vicinus Kalendis lanuariispor- 

cinum caput pro lircnis obtulit . Hinc fibi Emblematis 

i^Atura. perct. argumcntum nadrus Alciatus,cx naturaruis(quidum filiquas 

ore reflexocolligir,remper vlterius progrediens, nunquam rc- 

tro afpicit) nem^e vt uihil procraftinando meliora femper vc- 



EMBLE*rATl. lOf 

ncmur,neque tcmporisaliquam particulam finamus cfflucrc, 
quodnon pertineat adaliqucm progrc/Tum , & rei meliiisgc- 
rendaioccafionem. Alluditautemadextremum (vtneinmi- 
nutulisetiamotiofumdcprehendasjad fy mbolum Caroli V. SjmhetwnC^ 
Imperaroris, quodcft V l x e r i v s. Quid fi hoc rcferamus ^°^* «^«»w. 
adftudij Philofophici afTiduitatem, vt Plutarchusfacitdifpu. '"^* 
tationede profedu morum?Sic enim ille: ci tS ^(Xotti^m cnt 
«5» A»jy««">;f ;i|«p\«jw^/5;e?»(57r?f , i$i<pi^ytiU '. In philofophan- 
do& virtutisitinerc nullaeftceftatio,nulIaperpetuiprogrcf- 
(usintermifllo. 

B,ofirA Hotto. ] Roftrum non modo dc auibus , fcd 3: dc aliis 
animantibus dicitur. 

cliens. J litigator, (^ui patronum fcquitur , vt ab co dtfenda* 
turiniudiciis. 




IUi- 



ie^ AflijREAE ALCIATi 

Illidtum non fperandum* 
Embiema xlvi. 




S P E "V ftmnl& Nemefis uojlris akaribus adfunt, 
Sdltcet vtjperes non titftquodliccat* 



R 



Ede&verePindarus Nem.8. 

vanaefpci imbelliseuentus.quo fpedlat Hotatianumilludei 
4. Camiin. 

Terret amhusltts Phaethon auaras 
Spes.^c, 
Spes rumNc'- Mcminimus infupdriori Spcm cum Ncmefi vnaexpre/ranl 
'^f/'' fuifTe j ex quo intelligi licercr , ilihil nifi c^uod fas & iuflum fity 

^uod^tte 



BMBIEMATA. tO^ 

<|uo(^qae fieri faclle poffitjexpedlanclum efle. Si quidem valde 
cftinfolens&temerariumambireqDa; nequeas aiTequi jautfi 
a/rcquaris,non tamen rueri aut reruare poltis. Occurrit exem- C«/if Aor^itu 
plum Caifaris Borgia Valctindrum Ducis,qui audacius quam 
aiiquis alius ciufdcm condicionisjmperij maicftarem fibi pol- 
licitus, militaribusaliquot vexillisappingicuraratilludvulgo 
ItalicOj O Cefar, onuUo, id eft, Aut Casrar,aut nullus : qui rao- 
dcm mortc mirerainterccptusjvaticinij locuminuenit.Itaque 
celcbrefuic illud Adij Sannazarij: 

^yfut nthtl.,aut defar yult dici Eor^w: cfuidnif 
Cumfimul eJr Cafar {>ojJit, ^ ejfe nihill 
Idemqucin eundcm: 

Omniayinabasyfperaffai omnia C^efar' 
Omniadefictunt,tncil>l*eJJenihit. 
Obiteraducrtendum diitifhon Alciati vi<leriequopiaftiGraB- 
co exprcirum,ve! nd imitationrm cffic^um: 
iX7rlJ)st j^ vtfiLiTii dj\iig TTV^ei €4)^«» mu|«, 
Tlui fB/j'19' tXTri^ti^yTlu) d' iva/^»icjt e^viif, 
Q^od iicele[;anrcr reddidit Poiiti.mus: 

Spemjimul ^ Nemefimpofita dicnt Euntn in OtA^ 
Sctlket vtfperesQmnia^nilhuhea^s. 
Scriplit&ineandcm ferme renrentiam lepidum epigramma 
MarulIus:quod quiaproxime videturaccederead Alciati Em- 
blema,hucadfcnbere nongrauabor: 

Qwenam h<ec tawfemptr tam Uta <f/?? optima rerum 

Spesbona.qu^ latenumOal potens Nemefis. 
jytix ma^t*^an comes e?i: vtndex maj^ii.vTuie duahtt» 
Templa tadmrf^erei m ntft ^«W liceat. 



Pudi- 



xoi 



AN DRE AE A LC X ATI 

Pudicitia. 
Emblema xLvir. 




PoRPHYRio, dotnmfi tnceflet insidihus vxoTy 

Dejpondet^ anmum.puj^ dolorcperit, 
Abdita m arcanis naturd eli caujfa^ fit mdex 

SmcerA \uc volucris certa pudtcntdL, 

AEli^nuscap. j 5.lib.i4.aic,Porphytionem muliebrispu- 
dicitiasobferuatorem tiXc^ matrisqj famiiias adiirterium 
fufpendiofuo indicare. Q_uod Arhenacus etiam ccmmcmorat 
Dipnofoph. librop.cap.iz.ex Polemonislib.^.eotam quapad 
Antigonum & Adaeam fciipfit , retulitqoe Le'.n-cus in Var. 
hill:.hb.3.C3p.i7.Aiuntitat]5 Porphvrionemdomieducatum, 
muliercs quae funt lub viri impcrio, dili>jcnier obreruare,ei u f- 

modi4> 



EMfiLEMAtA. tCSSf 

modique habcre fen'um adulterium admittentis,vt quando 
hoc cognoueritjdomino ngnificet,iibique vitam fufFocationCj 
vcl,vta!ii volunt^fufpendio adimat. quam clfe certilTimam 
commilliadultcrii nocam aiunt* Huiesautenireicauilaeltia 
abditisnaturjcarcanisjiantumque licet hinccolligercyquani 
turpc, quamquc abominandum fit adultcrium, cuius a(5lu vel 
clancularioauis ciufmodi vira priuctur. Itaque quanrumad 
inftitutum pcrtinet,haecadhibcri potelt pro ccrtae&ilhbarasr 
pudicitix (ymbolo . Hnius ciiam miracah mentioeil apud 
CajhumRhodig.cap.^.hb.io. 

wrtF^c^jpolluatfcadulteno. Iriccftus, velinccfttJmjeftfla- TnceJtMi 

gitiumin atiincsadmifriirti. Non.Marcel. (ed& pro quacunq; 

Ebidino^a poliutione Seruius accipir. 

deJppndetjianiiMim.] animum dcipondcre, apud Cfccroneiti T^e.fonder^ 

nufquam legi Budacus opmatur: vfum tameneiusloquendi ^*"^'"'*"'* 

formulaeapud Varroncm, Liuium, ColumcIIam notat appo- 

nit Plautin. ide Menaech. Pater ciuspoftquam pcrdiditpue- 

rum.animum defpondit. 

t^ditainarcanH. ] Cau/Tara occultam philofbphi appcllant. ^auJJa«catftM, 

Ttciimquaeritur, curmagncsferrum ? cuz: fucciaum paleain 

trahit; idianaturas arcanis cffc dicant^ 




Inri^ 



120 ANDREAE ALCXATX 

In vidoriam dolo parcam. 

EmBLEMA XLYI II. 




A I A c I s mnulus UcrymUego^eYluo Virtusi 

Heu mtfera albentes dtlacerata comas! 
Sitltcet hoc re^ahat adhuc.vt htdice GrdCo 

Vificereridr caujfaftet pottore doliis, 

fom Eml!c. T7 Xplicatur \d agalma ab Euftathio ad Iliados Homcricas 

mati(, JP^g.citaiurciueaPorphyrioalicubi. Quodepigrammatri- 

butum Virtuti,conditionem fuam deploranti,mutatum fuiflc 

a Muafelca Sicyonio, &inyoluptatemconuerrum ,cxaltero 

fa^um de Aiace, me admonuit dodtiflimus Camcratius. Hoc 



EMBLEMATA. iTi 

tf 3. £pi'grammat6n Grxcorum fumptiim. eft enltti tctralti- 
choQ A(c!cpiacli<;,quodhucad'cribcrenon piguii: 
tt^' iyet k Thet^av otfirtt fntfet x&f ef^i jceijttfia* 
tticu/Ttstvfji^c6 KeiPqti^ivx nsrKoKttf/.if^f 

ecS^Xo^^ay e:^xTU,xfiixre»t(<S Ki*Q/iruf. idell'^ 
i J>Uacerata comas, yi^n miCerabtUs eheu 
'^: . Cdnftieo ad cmeres hic Telamonta.U^ 
/■'^i^a dolore graui, n-ihiquodfram callida quondant 
^' Xttdictbvti Graiis ante iocat n fuit; 

Profopopociaell itaque Virtutis ad Aiacistumulum irifid^tis, vlrhttemftii 
& magnalachrymarum copia eiulantis, propterea quod iniu- i"'^^ 
fle lata (it a Gr^cis iudicibus rcnrentia de armis Achillis Vly fli, 
flonautem Aiaci,cuidebebantur, adiudicatis. Qjjo inteihgi 
daturjquoldam virosbonos plerumque iniquorum iitdicunx 
decretis angi,& iniufte de fuo iure deturbari, nullis tame con- 
dolentibus, aut opem vel corifilium prapftantibus . Eiufdem.o-* 
mninoargumenti fequitureodem j.hb. Epierammanomine 
Antipatri,exquo!iqnet Aiacistumulum fuirfein iittore Rhe- 
taro,vt ctiam Q_Xalaber:fed fuiHc prope Sigjpum Troix pro- 
montoriumponitPliniuslib.^.cap.^o.&Sozomen.hiflor.tri- 
part.cap.iS.lib.i. 

dtlacerata comvi. ] Signum dotoris grauifHmi. 

iW/cf Gr<co.] Jdeft, Agamemnone,quem prauum Atridetri ^gajulmfti^i 
trocat Aufbn.in Epitaphio Aiacis, quod etiam huc non incon- 
cinnepotuifTet referri . Videporronumalludat ad Prouexb. 
Grxcafides. Sed ispoftrcmo locusmihi videturaltiore<]ua-. 
iam confideratione indigere. nam cum dicit Jm refiabat ad-^ 
huc ,rtiudice Grrfco Vim-cro*, rem exaggeratipfa Virtus lachty'. 
narum plena.aiudicisperfona.Eftenim indignillimurn,vir- 
iUtemaGraecis ipfis , aquibusidomnium minimefuitexpc- 
^landum ,eie(5l3m , oppreiramacdefertam fuilTc . funtenini 
jraeci fapientiae nomine commcndati , quo etiam caetcris aliis 
lationibus praeluceant. Atquifi ida Barbaris profed:Um cflcc^ 
rercndum quidem aut ridendum denique fuerat* 



o 



th&^^ 



1I£ 



ANDREAE ALCIATl 

Infraudulentos. 
Emblema xlix. 



suii:o. 




ZQ^^ 



PIa r V A Ucerta^atrU ftellMus coTpora guttU 

• StiUio.qui htehras.c^ caua hti^a coht, 
inuidU , pratifj^ di itfertfpn bola pi^ us. 
.-li , ^^^ nimium nurtbm cogntta TLelotjpii ! 
. ^^amturpt ohtegtturfaciem lenttgtne quifquiSy 
Sit quihus immerfHS fleUto.vtna hibat. 
Hinc vindiciajrequens deCeptapelltce vtno, 
^uamformdamijfofiorereltnquit amans, 

PLinius lib.z^. cap.4. tradir e ftcllicnibus malum mcdi'* 
mcntum fieri . Nam , inquit, cdm ftcllio immottuus : 

Tll, 



I 



EMBLEMATA. II^ 

vino,eorum cjui biberinc, faciem lenciginc obJucit. Ob hoc in 

vngucnt > necant eum , infidiantes pellicum formae. A ciatus CrmenJleUia^ 

lib.i.P.irerg6n,cap.46.icicopioseratisnobis enarrat. Siccnim '"^'^* 

air.Crimen ftclionarusnomen fumpfit a ftcllion<.,'acenaliel- 

laca: c]uoci animal malc apud veteres audiic, fiue quia inuidum 

(ciim cnim eodem,c]uoanguis,modo pedcmexuat.eam con- 

fciiimdeuoratjtanquam vtilem eirc piocomitialis moibi re- 

mcdionorit,idcircoqueiic-)minibuspraeripiat, vt Plinius lib.8. 

cap. } I .atreftatiir) fiue quod ex eo malura medicametum fiac, 

<juo multcrcb decipiuntur. Nam ciim mortuuseft in vmo, fa- 

ciem corura qui bibcrint,lentigine obducic:ob hocin vngueco 

cum nccaiu, fi quae mulieres pe!Iicum formce infidiantur. qua 

cx caufla vcrinmile eft primo proditum id iudiciumraa cjuia in 

idaQimalverfuslit,vrcanit Ouid.Metamorph.5. 

— eluri puer orU ^ audax? 

Yndc&impudentiaeeftfymbolum,Grapceqnedicitur<5j9-««Xje- 

^(^, quiafiiwxiAisT?? «^??, concadu alper&durus. Haec 

Aiciac.nofter. Saneidcm Pi1niusl1b.50.cap. 10. nullum elTca- 

niiraldicit, exopinionecommuni,o,uod fra' dilenriusinui- 

deathomini:inde6;ft:llionum nomenin malcdicfVim tranfla- 

tum ferunt. Cceteiuin & hocadjcrtcndum , vtaudoris mcn- f^ot^m' 

lem apertJiis apcriamus,in plerifque animanribus certa<^ quaf- ^'^^^ 

dam notasclfe maligniraiis a natura inditas , vt caueamusnc 

quid inde noxac damnive contrahamus. Vulgo enim fcrcur ca- 

uendum elfe a fignatis, id eft, ab iis qui noris qnibufdam inf- 

^nes unt.DiciturenimIacpenuineroeum,quipedibusclaudi- 

cat,& aninii quadam claudicarcpartc; quique gibbo fit defor- 

matus aur ftrum3,aut aliquo generis ciufdem vitiojCaeteris in- 

fcftiorcm efie,& magis vcrfipellem;fi tamen ver.i eft parcEmia 

vulgorritaiViiiofum corpusvitiofijnatur.qimaginem efVeccr- 

tifiimam Qu^nd Homcrus in f.10 Thcrfite confirmauit, qui vi 

deformior erat,tant6 erar turpior,loquacior,.& {editiohor. 

ftellattn corporaguttk SuUio.] Virg.^.Gcorg. 

— f^P^ '^«oft«4 adeMt 

SttUio lucifugn con^t^acubiitablattU. 

Hucrcferam noninuitusdodtilnmi viri Turnebi carminade » 

Stellionis eadem animaduerfione,cx Epithalamio franciia 

Valefi): haecenim: 

Sic qute peQtcihtt^ nuptt infidiantur auarUf 
<^*i forma flt^i ejje doUnt,medicatapropitMt^ 

O } PtcuU^ 



SLI4 ANDREAE AICIATI 

PoCHUyguttaialentigint flellioqu£tH 
JnficHyy>t varip figneturtergore >uhf44 
"Dtfcolor,^ macnln Ituefcant orafubortU. 

fpoUu malui. prauijue doU.] doli mali.quem Seruius definit machinatio^ 
nem c\ uandam altcrius decipiedi cauffa , ciim aliud fi mulatur, 
aliudagitur.LabeoautemomnemfallaciamjCalliditatem^ma- 
chinationem ad circumueniendum & decipiendum alterum 
adhibiram, cppfctquc fine do|o raalo aliud agi poflc , aliud fi- 
inulari. 

Zetoty{>tu. -xtktypii.] ^«>.(^,acmulatio feu inuidentia, T«7r®-,forma. 

Hi ic mulier 2eIoiypa,quaeformacalienae inuidet. 

iMitigo. lenttgine. ] Lentigo , macula fubrufa , aut nigricans in facic 

aut manibus adlentis fimilitiidinem. 

ftlUx, pelltce. ] Pellex,quafi w«2i^| li mt)i^ccx)s,2ih Gell.lib.^.cap.j, 

vel a pellendo , quod vxorcm kgitimam c thalamopeilat, vcl 
qupd viium pciiicktf 




DqIu$ 



jEMBLEMATA.. 

Dolus in fuos. 
Emblema l. 



*M 




A L T I L I s alle^ator atias , & cjcruUpenniSy 

Ajfuetaad dominosireredire/uos, 
Congcneres cernens volitareper aera turmas^ 

Garrtt^in tUarumfe recipitj^gregem^ 
Trxtenfa incautas donecfub retia ducat: 

Obftrepitant captA^confcia at ipfafilet, 
Verfida cognato fefanguine poUuit ales, 

OfficiofaaliiSyexitioftfuis. 

HAcfimilitudine (cuius facile fubintclligitur apodons) Jreditotum 
proditorum moremnefandumaperte iadicatj quicum J'"*^'* 



O 4 



bene 



tltf A N D R E AE ALCTATl 

bcnevcllc{efinganc,vtlimulatis eiu^motii fadis &alIoquiif 
imLonant.eo lane nocentiores^quo verlutiorcs, babendi Junt. 
Sic enim plerumqueinlbntes &incaurosin i^notadifcrimma, 
veladcxrremum vfcjuevicas periculum adaucant&'compcU 
lant,(ed potiflTimum cum vel vitjc confuetudine^ut familiari- 
taie, aut etiam obfequij aliqua fpecie fucata eos tenentirrcti- 
tos,nodi:<^Lie cam tcnacibus il'igaros,vt Cefe hinc nequeant ex- 
tricare.quodegenereiuntvefpertiliones qu.dam,& fceleratif- 
l)mii'ycophant^(quorummultitudoquantumhistemporibu$ 
jiccreueiitjdici non poteft) qui virosinculpatae vitae,fimplices 
pl3ne,&: abomni fucoalienos,m naifam miferiarumpcrtra- 
buntinul!umqaenonmouentlapidem,vt,quodcftin Proucr» 
bio,mlaqueosindt'.cant; quam adremcuniculisquibufdam 
vttntur, cum impineunt ncmen dereftandi fortilegij, vel ct- 
iam ha^refcos , auticdae alicuius, vt fecuriiis magisque impu" 
ne ouiculamabomni cnminetam fcelefto,tam<^ue abomi-' 
pardo alicnidimum madlent, vel certe quocunquerandem 
modo exterminent ; fcvtinions illemiferculus hacalpcrfus 
labe ( rametli toto vitap tempore virtuti pictatiquc nomen tjc- 
derir) humanae locietatis pernicies,& peftis habcatur ab impc- 
lita multitudjae,qua: vt in vitium plusquam liceaccrcdula,ira 
obinconftanti^m maximam,quaEilli familiariscft,advirtutcs 
ip'as inucrtendum (ic prompta &paratafit, vt,qucdait Hac- 
cusJincerumauidecupiatvasincrurTare.Stdvtpaucisconrra* 
Jiam, quod genus hominum vtexitialius & magis auerian- 
dum,{ic & prxter alios,in quod leges animaduertant , dignifli- 
mum? Quodenim vnicedocuitoptimail!aomnium magiftra 
natura.hi rollunt, &improbitateiiiiquiorelabefadanr, nimi- 
rum vbi contrafuum ianguinem infidiantur, & in animas fuas 
fraudera moliiitur,vt loquirur Salomon. Id totura tamen tor- 
qu^ri meliiisfortaftepotefl in patriac proditores ,quales fuetc 
01 (ptXtTTTri^ovTfs iv>\id Graecos,apud O ynrhios Lafthenes. 
^oi,- ^lttlpi dllen at or anM.'^ KnTiiem a natandialTiduitaredidam 
vult Varro, 5.De ling.La». Altilis.quod alaturdomi.vel ruri,vt 
ga!'inar,&c.Alied>atorporr6abailiciedo.Sedaudiamusipfum 
Alciaciim.qui eadereficiib. Parerg.9. cap.i j.Plaut.in Mili- 
le, Paleutrionomen vete.atori impoltoriquc:eruoconucnies. 
vnde & 7r7th<^r ^{v^ , quai^' a!lecl:atrices aues Arifloceli lib, De 
hift.animal.v, turcuresvelcoluntbap, quaealuntur, vt aucupes 
gli^ 4lUcia«t,eo^^4e ^d coogeucres «^iendoi gdiuuent, quod 



EMBLEMATA. 117 

& in coturnicibus fieri con!ueLit,itcmcjue anatibus, tle quibus 
(eft enim aucupij gcnus valde iucundum J nos quandoqj cat- 
minericlufimus: 

^ltilh alleSlator atua, ^ urulapennai^ ^c. Harc Alciatus. 

gAirit. ] Garrire^quafi inepte ftrepere, Nonius. & propnum ^^^** 
cffeauiamquidam putant. 



Maledicentia. 

£ M B L EM A L I. 










Archilochi tumvlo wfctdptoi de manmre vcfpfts 
Ijje ferunt iltngu£ certufigilla maU- 



V 



Efpas tumuloaffixa: Archilochi,lin^ua; mala: petu'at-am jiUUdUitttnt 
ciFiCOcm arguuni : hx enim rauc* luuc & mordaccs, ;ed mta. 



y 



Dullam 



1X8 ANPREAE ALCIATI 

nuHam abiisncqueoblcdlationem, neque fruflum compara- 
repofIis,vtinecama:crdicis aiu mordacibus expedare c]uic- 
c]uam praeteraculeumdebeas. Hocaucem Arrhilocho intcili- 
giturfcriptorqoiuis. inloliraquadam vc borumpetulantia & 
mordacitatealiosinfc^fVans: inc|uocaa-;en neq; caram>nequc 
eruditionem pcdisdeprchcndere-.fed hocc^ntum notus,q '.6d 
audaciaminobtrei5landoma;ucritoftencare ,tamq-, praucin- 
notefccre.quam flarc gr.itis, &cum filcntio, vtioqntur Mar- 
tiaiis.Fuit vcrohicAichilochus Poera Laceda:monius,vcI Pa* 
tius , vt alij volunt , qui Lycambcn Ibcerum tam a:rocibus , & 
virulentiscarminibus infe6tatus eft, vt eum adcgerit ad la- 
queum. Hinc Prouerb . Archi^ochia edida, pro contumcliofis 
&mordacibus: &,Archi!ochipatiia,promaledicis : &,Archi- 
loehumtererc,proeoquodefti maledicentiadele6tari . Vidc 
Chiliad. Era.-mic, Quo pertinet Archilochi epitaphium cx 
j.Epil^ramm. Grxcorumiib. 

t(A^tt\u4 i?^tKateiTCt *j/t*e£^v, oih Xu)(,UfJL^r,s 

fififiS^ ^*> 7Tv.pit(4.ei-^oi ohtxopi. uyiTTST^ TsJ^ 

xivy.^ryis ruf*,'^» a (p*ix.a^ i^iC^ouivovs. hoceuj 
x^rchihchifU iacet hocin httoreteflui, amara 

CuitM yipereocarmittafelle madent. 
Sangmne ^xdnuit Muprum Helicona ,Lj/cambes 

Luget natarnm turf>ta lora trium. 
flofpes ahi taate, irrites nefotte crabronei, 
lllini in turnnlo cjuos habttare yides. 
Pindar. 1. Fyth, ajt le nollc conuicioaliquo Ixioncm a/ficerc, 
quod Archilocho conuicia non bene ccirerint. Sic ille; 

iySi e^j ;c?^^'* 

^'itiyH* ^oC)C(^ oiiiiav, yj/t.>(g(,^fteu/' 
^hi yo tKas 'ta!9.Tci7!roA- 
"K ca; ai^a.^.v.ei 

•j^t; t^/tr.7ncntct3^ot. id cft, 

Mcaiitem oporiec eftugere morfiim imbelJcm & impotcn- 
tem,mrtiedicetiam nempe. Vidi enim iam olim multa in cf^c* 
ftate poiitum conuiciatorem Archilochum, infen/is obtreda- 
tipuibuseautricura^& quali pingucm fadtum.Antifthenes di- 

cebat 



EMBLIMATA. 21p 

ccbat Dioacnem vefpis ellc rimile. Vcfpis cnim non magnum Ve/p^ tbtre- 
ciTealarum ftrepitum,aculeum aucemacutiirimum.Diouora- ii^^fores. 
tione 8 . & Srobajus Sermon. 1 r . 

(ertafifilla.] quac funt fymbola , certaeque notae hominis in- 
tempcranterlinguaabutentiSjVtquirnaledicetifrimusfuerit. 



In receptatores ficariorura. 
Emblema lii. 




esms^:?]. 



t A T RO N V Myfti7um^manust'tb'i,Sc<tua,pervrbem 

It comes,& dirU cmciacohorsgladmi 
4tque tta te mentiigenerofum prodige cenfes, 

Ouod tux complures alhctt oH i malos, 
^nnoum A^<&on, quipoliquam cornuafumpfit^ 

Infrdm cmbuife dsiit ipffui^, 

Stobago 



tlO AMDREAE ALCIATI 

STobseocitaturillud cx Phauorino , ni Fallor: Zcarip o ««• 
miaifJsnTUf T^t^ofopvv eczr' ccutoo KM/civ ifxijsttc^ , tcmi oi 
xoT^KiiTH? T^i^ov^ i(gtTii\uitait : Qu;jm.idiii< d im A:.ta^ou a 
cauibus,quosalebat, di''cerptuseft : ita parafui &:airentacorc$ 
cosaquibuseautriuntur, mi(cre perdunt . Nonnuliifelepu- 
tantinfigniorcs & quidem nobiliores , fi quofuis (icatio';, uul- 
liufquefrugishomines & ganconcs incrtes , domi & mcnlac 
fufcipiant , haud fano mentis oculo prajuideatci fc vna cum 
patrimoni)comminutidamno , nommis &c plcrumque vitjc 
iacluram facere. Tutillimos enim fe forecredunr, vtpoce t m- 
totamq legencrofofatellitio ftipati,5c tamcn nonaducrtunr, 
quanriconftat, quamquc noxia fit tam lubrica familiaritas, 
Ho vtdacle ,fic&appofite per(\rinxitin pi(SlaPocfi Bartho- 
lomaeus Anulushisquidem vcrbis: 

CarnihM in ceruum mutatum KCUonafumptk 
Membraiim prolJrij dirtpuere canes 

Kit^mifer «Hf dominit*, parafitos qutfjHti edaces 
Vafcit, adHiantum prtdaparata caaitTi-. 

$e qmhu* trridendi*m fu<^gerit ^ comedendum^ 
SeruH* ^ ex domino cor nigef e^citur. 
Qui mythologicatradlarunt, hocde A(n:aronefigmcntumad 
venaioresreferunt ,quifuasopcs mifcrcdilapidantin venan- 
diluxu inutili admodiim & fumptuofo: etenim a canibus, 
quosa'uerc,tand^m vltioncdiuinaquafi membratimdilania- 
tur.Nam tametfi nihilaliud fcelcrisadmittcret.nifi in co qiiod 
crogentinvidumcanum quod commodius pofTet mendicis 
&pauperie prcffisconferri : catamcnculpafatis habct gia -i- 
tatisadprouocandumiuf^am Dei praepotcntis iram , qoi tot 
bonanobisnoncflclargitus,vtiistam malevtamur. Eoquc 
grauius illi peccant,qu6d rebus ncccfTariis anim um non apph- 
cent , vtagricultura? , vt Rcip. vt alii^ honefiisadionibus , lcd 
omncm temporis vfnram collocantin vcnatu : quofit, vt ia 
vrgentem minusque fibi notam penuriam praecipites collaba- 
tur. Itaquc dici non ab rc poteft, eos non a canibus modo , fcd 
auibus & cquis ab^umptos ac dilaccratos. Palaephatus ait Poe- 
tas hoc figmento nihil aliud indicaffe , quam homines cauerc 
maxime dcberc , ne quid agant quod diis inuifum fit aut in- 
■ gratum,aut quod eos in iram prouocct.Adhacc olim omncs !a- 
bori fuiffe intentilTimos , propriisquc manibus vidlum quxfi- 
uiile , non Icruis auc exceris fua negotia , fed/ibi tantiim com^ 

iBifiile^ 



E M B LE M ATA. llt 

mifiltc: idcoqnequi labohofi cilcnr , opibns & facuftatibus 
pricajreris abandaire contraquifclcotiodedelv^ntjvolupta OtieJ!^ 
tfsconfeclabanturjvenationi &aie2dabantoper..m,in cxtrc *"*** 
tnam rernm penuria.ti decidifre,.!i, opibusexhaufto^ cfre,que- 
admod jm & ip(i A<ftaeoni contigit . Sed id fpeciatim in prodi- 
gos adolclcentcs non ab re iicct conucrtcrc , qui promi magis 
qua Ti condi, vt Phry^es fero (apiunt. & tum forte, fccl fruftra 
rclipi!cunt,ciim nihil eft afnpliuj. in locuhs. Sibi quidem mirc 
placcnt , cii.n fecundis fortunae vcntis opcs fuppetnnt ,quibus 
impudcntcs & ignauos gancones ( qui nuUum aliud fibi pcn- 
fum rcliftum habent, quam vt lautas culinasalTcdentur, alic- 
naquc quadra viuant) pafcant & cnutriant. At cxhauftis patri- 
moniis, quid reftat illis , nili vtahenacompilent , tandemque 
in malam crucem adigantur , ab iis relidi , lon|^umque valerc 
iulTi, aquibusin conditionem tam miferam , tamq; abieclam 
coacli funr ? Nonpigfthuc traduccre, qua? DionChryfoft. 
orat.io. Dc feruis.appofite lcribitjfenonputarcdamnaa ma- LocusDinm 
lis canibus plures accepilTe, quani a malis hominibus. Etcnim ^''^W* 
acanibusperniciolisvnum Aclxonemaiunt (inquitillc) per- 
ditiim , & hi^quidcminrabiem cumadli clTent: apcrniciofis 
vero hominibus dici non poflc , quot perierint & plebei) & 
reges,quot ctiam ciuitatcshi quidcm a feruis,illi autem a mi- 
litibus& latellitibusj ali) abamicisquiba!dam,nominetcnu$ 
amicisralijquidema filiis & fratribus , vxoribufque damna 
capiuntinnumerabilia Rctulimusiupracx ConftantinoMa- 
nalfc memorabile Michaelis Imperatoris exemp'am , qucm 
cum Ad^asoncdifcerpto acanibuscomparat : fiquidcm incon- 
fultoilli Principijquodabaircntatoribusobfcftus elfet,mifcre 
omnino ccflit. 

mawn.] multitudo , vt maximafnilitum manas apud Cicc- 
ronem in Philipp.& faepe alias. 

(>r9dige ] Cicero 5 O.^c. Prodigi/|ui cpulis & vifcerationi- '^''*%*' 
bus,& gladiator 'm muneribus, ludorum vcnationumqucap- 
pararupecunias profunduntin eas res, quarum mcmoriam 
aut breuein ,aut nu! lam !unt omnino rcliduri. 

aUuuollafna<'os.] Eaeftollje amicitia, vthabet Prouerbiumj 
a<lq'^od refpexit Martialis liK.i. 

f/unc cjutm vina tibi, quem wnfaparAuit amicumf 
Elfeputasjid<epeSiu« amicitn} 

\inum amat ^ c^ath^Sj^j^fuminaf^ ^TiuAymn tt. 

iHhlaf 



lii ANDREAE ALClATt 

Suhlato •ptno nuUnf amicut erit. 
E» muw hcltotty^c.] Tangit Adaeonisfabulam, qaani fii- 
se narrat Ouid.j. Metamorph. Hanclubenspraetcrco, vtvcl 
puerisnotilTimam. 



In adulatores* 
£mbi.£ma liii< 




. S E M p E n hiat.femper tenuem^qua vefdturiituram. 

Rectprocat Chmdeon: 
tt mutatftctemy vanosftwiitj^ colcrcSy 
Vrdter rubrum vel cvididum * 

Sic& 



EM8LEMATA. llj 

Sic & aduUtor popuUrt vef, uur anra, 

Hiansj^ cunda deuorat: 
Btfolum moresmuatur Princtpis atros, 

Albi&pudtctneftus. 

EXprefrumicle PlatarcKi libello, Dedi^criminea-iulato- ImblmAi 
ris&amici. huiushafcverba: o^jco^alaTfviS? totSj^- Pit^tacha^t^ 

a:ptf^tiruf' t(ff^ xoXu^c^ '^ls k^iois aaiiii^Aio/^ioyicwioii^u,^' 
fUTO)» Tmfi^v ,it^tt ^cn?^ei7r4 ra* M^fiiy u/xif*y,7'}i. ^du\a.loii <l^i" ^iUtorvt 
demomniao ]daccid:c vt Chama:.conci : (iquidem vt illeco- Chatnaleon^ 
lorum omnium rimilirudinem exprimitprxcerquamaibii fic 
a(Icatacor,ciim fe fimilem praeft^re non podicin his qu? dii^na 
funtftudio, turpiac]uaec)ueimitaturquantum poteft, Vcenim 
nonnu!Ii piclores impeT:ci,quia nequeant aifcqui qn.af puichra 
funt &:difficilia ,ia nacuis qaibufdim ac verrucis aut lugis de- 
pingendis toti lunc, &quxlibv-t repraefencantjpraetereaquae 
pulchra funt, qua^que iui^eniofi artiScii laudem mereantur; - - 
Sic &3lTen:ator,vc princiji viro cui a!rider,a!iquidgr.itum fa- 
ciar,ciusdiiigencerim'.c-turincemperantiam;iracuiidiam, fii- 
percilium , acerbiratem in li^ruos , diftidentiam in domefticos, 
&;cogaation2iunilo>. Nampracterquamquod fponte, nacu- 
rajque propenfioneaddeterioraprocliuiiefi, viderureo modo 
fibi longe abcir^ a vitio repreheiifionis,{i tnrpiaimitetur.Que 
morem vc baibaricis moribusct)nuenietiiTimuin,meric6per- 
ftrinxerfu auclcjrcs grauillimi : hoc enim vitio quod iaborarit 
Aicibiades, vtpote qui ingenio elTct vcrratili , & sd quiduis ^lcihLdes. 
comparato^naciiruTl Chamae-eontis habuiiTe didcus cll:. StA ^Ar.ibum ajftu 
niirum cft fane quod narrant de Arabiim quibuMam populis, tnxio, 
apudquos inualuic confuetudo, vcillorura Rcgealiqua cor- 
poris parte afTeclo,aut dccurtaco, populu-. cius regionis ^gri- 
tudinrm imicetur Principis, iil6.]ue membro fafciis lanaquc 
conaohiiOjiicinmcdium proiir.Quod idemde^curraquo- 
dam Philippi Macedonismemoria.'proditu^ccepimus. Ciira ScuryarhL 
enim inoppugnacione cuiufdam ciuitatis Argiuorum , vaus tippiJAace' 
Phiiippofuillet erutus oculus,po(tridicfcurra fafciafimilem ^"^- 
oculiiai circumligarus procefliile f. rtur. Idemque cum crus in 
quadam pugna Regi fra£lum elTct, in cius confpedum veni'C 
none:3tfolitus,aiuclaudicans, eodemciuecruiecolligato. Ea 

itaqus 



Ii4 ANDREAE ALCIATl 

jtaquceftalTentatorum raens,hocvnumftucliuni,vt imitetuf 
omnia,omnibus afl'enfumpr;Ebeanc,praftcrquamiis qu^funt 
anaturafualoni;iflime remota, nimiriim qux niucofimplici- 
tatii & innocentiae decori , ac pudoris & verccundiae rubori o- 
mninofitaliena. Nam iuxia Antifthenis illud , vt mcretrice» 
omnia bona pr<jter prudentiam,fanumque iudicium fuis ama- 
toribus tmprecantur : fic etiam aftentatorcs lis quibus cani 
agunt.VidePierium in ChamaeleontCjlib.iy.Hieroglyph. 

CksmMletH. Sem{?er1nat,^c.] De Chamaeleontc ficPiin.cap.j ?. libro 8« 

Ipfecehusjinquit, hiantifemperore, folusanimaliumnecci- 
bo nec potu alitur,nec alio quam aeris ahmcnto: & co'oris na- 
tura mutabiliorrmutat namque cum fubinde, & oculis,& cau* 
da,&toto corpore, redditquc femperquemcunque proximS 
attingit,praeterrubrum,candidumque, Lcgc Piouerb. Cha- 
mazleonte mutabilior, 

Recibrocat.] rcpetit,retrofleditur,vcl recipir. 
yefcttttr anra.] Allufio ad Prouerb. Vento viuerc. Populati 
aura vcfci,eft populi nugis aftcntirijvulgi mores infequi. 

etltr aHm & ^IU ^pudicinefcius.] Color albus mentis integriiatem, Tf 

'^'"' rubeus pudorcm (ignat,vt dicemus poftea. 




Eiqul 



EMBLEMATA. II5 

Ei qui femcl fua prodegerit, alicna credi 
non oporcere. 



Emblema Lnii. 




CoLCHiDos ingremio nidum quid congeriifeheu 
Nefcia curpuUos tam male credis auis} 

Diraparens Medea fuosfmfma natos 
Perdidit.&Jperaiparcat vt illa tuis? 



H 



Occx Graeco Archiae: 

ctkeM 'oKIw vyio-Hf 7T ^iizr^i3/ir, cv ^"hiS^lify 

fA>t^eiyis y^zrli) TniKiii) lOosoTfo^eisi 

P 



Typmt EmkU^ 
aaSH. 



Sicau- 



%16 ANDREAE ALCIATf 

Sic autcmMarullusexpofuit 3.Epigrammat6n: 
Quidyaga t9t terras yrbesq; emenfa yolucrn, 

ColchtaosinfeuoMdiJicai^remio} . 
Pigrtortbuijuetuii credtfrralefanafdeknif . 

\pfafi*osparti4« qu* laniautt atrox} 
N» fetM exofa tuos Pandione nat4 
Vhafiaca quicrtt perdere ftuitia. 
Brcuius reddidit Politianus,nimirumtribu$ hcndccafyllabis: 
Medeaflatuaefimifellahirundo, 
Suhcjua nidtficaf) tuofnecredM 
HutcnatoSytogOy quxfuos necAuit^ 
ScdbrcuinimeBorboniusnofter,vnodi{licho,vtcftTidcrc: 
Mede<eJfatuaeJ}:natoscuicrediiyhirundo} 
Fer altOi ^iden l^ec maflet vt ipfafuosl 
fUei Htnhi- Apoftrophc eft ad hirundinem , ad llatuam Medca» nidifican-' 
bendaeiqui tcm : pcrquam gcncratim intelligimus , caucndum ene.ab eo 
fdemviik- quifcmclimpofuit :veliis nullamamplius habendam fidem, 
<^ui rcmel vcl quoquo modo l£Eferint:aut iis nullo modo affen- 
tiedum, qui cum fua ma]etrad:arinr,vix aliorum curam com- 
mode gercr.Ncmini enim res aliena quam luadebct eflc cha- 
riorautcommcnd.itior.Qjiomodoenim fieri potcft.»(^jc&'y xi- 
;ij§s)jit£i»o» ttt^^ Toiis yilajs , ^veu 5nro» cit«»\aTpi«/f ; Id cxplicat 
Socrates apud Xenophontem lih.y^i^^fAyrf*. ncmpe colloquio 
cum Glauconc. Rcfert Plutarch. o» y>efx.i}i Tm^^yfiX. Gorgia 
oratorcpublice aliquando dicente, .vt concordiam fuaderer, 
Melanthius non fuftin uit.aiebat cnim de pacc eum minime a- 
liis verba faccredeberc , qui fibi, vxori & ancillae concordiam 
pcrfuadere non potuiflet. Idem in Laconicis : Agis Archidami 
filiusci minime Duci fidem habendam dicebat,neque credcn- 
dumiuuenumexercirum,quifuam ipfiuspatriam miferepro* 
didiflet.Id dicebaf Ephoris,qui Imperatorem qucndam lubri- 
cx hominem ^dd in hoftes mittebanr. 
Afftfci» Co/r/?;</oi.] MedeaCoIchisnominata,qu6dCoIchorumrc- 

gisfiiiafucrit,quae lafoni vtnuberet, aurcivelleris obtinendi 
corripicndique viam ei commonftrauir, fcdprius Draconc (b- 
pito.Tandcm ablafonercpudiata^quoscxcoliberosfufccpc- 
rat,interemit.Repc:cfabulam cx y.Mctamorph.Ouid. 



Tcme- 



£ M B L E M A T A. 

Tcmcritas. 
Emblema lv. 



"7 



m 




jHn PRiCCEPs rapttar, jrufiraquoquetendit hihenoi 

Aurtga, ejfrenl quem vehit oris equtis, 
! Haudfactle huic credasyratio quem nuUaguhernat, 

Ettemereproprio ducitur arhitrio. 

Slgnificatur nihil cicommittendum efle, qui in proprios Cuinancr^ ^ 
afFcdusnuIlumfibifumicimperium ,fecltemerehucatq; ^"'^^' 
illucconcicatus fertur,non aliterquam equus, quem nuUifrc- • 

ninuUiEqae habenae continenc. Similitudinem autem hanc 
mutuatuseft ex Platone, qui animum noftrum cumauriga, 
corpus vcro & ciuf3e afFediones cum equis comparabat.Iuxta 
P X quocl 



llS ANDREAE ALCIATI 

quodab Hieronymo e jam didum ert,(enfus corponim qua(i 
cquos cfle line racionc currentes: animam vcro in aurii a: mo- 
dum Frenacurrcntiumretinere. Mavimeenimcftefficiedurp, 
vtappetitusrationiobediant ,eamquencque praccurrant,nec 
proptertcmeritatem, ncc propterpigritiamautignauiamdc- 
lerantj finrque tranquilli , atquecmiii perturbationecareant, 
vtdocet M.Tullius. Locus PIa:oniscftinPhaedro, de duobus 
cquis bono&malo, & eorum aurigaratione :qu6 M.Tullius 
allufiire vifus eft i.Dc Republ. Vt auriga indodus e curru tra- 
liitur,operitur,eliditur,laniatur.Quem locum obferuauit Hc- 
raclidcs Pontictis Iib. Dc allegoriis Homencis, Locus hic , vt 
apparct,cMai;imiTyri) fermonc ^j.traduscft. Neqnevero 
gra"aborlocuiT»integrum fublegere : tSt» ^t rtis ufJpA-a-itKS 
<fci^«<« «r©? fo •^■«o» ('^tufi %ef7^07TSff(7n%ti rlw "^/v^Jnv •yriivu ret' 
f{Sf''it- 6)f*)^io;^9 uffisf--n yt^^-Tru^^hi rccfiiviu^rtSyivtoj^a , «^ijjcf 
^iv 'i^HTixvu}^ TmfouuT^ ^UfA.lw T:iy^vfis,(;(^tt<mii 5 >(^ urr^i^vixi t|»- 
viet*'»i^(j7rfi^eci> tjn/3j5 u^uofTan y^ XeiZrruj T*f «K^r, *> (^tv <^-. 
Jlet!tf4.ai }(pLf ,t(5 t(st.^ic6 '^v;c*> KSH f^^l^^vifA.Uyi tocF tsr) ta '«X^fiS'' roufduu 
iflZlZuff-,: f*iviS %oS i(^ KfiO)(itv (Zff^ful^cUrQh'^ «;t?''™* ^^* «viftJ»,;^ 
itf^y ecpfigkrf^ii(^ H$hu^tHrocsTiis-yniii>Qftiufeie(lieinvecrt^iUf 
ar«*7»^fe^r«*k(^ u>)t^u%i B^eiv ^»ftifiu(ietf'e y.\f eu/TafVjUKe?\ec^f 
i(ffj\u^yi^uy<^ H^ ijQ£^rK?,e ^iy^f.tuhs 't innDces )(sfji ifiT^r.Krff^ , 
« ^( vuS-iis i(cfj) c<«?vtXt;,aiv^, el[( uvlMvjfp^^ ^ crniK^e^pait )^ , 
Ttt^^vo? iiii. S u»fi^is^irtu<r(A.iiov^^ur\6iTe* Kvicy^ov . xecTjjt y.iii(A(9 

X^TK<r^ C(4JTi!yf(^TU tIoU i^ ^tU>USlVOtT(^'izS ZFiS \vf4.luJ u\ont <P^pO» 

%%v i^ r^ ui{37\urtj> iTTTrw ■ssuvre'u^iis^\^u(pifcf»fOvouJru Ktie^fOt 
^ari IjQpHs yjM ""^^t^i^ KSH^'^}^^'^ • 1^91^«^«««»"= ei>.tKQ^veis Kh~ 
tus vZv ^( rrS B^vf<.iKu (7S-I )(goKao-eis zs-u^T^wis-us.Qu^X LaiineJta 
f >.nant : Veriim hic vnus inuentus eit modusab iplo Deo, quo, 
humana conditio minorem fe cfle diuina fateretur , propterea 
fcilicetqupdanimum terreftricorpori, tanquamaurigamim-, 
pofuitcurrui, cuius& habcnarum fuftinendarum &incitandi 
vimellethabiturus Huicenimauriga?,fimulaurij»andiartem,' 
vir^fque tn didit:fimul etiam liberum abuteda: ariisarbitriuni' 
dedif.qui poftquam infcenderircurrum, & habenasacceperit, 
fi quidf m fe^ix beai iifque animus fit.memoriamque habeat.fc 
iuflii Dei (ublatum efle ni currum , validequeaurigationcni 
regere debere,nimii<um habenas moderatur,regitque currumj 
&cquoruratemcriratemcontundit . Atequidiucrfum appc- 
tuac cUrfum jtemere^uc huc atque illuc xapiunt curru m ,hic ad 

petulaa-» 



EMBLEMATA. Xl^ 

petulaiuiam, ingiuuiempccontumtlinm, illcad tcmeritatcm 
att]ueferociam,aliusver6tarclitatem,molljtiem,reruitutem, 
fatuitatem,atque humilitatem fecSlatur : cuiufmodi fediuoni- 
bas diilrjdus currus,aurigam conturbat : & fi equorum vnius 
impotens vis caeteros vincat,fertur currus pro libidine vi^loris, 
Quofit, vt vi(flriceinterdum petulantia , vnacurrus &auriga 
ad contumtrlias,conuicia,impuriiates, atc]ue alias nefarias,iT)i- 
nimeque linceras voluptates: interdum verodominanteira- 
cundia,in multas variakjuecalamitates vterqucferaturinprq- 
ceps. Hdcetiam referam commodeillud D.Cypriani, ex lib. CjpridmUcw* 
Dedi ciplina& bonopudicitiac : Coerceatanimus,ait,ftimu- 
loscarnis, refrenetimpetum corporis. Accepithancenimpo- 
tcftatem,vt illiad impenumeiusmcmbra fcruircht. Etquafi 
lcgitimus ac ptrfedus auriga vltra conceffas corporis mctas 
cxtolicntes fc carnis impetus, caeleftium praeceptorum habcnis 
refledat , ne vltraterminos fuos curriisiftccorporis raptusia 
periculum fuum (ecum & ipfum rapiat aurioam,&c. 

lnpr<icepsrapiturfruTiraj^c.]A.\\ud\tadi\\\id Virgilianum, 
— fi uTira rettnacula tendens^ 
Fertur eqt4H attrigay neque audtt currui hahenas, 
& ad Proucro. De currudelapfus, Lege Chiliad. Citatuser 
Platonelocuseft inPhjEiro ,qui explicatur commodiftimea 
Plutarcho, QuaEftionum Platonic.8. 

ejfreni quemyehitorn.] Manifcfta allufioadParccmiam, Os 
infrcnc. 




Ince- 



130 



ANDREAE AL C I ATI 

Intemeraiios. 
Emblema lvi. 




Stulti Prin- 



A s p I c 1 s auYigm currus rhaethontapaterni 

Ignimmos aufump^ere Solis equos-y 
Maxima quiposlquatn terrU incendiajparftty 

£fl temere infejfo lapftis ab axemijer. 
' Sicplaique rotisfortitn^ adfdera Reges 

lue^iyambitio quos iuuenilisagtt; 
Voji magnam humanigeneris clademq^fuamj^y 

Cunclorumpoenas denique dAut fceierum. 

PHae.hontis cafiis hic traducitur in Principes quofHara 
Duccf^ij iuueailiter exultantes,c^ui magno fuo fucriiniqi 

malo 



EMBLEMATA. t|X 

malo cundVa furrum & Heorfum verrunt : cumque quod volut, 
omnc fibi licere putentj non mirum eft , fi infblitam malorum 
lcrnamfecumaduehant. Nihil enimaliud affcrrc poteft tam 
caccapr3:ccprquetemeritas,quamcerti/rimum populidifcri- 
tncDj&intcrdumexitium. Hoccnim fibiquafipcculiarcha- 
bct ciufmodi ambitio,vt quoquo modo pollit,omnc fibi ius & 
dominandi facultatem vlurpet atquc corradat .. Quod ii illi 
quandoqucrefipifcant (quodfeienon fit,nifiacceptodamno, 
coq ue grauiffimo) id fanc contingic, poftquam vulgus decidit 
in grauem fortunarum omnium iadluram ,vt fpei nihil reliqui 
habeat.fere fit enim ,v t Principes ilii fatui & excordcs,co quod 
habeant in alios imperi j ac potcntiae , pro fua libidinc miferri- 
mc abutantur,&quafiprodigant in Rcipubl. detrimcntum, 
Vitio datur Agamemnoni, quod ambitiofus magisquam cor-" 
datus fuerir ,qui pro vna Helena toc rant ofque hcmines ad n c-^ 
cem poftularit, fuolque ad eandem belli aleam prouocarit. 
RedlcFlaccus: 

Fabula qut Varidlt propter narraiur amorem 

Grtecia barbarie lento collifa duello , 

Stultorum regum df poffulorum continet tesitit. 
Noncft ambiguum, quin fecurius acuum traduxiiTcnt, & glo- 
liamcredomelioremfuifientconfecutitresnobiiifiimilmpc- 
ratoresCyrus, Xcrxes, & Alcxander, (\ fuiscontenti finibus, 
tnaluificnt regna propria tutari & adminiftrare,quam armo- 
rum alca plus quam par cftet^alienis inhiarc.Itidcm & infiniti 
alij,quorum e&ratiorambitio, regnandiqj cupiditas,&fuum 
& populi innumerabilis intcritum accerfiuit. Conftantinus 
Manalfes, Annal.de Michaeiolmperatorehiicinmodumfc- 
ic fcribit : (quiaenim Grajcanon fuppetunt, Latinam verfio- Michaelh?}, 
ncmhucconferre non verebor: ) Vbi Michaelus m aturam ad /^r^roy. 
actatcm peruenit , iamquc folus amplirudinem negotiorum 
impcrij procurare coepit , rcapfe veru illud probauit efie quod 
eft in fabuIis.Quippe mox vt alter quidam luucnis Phacrnon, 
curru confccnlb , totum Romanorum imperium perdidit,& 
ipfc dc auito patrioque rcgno, veluti quodam curru,cft detur- 
batus & cxcufius,non pronus tantum cadens , fed etiam dcor- 
fum laedcns. Q^pp^ luxurioli humida:quc vitxfcdcdidir, 
velutalter Nero, immodeftus in vino, animoeffeminato,im- 
pudicus, tcmulcntus , omncm pecuniam in collufbres exhau- 
ries,quierant (curr«impuri,curruum agitatorcs,mimi,primo 
P 4 ftatim 



152. ANDREAE ALCIATI 

ftarim diluculo temulenti? dediti,delicia$ ciborum & fuauium 
obfoniorum auide quaerentes , totos dies apudinucrccundas 
mulicres exigentes, potores, ludiones, libidinum flammis fu- 
rentes: qualis fcilicet olim erat illeSardanapalus ,rex Nini- 
uitarum , &c. Quod dum meditor , vltro lefe offcrt Caroli 
vltimi Burgundiac Ducis fatum deploratifTimum , qui pro- 
pter virtutem bellicam, & ditionem amplifrimam,intcr Prin- 
cipes fortunatiflimos haberi potuiifet , fi vim ingenij , qua 
pollebat , & magnitudinem animi , qua fc terribilcm e5e- 
cerat & formidabilem ,ad fua potius afleruanda , aut faltem 
augenda , quam ad extera expugnanda conuertiiTet ; necfanc 
tam infelicem morte obiilfet. De his tamen alias fonafTe com- 
modius. Huc refer Adagium , Aut Regem , aut fatuum nafci: 
&, Habenas ignarus non traftet. Phacthontis fabulam habes 
a.Mciamorph.quam alij alio transferunt, nimiriim ad infignc 
quandam conflagrationem , vt Plato in TimaEO,cui Lucretius 
lib.^.fubicribit. FicinusairfuifTeCometam vaftumnaturafo- 
larem,qui tandem diflblutus ,intolerabiIesaeftusconcitauerit. 
l^cge Cael,Rhodig.lib.i4.cap.i i.Sed haec pricter rem. nihil e- 
nim artinet in iis immorari, quae ad Emblematis explicatione 
nonpropriefaciunt.Siquistamenamplificarevolet,apponerc 
huc potes excmplum Flaminij Confulis, cuius temeritas infi- 
gne detrimentum fuae Reipubl.attulit. Valer.Max. i . cap.6. 
Phaethontis cafum ad principes improuidos,ambitiofos,fuiq; 
officij minime memores torfltetiamDioChryfoftomusora- 
tioneprimade Regno. 

Igniuomos equos.] Quatuor equi Solis naturam illius igneam 
indicant: PhIegon,a <pxiya), quod cft inilammo : Pyrois , quafi 
ignitus,^'TS^p(>f: Eous,ab «aif,aurora:Aethon,quafi ardens, 
Suntquihisequis quatuorhoras iuxtaSolisexortumappare* 
tesintelligi velint. vndc eft illud, 

H<f iubet,h4cjpkndety dein h^c eaUtJUa tepehit. 
Malim ego a ftudiofis legi diligentcrquae deiis Solisequisha- 
bet Ouid.i.Metamorph. 

Sicpleriijutrotif^drc. ] Similitudinis eft «ToVtaois-.Fortuna: ro- 
ra,cuiia,(^det,tributa eft,propcer varietatem & inconftantiam. 



Furor 



E M B L E M A TA. Ij J 

Furor & rabics. 

Emblema LVII. 




O R A gerit cljpem rabtoft pi^a leom, 

Etfcriptum mfummo margwe carmen habet, 
Hic hominum esl terror^cuiuspojfejfor Atrida: 

Talia magnanimus figna Agamemno tulst, 

QVorundam Principum & Imperatorum rerocia& imma- S:^nAfen- 
nitaslignisplerumquenocisciuevcxillaribiisexprimitur, «f^«- 
ita vc quid in animo reconditnm habeant, racitis hifce fymbo- 
lisapcncoftencenr. Quid enim hgnificantineiufmodi rtem- 
matis Vultures,Gryphcs.Dracones,Aqui!rE,Leones,c]uam ra- 
pacitatem,ferociam,internecionem,formidincm,& cctera gc- 
neris ciufdem,(^uae perpetuo (anguinarios Ducescomitanrur? 

P 5 Atvc 



1J4 ANDREAE ALClATt 

Ac vt carmen noftrura explanemus , habuit A^amemnon cly- 
pcum,in quo eiTet depidus Lco ad tcrrorem afiis incutiedum: 
quod quidem fcutum in Olympix fano per aliquoc tempora 
pepcnditjinfcriptione etiam adieda: 

hoc cft, Terwr hk eTi hominnmjqui^ue huncgeutyeTi A^amemnen. 
Lco quidem vti pro fignoroboris & vigilanti? apud Acgyptios 
habebatur : fic & ad terrificum hominem, qui reliquos afpedji 
(blocofternaretafrumebatur.teftiscftPicriusin Lconctmcmi- 
nitqi eiufdcfcuti Alex.ab Alcxand.^.c.ix. idquccx Paufania. 
Redle itaq; Plutarchus in Ariftide: Hanc iuftiappcllationcm, 
inquit, rcgum &potentum nuUuseftprofecutus: i?iM TroXiof- 
xiirvtj t^ Kl^vto) i^ »<>6ii^^8j,t»/o/ ^t ilro) f^ ii^xis V^g^y (2J©a— 
ci^^(^of^oi,7iw^<!nTiisQietiif(S/^7*ii efltwitfiiots, miotKi, f«<e^«ir 
%t{w ^ Tw^erJjf 4*1** «^'«'rSvTTf : fed potius didi funt vr- 
bium vaftatores , fulmina , & domitorcs : alij etiamaquilx & 
accipitres vocari maluerunt,a vi & potcntia ,vt apparet, raagis 
qgam cx Yirtutelaudcm & gloriam ampledcntes. 




In eos 



EM B LE M AT \. 



M5 



Incos qui fapra vires quicquam audent. 
Emblema lviii. 










J^/S^-fe^^/^S^/^SwSS? 



D V M dormitydulcirecreat dmn corporafomno 
Su^picea,& clauam C£tera(j^armatenet, 

Alciden Fygmxa manusproflernere letho 
Pojfeputatytres non bene do^afuas. 

Excitmipfe, velutpHlices,ftcproteiit kosiem, 
Etfrm impltcitum peUe leonis agtt, 

Plndarus Nem. i o, ^?w6«ra «^'/e^' ui^e,a7nts *e/<itXei9 xpsoj-tf . 
»tff.icl eftjDifficilis pugnaeft,forcioribusrepugnare vclle. 
quod miid declarat in Vrania Herodocus: yjij J^uvxfj.ts -Jsrip uf- 



23^ ANDREAE ALCIATI 

B-puTHkiv ")) S^uffT^?®- <«■/ yJiivzs-iffiHKtts. Apologus hic admoncf, 
nihil prsEtcr viresaggreaiei](Ium,necvlliimrulcipiendum ne- 

fotium,3d quod pcrficiendum vires no fuppetant. Rede Pin- 
at.P\'xh.Z-^HP>i>(^B^ otvTot «« 7ni9T6i ofXffiiTftt. oporcct quiic^i 
fuimodulum ;pctl;er.Sic Propertius: 

TurpeeTi tjuod necjuej4 caffiti ftrnimittere J>enduif 
Et prejjum infiexo mox dare tergagertu. 
Et Cicero i.Officior. Suum quilq; norcat ingcnium,acremqi 
fc & vitiorum,& bonorum fuorum iudicem praebeat,nc (ccni- 
ci plus quam nos^vidcantur habere prudentiaerneue hiltrio vi- 
deatin {cena,quod non videat fapiensin vita.Scd,ni fallor,c6- 
ucrti fabala in eos poteft, qui licet tenuis fortunae fint , aut in- 
genio non perinde valeant,audent tamcn potetiores,vcl etiam 
dodiores impctcre,quo ex conflidu nihil reportaturi fint prq- 
tcrinfamiam &detrimcntum. Allufioeftad Prouerb. Cum (is 
nanuSjCede. Quodintellcxilfevidetur Ammian. Marcellinus 
ii.lib.vbimagnanimitatem luliani Imp.cclebrat, & maledi- 
corum ineoconrcmptumilludextulit prouerbiali fchematc, 
coq^ue cruto e Gra:co apologo quopiam : Fruftra,inq uit,virum 
circumlatrabant , immobilcm occultis iniuriis , vt Pygmaji, 
Thiodamasagreftishomo LyndiuscumHcicuIc. Quoinnuic 
lulianum nihilo magis commotum fuifle fufurronum & bla- 
teronum aulicorum iniuriis,quam Herculesille uiyxX«(n»(*.(^ 
yjj) ftiyxXo-^v^^ ruftici hominis conuiciis, aut Pygmacorura 
infultibusexterritusfuerit. Meminitetiam figmetihuiusPo- 
litian.in Epift.his quidem verbis: Vincerc non magis tc potui, 
quam Hcrculem ridiculi apud Philoftratum Pyc;mxi,quosil- 
leomnes correptosleonispelle inuoluit, &c. Meminit&AI- 
ciat. nofter Commentar. Dcquinquc pedum praelcriptione." 
H.TC cum meditarcr, commode ^c^t hiftoria Pygmaeorum ob- 
tulir,qiiam ret.ulit Philoftratus in fuis Imaginibus , vndc pcr- 
fpicue video Emblcmahoc pctitum ellc. 

Suhpicea.] Piceara,quintamcedrifpecicm cfledocetPIinius 
cap. lo.lib.r^. 

^lciien. ] Hcrculem,vcl ab Alca^o Amphitryonis & Pcrfci 
patre,vel ^ tw «X«??, a roborc & fortitudine didlum. 

Pygm^a nuMus.] Pumilionum autnanorum<nulritudo. Hi 
homunciones cxrremas Aegypti partesinhabitant ,agricola- 
tionidediti,fubindecumgruibusbclIumgerunt. Plin.libroy. 
cap.i.aliisque locis.Gelliuslib.^.cap.^.Cael.Rhodigin. Iib.4. 

cap.^ 



I M B L E M ATA* Xjtf 

cap. 1 .nominis origineni norat,iel<;mciuc terra cdiros facit,cap. 
i8.iib. 2 0. Exiftimar tamen Cardanus Dc rer. vaiict. lib. «.cap. 
40.contra quorundam opinionem ,quifabulolos Pygmasos 
faciunr,reuera Pygmaos c/Te.Scd hxc ec^aOa-a'ietv<n,if, 

projfernere letho.] fuffocarc, clidcrc. 

yirti nonbene do(iafuaa.'\ PhrafisGraEca,pro,n6bencdimcn- 
fis luis viribusnullaraiionchabita imbcciilitaTis fuaru virium. 

'Et feui impltcitum,(^c.'\ partim eorum contriuit vt pulices, 
partim rccluiit infmu. Leonina auttm. pellc dicitur vfuspro 
thorace Herculcs poftoccifum in 'ylua Ncmea lconem cru- 
delifTirrum,de qi opoflea. 

Impodibile. 
Embeema lix. 




A B L V I s Aethiopemquidfruslra^ahdefinc, tiQclis 
/llajlrare mgrm riemopotefi tembnti» 



ExLa. 



XjS ANDREAE ALCIATI 

EX Luciani Epigrammatctranftuiit.ficenimhabet: 
«V Ti ^iatIlu vi-uTe^s ^iuec4 )v^iyji\ 'ti^io Te;^»«jf . 

» d^VtUC-Mf ^¥6(^1 fot VVK7ttf(giJ>lXteCS-Cl4. 

quod idem ab Erafmo fic eftconucrflim: 
^_^bluii AethiopemfrtiTlra. ^uin def:nUanemi 
hlaudrnquam efficiesnoxfit yt atradies. 
Idautcmex apologoquodam Aelopico manafTcpIanumeft: 
cjuoquidem fignificatur , '<j7jftf»8cr/»;«i^i;fl-«f as (G!^n>.^oi'dui 
a^y}.\v , naturas manere « fuum habucre principium. Pindar. 
O lymp. I 3 .otfign^^i h xfu^aj ro e^Cyyctiis ^.S(^:DifiiciIc cft oc 
cultarc morem ingcnirum.Idem Ariftophancs Vefpis: ^cnrti-' 
tttf ^?vi7ro» <^i5(rEfl;?vj»£;yif7jff«ft : Tcgeredifficilc cfi:€]uam quis 
naturam. habear. Succurrit illud Ciceron.ad QJratrem :hoc 
nuncnoncontcndo,qu6d fortairc cum inomninatura ,tum 
iamin noftraactatedifficilceft mutareanimum , & fi quideft 
penitus infitum moribus, id fubito eucllere.Quo refcrendum 
Diogenis apophthegmas qui ciim improbum qucndam & 
proteruum cadigarcc , rogatus quid faccrer : Aethiopem , in- 
quit,abftergo,vtdifficultcrcandidum reddam. Q^uod in gc- 
ncredehisomnibusintelligi potcftjCjuae nullaartcnuilaquc 
induftria corrigi aut mutariqueunt. Std fpeciatim hoc tor- 
quebimus in ea qux fucata funt & adulterina, vt ^^loriam ina- 
ncm, non vitae mcritis , fedprecario empram , cuius omnia fi- 
mulacra, vtficdixerim,tanquam flolculi celeriterdecidunt: 
quandcquidem fimulatum quicquam nonpoffit effediutur- 
num , & fi6la cito ad na;urara redicrint fuam. Veriffimum c- 
nim d\ quod ait Flaccus, 

Naturam expeUoifurca , tamen yftjue recurret. 
Vclhoctraducemusadmores indociles,&indomitam quan- 
dam naturam,qu£EnuIla vi autarrc mircrcercpotcft, vt func 
etTerataquorundam ingcnia, a quibus non pofTun: auelli qux 
rudibusannisprimumperccprafunt. Nam 

QuofemeleH imhuta recens,feruahtt odoretn 

Tesla diu. • — 
Taraetfi cnim ad tcmpus definere videatur in plerifque cacoe- 
thes,m uttaque prohibeant a2tas,mctus,& magiftrijcius tamen 
habitumdclere, nedum compefcere,fere noneft qui poflit. 
AfcribamhucEpigrammalcpidum AnuIiexpidaPoefi: 

Irdocile ingemum ft pergoA yelle docere^ 

InfeUx operam perdM: ytfi^uiiafeUum 

Iniom" 



EMBLEMATA. ty^ 

Jn camffim Joceat parentem currere fren». 

Qmcum quacirupedum in morem yideatur equwum 

Tollere pojfe caputy grejfUtglomerarefuperbos: 

Hunc tamen autfrenUy autft CMlcaribm yrges, 

ty^tfriculu demittit imqu<t mentii afeUtt» 

\n terramy fjf pedibm poHicii calcitrat. ergo 

Defme : nam nunquam ars naturam yincet^equtu^ut 

Nunquam ex degenerijietgenerofm afeUo^ 

'Etnunquam exfloUdo cordatttt fiet ab arte» 
^^y^oluiiAethiopem.] Hucpcrtinent Prouerb.Erafmi, Aethid- ry^thkpi ntn 
pcm dealbare: &,AechiopsnonaIbcfcit.t|aarcfcr&iIlud Na-'*^^'^^* 
zianzeni '.Tvuo^^etKti cvk ^cnrl^fTBtf ro i(^T«57>cTtfV ,»^'«<3jo%|/ t» 
fiiXcuf, hoccft , Pardus non deponit pellis maculas, neque ni- 
grorem Acthiops. Refcrtluniuscentariay.Proucrb. Si quid 
de Acthiopibus pluribus rcquiras,confulc Plin. lib.j.cap.S. & 
cap.jo.lib.^. 




Cuculi. 



14© 



titri. 



i^NDREAE ALC I ATX 

Cuculi. 
Emblema lx. 














■^t 



RvRicoLAs agreHegenmpleriquecucuUos 

Cur vocitent,qu£nam prodita cauffafuit^ 
Vere nouo cantat Coccyx^quo tempore vites 

Qut non abfoluit,iure vocatur iners, 
Ten oua in ntdos alienos .qualiter tlle 

Cui thalamumprodit vxor adulterio. 

ID nobisluculenterenarrauitAlciatusipfcmetlib.y.Parergj 
iuris,cap.5.hisverbis: Cuculum vocant,c]uimatrJmonij lui 
incuriofiis nt,c]ui(^ue vxorem iuam mcechispcrmittat. Cucu- 

bitarc 



EMBLEMATA. I4I 

bitare vcrbumconfinxerunt,quaficuculitare. Ego Cuculoj 
pcculiari conuicio agricolas didos apud veteres legi , quine- 
gligentes,(bcordes,tardique eirent,qu6d non prius putatas vi- 
tes naberent,quam cuculus canere ccepiirct. Horatius: 

— magna compeUans roce cucuUHtn. 
Graeccj6o«>ctf|4vocedicitur, vtappareatveteresGraecos ypfi- 
lon per u eo more quo nos Latini facimus, pronunciafle. Rc- 
centiores G ram matici C uculos dici hos homines putant a na- 
tura auis, qu2 in alienum nidum , maxime Hypolaidis, quam 
ipfi CurucamvocantjOuafuatransfert. Sed hacrationc non 
cuculi,red curucae dici debuiflentiCiim non ipfi in alienum,fcd 
alij in fuum nidum congerant : vnde & adulterium di<5lum, 
quafiadalteriustorum.Hadenus Alciat. Aititaq; Cuculino- 
men abufiue in eos efie tradudum, quorum impudicajfunc 
vxores; cum ij contra cuculi potius vocari debcant, qui alienas 
vxorcs adulterant,habita fcilicet ratione naturae auis^qu? fua in 
nidis alienis oua ponere fbleat, Idcm rcperies Adagio Erafini- 
cOjCuculi. Vide Plin.i8.c.i6.& Pieriumlib.z^.Hieroglyph. 
yere nouo cantat Coccyx. ] vnde & pro verni temporis fj'mboIo 
adhibetur Cuculus.Sic Hefiodus: 

\t cantum audierii quem reddit ab ilice coccyx. 
^uo tembore -pttes^^c.] IUud efl quod Plinius ait , probro Co- 
lereobiicivindemiatoribus, ficuculus eos deprehendifret vi- 
lemputantes. &Horat.i.Sermon. 

Tum VrMefiinuifalfomuUum^uefluenti 

Exprejfa arhuTio regerit conuicia^ duriu 

Vindemiatory^ inuifittijCuifepe yiator 

Cefftjfet^magnA compeUam yoctcucuUum» 



Vcfper- 



141 ANDREAE ALCIATI 

Vefpertilio. 

E MB L EM A LXI, 




AssvMPsissE fuum volucri ex Mweide nomen, 
Socraticum au^ores Cht&rephoontaferunt. 

Vufca virofacies^^ftridensvocula, tali 
Uunc hommem potuit commaculare nota, 

CHaerephon Athenienfis, Socratis difcipulus, tam perti- 
naciterlibris incubuiflefertur, vt lucubrationibus no- 
ChxrephoNo- fturnis extenuatus, maximum pallorem maciemque conrra- 
xeru,vt vulgari loco Noctua,vel,vt ahis placet, Velpertnio fit 
yocitatus. Apud Ariftophanem,m macilentum & pallorc con- 
fedum petitur didleriura prouerbiale , >i^\i sHjoiu-m ^exjpiipaf' 
T^ Tj) ^««-«j uihil natura dilFcrs a Chxrcphome. Philoftratus 

inpias^ 



Ifita diiitn. 



EMBLEMATA. 14 1 

in prxfat. vit. Sophirtarum , duos f uifTe eitis nominis tradir, 
quorum alter B uxeus eft cognominatus, C[u6d admodum pal- 
lidus eiret. illeenimlucubrationenimia languine iaborabat: 
isqueelt,qui cognomenhabuit Nodluas. Alter iniuriusqui- 
dam homo fuit , impudentiirimcque momordit, qui eriam 
Gorgi;E ftudium taxare aufus fir.Priorisillius meminit Caelius 
lib.i^.cap.i.&Erafm.in Adagiis,prou.89.Atquantumconii- 
cere cft , id non torqueturin pallorcm qui ex ftudiis contrahi- 
tur, fed in labes quafdam corporis , qux animi vitia produut. 
Q^enimoculos habent a£gros,a{Iiduisque lucubrationibus 
propeiamperditoSjnonideoIudibriofunthabendijfedpotius 
quivefpertilionisaemulatinaturamjvideturaiiquomodotum 
vocem, tum vultum humanum exuiifein eo, quod in luce ho- 
minum conuerfari refugiunt. 

Wwcrie^AimerVe.Jideft^vefpertilione. Mineides Thebanas Mnetdtfi 
forores ciim Liberi patris facrificia incontemptumraperenr, 
Mineruae lanificio addidse.ex improuifo,quadam vi numinis, 
vocibus tibiarum & tympanorum fbno perterrita?, telis inftru- 
mentiLque fuis in vites ac hederam repente c6mutatis,omniqj 
loco feris repleto, noctu fugientes, in vefpertiliones transfor- 
matx funt. Ouid.^.Metamorph. Hinc volucrem Mmeidem 
pro vefpertilionedixit Alciatus. 

Fnfca rtrofacies. ] Eius quidem rei cauffam referre non temere 
polfumus ad lucernarum Fuliginem,qua lucubrantes inficiun- 
tur.Quintilian.vndecimi cap. 3 .Et yigilandae nodes,& fuligo 
lucubrationum bibenda. 




Q^i 



Aliu 



144 



ANDREAE AtCIATI 

Aliud. 
Emblema lxii. 




V Esv^KE qu£ tantum vol'ttat,qu£ lummelufiae^, 

Qu£ cttm alasgeiiet^utera muris habet-, 
Ad resdiuerfastrabitur: mala nommaprmum 

S'tgnat,qu£ latttant^tudtctumq^ timent. 
Inde & Phtbfophos.qui dum cdeUia qudrunty 

Caligant oculis,falfaj^fola vident. 
Tandem&verfutosycum cldmfe^enturvtrumque, 

Acquirunt neutra quifibipartefidem. 



Q 



Vanquam vefpertilionis nomen admultatraducipol 
fit , fpeciatim camen criplici hominum gcncri accoii 

mod^ 



EMBLEMATA. I45 

modat Alciatus. Primo vefperciliones ij appellantur , qui ob 
malam famam,velaliquam capicis diminutioncm , domi (e Malammina, 
contincnt , ncquc in mcdium prodireaudeht : vel qui grauati 
aercalicno nodtutantiim prodeunt, neacreditoribus ofFen- 
dantur,&,iniusquoquomodovocentur. Deinde conuertitur 
idnominis inquofdam rigidosPhilofophiaefatellitcs, quio- rPWe/S/^W 
mnino c<ECutiunt,dumeaqua» funt abftrufa prorfus atque ab- ""• 
dita,(crutantur,ac rerumcaeleftium naturam conquirunc,qu£e 
a nobis longe rcmotae , neque oculis intueri , neque tangi ma- 
nu,nequc pcrcipi fenfibus pofluntj& tamen fic de his dirputare 
aufifunt,vtquacaireruerunt,probatacertaque videri velint.Ac 
profedo longe fecus habendum nobis eft. Illi enim dum con- 
tradiccndi ftudio in(aniunt,dum etiam qu? falfa proferunt,ar- 
^e & accurate defendunt,aliorumque argumenta,quanquam 
vcra,refutantaudacius,n6 tantiim illis clapfa veritas eft,quam 
fequa^rcrefimulant, (ed&ipfieampotiftimum fuo vitioper- 
dunt. Socratesciim eiTetomnium Philorophorum vel Apolli- 
nisoracuio (apientillimusiudicatus, tamen vccaeterorumar- 
gueret ignoratiam,dicebat feduntaxathoc vnumfcire, quod 
nihil lciret. Videbatcnimoculatifrimusilleveritatisindaga- 
tor^Philofophiam illam humanam nihil in fe habere certi,ni- 
hilveri: nec(vtpleriquecenfent) dodrinam ipfamdiftimula- 
uit , vt alios refelleret , fed cj uadam ex parte veritatem nouit: 
humanam enim fapicntiam nullam efle faifuseft, adeoquc 
quam Philofbphi (cientiam profitebantur , quae tum maxime 
verfabatur in fiderum infpedione,contempfit,derific, abiccir. 
Tercio & poftremo ncmcn hoctraducitur incallidos& verfi- VerfifeUeu 
pellesancipitis fideihomines,quincc huiusordinis funcnec 
illius,cum vcroque tame coIludunrj& plcrumque tanta dextc- 
ritate resaguncluas, vtcumvcraque parcecommunicaiidiius 
habere videantur, &vtramque (vbicollibuerit) conuiciis pro- 
fcindere & ridere : cumque aliud temporis exiget occafio,ean- 
dem probabunt & exrollent. Genus hominum certe vt verla- 
tiIe&infidum,ficdeteftandummaxime&execrandum.Qjjid 
enimcumillisagas,quincque fidem nequementem habent 
fibiconftantem? Non enim dubiumeft,quinaIios,cumqui- 
busverfantur,fallant,CLimfefeipfiprii\s f^fellerint. Sienim 
veritatis effent aliqua candcm parce ftudiofi , darent operam 
profed6,vt (bcietacem cum melioribus & fapientibusinirent, 
lisqucadhaererentjcontrarios ver6fugerent,& ferio, non per- 
Q } fundlorie 



%^6 J^NDREAE ALCIATr 

fundorie aut ofcitanter , & cjviafi aliud agente^ auerfarentur. 
Sed quid lucri,autpraemij denique? nirairiim quod mendaces 
atque impoftores,quibus non credatur, etiamd vcra dixerint: 
fed & illud adiicitur,qu6d vtrique parti fufpe<fti & odiofi apud 
omnesturpiffimainfamiaelabe afperguntur. Virinqucenim 
proditorum habentur loco,quibusq; neutra pars cx animo fa- 
uere poffu.quo fit,vt qui fadionis vtriufq j fibicontrarise coui- 
iSlores &aireclac yoluerint haberi,non raro ab vtraq; confician- 
tur & atteratur^vt fueriit in bello Italico Scnenfestin quociim 
fe mediosgererentin neutram partium inchnatos,fedato tan- 
dembello adiuifismilitibus confolTi funt . vnde feftiuedixit 
quidam magni nominis Princeps , Senenfibus idem accidifle, 
quod iis folet, qui mediam domus partem incolut, vt fumo ab 
inferioribus , puluere aute & ftrepitu vexetur ab iis qui fuper- 
naspartesincolunt. Sapienter itaqueaSolonefancitumell,Yt 
qui in ciuili difcordia & popuU difcelTione duas in partes , non 
yni auta!terireadiunxii1et,fedfoIitarius,neuterq; acommuni 
malociuitatisfeceiTiilet, isdomo, patria,fortuniiqueom.nibus 
priuaretur,&exul extorrisqj eifetjquod non inflammand^aut 
augenda:dircordiae,fedcompefcenda:potius, autetiamextin- 
guendae grariadecretum eft.Quod idem Phauorinus Philofb - 
phus inter fratres & amicos dilfidentes faciedum eife cenfebar, 
vt qui eifent in medio partis vtriufq; beneuoli, fi in concordia 
amittedaparumauitoritatis quafiamiciambigui habuiifent, 
tum alter in alteram partem difcederet, vt hac viaconcordiam 
vtriufquc inftaurarent. Sedadaliafcftinandum ,fi priusmo- 
nuerojHefychJum dixiife, vefpertilionem inipurum homine, 
quiqucinambiguo ponateaquaefidci funt,repra:fentarc, vt 
lunt qui omnibus etiam dillimillimis feiVis adhaerent , quibus 
noniniuria^T»^^a<Keo3^ inditumnomeeft, Pierius lib.i. 
Sedperlegeipfius Alciaticaputintcgrum i6.lib.o.Parerg.qui 
locus cgregie tibi Emblema declarat. 

We/perequ<etanti*m r«Utat^<^c. ] Velpertilio, volucrebiformc 
animal,a vefpere nomen trahens, quod vefperi volitet. de quo 
Plin.cap.6i .lib. i o.& cap. 3 y.lib. 1 1 . Legi alicubi tetraitichcn 
liocnaturam vefpertilionisexprimcns: 

yt quadrubes ^ aun yolitat, dijcurrit,^ inter 
Qaadrupedes ncn ejl nec mmerandtu aues. 
J^aClefuos nutrst puUos^^ nonparit o»Hm\ 
SHnt (tl^ii(mcs,la'jra,i>edis^i dm^ 



EMBLEMATA. 147 

Aduerte autem illud ( Vefpere qua tantum yolitat) referri ad pri- 
murn genus Iiominum cjuos attigimus , eorum nempe qui in- 
famcsTunt,&iudicium formidmu. 

qu£ luminelufca f/?.] Membrum hoc rcfertur ad caligantcs 
Philofophos. 

Qu<e cum alat ] Hxc pars ad pofteriores refpicit, ncmpe ver- 
futos & infidos, cj ui de fe pofrunt quod eft apud Varrou. in A- 
gathone,proSteri: 

Qutd multa^faSimfum rejpertilio , neque 
In murihin plane^neque in volucribitifum. 

Cali^^ant oculh. ] caliginem inducunt,ob(curant. 

Emblema lxiii. 




A L c A A M veteres caudam dixere leoniSy 
QmfimuUnn tm concipit ^^^^^^««» -_ , ^. ^:,^ 



^4 



lutea 



24^ ANDREAE ALCIATI 

Lutea cumfurgit bi iis , crudefcit & atro 
Felle dolorjmiaf excitat indomitas . 

Leteaudsca- TMmenfum &indomitum furoremfignificantcsAegyptij, 
tulosvtrbcrans J^leonecatuloscaudaflaffellancem pingcbat: lconem quidem 
qutd. obiram,catulosver6caefos,quoniameorum ofrainterlecolli- 

fa ignem videntur emittere.Plinius S.lib.leonis irati figna col- 
ligens,ait: Leonumanimi indexcauda,ficut&cquorumau- 
res. Iramota crgo placidus , clemens , biandientique fimilis, 
quod rarum cft: crcbrior enim iracundiaeius.In principio ter- 
ra vcrberatur,incrcmento terga,ceu quodam incitamento,fla- 
gellantur, &c. cx quibys colligerc cft facilc , quantus fit leonis 
Ita cohibenda, concitatifuror. Admonemur itaque iras impetum cohibedum 
cfle , omncsque occafiones deuitandas , quod ea fichomincm 
cxtra fe deiiciat , vt inbelluam fcrocinTimam quafi transfor- 
met. M.Tullius i.Deofficiis:Licctoraipfacerncreiratorum, 
aut corum qui aut libidinc aliqua,aut metu commoti funt, aut 
voluptatc nimiagcftiunt:quorum omnium vultus,voccs, mo- 
tus,ftatusquc mutantur. Quid randcm? Aclianus ^.hiftor.ani- 
mal.cap.39.idem quod Plinius: deque Alcaeacauda vidctur 
idem pcne quod Alciatus efferrc lib. 1 5. c.14. ciufdcm animaU 
hift.Sicad finem cufpidis Hefiodus: 

f^ias-uiy crii tu^9» fit>J(p^vet '^f^ov ecTnjv^y 

if^fSfiius ^' ei^ rS^ Ki^^euvov Trif^tr^^uTctt iirt^. 
id eft, S<euum videns «culi», yt quando naCttn leo corpttt, 

Qui^ue alacriter admodum ynguihwfeuii pelle 

DiJfeS}a,quamcitiJJtme lenem antmum abTiuUt: 

fj^lacriteradh^cfurihunium cor explet. 
ScdhucpropiusacceditLucani pulchradefcriptioelib.l.quo 
loco Caeiarcm cum Icone furibundo coraparat: 

,_^eTiifer£ Lihyes rifo leo comintu hoTie, 

Suhfedit duhittiytotam dum coUtgit iram, 
\ Mox yhifeftuxjlimulauit yerhere caudt, 

"Erexitque inbaSj-paTio ^graue murmur hiatu 

Jnfremuitydumtortaleui^ ftlanceaMattri 

tl^reatyaut latumfubeant yenahulape^sn, 

Verferrum tantifecurtn yttlnern exit. 
Tcflis effepoteft AkxanderMacedo, totiuspenc Orientis vi- 
'•"'•'-« ' dor,qui 



^ EMBLEMATA. I49 

^r,quirubitaquadamiracorreptus, Clytum nutricisfujEfi- ir* ptrcitu» 
lium (aquofusratadGranicumamncm feruatus) interfecit, ^'«^""^»' ^*- 
quemqueprouinciq praefeccrat,conuiuioadmouerat,multisqj ^J,'*"' "'**'' 
honoribuSjV t amiciilimum, donauerat, impetu nefcio quo in- 
flammatus fcrro traiecit. At paulo poft cum ad fe rediiiret,ere- 
ptumtelum cxClytivuIncre inleipfurfadoloris.impatientia 
vertebat,nifi fuorum manibusfuiiretprohibitus. Itaque fum- 
me nobis claborandum eft in ira domanda, vel laltem fic com- 
pcfccnda & continenda,ne nobis polllt vllu adferre nocumen - 
tum: hanc enim qui vicerit , hoftem fe vicilfe omnium maxi- 
mum & perniciorillimum dicere non iniuria potcft. Euoluc 
lotum Plutarchi hbrum De ira cohibenda. 

t^lc^amyeteres C4udanij(ire'] Tcftiseft PieriusHieroglyph. ^Icm. 
lib.i.&Caelius Le£l. antiq. lib.i ^.cap.S. Leonis caudamab 
eruditiirimis Alcaeam , ^ tS A' ouJTyiseis «AxiivTfm^^ , quod 
cius incitamento ad forticudinem excitecur. 

Luteacum furgit biln.] Bilis Grasce;^^^, omnis humor eftin 
nobiscalidusficciis. Daplexprimumftatuitur, naturalisvna, 
qux fimpiicinomine bi:isappcllacur,eftque vtilisadalendum . 
corpus : Alia vero eft qua? recedit a naturx mediocritate,addi- 
toq-, nomine viciu defignace folct appellari, eftqj in multiplici 
difrcrentia:eftenimaliarubra,aliaglaftea,alianigra,flauaalia, 
liquida,aquofa,fufca&:c.putohicinteIligiglafteam,quae iazc 
T«^rf glaf^umcolorecaefiorefert. eam medicifaciuntacerri- 
iTiam,calidiftimam,mordacifrimam,quaequeextremaminter 
bilis genera malignitatem obtineat. in vetriculo & circa ipfum 
gignituracalore vehementifllmo. Praeter Galeni commenta- 
riofcade replura perdodtedifputat Fcrnellius dc fundioni- 
bus&humoribuslib-i.cap.3.&^. 

mde[cit. ] crudus fit,commouetur,excitatur. 

airo felle.] Fcl,irae folliculus, quae hominem pro fui cond|- 
tionc commutarc folct. 



0^5 Ineum 



ijO A N D R E AE ALCIATI ^ 

In eum qiii fibi ipfi damniim apparat, 

EmBLEMA LXIIII. 




C A p R A lupum mnjpomc meo nunc vlere laClSy 

Ouod viale p-tsforis promda cura tubet, 
Creumt ilk[irf-ui,mea wepojivberapafcet: 

l/}iprobitasn!:llofle^iturobfequio, 

J D cx inceniaiicloris Epigramraate Graeco tranftulit , <[Uod 

JLcftciiirmocii: 

ro9 >.t'j(5» e^ I01611 i(ci^at rfiipa isy. i^';>yjUj 

«^?.« \JL ■kja.y/.a.c^Gi 7rri'jt'ef'<^ ccJ^o^o-vvij. 
i«</|;;S«f (i''"JzT' \y.i,^ar' £,kk rret^.t Jvpioy iTeu, 

ii c A, C.i/>r.i /.'{/;.'.'»j L*:7o rnammii ir:iiita,fedillxd 



Padarh co^it tmm maU cattta mei. 



Ktfnrm 



EMBLEMATA. l^T 

tiKtrituip3r me^ tandemferafewei in we. 
Xertere wittiram gratta nttllapotsTL 
ViHetur coiifictum hi^c Epigramma cx Thcocrito,3pnd qnf-m iv.grait. 
eiufciem eft argumeci apologus.Id lorquetur in ingratos,cn- o; 
potilTimiim qui pernicicm iisadferunt dequibus bene rneiiti 
func:quogencrchominumnihilpeius.rjtdcteriuscii'Jcrrf vcl 
gignere terrapotelt :tantumc]iidHaf;itiun) atiociiaiishai^ct^ 
probri,vtomniaconuicia,ingratitudiois(o}i)nv>iriiriecont'ne- 
ridicantur. Quid veroexecrabiiius clle poteft, c)iuim in; virom. 
adimere,autetiam.qucdam torquerepn6lo, qni nobis yjucnd» 
cauilas fuggeirere, dcdcruatqueoperam, vtquodfumus, efle- 
mus ? Ac vt de leuioribus aliquantum verba faciam , fciibuBj L.^^r-.titndo 
au6loresgraui(timi, ingratirudine (celeris atrocilTimi locoeiT? [^■'yrm-.m 
pofitam , adeo vt canto crimini non (it vl!a pcena iejnbus con;^ "^'-^w. 
iHtuta: quod,licuri fapicnter arbitrantur,maius hc qua,ni vtab 
hominibus vindicari polfic , ideoque ad vhionem diuiriair. re- 
mirci.Tamen legere efrapud Xenophoncem,in Rerlkrum mo- 
ribus & ftacutis hoc efF* pofitum, vt maximeih^Tratitudiais 
noram inre(ft'."arur. Quem cnim cognoucrintpofTe rranara 
referre,necreferr,inhuncfeueriflimeanimaduertiir,t;"(juipy>^ 
quiarbitrentureos quifunt ingiati, & Deosjiegligere, &par 
rentes,&patnam,& amicos. Ingraticudmem ver6,a:t,potij'fi^ 
miim. impudentia fequitur,qua: ad cmnem turpifudinCm mar 
ximaeftdux.Sanc vt hocquafi pertrantcnnamadiiciam ,put^ 
cherrimas ingenij flii pcne diuini dotes maitutn obfcurztit 
Ariftoteles , quod animo in pricceptoiem Platonem fucrit inr 
grato , quancruam tamcnalicubi dilfimulec in fuis difputacio.- 
nibus:cxquibusocuiatihomiaes ficiieGoniiciunt.quidanihii 
habueritil;eindo<tl:orcm,ciuneceb3t omnia luLe<;rcftrrcac- 
cepta. ConPcrhuc, li vacat, pulchernmura Socratis monituin 
adhlmm Lampioc!cm,matri XantippecOntumeiiorura,cx z. 
>^ftiii;^^».Xcncphontis.& quaedam Acliani De varia hiftoHa 
cxempla,exlib.5.cap.yluDeii.squiab,ingratapauiair.alep!c- 
xi funtj&iniufte^aqinati. Nihiienim vid?oaptius huicloco 
illuftrando. 

i»ie^.] permirtir.Gra-cumhabet^y^v^^^w.c^J^- 
InjprobitainyHo, ^c.] Idc fonatpcnc Mimus Publinnus ille: 
Maleitoli{.Sj'er::perfu^njturayefcftur. 
'Qu.6refer Ad.-.g. Lupuspi!um,nonanimum mutat: &,C<>hj- 
brumiii fiau fouv're:JSCjArics uucricacionis macedc per^biuit, 

Fatui- 



*5* 



ANDRE AE ALC I ATX 

Fatuitas. 

E MB LEM A LXV. 




M I R A R I s mflro qiiod camine dicerU Om, 
Sit vetui aproauis chm tthinomen Otho, 

Aurita efi^fimtles er habet ceu no^uaplumas, 
Saltantemj^ auceps mancipat aptus auem, 

Hincfatuos^captu&faCiles, nosdtcimus otos: 
Hoc tibi conuentens tu quoque nomen habe, 

HOc didliim eft in quempijm cemerarium,gloriabunda, 
& plusquam par en:,auicae nobiliracis iadacorem, c]uem 
de, OthoRcappelIat,abOtideauefatua&gefticuktricc,capcuq; 

facili. 



EMBLEMATA. IJJ 

facili,quam Ariftoteles noduae fimilem, & circa aures alarum 
quandam fimilitudincm habcrc tradir. Prouerbialiter enim 
i^) dicuntur,qui in rc qualibet facile decipiuntur,acilli maxi- ^'^^ T^ 
mc,qui vcrbis fcre protelari facillime finunt , cuilibet finc de- 
lc<ftu & prudcntia dextram ,quod aiunt,iniicientes, vt refcrt cx 
EuftathioHomerifcholiafte Hadrian. luniusinProucrb.O- 
tus. Caelius Rhodig.lib. } .0.19. Otos diciait,gloriaB vanitatem 
aifedantcSjid cftjKcvtf J^Jlsff.Vide Erafm.Prou.Aues quxris. 

^i»TitAeJi,fimiki,ff^c,\ Plin.lib.10.cap.25. Otis bubonc Otiionk, 
ininor cft,uo^uis maior, auribus plumeis eminentibus , vnde 
& nomcn illi. quidam Latine Afionem vocant : imitatrix alias 
auis & parafita,& quodam genere faltatrix. capitur haud difH- 
culter,vtno^uaf,intentain aliquocircumeuntealio.Idem fc- 
te Athen.Dipno(bph.9.cap.i4. 

mancipat.] manu capit,propriam efficit, & vfu capit. Horat. ^oand^are. 
i.Epiftol. 

HiuuUm (fi crtiii eonfuUii) mancipat yftn. 



mm 




Obliuio 



154 A N D R E AE ALCIATI 

Obliuiopanpertatis parens. 

E M B L E M A L X V I. 




C V i^f lui>us efuriens mandit ceruartus efcaniy 

Pr£Jj fame captuni deuorat hmnuleumy 
Refpicutfiforte aiio,vel lumina vertat^ 

Prxfentem oblitm quem tenet orecihumy 
Qujiritat incertam (tanta eji ohliuw) pradam^ 

Ouiftu neglexit,ftulte alienapetit. 

T7 A eft Lupi ceruarij natura, vtquamuispoftlongaieiunia 
JLl^repcrrasxii^recarnesmanderecoeperir, vbi quid cafure* 
rpexerit,obliuircatur,& copiac pracfentis immemor,aliud quae- 
rat,teftib.Plin.Iib.S.c.22.5;SolinoPol)hift.c.i8.Idemcotin- 



tMBLEMATA. Zf5 

^itambitiofis&auaris,quiipchonorisampliori:,aiircomn;o- 
cli,inc]uolitvberiorqua2ftiis,negledaprae(enti(brtcvcnantur 
aIiam.Fitra:-ncn(iEpcnumc:ro,Yt vtrajueftuftretur. HincSo- 
phoclesin Thyefte: 

— Taiv oc.f>i.i)}^»iuit y \piiis 

Idquidem excmplisquamplurimiscotirmaripodcf.red vnum 
duntaxatex luftinofubiiciam. Pyrrhusinampiillimoimpcrij ^^nhHsE^ 
faftigio coUocatuSjiam nec eo coatentus, Grxcias, Aiiacque re- '"'**■• 
gnameditabatur: nequeilli maiorex imperioquam ex bello 
voluptaseratrnecquifquam Pyrrhum,qua tuliifct impetam, 
fuftinere valuit. Scdvtadregnadeumcendainuidushabeba- 
ttUTjitadeuiclis acquifitisque celcriter carebar; tanto melius 
ftudebatacquircreimpcria quam retinere. quam obcauflara 
coHarus cft ab Antigono, lufbri imperito,qui cum multa & fe- 
liciter iaciar , iis tamen vtendi modum negligat, Plutarch. tc- 
fte. Fruendumeft itaque rcbus pratrentil^us j&rcdcagendo 
fperanda meliora. Eft enim animi valde pufilli & angufti, ino- 
piam metuere plus quam par eft, ideoque iis qua? adfunt , non 
frui , & alienis anxiiis inhiare . Ferc cnim (ii: , vt iuxta Prc- 
uerb. Duos infequens Icpores neutrum capiat: cuique lilud 
couueniat ; 

aVon i7nB-v/nyi7zts »tf itj^^u eTvp^S", 
Ambo concupifiens neutrum afjaunii es. 
Afcribam locum e Procopij i. DcoelloGothico: refertenim T^roc*^^ Lxatm 
BellifariuminiiiobelliicripiiireadTheudebcrtum Fracorum 
Regem (qui cum eo manus co^nferuit:) Satius eft fecure fua vt 
quifque pofTideat, quam dum aiiena nimium appetit , de fuis 
rebus periclitetur . Huic belle conuenit quod Seneca referc 
cpift. 7 3 . Solebat Attalus hac imagine vti : Vidifti aliquando 
canem adominofruftapanis aut carni-^apertoorecapratem? 
quicquid excepir, protinus incegrum deuorat:,& lcmperad 
fpem futuri hiat. Idem nobiseuenit: quicquid expcclar.nbas 
fortuna proiicit , id (ine v!b voluprate dimittimus , ftarim ad 
altcrius rapinam erecli Sc artenti.Hoc fapienti non euenit.ple- 
nuseftetiam , (iquideuenit ,fecureexcipit. Huciefer Adag. 
Prx/entem mulge^quidfug-enrcmin^cqueris? 

Qutfuaneoleyit,(^c.] Kon vidcrur incommodum., fi appo- 
nam lepidum & fjcile T. Mori tetraftichon huic Emblemati 
conueuienti(Timum: 

Qiciinii 



1^6 ANDREAE ALCIATI 

Oscanii impUt anas; alium captunn hiabati 
Non capit^at quem iamceperat,orefugit. 
Sic mifer interea^dum remcaptM alienam, 
Sipitti ^ merito perduyauareytuam. 



Superbia. 
Emblema lxyiz. 




Nul/esfalula' 



E N ftatudt. flatuA,& dtidtum detnamoremarnjor, 

Se conferre Deis aufa procax Ntobe. 
Bft Ytttum multehrtfuperb'ta,& arguit oris 
Durmem,acfen[iis^quaUs meU lapidu 

Flgmentum KocNiobes obinfolentcra iadantiam in fa-i 
xum rigens traasfonnatae,arguit potcntiorum quarudsi 

raulic« 



mulicrum fuperbiam.elatit ncmqac immodicam,quaocc^ca- 
taeneipfis cjuidem Supcris lubel]e le|.'Utaiu: ouo ht,vcfbx 
mortaljtatisimmcmoiesjindeteftandam iicu^viait jncidant; 
Hocergo verborum inuolucro monentur, nelc eaiciuseffe- 
Mnt,& plus quam oporteat, apud alios intumcfcanr^aut etiam 
plusfibitribuanr,c]uam parcft.Piarcereadenumine benc fcn- 
tiendum efle , tacirc videtur innuere : quandocjuidem nc li er- 
rarurpericu!o!ius,ncquc fce!eftjus,qiiam in numiniscontem- 
ptu. Piniar. Ojmp S-. i»-«To^^e/«^p»)5-oM^8? i^B-^aT>^iti. t^ 
ao Kou>)/u,3<^ "Ku^ct Keu^ot f^vioAffiv xssvKpiKH . luni Dus coiuii- 
ciari,inquit,odio 3. lup]tnt:aeir,& inccnipeftiuegloriartjidem 
cftatc]neinlanii-e.PraEclarcmon'torille j;)ud Vjrgilium: 

hijCiteiuTiuiam monttiyjrr non temmre Diuos. 
Qu6 non incocinnercfcram Baptiftae Gyraldi elegiacam pid- 
fopopcriam in Niobes rumulum: 

E?ie proculUv ycernant meafunera trijiesi 

Non ftmtlu toto m^rorin orbefuit. 
B« pptem rtatoi peperi, byprgnorafei tem^ 

(^\e mtferam! DiuumfuTiultt ira.mthi. 
Diri^^ui demum l.icrymii, ^ m.nmora mananii 
Stc mtln mors dolor eTiyfic mihi >»M, dolor. 
Vifctte, mortales^ quidfit tmgefcf^refaTiuy 
Etcfuidftmagnos pofth-ibuijje Deos. 
VictptCT u}\a^oveict^ izdci; y^ ^iyxy.rpffou' tnsgni^CQS lulcim- 
pia flatus Tancalis,vt Statias cecinii Thebaid. 5 , Huc coaerani 
infignem Pindari locum ex Olymp.p.quo fub Cadmi pcrfona 
inonet vnumquemque, vt exemplo Penthci filij, pie & fcuc- 
icnterdc Diisrentircdifcar. 

«/" ifj» lj?7> a eu/i4,ovai \}srip(P^vei, 

«?tk/' uBp^cms B-xvetTvv iiyei(B^ei) %if' 

^0(m^^vHtel[iy)(£/jf 7i^tivTti,TUv%m 

KU»,i<ftvotucci y' ewTo, )(^ nipa-ncVf 

BvtiTtlnv Hvcu ;^5t<9«,T?ff7 ^afiiveis» fd e(^i 

iiquislitquiDeosc6tcmnat,adhuius(nempePenthci)mor-= 
tcm refpiciens , fecum animo reputet cfle Deos. At vero rcm* 
pcrantcmefle,& numen diuinumcolere,ccnfeo remcfleo- 
innium puL-herrimain,& fapientiirimam horainibus,quihuic 
fcfeimplicanc. 

En fiatwe fiatua.^c. ] Hoc imitatus ex fcnariis his,ex 5. Epi- 
^amm. oTwf«C^ oIt^ i>c\oi isK ip^ HKfitf 



tjS ANDREAE AtCIATt 

i fiKiiS Jr®- Q^TOi isK^i^» Tu^tt, 

«^* «OTCf «CtfT» >txp<j« Ifi yjtf T*^(^. 

idcft, HoctnfepulchfOihotti4tn ttonccnavur^ 
irloceflcadauery^ lepulchrumnonhahtn%: 
Std tii idem caduuer ^ fepuUhrum fthi. i 

Km^* Stf conferte Den,&c ] N iobc ciim iiberorum numcro cflet c- i i 

lata, Laconam contcmpfit, ipJique (eprxFcrrc non erubuir,|l 
C|u6deanonnJlicluoru,Apoliini5& Dianaematcrcflcc.Itaf^ueij 
indignata Dca, Apollmis & Dianar fagitiib libeioscius omncsli 
curaait interficicndos , ipfamque Niobtn iibiconuirian-enali 
turbinc rapuit iuxtaSipyfum montem ,&in laxum tnnsfor-l; 
inauit.Ooid.6.Metamorph. Rtivcriratem,fi vacat,cx Fai«- 
phatiiib. I.& Paufan.in Arcadic.cxquire. 
Ja #/f rtv«#- dr^uitorii Durniem^acfenfiti^airc.'^ Lapism Hicroglyphic.ho- 
jr3-/Kr/« drfM minem fcnfus expertem ligniticat. Vnde illud Comicj : Quid 
fMmvicmtat. ftaslapis? &prin-tosillos hommesrudes& impoijios, nuliaqil 
difciplinarum cognitionecicuratos, faxeos appcilarunt. Hincl 
cnim Maronis iilud': — ^uo terrpore primiim 
Demalion vacuut» laptdes taCiauit in orhem, 
Vnde homtnes nati, durumgentt*. — 
la<n:antius lib. i .cap. zo. loquens dc termino, qui in capitolio 
loqucbatur: Quid dc his dicam qui colunt taiia? nifi iplos po« 
tiflimumIapidcs,acftipitesefre?Ouid.5.Mctamorph. 
— adauditoffiupuit ceufaxea yoces, 
t^ttonUxqidiufimilhfutt. — • 
Idcm 1 3 Metam. — duroq^fmiUmafaxo 

Torpet EtinAriad. 

— infaxofrigidafediy 
Quamq-JaffiiCf^es tamlapnipfafui, 
Tibullus lib.i.Eleg.4. 

O ego, nepofjtm talesfentire doloreSy 

Quam mallem ingelidis montihu* effe la^i\ 
Stare i>el infanii cautes obnoxu yentis, 
Haufraga quam vajittunderet ora marts, 
Ouidius Dcponto: 

ftluemUiohenytjueinuiscrudeliapaffamy. 
Qut pofmtfenfum jaxeafaCla malts, 
Sk impoftibilitate ip(a mutata in lapidem P/yche , qnamui^ 
praefcnticorpore,fenfibustamcabcriac.Appul.6.DcAfin.aur, 
legePieriuralib.4^« 

Iinpu- 



tM BL K M ATA. 

Impudentia. 
Emblema Lxviir. 



*J9 




P V B E tenus mulieryfuccMaUtrantibm tnjra 

Monftrorum catulis ScylU biformis erat. 
MonHraputantur auarmis^audacia, raptus: 

At ScjUd eifi nuUuscuipt in orepudor. 

SCyllam Phorcifi!iam,GIaiiciamorecaptam ,Circcqu6d ScylLinmoT» 
cundem Hepcnret, (ic afFecit, vt fonrcm , in quo Nympha fi^'*"^ *""'* 
ftiauareconfucucrar,veneficiis&magicishcrbisinfecerit:cu-' ^'"^ »»*<««» 
iusrcinefcia Scyllafoncem demore ingreiTa, inferiorcscor- 
porisfui partesincaninosridusviditclfecommutaros :quam 
untam dcformitatem horrcns,in mare fe pra^cipitcm dedic, & 
10 iaxum mutata,Pocus argumencum fabul« pr^buit.Home- 

R * rus 



l^O ANDREAE ALCIATl 

rus Ocly(r|».Ouid. r^.Metamorph.Iuftinusin Trogum 4. 6- 
bulaede Scylla& Charybdi materiam Poetis (uggcltam ait ob 
frctumquod inSicilia citato fjEuoqucimpetu tour,mqua 
vndarum intcr fe concurrentium tanta pugna fit,vt aiias vela- 
titcrgadantesvorticibus in imum dcfiderc ,aliasquafividlri- 
ccs in fublime fcrri videas: nunc hic fremitum feruentis aeftus, 
nuncillicgcmitus in voraginedefidenrisaudias. Acceditpcr- 
pctuum Actnae montisincendium;hinclatratusauditos: hinc 
monftri credita fimulacra , dum nauigantes magnis vortici- 
bus pclagi dcfidentis cxtcariti, latrarc putant vndas , quas (or* 
bcntis aeftus vorago coHidit . Scyllam fuilfe nauem trircmem 
Palacphatustradit. SaHuftius (axum putatcffc inmari promi- 
nens,quodproculvi(cntibusmulicbremformamrcpiac'entct, 
inquod ilii(ifladlus,nuoniam&Iuporum eiulatum,&canum 
latratum videntur imitari,hnxerunt illam pubc tenus feris hu- 
iufmodi fuccindlam eire. Alciatus id apoodteiranftuht adim- 
pudentiam,quac tribus potifllmiim vitiis rabididimis comcs 
efte fbleat, auantia, (iuc rapina, audacia , inuidia, quae fub ele- 
gaiiti aut viriaut mulieris torma pleriimque latitant. Quid e- 
nim non audeat impudens, qui nihil non (ibi permittit, turpc 
putatnil ? Heraclides Pomicusaitab HomcroperScyllamfi- 
gnificari omnis generis impudentiam , quae non ab rc canibus 
cingatur,ri(Sibus, audacia, rapina&auaririarefcrtis. Locum' 
Grxcum apponam , ex quo Alciaium pucotuum Emblema 

|/<js 7n(p^cfjyukvoui . 

' Puhi tentti mulieT, ^c"] Dnobus in locis Virgilium imitatus 
cft : fic enim, — pulchropefloreytr^a 

Pubetentti. — &alibi: 

Hutdloquar aut Scyliam Nifi, aut quamfamafecuta ef?, 

Candtdafuccinf^am iatrantihu6 inoutna n:t>nTiru ^t. 
Ex quo loco aduertcs duas fui^Te Scylla' ,quas plerumqoe Poc-' 
taeconfundunt,vt6.Faft. Ouid.LegeNanni) Mi:ccllan.lib.^* 
& lacob. Bononien!em, Annotationib. quas pauculas fcripfic 
in Virgil.&eundem Virgil.inopurc.cuiCirisnomen. 
Mo«/?r«rM»w fdf«/«.] canibusmnnftrofis. Virgil.dair: 
^h timtdos nautof cambtti laceraffe marinis. Et Ouid.^.Trift» 

fjfecanes vterofub ytrgims. — 
Cicero De harufpic rcfponfis. Quam Scyllam tameminenbus 
€aaibus^tamqi ieiunis Poecx fingedo expiimeie poiuciut,&c. 



emb l e m ata. 
Emblema lxix. 



i€l 







Qjro D nlmtum tuafomatibi l^arcippUcebaty 

lnfloremi& noti esl verftftuporis olus, 
Ingenije^ warC9r,cladesj^^t\etvrict^ do^os 

QuApefm plures datj^, deditc^ viros: 
Qm vererum abiecta methgdo.noua dogmata qu^runt, 

Sdjjfuaspr£ter traderephantafias, 

Tlrcfiasvatestam diu vidunim NarciiTum pra?<iixir,qua VaUciniumTu 
diu a fui confpedlu abftineret. At illeproprijEifbrtis igna- ''^1'* '^' ^^'^' 
yus,v jfam in fontc fui vuUus imagine fic depcriit, vt fui amorc '"' 



R } 



capcus 



1^1 ANDREAE ALCtATI 

captusmirerecontabucric,&inflorcmruinomini$commuta« 
Hmihtrha. tus (it,qui Narce dicitur , & ftupore fonat, quod Narcifll odor 
capui aggraiict. Piin.ljb. z i .c.ipitib. 5 . 1 1 .& 19. Notantut hoc 
figmenio, qui a vcterum legibus & inflitutis de(ci(centcs, no- 
uam cjuandam regulam confcdantur : tam^uc fibi placcnt, vt 
licetobturiores reuerafint ,quicquidtamen prxcipium,vio- 
lentiiis aliquantum inculcant , ncgle<5ta prorfiis &obliterata 
maiorvim fonna , vitjrque & iegum ratione : coquc deucntum 
eft , vt fidem illam canam , & prifcam vetcnim audoritatem 
pra? fuaopinionenihili ducant :tantacftcaccuticutia ,ftultitia 
fJoui dogfores atque perucrr(iras. Talcs ftint vion(poi quidam impudcntifti- 
uprehenfi, mi, qui nouorum dogmatum perfua(ioncpopulum incautum 
ineCcant, verborumque phalcris (ic protclant & pcruertunt, vc , 
mircrrimi homincs errore perciti, & quafi guftata loto, libcn-» 
tera Chriilianas Reipub. communionejfuomagnomalo, dc- 
icifcant. Tamenimfunt pcrfrictaE frontis , vt fuadogmatao- 
mnium ciTc certifllma verbis fcripiisquc a(rerere non veriti, 
nullam aliam meliorem, aut certiorem dcreligione traditam 
fuiirefententiam,quam qui ab eistradatur,affirment.Sicquc 
l>nperin<fi' plutimorum damno &perniciedeieftandam (pthewrUi inTc- 
^nvTsi. busdiuinisexperimur.Potcft&hoctorqucricommodcinim* 

pciirof ,& ee^i<nius rcrum fuarum nonafquosadmiratorcs.qui- 
bus fane ( vt Comicus ait) nihil vmquam quicquam iniuftiusj 
nihil enim rcdum putant,nifi quod fccerint : quo fit,vtalien» 
tamimpen6ecarpendo,fuaqucplusquampareft,admirando, 
ingcnioli flos ab*que vllo frudtu fjciilime marccfcat.vnde me- 
rito iilud repetam quodAlciatus inquadam Orationc dixit: 
Nullam elfe perniciofiorem ftudiorum calamitatcm, quara 
fuiipfius confidentiam &admirationem,qucm mcrbum Grq- 
ci (ptXcivria» appcliat.Eft cnim ea lucs adulatione deterior,eoqj 
homiucm mducu,vt fe exiftimct optimc (cire qu^ non intclli- 
cic.reddi-quccum ncgligcntem,fiiperbum,oti6fum, aliorum 
conccmotorem. Emendatur aucem hic crror & malum no tnm. ' 
orarione qurtin fre quenu auditu & collatione, quatr cum peri- 
tioribus hibetur. Quapropter , inquit illc, cauendumabhsc 
bcHua : nullus enim erit vera? fapientiae capiralior hoftis,quam 
Tr^cUruiPla oui mcliorum prqceprorumdogmatafloccifacit.Diuinus Pla- 
tmukw. ro,quem tanquam rara^ aiicuius & ver^E fapientiqtcrreftrecra» 
cuUim merito dodi cmnes (ufpiciunt ac venerantur,lib. s • De 
legib. amcam pUnc feiitcntiam paa vcrborum poderc fcriptis 

mand*- 



XMSLEMATA. l^J 

fnandauit : 9ra»7t» ^ w.yt^v j(^>to» ett'pu-mii 7»7j wwX^o/f ^u^vV9 

yfaiimit kf^^-ntuifm* .2^^ rttJ r^i^fl^ iou/rv ^tXlxii etiUtvtKtC" 
s^yiitTw 'iK*^'n.Qu.JC lui^ula U diligeiKerexpendamus,iup- 
pctccn'»bisaccommodatum certe &prajrensamuletum adar- 
cenjum,aut quidem minuendumhuncanimi crrortm.hcmi- 
nibus quidem gratura , icd tamen exitialem. In primis enira 
^AetuTiaM» noQ abreappellat maximumqi'od^;am malurain- 
natum in meliorc hominis parte, nempe aniino, & eo qoidcra 
deterius ac prxfcnrius^quod licet eopleriqucmor.bocorrepti 
(inr,non taraen vmquam de remedio quqrcndo.aut parti mal^ 
atfedaeapplicando cogitant,vttandera fani polfint euadere. 
Afquinullacxitialiorautdamnof!orqgritudoeft,quameaqu? <^>.«wt/« 
fui fenfumadiinit,itavt«»«i/<&^))(r/«M' quandam iuduc3t,&te- '^^^ '^ 
naciteromnino oueat: quoHt,vtomnian!micontentione& **"****• 
induftria incomalo periculofillimo propullando eft cnitcn- 
d.im &c6maiorcuraconrerenda,q'j6morbus hic (inquofic 
fons , & ccne principium aliorum omnium , quac in animura 
Cadcre polfunt, vitiorim) graui^res affcrt corruptiones ,c1a- 
demqneingcnij prae enii-.ir^m. Nulla cnira rarn.nc fieri po- 
te.ljTtqui hacperculfuspefteobcrrct, fanum velinaliis velin 
feipfo iudiciam retinent , ciira fe non norit: quandoquidem fic 
inoculismentis Jnfulacaligo tamdw^nfa, tamque fpino'a, vc 
velaperrisoculisnihil videat. Itaqjcqui iuicapituramore,n6 
verc fe camarcpoteft, fcdfalfsm quandamde fcopinionem, 
vt vmbramaliquAm,qna(i quiin tencbris palpat,o(ciranterau- 
cupatu'-. Atvfro (vt Platodocct) fcipfum afeipfofallia-<«i»T4»r 
;^AiB-«7aT«» imo ver6adiiciam ht*6dTzt^i «^ u^Ktm^^n Ciim 
cnim imp*)ftor ipfe prxfto fcmper habcatur, necminimum 
quidem ab^ccdat^quo pacflo non eiret grauiirimummalum, 
hocmarimeq.icdeploranduin ? Caecitashaecomnium maxi- CacitM anm$ 
nieintolerabi'is,cum infciriam noftram fapientiae locohabe- '^**-^'^ 
mus^&qu-inquam omniura penererum ignoratione lahorc- 
mus,ramen nos omnia ingenio compledi arhirramur.Tolcra- 
bilealioqui vitium,{ieatantum placerer>t,qr.iE increnii (peci- 
minaquafdam prae ''efcrunt,autaiiageneriseiuf'dcm : inqui- 
busfitanrum faliimur,nscfallimu<:,autfificfallimur, vtagni- 
tocrroccmelioribasdehinc acquiefcamus ,ncraocftquin ve- 

R. 4 niale 



16^ ANpREAE ALCIATI 

niale putet. Quotus auicii. cjuifcjue cft, qui placido ferat ani- > 
mo,qu6d ipfi naEui,& vitia tam impeni.e nobis placcant, velut - 
dOT«i^flrew«j»j/'f<e, vtait tlaccus, 

1'urpt'a decip>tint cacum yitia,aut etiam ipfa bxc 

PeleShnt, reluti Q^ilbint^m Ppljput agnt, 
QuofitjVi: vero veriuscii6lii(iia rhjocriio (vtid adnoftruni . 
fermoncmconuertamus) — 'i^urt 

Nimiriim iduicaulla elt,qi 6d,vt ait Vario Omnes videmur ^ 
nobiseflebclli, feAiui faperdae, ciim fimus era^;^* ExArirto- 
nymodratnrillud : tfivc* S/a» i^tijtA/fa wAaTrro» , ra «►«•itm? cf* 
Tof^, T8?7T5»>*f?, «/eoS^ (p^iliUiiieiiiecf: Id in primis elt mvitahu- 
mana noxumi ,qr.od permult; ciim fe fapcre putent^tameq 
defipiaut. Q^uamobrem nihil vmquamdcttrius autpericulo-: 
fius,quam propiioingeniovelminimum fid-re. Certe (vtdc 
me jpfea-iquid ) fu-n fatis m hiconfcius, haudque meprae- 
terit, quam df^bili & pcne nullo ingtnio fini, fi quidtamen lit, 
numquam vllatenus me profeciile libere confiteor,quam cuni 
ignorare me multa , & quidcm pene omnia primiim agnoui, 
tumquemeononminimofumptudeprchendi,&apertis,quo4 
dicifur, oculis expertus fum , quam non fit tutum aliorum iu- 
^fentationii dicio & rumqri incumbere. Nam la2penamcr6contin'^it. vt 
fiialum. nosplcriquepricfenfeslaudcnr,velamore,aut alioquouisaf- 
feclu dutti; ficque de nobis bene metcri putant,ciim iipius vt 
deco'oribusca:ci,{ici) de noftrocaptu& in literjs,autetiam . 
honeftisadiontbusprofedlia lcntiant.Intereatamen eoram iii 
fcntentiam prdibusimus ,quod aiunt, atqueimportunefalli 
nos (inimus. Cralfam mthcrclc & fupinam credulitatc. Agno- 
Suratitrno' uitlubeus Sncrates de fc Phyfiognomi iudicium , talcmque a 
f^J'"»' natura fore fe palam falfus eft , nifi fe Philofophis excoledum 

tradidilfet. A quaquidem modeftia longcfemper abfumus^ 
qui emcnriros quofdam fapientiac co!ores,& imaginaria virti;* 
tum ornameta in nobis inelfe demiramur : & vt vcra cred.mujf 
abroluraque ,quafi quibus ad perfedlionem addi nihil poffit, 
ideoquemoleftc ferimus, fi qui,dam noftri mentionem fa- 
cinnt, non iatis honorifice loquautur, eaque tribuantqujE nos 
piinime atringunt,vel etiam nullo modo ad nos attinent. Q_ui 
inorbus vtdeploratiffimusfanari nifi a:grepoieft,nifi rameci 
aliquandomeli requodiim impulfi genio , potius fpedemu? 
guidapbisdcfuquam quicladljt.Siquidenim adeft,cauedum 

piaxiflie 



EMBLEMATA. 2^J 

pnaxirrc nc effluat, aut pretioampliori quam par fit, seftima- 
tum vilcfcatapudalios-.liquidcieelijquccirciamusoinamcnto 
nobiy alc poire & vfui, efliciendum ell, vt labore & diljgcntia 
corapararianobis&conquiripoiru. Sed inprimis mcminiirc 
debeir.us , fubindeque animo repetere , nonquantumcajtens 
cxccllima',{edquarum aliis (imus inFeriores, & quam alioqui 
ideterioies. Iliudciiim (pi^^riui viiium tam nobis familiare S^* ffiju^- 
acdomeihcum , fcdtamcn m primisexitiofum , prcELcrquam ^*'*'' f^'^^'7"»» 
quodtumorcm, inuidiam, audaciam. & dcliqiam fouct, fbict 
ctiam vnafccumaduthcre& alerc turpillimam ignoratione, 
quammeritoSophocles Ji/sareXecitf tf^xo» a^pelUt. Vetcribus 
illud m ore fuit,eum malii^nos habere vjcinos,qui fui laudiitDr 
fuciit. Iccirco probata numquamcft illaplus sequo prijrier.s 
^Aat/7/;«opinioin Aftydamantehiftrione,qu6d luasipfe lau- ^jlydamai 
desmcnbi vclictftatuaeqnammeruerat. Non enim populus '''^'*»« 
faominis votum inlblens libifercndum clfe putauit, quaquan^ 
de lua patria bene meriti. At quod pene mihi,dum ad alia pro- 
pero,excidt-rat,Suidasaud:or eft, Nymphasa Narcjirofpretas 
yerillimed xilfc: 

TTV^oi f I 7T (Jt.to-Hcnv kv FctuTOv (pO.yf. 
Quid cam mac audiit Sophiitarum nome, nifi ob effrenatatn So^U^^, 
illa ii,&ca:cam fuiadmirationem ? Socraresvteorum irapofr 
tunita:em frangeret atque cluderet (illienlm nihil fenefcire 
iaclahant impudentius) co.-quc contrariis armisoppugnaret, 
ncmpe hon-ftadilfimulafionc potius , quam pari verborum 
Arcp^tu atque conccntione , dicebat hoc vnum (e fcirc , quod 
j rerumomniumclTet iniiriu^. Quod nonaiebat ,vtfalladcfc 
loqijcrctur ,apud co>pr£Ereitim,quorum familiariconfucfu- 
jdinc vcebarur, led vt aircierct ea lubens omnia fc nefcire j quac 
tam impudenci fronte libi arrogabant triuiales i!li ftam^sAoyoi, 

3ui (iclibcralesdifcipiinas iplamquc Philofophiam oftejnan- 
o,reucra proftirucreni & profanarent : aut potius vt fignifica- 
rctad vcram (blidamquc lapicntiam neminem acccdcre vn- 
quam pollc, nili primum fe norit ignorare.Sunt enim quidam ^roganteu 
ingcniQ tam ftolido&lubrico,qui cum nondum primoribus 
labiis litcrasdegaftarint, fallam tamen fibi lcicntiae pcrfuafio- 
ncm vcndicent. Ex quifaus alij fe cwTo^^i.x.rvgy alij ireuxre^ous 
^'jmrimrfif^gvcc^citcTre npn vcrcntur: alij aliosquofcumque 
xjnucHunt & impctut, in quorum vel leuiculis & venia dignis 
:fratisingenipfioies,nonpcrpendunt,«7j uetfAKm^ fucvlrivn 



l6g ANDItfAE ALCIATI 

fiifi^eTx^ : fibi nempc ignofcunt , vt Naruius illc Horatianus, 

ciui^dprumignoranscarpebatalios/eqLievcnijHignjmccn- 

fcbat, indequc merito audiit ad CYtremum, ftultum & impro- 

bum liuncamorem cHc, diirnumqae notari. Atquanto in er- 

%Agath3thsre rorg veriantur,qui libi primas nullorubore tribuunt? Agarho- 

yipatetu.Hi ar. ^]^^ Peripatcticus cumdpudDcmonadem iadaret 'e folnm 

reiam, & piiinum cfTp DiaIecticorii,audiuit.Si foius es,quiprimus.>(i 

primus,qui folus potes eife? Non cft quod repctim !iicrjcori$ 

pjfemmuiPA. ilUus Rhcmnij inrolerabilem arrogantiam,cum dicrretvna 

U.-Ticn. (ecum naraSj&tandempcriturasdireiplina:^. Neccftquodhuc 

attexamduorum in Philo.^ophiaprincipii notam fatis &pcr- 

»,4ri(totf!cs cr uulgatam (pihaujTisufy Ariftocelis ncmpc & Ciceronrsj quorum 

Ckero <f/Aay. hic tam fuae iplcmct mduftriac &in2;eniotribuit,vtnuliisfcrc 

'"• in prooemiis laudem propriara conncuerit:ille vcr6,quQd non 

modoruis ineodem i'hilofbphico curriculo ccrtatoribus pa- 

riim faocrit, redquodcontradicendi ftudio do<^orem ctiam 

Platoncm vexarit , flii nom'niscelebritatcm non pariimob- 

ThVirophi(il' lcurauit. Illi ipfi Philo-bphi librisquosdcc^ntemncnda gio« 

^xvlu. ria fcribunt , nomen etiam fuum prasfigi curant, Permittatuc 

hoc ad inflammandum ftudium,& excrcendam dodorum ho- 

minum induftriam :honoscnimaIitarres,nullu'.c) iciljilabo- 

rispr.Eraio&contcntionis honcftac laudc fruftranduseft. At 

qnif. f^naEmcniiseumdixcrit, quifibi pluraquam habeat, ar-' 

TifraJyloM hh' roget?Narrat AtheniEusiib.i z,cap.yltimo,ThrafyIaum qucn» 

frnis. tlani tanta infania fuiffe pcrcitum , vt quorquot naucs in Py- 

rsEum appellerent, fuas cirecrederct : casenim voluptatcqua- 

dam incredibili numerabat,aliisquc fuam fortunam lubens 

comm:jnicabar, donecfrater ciuse Siciliareuerrus, hominem 

rheJicocommiitcret : qui vbi refipuit,afrirmauit fe numquam 

vixiife felicius, quam cumco mentiserrore fallerctur ; quippq: 

quiintantavoluptatcnihil molcftir (enfiiref.Pcrindefehabec 

^»>!»UT<» , aut rcucradeterius : quandoquidcm vt aliis nocu-' 

mcnto fint , aniic ftudcnt , tum vel maxime quod honorem 

aljcnumfibi audaciiis arrogant, autquod aliorum conatum 

nigro lolliginis fucco & mera xrugine confpergant , Olim di» 

Hitemi vto' fcipulismoscrat, vtproprioetiam Martc rcpcrtaadpraeccptO'» 

^j^'*- resrcfcrrent. Quem morera fecutus Plato x. ad Dionyfium 

Epiftola fatetur , quicquid fcripfcrit, non fua, fed Socratis eflc, 

Lrpt-^l^torct Qm Ie£;es primum tulcruntad cicuran-^os morcs ,autconti« 

^fr»^, '■ i^dos hominum animcs , earum inucQtioncm non fi bi , fcdr 

alicu. 



IMBLEMATA. 1^7 

tliciii numini tribucrimt: tum vt diuinkatis nomine,c]ua(I ob- 
tentoa!iquovclo,plus habcrent aucloritatis ; tumvtinfcrc- ' 
rencrudiorum animis leges, vt pulcherrimum Deorum in- 
uentum ,(ic& vtihlfimum , anemine cire violandas,fcdtoto 
pe^lorc colendas,iutandas,amandas. Sic& prioresillicum 
refcrrent omnium artium & difciplinarum inuentionem ad 
primam illam caullam,id eft,praEpotcntem rerumomnium 
opificcm Deum , Pailadem e louis cercbro prognatam cflc 
commenti funt. Quorfum hsec? vtnimiriim inrelligamus, 
<]uam in omnibus pulcherrima fit modeftia , quamque turpis 
valdequeperniciofa^i;>e«/T/«. Condudamitaquecum Plato- 
ne,dicamquc,cumquj magnuscftfuturus,maxime decere, 
nequefe, nequcfuahcadmirari, vt nihilputctexa<5tius,nihil 
melius. J^o Tumekv^faTreii ^ti^iuyHVT^d <r^o^^ (ptXeii «t/rof^ 
rot dl' uuTtv ZiXria ^iUfceiv ^et i*r,^ftiM/ eu^uvlu/ Izi-) 'm TOtiiTtjf 
erS9S-cv Trvtisfdjjov: Iccirco eftoperxpretium,vtquifq; njmium 
fuiamorem fugiat, meliorcs infequatur,nullo vcrccundiae ru- 
bore prajpedicus.Scddc his fatis : caetera videamus. 

(^od nimium tita formd tihi , ^c.^j Huic (imile pcnecft Epi- 
grammapidac Poefcos Bartholom. Anuli , ouod proptcrcle- 
gantiam afcribere non grauabor: 

Uarcijfu* Uquidis formam Jpeculattu in rndis, 

Contemneas alios, arfit amorejui. 
Tabuitf f^fenfim yenientiin memhrafupore^ 

Ifjfe fuijfuSlttiflos Jjyactnthtti, amans. 
Jiinc fugite ( o iuitenes )fons tsie Philautia, feipfum 
Stultui >li, cumfe non hene norit, amat. 
Euoluc pulcherrimam difputationemcadere Marfil. Ficinl, 
Orat.^.cap,i7.inconuiuium Platonicum. 

marcor.] putredo, caries, Metaphora, procoquod cft,der Marc»» 
prauatio. 

cladesjtte. ] ruina & exitium,aliametaphora. 

pejfumpluresdat^uededit^ue,] pro , peflbndat & pc/rundedit, 
tmcfis. 

methodo. ] doccndi ratione. 

phantafiof.] opinioncs. Rerum tamcnvifioncs&imagincs ThsHtafji, 
pttAmta-ia^ appcllat Fabius iib. i o.cap. /.& Ub. i a.cap. lo. vt vi'a 
Cic.i.Acad, 

Garru- 



2^S 



i.NOREA£ ALCIATX 

Garrulicas. 
Emblema lxx. 










Qv I D matutmos PrognemihigamdafomnQS 
Ruwpif^& obftrepero Daulias orecanii? 

Dignm Epops Tereus , qui maluit enfeputare, 
Qjiam Imguam immodicamfttrpitus eruere, 

traifer hu- TMitatusefl Anacreontis Odam «;;^X^4«'*,<][UaE(Ichabw* 
Dtfblfm.t- J[ rlcrzlB-iXetSTniKm, 

T« TKfCrX cdj TCC Jt8<^« 

5£A«? Xti&aif ■4/ae?\/|», 
i; uet>>i<.cv CAihB^l¥ c-Jj 



Chsraefer 
fk. 



tMBL£MATA. i^9 

Quamfic La.n. numcns donauit H.Stephanust 
QuihH« lotfuax, qmhufnam 
TepUclam lyirHndo pxnn^. 
ytrumne >m yolucres 
i_A^M tthirecxdam^ 
. \mam fecemreUnguam^ 

Ithi quodtUe lereM 
Fect(JefertuT elm? 

Kamtnquidante lucem ' 

MeaiflreptnsadaureSf 
E fomntn beatvt 
Mtln rajfh BathyHum^ 
Eiufdem areunnenti eit lib. i . Epigr.GrafCor. '^^tetplk he*a* 
ftichongallo indignantis, vtapud Lucianiim Micyilijquod 
cumimportuno fuo cantucxcitarum , fuauilTimolomnopri- 
«arit; ideoque malum illi imprecatur. Hicautem hirundinerti 
obiurgat (omnos matutinos auertentcra , Cucqueimportuno 
cantudormientcs cxcirantcm : ifiquemaxime meostorquer, 
<^uicdiola garrulitate rarionis inopiam pra: fe ferre faris ar- gam^i c£of» 
guunt, vt Progne abfciira lingua in hirnndincm garritu nimio if>*p«rtuHaM* 
infigncmcommutata, eos (igniticet, quifapientiaiparum.la- 
1 qucntijcmultumhaheat. Et (ane vluuenirc (bletjVt locjuaeio- ' 

I rcsFerefintjqMibu^eft rationisdefe<5lus,quamqui prudentia 
i & ingenij viribus anteftant: quandoquidem apud graues& 
j fapientcsquofqueviros filentium commendati(IimUm , ver- 
! borumqueparcimoniagrata (it. Qu6 fpedlatpraeceptum Py- 
I thagoricum .hirundinem fubcodem tedo nehabeas. quofi- 
1 gnihcatur , abflinendum*effc aconfuctudine ganuli & fufur- 
I ronis : & illud NicoHrari, 

j hri^^r-Av ?rup(ka>jt/ciyct4 ^?\iaevie 

' $'/ iy;^vTeM>)uZv <m^^ti^pa4 7rBAu. hoceft^ 

I Lo(jut fr indej nenter, multaqtte, (ir telocUir, 

\ Vrudenttam induaret^ rtitfue htrundines 

Toriajfe tjuam noifapere dicantur nia^i», 
lcgc riutarch.S.Sympofiac. prcbkm.y^ 

Prognt 



l^O ANDREAE ALCIATI 

Vtogne garrula. ] Adnota hpc loco hirundine garruntatcm fi* 
gnari. Pierius Hieroglyph.xz. Videtur autem primum huntf 
verfiimexMartialemutuatus lib.r4. 

SitnatutincsfacileeTitibirumfferefomnos. 

lMftini4, fj^ ohjlrepeto Daulia^ ore cAnta} ] Daulia, daulis, vel etiam dau- 

liaSjprolufciniaeiferturaPoetiSjCjuod invrbcDaulidc (quae 
cjuondam fuitfub ditionc RegisThraciafe ) in aucm fui nomi- 
nistransformatadicaturaPoetis. Ouidius 6. Metamorph.& 
Prou. apiid Erafmum, Daulia cornix. Vidctur autem hic no- 
fterAlciatusPrognen cum Philomelaconfundcrc,cuius lin*. 
guam Tcreusabfcidit (ciim ei vim intuliifct} non autem Pro- 
gnae vxori. Hacdercvidequid difceptent CaeliusRhodigin* 
lib.i^. cap.i^. (nodcfueruntenimqui Progncninlufciniam 
commutatam fuiflcaflerucrint) IacobusBononicn.& P.Nan- 
niiis 6.Mifcelian.annotation.in Virg. Noncnim videoquam 
fit nccefle lite haiic inter Gramaticos controuerfam dirimere. 

Vfuf4, Dignut EpopsTerettij^c, j id eft,mcrit6 in Vpupam mutatus, 

qui malucrit lingua refcinderc,quam omnino aucllcrc. Vpu- 
paauis militarem quandam criftam in capitc rctinet , & qua- 
li adhuc filiumquaeritans , has videturingeminarc vcccs, wsf, 
sB-iu , id cft , vbi , vbi : hinc Epopsdida. DequaPlinius lo, 
cap.z^.Alijinaccipitrcm mutatum Tcreumvolunt,vtHigi- 
BUsfabula^j.Lcgc Casl.Rhodi^.lib.iS.cap.i^. 
futart. ] fcinderc. metaph, a vitibus. 




Inui- 



IMBLIM ATA. 

Inuidia. 

EmBLEMA LXXl. 



%7«' 




^ 



m 

S Qjv A 1 L I D A vtpe^-eai m^nfurans fmina cames^ 

Cuij^ dohit oculu quAJ^ fuum cor edit, 
Quam mactes & p.^Uor habent, jpino^aj^ge^at 

Teii manu: talis pingitur Uuidta. 

PInJaruS2.Pvth.<ic: — ri^f^ttt 

^i facultare aliciiiii^ tanaitur abuni-tanti , inflixit vlcu»; mifc- 
)Um Tuo ance animo,(]uaiii c^\xx rccum cordc molitur,anbq'.ia- 

:ur. 



iyi ANDREAE ALCIATl 

tur. Nullum vitium inuidia pcne vetulHus eft, aut hbmjfli 
damnolius& efFcraiius : quandoquidem fi camquibuflibeia- 
liisconferatur jinlpiciemus cjuam caeca temcntatc rapianiut 
cjuimelioribusinuidcnt. Nullacnimaiia vitiafunt^q\:i non 
aucupenturautfentiantaliquum voiuptatem. Inuidusperpe- 
tuo mactct ac triiUtur, eoque grauius afficitur, cjuo maiori tc- 
neturinuidia,quinonrectisatc]ueafdes,inqujbusiplclit,con- 
flagrct. Mifcrrima lanc conditio, (ed quac tarr.quam fclicitaiis 
pedilfequajfucceirus videndo profpcrosintabc.cat,vt Nafocc- 
cinit.Haecautcm defcriptioperelegan-.quainaidorum triftil^ 
fima &infeliciirima vita proponitur-.quippe qui virukntis co- 
girationibuspafcantur,quaEhbi horribilem peiniciem adfcrar^ 
quiquefine con{iiio& ratione aliorum rcbiis opimis marcc- 
fcant, &aculcis maledicispungant&infcdientur , nullum ta- 
meninde commodum reportaturi . Itaquc,vt hoc quafi pef 
tranfcnnam , quid ea rurpius aut miferius , ciim vt aliis nocu- 
mentum inferat , fibi prius , & quidem facpcnumero grauius 
nocct? Ergoincxrerisiniquiflimajn hoctanunxquiratisaii- 
quid habcr, qu6d cum, in quo eft, taquam veneno pioprio af^ 
ficir, perdit & confumit,cumqj vlcifcitur primum,a quocoDf- 
cepta & educara fuerir. quod habet illud: 

Aliquidhabetadjdargumentam Rhod1g.l1b.zo.cap.30. 
S^uadida.] fbrdida &incuIta.Squal!or etiam triftitiacnota. 
Vipereaamanducanscarnes j Inuidiafimilealiqnid habet cuffli 
vipera , quarn ferunt non prodire in luctm , nifi arrofis matris 
lateribus : fic liuor eum primum atficit , & quafi enecat in quof 
gignitur. Quo pertinct illiidOuidij indelcriptione Inuidij 
i.Metamorph. 

. . -— TfiJet intw eaentem 

Vipereas carnes -piuorum alimtnta fuorttm^^t. 

Sedaliafortalfe ratiocommode reddi potelt , vipcreas earncit; 

cdit inuidia quod alienis malis gaudcat,ii>que pafcatur : vel i<j! 

diciturvteiusperniciesof>endatur. qux enim vencnataveQC*' 

Jiisalimturanimalia cijriaiius venenum habent. 

Cuiq; dolent ochU.^c. ] Hinc illud Maronis: 

jefiatur gemtu graues dolores, 

Sujpirat , 2^emit^tnctAitque dentes^ 

Suiatfrigidta intuens ^ucdodit. 



1 M fi tE M AT A. 17^ 

• ^u^quefuumesredit.] A .uho a i Prouerb. Pythagor. Corne O^^^e^td^ 
ediio: id cit,necurij animum cxcrucies: vclad vocabuium '''*'*• 
Cura,quaequ6clcor vrat vel edac, dicitur. Cicero j.Tulcul.ex 
Homero illud dc Bellcrophontf' cirat ex vcrerura nclcio quo: 

Ipfefuum cor edens, horhtnum vtsit^a yttanJ. 
Hucretcr Maronis verfus hos: 
yefanos taciie mouetfurores 
Intentuns animofuCfs Erinnys 
Lethulu^ Tit^tque yuitur tntm 
Qut fetiper laier.ityiomefijue mentem. 
Quammades^pAllorhubent^f^c ] Sic Ouid.pIuribuSS Tallor iruddu 

Pallor in orefedet; mactes in corpore toto, 
Numejuam retla actes^ lii^ent rubt iine dentes^ 
Vettora^elle virent^UnguaeTifuff^ufa ycaenOj^t» 
&VirgiIius: 

VaSor terrthilisgenM colorat, 
fnfeltx manes Tenud.it ojfa 
/pinojaquegejiat ttla manu.^ Hoc referendurtj cft ad aculeatam ^"•f-Ji maUc^ 
inuidorum maledicenuam. Si^iuidem ■ »>nia, 

Efundtt mala lingua yirm atrum, 
& pcrpetuo c^rpit quod ailequi numquam potefl.Adidrcfpe-* 
xicOaid ciimait : 

Indolutty baculumq;capity ^uemJlrinea twtnm 
^ \tncuU cingehant. 




Luxu^ 



i74 



AND RE AB ALC I AT 

Luxuria. 
Emblema lxxii. 










E R V c A capripes redlmtmtempora faunus 
Jmfmdica Venerii fymbola ccrta refert, 

^sieiucafalax.irtdexj^libidimhircus: 
Et Satjri Njmpbasfempcrawarefoletit, 

SjmhotA libi' T Ibidinis fymbola declnrat, nempe Satyrum , qui cnicam 
Snii, J_y capite gcftet. Eruca qiiidem (ab vrrndodi^fta) pronocac 

adVenerem,vrporec]uacvirtutisfitcalirlinjms. Plin.Iibro i^t, 
cap.S.Satyrusautem, fiue hiicus,luxuri?m putidam & olerem 
Satyrilibidi'' defignat. Suntenim Satyri ad Venerem propenfifl^mi : vndc 
ftofi, id nominis didlum putant a OTtS^jj, ^uod viiile membrum eft. 

Hoc 



XMBLEMATA. 17J 

Hoc itaq; innuit libidincra in afFedu ardcremaiime,in aftu 
ipfo foctere & olentem efTejVt quemque ab illicitaj Vencris li- 
tillationibus fubducar. 

TtdimitHs tempwa, ] caput habcns cindVum & coronatum. Vir- 
gil.in Copa: 

— Crdia redimita mittUa. 

'BSi erttca falax,] frequcns enim cius efus Vcncrem ftimulat. Emea, 
LJeo antidotum contra amorcm prajfcripturus Ouid. ab crucac 
ffucauendum fuadet z.Der^imcdio. M arcialis ctiam: 

— f^enerem reaoeanserucamorantem, 
&appcndicibus Virgilianis: 

^ libidinojis inatatus eracit, 
ibidemque, 

'—falatesnoCie toBaterucai. 
▼t & Aemilius Maccr in elcganti opufculo Dc Yiribushcr- 
barum : 

Non medtce manfam,VenermjiimHlaft yel hauflam 
Conjirmant medicipariter pluresque poeU, 
loquiturdccruca. 

indexque Uhfdinii hircus. ] Tefte Picrio VaT.HIerogly ph. T O, 
EtSatyriK^mphod.] Vide Aelianum libroj. Devar.hift^ 
Lconic. ThomsumUb.z.cap.14. 




5 A Liixui- 



27^ 



AN D R E AE AL C I ATI 

Luxuriofbrumopes. 
Emblema lxxiii. 




^:::?x?^& 



R V p I B V s aereis.fumttn^ crepidmefaxi 

Immitesfru^m ficiis acerba partt: 
^os corui comedum^quos deuorat improha cortJtx, 

Qjji mbil humati^ loimtioditatii habem: 
Sicfatuorum opibus parafitt ^fcortajruuntur, 

Et milia iuslos vtilitateiuuatit. 



TJ 'OcexapophthegmateDiogen^sfumptum. Dicebate 



Fom tmble- 

f»*tu» J[ J[ nimeos,c]uiprofiise& ttmerebonadccociucicntin: 

bus Venereis, conuiuiis magnificis, & id L;enus aiiis,arboribi 
clTciinules iamoniium cacuminenarcciuibus, quarumfn: 



EMBLEMATA. I77 

ftushominibusefTcnt inutiles ,avulturibus autcoruis deuo- 
randi. Illud eftc]uod vulgbsnoltrascrebro vlurpat , Ediuitc 
malo malx opes. Fit enim iJEpllTin.c, vt amplifllmsE polTeflio- 
nes, quaein piosvlusconuercidebucrant, in fumptusinutiles, 
aut etiam perniciofos & detelbndcs prodigantur, nulla habita 
iuftiaut iequi ratione.Sentendam illam arirutam Diogenisrc- 
tulit in Paraphrad M enodon orationis § xi TUirix^*^ Gal<= nns, 
his plane verbis : tfs^hcii obi i(^ AjjM&^Ejrjjf ^^ c Atoytvyis' i ntty 
^'jrct TTt 0f>ci7U )(^> it Tiss T!J>.ii(7-tiff y^^ usrcue/livTits' tf^^e, 7a7? ty} 
TWt KortUiut cwx.eni oizreix.U'^a)i «wt»?. c^enat y^ T )(pifzr ot , iSicecf 
Jjia)zsiis,ei»u ^coga»^? >)H5A<«j ££&/«» 'TiiTOfTF rei ^*if{^m fitiatp 
lUv o:pi?,os ^veif '(915 ec9-H0ts,^)»7myaxl^ 315:73 T j(5Atfx4Hr.lcl eft,Pr^- 
clare itao; Dcmoiihencs& Diogencb. liquideillediuitesim- 
peritos,nu!loq, literarum cultu perpolitos,aureas pecudesap- 
pellabat:hicauiem,eordem ficubus comparabat.quae na^utur 
in lof is praeruptis, & ad qua: dirticilis accellus eft. earum enim 
atborum Fru6lu nonhomineSjfedcoruos&gracuIos vefci: ho'- 
tum autemhominumbona &reditusnon abhoneftishomi- 
nibus,rcdaquibu{damfaceri5.&airentantibusabrumi. 

Rupihm aeren.] 'd cft, editiilimiSjaltillimis, eadem mctony- 
miaquailiperius<j*^reowWod'xir. 

fummiquecrefftdinefuxt.] Videturhochemiftichiumcx 10. Ac- 
neii. imiratus: 

Forte rath celft ionittnfta crepidme faxi. 
Editions autem locicuiufque extremitascrepido appellatur, Cre^idf, 
tfique ora terrx, quam alluit aqua. 

^ictt* acerba. ] Caprihcum in cl ligc. 

improbacornix.] id eft, inaufpicatajqjum Virg. finiftram vo- fornj.v inoH. 
cat in eclogis;& improbam i GcorgiconjVt&improbusanrery^K'»^'». 
ob garruliratem. Cornicem a uem prifci i'-. ter prodigiofas aues 
rcponebant.Iraq; his nominibus improbic virae hominesiarel- 
ligit,cxqu!b 'Snulla potertneq-, gr3tia,neq; commodita>elici. 

parafiti.] fc irrae,& homines quiomma ventrisgratiafaciut. 
Dehisin (equcntibuscommodids. 

forta.] merctrices. 

iuUos.] viros bonos.In facrisiuni dicuntur, non tantnm qui Titfiqui. 
Juftitia,fed & qui virtutes a ias omnts confcdtantur; eaque iu- 
ftitiaeft-,qua?in f° virtutemampleditur omnem. Vide Chil. 
Eram.& Piato Dialogo. qui f^r<w, velirfp» cptXoatcpiaiinicnm 
hitur,virtutes moralesvnoiuftitiaenominecoroplef^ti .i-.letur. 

S 3 Tiuiiu- 



17« 



ANDREAE ALCIATl 

Tumulus merctricis. 
£mbl£ma lxxiiii. 




Qj/ 1 s tumulns? cuia vrna} Ephjrd£ efl Laidos.abinon 

Erubuit tantum perdere Varca dtcmf 
KuU4fuit tumforma. illam iam carpferat dtas^ 

lamjpeculum Veneri cauta dicarat anus, 
Hutifcalptusfihi vult aries, quem parte le<ma 

Vnguthm apprehenfum pohertore tenefi 
i^on aiitercaptos quod & ipfa ttneret amantes; 

Virgregk esi aries^ clunetenetur amans, 

lais firmoj^f. TT Aidem rota Graecia celebrauit ob infignem venufhtem , 
'^^'^' Xi^^^^^^^^sdesfjcc^ucnsfuitconcurrus^vtpracteralioscecir 

pic Prpi- 



EMBLEMATA. I75 

nit Propertius. Haius monr.mentum ( Paufiin.tc/lei.Co- 
rinthiac.) extra vrbem Corinchi, in quajetatem excgerat , ce- 
lcbrevifcbaturfccundum Bellerophontis feptumjiuxta Vcne- 
ris cognominc Mclanidostemplum,cuiproinfigni tituloleae- 
naanterioribusarietemcomplexapcdibusimpoHtafuiiTepcr- 
hibctur : quo (imulacro petulantia & libido merctricis argue- 
batur. Pcr arictem,rauium{lolidumq;animal,amacorem vc- 
f3numinrclhgCj,illumquidem alca^na partibuspofterioribus 
fcalptum & detcnrum, quo rapina meretricia , dominiumquc 
inamanoslibidincpruricntes , &quafi vinculo coUigatoscx- 
primitur. Cxtcrum lcasn^nominemcetriccmintelligimul- Lexnd Mtrt-. 
tis vetcrum (cntentiis conftat,& maxime faci orum Bibliorum *p"^ y»^»»* 
locis aliquot: Ezechiel enim Hieroroiymam lcaenam vocat,& •''*^'*'* 
Hcliachim catulum eius qui in Aegyptum dudus efl. Huic & 
conuer.it rcnaMusvetcriscuiufdnmpoecx: 

Par esi letnx & femuid crudelitcis. 
RcrulitPieriusm Leonc i. Hieroglyph. quem etiamlegcin 
Arietc lib. 1 c. in quibus Laidis monumcnii huiu*ce meminit, 
ficGyrald.Synragmare 1 j.hift.Decrum. DcLaidepluraapud 
Athenaeum cap.zo.lib.i j. 

V.phyra£ tTi Laidoi.'] Ephyrata ab Ephyrevrbc Ach3ias,qua: ^'/'/jjr». 
nunctft Corinthm. Properiiuslib.z. 

No» itaromplebant E(:hyr<ea Laidoi edeff 
,yid cuitn lacuit Grxcia tctafores. 
De eius patria concertant plerique,vt Athen. Vide Lconicum 
Var.hiftor.lib.i.cap.81. 

ah: non Erubuit tantumpcrdere Varca deci^l ] Nimirum mors nc- Morsmmm 
jninipircit. Virgiliusinnppendicibus: ■yitatur, 

lUa rapit iuuenes prima florente iuuentay 
Non obltta rapitfed tamsn iUafnes. 
&Hora:.lib.3.0dar. Mors^fu^acem perfe^uitfiryiri^m^ 
Hecparcit imieUh iuuentt 
PoplitiSiH4y timidoq; tergp. 
Prfrfj.]Atropos,idert,morsipfarerum vltimalinea. 
€tM.] ncmpe renilis,qua venietccolor & venuftasflaccefcit. SeneOiitt for' 
Quid. 5,Trift. isiadecensfacieslongnyitiahiturannn, '^** dtfi«rtjiit% 

Kuga^ut in anticjuafrontefeniln ent. 
Jniicietijne manusforme damncfafenefitUy 
<lutprepitumpajju nanfMtente venit^ 

S 4 tam 



i?0 ANDREAE ALCIATl 

lamjpiculum Venert^ ^-c. ] Miiites , qui per aetatem abellicis 
fundionibusceilant, dicuncurvulgoarma pouille: ficfcorta, 
ciim ad feniles annos perueniunt, Veneii fpeculum dicant. 
Auionius: 

Zatf anut yenerifpeculumiico'. dignum habeatji 

^eierna tiemumforma minijlerium. 
i^t mxhi nuUtti in hoc ■pfHt.qAtacernere talem 
ilualiifum^nole:quaU> eram^n€>jueo, 
Aegre ferunr enim riigas contra6tas , amiiramquc formae glo- 
r'am,quam diu in (pecuio eram imuita. Hiuc Ouidianum il- 
lud^.Tria. 

Currq;altcjuit dieetyfuithecformofa dolehis, 
Et/peiulum mendax effe querire tuum, 
Idem fcre audor de medjcamine faciei: 

Tempui ertt quo voifpeculum -nitjje pigebh, 
Et-pentetrugti alttracauffadtlor. 
Id & attinoit ad Ligurinum f mccus Iib.4. 
Dttes /if», qttotiei tefpeculo yiderti alterumy 
Qute mens eVi hodte^ lurpuero non eademfutt} 
Virgren^teflaties.] Virum gregis appellat arietcm , vt prim« 
Tran^^formationum O iidius : 

DegYegenunctibi virjf^r degregenatmhabendtu, 
Virgilius etian. rle Capro: 
'^'itgregv' tife caper. — • 
&inGeoroicis: 

C^uem legere ducem. ^ peceri dixere maritum. 
Vide Macrob.lib. i^.cap .6 . 



In ama- 



EM B L£M ATA. 

In amatores merctriciim. 
Emblema lxxv. 



28r 






te>^i^^--^«'^V-' !;:^S^j 







V I L L p s i^ indutus pifcator tegtnma capUt 

Addtdtt vt capttt cornua btnafuo-^ 
falltt amatorem fians fummo m itttorefirgumi 

In laqueos fimi quem gregis ardor agit. 
Capra nfertfcortum:fimtbfitfirgu4 amanti, 

Qutmifer obfeno captus athoreperit. 

HOc de (argo pifce , qui fit a laruato pifcatore deceptus, Sar^ttiqMd, 
manifeOe in eos torquetur,qui cjeco turpique amo. e cu- 
pti decidmu in oblceaam perfbnatarum merctricum najfam, 

55 menti 



igl ANDREAE AtCIATI 

menti crrorc nefc'o quo rati pulchrum eflc cjuod pulchnim ap • 

parct, vndccoditioncm nadi miferam eos d:u & multum poe- 

^wtmtdt k nitet.Q^iodciiicrimen vcvi:adtandcmaliquandopo(rit,adhi- 

turptamore benda elt cautiodiiigens, Nam , vt noil atcsdidlitant , Priut 

canatdsmjtt. noflefascft quamamare, quienim pnmo vifam ftatimcxar- 

det, leuitaiisnonmuiimum pra?fefertari^umentum. ludicio 

fiquidem cftopus& maturoconliiio. Proinde belleprorcclo 

O uid. De remcdio amoris primo, qui vt illicitos excludit eiuf^ 

modiio>)es,fic honeftos probac : air cnim, 

Si <juh amat ^uoJamare iuuat^ feliciter ardet} 
GaudeAt^(:2^ yenlo namnet ille fu9, 
Caprd mtvu PorroCapram referre merttricem ereopatct, quod morfii 
tncem fignifi. peftilcnti maxime noceat:germinaenim perueftigat^quae aui- 



ua. 



dinTrmedeparciturtficmeretrix adolcfccnciae ponflimumcu- 

pida cft, niminiirj stas ea e{l,qux ob impcritiam facilius dcci- 

piatur. Vndc non illcpide Nico Attica mcretrix,«ii^,,td cft,Ca- 

pracognominata efl, quod Thallum adolcfcentem, qui in At- 

ticammel &caricas empturus aduenerat j.abligurriifer. Huc 

VohiptM mi- fpedatdidum ArchitaeTarentini,J5^>«^'Ai«p;(9tKSv,E cama- 

lemmefca. lorum voluptas: qui homincscapiuntur, vthamo piiccs. Vi- 

4cPliniumfubfincmcap.5>>.libri lo.Sedtibifadum (atisiri 

puto,ficonfuUs Aclianum Deanimalib. lib.i.cap.ij.cuius 

LacM i/£U*- verba huc conferre non piguit. (ptX5(n zrui t ecXoyav uiyee^ ic^v 

*ti,ej ypus paii'ieci i9u» vrK Vjo-im tk? itoii«^ iiuefd/J6ir » <rKt»uicti* ^&^tipoui c# 

immLmbl, ^'^n.r^-^-'^., >_?• \ . '^ .^ .'^.v, 

T») TwAatar*} (p«cv>j, 6idt etTi*ivaf (W^(rve»i7i y^f^ avuTnjdleiffif , as Hd o- 

fdf/ol f(SM 'S^cef^u^d^roiv octyai Tir^imf £^«»a^e|,x«lTiir^pc»w- 
7J flPTFf «*A,Ti»^li riu)a)^a!^ ' *>j;uo^<j/ ^\ i(c^ \kn '^lg Kuixtifjv , of**f 
THff Tfiis 0*7*» oc.u-I?? ix,^(rve^oJriaiv ^ }fjLf uO' nhviis' c^(n?\B-eivizr' 
^uTus aarti^j^isffiv- iTsei^^iVMj ^s ru 'zg^f.fy,Spu ovripeiTSS eicriv^t^ ut 
•m^ia^Vy c^T^TzyvaX/crit^KTWf. u?Aivs^/i UiuoAyes hpuv icujroiTrt- 
^uu-Eri^d avv uvTis^^ls x,i^(n ctt^ticv^s uvTYiS^T^Uf^LZuvn i* u^^T 
JjXifly >c!/ va^rtu i7nQis>.ivctt e 3-jj£^Tv;ffTji «iygei , etm ^rwJFtfrltir*^ 
^^.uos-yjS v<p' i^r otK^ffiv et <at3^f*l(^'V6i, ii\:pntic cilyeia ^«1«« 2^- 
Q^^ivTU. 'tXx,ef3^ei ^' ei «ratpjji ais \^ 'Uvos ti^yfQ)^ , r?? ecrutis rtif 
ttSt^nan^ivyiS, tts^<rici(n *(^ r.r^vrrvn yAv rvv uXcpirciVjXtiXevvTitj ^$ 
xkjOTiis hpus fiXi7r9ff£»t;e 6)Scc4yes^et'tfHTi*j ^i uitrZt TnXt^its etyxi' 
^a a-KXtibcf. Q^uoium verborum haeceft fcntentia : Capras far-' 
gi admodum amant . Ciim cnim vmbra quaedam apparet c^- 
rum caprarum quas fccundum littus pafcuntur, flarim. prx lac-r 
titiagclliunt^&quaacum maximcpoirmit,adnatant;& quan- 



EMBLEMATA. iSj 

^iURi faiire non poflunt, taraen lalire nituntur , fcS fruftra ta- 
mcn.Capraramodorcm percipiunt,enam(i infiudibus ver- 
fcntur.qu2Ecau(laeft vt accedere ad caprasinprimisafFcctcnr. 
Arciimin fuoamore fintadeoinfelicinatidderejearum cauf- 
Cicapiunturquastam depereunt. Pifcatorenimcaprinainda- 
tus pellc cum cornibus,iuridias ftr.:it, fole relido a tergo : atqj 
farinam iure caprino madefa(5lam in eam deiicit partcm raa- 
ris in qua fargi funt : quoillicio odoriscapti fargi , accurrunt, 
farinam deguftant , & maxime detinentur cius pelliscaprinae 
iquam fentiunt. Ex his itaque pifcator multos valido liamo ci' 
pit,&c. Adidargumenticopiofius illuftrandumrepetendaeft 
pulcherrima Socratis difputatio cum Ariftippo 2.Commeni» 
cariorumXcnophontiSj&colloquium eiuldem Socratiscum 
Thcodota^lib.j. 

VtUofe tnduttn tegmina caft^.] Hoc mutuatuscft cx Morctp 
Virgiliano: 

*— T fjr diiflui yiHopt ttgmina capr^e. 

Jnlaqueosfimi^Hemore^ii,] Sargus caprae amorcdeientus ,& Simus^eK 
cmentitacapri forma deUirjs illaqueatur. Simum gregem 
procaprisdirit.eodem enim epicheto vfus eft Poifca lo.ecloga; 

Dumtenera attondent ftme yirgulta ca^elU. 
Laqueoamorem fignificaridocuit Pierius,& Vcncrem vincu.» 
lo. quo (cnfu Virgil. 

Compedtbui yenetem^ rinclu conTiringe Ey<tum. 

ohfcenocaptuaamore perit.] Imitacus& rautuatuscftOuid.il- 
lud Faftor. i. 

— c^eeocaptHtamorefuritf 
4cSextoTarquiniD loqucnus. 



Cauen- 



/ 



»«4 



ANDREAE ALCIATI 

Cauendum a merctricibus. 
Emblema lxxvi. 







S o L E fatd Chces tatn wagna potentiafertur, 
Vertertt vt mtdtos tn noua monfira vtros, 

Te^is eqnum domitor Pkus^tum Scylla biformis, 
Atque fthacipoflquam vtna bihere fues. 

Indtcat tUuHrt meretrkem nomme Cuce, 
Et raiionem animiperdere, quifquis am4t, 

V^.jfllf fccij a T_T Omerus OdyfTeas k ait,(bcios aliquot Vly ITis, qui mifn 

ttrem beHnas £ J ab eo fueiant exploraturi Circaeas a:des, virga percuiros 

traniform,itt. x.^ Circe, epotoqi pharmaco venefico rtatim in porcos eire traf- 

formuo?:. QjLio fabuLimentoeffingiturmeretricis&libidinis 

fcciaetypus. Eaenim fuisprajfti^iis humanasillascogitatio- 

nes& 



EM B t E M AT A. Zf^ 

ries&natufalcsmotiones(qua;flf^'^iGraecisc!icuntur;in ho- 
minctumultujiucsvitiat, & murat jn dct;erius cumiciliceEia 
naturamqualibelluinamabeunt.Pcr Viyircm3utem,c]ninal- 
lovcncficioapiiltinaforma dimoucripoteA,mcncem animac 
ducem intclligimus. Qjiod (icad veterum mythoiogoru leu- 
fumcxprelTitvir induftii3& mgenionulii pene ecudus Eral- 
mus : Quidinnuit Circesfabula, vcneficiishommes vertcntis Socijvlyfa 
in fcras, ni(i eos c]ui nequaquam ratione ducuntur,idqu< d ho- ^»"* 
minis cft proprium,fed toios fe'e dedidcrunt turpibus aifcdi- 
buSjiam prscifcrhominisvocabulumnihil hcminishabcre,led 
adpccudum dcgencrairenaturam,putalibidlnein vrfos^fom- 
nolentiaignauiaque infaeSjferociain lecnes,atq-,itadccon- 
fimilibus? Quid VlylTeSjqui (blus poculo cpoto , vireaque 'J''^:i(7?*lP«i. 
monftrificapercufTus, noncllmutatus , nifi frmum lllum& 
conftantem fapientishabirum , qul necfranei terronbus , ntc 
vlIisafFeduum illiciis ab honefto poreft abduci? Sunt vcro qui 
dicant rei vcritatcm ex coefiTcinrpicicn.^am . quod Cjrce me- Cireemerc- 
rerrix,quosfibiamoreturpideuinxit,efFeci(reiandem piaeda- ^^'^'* 
tores, viarumobrclFjres& homicidas nempequibusnihil fu- 
pcrelfetad vitam fubleuandam.quapvi-iacum potiiU ferarum 
iint quam hominum, rem totam lepido & commodo .'chcma- 
tcHomerus,& alij nonnulli evcieribus adumirarunt. Cui 
(cntenti.T fubffribit Palladas; lib.i.Graccor.cpigr.his verbis: 

ryg hMa^iv^ "ssl a> p^T tiTisiimiH' 

tn"^iTsrci)v i^iaif iLttjrMt ^^*^ £"«5 
iTpapcv iv^ov f^HTzx., oIikLu QccciivetXoyi^ai. 

liu^piuv^' aif ci^ua-ivg rluu vior^Tzt (pvyuf 
u^ «pu», <pvtna? ^' l^(oc4 ^[a^y.Hif- l-oyia^f^of 

ti-j^ y^pv^Tficc^cpccpfi^HSiuvriyac^^ot. 

id ciT , 

U(m,yt Momerm ait trtTft medlcamine lefloi 

Hoffitio Cme redJidtt ipfafua: 
Pattperior fedcjutjcjun etut , di ceffit ah tOa: 

Nam mereirit cjuondam pnniciofa fuit, 
ixutoscjuefua prorfm rattone matitoi 

torMcefonttnuftjWnfectnat^uefetM. 

2t tamm 



l$6 ANDHtAE AtCrATl 

Ef tamen hancflrenue delufam/preuit yiyjfef, 

Infi^nirerum condiiioueyakni. 
lAefcuYiocitie datam necfcus efl credere fw*(y, 
\Uefedingertiorel>puHtyfquedolitm. 
Q^inetiam ncmo non videt eodem recidcrc Horatij<:armina 
j.iipiftolar. 

Sirenum yoces ^ Cirttpoculamfli: 
fQuffl cumfoctisflultui cupidHtque hihijfet., 
Suh domina meretricefuijfet turpis ^ excors'. 
VixiJJet tanti immundHs^yel amica lutoftu. 
Xenophon i .'^(inH'Ot<<)f^u'mvj Socratem ait in conuiuiis, ai 
<jus non nifi coaftus accedebat , parcifT.mc cibum capere foli- 
tum, iocoquc vfurpare multis eiufmodi appofitis cibis,Circen 
homincstransform^flc in fues: ipfum autem Vlyflem mutari 
non potuifreconfilij Mercurij memorem,& abftinetraipfum- 
metruafempervteniem . AthxcTmftfyZs. ^Jonparumillu- 
ftrabit hoc Emblema,Plutarchi Dialogus,quo Grillum difpu- 
tantcm facit.Idem civ yxfAty^lg -Trv.^yyihi^. fichabet: k O^ ruf 
(pcc^fieeKur B-ii^^izi^^u fih uifSi t^ Xecft^oir<liei^i6iS tov i^dvf^xQ^oh- 
Tratianu flurp^ ci)ji7roiii>(0jf <pou)Koi' iiTkg eu (piXr^ TiteOfs^pfizeiUiiTnTt^fo)' 

ivoKTVts f^ 9ii(pJu^ftivot? ovf^Zcgoif kef^i y^ tIu) xt^fcLu iovtiffscv c« 
j(^7u^afi/L{^x<iOB^ifrts h'j t^ncmTo '^r^os isdif uvTtis vc) y^ ofots j^- 
vC(>iifois'Tey a'' oSheisiu fSv 'i^f7u^c-iifJ0fTU<p^f\y.us^'C!S-ifriy 0,7171- 
91 f. id ert, Vt pifces quibufdam mcdicamentis celeriter capiun- 
turjfed cfui tamcn fiunt inutilcs : ita muliercs, quae amoris po- 
cuiis&vcncficiis viros captant, voluptatcque in fuampotc- 
ftatem redigunt, ftupidos eos , amentcs & dcprauatos vitae fb- 
ciosdeinccps habcnt. Ij cnim nihil Circac profucrunt, quos 
veneficio mntauerat, nequead vllam rem iis vfa cft , ciim in 
canes&afinos degenerailent: Vlyfrcmautcmprudentcm vi- 
rum, prudentcrqac fccum veriantem , omnino dilexit. 
"7ic$uinaHem Excmpium prius corura qui a Circc in belluas conuerfi 
fnutttu). funt, abfolui, Altcrumcft Picicquum domitoris. PicumSa- 
turnifiliumfacit Aencid.^.VirgiL&Ouid. 14. Mctamorph. 
Rex fuit Latij, & ab vxore Circc in auem fui ncminis conucr- 
fu«. Qu.od fingicreditur,quoniam primushacaueinaufpiciis 
vfusciV, quodque augur fueric :quodaSeruio eft annotatura. 
' Sedidmeiius,&adhunciocumopportunius refcrcmusada- 

nimi icuitatcm & inconftantiam <^u« cx turpi amore contra- 

hicur. 



SMBLEMATA. 187 

hitnr. Tcninm eicmplum fuitappofitum inScylla ,dcqua Scyi». 
iamfuperiiib anobis didlum fatis. Hictamen fpeciatim con- 
uertitur ad meretriciam turpitudinem, c]uae vt fupernc facicm 
Tirgineam oftcntat, ita inferr e rabidi canes confpiciuntur, au- 
dacia, rapina, ingluuies, qui ad exitium mireriamquc certiflTi- 
mam praecipitcs 3gantj(]uorquotamoreturpicapiuntur.Q^5 
omnia eo rpcdlant, vt auifquc virtutis & honefti ftudiofus im« 
pudicarum mu'ierum do'os prjElligiasque omncs declinet; in- 
telligatquc,quod Ciccro aitjCorporis voluptatem non latis di- 
gnam cire hominis pr?ftantia,camquc vt b:lluarum propriara 
contcmni ac reiici oportcre. 

SolefauCtrces.] Tcftis Higinus. Filiam autem Soiis habi- Cirxtfilitt 
tam proptcrhcibarum fcientiam,qu<^radii3 Solisvim &iacrc- ^o^'** 
mcnrumcapiuntjCrcdibiiecft. Fabulichuius mcmincrc Dio- 
dor.lib 4.Plin.variislocis.D.Aug'.iftin.i8.Deciuitatc,cap.i7. 

lesin equumdomitor Picm,] Sic Virgil. 
— amile gerebat 
Plcw equum domitor, quem capta (upidine coniunx 
^yfurea f^ercujfum >irga, yerfumque yertenii 
fecitauem Circe,Jj?arfitque coiorihm alas. 

"Etrationem animi.] Idcomyihologici Venercm «<^g5^/7iw, 
^na(i cc^pp^Furlw, id. cil ftultitiam & mentis priuationem mtei- 
prctancur . 



t 








Amule- 



Ld(hK4 



188 ANDREAE ALCIATI 

Amuletum Veneris. 
Emblema lxxvii. 




I N G V I N A denteferofuffojftm Cypris Adonin 

La^ucafoltis condtdit exantn-^em, 
Ulnc genttali aruo tanttm lactma refifitf, 

Ouantwn erucafalax vixf^tmularepoteft, 

AThenaeusDipnoroph.i.cap.ji.rprionemaffert, eurdi^ 
catur Ven.is AHonidem abapro interemptum ladlucae: 
foliisoccultaire (quod alij tamcn de Phaone Lesbiorradiderei 
vt retulit in hiftoria Poetarum Li!. Gyraldus) cjuod nimiriim, 
quil3(flncisairKkie vefcuniur, hebctiores fianr,^ J^VfKrtHs), 
&adlibidinem minus idonei: laitucam enim fngidam cifc, 
iam in iuperioribus docui ex Piinio . Venus ita^ue fingitut 

ensortui 



EMBLEMATA. 189 

cmortui Adonidis genitalia laducis rcconderc, vt moncamur 
libidinLmrurpemque voiuptatem cibariorum moderatoram 
▼fu lopiendam & reprimendam efTc. N-.hil enim asque condu- ijt&turati» 
citadmotusillicitos cohibendos , quam viclusratiotcmpera- ^utd conjkra, 
ta. Ouidius inrer aliapraccepta, quaederemedioamorisfcri- 
pllt,vt a c)uibuldam cibis ablHncdum ellc monet, lic quofdara 
ClTc tuto adhibendos ruadet,his quidem verbis; 
Ixceabos etiam {medutn<efungarytomm 

Muntre) ^uoifugieus^quQi-pefequare,daho, 
Daunitu an ttbyca bnibit* tibi mijfu* ab orHf 

^yfn yeniat hUgartt, ntxtta omnti erit. 
t^ec mmMi erucas aptum esi ytt.tre fabces, 

Et (jutcijftid l^eneri corpora aosiraparat. 
VtiliuifumM atuentei lumtna rutat, 

Et ^utcqutd Kenert corpara noTira negat. 
Inguina dente fero,&c.] Fabulam Adonidisabaprointerfem- ^om. 
pti Ouid.fubfincm io.Metamorph.dercripfit,nectamenhu- 
lus m y^eri) meminit. Hanc attigit & Auguft. Dc ciuit.6. c.j'. 
totutnqueilludadPhyficcnrctulit Macrob.i.Saturn. cap.zi. 

Cyptn.] Vcnus^abinfulaCyprQei tacra,libidinideditiflima. C^priaVenM. 
Polydor. V^irgil.lib. 3 .cap. i y.Dc inuentorib.rcrum. 

genitaliaruo.] Hicaruum genicale provirilibus &pudendis ^ruum geni. 
foi"uir,qu6dfintgsneracionisinl>rjmenta,vt Virgil.^.Georg.^*^** 
hiacfaciunt nimio ne luxu obtufior ffm 
Sttgenitali aruo,f^fulcos obltnet tnertes. 
Loqucndicandcmformulamnon cft afpcrnatus Augufl.lib. 
X g.cap. 1 5 . De ciuitaic Dci : Scd voluntati,inquit,mcmbra illa 
ncaeteracundafcruircnt: ita genitalearuum vasinhocopus 
Kcatumrcminaret,vtnuncterram manus,&c. 

laClucareftsiit ] Confulc Plinium , & Cx\. Rhodig. cap.vlt. 
ib.i7Dionyr.CalIius lib.xi i.deagricult.cap.13. Coda,ait> 
witomauertit. Vnde Pythagoriciipfam cunuchum appcliant. 



Inuio- 



li?0 ANDREAE ALCIATI 

Inuiolabiles telo Cupidinis, 

EmB LEM A LXX V II ;. 




N E ^xxm u vincat amor^ neu femlna mentem 

Diriplat magicis artibus vUa tum: 
Bacchica autsprd^o tibi motactUaparetur, 
■ Quam qtudriradiam circtdi in orbe loces: 
Ore crucem & cauda,& geminis vt cowplicet aliSf 

Tale amuletum carminU omnis erit. 
Dicitar hoc Venerisfigno Pagafius lafon 

Phafiacis Udinon potuijfe dolis, 

ARtificiale eftin Venereos motus,& pr?ftigiariim laqueol 
amuletum , ciiius tamen rei fidcs pencsaudores efto, 

Pinda- 



EMBLEMATA. 1^1 

Pindarus Ode^. Pythiorum audor eft , Motacillam a Vcnere Moudtta 1<u 
primumec«loadhominesJeponatam, & lafbnuradiram, vt fomAVmnt 
MedeamaUicerei. HancaUtem auiculamaiuntveneficismu- ^''^'** 
lieribusadincantationesertepcrutilem: eam namqueaccipiut 
■ trocho,&rotaquad.imalliganr,quam inorbem voliiunt pr:^- 
fti;;iatorcs,&noxia verbaimmurmurant. Alij,q«6dcxempta 
vifccrum interan-aorbiculoappendunt.vnde Prouerbioapud 
Gi^cos vulgato Iyngem,id eft,moraci!lam hidicanturhabere, />w. 
- qui veluti quibulda prjEiiigiis homiiies 2l\ amorem percrahut. 
Nofter Alciatus exHomero&rcholiallisquibufdam .cxtulit 
quodhicodoftichotraditi mmirnm adarcedas amorisi'iecc- 
brasfquonullumexicialiusautfuriohuspraeftigiujadhibedara 
ciremotacillara humanoftomacho,nnqdifponaturiiiterbinos 
circulos lcfe quafi interfecantes Sane namqnam mihi perfua- 
fero virum dod:irfimum ,&rer.imultarucognitione inlignc, 
idaliiscoraunicaire vt rcm veram& feriain;& vt crederet tan- 
tara cireamatorijphiltrivim, vt mentishuman^Hbertatcmfic 
cogere,auttorqiiere vel fledereeo tadcm modopolTer.Sedra- 
men profe(fl6 noaufim ditfieri, plevaqj elTe remedia ex bonis 
•auiloribus petcn la , q-iibus eftrenata & ini^omita pene amo- 
ris huiulcepetulaniiacohiberi^autciiam 'bpiriqueat.At vero Pr^tffipunt a* 
-<]uis tam excors erit aut ftupidus , qui furorem lilum Cupidi ^''"^^- pr^fftgio 
neum infigni hocprxfti^^io cocfircri polfe dixerit ,&fafl-!no '""^^ "^* 
quodam cupi jines menterti occUpaiites exturbiti? Vidcrint a- 
Ii),quibusamatoria Ouidiana qua:)doquep!acuerinc impen- 
fiiis: camen ipfemecexculit & verius,& quiderafalubrius: 
t^rdet ^ ajfuetAi Ctrce tendebat adaneSf 

Ner tamen esi illu attenuatut amor. 
tr^otjMijljun opem noflra ttbipofcu abarte^ 
Deme veneficus earmtnibttiq;fidem. 
Caeteriim nullupcrinderemedium eftefficax ad turpes hofce Remedium 
motus fedandos ,quam ftudio&labori cuipiam honefto fefe #<^*" *»«»•■• 
prorfusdedere:ficenimfiet,vtc!auusclauopellatur. Ciim e- '^""' 
nim perfpicuum fit , amorem hunc non nifi in animos luxu & 
otio fradlos irrepere, nullo plane raodo aoelli poteft, nifi acce- 
dat Iaboraliquis&anxietas,quae fuamoleftiainnatasaraoris 
maculas oblinat.Ouidius: 

Deftdtam puer iUe fequtfolety odit agentei'. 
Davacu£mentij(juotenejtur,opin. 
Quid fi amuletum ccrtius, & profectofalubriushuc appofuc- 
T X io,n£mpe 



2^1 ANDREA1{ ALCIATI 

ro,ncmpe vt iuxtaD. Pauliconfilium carnera cum viriis cra-* 
cifigamus?Ifte erit diuinus & aeleftii «irj^*^ ,qui terrenum il- 
lum & inhaccorporis compage dclucrccntera fp«7K, robore 
valid ore conficict. Hoc vnura captiuarum animaj um amuie- 
tum iatis erit ad turpiaomnia libi jmum motuumquc gencra 
frangcnda . 
MotaaUa qus Bacchtca auU pr*Sio tihi metactHa, ] Auicula cft plumis di.^colo- 
***^' ribus, praelongo colio,lingua cXv;rta,colore vario,motu crebro 

fe circumagcns, &ceruicem in orbem fledens : vnde & ^«oti- 
srvyi^vocant, LadneMotacillam. Nonmetamefugit,c]u6d 
piuriDus vcrbis conrcndat Baptiita Pius,Annotationib.pofter. 
cap.3. Motaciilam, & Iyngem,pro vna&eadcm acci^i doh 
debcrCjidquecontra Sermj & Gazaeopinionem. Quae autem 
taccauisfit, repeteex Ariftot. 1. Dehiiior.animal. & Plin.ri, 
Lege Prouerb. apod Erafm, lyngetrahor} & Hadrianum lu- 
nium, Prouerb.9z Centur.4. Adhacccur Motacilladicatura- 
uisBacchica,rat'onemaud:oresnonreddunt. Hefychiusqui- ■ 
dem Bacchum tv^tvit cognominarumait ,qui3 (ni fallorjad. 
Veaeremint^ammer immoderatus vini vfus. ForiafTeBacchus! 
itf^jif appellacur,qu6i vinumhomines ad 'ciyngisinftaralli-' 
ciar, ac fi dicamus, illecebrofum. vel melius etiam iynx a Pin- ' 
daro dicirur neutus , non quod Bacchi fit auis , (cd cjuod furo- 
reminducar. 

Quam quadriradiam.] Pindari eft iftuc ; nam T^r^nvaefASim 
eam, de qua hicaoitur.auem nominac,id eftquadriradiam. 
Isgtpt, Vagafetulafon.] Falluntur ciui \e^\imVegaf^it« Ia'on autera 

di6l'Ji eft Pav^aljrus a Paga^a Theiraliae vrbe,iuxta quam Argo. 
nauis fabrefada : quam ctiam Ouid.7. Metamorph.principia: 
Pagaiaeam puppem nominat. Idem 8. 
— aufior teh Pagajktt* lafon. 
&Faftorumi. 

Vajfua idem Tydeta^^ idem ?a^af<eui lajhn. 

ThafiacudoU.] incantamenris MedesE,quar a Poetis cogbo-- 

minatui Phalias,a Phau Colchorum fluuio.Ouidius Dcartes. 

— maritum 

Barharafet natos FhaftM yltafuos. 

Lafd- 



i 



EMBLF. MATA. 

Lafciuia . 

EmBLEMA IX XIX. 



^n 




m 



D E L I c I A s & moBtiemmus credtm albus 

Arguere-^ at ratto nonfat aperta miht eii. 
An qtwd etnaturajalax & multa libido iH? 

Ornat Ratnanas an qutapelle nurtu? 
Sarmaticum murem vocttant plenque ZihcUum, ^ 

Et celebris fuaui e^ vngttmemufcus Arabs, 

PErftringit mollitiem &larciuiem nobilium quarundam Omatiumu 
matronarum,qnae ad corporis ornatum oflentet raras pel- "''^'»''«'» "»- 
liculasanimalculorum, ncmpe muns aranei , acluri zibellini '"'*** 
(fclislibidinoftfnmi) &prxtereavtantur fuffitumufci Arabi- Mmalbus. 
T 3 ci. Saae 



154 ANDREAE ALCIATt 

ci. Sane de muris falacitate muita funi apleriiquefcriptoribos 
tradica. Hincenim illudMartiaiis: 

Kam cum me murem, cum me tua lumina dieas. 
Legi etiam & Mcllalinam portento Ie iibidinismulieremab 
Epicrate didam efle Myconi^jm, cjuafi dixeris murinam. Ad- 
h*c nonnuUi ferainam falacilTimam per aeluri feminae fimula- 
crum figurari dixerunt, propter animalis ingenium: cogunt e- 
nimmares aJ coitum feminae ^ipfaeqnepuniunt nifi pareant, 
Cceteriim mulcum Arabicum arcumferum , nonmodoma- 
tronae principes,(cd & aliacgradu longe inferiores: tantaque ia 
iiselt&cultuum, & fuffituum varictas,vt fcrme ignorentvo- 
luptatem, (]uqe inde capi pollit, quod in his aflidue verfentur, 
quibug nempe peripedium noellquod Satyricusait, volupta- 
tesex vrurariorecommendari. Curautem mulicres fuffituSc 
fuauiffimi->odoribusvtantur,hancefrecau{famaiunt,qu6dto- 
taC-lint vencreae. Itaque Poetae Graeci Venerem nulquam loco 
cgredientem fingunt , nifi odore aliquo exquifitiffimo relidlo 
adfuam praefcntiam declarandam : adiiciunt praftcrca fuffitus 
omneseflefalaces.MuliebresornatusridettaxatqueLucianus 
in Amoribus, luuenalis Saryra 6. & vberrime Plautusin Poe- 
nulo: item Aclian.i.Devariahiftoria. 

moUitiem mu4 creditur alhus arguere. ] Lege Prouerb. Erafin, 
Mus albus,in lafciuum & libidinis immodicae hominem. 

w«r«».] inaironas.nomen fpecialius procommuni , r«6M«x^- 

Sarmaticum murem^^e.] Zibellusaquibufdam mus Sarma- 
ticus appeilarnr ad Alciati mentem,qn6d e Sarmatia adueha- 
tur: dic.tur & Aelurus. de quo lege cap. i o. lib. 1 1. Aelian. Dc 
animahum hiftor. Sednona mure mufcumdici,at potiusab 
ViT.bilicocapreolicenfenteruditihomines. 

mufcm hrabs. 1 Confule CaeliJ cap .idem libri eiufdem. 



Defidia. 



EMBLEMATA. 

Defidia. 
Emblema lxxx. 



2^5 







D E s I D E T i» modio Ejftus, fpeculatur ir aftraj 

Subm & accetifam contegtt ignefacem, 
Segnitiesfpeciere^tveUtacucullo, 

Nonfey non alios vtiUtate iuuat. 

QVamquam id no incommode torqueri pofTetin cos, qui 
concreditam {ibiernditionis& ingenij dotera aliqiiam 
cxcetlenrem mifere negligunt , idque non referiint ad vfum, 
cuiuspcriffimum gratianoruntfibiefredemandatum & com- 
mifTum arummo& pra^potenti bonorum omnium aud:ore 
vnico; tamen, nifi me falliranimiis , viderurhocreuera fufce- Sl*u)rwiiam 
ptam cfle in dcfides quofda coenobitas, qui 5s<»p<W imaginem 'f}"^' 
T 4 alicjuam '' 



ccenobttarum 



l^<f ANDREAE ALCIATI 

aUquam confedateSjignauice fituaetatem tcruntrliteras afper- 
nantur,autcerte non magni faciunt,quanquam alioqui valeat 
jngenij acumine, 5c raraquadam naturae dexteritate : inerso- 
iTinin6genus,&frugesconfumerenatum, &ex tertioilloho, 
minum genere quod affignat Hefiodus, merito dixerim, ciim 
riec (ibi nec aliis vriles fint. Quod tamen velim aequis auribus 
accipi. non enim is fnm qui aufim aut etiam velim carpere in- 
flitutailla veteraprimumquidema(apientilTimis indudlapa- 
tribus,qUorum tanta eft apud nos au(5loritai.,vt inuerecundum 
eifetjuedicam impium,eorumvitam ,pietatem , dodbrinam, 
fTdera nonprobare,noncolerc, nonamplexari. Sedvtapert^ 
dicam qyae fentio ea de re : hic ab Alciato , a me, ab aliis etiam 
quibus fimplex minimeq; fucatus eft animus , nullomodo re-^ 
prehenditur raonachorum inftitutum & regula,fed multorutn 
cx iis otium,ignauia,imperitiaiquippe qui co nomine peftime 
dc fe deque aliis mercantur. Iad:ent ij quantumuisfui ordinis 
fuarumquelegamantiquamdignitatem&fandlimoniara.nift 
enim fe fimiles iis pra^ftitcrint qui laboribus , vigiliis , ftudiis, 
iciuniis, omnidenique paricntiae laudc Chriftianum nomcn 
^uxcrunt & amplificarunt, non video quarationedigni ha- 
beantur eo,quod fuithonorificum apud pri(cos,monachi no- 
niine, quod illi fuavecordia& inertia contcmprum reddunr, 
Vtinam vero vt cotinuo (blent infblefcere ob veterum illorum 
patrum admirabilemtotipofterirati religioncm,itaeorudem. 
vita? inftitutum aEmularencur:non enim mifeto & infeliciotio 
fe ita dederenr, vt j/J,!? ^tct 7n)c<raiv abellent ab iis quos ad piae vi- 
taefeligio&que inftitutionem feimitaridiclirant. Sed ncab- 
cam longius ,quid laboriofius excogirari, quid fand:ius,quid 
diuinius in terris fingi aut audiri potuit,quam fuit illavercac 
mcrito laudata priorum, monachorum virae ratio ?quod purius 
aut vbcrius olim ecclcfia feminarium clarorum viroru habuir, 
quam quodaccEnobiis ,mandris illis &eremis dudlum fuii? 
NuncveroDeusoprimelquamabfumusaprimaillacanaque 
religione,curri.qi?i.feucrioribus inftirutis teCc obligcnt,non 
tam pictatcmqp^m otium,nontam folitudinem meditandiq? 
de rcbus diuini-sopportunitatem, quam defidiofara viram fibi, 
proponant. Sedidqu;idemcerte pluribus cxag^erare videtuc 
efrcnonmcdofuperuacaneara, fed &intempeftiuura jquan- 
doquidem.notiusfit, quam vt confirmarehabeam,nevidea-, 
flim:itiiquiusifl ?o$debacch^ii, quQsadn^cliorcm frugem re- 



EM B L EM A T-A. i57 

uocarclabotis cfTet infiniii , & ptnc ke^x/ietm : admonerc , in- 
tempejiiuum &qui(]eminiportunum : reprch.nderc, prorfus 
odio(uni,&- periiidenonomnibusgratam. Hacenim tempc- 
ftate {ic omnii iiint exulccrata, (ic Jubrica& peruicacia, vc 
quoquo te vertas , vel etiam nolens, experiaris te perignes in- 
ceder? {uppolitoscineridolofbj&quicquid ineiufmodi quo- 
rundam homjnurn negocio velis attingere, hulcus & vomicam 
citi(Iimedeprehendas,ade6 fubomni lapidedormit fcorpius. 
Itaque farius eire duco mahim bene conditum non mouere,& 
huiusordinis viros bonos(qnostamef(i paucos & colendos, & 
exolculandosefTeputojamaiorum fecelemperabRrahendos, 
& eximendo$ vnice voio, ne crrore quodam populari pro vitio 
vinus crimina laepe fcrat. 

Defidft.] Cicero proinde in Vcrrinis dixit per Metaphor. Defidm. 
ignauis conientaneam: Quid fedes Verres ? quid fpe^las? Eo- 
<i?mien(ii He(iod.9it,(pem nonbonam,virum mdigentem 
lcnere,(edentem in taberna.cui vidtuslufficiensnoniit: 

Sed& Demolthcn. i.Oiynth. Athenienhbus ruccenfct,eosq; 
federedicit , & Philipii potentiam non attendere. Sic enim: 
i?^* cluBU i(^B-^ib(,t%c, vd^i* TnnSvres.Scc. Defidere in modio , f ro 
ignaui (iuno liiperiLi: poluit, m fimulacrtim Spei: 

Cur tn doUdi tegmine^igrA fedesl 
itemque aOra fpccnlari : 

QM<e Dea t'i m Uto fujpeclans fidera >«/««? 
i,cgc Pieriuiri Hicroglyph.hb,5 6. 

EJf*tti.] ElTxi,IucUifuerunt,abaliisvit(jfeueriratc,ieiuniis Ejftiqui, 
&iaftitLtis quibu'dam difFerenres. Deiis Philo ludajus. Eu- 
(ebiusde pra^par. euano;el.& Phibftrius in caralogo hacref 

accenfamconte^itignefacern.] Vidjscftmihi hic locusinter a- j^acemaccen^ 
lios permuhos dignuseirc qui maiorecura iiudioqueanobis/^w ugere 
cxphcerur. SeA. mihicade recogiranti ram mulraeniultis & q'iid,&,(ju.id 
varii"; occurrunt, vt vercar nc quis me purt t intc-mperarer otio P^y"^"^^'"' 
abuti,aut etiam pierifqucoMofiisvideri. Scd ad rcm, Plurar- ^"'-S' "''• 
chiis 4. Decretorum deanimadirpiuascx Democrito^ignitum 
quiddam elTcaitex nnuris concretismcnte perceptis ,g!obo- 
(asideas,qua: habeant if^neam facultarera ,ic^que corpuseiTe. 
Succurrit id Ladantij ci.cap.?. Quod /ianimaigriiseit , in 
pElum dcbet emti, iicuf igni? , ne extinguatur , hoc eft ad im- 
T 5 mcria- 



19^ ANDREAE ALCIATX 

mortalitatemqujEincaEloeft. Virgil. in6. 

Igwf K^ efl oUii yigorj^ ctUTiis origo 

Seminihwi. — 
Hefiocius,& eius interpretes, ab ea opinione no rccedunt,cum 
aiunt Promctheum ignem caEleftem clep(iire,qucm fimulacro 
areconfedioappoluit^vtanimatum fierct. eaenim menseft, 
qua^ molem agitat, & roto fe corpore mifcet Qjiod fi quis for- 
te purat , cur Hcfiodus & ipfe M aro dicant louem ab homini- 
busignemremouifTejfaciliseftrefpondo. Visenim &folertia 
humanianimi difficilis eft inuentu ,qu6dhebctiore ingenio 
fimus : adeo nihil tam excellens & pttEclarum fine magno ali- 
quolaborc vicadcdit mortalibus. Conte^unt ergo coenobitac 
otiofi ac languidi faccm acccnfam fub pallio,nullis artibus aut 
ftudiis honcftis animum applicantcs, nulla fua induftriaacdi- 
ligentia notioncs animi cxereincs,vt nonminus veie quam 
redle in eos id Plautinum torqucri poftit, 

Summa ingenia in Kcultolatent. 
Ad ea quar de igni vcl ardcnti facula iam didla funt, adiicerem 
lubens quac Plutarch.difputat Commenrario , An bcnc viuac 
qui laterevult: coetiamquieftdecupidiratediuiiiarum. fed 
maxime iuuat locus ille ProbIematum,quo ait,veteres obfcu- 
ris vfos rationibuSjpotifTmum in rcbus facrisjuccrnam corpo- 
rianimam continenti fimilemdixiffe. Laxcnim eft,inquit, 
quiintuseftanimus, &c. Quodfiquimonachi, vt funtexiis 
quidam bcni viri, fcd non fauscruditi , dicantid a pagani? au- 
d:oribus male dctortum, ne vidcar vcrbo molcftus, quippe qui 
fauftaomniaillisprecarinondcfino,cuoluanrqnacfodiligcter • 
ma<j;niilliusacfan(fli viri Chryfbftomi Chriftianam fententia, 
quamrcpericnt adillum facri EuangeUj locum , Luceatluxye- 
Jlra,^c. Huncenim Chryfoftomum iudicem honorariumfi 
admifcrint, nihildicoamplius^caufTadidacft. 

Nonfeynonalios iuuat.] Proinde ex tertioillogenerehomi- 
nnm, quod Hefiodusaflignat. Lege Prouerb. Necfibineca- 
liis vtilis. 



Defidiara 



199 




Qj/ 1 s Qv I s iners, abeat- nam m choentce figere fedcm 

Nosprohtbent S^mtj dogmata fanciafenis, 
Surge tgttur, duro<j^ mamu ajfuefce laboriy 

Det tihi dimenfos craftina vt hora cibos, 

\ DhorratioeftadlaboremjfumptoargumentoexparGC- checnumou 
,/l^mia Pythagorica, quaprscipiebatchocnici nnnelfein- inf.^endum, 
fideniu : cuiuscxplanarionem malumusabipfb Alciarorepc- ?"'^' 
tere ^ciim fitobuiusiocus) quamabaliisquibufque , rametfi 
docliffimis, cmendicare , vr fumus initio polliciri . Sic itaquc 
ille r.Parergoncap.i^.Sciendum eft-,inqnit,3pud Athenien- 
fes fuifle mcnfuram tiitici,quantumqui(t|uc vnodie cotncde- 

r«: ea 



JOO ANDREAE AtCIATI 

ret ; ea erat & maior libra , vocabaturc|ue chaenix , vel f^.r^, 
vtintcrpres Ariftophanisait.pendebatautem earumdracnmas 
CL.hoceft, feptem& vigintivnciasGraecas, vt lulius PoUux, 
&Nicandriinterpres(cribit: noftraautem menfura fefcjuili- 
bram:eiusch(xnicisdimidium drachmarum 7 5 . libra fcu U- 
belladicebatur,vc Rhemnius Palarmonoftendireocarminc: 

t_/ittica non minvr e^; ter quinque hanc demique drachmiiy 

E/ ter ricenn tradunt explerier fnam. 
Igituriubctconftitutioduasiibellas,ideftchocnicem vicHiualis 
fubftantix cuftodiris prseftari: quoderiamolimfieri folitum 
oftendit Pyrhagor*^ fycnbolum jSuperchxnkem non ejje (edenduml 
ideft,non deberecjuenquam pr?!enticiboe(rccontcntum,fed 
potiusaduerfuslegem Euangelicam decraftinofoUicitari. Sic 
& Corinthij p^tyo){$ftiTpoc4 dicii , quod pluribus feruis abunda- 
reut, quibusdemenfum, feu,vtin EuangcIioLuca2dicitur,«- 
r»i*iTQ^cv quotidie prxftandum erar. Id lingulis mendbus eiat 
apud Romanos quaterni modij , vt (cribitin Phcrmionc Te- 
rcntiana Donatus. Hadlenus Alciatus. Hoc itaque Proucrbio 
docebat Pythagoras , non oportere per ineniam & otium , ci- 
bum alicnum fed:ari,fed fiia quemque induftria debcre (ibi 
facultates comparare,quibus vitae munditiei confulatur. Pro- 
inde meriro Refpub.omnis liberaliter inftitura (egnes & labo^ 
rum ofbres expellit & execratur. Refert Sabellicus , apud Flo- 
rentiam patrioinftituto in cos animaduerti,qui oriosc & igna-p 
uiter in ca ciuitate agunt.Expoftulatus enim corum qui fpiam, 
Vnde vidlum fibi comparet, nifi rarionem poftitexpIicare,qua 
vitae probet inregdtatcm,vt fcelcris conuidus ple<ftitur, aut vt 
ciiiitati perniciofus eiicitur. Tale profedodebetefte ii;naui 
hominis maleque feriati prafmium. nsif^uf^^ y^ >ihio?u.\iogj 
ait Plaro : quo quidem innuit , eum uumquam ad (Cimmam 
virturislaudem pcruenturum,quiduram &afperamilliuiical- 
lcm nnmquamfucric ingre(fus, Siquidem a^8uya»>tJA^,«X- 
^jlt^ewyei vndemeriro vtftudiorum laboresfcquiturgloria, 
fic]s;n3uiamconremptus&inopiacon?itantur. 

Samij do<^mata fanfla.] Pythagora? 'ymbola oraculoram in- 
ftar a prifcis cclebrata funr, De his Plutarchus variis locis: quag 
(ymbola cerratim a viris dodis cxpofita funt. Ex vercribus no- 
minantur Anaximander Mileflusiijnior , & PoI\hiftor Ale- 
xander, quorumlibritcmporisiniuria perierunt. Plutarchus, 
Atheaaeus& Laenius,noperpetuaJifjiutatione, fcdhincinde 

mult^ 



I M B LE M AT A. JOI 

multacxplicuerut. Ex recentioribusPhilipp.BeroaIdus,Erar^ 
mus , Phorcinus & Gregorius Gyraldusin ea rc fedulamope- 
ram nauarunt. 

eraflina yt hora. J id cft,diescraftinus.Synecdoche. 

In facile a virtute defcifcentes. 
Emblema lxxxii. 







i!^ i5_ „!:^-?^ 



P A R V A xdut lt?njxjpreto Remora impete ventty 

Reif^orumj^, ratem fi^ierefola potefi: 
Slc quo djim tngento & virtute adftdera ve^os 

Dettnet tn medto tramtte caujfa leuis, 
Anxta lis veluti eft, vel qm n.eretncttts ardor 

i-gregtis tuumsfeiuc.tt aftudiis, 

Qui 



JOl ANDREAE ALCIATl 

QVi funt ingcnio lubiico 8c inconftanti, mentem fuam 1 
redaviagraciuque honelU priftinodimoueri faciilime 
finunt. Sic enim cum damno non leui cccptisrebusabftment, 
easque penitui delerunt, velcontrouerliaE,aut Jitis inouendac 
tricis,&c]ua(i tend culisauocati,vcl(]uibu(damillecebrisama- 
fijealicuiusdelmiti. Quain repraEflanda,vtin Glauci& Dio- 
medis armomm permutatione, fcntiunt tandem fuo magno 
maloquam periculolumfit^&quidemlubricum, Philoiopnijc 
ieptis auocarijVt rei vcl leuicula',vel eiia fiagitiolsE darent opc - 
ram. Id enim icftrt nauisjqtiar Remora pi'.ciculo mmutilTimo 
filiatur. Mirum fane & plane incredibile , nifi fidem au<ftores 
magninominisfacerent.Ca:te!um per Remoram,impcd;me- 
tum&obicd:am tardationem (ignificari apud veteres alTeiit 
Pienus Hieroglyph.30. Commodidimum habes exemplum 
ad idiliuflradum,m Critia & Alcibiadeapud Xenoph.i.com- 
mentar.De Echeneidevero Plutarch.z.Sympofiac.quxf^ione 
7. & 2.Problen!a-on,qujEft.3.noncnimcomraode pofTumuf 
citra tirdium omnia huc attexcic. 

ParuarelutlwiaxyRemora (irc-] Tefli^ eftPlin.lib.^.C.z ^. Sic 

^cavyl^jvauu/ ^tzs' uvTiii waxrip i7r' ayy.C^; *oi«ici6)5 aa^^.iUH t^gt.rt-' 

«Ttoi ioLczv 01 t'M.Tiv^i TO ffViutiav Knx.<nT*iv ^s^<rhKUfA.ivYiV ^iaicM xi- 
ii)j(7:rT&f «v£,t44».idcft,Echmiis vbipraelentit vcntorum tuir.ui- 
tU5,calculumqu€ndam &lapillum magnum arripit,inecqnc 
quafi in anchora innitiiur , ne facile impetu fluduum dimo- 
ueatur : qucdciim nautcTobieruant, praenofcunt vcntortm & 
fiuduuraagitationem. Cardanus Derer.varict.y.cap. ^y.fatis 
confiarcaif haerentera rcmoram nauesretard-ire: & Rondele- 
nusconrenditcxpcrimcnto vidilTe triremem. inquaCardina- 
li-^TuronenlisRomam vehebatur,acurfuinhibitam,eamquc 
deprehenIampra:bu]n'cconuiuium.Porr6dicitur& Echeneis 
iib'i'^a), & nomine vc<Zi , quod naviesremoreiur , vt Remora 
Laune eadem ratione. 

tmpeie.] idcft.impetu. Statiusy.Thebaid. 
— auri^amqtieimpeie-fiaTio. 
Vide Gellinmcap.-.lib.iy. 

adpdera yeclos. ] u^zycpiu. 

tn inediotTamne.] pro,in mcdia inftituti Yia,& re infeda, «A- 

Ignaui, 



BMBLEMATA. JCJ 

Ignaui. 

Em B LEMA L XXXI I I. 




I G N A V I ardeoUmftelUrem efjin^ereferui 

Et (iudu, & mores, fabrUprtfcjfHtt: 
(^u^famulnm AHerum velncris fuwpfiffefiguram 

Efi commenta -.fidesfitpenes hifortcos. 
De^ener htc veluti qui ceust in aerefalco esl, 

Dtdus ab amtquis VAtibtts ardelto. 

HOc fufceptumeftinarHeliones, vanosqueoflcntatores, .ArddMiv.m 
qnohominiii^enerenullamaliudirapudeniiusautinu- fi'^^*^ "^x'^'''- 
tilius ; ^uandoquidem fe omnia tcncre , & ad vnguem nofTe 
profiteantur, cum tamca reucrainiis prxccr ia^antic^m & im- 

portunam 



504 -ftNDREAE ALCIATI 

porcunam locjuacicaLcm inucnias nihil . Scd lubet paucis ir 
ciufmodi Thrafones muehere, quod omniafibi camremcr-. 
vendicenr,ramnullafronrcarrogcnt, vtfi cumaliis (cjuodiic 
Ikpiufcule) rixantur, 

Tot pariter pelueSj tot tintinnabuU credas 
Pulfari. — 
Exturfuiin Quam eoim exomnibusartcm aut difciplinam adduxeris in 
ardtlionti. niedium,cuius fc impcritos non nci^ent? Quid tarprccondi- 
cum &oblcurum inrerumarcaniscirepotelt,quodiih tuain- 
duftria, miraque ingenij roleitia non fint exaclecomplcxi? 
Tantaeft horum hominumtam malaferiatorum impudenrta, 
tamque infolens proteruia, vt ciim oculos, quod aiunt,corm^ 
cumaufi fintconfigere,neminidebeatciremirum,ridcrebus, 
quas minimecompertas hab.:n:,contraomniumalIertiones & 
iudiciapronuntient audaciiis, & phisquam pareft, iniquius. 
Tum enim vidcas eos fuam fententiam elaro fupercilio tucri 
accuratiiis , fic vt periculum fir , fi coneris eos dc caulfadciice- 
re , nc fua etfcrata licentia in teacriiis faeuianc quam vellcs , a- 
criiis inuehanCjfuaque Stentorea &vocalilfima loquentiate 
fjasque rationcs inuidio e traducant apud impcritum vulgus, 
libiomnem refpondendi li^^ertatem eximant. Si vero lii quac- 
iHo de literis quaj ad humanitatem rpedanr, quas vel primo- 
ribus tantiim labris deguftarint, aut tibi taccndura.aut fi peni- 
tusaulcultare nolis , colloqr.endum efc rariiis ,eoquc padlo nc 
vfpiam contiadiccndi libido quaedam interredat. Si quidde 
lurifprudentia.foTtedircndumfit, tumbellefuomorecxcur- 
rcnc. Nunquam,inquienc, veccresrexadedifcipliriam legum 
funtinterpretati,aut, Farragincs funt glollematum intolera- 
biles, aut, Inter fe mirabilitcr pugnant, aut abquid aliud eiuf- 
modi. Sideartemedicafermoert, Nunquam tam concinne, 
ramque opportune ( fi modo fidem illis habeas) Galenusaut, 
Hippocrates.Sideaflrorumfcientia,quid ? Hoc lippis &ton* 
foribus elfe notilTimum contendent, nempe vtdiligcnti hac 
beneprouida caucicnc propriam infcitiam tegant . At fi ad- 
Theologix reconditiorisarcana deueniendum lit,apericnt fta- 
tim, quidiuris habeant iniiscxcuticndis: lolettcsfecllefia- 
gcnt, fudabunt nitcndo ,ncque tamcn hilum proficicnt, Sc* 
abunde fatagcnt,nihil agent tamen. Neceft quodPhilo^-^ 
phiam commemorem. Illi enimnihil nelciunt,quicamleri(>, 
pcr omncm difciplinarum circulum peruolitarunt,Ycliio iudi- 

cio vel 



cio vclip{c Plat© carcutiatjAriitotclesineptiat, Citerogarriat^ 
Aquinos deliret , & Pcripatetici omnes milerabilicer crrent* 
AdeoruntinomnidifciplinarugenereexercitatirtiraijVtjCon- 
tra Socratis inftitutum & mencem, hoc tantiim rcjant,qu6d o- 
tnniafciant: quin poiius hoctantum nefciant,qu6domnia 
ignorent. Quod fi tam multa(ciant; mirum e(tmaxiffle,qu6cf 
fc ne ciant . Si enim vel quadam ex parte fcirent quidillud Cit 
tytS/Bi p-oK/Tb»,iampridem perfpexiirent (apienciaEaditurticui- 
uis obuium &patentem cire non po/Te ^ ni(i ciim aliquid Ct 
ienorarcnorit : aut (i quid (ciat,non oponere eo faftu incume- 
fcere,vtnullum aliam (circmciiuspo(re& abfolutiusaudeai 
l^xiftimare. Sed mi(Ibsraciarr,useiu(modi7T»>vM7r?«y/e<5>flCf,vc- 
^iiiamusqucadcarminisexplicationcm. Vercorenimne vche- 
'mentiiis in rei literarise ardeliones inueham ,& fpecialiiis id 
confcrrcvidcar in Sophiftas quo(dam ia6labundos,njhiIque 
nontentantesrquodqnidem tamen mgeneic video intelligt 
deiispo(re,qui fuam operam & ftudium collocantin variis&c 
multiplicibus vnocodemquctemporetentatisnegotiis^quae 
cene aggtedi po^Tunt illi (atis audadlcr & anxie, perficere ver6 
tonftanccrminirae poifunt.In vetere qu.idam fabulaindu^us 
fcrat feruus quidam fatuus , & nihii non (atagens , qui afterire 
velardeolx (^eliatae fignram repr^rcntarct , vt mores & cona- 
tUsardeiionum exprimeret. Hiquotquotlunt , (atis moucnt 
fefc : nihil tamen promouent, nihilque agunr, fcd tantum fat- 
agunt , idquc ad modum adulterini & dcc^cneris falconis, qui 
(ittantiim ceuentis in aeremotus. Talem de(cribit Atta'um 
AlTrtial .1 . & z.hb. & Afrum 4. Talis eft apud Tcrent. in Eu- 
nuch. Thrafo , vtetiam Suifenus apud Catullum* Hucrefcr 
Proucrb^Erafm. Callippides. 

x^rdeoUm flelltnm.] Plin.Iib.io.cap.^6. triafacit Ardeo^i- ^iieii 
rum genera, quae funt Leacon^ ab albedine-, Afterias, abaftro- 
rum fulgorc per (imilitudinem dicl^i& Pellos,quianonica 
in altum volat. TriXu; enim prope (bnat. 

¥abuU prifa.] Locum hunc,feu Emblematisfontcmjma- 
liiTi repetcrc ex loco Ariftotelis, qui cft lib. ^.cap. 1 8. Dc hifto- 
tia animahVbi meminit huiUs prifcas (cu veteris fabulae. Ea a» 
uis & Paufaniac oKvf^^id eft pigra & ignaua nominatur. 

ceuet.] alasagitet, & volarecohtcndat. Ceucrepropriccltt» Ctut^ 
llCSmouere,verbum obfccnum. Perfius Satyta i, 

V luufc» 



JO^ ANDREAI AtCIATl 

luuenalisi. 

CQtnputat Cr (eitet, ponatur caUulut. 



Auaritia. 
Emblema Lxxxitir. 




H E V mtfer in wedtiffttiensftat Tantalm vndis, 
Etpoma efurienj pfoxtma habere neqtut, 

Nomine mutato de te iddicetur auarCy 

Qm, quafi nonlukas^ nonfrueris quodhaks^ 



£fl auaiii 



EMBLEMATA. JO/ 

ESt auati hominis «xaur, fumpta cx Petronio Ai:hitYo 8cEml>lm4ih 
Horatio, verbis quibufdam tatum mutatis. IUc caim fic: ^yp*** ^*^'^ 

ISIec hihit inter aquai, necpomafujracia carpit T"Z^.^^'*' 

Tantalu^infeUx,quemJuayotapremun$t Ijj^ 

Diuith h/tc magnifacies ertt^ omnta late 
Quitenft f^ ftcco conco<juitoTe famem, 
Hic veroi.Sermon.Satyra i. 

Tantalui a lahru fitiemfugientin captat 

Tlumina. qmdridei} mutato notntne de t€ 

Tabula narraturcongesTH yndt(juefa:cit 

liidormuinhianSj^p-taw^namparcerefacrk 

CogerUj'J^c, 
'Sic Cornclius Galluss 

Quid mihi diuiti^, quarumft dempferis yfum^ 
Quamuu largn! opum.femper egenuf ero* 

tim etiampxna eTfpartn tncumhere rebffi; 
Quoi cumpoijide.ti^esi yiolare nefas. 

PJon aliter fitiens t>icinsi Tantaltii yndoi 
Ca^taty^ appoftis abTiinet ora cibu. 
Siccnlmauari hac in vitafuos iam mancspatiuntur,quibns jiuiritati9»' 
quidmaliopEcsnifivx viuantdiu?Macrob.Saturn.i. Illos,in- r«o. 
quit, epulis ante ora pofitis excruciari fame, & inedia tabefce- 
le, figuificat eos quos magis magisque acquirendi defiderium 
co^it , prvxfcntem copiam non videre , «Sc in afflueutiainopes, 
cgeftatismala invbertatepatiuntur, nefcientes parta refpice- 
rCj dumcgenthabendis. ^^jj^AaTaFc^l^opil/fjiiyft^ sfi^ircMy.epu^ 
9trir,g lo^umjg frj^u ^MTninif^ 'fjL^iin ^ oftleiffUi^oiec^ ovaeixf 
37a<»!n,aiebatBion: ideftjCupiditashabendarumopu,ni{iali- 
qua fatietaic cohibeatur , extrema pauperie longe dctcrior eft; 
maiores enimcupiditatesegeftatemquoque maiorem accer- 
funt. Proinde (i quem diuitem efficerc voles, ( dicebat Epicu- 
rus ) f*.n ^yif{gt.7ti <z?^»-<^« ,T« fl'},' (7nB-(tfiicii u^uipeiy non efl; 
quodopcs augeaSjfcd tollas cupiditatem . Diifcntiunt intet 
k Poctaj de cauffa poenarum Tantali. Alij enim ad infcrosre- 
legatumcife volunt ,eiusquecapitiiaxum impendere,cuius 
cafum fempcr extimefcatjcaque poena cruciari, quod Deo* 
rum liberalitate fit vfus intempcrantius ,cum eorum conui- 
uiisintere(fct: velquodlinguam habucrit inconrinentem : vel 
^uod Pelopem filium membratim dine<5lum codumque cge-. 
luiDeorumcomededum appofuerit, vndcininferis pcrpetu» 

Y 4 famc 



^ot ANtlREAl AtCtATI 

famae (idquetorquctur, vel etiam in mediis epuHs &aciuis ti^ 

ilix.Tjr^ nielicus&ficieneduscon{iltat. Referam huc MaximiTyrij 

km* Platonici vcrba ex otatione ij. Quid,obrecro, continuano- 

minum cupid tace egentius ? Vbi enira femel animus fupra 

quam neceffarius exigit vfus, voluptatibus indulfcrit, priorem 

continuo faftidit, nouarum cupiditate detinetur. Ethoceft 

quodTantali (ignificat jenigma , continuam vidclicet volu- 

ptuarij (itim, vt ciim oblectattionum intcrdum laticcs afBuant, 

leccdant interdum, proptereacupiditatum refluxus exciteturj 

quibus tamen cupiditatibus infeftifTimus dolor , metos ac per- 

turbatio permixtaiint. Nam quidnam feomines timerepeius 

Iblerit, quam ne praLfens voluptas elabatur? Grarca fi quis ma- 

lit, haec funt: rri'^ kvf^*tz!-ivi7i^v eit^es i7nJvfj{3vtT(^ Jiio^exSs'» 

iis-Hellctf yi itTru.^ "^^Z*^ yivav\nci vih>vai x}z3-e^ rloff etvTtis ^f ««♦jxa- 

^J^ ivriw <zs&Ti^uv £;^;«jj^ tTep*» if^' i^ to y Tcu>T»hit a^^tiyfisit, 

Tilf tif ti-^} ^i^et ^lwixw uf^fos ^(M^ovn , i^ tiht^s ittf^-ni 

a^TiotTtt t(^ K7n«vm oufBts , j(£iif ?xwA<ppo/« iTn^jvfJuut ^ tfffjf Kvs-eti 

mK^i tcuintfs etvetKtK^f^ittu , ^(^tj "nt^JC^t i i(^ (po^er <p«^ifcif 

JkhUUsStih fAft yi Tmpicaciiyihiii !*ii »m?\B-'^. Clitophonapud Achillem Sta- 

**^ iiumfcriptoremveterem,lib.i.loquensdeamore puerorum^ 

Quem Menelausvehementiorem diierai muHebri. Quopa- 

^o, ait, vehemeniior? An c]uia fimul atque apparuit ,euane- 

fcit , nec amanri fui perfruendi poteftatefn facit ? fed TantalJ 

poculo (imilis vidcrturJSacpe enim etiam inter bibendum auo- 

laf j amanique nihil, qnod hauriat , amplius iftueniens , abiref 

cogitur, atque etiam id, quod iam hauftum eft, priiis eripitur^ 

qiiam qui bibit, exaiuretur> &c. Apud eundem Achillem ele* 

ganter detorquct fabulam Tantali Mellite alloquensCIito- 

phontem, cuius Venerem follicitare non poterat : Quamdiu^ 

ait,corumquiinaIiquofacrariocubant,morcm imitabimur? 

Largam tu quidem aquac mihi copiam offers : veriim ne hau-« ^ 

mm,vetas. Tantone tempore, vt propter fluuium fedeam, fi* 

timque eXplcre non pofTim ? Nx ego Tantali menfa^ haud dif^' 

limilem corum fbrtita fum» &c. Lege Adag. Erafm. Tantalj 

pocnae : & , Tantaii talenta , Lucian. ift Dialogismortuorun*^ 

Horat. I . Epift.ad luiium f lorum , & Ciceron. vltimum pa- 

Tint4lui vnde radoxum. mifer. ] Tantalus,quafi TuXuimrty id eft, infelk 

4iilm. ci(fimus,PlafoinCratyIo. f 

Quicfuaff. ] Vulgatiflimum cftillud,Tamdecfl auaroquo^ 

|)abec,quamquodnonhabeb ^ 



EM1I.EMATA. 

In auaros. 
Emblema lxxxt. 



$•9 




S E p T I T I V s populos inter dwpmus mneSf 

Armfenex nuUus quo magu ampla tenet; 
Dejraudansgemumj^fuum^wenfaij^paratas, 

Ntlprater betas duraq^ rapa vorat. 
Cuifmilem dicam hunc, inopem quem copiareidit? 

Anneafmo?ftc efi: inftar hic etus habet^ 
tJamqueaftnus dorfopretiofa obfonia geHaty 

Scju^ rubo aut dura caricepauper alit. 

V I Plutai* 



|Id ANDREAt AICIATI 

PLutarchus 'm\ihd\o7rt^\lvB-uf*iotiymeminh ncgotfatorls 
cuiufdam Chij,c]uiomniumaximeauarus,tamet(i muhii 
vini jprimjEque bonitatis vcn4erer, ipfetamcn fibiacidum, 
vappamqueconquircbat. Erfortafleisfuit,ac|UDcumprofu- 
gilfct feruus j rogatus quamobrem feab heri dominio fugitir' 
uus extulifTct : Quia , inquit , ciim praefto bona (int , malata- 
men quaerere foletj quippequi vinum gencrofum vendat,tan- 
tumque fubacido &viciato vtitur , Itaquerede genusidho- 
minum comparatur afino , quitergo gef^et epulas opiparas, 
obfbnjaquedelicatiflima, &tamencarduis viditet. Pleriquc 
cnim funtade6 exGoirdes, tamque fui parum mcmores , vt fb- 
lo pane mucido, vappa, & larido fubrancido fe exp!eat,quam- 
quaHiopimispofTclfioriibusabundent.JnquDfanc vtgeniuni 
infignitcr defr^udant, fic & partis ad vfum humanum conccf- 
fis miferabiliter abutuntur. Verba huc apponam Plutarchi: 
iosaTif al mcvcu ro^eiQ/.itv cm tks azcfKoe iXtciimv , otjTti ra kxki^ 
fiiii i^ie»9 (fvujotyei? (77) <rcuJTOv , ifJ'£y 2« rov ^^icv QlXrfav^ofd/j^^y 
ps 7rs>Atv f(^^ri^^ov olvov irt^fs TnTrpug-KCOyy ttiur'^ <7rfOf rov uQ^^of 
c^lvlwi^yini :^^ivof^(^. oixinis c/li vs louni^eis v(p' Wi^v ri 
miovv7t&r)i9 hiVTorrjvf^c/iiiiiKiKpiTnv , A ^B-av (c^»}) Trzc^ovraVyt^gi^ 
xov ZyiTovvJU. t(^ yup ol 7TsXtso( ret ^y\7ai ycfj{ ^ortf^ff. rm ii^iap 
%}z!ripQxivovTi^ , 'fss-i ret^v<^ip*i /(ff^ f^XfBvspci Tfe^^SOTV. Referain 
Latine,vt potero : Vtcucurbitulae peflimum ecarne fangui- 
ncm eliciunt , fic tu qug^que peflima in teipfum confers , ni- 
hilo melior illo mercatore Chio, qui ciim magnam vini genc- 
loCi copiam venderet aliis , fibi vappam & acidum vinum fer- 
wabat. EiusitaquefamuIusrogatus,curab hero fugiffetrQuia, 
inquit , cum ei bona adfint , malum tamen conquirit . Ei lon- 
ge multi fimiles fuauia poculenta tranfmicrunt,& admolc- 
ila prauaque qu^fi accurrunt. Simile eft illud ex fccundo E|>i- 
grammaton : ' 

7nXt^eesfivptec^x44^y,<pi^eioip7if/,l^a>^(^y 

i(ffjfliy}d\tv ebfzmvZv ^i} (iieviitiioveiv. 
tniiieCKlS oel ^oor^ Ttf{^XiP'eec ^op%v \^iS(mty 
^XtiOy xjp-ip vurii^opW t^an fiovov, 
hoceft, 
yiueni yt muU, dumfnmptut f>r<ecauet omnes^ 

Supputat iniiumerM lArtemidorHi ope$^ 
^/iurumfepe gerunt ingentiapondera dorfo 
: Hft^fffedpccum non nffi ^rmm (dmh 



i 



EM B t EM ATA, HI 

Vefrdudans^emumjuefuum.] Defraudare gcnium, eftnaturac VtfntuUn 
^enegare quod appetic: cui oppomtur,Indulgeregcnio,& ani- i'"»'". 
inoobrec|ui.Plaut.in Aulul. 

PerditiJJimtu egofum omnium in terrai 
JNam quidmihi opuii ytta eT^ytjui tantumauri 
Perdtdi^quodcujiodiuifedulo^ egomet mefrandaui, 
t^ntmum^ue meum jgeniumque meum,(^c» 
EtTcrcntiusin Phormione: 

— . Suum defraudans genium. 
hetM duraque rapa.] Synecdoche^ pro quibufljbet lhit€tit 
pduliis: inquonotanclaibrditiesauaroruni. 

ine^m q^uemcopiareddtt':] kviii\\itiz. Ouidiu imitatur 3.Me- 
tamorph. 

Huodcupioy mecum e/?, inopem me copiafecit. 
Sequerubo.autj^c.] Alluditad illud: Afinusflraminaiiia-» 
Bultguamaurum. Vide Chiliad. 




V 4 



In auU- 



lU 



JNOREAE AtCXAT^ 

In aulicos. 
£mbl£ma Lxxxri, 




V A N A PaUtmoSiquos educat aula^dient^s 
Picituratiratisnederecompedibus, 

Um^eBmpt' \ Llufio eft ad Diogenis apophihegma : dicebat cnim ArU 
dti atiliforum, J^ ftippum ( Philofbphu aulicumj aureisteneri compedi- ' 
busjnepofretexiresquodfplendidiore Prmcipum vitacaptus, 
Philofbphicam vitam mendretur. In quo fcnfu etiam Seneca 
/dixit,ftultum efle compejles fuaSjquaraquam aurcas,adamarc, 
Id tamen quam ftudiose faciant aulici , nemo eft quin videat. 
Non cnim animaduertunt quantu vol uptatis & obledamenti 
fuppeditet viucrt h (t»s fut.ccit.' o» Ui<j'}tpivi, necaliisgnathond 
more, aut parafitorum neTcio cuius rci giatia, manum deofcu- 
Il4^iye4{i4ra4cre,5cfadc palpado ^uamlibet perfonain 

fa4ueref 



tMBtEMATA. |r| 

liiducre. Inquibus faditandisquid (obfecro) fideiaurbona 
inentis,qagjhoncftirdtiocflepotefl:,cdm rinnilauonis&: perhV 
diaelentinam inexhauftam inanimoprajJentem vbiqitc cir-? 
cumferant? Ea de re copiofius Lucianus, co lciiicet Commen- 
tario quod rcripfitdc lisqui condiidi mcicedeindiuitum fa- 
niiliis viuunt.Quantum autem pertinetad nofiridiftichi ma- 
teriam, videturrefpicereadM. Caionis lepidam fcntentiam, 
Dicebatcnim furespriuatorumfurtorum in nemo &cDmpe- 
dibus aetatem agcrc,publicos in auro ^ purpura vifcndcs Re- 
tulitGelliublib.n.cap.18 &poftcum Caelius io.cap.j. Vidc 
Prouerb. Aureaecompedes. 

In fordidos. 
Embl^ma x-xxxvii. 




Q^ A roftro, clyHere velut.ftbt proluit aluum 
Ibji^ ^iliacU cogntta littorwus, 

V S TrMifiit 



5T4 ANDREAB AlCIATr 

Trafifiit opprohrij'tnnomen:quo Pubitus hoBcm 
l^jfojlium appelUt,Battiadesj.fuum, 

Uemints im. T D dicitur in puiidos,& fbrditicquadam infigncs, nquitur* 
jtwrt &f»rm ipia, &qu£E alioqui filenrij fidem rcc]uirunt,eru(iantesapc-» 
^' riunt, &quaEnaturaprouidavoluitcircteda,dcteguntcuuU 

gatnquc:licque interdum loquuntur, vtpodicem eiorcfa* 
ciant. Hositaqucnonab relbidcs dixeris ,idcft, fordidos& 
ineptulos : indignos , inquam , qui in hominum albo nume- 
rentur,perfpcdo auis ingenio. Hxc enim roftri aduncitatc 
fc per eam purgat partem^id eft,aluum qua reddi ciboruoncra 
jnaximecftlalubre:itaque clyfterisvfum primum dicituro- 
ftcndilTe. Plinius lib. S.eap. 17. & Ariftot.^ . De natur. animal. 
QuamobremOuidius&Callimachus fuosaemulos &obtrc- 
d:#tores hoc nomine infignes eife volucrut, vt mox fubiiciam. 
KAy|» idem eft quod abluo : vndc clyfter nomcn habct. 
CJhnoihiu. quo PHhlimhosicm Nu/o,<^f.] Calliraachus Poeta Cyrenaeus, 
Batti filius (hinc Battiadcs didus) difcipulus HermoCTatis la- 
fdGrammaticijApoUonium Rhodium,quifeingratumdifci- 
pulum prasbuerat,dirisimprecationibusdeuouit,euraqueper| 
contemptum Ibira nominauit,quafi auem Acgyptiam & AIc- 
xandrinam, fiucquod Alexandrinusellet ,quamuis Rhodius 
diceretur, fiue quod fpurciifimus & impudctiffimus, Sic ctiam 
Ouid,i»Iha. Ouidius Callimachumimitatus, adueriariumqucndamfuura 
Ibim appellauit,qu6d virum Rcmanum mcntiretur;vel quod 
cxulantis Ouidij vxorem turpi amore ta<flus ibllicitarit : mul- 
taqucad Auguftumdetulit, quodiutius incxilio Poetadeti- 
neretur. Itaque dodum emifit Poemarion in Ibim Nafb, in 
quo non expreflic maledici nomen , fiue quod inultus malcdl 
cat,& prouocatus regerat in cum conuicia, fiucquodaliqucrt 
nominarim carpere , & ita verbis proicindcre lcgc prohibitui 
cilct. Ouidiuseodemopufculo in Ibim: 

Nunc quo Battiades inimicum deuouet ibim: 
fJoc ego deuoueo teque, tuosq; modo. 
Dc Ibide,iege quac fcribit Plutarchus,Commcat. Vtmm plg 
jatioois ialit iu terrcftribus aQimantibus quam aquatilibus. 



In4i( 



TMBIEMATI. 

In diuires publicomalo. 

Em B LE MA L XXXV I I I, 



Hf 




Angyillas qmfquU captdt^ fi Hmpida vmat 

Tlimma.fi iUimes attfit adtre lacm^ 
Cajfus erit, Utdetj^ operam: multum excitet ergo 

Si cret£,& vitreaspalmulattahet aqtfos-^ 
Diues ertt: Sic iii resptihiica turhida lucro cif, 

Qutpace^ ar^atilegihtiSi efifritmt, 

ID videturrumptumexapologo quodara Aefopico .f^cpl* 
fcatoreaqunm verberante, vt rngientespifccsincaLitcinrc- 
liaprolaberentar.Quam aquarum tnrbationem cum ciilparct 
'•liquis,ftatim huic pifcatcrica fatisfecit : At nifi (ic mo-eamc 
f n4a,ri;e mori cfujientem oj)ortuerit. Quod fane aperte defi- 



it*r(. 



^\C ANDREAE ALCIATI 

gnat, 'cti tf^TUvzFoKim ^f(^j<w^i ron f4.uX(^ tfyei^titteu , entf 
ju? 7TOTp/4«« ^^ r«in» t^uyanv : eos nempe qui Rerumpubl. 
clauum tenent, tum vel maxime quaeftum facere, cum patria, 
jbiff^M cjtii fi)aopera,laboratfcditione. proinde vulgato Adagio ij dicun- 
tktMtttifr ca- fur anguilUs venari,qui priuati qu^ftus gratia tumultus conci- 
tant,cum videant publico Reipub. Itatu nihilfe po/Tc corradc^ 
re. Itaque non mirum , fi fcditiones cnatas elfe gaudcant, vcl 
ctiam excitent,qu6 publicum ciuitatis malum in fuum priua- 
lum vcrcat commodum.Proucrbij vfum cx Atiftophanis vcf'' 
bis polligere crit facile. 

«Vf Y^ ei recs ty!ciXti?Jvifa^et 7ri7Tzt%cs, 

f a» ^' fivco Tf f(^ xuThi rov ^opZo^v KVKZait 
iMf)ii<Tfii(^ cru >^uf<ifieive-is^viv rlifj -syektv rupxT^vie* 
♦ Tei:iTii,rt ti qui captal anguillaiyfacit: 
^luteta cumfmt jiagna . yenatur nihil: 
Sedcxnum >htomne tUac^ hacfubuerterity 
Captura magna est: tu quoque rbi fferturh^uetii I 

flattc ctuitatem, ^ inde flutimum capiif ■ 

Hnncaitem (heu nimium)caIIentquidamPrincipes,quity'* 
rannicocodlioin ciuitatibusdiftidiaferunt,qu6Iicetius mul-! 
<^ent miferam plebecuIam.NotilTimum etiam eft quodiadi, 
tanr magni illi latrones alaqueoimmunes ,nihileireraelius 
aut commodius quam in aqua turbida pifcari.Sic viuitur:ea cf^ 
inorum deprauatio atque hominum peruer(itas,vt qui ipfi &- 
pcnumero legum facra tradant, legum folutis & perfradis rc- 
pa<^ulis vicbtent. Memini qua? aliquando Marius apcrte libcr 
requefalfus eft. BelloenimcontraCimbros gefto,cummille 
CamerresciuitatedonafTet, idque quibufdam reprehederctur, 
vr a le^ibus patriis alienum , ftatim ait (e inrer armorum ftre- 
pitus legum prasfcriptum & quafi vocem audire minime poftei 
Lco^^c Prouerb. Anguinascaptarc,& Pierif Hieroglyph.lib.i j 
Cajfui erit,luclet(jue $peram.] id eft,fpe excidct, ftuftra fc lab€ 
rafTe ienriet. Proucrbialesmctaphoras. 

palmula.]xc\m cxtremapars,{icdi<^ac6qu6d protcnfa cft jii 
modura palma?. Virg. 5. Acneid. 

Litttti ara^^i/ Uuasjhingatfinepalmuia cautes. 
V«/y^<M4^tf^.]rerlimilitudinevitre?dicuturaq'i^,cumfun 
auietaE,necturbata:.Statius ^.Syluaruni; --—yimaifienatatw 
plaudit aquoi. --. 



^rmcipim 

^MrUiitnrif 



^dmtila. 



^fut vitrea. 



.il 



tM^LEMATA. ^ty 

ftwtespuhlie^idrc.] Similitudoerat,cuius hic cfk^^hanf. 

f>ace.] pacis temporc, arfiatilegibui.] Elegans metaphora 
lvincuiisautc6pecl:bus,quibusilligatirontesretinentur.Lex, LtxmrpiU 
tefteCiceronc,vincuIumeftciuitatis,libertatis fundametum, ^**^*^^ 
Fons aequitatis,&CiNec fane aliunde magis flo.rent Refpublicx 
quam cumlegiim viget audloritas : qua? inftitutae (iint pracci- 
pue , vtearum metu humanacoerceatur audacia,tutaque fit 
inter improbos innocentia,tradit Ifidorus audlornon omnino 
mahis Muc pertinet quod alicubi didlu eft a Dcmofthcne: ktt» 

In auaros , vel quibus melior conditioab 
extraneis offertuf . 



I, X X X I X. 




D £ L p H I N I mftdens vada carulafulcat Arion, 
Uocc^ aures mulcehfienat & orafono. 



Quam 



■^lS AffDRSAB AtCiAtl 

Quamftt aum Jmmnifytion tam mcns diraferarum etti 
Qujcj^ virii raptmur, pifcibus mpimur, 

TomEmhlf Tr> cxtulit c Gr<jco lit»vof(^ hexafticho,c|nod eft i.Epignuur 
tnatu. J^licautem: 

(po^^.lx.ruv «KXTif ^tiKctv -ijzs-tf^v^ot, 
tivrit(gi /Lit 1 K(Sra^y,Xiyv*<^it s^i^aro ^X^if 

fit^^tstv* li^fAo* ixiXffi n^f,itBiot- i) 'fct$-cih«tos-»g 

Sic reddidimus: 

Fr£cif item e naui cit harcccium aliquando latnvci 

hi vajtum l>ela^tforte deJere fretum, 
Prolinni in mtdiii delf^hinapparuit vndii 

Jllkiogral£ dulctfonaque chflyil 
Sefjnreniq; ]f{hinumdctiextt adufj; Cvrinthi, 

Flunibt^ ^ tnediii reddidit tncolttmem. 
Hincpatet indomtto mdioresitquore nafci 
rifces^quam telltn gignat alumna -piros. 
Mifioriam, fcu [{\ mauis) fabulam abunde trac^auit Hero^o* 
jifknUcitha- tuslib. r .& pollcum Gelliuscap.vltimolib.r 6.retulit.& Oui- 
tadt a 'Dd- dius 1- Faftof .ca eft de Arione citharoedo,qui arte fua pecuniis 
thtr.o fcruatt partiscum patriam repeteret Corinthum,in piratasinciditjqui ; 
tjorta, nummorum caufta confilium ceperunt de eo interficiendo. 
quod vbi animaduertiiret , impetrata ih eis vcnia fidibus ceci- 
nit; tum ftatim e prora CeCc in profundum dciecit: quem fubi-. 
to adelphino exceptum , & dorfo Corinthum vfque vcdlum 
aiunt. Enalum etiam adolefcentem in raariaDelphinisfer- 
uatum , eodem pene quo Ariona modo , retulit in Sympofio 
feptem fapientum Plutarch. Itid.^m narraturdeTclemacho 
puerulo; qui cum forte in mare decidiffet , excipientibus Del* 
phinis,abimoque retrahentibus,euafit. Aitidem.PIutarchj; 
adfinem difputationis,qna inquirit, An htaliquidin brutisj 
jlutritUaua^ rationis. Idaatem dicitur, & noniniuriaflediturin crudclcm 
f4£trnicies, &in!atiabilcm hominum auaritiam, qui in vitam aliorum nd^ 
.verentur confpirare,qu6 bonis eorum & opibus potiri quoouo 
modoqueant.Hmcqueadmonemur,mitiorescfteferasinho- 
iiiincm,quam ipfchomoinhominem fir.Quid vcro fcelcftiui 
aut dccciius ea cupidicaie habendi^^^uas non medo fui facit im- 



IMBLEMATA^ ^lf 

ttieittorcm , Ccd ctiam fibi & aliis exitialcm? Eam itaquc red^ 
Menandcr appellat fieyt^jov «rS-pft^iyj^jtxor j appoatei^ucdizit 
JEuripides : 

&B:onSophifta opcime liivipi^M^y^ficc» u.y,tfo7n'Ki7 traarjs t^-* 
ft/<« «»«* cenfuic. Cur autcm fummum malum aquibuliciain 
dicaturauaritiajnpromptu ratio err,qu6deavix vnquamfola ^mritU^p^nt 
cnequcat:quippeciimperpetuashabeac{ibicomices rapinara, "»«»» malHm, 
pcriurium , mendacium, proditionem, & homicidium : quod 
iniinitis exemplis perfpicuum efTc poteft: fcdvnum ad rem 
praefentcm fariscrit, quodcx Ariftoteleprotulit Ariflonymus: 
Sociosodo latrones de fpoliis inter fe concertalfe , ex quibus 
quatuorfunc intcrfedli : deinde quacuoralios rurfum cono- 
mine dimicalTe : vnde fadum vt dno rantum fuerinc fuperfti- 
tc;, qui etiam ciim rixandi finem non facerent, vnus ex omni- 
busadcxtremum incolumiscuafit. Scd quid reliquitanJcm 
futurum, fi etiam dextra in finiftram armecur ? Hsc ille. 

Wrff*r«/<<.] marecazrulcum. 

fttlcat. ] fAiTupopa ab aratoribus , pro co quod cft , fccac, pro* 
fcindic jtranfgredicur. 

frenat ^ orafono.] Ab cquis tranflatio in YCtbo , frcnat, pro 
CO quod eft, recinet, fiftic, regit. 

>irH raf?imurypifcibfti eri^imur. ] Id pauI6 ante carmcn Gr^cura 
cxpreffic: 

'5' • Q. '% 

Eft&ciufdcmargumenti 4. A'»';^Afly.cpigramma,cuiujcon« 
rlufio cadem cum Alciati verfu vlnmo, 



Gula. 



JIO 



CvdoforuM 
tfMgo, 



tartUi 



ANDIiEAE ktCtkti 

Gula. 
Embiema xc. 






i 



$m^^^^^ 







CvRcVLiONE gruistumda vir pmgitur aluo^ 
Out Laron^ aut mambusge^at Onocrotalum, 

talisformafutt Dtonjfi^ t^ talis Apici, 
Etgula (^tios celebres deltciofafaciti 

HAceiconedepingunturlurcories&gulofifeuhelluoncSj 
quorarti illjs tribuitgruiscollum , vt fibi dari poftulabat 
Philoxenus : his, vel (etiam fi mauis) vtrifqueventrem maxi'< 
meprominentcm. Expre/Titautem ventrishacc gula^q; man- 
cipia,duarumauium maxime furaciu,&gula:deditarum ima- 
giae. Laiusemm cdacillimu$eft,qui (^uod cotam efcamoie 



SMBLEMATA. Jll 

dcuorct, locum fecit Proucibio, Larushians.Ooocrotalusau- Onocrttdki 
tcmolorumfimilitudiriem haber,necomnin6difFerrc vidc- 
rcntur Onocrotali & olorcs , nifi faucibus ipfis inelTct alterius 
▼tcri genus. Huc enim inexplcbilc animaIcongerit,mira vt fit 
rapacitas,mox perfcda rapina fenfim indc in os rcddita, in vc- 
ramaluum ruminantis modorefcrt. Pliniusc^p.^y.lib.ic.Et 
hxc bcllidimaguloforuminfignia. Porrorcpetercnonpiger 
Melanrhij PoetJe tragici «•v|/e<^iiy»infignisvotum fuifle,vtcol- Mtl^nthim, 
lumolorinum optarer,quofic diutius dapum fenfu frueretur: 
vt etiam cius, quem fuperiiisattigi, qui fibi a Diis volebatim- 
parciri T^iat 'lx.^i to» Xufvyfu jnj^t**') ^^ cft, guttur tres longum 
cubitos.cuius eft mentioapud Gellium i ^.cap.z. 

Cnrculione^ruii. Jgruis collo. Videtur ex proprio fccifleappcl- Cttr(uli$, 
latiuum : eft enim curculio, vermis edaciftimus, quafi gurgu- 
lio fic didus, & frumeti fortitus vocabulum ; quo nominc lunt 
ctiam notati plerique parafiti. Nannius i.Milcellan. 

lalnformafMt Dionyfiy(*rc.] Duos hofce inter gulofbsinfi- w^f«»»<*. 
gnesmemoratAthenaDuslib.i.cap.j.Dipnofoph.Apiciusqui- 
dem omnium helluonum maximus gurges ,librum ctiamc- 
didit degula? irritamentisinon enim fat habuit Principum co^ 
giaria & capitoli) vedigal deuoraffe. Hunc fibi manus intulif- 
le quidam referunt,cum fubdudis rationibus ex fextertio mil- 
lics,quod in culinam congeircrat, ccnties tantiim fuperefTc fi- 
bicognouiffet. Lege Plin.^.cap.iy.Budaeum i.Deaffe. 

JEf^«/4^«oife/ctr«,c^f.]vt,prafterfuperiiis nominatos,Gna- Tnj!gnit0 
"thoSicuIus, Publ. GalloniuSjAefopuSjCIodius Albinus,Afty- i^^A 
damas , Abron , & quamplurimi alij ,quorum luxus ex vetc- 
lum monimcntis hincinde colhges. 




0«1 



i 



^i^t A^JDREAfi AtClATf 

Ocni effigies, de iis qui meretricibus donant 
quod in bonos vfus verti debeat. 

E M B L E M A X C I. 







I M p I G E R haudcejfat ftmem contexerejpmo, 
Huwidaj^anificmn^erefilarfianu, 

Sedq^antum multis vtx torquet firenuus horUy 
Protinus ignaui ventris^feUa vorat . 

Temina inersanimalyfacili congefla marito 
Lucra rapity mtmdum prodigit inj^ fuum» 



ID ex Paufaniae Phocicis tradum.enumerdns eniro aliquor 
- ■ - ------ • "■ - 



kUmm, j[ ftatuis Deorum & Heroum P oly^noti manu depidis , pofll 
has Yiruffi <]uendam federc ait , iolcri^nioiiem^j indicarc eum 



EMBLEMATA. JiJ 

cfle Ocnum,quItexate iuncoreftim velfunem,fcdafl:antem OatHi* 
arellamtotumc]Uodillelaboriosetexuctit arrodentem. Gna- 
uum & induftrium hominem fuiffe Ocnum aiunc,qui vxorem 
fumptuofam&prodigam habuerit ,quae profundcreconfue- 
uerat quicquid illc opere faciudo pcr fummum laborem quae- 
ritalfetjidque per ambages voluilfe Polygnotum defignarc. 
Compertum eftetiam lonumvulgo Prouerbiumefre,quoties 
hommcm (ignificant ad laborem quidcm vehemeter propen^ 
ium,fcd nihil inde capientem commodi,Ocni funiculum tor* Ocnifmuu^ 
quet. Itaferme Paufanias. Huiusquidemcffigiei Plutarchus ""* ^*''3'**'''« 
ineminitlibello7rf/)i iy$yjtt<V,& Plin. 5 ^.cap.i 1 .interopera,ui 
fallor, Socratispidloris.Sic& Propcrtius^.Elegiarum: 
DigttioT oblicjuofunem quitorqueat Ocno, 
^et^^m^ue tuampafcat aftUafamem. 
Retulit &commode 11. Hieroglyphicon Pierius ,&inChi» 
liaJ.Erafm. Si vacat, legecap.Si.Mifcellan.Politiani. 
Iw/^j^r.Jdiligens^indurtrius, Virgil.i.Acneid. 

ille impigcr hattfi$ 

Spumantem paieram, 
&Ouid.i.Mctamorph. 

-^patrios adtt impiget crttU. 
Videturtamen(quodobiterclixerim) adiediuumhocdiiferrc No«m» Ocnh 
vel maximea nomine Ocni,quod proprieignauum,& qui fa- 
iataliquidgrauate,fignificat. Diciturenim 'oKvt^y^ oKvv.foSy 
M. ipfa p«5yu»os dicitur ««vW yj^ 0K.»>jp»«e , fed & cKvoiv ,idem eft 
]Uod pigrefcere . H:cc tamen didio ad fenfum potius attinet: 
gnauusenimeH:, nihilqueagit, tametfi laborer,quifuasopes 
na;ecollocat,easqnein vfusminimenecelfarioserogat. 

Jpirto.] genifta.ficenimquidam interpretantur. Spartum 
''^ro genus eft herbx apud Hifpanos frequentilTimae. 
hjumidaqueartifici. 1 Trr^i^^ffjs reftis; 

Vemina inersanimal. ] Laborat tocis d iebus homuncio,fperatqj 
itefcercj fed quicquid labore tanto partum ena(citur,ad orna- 
Jtn proprium transferc prodiga & infolens mulier. vnde vero ■^''"'«*' f ■'** 
criusaIuuena!efcriptumhabemusSatyr.6. *%*" 

trodina nonfenttt pereuntem femina cenfum^ 
t_/fc yelut exhau/la rediuinui puUulet arca 
Nummuiy^ e \yleno femper tollatur aceruoi 
No« ynciiiamreput&t quanti fua gaudiacitntient. 
i'U6 pertiuet adagiun>,M.ulieris pod *r,apud Erafin. 



hebrn. 



Ji4 ANDRIAE AtCIATl 

mundtim.] Liuius inorationcCatonispro lcgcOppiacofl^ 
feruanda : munditiae,ornatus,&cultus ,haec.fcminaruminfi- 
gnia funrjhis gaudent & gloriantur, huncmudum mulicbxem 
appcllarunt mniores noftri. Nonius cx Lucilio: 
Legamt qttidam yxori mundttm omne penumj^, 
Vide Biond. triumph.Romaj \ih.9. 

pTodigit. "j confumitjdilfipatj verbum aptiffimum adprodi- 
galitatcm notandam; 



Inparafitos. 
Emblema xcii. 




Qjr o s ttht donamiis^flnmales acdpecancros, 
Mumra conuenmt moribm ifia tuu. 



His ocMi 



EMBtEMATA. JI5 

Bis ocuTf vigikSi&forficeplumm ordo 

Cbelarum armatust maxmac^ aluus adeH: 
Sic tibipropenfusftat pingui abdomineventer, 
^ Pernicesj^pedes,Jpicuta(^ aptapedi, 
Cum vagus m triuiiSy menfm^ fediltbus erras^ 

m^ aliosmordaxfcommatafalfa iacis, 

APparet hoc rufceptum efle in mordacem quendam if^ 
»;^Xivs ro^7(^ fcurram , cui fymbolice cancros riuuia- 
lcs dono dat, parafiticis moribus apprime refpondentes.Deco- 
rum itaquc(eruatineo,c|u6(i rationem habeatperrona: cui 
hacctVibuat : intcreaquegraphicedepingathominis impcrtu- Lkentutnimid 
ni& obtredantis eifrenatam licentiam, quiqn2Eftus& ventris Z"*'''»/'^'» 
gratiaomniaconferat fua ftudia , vt aliis ,& plerumque etiam 
prapfentibus obloquatur, inquoseiaculeturmoleftaqua^dam 
di<5leria. Id autem genus hominum fiquando iocandi Hncs 
tranfiliatjitavte faIibushilarifrontcacceptis,&datisadrcom- 
mata mordacia feconfcrant ,iam tum faftidio elfe nonabrc 
incipiunt: nec enim fapiunt qui iis omnialicere voluntjquan- 
doquidem nihilmagislubricumfit &importunumconuicio, 
quodquafimellelitum animosingreditur.Silubet,Parafitum 
Luciani & Iuuenal.3 .& 4.Satyr.perlegc. 

of«/»wV»7«.] apeni : quod refert parafitorum vigilantiamin 
obferuandis aliorum menfis. Euolue Prouerb. k^«TQAo(pkpi 
inChiliad. 

^forfice plurimtuorJo, (^f.] uJttj^pUah cxercitu . Pcdcs ha- 
beniicancrifluuialesadmodumforhcis Forfexfutorumcftin- Forfej^ 
ftrumentum , quopannumaptant ,&infruftacommodadiP- 
fccant. Chela:autem funtcancrorum brachia,aGraeco;^?v«, 
quodetiam fignificatvngulam. Hucpertinct Pliniana defcri- 
•ptio cancrorum,qucc eft lib.^.cap. j i . 

flat pingut abdontineventer.] Abdomcn ,pinguedo cft fpinae ^dtmen, 
iadhiercnSjin qua funt renes: tamc a pube ad praecordia furfum 
'fcrfusabdome peruenire ComeliusCcirustraditlib.^.Iuuen. 

— "penter adeTi abdomine tardtn, 
YidcCaEliumlibro^. cap.5. Porro parafitus dicitur Euftathio 
yeffpo7!;^.ij|, qnod abdomini inleruiar, 

Ciimvagui.] Horat. r.Epiftolar.belie fcurram itadefcripfit: Scurr^t dejiri' 
Smra ya^ia^mn gw certum f>rxfepe teneret: f^^"^ 

X 5 Itii^raufHi^ 



Jltf ANDREAE ALCIATI 

Imprdnfuiy non qtMctuem dignofceret bojle: 

f^£ libet in ^uemun opffTobrutfingere f<euHt: 

Ternicies ^ tempeTtoi, baraihrumque maceUi. 
tnenfequefedilibfu erra^. ] Hincepitneta , T^mt^cXdt^cs, quoci 
inenras illingatj & nidorem c cibis furgetem rabido ore carpat, 
Hmc :&wp«:7ra|, aut S-yptfp7Jw^,qu6d foribusalienisinfidictur, 
nempequirueueric alienaviuere quadra. LegeProuerb. lu» 
iiij,Sartaginum pernicies. 

fcommatafalfa ] Epiihetimctaphora.Defcommatumgcnc- 
ribus Macrobius Saturnal.y.cap. 5 . 



POTaiii culinam daobus ganeonibus non fufKcer^, 
Emblema xciii. 







gi:c^"Sm:^5^Q3SA^s:^CT?3 

J N modkii mhil eii quod quis luaetur: d" vnnm 
Arluilm gemmns im aitt eruhMss, 

■ Ali. 



EMBIEMATA. ^tj 

Aliud, 

Jn tenuijpesnuHa lucrteft : vno^ refidunt 
Arhjlogemma non ieneficeduk. 



re M mmt' 



NOn cft multum lucriexpeiSlancIum er rcbus minimis,ii3 ^i 
quibus quanqua multum laboris & operas collocandum *"f* /''"""* '•*" 
{itjtamenfruclus indeparum capitur. Atinrerum maiorum *^* 
adminiftratione vtilitas multoconfurgitvberior.quamobreni 
hinc vulgo variis efferuntur modis adagia,vt in tenui ftatu c6- 
(brti non efrdocum dicamusjqualia funrifta,Domus vna duoj 
non alit canes, vt nec vnum arbuftum duos erithacos: Vno ra- 
mo non bene fedent dux ficedulae : & quod noflrates iocando 
cfFerunt, Noftra ianuanonfuftinctduosmendicos. Faliuritur 
itaque,qui e rebus minutulis ampliftimum expecftant quarftu, 
praefertim fi (it eodem ftudio confors, vbi plerumque rcs abfq; 
inuidiarranfigi,nifiaegre, podir. 

f^ynumarbuTium.] Prouerb. eftin Chiliad.Arbuftum vnura ErtthacJ$ 
uonalitduoserichacos. Erithacus auiseft quzedam folitaria, 
vt eodem in faltu non temere nifi vna repenatur^quam Theo- 
dorus Gaza nunc Syluam,nunc Rubeculam nominat:aIreram 
cjuidem afyluarumdefertis ,alteram araboris indicio,quod 
ex Graeco nomine intelligitur. huius meminit Plin.i o.c.io. 

InttnuiJ^ei^^c^ Diftichoneiufdem argumenti cum fupe- 
riori , mutatis tantiim verbjs, AUudic autem ad Prouerb. Te* 
nuis fpes. Vide Chiliad. 

ynoque refidunt arbt4iio.] Prouerbiumaliudidemcumfupe- FiceduU» 
rioribus. Ficedula a ficubusedendis nomen habet, ciim tamen 
vuis potius vefcatur. quo de nomine Cxlius Rhodig. Iib. 1 8. 
cap.^. Martial.Iib.i. 

Cum meficu^ alaty cum pafcar dulciltu fuUj 
Cur potiui nomen non dedit yna miJni 
lcge Plia.Ub. i o.cap. i^. 



X 4 Capti- 



Jlf 



AMOREAB AtClATI 

Captiuus ob gulara. 
Emblema xciiix. 




Regnatorcxve penusytnenfii^ arrofor herilis 

Oftrea mitsftimmis vidit hiulca Ubris, 
Queis teneram apponens harbam^falfa ojfa momorditx 

A^ eaclaufirunt tada repentedomum, 
Deprenfum c^tetrotenuerunt carcere furem^ 

Semet in obfcurum qui dederat tumulum-, 

gulofitnfpon^ TD videturpropri^in coscfletortum^quilautioris vi^luscN 
taneam Lapfi J[g6 (eindomosopulentas feiuilitcr ingerunt,vnde nihilpr^- 



fimitiittm. 



terdamnum, aut ctiam interitum confequantur. vcl in eos 
^uadrabit >qui luxu& gulx intempcramia mortem praepro- 

pcrani 



E M B L E M A T A. J t^ 

peram fibi accerrunr,quique, vt vulgo dicicur GallicoXuum ia 
dentibustumuiumcoficiunc. Porro gulam in feruitutem per- 
trahere docet Lucianus de mercede condudlis.Itaque huc nou 
incoraod^retuleroillud Horatij,quanquam forteaho recidat: 
— quipAn^eriemfugUnipottoremetaUtii 

Lihertate caretydommum yehet imJ>robtu,atque 

Seruiet atermm quiparuo nefciet rti. 
£mbIeraaexprimo Epigramaton Graecorum Latine hic rcd-* 
dicura ab Alciato,huc non grauabor apponere. 

iuTit^giefl' o^etKoei? ItJhurocyri^n ^of^^. 
aff*o(Q-*i <>i/[uioc4aiv. oef^ ci xAwS-^^loi» a^uKTotS 
hfl^B-eiS ytctJTd(pototTUfiQovlynaaTeccru,TO. 
Kegnatorque pentts. J Penus eft omne efculentum aut pocu- Petiut, 
Ientum,fedfrequentermetonymic6sproeo ioco inquoaller- 
uanturelculcntaquaeuis,accipitur. quodenominecontrouer» 
fiam repete non poenitendam apud Gellium cap. i.lib.4. 

Osireahiutca.] hiantia, vel oftreas hiantes . Deofrreis Pli- 
^ius ji.cap.^. 

falfaoffa. ] id eft,tefl:am oftreaf , quam ofta putabat efle. 
domum. ] pro cochlea, vel tefta , qua pro domo vtitur, idquc 
metonymicos & catachrefticos. 

; retrotenuerunt carcere furem. J «Xt^tip^U afuribus , quideprc- 
hendconiiciuntur incarcerem, 

tumulum.] ^ciTu^peQ/iKus tumulumdicit, vcl a confequenti, 
^uodpericnt fbrex in Oftreae tcfta. 



X 5 In gar* 



J3« 



pnterttaltU 
tiuulrefcrat. 



ANDREAE AtCtATt 

Ingarrulum &gulofum. 
Emblema xcv. 







V o c E ^04^ ror«4, prMrgo eHguttureyrcUrum 

Jnslar habet nafiy multiforisj^tuba, 
J>eformem rabulam, addtiium ventrij^guU^ 

Signabtt, volucer cum Truopiiius eiu, 

ONocrotalus , cjui & Truodicitur , gutturis cft amplifli- 
mi , & vocis cUmofiflimac , ita vt ruditum afini dicas, 8c 
naiumhabereinllartubx.Sicquidam^^j^^j^ijVtvcrbo A- 
riftotclis vtarjfuo incondito clamorc,importunaque garrulira- 
te caflo mare conturbare apud quofdam videntur, cum tameo 
impoiruna fua loquacitatc dent fine mcnte (bnumjquippe qui 
OfljnJarcfei4Qtadiuglm;ieiii;^uibu$dcDiquc (vuj^ud noftra- 

tcsdi" 



SMBlEMAT/l. ^jt 

ces diiftcrio vulgato nocancur) omnia (unt lingua & po.^ex. Id 
genus homincs , quod m dicendo nemini cedere videancur, ab 
jmperita multitudinc plurimi fiunt, quos tamen probi virido- 
^iquc faftidiunt. 

hoat. ] tranflacio a bobus. 

rabulam.] Rabula, a radendisauribus, vel arabie, vel a raui, Rabnl^^ 
id cft, raucicate. Homincm fignificar ,qui caulfam ciuamde- 
fendit,a iudicecontenditextorquere , vtfunt patroni iliirri- 
uiales& plebei cauftidicinnterquos qui clamofilnmus eft,pu- 
taturalios iudicio& vfuexcellere: idtamen opinione multi'- 
tudinis imperitae. Cicero Deoratore: Nonenimdeclamato-^ 
remaliquem de ludo, autrabulamde foro,fcd dodilfimum & 
perfedlillimum quaerimus. 

aJdiBum yentrtque guUq;.'] Isvnico verbo yXtfo5«y«e^^,vel 
yhux-eyoisuf appcUatur. lui. Pollui Ub.t, 




Dodo- 



5^* 



AMDREAE AtCIATI 

Do6torum agnomina. 

^MBLEMA XCVI. 




M o R I s vetusli eft.aliquaprofejforibus 

Super adiici cognomina . 
Jaciiesapertosc^ explicanstantum locos^ 

Canon vocatur Curtius. 
"Reuoluitur qui eodejn^& iterat^ nimu 

M^anderiVt Parifius. 
Ohfcurus & confufus,vt Piaufuiti 

Labyrtnthus appellabitur, 
^imif^breuis, multaamputanSyVt Clat(diuil 

Mucronis a^nomenferet. 



sis 



iMSttMATA. )|) 

^helcolumnas voce rumptt^ Parpalus^ 

DtCtus truo eftfcholafticts, 
Contra eH vocatus^ tenuis ejfet Albius 

Qmd voce^ vejpertilio, 
At vlttmas muttlans colobotesfjitlubaft 

HirundoCraptsdicitur, 
(^furdtis aliiifolus ipfe vult loqsi, 

Vtfturnus inprouerbio eft, 
UkbUfusftik raucusftfteganiens: 

Hic ftbilat ceu vipera. 
Tumultuatur iUericlu & naribus^ 

Huic lingua terebellamfacit. 
Singultit altusy atque tufit hafttans» 

Atconjpuit aitus^vtpfecas. 
QuammultarebusvitiainhumAnisagunt^ 

Tam multafw^untnomina, 

STc cft natura vel potius confuctudihe quacJam dcprauat^ 
comparatum, vcciciusvitiaquam virtutes obferiiemus, & 
maximc iniisquilireras profitentur. Quod hicplanumfacic 
Alciatusinquibufdamruperiorisf^culi luri(confuItis,vel etia, 
quantum coniicio.in aliquot aliis,qui fuo tempore minus apt^ 
ius ciuile profiterentur (quorum tamen,vtpar crat,nominibu$ 
parcit) vndcfingulifingula infcholiscognomina funtfbimtj- 
quibus notareturingenij vel nafurae proprium & peculiare vi- 
tium inlegibusenucleandis.vcl hocgcncnlius accipi potcft". 
Homines cnim imperiti, vtctiam nafuti quidam auditores, 
qui nafum rhinocerotis habent,facilius quod ftulte dixcris re- 
prehendcre,quam quod fapicnterracueris,probarepo(rjnt,vc 
ait i.de Orat, M. TuIIius. Magnum profe6l6 onuseftatque 
inunus,vr ipfcmetafTeucratdirpuratione i . de natura Deorii, 
fufcipcre arqueprofiterirefeomnibus filcniibusvnum maxi- 
mis de rcbus magno in hominum conuentu audiendum. Adcft 
enim fcrc ncmo quin acutiiis arqueacrius vitia in dicetc quam 
rcdavideat. Ita quicquideft inquooffenditur , idctiamilU 
^oae laudanda raot, obruit : & quotics dkiraus, totics de nobis 

iudicatai* 



f54 ANDRISAE AtCIATt 

iuiiicatuir. "Mecquicciuam efttamin(ignc,ncc tamaddiutuf- 
nicnrem memoria- ftabile,quam idin quodeliqucris^ 
tUtiiKdet* hUander. ] M aeauder jflexuolus & finuofus fluuius^iqUod no- 

ttiinis Jkpe pro obliquitate fumiiur. 
Trno. ] De hac aui in fuperioribus. 

Colnhotes ]mancu6 &decurtatus.»(5?v«Co<a>,c6minuo&truco. 
flurnu^. ] Dc hacaui Phn. lib.io. cap^z^.. & Volaterranusia 
rhilolonja. 

f;ef<w.] ftillicidium velgutta,autfltilla. 

QMrfrn multa rebtis.f^c. ] At iftaec licentia,& deprauata confuc- 

Mairna hnmU tudocohibendafuerat. Siquidemconuiciaquaetorqueri folct, 

tiHm in vttth qI^ g^ ^^j^ (lintin coiporcvel in fortunis hominu vitiofa, pro- 

UrTitM!^''' ficifcunrurabanimis parum fanis. Proinde Vlyffesapud Ho- 

n erum Therfitacnonclaudicationem,nongibbumautcalui- 

tiem exprobrat, fed omnJno garriendi vitium. SicAchilles 

non naturae vitia infeiflaturin Agamemnone,fedeaqu2ani- 

mi maxima, quibus adhiberi modus , & quafi frenumimponl 

rcdaeiationispotcft. 




Natiiw, 



SMSt IM ATA. 

Nacura. 
Emblema xcvri. 



JM 







P A N A colunt ^entes (n.iturm boc dkere renim efi) 

Semicapnunj^ hominem, femiuirtwi^ Deum, 
Ifi vir pube tenus, quod nohis rnfita vmus 

Corde oriens , celfa verticis arcefedet, 
Binc CJper eH^ quia nos natura in fecla propa^at 

Concubitu, vtvclucres.fquamea^ bruta,feraf, 
Quod commune aliu animantibus, eil caper index 

Luxuri£y Venerii ftgnaq^ apertagertt, 
Cordi altjfophian^ alij tribuere cerebro: 

InftVwra moduSi ncc ratiQ vlU tem. 



Faa 



/ 



^^S ANDHEAC ALCXATI 

PAn pingebatur, vt multarumHiucrfarumqucnaturarunt 
particeps. Id cnim nominis Pan totum vclvniuerrumfo- 
nat. Itaque Macrobius Satuinal. i.cap.i 7.Pan ipfc fub hoc ha- 
bituqiiocerniturjfblemieefleprudentioribuspermittitintel- 

fatttDem. ligi.Hunc Deum Arcadescolut,appeIlantcsT<)»T?f t»'>tij^xwp/flf, 
non ryluarudominu,reclvniuer&fubflantiaematerialisdomi- 
naiore, f gnificare volenrescuius materijc vis,vniucrforu cor- 
porum,feu illadiuina,fiue terrena fint,c6ponit eflentiam, &c. 

pM, hom» Alciatus Panos natura & habitum ad homine tranftulit.Hcmo 
enim conftat animo diumo,ca:!efti,immortali, Angelis & Dco 
nmili:corporever6mortalicxquatuoreIementisc6pofitOihac 
cjuide parte belluina naturam proxim^ refereti.In animbduae 
partebfunt:illaqua:intelligit,meminit,{apit,ratione,iudicio, 
ingeniovdturacvalet,qu?parsfuperiornominatur,&proprio 
nominc Mens,qua vere homines fumus,qua Deo (imiles, qua 
cacrerisanimalibus excell6tiores,& longefuperiores.Altera eft 
ex coniun(flionecorporis,rationisexpers,bruta, fera, atrox,& 
beftiae quam homini fimilior : in qua funt motus illi qui Grae- 
cis T<«S^)? d-cuntur, pars loge infcrior & abiedior,qua nimiriim 
a belluis nihil difFcrimus, Homoiraque mcdium eft quiddam 
inter diuinas inrelligentias,& brutaanimantia,eamq; ob cauf- 
fam finxerunt veteres Pana efte Deum,qui fupcriore pane ho- 
mincm,inferiore ver6caprumreferret:vtnaturahumanahGC 
inuolucrOj&quafipropofitoagaimatefignificaretur. homoc- 
nim pro fuperiore fui parte rationem habet diuinam , & caelc- 
ftem,inferioreappetitum &libidincm,quibus conilenitcum 

ffomrtis ttatu- belluis. Cajtcjiim funt qui hominis naturam tripliccm hicno- 

wtri^Ux, tari velint; diuinam , humanam, & diabolicam : dininam qui- 
dcm,qua cum Angelis participatj humanam,qua cum belluis; 
diabolicam autcm,qua quippiamfcclefte&dcprauate agitac , 
& molitur.quod planum etiam facit Auguftin. lub fincm c. j. 
Iib.i4. Deciuirare. 

Vana colunt gentes.] Confule Laftant. & D. Auguftinum Dc t 
ciuit. libro i8. cap. 17. Phornutum Denatura Deorum , 8c >. 
pofteum Gyraldum DehiftoriaDeorum,Syntagm.i ^.Non- 
nihil & tibi fuppeditauerit Eufeb. j .prajpar. Euangelicac. Ser- ; 
uiusadeclogas Virgilianas, Pana Deum rufticumadnaturae 
fimilitndincm fadlum efte fcribit . Cuius boni Grammaticii 
fententiam intcgramafcribetem^fi omnino noftrohui^arguo 
niento icfponderet. 



SMSLEMATA. J57 

^yirpuhteHUS.] Alij lcgunt,VirtcnusTmbilicoen:.quam 
Ycles/eqnitorledioncm. 

quodnobhinfitayirttn.] Cicero i.Tufc. Platonerain Tlmaro KAnmuiOHiH 
fecu:us,& Ariftotelemin i.Deanimo, Principatumanimiait "'^^'«.'»«"» 
cJTe incapiteficut inarccCumma; ira vcro & cupiditas lccis *'*'^ *' 
difclufk : illacniminpeclorfjhaEcrLibterprascordiafedemha- 
beredicitur. Galenus in lib. De placitis Hippocratis & Plaro- 
nis,in ccrcbro pofuit fpiritus animales, id eft,im3ginationcm, 
memoriam , fenfum , motum , & intelligentiam : facultatem 
vitalem incorde, naturalcminiecorejdequoexifrjtniitritio 
&gencratio; qui tria funt non partcs,ffdfaculraresd: viresde 
▼nicoanimoexiftentes,qui vt feipfum moucnt rariocinando, 
irafcendo & c6cupifcendo,vtitur cerebro,corde & hepate,qu2 
triafunt infrrumenta fcde&Iocodirtindla. Quod itaq; Aicia- 
tus ait nos habere virtutem corde oricntem,& celfa verticis ar- 
ce fedentem , animum rationalem fiue cam animi facul acra 
qu£Erationiseil.intcIIigit,qu£E vitaeprincipium acorde, mcn- 
tis vero & intclligentiae a cercbro habeat. vel forta(fe ad vetcrii 
quorumdam fentcntiam , qui animi principarum in cotde re- 
ponebant , vt Empcdoclcs : alij in cerebro, vt Plato & Dcmo- 
critus . Plutarch . De placitis 4.cap. 5 . 

celfayerticii arcefedet.]mpip^^? & oiX!.y,^^iai a fummo & pr^- 
ftanii Principe in arce (umma, vt loco tutiuri, fedcnte. 

Hinc caper eil^^c.] Infupcrioribusdidlum eft-, hircum libi- 
Jinis erte lymbolum.& concubitu fitgcneratio. Vidc Macrob. 
iap,8.Saturn.i.Iib. . 

I yt roli*cres,fqt4amea^ bruta,fera4.] Animalium eft diuifio: funt ^mmaPum 
jmim autacrea,vt volucrcsauesianuatilia, vt pi(ces;tcrrcna,vt.S^'*^'»' 

Iiomincs&brutaomma. Hucconfcrprincipium i.Metamor. 
Ouidianaf. 
CordialiffopJiian.] id eft,rationem & mentem,cuius {edcm ia 
lapitcbona Philolophorum pars, &quidemeorum quime- 
ioris notaeputantur, eiTcvoIuere. Lege Opificiura DciLa- 
lantij. 

Infertora modM necratio. ] Inferiora beiluina plane funt,atpo- 
"!:ira&appetitus,quaetamcn fuperiorianimiparti , ideftipfi 
;jienti fubiici debcnt . niii enim in motus impcrium obtineac 
Mido,quid intcr horainera & belluam putabis intereife? 

Y Ars 



/ 



558 



AND*E AE AL C XATi 

Ars naturam adiuuans. 

Emblema XCVIII. 




iSis;^::?}! 



V T jphdu Tortuna, ctthficinfidet Hermes: 

Artibus hic variis, cafibm ilUpraefi. 
Aduerftis vimfonwu eft arsfuita :fed artis 

Cl.mfortuna maU esl,f£perequirit opem, 
Difie borias artes ignmftudiofa iuucntuSy 

QuA certdfecum commoda fortis habent, 

- C! Olebanc vctcres Fortunsin ipiam itaeffifi<»ere, vr/huli 



ilhuuiksar'^ i3 ^^^^* ^."* P^'^ infifteret. At Mercurium faidioforum m 
tei feqntft- Hicn cum dcf;gnabant,baf)m OjUadraram feu vndicjuecjuatui 
tiHi. ani^ulis niteiuem tciraamcfficiebant ; hocenim modoiirni 



cacc 



EM6LEMATA. j^f; 

ttftem ftudionim reprxfcntabantjquaenullofoitunx impcia 
poirunt concuci. Sic Bias ille Prienaeus omnia fccum (? porta-» 
ic praedicabat. (ic Ariftippus Cyrcnaeus ciuibus (iiis mandauitj 
Yteasfibipararetpo(rel]iones,quaenauifrada fimulcum pof- 
fclfore poirent enatare. Igicur himihi fapientesvidcntur,qui 
periculodsartibubrelidistogxHudiafequuntur.H^cipfemec 
Alciatusorationecjuadam Ferrariachabita. His itaqiagalma-p 
tispropo/itis admonetbonasdifciplinasoperadiligeci ample- 
ftendas elfe , quibus nimirum fortuitos calusnon temcre vel 
fuftinere^ vel etiam retundere portimus. Quo fpedat illud vi- 
ce Prouerbij celcbratum,A/ft>)K ccTv;^t»i Wtv cct^^iimm^Xt'^: 
fiia enim cuique ars pro viatico eft. y ideo ca. minis huius ma- EmbUronln 
icriam fumpram exGaleni orationeparaeneticaadbonasar- /«"^ 
:es,m qua fuse & oratorio more Fortuna: & Mercuri) fymbola 
liuerfilfimaexplanatiDcclaraturidvberrimce Plucarch.com- 
nentario De exilio. Scd e Grajco fonte originemafcriberc no 
^rauabor. LocumGaleni,vel Menodoti (vtaliisplacet) exo- 
•ationcfzB-iTtfffTs;^;!'»? huccongcflimusin gratiam Philologo» 
um : tIw t?? rv);;,r,5 iA3')J^-/,^\cM) iiii(peciii<rcci /3»A>)3-erTr? ci TTtiXec^oif 
fit^ovrt? y^ zjXccTiotTf^ ecuTriw 8 (aovoi <^ eil^eiytweofKOi ijpxEc&j)- 
»»■ Koe^roi tSS-* iH^iov lit uvoiec( vC/xSoXev' oi»,cc y^ 7ry]e/[u}\tov ii))-* 

DCV OV ^Pjflf ipC^V «t/T»}, y^^ Tolv TTlB&bly VZTi^JZit ZotmV (r^CUQ/lKyiVy 

npyiffzic» ci }(^TUv op^>.iA.olvi ov^fiKvufO^oi i^ictriTav cfTrocvjav T(i 
tfiTuj^Vigtcmrov (kiojTi^ouy e^ vki ^.tfi^^of^ivti a-<po^pai.»i 'arjKXv' 
tc&oMTrr/f KVH^ffi Ktv^uviueif f(^Z'j!h<^*ivcu^ fj^s^^-rfZ? eiv ng 
,-fic^etc^ imTpi-^fU^ ret •3T^J[u'Kiet xt»«tp»>iT») tv:()X'^- h^tutov ccurot 
\uet4T^Q7Tvv Kciv ru ■».« (^^C,oiav vout uyicev TTifi 7rt?t,kg ciKagycyvo- 
«»4»»,*! 7Ti^\TU<rKU(pym^.Toi S-ocAfcr,a4fyCBTc e^^cog yivu<ri{^iT(^ Wit, 
TJT^izreinccvTov C4/ tvimJ recj? 'Z^^u<rE<n ur^yftuTCDV tw^A? J'«<- 

19»! f*^a\ cct^TVi ^iZuta; l^g^yuitvi' 'ef*7S^t)KTo$Te y:) (r\i(f/jf etvovs 
J7viTot,a)? TnXtifiKls txs oc^ioXoyn? uv^^? 7ra^lpp^y,ivy,,'Z!rhouT'f' 
Ht Tifs uvuiias , ia^Ji T«T«f Ss««j«?, «a' oazv vumv stzj^ u^cc4- 
mS^ tu ht^ivm. TUUT^ Tv^^ectysvt tsSii^ci uv^pcev a/^B-us iSK oA«- 
f»mTj6/, ^jjtf^^fTraT* ci Taf uurtfi fd^uitTvi ^ije^TO'^ ^u<na)? 'iutA.lTttKU' 
5»»,ti7Jf ecuTv,vuy{ (c ^£p«,;f^;r^T«i K^v,f/,vZv CAiioTt f(^%cKuritii'' 
}»(rujuu-!S-6»^ufj^ tofi u?i^vi?\ois,t7ro(^oi Trotvm tcuTvi.iu.ovyi ^' u%Aa* 
IS^eivvi i^iz^ip^TUj,>(gi,TKyt\a)(rz>OTCi)t h'ho(pu^tt.'ivotVTt y^jfff^Xouv- 
iuTv.v 3 'ot' ii^et oipiX^^.rit uiv avi Tu^f s^^rtiuuTu.' Tov a' itt- 
i» ,«rF Xoyn fAivovTU hcaroTiw , if^rov^ Ti^iyiikuectTvti B-ioca-cti 
ihit «VJK? t^ UBTOVfWTJ» T«» rujjriS Kii^<T (4,^1(^719 91 ^CK^OITV; Tt P>^ j 



MercnriM 

^ualiter eff- 



J40 ANDRJAE AtClATl 

K^CCfTC^Ii^liUOlTlitta^tO^^TOtTr id UfinUlmiTOTU^/i^^TCI KvZci. 
«<&* OTi ^t l^ «'JTO» l\l%^OV TBTZtf Tw' «^^ll^tytTT i{$0-(*iffl¥ ■ ihlS S'* kf T«# 

Biac-u^ ^vtH ^(pccia^fifs fd/u OfAiiu? tz^ >(^Jy,yisnita)%u^iu.if4.(pe(4.i'- ■ 
9}iS ^i i^iTTSTT ecuTO* , ac-a^ olTicu ru^lu/ , ^■«''['^^^«TTZiKeriffTroT', 
i^t ^^^of{,ivyf f tcXtC iTztfd/jHs 7T ;^ ^^zjreM-TOj '^Kavoi'^ th4 
cjO^oiett ivT^. ideft, Ciim vetercs declararevellent fortunar 
improbitarem,nonlatishabuerunreampingendofingendoq; 
fpecic muliebri repraefentare^quod tamen erat magnum ame- 
tias fignum ) fed & fecerunt , vt manibus clauum prehenfum' 
teneret, pedibusautem fedemglobofamfuppofueruntradhacc 
cam priuaruntoculis : iisqueomnibus fortunjc inftabilitatem' 
defignarunt. Atveroquemadmodum , ciim nauisadmodunil 
fluduatjiravcprocellisvndiqueagirataparumabeftquinperi- 
clitetur, improbecerteille prauequeomnino fece rit , fi cjecO 
gubernatori clauum commiferit : ita ciim longe plura naufra- 
gia, eacjue grauiora multis in familiis quam in mari accidant/ 
profedlo ames ille fuerir, qui in eiufmodi cafibus feipfum for- 
tuna:,caEC^ Deq,commiferit.ea enim nullam habet firmitaren^ 
&conftantiam. ftolidanimiriim & eipers mentiseft ,cux Cx- 
penumero viros honore dignos , & quorum magna eft habed; 
ratio, pr*etermittat ; locupletetautemindignos^ncqj hocqui* 
dem conftanti aliquo modo. nam & quae dedcrit,-poftea inrerr 
dumadimit. Hacautem Deamimperitorum hominummull 
titudoconfe6Vatur , numquam in eodem manentem Ioco,e<l 
quod bafis cui infidet, fit maxime volubilis. quam ob caufranj 
fertur in loca quxdam abrupta & prarcipitia , interdum ctiarf 
in mare detruditur , in quo vna omncs obruuntur qui fucriol 
camfecuti: ipfaverodamniexperselabitur, imcrcaque fecc 
rerideteosquiconquerantur, & aquibusinuocatur: ciim t^ 
mcn ea tamquam furda nihil auxilij eis pracftet.Et quidem fol 
tunsB fada eiufmodi funt. Nunc vero contemplare^quaefi 
Mcrcuriumfermonisdominum,omnisquedifciplinacopifi€i 
quem contrario prorfus modo exornarunt pidlorcs & fi^torc 
luucp.is eft & form^fuSjformam habens non arccfiitam neqc 
fncoillitam: Ced ftatim vbiapparec, eaquidemforma, vim 
animielucefcit : hilaritatemoculispr.-c fcfert :acuteinructu 
cius aucem fedc$,cubus eft^omnium figuraium maxime ft^ 

lis,pci 



SMBLEMATA. |4r 

lis , permultnmq; acafu aliena. Hac etiam figura Dcum hunc 
intcrdumornant, vtpolTib inruerieosaquibuscoiitur , hilari 
cflevultUjficuti&duxiprc Deus:cuinumquam fuccenfeant, 
vt funt^qui fortunam accufantjCum (e relidlos a tergo conrem- 
ptosqaefentiunt. Qm enimeumconfcquuntur, peromnevi- 
tx tempus, cius prouidenria (ingulari j-crfruuntur. 

Vtjpb^r<e FortuTM. ] Fortunam rotundo lapidi infidentcm FortuMdeur 
pinxeruntvcteres,qu6eiusinftabilitatemdcfignarent,vtplu- H"^ '^^' 
ribus verbis docet in Ciiculo Pierius.Lege 3 . Diuinar.Infl. La- 
ftanr. & Auguftin.in Ciuitate Dei 2 .4.& y.libris potillinnim. 
Hic porro {phxram proquacumquc re volubili & rotunda v- 
furpauit. 

cuhoftc inftdet f/ermes.] Galenus in Orationc,quam proxim^ 
ntaui , ad artes ( fi modo cius efl ) ait Mercurium vr orationis 
jarentem, & artium omnium audorem, inaliam effigiem, A/rrwrjiwM 
uam fortuna*, cfndnm cfTe a veteribus, tum pi6loribus, tum S,*» 
tatuariis.Iuucnisenim eft formaconfpicua, nonramen fuca- 
us,fednatiuaquadam rpecieinbafiquadrata , quae firmitatis 
k ftabilitatis notaeft,&c. Ide fere Pierius iib.Hicroglyph. 3 9. 

Difce b§niU arteSii^^c,] MutuatusidvideturcxOuidio i.Dc 
me: 

Vifce bonM artes moneo Roinana iuuentm* 




Y 5 Iniu- 



H^ 



▲ HDREAC Aiei ATI 

Iniuuentam, 
Emblema xcix. 



m^mm^mm'mmm'^i 







CJt\iio 







N A T V s vUrqueJouiSiteneratquettnberbis vterqU9% 
Quem Latona tulit, quem tultt & Semele^ 

Baluete^ aternafmul ^florete iuuenta, 
l^uminefitveftro qu£ diuturna mihi» 

ftt vino curas , tu vi^u diiue mcrboSy 
V( ktit i) accfdat curuafene^a pede^ 

DVo funt^qu? vtcorpusbenccftnftirutum, ranum,&il 
^ columcconreniahtjfic&antmumipfum curisexpediu 

ih^inerpfon- RJflrijrum ccrta vidnsr^do, finumque moderate fumptum; 
l^*?»* contra crapulji ^ Yiaplcmia,vt eiiara qur^ edaces naturam h< 

nufl 



EMBIEMATA. 54 J 

Hjinis labera£l:ant & corrumpunr, ipfamque fenccflutem acce- 

lcrant. Hic icaque delchptosvideas ApolliB^m& Bacchum: ,y4pollo & 

illumquidem mediciia^eprincipem ,qui falubri diafca prccci- ^"■"' «« mn^j, 

piatcuidquantumqiiefitin viaufequendum velfugiendum: ^" * 

hunc vcr6,<|ui vino rollicitudines adimat . Marfil. Ficinus lib. 

De vita caclitus comparanda,duos hofce Deos (ic copuIat:Fra- 

tres cene funt indiuiduique comites Phoebus atquc Bacchus: 

illequidem nobisduo potilTimiim adfert,lumen videlicetatq; 

lyram : hiciccm praccipue duo, vinum odoremqucTini ad fpi- 

ritum recreandum ,quorum vfuquotidiano fpiritusipfe tan- 

«icm Phccbeus euadit & Iiber. 

ienerat(]He imberiu vterque, ] Sic Tibullus Eleg.^.Iib. i . 
Solh £ttrna eil Phoibo^Hacchojue iuuentw^ 
N4»w decet intonfnicrinu rtrumaue deum. 
DeBaccho & Apolhne plura m Syntagmatib.7. & 8. Gyraldi 
peorum hiftoriae. 

Qutm Latoaa tulit. ] Apollo louis filius ex Latona in Delo in- 
fula vno partu editus vna cum Diana , medicinac yfum primus 

' tradidit. Ouid.i. Metamorpb. 

I Saluete.f^c.] vt illud Homeri liiad.ie. 

\ verborum hasc formula folemnis fuit in Hymnorum epilogis. 
tjuemtultt(ir Semele.] Bacchus ex Semelelouisiilius, vtLii- 
pcrius cxplicatum eft in f^atuam Bacchi. 
Uumine >ei1ro.] veftrobeneficio. 
Tisyinocuras.] Hoxati\is: 

Cura» edaces dijtpat 'Euhittt. 
&Tibullusr.Eleg. 

Bacchus ^ agricoU magno confeSla labort 
Peflora^ trislitt<e dtjjoluenda dedit. 
^i7tt«.] tolle, aufer.ft47K^flpc«. 
ydentoaccedattCrc-] «»>);5p<<» pcrjphraflica, 



V 4 In qua- 



? 



144- ANDREAE AICIATI 

In quatiioranni tempora. 
Emblema c. 











Advenisse hjememfii^illaremnciatales: 
Ad nos vere nouogSrruU birundo redit, 

Indicat ^ftatemfcfe expe^are cucuUus: 
Amumnoe^tantumcernereficedulas, 

TmPorumvi^J 1 Oc referendumvldetnradquarqnetemponim &anne-* 

cffKUiU, X~JLrum vicilTitndines, vel adeaquapfuononalio teinpore 

(olent elfe tempeftiua , quorumque magna vis eft , fi fiio tcm« 

porivrumaccommodemus. RedeOuidius: 

Temporihiu mcdicina valety data temporeprofunf. 
Et data non apto tempore yina nocent. 

Jo hwc teraporis ^uafi c)'clicam^fcTO9«?v«j' varij Yarialufcru^ 



IMBLEMATA. 54f 

tiVLX huc non pigucrita(cribere,eaque potinimum,quac maio- 
rcmcum hoc Alciati tetrafticho aflfinitatem habere mihi vi- 
dcntur. Lubensenim praEtermittoHoratiaaara Odam ^.lib« 
t.&feptimamquarti. Ouid.adPifonem: 

Cejjat Ijyems, madtdoi g^ ficcat ycre capiUos: 
yerfugit <efiates, ^eflatum terga lace/Jit 
PomtferautumuMi, nehul^iceffurm&yndii, 
Idem primo De remedioamoris: 

?oma dat autumnus,formofa eji mefjibiti dflas^ 
yer pr^iet JioreSf igne leuatur hjems, 
EtTriftiumquarto: 

\erepritifJloreSf «Hm mmerahit ariTiat, 
Pomaper autumnum,frigoribufq; niues. 
Banhol. Anulusin PoeTipid:a,adhominuperpetuam&«tcr<- 
nam ftJ7««oXii» traduxit: 

Ver, aUoi, autummti, IjyemSf ht (juatuor atmi» 

Sunt tempeUates orbe voluhtlthui. 
Huatuor <etates homofic hahet integer ^uiy 

Qt^puet, hinciuuenn, mox yiry ^ indejenex: 
i^eterno vtjimilh mundo reuolutio rtt/e 
Nos itidem tternosarguat effe homines. 
Vide Prouerb.in Chiliad, Ver hyemem fequitur; &variosTo- 
cos Hieroglyph. Pierij. Idipfum ait Seneca, Epiftola quadam 
ad LuciHum difcipulum: Nullius rei finis eftjf-d in orbem ne- 
xafantomnia^fugiunt atque (equuntnr. Dicm nox premit, 
dies in no<^em : jcftas in autumnum definit : autumno hyems 
inftat, quae vere compefcitur : omnia tranfeunt vt rcuertantur. 

fngilla. ] auis a frigore di6la, vt quibufdam placet:de qua A- FrigiJU. 
riftot. lib. S.cap. 3 . De hift.animal. 

yere nouogarrula hirundo redtt. ] O u id . Faftor, l . Hiruni»* 

■ — anyerU pr<enuncia >enit hirundo? 
Dicitur & a Sappho «pc^ »y[iK<^ ]fAi^l>(peoio? «>)^6i»,veris nun-. 
cia blandiloqua lufcinia. Notum eft Prouerb. Vnahirundo 
[ non facit ver. Lege Pieriumlib.ii.Hicioglyph. 
I f «f «/»«.] dequoinftiperioribus. 
( J5<r«<^/<«<.]deficedulisetiamalibi. 



y / Scyphus 



>4^ 



IKDREAE AtCIATI 

Scyphus Neftoris. 
£mblema ci. 



?3::5<5Si 






ro^f 



^<i^^ 



Q::!^^;^(Kmsm.' 




Nestorevm gemtnis cratera hunc accipefundis, 

Quodgrauif argenti majfaprofundit opus, 
Clautculiex auro^ftant circum quatuor anfz^ 

Vnmquamquefuper fulua columbafedet, 
Solm eum potuit long&mis toUere Ne^or. 

Mdontdd doceas quidfibi Mufa velit? 
m Cddum,fcyphus ipfe: colorq^ argenteus i/Z?, 

Aureafunt cdifidera cUuuuli, 
fleiada^ effe putant^ quas dixerit ille columbasi 

Vmbilicigemini magna minor^fera ^i?. 



Krfitf 



H^ Neflor longo faptens intelltgit vfu: 
Bellageruntfortesicallidusaftratenet, 

HOmerusin Neftore, feneelocjuentidimo&ccnruhUTi- Neneriser»m 
mo, typum fapientise reprsefcntat : cuius patcra gemmis "^* 
fun4is,argentea,clauiculisaureis,quatuoranfis,&lubharum 
quaquefedenscolumba,c^lum&pulcherrimumaftrorumor- 
natum fignificat. Nam crater, cui Cit color argenteus, clanicu-^ 
lis aureiSjCaelum referc puriffimum, & ftellas aurei coloris; co- 
lumbae funr Pleiades: duo vmbilici vtraquevrfa. Hocigiti r 
£chemiteaftronomiamcomendat,quam qujdem fblus fapiens 
& appiim^ exercitarus, ingenio poteft allequi, vt foius Nefto^: 
fuum poculum manu perferre. De huiusartisexceilertiaplu- 
/ |:a repetere licet apud Plinium variis in locis , fed potiirmiiini 
cap.jy.lib.y. CieterumHomeriinterpretesferuiu Neftorem, 
<],iSamquan^ fenex admodum elfet,poculum {uftuliife.cumc^- 
tcri iunioresvixamenfatollerent.Sichaber HomeirilQCUs: 

*a^oviev'ie^f^' yifav uoicyr.Ti eieipcv. hoceft, 
Vtx ai^ptenum poterant luTioUeremenja 
Poculum-f at ipfejenex Neflor facile abjiulit illud. 
De hoc Neftoreo poculp pluribu . Aihenqus Dipnofbphift.to. 
cap.ti. fedmaxime i j.libri i i.Quaedam nonpoenitendaele-r 
£lionisadnotauit deillocratere NeftoreoCornelius Vitclliu« 
Annotationibus in Georgium MeruUm. 

Quodgrautiargenti.] Circumlocutio,quanimiriim Neftoris 
{cyphum commendat a materia. 

fulua columha. ] Fuluam,auream interpretor.ne quisadcolp- 
rcm fimpliciterreferat. Sex columbae funt apud Athenaum, 
non quatuor dumraxat,qua; ftptem dici,fex tamen cflcfblcnr, 
Vt Nafo cecinit in Faftis. Martialis huc allufit ia 8. 
Hidiio long^euo cenfentur NeTIorefundi: 
?oUicede Pylio trita columba riitet. 
EHctlurri.] Tnbusdiftichisfequennbus continctuf epimy- 
thion, vel, vfmelius dixerim, poculi ilviyvms. 

Vkiadoi ejfe. ] Columbae reprasientant Pleiadas , numero ta- Tleutdeu 
mennonobferuaro, Nam Plei^des feptem funt ftellajiuxta 
Tauri fignum,quJE Latinedicuntur Vergiliae,qupd veris tem- 
|>oreoriantur. LcgeOuidmm Faftor.4. 

magnaminQr^itffiratH.] Vrfam maiorem fxue Eiicen ,&mi- Vrfadu^lexl 

noitm 



14« AM0lieAlAtCIATI 

norcm fiue Cynofuram intelligit , quas Graccis ardi diointur, 
luntque Septenrrionali polo veiut axc quodam nixq,& ardtico 
circuloclau.T, f-cqaedifpolitaEjVtrerupinata vtraquecaputaU 
teriascontegat:cuiusautem caputquac fuperioreft,adinfcrio- 
ris caudam coatendar. De his Ouid.Faft.4. 

longo v/m. J Longa exercitatio & experientiadodlrinam parat 
Certiilimam potifrimumquedilciplinaeaftronomicac longaob- 
£erua:ioneopcsh3bent. 

BeUagtrunt fortes.'j Collatioeftdiflimilium:quicorporcfunt 
T3lenri,:ommittuntproElia,a:queinrerfedimicant:fapicn$vc- 
ro rapitur & ducitur ad c^leftium difciplinarum cognitioncm, 

• QuaE fnpra nos, nihil ad nos. 
Emblema cii. 




C A V c AS I A ^temim pendensinrupe Prometbem 
Vmpturftcriprapetis vngueiecur. 

Etn$U 



A 



tmit. 



tMBLZMATil. }49 

Mt nolUtfectjfe hommm:figulos^ perofm 

Accenfam rapto damnai ab tgnefacem* 
Roduntur variii prudentumpe6tora curis, 

Qui cdi affeclantfctrej deum^ vices, 

HVius Emblematis infcriptio fumpta eft ex didis Socra- 
tis,T«^!sr£g tff>t(iiis<zat^siif/ii(, quod Adagij viceannotat 
EralinusexLaclantio. Noulfima eftautem Prometiiei fabu- ^''''^f^Mfa» 
Ia,qui ciim homine ex luto finxiiret , & Minerus opera igncm 
cxleftem lurripuiiret ,vtluteamflatuam animaret , jegretuiic 
lupirer ,eumqueMercurij minifterio ligari volr.it ad Cauca- 
fum montem Scythiae afperum & inhabiratilem;aqui!amquc 
cxhibuit,vel,vt aliis placet,vulturem,qui perpetuo cor exede- 
rctjCxcfumque renouaretur. Sic Martial.lib.i. 
Qu^altter in Scytlnca religatw rupe Prometheth 
^^JJiduam nimiopeclorepauit auem^^c. 
Macrob iib. i. in SomniiiScipionis, huiusfabulacmyftcrium ^'dpevptt* 
cxponit.Pervulturem,fiueaquilam,iecurimmorralctunden- '"'f'^'""' '^'^ 
tem,nihilaliudintelligunt prirciilliTheologi,inquitjquam iS" •*'«»» 

tormentamala: confcientiae obnoxia flagitio vifcera interiora 
rimantis, & ipfa vitalia indefefik admifTTfceleris admonitione 
laniantis, femperque curas,(i forte requiefccre tentarint, cxci- 
tantis, tamquam Hbris renafcenribus inhaErendo,nccvllafibi 
miferatione parcentis, lcge hac qua fe iudice ncmo nocens ab- 
rohutur,necde(efuampoteftvitarefententiam.PlatoinDia- 
logo de regno, a Prometheo ignem, a Vulcano nrtes datas ho- 
minibuseiretradit. Idemin Protagora,{apient!ama Prome- 
theo furreptam ait,hominibusqiie communicatam. cuius hacc 
fere verba funt : Communem Yulcani &: Mincruac ofKcinam, 
in qua artes excolebantur , ciam ingreiTus , furatrs eft Vulcani 
artem igneam,aliamque MineruiE, nuaviuendif:cuIt3sobue- 
nit. CiceroquiptaTufcul. Prometheumaitvirum quendam 
perfpicacem fuilfe, &inrehusarcanisappr;mever^atum.,quas 
hominibuscommunicauerit : huiclouem iiatum , quod veri- 
tasinprofnndodemerfa videatur. Iccurautcmabaquilaexc- 
fum fignificatfollicitudines&curas ,quibusvel prudcntiores 
irreriantur,quarum vinculiscum fcconanturexp(!dire,in alias 
moleftioresrecidunt. Fulgcntiusin Myrhologico^noabaqui- 
la Ptomethei cor , fcd a vulture corrodi iradit j idqueperbcllc 

jntet. 



156 ANDREAB ALClAtt 

incerpretattis cfl: cui videtur aiTemiri Petronius Arbiterhis 
bcmiecalyilabis: 

Cur yuUuriecur yltimumpererrat, 

Etpecitn trahit^tnttmofty JihraSy 

A'o« eTi ^uem teptdi •pocaritpoetx; 

SedcordnmJujltuoratquelHXtn. 
Hicaurcmconueitiiur fabula, velincos^uidiuma Philofb^ 
j)hi»em)ikr)ane'cioc)uamente fubtilius conantur indagarc: 
▼ei in cos, qui narurali iudicio , fidei Chriftiana: oracuiacom- 
prel-.endere, vel ftiam iplaarcanadmina (quse fcrutari pericu- 
iodJlimum eft,vtquid plane «<?'[M»«Tfl»}di(cutere,dec[uciishu- 
mano ienrua!iqu:dl^atuere(e polieputant: adquaeceitehu- 
mani oculi caliganr,vt nodiuaf ad lumen (blisdiurnum.Proin- 
de S apiens Prouerb- 1 5 . Qui ;crutatur maicftatem, oppi ime- 
tur a glf^ria. ■qkio etidim 'peCtat illud Euripidis : ip^mt 3 drJjror 
fraelamt^r. « ^p-;), ^e^.i.M ortalem no decet altum fapere.Scitu digna lunt 
no!'ijlocus in iUaoracula Arnobi) lib.i. contra Gent. Quac nequeu^nt fciri, 

f.tturorumcon r ■ c • n- 

"* „ ne'cirenos conhtemur, nequeeaconquirere aut muedigarc 

Curamus,qusecomprehcndiliquidiirimumcft nonpo]re,riua- 
uismirepercordafu{pic!ofeporrigatatqueinrendathumana, 
Et ideo Chnftusciimmortalium fciretcaecam elTcnatutam, 
nequevllampofre comprehendere veritatem ,pofitarum nec 
ante oculos rerum pro comperto habere ,& cognito, quicquid 
fibi efTe fuafiiret : & prorfus fufpicionibus haElitare , litigiofas 
ferere arque intendcre quacftiones : omnia ifta nos linquere & 
pohh bere prascepit , nequeinreseaSquaEfiiitanoftraprccuI 
cognicionedimotae jinfrucluo^asimmittere copitationes. Et 
jbidem: Quideft, inquit,vcbis veftigare,conquirere,quifnam 
hominem fccerit? animarum origo qu2 fit? quis malorum ex- 
cogiraueric cauflas ? orbe fit fol;implior,an pedis vnius latitu- 
dine metiatur? alieno ex lumine , ac propriis luceat fulgoribus 
luna? quaj neque fcire compendium . iieqj ignorare detrimcn- 
tam eft? Remittitc h.-cc Deo,atq j ipfum (cire conccdite, quid^ 
c|uar?, aut vndefit. Velhis noneftrationibusliberumimpli- 
carevostAiibus, &tamremorasinuti!iter curarc res. hxc Ar- 
jHinut» F«- nobr. Addam & aliud oraculum Minutij Felicis,Romani olint 
itihlocns* caufIidicj,quiinOctauioitafcribit:Quomagismirueft,non- 
nullosrardio inueftigandxpenitusventatis cuilibet opinioni 
temece fuccumbere ,quaminexplorandopertinacidiligentia 
pexrcuocaie.Iuq[ae iadignaadamomnibuS;& indulefcendum 

eft^tt- 



•tft,aut?ire quofdam, & hos ftudjorum rudcs , litcrarum profa* 
Tio', cxperres artium criam fbrdidaru, ccrtum alicjuid dc lumw 
ma rerum ac maicftate dcccrnere , de qua tot omnibus feculis 
fecVaruni plurimarum vlqucadhucipla Philofophiadelibcrar. 
nccimmerito tciimtantum ablit abcxplorationcdiuina,ha- 
mana mcdiocritas , vt ncquc quac fupra nos cxlo fufpenfa flib- 
latafunt, nequequicinfiaterram profundademerfa funt, atjt 
fcire fit datum , aut fcitari permilfum , ^ut fcrutati religio(iim: 
beati fatis, fatisquc prudentes iurc vidc3mur,fi fecundum illud 
vetus Sapietis oraculum , nofmctipfos familiariiis nouerimus. 
IdcmetiaMinutius paulopoft hac dc teitadodle&pruden- 
tcr. Promde , ait , fi quid fapientiae vobis , aut verecundiae eft, 
delinite caeli plagas& mundi fata & fccretarimari : latiseftpro 
pedibus afpiccre,maxime indo<5i:is,impolitis, rudibus, agrefti- 
bus: quibus non eft datum intelligere ciuilia, multo magis dc- 
flcgatUmeftdilferere diuina.Qu^amquam fiphilofcphandili- 
bidoeftjSocratem fapienti^c principem,quifquisveftrum tan- 
tus eft, fi potuerit,imitctur. Eius viri,quoties de ca:leftibus ro- 
gabatur, norarcfponfiocft, Q^o O svpra nos,ni- 
HiL AD N o s. quodoraculumidem ipfe prsfenf)r,iccir- 
c6 vniuerlis fe praepolitum ^nonquodomniaccmperifTet ,fc<l 
quod nihilfefcire didicifTct. Irs confclfio impeiitise fumma 
prudentiaeft. Hocfontedefluxit Arccfilas-,& multo poft Car- 
neadis& Acadcmicoruplurimorum in fummis quaeftionibus 
tuta dubiratio : quo genere philo'ophari , & cauie indodi pof- 
funt,&docl:i gloriose.Quid Simonidis Melici nonneadmi- SiTHcnilmt** 
randaomnibus & feclandacunclatio ? qui Simonidescum de '^'^'■^ rej^nu 
co,quid,& quales arbitraretur Deos,ab Hicronc tyranno qu^- •''*'''* 
reretur ,prim6 deliberationi diem petiit: poflridie biduum 
prorogauit, mox altcrum tantum admonitus adiunxit: poftre- 
m6 cdmcaiiifas tanta:mor^tyrannusinquircret, refponditil- > 
le, Quod libi quanro inquilitio tardior pcrgerct, tanto veritas 
fieretobicurior . Meaquoque cpinione ,qcaE funtdubia, vt 
funt, relinquenda funt: nec tot actantis virisdeliberantibus 
temerc & audaciter in alreram partem fercnda fententia eft,nc 
autanilis inducatur fuperftitio , autcmnis religiodcftruaiur. 
SicMinurius. Potcritctiam non incommode lorqueri in eos 
qui Aftrologi ludiciarij vulg^ nuncupantur , quorum animug 
quantis vagetur erroribus,alij vidcrint: Vel in quofdam Fhi'o- 
wphos, «jui qux abftrula prorfusaique abdita JDcus effc voluir, 

fctu- 



)?t ANDREAfiAtClATl 

lcrutatirunt:acnaruramrerumcaleftiiiminueftigartint,qu« 
a nobis longe rcmotac neque oculis confpici , nequc tangi ma- 
nu,nec]ue comprehendi fenfibus pofTunt j & tamen de illarum 
omninm ratione fic difpurarunt,vt ea quac aflcruerunt, proba- 
ta,& cognita videri vpluerint, ait Ladant.in opific.Dei. Fabu- 
lam hanc pcrtradat Hefiod.in Operibus : quam ad rci vcrita- 
tem explicat in proccmio lib. vltimi naturalis Hift. Plinius, & 
libroProblem. AIcxandr.Aphrodif. LcgcLucianum inPro- 
mctheo, Diodorum Sicul.in fexto,Ladant.lib.x.cap.i i. Huc 
referendadifputatio nobis Socratica ex Xenoph. i .Comment. 
initiofere, &quae Ladant.in i.cap.9.diuin.Inft:itut.coIligir. 

facripnepetnyngue. ] iacri praepetis, id cft,auis diuinse : qua in 
fignificationevfurpatura Virgil.^.Acneidos: 
Et yolucrttm linguii, ^pr^petii ominapenn*. 
Trdpes, Praepesautcm,vtdocet Gcll. lib.6.cap.6. auisdicitur,qu«op- 
portnne in augunis praeuolat. Blondus praepetes diciait, qux 
fe antc aufpicantem ferunt : nam prsepctere diccbant anteirc» 
OuidiusFaft.6. 

Tunc oritur magnipr^pes adunca louii* 




In aftroii 



1 



tUiLlKAtA, 



In aftrologos, 
Embl£ma Cllf. 



$5J 




I c A R E,perfuperos qut raptus & aerajonec 
]n marepracfpitcm cera liquata darety 

iJunctecera eadem.feruens^refufcttat ignis, 
Exemplo vt doceoi dogmata certa tuo, 

Ajirobgiis caueat quicquampr^dicere iprxceps 
N^m cadet imposior dum ftiper afira volat. 



I 



D videturconfinxine ex GtxCo 1»>^<ji»2, 






;i%' 



^:^y 



154 , ^ AN D RE AE AIC r Att 

iife^vTi^TatfliCaQ/iovnXtcry,;. jd cft, 
Cera tthi yitam pritti ahjiulit lcare^fed nunc \ 

TecerajinxttdinuodoBamanui. 
Immotdd hijuidumferttatoperaeraptnnMy 
halneanefiantnomineclaratuo. 
Icarifabulam prolixefanisperrecuiuseft OuiHiusoclauoMc- j 
tamorph. & iecuncio Dc artc. Memmit & plunbus aliis in lo- j 
cis,totamquenarrationem,fiT3catjrcpeteex Diodoro SjcuIo, j 
^lfrolo^orttm lib.4. Rerum antiquarum,cap.i }.Id autcm torc|uet in Aftro- j 
'^^^"^- logos quofdam falfarios & impoftores , qui fupra humanum j 

captum conantur aliquid, qua:que lopoiflimc abfunt ab inge- j 
nio humano, vi metis,& artis experientia fe hariolari polfe pu- j 
tant.Redefanellbcratesdixitinoiar. y^Tii7a:v ax<f:ir T«f*£A- i 
^o»7a.s;f9^»ft»crxfiii iKyif^iTifcci^pvnaslri. Diogcncsciim mence 
agicaret Philofophorum, virorum poliricorum,medicorum,6c 
eius generis'aliorum, in hominum focietate fundiones , dice-' 
bathominc nulium aliud (ibividerifapientiusaut abfoiutiuSrf* 
Cum vero contemplaretur aftrorum infpedores-, diuinatores^ 
&coniedores , clare prohunciabac nihii eirc quodfibividerc- 
turhomine ftultius&ftoiidius. Attamen quotusquifqueeft^ 
c]ui nonhodie plusprope fidei hariolis iftis& coniccloribus,* 
cjuam (acris oracuhs habctrquis non ex fua hora fuorum cuen-' 
torum fcriem trahi putac,&re6le fadaac viiiafideribus po- 
tius,& ftellarum curfbus, vtvocar.t ,quam iibi afcribit; At. 
lia?c figmcnta, vcl potius deliria, vir (apiens facjJlime dcclina- 
rit,ip(aque popularis muIti:udoportenta haEcrefpuereccce** 
perit, fi tandem fucum agnouerit libi faftum. Opportunemi- 
hi hoc Emblema illuftranti , Francifcus luretus , rerum antH 
quarum ftudiofusadolefccns. amicus meuSjOftcnditdifputa-? 
Locu4 expico tiones Pici Mirandulani in AiTrolcgos , & ex i.Iib. cap.9. hiM 
Mirandnlain confcrcnda monuit. Qui Homerum , inquit Picus,alIegori« 
apolo^os. cxponunt , per illam Icari fabulam , qui fa6litiis pcnnis cael 
tenmore fc commicrcns, in maie praEcipitatus eft , Aftrologt 
aiunt dcfignari, qui pennis remerariae profeflionis in cjclum fS 
fubrolIcnrcSjCum de (uis cxieftjbus c^ogmatibus, quibus fubli. 
mari videntur, quid ("unt praediduri, in pelagus ruunc menda- 
ciorum. Qiio refcram non inconcinnediuinatoriscuiuldanj 
^Jnglidiuina. Angli fomnium. Isexaftrisprxdixerat Hcnricumfcptimu<D 
toruvanainr^' Angloium Rc^cm ( (juitum fcgno praeerat J coanno cxtin- 
* ^um ifl« 



^ 



EMBIEMATA. JJ| 

ftumiri. Rumorftatimadipfumdelatuscft. lubctitaqueho- 
mincm ad fe vocari : a quo fcifcitatus efl:,aa ex aftfiscertum a- 
liquidpoffet prsECognolci. Innuit. Sedtune,inquitRex,cius 
artis peritus cs? fic elfe refpondit.tum Rex, An certo conie(fta^ 
meprasfentiannomoriturum? {iceiTeait, Dicergomihi,Rex 
infert, vbi tu futurus es his feftis nataiitiis (inftabat enim nata« 
lis Domini dies ) nam & hocforte te nonfugit. Ego, ait, cum 
meis familiarib. & domefticis laute me vi(5turufpero. At certe^ 
ait Rex,artis tuae fum pcritior q uam fis ipfe : nam fcio tc futu» 
rumin carcere. {imulquc hominem in vincula coniici iubet. 
Illicautem vbiiam fatisdiuinandi calorrcfrixifretjcumrifil 
dimiifus cft. Eiufmodi hominum fatuitatem acerrime per- 
ftringuntBafiliusoratione6.«f T«»f|«(iV!g9»- Gell.Iib. 14,0.1,- 
Eu(eb. DcpraEparatione Euangeiica libro 6. Sc Piciis Miran- 
dula in opere ex profclTo in nugones ciufmodi edito. Ad fincmi 
pene4. Commentar. Xenophon id fubpcrfbna Socratisele- 
gancer & copiose difpurat : quo fpedant Ladantianacxc.5, 
lib.3. IcariumlapfumDio Chryfoftom. 0rati0ne4.de reenoj 
ad iaiflantiam principum iuucnilcm & populares quasdc f« 
Concirant opiniones tranftulit. 

"Exmployt doceas.] Debemusaliorumpericulisfiericautiorcsi 
& prudenriorcs:& maxime iftuceft (apere^dutoalienodamnif 
fapimus. Publiusin Mimis: 

Ex yitio alteriMifapiens mtntUtfuum. 




Z i C^! 



Jj^ ANDREAI AtCIATI 

Quj alca concemplantur,cader«f. 
Imblema ciiii. 














D V M turdosvifco^pedica dumfaHit alaudaSy 

Etli^a alttuoUmfigu arundo gruemy 
Dtpfada mnprudens aucepspede percuUti vUrtx 

llLi malty emtffum virus ab ore iacit . 
SiC ohit^ extento quifidira rejptcit arcu^ 

Securusfati quod iacet antepedes. 

ID exapologoquodam Acfbpi c!eauciipe& vipera. HicaC- 
ceorovifco &arundinibusexiit aucupaturo. Vifoturdoiii 
alta ^eHenrem arborccompofifisarundinibus furfum fpedla- 
kac eum comprchenrurus. Ycium ignaius viperam dormien- 

teoi 



IMBIEMATA. f57 

tem conculcauir.a qua mor.us, iamqi prae dofore vitam agen<;, 
dixJt, Ah,aliumc;?pturusabaliomi(e ecapior Huicfimileeft 
£pigramma Anripatri Sidonij de Alcimeneaucupe ,c]ui cum 
arcu & rundapeteretaucs. ma'tum ipeculatus, i6lusadipladc 
intcriit. Totum autem carmcn c(\ profopnpcria: 

carif/L(^(^ y^/mTH %tiiilct* yc^^Fc», Lmb.imatUf 

iAK/jM,f njf zrm>fti» «9yo> rtJTw^ ns^CS^** 
t(g4 fiJ T/? jjrTi{T«29^ vnxpa f^upk ^'r^^us f^^l*tt 

ffztpx/ To» cicp^u4)ki;T7»iO» c*«72« ;k,oAo» 
lii^iit^i^ahTyfy i6' «Ji Tctff^qt,^' eM^ipetXiusToltf 
'^U* Tna-it iSKl^eilu/ KV^^KV^hiia Oj^Of, 
HocfcvrcumqLje Latiored lidimu^: 

(glui purnum laflujementibu^' ante , ratiacem 

^_yircebamaitiuelam^ BiTiottamquegruem^ 
Extenffsmam'itii, httbuUq-eidreTberefuneU 

^yiUtmenei ahtgem ipieproct^l voli*(re$i 
Injitgit pedthtnjerpens tum yulnera dipfa«y 
Leth^feroq; nigrum riruf ab ore vomit. 
}A'qtiedat tpfeneii^attentttt dumfideraj}<e{}«f 
Kefcim exttij (juod foret ante pede$. 
Cuiconuenitquod de Thilctefertur ,qui damnc£lufafltitn 
conremp!aretur,infcrobemdecidit.q'Jodridensancilla iiyjnet 
'TmS-ti-.iip^ , asratynt^uTTva-)* uyvoat , Ttec^if^tm ((rKoyr<l Id ailj 
tribuunt Anaximcni. Gabrias la tctraftichi* idera lciibUjCU"» 
iushaec verba: 

iiT^ti 'ss^iry^veif ris i$tffqe-Kozr(^ 
w/a-T«XiA»)Sft»f <?rf"of (p^iaif Tvp^Hf Hrtg 
ehtTrip^^^^fovTiyTeciiT^iCpri >«'ya)», 
9oZf}tis otfot ,&iKrifi',Tv\fyv\i ts •o^.izrtif. 
Taxanturautem A 'ro :Ogi,qui ciim coEleltia, id eAjCorporum KJffr«fefo*vm 
fuoeriorum infpedionem fe confccVari putant,ea ramcn igno- ^'^'f^lfi'» 
rantquarpropiusfuntadmota^currqi prqienriafereignorenr, 
futurorum 'cientiam habere fe elor^antur. Atqui , quod Pm- 
dar. hahet O ymp. iz Tut ;4,ifi^o>raf y^ rtruipXoi^rzej ^^xt^^^u),id 
cft^obrcur^^^untadmodum&caeraefuturorumcoiinuirjuci.la 
lOsMorus Epigrammahoclurulepidum &fertiuum; 
iatufnUA procul es}yia>nque olim c<ectis^ W ain/tt^ 
^9tptof( dif(etn%ni apue\ « Upidem, 

Z I Luud f 



05> AKDREAE AtCXAri 

X^und ymcttndU formofa inceJit oceUiii 

Nec nifi yirgincum virgo ytdereffoteff. 
Jaf>(>iter Ewopamj Martem f^enfif, <<r Venetm Um^ 

Daphnen 5o/, Herfen Mercurita recoltt. 
fJincfaSium^ ATirolooe,e?i, tuacum capit yxor amanteS, 
Sideraftgnijicent yt nihil inde tibi. 
turdos. ] Turdus incei primas a faporis bonitate infignis. 
^artial.lib.13. 

Interaues turdm^ ft qttit me iudice certety 

Inter ^uadrupedesglaria prima lepttt. 

IDeturdisPliniusIibro io.cap.4Z.& 53. 

alaudoi. ] galeritas, de quibus Plin.Iib. i r .cap. 3 7. 
^racOT.] Degruibus in fuperioribus fatis.Adnotanda fynec* 
doche,qua pofuit fpeciales quafda aues pro aliis quibufcumcjj. 
Spfiida.] Dipfas j afpidis genus, cuius morfufitisinducitur: 
& Graece4«'+«) f»"s eft. Huius meminit Plin. lib.i 3 . cap.8. & 
lib.ii.cap.5.SolinusPoIyhiftorcap.3o. LegeLucian.inprae-» 
fatione De dip(adibus,& Pierium Hieroglyph. 1 6. 

Secunii fati.] id cft ,ignaius &infcius infortunjj ,quod fibf 
paonemattulit. 




fo^enti^ 



SMBtEMATA. 

Potentiffimus afFediis , Amor. 
Emblema cv. 



MS» 




A s p I c E vtmmcius vkesauriga kofw, 
Exprejfm gemma pufio vincat atfwr? 

Vt^ manii hacfcuticam tenet, hac vtjhclit hahenas, 
Vtj^ esi in pueri plmimus ore decor. 

J)ira luesprocul e^ojeram qui vincere talem 
EH pQtis, a nobii temperet anne manusi 



I 



D extulitex Grxco Arf^entarij,quod afcribani: 
2 4 



Fons EmbtS". 
matis. 






1*0 AMDREAEAtCIATr 

tty^ov, »/[' oXi^¥^ii(nrcc4 ui^ifioif. id eft, 
QMd ytd<o mgemma hac} amor esi, auriga Itoni 

Infidet^^frenn orafuperha regit. 
yha manwfljgro c<edtt,moderatur hahenas 

ty41tera:nuUumagnfignaplacerequeunt'. 
Sfd metuo immitem pmrumy rKortahbm agrU 
Quidfaciet , quific cordaferina domat ? 
Hucrefpexic Lucian. inDeorum Dialogis. Conqucrentcm 
enim Venerem apud Cupidincm filium facit, & fibi nonnihil 
reformidatcm, nepropterfccleraquamplurinra leonibustan- 
• dem obiiciaiur, cui puer his fatisfacic : B-uf^et f*?7jp , «srl >(^ flt 

f(gilTn?KOfit!f\eiQofd/j^ Kylo^a «iuT«y. ei ^i G-a4¥iiJt,f(^ riu) ^eio^ 
^}^c(^ot isro rojn^ fS^Xt^ftria-eifS/iet ^in^i^oectrt f^t : Confide 
maters leonibus enim ipfis iam familiaris fum fadtus, & fkpe-!' 
numeroconfceridieorumteroa ,&apprehendiiubas; equids 
more infidens illos agito : illi vero interim mihi caudii adbla» 
diuntur , ac manum mfertam ori receptant,lambuntque , de» 
inde mihi reddunt innocuam.Hocquide fchemate fatisoflcn- 
ditur, quanta fit amoris vis,qui de fonirtimis etiam,& ferocif^ 
fimismumpharefoleat. Per leonesenjm hicfignilicanturviri 
graueSjScalioqui fandimonia probitatequealiqua infignes, 
Leonesautcm amorefurerenotat Plinius S.hifloriac mundi, 
cap.i^, & Ariftotel.hif^or. animaliumlib.6. Sed nonpoifum 
conniuentibusoculistranfiIire,quodhabetPIutarch.inAma- 
torio: e^Zit vfiZv ufTiriis fii» ei? ry.f uf^fciiyiTliu 'iXtcoiroci rov^ifcoTU^ 
r»? ^'eiirKiytweuKevirtyi x}zrif0uU, f(ff^ %lev uyxB-^ei.iix, (Jscu/n^ 
t^eti7s-eiTt>>^tKUvrl!^^utUfitv'(oi^iyjlifrtfiitvr)>-ziruB(^,c't;ii9fa^a-ii-- 
i(3t (liXuutHt cepr^e 'TTUtru^ojit , yJuii(3X)6eit\}zniriiraivu'j\utofjLifet 
^ (nf^tujuofyfot.iitiiy Nonfumdudusadmirationeaquibuf^ 
dam vefirura in conclauia virorum,abaliis in gynaeceum trahi 
amorem, ingcns ac diuinum bonum : quandoquidem tanta fi< 
vis, & tantus hcnoramoriexhibitus , vt aquibus omninoex- 
j)elli debuerat & opprimi , ab iifde amplificetur & praEdicctur, 
/>«y/o.] paruus pucr.Cic,i.Tufcul.inIib.Platonis,quiinfcri- 
bitur Menon ,pufionemqucndam Socrates interrogat , &c, 
I4em proCsEliQ; Pioptei: jip(fturnos (^uofdam jnanesmctu^ 



BMBLEMATA. 1^1 

tecumfcmpcrpufiocummaiorerororecubitaQit.Iuncnal.Sa- 
ty ra 6. pufio dormit, Pufio qui noclu non Utigat, 

fcuticam.^ paruum flageilum e loris fadtum,aGr^co «■xur^, Stutita* 
quod eft corium. Horac. Sermon. i .Satyr. 5, 

Nefcutica dignum horrihtlt p£ierefl^geUo. 
luuenal . Saty r. 6. — rubet illeji:^gelltff 
Hicfcuiica. — 

plurimtMotedecor.'] SiceiieffinxitLucian.in Amorc fugitiuo. 

T>trali*es.'\ Epiphoncma, 

feram cfui vincere talem. ] a maiori ad minus. 



PotentiaAmoris. 
Emblema cvi. 




N V D V s Anwr vtden vt rtdety pUctdumq^ tuetur? 
^ecfacuUs, nec qu^ cornuafledatihabet; 

^ S Mtffd 



I^t ANDHEAE ALClAtl 

Mtera fedmammmfioresgerit,altera pifcem^ 
Sciltcet Yt terrdL tura det atque mm. 



I 



D tranftuliteGra:coEpigrammate: 

idcHf Nuditt amor bidndiiicctrcoarrtdtttfceQtfy 

Kcn arcw, aut nunc ignea cordagerit. 
Vlectemere matubmfloremf delpJyinaq; trOilat: 

lUaetenimterniJm \>alet tpfemari. 
lcgialicabi Philoftratum Cupidini rofam coferre. Nam ficut 
illa recens mollis eft , ita Cupido , cui aurei, non aliter ac rofe, 
capilli tribuumur : hicquoquefpinas pro iaculisgeftat, pro fa- 
cibus fulgorem , folia pro alisdata funt : denique vtrique tem- 
pas, colcr & mores conueniunt. Delphinus autem hominura 
amafiusmaris blandicias&tranquillitatem oftcndit, iramquc 
& commotionem flucluum ibi emoUitam fignatjVt docct Pie- 
liusin Delphinofuo Hieroglyph.iy-Idautem videturcxpref- 
iiile apertiiis in Hippolyto Euripides: 

«incvTaTiXi zs-rff»} 
Trvrtcrcif a'' t7r'i yx.iuv iuy;^Tt 
S-^iAftuffl» £;r;zc onTM. hoC cft, 

jbrmtpmvt. Ille pennisornatus variis vndiq; voliransalis vcIocifHmis, vo- 
tkfM», lat namque fuper terram , fuperque fonorum & (alfiim mare. 

Quod fignificac omnia fubiici imperio A moris, qui nudus eft, 
propterea quod hicafFe^ftusdebetclTe fimplex&apertus : ri- 
aer,qu6doble(5lamentumpraefeferat:bIandeafpicit , vt per- 
fuadeat : nullisarmisinftru(ftuseft,vtcum cocongredi non re- 
fi^rmides. Plurale^c apud Athena^um i j.cap.5. &PIatoa in 
limCuffdum. Ccnuiuio. N^r /arttU»,] FaxCupidinitrft>uitur,qu6dcorda 
mortalium adurat,& animos abfumat. 

Ccrnua,'] arcu,qui cornutus apparct,cum potifTimiitefusc^ 
Sciltcefvtttrr£.\ Notiffimum eft illud ex Eclog.io.Virgil, 
,; Oinniayincitamor,&noscedamt(iamcrt. 
idemalibi: 

Omnia rincit amov : ejttidenim non rinceret ipfe^ 
Itcm, Qmncadiogeum ia tmis hminum^M f^rarumfte^^c. 



SM B LEM ATA. 

Vis Amoris. 

Emblema CVI I 



10 









MU 



III ~ I -^ rri^ 



A L I G E R V M fulmen jregtt Deus aligery igne 
Dum denmilrat rti esifortior ignis Amor, 

EX lib.^.Epigrammat. Grafcorum riimprj:illud: 

Tantaviscftamoris, vt iprofalmincconciratiorfic, &vio!en- 
tior:quippec}uinec ipfi louicedat ,quem multoticsarcn pe- 
tiifTe Poetae rcferunt : quofignificaturamore (Irenuo nihil ve- -^^^ M^ 
hemeniiusefTenequeinfuperabilius. Itaque Gxxci^ihas Ttziv. "^J"/'"**''' 
^ftitTrj^dicirur.Dcquo illudeftdiftichon perprofopopoEiam: 
Perfrin^unt^penetrantjyruni nttajjjiculafulimti: 
Scilicef hm mmm eji mlhi Trtti^fiitTtcf^ 

■ - Hue 



f<4 ANDREAEAtCIATT 

H iC facit iWud Clcmvrntis e S.^v/mt. ipomt -^TOvitpot ^'Xtw- 

f^ t^T}g; S^af^ceii^H: Ainorem ceiebrodelicatumflorentibus plc- 
nimcoron:s:quippequi&mDeosimperiumobtineat,atque 
homincs dom.t. Quo r;;feram non incongrue lepidiilimum 
Augcriani ottolticiion: 
X/puiitm epi- O mne ohmcalHm ( t^t fertur) cdlum omtie ruebat^ 

gramma Au* Interfefupertdumferabellagerunt, 

pridnu To-ttf erat Bromiut thyfoy Mjri c»/r tridente 

l^eptttn^yfoTtvifulminedextra Iowm. 
^yft lum viftti Amorfutt in fulgenttbni armii, 

Necnon atcenfa lampade pulchra yettta: 
Vrtuatur thyrfo \iromiu4^ M-irsenfe^tiidentt 
Neptunui .fortt-.fulmtne dextra loui), 
Lilius G y rad. hilh Deor um Syntagmate i j .rcpetit cx Plinio, 
fiiiire incuriaOdaiiiae Cupi iinem fulmen tenentem ,cuius 
audVor nefciebatur Idaffirmabatur Alcibiadem fuilfe Prmci- 
pemforrpa iiieaastate, mcaiu^ clypeoiracratpic^us- Poterit 
falmen hoc a C upidinc concuirum traduciad id quod dici fo- 
ftfts tsmore let,Amoreplusquam v\ effici. quoi inquadam Epift. exprcl- 
^uimvte^ci. fn D. Hieronymus: In^eniaquidem,inquit,liberalitcreduca- 

ta^acilius verccundiaquammctusfuperat. 
f«!meH alije- ^yfigerum fulmen.] Epitheti metaphora. Fulmen ali Jcrura 
i»w,<Sra/»^«r jj,c,turpropterceleruatem:ideoqiiepidoresfulminuribuunt 
•*'**'♦ alas,quoda [oueimmitticrederetur. Virg.i.Acneid. 

^yftque hk^aligerumdi^tiaffdtur ^morem, 
ignn \mor.\ Merjt6amorii:;nisdicitur.Ita(jue Virgil.paffim 
Amorem ic;ni5 nominenunrupar. Sic ^.Gcorg. 
Omn^ adeogenni in terru lf$n.iaumci; ferarum^y 
Tn furtMtgtiemque ruunt. 
liem Aeneid. 

— dr ctco carfitwt ^ w. 
InEdog.porro, 

^t mihifefe offert yUro meus i^nit KmynlM, 
Scripfit & perelegcins fane cetraftichon loan.SecundiisinCflf» 
pidinemcaminoinfculptum,eadem fermecauila: 
fUmmtuomo t^enern cjutfqun ftttt tUe camino 
Qutfculpft putium. credite^ dociu^ erat. 
Siilicet ^eternt fenti hunc cufiodiafiamma: 
itr ^uemfofiim ntn ^ueat effeftxm» 

laftudioi 



In ftudiofum captum amore. 
Emblema cviii. 



1^1 










Immersvs fiudiis , dtcundo ^ mepmtm^ 

Et maxvfim ItbeUw^ 
UeltxuirAH amat , quantum nec Thractm vnquam 

Pmcepsfororis pellhem. 
Tallada cur altofuperaWt iudice Cyprtf 

2<*umfatfub Ida eji vtncere} 

FX Gnicciardinoltalojfcnptorehiftoriacdiliaentiaccrr» OriqjtSmhltm 
, dito. didici , Epigramma hoc Alciati fpeciatim fcriptum "*""*• 
fuilTe in Hicronymum Pad'ianum, dodlijm quidem homine, 
feclquiamitoriaetiam tradarec . Qu^d &generatim traduci 
poceil iu c^uoldam dodlriaa? gloha celebxes, qui amoreturpi 

cicxcad 



^^gg ANDREAE AtClATI 

cxcaccati viderc non pofTuntjquantum vittefusE &famae Jetra- 
hant. Pudetfaue referrefapientes quamplurimbSjfui nominis 
immcmorcSjquihac perculfinonieuirerinrania, diiaplina- 
rumliberalium (quaEperficereingenium & moresdebuerantj 
^mttrdo' cultumnatiuum turpiflimaVeneris labe infamarunt. TaleS 
Sos,amon o- fuerunt apud Graccos CalJimachus, Sophocles, Philetas, quos 
ftnmdiderHt. f^cuti funt Catullus,qui Lesbiam: Tibullus,qui Deliam:Pro- 
percius , qui Cynthiam : Nafo , qui Corinnam verfimm mira 
luxuria celebrariint . Ccrtaimen eiufmodi intcr Palladem & 
Venercm etiamnum durat, quodque crebro accidat, plerifque 
ctiam virisbonis (quieofortafTenontaminuiti haerent) vide- 
tureireludus. QuoloconopigueritcommemorarequaE Pau- 
^K^Itinus lus Iouius,aEtatis ncftrx hiftoricus excellcntifTimuSjde Augu- 
Kyphus bhiU' ftino Nypho Philofophias profeirore fatis diligeti rctulit. SnC- 
[^bws ceptis enim liberis & vxorefcnefcentefeptuagenariiis fenex, 

puellaecitralibidinemimpotentiatnorecorreptuseftvfquead 
infaniam ; ita vt plerique Philofophum fenem atque podagri- 
cum ad tibiaj modos faltatem miferabilipudoreconfpexerinr: 
vrdcillimaturatumvitaEexitumconftat. Meliusquidem Pa- 
nactius, qui adolefcentulo qua:renti an fapiens amaturus eflet: 
De (apientc,inquit, videbimus : mihi&iibi,qui afapientc 
ionge abfumus ,noneftcommittendum vt aliquandoincida- 
TOus in rem tam commotam & irppotentetn, alteri emancipa- 
tam,&vilemfibi. Marcusctiam Tulliusmortuacqjiiuge,ab 
amicis follicitatus ad fecundas nuptias: Vix poflcm ego,inquir, 
eodcm modovxori &fapientiajftudiovacare. Quo&rcferre 
noniacommode pOiTum illudChryfippi. Cumenimdixiflet 
quidam fapientem amore non capi , teltimonio efl^e Menedc- 
mum, Epicurum,& Alcxinum : Hacego, inquir, ratiocina- 
lionertar : Si AlcxinuSillediflbIutus,&Epicurusinfenfatus, 
&Mencdemuscanis acdelirus (ficenimabEreirienfibusdi- 
cebarui ) amorecapti non funt : nec fapieris quidem eocapie- 
tur. Porro videturhoc Emblema imitatuscflc eX Gra:co Pau- 
liSiIcntiarij: 

oi^^ipopis 7nx,ipiv,s %a-uof u.zs-<l-xu.f^^' 
yvtoiic^t? QiXii<xrtt ccDifiQuTl^ ■Tr^ivi^taTUf 
av^ivcctrzt ichivu KV7r£fifA,l:n>ii7:o'Aii^. 

$cnci 



EMBIEMATA^ j^7 

ScficX eftquiconqueritur re,cum iuuenis c(Iet,tcloamons in- 
uiolabilem fniirc: aTateautcmproue<ftum amoris iugo cogi. 
£pigramma rcddidit Vclius Vriinus: 

f^cet eram, -vt primy tnmdi mentefuh antm 

Oeytrifcrajpreui dulcia iura V>e£, 
lAijJilihM nec eram dirit yiolindw amorum , 
iluitua nunc cantafub iuga vado V^ettus. 
Sufctpe ouans, tetrica yiSia tthi PaUadeceJJit 

^fluam prita Yiefpertdum munere mator hontt. 
Vide num huc leferrepoflis iuiiium Odcs vndecimac Epo4i 
Horatiani: 

Vecli, nihil tr.eficut antea iuuat 

Scrihere verficulos amoreftrculfumgraui^f^C. 
Immerfw fludiu. ] Ab aquis tranflacio. 

libellio.] Libelliodicebatuf aveteribus,qucmnosTabellJo- ^itaiii 
iiem vocaraus, Graece y^u.f^rivi. 

quantum necThtacitM ymijiMm.] Hac pariumcollatione tur- 
pem araorcm fignificat,qualis fuit in Tereo Thraciar Rcge, 
qui Philornelaziuuenculae, Progncs vxoris foiorij ftuprumin- 
lulit. FabulamrepeteexOuidio. 

Valladacuralio. ] Haecapoftrophegratiam addit,eaquc tacitc 
fignificatquam fintad libidinem procliucs qui abcainpnmis 
ciredcbercfltalienillimi. 

Cypri.] Cypris,vel Cypria, Vcneriscoguomen^a Cyproin- 
fnla,luxuideditillima. luftin lib.i8.D,Auguftin.Ciuir.lib.4, 
cap.io.& Polyd.Virg.lib. j.cap.ij. 

idd esl. ] Ida mons cditillimus,in quo tres Dcx dc pomo au« 
tcoconccrtaiunr. 




|rt ANiJRtAt AtCIAft 

A*vTii>a?, idcftamor virtuiis^ 
Emblema cix. 




D I c vhifunt imurui arcm? vbi tela Cupido} 

MoPii.t queis tHttcnumfigere cordafoles. 
Tax vbi trtriis? vbi penju? tres vnde coroUas 

Fert 7fjaniis? vnde aliam tewpora cin^a geruntf 
H^ud wihi vulgari e!i hojpes cum Cypride quicquami 

Vlla voluptatis nos nequeforma tttlit, 
Sedfuris hominumfuccendo mentibtts ignes 

Difciplin<£, animos aflraq^ ad alta traho» 
Quattuor ej^ ipfa texo virtutecoroUas: 

jluarum , quA So^hix elij temporaprimate^it. 



}Uh\ 



HOc(iecaft:iclion tralatii reperioex Grqco Mariani Scbo-- 
laftici, «V iparm i^ipccvatd^er, c]Uod fic eft ^.Epigrammatj 

^iufi^m ^.p<r)v e';^<5, K^Ti^^izf' ei»e(pe^Wt 

eiu)^^bXctinsiKp*(^ iu0^<r'Jiy,s' 
a}ii'iyci \s f(3t.^p-/iv (Jti^oTmv ^p£»a TPJptret otvttislol 
\t)iJ{c.^ir,s.-^v^Vivi'' ii^voveimiciyii. 

ris ^ (pipav 'TrQuTf nS cn^iys Ti^ofieu. 
tffingit Cupidinem «srlfl» ;(5tf ^fr;yiv/ine arcu & fineteHs,ertl^ 
dicofanefigmecodialogiltico, quoquiJemvirtucis omnis dil^ 
tribucionem alTignat. Sed primiim aducrtendum eft ex Plato- 
ne,in SympofiOjcluasefle Veneres,&totidcm Gupidines:hajc 'T^mCupidmit 
antiquior & fine matre , cirlo nata , qunm cjcleftem Venerem ^ ^''^«'«'» Yu 
Tocamus : altera iuniorjC loue & Dione pr()genira,vu!garis & 
communis appellata. Eadem raiio ell Cupidinis vtriufque. 
Horumenim alter honeftas cupidicatesanimis ingerit : alter 
veroafTc^^us volupcuofos &terreftresinculcat. Priorille «»t£- ivtifote» 
^4/,-eft,quafidica^,prioriconrrari!isjqui hominem attollitai 
liiperlora & cxleftiacontemplandapmnemq; vircutem & ho- 
neftacem pracftat. Hic itaquerrcscoronasmanibuscontredat, ^atuer C9* 
VnamquecircumFertincapiterquibusquatuorillajvirrutes^ex '"'""« ^^^otU 
quibusomnishoneftifonspeticur) defignantur. Piiorillaco- ^'"^"'^^t^ 
rona capucambiens ( partem quidem Platoni in Timaeoo- 
mniumcorporispartium diuinilfimam , & cerre principem) 
prudontiamrepraefentat: prouidereenim &aliqu'd pruder.tef 
ttieditari , conremplarionis eft: tres alix, quas manibus conti- 
ner, Iuftitiam,Foriicudinem,&Temperanciamdenocant,qt'^ 
poriirimum in adioneconfiftunt. maiiusenim adionis funt 
organa. Qjjod perfpicuiimeftex primo Ofticiorum Cicero- L^xwClafg^ 
nis : Qui maximeper:picit,inquic,quidinreqnaque v';ri(fi. ""» 
mum fir, quiqae acuriilime & celerr'me porcft vidcr" & exp!i- 
care ritioncm,isprudenrinrimus&fapientif]imus riii haberi 
(blet. Quocirca h.iicnuafi ma-eriaquam tra(n:et>& inqua ver- 
fetur, fubiedla eft veritas : reliquisautem trjbns virrutibus ne- 
ceiritates propo^ltae funtadeas resparandis ti; . nfisque , qni-* 
busadiovitse cominetur : quo fane locodiiFcicmemfacitvir- 



^JO ANDREAE ALCIAtl 

tutem Prudcntiamarelicjuistribus. caenim pofitacft InYzn 
inueftigatione &contemplationc,reliquaj funtadionis. De 
vtroc|ue Amorc Plato inConuiuio. Ficmus Oratione i.c.y* 
&orat.7.cap.8.inConuiuium Platonis. Caeliuslib.i^.c.ij, 
&Syntag.i }.Gyraldihiftor.Dcorum.CaEteiumi»T£p«^Pro- 
clus interprctatur AmoremdiuinumanmiasacorporibusabJpi 
lyuphx amor trahentem : quain fignificacione hic vfurpatur. Alij duplicem 
quui<UmJlg7n' ^morem ideo effidum elle narrant, c]u6dnulliusfrugisaut 
* commodipofTii efTcamor ,nifi muiuusfit:quaderePorphy- 

rius Philotophushuncadfcrt Apologum. Cum,inquit,Cupi- 
do infans parum coalcfcerct , Venus Themin Deam cofuluit: 
qujE Veneri rcfpondit, Antcrota necclfariumellequirepen- 
dat vices, vt fele mutuo iuuent. cui Venus acquiefcens, Ante- 
rota,qua(i anticupidinem dicas,gcnuit:quo vixdum nato,Cu- 
pido cocpit adolefcere , & procerior euadcre. Sed hascfortafrc 
9TBf£pytt»ff.Scioquidcm apud Plutarchuin £p»T/x«,duos Amo- 
res cifeiuxta Aegyptiorum fententiam & Platon]corum,Vpd 
ireithiiiov,f(^roviifu>iev, idcft, vulgarcm,& cJElcltemamorem: 
fed quia deiiedit aliquantum ab ea quam retuli fententia Ma- 
riani, facile praetereo. 
f4xmm$t J^ax yhi trtTlii.'] triftis , aconfequcnti : Fax autem Cupidini 

tribuitur,quod indicarunt Aegyptij facerdotes, qui per igncm 
amorem expiimi voluerunt.Ifidorus non poftremi ordmis ; 
<3torrationcmreddit,quianonnumquamamorcupiditateirr». 
patientius exurat,nonnumquam vero prje fatictaite abdolet. 
Itaq; apud Gellium Porcius Licinius dixit hominem ob amo- 
rem non elTe ignitum, fed ipfum ignem. Notueft illud VirgiL 

tacocarpiturigni. &, eJimoUtifiammamedulliU. 

Item: l^ritur mfeUx Dido. vti iam diximus paulo ante. 

Ve>iM vuJgo. •puigaricum Cypnde. ] Vulgaris illa Vcnuscirca turpes amordj 

**• verfaiur : honefta vero ad virtutcm & honeftatem amplexattt' 

dam inflammat,& ad rerum caeleftium contemplationem anii 

mos percrahir. 

Sed puris hominum.] Eifedla pudici amoris : vbi notabis dili; 
genti prasparationc opus elfe^priufquam adif um haberc poll^ 
ad rerumdiuinarum &pulcherrimarum fpeculationem. 

animos ajfraque.] Hicraptusquomodo fiat , fupcrius docoi* 
musad EmblemajCuius inicriptio eftj/» Deo iittandHm» 



tMBlEMATA. 

AVtff «f , Amor virtuds alium Cupi- 
dinem fuperans. 
Emblema cx. 



37» 




1 

"'---iQfAy: 



A L I G E R V M, altgeroq^ immcum pinxit Amori 
' i^rc « arcum^atquetgues igne dowans Nemefis* 
Vt qu£ aliisfectt, patiatur: at hic puer oltm 
Intrepidiisgesians tela, mifer lacrj/mar. 
reYJpuit inc^fnus imos: res mira, crematur 
[ Igneigttis iftirias odit Amoris amor, 

rRiumphuseft: Amoris pudici , qui de Cilpidine Veriereo ^faorijuomik 
fpolia amplarefcrat. Nemefis igitur vkionis Dea (uper- ^o ab ^Amo^ 
>>ieutem Yeaeris fiUum voluit ab alio Anticupidine vinciri& J'^./"/*''*"*** 
a % conftriiv- 



Emblematu» 



57*. AN6REAE ALCI At t 

conf.ringi : quofigniHcatur, turpem amorem,au( noxiam ali- 

cjuamcupiditarcmpollealiquando ab honeftoquodam infli- 

turo,& aflcrdlu non modo imminuijfeJ & (bpiti Manifeftacft 

icaqueallulioad l^rouerbium, Clauumclauopellcre.quo pcr- 

tineMllud Hieronymiad Rufticum Monachum : Philofophi 

fecnli folent amcrem vcterem amore nouo, quafi clauum cla- 

Uopellere.Cicero^.Tufc. Locidenique,inquit,mutatione,ta- 

quam a[groiinonconua!efcentes,faepecuranduseft.Etiam no-, 

uoquodam amoreveterem amorem tamquamclauumclauaj 

ciiciendum putant. Porro tralatum eft hcccarmencx EpigisU 

mateGra:comceni,qucdiichabet: 

t^rchetypm ^ruvo) Tr^^iot 'im-m toi uitIcv 'its^cttr^iteiri 

«c tiuitniyToif T05S» uuMJOfJd^ci. 

m y.1 TTcB-r, Tu K^i^i^cv' a^s .^^c-tf, '^r^u ecTUfZKt 

PetK^ueiy mKpeiv v<jC/o-«^. @- %t>.'iui. 
is ««^-o» T^is koKttsi a.Tui-zsTvtny' ct ftsp^ ^ctZf^y 

^A£'|«T«?7n;p<5ru|)i «'l^csT^VsaT^^ 'ioan?. idcft^ 
Tennatum rolncri puero atquerhriciapennis 

Tela Cupidtneif oppofmt Nemefs: 
yt cju e comPiiptjferret. tjuifortn ^ audax 

^_/fnte, modoexpertnifpicula awaragemit'. 
lerq; finumjjrutt tn medium.pro mira^ quU tgnem 
\?iieyret'ifiammaifenfit.Arr.oruamor. 
tegialicubivcterum moremfuiire ,vtCupidincm dcpid^uff^ 
habcrcnt,qiii alteri Cupidini palmam emanibusextorquer^ 
niteretur : f:gnificantes honeftum amorem de amore Venerec 
vicloriamqu^rerc. quodfignificjtOuid.i.Dercmed.cumaicj 

^ytlteriw yiresfubtrahit alter amor. 

KvT^a-m. certe, id eft xiu%qi, oppofuerunt veteres 'if'JU. vt ii 

terpretcs nonnulliexemplumicaapponant, In PhccdraV^s-ji 

Hippolyro «rrfp^? erat: vtapudNaronemin Apollineperf»^ 

quente,& Daphnefugienre : cuins Poctsc verfus hinoti: 

Deque fa^itttfera prompft duo telapharetra.^c. 

\t cjuialtii fecit. patiatur. ] Adducitur idem a Suida: 

ec(KiZ!-etrptiTUK''i^i%i.,/^i>iy,^'ot%a.yi)ictTO. id cft, 

Si quis patiatur quq aliis fecerit,iufta pocna fuerit. & apud Pio^ 

dari fcholiaften^. Pyth. , 

•tuT uirp 'ieX^t, Te7«5» Ti>.(^ uvTof tKufH Alicubi &apud Pau^ 

niam: lifdem artibuscapieturille,quibus vfus eft, ittis^Jiif^ 

ntis Ti^iuiffjf uheifi'^ i uisffTif V5r?/!^cf . Ladtancias lib. i . c iiJ 

Dittiot 



BMBLEMATA. J7J 

Dluin. inditut. De loue loqucns: An tjndcm, ait, illi vcnit in ^(nium eTI 
mentem ,abalioexped:esa!teri{]uo.ifeceri5? & timetnequis tttm ta p*ti 
fibifaciatquodiprc Saturno?Boethius(quidenim vercsraddu 9'" fnaluo 
cereaudote tam bonii?} Deconfolat.i. Qjaidautecli,inquit, ■'*'''• 
quod in aliu quilquam polfit facere,quod luflincreabalio ipfc 
no po/Hr? Bufirideaccepimusnecarchorpitesfolitiiabhofpice 
HerculefuilTe maclatu.Regulusplures Pocnoru bellocaptos 
in vinculacoiccerat : ledmox ipic vmcloriicatenismanuspr^- 
buit.Vllamnc ii;itureioshominispo£cntiam putas,qui quod 
ipfe inaliopotert,neidin fealtervalcat,efficere non pollit? 
haecille. SicetiamGlycaAnnalibus: Adoaibczectis.aitjviuus 
captus eft,extremisque pedum ac manuum partibus mutilatis: 
Scptuaginta, inquic, reges extremis pedum manuumque par- 
tibus truncari , meafub mcnfa mica? collcgerunt. Q_ucmad- 
modum inillosegomegcni,itamihi diuiniti\serrrepcn!um. 
Aelius Lamprid.in Alexandro Seuer. Vetroniam Turinum, 
ait, fumi venditorem accufari AlexanderiulIIt : probatisq; per 
teftesomnibus, &:quibusprasfentibus quidaccepilfct, «Scqui- 
busaudientibusquidpromifiiret, in foro trafitorioadllipircm 
illum ligariprxcepic: &fumoappo{ico,quem exftipnlisatquc 
humidis lignis fieri ia(rerat,necauit,pracconc dicece:Fumo pa- 
Diturquivendiditfumum.Trebellius Pollioin Gallica: Cum 
quidam gemmas vitreas pro veris vendidiflet cius vxori (Gal- 
lienum intclligit) atqueillareproditavmdicari veller, fLjrfipi 
quafi adLeonem venditorem iulTic. Deinde cauca caponcm 
cmittic: mirantibusq; cundis rem tam ridiculam , per Curio- 
ncm diciiullit : Impofturamfecir, &pairuscft. Deindenego- 
tiatorem dimifir. Lampridius in vitaSeueri : Clamabarq; ik- 
pius quod a quibufda fiue ludaeis , fiue ChrilHanis aud crat & 
:cnebat:idq;perprajconemcum aliqucmcmedaret,diciiubc- 
bat: Qjiod cibi fieri non vis, alteri nc fcceris. Ncc vcro prscter- ^ieifihiftri 
mittendum videturqucdnarrantSocrateshirt-.EccIef libro6. "«^'^ »«/'«''»»« 
rap.^.&Sozomcn.lib.S.cap.y. Eutropiusprimuslmpcrntoris-^"*"** 
rubicularius , ac primus Eunuchus , cum de nonnullis qui nd 
EccIefiamconfugcrant,vindi<flam fumere vellet,ftud o:e in 
iocincubuerat,vc lex ab Imperaconbus ferretur,qua vetaretur 
lequifquam ad Ecclefias c6fugerer,quin eriam vt indc abfira- 
lerenturquiadcasiam confugifrcnt. Confefrim autem pccna 
bbfecuta eft. Propofita aurcm ha: lege , haud diu pofiea Eu- 
ip{>iasi|>fe,<^u6dcoiiiugi Imperarorisconcumeliam intulif- 
a } fct. 



J74- ANpRtAE ALCIATI 

fer, priraus eam lcgem tranfgreditur,& ex palatio prorugus ad 
Ecclefiam fupplex accurrit. ( Veriim Imperator Eutropium 
abftrahi iuflit) poenasque capite truncatus <iedit,& lex qua: la- 
ta f uerat, prorlus e pubiicis commcntariis expundia eft. haecilr 
li. VideProuerb, Neoptolemea vltio.Redeitat|ue Cafliodo- 
rus lib.)? . Variar. epift.i . Poena ifta peccati eft, vt vnufqui(quc 
in fe rccipere poftit,quod in aherum proteruus exercuit. 
^uirtinpii» Jerjpuitinq; ftttti.] Irati &abominantis eft geftus. Tibullus 
Elegiar.i. de fene amatore loquens: 

fittncpuer^ hunc iuuent* turba ctrcttwjletit ^rSi^: 
Dejfpuit in moUes ^fibi tjuif^ue fmtn. 
Juuenal. Satyr.y. 

ConJj;uttur^uefmui yeram defnrthendere mejfem 

Silibet. 

& apud Theocritum puella rufticum quendam,aquo amabat 
tur,ridens, dum illideformitatem, graueolentiam, &aliacoi« 
ppris vitia exprobrat, terin fuum finum defpuit: aitcnim, 




Pulcfe 



IMB LEMATA. 

Dulciaquandoque amara fieri, 

E M B L E M A CXI. 



175 






g^f g^rsgs^c^o^cgjgt^^ 




M A T R E pmul licfa, paulumfeceprat infans 

Lydm : bunc dirdfed raputsiis apes. 
Venerat hic ad vosplaadoi ratiis ejfe volucreSy 

Cum nec ita immitU viperafauaforet, 
Qu.£ datis, ahjulciftimulospro munere meJlU-y 

Pro doloXi heufine tegratia nuUa datur, 

\ Pparetidcflctradumex AntipatrijatquectiamBianorlsOrigo EathL 
XjLEpigraJTiraatiseiurclempcn^argumcntijlib.i. Antholo- 
giac, titulo «; S-<«y«Toy>^ eisj^ioncci. ScdAntipatii primum 
ciufinodi cft J . , ., 

a 4 To C^8- 



17^ ANDREAE AtCtATI 

r« Cpe^^ iffMovUKTU ^il^viTzt&i f^iXiosa^f 

mXt^ccKtatl^vf^eavl^TiyM^eyfoXicruT.uiuiy 

xiVT^i?' c'ie)[ o<piciiv (paXiu /we^^afts^, 
Hei%oXvs7jflix.viy^ af/.vv79Q^yf4.r,eflifAiyioyt(t 

Bianorisveroflc: 

»t?£9» i^zj^uvilu/ iTnua^tof IpfiatUKTUf 

jS^cijjct» hiXoj^^U hfcioci otx f^iXios-ute 

(?^Stii, ata''i^.ei)vi)7T ^fdOTtpcM, 
tcvj) Jli e't Jt)ivii? Iffifiuiure <poivtu x.ivr^y . 
w 7n)c^'t. yXvKif^; uvTiTmhot ;^c<g/*T®^» 
Nosvtaimc|ueitaramusinterpretati: 

Hepenicmper humtim tenirum HermonaBaJegenteni 

Dtilcia mella (nefa* heti) pupugiTiu apes, 
Keddidit encftum fic yeTier acukuf^ah ah, 

Serpentes nequeant yt nocuijje magps. 
I, <tg(r, L^p.dic-epatri^ A myntort dtcito rr.atri; ' 
fmprohieapeSjmellictimjit amartttes. 
Alferumfic: 

Zri'antemintriuio, moUem HermonaBaputUum 

fniusle nimtum corripuiTIu apes, 
\iper4 (juawft ^itroxpeiores. yenit yhiadyos 

Nef.1114^ iiifelix ejje putabat apes, 
^t prto r)>elk grauesftmulum fungendo crutntum 
LtijMilv< : fif fic gratia meUa ahtt. 
^n^mmtmel Hoc autem (iibf]gmeto,amorisnatiiraminteI!igerelicct,qQf, 
^P« vtrediillime Plaurusait,&melle & felleeftfccudilTimus:nam 

guftuditdalcejamarumadfatietatemvfcjueaggerit.Quide- 
nim volaptareblandias? fedcadem quidtrillius ? Cauendum 
eil itaqae, dumob!ed:amentamagnolaboreconquiriinus,ne 
fabdulcimelle venena latcant . Exemplum praeno eft in api- 
bus,quaE meldulciflimum conficiunt:ca:dcmacu]eumhabenC 
praEfenrancum, fiquisfefepropiusadmoucrit.Hinc a Grafcis 
%Amt)r.y\ft' yXvKUTnKpos Amor dicjcur. quod fignificat Euripid, in HippO"!" 
ji^swx/of, iyto his verbis: 

nthizi/ UTruircevr^ovjUhj^tvotB-' u{{^' id efl", 
Qm4 hpc eft ^uod dicunt homines ajnare ? rcfpondet nutrixi 
' Jucun- 



SMBIEMITA. ?77 

Iwcudiffimiim, o filia: fcd idem calamitofiflimijm. Verba fiint 
Phacdrasadnutricem ,cui fuosin Hippolytum amorcj. cicdit, 
Huc etiam refpexit Catull. ad Mallium: 

MuhafattA luft, nonesi D w nefda noTiriy 
Quie dHlcem curii mifcet aniarttiem. 
Caetcrum Epigrammaeft Meleagri lib.7,GraJCoru Epigram- 
matum, in quo ex apicula cjuarrit cur HeliodoriB corpus tagat: 
N um ideo vt ei nunciet , cjuod ipfa amoris dulct m & amarum 
ftimulum habeat ? Putabam pridem idde Amoreab apibus 
pundlo figmentum non incommode reuocari polle ad id quod 
Plutarchus fcribit (fi tamen veredicendum idelle Plurarchi ^tapilMeU 
problema) abapibuseospungicitiiJS,quiiluprorefecomma- ^'i^' pungi ne- 
cularint:qu6d id animal (Itmunditici&elegantiajpeifiudio- f'"^^po^n 
rum^quippcqua^facileodoreniur, nccimmuditiamlibidino- 
forum fuftineant.citatuiqiibidcmTheoctiiilocus,quoconti- 
nentur Venerisad Anchiien verba, 

paulumfecejferat.] Hicfigmentoindulgetur. Nam Poctaeo- QtrCupidoVf 
mnesfcmper Cupidinem Veneri adelfe faciunt. Rationem "£nadu*n^ 
adfen Seruius: Qui3,inquit,venereavoluptasfineamoreRou '"''• 
potsflexerceri.Horat.i.Carminum: 

Liherum ^ Mufas VeneTemjue, ^ iUi 

Semperhxrentem puerumcanebat. 
Plato in Sympof rationem longius repetitam narrat. Vidc 
j.prarpar.Euangcl.Eufebijj&Gyrald. Syntacjm.13. 
^ infans lydtM.] Periphrafis Cupidinis. Lydi pcpuli funtin Lydimollitie 
rcgione minoris Afiae,omnimoilitie & voluprate deprauari, »"/i«*^. 
quiprimicaupones&inllitores fuerunt. Hcrod.libro r.Lege 
Plin.3.cap.5.& ^x.a^.itemque Athenaeum Dipno(bph. ca.4. 
lib. I Z.& Prouerb. Chiliad.Lydus oftium claufit : &, Lydus iii 
meridie. dtrafedrapuiTlti apes. ] Enallage perfbnae , per apo- 
firophen. exprefiit vim verbi,£';A6Tf, ideft,fuftulillisde medio. 
hro dolor, heufmete. j AUudit ad illud y.Metamorph. 
• — nulla e?l fincera rolujtoif 
SoUicitunique aliciuid Utii interuenit. — • 
Pb.atusin Amphit. ETiinatatehominnm (ita Di'ti^ljcitum)yolw 
PiatiytrMror comesconfequatur. & Horat.Odar.i. 

— nil eTt ah omni parte heatum. 

Huc Prouerbia,Du!ce & amarum:&,Ne qu^re moIl!a,ne tibi 

duracontingant:&,Fecem bibatquivinum bibit.itemqiillud, 

Jn apc5 irruerc, Caetcrum ineo tandem vclimftudiofum ad- 

4 S mouitum: 



37? ANDREAE ALCIATt 

inoniriim! pro eo quod in G racco eft .J Trf.^itt yX«K«p«V iiit^yra;- 
^cf ^«e^T©- , dicit A lciatus , Pro dolor, hestfme tegrutia nuUa dtx- 
fwr : nimiiim oblcure idquiciem, vtomnesvna mecum (cn-»- 
liunt. Ego verpfatcorliis verbis {[icficgratutmelli^abit) mcnoa 
aircciitumcire Graeca^ conclulionislepore.lcnlusiseitiO apes, 
cjuae non minus amariE eftis c]uam mel ipfum dulce. Nam 
vox eivTiTTz^hei^ fignjficat virium ^squalium contrarietarcmjaut 
aqualifatcm viriumquaE funtJnterfeadueriaEiquaiiaperiedi- 
ceretapumacerbitatemaquaremellisdulcediuem,(ummu4» 
bonum iummocompeniarimalo. 

Fere fimile ex Theocrito. 
Emblema cxii. 








A L V E o L I s dum melUlcgit,percufi[ Amorem 



Hracem rftAU apes, c^fumnwpcuU liqutt 



In dt^ifk 



E M B L E M A T A. ^Jf 

In d\gnu\tumido gemit at puer anxius vngue, 
Et quatit errabundus humumjVenerfj^ dolorem 
Indtcat, &grauiter queruur^quodapiculapartium 
Ipfa inferre animal tam noxia vulnerapoftt. 
Ctii ridens VenuSy Hanc imitaris tu quoque^ditxit^ 
Nateyferam, qui das tot noxiavulnera paruus. 

HOc fereidemcum fuperiori, nific]u6dconcinnius&le- 
pidiiis claudat Theocricus: cjuem lua Imgua ioquencem 
audire non pigeat: 

TOv KXizrTur ttot 'ipei^ )(^y,u Kimttn nt^Jaret 
KVjOtofd^a-if^/iXav fv?).ivfd/JO», xk^ dt ^ei^ai 
cuKTvXx TTuyS-* xszj itv^CM /i uAy.i^ y^^ipiipvos^y 

)(0i^TUVyU¥ iTrUTZi^i, »^ CCXuTO'TU.J'A(p^^lToi 

*'[ft|c* TUt o^vtetD yj^ fi'if4.pif, 'cp.l y. tvt^-o» 
^pitf» cW/ f4,iX(os-u y^ uXiyjn Tfuv/^'^ Troiet. 
^ u liXTjjp yiXu<7zxazc, ti^' iSKKTZi 'ioTt ^iXtos-eufy 
X,' A> tvtB-os (B^ ir,s, TU a^i Teuvf^TU uKiyjt, Trsieii. 

Quodlancex AnacreometraiiIcrip<it,cuius Odefichabct: 



EidyUionThtO" 
erttt. 



tfOiSTnT CM \ohim 
H$ifA.oifUiLu i^Xtriem 
isK di^cv, «»!,' iT^aJti' 

T01 ^UKTVXOV ^i ^X^^'^ 
TrtJ-^^ttgW, wXoXv^i. 

el^^^fcait ^i >^ TrxTmS-lU 
^zsSsTyiyf(gi>.iivKvB-yiplu)j 
oKatXu^ fcuTepjeiZs-oVy 
cXuXu, K^h^prt^yiiTKU. 
0^15 ft,'(TV^l^lKf:\s 
Trli^aTos, %t )(^?i5(n 
fiihirlu* ct yi&'pyoi. 
k J' ei2rcv,« to KitT^t 

trfiVftTOTCSf f>ti}\.t'P.U^y 

zroirovy ^oKHSi iFotiso-iv 
ipu? oa-as cv ^uHstiS. 



a 1 V 



''Inttr ropn Cupido 
^_yfpiculam iaceatem 
Non •fidit.j eilquepHnfltu: 
Manumquefaui tatui 
Mox eiulare capit. 
Et curfttans ■polansj; 
t^dcandidam Cytheren, 
fleu occidij occidijnquit^ 

itamque mater efflo, 
En meminutaferpens 
Pennata yulnerautt: 
^yfpem yocant coloni. 
Tunc ilia: Apufi acurr.en 
lantumfacit dolorem, 
Quanturn puta^ dolere 



^nafrecntis 

oaa. 



X^Quos tuferii, Cupid»} 
Carmen Theocriti certatim , ni fallor, a dodis quampiurimis 
jConuerfum eft. quatithumum.] Doloris fignurn , pedjbus ter- Teyrampedi* 
ram percptcre, eft & indignatis, & graujicr fcreniis. Homerus ^'" r-^^f^-f. 
aclro: — cvt o vi>.u<r' o$ ovreti 



Vmtu amica 

TiJitS. 



%%0 AMDREAE ALCIATI 

Horatiusctiammuitisiiilocisprofigno Iaetiti;cporiiit. Hanc 
tamencalcitrationemnoneireinc!ignantis,fedmoribundi,pu- 
tar amicus meus lo.Frater Lauallefis.Nam Irusab VlyfTe ora*. 
uinimo ictu ad terram afflidlus , eorum more qui animam' ef- 
flant,apudHomerum tcrram pulfatpedibus,vc lo. Aeneid, 
Viro ilianae, Sternhur infeltx Arro»», ^ calcibm atram 

lundithtimum expirans. — 
ridens Ventn.] Poetae Grajci Vcnerem appelbnt ^tXefinhfM 
eftjrifusamicam. Horat.i.Carminum; 

Siue tu mauu Erycina ridens. 

In ftatuam Amoris. 
Emblema cxiii. 




Qv I s fn Awor, plures oltm cecinere Poeta, 
Sm j«i VM io mmm^dtafenmt. 



Conumt 



tMBtEMATA. 382 

CcnuenithoCi quodveftecaret, quodcorpoteparuusi 

Telaalasjyjerens lutmnaHulljtenet, 
Hac oray bic habitusq^ Dei eft. Seddiceretantos 

Siltcet in vates^falfaftdbejfe reor. 
tccur nudus agat? Diuo quajipallia deftnt^ 

Qm lunclas domiti pofidet orbis opes. 
Aut qui quAfo niues boreawj^ euadere nudus 

Alpimmpotuit^firi^a^jpratagelu? 
Siptrer eU ^puerumnevoca^ qui Nesfora vincitf 

An noftt Afcrsi carmtna docla fenu} 
InconUansptierhic obdurans^pectora qu^iam 

Trans adtit^ numquam iinquere ffonte poteft\ 
At pharetras (^ tela gerit^qtiidinutile pondus^i 

An curuare infans cornua dtra valet? 
Ala6 curtie tenet qua^s nefcit in dtheraferref 

Infcius in volucrumfieclere tela iecur, 
Serpit humt^fempcrj^ virum mortalta cordti 

Lxditidr haud alasfaxem inde mouet» 
SicACUSyVittawj^gerit,qutdt£maC£Co 

Vtilis eft? ideo num mimis illevidet? 
jQj^ifve fagitttferum credat qui lumine captusf 

Htc certa, at cacijpicula vana motiet. 
Ignetis eft.aiunt.verfatq^ inpecloreflammas, 

Cur age viuit adhuc? omniaflamma vorat, 
Quftnettam tumidis cur non extingttitur vndii 

Naiadtim, quotiesmoUia cordafubit? 
At tu ne tantis capiare erroribus^atfdi, 

Verus qutdftt Amor, carmina noftraferent* 
lucundus laboreft , laftiuaper otia:ftguim 

Illtw eft nigro punicaglans ■ Ijpeo. 

Flgmentumde Amorevtfibi repuc;nan^& «^yroir»» par^i- 
culatim rcpreheaciit , vcramquc Amoris defin.tionem ad 

cxtrc- 



58t ANDREAE ALClATt 

cxcrcmim ictradere docet: fub quibus omnibus inuoliicti^ 
graphice exprimitur amatorum vira mifcrrimaiqu^ figillatirrv 
omnia explicabimus, (i ptius MaruUi elegantem dclcriptio-= 
nerafubiccerirhiis: 

CIhk puer btc^ VenerU. pleM qU* canffa pharetr* <F?? 

Non beneprtuifui certaquodarma. mouet. 
Curfine yesh Dem} fmflexpuer odJt apertum, 

Vndepueri pueroi quodfacit ipfefenes. 
QuhpennM humerh dedit: tnconsiantia, juare 

NuUa Deofrons eTii ftgna inimica fugit. 
Qujtforseripmtlucem} imfnoderatalihid; 

Cfar macieii y^tgilii cura^ dolorquefacit. 
Quis cicumpr<etti ebrieta^yfopor, otia, luxtM, 

Q«/ camttesl rixa, belia^ odiaj dpprobrium. 
ilui cdo dignatf: hominei. qutt caujja co'egtt7 

Mti ior auClore eJi credtta tulpa D<a. 
J^eu curuum gentHy^ yericorda infctalqtta iu4 

Fa^queyfceltii mifert ftfelere ahluimm i 
Addam& Awgeriani poct.-Ecertenoillepidi eadederccarftrcf 
^ngeliti mutBa quicujpidefemper oherroif 

D»f mihiyte nudum cur tua mater alit} 
Nudo homines qut nojlra petunt deiubra. Ruhenti 

Curjhnt tndextrafpicuL': trado necem. 
Cur pner es: puerosfacto quofcumque fagiitn 

Saucio^fttie yolansignibti^ yro men. 
V^entofoi humerii curfixtt luppiier ala^? 

Ej? qnoun leuiorflamtne ijuijqtm amat. 
Cur tccumfaouU^ quia ytuida cordafntumque^ 

Et iuga montoja , ^fcrifca jaxa cremo. 
Cjccui esi ancl^.rQydic^ lunune? c^ctcsamatory 

Non egoiluce polt lux rr^ea claramagtt. 
Pafcerti amhrofa^feu ne^iare ?paJcor amocnii 

Blandfttif, rifuy fedHlitate, focii. 
Cur tibtpulebraparens^quia denjosforma caloreS 

lngetterat,form£ munere nafor ego. 
CUr marn eJiuSluprognata eTi mater: amator 

Vtrratainfalfts jlu^iuai yndayadu. 
DiCytua non ytln domm: an culttffima} nuUa 

lecla Colo; hjhernofub loue dego miferi 
Dic yhijfsijdum lajfaiuofunt membra yolatu^ 
'■ Qrede mfht, nnmquam me Uuii ala yehit» 1kt' 



SMB LF. M ATA. 3S3 

kcFerhucEidynionTheocrui zi. 

yario Homme ] proptcrtiiuerla veladiundavcl effe<fta,qu« 
abunde in Syntagmatib. Hilton^ Deon.m explanat Gyraldus. 

Coni<«»ir/wf,^«<o</.] ab("urdum,vt fabuiam refuter. 

E(cur nudtn Agat. ] Maxima, inquit, elt impudentia eum nu- 
dumpingere ,cumDi) nulla prcmantur cgeftate . Ea taraen Nudiu^Amtt 
nuditas importunam & perpetuo vioilantem amantium per cwri 
tinaciam defignat : vel manifell:aeoruni infaniaprodit. Rccte 
f audus: CuT te titm nullo cor^ui yeUrr.ine monHrat} 
Stultiiia infant mantfejiapatefcit amantu. 

Quicunna^ domtti.] Hiuc diclus eft yrcttfia/sitLTu^ , vt fupcrius 
aitnotauimus. 

AMt^MjgM^fj^oniMW.lNileftquodtimcantamates^dumrebns Wt^fi«^/»m- 
amatispoati (epoirerperant.lic Plautuslubamatoris perfona: ^*'"'" '^'''''' 

V, ir •! ■ I n f . J ^ cfan: arnat»' 

KetjueyUamthtobJfabUamnii^neijttemonsnecjueaaeomare: 

]>Jec calorem ntcfitgtu metuo.ncque yenturti necjuegrandmem: 

Imbnmperf^etiary Lborem fujferamffolemy fittm: 

Hon concedam, neque conquiejcam yfquam^ neaue notiu neq; dtu^ 

?ritt6 profeSl qaam aut amicamf aut mortem inuefltgauex9> 
TibuU.itemEleg. I. 

Qjiiy^bM amoretenetur^ eat tutu^quefacerque 
Qjia libet : tnfdia^ non timuijje decet. 

I^on miht pi^ra nocent hybern^frtgora no^U\ 
Son milntum multa decidit imher aauUi 
EtScnecaiii Hippolyto: 

Dkon meper alta^ ireft inbeat niues^ 

Pigeat gelatain^redt ?indiiugii: 

Hon (1 pcr ignes,pir infe)}a agmtndy 

Cunflerparatii eiifbtti peclm dare. 
pmrumneyocas.] Puereftobamatorumvarietatem&iticon- '7utr ^mtr 
ftantiam.qualisineft puero. '^'^ 

qut Neslora yincit.] (enem quemque /apientinjmum. Hefio- 
dus&Orpheus Poer^ Grjcci vetuftilHmi , mortalium &im- 
niorralium mentesamorccapi&domari trndnnr.ficin.in Pla- 
ton.Conuiuium. ScdidnoncrtfariSjnifi aliquidalitidqi^aera- 
mus.Amorpuerpingiturcum Neftore lu3ntiquior,Henodo 
tefte, qui in Theogonia canit, Chaos, Tcllurc.Tnrtara, Amo- 
remDporum pnmosexririlTe. VerbahxcHefiodiiiint: 

t1^« (O/J 'TF^OiT^pX. x;«®- yiVt-'^ «U7«f £Jr«7a 



JS4 AMD* t At ALCtAtf > 

'ttt.pi^.^r''^lfoc^7tiuu;^ap(;Jatos IvfuohitjSf 
ii'' loos. tff Ku.^1^:^ ci eijuvuTvtai Jfctn. 
Et Orphcus i\tgonauticis: 

Ergo, qui Neftora vincic, fic interpretor,quiNcftora vificlt 

^tate,qui (it Neftoreannofior,deniquecjuifeniotIapeto,vt«( 

Luciano meminimus iam fupra. 

irror & m- ^fcratfew*. ] Hefiodi , ab Afcraco Bcrotiae pago in Helicone 

tonfiantia monte. Imonjfanspuer.] AdiclrefpexitOuid.Deartc: 

Errat,^ tH nulUtjede moratur amor. 

Uicobduranspeilora.] Idem ferrtiein Hippolyt. Seneca: 

(^ blandiindo dulce nutrimt maluniy 

Stro recufatferre quodfubitt iugum. 

Theophraftus tkpf d]e iTiv uXoyWis tivc? iTn^fiicc; ^^isri^^ohvi. 

^.'^tawj |M£y (p^ii(7zic tIm <7Tf<>9Zd'ov,&^»lSiM' 5 TicA/ iiriAunv: Amoj 

ck irrationali'5 cuiuldam cupidinis excefTus^qui velocem habci 

accefliim ,tardum autem difceffum, ' 

(%r fharetrii- At pharetras ^c. ] Xenophon iccirco Cupidines fagittario! 

tfu^maii £ngi ait, quod formofi & formofae ctiae longinquo loco vul, 

nerenr , nimirum oculis ipfis tamquam fagitiisemmusin reni 

amatam emifl^s. Propcrtius: 

Et merito hamatii rnaniu e57 armata fagittUt 
Etfharetra ex hnmero Cnojjia ytro^itetacet. 
tiorat.Carm.i. 

Serrper ardenies acutnsjagittai 
Cote cruenta. 
Item Fauftus : 

Cur pharetratw dmor} trisiifciuod mijja doloris 
Spicula confnoat. 

Curalatui A/<tifw «efe«e/.]Cicero Dc nar.Dcor.pcnnatum Ciipidine<i 

t^imor? vocat,vtOrphcr,s& Platoin PhaedrowTjfowTKiidqueproptq 

frequentifllmasineovicifritudinesrerum,aitPieriusinA€cfi 

piirc. Propcrtius ElepiarUm i. 

Qmcumque tUe fuit, puerum quipinxit Amoremy 

Nonneputa^ miras hunchaluifje manth? 
f^icpTtmtim yidttyfwefenfu yiuereamantes, 

Et leuihiu curt* magnaperire hona. 

Xdem nonfruTira yentofoi addidtt aia^, 

fectt 0- humano corde yvUre Deumo 

Scititi 



tktttU AtA, }tj 

^ctti(et altirna (iMniam iaBamur in >»</!*, 
N 9Jlrac^i nen yUupermantt aura locU, 
^ub-jlus apud AthenaEom lib. i j . tigmentum hocridc^ , cuiut 
inarios proprer clegintiamhucconferrc nonpigeu 

i>e is^h r.^et 'sjyvn» ^T^.t^ofUi ^ei0tifi 

K-nuXt^uytitcuTtS (pic^vTtTVitvotrDVy 
^UpVi ^\ HSfH^ii. ZFCOS «.¥ K» 'i^ zsTt^u; 

ilm* ommum primtn yirbrumpinxityaui 
^latum Amorem finxit itKeraprtcri 
1 1 irundintifoliimjciihat pin^erel 
Mores nec iUe mrat^aut mentem Dti, 
Hec efl enim leuti^nec eTi ii qm celer 
hioTtJumf'. rentii auolet pracordin: 
CrJUKque ralde. quijit aU -ptftnt eif 
N«^4f tner^funt httCy qua ergo perferat? 
> Serpit humi.] Rcpugnatia runr^cjuibus fupcruacancam Amo* 
tiseiKcfoidoccti 

sictcdi ] Amorisc^citaS impdditam hominisrationcm ar- C^aUsAmit 
»uic : nec cnim modo tk^^W , Cc<i & •n^pXoTnCe? VfAiy . Thcocri- •"''' 
tus Idyll.t o. TvtpKot; $•' isKeiuTci 75^57^,«^«;^ et(PfontT(^ 
\fcin'. hoc cft , c^cus non foliim Plutus, yeiumcaam dclirus 
Amor. Properr. Eiei^idrum i« 

Antepedes c<fcU lucebatfemita nohiii 
^cilicet infano nemo in amore videt, 
Ouidius cpirtolis: — ^mddeceatnonvidetyilnsamani. 

t<enia.] yktarum eitrenlicas,& pro tora vittafumuuraliquGii 
ttcsfificrpropannicuIo,quo velanturocali Cupidinis,accipe. 

fa^itttferttm ^uilumme.] Abfurdum aliud pcrcoUationem dif^ 
ilmi ium. 
I^«e»« «"y?. ] ab cffedis.vt iam (li<5^um cft. 

tumidn Saiadum.] Naiades aquarum Dcc,pcrc|tias hic caftas N^iadn^uUk 
tc pudicas puellas matronasque poilis intelligcre. Qup rcfc- 
tcndum videtur illud Meleagri: 

ilit)ii'if6j;; htfU. Tiii[i ro ^t«»; «r vaXtt^TT»^ 

If^Ttethtf t\flt6i'Qut,7Ttift.fl.Kt hii)ii'if*>si • 



^tS ANDKEAE AtClATI 

^vf^ ^\i (As^ KT*»? a^ O^ yhxiin^l^ ^cu/einc 

S^uHi ^mori JittM. qutd tum\ft taltu njdrens 
ConcjueTiir? atque iteritm tatia,ftuiti Amcr} 
Hin.irumpuer htc conuicia rnht, & ipfis 

Gaudet,^ infultat ittrgiaft qua loquor. 
c/fft eoodmiror^gluuco l^enui edtta ponto 
Qutflammam ex-ynda progentrajje potes} 
i^ttunetantii.] Haclenusreturatiohjitveterurh de Amore 
cominentationum, tandcraque veram Amorisdeicriptioneni 
vhimo perftringit difticho. 

lucundm lahor tTi ^ lafciua.] Libidinis & obfc^enae volnptatis 
adum fignificar ; cuius lchemaeft malum Puuicum in nigra 
(cutiplaniric^quasrcprccfenrant fimilirudinequadam (exusv- 
triufq j ^tj77x«ft(5^«: Punicum quidem dulci iaporcjfed ama- 
rocortice,mihiref'errepoteft }}^v«i»y^«;xcJ7ny,£9v. Nigra plani- 
tiescaecitatem & caliginem , quibus irrpHcantur qui turpire? 
amanr.Casterumvirdodlusquifpiamair, hicglandefignificari 
partem oblcenamgeniraIium,quam Corne). Celfus, Arift. & 
GalenusBalanon appellant , qnodglandcm (ignificai : cft^^utf 
tirilis penis prior pars, qu£E Latinis eft mcntula. 




iaoi>lij:] 



ii^B|.EMAfA. 

tn obliuioncm patrise. 
£mbl£ma cxiiii* 



3»? 




• • ?sff 



'AMDVpvM mtjfapitmydhlitus^tttorum, 

Ouos tibifeufinguiSifiueparauit awor; 
[omam hahitas , nec cura domumfiibtt vUa rcuerti^ 

AeterriA tamum te capit vrbis honos. 
u Ithacumpr^miffa manus dulcedtnelott 

Liquerat & patriamjiquerat atque ducem. 

K jt Inimc mihi dubium eft , Alciattim id Emblcma cum fypiu^/cii 
|\/l fcriberet , habuiiTe inmanibus Ammianum Marcelli- "t'»^/<w«^ 
utn, 6c tumaJeumrefpexifre locumquieftlib.14. quemin- 
Jgrum apponam, & dcinde fentetiam explanabo. Verb» iraq; 
b i AmiQiaoi 



tumqut Urti 



•bltli. 



M* . . AKORIAE XtCtATI 

Ammiani funt hajc: I llud autem non dubitatur ,qo6J cuift el 

ict aiiquando virtutum omnium d jmiciliura Roma,ingenuos 

aduc;naspleiic)ucr no'oilium , vt Homenci baccarumfuauitate 

ioto^^ha^i, hurnanitatis muhiformibus officiisrcientabant. £| 

hatcquiil^ ille. In eos qui patriam obliuionc delct,in alioquo 

^«Jm/iolo r:tcnti, & fortuna quadS bcnigniore lacVati, torqnei 

Ajciacus.Notinimacit illa Teucri ycx apud CiceroneTu/c.y 

Pairia efi vbicuraquc cft bcne . tum enim /el maxime patriani 

ipfun.q jc naralc folum tradcrc folcmus obliuionij ciim alicns 

regio mcliorem nobis & laiiriorcm conditicncm fuppetJitat 

Sed certehocpotillirrumineoG torquciur,quicumadampl 

^«» ^ykfKw aliquem dignitatis gradum oerucncVint jfui fucrumque ini- 

memores fadi, tumidas attollunt vcrtice criOas, vt iis nihil ia- 

tolerabiiiusc/rcpoffit,neo^ueafperius3 quippequincc dcpa 

lentibns, necdeamicisampliuscogitcnt: es quo per/picuun 

iitjquamdefipi2nt,quamquc vecordcsij fint, cumnonintcllj 

gant lcuifiiiraocafa fc poflc deturbati : quamquc temcrariji 

iaftabilesfortunajfiuxus &refluxus. AcOratorem audiami| 

licct : Si qaam virtutis prorftaniiara , aut ingenij , aut fonuni 

fplendorera fumus confecuti,eam nonrisimpcrtirceftopus,j 

cum proximiscommunicemus: vt fi parentibus nati fimnshq 

mili &obxcuro loco,fipropinquos habcamus imbccilliore 

Yel animo vel fortuna,cornm augeamus opcs,ci:quc honorif 

^us &:digQitati: vtin fabulis,qui aliquandoproptcrignorai^ 

tiam ftirpis & gcncris in famulatu fuerinc: cum cogniti funt,^ 

aut DeoTum aut Rcgum filij inucnti,retinent tamen chariri 

tcm in paftores.quos patres per muUos annos cffc dnxerunt, 

Quos ttbi] Duo hic am.icorum gcnera notar } vnum cornij 

qui fan^uinis coniundionc.altcrum qui vcl vicinitate, vcl fH 

diisquibufdam paribus,vcl commercioaliquo^m vfu vit?^^ 

conhictudineamicitianobiicum iundi funt. 

Pomam babitoi.] Potcft hoc inteliigi ly nccdochic6s,pro qi^ 
uis vrbecelebri. 

ty^ffwMTrtM.] Vrbsi|9eT*l|o;t;i)»Roma,ytoIim AthcnacJS 
& Aicxandria w<j?./y,qu6d caetcris exccllerenr. quod viditM 
gius Mi^cellan. Iib.4. cap. 6. Allufit autem ad prifcorum Ri 
manorum opinioncm ,qui Romam & Romanura imperin 
femperduraturumcredcbant. Hincilludeftlouisapud Vi» 
Vcncri perpctuum imperium polliccntis: 
Hu f^o nec mw mHmint($cm^9ra^M9f 



iJueaniic»' 



JtomayVrh 
fer exultefP' 
tiara. 



•S.tem*Rf 
4B^ 



CMBIEMATA. }ff 

Imfnrtum (ine fine dtdi. E t A u (b n iusi 
1^10(4 dterrM nefmt iibitemfora Kom<. 
Idcm^ue : 

yrbii ah attrn^e dtduSlamrege Qutrlno. 
Scd praecer hac , placct etiam quae lecjuuntur addcrc, philolo- RofM(tn4 vrSk 
gorum gratia.Ammianus Marcellinus lib. 1 5 .Tamcn audori - '%'<• 
late q ua potiorcs actcrnac vrbis Epifcopi,firmari defiderio nite- 
baturardenti.IdemIib.i^.Etvrbistcmplorum,forumqaePa-« 
cis,& Pompeij theatnim, & Odaeumj& (ladium, aiiaqueir.ter 
hxc decora vrbis actcrnaj. Idem lib. i <;.DifficuIt.itcm aduenta- 
tisinopiae frumctorum vrbs verebaturjEterna.Idem Ammian. 
lib.i^.RomaingrelTuSjimperij virtutumq; omniumIarem.&: 
lib. 1 7. Si ablatum vno tcmplo miraculum Roms iacraret , id 
cft in templo mundi totius,&c. Ncc di/Timile cft quod ait CaC- 
:fiodorus Iib. i. Variar.epift. 3 z. Roma materomniuni dignita- 
tum.&epirt. J9. Romacloquentijc fccundamater, virtutum 
bmuium lati/limumtemplum,&c. Facilehicpratcrmitroquae 
aotat Alciatusipfe CommentarioDe verb.lignific.ad 1.8 7. 

Ithacum frxmlffa mantn.] id eft, multitudo VlyiTic /bciorum, 
^uosexplorarum mifcratin Lotophagorum patriara. 

dulcedine loti,] Homcrus Odyft5>-aic> VlyHis focios, dulcl Letm^to^ 
juadam guftata loto, reliqua ncglexifre , ac praefenti voluptatc tofhagt quid* 
Hclinitos nolui/Tc ad nauim redirc,ni(i verberibus adados. Po- 
ficus Hccaclidcs ait,ab Homero voluptatcm defignari per Lo- 
l^ophagorum regionem , quae volupras pofitaefTetin eare pcr- 
rucndaquaedulcifrimaputaretur. iihi>it titt to ^aro^uy^v ;^<ii- 
lot }fvm yios^yov ecmXeiv^eo;, nt cJ^vos-iu^ lyx^Teits TmfiTisskjrt, 
'.cge Prouerb.Lotum guftare. De Lotophagi» Strabo libro 1 7, 
Min.hbi j.c. ly.Hancfabulam pleriqueconuertunt involu- 
>tuofos, &Iibidinc pruricnteis,quiguftatofemeldn!cibIan- 
oquc turpium voluptacum veneno,ab eo non fere abftineanr. 
-ucianus Dc mcrcedc coadu<^is . Mcraiait & Dio Chryfoft, 
:)«t.35. 



b j Sfrcncs^ 



I 



m 



ANPHEAE AtC^ATf 

Sirenes. 
Emblema cxv. 







Abs QV.E alts volucres^&cmihusabfquepuellaSi 

RoUyq abfque (37- pifce$,qu'i tamen ore cananty 
Quis putat effe vllos} tungi hac Natura negautt, 

Strenesjierifed potmffedocent. 
lUicmm esl mulier qu& in pifcem definit atruMp 

Plurima qupd fecum monRra Itbido vehit, 
4jpeclu,verbiSjanimi candore trahuntur, 

Parthenope, Ligia, Leucoftaij^ vin. 
fias Mufn, explm^ntyhai atquatludit Vlyfftt: 

SCiliceteftdQ^iscumniermicenihiU 



Elcf 



IMBLEMATA. 591 

ELcgans cfl Sirenum mythologia : hx fuenint Acheloi Sireneiqtu^ 
fluminis & Calliopes Nymphshliaj, cres nimirum , Par- 
thenopc , Ligia, & Leucofia. Virginea facic funt , & in pifcem 
deHnunr. alij volucrescasfaciunt. Ciim littus Sicaluminco- 
Icrcnr,nautaspraetereuntes,cantus&vocis amocnitate pelli- 
ciebanr , pclledtos (bpiebant , (bpitos dsmerc^ebant , & ^of^ica 
iJcuorabjnt. Vjylfes ciim jllac libi practereundumcffet, 

IUshU cerafociorum calUdui attres, 

^yftcjHef^<n vtnclh {fr^bitit tpfe wantn. 

Tranftlmt fcopuloi &> tnhofpitalttoraclaffi'. 
IlUpr^cipites defiluerefreto. 

Sic hlaiidxi ■vocnque notM,^ carmina yjcit 5 
Sictartdemexttiomonflracanora dedit. 
Homcrus Odylf.At.idpertradat. Meminit&Plato in Phar- ^tdperSi* 
dro. Virgil. Aeneid.5. & ^.Metamorph. Ouid. Sirenesautem ^'"'" ^"^*^ 
aues fa()ulofas eife putat Plinius lib. i o.cap.^y, cui (ane aducr- ^*" "'^' 
ianturTheodorusGaza& Trapezuntius ,quiSirencsin mari ' 
fcvidilfe affirmanr. Reuera meretricesfuerc , vttraduntS "- 
uius & Paiazphatus , qure quia tranfeuntes-deduccrent ad ege- 
ftatem, his fidae funt inferre naufragia. Ad hanc fabulam allu- 
<JcnsD.Hieronymus,ait in Epiftolaquada: Etnos ad patriam 
feftinantes, mornferos Sirenum cantus furdadebemus aure 
tranfire. qub fpedac illud Socraticum , ^naa-a^ (nipiivoei rus 
ttilioi? Tnx.fiX^etyrcy (WiuhvTti rKi a/piri^iy l^iv aicarip Tmrfi^w. Vo- 
luptatesoportetprqteriretamqulm Sireneseum qui virtutcm 
vt patriam intueri percupit. Caeterum in VlynTe typum Ca- vlyfes,fipie»* 
pientia: obferuamus, qui & fuos auocat aturpi voluptatum tutma^o, 
commercio, & ipfe (ibicandem Icgem imponit. Cicero 5. De 
finibuSjpauIo aliterenarrat. ficenim: Mihiquidcm Home- 
rushuiufmodiquic^dam vidilfevidetur in iisqua^de Sircnum 
cantibus finxerit. Nequc enim vocum fuauitate vidcntur, auc 
nouicatequaJam,&variet3tecantandireuoca.ccos folitx,qui 
•praeteruehebantur:fedquiamu!ta{cfcircprofitebantur,vtho- 
mincsadcarum faxa difcendi cupiditate adh?:rcfcerent. Mi- 
rum fanc cur hic Cicero rer Sircnuni cantus liil ab Homero fi- 
gnificari dicat, quam difcendi ftudium,& fcicndi voluprarem; 
ciim Vlynesne Sircnumcantibuscaperetur ,li(?arirevo!uerit: 
tjuodnonfeciffer, nili infigncmquandam calamitatem & tur- 
pitudinemabeisfibi fuisqueimporratum iricognouiflet. Ho- 
nriusEpift.i.devoluptateturpiintellekit:' 

b 4 Sirenum 



|9& AKPREAE ALCfATX 

Sirenum veceSf^ Circ<epo(Hla noTii.^c. 
Dc Sirenum fabuia poft Platonem quidfentiat Plutarchus, fe* 
peteex SympoL^.quapftione 14. Aiiotorfit &Xenophon z, 
>sJnif*i/>j^. Lege Lucianum CommeuiariQdc raltaticnc:& Pro* 
Ucrb.Ccramauiibusobdis. 

^bfijue alti yolucres.] Eadcm dcfcriptio , qualis fuit in fupc* 
riori Erpbl^mace de homineanguJpede,idquc aenigmatico*. 
)>fiili(r,iUkiii. lUtciumeJimulier.] abilhcicndo,qu6d blanditjis Uiiciat. 

qu€tn^tfcem.] Ablurdymeft.quoailuditadilludHoratij: 
-: — >t furpiteratrum 
Tjefmat in ptfcem muUerformrf^fuperne. 
^ifdtqwdd- Perpircemmolimes&voluptasplcrumc^ueinrclligitur. Vi<!e 
U^orifof, Lucianum DcSyria Dea.vbimulicremluperntmcaudampi» 
icis definentem vifam fuiire ait. 

Plurimaquqc{fecm.] Quamplurimas certecalamitatcscxlif 
Tresadvolu. bidinc proticilci nemo nelcit: tamcn eius tres funt praecipuae il- 
ftattmtUect. l-cebrac. (iquidvmautvirujautcaptUjautcommerciocapiun-* 
iM j&intuipisamorispedicasillaqucaotux humaniammi,vp 
moxdicemus. 
Vi^, amatu Aj}>«c}u,] vifu caufTaturamor. Hinc illud Propcrtij vulgaul» 
tPtfim» fimum: Stnefcu^ocuUfunttnamoreduces. 

Pindarus formam amoris prarconcm S.Ncm, 

O veneiandapu!chntudo,Venerisprxco,&c, 
Theociitus, asiS^ov^iiiiuMiVti. 
cjuod MaroEcloga S.dcei^acmulatus? 

\t yidiyft l>erij, \t me mMm ahfttUt errtr, 
Ouidius item in epirtoiis: 

Tunc ego te ridf, tunc expifcire ^«»i ejfei', 

\llafutt menthptima ruin4 me£. 

Ztudtdrperlj^necnotuignibmarfi. 

App.Iib. I o. Caujfa omnis & origo praefentis doIorIs,& cft m€* 

delaip(aj&falusvmca,mihitute ipfccs. Ipdcnim tuipcuU 

per meos oculos ad intim^ delapfi pfaccordia.mcis mcdullis a» 

iJmoritvut' ccrrimucomoucntincedium. Platoamoris vulneraradjosellc 

marxomiis, quofdamait teni^ifi^mos,qni exiiwmocordisexpirant,vbivi- 

talis(anguisdulcifnmus&c3lidillimusfcdemhabct, viaq; fibi 

peroculos patcfada, fubindeperamartisoculosillapfi adinr- 

timumeiuscor penetraRt, Seneca Dcrcmediis fortuitorum; 

y Won iwielligis paitf IR iutipcccug ciTc CffcitfHcro. fiinc oculi 

adultc* 



CMSISMATA. |9| 

arlultrrium moflrant, hincinceftura: hincdomum C[mm con- 
cupifcarjhinc vrbem & mala omnia.Ccnc oculi tunc irrtan.e- 
tavitiorumjduceiquefcelerum. Ex Plutarchorekruirillud^ 
Sxobxo M Xeyv r^ »«e»v«f : formotos intucn iucundiflimum: 
tangereautem 6c tradare (ine periculo nonlicet. 1 mo, vtXc-^ 
nophon doctt, quiignem tangunc,vruntur dumtaxat: fbrmofi 
vero, quamquam proculdiflcnc ,incendunttamtn. Efrcnun 
TifuSjincitandi amorisoccaiio. Graecaitalonant: Tks; >(siXiis epcif 
fiit 'fynrtfTisziTtVjU-^ei^ ^f y^ A«ioe»» cincuici^otwoi. yAVscv ^\ais 

■»erbh.'\ Ec verba cene non miaorem vim habcntad pelli- ^*"** "/~** 
ciendosanimosquamocu!i:imo veiomaiorem plerumque, ft„^ 

eandore.] eloquentia compraornataque,quavel perrinacif- 
(Imijvel etum maxime refradlarij molliri,& in aiiam peuc for- 
piammutariqueunt. Velcandcr hic pio pulphriiudincvfur^ 
patur,vtapud Propertiumin i, 

JNec Phrypumfdlfotraxit candoremaritum 
hueClacxterntitd^fodamiarotU. 

farthenope.] Trium Sirenum nomin.anon temere imponta '^'^ ^*^'" 
fiint. TrwfS^irC^virginemfbnat: Ligia,nonahcando,vt putatn y^^jg'^^^^ 
nonnuUj, ncqueab illiciendo, (cd a Grxco A/v«<j>', quod cano" 
tum fon^t r aut Xtytuf, dulciter, quod ad feimonis & collcquij 
referturillicium:Leuco(ia, aA<jCxfl»,album,3baIbedine,qu£e 
jn fui admirationem rapit , mentisque oculos quafi fafcino ali- 
quo decipit. Ea enim figni ficatur verborum ornatus. 

//^MMw/ifjf/^/Kmdnt.JPerMufasintelljge Iitcratos,quicum ^MufsSiff 
voIupratibuscorporisnihilhabcntcommercij:pra;cipuumau- "^ f^fl**'^ 
temlibidinisantid^tumeitliterarumlludium.Hucporrolicet * 
sul.icere fabulam Gra:corum fcholiaftum pci;ticam (atis vulga* 
tam.Suafit aliquando luno Sirenibus, voce & cantus iuauitate 
plusaEquotumcrcetibus,vtMufasadfanendumprouccaret,& 
cas vinccre niteietur.M u'e vcrp conditionc,vbi aliquatum c5' 
ccrtailcnt, no rccufanres, facili negotio dviiis vidoriam reiule- 
runt. N6 enim miru cuiqua videri debetjfi tam facile vicerinr. 
Quis verofuaue & naiiuiim Mufarum modulucumcoblado 
quid.Cjfcd faliaci & captiofb Sirenii cantu CGpa:ctj iVluf^ igitur 
plumasSirenibusauul{eriit,quibusfibicorona.sconfeceruntia 
vidoriaeiignum.MythoIogi perSircncs,fophii\iccn: per Mu- ^ 
.fesjfglidsjn &cxprciram fapieniiamvolunt intclligi : pluinsr. 



S9A ANDRIAE ALCIATI 

f:n^ta. ^unt ricticula corum qui adumbi ata , non vcra faprentia 
ic?coitcntanc:cicquibusdodilapientesqi virifacillimetrium- 
phant. Hoc vercrum figmentum Thcodorctus Dccurandis 
iinEcsai][edionibus,rtaumiDitiolib 8. atti^it,cum aitcx Py- 
•thairora: lentcnca , aut cotum certc qui cius viiam fcriptis tia- 
<}id?funt,clie Mu as Sircnibus prarferendas. 
*p-rf^oMff<» ItMatjueiU^Mi.] Antidotum cft alterum in Amorcm, nimi- 
eifertadamo- lum pcrc^.ainatio. Ouid.i c.Metamorph. 
rtm (Ucbua- /,rf Uhitptecul hinc f^atrLe^-^e reliiKjuerefines, 

*"' Dnm ceivu effugtam: rettnet maiui ardor amanttm^ 

Id f ero fua.iet apcrtiirs i .De remedio: 

T« tAntitm qHamHiAJirrnn rettnebere >iricli»f 

I proculy ^ /o«^4» carperef^erge yiM. 
Tempara nec numera,nec crebro refpice Remim: 
Stdfuge, tuttci adhttc PartJystt ah hojiefuga eH, 
liemltbroz. 

Ai-tfiat amor te&ttt yft non ab amante recedad^ 

Turbaqne in hoc omnes in^eniofa fumtu; 
Prtximtt* a teiHi ;(»/ib defenditur egre: 

Vtile finttimti abjlinutjfe locn. 
^mfacile efutienspoftta retinebere menfa^ 
Et multamfahem incitat •pndaftim, 
SciliceteTidoilu.] Epimyciiioneft : c]u6 rcfcrendiim vidctur 
lcpiditlimum Piatonistetraftichon,vt habet Laercius: 

TtbtetT^.r, TOtipqrvt^utviipotshKrBfiM, 
^itiuia-eu 7T9TI xyz5-g/<v, «p« ru. <Z€)^i»A«t mP7«, 

iiujf ^' iSTri^Teu t5v to 7nxiff[aQ^ot. id efl", 
Jltc yent4» ad Mufas; V^enerem exhorrefciie N^njplfXl 

Intnn arr»attn aut A mor tnftlict. 
CuicontralAuftyVerha htc a^i^edtcito Marti'. 
f_yfhoer huc ad noi non volat ille puer. 
Idcmnniumetum rradat Lucianusin DialogisDeorum.quod 
cofoe^^atjVtfignificctur, dactos,& lahoriolaftudiorum molc 
pre{Tos,!tult.^amore non corripi:quod accidere folet iis qui otio 
lc^tnrpi dedant, laho-emqiichoneftumrcfugiunr.quod Ci- 
ccro PioCdcliopluribu«:verbisextu!it:Scitotc ludices,inquir, 
cas cupiditates , quac obiiciuntur Caclio , atque haec ftidia , dc 
c]uiousdirputo,non faciic incckicm homineeirepone . Fieri 
cnim non potcft, vt animus libidinidcdicus,amorc, dcfiderio, 

cupiditatc 



ZMBLEMATA. |9| 

cupiditatc faepc nimia,copia, inopia etiam nonnumquam im- 
pcditus jhoccjuicauidell quodnos facimus indicendo, non 
modoagendojverum ctiam cogitandOjpofTu fuftmere.An vos 
aliam cauflam q{(^£ vllam putatis , cur in tantispracmiis e.'oc)uc- 
tiaCjtantavoluptatedicendi, tanta laudcjtantagloria.tanto ho- 
norCjtam pauci fintjfemper^ue fuerint, qui in hoc laborc ver- 
fentur? Omittendacruntomnes voluptates,relinquendaftudia 
delediationis , ludus , iocus , conuiuium , fermo etiam pene o- 
mnium familiarium dcfcrcndus ; qua? res in hoc genere homi- 
pes alaborc ftudioque dicendi deterrct,nonqu6autingenia 
dcficiant,autdo<fVrina puerili"?. 

Sciltcet eU doCln.] CarmenTheocriticfter Eidyllio^. 

Sii%ci, <j'o3-«» if^h iJtoxmKpiXou . 'ougyj cfuTou 

^%V(ni,roig *'!,'» tj Tn-nS h'.>^ncT xift^gk, id efl, 

'HequereffuhitumlemtiieU^neqveapbui 

Vhrei {ta dulcei) qua miU mufe cImt^ [fnnt.jquos enim aj^iciedt 

ExJnUrant, eoifuapoticntncnl^oterttfafcinarc Circe, 




Senex 



t»* 



ANDREAZ ALCIATI 

Sencx puellam amans. 



Em 



BLEMA CZVZ. 




D V M Sophocles{qumuii affe^Adtate) fene^am 
A qudhti Archippen adfua vota trahity 

AUicit &pretio,tultt agreinfana iuuentus 
Ob z^eluWi c^ tali carmine vtrumque notat: 

mo^ua vt in tumulis ^fuper vtj^ cadauera bubo, 
Talis apud Sophccleni no^ra pueUafedet. 

VVIeo apud nollratcs ia6latur,viria quatdam cflc,qux Dc* 
& Natur? repugnam.hominibusque vald^difpliccntrni» 
mirum adolefccntis ignauia,inopis rupcrbia,& fenis iam capu- 
ikfumjhtts, Jaris libido intcmpcfliua. tum enim vel maximc ^U •Tnti^i •« 
^c^mf ,cumvitiisplul^uam iuucmlibiu iatcmpcfliue dcle- 



tVtittUATJk'. $97 

ftamur. Qttantocnimquisxtatcproucftiorcftjtant^avolu- 
ptatum corporistitillationibus rcmoiiot clfcdcbet. Cictroin 
Catoncmaiorc : Atnonefl Yoluptatum tantaquafi titillatioiu 
fcnibus, credo, fed nc dcfidctatio qaidc. Bcnc Sophoclcs, cum SenesfmtH 
cxeoquidani iam confcdla atatc quaercrct, vtercturnercbtis'"'''/''!^***** 
Vcnercis: Dij mcliora,inqurE:libcnterveroiftinctamquam ^' 
idomino agrclH& foriofoprorugi .cupidisenim rcrutalium 
odiofumcft&molcftum forrafTccaretc : fatiatisvero&cxple- 
tisiucudiuseftcarcre,quamffui, IdemretulitPlotarch.Com- 
metariowfgi (ptKo^sj^.KTieei,^. Valcr.Max.lib.^.Adidfacitlib.^. 
Epigrammat.Grarcorum infiitutum Philodcmi Poctejiam fe« 
jic(*lutecafli, quifatetur fccjoondam amori dedilTc operam, 
ficuti&3lios,lufifIcqae cumpcrtempus liceret: fcdtandcm 
taniric 2draonitu,grauioribnscuris& ftudiisincubuifrc. Mo- 
do, ir.qnit, reiiciatur amor : canus enim adcft pro nigrocapil- 
luSjtKt.iiisiara maturajnuncius: vbiludendi tempuseffct,lufi-. 
nius:cumautem nonamp!iusdatur,adineliorescurasprope- •* 

rcmus ticet. hadcnus illc. Et certe, dum intempcftiuos fcnum 
«]uorundam amorcs, & affcdumlibidinishuicatati planere* 
rugnantem aduertimus,facilc eft colligcre,vcriiTimue(rc quod 
tabctPiaL-tusinMcrcatorcr '^ 

•^lAbantiuuencs^ttfdemrctpittnturfenti. SenuMmm*^ 

lUife amant-.quod amantamatum yolnnt at^ue cognhum» ^thtmm* 

lU: rerofi amare ea >etate occeperintj multh infaniunt acrim* 
Tibullus Eleg.i.lib.i. 

Vidie^o qui iuuenum miftros lafjfet amores, 
PoTt Venerii >inclft fubdere coUafentm, 
tt fibi blanditiai tremula componere yece, 

Et mantbui canatfinnete t>elle tomas, 
Stare nec antefcres puduit^chareuebueU* 

^nctUam medto derinuiffe foro. 
"Hunc puerjhunc iuuenii turba circumTietit arSIa^ 
Drfpuit in moUes (ir fibtqutfcfue fwHt. 
locus cft elegans apud Piurarch.lib. contra.CoIoten, vbJ dcCct 
fcnibiis Vcnerem exercendam non e/fe: Minime fefcllerit, 
Epicururavoluptates corporis, tamquamEtcfias vent6s,vbi 
pcrucncrintad fuum incrementum , expirarc:quodincaufla 
«ft vt inquiratjVtrum fapiens SEtate decrepira, c)ui rcs V cnercas 
lJcqacarexcrccrc,conta(flu formofarum, &contrcdationead- 
kucgaudcat ; loDgealitcrfcnticns ^uam Sophocles,qui liben- 

seriiliocy 



95 8 ANDREAE AtCIATf 

ter iftinc , vt adomino agrefti & furiofo , fe profugiilc dicebat, 

6cd ciiin plerarqiievolupiatumiftarum feac(^ute clarcfcerc 

tjclir.mr,cuiT'que 

Cjtherea cantsfitperofa milites, 
multo potius debebanc bomines voluptuarij^mmi voluptatcs 
conquiiere,acvcIutcibariaqujenonpurrefcttnt,&incorrupta: 
durant.Etibidem : Obioie[o,intempeftiuo,turpi remediofa- 
tentarfe vti, ciim recorJaiionepriftinarum voluptatumfeipfi 
xecreant:& quia non fuppetuntrccentes,quibusvtiqueant,vc- 
teribi:si'lis,ideft mortuis&poItindis,aliasiammoribundas 
autenedas in carne,vc in frigido cinere,mouctaduerfahtc na- 
tura,ventiianiq;paulifperk)uendo: quippequiinanimonul- 
]am habeantdomcfticam voluptatem,dignam libero , condi- 
tam hilaritaie. hacc ille. Sane luuenalis in defcriptione Senc- 
dtutisoftendicfatJs,quamlitaliena Vcnusafenibus.Cateriim 
jquantum exhiftoriis deprehendipoteft, Sophocles Venercis 
rcbus raultum fuitaddidus, & iamgrandsuusTheorida mc- 
reLr.'cemdepcriir.Idemfcnexadmodum,Archippenadamauit 
fcorrum nobile,cuiusprioramafius,Smicrines nomine,aquo- 
dam rogJtu.<yquid ageret Archippe : refpondit , Velut nodua 
tumuloinfidrr. Athenofus D1pnofoph.Iib.-15.cap.11, 

quamuK ajfe^a .et4te.]id cft,quamquam iam icnex ciTct.Oui- 
diusrede; : 

TurffefenexmileSytuffiefenilUamer. 

infana imenti4«.] aut quod iuuenes acommcrcio ArchippW - 
auocarentur: aut id referas ad paederaftiam,qua notatus cft So- 
phocIes:ait Caelius, Athenaeuscap. 17. lib.ij. &Hieronym. 
Rhodius in hiftoricis Commcntanis meminit. 

Oo^^e/am.] zelotypiam. 

fuperytjicadauerabubo. ] Scnex morti proximus tainulam CX» 
pe<^atj iudem mox cadauer fucurus. 



inc^ 



£M BIEMATA. 

incolores. 



W 



Emblema civii. 







t t.N D E :.- ntdinitU e^puUmlc&lor : vtimur omnes 

Hoc habitUy tumulii chn damus inferias. 
! Atftnc€rfantmi,& memisfiola candidapurAi 

Hiuc findonfacris Imeagrata viris. 
l^osjperare docet viridis.Spes dicitm effe 

In viridi, quoties irrita retro cadtt, 
li? cupidisftauus cclor, e^ & amantthus aptus, 

Et fcortis\& queisfpesfuacertafutt' 
[ At ruber armatos equttes exornet amiiifiS; 

Indtcet ^ptieroserubuiffe pudor. 



CauUm 



400 AKDREAE ALCIAft 

C£ru!ettsnautas,& qui ule^uvates 

Anofiiti nimurelltgme petmtt, 
Vllia ftmt gtluis.naihu^ vellera hmhii: 

Qualta It^ntpedesftragula haberefolent* 
Quem cura ingentes mictant vel z.elus amoriSn^ 

Creiitur htcfulua non male veftetegi. 
SMfquiifortefua contenttis, ianthtnageftet: 

Tortund diquantmis tadia cjuij^ferat» 
Vt varia eU natiira colprthm ingtgnendiSi 

St- aliis aUud:fedfua cuique plucent. 



/ 



c 



Olor^^s &cort]m {lifferenti.Thonminimumfoientanl< 

(iMhus t:c' V^ rncs noftrosafflcere,ob ean-.^ue rcm dodi & indodi w»* 

fxiniiistwr af- 5ii.:;^7w n quoE funt inaftimis.panim coloribusexprimut.Ho* 

ji.iiusa)iimi, j-un-. ratreu colorum tct (ignificationes effe pofIunt,quot funt 

homini:maff;iilus &fententia:. Quae tamcnquaadrafionent 

aiiquam propius acced unt,vel naruramrcrumexprefliusdc- 

ttkrumfijn- clarant, eopulcrioreshaberi debent:vtcumni2;rore vtimuriot 

Jicatmut mortuorum inferiis, albofe ad puritarem animi fignificadam* 

Viror, fpci nota,vt di(5lumcft. Auaris,amantibus, &id genu$ 

aliis , qui fpem pretio non emunt , rufus haud maie conuenit* 

Rubertummiiitum, tum pucroruili ,quosvcrecnndiamaxi- 

lae decet , ^mbolum elfe poterit : vt caeruleus nautarum : gil- 

uus & burihus, vilium, & eorU qui funt tenuisfortun«. Meti- 

eulofis d.Miiquc & ^eIotypis,qu6d animo fint perturbato , noa 

ma!^ fuluus rolor tribuitur : "ianthinus iis q ui fua forte contcn - 

ti viuunt. Colorum o£lo difFerentias explicac Alciatusinitio 

1. Parergon. 

W^w» Bm» Index mmJiitU pultm. "] N igro vel pnllo coIotc in pafcntalibus 

1«^, vtuntur. qucdcxhiltoriaThefeJprcdiiumnobiscft.Illccnim 

interfcfto Mino*auro eiirn rcdiret in patriam , nigfoquc vclo 

)crimprudenriam vterertir, pater Aegeushoc figno tinnquani 

[ugubri & funefto conftcrnatus ,quippequifiliuniejftin^um 

crrecfederetjfe in mare praecipitcm dedit. Q^em coloretti m?- 

fitvx & doloris notam habuilfe , fignificat Ouidius ejtul , fua 

calamitatis memor,fibrUm ab omni ornatu ablcgas liis vctbis: 

Infehx hahitum temporU hnitii hahe, 

Hts ttpwrpHrt9 irtUnt ya(iimfm9'. 

V^tne/l 



l 



N«» eTi conumkns luftibw tlle colot. ' 

Ker titului minto, nec cedro cliarta notettni 
forti4n<emernoremtedec€te[feme^. 
tumuhi ciim damus i>iferiai. ] cum moriuos fcpulchro rtian Ja- '"/«'"<* 
tnus.Inferiae(acrificiafucre,quaeDiisinferisroluiciicebanrur. 
&,lnfcrias facere.cft morruorum animas facrificiis pla€are,Ycl 
iuftadefundis perfoluerc.Virgil.in 9. 

^^bfenttfeTatinferid«,deceret(jHefei>ulcJ)r0. 
tdcm 4.Georg. 

InfertM Orpheimittit, lucumquereuipti 
CatuUus: 

Multai per getites ^ multaper teejuora ye^Htf 
.Aduemo miferas frateradinferias. 
&deinde: 

Nunc tamen interea prtfco eju£ more parentutit 
TraditafunttrtTtesmuneraadinferias. 
Tradit Seruius morem fuiffe in fepulchris virorum forriUltl 
taptiuos ilecari, Quod poftquam crudelenimium vifumcft, 
placuir gladiatorcsantc fepulchradimicare, qui abuftisbu- G^^t^i^oru^ ^ 
ftuarij didi (imt. Eorum ii fortecopianon fuirter,ianiantejyfc- ^J^J^*^**^ ***** 
ttnnx genas fuas efFundebant fanguinem. De hoc I nferiarum 
iiomine nonnihil Gellius i ^cap^S Contta tamen, quod prae- 
rermifTum nolim,Plutarch. libro Quxlhonum Romanarum, 
qua:rit quamobcauiTammulieres in luiluveftibus albis vte- tnluBut]it$ 
Irentur^qaodfadumabiisputacexcmplo MaCTorumjquiad-^"^'^"^'""** 
uerfuuenebrasipfumque Plutonem lucida &iliuftriveftcfefe "f^^ *''*' 
obtegunt:vtc|;defunclicad3ueralboamidutegirur,(icpurant 
Kquumeffeamicosac familiares veftiri.Atin luflu yilia maxi- 
! me conuenireputant :quzEautem colorealiquotindlafunt& 
I fufFa'a , luxum arguunt , & fuperfluarum rerum apparatum« 
1 Ciim itaque folum album (incerum flt, minime mixtum, pu- 
rnm,&tin6tura nonimitabile,optime purantii.co lenirequi 
fepultur:rcommirtuntur.Proinde& SocratcsfcribicjArdsvc- 
' ftcsalbasin vfu efTedum !ugenr,qu2Eea[:dem fintaquaelutae» 

Atftncerianimi.] A-bed \puritatis,fidei, caftimoniaE|tntegfi- >Jlh6rkf!yi^ 
tatis,&aliarnm jcnerisciufdem virtutum nota,ideoqUe reli--^*^**"""» 
gioniaccommoda. Cic.i. Dclegib. Coloralbus pr^cipUedc- 
coru<; Deo eft,C'jm in caereri'; , tum maiimc in rcxtili . Plutar- 
chus lib. De Ifide & Ofiride,quafric cainam cnr SncerdotcS 
Umcis uatum veftibus vteremur. Id cjuidcm fadtum aic,qu64 

( immol* 



4dl ANDREAB AtClATT 

immorialibus Diisomnia piira, munda^^ucconucninnt. No« 
enimfascft (aic Platojpuia Dcorum numinacontaminaiis& 
impuiisrebiiscoli. Iraq.jcum linum maximcpurum fiat, fuqi 
adelucndumexpedinftimum , (acrificis, & Dciim cultoribus 
prar Caetcris conucnire ccnfuerunt. Piciius 4C. Hicroglyph, 
merhinic,& Alcxanderab Alexand. cap.i 7.1ib.4. 
ftnd«».] Vcflisaiba,veiami(ftuse lino Acgyptiaco. 
Vlrer,Sfa Nof/perare. \ Spcicoloreft viridis, ciuodomniafpcduceTcr- 

ft'*' nent. Vtcnim cdm virefcunt legcics& aiborcs,abc:srru(Sium 

cxpedamus: fittamtn interdum ealpesirrita,fallax,&iaul- 
liusomnino frugi-^. Ouid. 

Falittnr auguriojjies bonaftpefMo, 
& Plautus: 

Egofio ejuijperduerintf/pem decepifft muUdS. 

TloHm etlor, t7i cuptdnjlauua.] Auans , amantibus , & iis qui merctriciM 

qmrumfit. attcs fcdiantur ,non ma!ec|uadrabiccolorflauus ,c]ui txalbo, 

rufo & viridi concretus cft , qualis eft color mcllis , auri & ari- 

{larum. Auari^ cjuidtm.qui Ipcm prctio non emunt , cvim fins 

coloiisflaui, ob infatiabilem habendicupiditatem: Amanti- 

bus, obflauedinem contradlam cxamoris atfedlu ,licetintei- 

dum propter conceptam in animo fpem , vireant : Scortisde- 

nique.&turpium YoIuptatumfe6latoribus,quipracientisopi- 

nione boni ducuntur. 

Ad^ruMtM, t^t rnber armato^.] Rubormilitum eft :drdorcmenim bel- 

licum,cardem &ffrociamiacitcarguit. Apud Poenos incaftris 

Annibalisrubesm veflem Ducistabcrnaculoprotentam, vta- 

Jiispurpuram,indiciumfuiirecertaminisproditum€ft,quovi- 

fomi!e<;ad pugnam fcaccingeret, 

Tu>ftireus <•»- Indtcet ^ pueros. ] Purpureus color pudoris indicium. Hinc 

Ui\fjmbolMn prgetexta Roinanobpueios admoncbat vcrecundiam indidVij 

vtrtiWi/Lt, fadisqueferuandam. Notum cftCatc nisi!]ud,cumdiccret fi- 

bi m;?gis placerc adolefcentes qui rubcfcercnr.cjuam qui palle- 

fcercnt. E: Diogenes vercnti cuidam: Confidc filj,inquitihic 

cnim viitutis eft colcr. Legc Alexand.ab Alex. 2.C.19. 

Ctrulett» nautaa ] Seruiusin S.Aeneid. Caeruleuscolormaris 

cft,a cuius Dco ca uum conftat efle inuentum. 

BpyUti Vilia funt gtluii.] Tenuis fortunae homines dcccntvilia , vt 

^tiuM, byrrhum fiue rufum giluum fine mchnum.de quibus Gcllius 

cap.vlt.lib. 1 3, . Cx\. R hodig. 11. c. 3 1. Akxand.ab Alexand.lib. 

i.cap.<?.& Caidanus dc leruni vaiiet.i ^.c.67. 

Qutm 



«MfiLEMAtA. 40| 

<^«m f«r<.] iTlcticuloris, zelotypiSj&iisquiomnino func 
pcrcurbati,fu;uusamiclusex viiidi &:rufopermixtusc6petit. 

li^mpecles.] Hi funtreili<;eriquidam Monachi, quiexmlli- Ligni^tdesqttL 
tutofcuerioie ligucis calcibus vtuntur,autpotiusfoleisqui- 
bufHam efubcrc vellif^no. Pro vefte ,palliacinericiagerunc, 
co colore^q uo vilia rufticorum faga qui caminos emundant. 

Q«//^«MJwrie.] violaceus adeos pertinet,qui fuacotenti forte VfUctutt»» 
▼iuuntjvcl etiam fortunxIudibriapronihiIoducunt:cosenini ^"^' 
affedus violiE & rofe fignificare polUint. U y^ utjn' 

Vt varU esl natura.] Verba func ipfius Alciatiex i. Parerg. 
cap.i.Colorum omnesappellationesLatineexprenimoikn- 
dcre vix quifquam pofTit. tam enim hac in re varia natura c[\, 
vtquod inaliispieriique accidic, rerum raultitudo vocabula 
fuperct. 

fedfua CHiqite{)Ueent. ] Homerus, }i».a ^p' ««ve/? >^^*. S uura 
cnimcuiqiie pulchrum, aic Cic. & fcfercshabet,tctuadd«* 
ftaatjmcmca. Virgil. Irahhfua ^uem^ne yolu^tni* 




« 0. 



Vircucl 



404 



ANOR£AE AICIATI 

Virtuti fonunacomcs. 

Emblema CXVIII. 





A N G V I B V s implkitis,gewtnis caduceus alit 

Inter Amalthe^ cornua recius adefi. 
Trudentcsfic mente vtros.fandic^ peritos 

Indicat.rt rerum copia multa beet. ^^ 

HOc ipfiflimum fuilfe Alciari fymbolum rcfcrt Pairftwj 
louius , lepidoco libro, quem fcripfir lingua fua vernaH 
culaDenotisarmorum &amoris. Quod rchemac]uam belW 
Alciatoconuenerir, racilepofTunt inrcIligere.,c]uieiusprudenJ 
tiam iuris &cIoquentiam ,qua ca^teris excenuit, vnafccuiill 
rcputant. Id cnim iludium, ea^ue facultas ciFccit , vt magDOi 1 

hono< 



EMBLEMATA. 405 

hoiiores &Koneftas opes advita: praefidium fibi compararic. 
Idem louius me docet eodem diaIogo,fymboIum hoc, V i r» 
TVTiroRTVNA coMES, fuiirc vfurpatum antcabla- ' 
fbne Maino nobili lurirconfulto : cjuo^fua fe virtute ac ftudjo, 
Jautam forttmamefTeconfecutumollendebar. SedidEmble- 
ina piacet ad quo(cumque dodos & fapientes homines tranf. 
ferre. Hisfymbolis,virganempeMercurialicaduceo,duobus 
interfeconnexis (crpentibuSj&duplicicopiaecornu fignifica- 
tur, homines fapientia & eloc]uentia praEditos,rerum cmnium 
abundantiam facilc confequi. Quofpeilat Ariftotelicum jl- 
lud, Diuitem fiveliteirepolfe ,qui(apientia fueritexcultus. 
quodquidemfymbolahaec taciceindicant. Nam caduceusdi- Ca^eus. 
fciplinac, eloquentia^, fapientiic, fed & felicitatis notam habet, 
tefte Pieriolib.i ^.Defacris Aegyptiorumliteris. Cornu vcro ^njalthcM 
Amaltheae,rerufn omnium abundantia eft. Hincapud Stobeii '■'"'"'*' 
Hippodamus Thurius ciuitatem bonis legibus conftitutam, 
cornu AmakheiE appellat : quandoquidcm bona ingcnia eius 
beneficio profedum capiant,tum mores,ftudia legesque fiant 
optima?,item rationes redae & aequae, pieias, fandtiraonia, re»^ 
ucrentia. Enimuero 

i^ipjuis Palladias totU quinquatrihiM artes 
^mit^f^ Aonij poculafacra iugi^ 

Huic nil deejje poteSi , huncpleno copia (ornu 
- Imperat^ttalicaconditione frui. 
Abhacfententianonmu]tumabfceftitSocrates:To^ A'^X- 

I i^yecriw c^ffvif^ivi^- ZoTfUi t^ii ci TTif v.i^rx «v«< v^ ru 'ofj(£(ct^6Tt 
e^rviyiUBytoi tuvtu tvi^v a)* ^^etcMt •^fACi). ^i» ^i^inc uvr^ena-u-' 
[ yvTvcf ,'«^rt uynB^os ^uif/.i)Vy y^ it uyxS-i) tu;^. id eft, Amalrheaj 
I cornu fic interpietabatur:eum quidemfignificarequi mini- 
me fit diffolutus, fed operi intcntus , genus omne boni confe- 
cuturum: Pereornuver6bouis,quod animaleftlaboriofifn- Bos,ammaI di 
mum,virum operarium intelHgi: Vuas autem & fimilia in labortm nat^, 
cornu habcri,quiaexagricultura confequimur quaccumque 
neceftaria funr. Itaqueipfumgeftantesinducunturbonusge- 
fiius & bona fortuna. In Colledaneis ex Philemone de pecu- 
Iliaidem inteliigitur: 

c 5 Z\^ 



40tf ANDRIAB AtCtATl 

Pntafne A 7T>.i/i /;w t or«M hHiMJmodt ejjt, 
Quaie piclores cornu bomnum depin^unt} 
i_yfrgentum efi^cjuodfi hahuer**^petM 
xyfbttfc quucjutd vtles; ommattbiaddentnff 
^ylmUiyaHxiUtiioreSy teTies,domHum multttudo. 
Amakheji^ irtud cornu, prxrer caeteros,ad fclicitarcm & fortu» 
naebonaretulit DioChryfoftom. Or.it.i.Defortuna. 
eadueetti M<r cjducew ] Virga Mcrciirij,qua dicitur vfusad lites &iurgia 
mt^, tollenda ,adfon,numiaducendum, adeuocandasexiuferisa'» 

oimas,ve! etiamimmittendas-.vndeilludel^Horatij» 
Tm pia^i Utii antMM refionis 
SedJhui , rir»Aq-, leuem toerces 
^^hreatHrbamjfi4peruDmum 
Oratt*» ^ tmiif 
EtVirgilius4. 

Tufn virgant capit^ hat anim<u iUt euocat orc9 

?allentes,alist fub trijlia tart<tr* mittit, 

Vatfomnos, adimitqi, 0- lumtna mortereftgnat. 

Serpetes eaJu- Dc Scrpentibus autcm Caduceoimplicatis, haiceftMytho- 

cec tmpli«iti. graphorumnarratio. Mercurius in Arcadiamiterfaciens,duos 

intcrfeDraconesacerrimcconcertantes ofFendit,quosintcr- 

pofitobaculo ftatimcompelcuit &pacauit; qua de cauilanc 

pofterimiraculumignorarent,Aegyptij virgamdiiobusinter- 

pofiram draconibus Mercurio conlecrarunt,& Caduccum no- 

gacultu qutd. mmarunt. Baculus hiccloquentixtypuscft: draconcs fapien- 

i\£ gerunt (ymbolum.AHj ad paccm referunt,quam plcrumqi 

legati fiue caduceatorcscomponunt. Hucetiam refpexitlfi- 

dorus: Mercqrius, inquit, vngarn tcnct quie ferpentcs diuidii: 

nam bellantes &diflidentes intcrpretum orationc fcdantur. 

lamblichus in Epiftola ad Dcuxippum : Reuera, inquit,Deufi 

• .„..„ .• quifpiam fuit.qui hominibus Dia!e£licam oftcndir, & ecaclo 

letf-.cd fjmbo' demilit: vel , vt quidam dicunt , e'oquei)s Mercunus, qunn 

tum, manibuspialedicaE iymbDlumgcibr.ferpcntesfeilicctfein- 

uicem refpicicntes. 
^mdti:e*ki- ^^malthe^ cprnua,'] Amalthcacapraf nomcn fuit,ci3iusIaAc 
^fm- Ju^ifc):e|l cnuniims, AdrAft^s & Idx N^pijpharum miniftcrio 

^o^CI 



S M B L E M A TJL~, 4.67 

fcopcra.Cdm vcroaliquandocapracornu.qnodhabcbatam- 
plilfiniumjinobicdlafrcgifretarborc, Nympha idfuftulitdi- 
ocrfis pomis ac hcrbis onuitum , & ad os ipdus louis detulit: 
cuiusbcneficijmemorjam grandior fad:us,cornu fcruatuni 
Nymphit, cuius erat capra,dono dcdit ea virtute imbutum, vc 
qujcquid appcrcrent,excocornu protinusexiliret. Alijhoc 
cornureferuntabHerculcereptum fujfle Acheloo fefcinva- s^^eleitarmK 
rias figuras commuianti.Ouid «?.Meramorpb. & Faftorum 5. 
Strabolib.io. Ladlant. lib.i.cap.ii . C«El.lib.i i.cap.i.iib.zz. 
cap. j .& lib. ; o. cap. i . My thologi rcferunt ad regionem anica 
fterilem & infccundam^quamlabore <Scmduftiia Herculesfc- 
racilfimam reddiderit. Nos facu!tatum ^omniumbonorura 
copiamjikintc;rpretamur,quxvirtutem & liberaitmomnem 
cruditioncm con'equi iure debeat: c|uod fignificat hums Em- 
blematis infcriptio. cuius Cicero meminit in Carone Maiorc 
hisvcrbis: Tc Cyrebeatumferunt, quoniam virtuti tuae for- 
tiinaconiundacft. Quoeciam refer Adagium, Virtuteduce, 
comite forcuna^ex CiC<^coius E^iftom familiaribus. 




c 4 FortUAa 



40S , AMtJREAE ALCIATl 

Formna virtutem fuperans, 
Emblema cxix. 






^^-^G^yM^Z^SIsXuCtKa'^ 




C >c s A R E o poilquamfuperam tntliteytdit 

Ciutli vndantem fanguine Pharfaliam; 
lam iamftrt^urui mortbundainpedora ferrtimy 

Audact hos Brutus protultt orefonos: 
Infelix vtrtus; &folisprouidaverbiSy 

Fortunam in rebus curfeqmris dominamf 

T Nterfefto lulio Cacfarc a Bruto & Caffio , vt libcrtatem ci- 
1 uibus ereptam reftituerent, res tamen non cefflt vt fperabat, 
Siquidemextin<^oCaflio in bellociuili ,cumBrutus vidiH^et 

& ra^catum iri » ^juibuTdam de fuga ruadcutibus : Non cert^ 

pcdibus. 



EMBLEMATA. ^Cf 

pedibus,mquit,cft:fuoiendum,led manibusttandemquearrf- Mors Marci 
ptogladio prorrusdcfperjnsfeipfumconfoditjiuuanteStri- ^"*"- 
tone Rhctore. Dion in Augufto refcrt tum verfus hos pronii- 
ciarte, quiintragcedia Herculitribuuntur:a;TX?^»«(}«r« ,?./• ^oviEmbUt 
y(^ icfi' iiiB-ueiJit^m' iy oi ef\i n m i^y^fvtTXttuJyCru ^' u^ l^iiXdl>if "W**» 
Ttf;\;»j.hocelt,0 mifcra virtus,quam tu reserasnugatoriarequi» 
dcm ferio in te excrcebar, at tu fortunae inferuiebas. vel fic: O 
mKeravirtus, ergonomeinane eras^egovero tevtrem folida 
cxcrcui , quamuis interim fortuna: feruires, Significabar tunc 
quidem temporis plus m jmenti & virium fortunaj quam vir- 
tuti fuilfc , virosque bonos improborum machinis fra<i^os & 
cxtindos.quod Q^Curtiuslib.8.confirmat,cumait;Quisne.» 
get eximiam quoqj gloriam faepius fortunae quam virtutis effc 
beneficium ? Alciaius Parergon libro i.c.y. retulit hanc Bruti 
' ■ fenteniiam,vfurpauitquein EpitaphioafeconfcriptodePyr- 
rhi Anglebermxi Aureli.inenfis Academis lureconfultimor- 
tc, his omnino verbis: 

QuU ncn malignai mortU accufat yices, 
Vtrtute claros quie yiros prtceps rapitj 
Viuacioresimprobcscoruif ftnens? 
E/i PyrrhuA illetot animiillnjlrh hom^ 
Latrqueclauo efi anteprtreptu^ diemi 
fruTira putautt ejfe te Virttu Deam, 
Quffortuithferuiehascafibw. 
Atreuerahacfuit Brut],ideft hominispagani,nccvere Phii^ Defperanfii 
lofophi,im6 ver6defperantisopinio,quiquantum in eo erra- "/""» 7*<*-4 
ritjcolligere eft facillimum cx fcriptis Platonicorum &a!ioru, 
quorum fuit iudicium acrius , & andioritas maior. Certe ncn 
multueipoteftobellefortuna,quinbifirmiusinvirrutequam 
infoftuna praefidium collocauit. Virtus enim omniaquae in Virtutis vk 
hominem cidere poifuntjfubtus fe habet,eaquedefpicicnsca- 
fus contemnir humanos, culpaq; omni carens, prseter feipfam 
nihil cen(et ad fe pertinere : vt rede docet CiceroTufcul.5. & 
Lac^ant. lib.j. Defalfa fapientiaczS. Neque ver^cenrendus 
cftfortis,& magnopraeditusanimo,quivtaliquoddamnum,ForfMn6»e^ 
flut alioqui afperam vir^calamitarem effugiat,vitaE fibi vfuram q-iifenecat, 
adimit:quodin Cleomene Plutarchnsarguit. Ciimenimpoft 
mi eram acceptamcladem in bcllocontra Antigonnm, Crco- 
menesrcbiisomnibusdefperatis admonererur aTherycione, 
H le wtcrSccirer; Generofum vero putas c/fe,inquit, magniq; J]'"'"^,'^!^^ 
C 5 iiimi ''•S''""'-'-"" 



4tO ANDREAE ALCIATI 

animi &clnns,fibi vitamadimere: r]uovnom!uI faciliasaae 
promprtim magis eire paceftJ Id vcro ignaui homiDis &incon» 
fiiiri maximum argumcntum cft. Qjjis tnim eum , qui (imilc 
cjuiJpiam ia fe rccepciic , non a fua ipiius Jgnauia vidum elle 
coificebirur ? Neque enim efl: oppetrKda mors, vchoncltas a- 
dioaes decreaenius : imodiligenter prouidcndum, vt ipla 
morsin rcceneroficjuidpiam & honcftihabeatiquiacum pro- 
bro non minimo coniundum ht,aut viuere.aut mori (uicauP- 
favelle. Quod (ialiquando cogitandum elfe videatur (quod 
niimi|uam camen permilium niit inftituto ChrilHano) id for- 
tajTcpermittitur , ciim nulia fpes Ibpcr(itampliusdefeadead« 
pacrix.Tledleiilequidcm, fed veriii^ tamen Poeca: 
ItebtM »1 incertt^ fucile tii contemnere >itam: 
Fortius iUeftnit, qm mifer ej]t poteTi, 
Atin primisaudienda vox Herodiani 6. ^ii i' uv^^qis^jmlios 

vizs-1ov% : Viros gcnerolbs atq ue (apientcs dccct optima qui- 

demopcarCjiedfcrrequaccumque inc;djnt. Laudata nonte- 

Ciceronii dif. mcre (apientibus &coni.ultishominibus M. Tulli>(ententia, 

fimu^atit poft quicum videret fradas omnino & extra (pe pofitas edc Pom- 

Tomaetaiium pcianorum copias,cum Caelarc &Cra(lolentire maluuquam 

UudMtur, iisquosvincerefcminime poirc fperabatjobhftcre ,aut etiam 

vcrbisraoleffcus elle. Nam neque pugnandum (ibiarbitraba- 

lur ertc tutum aut facile contra tantas opcs , neque pcrmanen- 

dura in cadem fentcntia, conuerds rcbus, ac bonorum volun- 

,j tatibusimmutatisjfedtemporibusairentiendum. Nuraquara 

enim, vt ait illcj praeftantibus in gubernanda P>.epub.viris lau- 

daca cftinvna lcntcntia perpetuapcrmanfio: (edvtinnaui- 

gando tempe(bti obfequi, artis eft, ctiamli ponum tenerc ne- 

queas:cum ver6idpo(ris,mucataveliticationcallequi,ftultOim 

cfteum tenere cum periculo curfum quem cocperis , potius 

quam eocommutaro, quo velis, tandem peruenirc : hcinad- 

miniiUanda Republ. prudentibus viris propoiitumdebcteiTc 

Otivm cvmdignitate:& non idem Cempcrdi- 

Casenif perti' ccrc, (cd idcm femper (pedlare . Quaf laus Catonis fuic,qui 

utxar.smud ^^^ ^^^j. ^^^ ingcnio iiique moril us, vt fcipfuip mutare , Sc 

mt£r atar, ^^^ Sallufli) vcrbo vrar ) naturam vcrfare rr.inime po/fet . noa 

rnodo (uae Reipub. nihi' profuit, fcd ctism valdcobfuit. Eum 

quidem hominem cord3tum& fortcni& tempcratum facii^ 

patiorfuKTc, at ngn ^am jrouiduni ncquc tw^ (ircumlpc^um 

vldc« 



IMBLEMATA. 4lt 

video in iis, oaibus eiat in primis ca xtatc eoquc tcmporc pro- 
uidcndam. Vi ^^^ rolis cuniis non rcdo per caelum meatu fcr- 
lur, fed obliv:)Ut\leni,atquc moderato.led tamcn orbis vniuer- 
fi machinam ae<^.uabili temperie caleFacit; I ra Principes & ma- 
giftratus rele popiili nonnumquam fiudiis, vt ita dicam, obli- 
quisaccommodare dcbent,vcmeiiusii£iisconrultum,quosre- 
gipareftnonfummvOiurc ,fcdaEC]uiratisvarioecquemutabili 
pracfcripto.InquoCix^ero.quamquamincafterisvjtajpartibus Infe!}K cmem 
ocu!atus,inrelicitcrla^'^fusefteaquaminM. Antoniuminfti- f^o j.i. luUtj 
tuiEmiferacontentionc,. Namquamquam non inuitusfatear ^^' *^^"»*« 
illiuscauila?,quampro L'bcrcateiu(cipiebat,optimamcondi- 
tionem fuifTe^non poHum tamen quin vna cum Poeta dicam: 

Heu mlnltnMitu farfqUi.mquam credere Diun\ 
Putabat enim fe Antonium L^m faci;e,&: eo iure, pofle de mc- 
diotollcre,autccrreinordineai cogerc,vcqu6dam Catiiinam, 
Vcrrem,& alios facincrofos. N\n videbat ,inquam, fe verfari 
in Romulidum fecc&cum aliav i:aeircr,aliam e/fc vitam de- 
bcre; vt no mirum yideridebeat,fi ei Fatoiniquiftimo pcreun- 
ilumfuerit. Scd iam facisradalunovbisproperandum. In eam 
Brutimortem fpontancam dilputat 5cnera Debeneficiisj.e. 
io &'vndecimo Epiftolarum aiLucilium,8 j.epift. 

fihi ^omda-verbU. ] In hoc (cquebaturquorundam doc^raa, Virttu, xtrH 
qui afTerebanrjViitutem nihilaliudelTequsm verba&voce<:. &vtcei. 
cuius meminit etiam Plutarchus Comment.De fuperftitione, 
vbihocquociant^afcripfifere,citnex Poetaqiiopiam: StX?- 

*s:%iiT07mot x^ir.ici* <c tIuj y<iiiy^tf^utiTi:s v,htijs tiHskeuriM>AdQtTi 
fcriptnm tandem rcperio (quid cnim praetermittam quod (cfe 
vltroofFert?) in Epitom.a hiftoria: RomansE,qua: L. Florino- 
minccircufcrrnr: Qu3ntoeft,inquit, efficacicrfortunaquara 
virtus? &quarn vcrumeftquodmoricns cfflauit, Noninrc, 
/cd ia veirbo cantum cSk viriiicem I hsc iib.^.c. 6, 



Paupcr- 



4X1 ANDREAE ALCIATI 

Paupertatcm fiimm is ingeniis obcfic ne 
prouehantur. 

Emblema cxx. 



m 







fe^MS^^ SM^SSS^S^^^ ^, 



P E X T R A terjetlapideni,nianus atterafuslinetaUf: 

Vt mepUima leuat.jtcgraue mergtt onus, 
Ingemo poteramfuperas volttareper arces^ 

^e ntfipaupertas wuidadeprimeret, 

ADolefcentiscftingcniofi profopopocia , quat multisahis 
CQinmuniseft: cjuibus fiquid fuppeteret adftudiorum 
pro<;re(rum,non faneinminimishqrerentjfcdabrolutam per-- 
fedamque difciplinarum cognitioncm fcrio contredarent, 
Ar propterrummamfaculwum ino|)iam confiflunt,pcrpc- 

•* ♦ tUO^UQ 



tMSLEMATA. 4^J 

'tmS^uc jn infimopulue^^e volutancoountur.Enimuero Yulga« 
dCiimumcflillud luuenalis: 

Haud facile tmergnnt (^uorum yirt$tUbtnobT}at 

Res anguTia domi. 
Idcmque: —cantarefubantro 

Pierio thyrfwnyepotefl contin^erefana 

faupertas^ atcjue <erhtnopi quo nocle die^ue 

XZorptn egef.fatur ef? cnm dtat Horatim obe* 
Sed netranfiliam tam ofcitanter eam vul^atam&folemnem txmrfUi k 
fludiofcrum pcne innumerabilium querclam ,qui miieram rniferamadii*' 
fuamfortunam vit^qucgenusincuiant: cjuotqna^ioiamolim ^^;''^^'"'" '" 
& hocnoftro temporc adolefcentum niytiades eire condat, in „"jc^^"^ 
«juibusca fitins;enij dexteritas , vtad liberalem omncm difci- ncm. 
plinam nonimbutijfcd fidianaturaelTevideanturrAtinpul- 
uerc coenocjae milero hacrere coguntur , & ciim mcliores fru- 
ges non pol]int,{iIiquas a(red.antur.irr6 vcrocum grauibus 8c 
molcftis admodum coliu^lantur difficultatibusj quiaquam- 
quam ingcnij menti'qac pene diuinc pcnnasexpedit^s & a!a- 
crcshabcant, nullumtamcn autamicum auclocupletcm ho- 
mincm,vclccrteMaeccnatem beneficum nancircipofTnntjqui 
nodum jqui faxum illud egeftatis adeo vrgentis, qui vajjdum 
fortunajimpcdimfrumtoilat.Quislaboriofum &induftriura 
Clcanthcminhiftoriislaudedignum noncenfeat ^qui no^Hris 
magnam partem inaqua haunendaimpcndebat ,qu6llbi vi- 
ftumcompararet,interdiu vcr6 Chryfippi dodrinx opcram 
darcr? Nam nclongiusabcam ,nul!us noftrum eft, cui com- 
pertum nonfitvbiuis gcntium pcrmulcoscdeftuciioaddidlos 
adolefcentcs , qui incredibili amorc f^agrcnt cas capeircndi ar- 
tcs.quibu^humaniras&eruditiocompararur. Qnjtamcnar* . 

^tiorc, nimisq; violcnta paupertatis remora ficintcrdum pro- 
hibcntur , vt cum iis facultatibus omnino careanr, qua! ad hoc 
itcrconficiendum neccfrarioefunt ,adartesquafHam fordidav, 
lamquam in piflrinum,fortunac, vtiradicam, ryrannidccom- 
pelluntur:vel fi quid fpei rcliquii fit,ncn tamcn poffunt emer- 
gcrc,nifideuorent infinitasm ftudio perfequendomoleftias. 
Namautpajdagogiae onera fuftinent (quaconditionc, fi cum ^Vxdagogind* 
a!iisconfcratur,nullaalia miferior) aut detcnusaliquodfubi- •/*'"*• 
rc munus& viliorcs quafda parces, imo ver6 labores indignos 
Irteratis hominibus perferreacpati crguntur. Qjjac ingenia 
«erteacuupcrfe&yiuida,fedinopiaccamcn nimiismolcfliis 

fofia 



4t4 ANDREAEAtCTATt 

Ibpicanimium aclanguida fi quis liberali animo iacentia c^x** 
citaret, nondabiumertc]uialongeplures haberemusinreb»l$ 
Theologicis exercitatos , gxaucs profed6& eruditos luris v - 
triu{c]ueconrultos,fidos&:perrpicaccsMedi£os,Dodoreslon-* 

fe plurcs in omni Jiterarum gencre,Mathtmaticos, Phylicos^ 
ogicos,Oratores,Poecas, Grammaiicos,ad Reipub. non mi* 
nimum & ornamentam,&adiumenium, Quodciimitacjue- 
• ror, ne^cioprofedoandicercaufimquajmihi niicin menicm 
veniunt: nempehuicinopiacdi'igenter,magnac[ucliberalitate 
fuilfc iam olim occurlum a noftrismaioribus.fapientibus cer- 
Xfitluht^a^ teac piishominibus,quitocfcholashacin Parifienfi Academi» 
rxfienft ^cadt' (vr dccacceris taceam) afundamentiscxcitarunt,legibus &in- 
mafihtU, ftitutisinformaiiit.reditibusetiamaccenfibusannaislocuplc- 
latunt : quasopesrcbusprimiim iisquaead ReIigioncmperti-« 
nent,& paupcnbus alcndis, iisque quibus nimis elTet arda fu- 
peliex,alIignarivoIuerunt.Quje piacerte& Chnftianishomi- 
nibiisdigna beneficentia,inflirutioque liberalis,mirum quam 
hodie immutara ht. Honc enim adolefccmum ftiidioforum 8c 
pauperum cenfum ncfcioqui fcholarchas malisartibusinter- 
clum occupant: cx quo fit, vcquae iulU confcrri dcbebant in v- 
iu^jpublicos^mifereabii.dem &inique rapianturr ncciamin- 
opesij admittatur,quos foIoNparticipeselfeparerat huiusmu- 
jiificentice,fed ignaui quidam ventres impune fandos illos rc- 
ditusdepecuIentur.ScddehisaliasforrafTccommodiiis. Lapifl 
paupertatis eft fymbolum, propter grauitatem & difficuUateitt 
ponder.s. Htnccnn-n &fenariushic, 

Nulhimpauperie molcftius cftonus. Dextrat etiam lapisad- 
ha^rens , refcrri non incommode poteft ad impedimetum fcri- 
bendi. Nam pra? inopia nihil eloqui poteft,' vel fcriptis man- 
dare adolclccns, fortunjcbonisomninodcftitucus.Etcerteta- 
lis futuruserat Virgilius ,talisque Horatius, nifi liberahcatcm 
Mx-cenacis fuijfenccxperti. Pcralasfiuepennas, vigoremin* 
gcaij & acumen iutelligc. 



InO(J- 



In Occafioncm. 
Imblema cxxi. a^Uyi^KSt, 



4^1 




L Y s I p p I hoc optis eU,Sicyon cut patria. tu quUl 

Cun6la domans capti tewpmU artiiulus, 
Cur pinnis ftas^i vf^uerotor. talariaplantts 

Ctn retwes? pafm tne kuis aura rapit, 
In dextra efl t:nuis dic vnde noutcula? actitum 

Omm aae hocjignum me wa^is effedocet. 
Cur infionte conia'ioC(urrens vtprcndar. At heus ttt 

Dic^cttr purs calut eff pofien or capitit? 
Ue femcl cilipedcmfi qaii permittiit abirey 

iie^Gfima^pnnfofofmod^oitthecapi, 



TaB 



4t^ AfJDREAB AtClATI 

Tdtopifeiinosarte, tmcaujfaedtdtt, hofpes: 
Vtc^ omnes moneam^ pergula aperta tenet. ' 

tnns tmhte- Yd fumptum eCra^co Pofidippi Epigrammarc , quod Ixuc 
'^'**' Xafcnbam: 

TiTTT? S' iw' «y^ Qi^ort^^fi «« f^^ua.Ti^t /Kpe-w 

^Hp) ^£ h\n'i^n t/ (piffris iv^or: uvSfciffi J«y^ 

<ii? ttxftyisTruin]; ol^tmp^ 'nXtB-co. 
^ I» J^£ KOflt], Ttl^^TO-^IV, \U3-ouirrik<mvTi >.«€e(3U^. 

»« ^iot, T Vip7n%v tist9i 7« ^tt,>.etKfit 7riX<(\ 
r«» 7« «ttbI TTTfjtotffj Tra^^^iieuTtt fit Tnaritg 

«•nf fB-', if^Htm ^^pa|iTWf i^o7n%t. . 
Vlo¥ TTy^ttTi)S fte on^m^eKnt tifliiC4> vfJtieoi 
"* ^ei)ilji(^ovast9B-v^lsB-iiKi^Sao-i(gt,>^iiu/. 

Erannus eofdem verfiis paraphrafticos reddidit , id efl- , muft 
paulofufiore ,in Prouerb. Nofce tempus. Aufbfiius in £pi- 
grammatis eodem fermc argumento defcripfit occafionem, 
fed huiccomitemfccrrmetanceam.idertpccnitentiam.quade 
rePjo!iti3nuscnp.49.Mifcellan. Retulit& Syntagm.i.Gyral- 
t/k^tccajionk,, dus. Admonemurhac iconeoccafionem,cdm (efe offerat, fla- 
timefl'earripiendam:ciusenimtanraeftopportunitas, vtple- 
rumc]ueexvoluptaretrirtitiam,exdamnolucrum,cxhoncfl<* 
• jnhoneftum parturiat ; & contra: breuiterque rcrum naturam 
permutct. In aggrediendoitac|ue&conficiendonegotioprae- 
C'puum ^abet momentum j vrnofi abre vetcreseain donafTe 
diuinitatcvidcantur. CaJterafuoIoco pamculatim eiplanarC 
latiuseft. 
hPp^*if> ^ypfp* f^ocepue.] Lyfippus f^atuarios ex Sicyoncvrbe Pelo- 

ponnefi, multis variisquc fuje artis monimentis nobilitatus, vt 
Alexandervctuerit,neaquoquampingeretur,autfculpcretur^ 
praeterquam ab Apellc & Lyfippo. Horat.Epifl.z. 

Edifloyetuit^neejuii fi. pnter ApeHem, 

Tin^eretj awt alim lyjippo duceret <era 

Fortu ^lexandri ytiitum fimulantia. 
Idem Plutarch.hb.De Alcxandri fortuna. Lege Plin.cap.7. & 
g.lib.U- 

€un^4 d^mans. ] Defcriptio efl JOccaflonis. pcrarticulmn, 

pUBiclu] 



EMBLEMATA. 4»? 

putiAum ^momerumintelligebrcui/Iimum. Vidc Prouerb. 
Temporis pundiim. 

Cur plHnti flM} ] Hoc fignificatur , volaticam eflc & f?u Jcam Occajlt uIm* 
Dccafionem , idcircoque talariapedibus,vtMercurio, ci tri- ^^*' 
' buuntur. 

nouacula. ] culter rafbrius : quo ctiam acatiffimum momcn- NouacuU o- 
tum temporisexprimitur. «>»«» 

C«riVifro»/cfom4?] Alluditadilludl . / 

FiontecapillataJedp6ftO(cafocaluaefl. C^lua Oteajl* 

Nam poft negledam occafionem , ea frui nori ampliUs licet. "'^^** 
i(5t/^orrecaIuafter occipitioacomalibcro.capillis infupercilia 
dtftiuentibus olim pingebatur, talemq; prius finxit Sicyonius 
ille plaftes Ly fippus. Demofthenes Epiftolis de Cocordia^eaa- 
dem fententiarn Achenienfibus inculcat:T'(jr«4^ mtpoiTK xeupo* 
epa9yi>>.oui*av uJfibuiiv t» S^iovm 'oe,o(^ ^ o\ciai y^ (mTyiplcM/ t(^t>.^- 
/ipiet<v e/ltwufO/jov x.T*t<rzt^. is uovov vulv.ci?i\u >(^ tvis uXt^ot? ioTmnf 
'tXb.K<nt. otyvor.foivmi S^iVi /nx^Ko^vcS^ivmt .is pa^iot ou/Bi? TOv ecuTOt 
ittuXeiZeiv, »r,S-lu> ^tivctf tIw El.iaMTiyvcOf^luj^^s ip4ji7rt^l tiinteii 
fiioDt S-eitcu Refpexichuc Pindar.Pyihior.p. o^tiyKpflf, ofj^siag 
«a-fiWTbf f;k;«)(5/)y^tfriden:,Occa(iofirailitertotiusnegotiiper- 
feitionemiu fehabet.AthenagorasproChriftianis, oifd^^j^^ 
iifccTot fflUXiynfftt.ol 3 yjii^or.Horat.primo Epift.adBullatifi; 
Tu (juamcunque Dem tiht fortmtauettt horaniy 
Gratafume manufnec dulciadtffer in annum» 
Ouid. I . De remedio: 

Sed propera, nec te yentttroA dtffer in horast 
Qut non eft hodte^ crat mmta aptta erit. 
Idem alibi: 

Temporibus medieina yalet: data temporeprofunt^ 
Et data non apto tempore yina nocent^ 
, Martialisitem: 

[ Non hene difiuleru yideas ^uodpojfe negarit 

lConfule Prouerb. Premendaoccalio: &,CaperccrmeSi 
1 v4/»)»««/«»n.] celerem & velocem,quafi alaspedibushabenttfrTiif 
Taliopifex. ] Admonet fped:acorem imago , docetque cuim 
tci gratia, &propterquam caufTam locata fit in loco vndicjufl 
patenii , fcilicet , vtomnes & cjuofcuinque obuios fui negotij 
admo&eac &doccac. 

d Infubi* 



4«^ ANDRBAt ALCIATI 

In fubicum terrorem. 

£ M B LEM A CXX I I. 




E F F V s o cermnsfu^tentes agtnme twmaSj 
Quis mea nunc infiat cornua f Vuunus ait, 

EX Poli^Eniaudoris GraeciStraragemnton libiprimo tr*^ 
ftum id Emblemi vidco: renteniiam ita reddere iun' 
w^£/B^//»M- conatus: Pan Bacchi dux fuir. Is Pan primusaciem inucnir, 
^»« cjuam phalani;em nominauit. Dextrum etiam & finiftriuD 

PanduxBac- cornu infticuitrcue cauiiafuit cur eicomuatribuaiitar.Primuj 
ttentw»» etiamfuitjquiarte & caJljdiiateholTesmtercepit, Cumenioi 
aliquandoquimilTi fuerant exploratum , retulilienthoftesi* 
altera fylus concauae partccaftra metari : Pan co acceptt) nun-! 
cio fuis prjccepif, vtingentem clamorem tollerent. quibus iu 
fonclamaubus^locis cauernoiis £bnus ezcepcusmulco quideiz 



tMBLEMATA* 4rji 

toaiorexauJituscft. quare percuUi metuhofteSjftaiimfcin 
Jjedes coniecerunt. Quo ftratagemate cum Pan fucritvfuSi 
£cho Pani amica eiTe hng-itur : ideoque vani no^urniquc ter- 
rores Panici dicuntur. hxc fere Polisnus. AliJ teroadhunc 
iriodum explicant, fed tlon ita fcite & vere, meo quidem iudi- 
cio. Putauit antiquitasPanapariorumDeumrepentinoster- 
rores, &animicoa{lernationesimmitterevfqueade6impote- 
tCi, vt non rationemodo , vtrum &: mente Careant : quetnad-* 
modumnon rarovfuvenirefolet inexerciru,cum nullamo-* 
uentecauflaequi atque homines perturbantur.Photnutus Pa- Panhi tumiit- 
nicosterroresaitdici derepcntinis&fmerationefadlis :itae- ttu at termHi 
nim nonnumquam greges atq; armcnta pauere vidcntur,cuni 
ibnicus aliquilve ftrepitus furgit in fyluis , aut e fpelUncis.aut 
txtcrraEcauerrtis.De Panicoillotunlultu prarclarus Plutarchi 
locuseft in M. Antomj vita:quo Iocoira<5latexpeditione Par- 
thicam. magnus enim metusmeeftit Antonij militeSjobaurca 
qtucdam vala Miihridatiliberaliterab Antoniodata. Hicter- 
^or Gallos inKiaiit , ciim Brenno Ducc Delphos pritdaturi ac- 
tederanc. Terrores quippe, inquit,aulla certa caulTa exiftcntes 
aPaneoriri produntur. HuicSiliuslib.i j.Punicorum,fcribit 
hocterrorePanico Annibalemfuiire perculfum,ciim advrbiS 
moEniaaccelTilTcteariiexpugnaturus. Apud Suidam Polybiusf 
ait:Ciini LurladcfeclumelTctpaftatemporibusPerfei, Mace- 
Idonum Regis, vul£;6rumorincrebuit,hoCqua(iofteniofcgis 
mortc liguificari.QuJc res effccit,vt MaCedoOes cdnfternaren- 
:ur.ipfiqi Romanianirtlosftimer^c. Itaq;«i^>;d£jf5-i To^z^^t'* 
t/(j», «77 7ra».e4 Kifu tS mMns. Id fignificat Cicero pro Carci- 
la: txercitus,inquit,maximi(a;pepulfi fugatiq; funtterrord 
pfo,impetuc[i hoftiU,finecuiufquaiiomod6morte,fedetiarh 
mlnere.HucrefcrProuerb.Panicuscafus:&,In3nismetus:&"j 
Vlulta belli inania. Diodor.lib. i .ea de re nonihil. Quid fi quifi 
cferat ad eum pauore,qui omne fapietia? vim ex animo expe- 
iorat,vtaitiIle?velad conftcrnationeterroremq;,cui virietia 
rbniftimi nonpoftunt elTe aliquando parcs,non videbiturab- 
lorrcrefortaftca menre Alciati.Rcde fiquidem Pindarusj 

imtV(nv ct?i»etf (^piiut' 
rimorVirorumdomitorfortitUdin6nianimisadiniiit< 
j^jfw/o a^mine ] difperfd eXercitu & perturbato^ 
Vmm. ] PaiJ,cuius cornua credebatur teiiorem immirtere« 
1 d 4 In it 



41« 



AKDRtAI AtCI ATI 

In illaudatalaudantcs, 
Emblema cxxiii. 




Ingentes Gatatum femermi mtltteturmas^ 

Spem pYAter trepidus fuderat Amtochus: 
Lucarum cum faua boum vu, tra^probofcu^ 

Tum primum hoifiles corripuijjet equos. 
'Ergo troph/ta locans Elephami^ imagtnepinMt^ 

Infuper &jom^ Occideramus,aity 
Bellua feruaffet ni nosfoedtf^tma^arrusi 

Vtfuperaffeiuuatyfufuperaffepudet. 

u^tml.inGA- T T Iftoriahaecrefertnra Lucianoin ApoIogiaquacIam,qii« 
M«. jLjLii^<;i^ii!>i(ui Zeuxis fiuc Aatiochus . Cum non ignorarct 

Aqu»> 



EMBIEMATA. 41I 

Antiochus, cui cognomen Sotcr erat,& corporis viribus & au- 
dacia inftrudlos elTe Galatas , illorumqiie multitudinam innu- 
merabilcm viderctjfpcm valde malignamanimoconcipicbat 
potiunda; vid:oriae,iilis tamq uam inuidis exiftenti bus. I taq uc 
lam dc fcedere ineundo pacisque conditionibus perendis cogi- 
labat, cum Theodotas vir animi gencrofi, & inftruendae aciei 
peritusiu/TitintereaElephantos,quosAntiochusvndecimiia- 
Debat,clam occulti irime tenere, ne ex acie apparentes hoftibus 
fiercnt confpicui : vbi vero manus eirent confercnd£e,& Gala- 
taeaperta phalangecurrus immitrerent , Eliphanti in Galatas 
fcccrunt impetum; ipfiquc cqui ferociam Elephantorum noii 
fuftinentes , feflbrcs dorfocxcuflerunr. Ad extremuro itaquc 
AntiochocelFitvidioriaiidcoquc Macedonesregem viclorem 
coronabant, laetumquePseanacanebant. Illetamen eifafisla- 
crymis dixifte fertur :ecio^uyciii4.i^,a) r^2<v7z>cj, ck yi « aztmjpiu ci 
tt)(^ihf(gt TVri? %}eioti iyiviT, at « jtt^ ro if^iyoy t5 %oifi^T(^ iTFi" 
vyhy,ti m? 7n\%iJi.iii? ,t< av yifiw yifo/u tt^o; eiuras^ tTrnt tu T^Tmita 
>ttAitf« «e^a (^*ie>l^t»yeX'i^eci/TU t/\i fiovov tyns^ci^^eu. hoc cft, Pudo- 
rc afticimur , inquit , 6 milites , quibus falus in hifce vndecim 
ftctit belluis , adeo vt nifi fpedaculi nouitas hoftium animos 
terruifretjquidtandcmincospotuiiremus? Itaque trophaeum 
nullumaiiudquam Elephantumiullitfculpere.Hocexemplo 
bclliduces potiflimiim taxanrur, qui faepillimehoneftovtile 
anteponunt. Antigonusinterrogatus, quomodo elTenthoftes ^"If^^^ofet 
aggrediendi.dixit: Autdolo,3Utvi,autaperte,autinfidiis.Sed apT^jtcehti 
improbiiis Lyfander, qui exprobranti cuidam artes &dolos nefto vule 
Cjuibusinproeliis vteretur: Si,inquit ,leomna pellisfufficere pr^faunt, 
non polIit,induendacertevuIpinaeft.lnnuebatquidem adar- ^yf*"<^* 
tcsconfugiedum e(re,fiquid virtutepararinequeat. Huicqui- **•'**'* 
dem Chiionisadderfaturfentenria, Damnuminquientisprae- 
fcrendum efle turpi lucro : fiquid.m illud femel dolemus, hoc 
fcmpercum infamiadurat.At vtChorcebusapud Virgilium, 

— dolfn an yirttti qm in hoTie requirat? Excnrftu in 

quodnoftristemporibus (prodolor) mquibusvirtutifortunaA''"'"'» & 
comes eire debuerat , ma^no noftro malo plus quam fatis eft, ^ ' ^" **'** 
cxperimur.Quandoenim vberiorvitiorumcopia?quadoma- * * 
ior auaritige patuit finus ? Imperator Ethnicus & Barbarusfaf^ 
fuseftfefuperafle hoftes non vi jfcddolo, vnde& trophaeuni 
liuffitcrigi^plerique vero Chriftiani duccs (quodgrauatedi* 
co) fatpcnumero dolis & infidiis hoftera circumueniunt,idquc 
d 3 viiiuu^- 



4-1% ANDREAI AtCIATI 

virtuti belUcae afcribunf.nec eft quod apud eos dc vincendi vi$ 
difputetur , quaelibet Martis alea vel aperta vei infidiofa com'" 
Itojtiicur: (icque, 

Cura qmdeyftediat prior efl, quam quidjit honeTfum, 
KcxSapor lcribensadConllaatinum ,apud Ammian. Mar- 
CcUin.iib.i7.interalia,tumhocclegacer: Ideo^ue Armeniam 
rccuperarecumMelbpotamiadebeOjauomeocopofitafraude 
praereptam. IUudrjpudnosmimquam acceptum fuitjquodaC» 
icritis vos exultantes,nullo difcrimine virtutis ac doli , profpc- 
rosomnes laudaridebcrebeilorum euentus. Ifocratesautem 
Mi Panathenaico iniuftabella ira cxagitat : Bau^a^a <?*« Tiys? 
f)ti (let;^? i(^ rk? iiK^i-i TttiTmfk to a^i^iotf^oi^iiooi f4,v\ voui^aojw 
0t4^iis;^}ti!tf i[^ T!J?^«oy<wji ovH^uv ft?r«f , il Tus '^rioa TUi ay(/<j )(gi,x.icc4 
pVf^cM-jHems' tfgJ> '^ZTuei^oTts. ov (^iyciAeu ^tu/Ufi&i?, :7r»!g^< ^e, 
m>)b.»Kig yiytoiTO^ *^ur\iii otv^pav cojndhciut. ygij kiiJIjmjivm vzsrif 
tKS TiuTpid^ dSt^en^ufjiiyQiv' o'j?7rD\u Oif(st.toTt^yit,vt7mhoiYifJUC^f 
%iiii 7n^\ vii)fci,^<i7fia)i'2^^vi\(ncMiToifjLCi)Sih-i'hovTet4, i^TC/s ^6- 
ytKals r^Ti»f^r.t ouoia? ovtk? . tuvtk intt yup s^j» spp^ TranjpS»; 
iiB-j/y-muv. ro dtTHs ^^'''if^f cvto7rx,^^v uyavi^i^ riv uefliKeifi 
^it\Dtxfveaiy%eiv uv 7 ts untX»ou/ wcu (^Jic-ftfv.i. Mirorautcmii qui 
funtquiproeiiaic vi6lt.rJaspraEterius&aEquump2rtas,noelle 
turpiores,& plunbus plenas elFe probris exi(iimc:nt,quam cla- 
desline ignauia acceptas : praeferiim cilm fciant magnos exer- 
citus,qnamuis iceleratos,fa;pe (uperiorcs efTc viris honcftis qui 
pr.o patria pugnare no dubitant.quos laudari multo (it ^quius, 
qUv\m eos quialicnjrum opum cupiditate mortem oppetcrt 
nonnculant jCondudVitiis ir,iliribus(imiles. Namharcfadl^ 
lunthomjnum improbornm. Qu^od vero bonivirinonnumi 
quaminfelic-us,qu£m qui ih'det iniuriisinferendiSjprceliaa^ 
tur,id Deorum incuriaeforainsefttribuendum. 
fia!/tt<e qHt. Galatum.] Galatx (iue Gallograrci, populi minoris Afijfc 

Phrvs^iaj & Bi;hyniaE finitimi:dequibusLiuius 8.ljb,Decad.i| 
&Ia'''.in bb.i^, 
j'»ifr.»i» wiVue.] 'emiarmatismilitiSus. 
fffderat^] profljgarat.jLiuius lib i. Ej^ereitum fundit , farun 
pv.rcq*ii'-'jr. 

r.Kpkmilu^ fjuiarum houtrt.] Eiephanton-m , qui primum ab Iralisvif 

S4k^m. funrin Lur-aijs,vt leiitit Plin.lib.^.cap.^. & Solinus Polyhift 

c.\,>.28 i fm<5' eVegeriusii{?j.crj).j6,yi4eProu.Piiiislo€0 

fia Lacam bguem ^aj.i§f, 



IMBtEMATA. 4M 

prth^fcU. ] ^tS «^teo-x^» quod elt ante pafcere. Pars clt ii- ProhofcUfm 
ucci)rpori»porredionanbusinhaercns,c]uavti£urElcphantus /"'<""'*>'*• 
tamquam manu.Plin.cap.T.lib,8. 

trop^i^a ] Trophsum^ S^7f6^«»,aconucrtcndo:qu6dqui TrophMn 
hoftcs intu^am conuertctat, trophacum mercbatur;quodm ^'^* 
loco publicoconfpicuum erat , vt vidoiiae fignum. hinc illud 
eft Virgilij vndecimo Aeneid. 

Mei^ntiducuexuutM tiht magtu tropheum 
'Bellfotensaptat rorantesfanguine criiiat, 

BeUua fxdtl/tnu harrm.] Barrus, Elephascfl-,qui barriiedici- Barmsir 
tunindebjrrituSjtalisvox. Appul.Florid.3. VceftTaurorum ^**''^'» 
grauis mugitus Luporum acutus vlulatus, Elephantorum tri- 
ftis barritus,&c. Et alibi pro ciamore militari vfurpatur. Veget. 
lib. j.cap. r 8.Clamor,quem barritum vocant, prius non debec 
attol!i,9uam acies vtraquefeiunxerir. Obireradmoneo, me- 
liushicfortaire \e^ fidfffima (^ukm fxdiffima, fedinhoc faupo 
tantillo immorarinolim. 

r>/«fer4/7# iMWrt/!] Allufioadillud,Lucrum pudoripraeftat:& 
Plautiin Trinummo, 

?ol pudere^^uaTi l>{gere pr<sTlatttotidem literU. 
RecleTheodericus apud Calliodorumlib.i. Variar.adMar- 
ccllum Aduocatumfifci.-NonquotieSjaiCjfuperes^fedq-.iem- 
iadmodum vincas, inquirimus. Nonquaerasde poteftateno* 
ilra,fedpotiusdeiarevidorije:quandolaudabiliuiapaite6(ci 
perditur, cum iuftitia nou habetur, &c. 




d 4 lamomeii^ 



414 ANDREAZ ALCIATX 

In momenraneam felicitatem, 

Emblema CXXIIII. 




A E R E A M propter creuijfe cucurhita ptnum 
D'Citur,(irgrdndi luxuiujfe coma: 

Ciim ramos complexa , ipfumj^ ^g^^Jf^ cacumen^ 
Seprafiare altis credidit arboiibus, 

Cuipinus, Nimium breuis ejl h£Cglorta: nm te 
Protmtts aduenieti qud^ maleperdet hyems. 



s 



CribitGnicciar:^inusTralus fcriptor, id Alciaticarmcnaf- 
. ^ fixum fuiiTeianuecuiufdamliominis Angli,c]uifadlusin- 
VhdeEmhle- folentior ob profperosrerum fucceffus ,permultis inuifum fc 
mfetitttm, pr^bebat. Uem eft apologus apu4 Petrum Crinitum De ho- 

. oell» 



EMBLEMATA. 41 J 

ac{la(lirc!plinalib.i.cap.i4.Sataeftolim,inquit,cucnrbitaiu- 
xta pinum arborem editilTimam ; cucarbita verorum multis 
pluuiisatque cseli tempcramento creuifTet , lalciuire coeprt , & 
ramulos audaciiis porrigere: iamque in pinum rerpebat,& Tuas 
in ramos frondes audebat inuolucrc , praegrandia poma & vi- 
rcfcentiaoftentans.Tantoitaquefaftuacinrolentiaintamuir, 
vt pinum auQ fit aggredi : Et vides , inquit , vt te iam fupero, 
vtque foliis & virorepraefto? Tum pinus, quac fenili prudentia 
prasftabatjnihilmirataeftcucurbitaemfolentisaudaciam, fed 
refpondit: Ego vcrohicmultoscalores&hyemes , variasquc 
temporis calamitates pertuli,adhuc tamen integra confifto: tu. 
ad primos rigores minus habebis audacia£,cum & frondes con- 
cident , & viror omnis aberit. Hoc quidem dicitur in eos, qui In eos (jw eh 
obmomentaneam quandam felicitatem gloriantur, quique p^ofpem fuc^ 
plushabentoftentationis&pompajjquamfacultatumaut vi- «/»*^ '«^"^e- , 
rium, Itaquenonmirum videridebet, fidum fealiis praefe- ^^'*" ' 
runt, magnique videri volunt , (cfe aliis &quidem nafutjs ho- 
minibus ridendos propinent, & tamquam (icci quidam liofcu- 
li citiflime exarefcant ac decidant.Certe apud Onirocritas cu- Cuatrbitaquid 
' curbita fpes inanes prajfagit, vtpote quae ciim ventricofam ad- '^^^iPTttt» 
modum fpeciem prae fe ferat, multumq; identidem nutrimen- 
li polliceri videatur,illud tamen tenue,& nifi condimento ali-^ 
quoiuuetur, egregiefatuiieftjVtrcfert Pieriuslib. 58. Eodem 
plane modo fefe habent Thrafones illi , fortunae fux momen - 
tanexiadtatoreSjVelqui fecundisventisplusaequoturgclcunt, 
requepraeuident feuerifTimamillam Nemefim,qu^de Ibper- 
bis&faftuofis vindidam fumit.Idapertis verbis PaulaniaejSif» 
monides abeodem conuiuio lautilTime exceptus Ggnificauit. PaufanUth^ 
Rogatusenim vtquidquamexarcanisPhilo'bphi<^^Qfcrretin •'"'^"^* 
medium, vidensque Paufjmiam rebusfuisnimiumconfidere, 
Hixit: Memineris te in tanto rerum fuccelfu homi nem elfe. At 
quae elTetverbi huiusvis, quodque pondus,parum aduertic 
PauQnias. Itaque ciim ip'e iam in fummo vitjEdifcrimine 
Conftitutus, mortem fibi imminere intelligeret ,exclama/re 
fertur : Quam inani perfuafionedeccptus eram, qui Coei ho- PhilippMM:^ 
fpitis faluberrimum confilium ad mepertinere non pucabam: «^<'«« tnfilen^ 
vndenuncmifereperirecogor. Recle Philippus Maeedo,qui ^*'^^'^'^^* 
«efelicitatenimia feefferret , expueris aulicis vniidmuneris 
idemandauit, vt fummo manecubiculum ingrelTus pronuncia- 
|:«,icj»9-^^w^« ^(A/s-jTT. cuius rei faciendx occaiionem for- 

d s lalfc 



4Zi^ AKDV.ZAI AtCIATI 

lafTe dcderat Archidamus Agefilai filius ; qui cum a Philip- 
po poft partam vi(5ioriam ad Cherronafam acerbas & minarum 
plciiasliterasacccpiiretjhuic refpondit: Simetieris vmbram 
luam,Philippe,haudqaaquam repcries illam fadammaio- 
rcm,quamerat aate vidoriam, Noneft igitur prudentisob 
fortunae ruccelfum intumefcere , ied opus habec vt fc propriis 
Don externis bonis metiatur , Et quidem re£le pracciperc vi^- 
dcntur ,qui monenc , vt quanto fuperiores fumus , tanto nos 
fummilTiu» gcramus. timendacft: enim vel maximefortunsB 
Voluhilitas,quartaciimconftanseft in leuitatefu3,vtNa(oait. 

^yferiam ] editilhmam,altiflimam;vt Virgil.in i .Ecloga: 
Hugemere aeria cejjabtt turtur ab ybrno: 
& }. — notaui . 

fpfe Ueum aeri<e <juo congtfferepalumhes» 

^ertorn ffropter.] i. propeaenam pinum. Tercnt. Adclphis; 
Hic, proptcr hunc afTiftc. M.Tull.in Pifonem; Hic vir clariflt. 
ttius (juipjfopter tefedet> L.GclUus,^c. 




Ex damn9 



IMBLEMATA. 

Ex damno alterius, ahcrius vtilitas^, 
Emblema cxxv. 



447 













D V M fcuis riment in mutua vulnera telU, 
Vngue lexnaferoXideme thnendus aper^ 

4ccurrn vulturjpe^arum, ^prandta captat. 
Glorta vicioriSfprddafuturafua esl. 



H 



Oc pctitum .conf^at e Gabriae apojogis. flc cqirp eft te- FonsEmbte* 
rraftichon Senariisiambici!;: PMtn, 

hici>V f^UJ^lw i^pl^n TT^OS TTBTe XctV^Uy 

f Quo5 



41« ANDRIAl AtCtATr 

Qu-os Cic vtcumque rcddjdimus: 

I;i a(>rHm leo certare cjuandoque aufm eSI^ 
<A/oi longe /pfilabant lite mota yultures, 
Quivtnceretur yt yorarent: attamen 
Im tandem amicii tota/pes prxdt excidit. 
frbtcipuChri- Sufceptumid viderur in Principes Chriftianos, quiciim Intct 
jtutncrumrixu le non longe aiuedt!cercarent, So!imanusTurca,quafirpc6la- 
suAliieftTur- torcm agens,(uam nonparumditionemauxir,&inGermania 
uamimpertf*. jrj.upi(. magna & ingenti totius Reipub. Chrifiianac calamita- 
tc & damno.Quod Georf^ius Sabinus hoc hcxafticho pcrfccu- 
tus eft; Mutua difcordesfaciebant proelia turdiy 
Acra &• alitibtn pugna duobui erat. 
\idit yt amborum pr^do certamina Niftti, 

VnguibtM^^ roTfro dilaHiauit aues. 
Sic modo dumfaciunt difcordes prxlia regei^ 
Tunicvn Europ<e diripit hoHii opes. 
> • Exquofacile intelligimus,quantum maliafferatinteftinuni 

diffidiunon mod6ciuitatibus,red& imperiisrumlabefad:an- 
CiuilikelU ni- dis,tum ctiam cuertcndis. Nihilenimciuihbcllopcriculofiu» 
hHtfdtiaJiHt, cffe poreft, nimiriim quod hofli cxtcrno non paruasaddat vi- 
res. Incidi aliquadoineam, quam de iis bclli temporibus Ele- 
giam Chriftianam fcripllt Franc. Franchinus , homo Italus, 
camque adiicerc non putauiaheiium,ncqucingratum fludio- 
iis. Sicergo: 

Cailta cuiparetycuiparet B^tlca teUttt^ 

lam conferre manum Martefurente parant* 
Tamqi animtSy^ tamconcurruntfortibtu armis, 

lurbiduA yt iamiamfangutne SabU eat. 
Tt tamen amborum ceruicibin imminet hoTiii 
ThractWyin pharetrti acer , ^ fiter equii. 
Q^i maita nil mentepetitj nil yoce precatur, 

Qmmfemel yt pu^nent hi duo Martepari. 
Sperat entm noifrnconfra&ts yirihtts ^omnem 

Europamparuo pojfe labore premt. 
ZS7c, RegeSy ne tante animit difcordtbui ir^, 

Negertte ho^ili heUa pettta prece, 
lUiut in ytres ^ peCtora yertiteferrum, 

Sternere c^uiteh ardet ytrumcjue fuU. 
JLom^ rogaty Vaulutque rogat^datque arma^dat autum 
?4ulni, ^ ad tantx frtmia laudn o^tm* 

Tu DetiSf 



IMBLEMATA^ 4*5» 

T» t>iU4f <« 4U9 qmprojpun omnia cxh, 

(^uijue yides^ maneat quanta rutna tuoi, 
Cwfitle miUttbmfacrf^dr confuletempln: 
HhducibMiprohibe bella cruenta^eri. 
f/iptetategraues^ due funt hi luminapacn: 

Hi duofunt beHi fulmina^magne pater. 
Jnfer te medium, licjuidn da nubtbtn tmhreSf 

Facrapidum tnmtdu flumen inundet ac^uiil 
E cailru ambosque iubedtfctdereab armity 

Cfl^e domum armtpotens alter (^ alter eati 
Seque putet neuter vlcfum, fed ia^let yter<^Ht 
Vifiorem populm fe rednjfefun. 
ientetimendmaper.'] ficM.artial.lib.n. 
Dente timetur aper^ defendunt cornua cerunm. 
lcOuid.inEpift. 

— ohlicfuo dente t$mettdu4 aper.^ 
prandia eaptat.] Capcare prandia , efl: hic , nifallor^prsdaiB 
cxpcdare: quod explicat fequenti diflicho. 




BontJi 



4^0 AIJDREAI AlCIAfl 

Bonisaufpiciis incipiendiim. 
Em^lema cxxvi. 




^-4 






A V s p I c 1 1 s fes coepta matis , bene cedere nefcif* 

Teitci qu£ funt omtnefailct , iuuant. 
^utdqutd agis.muPteU tthifi occunat, omitte: 

Signa mak hacfortis beftta pYauagerit* 

SOphocIisilludcitatura PIutarchojlib.DePoctisaudi^disJ 

^vftni4p*iii- ^uicumcjtft rem reSla rattone tncepertt, 

mpU qutd^rx' Bonum iUtiM certefperabn exitum. 

/•"'* 8 T^ olo» TF.aic Polybius, t5 TeA»5Ttfy;>;;«»«v , /«« » T^s^^y^^ti i0i4^ 

^mtk i Miuinie enim *icri jpotcft, yc fiacm riie coaic^uatur. 



1MB1.EMA¥A.^ 45« 

«juide principio non redle primum conieccrit atquccogirariu 
Tantam vim dicunt inefle bonis fauftisquc negociorum lurd- 
picndorum pri ncipiis , vt ea vix bene caderc poflint quae infe-» 
lixiniiiura (ortiuntur, Etfane omina diligenrer aducrtenda 
c(re,grauesnecpoenitediaudores cenfuerunt. Redequidenl 
& prouide , modo abfic fuperftitiofailla & inutilis obferuatio, 
cjuae humanos animos terrore nefcio quo afficit & torquet.Na 
vt in re aliqua fufcipienna non parum conducit fauftum felix^; 
principium ,q uandoquidem vel Pocta tefte^ 

F(«c7i dimiiUum qui henecoepttjjahet: 
itanon parumadferc impedimenti ,aut€tiamincommodi »ll 
velmalo,vel inerii , autetiam flagitiofoprincipionegotium 
ordians : tum enim muftclam, ideft,omcn habere inaufpica- Mufltf^mt^ 
tum dicimur, cum flagiiij alicuius a nobis perpctrati , necdum ^*^'^'* 
cxpiati purgjtiqueanimo obrepit finiftra quffdamGogitatio, 
<]uae intimam confcientiam verbcret atque lancmet : quo fit vt 
frigidius &ignauiusremalioqui magnam aulpiccris. Rede . 

AJaxapudHomerum,qui Deosinuocatlefeadantiacompo- 'V^JJ^* 
nens. neq^enim putat (ibifeliciusreibenegerendaiaufpicium 
capere polfcquamabinuocationenuminis. Curpo*eticum il- 
lud,vt vere Philoibphicum cclebraturjciK^of <tf;(i<t'H«t«8-«:&,A6 
Joueprtncipium Uufe} CurRomani fuorum condiiorum &: Se- 
nacushabendi ducebanrinitium afacroilloprecationiscarmi- Sanvjnexnn 
ne,cuiastam fxpe mentio eft apud fcriptoresJScd & in deledu ineattwH, 
militum iidem,vtlegionibusconfcribendis,operam dabanc,vt 
qui primusvocaretur,au{picatum nomen afFerret. Neque vc- 
roadvtramqueconlirmandam partem (eorumncmpequio* 
mina & aufpicia vel neglexerinc , vel obferuaiint) multis ver- 
bisopuseft. Exempla fiquis euoluere velic,petat a Valerio 
Maxim.lib.i.cap.^. CelebreeftquodretulitCedrenus,Grac» 
cus audor,de Perfis, apud quos folemne fuir de nullaregraui 
& feriaquicquam ftacuere pnus^eamqueaufpicarijquamora- 
tio & colloquium religiose haberetur. 

mujiela tihi fioccurrat. ] Occurfum mi^fteljc ominofum fnlffe f^crttrfm noA 
tradit Alexand.ab Alex. lib.^.cap.i 5. vndenuncetiam apud^^^'* 
quafdamnationesinfelix habeiuromen,fici^mparaturvena- 
tio,aIiquis muftelam nominat: cuius ecism occurfus vulgo eft 
inaufpicatus habitus. Eadempidainforcunium fignificabat: 
animalenimperhibeturinfaul^um e(fe,maliquepr^fagi|,iisqt 
maiime , quotum domos habicec . Dicitui: cnim infidiari do- 

mefticiS' 



4^1 ANOR.EAE AtCtAtt 

mefticis animalibus , pr^rertimquc altilibus , casquc ad intef* 
liecionem v^c]ue petfequi, ait Pier, lib 1 5 . idcmque occurfum 
pletifciue religiofum hjberi dicit. Adhsc in negotiis obeunclil 
Vcl nomen iplum, vtpote efficaciae contrarium, muliosremo- 
rari. Lese Prouerb.Muftcbm habes. 

in ■ 

Nihil reliqui. 
Emblema cxxvit* 



B^Vr?^ -^,v«^^^ f^^^f-^"^^ f-^"^ Kv' ^*^^ 




S c 1 1 1 c E T feor deeratpoH tot mala.denique ngHris 
LocuslAVt raperent qutcqutd ineffet agris, 

yidtmus inmmera^ Euro duce tendere turmas^ 
QualiaJionAtyU, caHrmXerxiserant. 



JMfitF. kATA. 43 J 

Hjtfanuntimtlkm.farra omnu confumpferunt. 
Spes & in angutio esl,Jlant ntfi votafttper, 

DEflethorribiIemquandamcalamiratem,c]uafuitafred:a tJiftoria dtU" 
Infubrum Longobardiacircaannum, vtconiicerefacile '-'^fi"* 
dt, 1541. Eleuataenimnube locufta: cxaered^cuntur ceci- 
dilfc,quae legumina,herbas,& grana ferme omniadepafia2,m- 
duxerunufamem , &quorundam defperationem ,qu6d poft 
tottantaque infortunia nihileifetrclidum . Habcbantdigiti 
longitudinem,turgidacapita,ventresobefos,&fanierefertos, 
It3quecxrind£Einro]erabilifa!toreaeremcorruperunt,vteti5 
corui,cornices,accipitres, alia;que aues cadaueiibus alioqui in- 
hiantesferreiiequiucrint : quodcolligimus cxCommentariis 
eorum quinoftritemporishilioriamcongeflerunt. lidemquc 
tradunt,in regionibus Poloniaeregnofinitimis incredibilem 
fuiifc ciufmodi animalculorum multitudinem : nuliasprimo 
alashabuilfc , fcd magnos dediifefaltus : paulo poft quatuor ' 
adcptas , tantoque numero conuolalfe , vt duo miliaria in lon- 

• gum & latum cubito tenus ita occuparent , vt ipiius quoquC 

-Iplendorem Solis a toto illoterrae fpatio fuadenfitateexclude- 
rcnt : vnde colligcreeft facillimiira , rcbus humi nafcentibus 
damna infinitainde fubfecuta effe , vtpote cum ad radices vfqj 

' omniAdepafcercntur: Cum ver6fuccreuiilcnta!s,erantdigiti 
humani magnitudinc.tumqueinfrugesatrociusgrallabanturj 
Ca;terumh^nequcvi,nequeinduftriaalia piopuKaripotuere. 
Hocautemci {imileelt,qu6dhabeiur Exod.io. & apudlo- 
feph.lib.Anriquitatumi.cap.i 3. Adhaec locuftarumetiamin 
Africa multicudinem prodigij (imilcm fui/Ie tradit Au^uft.' 

_ in libi De ciuitate Dei tertio, cap. vltimo, ciim iam populi Ro- 
maniprouinciaelfct. Confumptis enim frudtibus&foliisli- 
gnorum,ingenrinubcin maredicunteifedeiedlam:quamor-' 

.tua,fecutacftaeriscorruptio,qua:tanramaducxitpclti!etiam, 
"Vt in folo Mafinilf^ regnoodingenta hominum millia periiffc 
tefeiantur, & multo ampiius m terris littoribus proximis. haec 
illc.Dc LocuftaitalcribitD.Ambro(ius!ib.5.Hex2cmer.c.7 4, 
y (que ad locuftam, ait,quoquc gratiadiuinapenctrauit , quae 
ciimagmineconfcrto regioniscuiufque occupaueritlaritudi- 
nem,innoxio primiim fcrtur habitaculo, nec fruclusinholpi- 
tali incurfione dcpafcitur, nifi diuinac (ignum pr^ccptionis ac- 
C€pcrit.Etcnimficutin£xodoiegimus,eaquoqueca;lcftisvl- 
e cioaem 



h 



4)4 ANDREAE ALCtATI 

tionem ofTenfionis exequitur, pis miniftra vindiftae. HaflC 
cjuoqueauisdeuoratSelcucis. Sicenim Graeco haecauisnun- 
cupatur nomine, data ad remedium maloru, qux locufta con- 
lucuicinferre, cuicreatorincxplebilem deditdeuorandi natu- 
ram , vt infatiabili paftu plagam luam poHitcxtinguere.hsEC 
Ambrof. Herrmannus Schedel inChronic. dedamnis abeo- 
demanimaliumgenereillatis itacommeminit: LothariJ Im- 
peratoris tempore , ait, a Carolo Magno tertij , locuftae innu- 
merabiles lexalas habentes & dentes duos lapide durioresin 
Gallia, veluti nix, tcrram operuerunr. hcrbas, fegetes & arbo- 
res,ac vniaerfa viriditatem habetiadeuaftarunt. Tandem pro- 
ic6\x inmare,& adlittorain terramcicd:je, fecutaeft magna 
putrefaclio : & inde mortalitatcm magnam,aerem inficientes, 
ceneralemque hominumintcritumfufcitarunt. Idcmaudor 
nac de re C\c alibi (criptum reliquit : Tempore Caroli Burgun- 
dioniim Ducis,filij Philippioptimi, locuflae per Italiam vaga- 
ta^, Brixia: agrum deuaftarunr , ciim in Brixiano agro in maii- 
mamukitudineaduolarunt: quae Brixianis& Mantuanis ma- 
Jtimum intulcrunt damnum. Quibus nifi Ludouici Mantuani 
Principisfolicitudoobftitiiretj /ataquoque in tota Lombardia 
corrofifieut. Earum etiam meminerelmperatores inl. i8.C. 
Deloc.&cond.Excepto.aiunt.tempore, quocdacilocuftarum 
pernicie fterilitatis vitium interceiTic , fequcntis temporis fru- 
d:us, quostibiiuxtapr£eterit.im con(uetudinemdebcriconfti- 
terit , reddi tibi Prouincia? Praefes iubebir. Caterumiralocu* 
ftamdepinxitCIaudianusin Epigrammat. 

Hcrret apex captth, mediofera luminajurgunt 

yertice,(o^natUi dorfo durefcit amiClus. 

tyfrmauit natura cutem,dumique tuhentti 

Cuf^idibfysparuU multii acutre rubores. 

Multa autem vcteribus proditaremedia arcendis locuftis, fi 

Vacar,lcgeapud Caffium Dionyf.Dc agriculturalib.i ^. cap.l. 

£uto. ] Eurus ventus cft Oricntalis calidus. 

tendereturmas.] Ab excrcitu allegoria. 

A<y<«.] AtylaPrinccpscX Scytharum genere,qnipoft fuba- 

ftam Pannoniam,AquiIeiam delcuit, & in Germaniam trant 

iensmuItavaftauit:eiuscxercitusarmatorumfuit joocco.cui 

dux Romanorum Aetius, & Thcodoricus Hifpanicorum Go- 

thorum rexforriter in campis Catalaunicis occurrerunt,vbJ 

commiiTo praelio iS^ceo. vcna^ue casiafun; Hunnisvidu. 

Paua 



:^ 



EMBLEMATA. 4j| 

i^audsverointcrieftisanniSjAetijjdcinde Valenriniani audita 
.casde rcdiit infeftior , Aquileiaque deleta Romam properabat j 
fedLeonisPontificis Romani precibus delinitus,dum nouis 
intentus eiTet nuptiis,vino uimio obrutus,cffura c natibus fau- 
guinis copia,efl: {iifFocarus. 

Xerxuetant.] Xerxes rex Periarum , Darij filius , in Gra:cos ^erxh 
dimicaturus,habuitderegnoluofeptingentamillia:deauxi!iis 
treccnra : rofiratas naues mille & ducentas : onerarias , ad tria 
millia : in quibus fuerunt hominum myriades 1 5 .terreftris au. 
tem exercitus fuerunt centura & fepruaginta myriades , equi- 
rum ovflo. Herodotuslib.7. Legeluflinuralib.i.&Plutarch» 
initioiibrijCui Parallelanomenfccir. 

farra omni:.] rcidifflcultasfpondiacumfecit. 

Sl>es ^ in anguslo eU ,] Rcftat defperatio. VidetUr Metaplio- 
taacaptiuis. 

ftant nifi roia fnptr.'] ideft, nil nifi vota fuperfunr. vt babcf 
OuidJib.i.Trifl.EIegiaz.HieenimndtandaTmefis, & Ana- 
ftiophc. 




Uz\h 



4 3^ ANIJREAE AICIATI 

Maleparta maledilabuntur. 
Emblema cxxviii. 







M I L V V s edax, nimu quem naufea torferat efca, 
Hei mibi, mater^att, vtfcera ab orefiuunt. 

llla autmiqtitdfies} cur Imc tua xifcera credaS) 
Qui raptoviuensfolaalienavomu^ 

Tfnhlematis 'Tp Etraftichon hoc paucis commutatis mutuatus cft ex G» 

Vl"*^' JL briae apologo, quodfichabet: 

cti^etyAK'Ky,y\ascr'S5%uy^voiiu.yi7TpJy^iCf* 

«UPicT/isr, '"^" '^^" T^ ii^\i-,tiXb! i(4.^s ^ax^oT^itii, id efl, 

VuerdtefeHQ boHticmyifera 



E M B LE M A TA. 437 

y§rajjet, T/eimetterjClamatjrr.ea effluunt 
JnteUina atridensait^ Filijjaudtime, 
Nam non tua h^ecfunt^fola at aliena -^omif. 
Diciturque in eos,qui qux rapto & fiaude congefTerunt , apgre 7« furacei & 
perdunt , ac (i fua elFenc . Proculdubio non ab re didum eft a raptores, 
Chry foftomo , Pauca raale parta , multa bene compafata per- 
dercrvt & Plautus (vnde eft Emblematis titulus) Maleparta ma • 
ledilabt. Hoc fi veniret aliquando in mentemiis qui tam im- 
pense animo lccumagitant, vt faciendi lucrirationeminue- 
niant,huc&illuc pecuniascorradant, nec intereavndehabcac 
curant-.autcerte timerent,neamittendimetu fortalTeaHquan- 
doimpotentiuscri|ciarentur:autneiuftaminfenuminisiram 
prouocarent: aut faltc cogitaret, quam hxc fluxa (int,quamqi 
fragili^eafortun.-Ebona,quorum habendorum caufTa tottan- 
lifquecurisdiftringuntur.Celebratumeft Prouerbio:Diuitem 
aut iniquum,aut iniqui hzErcdem.quod didum efte fufpicor ia 
cos tantiim, quiquicquid omnino pofTunt, iure vel iniuria co« 
gerunt.Qui vero ficri poteft, vt opum facultatumque tam ex-. 
pedira facilisque,& pene momentanea,vt ita loquar, adeptio, 
conquifitio^polfeftiojiufta poiriteffe &legitima ? luuenalis 
optimc: — diues ^uijieriyult^ 

Et cito vultferi;fedqu£ reuerentia legum^i 
Qui mettu autpudor esi ymquam properantii auari^ 
His itaq; violentis & iniquis Harpyiis, id eft furacibus homi- 
nibus, fi quid aduerfa fortuna detrahat , aut alius quidam cafus 
cripiat(quodnonnumquam foletacciderejiafturam hancnoii 
tam molefte ferredebent ,quam certe boni quique & honefti 
viri in lucroeffedeputareni , beneque cum mortalium rebus 
adumen"ecenferent,fi qune iniufte poffederunt iniquiillica- 
ptatores , ad veros tandem pofteftbres redirent . Eo de generc 
turum funt plerique forenfes rabulx, atque importuni fyco- 
phantJE, & raaxime aerario publico nonnumquam pra:fed:i, 
qui ajquiftima numinis vltione , aduerfa reflante fortuna, ple- 
lumque fumptus faciunt, quos numquam putalTent : & fa^pe-' 
numero citius quam vellent , euomunt quod concoquere non 
potuerunt. Notum enimillud, 

Dc maVe qucefitii nongaudet tertiu* h^res. 
Porro Cicer. Philipp.i. vfurpauit hoc Adagium Plautinum, 
tranftulitque in Antonij rapacitarem & ingluuiem, his verbis: 
Atquam infoleater ftaiimhelluo inuaficln eius viri ( Pom- 
6 3 peiuni 



45$ ANDRBAE ALCIi.ri 

pciilm intelligit) fortvjnas , cuius virtute terribilior crait popUi» 
Jus Romanus exteris gentibus, iufliria charior ? In eius igitur 
copias ciim fe fubito ingiirgitairet , exultabat gaudio , perfbna 
de mimo modo egens, repente diues ; fed vt apud Poecam ne- 
fcioquem, Malc partamale dilabuntur, incredibileacfimilc 
porcentieft,quonammodo illetam multa,quampaucisnoa 
dico menfibnsjfed diebus efFuderit. Fortafre & huc non incom- 
rnode referri poceft illud Democriti, 'z^^tes ^^ /(^iK^ise^^a-ias 
*t^^90(^^ (Tn^pxys^iV^v rhovH^ (^ )t?x77;Trt<.&Hefiodus,ma- 
l^ lucra damnis clfe iimillima cecinit : 

— ;(g«trt »£g J^af icT» ««T>)«. 

Coi^tra laudat, p^^f^m ^^u^TmiCTU y quaE<|uc funt %«qh)^> 
^cdprseftat audire Euripidem : 

^tf/[i«A"; J^$ yM KTW ;^yifi3!>r', y,v SaXvj TTzMf 

oiKissl<rsXB-ofT' iiK t^<no7T)ficiC4f, ideft, 
Necompares iniufte vllasopes,quasvelis tibi eflediuturnas; 
quicquid enim inique domi cumularis, faluum eifeminime 
poteft. Adhoec non praptv-^rmitcam (quodattinetadcarminis 
cnarjrationem) Miluum inHieroglyphicis locuplctedefigna- 
re&rapacem: quodinPhi?done figniScat Socrates, cumeo? 
Jiominesquiauariti«ftuduifleut,&adimbccilliorumexpila- 
tiones & rapin^s paraci ac femper proraptifuiflent,in miluos & 
lupos conuertiait.Sed & in facris Miluus pro praedonc acgrai^ 
{atoreaccipitur. Pier.Iib.i^.Hieroglyph. 

quem naufea torferat, '^qui pras ingluuie vomebat. 

yifcera ab orejlumt,] Viiccra funt djuitiae : vnde Penclopc 
puidiana: 

Vifcera nofira t(t<e diripiHntHr ope^ 
Ipj: vulgariterdicitur apud noftrates,Eum qui {bum perditj^cn- 
fum perdere:veI,Quicenfum perdit, perinde videri,acfenfurn 
profundere,Sunt enim ;j^b^§j ^i^i^^X^ Hff^ ^*^ i&^rols^yt eftin 
miodapi Grasco Epigramraacc. 



§cmpc| 



E M B LE M A TA. 43^ 

Semper prseflo ede informnia. 

Emblema CXXIX. 



•f^^-v V^^^?^^V^>'^N*^'ij'--V^* f?S/^'-i^ ^^'-'f ^^^i-v -^^ 







C£ji^ 






LvDEBANT parili tres olim d^tatepuelU 
SortibtiSy ad Stygm qtu prior iret aquofi» 
At cui iiclato male cefferat alea talOi 

'Ridebatfortii €£ca puella fu£: 
CmifubitQi^a caput labente eH mortua tecto^ 
Soluit & audacis debttafataioci. 
>, Kebus in aduerfts malafors nonfallitur: afi in 
„ FausfiSy necprecibtiSi nec lociis e^ manui, 

APoIogum hiincin primo Epigrammatum Grascorum rc* 
pcri, detribuspaellis aleaia^fia inquirencibus,c^uaenam 
e 4 prior 



44® ANDREAE AtCrATI 

prioi fato concefTura eHet: quae vero fortem iadam viderat (ibi 
mortem portendere , rifu illiid neglexit , ciim ftatim tegula in 
caput lapfa rifui finem dedit. cjuod fignificat Adagium^ Mala 
jiiaU veninnt velinuocata veniunt: illudq; Graecis pcruulgatum, ci^v\(Ai)iotn 
tuam iionvo- ja^^k (/.oXts 7m^yivlTUj,TU ^\ y^ ftyi ^il^y,f<'uoi<ri: hoceft,Mala 
^-' vel etiam non quicrennbus obtingunt, bona vix accediit etiam 

quaerentibus. Idem refpondK Diogenes rogatus ,quid de lio- 
mmum forte fentiret : Miferam & infortunaram hominu con- 
ditionem elfe dixit , cum bona qu.ierentibus vix obtingant , ca^ 
dant autem infortunia,non tantiim non quxfita,fcd praeter o*- 
mnem expe<5lationem . Plautus Moftellaria: 
— ynum hocfcito,mmto celeritti 
J^^^enirequod moleslum eTi./juam idquodcupidepetM. 
Graecum Epigramma eiufmodi e{>,in titulo«V Affu^^ylecu' 
ChdrnBtr tm' <^ T^ioseM TTtiTe Trai^ig ci »>i\'/iKY,ani iTrat^ev 

,>Uma(u, jtAii|&», T<5 (tff^Te^vj jiyiciTTXj «j ui^ lu/. 

t(ffJi it t? fAiv y^.iouv itxXoi y.voor ■ ii>.% ^e "Tma-icovf 

iS f^iciv, H **[' iyi/.et )c.Kii^¥ o^pei^^.o^jjjoy. 
oti Tiyi(^ a' uf' uiXTTiov c(,7mXi^Vt(n 7rea7j,4(^* 
^uc-i^ci)(^ ,^s cii^ lu/ e>l"yiXv%v , as\Xu^i. 

iiTdO^t S-VVirls <^J-7^P(tt, HTT )(^i}^' 

\Ale*lu(lo v'f Cx\.tx\\m Socrates alca: ludo humanam vitam comparabat, 

tahomvificom yrfrieictTivi letKCivo <sj'^,x^ deiSi)(mip-<\/ii:peirivctri%(3^Too-uuZu1- 
farata» »oy.» ■^' IrJ» uv&%v fici?.eiv,ii/i£ B-i<£raj riiy •^'iiipovjAWx ludolimi- 

lisell vitaj&quicquideuenit, veiuti quandam tefleramdepo- 
nere oportet.Non enim denuo iacere licet,neque telferam ali* 
|;erponere.Cui &conuenit illud Tereniij in Adelphis: 
Sic in rita e?i homi*ium, cjuaf: cum luda^ tejfern'. 
Si illud cjucden maxime opHijAflu non cadit^ 
lUudc^ucdcecidit fortey idarte vt cotrigM. 
Hucforte nonmcommodetransferesillud Demofth. axTa^ulm 
('Tiv uvB^^dTmv yOTUv^lKri^yi Tyi7rup>ia-yiTU)^-/i ^ZvrttjyTeTfts^Aiit ' 
^{cvamiciijv <c7f?? TO (m<p^:eii i^i'^' ^°^* T^ ^^ (pvXuTlcfAiveis KiM 
^etvoi U5 ucpvXuycTvi etvcti. »7? oA/ya)p5ff-/y,«<z7^(r^o«>5Toy7JwSH».rd 
^tModefliader eft, Pioborum hominum officiumeft, cum fortuna vtuntin 
retvtlmaxi- maxime profpera , tum fummum habere modeftiac ftudiuw. 
piejortunatoi. jsjfq^ig ^„{^1 quicquam tam formidabiIe,quin vigilantiapraE- 
caueri ,neque vllum malu eft, quin o:citantibus euenire pofli| 
it^n* fiiSt^^i<i6 a^ttas. J id cft,ad mortcm.S tyx iofcrorum fluuiiK 

per ^cfl! 



EMBLEMATA. 441 

perquetnvetcrcs putabantanimas tranfirc poft mortcm. La^ 
dant.lib.i.cap.ii.&Cael.lib.zexap.^. 

f<ef<» /or^M. ] ignara exitij fiuuri. 

te<f/o.] tegula. 

HebuiinaduerfismaU.] PruHcnsquirqueomniaquaefibi fpc- 
randa funt , non in mcliora , fed in pciora conftituat : vt li qmd 
praeter fpem accidat , id tamquam lucrum reputec , ait Terca- 
tius.Ouidius4.DePonto: 

T« quoquefac timess;(*r qu£ tiU Uta yidentnr, 
Dum loquerifyfiert trifiiapcjjeputa. 



Remediain ardLio,malain prono eile. 
£mblema CXXX. 







/E T H E R 1 1 s poilquam deiecitfedibtis Aten 
lu^^iter, heu^ vexAt ciuhn malamxa viros\ 



lUQ* 



'44* ANDRSAE AICIATX 

luoUt h£C pedibus celer & permcibus alis^ 

inta^umq^ mhd cafibm ejfe fintt, 
'Ergo Lita^proles louis,hanc comitantur euntem, 

Satturx quidquidfecerit illa malh 
Sed quiafegnipedes^ lufcajajfsj^ fene^a, 

Nil mfipoji longo tempore reftituunt, 

/^ Eneralis ea thefis , prxfixa Emblemati , ad qnafcumqu^ 
VJTiiumnnas calamitates& incomoda poteft accommoda- 
ri; caque,nili tallor,para!miaeftmedicisfamiIiaris. Eam eon- 
ferre placet cum aurea illa Nazarij fententia ex Panegyrico 
quem CacrariConftantino dixit: Eacilior, inquit ,&mult6 
procliuior lardendiquam commodandifempereft via: vulne- 
rare integrum , cjuam fauciato medcti: dillipare rapta , quam 
diuulfa componere. 

^etheriti.] Homerus Iliad. i . Aten Deam fingit mortales 
variis implicantem anguftiis &perturbationibus , corumquc 
mentes reducente,variisque opinionum monftris afficicntc:ad 
quas maJa farcienda placadaq j Litae louis filix opponutur,quae 
tamen non ftatim pofTunt inftaurare atq; componere, quod ab 
ca motum atq; dilfedum fuit:fed id longo temporis interuallo 
fieri ait,vtpote quie fintlufcae,tardis pedibus3& fenio confe6l«. 
Verfus Homericos huc adiiciemus: 

tii pec rt i(g^ fiiToTrt&cv &Ty,s uXiyacn Kiwai, 
« y urti Sc4icip*iTef(gt^ cupTits-^^.JiviH^ Tras-ni 
arr».oi vsriiczst^^ieij^p^avei ot re Trumy iTr' etl«c0 
fchefzs-lao-' uvjp^zvbi. u'i ^* l^uyjiontM «n^io^u. 
€$ f^ivr' uiyiff^Tcti KiS^r ^ies aoTcv iii<rui . 
TOy ^e i*iy' ccvvis^v.ffc^T tyJ>Moi vj\ay.iioio. 
fiS ^£K AyKVYjTctyt, n^^re fspiois ^«tpjj 
7\ioTevTa4 c/l' u/JUTKtye AU x.o^vict^ta xJWetjy 
Tu uTiai 'uy."i7n^^ivu Q?iu(p%is "^jnriff-yi. hoC Cii, 
i^annjue Lit<efoboles magni foMPi^^pede claudoy 
Jiugofe,ob!i^uocjueoculo, medeantur •etillty 
Tergafequuntur Atei: celeri ^eruertitur omnes 
lUagraiiH^^pafJim damnum mortdihta ajjert» 
fJtc yiu aCiutumfartw<e damnafe^uuntWy 



EMBLEMATA, 44) 

Ccmliantquefm cultoribus optimafemper, 

^tft qun reicitptefraclej acperneget tUiA, 

Tttnc adtto laue patre, precantur^yt ilicet ^tt 

Jrfuic adftt pcenaaq; fuo det dentque damno. 
f iufclem Ates eciam meminit Iliad.r.quoloco lupiter in cain 
confert,qu6cieiretdeceptusaIunone:Illam enimeacaulTaca- 
pillis arreptam in terras pr^cipicem dedit,indixitque ne vnqua 
rcdiret iacsrlitum contubernium. Hoc quidem fignificatur, 
aduerfa quaeque ft^tim & ex improuilb impetere, tarde autem 
lecedere: illudq; eftquod Gallornm vulgus aic, Mala &:ajgri- ResaduerjM 
tudinesincquisaccedere, fedpedibus&lento gradurecedere. .^^"» «ct«- 
Ateenimnoxaeftvelociftima, qu2:propter motumcelerem, "J'» '"'"'^f ''^ 
mrortuniorum aleam maxime iubitam & improuilam fignm- 
car.Hanc Chrilhan^pietatisauclorcs ^axr^poo^v.i. Luciferume 
caslo deturbatuminterpretantur,vt maxime luftinus Fhilofo- Ludfericdc 
phus ac martyr^Eufebius PamphiI.Suidas>& Bud^us nofter ex '^f^^''^*^. 
BetTarione Cardinalelib.^.incalumniatore Platonis. Stobseus 
in Elegia ttSi oiffgnoyuvvi? ex Solonc hoc diftichometulic , vbi 
cmergentem c diis noxam facit: 

tiTtf a'' i\ avToiv uvei^uiiiTcc*^ itvozroTur^iuf 

S-fHA^/*! Tii^VC.i1 6ig jU>it.OTV U».^ ^Z^' ^^ ^^> 

JLx tUh^Ate apparetyquam yhi luppiter ipfe 
Mtferit yltricemj tunc aliam alter habet. 
Litasautem Deasclaudasinterpretantur Mythologideiisqui Litaclmdjeit 
precantur , quod genua fle<5lant : quas rugis obfitas elfe Poctae ''"j"-* *"''• 
volunt,addefignandaniimbeciilifacem. AdhcEcaiunteiTeftra- 
bis luminibus, quod conniuere videantur in quibufdam , {ed 
poftremo necelTitate ad fupplicationes deflecli. Phoinutus 
claudas ^(Cc tradit,qu6d tarde & vix accedant ad eos fupplican- 
dos,quosanteaftecerintiniuria: rugofasvcr6& ftrabisoculis, 
quod grauitcr & ore parum hilari intueanturquos ofFcndeiut, 
& a quibus veniam deprecentur: louis porro filias,qu6d vene- 
rabiles finr. h2Eci!lc. Itaque id transfertur adillatam cuipiam 
iniuriam,cuius dirticulter memoria tollatur ab animo:iuiuriar 
rumenira &contumeliarum raemoria taidiirime fenefcit,& 
fere vtnifimortedeleatur. Vclad idtraducetur nonomnino 
maie,quodhabct CorncI.Tacitusin vita lulij Agricolcs, (bce- LocUiCorml^ 
lifui: Naturainfirmitatishum3ns,inquit,tardiorafuucre-^*'"« 
media, quam mala : & v t corpora lente augefcunc , cii6 extin- 
2uuntur:iicingeniaftu4i^ue facibiis oppreiTcriSjquam reuo- 

caueris» 



4-4* ANDHEAE AtCTATr 

ttcui Seneca, caueris. Sic Seneca Epiftola 92. Eligitaliquid nouicafiis ,pCT 
quod velut oblitis vires fuas ingerat . Quicquid longa feries 
multis laboribus , multa Dei indulgentia fiuxit , id vnus dies 
fpargitacdilTipat. E^Tet aliquodimbecillitatis noftrae {blatium 
reruroque noftrarum , (itanto tempore repararentur cundla, 
quanto finiuntur. Nunc incrementa ienteexeunt: feftinatur 
indamnii:nihilpublice,nihilpriuatimftabileeft:tumultuan- 
tibuscauflis mala,vnde minime expe61:abantur,erumpunt. 
Hucpertinet Scytharumlegatifentetiaex Curtio lib.y.Quid 
tu ? ignorasarbores roagnas diu crefcere , vna horaextirpari! 
^ontki HerA' Poticus Hcraclides difputatione De allegoriis Homericis, eo- 
clidu allegorui dempenemodo intelligit: quolocoeosarguitimperitia2,qui 
de^tfiirLt- Homerumvituperent ,quiLitas louisfiliasimpiedeformi & 
^*** rnutilocorporefinxerit. Hisenim Poetaimaginem expre/fic 

eorumquifupplicesfiint. quienim peccarunt, exconfcientiae 
verbere tardiores elfe folent :eosque verentur aggredi quos lae- 
lcrunr, & aquibus veniam impetrare poftulant: pudoris enim 
fuifuntipficontinuomemores. Nccvero praefentianimo eiTe 
polfuntjaut conftanter intuentur, vt qui retro aucrtant oculo- 
rum acicm.Primoitaque fupplicum animusnullum prae fe Iq- 
tura ruborem admirtir,vt qui pallidi fintjdemilfo vultu , mife- 
ricordiam elicere conantur. Ea ergocaulfafuit ,cur Litaeita 
fuerintabHomero depidlae. Contravalidaeft&pernix Ate, 
cuius nimirumacris& vehemensftultitiahominumnonmo- 
d6ceruicibus,fed&animis impendeat. Namtofoimpetu& 
Cne aliqua ratione fertur ad omne flagitiii. Is ergo Poeta per- 
inde fegeilit, vtqui pidtor effet humanorum afre(5luum,quos 
afTedus Deorum nominibusallegoncos.effingerefolet. Lege 
Lucian.in Iraaginibus,& Tragopodagra,& Caelt lib.i.cap.tf, 
Meminit&lib.i^.cap.i^. 

t^ten. ] Ate eft noxa, 'nv.^ecrS eiucff^t,\xdo. 
hstt mala ttoxa.] De nominenoxse & noxiaeharc placet adde- 
rcecommentarioAlciatiadtit.de verb.fignific.Noxamdixerc 
antiqui^ait, idquodnocet:quaproptercu!pa,poena,detrimen- 
tum,noxaeft.v!ide&lib. 3 3. T.Liuius,noxajexoluere,id eft a 
poenacapitalis fraudis liberare,accepit. Seruus quoq; qui con- 
tralegem Aquiliamalicui damnumdedit ,noxaeft . At noxia 
folummodo de maleficio ipfo dicitur , nec tam gencrali figni- 
ficationeaccipitur,ficutinoxa.Cicerolib.3.de Legibus,Noxi^ 
poena par cfto,vt in fuo vitioquifqipledatur, vis capite,auari- 

tU 



tMBLEMATA. 445 

tiamulcl^, honoriscupiditasignominia. M.MariiliustQuin- 
ctiam infelix virtus , & noxia fclix. Plautus in Bacchid. Sac fir, 
fufpedus fum , cum careo noxia. Quo fenru & in Moftellaria 
&in Pfeudolovfuseft; Terentiusquoque in PhorraioncrlQ 
re incipienda ad defendendam noxiam . fed & in Eunucho & 
Hecyraadeundem modum . Necnoxameosafcripfifiequif- 
quamdixerit ciimratiocarminisnoconfentiret.Quacadducc- 
re volui vt palam fierecquam iniquo lure luftinianum in Elc- 
gintiisfuisinfe(f1:eturValla,& Seruium BeroaIdus,dumadie- 
aiiuetantiim dicinoxiam opinentur contraYCterumauclori- 
tatem.Haecil!e. 

Exarduis perpetuiim nomen. 
Emblema cxxxi. 






^:S)g^^jg3^iJ6g^x^<g^5zc-t^j^ 



s 




Crediderat platam rawis fita pignorapajfery 
£t bm^mf&ito v'tft drameform. 



Glm\U 



44^ AJlOREAt AtCIAtt 

Gluhit htcpttlios otnnes , miferami^parenteni 

Saxetis, c^ talt digntis obire nece, 
il<ec,mfi mentittir Calchas^monimenta lahoris 

Stmtlongti cuiusfama perennis eat, 

Plndar. Olymp. 5 .m J^ uy.^' c^tTuiin zrov^ hivk^ 

'i^yovKfj^t>v!ox.i}(gt,'kvfA{Uvoi. id eft, 
Ciicavirtureslabor rumptu(cj; perpetuo implicanturjVtopus 
difficultateobtedumairequare. Sed propiiis apud Plutarch, 
Bacchilides : Tnrov 7^ xv^^ V^t^ ct^iTci. 

Crediderat platani.] Cum in AulideBocotiacportu,GnTco- 
rum ad Troiam euertendam nauigantium claflis aduerfb vcn- 
todetineretur, CalchasaugurperitilIimuscumcactcrisGra:cis 
j)rofe6lusAgamemnonemdocuit,c]uarationeDianamirarani 
placaretj&exferpentisveldraconisaugurio (cjuiinarborem 
iubrepensnoucm pafTeris pullosvna cum matre degluticrat) 
decimo tandem anno Ilium captum iri praedixit. Nam pro pa{i 
feribusannos,proanguetempusintcllexit, vtexplicat Pierius 
Hieroglyph.lib.io. Narratioeftapud Homerum Iliad. €. & 
Cic. i. De diuinat. quam eandem reperi in vita Homeri, quac 
Plutarchi nomine aquibufdamcircumfertur. De Calchantis 
illo vaticinio faciie mihi efTet adiicerc Ciccronianos verfus, 
quoscitatipfealtero De diuinatione libro : fed libet cft in o- 
muiummanibus. LocusHomeri iseft: 

rt^zs-T civialysviS-i )(^eti<sf.toav'ng ci;^i6ii 
iil^iv |U.£p TO ^' i<pvivi Ti^s fAyx. ^■.',riiTU ^tlsyScc. 
quem eunde fatis feliciter Ouidius eft aemulatus Transfor.i *, 
— yeri prcUidtn augur 
iheTiorides, Vtncemtti, aitfgaudetePelafgiy 
"Iroia cadet:fed ertt ntiHri mvra longa lahorii, 
t^tque nonem yolucres in helli digerit annoSi 
Hocatutem innuit , quod praeclarum fitidem cfTe &arduumj 
&rcbus maximis difficultatemquandama naturaeirepropo- 
ItuUa glcriam fitam , aitidem M.TuII.TufciiI.5. Etenim nulla potcfteflc 
^nelabore pa- ciiuturnagloria, quam labor ftrcnuus & indefciras primum 
'^*' non antccefTerit.Qu^is enim magna coronari cotendat Olym- 

pia , dulcis fine pulnere palmje ? Vulgo tritum id , ru t^hu rei 
i^vFHthtt* Piaeclare itacjue Xcnophon ^jttyjj^. z » m a^tci ;c^p*»- 



IMBtEMATA, 447 

llu/ fify^ >(gt.K077!7K :(^ iXcccVo^ (f)t l?it^ VirttU £ffu 

K^kia-or f{^xfo; J^e }(^lf 6p^(^ cifJL!^ i7S-'avTKfp 

^^Tv^a^iyc^ 'i7Ti;>uou(^ ci tziC J^, tZv %ovm7mX^GJt *i{<ttTX9^ 
r* a^B-cc %oi.id eftjCur^quidem laboriofk efficiunt,vc ad pul«* 
chra& honeftafacinora perueniatur, iicutiviforuniopdmo- 
tumhabetadagium. AitcnimHefiorlus: 

t_y£m^le[li yitittm cumulatim ^fumere promplttm ejli 

J<iamqne iter idfacile eTi.nec eo yicinitn yllum. 

Dij quoqusfttdorem virtuti prtepofuerunty 

^dqnam longaioia esi attjue ardna^^ ajperamukum 

Offertttr: tamencTi yhiad altacacumina yentum, 

'Bitfacilu^ primofuerat qnx tam ardua yirtm. 
Teftaturautem Epicharmus, A diis omnia nobis vcndi hikitU 
bus. MemorijE fuccurrit & illud Clementis Alexandrini Srro- 
mat. a\. W^ t); 7\oy(^ TAt» c^iTUt joitat J[v(mfiZuToi<; Wt zrtT^tg, 
ivtaiuivjticiv;i(^u^v oiyvov ciu(^ie7niv , a^eTs-uyTCot^M^a^isB^tei^ 
Ti'v'iTuzs-T(^y «,u*)<^c<x«}t'/M(^ iJ^pfit"? ivs^c%i (.loXyi /v.-^^y, T ii ei}C^ii 
mv^peiUi. quorum verborum hacccft fcntentia: Faraaelt virtu- 
tisdomiciliumeftcinquibufdamrupibus,adquasdifHc!lisad* 
modum fit afccnfus , eamquecelerem incolcre locum caftum* 
Ea autcm non conipititur quibufcumque hominum oculis: 
iicque vnquam adeamquifquam peruenict, tamquamadfor* 
titudmis propugnaculum , nifi primiim fudorc ac labore ani- 
mum afiicienie fuam induftriam probatit. Quid enim gloriae 
Alcxander.quid Epaminondas,quidThemiftoclcsfibicom- 
parairent,nih laboriofis & mcleftis cxpeditior.um anguftiisac- 
duum virtutis iter fibi conficiendum proporuifient? « yuf eyrer- 
^ioi Tu 'paiuuiut^uXt,UT?\*!fios-vvy,i(^'i^iT'*if!st9S T« ^</»« ^'^utraWf 
«Vr«^ <zre???\9? ^•jvufi.ia;,ci'it in Crallo Plutarch.id eft: Nun tam 
fortunq profpcr euentus Romanorum potcntiam auxit.quam 
cgregia virrus,ac fiimma m laboiibus aiperiiqne in rebus toic- 
rantid,adpcr(iscafibusfuccumbere nefcia. Illud ctiammihi 
fuccurrit Pindari ex Olymp.fexto: AHlveflu/j«i i"l^iTui ^Tt wap* 



444« ANDREAE AtClATX 

TTVfx^^' ideftjVirtus periculorumexpers Dequeapudhoftii- 
nes, neque mari habetur in pretio: at multimemorant, fi qui<l 
honefti laboriose peradum eft. Quid,vt hoc poftremo, laudis 
Cirfar eiret confecutuSjli facile illi fuiltet Britannis inferre bel- 
lum : Aut Annibal quantum fibi famce cumulaffet, fi dum Ita- 
liam adiret , peruias Alpes citra puluerem & fudorem , ac noa 
lnagtia flioriim cazde feciffet? Rede NafoTriftium 4. 

lyirdua fer prxceps ^loria yadit iter. 
it Propertius ^.Elegiarum: 

Ma^num iter afendojfeddat mihi^loria yires: 
Kon iuuat exfactli le^a corona tugo. 
Porro Alciatus idcarminis videtur imiratus eGraeco incertl 
cuiufdam Poetae, apud q uem tamen non eft eadem conclufio, 
ciim de hirundine verba faciat , cuius nidum ferpens deieciftct 
& exturba{fet,in eoque tandcm igni ardenti combuftus elTct. 

Crediderat. ] commiferat,nidificauerat. 
juapignora.^ pullos,vtalibi monuimus. 

Saxenf.] Fatalisferpens eft : necnon perpetuae belli Troiani 
memoriae permetamorphofim ferpentisin perpetuae duritici 
faxum. fonat etiam faxeus, durum,crudclem , inexorabilcm, 
qui^ue nulla fledti prece poffit. 




£x li- 



Exiiterarum ftudiis immortaliratcmacquiri» 
£mbl£ma txxxix. 



m 




N E p T V K 1 ttdhicen {cutus p:ifs vltima cetum 

Aequofeumfuctes indiCat ejfe deum) 
Serpentii nteito Trtton comprerJitur orbe^ 

Qui cauditm inferto mordicits ore tenet, 
Jami viros animo infignts , prtcUracj^j ge^A 

Profequtturj toto mandat & orbe iegt^ 

ID petitumappareteMacrobio^atufnal.t.Cap.S.fnucIflon fjfw tnAUit 
orniferitn, aic , Tritonas cum buccinis faftigio Sacurni acdis ^»» 
{bperpofitCR , quoniamabeiLJS cofftmemotacione ad ndftrartj 
«taceni hiftona eiau & quali voeaiis cft: aatc veroifluta & ab- 

i icur^. 



450' ^ Atltfl^ltkt ALCtATt 

Triton, D<M* (cura, &iacognita: quod ccftanturcaud.-e Tritpnii huttiimttfsii 
mamitf. & abrcondita.Tricon maiinus'Deus,Ncptunique filius,& ta- 
biccn, hoc fchematfe ferpentis circulo cOntineturrquod rcfertur 
quidem adperpetuam&nuroquam intermoiituramdodorU 
virorum memoriam . Tuba ehim fama; &c«immendationi$ 
nota eft, vcpote qux ab orrinibus cxaudiatur. Serpens in fe rc- 
uohuijs,a?trrnit3temdefignnrv7tdoGetOrusNiliacu$inip(0 
Hicrogly ph .principio.Id„Akiatus ipfe Annorationibus in Ta- 
citum (ic atcigic: Veceres, inquit, in templorum Saturni ianuis 
imagunculasTritonumftat«tbant,nonaliaob<:auflam,quam 
vtabeococpifTehiftoriam, aeternitatemque illis dcberc Deos 
oftcnderent,qaoriTpra2coniofuiflcntcclebrati. Tibullus idcia 
fignificathisverbis: 

Q««r» nferent Mufei^^fMet^dum fohorateUttt, 
Dum ctlKmJleUM^dum >ehet amnti a(juM, 
Ouid. ^.Triftium: 

SitfguU quid refera m? nil ntn mortaU tenemtn g 
■ ' yenori^exceptiitn^eniique bonii. 
Sn egOiC^m patria careamfpohvc^ue domoq^f 

. Jiaptaqipntf adimi que totuere mtJit: 
Qutltbethancf^euovitammtJyifniatenfe^ 

Metamenextinflofamaffperjieserit» . ', 

SpartaniMu' Quofpedat Eudaniic!^illud,<iuirogatuscurLactd2emonf]a^ 

^"u^r "?* bellum profeduri Mufis facrificarent, cum nullum cum Mat? 

fltH, tehaberent commercium: Vr, inquit, p oft prjEclare fa£i:a,mc-i 

rtioria pofteris ha?reat. Et quidem do<n:i,non folum viuiac pr^- 

{entes ftudiofos difcendi erudiunt atque docent , fcd hoc idem 

ctiam poft mortem litcrarurn monimentis aftequuntur , aif 

Cic.i.OfEciorum. DeTritoncpluraapudMacrob. SatuJnaL 

I .cap.8.& Gyraidum Syntag. 5. 

cettm. j inferiore fui corporis parte pifcem rcfcrt , fupcrioi^ 
deum. 



Tumului^ 



tMBLEMAtA* 

Tumulusloannis Galeacij Vicecomids , pri 
Ducis Mediolanenfis* 

Emblema CXXXIll. 



4Jt 
primi 




P R o tumulopone iraliami poHe arma Duces^^ 
Et mareiquodgemmos mugn adufquefinus. 

Adde bu barbartem conantet?; irrumperefiti^rd, 
Etmercede emptas m fera bella manus, 

Anguiger *eslfummo[iltens tn culmtne^ dkat: 
Ouis parwA magnam mtfupertmpofmt? 



al.^J^ 



EPitaphiumeftIoannisGaIcicij,queracdebrareoni3xi- CideMimt 
me nomine, quod fortiilime Turcis in I taliam irrumpe- 
tecoaamibusreftitcric, & Remp. fuam legum audioritate Aa- 
i » bilieri5« 



k 



452. ANDREAl AtCIATt 

bilicrir. Huius hiftoriam rcpereex SabellicoEnncacI.p.lib.f^ 
fcdmaxime PaulumlouiumcoruledcDucibus Mediolanen* 
Vidcturaucem AiciatusidconSniillcad Gracorum quorun- 
damEpigrammacnm imitationem,vteft Gejmanicicjuoddani 
Ta U petitum lib. 3 . quo Themlfiocles rerum a fe geftarum commemoratio- 
Hfatltr/M, ne indicat,quo pado aGrcecis fepehri velit:alioqui nuUum fa- 
lismagnum &dignum fepuicrum fuisvirtutibus erigi poiTc. 
C]u6fpedat& Parmenionisin Alcxandrum.cafpro magnitu- 
dinererum,non poircfcribidignumcpiraphiurn,fcd Europam 
& Afiam,c]U3s fubiugauit,tias eife fepulcrum tr^dit. Similecft 
quodm HedVoristumulo fecir Poera quifpiamcin (^uo Hcdor 
non vultcompararifepulcroauttumulojqiiippequivniuerfat 
GraEci2ercrtitcrit,&cuius amplillimum fcpulcrum fintllias, 
Homerus ip'e, GraLcia,& Achiuifugientcs. Ecdemmodovc 
dignum Galeaciofcpulcrum ad perpctuam nominiscommen- 
dationem cxtruatur,ait AlciatuSjdefcribendam cflTe Ita'iam v- 
niuerfam, Duces iplos, regiones conterminas, & Barba^-os toto 
impetnltaliaeceruicibus imminentcs: poftremo conftituarur ■ 
Anguifer , qui ^ymbolum habcac fcriptum , T 1' M E' M !• 
KPOrs TO'N M£'rAN E' N Tl'e ET fi ; Sed hucap- 
ponamGermaniciinThcmiftoclem epicediumjcuodimita-' 
tusefr,& ferme inregrum (vocabulij aliquot dumtasatimmtt"» 
tatis) mutuatus eft Alciatus,vt videre eft: 

^Ti;(i^«« y:pr,-srl^U 7rtfiyact0i ^jjJtOfit^jf, 

Ttif^airi uf a-fU)c^lf70» (j.'.^r c^/TiJtTi', 
Meminerinsus interca,qu6Li priori huitis hbri Emblcmatcacl»'' 
notauiraus, Anguem fiueferpcntem ftemmaefTe DucisMc* 
diobnen(is;quodhoc loconirais anxie repctcrc , nonvideaj 
quam fitnece.t^e. 

Et mare,quodgeminos mugitt) Italia hinc & illinc marl Siculo & 
Adri:iticoc'auciitur. 

mu^it.'] ATaurisrranflatio. 

tmptMmantu.'] excrcirum mercedccoadudum. 

faTHhjnagnain.\ Aniithetoa* 

Opcimos 



Z M B L E M A f A*. 45 1 

Opcimus ciuis. 

£ M B L £ M A C X X X 1 1 1 f. 

^^7V'- i/ ^^> ?-^v^j /^v^ >^v<vr^;>^7 ^?^:^;^V *-'S>^' 
f/i!'^ ./9r''jt\ ^iccpa /a^'i^N . i:^!:?. •iD.!>ev/5(r'rjc-, /3bd^\/%£^::;g\ 




D V M i«)? jf patmm ThrafyhuUis vtndtcat armis, 

Duwj^fimultatesponere quemqiie mbet, 
Concors ordo omnis magui m^ar muneriSytUi 

Palladi£fertumfrondis habere dedit. 
Cingecomam Thrajjbule, geras huncfolHshonorem: 
. In magna nemo eU muins vrbe libi, 

OPtimi ciuis eft Rempub. fuam non modo legum mem 
coercerejfed&omncs omnium animos pacis vinculo 
contiaerc, & oraaem rixaiura occafiouemadimcie. Praeftocft 
r 5 cxcm- 



454 ANDREAE AlCIATl 

ffilieriaThra- cxcmplum Thrafybali. Xthenicnfibusenim ionginjimaobd- 
Jjbuit qui ty- dione prelTis a Spartanis, poft longam famem, & a/llduam pe- 
Y(i>}noi«x^ulit. {tilentiam,p;icem poftularunt ; quam tandera impetrarunt, ea 
tamcn condicione, vt ciuitas Athenienlis atrigintaDucibus 
gubetnaretur . Sedtemporis fuccellu horum .tantatyranhis5c 
faeuitiafuit, vt boniquiqueciuitatis principes&opulenti,be- 
necjuenummati homines exulareni: interquosThrafybulus 
vnus ex praeftantilTimis , cum aliis in exilium abirc eft coadlus. 
Itaqueille ruoconfilio ^&fociorumope, tyrannosomncs in- 
duftria fi ngulari repulitjpatriaeque libertatem recuperauit. Scd 
vtinter Athenienies ciues pax ftabilior elfet , interpodtafidc 
publicaThraiybuluslcgem lanxit DeabolendispraEievitisin- 
lixk(m?'«t( iuriis, quam Btf^vn^iouf nuncupauit : quocircacoronamciuicam 
magnototiusciuitatisapplaufu mcruit. H?clexconformiseft 
oraculo Euangelico de iniuriis remittendis & obliuionede- 
lendis.VideProuerb.Neraalorummemineris.DeThrafybu- 
lo AemiliusProbusineiusvita,Iufiin.inTrogumlib.5.& V^- 
ler.lib.^.cap.i.MarullusineamfermefeateiuiamfcripfitEj^iv 
grammahaudquaquam poenitcndum: 

Ciim fugettt ciuem ciuU deutflm iti hoT^em 

Inpatriamfcelerti confiui tpfefui; 
State viri, TlnafybulfM attiVicicria, yeslraeH; 

Nec mthi, fed "vohu ytcimWy^patri*. 
"Dixityper medtosque ruens enfesque yirofque^ 
Parcendumpaffim ctuihta, in^emtnat. 
TaUadi£ fertum.] ideft,ciuicam coronam,quasdabaturd ciuj 
quiciuem inbelloferuauerat : fiebatque exolinaEfionde,aut 
qucrna,intcrdumilice. Gell.lib. 5.c,6.& Plm.lib.i^.cap.^, 




Strenuo- 



IMBI.EMATA. 

Strenuorum immorcale nomen. 
Emblema cxxxv. 



45f 




i£ A c I D i€ tumiilum Rhateo m littore cernis, 

Quem plerumque pedes vifitat 4b.i Thetis, 
Ohtegiturfemper virtdi Upis hic amaranthoy 

Quodnumquam heroisfit moriturus honos, 
Htc Graium murm.magni nex Hedoris.Haudplus 

Debet Mamid^, qudm fibi hUonides, 

AChillisrepulcrumfuinre in Sigaco Troiat promontorio, 
fcriptorestradunt. Id rcpulcrumamarantho viridi fem- 
per infignitum/amam heroum perpetuo virercenrcm,&: apud '^''^'* *"'** 
pollcrosnumquainintermoritaramdcaotatJR.c<^te Sophocles ^"v^^J^rr^ 
^4 iiiPiii. ' ' * 



45< AKDREAE ALCIATI 

Xn Phlioftcta mft 80!^^««tf,quod idem :sxfi «crJ^Mt< fntelHgcre 
par eft ij «yyi€««,inq uic> fiir,^s (rtwB^it{<rKH ^ot^Wiiy xect ^iffi, tcur 
^oif»ni ,»» XOTi^t;r«*.& Pindar. Ifihm.j.aon obiitcrari pro'i- 
XUm laborem viroruui ait ,ot/r<7iTt/!^>.4'Ttf# fisfKfcSfitx^of «»* 
^gtfir. AdhapctertioGraecorum Epigrammacum limikrepcrio 
in Lafe'rtaetumulu:quodarcnbereplacnit quiae6d^fcrin?fpC* 

{Hf i(ffjf XeilfTuo T« *'[ ifiav' c<^iia9 kicTas 

u,uliAuttif ecieit{i<Mf eS-jAjj) <^^\jfa.Teu. id cjl^ 
^4X4 f4«at tempuijferro nec tempora p^fcunt^ 

Omniafedmvllit terrpore Ungadiei. 
Xa'eTt<efic huTia terit quo^ue littora pvopter 

^ethere defummo dejinm imberaqun. 
Inmortalefedy heu, nomen delere >ctusi4d 
fJeroH, Mufarindtce^ puUapotep. 
Apponam &illudargumentieiu(dem: 

Tt/f«9^ A';y»-»)(^p»5|(»ap(^, ef7nTA'^tA 

#^<yj«;jm», Tfcouf^^/^y^toi^ottifOff. 
tti^ctX^ ^t fiid!jKCAi^'ifu<^fx;^yir.fa.?\,uojt}S 

x.v^ectfot'^ tj-uis Ttis cch\scs WeTi/^®". id ci^^ 
fJicpofttui GroiH tumulHi pugnacit ./iihiUit^ 
Dardanid<e cuKti men.brafipulta timent, 
^^diacet adlitttff,pelagi quo murmure natn$ 
Laudetur Theiidn contumuUuui hume. 
CactcrumPhiloftratusadtumuIosexorpandosfcribitamaraa* 
thum vfurpatu fuilTcjOrto a TheiTalis initio,qui Achillis (epuU 
crum eiurmodieoronisredimiret.Velcertereferemus Emble- 
matis huius materiam ad id quod i . A tcic. retulit Paufanias de 
jncolis,niralIor,SaIaminis,quitraduutapud fcpqft AiaciscU- 
dem,floremc]uendamprimumenatumcandidum,modicern-- 
bentem,liliocum cacreris partibus,tum foliis miiiyrem, infcri* 
ptum iifdem,quibus Hyacinthurn,literis. 

Rhasteo. ] Rhcctcu oppiium & promontoriu Troadis, Aiacif 
fepulcro a Poctis celebratu, Hcut & Sigarum fcpulcro Achillis, 
Videcuj iecirco Alciatus abufus vocabulo, eftque /<»;j|U«wxo»«U 
^iBc^TXfiSH. aiba ThetHJ Deamaris,qu£equiafempcrinaquisha'» 
hijccr,pcd« aibiilimQS dicicur habew a Po9ti«, 



IMBLEMATA^ 4^7 

marafriho.] Amaranthusab«,priuantc,&^^/»ez<^i,tabc- ^rnaraHttjmi 
fio,qu6dnumquamficceturncquctabe(iar. Puo.hb.ii. cap.8, 

Craium mtftm.] ideft,Grsecorum munimentum &:]obur: 
elcf;ans Metaphora,vt apud Maronem, duo fulminabdli Sci- 
piadas,& Cic.in Paradox.Duo belli propugnacula. 

nex VUSlorHf] eifedum pro efficieute. 

fiaudplm dtbet M^onid*. ] Tantum Homcrodebet Achilles 
{cuius Poetac beneficio virtus tam infignis tranfmiira e[l poftc 
ris)quantum Homcrusipfi Achilii. Nili enim taminf!gne& 
prxclarum virtutis cxcmplar Homerus (ibi na(fli|s cflerjfortaC- 
feingenijaJmirabilisvimnonita exeruiflgry 



Nobiles&generofi, 

^MBLEMA CXXXVI, 




A V R E A CecropUs neciebatfibula vefles^ 
QuHomundA fsrta^ dmecicadafmti 

~ f i - 



pt 



4|t ANORZAE ALCIATt 

Cahem Arcadicofuberat cut lunuU ritUy 

Gefiaturpatrtbuf tnuUea Romulidis, 
Indigenas quodfe adfererentjjacftgna tulerunt 

Antiqua tUitflres nobilitate virh 

EX eruditishominibusjjsqiie rnaxim^cjui veteradiligen- 
rerobreruarunt,aliquandoclidici,interNobiles&Gene- 
Tolosi. tereircuonnihil. Ariftoteles animalium hiftoriae i.tvyt- 
f W W) TO e|«;xxS-<9<» yUiVS , yiiicttoi e/^j ro f*ii t^tT«(Ofi*t r»s uvrcv 
ipvjiur Nobile id ell,c]Uod ex bono genere profedum eft: ge- 
nerorum,quodarua naturanondegenerar.Exemplumqueap' 
ponit iii lupis , quos generofos j & leonibus , q uos nobiles elTc 
dicit. Idem pene i. DeartedicendiadThcodedi.c.i^ Cornel. 
Fronro , nobilem appellat rerum nobilicate , generofum vcro 
cognarione. Eam fignificationem Cicero in Paradoxis obfer- 
uat. I pfius, inquit, libido lapfa eft in muliere ignota ,dolor ad 
pauciorespertinet, quam fi petuIansfuilTet in aliquagenerofa 
\irgine ac nobili . Ea de re diffcrtatio nobilis eft euolueda Pha- 
uormi apud Gellium cap.i 3 , lib. i $ . Certe duo hacc tamquam 
fy'nonymi coniungi cert6fi::o , &interdum etiam confundi. 
Apud M.TulliumjRofcij Amerinipater,genere&:nobilitatC 
fuimunicipij princepsdicitur. luuenal.^.Satyra; 

Felix ^fapiens,^ nobilii ^generefiti. 
& Ouidiusin Heroidum epiftolis: 

5i te nobilitas.generofaque nomina tangunt. 
Sed vt vno verbo claudamus, Hi nobilesgeneraliterappellan- 
tur,qui vel familiae nomine,vel alio tandem modo innorucrut:^ 
generofi vero fpeciatim , qui e nobili genere ortum duxerunr. 
Apud AthenienfesCicadanobiliratisinfignefuit: aurcasenim' 
cicadascrinibusinnodabantjvcfignificarent feindii;enas eflc.' 
&nobiIes,idcft (Grscovtarverbo) ctvTex^ovim ,y^yfY,a-iiis yo" 
yuTtiSTrurfiJ'^^ TnKirecs'. quod Cicero exprelfit Orationepro 
Flacco. Idvero ridebat Antifthenes,vtrefert Laert. lib.^.aic- 
bacenimhocilliseirecumcochleis&teftudinibus comtnune; 
(quippe qui aliunde non commigraflenr , nec vnquam folum 
mutafrent.HincergOTST^fj^^io^ijideftjCicadigerididi Athe- 
nienfes: hxc enim notamdigenas &ingenuos abaduenis& 
ieruis diftinguebat: cuius rei caufTam nonnulH adferunt, quod 
Cicadaeiuteraliaanimaliaindigens praecipuc videantur,qu6<l 

inet 



SMBLEMATA. 45^ 

in earcgionc, in qua narcuntur,vjuaar & emoriantur : reliqua 
verofere omniamigrentali6,neque fedem vllam Hrmara ha- 
beanr. Inquaque autem ciuitatc&municipio nobilicres eos 
agnoiciraus, quorum maiores pluribus anre annis :n fua patria 
claruerunt,aitPicriuslib.z6.quadere Piatononnihiiin Me- 
iiexeno , Herodotus in Tcrpfic. Aelianus lib.4. Vaiiar. hiltor. 
cap,ti.Romanosautem,quinobiIitategeDcrisaIiisexcelleret, LuradM in 
aiunt lunulas in calceis habuiile.f ortalle vt figniHcaret Koraa- ^**^"** ^^^ 
ni imperij conditionem , quod lenlini crcuit, & tcmporum la- ""**""' 
pfudecreuit, vt in lun£Bhemicyclisfieri'bIet. Alij pucabantfi* 
gnumefleeiushabirationis,qua; in lunaeficdicitur , & quod 
poft mortem , ahimi rurlus lunam fub pedibus habebanr. Vcl 
fuperbos homines admonebant rerum humanarum inllabili- 
tatiSjCuius rci luna fit exempio,qujc ab ob^curo m lumen, indc 
in ob(curum rcdit.Fhiloftratus de Heiode Ibphifta narrat eum 
fratri de gcneris fui claritate multa iadanti dixifTe : Certe no- 
bilitatem habes intalis.quod fignificauit luucnaiis, ciiradc 
f abio loquitur his verbis: 

— (ir nohiln 0^ generoftu 

x^ppop.tam nigT<t lunamfubteut aht(t. 
Quin & Zonaras aucl:or Grjccus , ait patricios geftafle in vrbe 
calceoscorrigiarum infiexione, & formac iitcra?, C, adornatos: 
quod & Plut3rch,retulit in Probieraat. Necquidem pra:ter- ^readeslu* 
mittendum, id genus calccorumlunatorum Areadibusin vfa namprwii 
fui/fe, quoadiiuuio Deucalionisprimi ipfilunam infpexiiTe obft.maruit, 
nafccntem fecredidere,quodqje putarent vniuerfura genus 
jnortalium aquisobrutura periine,&: a fe rurfus originem pro- 
pagationis emanaire,ait praeter alios vetuftiores Pierius Iib.44. 
Dc facrisAegyptioriiliteri?. Secundo Fafl:. hucrefpexitNafb: 

i_/inte \ouemgenttum tetroi hahuiffeferuntHf 
^rcades,^ lunagemprior iUn fuit. 
Itaquecumfc lunavellenc antiquioresdici ( adeo fui gcncris 
antiquitatcm iadabat) dicti funt loOa-ixIouoi^id eft,ante iunam 
editi.Pierique adhiftoriam naturasreferreraalunt ,quialunac 
curfura primiobferuarint.Praeterhasrationesaliasadfert Plu- 
tarch. in Problematis, Sed harcquorfum attineant, nonplane Inementttsm 
video,nifi adcommunem locum retalcrode nobilitatc ,quam »»'"'^'**«'»»» 
iibilongemulti tribuunt, vanisquibu(dam fchematis&ima- 
ginibusmaiorum tumidi: quorum airogantiam intolerabilem 
^ujbus maxiroe vetbis inccfTcre debcam,plane no habeo.Quis 

enim 



^tftj ANOREAt AtCtATf 

cnitn faftineat aliqiiem tollere criftas , fibique arrogareq«j<{- 
pi3m,iuo(l tamcn f ropiie non polTideat ? Atqux genus fuu quf 
laudar,quiq!artollitanimo«obmaiorumnobilitatem,&alie- 
num l3udat,& falrts nominibus fibi tribuit quod ad fc minim^ 
pettincat.Q^iprocuidubioraihinonvidcnturabfimilcsfugi- 
riuisiis qui pra? metu cum ad aras fe recepcrint,tam4iu latcnt, 
inquerutoreeircputantjquamdineoperfiigio volentvri. At 
cutiijnde fjcrintcruti ,qu5d iisiupereft quamcertaquaedam 
rrux^aut cKtremum aliquod difpcdium? Sic vulgarcs illi nobi- 
les,quiniUiipriEfermaiorumnoininacrepant,adquae fblaha;- 
rentluisdifftli virtutibns, veraque gloriajquam nullam haber, 
jton rcntuint quam mifcri fint , &quanto in errorc verfentur. 
SeJ rctineamusaflenlionem cum iis qui nobilitatem in anirao 
geaetofb fitam elle volut, & qui pccudum nobilitatcm in cor- 
pore valido ac yegetOjhomiiiiiaaiem in vitic moruq; bonitate 
ponur. Laudatura DioneChryfbftomOjThebanoruoptimum 
Si ^i.]aj liimu inftitutum,qui eos (eruoni numero non jhabebat, 
quipervim&iniuriabelli ierui fadliefient: Curignobileseos 
cifc vulgaiiopinioneiudicamus,quoru (ivirtutcsgeftimentur, ' 
<T moderatio animi , fi prudentia, fi fagacitas alios,quos vulgus 
sdT^iraturjinFniiiSjVtitadicam.fpatiisantcucrtuntJMagnum; 
luic & plenum lequitaiis eorumquosproximc nominaui,iudi'* 
ciumatqueconrilium,qui(closco5nobi!escflccenrebant,qui 
ad virtutem propcnfi eflcnt : ncque tam curiose , imo vero fu- 
perftiiiose quacrcbanr,exquibusorti parentibuscflent,dequi'» 
f)U5aUquidftatuendii vidcretur. Sicaiitcm vna(ecum rationes 
conficiebarrAntiquitusvtinanimalibusquibufdammutis, ita 
& in hominibus idem nomen perdurauit. Nam incanibus,] 
cquis,gallis etiam gallinaceis id facilc cft aduertere : quia equtt; 
ii cjnis animofura & ad curfum idoncu fado pcriculo norit, no ; 
xogataneiuspater (itex Arc3dia,3n TheflTalia : fatisenim e(re'! 
putat, quodequusanimumgencroftim habeat . ItacumcaniS'' 
vcnaticus egregie ad curfum valere intelligitur, nihilopuscil 
fcire an ortum duxerit e Caria, vel Lacedaemone, fcdexiflima- 
tur efle fatisjquod generofa illa canis (it. Idem de gallis,deque 
aliis iadicium eftridemq; de hominibus fentiedum : ex quibiw j 
quivirtutumftuciiofifunr,quiiaftiriamcoIunt,quihumanita^» 
tis iura,qui religionem obferuant,is reuera generofus eft & no- 
bilis, tametfi parentes eiuldem &auos nemo vnquam fortaflfe 
»QUcrit.Ia<^ent itaqj fuum oeaus,qui de prentu virtutc nihil 

babe«t 



lidbefitpteterimaginesiquosnihilo tamenputo Biellorescfle, 
quam equusaliquis non Ee,(cd opinionc vuigari gcntrolusha- 
bitus,qu6d frenos aurcos, quod ftragula, quodornamcniacx- 
tcrnaomnia exquifirifltma circumferat. 

t^urea CecroptM, ] Vcftcs Athenieares nc(5lcbaniBi fibuljl 
aurea,cuicicada circumligabaiur, 

jircadicoritu ] ad morcm Arcadum. 

hr^ula ] parua luna ad morcm hcmicycH* 

l»</i*e«^ j Iu.-!igcna,indegcnit«s.necaliundenatu» Grsc- ImJigtTai 
Ce ecora^^mtySi. ty;^4'e^®-7cui opponitur adueoa. 

Duodecim certamina Herculis, 

EMBLEMACXXtVlI. 




I 



R o B o R I s inm^ffuperat facmidu Uudes: 
Diclafoffjt^arumiLujueos^ refolmt inanfs: 



Nqh 



4^1 ItKDREAt AtCtATI 

Nenfurof atit rahies vtrtutepotemior vUa etll 
Conmuum ob curfum fapienti opukntia cediti 
Spernit att(irtthm,nec rapto autfanoregaudeti 
Vincit femineos ^oliata^ infgnihus afius: 
'Exptirgatfordes, & cultum mentibus addit: 
lUicitos odit cottiis , abigit(^ nocentes: 
Barbaries feritasp^ dat impia dcnique poenam: 
Vr.ius vtrtm coUeCios difipat hofies: 
Imehit inpatrtAin externis bonaplurimaah oris: 
Doctaper ora virum Yolat^& non interit vnquam, 

MnltiHtr^ "IL JT Vlt os fuifTe Hcrcules trac!unc c|uamplurimi, fed querrt 
•^*** J^jL ^'f Alcmcna lufcepit lupirer, poti/limum ceiebrantob. 

variaceTramina,virti)rcmquebellicam : cuiusduodecimlabo-' 
rcs praec ipuos (longecnim plures perfequitur Diodorus rerutn] 
Antiquarumlib.4.cap.2.} complc^unturalijjquoshicrequf-: 
tur A!ciatus,quantum adlaborum numerum pertinet,qui(i' 
pcr vnupquemque laborem fit intelligendum , allegorieo' 
enarrans. In Colledaneis Graecorum Epigrammatum ho^ 
hexafticho-nreper^i 

i>u$dedm ta- ieMcm r)>v yifisec< B-Kp' «.'ZJh iTVt&iMtrx d]' v^^Um 

** **• fj/j7UV^()v,KeiZF^(jV ^' uu(p%Ttvccluyiitw, 

•L.'3V(n«t, uii>.u »Xeiireci yfipvovuo tXoiSct' 
ttvyeiu* 'ejuiw^Kif^.ets is ^t/Vc^) tKTKvot o^vis'' 

xtp'%ip^vy,^y<i(JbLoUy ecvTos oXffiTra» «^. 
^xtwxi Semeei monTlrum lernan^q;per€m(g 

Et taurum^ceddit dtlareratm aper. 
hakfo^dYyipui, Diomedu ecjuoSqtie ceddi^ 

ijnyonem Praui,pomiique ^ulua tuli. 
kugia n i:qu l^capta e7l cerua^atque volucreSf 

Cerbntii ahdn'~itiA.,l<etHi in uThaferof, 
Hoc fic eft conjplexus Virgilius : 

Prima Cleon<ti flerata <erumna leonU. 

Proyinalern^amferro^favecontudithydram^ j^ 

.w^" Ji^oxErymJntheurn vPftertiapenulitapYUm. 

Aeripedaqtiartotuiitaurearornuacerui. 
St^ mphaitdin pePultt yolncres dtfmmine qtdntf. 



IMBLEMATA. ^f 

ThretiUmfext9jpoliaun Amai^na baltewp 

Septima in ^ttgixjiabula impenfa labvrko 

Oclaua expulfo numeratur adorea taur^, 

\n Diomedtii ytSlorianonaquadrigii. 

Geryone extin^o decimam dat iberta palmant, 

yndecmummala Hejperidum dtJlraCla triumfhumi 

Cerhertti extremi fuprema ejl meta la.borii. 
Heraclidis Pontici difputatio ad Homeh allcgorias mire ad -^w B!»»* 
hanc noftram facit cxplicationcm . Verba eius audoris haec*^'^' 
func : wg^>cX£«« votitfUf chi i^ (mf^nicvig ^tweif/.ia5 ccva;^Bii7tc 

fi,u^?yaaaTt^eiyjirecQei^eiXi u^>.v(^^ tTnhAxiiui/ i^panjn ^iuJ (pf 

oiif tZ» ei?it,av»^Xa}fy6-s-cazi T?< Tm^' Ourifv fd,iv!i4,tislftfiffi,Ti «« 
TTU^fjtifov <>)ifiri)cvfeif ^tXtrfpf^^fovi^; 'en xoc.<a^f fiif ithiTlu/ 't7n~ 
Tn>.oi^iiauf ufJfUTTztg knshuff-ien^. ^.iofTu/i^ riou UKfiTZ^scffiuffuf 
tcf afil) ^ei0o^eif' ngbT ctVTo ^t ^uuit? xXoyifVi 7n^Yiaz<s.r)>v wSg/t- 
<>)> TKVo^f c^vofiicQ-ri h.6lKifct4. JljtiT^AaAi yfiy,f 't(pvyue^<£ff!v c^ ir ^ilf 
vrlw Ki^vntM^^het^of . )(^r)s u^s^^iTTUs 'ovcfj(^c^cfo^(^ «S-^^c^- 
fjLifio^Jtjmjy ^|et>(^fl;';^iT(^ uuji tIw iTnr^ipf^Hffccv UYi^toci). o^fcif 
^\ rus <rwj*>jvtftiis lATri^ixs ycti ^oa-KiiCTi rof o<»» K,u.af. ei7n«rKio)k(n J^jl 
r^rUj 7!z7\up^tw Ko<gs^f.f(^ 7rc}\oxi(p«>.ov'ua^f^n7:s o5t»c<«yf:5r^, 
zJrecA/» oi^^rttj Q><,urecvHf. acrtzs^ uidfeiocv rtvu 2^ TTVfos rv,s wcg^l- 
UT^us ilins-^'^' uvrcs yiftk* o 7€iKi<pu>,^ ^ei^B-ciS yi>.i» Ktf'Zis(S>^ 
ttKOTZtis ui tLu -Tj/fAEpJi (piXoa-o^iccv \}zs- uttiri iTu^' ro fh yi uoitii 
T^oyiKCf^ro^^t <pvojKOf ^ro S\ y.^riKOi ovonu^trzt/l .ruvZfi $\(>:aari^a<p' 
if\s (^7n(pvKorUyr Q^};^ k^ rlw Ki(pu}^*iv f^iftttrcci'mfi ^tt rZv 'eixt.atf 
vaari^timf ctSt^huf ci atwrof^ca h^yiharcc4.(^\iorum lenteniiavcr^ 
bbrum ha^c ell : Minime puwndum eft Herculem corporis vi- 
ritusolim tantum prsftare potuiffetatcum prudensefTet ,& 
cielenifapientiaplenus, ceuprofunda caliginedcmerfara Phi- 
lofophiam illuftrauit : quae fententia eiiam principum Stoico- 
riim cft. De aliis itaque certaminibus Hcrculis,qua: ab Home- 
I ro non memorantur,quid attinet ad ingcnij ofientationc mul- 
I la praster rem verba facere ? A prum enim cepir,hoc eft vcr^an- 
I tem imer hominesintemperantiam : & lecncm domuir,ncm- 
I pe impetum tcmere rucniem quo minimedccct.Eadem ratio« 
nccum bruram iracundiamccmpe^cuiirctatquefrenafTerjtau- 
tum cornupetam didlus cfl: aftrinxilfe . Expulit ctiam & pro- 
pulfaujt i vita mctum , quod pcr Cerauniara ccruam olicndi- 

(ur.£t 



4^4 ANDRBABALCfATI 

tur. Etqnocldam etiam Gerramen , quod nominare nonCfMl* 
uenir,iclcmrubiit, rcpurgataquapriiistcnebatiir.animi fcc* 
^itarei Cohsbuit & volucres , nempe fpcm iuanem & ven- 
tofara , cjua hcminum vira vc plurimiim ladatur. Adhxc plu» 
Jrimum hmi eipulir , & multis capitibus hydram fuperauitj 
€\ux abfcifra renafci non defincbar. Hanc ikuti uifl^Heuifldc^ 
im peri' iam aliquam , igni excidit , hoc eft admcnitione . lam 
vtto Cerberui tricepsmluccm pertradus , non malc tripli- 
c^m pbilofophaiidi rationem innuit. SunrenimPhilofbphiaC 
partes ea cjas rationis eft , Logica : quxc naturx , Phyiiclogia: 
qaae morum^Ethica nominatur: & eae quidcm tamquam ex v- 
liaceiuicc pro^natx, triplici etiam modo iuxta caputdiftri*. 
tuimtur. Et hacc daidem de a!iis laboribus dida liifficianc. 
H.idenus Heradidcs.cumquoinfignilocovelim vnacoferri 
quacdifput^t Ladantiusdiuin.Inftitut.i. cap.?. CiEteraenim 
perccnLcrcnihilat(inet,nifimaxinie adrcmfaciant. Quoirt. 
argumcntodi-.m animusclaborac , rtiihiarriiitnobilisdilputA-; ! 
tioDionis Chryfoftomi, qui Herculis tcB-htfs fcu laborcsvel 
acrumnas ira cclcbrat , vt cum ex aduerfbathlctis opponac , 8c 
Princi.icm fortidimum arquc iuftiflimum faciat. PeruigildC 
tenins*erar,iiiqu!ciIle,vtleones;ncquecnimcarnibusonuf>us^ 
Vtathletae.potuiiret Afiam Europara^ueperagrarc. Acuievi- 
<^cbat,3cutsaudiebat : nequehycmisautxllus vimcurabat, vt 
a prsctaris aftionibuS reuocarctur. Sordida pellc indutus,in- 
terdum famccorreptus,bonisopem fcrebat,iraprohos veroaut 
de mediotdlUbit, aut In ordincm cogcbat. Diomedcm enini 
Thrariura deliciis affluentera; & holpitcs afficientem iniuria, 
fuoque fubditos mifei.e feriiirccogentcm, claua pe: cuffum de 
medivT fuflulit. Geryonem boues pcrmultos&multapccuariai: 
poflidcnrem , vt opulentia Principes omnesqui in Occidente 
eiTerff, facilc fuperaret, fed tamen eundem nimia fuperbia cla- 
tum j vnacurti f Mtribus intcrfecit, corumque armenta corri* 
puit. Idtm cijm Buflrim offenderet certaminibus totos dicS 
rccuparum ,totosdies conuiuia agitanrem ,fibivnice placcn* 
tcm , quod egregius ladatcr cfTet, proftrauit. Amazonum rc- 
ginae zonara lbluir,qua: illum fuerat afpernara : quo congrcffil 
Otlend'.t, fc illius forma minime fuilfe foperatum, vel mulicris 
gracia potniifc vnqua a rcbus excellentibus,quas primdm ani- 
mo conceper3r,aiiocjri.Neautem videreturarduis tanriim rc». 
tus &^lorjad.'guis opcram impcndilfe, firaumiacentcmia 



tMBLlMATA. 4^5 

AQgia» f^abulis, a multis annis colledum ftcrquilinium rcpur- 
gauic. Putabatcnimnon minus cfTe fibi aduerfus gloriam dc- 
cercadum,quam belluas & homincs fceleratos. Ha'c pcne Dio 
Oratione 8. Dc virtutc. Idem labores Herculis retulitad pur- 
gationcm animi & vitioru expulfionem, Oratione 5 . S cd obi- 
teradmonuero, plcrofquccxiftimare, vtLucianus (quemad- 
modum poftea diccmus) Hcrculem virum fuifle Gallum , qui Herctdes^idf 
tumfollcrti quadamprudcncia,tumadmirabilieloquetia,qua C<i/^. 
maxirac Yalcbat,prqclarafacinorainfigni fortitudine fitcxant- 
latusj&ingenijdextcritatc fummas quaiqucdifficultates fu* 
perarit:qu2e tamcn omnia Grqcia,vtquamplurimi:m mendait, 
ad armorum gloriam conucrterc maluit. PraEtcrmiferam Ap* 
pulcij tmfiC^oi^ quodmihi rcuocauit in mcmoriam lurctus 
mcus pro (uafacilitate , fummaquein me beneuolentia. ilc c-> 
njm Appuleius: QUjOdHcrculem Poccajolimmemorantmo- 
ftra illa immania hominum acferarum virtutc fubegiffe,or* 
bemqucterrxpurgafTe: fimiliteraducrfum iracundiam &in- 
oidiam, atqueauaririamaclibidinem,caftcraqueanimimon-' 
ftra ac flagitia Philofophus ifte Hercules fuir. Eas peftes omnes 
mentibus excgit, familias purgauit, malitiam pcrdomuit , fe- 
minudus &ipfe,& clauainfignis,eriam Thebis oriundusjvndc 
Herculcm fuifTememoria extar. Videram cgo pridcm locura 
Plutarchiin Probicm. quorationemreddit,curoIim Herculi 
atque Mufis commuuisarafad;afit:quianimirum Hercules 
Euandrum literas docuit,vt a luba memtjrijc rrsditum cft:ho- 
Dcftum enim & liberale duccbant, fiamiciacpropinquilitc- 
rarum & fapicntiae cognitione perpolirentur. 

Rohoru inutfli.] Huicrefpodetprimum Hercuiiscertamcn, Leonk ffemtAi 
quodfuitLconis Ncme^iiuxtaCleonasintcrneciotquointel- "«^«jS"»^. 
jgi datur,facundiam corpons viribus ciTe prajftantiorem.Non 
:nim viribus , aut velocitatibus , aut celeritate corporum rcs 
tnagnae geruntur, fcd Confilio, ratione , prudentia, eloquentia. 
Nec vero aliquid magni momenti viresobire poifunt , aut fu- 
ifcipere, nifi coniilium & aiacritas anteccflerir, 

1 Di<f?««Jo/j/7>y?4rMw.]Sccundolabore,hydiara,feptemcapitUm wy^'^'»^* 
3elluam,inLcrnapalude omniavaftancempugna perdifEcili"^** 
«cit,& fcrro facibusque oppreiTit. quo arguitur,virum fapien- 
:cm &facudum,multiplices fophiftarum argutias,& elenchoS 
reritatis fpecie adumbratos, ingenij viribus rctundere. Hydra: 
mocapiterefcdlofeptcm aliarepullulabant,quod notatartis 
g fophifti- 



\6K ANDkiEAfe ALcrAtr 

Ibphifticac captionera . Si enim agas cum (bphifta , vndargti* 

iTientoreprehcnro, multaalia tibiopponet, tequc (ni diligen- 

iercaueris)2iabfurdum,vcI«J^yK<eTe»adiget.Certaraenhocad 

aliosvfusconuertuntali),vtaddiluuiumjadvitia,adinuidiam. 

quadcre Prouerbiumeft, Lerna malorum: &, Hydram fecas. 

Socratesapud PlatoneminEuthydemo fatetur Icmultoim- 

becilliorcm Hercule, qui pugharcfimulnonpotuitaduerfus 

hydram fophifticam,cui propier vnam fapientiam pro vno (cr 

monis capiteamputatomulta rcptillulabaiit. Adhaec Pierium 

lib.t6.euolue. 

itf^Btfoi.] paralogiftnos ^captiones. 

^perErjrfun Nonfuroraut.] Tenio,aprumrerribilemin Erymanthomottf 

*^"*'' Arcadi^ omnia vaftantera cepit,& ad Euryfthcum,viuum per- 

duxit. quodinnuit, virrutemfurori&rabieinoncederCjimo: 
longeanteceliere. Impetusenim &furorperaprumindicatur^ 
Vt docet Pierius Hiero2;ly ph . 9. 

^Wi« Mfrijfts, Continuum oh curfum. ] Quarto, ceruam aeripedem & celerri-i 
inam ,aureacornua geftantem interfecit. quod ad fapienteni 
referendum cftjCui & ditiirimi ccdunt & opulctiftimi. NotunJ 
illud Ariftotelis in Politicis, facile eire ditari Philofophis, (i vci 
lint. Lege Prouerb. Sapiens non eget, •) 

^uiStyrH' Sperhit ituaritiam ] Quinta pugnafuit,auiu Stymphalidunai 

^aiidts, etpulfio,fonituaheneicuiurdr.minftrumenti:quodcftlucrura) 
inane,&auariri3mrefpuere,raptumqueomnemputarenefasj 
Sed quaepotefteifevolucrum cumauaritiacollatio? Volucre! 
peracrem volitanteSjin quo ramen viftum comparare no poP 
iiint, cupidi&auari hominiscogitationem (aliis atquealiij 
opibus femper inhiantem , qui tameh nec partis bonis vraiui<l 
fed tenuillimo vidu genium defraudet,& in quo cohfiftat noi 
liabet) fatisoftendunt.quiquoniam vel naturadepratiata, vf 
Tfu long;o induratuseft ,adrcfipi(cenriamaliquando pertraf 
poteft quibuQlami acerrim.T orationis crepitaculis , quibus ai 
arcearur..iutapropofito,roalaqueconfuetudinedimoueatur. 
Wincitfnminecs.'] Sextocertaminemuliercs Amazonas debcl^ 
Iamt,earumquereginam HippolyramcepitjCuicingalummi' 
lirareabftulit.c]uodeftafturiam rauliebre&dolos.fallaciasqu 
auenere .& vafririeimareriam penitiis eripere. PerAma: 
nam,mulierem belIicofam,meretriccm intelligt,quK velfal 

^A • tifnmum pofritdcuincere. 

^.^t4^urga- E»;^«f^iyor</«.] Laboie fcptimo Aogiam repurgauir. quo 

dcfignj 



EMBLEMATA. 4^7 

^cfignat vitioriim errorumque innacorurri, vel etiam guifiic- 
crcueruntairuetudinequadamlonga, abanimoexpulnoncm, 
Nihil eft enim tam hortidum tamcjue fbrdcnSj quod cloquetia 
nonpofTitcxcoli. 

llUcnos odit.] 0<5VauOjtaurumlu£laminedomuit:quodefl Cumtatiralw 
(bntcsabigei-e, &omne illicitum faciniis fcclusquc cxecrari; <^«. 
Velfuroremauttrucuientiamanimicohiberc. 

abigtt^; nocer}tei.]hinc nomen habu ir ee^dlt/^giKH.tiim plerifq; 
diftus elt natusad hominesiuuandos. 

;B4r^d>'/ef] NonojDiomcdem Regem Thracisecrudelifli- ^"/"''^"^ 
tnum,c]uilanguine &carn2bus humaniscquosalereconfue- ^' 
Derar,perdomuit,&eiuscxcmploipfum luiscquisdedicpabu- 
lum.quod figniiic.it, Herculem cloquentix &rapientia£viri- 
bus barbariem & fctocititem ab omnibus,quas incoluerit, te- 
gionibusfubmouiirc. 

Vnitmnrtai.] DecimolaboreGcryonem tricorporern&tri- f7«:>o» ^-il"»^- 
tipitem bellocxpugnauit:id eft,coiledbm &vnanimem ho- ^*"'^/'"'"'"' 
ftium multitudiiiem fuavirtutetorfitj& vidoreuafit. DeGe- 
r)'onein fuperioribus faiis. 

Inuehittnpatriam JVndccimd aurea rnala Hefperidufti,occi- PomafJtf^e- 
ibpriiisdraconeperuigili, fuftulic.quod eilrcferendumadil- *'"**'^' 
lam,quadO(fti &fapienteshominesabudanc, infignemrerum 
cbpiim, & vbcrtatcmfacuItatum^quaeosfuafortUnaviiaequci 
|Condiriobeac. 

I DoSfa perora.] Duddecimo&portremo , Cerberum tricipi- Cer^ermtH^ 
|tcm abinferis tradum adaurasdeduxit. ciuod fonitudine per "^'^' 
|Oniniaorhniumoravoli:antem,&immortaIemnominisgio- 
riam,3pudpdf}erosfempcrvicluraperrpicuc (ignificat. Nam, 
VteftapudDiodorum, m3griosmulcosi^uc,dum vixir, laborcs 
l&periculafponceadiit Hercu!es,vtprofuisergaomnesgentes 
■bcncficiisiriiitiortaficatedonafetur.Cic.i.TuTc.AbiitaclDeoi 
I^Mcrculcs: numc]ua abiilfet, nifi ciim inter homines cffet.cam 
fibi viam muniuiffct. Facile tranfiiio Pindari locum, vtpoi^' 
trwrjnriorcm^deHcrcuIc, cx i .Ncmcorum, 



innoi- 



^6t ANDltEAE ALCXATl 

In nothos, 
EmBlema cxxxviii. 




— " -^^ ^t 

''^Jr^^slR^A P^^ pf^^Vp^ ,V?^Pf ^^Pf }pP^ lV^- 






ms^-^^^'/M., 



Hercvleos jputijfemper ceUhretis Imores: 

2<Jam venrtprinceps ordims iUefuit- 
Necprim effe Deuspotuit^quamfugeret infans 

LaCy fibi quodfiaudis nefcia luno dabat, 

tlothi nobilt!, /'^ Vamplurimi fucrc nothi , qui fortitudinc &animi<!i 
V^^xteritate legitimis quibufq; liberis antecelluerat, qui< 
fulccperuntaudenti magnociueanimo,& certe pcrfecerur,qi 



lcgiti 
rc. Talis 



( r5 j j ' f — j Ti 

mi ip(i liberi numquam exequi, nedum attjngerc potu< 
alis Herculcs fuic,ipfi^uc omncs louis fiiij,Poetaiumfj 



SMBLEMATA. ^6f 

bulis (lccantati . Eo dcnumero fuerc Themiftoclcs, Aencas, 
rhcfcus, Romulus, fed & ipfe Alexander Magnus, totius fcr- 
mcOricntis domitor: quibus adiiciam Conftantinum Ma- 
Tnura,Theodoricum Gothum, Gulielmum Normannum,& 
iliosquamplurcs, qui nifi hxrcditatealiquapaternafreti ef- 
[cnt,vix aut numquam peningcrc potuiflent tatos rcrum fuc- 
;c(rus:vtipfcHcrcules, qui neficriquidemDeuspotuiiTetjicl ' 
cft,immortalem famara non fibi cam comparaffct, qua omniu 
roccpr2edicatur,nifi mammas lunonisinfciaefuxilfct, vt puta- 
runtThebani.tcftiseft CaeliusRhodi^in.Iib.ii.cap.ii. Noa Lonunt^" 
pigcthuccongerereverbaeadem Alciati cx 4. Parcrgon iuris, «<f»T«rer^», 
»p.5.ApudGraecosfcriptumlegiIouem,oato Hercule,qu6d 
[purius eiret, necin Deorum numerum polfct admitti,dor- 
mienti coniugi Cux I unonieum clam fuppofuiirc,& cxu(flo de 
tnammis ab ca lacfle, infantcm ceu natalibus reftitutum , diui- 
nitausiuraacquifiuine.Cuiusrci&Higinusmeminit,& Arati 
interprcs,&qui ColledaneareirufticsE Coftantino Ca^fariin- 
(cripfit. Hincque fadlum cft,vtnothiad Cynofarges, vbi tem- ,^dCympu* 
plumeftHercu!is,excrcerentur,quoniam isDeusillispr*eeft. Z"»^^ 
cuiusrei& in Emblematis mentioncm fccimus. Idem lib. Dc 
Gngulari certamine,cap. 15». Lcgiraus in hiftoriis Arnulfum, 
qoi primus & anreOthonem ex Galliain Gcrmaniam Imperij 
titulum tranftulit, ex Caroli Magni pronepotibus fpurium 
fuilfe. Fuerunt & in Cypro Reges , fuerunt vbiqucctiam ap- 
probatiflimi dnccs,non abfimilibus orti natalibus:vt verifiTimu 
fit illud Platonis oraculum , Seruos a Rcgibus , Reges afcruis 
oriri. 

/pur^'] Nothi dicuntur illegitimi,qui inecrto patre nati funr. 
Olim dcpingebantur duobus elemcntis s. P. quafi fine patre, 
Rationes exquire apud Plutarch.in Problem.Budqum Annor. 
prioribus in Panded:as,& Alexand.ab Alexand.cap.^.Ub* 5 . 

NecpriMejJe.] De Herculis apothcofi Ciccro Offic.3. Plin. 
lib.3 5.cap.i I.& Ouid.i i.Mctam. 



g 5 Impa^ 



470 



ANI?REAE AICIATI 

Imparilitas. 
Emblema cxxxix. 




V T fuhtme volatis tenusmficat aerafalco^ 
Vtpafcmtur huml graculu^^Anfer^anas: 

Sicfiimtnumfiandit fuper dthera Pindarus ingens; 
Stcfcit humi tamumfirpere BacchyMes, 

ID apparct e Piudaro ttadum.Sic enirn dc fc ipft iti Bacc 
iidt:m,01ymp.2,. 

fi^Boi-Tff ft,ha.Q^t 



EMBLEMATA, 47 J 

iits frfos «V"»^ ^^*»' 
id crt, 
Sapicnsmultarumrerum gnaruseft natura: atdifccctesprof 
cacesinepta Ioquacitatecorui;mpcrfcc1eadmoclum garriunr, 
aduerfumdiuinum louisalitem. ad quem Scholiaftes locum, 

lius eil etiam locus ad finem Nemeorum y. 

9; iXet&c^ eti-^foi TTjhoJli fAtiKf^^i c(3fj(^ 
^ic^oirovciy^fjrofflv. 

id eit, 
aquila in auibus velox eft, quae ftatim corripit procul veftigans 
pedibus cruetam pr£Edam:clamofi verograculireshumilespa- 
kunt. Quibus verbis intelligimus Pindarum fe cum aquiU 
confcrre, alios ver6,vt Bacchylidem,& alios Bacchy lidi fimiles 
xiunccumcorao,nunccumgraculis. Sic Scholiaftes: 

^t^i^iXiiS.TrzKiJ^Zeix^H J[ £a6T0»ftf» «ciTzJ.i^^Afl/fli^f Baicj^XiJ^». 
Similitudinedocet Alciatus, aliquam iemperobleruadamcfTe If^gemonm 
iningeniis inxqualitatem . Suntenim quivt falcovelaquila **^V^^^'^. 
volatu praeftent, id cft, qui ingenij viribus capteris antccellant: 
funt & qui dumtaxat humi gfiadiuntur,vt aues illa? domefticas, 
cjuibusvnaeft cura vulgatiora tantum confedlari. quodcerte 
xeferendumeft addebilioraquaeque ingenia &minusviuida, 
qu? tepues cogunt filiquas: quandoquidem plura & magis ar- 
dua vclint,quam poftint;cum,vt imperiti pidtores, nihil fciaat 
pra£tcrquamfimuUreGuprefIbm,vtloquitur Flacccs. Priraas 
tcnet inter Lyricos Poetas Pindarus, Bacchylidesinfcriorata- 
tiim confedari dicitur. PotefrnonincoGinne hucrefcrri, quod 
inOratoreCiccroait: Si quemautnatm-afua,autillap.racftaa- ff^nejnaa 
tis ingeni) vis fortc deficiet , aut minus inftrudlus crii magna— ^"-^^^"^ 
xum artiutn difciplinis,teneat tamen eum curfum quem potc- ^"^***» 
rit. Primacnimfequentcmhoneftumeft infccuudis tertiisq; 
confiftere. Nam in Poetis non Homero foli locus eft (vtdc 
Oraeci^loquar) aut Archilocho,aut Sophocli, aut Pindaro, fcd 
horum vcl fecundis,vel etiam infrafecundos.Nec ver6 Arifto» 
tclcmin Philofbphiadererruit afcribcdoamplitudo Platonis: 
uecipfe Ariftotclcs admiiabili quadara fcitntia & copia c«tc- 
g 4 loiua^ 



4.71 AMORBAE AtCIATI 

roram ftudia rcftinxit . Rcuera tamcn fufpicor id Alciatum 
traducercvoluiire inquofdam legumdo(^orcsfibinullomo- 
do confercndos,aquibust3men vel impctcrctur, vel fugillare- 
tur,vtcolIigerceftexeius aliquot fcripws. Quid fihucctiam 
-iraduxero Pindariiftud ex Olymp.io. 

li%hs-nc. — 

Yiac funt aliac aliis cxcclletiorcs : cadcm autem non omncs no« 

alit exercitatio.Caeierum mihi videtut allufi/re Alciatns ad vc- 

\^tla m m- lus Adagium , Aquila in nubibus: cuius cxplicationcm ftudio- 

bihm» fus vbieuoluerit ,nonnihilfibi adhuiuslocidiluciditatcm fibi 

comparabit. 

^i/rmc.] adie(fl:iuum ncutrum pro aducrbio,morc Grqcorit, 

findartu im- pindartM. ] Pindarus Lyricorum Poetarum princeps imita-p 

t^uominaccef. tjoniinaccelius,vtrcferunt Horatius lib.4.Carm.& Macrob.J» 

Saturnal.dequoPliniusIib.y.cap.i?, 
Hmi firperc. humi tantumferpere. ] fic Horatius in A rtc: 

Serpit humttutm nimium, timidw^ue^ocelU. 
&i,Epiftol. 

— nec fermones egc maHem 
Kepentes per humum. — 
Hi funt Pindaro Kiipi^^y.cuynTw. 

B-uchjlides.] LyricusPoeta,Cousgencrc,filius Mcdonisno- 
thiBacchylidaeathler^jVtait Suidas.Trcsfuifle Aelianustradi- 
dit;huncprimum,alium Athenielcm,tertium Arcadem. Cael, 
^bri^.c^. taxauit vtimpendioloquaccm Pindar.in Ncmcis* 




In dc- 



BMBIB MATA. 

In dcfcifcentes. 
Emblema cxl. 



471 




(^v o D fine egregios turpl maculaueris orftts^ 

In noxamj^ tuum verteris offictum-y 
Feci^i,quod capra^fm mul^raltalaitis 

Cumferit,& proprlas calceprofundit opes, 

CVmquifpiam ferme coto^tatiscurriculopruclenterpro- 
beqi fefc gefferic, & iu excrema fenej^lute vel eciam poft 
pracclare facla,criminis aliquidaut vicij admitcic,necgloriqde-' 
bitum ^bi prsmium expedac , cfficic vt capra , quae muldram 
moto pede difpergit , toturaque lac emiflum , iamque in mul- 
ftr^ paratum cffundit.quadc re Proucrb. CapraScyria.EiuG ^^^5-^ 

g 5 F^ 



rum 



474 AND^RIAI ALCXATX 

xnodi funt qui c fclici princjpio , id eft, pucritia bcne &libcr«- 
liter inftiruta, deriedunt ad mores corruptiftimos,vitaraq; d«- 
Txintpld w- ploratiirimam,vt Nero,Tiberius,3( (iniiles Rom. Reipub.pe- 
qmdefd' rtes,quic praeclaris initiislcmperin peioraproccfrciunt,& vi- 
" ^»r* tam omnium infclicinirae clauferunt. His annumerari potcft 
Metellus Pius , qui caEterovitacacuo contincntifrimus , ad eic- 
tremum iamfencx inHifpania Confuljfccdisindulfit volu- 
ptatibus. Idem euenit Honcnfio & L^cullo , & apud Grsecos 
lapicntifTimo legiflatori Soloni, Antiocho magno, Xerxi,& a- 
liis multis: &,vt etiam ex hilloria facracolligcre eft, Sauli, Sa- 
lomoni & Samfbni,c]ui in peius prpgreHi (um. Huc adagia re- 
ferrepoirum,AurJsB.ataua: &, Pnmu Aeginaoptimbspueros 
aiit:&, Mandrabulimore resfuccedit. Excmpla vcro cx Val. 
Max.cap.De mutationq morum & fortunx. 

f^cd finefgregiosorfni.] optimum ptincipium. {.iuiusiib.i. 
Vtor-is tanti operisfucceirus profperosdarcnr. 

I» no»<MB^;/»ttm.] Proucrbialislocutio,vt cum officium dici- 
tur m malehcium conuerti. 
HtiltiTtdu mulchalia:] vas i n cj uo m ulgetur,quod & mul^rum, & muU 

ftraledicicur.Virgil.inGeorgicis: 

-~ implebunt mukltaha yacc^ 
iolce.] cxtiemapcdisparte. 




^mo- 



ZMBIEMATA« 

/Emulatio impar. 
Emblema cxli. 



47j 







rjtuiol 




Altivolam mlnm comttatur degener harpm , 

Etpraddi partemfiipe cadentis hubct. 
HuUumprofequitur^ qutjpretasfargus ab lUo 

Vr£terita4J^ auidus deuorat ore dapes. 
Sic mecum Oenocrates agit : at defertaftudentum 

Vtiturhoc lippocurU tamquamoculo. 



\ Egrcfercbat Alciacus aemulum qaerapiam efl*eiibifyn- Emhlonaf-ri 
Xx«iromum , eum quidem lcgum interpretem auditores ^^"'''""^""* 
ljucChmmalcafFc<^osallicicntenj,qui<]uantun)pocei»ar,ope- ^'^^ ^^"^ '** 

ramda- 



47< ANDREAE ALCTATI 

ram dabat , vt ciusgloriam obfcurarct , vcl etiam cruditiorha-» 
bcretur:qucm vt imitatorem ignarum grauiiis pungat,pcrbcl- 
la vtitur fimilitudine , ac tum non temperat ab iniuriis , vtpotc 
in eum confic^o nomine oiv«xg«77jff, cjuafi dicas, viuipotens aut 
meripotor : & tandem lippum oculis appcUat , quod ad iudicij 
imperitiam rcfertur.Quemadmodum,inquit,miluus degcncr 
comitaturharpamaltevolantem,vt iisve(catur ciboramrcli- 
quiis,qu£E ex eius roftro fruftulatim concidaht: vtq; (argus ma- 
rinus pifciculus mullum pifccm conlequitur , vt qua: praEceric- 
rit, arripere qucat : eodem modo mecum agit Oenocrates illc, 
ludimagifter bibax,qui relidos a mc quofdam difcipulos exci- 
pit:quoiidem vtuntur,tamquamIippoocuIo,ideft,nuIIiusiu- 
dicij dodorc, & imperito leguminterpretc, cui fit lurisciuilis 
abftrufa fcietia penitus ignota.Eum itaq ; homine arguit male- 
dicentiac,vinoIcnti£e,ftultae cuiufdam imirationis & impcriti^. 

tnihw.'] auis rapacilTima &guIofiftIma : de qua Plin. lib. i o, 
cap. I o. Miluum vero degenerem dixit , vt fuo Oeuocrati ac- 
commodet. 

barpam] Harpaauis vo;aciflima,>cjiT»<ipa-«^«»,adiripicn- 
dodida. dequa Plin.Iib.i i.cap.74. 

MuUum,] genusmarini pifcis & fluuiatilis,qui quodgcmina 
barbamfignitur,barbatuIus,barbo,vel barbatusdicitur. Huius 
mcncioeftapud Plin.lib.9.cap.i7.& j j.cap.ii.quomododif- 
ferant incer fe fluuiatilis & marinus,notent curiofi. 

firgi*i.] Sargus inmari nafcens Aegyptiaco,qui tcftcPHn, 
eum quem Lucarium nominant, comitacur: & illo cocnum fo- 
dicntc,hic cxcitatum pabulum deuorat. Vnde hominem ex a- 
liis laboribus fibi fru<fkum & gloriam vfurpantem, & alienam, 
vtdicitur, menemdemctentem,.qui velintfignificari, fargum 
&mullumpingunt. SequiturcnimfargireliquiasmuIIus,atqi 
vbi ille excitato luto abierit ( fodere cnim poteft muilus ) dc- 
(cendit & parcitur,vt retulit Pierius lib. 3 o. 

defertactnia.] Ironicosdicflum. 

lippooculo.] Ipfemet Alciatus proucrbiale hocdiccndigenus 
intcrpretatur Parergon lib.^.c. i z. Vti tamqua lippo oculo,ia- 
quit, prouerbialiter dicitur de re quacarere no polTumus, cum 
tamendamnofanobis fit. Eleganter Plaut.adferuosimprobos 
traxit, quos, quamuis dominum decipiant , tamen rctinet do- 
minus,& vt poteft, corum opera vtitur,cum vt vclit non poflit. 
Eius carmcn eft ia Pcrfa: 



IMBIEMATA. 477 

t.go nequt Uhenterferuio^neijuefMm hero exfententiaj 

Sedquafi lippo oculo me tnein herm ■vtitur^mannm 

Haudabft$nert quit tamen.quin imperet mihi. 
ScdSc apud eiindcm in Bacchidibus fic fenex loquiturs 

tippo iUe oculoferutti esifimilhmw,fSyc. 
Legc Proucrb» Lippo oculo (imilis. 

curia.] Decuri£Enomine,fi vacat,euoluccaputitf.lib.i.Gc- Curi^f 
nial. dierum Alexandri Neapolitani : non cnim mihi racat o- 
mncs minutiaspcrfequi. 

Albuiij ad D . Alciatum , fuadentis, vt de tumultibus 

Italicis fc fubducat, & in Gallia profiteatur. 

Emblema cxlii. 




Qy ^ dedit hosfitd^tu arbor, cdo aduena nojiro, 
Venit ah Eoo Perfidis axe prius. 



Tranfis* 



nAIhiiiM i.c. 



5f78 ANDREAl AtCtATI 

tranpttufaila eH njeiior,qua noxta quondam 

Inpatrtajjicnobisdulciapomagerit, 
Tertfoltum ItngUdt^fertpomafimiUma cordi-j 

Akiate hinc vitam degeredtfce tUam, 
tuproctil apatrta inpretto es maiore ftiturm^ 

Uultum cordefapis^ nec mintis ore vales. 

ALbutij jCuins hocEpigraiDmaeft, Aurelij lurccorifultf 
meminicAlciatusiplelibro PrsEtermiflbrum i.Hicmo- 
nct jVtAlciatas atumultibus &fadionibus Italicis lefelub- 
inoueat, & floi-eirtiilimam Callram petat, iirquafuturusfitf 
commeudatior . Sumic argumenii maccriam a Pomi Perficf 
tralatione,c]uodin Perfide virulenfumfuit,in Italia verocon- 
{itum j loci mutatione toxicum habere defiit. Eodem modo fi 
patriam relinquat,in extera regione admirabilem futurum Af- 
ciatum {perat: (icc]ue racite ailuditadillud Euangelicum,Noa 
teituexEr.if. ^^ Propheta fme honorc iiifi in patria fua. Simileeftcjuod 
ini ei>iJlaLt. Erafmub in quadam ad Alciatum epiftola fcribit: Pietatis erat, 
iriquit , quod patri*e tux potiftimum bonum ciuem prflEftare 
voiueris : fed Deus voluit eruditioncm tuam vclut in edito lu- 
cere piuribus. Nam virtutisfplendor ne(cio quopac^oinfiia; 
Jjiniitx^l- cuicjue parria fere obfcurior obtingit . Q^od apertius (vt car- 
diatt efuaclafn minis noftri cnarrationem habeamus magis perfpicuam ) Al- 
•ratmc. ciatus iplemet explicuit in oratione quadam Ferrarix habita, 
his omnino verbis: Scio, inquit,plerilque fufpedam efrc poiTe 
tam frequentem mutationem meam,quinunc Aucnioni,nuc 
^ituri'^,ibus,nitncTicini,nuncBononi3eprofe{rusfim:necde- 
cruntquiinconftantishoctribuant jtamquam nulquampofi 
fim eonfiftere,&;quod in carminc Horatiano eft, 

HonKeTibut am€m,-vemofuiTihiire Romafn. 
Etenim non bene compolitse mentis argumcntu eft, cum quis 
fcucatquciilucvagusdifcurrit, neCquiefcerepoteft. Cafteriim 
thihiexcu^arioeftinproTnptu.notiftimumq; omnibuseftjroc, 
dum bellicos tumulcus fubterfugio, tutamqj ftudiis meisfcdc 
pcfquiro, d-iutilTimeeire pcregrinatum, Principumquciuftio- 
nfbus huc atque illucagicatum j-cerrara fedcnl tcnerc lion po- 
^her hxtise^ tuifle. Idem in Oratiorie Ticini habitafic: Quamplurimive- 
§e(L!at, ftrum opcime fcium, vt belli calamitatibuseicclus , relrdapa-* 

irJatrans Alpcs profccbus liiai;iibiprcfc0brio muncri addidus^^ 

ali<^u©v 



ZMBtZMATA. 475» 

Hliquol annos fummacum gratia moram traxi : quod ati illoni 
feumanitatitribuam,anqualibufcumq}noftris£tudiiS;non{atis 
(cio.Tria certemagnificahac indi(ciplinatribusincelcbcrri- 
mis gymnafiis mihi contigciur,qu£e nefeio (quod citra arroga- 
tiaradidufit) ancuiquaalijrprimum vt Aucnioni,cum num- 
quam ad eam dicm cathedram aCcendiirem, ftipedium fexccn-» 
torummererer,& actatelongcimparjfcnioribustamenaequa-* 
rcraltenim inBiturigibus, quorum liberalitate magiftratus 
Chriftianiftimijipfo Regcadiuuantc/ecundoquam eovcncra 
anno duplicatu mihi cft honorarium,& mille ducctiqj pr<jftiti: 
tcrtiu eft, quod tam a longinquis partib. in patriaab excellen- 
ti irimo Duce noftro accerfittis,Senatoria dignitate ornatus,h£c 
acceftioh5 nequidecogitans,tantu abeft vt peticrim^fum cofc- 
cutus.hadlenus ille.Nec vero pt-qterinitta hoc Perfici fymbolu LocuslPault 
aPauloIouiociplicari inco Dialogoquicft Denotisarmorii louh. 
&amoris,cum infcriptionc,Trj«yZdM/>ro/«><ir£o5,ipfiq; Alciato 
afcribi. Caetenim pomu Perficum notam fuiffc eiusqui inalio 
ca;io melior fit, tradit Picrius lib. Dc (acris Aegypt* literis 54. 

Q«< dedit hos.] Ciim Perfaeaiiquandoin Romanosbellum ^erficaMfm 
gcrercnt,infinitis in locis Italiae Perfica dicuntur planta{re,qu^ vnde. 
inPerfidcvenenum praefentaneum ferunt. Hac tandem ar- 
borc hoftcs extindum iri fperabant : fcd inltaliamutatofblo 
tiatutara ctia mutauit.qua m opinione cft Columel, vbi rcfcrt, 
— tomt^ cum harhara Perfs 
MifTat ,yt fama est^patriU armata ■^eneniit 
%_/ft nunc expoftiparuo dtfcrimine leSli, 
f_^mhrof}ospr<tbentfuccos ohltta nocendi. 
!d non videtur Plinio verifimilc lib. 1 5 . cui tamcn aducrfantUt 
Galenus,PauIusAeginetajPIutarehus,&alij. 

1ranjlatttfaClaeTimelior.\ Qjiafdam arborcs mutatc naturam 
pro rcgionum varierate , teftiseft Plutarch. eoiibroqucmin- 
lcripfit, De facicquse apparctin orbe Lunx. 

Vertfoliumlingwe,] Plutarch.commcntariodcIfide& Ofiti- 'ixperficA^* 
^c,PerficamarboremIfidicon ecratamfuiiTefcribitjquodlin- ^*""** 
guaefolium habeatfrucflucordi fimilem. Eius hacc verbafunt: 

cicw^ cfi )(rfLp^ia ixh e t^gipziros «otkj- , yXenTivi J^^t to cfuJS^et Vflixo»»» 

tnpt 9f«»j ic^ituii^oftc pczrr.f i^ ^o? ivhttfAOvlcw. ^^ tiS f^st «j t^ 



480 AMCREAEALClATr 

^»r:De ftirpibus Acgypriismaxime confccratam Dexaiuin 
Perfeam : quo J eius fru^lus cordis, folium linguac fpeciem rc^ 
ferar.Nam corum quac in hominera cadere polTunt,nihiI diui. 
nius cft oratione,pr*cipue vero de Diis:nequc vlla rcs alia ma- 
iusadfelicitatemaifertmbmentum. Itaque hicpraccipiturci 
qui fit oraculum aditurusj vc iandle pie^ue fcntiat,& modeil^ 
loquatur. 

luprocnl apatrui.] Virgilianaimitatio e lo.EcIoga: 

JuproeulkpAtria {necfit mihicredere) umtum 

t^lpinM,ahjdura niues. -— 

Princcps Tubiditorum incolumitatem procurans. 
Emblema cxliii. 




T I T A N 1 1 quonaconturbantdqaorafratres, 
Ttm miferos nautas anchorataiiamati 



Bm 



kMBllMATAi 4^1 

ttdncpiUi erga homines Delphin comple^itufiiHtU 

Tuttus vt popt figier illa vadis. 
Quam decet hsc memoresgeflare infignia Reges, 

AnchoraquodnautiSifepopuloeJJe fuol 

EPigraphc fimilis mihi vidctur /enteniiff Marcellini Am- 
miani,c]ui zp.lib.grauiter ptonuciauit,lmperium curam 
elle falutis aliedse. Principesenimdebent habereperrpciflum 
fe fibi minime nsios e/re , fcd fui populi comimodo & viilitati, 
Pliniuslib.i8.ait, Delphihumfuturamtcmpeftatemprajfagi- 
re. Quocirca vti^/^ai-^pfer^finauem ventis agitatam ofFeo- '^'^««f'- 
deric, tutids vc Hgatur ,anchoramquafi humanoquodam in- ^^f'^'*^*^ 
ftin£lu dirigit: (ic Princeps quifquc fuorum maximeliudiofuS 
eircdebet,potifrimiimvei6faeuientetepeftatc&impetu belli, 
vel etiam mfortunio quodam alio impcndente,ne Rcipub.fta-. 
lus po/Iit aliquo modo perturbari,aut Ctiam commihui. Caetc- 
riim Del^hinum anchorac illigatu pro inf gni,& ftemmatc.puv Deffffjtnusatli' 
blico geffctunt olim nonulli Principes & Imperatores lauda- 5«w lintlw»^ 
tiUimijVt Auguftus Ccefarj T*Vefpa(Iari, Seleucus & Nicanor: 
iioftroq; Ceculo AId.Manutius,hobiIisapud Venetos tvpogra- 
f hus.qua de re <ft elegantiflima TmfU^^xr.s in Prooerb.f eftini 
lente,apudErafmum. Noftris etiamtemporibus Gallicilm- 
perij ThalafliarchuSjid cft, Admiralius,infigne hoccircumferr^ ^fitho^afhd* 
Tt nuper laudatusillenoftrbrumpatrum ^tatc PbilippusCha- laftanhi Gd* 
botius. In fcuto V lyftis Delphinum dcpidu fuifte fcribit PIu- ^"^'' 
tarch.adfincmdTfputationis,quaqua:rir,Vtr3animaIium plus 
ratiotijs habeant,anterreftria, aaaquatilia. Apponam &id 
Xenophont, e j.^witjj^». vbi facit Socratem difputantem PrdcUntsliu 
cum Dionyfiodoro : Qu^amdbcaiiftamjinquit, Homerusap- «•» Xtncj^hn^ 
pellat Agamcmnonem mtftim hKuii nifi quodvrpaftor (iia- '*** 
tum ouium curam habere debet , quo habcant quae funt ad vi- 
diim ncceffaria;f»cetiam PrincipemcufareeItneccfre,qu?po- 
puloexpediant? Nonenimtantum laudatur Agamemnon vt 
k^Ttfos «<;g»>jTHf,fed maxime vt SW<n?vt^?<i^do^,qui no fe mo- 
do bene rc-]:cret, fedetiafuisfeliciratiscauli'aefIcr,i^'^S<«(n- 

fsToir, ^ '^etriit^: Rcx non eligitur vt fui curaiii habeat , fed vt 
per ipfum qui eum clegcrunr.in fclfcirate vihant. 
^ Tj>4«jf/jrdlrei.]yenti,quiTitanesdicuntur,*ap3tre Titane,^*^^»»*' 

b Saiurni 



4St ANDREAE ALCIAtt 

Saturnifratre,Gigantcsrobufti(Iimi,quiproyentisvfurpaftttif 
a Pocris. miferos. ] Epithcton conueuiens, yt illud cft Lucani 
li b. 8 . — mtfemfallentta natttM 

Sideranonfequimttr. — 
^nehor4 ejtiid anchora iaCla iuuat,] Prouerb.Anchorarii facram foIucre.Fui^ 
autem anchora pr^fidij & rakuisrypus.Pieriuslib.^^.Hicrogl. 
Ad gloriam & feliciiatem rctulit Pindarus 6. Ifthmiorum : Si 
quis, inquit, hominum fumptu & labore diuinas virtutes cxc- 
quitur , Dcus illi amabilem gloriam praeftat , & tj(J)f ^W oA^ow 
tuf^iT xyxu^y %oTm(^ll>v: ideft , Felicitatisiacitanchoram 
diuino honore audus. Quid fi huc reuocemus aureum Plutar* 
chi monirum e vita Solonis : quo loco dicir , Senatu velut an- 
chora firmari ciuitatem? 



In Senatum boni Principis. 
Emblema cxliiii. ViaUgtfmtu. 




tiiittuArA. 4*J 

E F F i G I E s manibus trunca ante altaria diuuttt 

Htnc refident.quarum lumine captaprior, 
SignapoteHatiifiimmdtjfan^iq^ Senatm 

Thebanis fuerant isla reperta viris, 
Cur refidenfi quia mente graues decet ejfe quietd 

luridicos^anmto nec vartare leui . 
Curfinefunt manihus? capiant nexenia.necfi 

Pollicitisficcii munertbtifvefmant, 
CACtu at eH Princeps, quodfolis auribits abfque 

Affe^UiConfians iuffa Senatus agit, 

ID agalma ludicum Thebanorum e variis audloribus peti Fenstmhtt^ 
poire(cio.Certe PlutarchusattigitlibroDe Ifide& Ofiride: wdfw. 
iquod idem Sermone 44. Stobaeus retulit ex eodem Piutar- 
cho,his verbis :cai B-yiZa^s fHKoviS eirtt etyutceifa^ect ^n(^rZv tt^^is^ 

rvvlw f(^ utivTtioKTot isinzt : id ert, Thebisimaginesconfnicmn- 

turludicum manibuscarentcs : at fummiludicisimagocon- 

tiiuet oculis: eo quod iuftitia nec muneribus capi,nec horninu 

vultufledidebeat; Alciatusipfc Orationequadaminlaudem Locus e*^'» 

IufisciuiUsh2cait:ChryfippusIuftitijeimaginemitaexpreC- (Mtitraitoet 

|(it,vt puellari virginis formajafpedu vehementi, luminibus o- 

culorum acerrimis confpiceretur , c]u6d videlicet iudicem in- 

i;orrupcoeireiudicio,fandum,feuerum ,contra improbosin- 

|:xorabilem , viacmaieftate ^quititis, veritatisqueterrificum 

jrlTe oporteat. Quapropter memoriaceft traditum , magiftra- 

uum ftatuas aThebanisitafolcreformari,vt finemanibusef-' 

eht: Principum veroclaufis ocuiis, niminim eam iuftitiap na- 

urameireortendentes,vtincorruprafit,necpretioprecibusvCj 

ut alienae vlli voluptati ccdat. Non verebor hucattexere,quae 

ctulitau<florcerteinduftrius,mult£equeled:ionis,Alexand.ab 

Ucxand. lib. j .Thebani, inquit , vt incorruptam iuftitiam fi- 

;narent , nec variari gratia , ludicum imagines fine manibusj 

*rincipis vero fine oculis in foro propofuere,Vt fignis oftcnde- 

snt,iudices affeftibuscapi non oportere,cauftaquedefiniti 

.latosvndecimuirispcenisaniciendostradebant. Certele^ 

j : asdiuinis& humanisiudiccsamuneribuscapiundisarcen-* 

»r : iccirco hic truncis manibus pinguntur. quod non praeter- 



484 ANDRtAEAtCIAirt 

mifit Pierius lib. Hieroglyph.35. PraEfcsipfecaptnscftocnlii^^' 

ncafFcdluquodam moueatun fiquidem , vt aic CiccroOii- 

ciorum 5. necjuccontra Rempubl. necjuc cdntraiuliuraftdum 

ac tidem amici caufTa vir bonus facjct , nc fi iudcx quidcm eric 

deipfoamico. Ponitenimperfonamamici,ciim induitiudi- 

cis. Nam fi omnia facienda fint quae amici vcIint,non amiciti^ 

talcs,fcd coniurationes putandse funt. quocirca non oculis vta- 

lurjfed auribus, ne cito moucatur : & cum ipfi dicenda efl fen- 

tcntia,mcminerit fe Dcum haberc teftem , id efl,me£em fuam, 

C^tf feitnt quanihilipfe dedithominidiuinius.Adh<^comnesfedet,qu6d 

w<^«» animus corum debeat c^q optime compoiitus , nec hinc atqutf 

hinclle^ti , quodefl leuitatis : fedendo etenim & quicfcendo 

fitanimaprudens,3itPhiIotbpkus. Euftarhiusadlliad.^.noiat 

flatuas Mineruaeohmomnesfcdentisfpccieficrifolitas.Intcr* 

dum cnim federe idcm eflquod cofiiium capere, vt apud Plau- 

tum is qui nimio plus fapere fefedentem afTerit.Vulgatumquc 

cflillud, Romanusfedendovincit,ideftconfuItando. Pierius 

libro 4 5 . Lubens huc refcrrcra quac dc iuflitiac imagine olim a 

CarneadeexprefraGclliusadnotauitlib.14. c.4^fcd qUialiber 

cH: in omnium manibus,facile tranfeo. Vclim potius idobfer- 

»aridiligencer,quaeconciseIib.i4.Hiflor.var. fcripfit Aclian. 

Olim apud Acgyptios eofdem fuilfc iudices, qui faccrdotes e- 

iant:quorum Princepsnatuproximusinomnesflatuendiius 

habebat: quemomnium Gptimuafquca^quifrimumefTeopor- 

tebat. Is circacollumimagincm e fapphirogcmmaconfcdlani 

gcf^abat, quae Vcritatis nominc nuncupabatur. Atqni, ait illc^ 

ludex veritatem non tam in lapidc fculptam aut exprefTam cir< 

cumferre, quam in animo mentcque infitam & infixam habc^ 

re debet. 

Stdeveqtdd CHrrefident.] CiccTo adfinem proecmij Dialogi De clari 

habtatm^fie- t>rat. Sedqu6,inauit,facilius fermo explicetur, fcdcntcs,fi vi 

yjf. detur,agamus. Cumidemplacuiffetillis,tumin propatulocS 

fedimus.haErcillc.Pcrfonae Dialogorum federc vel dicuntur,ve 

jntelliguntur : Dicuntur quidcmin libris Oratoriis, inquacfl 

Acad.in Hb.De naf.Deorum,in Ph^dro PIaronico:IntelliguiJ 

tur libris De finibus quatuor , in Laclio , in Catonc , & muic 

Platonis Dialogis. Cerre M .Tullius videtur fempcr ambulan 

cum Peripatcticum agrt, vt 5. Dc finib.i. Dediuinat.i. Dcl« 

tuScet tar gib.alias,vt Academicarum,vult fcdcre, quo fignificct aliqul 

ftdt^mt, ilabilius difTcr i.Confbt ex veteribus iudiccs fedcic foJitos,cu| 



EMBLEMATA. 485 

quld {tatucndum cflcc. Ita enim luftinianus in NoucIIa 8. De 
iudicibus:Sedcbuntaute,aic,hipedanci iuclicesc6cinue& nilc 
in regia ba(ilica,inquibus &tuncdomucalisiudicdt,&:c.Idcm 
in Nou. Vt ab iliuftrib.& qui fuper eam dignicSecundu quod, 
ait,datum cft eis fupcr hoc priuilegium,ne cogantur aut lederc 
cum iudicibus cum iudicant,aut ftarc rurfus tamquam litigan- 
tcs. Marcianus I.7.D. Quodmet.cauf Confeftimautem pro 
tribunalitefcdentcmadiir.Sicinl.i.D.Adfcnat.Tertyll.fcde- 
rcdicitur Prxtor: Confeftimautcmlicerit accipiendum^vbi 
primum potuit, id eft, Prxtoris copiam habuit huic rei feden- 
lis.EtinJ.y.D.Deininteg.rcftit. Confeftimauteprotribuna* 
litcfcdcntcadiir. Bonifaciusincap.iin. De fenrcnt.&reiudic. 
in V I .Scntcntia, ait, quam fcriptam edi , a iudice litigatoribus 
nonrecitari,vclquamabip(bftando,non fedendoproferrico- 
lingir,nuliius penitus eft momenti.Gcllius lib.^.Dc Scipione: 
Etquodamdie,3it,iusincaftrisfedensdicctat. Pliniuslibro 5, 
Epiftol. Sedebant iudiccs, ccniumuiri vcncrant , obucrfabant 
aduocati, filentium longum, &c. CiceroProRabir. Accufaui 
depccuniisrcpetundis, ludcxfedi, Adhancverorem Plautus 
in Moftellaria: 

Nimio plttifapio fedens. 

^Hiamente grattes.] Huc illaCalliftrati verbaapranda, quae ^fe^nsfeeU' 
habentur I19.D. Deoffic.PraEdd. Scd&incognofccndo, ait^ f' mtudictbta, 
neque cxcandcfccre aduerfus eos quos malos putat,neque pre- 
cibus calamitoforum inlacrymari oportet. Idenim noeft con- 
ftantis & rcdli iudicis,cuius animi motu vultus detegit.hcec il le. 

capiant ne xenia.]?i:ohihct\lx cnim i,&6.Deuteronomij.Ec- tMuwrauon 
c!cfiaft.4i.&Prouerb.i4. multisquealiisinlocis. Refert Pli- '^^'«^'«»Wi. 
nius8.Epift. lulium Ballumacculatumrepeiundarum,qu6d" '*'''f** 
in Bithyniaquacdam munera abamicis prouincialibus accc- 
pilTet, Lexenimdona&munera aniagiftratibus accipi,im6 
vcr6 &quid emi vetat,nifi vidtusquotidiani caulfa. 

CtcKtat ej{ Princtpi.] Oculus in Hieroglyph. progratiafeu 
fauorcvfurpatur,vttraditlib.3 3. Picrius. Noneftquodfufpi- 
cionibusautconiedurisaliquid vfpiamtribuat ipfeiudex, nec 
litigantium verbis haereat, fed probationibus manifeftis veri- 
tateminueftiget. Quod eleganticarmine complcxus cftmo-» 
nofticho Pocta nefcio quis: 

Ncd^Utcproouacies,nifivtramqucpatccmptiuiaudicris. 

h 5 Confi* 



48^ 



ANBREAE At C I ATX 

Confiliarij Piincipum, 
Emblema cxlv. 



thit»» Ctn» 




Cit-\'51S 

H E R o V M ^emm.ir magnumfettur AchlUm 

Inftabulis Chtron erudiijfeftdis, 
Semiferum doclorem,^^ femiuirum Centaurum^ 

Aftideat qutfquts Regibus, effe decet. 
^fifera,dum vtolatfoctos, dum proterit hoUes: 

EHq^ homo, dumftmulatfepQpulo effepium^ 

CHiron CcnraumsSaturni&Phillyracfilius(indcPhi!Iy«» 
rides a Poetis didlus) fuperiorefui panehomo , equusj 
iniiCfiorc, datus crcditm: Achilli paedagogus , fub ^uodifciplii 

nasli-" 



/ 

EMBLEMATA. 487 

nas libcralcs excepifTe tradiir. Vc eaim ait Homerus, fecit eum 
oratoremverboram/adtorcm vcrorerum; idefl, 

• — ^o^BCvyLi^c^ikh. zrectTU 

Fcrina inChirone natara vanis modis exponitur aMytho- Ferinaehkf- 
logis : fed hic notantur maxime Principum Regumque con- "«^^»'* 
filiarij , qui ferinam quidem & plulquam belluinam naturam ^**' 
refcrunt, ciim fuo principi praua confilia fuggerunt, vt popu- 
laresfuospccaniisemunganr,velfuocommodo,Reipub,pro- 
curentincommodum. Specicm humanitatis habent,cum iu- 
ftitiae&pietatisimaginepopulum fibideuinciunt. Quoditi- 
dem explicatum eft ab ip(b Alciaio lib.5).Parerg6n,cap. 1 3 . his 
omnino verbis: In Graecis aucloribus annotaui,a Chirone Ce- 
tauro AchiUem , aliosque Re^um filios eruditos fuiiTefingi, 

3u6d foieant dodlores &con(altores Principum naturanui- 
cm feri e{fe,& promptum ad afperioraingenium haberc: hu- 
manicatem vero in fpecicm tantiim praefeferre. Idemdifpu- 
tat Macciauellius,auclor Italus (de quo quid ego cu aliis mul- MMaAutUiiu 
tisintotumfcntiam,nihil habeodicere , nifiquodexiftimcm JtAltu, 
eum in ciuilibus negotiis admodu perfpicacem, & magni certe 
ingenij virura, fed in quo tamen parum fidei elfet & verae reli- 
gionis,vt eiusfcriptadeclaranc,)illeitaquefere fic diileritc.18. 
cius libri,quem dc Principe lingua fua cdidit:Primum quidem 
Principi fidemhofti&aliiscum quibus rem habetjferuandam 
clTedicitjfedeatamen iege,neobeirepo(Tit.Si quidenim noxx 
importatum iri ob fidem daram Princeps mecuat , ei fuadet ad 
fi-audcm & aftus cffe recurrendum , Docet enim perfpicue con- 
certationcmomnem legibus velfiaude inftitui atqueperfici: 
has quidem hominum elfejhanc vero belluarum. Sed quia in- 
terdum lcges non (atis elfe firmac ac ftabiles vidcantur , incli- 
nandum animum ad dolos il!e prxcipit : Principem enim dc- 
ccre, vthumanam & belluinam naruram prae fefcrar. quoda 
veteribus figmento quodam exprelfum notat in Achillis edu- 
catione,quemaChirone Centauroinftitutum tradunt , vt fi- 
gnificarent Principcm quemcumque hacnataraduplici proe- 
ditum eiredebcre. E belluis autem duas in primis proponedas, 
Leonemnempe & Vuipem : illam quidem viribus,hancaftu 
& vafritic pcrmultum valere: illum,vt incaurus cft,non raro fc 
inrctiatemere coniicere : hancautcm, quianon faiis viriam 
fcabe^t/allaciis vti. Quibus argumcntis, parumquidem Phi- 
h 4 lolo- 



48S AMOIIEAS ALCIATX 

torophicisjncdicani impiis, Principcm eum quircsmagnas $i 
periculpfas a2g}:ediatur,easquetutQad cxitupi pcrduccjc VQ'- 
lit, fraude inftrudiflim^m cue dcberc. 
^e/i;toi.]liberos. 

magnum Achtllem.] Diximus in fupetioi-ibus , Magni cogno- 
mcn paucis quibufdam ,& iis illuftribus, tributum circ, vt Alcf 
:tandro,PompeiOj& aliis.Plutarch.in Ponipeio, 

Semifetm Cente^urutn ] De Centauriscamihi rainimercpe- 
tenda funt,qua.' ftudipse tradit Paliephatus co,quem (cripfit,li- 
bro De non credendo fabulis. Id dumtaxat e PJiniojlib.y.c. 5 «T. 
Pugnare,inquit,ex cquOjTheflalorum inuetum eft, qui Cen- 
tauri appellati funt. hinc nc^ta fabula: qupd biformes dicantur, 
^;^u«;ab lfocr3te,inferioripartercferentesequum,fuperiorc 
hominetxi.DicuniurautemCentauri^jtMTRsi/^fjOimuIatores,^ 
ife*Tf4J,ftimHlo. ficenim & )35-27»>je»7i¥'jg^<,equoruftimulatore$ 
tuciano nominantur , id eft, equitcs, ncc modo qui vehuntuj 
equis, fcdqui funtanueti pra:dis : quales funt & aulici permul» 
ti,& ali)quidamreguli,vt&vicani illiprjcfe^li quiapudnpj 
fepoprjfif nomine Gcntilcs hpmincs appellantur^ 




Cfulcn^ 



iMBLEKATA.' 4^9 

Opulcntla tyranni, paupertas fubicdorum. 
Emblema cxlvi. 






^QS:^&:ssmrc5^ 




H V M A N I quodfplen e^ corporis.in populi re 

Hoc Cafar jifcum dixerat ejfefuum . 
^pkne au^o reliqui tabefcuut corporis artus. 

Fifco au^o argumr ciuica pauperies. 

SlmilitudineoftenditopuIentiamtyrannijCauflam efferub- 
ditorum inopije. Vtcnim incorpore humano firplenfic 
au6lior& tumidior,tabem &maciem caeteris partibusingene- 
rat.RaiionemadfercAriftot.in Problem.Quodfplcn multam lifnquii.^ 
adfctrahitmateriam,quaetranfireinalimentumdebebat.C6- euiScjfciHnh 
ftatenim,aitilIc,hominesparui fplenispingues cffici. Splen 
iWtcjn vifcuscft ia finiftra animalispartc, luccos adfpaitra- 



490 ANDRIAE AICIATI 

TraiamS' hcns crafTos & melancholicosin hcpatcgenitos. Liencm Lati- 
Sum» ni vocantjde quo Galenus lib.4. De vfu partium cap.i 5. Id ve- 

roTraiani C^farisapophthegmafuit: (iquidem fifcum lienem 
appellabat,qu6deo crcfcentereliquamembratabefceret. Ma- 
gno certe regni & Reipubl.malo l^rinceps auarus nafcitur, cui 
nimirum cenfus pub;ici,& vedigalia plus aequo placcant. quo 
fit, vt miferrima plebecula redigatur ad egeftatem &extrc- 
mam pauperiem ,cum tyrannus in fuorum poifeffionem vio- 
lenterirruit.eorumquepeculiumdepeculatur. Certatimado- 
d:is illud Tiberij celebratum eft:Boni paftoris cfk tondere pe- 
cuSjHon deglubere. Qm) damnabat tyrannos illos ^/^jSa^oM?, 
qui fuisabradutquicquid polTunt,& ficimportunivis infikum 
iuum conuertuntjVt a mifera plebecula non pellem mod6,fed 
&carnemipfamdetradlam velint. Eandemfentetiam,fedaliis 
verbis expreflam ab Alexadro Macedone, literis proditahabe- , 
m-as. Huic enim ciim difpliceret cxadiones, eoruqj potifrttnii 
^uiafubditis amplioresvedigaliumreditusjquamperforta- 
nas hominum liceret , extorquebant, apud fuosdiiflitabat , xn- 
sjwpoirttKrSTflycitp/^ft'» c4<Ti/i«»«»2t '"«Art^iet , Olitorem odiqui 
rad^cuus herbas conuellit , atque ab ima ftirpe arbores cxcidit. 
Arraxerxes Longimanusdiditabat,Adderequamauferrema- 
gis effe regiii: Ptolemaeus Lagi filius, Ditare quam ditem efte^ 
conuenientius eiferegi. ReTerhuc Prouerb, Lucri bonus efj: ; 
odor ex re qualibet.Sed ad illuftratione hacc quae fequutur,pla- • 
cuitadiicere. Theodericusfcribensad Marcellum Aduocatum 
Loeiupr^tU' fifci>apudCafriodor. Variar.Iib.i.Epift.ii.Nonquotiesfupe- , 
rM<?r«/fi9. res, ait, fedquemadmodumvincasinquirimus^nonquacrasdc/ 
^•' poteftatenoftra,feddeiure vidoriae:quandolaudabiliusapa«-'_ 

tefifci perditur,cum iuftitia non habetur. Nam fi dominiis- 
vincat, oppreflionis inuidia eft: aequitas ver6 creditur,fi fuppli-.' 
cem fuperarecontingat.Et lib.4. Epift. j ^.Crementa fifcalium/ 
rributorumiuftiffimofuntpenfandaiudicio: quiaferuientiuni 
imminuiioefthuius illarionis acceffio ,quantumqueparsilla 
proficit,tantumfeh£ECafirmitate fubducit. Sedanobis,qui 
fifcivtilicatem ftabili volumusdiuturnitate confifterc, cxclii- 
denda eftdi fpendiofa femper enormitas, ne augmcnto fu0^tu- 
mens fumma deficiar,incipiatque magis deefTe, quia iramani- 
tcrvifJeftaccreuilTe. Redeitaqueidcm Caftiod. lib.i. Fit in- 
terdum caullamalafifci,vt bonus Princeps effe videatur. Raro 
Ub,x, cnim (vt eiufdcm Cairiodori verbis vtar) vtrumque fub admi- 

r^tione 



ZMBLEMATA. 4^1 

rawonc perredum eft , vt & fifcus crcfceret , & priuata vtiiuas 
nulladamnaperferret. Ex Alciatilib.Parergon 8.C.6. notanda LoauexsAU 
hxc Plinianaex Paneg)^ricoadTraianum: Quae praecipuatua cMuParer^o» 
gloria eiljf^pe vincitur fifcus:cuius malacaufia nuquam eftjni- ' 
li fubbono Principe. lulius Capitolmus in M. Antonini vita: 
fifcoincaulTiscompendij numquaiudicansfauit.Eutropius& 
Sextus Aurclius in Coftantij, feu luliani vita: Pompeia Ploti- 
na,incredibiledidueft,quantumauxeritgloriamTraiani:cu- 
ius procuratores ciim calumniis prouincias agitarent , adeo vt 
vnusex lis diceretur locupletum quemque ita conuenire,Qu^ 
faabes? vnde habes? pone quod habes: illa eoniugem corripuit, 
atqueincrepans,qu6d laudis fusE elfet incuriofus, talem poftea 
reddidit, vt exadiones improbas deteftans, fifcum lienem vo- 
caret,qu6deocrefcentereliquiartustabefcunr.Ethajcquidem 
bonorum Principum exemplafunt. Hadenus Alciatus. 

j5/f«m.] fifcus Principiseft iaerarium ver6 Reipubl. vtdocct Fifctuquii, 
Alciat. Comment. in tit. De verb.fignific.l, 1 7. vnde praefcdlos 
fifcithefaurarios dicimus. Budsus Annotationib. priorib. in 
Pandedas. 

arguitur ciuica paupertes.] Conftans ImperatorRomanus di- 
cebat opes publicas melius a priuatis pluribus haberi,quam in- 
travnum Principisclauftrumreferuari. Necalienumeftabeo 
quod ad Nicoclem fcripfit Ifocrares; <nifi€iov es», inquic, <jz/to» 

r^ns^touitiss^ct TKvtrKv lm(iiXeieM>: Argumentum hoc tibi fic 
jmperij redehoneitequeadminiftrati, vbi videriseos, quibus 
pr2Bes,tua diligentia curaque locupletiores &ditiores fados. 




CJuod 



4^1 ANDREAl AICXATI 

Qupd non capit Chriftus,rapic fifcus* 
Emblema cxlvii. 







^^P^^_^^=3E!EH 






E X p R I M I T bumenres, quas iam madefecerat antc 
SpoHgiolas, cupidi Principisar^a manus. 

^cuetnt adfummum fures, quos deinde coercet, 
Vertat vt inffcum qux malepartafuum. 



PRincipes auari cos publicis & maximis fundionibus pr«- 
ficiunr, quos ingeniofos & ftrcnuos ciTe 1 



Cammttitum 

^rwcipurn y^ ticiuur, quos ingcniofos & ftrcnuos cHc norunt : qui fi ali 
c]uando ad rem plus a?quo attenti publica in priuarura tranC- 
fundant (quaies potirtimum folent elTcquififci rationcstra- 
dant) ita vt populum ^ regiones (ibi commiflas expilcnt , (2- 

peaumcro 



£MB11MATA. 49} 

f ehutticr^ damnantur capitis , malcquc pana bona £(co addi- 
cuntur/untquc taniquam rpongiae,quae pro arbitrio nunc hu- 
mcdlatur, aut arcfiunt. Exempla quamplurima funr in monu- 
mcntisantiquitatum ,(cd& in noftris Gallix 3nnaliL'US,qu« 
huc no adduxero,qu6d pcruia fint.Satis autem nunc crit fubi j- 
ccrc,quodSuetoniusde FlauioVefpafianorcripfittSoIuseftii! Vefpafutnimflm 
quo merito culpetur pecunia: cupiditas, inquiriKon cnim con- ^«Mr»»*; 
tcntusomifla fub Galba vedigalia reuocafTcjnoua & grauia ad- 
didilfe : ncgotiationes quoquc vcl priuato pudendas propalam 
exercuit.Creditur etiam procuratorum rapacillimum qucmqi 
adampliora officiacx induftria fblitus promouere,qu6Iocu- 
plciiores mox condemnaret : quibus quidem vulgo pro fpoa- 
giisdicebaturvti,qu6dquari & ficcosmadcfaccretj&expnme- 
rethumcntes. Caetcriim ncminem latere velim epigraphcn 
huius tetraflichi tradlarti efle ex caulTa xv 1 1 .q.^.can.Maiorcj. 
ficcnim fcriptum reperio: Maiorcsnoftriideocoi iisomnibus Leau ipen^ 
abundabant,quia decimas Deo dabant,& Ca^fari cenfus rcddc- /«« wr*. 
bant: modo autcm q uia difce/rit deuotio Dci, acceflit indi<5lio 
fifci. Nolumus paniri cum Deo dccimas, modo autem tollitui 
totum. Hoc tollit fifcus.quod non capit Chriftus. 
FrincipuarnamatiHf.] Alluditadillud Ouidianum: 
u^» nefcii longOiS Regihiu ejje manmi 
Vidc Proucrbium,Longae Rcgum manus. fortc noQmale,ir* 
da manus fuaietur proauara & rapaci. 




PrJnd. 



v^ 



A N D R £ A 6 A t C t Af ( 

Principis clementia. 
Emblema cxLviir. 







i^jS^^iJ^^i-l<D^^>^^<^.i<5^<^.j5i^^^^^ 




Vesparvm quodnuUavnquam Rexjpiculaji^et, 

Ouodq^ aliis duplo corpore maior ertt-y 
Arguet tmperium clemens.moderatj^ regna, 

San^ac^ iudictbus credita iura boniS' 

Vefp^ prtttpi^ T TEfparum vocabulum pro apum nomine Iiic fumi j^^ctsh 
tHiabuJiue. y «^jjfjxftJs-dotfti quidam hominesconiiciunr. Allj non mi- 
nuserudiricitrafignramidfcribi arguunr. Harumitaquehaec 
^/Ipumnatura narura e!>,vtquem fequantur, Principem habeantaliis proce- 
riorem, & quafi honoratiorem , qui quamquam imperium ia 
alias habear, aculeo tamen carer. quod his teftarur verbis Bafi- 
lius honailia S.iu Hexaemeron: (r) Mn^ntS^MTihtt ft.iXtosMr^ 



tMBIEMATA. 49f 

«XN' i ^»iTd4 rirtjt «r?W iiijuujew. to/joi ntis eJtf-ii' it«t r)ii (pvtnttf 
m^u(pe4,e^iis wu4 <;rfts Ttfuofiu* ris^ reiy fitylitut ^u/jei9Bictfi7rt'' 
C*<'»o»5«*. i<l cft, Regi apum aculeus eft,lcd eoad vlcilccndum 
noa vtitur. Suut hae naturae leges non (criptx , vt quifque ma- 
ximacft pocentia praeditus , ita taidum ad puniendum eirco- 
porterc. haecBafil. Eadcmfere rctuIitD.Ambrof. Hexaerocr. 
lib. 5 .cap.io. Aclian. hiftorix animal. i . & 5 . Dio Chryfoftom. 
Orar.deregno4. Sedaudiamus Principem Stoicorura Senc- 
cam.Sicenimlib. DecIcmentia:Maiorempoteftaremnono- ClemottU w*. 
porceteirenoxiam ,{iad naturac legem componitur. Natura "/^"'"i* 
cnim commenta eft regem,quod ei aliis animantibus licet co- "^^* 
gnofcerc ,&exapibus,quarum regi ampliirimumcubileeft, 
medioque actutilTimoloco. Ec ibid. PrstereainfignisRcgi 
forma eftjdiiTimilisquc caeteris,tum magnitudine,tum nitorc. 
Hoctamenmaximediftinguitur. Iracundiirimse ,acprocor- 
poriscaptu pugnacilTimas funcapcs , &acuIcos in vulnercrc- 
linquunt:RexipfefmcacuIeoeft.NoIuitilIumnaturancc&- 
uum efle, nec vltionem magno conftaturam petere, telumqae 
detraxitj & irameiusinermemreliqr.it. Exemplum bocma- 
gnisRegibusingenseft. Eftcnim illi mos exercerc (einpar- 
ui<;,&ingenciumrerumdocumentaminimaagere. Pudcat ab 
cxiguis animalibus non trahere mores , cum tanto homiuum 
moderatior animus efledebcac , quanto vehcmcntius nocec. 
Vtinam quidcm eadem homini lexelfet, &iracumtelofao 
frangeretur, nec fjepiuslicerctnocercquamfcmel, necalienis 
viribus excrcere odia, hacc ille. Et hoc optimo Principi fymbo- 
lum propofitumeft ,vtinter alias virtutes,quibusopushabct 
ad !uac Reipubl. adminiftrationem , nihil animi modcrationc 
tabeatantiquius. Etenim eius audloritas &agendi facultas, 
eiiamfi maior fitquam inaliis ,minime tameu fasuircdebct, 
iisqiquibuspraEcftjtcrrificufepraebere.Naintervircutesalias, 
qux Principem maximedeceatjclementiaeft. M. Antoninus, 
qui Philofbphi cognomen non ab re eft con{ecutus,nihil quic- 
quamcffedicebat ,quod Imperatorcm Romanummagisdc- 
ccrer, quam clemcntiam : camque ob caufTam neque in rcbcl- 
lcs fuos fiuitum voluit. Rcde apud Claudianum Theodofius 
Honorio fiiio falubrc hoc confilium ingeric: 

Sn pim in primii-.nam cum -vincamur in omni 

Munere,folaDeos<equatclementianobii. r fr A«i 

Compertum eft Caelarem luliumDeorum numcro afcriptu, J^^{^ 

quod 



4^^ ANDRlAtAtClAtt 

<]u6dcIemen^acpIacabilisincosfucrit,aquibnsiniunambet* 
BmipSque lisciuilibusacceperat.EademvirtusAuguftumconfecrauitiPij 
imptranns. cognomendedit,alio£que pcrmultosimmortalitate donauic* 
ryrrhiEpirotajlaudaturanimimodcratio,qui iuueneSjiqui- 
bus inter pocula irrifus erat, & conuiciis ta^us, iliaefos abirc fi- 
uitjCum vnus ex iis refpondit id vini caufla contigiire.Cclebra* 
tureo plus AuguftusC^farjCuiusgratiacum Scnatusiisadcm- 
pturus eiret ius teftandi,qui cum contumcliis & probris,vt ficri 
fblitumcrat,afrcciircnt ,noneftpaflus iddcccrni,vtcftapud 
Suetonium.EamipfampatientiaminitioimperijfinxifleTi- 
berium , teftis eft Cornelius Tacitus. Nam libcUos famofbs & 
di6la infemordacia difllmulauit , eorumque audorcs adco- 
gnitionem vocari noluit. Vfurpabat enim illud fxpcnumcro, 
i n libcra ciuitate libcras etiam linguas eflc dcbere:& fi quanda 
haecaperta feneftra eiret, nullas alias in Senatu fore lites, & ac- 
cu(andi occafioncs.Magas Poetaquidam in ludis publicis Phi- 
lemoncm pcrftrinxerat. Iscdm vcniflet inPhilemonispotc- 
ftatem,ftatimminiftrocuidara Phileraon praecepitapcrtavo- 
ce,vt raaledico caput gladio araputaret: fed clam , vt nudo enCz 
ceruices attmgercC, moiquc vt eum illcefum abire fincret, ciqj 
darctnuces, talos,pilam,&aliaquaedam ludicra. Qu^ibusille 
Princcps aperte indicabat, fc aculeii quidcm habcrc, fed eo vti 
minime velle: deque potemiorc maledicerc magis efle puero- 
rum quam virorum. Eam regiam virtutcm vtadionibusaliis 
pcrmultis certe heroicis, fic refcripto egregie probarunt Theo- 
<Iofius,Arcadius,& Honorius : cuius relcripti ad Rufinum hste 
formula: Si opprobrium cx lcuitatc proceflerit, negligcndum: 
iiex furore &iiiiaaia,coadolenduin:fi abiniuxia,rcmittcdum« 



S»ki}^ 



Salus publica^ 
£mbl£ma CXtllt, 



457 




PhoebioeKA ere^is Epidaurim inftdet arit 

Mitis, c^ immani conditur angue Deus* 
iccurrunt ttgiiyVeniatj^fMtifet orant. 

Anmit,4tqueratas ejfcitilleprecei, 

AEfculapius infignis Medicus, Diln^preeibus ftippoty- i/^fcuidpim 
turti ab equis difccrptum invitam rc^iocauiriquamob tttfDemb^ 
rcm lupiteriratuseum fulmine pcrcullit* Poftmortem Deus ^'"^** 
rft habiti;s,& fub ferp^tis imaginc diuinis bonoribus afTcdus, 
MhsEc talicultus cffigie Romam sraui peftilcfttia laborantenl 
licuur liberalfe , ad quam tatidem dediiclusctt a fano fibi (a* 
tro,quod erat ciuin^ue milibus ab Epidauropafluu.Hiftoriam 



498 ANDREAl AtCIATf 

haiicfufiuspertradant Valer.Max.c.Demiracul.libro i.PIm," 
24.cap.4.Diuus Augurt.lib.De ciuic. 3 .cap.i ^.meminit & La^ 
^anrius vanislocis. exquonotumilludSereni: 

Qj^ colii Kt^eaa ^tjttt Ptr^ama^quiqHe Eftdatttwn^ 

Q^t {fyondam placida teclttijub beUe dracittm 

Tar{>etss arces,at<jueiadita templafieiiTJi^ 

Drpellerts letros pr^efeittt nnmirte mofboS. 

$erftns auid. Hoc ferpcncis inuolucro nihil aluid verius & exprcflivis intcUi* 

gidatur,auani SeruatornoflcrChTiftuSjVerus animarumno— ' 

ftrarum Ae^culapius,& raiutishumanaE vihdex, qni (iib fcrpe- 

tis figura prioii lege in defcrto a Mofe legiflatore appenfus , o- 

mnes omnium moibos & vulnera fahitati rcfiituic , & in crucc 

Serpens, fak- tSndem omnes noxas & crimina expisurt. Csrterum nonim- 

toj^mboiwn. nierito falutis BOMftl fcrpens fibivideJutvindicahe, aquoni- 

miram multain humanumgenusremedia proficifcuntur.qua 

de rc pluribus libro i 6. De lacris Aegyptiorum litetis Pierius. 

Aefcubpium etiam;pr^tcr alJds.Medicorurri prefidem Plutar. 

Sympoi. 9. quaeft.io.tradit. Sed occurrit interca mihi locus 

c 1. Artemidori lib.Dc fomniis : qui ait,per Aefculapiu in cem- 

pIoere£tum,& in bafiftantcm, fignificari quoddambonunf 

prjefagium. Q^t (i mOueatur,aut accedat , morbum & peftenr 

portcndit: tum enim maxime hominibas eo Deo eft opus.Hi» 

auremquisEgrotant^falutcra praedicit. Atnon videturomit- 

tcnchim yquodvetcrummonumentisprodiium eft. Innumo 

Antiochi Sotefis, s a l v s Dea Ronianis habita pingebatut 

formamuHeris, habituregio ledentis, pareram tenentis, fuxra 

quameratara,&adaraminuolutusanguiscaputattoHens.Plc- 

riquc noftra aftate viri erudici coniiciunt ab Alciaro hic taciranS 

\An^tm yjtn- cut fadam aHufioncm ad Ambrofianum illum angucm , qui 

hrtjjMM Me- j,ied!olanivifitur in mairrnc>rca columna crc^us ipfaaedcD.' 

*'^'- Ambrofij. 

£f>idauriiu.] ab vrbc notiftirnaPcIoponncfi infinu Saroni-i, 
co , ex qui in fcrpentis imaginc Romam addudlus crcdituw 
Propcrtiu?: 

£j? Deta extirtfium CreJJts I.pidatirit*i hetVHf 
HeTlttuit patriti Andro^eortafocn, 
lcgeOu'd.lib.i 5.Metamorph. 

^nrtuit^atcjuerata^.] Ouidium imitatUI I.FaftofUm: 
£.£i<iat^ ratM ytra^t DiitaprMt, 



XMB LEMATA. 

Refpablica libcrata. 
*£mbl£ma cl. 



f5J» 







C ^ s A R I s exitto,ceu libertate recepta, 

H£C ducibus Brutis cufa monetafuit, 
£nficuli in primis , queis pileits infuper afiat^ 

Qiulem mijfa manuferuitta acciptunt. 

OCcifo In Scnatu lulio Caefare a Hruto, Caflio,& cjttcris ^^""-'f"*^ ^. 
coriiuratis,ij ceii libcrtate popu{0 reftituta,fabricari nu- '°"*"' 
inirmavolueruntjinquocerncbanturduopugionesadicdopi- 
leo.Pugio caedem patraram omnino fignificabat:pileus vero ii- 
bcrtatera.vt refcrt Dion lib.47.Hinc vulgarc Prouerb. Vocarc 
a4pilcumicuiusmemijiic Nodium Atticarum 7.C.4. Gcirius, 



Jtfl AMCRfiAft AtetAtt 

& MaCrobiusi.Saturnal. AureliusVidorrcnbit,morttloN«f« 
roiie fic cundtas prouincias , omncmque Romam cxultafle, vt 
plebsindutapilcis ma:iumiirionum,tam«juam faeuoexcmpta 
dominiotriumpharet. SatnotunaeflTelT^icrorjlibertatisindi- 
fikmjgnttm cium pileum fuille: vnue & qui ierui libertatedonabantur, pi- 
idtr:atu. lcum g;eftabant ta^bcapitc. Longum eflctau^lorcshocaduoca* 

tf,nu] longemultiidemtradidefunr. 
StrmtiM* mtjja manuferuttia,] Serui manumifri,liberi fa»5^i,autliberta* 

tcdonati.Seruitiorum nomenproferuis,pr«t€rcaeterosin Ca* 
tilnnrjo vfurpat SalluftiHs^ & Cicero fx\e. 

Invitamhumanam. 
Emblema cli. 







P L V s foltro htmanA nunc defle incommoda yitdy 
Himltteifcatetflunbtis illa malis. 



tuTur^ 



EMBLEMATA. fOt 

Tu m/us, Ji qumdo alias ^extoile cachinnum^ 

Democrtteitlla magis ludurafa^afttn, 
Interea hAC cernms medttor, qua denique tecum 

Ftnefleumyauttecum quo modofplene locer, 

HEraclitus quotiesdomoegrederctur,ineptiashumanas tfenulitiptus 
flttu rolebatexcipeie,quodomnia iilimifera&deplo- *^ "^ ^** 
randa viderentur : contra Democrirus eadem decaUiTaridebat "**"**'" 
crfuliu-^iquodhumanaijadionesludicras&ftultajiconlpjceret: 
qui fihodiereuiuircant,ampIiorem c]uidcm & vberiorem vel 
luilus vei rifus materiam c)fFcndcnt,quam vnquam antea.ciim 
omniaindies dcfenora fiant. quando enim vbcrior vicioruni • 
copia?quando maiorauaritia^pituitfinus? Vere Hofatius; 

Vamnofa quidnon imminutt dies} 

t^etjd partntttmfeior aua tuU$ 

Kos nequtores, mox daturos 
Progeniem vitioforem. 
Dubium itaque relinquitur , vtrum fequi fit fatius , cum Cit v- 
trumque nec plane tutum , necomnino probatum. Senecain 
lib. DetranquillitatevitaE,r.c.i j.opinionem Demociitime- 
liorem ruiiTcj&ad imitandum acconimodaiiorem,quam He- 
racliti fletum,ait. In qiia fententia fuit eriam Sa^tyra lo. luuc- 
nalis. Sed praeftataudirePhilofbphum eundem lib.z. Deira, 
/icdifputantem : Hcraclitus,quotiesprodierat,&tantum circa Pukhtr .^««r 
femaic viuenciumjimoraalepereunfium vidcrat.flebat: miCt' c<e Iocm, 
tebaturomnium qui fibi I.Ttifclicesqueoccurrcbant: miti ani- 
mo, fed nimis imbccillo & ipfe inter dcplorandos erar. Demo- 
critum contra aiunt numquam fine rifu in publico fuiire: adeo 
nihil ilii ferium videbanireorum qua: ferio gerebantur.Vbi illi 
hic.iraelocuse(i?Autridcdaomnia,aritflcnd3funt.^^onirafce- 
tur fapiens peccanribus.quare?qoia fcit neminem nafci !apien- 
tem, fed ficii : fcit pa-Jci.Timosomni aeao (apientcse:adere, 
quiacnnditionem humana^ ^'itxperrpedam habet Nemoau- 
tem fanusnaturae irafcitur. Quidenim fimirari vclitnonin 
fyUieftribusdumispomapendere? c]uid fimiretur fpinetafen- 
tcquenon vtihaliquafrugecompleri? Ne.T!oirafcitur,vhi vi- 
tiura naturadefendit. P[aciJus itaque fapieni & a-quus enon* 
bus , nnn hof>i<i Ced correptor pcccanrium , hoc quotidie pro- 
«duanimo. Multiaiihioccurrumvinodcditi^muhilibidino- 
i 5 fi^mulci 



Ye?, ANDILEAE AtCIATI 

ri,multiingrati,mu!tiauari-jmulti furiis ambitionis agitatL 
pmniaiftatampropitius afpicietjquam ajgros fuosmcdicusl 
Carcerum Emblemafiimptum eft exinccrtiPoctje GrarciEfi- 
grammate,quodeiufmodicft: " ^ 

J*tfxpue, »«3» a (o/(^ ir^eAsfti-oTTp^^. 

vu» Sj(^ wrtnrfyy £f< ^Ao<oTfp®-. 
mV 'uf*iec4el\f t(^ u'j70s o^atjTc (AVmi^r) fiiQfima 
wws icf^ (Tst x?\ccvo7i>i •kZ)S itfi^ oti y^h.ei(m* 
Herachte.] Heraclitus Fhilofophus Ephelius, cuiusvitam 
repcteex Laerti) hb.9. 

fxtoUecacbinnHm.] deriHe,nafb fufpcnde adunco. Cachinnus, 
fidum votabulum elt a Ibno rifus. Eft enimrifus eiatus, & (b? 
lutus. Perfiusi.Satyra: 

InneminAt trenwlos nafo (rijpante cachMnos. 
Democrite.] bemocritiis Abderitafuitidequo Plinius variic 
locis,&lib.9.Laertius. Gelafinum fuiirecognominatumobri- 
£ijs petulantiam notatGseliusRhodigin.hb.^.cap.i. 

Jpleneiocer.] abunde rideam. Lien (iuc fplen, lcdcs cft ufu$» 
Per£us$atyr.i. 

— fHm^etulantiJplenetachinnt, 




Acre 



emblemata; 50) 

Acrcquandoque falutem rcdimcndam, 

£mBL£MA CLIX. 




E T pedihusfegnU, tumida ^^ropendulus aluo^ 

Hac tamen inftdias ejfu^it artefiber, 
Mordtcus ipfe fibi medtcata virilta vellit^ 

Atque abicit, fefe ^narus ob lUapeti, 
fluius ab^xemplo difces non parcere rehus^ 

Et^vitarn vt redtm^i hofitbus ara dare. 

APologiis eft AEfbpicus de Cafl:ore,<^ucm proclitum cft in (^'affcyu fea 
venatioiicdepreheiifum ruosfibitcftesabfdnciercarque fihtfolieKt 
cos proiicercgnarum fc eorum pra^cipue cauffa pcti: Idq-ie fi- 

14 ;c«ya« 



504 ANDREAl AtCIATI 

hopv rh xpnfAtcTetf Tnxhruj, hoc eft, Viros prudentes fua? f^Iuris 
gratia non dcbere vllam pecuniarum rationcm habere : id eft, 
nonargrcferendamefrepecunijEiaduram. PotifllmumvcrQ 
vrgente neccffitate non magni eft duccndum , nummorum 
di(pendium facere, i. -nodo^itaE hocpadopoiTitconfuli. Id 
f4nfi''pp*(^H' Ariftippusfuocxemplodemonftrauitjquicumificademnaui 
ft*r (kCe cum piratis vcrfari cognouilfct , iuas omncs pccunias dc 

induftria in mare proiecit , imprv^clentcr fe id fccilVc fimulans; 
pracuideratenim feabiis quibulcum nauigabat,fpoliatum,5c 
in aquaspropterpccuniam praccipitem datum iri, Vtitaque 
fibcnctefre(3:us,.cauifarn fuftulit. Idein CratesThebanusciim 
thefaurumfpontepcrderet ,Hincabite,air,mala:diuitiac:fa- 
tius enim eft a me vos demergi,quam ego a vobis ipfc.Cuipo- 
IfftcHe aftine Ouidianum illud primo Deremedio; 
• jKi cqrffUi TttiitnM . ferrum patierii ^ »^»Mj 
^rida, necfniens ora luHabii a^tta. 
y^tyaleat ammo^quicquam tolerare negahU^ 
%^x pretiHm pars hxc corpore matus babet, 
Huc confer AJagium, Pa^ redimenda. 

propejidului. ] pi opter pcdum carditate, & vcnrrem peduluni, 

MQrdicui.] ti5i«|,mQrficatim,mordcndo. Id lamen Pliniuf 

ncgat lib.3 1. cap. j . qon cnim teftes corum,quae vocantur Ca- 

^ntrcuerfitm, ftorea , ab ipfisamputariccnfct, ex Sextij cuiuflam medicina? 

*"/^«''.A^'^«'diIigeritillirrii(criptorisfententia,fcdparuoscnefubftridosq;, 

J^ticxjcui^. ^adhacrentesfpinac^ nec adimi (ine vita ammalis polfe. Sic 

Aelianus hiftoriac animal.lib.^. cap.^j.aitaCaftorecaiiffan^ 

abinfequetibu^ena|;oribus,curtamcupidepetatur,n6igno- 

T^ii:iccirc6mordicusipfeprcmens vfqueipcumbitadclidcii-' 

dostcftes,quoufque abfciderit , &(iceos3biecerit ,tamQuam 

Jioqio fumma prudcntia inlatroncs incurrens, quaecumquc 

portat,ad fc redimendum exponit. Quod (1 pofteaquam excr 

^lus&expericulo feruatusfucrit^abinfeflanpbus iferunivr- 

geatur,hic CcCc alieuans,atqj quamobrem infequi vltcrius per- 

gerp non debeant , cauftam oftendens , ad reuertendum, quod 

iam ea partc,quam expetunrj,careat,venatoresindpcir. Saspi 

ctiam niinc tefticulis praeditus, ciim a venatorum confpcdu (c 

longiftimo curlu iemQucrii,eam partem defideratam ita aftute 

comprimi: & occukat , vt non haberc vifus infcd^atores failar. 

SfiftUsJppu- hitcillcfere. Sed & AppuI.lepidilTimeinlib.i.Afin.aur. apud 

k^r flU^Socratcs<juiddmloquensdeMero9aoufii£a:Ama(orem, 



IMBIEMATA.^ jof 

ldt,(uum,quodinaliatnremerair"C,vnicovcrbomutauitinfe- 
rara Caftorem:qu6clca beftiacaptiuitatis metucns, rcabinlc- 
quentibus repnecilioue genitalium liberat, vt illi quoque fimi- 
lc,quo(i Veneremhabuicinaliam, proueniicc. Sedreferahuc 
hiftonamnobilem Conftantini ManalTiscx Annalib. quod ad ExCotif^antm 
hunclocumfaciat: Michaelusquidem Imperator auditatyra- Man^ftjnji»* 
niferocia,impetu,defc6lione,ruametfpontcthronoiir.periali *^^^^**^'^. 
cefTic , hociplbfatlodiuinis Chrifti iuffisfatisfaciens , Sc er^a 
pcrfecutorem non a'itcr feiegcrtns , atque caftor fiuc fiber fa- 
cereconfueuir, Legimusciiim inprifcisilhs inouumentis eo- 
rum, qui de animaltbus fcripferc, fibrum animal effe, quod ia 
vtroqueviuatclemento ,& tcftcshabeac arccndii>quibufdani 
jnorbisfanc grauibus conducibiles.Quod cum plcrique vena- o 

|orcsnorinc,animalcanjbuslongeveiofifIimisinredarur.Ku- 
ius pugnae cauffam ciim ipfe fiber etiam cognitam habcac, per- 
hibent eum morfu refedos teftcs abiiccre,atque ita currenteni 
(alutifujeconfulcrc : quo fadojvenarores feram perfequi dcfi- 
nant. Sicnimirum Michaelus quoque volens jmperiumrefi- 
gnauit Lconi belluinismoribus & indolc ferinaprardito ,qui 
priunduseratexAimenia,&c. Commode obtulic fefe mihia- 
liisimplicato,&adaliacogitanti,locusex Ammiano Marcclli- Ex^mmm^ 
no,ex i^.lib.quolocofaftuofusRcxSapor Conftantiolmpe-? ^'^^"'^* 
ratori fuadebat,vt regni parte vltio cederet: Poflrem6jinc]uir,{i 
moremgerere fuaderitivoluerisre«5lc,contemnc partemexi- 
^uam femper ludificam & cruentam , vt cjEtera regas fecurus; 
acprndenter repurans medelarum quoque artificcs vrere non- 
pumquam & fecare,& partes corporum amputare , vt reliquis 
rtiliccatintegris : hocquebeftiasfadicare,quajciim3duertant 
Curmaximoper^capiantur,ilIud propria fponceamircunr , vc 
viuexedeinde poflinr impauidc.Haec Ammi^n. quo manifcfte 
^dlufum conftar ad Caftorem . 

medicata.] medicinis apra, vtapud Marti<ilem,medicatapo- jiudtfatA 
fula: medicaravina, apudColumellamlib.i.cap.^. 

fefe^nattnobilla pett.] Verba Plinij func lib.8. cap. 30. quod 
cafdem parces fibiipfi Pontici amputantfibri, periculo virgca- 
$c,obhocfepetignati. • 

f M. ] pccunias: materia pro m^tcriato. 

i s Cuoi 



JO* ANDREAE ALCIATI 

Cum laruisnonludbnduin? 
£mbj.£ma eLiii. 










^ A c I D i£ moyiens percujfu cujpidis He^or^ 
Oui tottes hosieis vicerat autefuos: 

Cemprmere baudpotuit vocem, infuUantihusiUis^ 
Dum curru &pedibiis neftere YituUparant, 

pifirahite vtitbitum efi:fic cap hice leonis 
Conuellunt barbam veltiniidilepores» 



i 



'DrumptumefTe liquctex Homcric^liiados^jj.Grarci Hc- 
^(nrorcmab Achille iam interfcdlam circumOanrcsimpete- 
banCj&mortuoinfulrabant, nec erat quifquam quiexcindo 
iAOisHfmm, f ulnus nou infligcrct. Sic cnim habct Homeius; 



SMBIEMArA. 507 

•x7»^(^" »^' ufu 01 ris cttHTfirlyt Tiuft^. hoc ef?"^ 

t^i rc/«^«i Graij accHrmnt ctnguntque cadaucr, 

JrUCiortfeximiamJpeciemformamqueJhpentes: 

Uectamenajiitit exanimtjine yulnere quifquam, 
C^cerura videcur diftichon Emblematis tettium eqUodam ia-' 
eercoau(florcpctitum,caiustalccftEpigramma: ; 

G««.i7f vo» fcirtt Ts-orf/{3f tue» ^«^f, 'orn vJj^ kuv\ 

vtKfi ^eifyjikhiofr^^ i(pv^fi^ifffi Xuyenol. quod Ibnat» 

Pwfl mortem. DMai,ni>J{rum conji^te corpui: 

Et /e/^orei 4i4</«»( c*co infultare lecni. 
Vcrba funt Hedoris aGrsecis bigisrapti, quibus timiditate & 
ftiK^\^u^isuf abingcnuis bcllatpribuscmninoalienamarguit 
& perltringit. AHurum cfl: autem ad prouerbia, lugulare mor- 
tuos:&,Mortuo leonilcpores infuItantt&jCumkruisIud-ari. Nent»alfJi- 
Quibusmonemur, nequid maledicetisin vitafundosefFun- ^endummr^ 
<lamus,aiitiispbloquamur. Qu.emadmodum enim in bcllis *"*'• 
maxime ridiculum eft & inaudit? cuiufdam feritatis argumen- 
tum,{i quis proftratos atq; iam interemptos fcriat, aut quoquo 
modo afiiciat: ficinccmperantiae cft,& certe demedse maxim^, 
mortuos iniuriis probrisquc laccrare: vtfunt qui vcriibris cdi- 
tis, vel priuatis autpubliciscplloquiis,prircorum ,aut etiam 
clarorum virorum dogmata reuellunt, & nigro dente laccranr. 
iaertius Chilonem ait vctiiifTcdcmortuismaleloqui; qupd 
ignauii vidcretur eos inccflere lingua,qui refpondere non po(^ 
ient; ac turpc ciret cum vmbris & laruis ludari. nam id eft fc- 
pulrum quodammodo refodcrc. SicMunatius Plancusciim 
audilfetin feorationesquafdamfadasab Afinio Pollione,qua$ 
tamcnnollct antemorTcmcdcrc,cum mortuisnon nifilaruas 
ludarirefpondit. Contra Lcptinem DeiT)ofthenes3ir,Nemi- 
nimortuomalcdicendumefic. Refert Zonaras Annal.j.cuin 
tudoxix Heraclij Imperatoris funus cfFerretur, Epipbaniam 
filiam,qu6d fpuiflct in cadauer,viuam rogo impofirsm & exu- 
ftam fuifie. Laudacur Lycurgus,quicadauerahoftium nudari 
vetueritjrcde profe(Sl6,quippe qui hamanitatis memor cfiec. 
Vituperaturcontra, vir alioqui m.agnus , Alexaiidcr Macedo- 
|iius,qui cadaucribus pontis loco vfus dicitur. Rede HQmcr, 

iz '^""'^^ rJ3i(4,iioiTii Izs-' atis^jpxmy sv^reitt^: 

hvnfaniium tji yirn inttTfetlti infuUafi» 

2«? 



^Ol AND&EAE ALCti.TI 

iluStotteshoTfeii ] Oaidianaeftimiiano,exprimoDe artc: 

<,lui tottesfoaoSj totiesperterrmt hosles, 
T>um curru.] Hcdor ab AchiUe inEerempnis,bigisalligatm 
cftcircaTroiar .ncEnii. Vii;i;il.i.Aeneid. 

Ter circum iiiactsr^fftauerat Hedora mures. 
ca/Ji luce leGnH.Jinmiac priuati.Lujtproluminc,&lumcn pro 
vitavLurpatiT. 

Comeliunt barham.] Alludit ad Prouerb. Barba rellcrc, quod 
irrifionis iignum eft.Perfiiis Satyra i. 

Si Cynko barbam petulans Nonaria yeUat. 
Sc Horatius piimo Serinonum: — barbam tibi yeUutt$ 
tafciui putri. -. — 



De Morte&Amore. 
Emblema cliiii. 



if^^ - — ^ . ™. =-^^.^d 











^ 



iz^ 



fnaA. 



tMBl£MATA. jOJ» 

E H R A B A t focto Mors iun^a Cuptdme tfeCum 

Morspharetras^parutis telagerebat Amor. 
Vtuerthe [muU finmlvna ^ noclecubarunt: 

CdLcus Amor^MoiShoc tempore Cdicaf-'t. 
Alter emm alterius male proutda JpicnUJumpjie^ ^ 

Mors dttratajenet ojfea telapuer, 
Debuit indefenex qtii nun€ Acheronttcus ejftt 

Ecce amat,& capuijioreafertaparat, 
AU ego mutato qiiix Amor mepercuht arcu, 

Dejicio, imicitl^n & mthtfata manum, 
Parcepuer^ Morsfignatenens viclnciaparcet 

Fac ego amem yfubeat fac Acherontafnex* 

GVicciarHinus libello quodam Italico, quo te^uaf3am tx^ukn*r^, 
mcmoratudigniSjeasqueveteres & nouas, tum eriam a- ^odetcC^a Em 
licubitl-ftiuas &ioculares, exfcripfic ,hoc carmenab Alciato ^'''-^^'* *'^'y- 
fuifrefcriptumteftatur, quotemporein Iraliavehemenspefti- " 
lcntia iragralfataeft^vt permulti iuuenes exircmum vitff diem 
claulerint, & fenesfere ilLTfi atqucincolumes permauferint. 
Qu.od facilc mihi probari poreft. Sed tamen Emblematis hu-» 
ius m>ateriam video furaptam effeeA anticua Gra?corum fabu-» 
la,quam Gallicisfcriptismandauit loannes Ma-ius, Illuftra- toan.Mtriui 
lionum Galliaefcriptorfua^ratenobi-Iis. Figmcntoenir:>lepi- ^^'i'** 
do fanc ac feftiuo docet, cur plerique fcnes amori placido fuc- 
cumbancquibus potiiis defatoimminentecogitandum etaK 
Conrra iuuenes immarura morie deced3nr,quorum potius fue- 
rathilarem vitamducere,&amorem confedaii.habitaprefer- 
tim 3?tatis ratione. Hoc cxprelfit non inconcinne ali^uis , fed 

fprte kcum horrorU plenum,yaru(j; timorif, 

Et Mori,?ir penna pr<fpete yentt Amor* • 

J)um trepidant anima ignita Qutidinti arma, 

Mori capit,!:*r Mortn frigida tela putr. 
Hlnc enata lues noiiroi irrepftt in annos: 

Ffinc amat ipfefenex^ hincperit omnU afndns. 
Kec vero pigebit alcribere lo^chimi Bellai) Epigramma in Tf,^cHmm 
ivuicremenuamjC^uodJQ eius cumulis &potmatiis Latinis ali- BdUim. 

^uando 



^io AMDKBXt ALClATt 

quandblegi/fe mc memirii: 

MHtarHttt 4rma inter fe Morsatque Cupii»i 

Htc falcemgeslat^ geflat at iUafacem. 
tylffctt hxc antmum, corptttfed conjicit ille, 

Sic moritur imeniiiftc morihundm amat* 
y^tftcat hic iuoulcs.oculos exctcat ^ iUa'» 
llla U dmahdocetyftc iuhet ifle mori. 
X>ifce liinc , humaiue qux ftnt ludibria >«* : 

Mori thalamumfternityflefnit Amor tumulunh 
. tu quoque difce tuas,^aiura, inueriere legesx 
Sipereunt iuuertes, def/ereuntquefenes: 
iiorsaurata.j AbcfFeftis & coulccjuentibusmom oflea tela 
tribuuntur: Cupi(iiniver6aurata,cju6d(ieledent,vidcanturqi 
naenre captisin aliquoefle prctio. 

fenex ^cheronticas.] Hunc loqucjli modum videtur cr Plau- 
to mutuatus,apud quera fenex Acncronticus capulare & morti 
proximum (ignificat, 

aU ego m««4/o.] Adolefcentis cftprofopopocia dc Amoreco- 
querentis,qu6dabeomortiferotelo (itafFcdus. Et (an^^fere 
£t,vtimmodicusamof iniuuenibusmortemarccffat:quod po- 
tiusimprudentiae &infanixiuucniliquam Cupidinis fagittis 
afcribendumcft-. 

fac Mieronta,] Quid Achcronfignificct, explicat Plutarcho 
Confoiationc ad A'poUonium,& lib.Dc primo frigido. 




fnfof- 



iMBiiii^iArjr. 



Vi 



In formofam faro pracreptamj 
Embiema clv. 







'ctv 






C V R puerum Mors aufa dolis es carpere Amorejn, 
Tela tua vi iaceret^dum proprta effeputatf 

Elufdemcftarguincticum fnperiori^quo (^eflct cuiufdam 
rorinor*vir8,inis immaturum obitum . Increpat itaouc 
incrrcm taouam huijs grauKTlmx iaftuisccauframjnimiruni 
C^MX Amoridormitati tcIad^trnxcrir:quoefrc<^um cfi:,vt pofl- 
iriodutn lethifens pro blandis l.Ttisc; vrcretur. Q^^cdqiiideiri 
facpenumerocontinsitjvclciini pucll<;jamorecaf)raE: defperaft- 
icscxpirant,mortfmcu;c fpoi taneam aliquadomalint qnafn rputlUrum 
abaliqua 'pe inccrta ac d-jbia h c>ari diutius : aui cam ^orporis mors^rj^fr^i 
ili(]ua aegritudincjY tl caull^ ahi niinimc cognita, ^ac icmpo- V*'''»» 

icdc 



5tl ANlifttAfi AlCtAtf 

j-ccl^conJngij ncgotiisagendum erat,antemori<!ifcant,qtiarti 
viiiere incepeiint. Sicenim amor illccaecus reucra& impa- 
tiens* inno vcro eifpeSjCorripere telamortisdicitur,cumiu* 
uencp.lse illae tenerjE&dclicat» autfcFalli fentiunt,autnihil 
fpeifore intclligutineoquem ardentianimoconcupiucrnni. 
Memini me aliquandoepigramma lufiile ingratiarh nobilis 
cuiu(damadolercentis,c]uirnagnofuodolorcamicam,le(flilli- 
inamprimaEqvienobilitacisiuuenculam.prsEmdturamortcfibi 
ercptam,luf!eb^t:cuiu- carmini- HaEcfiiirparsquadam: 

Ah yiTgo tnfeltv^t^mdte tibttina trtKidat 
Tam ctto , fotmofo digna pueQa tiro} 

K4fw mifere ante dtem Parcjrum fiamint tortd 
^ftnderif (n tnmulo di^rnapuella thnm. 



.^^ 



In morcem prseproperam. 
Emblema clvi. 




EMBLEMATA. ^t^ 

Q^ 1 tenerasfoma allexit, torfit^ pueOaf, 

Pulchrm & tota ttobilis vrbepuery 
Occtdit ante dtentynuUi mage flendns, AreRi» 

Quant tibi, cui caUo iuncttis amorefutt, 
Irgo tUt tumtilum tanti monumenta doloris 

AfiruiSj& querulii vocibus aRraferis, 
Mefine abis,diU^e'i neque ampkm ibtmtts vtiaf 

Jslec mecum infiudits otiagrata teresf 
5ed te terra teget,fedfatij Gorgonis ora, 

Delphinesc^ tuifigna dolenda dabunt, 

DEflet amici cuiufdam prsmaturum obitutri , eumqurf 
comendit a vultus dignitate,nobilitate gencris,& arao- 
riscum AreflioadolercenteaEqua!itate:huncque Arcilium prat 
C^reris tantiinfortunij luclus debereperfequiait : quippequi 
ctim eo & ftudiis,& vitae necefTitudine fuerit maxime coniun- 
ftus,iccirc6 lanti ludus,vt beneuolcntiae memoriam fuperfti- 
tem profen hoc epifaphio » fub quo Delphinum &Gorgonae 
imaginesemineant. Deiphinquidem :piKut^p6)-a-(^, Schomi- 
num amafius, hic notam amicitiaj defignat. Gorgoneum Mc- 
6\i(k caput,pro mortis ligno apud quofdam vfurpaturj proquc 
(lupore&admiratione eituiS-^.ff:* induccnte, vtapudPierium 
lib. I (^.Hicro^lyph.diligenter explicatur. 

nuUimage fiendu*.] Horarianumiftucimitature i.CarminSj 

MuUu tUe (juidem flehiln occtdit, 

l>/aBJlebtliorqi4amtibi,\irgtli, 



Tcrmi- 



$t4 



AHD^CAS AlCtATt 

Tcrminus, 

EmBLEMA CLVIl. 




<iy A D R A T V M infoditmfirmftma tejferaftxunt, 

Stat cmh.tta fuperpecfore mago tenus, 
Itfcfe nuUtprofitetur (edere, talts 

Terminus esi,honme$ quifc&pus vnus agit, 
lE§f immeta dtes^prafixaj^ tempora fatis, 

Dej^ feruntpnmis vittma ludtcium, 

Hlc Termini pi(5>ura nihil vlli concedentis,mortem (igftf- 
ficat,qi'^ incuitabilem habct in res quafcumque necelTi- 
tatem : ad cjuam cum perucnimus , tum lolent hominum qui 
fupcrftites {iint , liberae denobis efleopinicnesatqueiudicia. 
i^uod enjm vltiina ^ujec^ue & poftxcmo fa<^a^6 veioincer- 

4uni 



iMBlEMATA.^ 515 

^umcogitatatamlynceisoculisinrpiciantur^tam^uefccureac ^, . . 
(euere accipiantur, noftrae certe partes funt, ne nolkapte culpa ^T^^^/j"^*''** 
inconficienclovir«huiusnoftr9curfualic]uidagamus,autetia ** 
moliamui:,exquo(iniftri quidpiamde hobishominesiudicard 
ponint. Qjiodfacileconfec]uemur,riTerminumyd eft,extrc- 
mum vitaediem perpetu6,autquidemfaepeoboculospofueri- 
mus:qui Terminus ciim minime ccdat Principibus etiam vi- ^"^''^i 
ris , dequibus mortuis tam inrrepidc fama pronunciat , quid de '''*'"* 
nobis infima conditione hominibus cogitandum ? Quidam fu- 
/picanturhisverbis,Erafmi (vtloquuniur)immodeftiam mo* 
defte cai-pi (quod coniedaneum an probare debeam, nondum 
fcio) quod inannulari digiro Termiuum depidlum habuerit ^'''*P»^Tcf« 
cum infcriptione ,Nylli cedo: quafi fignificaret hoc ^*"***' 
i|'mbolo in literaium cc^-gnitione ie nemini ccdere. Eamob ^ ■ 1 • 
rcm eum plerique fngillanint,interq; cjeterOs Caruaidlus f ra- ^l^^^^ 
cifcanusquadam Apoio2;iain Era('mum: cuiushic verbamalo 
a(cribere,quam a'iquid d^r meo fingere. Male habet Erafmum, 
inquitille,qu6d Ecclef?dodorcs& Euangelifta:adnumerum 
quatcrnarium iintrec^acli,qu6d vidcat fenonpojfe intcrillos 
compQtari,neque credit feillis efle infcricrem, qui nulli cedit; 
hoccnimclogiofualcriptaclaudit Erafmus, Ccdonulli Er,vc 
neminifas ft ignorarchancErafmi prxcipuam inraniam,ap^ 
ponit Dei TeriXiini eftigiem cera (ignatam , qui Deus nec ipfi 
quidcm loui ccdebat. Nonne bafc Erafmi infolccia omnes eius 
inlulentias (iipcrat ? Non cedis Erafme Budxo? nonccdis Ca- 
pnioni,Clirouco,Pico,autAngelo? Cedo,inquir, nulli. Non 
cedis Auguftino,Ambrofioaut Hieronymo? CedonuIli.NoHi 
Hilario,Cypriano.Lacbntio,aut Origcni?nulli. O felix fkcu- 
lUjCuitalishomodatusefilHadcnusCaruaialus^cuivtaftec^i- 
bu^^ plus quam par crat indulgeti,nimiaq-, animi impotctia de- 
j)acchahti,animo5e fatisfccit ErafmuHjhispIane vcrbis: Vtdo- E^tp»i refpdh, 
Ccat mcdifcriiciari,qu6d nonannumerarcrquatuor Ecclefia ■^*"^^*"'"^**' 
docloribu^profert (ymboliiannuli mcrinquoeftfiguraTcr- '*'''* 
iniai:aciiecijComWo nuUi Termwui.Li eft labicus dimetcr:fi in- 
|ueitas,Trochaicusefttoridem ^cd\bni.,Tetn.inui<oncec{onullt.A.t 
jlnfudli Terminohabet,'d'2^T£Ao?/:(^jip»_2<»:irem Latinc,Mors 
! Vltima linea rerum,inclicans morrcm nulli cedere mecji ipfum 
admonco inftare fapremii vitaediem, qucmadmoduPrudcntc 
\n7lat terminHi^^dtem 

\uinum Jeaio um Detn dppUcat, 



Jt5 ANDRtAE AtQIAtl 

Idquc ralpto quoque vulgato declaraui. H ic itaque Term Jnot 
dicicomnibus , Concedo nulU,non Erafmus. Atmeferociter 
appellat Pantalabus: Quidais Erafme ? nonconcedisClito- 
ueojuon Hilario,non Cypriano,non Budaeo,non NebrifTenfi, 
non Thom?,nonAuguftino?Si vis vtmeo nominerefpondeaj 
n«mini non concedo. Si poftulas vt Termini,id eft,mortis no- 
mine refpondeam, dicam , -Non concedo leonibus , non ele- 
phantis:noncedo Monarchis&fummis Pontificibus:noncefli 
Prophetis & Apoftolis: denique nec ipfi Francifcocefii. Eat 
minc, & iadet Termini mei fuperbiam. hadenus Erafmus. 
AdhcEcapudaudorescolligereeft, Terminum fublimitatis& 
gloriae fymbolum eire,atq; etiam difciplinarum cognitionem 
interdu pro (ymboloreferre. De Termino plura Ouid. Faft.i, 
D.Auguftin.De ciuit.Dei 4 c. i j.Gyrald.Syntag.i .Oui enina 
flrenuedecurlb fpado in literis profecerit, & ad tranquillu iam 
vitae portum applicucrit, vndecumqi prudemiflTimus efFe£^us, 
neque fecundis intumefcit iufolenter, neq; aduerfis perturba- 
tur,atque in vtramque fortunam ita fe comparat, vt aequum SC 
indomitum ad omnes cafus ailimum prae fe ferat. Fierius lib. 5 
8.&49. 

ETiimmota dies.] Seneca Epift. Vnus dies deomnibus ferc 
fementiam.&Plin.hift.nat.7.cap.4o.Icaeftprofc(5l6, aliusdc? 
alioiudicatdies , &tamen fupremus de omnibus. QjUidcnini 
hucaggeram illud Pind.Olymp. 

dics poftcriorcs,ieftcs lapientiflimi. 



« \ 




Op, 



ZM B L E M ATA. 

Opulcnti hxrediras. 

Emblema CLVIII. 



S^7 










Patroclvm fulfxs rapiunt hinc Troes in armis, 

Hincfocij.atque omnisturba Pelafga vetat, 
Obttnet exuuias He^or^Gracic^ cadauer. 

Hxcfabella agitHr^cum vir opimm obit, 
2>iaxima rixa orttur,tandemfed tranfigit hms, 

Et coruii aliquid.vulturiisj^fmit, _ 

PAtrocli fubfalfisarmisab Hectoreinterre£li,inythoIogi- Tatrodut 
cehiftoriaenarrat. VtenimhocmortuoHedoriprc cius outdatU^O' 
c»uuiasfibiretiauit,Gr9civer6eorpusiatcrenipium,vtrcpul- """• 

k 3 tUBC 



'.5^8 AMDRIAS ALCIATX 

tuf?bcneficiodonarctur,magnapecuniaredcmenint:{Icdiuet 
poftquam liipremiim vitac diem clauiic , conceriatiQnem , ri- 
atamqueinter hacrcdcs dc poflcfllone relinquit. vnde vulturij 
illi, togatacque curisE hofpites, imo vero & ipfi rabulx forcnfes 
partem prqsdx aucupantur. Cadauer ipfum humo a facerdopi- 
Dus pro pieratisrationc mandatum,impen(arum aliquidfunc- 
risgratia facit. Itaque Patrodusdiuitum cftiypu5,quifalfisar- 
xnis non propnis belligerant : id eft, opibus & diuitiis, quae cx- 
terna, non propria bona funt. fuccumbit tandcm & proftcrni- 
tur,qu6d eiu modi pr^fidiis horoo fuam meiiri felicitatcra mi- 
nimc debeat. 

falfisinarmii.] AHuditadillud Ouidianum: 

Siue MenTitiacfem falfiS cecidtjji fub armi). 
exuuias. 1 Hic exuuias pro piacdaquae hofti dctrahitur, Y- 
furpat. 
I. Et coruii altquid. ] Teftamcntorum captatorcs vulgata tranfla- 
rione vultures appellari obfcruamus, quod fcnibus orbis aut a- 
liis fibi con(anguineis ^ ccu cadaueribus inhient . Hmc illud 
Martialis : 

CuimyulturU hoc erit cadaiter} 
EtScnecain Epiftolis: At fi haereditatiscauflaidfacit , vultuc 
^il^cadaucr expe<^at. Et Dinarchus apud Piastu in Truculcto; 
— vide yt iam tjuaft i>kltitritridHO 
Priusf>ridsuinant,(juoSiieefHrifi€ttt. 
lUuminhiantomnei. — 
CiccroproSextio: E?ieruntmalisominibus atquecxccratio- 
nibusduo vulturij paludati. Intcliigit autcm Pifonem & Ga- 
binium,quos inimicos fibi maximc infenfos dicit. Appulcio to 
gati vulturij, cauflidici & patroni forcnfcs fum : in qua fignifi- 
ratioQC bic accipi palam eft. 




Amici- 



IMBLEMATA, fty 

Amicitia edam poft mortem duranJ. 
Emblema CLIX. 




A R E N T E M femo^ntdj.m quoque frondihmvlhunit 

Cowplexa tft viridt vi is opara coma: 
Agno[(itc^ vues natur£.^ grjtaparenti 

Offi'~ij reddit miituaturafuo, 
^xemploj^ monetj.iles rios qturere amtcos^ 

Quos nequedifiungatfoedereftmma dtes» 



I 



D e GrtEco Antipatri Epigrammare tranftulic , cuius ficha- T:p'M tmhlt^ 
bctcarmcn: rtuiu, 

^!'Ai pLttS^KTeCWn>v\^*^'>rCQ^iS7VttfCf,\0'rTH 

J^ 4 * itf^)» 



I^a ANDREAl AICIATI 

«1 TTf^tly^ls JwXeS-^oi» oviB-^t^^^xff' h^S^cifcntg 

Si2;nificatur autem hac vite vlmum vigore iam dcftitutam co» 
pr^hendepte acfuftinente ( aquanimirum ipUpriuscumtc-. 
neraefTet, & quafi pubefcens incrementi occafionem mate- 
yjwid qwdc riamqaerumpferat^amicosnobis ciredeligendos,qui nectem- 
i\g6ndi. ' porumdiuturnitate,neclocorumdiftantia, (ed nequidcm poft 
mortemaraare defiftant. llludquecftquod Phocion dixir,vt 
refert Stobaeus , ^JirS» ^^y^-i M^^K^Tiy.)ieti(^(pi'hiii7iis^ef.rct 
<fK» uTnc^yvii t5/3i» Tm^t^ivofteci , Comparandos efle hberos 
& roaritura &araicos ,qiji ad rnortem vlque conftantes fint. 
Yirgiliusinobitum Maecenatis: 

Et decet.^ certe yiuatn ubiftmptr dmiati, 

Nec tibt quimoritttr^ defmitejje tum. 
ipfe ego quicqtiideroycineres imerque fauill<t4 
Tunc quoque non pbtero non memor ejfe tui. 
Vlmtt adiwi' ^^rentemfmio. ] Vlmis adiungi vites fuifte in morcpofitum, 
§a vitei. yj etiam hodie ifi Italia,notius eft quam vt confirmare neceir# 
habcam. Porro aduerte anhuctraduci poflint Catuiliverfus 
hiquodam Epithalamio: 

Vf ftdua in nudo ritU qut nafcituraruof 
\ l^umquamfeextollit,numquammitemeditcatyuamg 
0anc nuUt agricoU^nulliaccolttere tuuenci: 
t^t (iforte eadem eH ylmo coniunfla marite^ 
Multi illam agticoU ^multi acceluereittuenci, 
f!>w4.] foliis,pampinis. 

-yicfs natur<e.] quae nimirum mutantur in h6ras,vteiuticnc 
l^nexcitiftimefiar. 
parenti.'^ vlmo, a qua fufteiitata cft,& incrcmcntum ccpit. 



Mutuum 



ZUBLEMATA. 

Mutuum auxilium, 
Emblema clx. 



i^y 



Xt ~ — 




J.ORIPEDEM fublatum humerisfert lumine captusi 

Etfocij hic ocuiU munera retrihuit, 
Qup caret alteruter^concors ftc pr£siat vterque: 

Mutuat hic oculos,mutuat itepedes, 

APparct fumptum id efTc d Grjcco : fic cnim libro i . Epi- p^„j £1^^;^ 



.grammaton repcri: 

^ 5 



idc^, 



51& ANDHEAE AtCXATt 

idcftjComro inrerprctc: 

Okm cUudum humern^eTiat: pro munert ta»t§ 

lUeoculoiclaudi mutuadonarefert.- 
Jmperfefli amho coeunt:fed corptti in rnum^ 
Q^todqHedee^jJocto pr^iiM yterquefuo. 
Etillud eiuldem oraninoargumenii^audlore Afltiphiloc 
i(fipaflu,fi7n}o^iys^ici?Jif^ftS,iyt''ofikt,o-^etS, 

**^o? yap ^a}\ole ;(^7wjw«<Ao» (o«p(^ ?^S*^i 

«;-fflt3-oir o^iuois'ou.i^t:i eiK^r)«.Tet. 
nffLittO* eiu<p«7i^ti'vtfitH^u7ii' ovykftKeirei 

Ti^tZiti^«t'A^>.ot?^ ''i^^ct^^etftreto. hOCCfly 
^^mho mendui ctcm , ctaudu^que fuere j 
t_yfUer at alteritiffuTlulit arte mttlum. 
^^ttoUem humerii claudum, quilttce carebat^ 

Clauat oculas dubiam tentat inire yiam. 
Coniuoxere ftmul cjuod fars Uri^ue negaraV, 
Katura ambobusjicfuth ynafnit . 
Sont & alia duoad idem rptdantia,quae a do£tis certatlm con- 
uer^a huc non adiicio: fcd illud tantiim breuius cx Politiano 
tlcribam, quod nonnihil lcpons habeat: 

rv^pX^os ei^iss r y.tLu eixt.^>^e Itv^^xm fjfff 

Exquointelligidaturadfuftentandam fublcuandamquc hu* 
manx vitxinopiam,hominehominem indigere : vtcnim noa 
omnisfertomniatelluSjficquiuisnoabundatquibuflibet. vn- 
de peruulgaras habemus parcemias, Vnus homo,nuIIus homo: 
Manus manum fricat: Multajnianusreddunt onusleuius: & 
alia mulragcneriseiufdem. Exiftimo quidem hicallufioncm 
cffequan^lam adffa«^t,ya<c-fto»jquahominesquibu(dam veteri- 
busappeliati funtept6w<?«o!5j)t5<,quippequos natura ita effinxc- 
ritacformarit,vtgregalesefrcnt,&biniaoerent.Exquo& Pla- 
toni dicuntur ^aet Trv^fnKit, id cft, animalia ciuilia, & ad focie- 
If-mvus fcU ra-em natarquandoqujde eo genio fint, vt fola viiierc nequear. 
msnimiviuen Itaque pra^cUr^ ille,qui humanumingenium apiculaecompa- 
/"iT-^r. rauir.vten m illa penredicitur fi fo'a viuat,itanaturahcminis 

caeft, vrfine opera mutua & (bcietatevitam traducerc nullo 
mcdo PofTjt : vtque manus manum lauar, ita homo hominem 
mutua quadjm neceirtud'ne atque ope iuuat.Q^is cnim arti- 
fexcam perfc lapiatjtaac^qi habeie faculuuesputatur, vt noa 

iadigea: 



appelLui. 



ZMBLEMATA. Jt| 

indi^eat aliorum artificum auxilio mutuo? Id autem curr. a 
naturaprouiJaoraniummatre profcdlum fit , vt finguli qui- 
bufdam rebus ad vitae praefidiu & ornamcntum indigeant, quo 
casab aliis mutuocapiant , vt ipfi mcminerint aliquod fuum 
officium cfle mutuo &c viartim rependendumtccrte nullus no- 
ftrura eft,.quin vel caeci vel loripedis agat partes,vt qua fn eun- 
dum , minimevideat , autquaprogrediendum vlterius,plane 
non habeat. Quid, caece, conHlij capies, quo te in vium huius 
vitacanxiaEacmoieria2Coniicies:quid,inquam,homoquatum* 
uis diues acopulcme , confilij capies, vt tc poffis tandem expe- 
dire ex inopia? anguftiis, qua? non (inunt te vlira progredi, nift 
ducatum tibiprasftet aliquisoculatus ? At, claudc,&pcdibus 
cafle, quo te proripies, imp vcro eruditc licct ac Mufatu alum- 
ne, an te ioco mouebis, nifi primum firmis cuiufdam opulenti 
benequenummatihumeris fuftenteris ? Sedquotus quifquc 
eft,cuinon perfpicuumfitquam longe lateqSe pateatomcij 
huius muiui vfus ? Nullumomnino rerum genus cfl, qucd auc 
auulfumacaetcris per fcipfumconftare, aut vim fbamatqlie 
«ternitatem couferuarc poflit. Stoici quae intcrrisgignuntur» 
aiut ad vfnm hominum creata cflc : homincs autem hominum 
caulfa gcnitos,vt ipfi aliis alij prodeffc pofTent: oua in re necef^ 
fcell naturamducem optimam fequi,& vtilitates cmnesia 
medium afiferre officiorum commutatione,dando,3ccipiendo, 
commutaado,conduccndo,& caetcris ciufdem gcncris,tum ar- 
tibuSjtum opera,tum facultatibu'^ hominum intcrhominesfo- 
cietatemdcuinciendo. lam vero illafapientia, vtfapienterab 
Oratoredidum ,diuinarumatque hurnanarum rerum fcicn- 
tiaefljin quacotinetur Deorjm & hominum focieta-; qu^dam 
&communitasinteripfos.QvTodcumi:afit,mcminerimusad 
extremum,quod ante didum ef^ vnum hominem pro ncmi- 
nehabcndum: vnum inquam nihil fete , duos fijnul iundk)j 
perixiulu fa^ece & confequi pofTe. 



Auxiliiim 



5^4 ANDREAl AI.CIATZ 

Aaxilium nuraquamdcficicns. 
£mblema c lxi. 




B I N A pericla vnu effugtfedulm armis, 
Cuttjpremererj^foh, cum premererj^fah. 

Jncolumem ex acte clypeus me pr^^ttit : tdem 
Nauifiagum appr-cnfus Itttora adujque tuitt, 

HOceGrarco luli) LconidaeEpigrammateciprcdit AI* 
ciatus , in quo Myrtili militis proropopceia cft , fcutum 
fuum celebrantis.Graecum fic habet: 

To» uh oupti-%u(ret4,r<if e/l' iTttKlcifO^^. 
t^^ytTr.i oTi^vffi na>ST§07nf cto-Trieici ^' tj(^9f 

Obfo- 



Obfbpdpus ^c: 

tjfu^i gemimm clypee difanmen in ■pttQ 
Myrtilu4,^ pHgndnsforihtr atquenatani» 

ArripHt cljpeum lieprtjja fiamine pi^ppi . 
fluSltbui oppreJ])tm,heUigerhq; rtrit, 
Hucrefer&aliaeuilclcraargumerjnEpigrammatalib.i tit. «# 
WM/i^fl». Scutum hocnufquaminquouispericuiodcfici£j»,(ed 
ctiam in iis auxilium prseftans^quae vidcntur alioqni abhorrc- 
reabvfuproprio & naturali , typus eft amici veri numquam 
non fuppctiasferentiSjVeletiam iniii.quae videntur afua fa- VeuAtaiH 
cultatepene omnino alicnaefle. Hocetiam poieft commcdil- '■?/"**• 
fimc transfcrti adliterarum ftudianufquam non opportuna, 
nufquam non iucunda , quibus nimiriim non modo abaducr- Studta nufjuS 
lariorum telis&hominum iniuriis tuti fumus,& tamquam "*»''/'/'•''•"'»• 
oppofito clypeo munimur , fed & eorum minifterio vfuque e 
ttiediis vitJE huius fludibus ad tranquillum otij portum rcc;pi- 
mur. Sicenim Myriili clypeum Alciatus ipfemet Oratione ZevenunAu* 
quadamTicini habita inicllexit. Tradunt^inquitjZenoncm/''**^'"^» 
PhiIofophum,ciim naufragiumfccifl'et,dixifrc,fe numquani 
fcliciusnauigafle.quam ciim rebusamiflis vacare Philofbphise 
deindecctpifret. Idem & vfurpare ego poffumjqui ciim in pa- 
triaotioquondam ,r>imiaquetranquillitatefert marccfcer-m, 
atrocitatebellorum demum exciratus pcregrinan coepi ,d:ad 
hanc difciplinam confugi, qua! mihi plane uiit , quo4 Proucr- 
bioGr2:codicitur,?vlyriiiicIypcus. Fi;iti>^ineent'S animimi- Myrtilid^ 
les, fcuto pugnare loluur, qui ciim ad maricimam exrcdir'one /'****• 
nauigafret,fubmer.'aforrc nauieidcm clvpeoinnixus inrutLm 
portum delatuscft. Dec^uohunc infenlum Leonidcs Pocta 
(cripfit : 

Bitta perida yrtU effu^iiMyrtilw arrrtif, 
Ctlrn prer.erercj:i'o!o,cum premererij; faU» 

Incolumern ex ccie clypeui me pr<ejl>t:t. tdcm 
t^autfra^um apprtnfttt Itit m adufijHe tnltt, 
Sicmihi hxc cgrcgia profcfTio omni in (empore , omni in fbr- 
rjnaauxiIiof"uic,quod ccufeneduti veftrae viaticum,vt&vos 
comparcii5,horior fuadecquc. Ha:cillc» 



Grati3e, 



'5i^ 



ANSKEAZ AICXAtt 

Gratiac» 
Xmbi£ma clxii. 











^!!^"^'^^'^- - ^-t^<%^*-3!i^- W* r^A-^- i-S^^S-^ ^^^i<S~*-f 'T^V^A^ 



^\ 



T R E s Charites Venen apslunt, dommamc^feqmintw: 

Hinc^ voluptates, atque alnnenta parant: 
tatiiUmEuphrofyne.f^edofum Aglaia nttoremi 

SitadeUefl Ptthtis.bUndus & orelepos, 
CurnuddL? mentis quoniam candorevenujias 

ConHaty&exlmiafimplicitatepUcet, 
An quia nil referum ingruttMque arctda inanis 

EH Chnritunuqut dat munera.nudus eget. 
Addita cu nupsrpedibns taUrta f bis dat 

Qm clt 9 dati nnniriii gratta tardapreti e!i. 

Jntftt- 



tmplicttis vlnii cur vertttur Altcrafgratus 

Fenerat: huic remanent vna abeunte dus, 
tuppicer iisgemtory cali defemine diuas 

Omnibm acceptas edidit Eurynme^ 

COuftituJturliic Chariturri profbpographia,<qUafem fer- Z>efcriptio Ch4 
mc & pidores &ftatuarij vcteres exprcrtcrur. Tres funi: rtumexadnm 
aque nudae, virf;ine«^,iuuenesj iiilares, & quac inuicem fibi ad- "' 
haereant: Nudae c]uidem,<juia beneficia non oportet cfle fuca- Nuds» 
ta:inquibus fimplicitas & puritas an;mi maximercquiritur: 
Virgines aurem & iuuenes^quod nu(quam fenefcere dcbeat Virginti, 
aur intcrmori accepti bencficij recordatio: Sibi connexzE & ad- lunS*, 
hafrentes^^uia (vtait Sophoclcs) yi^c^^e^^^^x^SA^^^^i^i quodquc 
dcbeat eneperpetuum,y&.quaficoutinuum bencuolenticefoe- 
dus, Adhxc pedibushabentalara talana,qu6dtardam gratiam TalarUt>edtm 
e.Tc nonliceat* Poftremo vnamauerfamduacaliaeconfpiciunr, Vnamduaait^ 
quod pro accepto beneficio duplicem,&quafi cum fenoregra* <«wJ^»m"^ 
tiam rependeredcbeamus. Hasex Eurynomeloue fiilcepific (urfilMlcuM 
fenjt,vtafFed:umeiufmodin6tamhumanum quamdiuinum ^EMrpi 
efreintelligas.Huiuspi6lur(^Pau(aniasin Aeliacisd'uerfisIocis 
meminit: & Seneca pluribusagit libro De beneficiis c. j .Porro 
huc nongrauaboradfcribere in Charitum ciconem Epigram- 
irianon illepidum,quodetiamnumexrareRomae,tclUseftLi- 
lius Gyraldus Syniag*8.afcripfitque Alciatusipfcmctcap.vo^ 
4ccimo libri primi Parergon: 

Sitnt nudt Charites^niueo de marmcre: at tlU$ 

Diua Columnafitn adtbutwtttt habtt. 
Par trtbm ejifacies, qualem decet ejjeforotuml 

VartrihmeUetas,parqu9(iueforrr.attthtH» 
Crata TJjalia tamengemint conuerfaforori, 

Imffhcat alterne brachia nexa modt*. 
luppiterefl ^enitor^peperit defemine Csli 

Eunornia^^ Veneri^ turba miniflrafuit. 
Inde alituf midm placida fub matre Cupido, 
Inde ifoluptatis.inde ahmenta Det. 
Charites 1 "^ t?? ;j«/)«?ja laetitia ,vt P hornutus ai t: (ed & no- Cfjdritet 
tiftimo Grxcorum adagio , ^lti x<^e/^<" cariv^etv, Graciis lacrifi- '^*'» 
L Care.ij iubcntur,qui triftes & folliciti funt. 

y^tneri offtHm- ] Teftis eft iu Achacis poftcrioiibus Pau- 

fanias, 



5i^ ANDltEAt ALClATt 

^rtfrf* hm&a fanias,&Caeliuslib.i8.cap.i8.vt(ignificaretur,quarvo!untat 
Venat cur, ferret fine pugna , citraque contcntionem vllam , & qui dat, Sc 

c]ui accipitj tran figerent. 

tupho^ne, Lttitiam Euphrofyne.y^^otmo eft nominum.Euphrofync lat-, 

titiam (bnat , velquoe hilaritaqem facit , yntfitT^ eu^p«fr»f , lae» 

tum reddere. 

jiglua, ^Aglaia. ] Splendorcm,dignitatem & honeftatem (bnat. hinCi 

«iy>.ui^o(^a4 y^ eLyKaVC^oiy honoro,orno. 
Thduiir 5Md^f/rfeBP)/f/?«4.]Thaliamintelhgit, qnaeSuadafiueSua- 

SikuU, delajperfuafionis Dea,& a Grxcis zretB^u nominatur.Cicero m 

Bruto: Vt hominis decuscftingenium, ficingenij ipfiuslu. 
menefteloquenija, quavirura excellentem praeclare tumilli 
•«&•• homines florem populi eire dixerunt: Suadacque medulla, zr«- 

5^,quam vocantGraeci,cuiuseffe<5loreftorator,hancSuadam, 
appellauit Ennius. Eiusautem Cethegum medullam fuiflc 
vuk,vtquam DeaminPericlislabris fcripfit Eupblisfeflitafrc,' 
huiushicmedullam noftrum Oratorem fuifledixerit.haccillc. 
ia-flS^tf vero ( aitSuidas) eft i^jrwrftovijcuifacrum nihil aliud 
quam oratio,quam eiiam Gracci-vl/y^pAjyo» appellabanti quod 
- animumducat quoveht. Eofenfu eloquentiaflexanima di- 
citurEnnio. 

atquearculainanneU Chmtum.'] Hucreferedum videturquod 
jfrtuIaGra- clc Simonide retulit Stobsus. ^t(iafts{r,i 7ru^f(gc,>xov9Ti^ riios, 
tMTwn manu. (yxufiiev Tniiia-cu, tfjjf x.^^t i;c^* Aejjyr^^ , o/^yjQ^oi ^t f^*i ^^of' 
T^, «?'[uo Hzrit cvt(^ i^ xi^ii)7ifS,Tyif ,u£y ;>«pjTO»jT>j» ^'tx/pyvpiotf, 
^t(Sf>i 'TffO! recs ^peicti ^ TKf f^if TUf ^jfifitTaf x.ii)'.» fwgJcrxa 'c7«» ecvci^eif 
•xiif a^'t p^pK<ri/*Kf (lotLa : Simonidcs, rogantequcdam vtfibicon-^ 
fcriberet encomium, & gratiam fe relaturum dicente,argetum 
autem non danfe: Duas, inquit,arcas habeo,vnam Gratiarum, 
alteram argcnti: &cumnece(Ticasexie;it,Gratiarum quidenx 
arcam aperies,inanem ipfam reperio;aIreram vero folam mihi 
commodam. Sed hoc videri pofTet illiberale : nam libera& vl-' 
tronea debet efregr.itia,non coa6ta,aut illiberalis. Adde, quod 
pulchrius & magnificentins eftbencficium conferre, ouarrt 
afHci beneficio. Hinccnimillud Plurarchi: £w<V»p(^,TSeti9r«- 
A/«v,TO tv mi^iiS fiiovoy xuX^tev ecXb,et y^y.^eveiva^ (prja-i. ^^eiiyulf 
i^tf'^Tevsyofipiof 'f^f, ag^ug^s.uXSu GT)0og h otxi; ^o;£^a^Tu ovo- 
ffa.m ^tfdfj(^,«yXalluv,t^tv0o^(rv*lu/, tf^^uXaiU'. Toyi «p/xX- 
heMffoy yji) to ;Ke/povcl ttS ^S^ofnTLo x^c/'' ■> '^i'iofWi yjM '(3^' 
Ja^aiTf^v. tfVo TO 3-«%«i' %h cti^vfctiwi Trv^uxis. « « '^ ti.yu^»fTetiy 



TtS 



I» 



tUtti M A tA." '^i^ 

iJjj-ntftf. hoccft, Epicuriisaic, non ido<36 pulchrius efle be- 
neficioafficere,quamatfici,fecl & iucundius, NamnullarcS 
pcrindc parit gaudiura,vc bencficcrida.Sapiebat autem qui in- 
didit Gratiisnomina,Aglaiae,Euphrorynie, & Thaliae.fiqui- 
demexultatio &lajtitia in danre maior cft &punor. lcaquc 
multipudoreracpe lulFjnduntur^cum bencfij-iutn accipiunt: 
femperautem gaudencjciim beneficium praeftanr, Non mihi 
tempcrare pofiiimjquin addam Ciceionis illud e i.Offic. Aut 
opcra fit beriigne mdigencibus,autpecunia,&c.quamquam ia 
vtroque ineft gratificandi liberalisvoIuntas,tamen altcraex 
arcajalteri ex virtute depromitur : largitioque qux fic cx lefa- 
iniliari, fontem ipfiimbenienitatisexhaurit. 

bisdatqutcitodat.] Prouerbialeeft ex Publij Mimis: BUitiljiA 

BhefigratumyjuodoputeTtyltrofio^fferds. IteraquCj iftoM, 

Beneficiurti mopt bn dat, quicUt celeriter. 
▼ulgatumeftetiaminhancfententiam Luciatiidiftichon: 

id eft,vt Aufonius reddidit: 

Gratia qu4 tarda tTijingrdta eTi graiia:namqui 
Ciirnfieripropetatgratia.gratamagii. 
lcgc Prouerb.Bis dacqui cico dac. 

ylnt!.] brachiis. Vlna frequentiusprb iongitudirie duoriiiii 
brachiorum cxcenforum accipicur. 

Temanenfpnaaheuniedut.] SiquidemrcfcrendagratianuIIum draitavirii 
officiummagisnecefiarium. Quodfiquzdamacceperisvtcn- fircnia; 
da.maiore menfura,fi modo pofiis, reddere iubec Hcfiodus,& 
imicari agrds fercilcs,qui ratilto plus rcddunt quam acccpcrint. 
Cic.i.Officior. 

E«r>rtow(». ]Eurynomen didam aic $eneca,quia ink pacc.t)!.is tUtyHimi 
pacrimonijfic, benfeficia diuidefe. Alijdidam Eurynomen, 
[ quafi iacifpafctiam,afpatiofis pafcuis. Alioporro nommcdici- 
tur Eurydomcnc, ^ t» ewp» ^ c/l^iS^ufjn , abundanter do : aliis 
! Eurymcdufa,aA«jA>,quodregofignificac. Mefiodus inThctf-' 
igonia: '^^wS^' o\\vpijioi/.i^uo/!^'tiKi)Qfi^t7mfvi4s. 
Buius mcmijiit Homerus lliad.i 8. 



t U^ 



.S)0 



ANDREAE ALCIATI 

IndettacSborcs. 
Emblema clxiii. 




A V D E N t fl^griferi matuU.flupidi^ fnagtHri 

Bilem in me impuripe^oris euomere, 
^tdfaciam^i rtdddmne ricesffed nonne cicadam 

Ala vna obftreperam corripuijfe ferar^ 
QuidprodnH mufcas operofts pellereflabris? 

Negligereefifaim,perderequodnequeaSt ' 

EpigYdmmaid T T Eram fcribcndihuius Epigrammatisoecafionemmutni"* 
primbnomina- \ tusfum e libro,cui larifperitorum nomenclaturanomc,' 
tim fcriptum aud:ore incerto. Is ergo cum fcripta Zazi) enumeraait,haccc]u^ 
m^^^^««q/(w» f^quunturfubiicit:SanemuItum profuit Zazij prudentia luri»' 
atqueeximiadodrina, a Francifco Floridofugiilata : in quem 



' JEMB t E M AT A. 5 5 1: 

iftomine ipiius Zazij , Budaei, Alciati , & caeteromm titulo , Ifi 
Rancifcutn Olidum accepimus apologeticum, c^uod fic habet: 
^^udentflagriferimatuUyflupidiq', magiflri 

Btlemin noi oUdi pecforti ieuomere: 
E-edderrufne viccm opprobriPi^fed nonne cicdddni 

t_/fla t^na obJiref>erdm corripere iTiud erit\ 
Quid prodeU mufcM operofls petkre flagrn^ 
Negligeree?ifaiii*i,quodnequea4regere. 
JEtquidem, vtlfaci!epo(rumconiieere,vnacumF!oridoillo,a- 
iioquidodohomine,fedcerteparum verecundo, vteiusfcri- 
pta declarant,ma!e feriati pafdotrib(j & inepti magiftclli Alcia- 
tDnonnihildetraxerant,adc6{b!etintabe[cereinuidia,rucce{^ 
fUshomin":m viderido,vtcum Nafoneloquar. Vixenimablqj 
fumoignis ,ficexcei!ensquaEdam gloriacomiteiri inuidiam vc 
plurimiim habet. Quicum^gre ferretfeabhuiufiTvodilitera- 
toribus &magiftellis importune traduci,fcrip{it hoc Emble- 
ma,didante indiguationis affedu ,quo reddit radoncm cur 
pluribus nonreipondeat :quippecumexiO:imet cum iiscon- 
certare (ibi plane indccorum elfe , quandoquidem minorem a 
inaioriprouocarinec iullumnec ingenuum fit. (^uoinloco 
hotanda eft verborum energia vehemens, & Satyrici' compa- 
rationes, fuccindae quidem, fed acres adraodum,& quae pluri- 
mum neruorum habeanr, 

Flagriferi w<jfMi^.]Per contumeliam flagriferosappellateiuf. FUgriferi, 
modi lciolos & impudeptes obtredatores.Eodem raodo Plau- 
tusinPfeudolodixit: Eoingenio hifuntflagrirnb3:,qui h^c 
habentconfilia. Matulaporro vascft,ihauodvririaexcipitur, MatuU, 
& nonnumquam metaphoricosvfurpatUr prohomine fcEtido 
&irapuro,vt apud Plautum in Perfa: 
> Numquamegotetammatulamejfecredidl. 

. Bilefneuomere.] Allegoria ab his quiconcoquerc nequeunt BtUm eaomi' 
certosquofiiamcibos prseftomachidebilitate. >■«' 

reddkmne yicei. ] Par pari referam ? 

cicadam ala corripuiffe. ] Refpcxit ad. Prouerb. Cicadarn aila Ocadam aU 
Corripuifti.Animnlcuii hocgenus naturai;.irrulum alafi corri- "''"/'•''^' 
pueris,clarms obftrepet:ita fi malcdico praebeasoccafione odij, 
flon modo non tacebit, fed & im|^ortuniiis cfFuticc , & omncm 
bilemeuomct. 

mufla^operofispellereflahris.i Doiflum virum dedecct cum ini- Jllufcoi pellS'^ 
pcritis &inertibusGramm3ticulisconcertare.^A!ludit aufrem ''^* 
I i adPro- 



551 ANDREAZ ALCIATI 

adProucrb. Mufcas depcllerc.€|uin&hucpotcft illud rcfct^ 
Mufcs quid Aquilanoacaptatmufcas.MufcaautcminHicroglyph.impa- 
MiUgome» dentiam & improbitatem (ignat ; cjuod etfi crebriiis abigatur, 

mhilominusredeat. Lege Pierium lib.6.& Orum lib.i. 
Neglioere esifatiu^j^c.] y^oif*n' Noneft quod tecamexcru- 

cies in eo veiperfecjucudo,velfugicndo,quodvitarcilullomo- 

do polTis. 



Inanisinipenis. 

BmBLEMA CLXItll. 







L V N A R E M noBu, vt jpeculumfCamsmjpmt ifrbm: 

Sej^ videns, aUum credh wejfe canem, 
Bt latrat.-fedfru^ra agitur vox trrita ventif^ 

Etpragtt curfusfurda Dianafues^ 

Catpffl 



EMB LE MAT A . 55$ 

Arpit ^mulos quo^dam imitatores,fcu,vt<!ixcrim veriiis, 
• obcrcdatores & maledicos , qui cum doftrinac vberera 
quandam felicitatem in magno aliquo & excelfo viro confpi- 
cianc, conuiciiseumprofcinduntcicius quam iraitaniur. Eft 
Cnimilludvulg0ttitum,7r»»« f*a)f*vi7U^ '^xoi Is-if '« f^if^^azntS^, Carpere faci. 
In multis Momum agerc & reptehedere longe facilius quam l"-i'ii*ammu 
imitari: vt vcroverias mihi Xenophon dixiflc viaeacur z.Co-^'*"* 
mcntar. iszreivuy^fet^ieftf-t tuoH» i^p*, i<p' ai iiKiivTis etnicut t^t. 
^Xlxsret yi i!t7z.i t] 7TViiiFoc4,a<fi f*.y,J[vt tt<y^^TW' ^y.izr^ov ^t y^ avei- 
figt^ryiTaslc TTvtKTsrTBiS , (**i eiyfafj^vt y.Q/iT^ 's^rv^e^t. Noii i:jci!e 
cll,ait, vtrcperiri aliquodopuspollit,mouonihil aquoquam Nihil efi ijued 
reprchcndatur.Eftenimdifficileitaquicquam p(^rfice;e,vt no rcpnhendt noit 
alicubi pecces.Qjiod li etiam fine aliquo errore quidqnara per- ^°^^''' 
agat aliquisjdifficile eft no pati,aut inuenirc aliquem iniquum 
iudicem. Sumptaefti^tto/acnf acancin Lunalatrantejfuaraq; CanUorbem 
ipfius vrabram temcre confpicante , fcdquieo plus «gre ferat, ^'** ""^fpi* 
quod fuo latratu Lunam non deterreri , ncque inccptum cur- "^"^^ ^^' 
fum fiftcre videat. Eodem prorfus modo exercendi flintim- 
portuni illi fycophant*E,vt & alienae famas captatores,quos non .Amuktum m 
inod6animumdefpodcre,fedinrabicmagideprehendes. cum oi/treiiattonem 
abiisquiIaefifunt,habcnturcontemptui ,&eos refponfoali- 
quominimedignentur. Ciimenim hocvnumin primisexpe- 
tantjVt eiufmodi aculeis afficiaris,danda tibi eft opcra, ne fubi- 
tus irac impetus animum a fua fedc & ftatu dimoueat: fed di/fi- 
mulandum, fingendaque vultus hilaritas,qua prae te feras, 
quam minimi aut nullius plane momenti ea fint quac falso &c 
tcmere in tefcruntur. Sicenimfiet,vt tuahac tolerantia, ca- 
lumniarumartificesdefinant, malcdidla&nofcantfuarvelim- 
potenti quodam dolore perculfi rumpantur , quod obeife tibi 
non potuerint. Quade rc pluribus apud Plutarch. in Com- 
inentario,Quomodo quis vtilitatemexinimiciscaperequeat. 
Huc facit praeclarum Scneca monitum cx i.Dc ira: Non vc ia 
beneficiis honcftumeft merita meritisrepenfarc,icainiurias 
iniuriis: illic vinci,turpe efti hic vinccrc.Inhumanum verbura 
eft,& quidcm pro iufto receptum, Vltio : & a contumclia noa 
difFert,nifi ordinc. Qui dolorem regerit,tatum cicufatius pec- 
cat. M.Catoneminbalneoquidam percafricimpradens.quis 
enimillifciensfaccretiniuriam? Pofteafarisfacienri Cato:N5 
incmini,inquif,pcrcufrum me. Mcliusputauitnonagnofccre, 
quatn Yiadic4rc.Nihil,inquis,illipofttamampetulatiam mali 
1 5 fai^uiu 



^}^ ANpRXAE^ALCIATI 

fadutTi eft? Imo m uitum boni : cocpit CatoncmnofTe. Magni 
animieftiniuriasdelpicere. Vltionis contumeliofirrimuEn ^o- 
nuseft^non.eiTe viium (iignum,exquo petejeturvlnp. Mult; 
leuesiniuriasaltiushbidemifere^dum vindicant. llie magnu^ 
& nobilis cft , qui mojre magnae ferae iatratus minutorutn ca- 
fiurnre.curusobaudit . Andiamustandem corirukorem optir 
inupi inprimisiuxtaqj lepidillirnum Comicum Philemone; 

cXoth^wt '■Jjia.vohoido^isfdfcs ..^ 

ny.^ze&coToiiiTUjyhotdofeiB^^o^^^oih^f. 
qupd ita Latine ibnat, 

lucun<iitti mhiltii^ mqne etiam concinniui 
JE.il j<]uam pojfe conuiciantemferre, 
Natn qui conuicutur ,eo in quetn conuicium iacituff 
Vij^muUnte tacenleque, efficit rlftbiif>je conuictetur. 
Cenfet nullam auribus iucundiorem riiulicam,quam taccre al- 
terum , altero cpnuiciante. curn enim patierui animo , fed <Sc 
fortipedorequis maledi^la perferre ac pati poteft , efficit iile 
quidemdiftimulandOjVtmaiedicus fibi maiedicat, ideftiuum 
morbum prodat, vt (iqi potiiis quam alteri noceat. Cacterura 
Cmuprqinui. Kicperbelle Canem inuidum &obtre(flatorem propofuit : ca- 
^' nem enim pro inuidiae typo exveteribus quidam pofuerunr, 

vt etiam pro adulatore & fcurra. Pietius iib.5. Annptat. 
Lunaremorbem.^ Lunam. 
Casiiqiiidia fj«M.] Canem accipi pro.conuiciatofc, impudcnti & malc- 
P,^?r%yi>h. jj^Q obtrc(fcarore notum eft'... Apud Homerum, ab Achille A- 
gamemnon ir.cefficur_,vt xvujog ofif^r' c;^»,qui caninis fit ocu - 
lis. Ea enim canis natura eft,vt eum nihii pudeat.Itaquc lulius 
PoIluXjQcuIum is habere cauinum dicitur,ait,qui nimio plus 
jmpudens eft. Plautus Men.Tchm. Hecubam ait ex eo appella- 
tamcanera,qu6d inquofcumque incueretur ,conuiciatrix& 
jDaledicaeftcr. Itaque&: M.TuUius Oratione proRofcioA- 
tnerino,aIios Oratores clamareait, nonetiam nocercj alioslai^ 
trare, qui etiam morderepoffint. Curver6canisDiogencse|| 
nunciipacus,nifi qu6d mordax eiTet & malcdicus j 
Sequividens ] fuartj yrnbram. 
>e«fM.]CatuIIus: 

Jdem nuncretrahii te^ac tua diSfa omnUfaSlaaut 
, yemoi irritaftrxc adwkuki aeriasftnH^ 



EMBtEMATA. 535 

Idem in fiiis Argonauticis: 

Irrita yentofelinquenspromiffa proceU*. 
Ecibid.Ariadnade perfidia Theiei conquerens^aitfe [petiiTe , 
— optatos hymen^eoSf 
Quf cunfla aerij dtfcerpunt irrita yenti. 
TibuUuslib. 3 .Eleg.4. ad hnem: 

H^ec Dem in meltin crudeUafomnia rertaty 
Ef ittbeat trepidos irritaferre >iotos. 
furda Diana. ] Epitheti f*nu<pofei. Piana piro Ldna apU(J 
Poecas . •- 

Aliquid mali proprer vicinum malum. <: 

Emblema clxv. 




Raptabat torrens elUsyquarttm vna metallo, 
Alma gra(fi£uii terreafa^a manu, 

l 4 Hm 



5)ir ANDREAE AtCIATt 

JJ anc igltur rogat illa, velttfibi proximaferri^ 
luncia vt pr&cipites vtraquefi^at aquas. 

^ut lutedy Haud nobis tuafum cQmmenta curdl 
^e niihiproximitas hdc mala multaferat, 

^amfeu te nobU^fiU nos tibi conferat vnda; 
^pfi ^go tefiag^lisfojpitefolaterar, 

^ur4 qtiihtis T N fignis efl: apologus , quo admonemur cum potcntioribm 
poi^Citimunii J[^aucimprobisfbcietatcm noncfleincundamrquiafiquidacf 
^ctetas. cideritinfortunijjin infirmiorcm femperreclinarifolcat.Apor 

logus Aefbpo afcribitur. Titulus Emblcmatis fumptuscftcx 
Plauti Mercatore. ait cnim Lyfimachus: NMnc ego yerum illui 
yerbHm eJfeexperioryeiM j^liquidmalieffe propterricmum malum. 
Pindar. Nem.«^. 3 .docct vtilitatcm maximam adfcrre vicinU| 
fi fit idem & amicus: contra, fi fjtinimicus & malus , damnum 
iaCluramque. Quod belle cxprcfTit Hefiodus: 

TTiit^gt )(0tK.os yeiTcov^ oajtir' u^^of fity' «tuctf. 

Dcmofthenes aduerfus Calliclem depraedio, nihil molefHus 
clfedicif, quam incidcre in vicinum auarum & improbum.r» 

etiam iliud Virgilianum fpcdat: 

Mantua t£ mifer* nimium yicina Cremon^. 
qtlodepIoratMantuanorum infelicitatcm ,quibuspbfuitfbla 
Crcmonenfium vicinitas, ait Scruius. ItidcmeuenitChalce- 
doniis & Byzantinis,itcmquc Aetolis & Acarnanibus,qui fini- 
timi mutuis armis & dilfenfionibus (c[q confeccrunt.ltaquc a- 
pudnoftrosvulgofertur, Eioptimecedere,quibonuvicinun| 
habcbat. Cato fenior cos, qui prxdia empturi cfrent, admonc- 
bat,vt praecaercris animaduertercnt nc malum habercnt vici- 
|ium. Celebratur&Thcmif^ocIisapophthegma. Cumquise- 
nim prcrdium vcnale habercr , iufllt pra?conem adiiccrc, 'cit ^ 
^^<«5«f f;ij«y«T<>y<«- quafi longe vcndibiliuscflet vicinicom- 
mcndationc.Apud Plautum paupcrEucIiorecufataffinitaten^ 
f um diuite Megadoro contrahere.his verbis: 

yenit hec in mentem mihi lAegadore^teeffe hominem diuitertt^ 
TaBiofumt we item ejje homtnem fauperum.pauperrimim. 
Hunc fifHiam locafflm meam tihi, in mentem yenit 
Jf b^Htm. f^s,^ m fjfi ajellumj, ybi tctm cmHnfimfietn. 



ZilBLEMATA. 5 57 

Vhi »nm nequeamferre , pariter iaceam e^o dfinw in luto. 

Tm me hoi magiibaudrejpictas^notui quaji numqMamfiemi 

Et te ytarintqmorey^ me meHt ordo trrideat, 

t^eutruhi habtamjiahilejlahulumf p quiddiuortijfuat: 

Afini me mordicusfcindant,houes incurfent cornihm. 

Hoc magnum ejipericulumy ab afmisadboues tranfcendere. 
CaEtcriim hac lidla defcriptione rapidus torrens rcpracfentat hu ^»»^«"f f"»^ 
manaE vitaj condicionem torrentis inftarfluxam &celeri mo- 
jncuto cuanefcentcm . Etcnim more fluentis aquae labuntur 
tcmpora , vt cecinit Ouid. Olla aEncadiuitcs opum congeric olUdneaqtai 
Dnuftos&graucsiterreaveropaupercs fignificar,eos quidem okaurrea, 
facile in his vitae huius turbulentis fludibus cnatantes.& peri^ 
cula grauioradcuitantcs. Videturfane Apologusex Ecclefia- 
ftici I j,cxprcflus,cumaitSapiens: Pondus fupcrfetolletqui 
honcftioricommunicat. Etditiori tunefocius fueris. Quid 
communicabit cacabus ad ollam ? qu^ndo enim fe collifermr, 
confringctur.piucsiniufteegit&fremet: paupcrautem l^efus 
pccbit . Fabfillam (ic rcdditam a Faerno huc afcijbam , quod 
piihi vidcatur admodum lepida: 

Duas trahehat amnii oUas, <theam 
Vnam^alteramautemfi6lilem. 

Sedahenapropriopr<tgrauatabottderej 
Sihiqueporro prtcauenSy 

Suadere cxptt anteeuntijifiilif 
CoKtungi yti yeUet Jibij 

(Q«o rapidum acjuarumfuTiinerertt intpetum 
lutt^ti ytrimque yirihttt. 

Cuiffltlii: Ttta mthi^ait^yicinitoA 
Non admodnmplacetjforor. 

l^amftue te mihi ynda, ftue me tibi 
Prope adnatantem tlliferity 

\tfoJ}>item te dura prtTiahit cutii, 
Fragikm meam fic conteret. 
Sic , Petentiorumfemper eTi ytcinitai 

Vitattdatenuiorthpti. 
Magnatcs enim locupletiores vicinis pauperculis numquam 
peflerinc,quippe qui eos no definant exugere, dum ad nihilum 
|:cdcgcrint,naturam cardami rcferentesj qui herbarum in pro- 
pinquo nafccntiura humoremattrahit, vndeillasarcrcpoftea CArdamw «• 
jGtncceircfNotajidumidNafonismoaitum: f"** ^**^ 

1 * tm l'Ubu, 



$$$ ANDREAE AtCIATI 

Et ijudmquamfoli pofftnt prodeffepotenteSj 
Konprofunt'. potms piurimum vbejfefolent. 
^ltera eratfiguUXTC.f\6. eli:,erat ^€t\\is.n^i<p^ms. 
tuacornmercia.'^ tuaconfuetudo. Metaphora amercibus. 

In eum qui truculentia fuorum pericrit. 

EmB L EM A C LXV I. 




Delphinem inuttum me in littora compulit aJIus^ 
''l^xemplum infido quantapmcU mari. 
ijamfi necproprm Neptunm parcit alumnis^ 
8^k tum homincs nmjjm ^ffe pmt l 



Totam 



S M B LEM ATA. $19 

TOtumhoc««.j}j9e^K4i5accipe.Delphincnim mariaisflu- Delphinm 
dibus eiedlus conluhorem virumque Principem,vel etia ^^^'' '|^^>''- 
notaaliquaprobitatisinfignem,a populari tprba bencficij lo- r ***T 
coiniuriasjludibria^mortemc]-, ipfamrefcrentemarguit: qua- 
lesfuiirelegimus Socratem , Arirtidem , Phocioueit , Demo- 
fthenem,M.Tullium,& alios quamplurimos,qui piDft pra:cla- 
re fada innumerasque difficultates, & pericula nomine patriac 
.exanj:lata,honoris &prjEmioriim viceiniuftum exiliumper- 
ferre coadi (iint. Delphin (ptXuvB-^a^zs-^^, vt qui fuisbcne con- 
fukum velit : Pelagus ipfum , m quo pilces a pifcibusafiiciant- 
lur&abfumantur, orbishuiusangui^ias multiplices &damn^ 
infinita rcfert, nimiriim inquo nemo fibi deterius qiiamfib 
homine nocumentum impendere videat. Cacteiiim hoc tetta- 
flichon iriueniotralatumex j.Epigram.incerticuiufdamhex.- 

afticho, quod ta!e eft: 

/' ^ / ^ / iv ' » ' " 

aiXipltvUy ^H))yisn$iv)iv o^/ii^Tv^s. 
eiXbi' iTTi fAif ^tYiSt i}\ia) T(5sr(^'(a« ^ laovrtSi 

luB-us izstPi TO{A.^cv f4.' 'i<^0ov ivtn^iis) 
vZv ^ i ,Te K^oTx. B-aXaTict ^taMat. tU Tizi^oiTroirM 

Jditaverti: 

Dtl{>hinempelagirapidmmeadlittoraJJu^ii0 

LudtbrittmcMnSlif^fortevolente,tulit, > 

Pr<efidiumatpia terra dedit: menamque videntes 

OrnarunttHmuloeonuenteHteyiri. 
Alemarequodgenuit ,fn^il«lit. er>^o age ponto 

Q^nta_ji((es': natps perdit ^'tpfefuos^. r. i » j >; 

"Exempluminfido.yto.cnsdi huijraccommodatus iny^Cqn^' 

trouerf Scnec2,dec!amat.r.O nMria iUftjora iudiciis,iit,dmi- 

tioresprocella^.patre, &c.'' - .,■ ' /> - • ' -i. 

Namfinecproprin^&c.] CpIlanQ-^^iorisadrainus.EiqrrQin- ?<4r« /'Wf»* 
tcr fummas difficuUatcs nauiiatipncm pQfueiuntantiqui,,vn--''** 
de praeceptade ^'igieiido m3ri,& rcjrra incolenda. Dixititaque' 
Ariftagora'", otj -ss-acm-S-uXet-tiuB^ukStT^ec^id eft, ex aeqho" penfcu- 
lofum elfe mareslketappcllati-cJiAesJiabeatyaria^^^iUikiquaii- 
peruuigatumexHecyr4.Cqmici;/\,; , ,;,;. . . ,' :. 
O fortunate, nefcn quid malipr<iterhriiy ^ui mm^uam 

in^rejfin esmars, " • • • " ; 



540 



ANDREAE AICtATI 

Em blem a c lx V I r. 



^^^ : ^ 





Bellorvm cepjjfeferuttt monumenu viciftm 

Scutiferum AiaceiJyHe^ora^j Iliacum, 
Baltea PriamideSyrtoidum TeUmonius enfem: 
f«5b\ »bx:U •.iniirumemafu£ cepit vterque nects, 

''tnfis enim Aiacem confecit ; at He^orafun^um 
Traxere Aemoniii ct/gula nexa rotis, 
SictituU obfequij, qu<& mtttunt hofttlfus ho^es 
Muneratvemurtprsfciafataferunt, 

SVmptas eft hic titulus Iz^?^^ m^oi^^a^ ,cx Sophoclis 
Aiace fiagelliicro , c^ui aic fe, poftcjuam ab Hedlorc ininii- 

cilTimo 



IMBIBMATA. 54I 

ddimo aCCcpiiTet cnfcm muneris Ioco,iiiIiiIpraercr<lamDum Hejfiam imt 
attocilTimum aGrsecis habuilTe. Itaque poftquam mukiseft »«»^'m,)S4 
conqucftus,itainfert: Mxxfotut:^ 

Exhoc ioco Schouaftes clicit, ab amicisHona qujelibet, vcl 
ctiam prcrij minimi, boni efte conruknda : ab hoftibus vcro Sc 
inimicisncpretiofillimaquidcmexpctendajVtpote perniciofa 
& noxia. ^i^ enim «cA-^,, funr t(^Koh)^, id cft, infelicia do^ 
lia,Vt (A^Titf ufty^TZjf. Plautusin Milite: 

lnmalavxcrejatqueinimico,fiquiclfnm<n^(i4nipttne?J: 
In bono hojptte atqne amico qu^situ esi tjuodjumitHT. 
Totum autem Emblema ex Grscco iradudlum liqueti tmhfefnath 

TTiKfy.t ei?i,nXeti tKTUf ^^e/ifj Jj^e (Pit^aarts *o^au»fi 

eueti^d/K TToXe/^lf jx^^f^' iTrs^t^tXitie. 
iKttif 7« ^oirK^ ?iec%at .^li(p(^ iufnt?.! ^Zmv* 

liuj ^i ^aiQAt ^io^at Trei^crzcv cm/ JacvecTaf. 
to^i<p(§^ tiK uiu4^7ii^il*i^to7ti y^iTuKt^cdf'y,f 

ethxvcn zr£/i«f>ii^Iot> ^iipfi/tuavfofdifjei. 
»7»? e| izJp^f uuTOKTovu TS-i/^Tnro ^a>^^ 
c^ Z^e*r(^ (ZS^(pucrei /nsi^t t^t7u/j.ofif. 
Subiiciam & breuius Epigramma, eiuidem omnino argtF» 
mcnti & conclufionis: 

tKTU^ oua4>Tt^i(p^ umttnty iKf^ ^'utet4 
^aftip'' uizcpoTcoai ^ X/^^Q/iS ik B-utetT(^, 

JtoJ i^ i/cJp^* UUTtKTdtCtZrlfA.Tmt ^«gJD, 

t^iaci datur enfis ab Ffeflore.balteu^ ^iace 
Heflarij rtritjuefuum donum erat exitio. 

tAtque ita ab hoTit hoTii yeniunt leihalia donaj 
Qjufludijfpecie fata necem^ueferunt. 
HiftoriaertapudHomerum Iliad.»). Hedof & Aiax initoin- JJeSeruir 
terfcfcederejvltrocitroque miftisdonis, deamiciiiafirmanda ^/^u /aniMV» 
ftatuere^tquc Hedor Aiaci gladium.Aiax Hedori eingulum 
militarepraeftitit: fedvtriquc fuum munus fuitexitio. Vi£lu$ 
enim AiaxabVlyfte(incontentioncarmorum Achillis) &co- 
gnitisiis quaeperinfaniamdixerat&feccrat, eodem gladio fe- 
ipfum intcrcrait. Hedor vero pcr occafioncm cinguli iuxta 
Ilii murosab Achilleoccifus, &tercircum mccnia traftuseft, 
£x quo perfpicuum datur^ veri^imum eHe quod ait Euripid. 



I 



i^l ANDRIAE ALCIAtr 

tfuUum luuatnen adferunt dona mprebi. 
Significacvirimalidonacfleinutiliaperniciofaque.quod tao- 
coon apud Virgil. confirttiat,cum a Troianis equnm dolo reli- 
^um uequaquam in vrbem recipiendum ccnfet , his quidem 
Terbis: — o miferii tiuit tanta infania, ciues^ 

CreditiiaueSloi hoTiei? aut yllaputatii 

Dona carere doln Danaiimy^Ci 
& deindc, 

Quicquid id efl^timeo Dartaos ^ dbna fertntel. 
£talibideCapihc: 

Aut,Caph^^ quorum meliorfententiarhenti^ 

Autpelago Danauminfidiwi^fufpeclaq; dona, 

Prtecipnareiubent.fubie^tfqueyrereflammii. 
Scutiferum Aiacen.] (^i^carisctisei.^t^i^carts «^^t/i, a POetis 
dicitur. Dcnobjli Aiaci«.lcutoalibi iamlatiy. 
Hefloraque lliacum.'] Troianorum fortiffimuhi, 
tx HericiSte' Baltea Priamides.'] Francifci lurcti mei monitu, perlegi libel- 
fhmtbbtllode lumrecens natum Hcrici StephanidodilTlmihominis, quem 
^^Gr*cA jnfcripfit Delingu^GraE:ceabufu:quolibeHoA!ciatumarguir, 
qui,Baltea,nomenvfurparit,itavtinGrammaticaskgesaper- 
tcpeccarit. Stephahihcccverba: Atdeilloqui Balteaaufus eft 
(criberc,quiddicemus? nonnemuitoetram magis Graccaiin- 
guaeum abuti. eamqueludificari? Hofrefcorefercns, 

Baltea Vriamides^ rigidumTelamonim tnfem, 
Inslrumentafttte ytdtty-terquenecti. 
Quibusverfibus cxprimuntur hiGrjcci ex Antholog. Epigr. 
\ib.^. iKtap yS\&c. nempe vt Baltcaquis probarcpollit, ficuc 
Orphea, perfuadendura ei eft ^u^.rtos Graecum eflc, ficut 0'g- 
<Piis. At cni perfuaderi tandem hoc potcrit? Atqucin alio certe 
multominus talctoabufummiraridebcremus, quam incoa 
C|Uo profedtus efl : quippe qui contra , cum non folum legum, 
fed Graecae etiam linguae & peritus & amator clfet, legitimi v- 
fushuiusairertorviudcxqueefredcbuerir. Profedlus eftcninl 
ab Andrea Alciato: cuius lucubrationibus quantum & lurrs 
fcicntia,6cliterar humaniores debeant,neminem latet. Idccq; 
lubenter ei«s nommi pepcrciifem (ficutaliorum malrorum 
norrinibus parco:) fed c reledtorum cflc putaui,noffctalem a 
tantoviroerrorcm effecommiffum,vte6 cautiorcs redderen- 
tur. Placuitautcm & Graecumyqucmintcrprctatus ef>,verfura 

profcrrc 



CMBLEMA,TA. f45 

pr< tferrc (pmerquam quod aliunde quoquc notiflima cft hxt 
hiiloria) vt fiqQoderpluralis vfuct^ugiunlqu2Ereretur,id pr?- 
cluderetur. Siquiscnini, ciim hocitadt, eum hicploralipro 
fingularivfum eirecontenderet (quoniarri hocnomen inplu- 
tali numero e genere mafculino ad neutrum tranfit , vt m qui- 
bufdamGraecisidem fieri videmus) eum excufare voledo,gra- 
uiusaccufaret : quoniam hominis clfetplane iudiciocarcntis^ 
pluralem profingulari eiufmodi inlocovfurpare ,&:ignoran- 
tis vbi Poerx id fibi permittant. Alius vero quidam Balteon di- 
xit (nimirum Vrfinus Vclius, multismcoiudicio Poetisaatc- 
ferendus, quibus poftponitur)hocin verfu, 
Balteon anipui, Thracu.^ue armenta tecidi. 
Sednehuncquidemaccufatiuum lingux Latiharlegesadmit- 
tunr,cum voxifta Latina{it,nouGraEca. Nam fi Balteos Grae- 
cedicererur, tum certe iibcrumelfet vel Balteon ,terminatio- 
nem Graecam retinere , vel Balreum tamquam anominatiuo 
Latino Balteus jdicere. Atcum Latinum prorfuselfe vocabu- 
lum non ignoraret,mirum elteum terminatione Gr^caveftire 
illud aufum fuilfe. Neq; tamen C\ Gra^cum effet nomen illudrf 
protinus & Balteacum Alciato , & Bakeon cum Vriino Velio, 
dicere fas el]"et:quauis Nafo & Orphea & Orpheondixerit,etc. 

Priamides.] HedorPnami filius, patronymic. 

Telamoniws.] aTeIamone,addifFerenriam Aiacis Oilei. 

JnfiruTnentafu£,^c. ] Hedloris enim cadauer balteo circa Pa~ 
trodi tumulum Achillis iuflu traidlum eft : Aiaxgladio fibi ab 
Hedtoredonato feipfum confodit. 

.Aemoniitrotif.'\ ideft, Theffalis, Graecis. AemoniaThefialia 
;cft, abAemone filio Deucalionis. Aeraonia interdura eciam 
'pro Graecia, g-vwiKh>^Koi?, 



Amini- 



J44 ANDRtAt AtCtAtl 

A 'minimis quoque timendum* 

EmB L EMA C LXV III. 



ifufcA tikm 
JpUnem habet 
& formicabi 
Um. 







B E L L A gertt fcarabeus,(^ hoHem prouocat vkrh: 

Robore & wfericir, conftlwfapetat, 
Namplumu aquiU clamfe neqite cognitm al^ditf 

HoHilem vt nUumfumma per aUrapetat. 
Ouaq^ confodiens, prohibetfpem crefcere prolisi 

Hocij^ modo itlatum dedecus vkus abit* 

E"x^ H^ « f^H^ OTX«i»rt,e»6^ ^ nu^^tlKi ;iioA^,Yt cft m Ada-J 
giovetere. Sed&Pindar. IftJi,4, 



I M B L F. M A T A. J4 j 

irrfif tjA®- uk^i im^. 

e'e-(^«e«^s, rBx^vot i{gf.TKf*up\{M(re. id eft, 
tfttameiiincenitudo tbrtun;^ velhominum ftrenuc pugnan- 
tium donec ad fummum finem perueniant: his cnim qualem- 
cumquc vulc fincm dacfortuna:& meliora interdum deteriori- 
bus hominibus premunturac fupplantantur.Sumptum auteiii 
id eft ex Apologo Aefopi^qui petitus apparet ex perpctua con- 
trouerfia, quaenatura^ viquadaminterceditinceraquilamauiu 
principem, &rcarabeumvili(rimuminredi gehus. llleenim Di/'dm a^ 
vtillatamfibiabaqiiilainiuriavindicet ,cum fcviribushaud- ^'^^fi«f^f'if» 
i^uaquam parem elie norit , recurrit ad dolos : clam enim (e in 
plumis aquilae recondit, vt eo randem padlo ad nidum aquili- 
humperueniar,eaqjpoftmodumabrenreouaeiusomniacoai- 
fodiat.Cuius fabulze apud Ariftophan.memio eft. fic enim: 

CAivli<ytvccla-ii)7rii Xopi? t^/,upi^y 

fio*(^7rmivZveii^}iS u<Ptyiuv^; 

et7nf?v«23-£«^fty}B»3 io zrurt^.TroiTrpy 

%7mgy,Ai{S<rfAov ^ci)oviih%iei?%is' 

y,K%v>(ef,x'ix,^peM/utiTiz!rei'ha4-VT0Tty 

ii'c^KvXii^av,K' uvT:r.f/.co^ii(B/i(^' hoC cft^ 

Tnfabulti td esf repeftum AefoptCkfy 

Adiijfe Ditioi vnicum ex yolucrtbtts, 

Viaitdcredibilem aiifabuUm^ pater, pateri 

Adtiffe Diuos animal obfcenum atque olens. 

Teruenit ohm inqtiam ob fimultatem afperam^ 

ilu£ iUifuit cum a^uila^ oua yoluens lUiitiy 

^texpetenspccn.t4abJ)oTiertiutua4, 
Hocquidemadmoneraur, hoftcm, quamuisinfimae fortun», kuUuiefl jim 
nonelfecontemnendum ,necq'tiemquam velomnium mini- tiuA^io^i»; 
mum & contemptifiimum efte prouocandum. fiquidem , vcia 
iMimisPubliusait, 

j Inimicttm quamuU humilemJbnieTf rhetuere. 

Brafid^ illud memoratur,quem ciim ficus legentem forex mo- 
itnordiiret: O bonc lupiter, inquit,nullumeft tam minutum 
('flnimal^quod (ui defendendi,aut periculum virandi, ciim fit 6* 
pus,occafiones non perquirat. Eodem reciditquod vulgus no- 
iftras faepc vfurpac : Caueadum ab iis quibus nihil eft quod pcr- 
1 m daac. 



^4^ AHDREAE ALCIATI 

dant. abiisenimcitiiis iniuriam &damnumacccpcris ,<quam 

abaliis,quibus aliquid eft in loculis. Timct enim vt plurimum 

aliquem prouocare, ne quid vel famae vel fortunis detrahatur. 

t>tfcript»m- Homunculivero illirortisiufima:,lcddoIis & fraude inftru- 

froborumquo' ^jjlimi^ improbi lion mmiis quam lcarabei, neque minus pu« 

ml ^^rtuM '^^^' ncque abiedti minus , periinacis ingenij malitia quadam, 

immumnt ciim nemini fere prodelfe queant,magnis tamen viiis (sepenu- 

merofaccluintnegotium Namtcrriiantnigrore^qusEvnaimi 

probianiminotaijobftrepuntftridorc (qui nemini non mole- 

ftuscftj) foetoreruocommacalatobuiosquofque,cireumuoli. 

tanr,hxrent,in(idiantur,vtnonpaul6ratius(iteumpraertanti- 

busaliqtiandovirisfimultatem fufcipere,quam hoslaceflcrc 

turpinimosfcarabeoSjquospudeat ctiam vici{rc(quaEenimvi- 

(floriaetam pudcndxmolefta:quefpes?quod praemium? quifi- 

nis?)qu6fque necexcutere poffis ,ciimmaxime vclis , nequc 

confli£lari cumillisqueas, nifidifcedas contaminatior. Lege 

Prouerb. Scarabeus aquilam quaerit. Certe Alexander, quara-i 

quampoteti/rimus,dexterit3temPtblem£Eifufpe£lamhabuir^ 

Arri) turbulentiam , & Pythonis nouarum rerum ftudium rc- 

formid3bat.au(5^or Aelian.fubfinem 14.Var.hift. 

fummaperaTlra.] peraerafummum. Aquilam incditiflimij 
locisnidiHcare,reitiscrt Plinius,&alij nonnulli. 

Jpem crepereprolis. ] fpem creiccndas prolii.Infijnit.pro gerun-) 
diuOjlocLitioGrica. 

dedecHi.] iniuriam &damnumi 




Obno3 



i M B L E M A T A. 

Obnoxia infirmitas. 
Emblema clxix. 



S47 













>^ ^ ^e-fe^. r^'^l!g 



'^ 






Sw^^^^^^—^^^^^^^^^i Ji^ 




?isciGVLds i^ttri/^ m:V wf^w £quore fardaSi 

tiifagum pauid£, Junnna marU^ptant, 
ift tht Jwit nier:riifidkiiq^ voractbtii efca, 

Ebeu i/ittita manens vndtq:kdebilitai\ 

Vf TT nullo non loco ditiorcs,&quifunrarr.piionfbrruria, VmituiAfim' 
■ tutuminprsEfidiun:! {erecipiunc:itamircrio:a!iquaparte f''' '''f'» /''""» 
mrmi,pr£ecipites ininfortunijmruunr,quocumqaefug!ar, ^^^^1,^ 
^acScyl!a,quod(iicitur, in Charybdimdecidunt; vt iirigato- 
basaccidit iis, qui nullis opibus, nullisquc amicis fauiioiibus 
ixlqae .aiudice ad iudiccm tcmere frullraque pro- 



uau innjxicjae,a] 



fruAraque pro- 
BOcanCj 



54* ANDREAE ALCIATI 

uocant,non minorem ab vno qnam ab alio gratiam inituri.Sid 
cnim dum cadere caulTa timent , in dilpendium nocentius& 
graiiius vtplurimum veniut^tametfi lure difceptentj& ei aequo 
bonoque, non dolo vel fraude a!iqua,de fua in integrum refti- 
tutioneagitent.Enimuer6,quodait Comicus,pauperdum ni- 
hilhabetquodofferat iniudicio,non folum non comemnitur, 
fed etiamaduerfusveritatem opprimitur. Adidilluftrandum 
meo quide iudicio huc reuocada erit hiftoria Hipperidis Ora- 
toris,cuiusexilium milerura Piutarch. invita decemRheto- 
rum defcribir. 

4^r4M. ^ttrata.] marinuspi(cisabauricoIoredi(fius,quemaiunto- 

mnium iimidifTimuminmaris reflexu fublittoraliu arboruni 
radicibus fefe occultare folitum, ibiquefrondiumagitationc 
cxterritumfacilecapi,qu2dam velutdeditione. Martial.15, ' 
Non omniipretium laudemque Aurata mtreturi 
Sedcuifolwi erit concba Lucrina cihtu. 
legePlin.hb.3i.cap.5.& i r. 
Ma, fardof.] Sarda,quae & Sardinia, pifcis exiguus,dequo Pliri 

codem ji.cap.vltimo. 
J^iergu4. »w«r^M,]Mergus,auisamergendodidl:a.cibumenim in aqui 

captans (e alFidue immergit:de qua Plin. 1 1 .cap. 5 y.Lege Pro 
uerb.apud Iunium,Mergorum inftar,deingluuieinexplebil; 
Centuriaz.Prou.87. 
Fulka^ Fulicn.] Fulica,fiuefulix,auis marina, velftagnenfis, pauf 

fupra columbae magnitudinem: de qua lib.i S.cap. 3 5 . Plinia- 



• 




vd pc 



IMBLEMATA. 

Vel poft mortem formidolofi, 
Emblema clxx. 



J4^ 




C ^ T E R A mutefcent ^coriumj^fikhit ouiUumy 

Si confecia lupi tympatu pelle fonent. 
Hanc mewbrana ouium fic exborrefcit,rt hoslcm 

Exanimis quamuis nonferat exanimem. 
$ic cute detracta Ztfas^ in tympana verfus^ 

Boemospotuit vmcerepontifices . 

VT nonnulliobvirtutiimrplendorem jVeletiam morum ^maliki^oH 
fjci;itatem,pori:mortem fui memorijmacceptamporie- "^"^f^"** 
ris &amabilem rclinquuntrf.calij morum ferociratc,& indf^ni 
quadamcrudelitatejquamquam pridcmcxtin^^iflnt^tui vnica 
01 i memo'- 



55(i ANDREAE ALCrATI 

Terrifict poft memoria terrarem animis incutiunt : vtapud Turcas roantiig i 

mortem. Hunniadis ducisfortiflimi ruperfles famapermultum formi- 

Jo.nn.Hiiwiia. ^labilis extiti{T"e,hiftoriarum monnmctisproditumjmiuscnim 

■^** nomen vfqueadeoterrificum fuiiredicitur,vr nutriccsad fifte— 

dum puerorum vagitum Hunnjadcmadeirefimularcnt. San6 

exemplum Zifcaj Boemi memorabile eft acftupendum ,qui 

etiam ppft mortcm fjos hoftcs infoato planemodoccercerc, 

Mii't<e remm & fui^arc potuerit.C^od antecjuam explicemus, quxda funt a 

c.vijfxmrtini' nobis prslibanda , vt JEpigrammatis jpfa is^e-mtni apcrtiorfit. 

kMimcognit<t, ^i^^ ^j^-^ limiiitudo perclegans. Multaquidem in maieftate na 

turx recondita latcre concedcndum eft,qu? ingeniofi & foller- 

tes homines nodum fitis videntur txculiille. Quaproptcr Ale- 

xander AphrodifaEusinPrxfat. Problem.qua:ftioncsaitqua(^ 

dam eire pcniuis inexplicabiles, foli Deo cognitas , qui fciliccp 

Occulupra- carum ciTcntiaeaudorfit. Haca Mcdicisoccuka: propiietates 

fritTAHi, ^ppellantur : de q uibus cum mentio fit in fcholis McdicQruni 

& Philofophorum,feftiui quidam & iocofi homincsid vulgari 

{commate Poniem afinorum appcllant. Praueautem quidam- 

Jiarum foluticnes qualdam propcnunt, qu«K nccrationenep 

probabiliratc nituntur. Earum cnim cognitioexccdit ingcnij 

numanicaptum: neq; cnimha6lenusrepcrtuseft,quicauiraiii 

tencat curpalca fv*ccii:o attrahatur ,cur ferrum magnete:fiC 

neque lans eft,fi ^rcanam quandam vim tam vulgo tritam nor 

bis ooLrucjat. Apponerc pollumus cxcmpla in ccncordia vel 

diicordia multorum aniraalium, yel etiam animatium, in qui- 

bus fcntiendi facultas non cft: quibus tamen , quialongura eC; 

ret,pr3Etcrmi(ris,attingamtantumquaradhuncIocum propric 

attinent, quacque auctcrcs non panitcndi fcriptis mandarunt; 

Difhdtum lu. Odium luk^orum & ouium tam n^turale eft , vt fi lupina pelle 

pornmirouiU tympaivjm conficiatur, oucs non longe aftantcs foHum CX' 

horrefcenr , ac ii Inpus prope grcgem confiftat . Sunt rtiam q'v|i 

aiTeucrcnr. harmoniam nuilam vnquapi cciruram exQuislu- 

piq!ictcn:lsadcOnccntum vilccribus.AdiiciuntprsriercSjfilu. 

pinapcllis inouili pcndeat ,ones,panorc contcTritasomnino 

paftam negngcre : vique Jconina inficit aliorum. aijimaiium 

pc!ies,ncouinam alupinacxcdi &confumi.Q^od lauefitvir- 

tutequadaminterna&ncminicognita.Quarequireiiamabf^ 

.tjrala: & inuoIut.T rationem conctur reddcre , nihjl ccrtc adfc- 

ict,fcd,vtSifyphus veransfaxum, fudabitnitendo,ncqueta- 

mcn proficicthiiufn. Aitita(juc AiciatUJk^Tytnpanum cx lupi- 

nocp4 



IMBLEMATA. Jjt 

|!ocorioconfe£tum fi pulfccur,aliudexoui*llocorioa(Jiacens 
cihorrefcit, vt propemodum nullum edat fonitu, tametfiouis 
jnembrana lupum mortuum non fcntiat: Eodcm modo Zifcas 
intympanum verfuSjquibus invitafuerat inbellofoimidini^ 
poiimorrcm etiam eifdem terrori fuit. 

cipriumqaeftlebit.] Conum pro pelle abufiue , qupd pelli co» 
liumadiaceat. 

tnemhrana.] fuperior pellis. Ea&chartapcrgamcnadiciturj^f^wi^^wtig 
quodeiusprimum vfus Pergami, Eumcncregnante jCaperit. 

Exanimii quamuii,^c. ] Licei Quis exanim^ta non fcntiat exa- 
nimatumlupum, 

Sic dttedetrdShaZifcti.] Zifca,vel ZifcaSjduxbellicofiflimus, Ztjiavei 
inTeutones & Boemos diu latis acri Marte confiidatus cft. ^*f^^ 
Itaque Sigifmundus Impcrator ciim videret Zifc.T cunda ex -^"'''""^t 
animi fententiaprofperefuccedere,&iamillumeirevnum,ex 
c]uo res Boemiaj penderent, clam fibi eum conciliare teptauit. 
Ille opimiscodicionibus ab Imperatore oblatis annuens, dum 
fcitineriacciiixiiret,pefte tadusexpirauit. Feruntillurn cum 
?grotaret,rogatum quo loco mortuus vellet fepelirijiuflifle ca- 

^auerifuopellemadimi,carnesvolucribusacterisobiedari,cx 
pcile tympanum fieri, eoque duce bella gcri, indeque arreptu- 
rps fui^am hoftes,quumpr]mum eius tympani {bnit u audirent» 
His aHiccit Albertus Crantzius , fecifTc amicos quod ille iufie- 
rar, & reperiile quod promiferat. Hoc vnun^ pra^clarc aiqntab 
eofadlum ,qu6d fedam Adamitarutn deleuerir. Notiimeft, 
cum partibus Huffitarum prorfus fauifie^Prag^ loca (acra tem- 
plaquedeleuiire: in Catholicos,potifiimiim facerdotes, crude- 
lem &implacabilemanimum habuiirc,idq-, Catholicis,quod 
Aflurludajis^fuilfe. Infignisbellator,quamquamcaEcus. Inter 
laudatinimos Principes jreiquebellica: gloria illuftres haberi 
porerat,nifi quxdam fiagitialaudemobfcuraficnt.llctulit Ae-- 
neas Syluius ^.Commcnr.Dercb.gcftis Alphonfi^&pofteum 
Cochlxaslib.j.hiftoriaeHuiritarum. 



m 4 luda 



i^ 



55% 



4ND REAE ALC lATX 

Iuftavindi6ta. 



£ M B 



LEMA CLXXI. 







mmmmMwsm^^m^^^: 



^j^^. 



D V M refidet Cychpsfmuofi infaucthus antri, 

H^cfecum teveras concmt inter oues: 
Tafcite vos herkii,focits egopafcar Achiui^f 

PoiJremumj^ Vtin vifcera noRraferent. 
Audtit h£C Ithactis, Cyckpaj^ lumine caffum 

Eeddidit. enpcenas vtfuus auclorhabet\ 

'fely^hcmM. ▼ T LyfTes, Troia iam excira,cum domum repcreret , vi ven- 

Y toruminSiciliapulfuSjad Polyphemi fedesappulit. Hic 

Gig<Jsfuitvnoculus,ingentis magnitu(iinis,feritateimp!acabi- 

li,Quihofpitesfblcret enecarc^eorura^i carnibuspro cibo vefci. 



EMBLEMATA. 5J5 

VlyfTes itaquc cum fociis captus, vbi aducrteret iam aliquoc ex 

fuis abfumptos a Cyclope,fl:atim ei de vino Maronio dedit : & 

rogatus abeodem quod ei nomeii ciTct.iivv fe vocari Vlylfcs af- 

firmar. Gigasicaquenaturaevininefciusj altoiam ron-.no ptef- "^ jjf^ '^fl'*'* 

fus^fuique penitusimmemor,ab Vlylfe^cui pomcituserat,vnu 

fepoftremumque poftfocios omnes pcremptum &voratum 

iri) oleaginotruncojinoculo, quem vnicum infrontehabc- 

bat, acriter la^^fus eft,& eodem effoiro conftcrnatus: qui vulne- £xo(uUttis nt 

risacerbitaterudere cccpit, vc alios Cvciopas infblito ru^itu '^'■^*' "^" 

fonuocaret. Quaerentibusabeo,quisvuini3smhixillet, & hti» 

(quae vox Nullum,vel Nemineionac)dixilTct,ri(erunr,ciimq; 

velut furentem neglexerunt. Sic enim loquitur apud Euripide: 

0U71S H' «'SS-uT^iTtt. 

Chorus relpondet, 
Deinde illud: 

iiTlf flSTV^KolZ\l<Pci^V. ^. iSKUf' ^TVipXoS. 

Totumhocfutius habes apudHomer. Odyifeas /. Ouid. 14. 
Metam. Virgil, j.Aeneid. Legeetiam feftiuum Lucianidialo- 
gum K<jx>,azs-ci >^7TV(reiJhv(^. Qu.afabulaintelligidatur, quod 
vt breuiter,{ic appolite (cripfic Hefiodus: 

ci XV7U t^^icwrtu^ ccy<p.,u>^ay^K<cTlv^i. 

Ipfum fe Udic^ahum quiUdere^u^rit. ^ui a^iit »»«• 

&, quod eft in Prouerbio,Ruinam fibi fabricar, aliis qui fabri- '"'''' /^^^""^ 
cat. Vel fpecialiiisin eos torqueri poterit ^ijAtcSoe»? tyranncs,& •'' ' *"^/*** 
Reipubl.peftesinfeftilHmaSjqui diuinatandem ira vjtali lumi- 
ne priuantur , vel ad exitium morte grauius, aut infamiam & 
capitis diminutionem prsccipitesruunt.cum intereaquibuspo 
tidimum terrori fuerant, rideantur & conuiciis profcindantur. 
Meminir,^edaIiorrum,Brodc^usMi(ceIIan.x.cap.7. hoctadem 
obiter. Seruius ad ^.Aeneid. alio torficfabulam deexoculato 
Cyclope. Cyclops,inquit,virfuicfapieti(rimus,&obhoc ocu- Cydcps quid 
lum in capice habui(Iedicitur,id eft,iuxca cerebrnm, quia pru- «S^ctw. 
dentiaplusvidebar. Veriim VIvrTcs eum prudentiafuperauic, 
& obhocfingitureuin excascalie.Plutarchus Apophthegmatis 
refertOratorcm DemaHem,Alexand.o mortuOjdixiile, Ma- 
cedonum exercitum Imperatore carenrem (irailem (ibivideri 
Cyclopi excaEcaro, Non pe.'-curram Grarcorum fcholiaftum al- 
legoricj placira ,fcdHeraclidis Ponricidutaxatcxplicationem 
«id HQmericam Odylfeam : qui aic Cyclopem nominari affe- 



5J4 ANDREAB ALCIATI 

StwiCytlops dltim ratione priuantem : xv»X«)^J/ ateyjtra* «T»?A*y<»A"^? «tii* 

ffnuoft infaucihui antri.'] Sic Virc^il.dixitin 6. 

yeilihnlumante ipjttmjffrimtfqueinfaHcibHS Ornf. 
&nofteraudlorin Emblcmate priori, 
-^fmutft e fai*ciht**anguu, 
\Aehm, f^/fchiuif] Achiui,«;j«47fl/,Gr3cci: &nonnuniquam pi;oqii<v» 

libetpopulociuili. Horanus: 

(i^icijuid delirant Reges, ^kftuntur Achiui, 
Catull.in Argonaur. 

Nam fmulac fejjii dederitfors copiam ^ihitas. 
fiu,*Tig, PoTiremumque riin^^c. ] Oumu fe poftremo voraturnm bel- 

le pr^dixerat,^ «rjrrt.i.l eil neminemjvorauit : imoabcoj^^u.i 
quamquam cflet ^Tjff.aliquis erat,exoculatus eft, 
lumine cajfum.'\ caecum.Virgil.i.Aeneid. 
^djftulwme, — nufucaffttmkmintlugent. 

& Lucrctius: 

Nfncpotii eTf terni ejncdcajp^m lumint fertuf, 
eapsnM rtfutu aufior habetl 

— nen eT} lex iustigr i>Uaf 
Quam neci» artipces arte perir^ fua. 
AUudit a4 alia (^nx lequenti Emblematc coafultoi adfercm^S^ 




lufta 



SMBIEMATA. 

lufta vltio. 
£mbi em a c lxxi i. 



m 



K£^. 






^^Mr^f^mm^WA^^: 






iGrmSiS-gX^SSiS:^^ 






Raptabat volucres captumpede coruus in auraf 

Scorp'ton,4Udaci prarnia parta guU. 
Asl tile tnfufo fenfi;n per membra venenOj 

Raptorem in Stygia^s compuUt vltoraijuai, 
g rtfures dignal aliisnuifjtaparabaty 

Jpfhperit^propTiis fuccubutto^ dolif, 

Slmile eft apnd Aefopnm de Coruo cibum qusritante , & Ccnmjlr^l 
ferpentem inapricoucrmientem corripiente,aquoIcihi- tcm, 
fcrumfpiculumrentiens^iufrani in fe vlcioneraanimalculi vi- 
liiiimi obferuauic . cjuod idcm accidit iis , qui rc Hagitic pana, 

fuo 



f^S ANDREAEALCIATI 

fuodemdm magnomalodifcunt^male parta maledirpenre.Ec 
fee fir,vt,quod vulgodici folet, captoresipficapiantur.rapto- 
rerque ab aliis etiim viciirim coirepti decidint & illaqueentur: 
vt cvimaveneficisfal arij,calumniarores, adulteri, &idgcnus 
a:i| rollun^ur e medio , vel ciin larrones a prasdonibus ardan- 
tur & rpoliintur, Qu.6 fpeclant Adagia, Cornix fcorpium: &, 
SLioipfiiisla]ueocaptu=: &,Coruus ferpetem. Carmenipfum 
exArch'a: GrscopetirumeOJib i.nempe Graecor.Epigram. 

<ryj)07Ciav (^yetitj? oiii ^po>7K ko^^. 
%f fiur^at a^HTir 'od' ci'i\cu/T(^ Itt ovdccff 

tf^if ^a)^<; f*it eif^i^(ni. id flore» i7iu^.tt7i' kiS^aiy 
C^ ««»» T>.nnaii etvTii idix.T f^i^V' id eft, 
Scorptt*) e terraprorepferat, tdque vidente 

C6ruo.,ciui ctlo yicJitat in liqutco. 
Cotripi*tt yijum ^fu^ttqucfedhic ■fthtmumaUi 

Conti^erat^telo moxferit atcjue necat. 
£cce tiht ^cjuodtnhunc aun infidtofaparabatf 
Indefibi acciuit tpfa necem mifera . 
aliiitjui fata f^arahat.] Nonnulli Ceraetecdcmillo pugionc, 
quo Cilarem violauerant.interemcrunt. Suetoniusin Cxla- 
re.Q^od de Caefare memoria: traditum eft, hoc etiam de Gor- 
diano Cord'is euenilfe perfcribit. Nam omnes quicumque il- 
lu TigKidioappetiueruntjquinouem fuilTedicunturjpofteain- 
teremptis Philippis fua manu , fuisque gladiis , & iifdem qui- 
busillum percuiTerant jiuteriiire dicuntur. Xui. Capitolin.in 
Gordiaais uibus^ fub £nem. 



Parem 



t MB LE M ATA. 



5Sr 



Parem delinquentis & fuaforis culpam efle. 
Emblema clxxiii. 




Pr>€conem Ittuoperflantem cUftcayMx 

Captiuum m tetro carcere turha tcnet. 
Qjieu ille excufat, quod necfitflrenuus armis^ 

VUmautfmoUferttenfelatm. 
Hutc tHt : Quin ipfe magis ttwidi/tmcpeccas, 

Oui clangore altos £ris in arma cies, 

EX Aefbpi ApoIogOjc^etubicincinbellocjiptOjqui feift- fulieeniniet. 
, fontem priEHicabat, qiioc] nullum rccidifTet, (ed nequcin ^. «"^'^.inr 
qucmquam gladium diitrinxiiTet^ciui mox audiuit^^^lT&To-jl-'''^"*'^'*'''^* 



'^\% ANDXEAE AlCIATi 

xIm lyei^fif i 6ed ideo magistibi mohendum cft , cjuiciim pu- 

gnandilis cxpers,aliosomncs adpugnam concitas. Eicniin 

^imiei ir (quod aiant lurecoiirulti) Qui agunt,& qui afTenfum prabct, 

ionfenttentes parl fupplicio afficicndi runt,& fatis ipfe facit c]ui per alium fa- 

f"^^"^^''*' cit. Hcc \h cos torquetur potitlimum, qui orationc & confilio 

*" * rrincipesadfurcipiendabella inflammaut,cumip(i pugnam 

BeUorumfm' detre<5tenr , ncc vlli fere pcriculo patriaautPrincipis nominc 

Jjr«i committunt : quibus quidem certe nullus probabilis efTe poteft 

confilijtam nefarij prajtextus,cum ipfircucrafint noecntiorcs, 

inaiusqucdcrrimentumeminuslinguacacterisadferant,quam 

quJcominusgladiis deeertat. Nulla enim forie irrepcfct Mar- 

tisviolcntia, ni(i antecederet eiufdcm cotamittendi pcrfuafio. 

Vcldeiisintelligitur ,quicruorequidem manusnon tingunr, 

arnibilorainus parricidij faciedi confilium fuggerunt. Occur- 

L<KM*i)tmO' ritilludDemofihenisdepatrecuiufdafacerdotis, qucmBrau- 

fihmu, roniam appellat. ls,cum a!tcrumqui{'piamocciderct,impcl- 

lcbat & hortabaturad id facinus. Palam cfat homincm mor- 

tuum nedigitoquidem abeotadu, fed abocciforc dumtaxat; 

ita vulgo iudicabatur non teneri caEdis. Sed Areopagitarum a- 

liudiadiciiim fuit ,quicenfucruntcum quifuadendoiuuiiler,' 

cbdem obftridum fcclcrc. Nani conftat homines audaciores 

fieri adhortacione : nec foliim manu, fed etiam vocc & procla- 

xnationeopera & auxiliam' fcrri . Itaquc illedamnatus,&inl 

exilium pulfus. 

litiiiiB, Htuo.] LituuSjgcnus buccinjcincuruae. Fcftiis ex Ennio: 

\ndeloci litHna fomtn» effttdit acntos. 

EcOtlid-3.Faft. 

tam lituu* pugnt figna daturm erat» 
Cla^Kwn hOi perjiantem daffica. ] clalficum cancnrem.Clafiicum eancrc,fh- 
gnumeft dare quomilitcs pugnare incipiant.cuiopponitur, 
Canercreccptui. Vide Caeliumlib.^.cap.f . 
■piShix turmai] vidricescopix. 

clangort ^rii.] lubxfonitu. Meconym. indi(^ionc,aEris, pro' 
tubx i 



Aiius 



IMSIIMATA. 

Aliuspeccat, aliuspleftittif.' 
Ehblema clxziiii. 



fi> 







2;Q3>:Sie:T;^^3r?)g:^.. 



^-^?^'-^ 






SJ6~Qgig-i:?g-^yy" 



:^^ 



A R R I p I T rf lapidem catulm, morfuc^ f^^tigat^ 

Ncc percujferi r^mtta daninafacit: 
S'tc pleriquefimmt veros elahier hosieify 

Et quos nuUagrauat noxiuy dentcpetunt, 

PLeriqucfiintjqtiicum nopodintiisnoxaminferrc aqui- hrpcteviuf 
busfelitibsputant, vt acceptam iniuriam vlci^antur, vel h-'mnum af$* 
pueros, vel famulos, veletiam , fi fieripodir, iuori!m cidacr;a- 
riorumamicosadoriuntur, impotentiquidcm &iniquocon.i- 
tu. qui mosperinde eft acpuerulorum, qui fuh!:a i;acund;a 
perculfijvirgasadurunrquibusplexifunt. Eiuimoii iunt,-cui 
caulTasadiuuamcsTelper feoranjnoadageuduni iiicprn.^ pia 

efhcic»- 



£f«.i. 



5^0 ANDREAl AtCIATI 

cfficientibus imperiie vfurpant,Yt Medeae nutrix,Hum culpair 
conferret inrrabcs abiegnas enemore Pelioaueclas ,quibu: 
Argonauis fa(5>:aefiet,inqua Medea cum lafone aufugiflet 
Sed vt ad nofiros mores fermonem conuertam,omnibus in c6- 
feilb cftjOuct quantaque ihfortunia in dies nobis impcndeant 
& interdum grauiter vrgeant: quorum cauffam incolulio reij- 
cimusin eosfortaire,quinuIlomodofuntincaufla,cumpotiu5 
crrorcs & lapfus noiiros agnofcere , & piafinceraque finuioia 
totcontradias viriorum fordes elueredeberemus,necvtcanei 
in lapidem fkuientes,incufare iuftiflimam fuprcmi & incorru 
pti iudici:> Dci animaduerfionem.Id fi placct ad irsiniuftitiam 
conuertcre,vnaetiam Senecam audicmusitadifputatem i .De 
tnrgnes Sene- ira: lam vcro fiafFcdus iraedamnaq; velis ifitueri,nullapeflis 
fdioa. humanogeneriplurisftctit.Etdeinde: Id noneftira,fedquafi 

jra;ficut puerorum,qui fi cecidcrunt , tcrram verberari volunt, 
&ficpene(ciuntqu]demcuiirafcantur,fedtantum irafcuntut 
finec2ujfa&fineiniuria,nontamenfincaliqua iniuriaEfpccie^ 
nccfincaliquapoenaecupiditate.Deludunturitaqueimitatio- 
ne pla^arum, & fimulansdeprccantium lacrymisplacantur, & 
faifa vltione falfus dolortollitur. Idem Senccaeodem lib.c.i ^. 
iram oftendit ita impotetem cifejVt fajpe infefta patrono,reum 
damnet : & fi veritas oculisappareat, inquitjtamen errorc tue- 
tur,& inmale cocptis honeftior illividetur pertinaciaquam 
pcenitentia. Appoiiit exemplum in Pifonequcdam ,quicum 
irarusduci eum iufliifctjqui excommeatu finecommilitone 
redierat,quafi interfccilTet quem non cxhibebat: roganri tcm- 
pus aliquod ad conquirendum,non dedit.Damnatus extra val- 
lum dcdudlus eft, & iam ceruicem porrigebat , cum fubito illc 
commiliro apparuit,qui occifus videbatur. Tunc ccnturio fup- 
plicioprrEpofituSjCondcregladium fpiculatorem iuber, dam- 
Datum ad Pifonem reducit,redditurus Pifoni innocetiam:nam 
nuliti fortunarcddidcrat. Ingenticoncurfu deducuntur , com- 
plexi alter altcrumcummagnocaftrorumgaudiocommilito- 
nes. Confcendittribunalfurens Pifo>aciubetduci vtrumque, 
& cum mihrem cui no occidit,& eum quinon pericrar. Quid 
'^ 1j3c indi^nius? Quiavnusinnocensapparucrar,duopcribant. 
Pifo adiecit & tertium. Nam illum ccnturionem, qui damna- 
tumreduxit,duciiubet:conftitutifumineodcmlocopcrituri 
tresob vniusinnocentiam. 
catului.]cdiQiSi 

mtrfit 



j lwry«/4i/g<Jt. ] mordet. 

iw«f»d<id»w«d.]talem iniuriam. 

yoroihoiltiJ^ ipfillimos3duerfarios,aquibusortlcft iniuria. 

Moxw.l Noxiademaleficio dicitur. Noram dixereantiqui JVjAriJg 
quodnocet:&eftdetrimcntum,culp3, pccna. Legeiprummcc 
Alciatum CQmmentario in tit. De vcrb. & rec fignific.J.i j.7. . 
tjuemlocum&nosfupra cirauimus adEmblemajCUi^stitu* 
lus, Remedtamarduojmalainprono. 

■dentepetunt. ] iniuriis vel conuiciis profcindunr. 

iniani gladiris. 
Emblema clxxv. 







$ E T I G E R t medtiis jiabat gregis enfifer AtaXi 
C($k fuum credm CAdm TAntalidas*. 
n 



ii-ftd 



'5<1 ANDRIAB AtCTATt 

UoHltfictanjquamfinfuccedaneapcenas 

Pro Laertiade, pro caueaij^ dabat, 
TiJefi it oheffefuUfmoY hoU th m: errat ab i^u^ 

ConfiUic^ mpos infua danma ruitt 

Jr.fanhpaMA T "f Occjuidem argnitnr temerarius furctum ficminnm im# 
in eumlapfi I I petils,qui non aduerfariis, (ed fibi maxirrenoccnt,qucxl 
' ir£c pritrcipitiomniacomm-ttantjOmncmqueYiamratioDipr^- 
cludant: vn(^e fit, vt, qurd ait Hcrat. 

V M f 0»/; /i/ esf ^cr J moUru atfua . 
Is cnim furcniis animi aftcdus fic hominis animum c (ua fede 
dimouct & exturbatjVt non fecus atque Circe altera hominem 
jn belluam. ferociil^mam. transfoimet; quo fit,vt qui t^Icm ho- 
fpitemexcipiat,nona;itc-rFac!at,acquirerevnacumipfis«di- 
bus incendio pctdat : eoque deterior cft, qucd ita tumultu,ca- 
liginc , fum.oquc cunda intus crrore mentis compleat , vt nec , 
cernereintegrum Ht »neceos audirequi volunt opiiulari . Id 
cjuidcmoboculospofuitHomerusiliad /S.&OdylTa.fubper- 
fcna fjm Achiiiis,cuius iramfacirimplacabilem ,tum Aia- 
''fAUihififania, cis , qucm lanta inceflit rabies ob Achillis arma Vlyffi adiudi*'- 
cata, vtin porcorum gregem furibiir.dusinfilierit, eosquetrii-"' 
cidaritjCxiRimansrcGraecorumcopiasproftcrnere.HIeitaque 
cum duos quofdam maximos fues de trabe fufpcnfos fiagtis 
cccidilfet ,hos efTe Agamemncnem & Vlyffem putans (quo-; 
rumaltcri vtiudici, alteri vt vi(5lo:ipotiflimrim crat infen- 
fus) fuibusita fufpcnfis multo cum rifu infulrauit^addenscon* 
uicia quaccumquc bilis (iiggcrcbat. Poftquam autem refipuif^ 
(et, fa(£li pudore fibi mortem confciuit . qua de rc pulcherrima 
cfl Sophoclis trarcedia , quae iufcribitur tiioi^ fi^^p^c^^» 
iioratius i.Scrmonum: 

— infamii cfuidetiam .Aiax 
Vecity citmflrauitferro ptctn^i abflinuit Ww 
Vx9re^^nalo mala muha precatut ^tridts, 
&j — f «r A iax heros ab Achlie fecundrti 

Putrefcity totiesferuatn clartn Atrtdtf, 
Caudeat v« populm Priami, Priamtf^ue inhumal$^ 
Ter cjuem tot iuuene* patrio caruere fepulcro? 
JVHQe ouiuminfanM morti dedit^ inclytum ^lyffemj 
S$ ^UmkHm rna mccHmJk taidere (Imanu 

Ecdeia* 



Et c!einccpS! t^iax immerttos dum oci Uit, defifh^dgnoS. 

Cornclivis Cclfusdere mcdica iib. j.cap.ig.interinfaniaege- Lccmexp)h 

nerailludlonoemaximumponir,&longifTimum,quod vitam ^"-'^^o Cdjo, 

ipfam non impediat, idque robuili cdrporis ciTeconfuefcat. 

Huius fpeciesduasrnamquidam imaginibus,norimenre fal- 

luntur, qualem infanicntem Aiacem vel Oreftem fabulaefe- 

runt: qaidam animode(ipiuntj&c. Scncca i.De ira,cap. ^ 6.vi> Stneu haiii 

dendam illud quam rnultis ird per fe nocucrit, Alij nimio fcr- 

iiorc rupere vcn55 & fanguincm ; fupra vir5s elatus ciamor c- 

gcffir, & luminum fufFudit aciem : in oculos vchemcntius hu- 

mor cgeftu«;j& in morbos segri recidcrc : nulla celericr ad infa- 

jiiam viaeft. Muiti itaque cohtinuaucrunt irsc furorcm : ncc 

«^uamcxpulcrant mcnicm, vnquam rcceperunt. Aiacemia 

inortemcgitfuror, in furorcm ira. Mortem liberis,egeftatem 

{ibi,ruinamdomuiimprccantur,&c. Ha:cScncca. Adiiluftra- 

tioncmargumcntihuius commodc rcfcres,qua:deimpatic*n- 

tia& vindiclac appctitione dod-e Ladantius difpurat iibro 6, 

Di'.;in. inftitut. cap.iS. Hifloriam jete ex Ouid. Transformi 

Ij.&lcge Prouerb. AiacisrifuSi 

je/i^w^rc^jj.] porcorum, 

enfferAiax. ] In fuperioribus Aiacem fcutifcrum jhic cnfifci 
rum vocar,ab afiFcda mortisvltroneae,qu£ecftconfccuia. 

C<f^ey«MOT. ] porcorum internccione. 

Taittulidas. ],Grqcos,qui a Tantalo Tantalidafc di£li funt.eoru GrdciTnniii^ 
enimpleriqueaTantalo louis ex Plota Nymphafiliotraxe-^*^' 
runtoriginem.IdcpithetonvfurpatopportuneOuid. oratio- 
nc Aiacis , qua heros ille VljlTis ortum gcnus a Tantaio, tam- 
quam probrum,obiicit. 

HoTiia ftc tamqUam fmfuccedaneaj /</c. ] Sucs craiit tamquam 
viiftimac , qu« pocnas lucbanr pro Graecis iudicjbus & Vlyfle. 
Succcdanea autc hoftia olim diccbatur^quae fcciido loco ficbat. >^«'t'^<''^<"»^ ^** 
Si cnim prirais hoftiis liratura non fuillc putaifcnt facrifici,a!iq-* ^*** 
feoftia! poft primas cdu<^ae ccedcbantur duae, qu£E- prioribus iam 
caEfislucndipiacuIicauftafubdebatur. Gcll. lib.4. c.<^.{uccida- 
iieas^norufccdaneaseiredicendiiait, ob''vocabu!i copofitione. 

pTDcaueaque.] Cauca, polyfemum cft. Hic ludicumcorifel- ^'"'"^''3**'^' 
(limintcllige. Eftautem Mctouymia, proiud:ce Agamcmno- 
lic.Olim Cauc^profubfclliiscquitum&populi. Virg.^.Acn. 
fJic totum cau€£cottfeffum ingentU, ^ ora 
Frittia patrum fija^nft SaH'M clamotiboi irnpUt, 

n * Cicctd 



$€4- ARDkEAE AlCIAtl 

Ciccro in Laello : Qui damores totacauea nupcr hofpitis> 8c 

amicimei M.Pacuuij innouafabula? 

Hefcitobejfe^^c.^j ymfttj. Iracundus & mentc captusnoniis 
quosodio prolequicur, ledfibi nocet: non inquam eos quos 
maxime vellet aflicit iniuria, fed fe ipfe Isedit & mtcrdu cnecat* 

Pax* 

Emblema clxxvi* 




TvRRiGERis humeriSy dentis quoque barm ehurni^ 

Qmfuperareferox Martia beUa folet^ 
Suppofutt nunc colla iugo^fiimulisj^fuba^ttSy 

Cafareos currHi adpia templa vehh* 

yelfers 



EMBLEMATA. j6f 

Vel fera cognofctt concordes vndtquegentes^ 
Prote^is^ armis mumapacis obit, 

ELephantorum in bellis vfum olim fuifle creberrimum, VfuieUphan- 
f notius eft quam vc confirmare opus habeam : vnde apud ^*^'*^ "* ^^^* 
plerofque pro belli fymbolo reperio, vc hic etiam pro pace , di- 
uerfa quidem ratione&fine : Elephantusenim ,qui equisin 
acieterroremincutiebat ,qui fui horrendo fpedlaculomilites 
jpfosconturbabat^quiqueeburneo dente pugnantum homi- ElephantM h 
iium equoscorripiebat , pace parta, coUum iugo fuppofuit , & tr:um£ho. 
Caelariscurrumtriumphalemadtempkim vehit , quafiagno- 
fcens initam inter populos concordiam , ideoque ad pacis mu- 
nia obeunda CcCc fubiiciens. Quod fane intelligi licet de fero- 
cidimisquibufque, &fortinrimisbelli ducibus , qiii truculen'- 
tos ipfi mores, & ferociam bellicam redempta pace deponunt; 
coque fir , vt CqCc poftea conuertant ad ea qu:E ad religionem, 
vel publicam ciuitatis admmiftrationem pertincntrquae quon- 
dam interarma vel filcbant , vel confopita peneque opprelfa 
miferofitu iacebanr. Hajcquidem icaenarrari vclim , nifi ma- lul^ C^fam 
lis Epigrammatis huius literam referri ad luli; C^efaris trium- trium^hMs, 
phum,dequo Suetoniusagit. Ait enim eumafcendilfecapi- 
toliumadluminaquadragintaelephantisdextra atque finiftra 
lychnuchos geftantibus, idque in fignum pacis bello partar. 
Elephantis eciam Pompeium Magnum triumphafie teftatur 
PliniusIib.S.quodprius India vidiaLibero patrefadum me- 
inoratur.SenecaDe vitae breuitatecap.14.ait, MetellumviLlis Sentc^ lccm 
jn SiciIiaPcenistriumphantem,vnumomnium Romanorum 
ante currum centum & vigmti captiuos elephantos deduxifie. 
Et Capitolinus de Gordiano iuniore : Quadrigae elephanto- 
lum Gordianodecretajfunt,vtpot^quiPerfasvicifiet,trium- 
pho Perfico triumpharet. Ca^terum non pra^termifero Gras- 
cum hexaftichon ^iXiW», quod hic Alciatus Latio reddic , Ced 

isx. 677 ynip}6>%)s ^etXuyfoiLiei^s iTfi ^KQfit Tjpm EmbUM 

ci%lr(^ 'cff^^Un ■miQ/.a^as ihtipctSy fwtu, 

Sed praeclarus fefc locus ofFert ex Panegyrico , qui Conftanti- 
p ) noAu- 



51?$ AMDREAE ALCfATI 

ticM e Pnne. no AuguOo Conf^ancij tiliodidus eft,nobist]; tranfmifTu^i^ 

^yrtco Conjlm- rQiio nomine.qUcin locumquia piito gratam fore rtudiofis 

''"•* jerumanciquarum,totum afcribs.ficitaque: Quid cgcras I m - 

peratoi :in qu^ nos frira |>roieceras?ni{i te diuina virtus tua vin- 

dicairet,qua:.haEc eft impatiencia? aut quo tibi manus noftras,(t 

Yeriavicepugnasiplepronobis.-Hascego nondiccrem Impe- 

rator,neque ab aliis dida memorarem, nifi beneficio lua- leai- 

tatis tutipr cflct iiQftrain verbis, quamtua inarmisaudacia, 

IsJpua enimquadam varietatenaturpej^roiifufcqae vircutum. 

ternperaraen.tOjidcm esin proEljis ferpciiTimus,& parta fecuri^ 

tatemitiiTimus. Ciun enimdatoobreilistemporepccniiciidii 

Aqniieiamquoque deiegatiseorumacfupplicibus rcccpiircs, 

cunflique fe tibi dcdiuent, quod obfidendo feruaupras ,ie;nQ- 

vifti omnibus,& vitam qnam delbetaueranc, reddidifti,& qui-» 

dem iuiiifti arma deponere, vt multo tutids vic^oris pietate tc- 

pcrencur. V; tamen pertinaciac fuae meritafentirei^t,corripi 

cos vincirique iullifti , nonad fuppiicium , fcd vitam , necon- 

icientixtimorediffugcrentj^rauiterquedelinquerentjConfer- 

Uarique itcrum non mererentur,fi feruati non fuilfent. St6, 

vndetantohonnnum numerocpcviacula ,quaecontineremi- 

Xtares , & paulo anteartpatas manus poftent? Stupere milites 

f]ui producendos fdfcepcrant , & cuftodiiE curam abnuere , & 

piQrfusnercirequidfaccrcnt. Ip(ieciam,quitibiinconfiiioe- 

jrant^ipfeetiam Prxfcdus haerere , ciini tudiiiinomonitusiii- 

ilintiu,degladiis eorutn gcmina matiibus aptari clauftra iulTi-? 

ftijVtferuarentdcdirqsgladij fui ,quosnpn defendiranrrepu- 

gnantes. O pukherrimum , & quiomniumoculis fabiici de- 

buillct.triumphnm virtuiis & clementiae tuar! Guius enim po- 

t.entis fuit hQftibusarmadiripere,ciushurnanitatisdeditQSad 

impunitacem fuis aimisalligare,atque etiaiT) vincere. Vteos 

ferri illius ,qnodcontrategeiIerrint ,quotidiepoenireret ,gla- 

diusil!cquci"n in tediftrinxerat hoftisinfeftus , ipfcdominifui. 

manus tenuit,& paiarusad casdem,cuftos fadus eft ad falutciTi,. 

Magnus Pceta , d^ini bellorurp tptq orbe"Ii|rgptium difcurfum 

..appararnmquedclcribit , 

Ef cfcT-Mf, inqait, rij^^idum falces conjlAfttHrincnfem. 

Triftenimiumfempus id, cum inftnimcntacultui pccuduni 

j^m hiceum prajparara, in csdem hpminum verterentur. Atnupcrigidiil- 

ETfibWh.^te no |j mortifetique mucroncs in /alutaria vincla curuantur , & ex- 

r!LT!^' ""' a;raatum homincm aon interimqnt, fed ccctfcnt. c;cdi:osqu.e 
J.XU.U ...... ^^^^ 



1 M B LEM ATA.' 5^7 

hoftcs glac^ij ruicollifi obruf:c|aetutantur,qui nihil illispro^ 
dcireintegriacutiqucpotuerunr.Omniumcrgoarmorum mi* 
nifteriaaddiuerro^efredusarbitrjotuoreruiunt Imp.tibivin* 
ciinr i^ladii,tibi fernant, te pugnuute feriuntjtcignofcente cu- 
ftodiunt, vt Deus ille mundi creator & dominuseodem fuimi- 
ncfuonunctriftes, nqnclaetos nuncios mittit,itaeadcmfub 
nu minc tuo rela inimicos,j|u t fupplices tuos, pemicic aut con- 
fcraationedifccrnnnt, 

Tum^ertihuynerii.] Exprefllt cpithcton 9ry^y4)S-i<<,turribus 
oncratuSjid c{\.7rv;ye(^op^. Lcge Plin.8.Cur aute barrus dica- 
iur,iam eipliciiimus £mb!cmatc,cuius m.TntUaudat<iUudantes, 

Cluip*perareferox, fire.] Expiicarius in Gricco , 0u}M)iyfof^M' 
;j«cfiy</«e/t» «^iT(^ flg^«»«,phalangibuspngnansindomi- 
%Ui impetuoseifruit adpugnam cum phalangibus in acieilaas» 




• 4 



ExbcIIo 



/(58 



ANpREAE AtCIATI 

Ex bdlo pax, 
Emblema clxxvii. 







E N galea^ intrepidus quam milesgejfsraty ^ quit 

S£p'm hoUilijpArfa cruorefuit : 
parta pace apibus tenuis concept in vfum 

Alueolt atquefauoSj ^^*^^^^ mellagerit. 
Armaprocuitaceunt: fof fit tuncfumere beJIum^ 

Quanda altterpacis nonpotes orHfiui» 

Elufdem materiae diucrfa&contrariapofluntefreinflm- 
menta,vt cum ex galea, cnfe, vel agide militari conflan- 
tur falces aut ligones agricolis idonei , quibus etiam pacis lem- 
pus iotejiigitur ; quod ^t* «?e?cr«»OTar«<iW de falce cx enfc 



Mamaliscxprimit in Apophoretis. (ic enim : 
Pax me certa ducptplactdos curuAuit iu yfuil 
^gruoU nmcfum^ militti antefuf. 
AtVirgil.bellum fignilicans ait: 

E t curut rigidtmfalces curuantur in enfem* 
Ouid.item Faltor.i. 

Pltu erat ingladiojiuamcuruo laudit aratr^» 
Jdcmquealibi: 

^ella diu tenuere yiros i trat apt ior enfis 
Vomtre cedebat taurta arator equo, 
Sarcula ceffahant^-perfique in pila Ugones^ 
Fa^a^ue de rajiri pondere ca/Jis erat, 
f tdeinde pacemjhisfequenribus: 

Pax adeSi^ toto mitti in orbe mane. 
Vum defunt hoTieSydeftt cjuoque caujfa trinmphif 

Tum dttcibtu bellogloria maior erit. 
Solagerat miles^quiht^ arma coerceat ,armai 
Canteturquefera nil nift pompa tuba. 
Claudianus de belio Getliico huc reipexit , {igna partscp^cif 
jnemorans : 

No;f iam deleSim miferi,necfalce per agroi 
Depofitaitaculum yibrans ignobtle mejjor'. 
Nontentat clypeumproieflnfumere rasiril. 
Occurrit & illud Bacchy lidis Lyrici Poetae , ex Stobaeo & PIu- Bacchylidii Z^^ 

tarcho: rtctvenu^u»^ 

jtKTei at^tcfTfn ei^KixfiiyctAet 

'Bd^oZrov: Pax magna hominibus afFert diuitias, 
^tdeindefequitur: 

ci elle aj^^^iVttnv zirofTnt^tf utB-eiv etfx^ioUf 

l^t7ri}\.ovTUj.iy^eirf^oy^TUj 

i,i(piccr' UfjL(puKtei ivpa? e>leif^vUTZ)Ci ' j^Xnt^iof 

tSKtTi oTi^Xzriyfcor tcruzir©^, ti^t a^vXureM fiiXi^^uv «Trr^ 

iv^Tz QXi^upcot ufAOiyOS ^uKTFet iciu^ : i4 eft , 
At in reuindlis ferroclypeis nigrorum araneorum tel^ funtjha- 
ftasqjcafpidataSj&enfesancipitesjprugoconfumitr^rearumq; 
non amplius tubarum cIangor,neque fubripitur mellitus fbm- 
nus a palpebrisjnoftrum qui cor fouet. Huc etiam refera Efaias 
vatisillud: Contundent,inquit,gl3dios fuosin ligonesaut vo- 
ineres,& lanceas haftasq-, fuas in falcesj neque vltraaut belluni 
i^dilcent,aut pr<xUo aftuefcent. Quaz ideo adduiiinus, vt noq 

n 5 modcr 



Uua^ 



\.y6 ANBR1A1! AtClATl 

mcxio Emblemaris t7nv^i^^»j fed & duo pdora difticKa , per ft • 
aliociui clara , explicemus a|->ertius. his enim oftcndit tcmporis 
quanckm conueffionem & viciflitndinem jCum ex bello pa- 
ccmarguit fubpiale.if rymbolo,ciuae bel.itemporefarpidsho-' 
fii jm fan^Tiiine tin<£la, nuncdemum pace , in apum alnearium 
conKnutatavii.leacur. Eodem fcrme modoMarius Molfade 
ro^.tris naualibus,euius carmen proptqi: afHnicatcm atcdberc 
nonpiget: 
tMtyij Molp» Verrei roTlra oUm preffii ertpUi cmnU^ 

UpiUm €■■%. n^f ^nifraa&i teJlific^fttur opes, 

* ** * "Ecce aptbui parcr^(}<vKiui f>r<ef)An({imf44 ai4l(t4: 

Con^eTlaredolent ^ {^utif^utet}:) <fra thjmo, 
Ctfaru htc ingens Uui e<i,qHo vindice , facii 
fUcundos frufhM arma tnimica ferunt. 
Slnhi icbtit Porro ab armi% diiruider,nec ea omnino fumenda vu!t,nifi alia 
gjTi cwttio m rationepacemconfequinonpoflimus.RedleitaqiieCicerodi* 
titi^fitfcigien'- xitjtemere in acic vcr(ari,& manocum hol^e cofljgerc, imma- 
nequifldjm,&belluarumnmilc : redcumtcmpusncccflitasq» 
^Q^tulatjdecertandum manueire,& mortem feruiruti turpitu- 
d niqueanteponendam. At certebellum non tam facilefufci-» 
piendjm,quamputantquibus,inexpert}spotiffimum,duIcc: 
necdevlla realia magis dsliberandum cft,nequc religiofius 
confalraadjm,aucmatnridsaliquidftatucndumquimdebel- 
lo:cuiusa!ea vt^aceps-& dubia,»& in quo bis peccare non licct, 
{ic damnola maxime. & omni parte pericalorarquandoquidctii 
& quivicit,&qui vidussftjfuodamnoignominiaqucdefuo 
gra lu decidit: illc quidcm mar^no fjrte fui fuorumqj difpedio 
Tictorjaed mercatus-hic,qu6dfpesirricacec2derit,quamacgri 
f(^rar,quantoq;ddlorecoatabefcat,omnibu3Coniedandumre- 
linquo. Principesitaque,magnates,ar'tetiam magiftratgs,nu- 
qaam nifi tamquara ineuitabiii necelHpteprelli^aleainbclli 
niju?rc vel minimum debent j fed omnibus prim,um tentatis ^ 
remediisdefuQiurequicqus.dccedatpofiUS,quam fuaauiflo- 
fitatetale aliquidcommittarur. Notum eft iUud AfricaniSci** 
pioni«:,turpceirein re militaiidicere,Non pataramjquodincH 
mcndabiliserrorrit,quiviolentiaMardscoramittitur, Facilli- 
reum ertenimarmafumere:ateadem fumptadeponere, noq 
^quc facilc.Nec vcro vt infitias iaerim bellipriacipium pcnct 
PrincipesetTeJicexitusfaneadiuinaprouidcntiapcndereceri 
|6 dixcrim.Q^pd fi quifque^v; 4ecct,pet f? CQmcclaret,quanq 
^ iucerii( 



«MB LE M AT A.. ^"7^ 

Intcrntleuidecau/rabellum moucrb,agnofcerctquamper3cu- ^- 

Ibfusfic Principumlucius,quibast:}m paruieft mometic:adesT»"WT/«t«/ii»v 
&ftragesiniinitipopuli,ruina,vartit3squeircd&indJgnaloco- «"^/'«««*^«/«i 
tuminnumerabiiiumconfiagratio.Va!cantitac|uequibustanri 
placet bcUi fortuna , cuius eiia ve! profpere i;e{li cminis ipfum 
pcrnitere Principem decer , fi modo vel minimum fapat, auc 
nili abhumauitate pror(us abhorreat. Addnm ctiam &iili;(i 
(quod inteftina ha^c &plus c]uam ciuilia belb Gallicanobis 
tam faepc tam^i diu bilem moueat)nul!um regnum,ncc vllim' 
Remp.diuconliftere potuilfc, quae arma crebto moucrit. Me-r- ^tf^enfen^um 
ininerintquibusdulccfeellumeft,quotiesinextremumdi'crirr ■ eMtuja, 
mcnruerint Athenienfestottantiscjjebeilisartriti,& poftmor 
Qiim confumpti,qMorum nerapeciuitasa Perfis inccndiode- 
lcta, aLaconibusafTe<n:a fjepiiTime ,acmoenibusipfisexuta a 
Philippo AIex3ndripatrefatigata.3baltcro Phiiippoafflicla,a 
Rege Ponti Mithridatecasdibas &cruoreinfed:a, aSylla pro- 
pemodumconcu(ra&diruta.QuidLacedaemo:»ii?quamquam^ Laced^menh" 
Siu (atis floruillevid€a«cur,idem tamcn, quodalix PtorQnnlCi- '''""'■ ^^^^^^^f 
mx monarchix , & oligarchia: , funt experci ;• quarum quidem^' "^* 
jcsiaum non ab cxternis , fed ccrce inteftinis potiirimiim odiis 
atqj diHidiijertprofedum.Nihiiiilauiclyta Romaclariusauc 
potentius j vtpdte quae 

tmperium terfii^anmps tquauit olympa, 
cuiustamenquatoaliisgloria&maieirascminentior fuit,ran- liomsnorum 
tpruinacafusqucgrauior &periculofior. Si vcrocanci imp.rij '*^ 
labefaciacica!iiraminueftigemus,bcllorum a!eqacccptumeife 
referendjmcitraneG;oiiumiudicabimus.Eaenim Romanaci- ^''««"^'*f<*'^* 
uitas pnmum a Poriena obleiia, a Pyrrho territa, ab Annibale %ma>,om» 
identidem ccnculfa ,aTatio capta, aBrenno expugnata,& " ' 
Gallis incenfa: dcnique vinbusipfa fuis mifere proftrara & pe- 
nitusfrada,quidpollerisGothisaur Vandali> reiiquihabuic, 
quod labefa<5tandum aut concutiendum daret? Pon 6 credibilcr 
cft tancum impcrium tam cito non faiiTc iapibrum , fi primo- 
resipii,quiquc Reipubl.claunm tcnebant lis tcmporibus.in lis 
cjusE partaerant,conreruandiscitiuse!aboralfent,quama!iena$ 
j§p,toin:ipetu &aidoreanimi prouinciasinuaiiflent,Yelinex- 
teroS,aut etiam icipfos bcllaprouocalfent. 

atqurftuos ^^rataq.te mella gerit. ] Sic cx pace vbertas , quod di- 
cetin feqnenti , vtcolligas omnium frucluum prouentum c? 
pacCjCouira cx bcllo viifiitatemompem & calai»itatem. 



^y% ANDREAE AtCIATI 

/««^t /(mfy«iwcre6e/Z«m,^f.]Cicero r.OfficSufcipicndabcI- 
la (unt,vt in pace (ine iniuria viuatur. & Vegetiiis lib. 3 . cap. i , 
Qui defiderac pacem , prasparat bellum : qui vidloriam cupir, 
inilites imbuac diligenter. Adhsc fcripdt Arift. TOT57TpA«f«o» 
r£?i®- eifiitiw tt)>ec4. Cicero S.Philipp. Ncc ego pacem nolo, ied 
pacis nomine bellum inuolucum reformido.Q\iare fipacefrui 
volumus, bellum gerendum eft: fi bellum amittemus,pace nu- 
quam fruemur. CalTiod.lib. 3 . Variar.epift. i .Tunc vtile folum 
cftadarma concurrere,cum locumapudaduerfarium iuftitia 
jion poteft inuenire. D. Auguftinus Epift. i . ad Bonifac. in ca, 
Noli exiftiniare.c. 1 3 .q,.i .Pacem habere voluntatis eft :bcllun» 
autem debet effe neceflitatis , vc Ijbcret Deus aneccftitate, & 
conferuetin pace. Non enim pax quaeritur vt bellum ei^ercea- 
tur , fed bellum gericur vt pax acquiracur . Efto ergo bellando 
pacificus,vceos quos expugnas,ad pacis vnicatem vincedopcr- 
ducas. Idcm can.Apud vcros.cad.c.& q. Apud veros Dei culco-r 
reSjinquitjCtiam ipia bella pacata funt: quae non cupiditatc auft 
crudelitate , fed pacis ftudio gciuntur, vt mali coerceautur , & 
booj fubleucQtur. 




Ex pace 



IMSLEM ATA» 

Ex pacevbertas. 

EmBLEMA CLXXVIli. 



m 



^x^sim^mx^^jp^ 



jZGg^:agmx-g2^d::^ 




Grandibvs exg^uis temes contexe coroUas^ 

Otiaf circum alterno palmite vitis eat. 
}{is compta Alcyones tranquilli in marmoris vnda 

mdtficam,pullosinuolucres(^fouent. 
tAtus erit Cereri , Baccho quoquefertilis annus^ 

Aequoreifirexalttisinitarerit, 

HVius carminis fontem lubens repcro ^ Bafilij Magtii 
Hexaemero, quamqua fciam idem apudalioscertcve- 
teres legi: fed mihi admodum placet viri huius randiflimi do- 
6trina&eloquentia. Sicenim ille Oratione S.uXkvoov l<Ff B-ec- Emhlental 



fi^4 AMCRKAE AtClATI 

tioTtiS rel cOeirviS''-YCifif4.}i j^ruytiiivij. y^foxriuei }(^tu fii(nv TtS T09 
^lpicotei 671 m^eis fC'«ieList{aiif4.oi( vi B-uXuoseiTy, y^ ^xr^crzicfxa— 
iTiTu^. etJ^' c^nais^iStfii^oitcu fAi* 'TFtt.iTes utt/:^t' Ha-vyi^u^et ^e xw/t/^e 
!^}\etasto*, oTUv uKx,va)vt/ni>cc^e4 TctslzFTUiifAS^g. c^ fffzici^tsyxp 
fiovcus onXi-s-ii^H T8C vioriiss imt $\f(ci.] if «i^w uvTisx^^* i*^<xi 
tTTT» 7r;Wr«7 tS» »c«T?aJi;<6u|:5!r<» o fiiyx.hoaX^piisJt^STT^ ixIk^tut» 
^uu 7m^i<^iTV.&"fS ^ 'icwun^) "^ociTcS taztaz tSt»,^^^ uKy.votia^Ui fu.f 
ifi^pus c>9ci tnoci 'TT^otnn^^iuncn.tKvm. av t ei^ is^T^vryii ^ atrftiTTtt" 
Je£ 9?5 T« ■^Tfef (mTH^ictv ,2^ T>is /zj^l T« uK«^ ti %i 'ZS^Yoiue mo- 
(AcB^tTr.TUf.Ti (phi eiv yifOllP tS» Tm^^o^at tiiKn (r»,cff :($i.Tct eiy.ovct 
yiyovui T>< ^J»' 6-sf >"yi x^tf 'opifB-(^ y7CirfA,iy.fecs, *i ^iyeLXtj i(^ <po- 
Qi^eti(^Ti\iTa^Bx?.ectxret<^ fcto-ty ^ii4.Ztt2'<xh*ivM>uyeif s7.-.ra;^6«- 
czc. Quorumverborumhacelt ientcntia: AIcyonauisefT,quae 
mafe accolit: quasciim fitih marislittoreparcrcfbiita,deponic 
cuaia arena,& med^ahyeme nidum componit,ciuo maxim^ 
tcmporc voiiiorum impetu maretcmpeftuofum eft. Sedtuirt 
veri reremitcunt.comperciturrprnm mare,cuma!cyon fepteiri 
diebuf incubat: excludit enim pullos totidem.. qui cum ciburn 
appetunt , feptem alios dics ad pullorum incrememum minu- 
tilTimoanimali liberalis Deus elarvitur. Omnes itaquequifc 
in.iriconimirtunf,id obrei uanT,eosq; dks Aicyonios nominat. 
Quastibiconceflaactradita funt adiuina prouidedtia , cuius 
etiam viselucefciciniisanimalibuSqu^ rationisexpertiafunt, 
xt te commoncfacercc ad ca peterida ab eo qua: tibiad falutem 
conFerrent.Qjiidnam etiam,quaEfo,vel quod Hdem excedat a- 
Iioqui,non cft tua paratum cauilajqui ad Dei faclusimaginem 
fistcumproptereamram minutamauem va{>nm illudacterri- 
ficum maTefedeti!r,&hyememedia DeiiuiTucoerceatnrJh*^ 
jIle.Nsturalem hanc hiftoriam Redit&accommodat Alciatus 
jngenioseadpacisoptimaeprouetuiti:cuiuspacisIaudesex sj. 
Oranone SiobcEiadiicerern,rii{i putarcm ratiscireeadcref^u- 
diofbsadinoncie.SitniiHcatenimoptimiPrincipisofficiuinici 
incurrberepenitusd^bere jVtfuum populum infuis regioni- 
bus& prouinciis necellarioproucnru inflrudis foueat& tutc- 
tur,hnbita primum ratione rempeftatum,carumque calamita- 
wrrrqurcrokntindiesiiecideretfinat^ueventos Femitrcie,& 
tandem procellasebuilientes hollium conquiefccre,vt fecurius 
in pace ppftea viuatur.idq; Alcyonii more,quae iri medio maa 
kruainntdif' nidum conf ciunt admirabiii quadam fbliertia,pauiumemi- 
Bcniioie,& pcrv.pamangttilo,graodium (f>oogiwttni fimiH- 

tudine. 



IMBlSMAtA. . . 0i 

ludinc/^iTiferronoapolTu intcrcidi,nccyn<IcffQnfigaturiiUT(;- 
nirijttadit Plinius. Q^iidam exfp.inisact;ileati.salij cx Ipicis (e- 
retum & vitium pampinis,eum confcdum effe nidr.m volunr, 
pcctificant brumajoui dics A lc) oaidcs ideo vocantur, totide^» 
tJolldiebus parii,uit : cjuo tcmpore raare tranquillum crcdicuc 
uauij^antibus^qui ecsdics obCeruant accurate. Varro de Iinj;ua 
Laiina 6, Alctdo Grace iAxitJy.h^c hycme qupd puUos dicitur 
tfanquillomaiifacerc, cQsdies Kalcjouios ^p^-eiiiinc. Yndc 
Pacuuius: 

t^lcjonis thu luttiJ^erf.tlgansfurof, 
lcgcPiin. lo.cap^^i. .'. 

toTrpti. ] ornatae, fuaues.grats.vel ad nidum,vetad iranquil^ 
litarcmrci^t. 

trrtjuiUi w:urworM.]ide0,in marmoreo vct (axeo (copulo,quo 
aqiia marina atluic : vcl poiiasmarmorpromaripeiluccnte^ 
jEquaiiter ftrato accipitur. 

inuolucres.] nondvim apti ad volatum,impuberes. IrHolutnh 

Z^tw ent CererijBacchquo^ue.] Proueiiius &: vbeitas erit tn* 
tiona; maxima. 

^'equoreifi BiexalithiTtriarerit.]fi fefe babeatin fuos Princeps 
«juilibctac Alcedomarinainpullos. Eft enim Principis virtus 
niaxima,non mcdo noli'e,rcd & tutari fuos. Qjjpd quamquam 
perfpicuum lit ortinibus , illuftranda: ramen huiiis pulchcrri- 
mae lenteniia caulTa , repetam grauem fanc & cordatam Dio- T^ifnh Chfya 
nis Ghryfoftcmi difputationtm deteeno, cua Re^um ofS P'?''^*P^*'-^, 

r. ^ I • ^ 1 I r- • ' T1 • ru4 iei.M» 

cium & condicioncm ponitcbocuios.Siccrgopnmum: Prin- 
cipcm continuis laboribus & vigiliis intentum elfcdecer.Nani 
xn naui licct vedoribus abfque cura plerr.mquedef dere, & nc 
a?picerequidem marino?. flu<5lu<;,im6 ver6ncqi;cfcire ,quod 
aiuntjvbi nam rerraium fint-,Sic enim pcrmulti hoc rhodo po- 
tum fccuri traiiciunt,taIi<-ludunt,canunt,conuiuantur rctos 
dies, &:tcmpe{laie ip'a vndiqj imminertc inuolurjcxpevlant 
Cfcntum: aii)C)pprc(Iialti/fimoromnon6antefurgunt,quani 
adportumappiilerunr. At f^ubernatoii necelle eft mareipfutn 
continuo obleruare , aercm cs lurr quc intueTi,nd tcrrsm afpi- 
cerc: ncquc ic^norarequtt infiindofunt, hifi velirallidcread 
(copulos q ui in aquis iatcant. Neq ue ver6 ille v nus nodlu dor- 
Xnitaliisaite f cttentibus : interdiu autem fi breuem fomnuni 
aIiqu3ndoiufruretur,raraendubiushaeret, neq^^eprjc^cntiani-. 
ijiioidfacitjvtfjepe fuos adhoruiurautcoiiuahcnda vel.i,aut 

/ clauufq ^ 



'^J^ ANDRBAE kttiXfi 

clauumfiftch^um,aut quidpiam tentandumaliud,« etiam 
jnterciormiendum nihillegniusofEcium fatiat,cumaliisim« 
pun^ fbmnum capere licean Eadc ratio eft eipeditionum: mi- 
litum quifq; fui dumtaxat curam fuftinct.Atducis munus logc 
tnaius eft atque difficiliuSj nempe vt omfies & finguli bene air- 
jnati fint , Kabeantq; veftium fatis ; ncc modo vt illis ciboruiri 
iatis fitjfed 8c vt equi diligenret inftrudi fint. Quod fi fecus vi- 
deat quam par fit, maiore triftitia illc aflficitur , qusim fi quibus 
ipfemet indigcret:quippe qui fuorum falutcm no minorisaefti- 
jnetquam fuamipfius. Etquidemrcliquapulcra rciierafuntj 
{ed haec hafteniis (atis. 

^f^ .. ■ ; 

Do(5los dodlis obloqni nefas elle* 

E M B L EM A C LXX IX. 







Qj/ 1 D rapii heu Progne ncalem feua cicadanJi 
Fignoribusj^ tuisfercula diraparas} 



Striduid 



StrlduUftrtdentemiVernam verna, bojfiita kdU 

Hojpttam , & aligeram penniger ates auem} 
trgo abtce hancprddam ; nam mufica pe^Ora fummum t!i 

Alteram ah alterius dente perire nefas', 

ET hocah>^ef ex i.GrjEcbrumEpigramiiiaiontmit. fic 
enim habetGraecns: ^ , . 

rt-Pa^.ZS-TetVeii J)xlTU(piflHSTiKlJlf. 

T0> |£»oJ'}« 'i,»¥ciyafti^6t viuQ^yet. 

c/i^vS-' hf^toZTohy? of^vozs-o?\6ii T0f4£f.(n%. 
tflcrepat hirundincm, quar cicadam ad pallum CorHperet. quo rIxa ^toHi 
brationis inuolucro dodos mutuo fele prouocantes arguit : his ientwnes a 
bnim rixis &contentionibus ferc fir, vt nullum aliud pcrnicio- fi^djefiAtU^ 
Gus malum fuboi iri poH^it. Si quo conuicio dodi ab ignaris & "** 
rerum infciis impetantilr, nondebechabcri nouumautinfb- 
lens, ciim vtpluiimum audas elVt folcat ignorantia , qua nul- 
lumaliudmalumautmtradabilius,autdifficilius. Atcumdo- 
5lus do(n;um,& Chriftianum Chriftianus iniuriis,corumeliisi 
:lamofisdirputationibus,veletiaramo(islibellisimperit,quod 
bonisliteris& Rcipubl.malumatrociusautexitialius efle po- 
:eft ? c[ux cIades>quod nauFragium praerentiuis , ciim iri mcdiis 
ludibusiratomari concertatio nalcitur inter riauis dudotesi 
lutetiarri gubernacoresipfbs ,aquibus edrumqiiirunt inea- 
lem naui , vel vira , vel mors pendeat ? NuIIum certe miferiiis 
iccideredetrimctum focictati humannj poteft,quamciimeru- 
litieruditos (aquibus certependeredcbetpopularismultitu- 
lo, vteorumdu6lu fefe iriotnciocontinear) nigrodentecoil- 
lellunt : quo fitinterdum,vt diutiiisaltercando veriratem op- 
)rimant. Num verOabfurdum&odiofum maximeomnibuS 
'idcridebet, eoSjquospareftinterfeomninoconuenire ,mu- 
uisque ofiiciis aniriiosiriuicem fibideuincircjniriiirumquoi 
ifdem facris initiatiad vtiliratem communem libcralesdifci- 
>linasattre(fiarecxoffici6decet , quastamquam comunlquo- 
lam vinculo j&quaficognatione intcr (ccontineri hcmone- 
cit:n6nrie,inquam,pror(usridicuIumeft,cosfefemutuisiniu= 
iis proleiadere, in vitam mpresquedebacchari, & falfiscrimi- 
1 « iiatiofiio 



J^7^ AJTDRIAE AtClATI 

liationlbus J^mulos oncrarc , qui alios coerccndi ius hdhcot^ 

quoties aliqua vel leui occafionc rixantur & decertant ? Quac 

'ian^ contumeliae c6 nocentiorcs funt,qu6 pluribus communi- 

cantur: cx iis enim non minimum famas detrahitur eorum po- 

tinimum,qui,vtlcquiturHoratius,hocfuccoIolIiginis,&?ru- 

gineraeratinguntur. Non inuitusquidcmfateborincocerta- 

tionibus 8c pugnis eiufmodi qux dam certc , ncc obfcura inge- 

niorum videri fpecimina,id tamen gcncris ciuidem femper iu- 

dicaui noh lam laboriofac quam pcriculofa: plenum opus alciE, 

inquofacpenuracro vbi^uiscommendationem nominis au- 

UuUits e nta- cupaturjncfcioquo fato famae ia(5luram ruit.Certe vt hoc adij- 

ieditiii famam ciam^ neminem vnquam fuiffe credo,qui maledidis & conui- 

t^pttt^ ciis in alium iadlis noneftiorem famam mercari vnquam po- 

tueriti Qu.s: potro caecitas inhifce contentionibus ad iudi- 

cemconfugereomniumcorruptiflimu &iniqui(fimum, ncra- 

pe turbam popularcm ? cum in confelfo [it , quam non vidcar, 

quamque caecutiat,vt aduertere ncqueat 

Aedihtu inpTPjfriii qt4<erefla aut pratiagcrantur} 
Itaque qui ficri polfet,vt (ano menris oculo qua: captum cxce- 
duntfuum,inruereiur? Idquidem (quodtamengrauatedica)' 
temporibus noftris exulccratiffimis iatis fuperq; lumus exper- 
ti, nonmodoiniisdifciplinisquae adhumanitatem pertinent, 
fcd & in diuinis omnino fcriptiSjatquc pietatis Chriftiana: ora- 
culisj quorum audloritati apud quamplurimos non pardm de- 
trad:umcft,qu6dde iis importune &intempeftiue dodores 
plerofquedigladiarividerint. Exquibusmutuis diflidiisnihil 
certe rei licerariae frudus,aut ornamenti acccint, fcd de pictate 
& bonis moribus non minimum deceflit , dum non cft qui ve- 
litingeniocederc. Sitaliquainterftudiofoseontcntio,fedab{i! 
a malcdi{5lis,a contumeliis,a rixis: & vt funt expertes inuiden' 
ti^ Muiarumfores, vt inquit Pindarus,fic ne admittant quid£ 
xurgia , vel animornm diftradioncm. Scite Chryfippus -. Qui 
ftadium curritjinquir^ontendere & eniti debet quAm maxim€ 
poflit , vt vincat j at eum cum quo ccrtct , aut fupplantarc ,aill 
manu depellere nulla ratione debet : fic tota animi contcntio- 
ne licet ex literis indefeffocurfu fplendorem, & nominis celc- 
britatem aucupari, fcdfocij aut riualis curfumdoloquodani 
malo remorari , aut eius mores impctere, vcl etiam dod;rinair 
(nifiprorfus malafit} mordaci aceto confpergere, qu6 vci 
ilefiilac , vd habeatur contemptui , non modo homijus eft drf^ 

folmi 



ttitttuxtA, ^ $-)i 

■fciuti & inuidijfed & animi pufilli & plane illibcralis. 

Progne. ] hirundo,de qua didtum eft fupra. 

Tofd/ew.] canoram,A«Aoi>. 

pignoribu^.^ pullis. 

Stridulajirulentem^ ^c.] In Gr^co caedem CuhtTrBXtfzrraa-eis^ 
Nam Tfl» A^Ao» «X«?voJocre4reddit,ftriduIa dndeiVGm-.cuptvovm-' 
^v«, vcrnam verna , id eft , vcre canti llancem : rov litct k ^eJi»*, 
hofpitam horpita : vtraqj enim non abhorretab hominum ho- 
fpiriis. altera cnim propc lares patrios nidificac, altera vcl in 
hortulis noftris cxauditur. t«i» «WTrg^» «TTTieoearoj, aligeram 
aligcra, aligcr alcs. Pcrmultum illuftrabit hoc Emblcma cju^- 
flio 7. SympofS. Plutarchi , qux eft de nota Tcu fymbolo Py- 
ihagorico, quo hirundinem hofpitam rccipi vctabat. Carncm fJirunScat' 
dcpa(ci folet hirundo, inquit, venaturcjiie (acras illas Mufis ca- miwra. 
Horascicadas : <rxpt{9^oiy<^ y^ilrn vt ^^.^u^^ui ,y^ f.iuhi9TX.ri£^ lir- 
'nyxi Ufisi y^ ft^jjK»? 'ov-m? hjnKrivvvffi *(gj[ (nrttru]. vide reliqua. 

46»« . ] abiicc , Sy ncope. 

tMmrrmficapeiiord^^i^^c.] GrsEcus dixity.ttrc^oXy^Jd efl:,cancrt- 
tes, ftridoremcmitcenrescicadas. Muficaaiitera pedloradixit 
interpres,quiaplerJqucdoccntGrammatici,omncsauescano- jiUiruritm i/o* 
rasdici Mufarum volucres. Cicadas vcro ob cantum Apollini /«tm. 
(acras clTevolunt, inxra Arillophan. Scholiaftcn c^/vj^sA. oj 
terTiytf fjfiinitsi onii iv&ffKMTea t^ «wo^^o^v/. &Troianosora- 
torcscicadiscomparauitHomerus liia.y. Cartcrumhicyv^Atif 
cft, qua innuit abfurdum q:\Xq , & fermcimpium , eiufdcm or- ^e^t^t^ojh tin» 
dinisviros fefe mutuoconficcre. tumcnim vel maximepcri- ^'"''^ ^»andd 
culof3c[retemporaferunt,quibusIupUsIupinaraeft:&qium- 
quam,vt loquitur luftin.Ub. I ^.anidaum inter pares difcordia 
malum (it , tamenidlocum habercnondebet'inrcrdo6los, & 
ftudiofbs Mufarumeultores,interquos fummaaniraorumco- 
fenfio &concordja (ir cft necelle. Refer huc Prouerb. lunij^ 
GaninaviditansjCynoccphalumoppugnas.GentiZ.Prou.ii. 



6 i £1 



oqueni 



^SO AMDREAE ALCIATI 

Eloquentia forticudine prsEftantiof 4 

EmBLEMA CLXlCX. 


















^i-^. 







A RcvM Umtcnet /tgidam fert dexteracUuam^ 

Comegit & Ntmecs corpora nuda leo. 
Jierctdis hxc igttur facies} non conuenit tRttd 

Ouodvetus,& fenio tewpora canagerit^ 
Ouid qtibd lingtia ilit leuibus traiecla catenis^ 

p ucis fjjfafacilcis aHitit attre viros? 
An iie qttbd AlCidin tingua, non rohore Galli 

PrdcHanteni popults iiira dedtffeferunt f 
Cedunt arina tog£, & qtiamuisdurifima cordd 

Eloijtmpolkm adjua yota trabit. 



H^d 



EMBLEMATA. 58T 

HAcc uvi^eAewroyo^^pU Herculis expre/Ta eft er Luciani Tjpm Emhlf 
quadam praefanone , c]ua oftendir Celtas , id eft Gallos, ^.^'" "' ^"; 
olim Herculem oy^/e» appellalFe, cumque eloquentiae pru- '^""' ^f>W'«» 
dentiaeque Deum exiftima/Ie: apudquos iractiingebatur, vt 
fenex, caluus & rugoius,inculto capitc & glabrOjCuiufmodi fe- 
niores nautas marmos videmus: adhccc leonino tergore indu- 
tuSjdcxteraclauara tencns,arcum {iniftr3,pharc:raex humero 
pendulamhabcnsi confcrtillimamquandam hominummul- 
litudinem trahens catenulis ex auro & eIe6>ro tenuillimis, lin- 
guae fua: extremitate peiforata infertis , eamque non inuitam, 
(ed vltrofequentem, imoeriam hilaresomnes, nec vllomodo 
reftitances, vc \xmc aircntiri videas , ducentem fe Dcum iaudi- 
buseffcreijtes. Idnih)Ialiudindjcabat ,quam Herculcmelo- ShidHenuh) 
ciuenti^ & fortitudme praflantem ^diHjpatos olim GaIlos& tUeGallicus, 
pfTeratoSjad iurtitinm, & mitiorem vitam vius viribus eloque- 
-tia^reduxirfetcuiusfaclitam infignis hiftoriam mendaxGrac- 
ciafigmentiseflperfecuta , &ad3rmorum ftupenda facinora 
poftcaconuertit , atqueadruum Herculem louisex Alcm.eoa 
iilium retulit,quodHercuIi GaHo^iuinxcuiufd,^m narurq vi- 
ropropterfagacitatem, prudentiam fingularcm ,&admirabi- 
Jemeloquentiam propriumerat. Putantnonnulli exphilolo- 
gis.necleuibus faneconiedluris anbrunr , Gallos vcterestum GalU vetens 
cloquentias, tumlingus Graecas fuifTeperfludiofos. loan. An-/^r"""'*. 9^*' 
niusm Berofum de regibus Babyloni^, tradit Gra^cos a Gallis " ^^'''"' 
literas habuifTc : apudquosquamdomcrtica fucriteloquentia, 
pluribuscontendii: Budqsnsnofler i.Deafrc,& maxime Com- 
mcntariisin Pandedas ad 1. r .De feru.corrupr.^.Quod ait prq- 
tor. Quinaudiamus ipfumLucianum fua loquentemlingua, 
quifingulafufiiisexprimic: Toi-A^xhioi o\k%Kti cyutev etci^oi' 

yi^ait ifii xuTo/; is 70 £^«Tcy, TreA/e? oe.Y.Q/.^iOiq , 'omi Koi7m\ tov 
^S/^Z^*' ?''<'■'*» roe^iCi^ , tfgi^ ^^o;.KiK0UJti'i¥(^h70 ^i^^at-ru^i^v ,'cici 
etny ei JztAetTHsf^^t y.o^^Tr^. a)hoi t^ 'ntiT^ »)'j , i-^i (jm&jjt/w 
, ^%t^Uj "ii K^xXiifs. yffjf ^ t!/jj J <^S-tgo4i» i<;'^TijaA rluj Vhiox^^ yl 
^OfoTmKori^i cirSj ^\liu,ifsf^ tcv •yaeuTiii 7rit^y,f77;rc{4 , yj/jj toto^oh 
c^re^uivoti ii cz/pt^tpa/zpt^fhiy.^itjs-i , i(^'o?.ci}s *i^)c}^K? irt' >f^i tzhtQ 
'mcoc^h^cTsc^v K^fni-j i^Jc/JT»!? fiV.difjh-.o '^^'"viyi^cov «^«a^j e>ti7- 
j^ av.^^^a^yiziv 7mu7n>X'j Tiv^.y.^^ t/.xeic^Ta>i a-rwj anuvTciii oi" 
iifJLivitS' hrf*u ^' eia-ii oifH-^^t }:izr-mt,^v(ri y^^ ■/;?.cy.7^mi^^ff-' 
(^»a4f'o^fj{SisiotKi^cii-niS f(s^Xi)>ir.'i?i f(£i^ 0(4,10^ »7Zfj ot^iiiaiv ayo' 
O 3 f^fl/^ 



5^1 AMDREAE ALClATI 

fjSfio(,)S7t ^£543-^8» SsXeuSffl, ^tweifO/J6t eiv tVfijtfZs ^ liTt e\a>f itTt' 
-vtivisnvy^TvtsTrBTiveifTf^ciaiiTttTrfos t^o cvccvrlovf' ecyayviS i^wxTiei' 
^eira, eiX(\cc <peMff[oc)\ 'tTntTsct^ycfjj^^yri^oTTS , i(^ ro* ef^^vru 'cTmi'» 
isv7ts,'i7nfyof^ot uTrout-ns,^ TrJ" <p6uveiy i6i>.eii T hcfAoi iTn^Jhcit-r 
Tss.ioiKOTfS up^chtjrsid/joii.fihv^yiTzvreM.o ot TraJfmv etVvuncrof 
4tioc4 fjf^\ ihi^cv , CViC oKvviTZi) }(^ ri(T eiTTtiv. » y^ '*/^^ ° ^eoypei<p^^ 
o$-C4» i^ec^^ei ruisa-ei^As rai raiv ha-fjLcov "^^us^Ht.Tiry.s h\tus (^ 
%i}tt Tfl po mihov , rvis Xmoc; J[i To r'e\ov tyJi7V[S , r%virii(re(4 rcj %5 rrloti 
yXmricu' '(A:cpM^.^\\<lKetvvi?'i'Ky{SiBfii:s et/Jriis i7Ttty,(rs ,^ t7s-i9^7rrtiiy% 
tiS T»f apiBfOVs fceihm. TKOT iyli fB^ tTTt wtAw eir»ix.tiv 'ofuv t(e^ 
B-ecvf4.cc^ci}v y ygif^^pZv y^eiycWMKra». xihros ^e rtiTntfii-cds ou)t 
piTrtcid^djri^ ru itf^iTe^^as «^«^cv, UK£/.%siis tXt^uehi (pcavLv u<J!>tHf, 
^Ao(7<5^(^, oifi^t, ru i7n^oi)Q^u'iya(rst,i<ptj, &; |!v!, Autwf y£^- 
^KSroutiiyuj:,' 7S-UVV yu^ (^ ^T?fl_«)[w« 'iotKecsiz^f»s uvrluf. TAo^f 
«ftH? oi x«ATi, »;^, aa7Ti^'vfcei; o't'i7)dMis ^iffMiv oiofciJscdiveM ^ u»!it 
ii^KX^ uvT ItKcci^OfB^, 'on 7m.^7n>?^v ii'tfiftH i^vfort^s ov^&S- «*«'[« 
yipci)tyn7rsiy,^, ftyijicvu.usr/is' fiov^ yj oXon^s (^yifo^ ^tXtiovTtXH 
i7n^eiy,iv<Q-cti riu/ u^ulcv^ tiy. uKv^y, vfcZv ot 7nY,rui ?\iyis<rlv, 'on uf 
fB/l rav ozj^^.qrifav (p^ivisii^t^v^' ra 3 7«^?V;^«Ti A<|«/tSv »£«» 
cvcpuTB^v- iiTu yi%t y^ y 'jeTOf(^ vfclv ^57app«ci< <^ yXa)ri*)STOfti\i, 
^ «t «J^pO T Tfuav tIco oTTzt rlw "Kei^oiasuv u^tumv^ djciA^Yi t»- 
tu. 'hei(^oi y^ }(SS,7\ei^ , « j4 Mif*v»j,c<$</, rccuvjt}, a^eiT a)7z.:tc^hhf 
f^as T»f uvB-^usrifs 'TTfos tLtj yXu-ficu) ytpcof cut@- yi^iiXii;,o ^fl- 
*y(^'ih.icei.t/f4 J^i THT%cvftuTi,^Syeiahs tLu t antiv r^yXuT^r^s cn/iys- 
vetccv.iiJl'tjZ£/:; eis «wr,« tkutjJ rvT^vTnjreu. ftifi.vtiftecf^tw,\<Pi}iy^ 
y^uticav %vav luuZetav., yrtcf "^yifAAv f^iut.vls yu^ XuXois e| UKfov 4 
yXZrJuTs-ujivi?-) TeT^v7Tt]fd^t]'ro ^"oXov,}(^ uvT >iftHsrov ii^xMet 
Xoya ru TS-et^Tti *iy4fii'p* i^ifyucnxa-B-cc^., <rz0^ov^jof^ov , /(^Trijvt 
rutfKiifZA^tccavc^aA. i^ruy.^iXvi uvTOVyOt Xo^t «e-)»,«i^/,o|ftiff 
id iVjtp^t, v^TU)^iiS KS^-i TUS'^v^us TiTfaa-KSVTcS ' TrrrfoovTKy^vv ret 
iTrvi f^ vfbetstpurewM. hocelb Herculem Galli Ogmionlingua 
propria nominant.eius autemDei fimulacrum nionflrofum Sz 
abfurcium repraefentant. Apud cqs fenex cft,inculiaglabraquc 
Canitic , obrugata cute, &: nigro admodum colorc , vt marinos 
nautaseflecompertumhabemustatqi eiufmodiciim fit,tamea 
HercuIiscuItumgerit.Amiclusenimeft tergoreleonisjdexte- 
ra clauam tenet, pharetram humeris aptatam, (iuiftra proten- 
fum arcum praetendit,denique omni ex parte Hercules cft. Ve- 
rum quod in imagine admiradum maxime mihi vifum eft, fe- 
ficxiiic HercuiescofertiiTijiiam quandam hominum muliitu- 



EMBLCMATAr $t^ 

dinemtraWt, omnesauribusvindos. Vinculaantemfiint rc« 
nuesquxdam catenulaeauroeledrovc fabrefait£cy'pirulis col- 
laribus pulcherrimisfimiles. Athicertetamexilibus vinculis 
du<fti,ne(lefugaquidcm cogitant,tametfifacilepofIint:neco- 
mnino rel^itant , aut pedibus in diuerfum rcnituntur quafi re- 
fupinanteSjfed hilares l^tique fuum dudorcm celebrant,fp6tc 
feihnantes omnes, vc ftudio praeuenicdi laxa etiam vincula re- 
Ijnquant, permde actriftes futuri ,fieiufmodi vinculisexime- 
rentur. Qjiod autem abfurdilHmum mihi vifum eft,non pigc- 
bitreferrc. Ciim enim pidori reliquumiam nihileifet , vndc 
catenarum excremitaicsinnederet,dexteranempeclauafere- 
di occupata,finiftra vero arcu tenendo,fummam Dei linguam 
perterebraram efie voluit, exeaq^ religatiscareniseostrahife- 
cit: iprenimirumad eosquiducebacur,feconucrtendoarride- 
bat. HcEC egoquidem cilm diuconfiftcndoeircracontempla- 
tus,admirabundus,haefitans&indignansjGallusquifpiamqui GaUtu Uerat^ 
tum forie aderat, haud quidcm ignarus rcru noftrarum, vt qui lespkilofiphm, 
linguam Graecacxacledo6tus cfrcr, Philofophus, vtopinor,ex ''"i"*^''*^* 
iisquiin Gallicafuntregionc: Egotibi,hofpcs,inquic,pidurae ^^^^***' 
huius cxplicabo ratione:videriscnim nonnihilhacinrecotur- 
bari.Nos itaq; Gallifcrmone &orationcm,vt vos Graeci,dici- 
mus elTc Mercurium, fed Herculi cam tribuimus,no quod hic Heraiks apud 
MercurioIongerobuftiorfuerit.Qjiod autem fenex fingatur, Galios, oratio- 
noneft quodmirere. Solet enim eloquentia infenedutcdc^ nunumen. 
nium fuum omnevigorcm fexhibcrc, fi modo vera funtquae "^'''"^J** "•• 
Poctae veftridixcrunt: luniorum mentesinftabiles & volucres al. exererc. 
cfle,fene£lutem autem fcire diceretc6modius,quam iuuentus <,/, dodius. 
iprapollit. Hinc certeex Neftorislinguafluercmelavobisdi- 
citur,& Troianorumoratores iloridam quandam vocem emit- 
tunr,ideft,Iiriocflam:namliria,quantumcommemini,vocan-. 
lur florcs. Proinde quod auribus homines ad linguam vin- Hominesvin' 
ftostrahit fenexille Hercules,ideftfermo,noneftquod mire- ifianrihuf, 
ris,cum (ciaslin^uaeauriumque cirecognationem. Neque vc- 
roadcontumcliam illiushoc fertur: memiuienim, ait,iam- 
bosquofdamcomicosevcftrisdidiciflerloquacibusextremain 
parteomnibus linguaeftpertufa. Cxteriim opinamurHercu- HercuHiel»^ 
lemoratione omniapcrfeciire, virumquidem (apientem,qui ?"«""''• 
tfacundia quamplurimafubcgerit : fiquidcmtela ipfius acu- al. perfua- 
tos,cercos,ccIeres,&animaseadem fauciantes fermonesintei- dendo, 
pretamur; kiriQ enim ]f>enata verba vosctiam didiutis. Nolim 
9 4 cquidcm 



584 ANDREAE AICIATX 

i^;n4SerH^. cquidem tranfilire quod Seruius ^.Aeneid.annotatadilliKl^ 
Tartareum iUe manu (ujlodem tn yincla petiuit. 
quolocoaiCjHerculemaprudentioribusmente magis quan» 
corpore fortem habicurn,ade6 vtducdecim eiuslaboresadali- 
quod excellcus virtutum opus referendi elfe videantur. 

^rcum Uita tenet^^c.] Idemomnino cultuseademquefigu- 

raac Hercuiisillius,que'm Poetae GraEcileonisexutlio,cIaua 5c 

aliisarmisinftrudium faciunr. 

leo NemeaM Contegit^ Nemees.] IninfulaNemealeonem occidirHer- 

*b Herctileoc- cules,cuius pellem aiunr vice thoracis induifTe. eoautem indu- 

^/^ mento eum fuifTe vfum , & talem fingi ^ vt homines , antiqu^ 

fultusadmonerentur^aitFeftuslib.i^. Sed haecparerga. 

mn conuenit tHud,(^f.] Huius abfurdi & i7rrpii^T<^ cauflam 
cx Lucianohabes. 

terp.pcracana.] caput canum.effedlafenij. 

Cedunt armAtogje,^c.] Hemilhchium Ciceronianum ^quq 

fe Orator ipfe J^^tikW , pacis femper fuiife ftudiofum dicla- 

rabat. VerfusTiic, 

Vtr(iu Cicero' Cs.dantarmAtog<tiConcedatlaureaUnoutj^ 

pUamulture- ^ permultis obtreClatoribus reprehenliiseft ,quonQmineCi- 

frehenfui. ^^^^ laborauit inuidia. Sed apolooia haccfuit Oratoris ex ora- 

tknevfFtfifi^ tiQnecontraPuonem: Nonvllatibi, inquit, Piio,nocuitmui- 

dia,fed verfus tui. Nimis magna pocna, te Confule, conftif uta 

eftjfiuemaloPoctae, fiuelibero. Scripfifti enim verfus,Ce(ijn| 

arma tqga. Quid tum? hasc restibi fludus illos excitauit. At hoc 

nufquamopinor fcriptum finfl^einilloelogio,quod,ce Confu- 

lc, in fepulcro Reipuhl. incifum eft^ Velitis, iubeatis, vt, quod 

M. Cicero verfum ftcerit : fed quod vindicarit. Verumtameri 

quoniam te non Ariftarchum , fed Phalarim Grammaticum 

habemus, quinonnotamapponasadiTialum verfum,fed Poe- 

tam armis profequare: fcirecupio, quidtandem iftoinverfu 

reprehedas, Cedantarma tog^. Tuae dicis,inquir^togac fummum 

Imperatorem elTe cefiurum. Quid nunc te,afine,literas docca- 

mus.nonopuseft verbis jfedfuftibus. Nondixihanctogam, 

qua fum amidlus : nec arma, fcurum, & gladium vnius Impc- 

yatoris : fed, qucd pacis eft infigne & otij, toga : contra auten^ 

^rma, tumultus, atque belli : more Poetarum locutus, hoc m- 

tclligi volui, bellum ac tumultum paci atque otio coceflTurum. 

Quazre ex familiari tuo, Grarco illo Poeta: prcbabit genu» 

iDliira,^agnofcet,nequctenihil faj)erc mirabitur . Atinillo 

|l;cro, 



EMBLEMATA. ^Sf 

f^tcto,\nqmt,hxrcs, Concedatlaurealaudi.lmo mehcrcule ha- 
beotibigratiam. Haereremenim , nifi tumeexpedifTes. Nam 
ciim cutinjidusacrrcmens tuis ipie furacidimis manibus de* 
trada e cruetis fafcibus laurcam ad porta Lfquilinam abiecifti, 
>ndicafti,non modo arapliirim?,{ed etia mmim? laudi lauream 
i:once(Iille, Atque iftaratione hoctamen intelligi ,icelerate, 
vis,Pompeium inimicum mihi ifto verfu elle facl:um:vt,fi ver- 
fus mihi nocuerit , ab eo , quem is ver(iis ofFenderit , videatuc 
mihi pernicies effequaEfita. Omitto, nihiliftum vcrfum perti- 
puilfe ad illum : non fuilfe meum,quem,quantum potuilfera, 
mulcis fepe orationibus fcriptisque decoralfem, hunc vno vio- 
lare verfu.Hicautem yiaiLin eft,& ely,y*}<7i? Ti? <zst^(ruT7zy^4)iet4^ 
nimirdm quod Hcrcules hic nolVer (6(: Orator quifq; inlignis) 
nonquidemviribuscorporis, ledfacundiae viauditorestrahat 
quQvelit. IdCiceroIocis quamplurimis confirmat . Nam& 
Orpheura aiunt , citharae dulcifonae modulo feras & faxa mo- 
uiile : quodeft refercndum ad vim eloquentis, quam Euripi- 
fdes reginam , & Ennius flexaoimara ap pellauit. Legc Yaler* 
Max.8.cap.8. 




p S Facun* 



1«' 



JINDREAB ALCIATf 

Facundiadiificilis. 
Emblema c lxxxi. 







Antidotvm Aeit£ medkata in pocuU Circes 

M.€rcumm hoc ithacofama dedijfefuit, 
Idoly vocant ; id vtx radice eueliitur atra^ 

Purpurettsfedflos, lactis dr i^j^^i^ hahet^ 
'Bloquij candor facundiaj^ allicit omnes: 

3ed multi res esi tanta iaboris opus, 

HOmenis OdyfT.je.moly herbam a Mcrcurio Vlyfli da» 
tamait,tamquam amulctum praeremiffimumaducrfus 
omnia veneficia. Hcrbam hancnigraejradicis ,fedfioris ladei, 
&inucatu diificiilimam facit; cuius ctiam roentio eft apud 

PUn, 



EMBLEMATA. f}ij 

Plin.lib.if.cap.4. Sic autem habet Homerus! 

p/^jj fiiv fi^Acuf ttncty yuXuKU ^' «xsAo» «»^(^, 
I*m\v ^£ i^iv t^XtiSffi %oi,;(U,Mzrov J]^t r' ofuosreiry 
^t^fu<n yi B-vr,7vlai, ^o) ^i rr ^rctvm ^vvet^rttj, 
Idfigraenrumn6rir6intelligiturdevirtucc,rcicntia,pmniq8 
eruditione , ad qu^m primus aditus ardduseft acfudorisple- 
nus ,fed fuauiflimusomnium fru(flus. rk y^ ;ffiMzs-ctTei>(<^XMf 
vt habet Adngium .Hic autem cloquentiam pnmo quidem ab- 
ftrufam &diificilem , deinde multo labore &diligentiapar- 
ram,iucundiflimos adfeire fru<5lus, hominesque fui candprc 
»llicereintelligitur. 

t^ntidotHm. ] remedium,ex uyr) j^ ^yia^t. datuj: cnim con- 
fravcnenum. 

ke^e Circes ] Virgil. 3 . Aeneid. 

Jnfcrni^ueloftti, /Le^xqueinfHla Circef, 




Ann- 



'i^%$ ANDS.XA2 IICIATX 

Antiquillinia quaeque commenticia, 
Emblema clxxxii. 






M^^^ 




PallenvEE fenex, cuiforma eU hiftrica, Proteu, 
Qui wodo metnhra, virtfers, modo n;embraferi: 

Vic a^e,qrf£fpecies ratto te verttt in omnesy 
HulUfit vt vario certafigura tihi? 

Sigm veiuftatis, pim&tii & prafero fccliy 
De quo quiftiue juo fomniat arbttrio, 

Scriptcmrha- ^^ Onuertit Protei 7n>Xvfii^iPii fabulam infcriptoresqnof- 

ffidi taxantur \_ydam ihaprodos,& rerum antiquilTimarum , quarq; extra 

omniura memoriam pofita: funt , narrationem e varlis & faep^ 

puguantibus intcr i^e p?titam concinnantes : cjui cum fibi non 

conuc- 



tUBlT.UA-fA. jf^ 

conuciiiant j & pro arbicrio ibmnienc de rebus a (c remotidi- 
liiis,& ingenij humanicaptumexcedentibus,progermanana- 
turaliqi rerum veruatetenebrascjuaiHam narrationumofFun-» 
dant,& portento(am hirtoriae formam e variis petitam, feu, vt 
dixeris veriiis, inijgcftam quandam miftamque,nuUaquepe- 
ne fibi partecohaerentem farraginem n'obisobtrudunt,vt reue- 
ra Proteum qucnda in dufmoii lcrjpcionibus oftcntcnt.Quod 
antequam doceamapcrtiiis, referam Arnobij verba cx libro i . i/irnfl>^lHHt^ 
eontra Gcntcs: FaHitatis, ait^irguicis res noftras : & nos veftras 
arguimusfalfitatis.Sedantiquiora, inquitis,noftrafuntjacpcc 
hocfidci& veritatis pleniflima:qua(i verocrrorum nonanti- 
quitas pleniirimamatcr fit,& nonipfapepererit reseas,qua: 
turpilliraas Di) notas ignominiofis concinnauerunt in fabulis. 
Ante miilia enim annorum dccem non potucrunt fal(a & au- 
diri,& credi?auc non fimillimum veri cft, fidem vicinis& fini- 
timis,quam Ipatiorum ineife longinquicate diftautibus?Tefti- 
bus enim haec, iila opinionibus alleruntur: & procliuius multo 
cft,minus elfe in reccncibus ficlionis/quam in anciqua obfcuri- 
tace (ubmociSj&c.Gcnccs cnim plericq; & nationes ignarx ve- 
tuftacis,& vctns perpecuaeq; (erieicemporum, fabulofasquafda 
origines confinxerunt: vt Thcffali^qui ex lapidibus ortu fuum 
repetebant : Arcades Luna fe antiquioresctiftimabant : Athef- 
hicnles auTo^^ovea effe fe cdm oftcnderent, gloriabantur fuunt 
genus,Ionicagete,quaeoriginem habuita lapherh Nocifilio, 
vetuftiusjideoque celebrius. Fuit is Pioteus marinus Dcus, va- 
ticinijperitiirtmuSjinquamliber formafemirabilitertranfmil* 
tans:nam fiebac ^aperjmodvfaxumj^cttmyoletfArborg 
Jnquit Horacius. Q^uin & Virgil.^.Gcorg. 

— fiet fubttoft^ horrtdi*t^atraqt4e tigrU^ 

S(1ua^oftnaue draco.^fulua cerutce leina^ 

tJ/lut acrem Pamm* fanttum dabit; at<jue ita yinclii 

Exetdet,aut in aquoi tenueidtlapft^i abfbit, 
Talcm de(cribic Empufam Ariftophan.in Ranis: ^rijfophane^ 

tfffji ffv)v ofZ vvi Toi ef[iot. d-^P/lo^ ,**^^> t^m^ujiti 

Trolovri; a^eivov TruvroS^mnvyovvyiyviTu^. 
roTS i^ lin? ,nui] efl' hptv?, TOTt eil' ou/ yiwA 

apcMtlTCiTyiTlS.^Sii-i] <plp'iZ!r' CtVTYiViaj 

u)^' iiiClT ctt) ytwiiW\v.a,)ism*iy-voi>i. 
iyftcjuiprofeLlo maximarn yideoferam. 
Qualemi^nQuamj^nii in cuttiU mutaturjlatirtii 



^$6 AMDREAS AICfAtl 

tJuntinuUinunc hos,fitquerurfumfemina ^ 

Valde •penufia. ybiesi} adeam meconferOf 

Sed rurfut illa haud multer^at iamjit canis. 
Plato in Euthyderao Proteum ait Aegyptium fuifTe fophifta^ 
qui pr^ftigiisquiburdam incautos falleret.Certe Ponticus Hc- 
jraclides fub Proteifabulainformem rerum materiam a Poetis 
oviJtQoXtKus fignificariait: cuiusvcrbahuc referam vel obitcr. 

•}ntti%i(§) y^ %fu<^oi nvjot hKiTity « f*v\ TiV iS^riu-f^^v^ti t«j «Xwu- 
srtiii ofjLVi^ii TrXiTUS iia^;pou)TA(nn. liuj tsv <z?f?tt«^g^ Tm eXar w^i- 
fKrmi ^jiiTity 010' iif t6 "srecv 'ft^aB-cv, eifo tZt ltXs7rc(3^j ixft/f^T*- 
fj>^c<^. TmXuto) ^ jjcfiM' 7n)Te ^ovot , t(^B-' cvs etTVTmTv « vsji^ifivof 
Hi, is:/li7rzu KiK^fO/Jots ;^.(fjiiKTiipffJ* eis TiXeteviiiCiiozc ptof(pn?. 87TyJ 
ynrviTeit 'oXut 'iTicc KivT^t t7rE7r«y« Qiiieclot , »7« ti^tos /of ) 7iJ 
tcicfltot ^ofut <«'2^f^/®^ c^uxXkt». ss-^wtw ^'yjv aty,?\t^ ^flttiu ;^ 
t(^Tj)<p5ffZ)c myii ,^ Tstvfcy aJ^er jjv »j KiKfvf^tjs v^hyiS ufj(sp'^(^ "^yiu^ 
«F^tv 'vi6ii\utH^yos uvs-etAnav f(^ >[5<rfJLod <)k(^ 'i^^ti(rcinvj£^ov'i?^KU<m~ 
czc TZif Qiu TVTTzy f Tov KC<rfJist em^taiiKl rd KOVfLot. ^ti^ivyvvTO m^ 

theot^fi^uy^^jvu^t^tei^ei riw i^iui' fio^^lw tJt^fti^s^.TSTz.»» ^h 
cs^f^y.B^as Kifvx[op<i)v 'o^^os ftrihfitusiSffy.s ^iUKfKrtasTTxp) TUuufASf- 
^ct 'uhlw. tz^.rius ^\ B-vyxTiip eihB-iu i'it(cf.iccs titi\>is iKccs-cv^JO" 
(iSfiviBisi.2jJ.rSTo fiiu^Trttt uv (pvczs o rsr^rfuSjiie TTsXtMf f/ttsp<^«- 

V /^^g^eiJl^T^? <G^VOlOCi ^A-Zjf^UTlofOfJ^^» 

yiTvt td/j TTfaTifxXiav ^ir K'vyivei(^, 
ecu-UQ izs-6iTec d ^uKUv^y^ Trupoeihts^vta i fisyxf crus* 
lytviT j^wypc» 'vohf^y^ t/^jvapiov u^tzj^'iT};Xov. 
TiilJfvfiisvroo XsoYTf^ iuTTu^u^uou ^TOt utBi^ oyiXel.^^ecKeit d\^ 
iTt-jh 7?. TO ycifi uuTox.^Qit uutcv ;yi/ yyi'^iiS i Hatv u>Jt^o nstlw &wt» 
fftjtfgLtvei. oit^^v yi(*Lu 'uitmj uur^ccicfOfJot , {(^irlou ^i^an yKS cffcitt 
fii-jzi^rlciv ui) Xuu%uvev , (rvf^^oXtKii>s etvnv vA^, t« ^ y^j i/^aip eig 
K<r:puKii-'t^^v av fZS^lj^Jut^urB ^•/\>.a(nvQ/KTao (pcwi^ti^u Tnxpift^ea» 
•<s-&)v, yitiV ^"vy>09'uahp- aTiiuXo^vTiluj fCf 'ufjop^ev'uhluj f&^*' 
^iuyat.Xei&cu^riM/i ei0iSj>.o'zs%ur>!(rKenxv'if(ff,^<t*!Sfoieu>^eihB-iei4'j 
•I u{i'Poliv ^£ ■zTUv ^a.K£/.Bcv ytisTU cTttys^^j? ?^«re9fa»Ti;ctf T»» 'o?\.af 
p^i^)ivstf'7njstvas d^t iorlou vii^rst^ c^ tj^u^ o/fZJXu^rst., ^u^v ato" 
f(^c-cy izarlt^KTT^f \rt <pipo-cif > ro yiJJvyi<nxj , y^ tU/j ylwu^upajr^t, o 
t(gt>i^if.(^X^ «;^Tta/ «^vsv , <KC^«jXi'T(^ oiov yuvn.^puffiKas euvret 
«cxeunuv yraTi^^a^vavof/^^n (Pu^v,c^tks J^v/ftSf-arf^ff-fjjjpiotf,^ 

^<«A/f» i^isMr fKfoiKts. PcnticiHeraclidisiocumcxinterpre- 

utiooc 



tatiofle Gefiicri apponam,nc ftudiofos noftra paraphrafi remo- 
remur. Narratur poftea multiformis , in cjuafcumque res vo- 
luiiTctjProtci mutatio: ciuseomniaPoeticae&monftrofsefa- 
bulae videncur, nifi quis diuina Homcri myftcria, veluti facra, 
mentccxlcftitradiet. Etcnim hacfabulaprimigeniam vniucr- 
fi originem conftituir,quaomnes mundi paites confirmataE,iI- 
lam,quam nunc vidcmus,fpecicm effecerunt. Eratcnimolim 
mundus informis & cocnofus , nondum dilcretis rerum notis 
jntegritatera fuae formaj adcptus. Nam neque dum tellus ccn- 
trum fuum pro fundamento rerum omnium ftabilierat,nequc 
cseli pcrpetuus motus certa fcdc volucbatur. fcd omnia fine ib— 
lis vlii immota,triftic]ue (ilcntio depreffa languebantraliud ex« 
tabat nihil, quam informis difrufasmateriaefegnities,ante- 
cjuam principium illud , a quo producla & conftituta funt o- 
mnia,faIubremvita:modumdeprcmcs,mundum mundored- 
derct , caelumque a tena, & pelagus a continente diftingueret: 
quo tempore primum elcmenta quatuor , ex quibus feu radice 
ac gcncris principio nihil non gignitur , ordinem fuum & for- 
mam propriam acceperunr, Ha?c igiturciim diuina prouidecia 
difpofita (int, numeilludquodinformempridsindifcretamq; 
materiam certis formis obfignauit, ab Homeri Protei filia Ei- S</offcMjra# 
dothca nominatur, idquemerit6,vtquae«4«*?£)e«5-if.9-£««*,hoc ^*'*"''* 
eft ideae feu formjE cuiufuis infpedionem exhibucrit. Q^ocir* 
ca Proteus , qui vna prius natura fuerat , in multas dcinde fpc- 
cies a prouidentia formatus diuiditur. 

Principio e?i yifttfjpeciemfubiijje leonii, 

Mox aper iride Jracofieri^ferapardalh incle, 

Tn latices etuimfe rcrtat^^ arbore formam 

Mutauit prifcam ramii acfrondibw alta. 
PerIeonem,animaIigneum,a£theremmdicat.DraCotelluseft, tettfuli. 
Ytpotc !ndigena,& e tcrra natus. Arbor autcm quaeuis ciim au- ■^'''*" ^^ 
geaturj&aterrafemperinfublimcnatiuomotuferatur, (ym- ^ "'■?'*»• 
bolnm a^ris eft. Aquatn vero vt clarius asnigmatis vim dcmon- ^qua, 
ftraretjfuonomincmanifefto vocatjinquiens, 

I» laticei etiamfeyertit. 
ProindcconuenitinformcmmateriamProreumappelIari,£i- Trotetu^m^i 
dothcam vcro prouidcnriam, quae f ngulis formam cffigien-.q} ^"^ ^^[«rnmt 
fuam addidit,& vniuerfam molem ab vtrifque difcretam in co- 
,tinu3s fibi & perScientes mundum partcs diuifam efte. Proba- 
i>ilitcr Ycro & infulam,in qua ha:c fadla funt,Pharum appeila- 

uit.Nam 



5^1 ANtREAE AtCIAtt 

uic. Nam ^epo-rt/, generare fignificat : & Callimaclius ftefilcflt 
terram, u^pufurot dixitj ii(f>u^a)T(^ eloiyuuii ,id eft, ceu mulicf 
flerilis . Itaquenaturalitcr locum parentem rerum omniunl,« 
nuncupauit Pharum ^ per vocis etyraologiam a fecunditatc 
dudam,quidfibivelIetinfinuans.H2cHeracl.Ponticus.Clc- 
ttemn^. sMt- mcns Alexand. Paedagog. 5 .cap. i .rctulit Proteum ad cupidita- 
kand.locns. teixi animi humani in varias fefcmutantem formas,plus quam 
olim Proteus, mquii,marinusdaemon,&c. lulianus Epifiola 
Hblkhi loau. quadam ad lamblichum de fapientc quodam, quifuam erudi- 
tionem legeret, intcHigi malujf. /cr^riu(^cPi}tToi e(.iyui!mof 
^xa-) TiztKiKcut fAs^^ctif icwrhi £|«4»^«t?«j», aaatf ^<J\«jto /loii ^«5^ 
vh hc^ifois 3 <ii»?^» ff»(f W ,eit;p>)»<w lyei ^eeifsr^ «y cuv(^ azcp^og 
(S^7fv?^y^ ci^7TzXt.ccT&:r6iiz>)yyiYa<rxeiy,us O^^f^Yip^Xtyei, r»ig 
fBjj m v\^'itt (^vinui UVT09 iTrutii, t«? yvuf*,-/,? ^''i tSK aytfieu. ^cn ftk 
(piXaiS-»a)7rii Tifos, ocX^' aTmTeSn^^ if^i iTreieij xpv^rav ieu)Tciytve$ 
ftKZP*!'^^!^^^ oi^^fod-nztg i^ ideft, Aiunt Proteumillum Aegy- 
ptium fem vanasformas commutalle , quafi qui vercreturnc 
per imprudeniiam hominibus requiremibus fapientcm fe cHc; 
demonftrarct . Si autem verum eft eum fuifTc fapientem, & vt 
quimultaanimo percepcrit ( vtprjcter caereros Homerustc- 
ftatur) fcientiscqiiidcm nominelaudarimihipotcft ,obinge< 
fiiumverominime. Non enim viri boni , &liberaIiteriDfti- 
tuti , fedimpoftoris improbi partcsagebat , cum ita fe fingc- 
tetoccultaudojnehominibus prodelfc poftet. Scdiamfatis, 
imo verd plus fatis. Alij ad alia referunt , vt Ifacius Commcn- 
tariis in Lycophrdnem. Certe vt id poftrem6,qu? antiqua funr, 
&extra hominum memonam aut certe conieduram pofita, 
qua: inquam TmKutci, non^ male Proteum PallenaEum refc- 
runt: dequovarij varia tf^TnO^utuyJjTntxiT^x rcfcrunt. Ple- 
tiqucvatem faciunt,alij Oratorem, vel fophiftam, quidam 
faltatotem , alij mariruim Deum : funt &quicum regemaut 
tyrannum fuiffe velint. Sedhafceram varias & prodigiofas o- 
pinioncsrccenrere nihilhicaliudmihi videretur ,quam Pro- 
teum qucndam hic affingerc. Si qui Proreum denique ad ^a' 
*di/j U>Jut reuocant, fcntiunt cum Hcraclide : fi qui probabilent 
hiftoriam ,cum Diodorolibroz. Erafm, adagiis,Pellcnacatu- 
liica : &, Proteo mutabiiior : item Rhodig.zo. cap. 3 1 .nonni- 
hil curiofis animis adiicient. 

PaUeweefenex.] Valer. Probus Proteum facic Acg)'ptium^ 
quem propcer inligncm quandam erudelitatem Bufirimno. 

miriatuni 



BMBLEMATA, $9J 

«ninatum ait, ctfi Virgil.Pallenium faciat. Pallenc autem vrbs 
cft Thraciae. 

formahiTirica.] varia& muItipIex,qualishiftrionum,quiprO 
rei,quam fingunt,varietate varium cultum aftumunt. 



InfigniaPoetarum. 
Emblema clxxxiii. 




Gentiles clypeosfunt qut tn louis alitege^anti 

Sunt quihus autferpens.aut ko^fignaferunt* 
i)irafed hu vatumfugiant animalta ceraSy 
. Do^aj^ fuiiineatftemmata pulcher Olor, 
Wc Phoehofacer,& noftraregtonis alummu: 
ReXiOlimyVeteresferuat adhuc titulos, 
P 



Co«* 



794 AMDR^AE AtCIATt 

thflgriU lAUA £^ Onfert infignia Poetarum cum aiiis ftcmroatis & fym^ 

qntdnctent, ^^ bclisgentiliLiiSjCeu ifjtx' t^ufTiuffjv tf^ etvri^atv. Sunte- 
nimaui Aquilamcircumferantjfuncqui Vulturcm ,alij Dra- 
conemj&:aliaeiufdemgeneris,quibusanimorurafcrocia,im- 

/n/^nMPofM-tnaniraSjrapacitasapertedeclaratur. At Poetis Oloreftcandi* 

ntmfjgnw. dus,Phoeboconfecratus,quiqueRegicjUondam nomcndcditj 
animi puritatem&iutegritatem repraefcritat,qualis in Poeta 
lacro requiritur j qui fuos omnes labores ad Phocbum litcra- 
lum Prsefidera , & vt loquuntur Graeci , namyiTyit rcferredc- 
bct, vt cantus dulcedine pofteritatem fibi deuinciac, nec triinus 
in admirationem rapiaCjac cygni pauio ante roortcmcantio,dc 
cjua illud Martialis: 

V^hia defefla modulaturcamina lingud 
Cantator cy^nwftmem ipfefui. 

Zoeuf Plcttonli Nec minus hoc Socraris ex Platonis Phsedonet <u< £o/x6jT*j» kv»* 

de cyoio ante vmo))r.a^cM>\QTif<^\iy^iavcM'T{wfAMTi%lou.oVi7rHs/^\A^ 

9Mrte cantnte. JJ^ ^'t avriiS Xsrs^cHr ochyTTS , ^ ci ti^ 'Ttfo^cv ;^oiiei rm ^i 

»£«, oo^«V) ^fXTTvtrtr- hoceft,vtapparet,addiuinandumvi- 

deorvobis eflccygnis deterior: Illi quidem quando fcb.rcui 

ZTiOriturosagnolcuntjtum magisadmodum , &quidemdul- 

cius modulantur quam antea confucuerint,& quod ad Deum, 

cuius erantfamuli , tunc fint migraturi, congratulantur. Hk 

£u\ntgtnt nonmemouet,quod Aelianusii7rs/K»X,ifT^. & Plin.cap.ij, 

t^cmimante lib.io.negant cyguum canere: idcnimdifcuterenoneftno- 

mortemca- ftiiJQftiiuti. fedcerteobiter adnorabo Aegyptios, cnm mufi- 

cum fcnem (ignificarcnt,cygnum pinxiire: qu6d,inquitOru5 

^Cjgntu ejuii fencfcens concentum edat fuauiflimum. Quin & Pierms ha* 

figtitJUtt, aui Poetam, animi candorem , & Apoliinem defignari fcribit 

quemlegelib,i3.Artemidorus,vEpoftrem6idadaotem,Iib.r 

Befomniis, Cygnovirum aitmDfieum{ignificari,atqueadcc 

xnuficam ipfam.occultaisdetegit Golorisratione,&c. 

Ge77til€sclyf>€es,(^c.] Videtur eile hypallage, pro,Alit€m lo 
«isinciypeis,&c. 

«r.^.']imaginesceraexpre(las.Iuuenal.Satyr.». 
Tota licet ycteresexornent yrtdt^ue csr4 
^tria.^C. 
Hjcnw Thahi f^i^ Pf^ct hofacer. ] Id teftatur his verbis Plaro: «^* «tf Af/ju ri 
St^Tt ttzic7i>.m<^ flVTf f , fA.du>TiK3i it «y/, rjfjf «Jr^ft^^oTT? t« c* U^c9 i^ 

^a- u^^ffi yjj^ tif7nr-m\ ^wU liw iii*f(M ^i^lii^ptfctTaSiii ci t^ «.«* 



£ M B L E M A T A.' if^f^ 

'liBtffB-ar ;^oiai: Quia Phoebo lacri runt,vtarbirror,diuina- 
tionc praedui praelagiunc alterius virae bona,adeoc]ue cantant 
olacriiiSjgeftiuntque cadie,c]uam fuperiori tempore. Non ve- 
rcbor 0<ilauij Cleophili,quiadOuidianam venam proxim^ 
accelTir,!cpidos eade re verCus apponere,e li.De Poetatucdetus 
Interea niHtoi hquidum frope flumen olores 

i^yfudtodelefiese^ert focefonos. 
flatic xolucrem ^hxbofertttrfdcrajje vetkTfatj 

Quodreferat cantu* Delphice magnetuoS, 
Candtdafama innet nullo violabiltiieuo^ 

Nec mors huic nigraa initcit atra manuid 
Tt* famam rates candorem rere yoiucrumy 
iyit<jue tdeh yatesconcinit inter auii. 
Kix olim veteres^c.] Cygnus Ligurum Rejr,in Gallia trarir- Cyfni r«^i|k 
paciana, Mu(icaelaudec!arus:quiciimdecelfriflec ,ab Apolline pria* 
in fui nominisauem muratuscreditur, ait Paufanias in Accicis. 
AliamcaufTam i.Metamorph.Ouid.adferc^Cygnumquealte- 
rum Neptuaifilium,iaaucmfuiaominismutaiumfadt)Ciuj 
Operis 1 1» 




Mu&» 



^'Sl^ A N D li E AE A t C t A 1 1 

Muficam Diiscurselle* 
Emblema clxxxhii. 




LocRENsis poftiit tibi Defphice Vhabe cicadam 

Eunomm hanc, palm^ftgna d<iiorafN<£, 
Certitbat pledro Sparthyn commiljtis in ho§lemt 

Ei perctiffafonum poUicefila dabant, 
Trttafides ramo ccspit chm ttridere bombff, 

Legitimum harmonioi ^ vitiare melos: 
tum cithara argutatisfuauUfefe mtfflit alesg 

Qwdtfi-a^am mipleret vote ctcddafidem: 
Hudic^ aUecla ^foniadlegem defcendit ab altit 

Saltibus.vt nobiigarrulaferret opem^ 



If£$ 



IMBLE MATA. $97 

trgo tUAVtfimusftet honos.ofandle, ctcad£, 
Pro citbara Ijtcfidicen anctisipfafedet, 

ID StraboGeograph.^. pertradatjcuiushucvcrbaref^ram: FonsEmtle-» 

txi tiuj Kt^u^eufff£/!,^ii(A>poy'i^f. (^rcrt o irif^tc? 7n^^iot?7nTi uya- 
fi^ofOfioii TitTti ri y^jf a.fi^ioict, iy,ytvii ifi<rcc47n^\ y «XtjfifTo»,^/) el[vt 
a^istuvx ^«c3"«/T itX^ui t-M^TiS avfjtnfurleif. itpin^ y^eivuiris%co 
Tis; zff&yofits «ut5, t^^riw ^^rzDciM/ cv^tth i^uhB-a^. ^ ^''s'Jtof*H 
(p*l7ziitT(^ '^y4uj fitji^J (^iTtlycM c>Keiyois uvfhTTTcfi ^aitlu/ upci)-' 
ttvf^urv* , TTtif' o\i yjfjj c\ ririty.i iicv u^eotct ,t« ivp^^-fo^yoTuluruf 
^aeit , 'of4.'jd? tiiihKiuHt, f*y)^ityirictrot "^irutuy^ c^iKzri^ rltu 
fix.l(ju t^t.tty.viercM ta^ (st rct ^dtof/st y^ utuxJ^viyccniu) Xt^iHTCu/ 
eiKovac^Tvi Tmr^i-^^/tvt] y^roi ocyutuitiuiT ^^i^coi fuyeijtis, t7n- 
Suirirli^cixtsiK^u^niirhcpB-oyfot.iAc^, Oltenditurapud Lo- Statm Cim^ 
cros EunomicithafCcdiftatua,qu?in(identcmcithara:cicadam ""• 
hibct.Scnbitautem Timajus,aliquandoin Pythiorumccrta- 
mi«c illumvna cum AriftoncRhegino venilleincontentio- 
ncm, vter prcEmium fortiretur. Ariftonem fufis precibus Dcl- 
phorum ciucs rogaffc , vt fibi adeflent : maiores enim fuos ip/i 
Deo ApoUini confecratos , & a Delphis Rhegium miflam co- 
loniam norat. Eunomum autemdixilTc illis, numquamdc 
mufica ab corum primoidio certamina fuiHe , cilm quidem a- 
pudeos cicadae cundorum animaliiim cantu fuauiffim? omni- 
d6 fonum nonhaberent. Nihilominus Ariftonem fpe vidori^ 
ad laudem aifequcndam ftrenuum : Eunomum tamen vi6lo- 
rcmdccIaratum,ftatuam,quaradiximas,inpatriacollocairc. 
Cumcnimintercenandum chordavnafradadefecilfet, cica- 
dafuperuolansadfuit,qua!fupplcmentum vocis faceret. Ha- 
ftenus Strabo. Ccrte hoc Epigramma Lario donatum , & ali- 
qaot verfibusab Alciatocoercitumje^crccft in fcdionequar- 
faGraccor. Epigram. tituloei?)t<^/i«5''j,Bf ,quod huc afcribam. 

^'tef>iot,u'7nXt^ctyC-yf3fioi(^uni7rSs7rorovi)caif TjpfU ttmhl^ 

eareifTtt o >iOKfogiya . zrciOjo/v^oti a'' i^ieo. 

itehet ci Kt^u^u to//.otiKfiy^t. c^ cif nirtuTee 
ie^liifAst^p^^a^ut 'G^uKT^ct u7nxiic(^TC4>. 

t(jt>ifJOi (p^o^et irlfJSv ozs-uviyjt, i^jiifhs aw-prei, 

§is in^US pt;$-f«0» T^Tf e»W 8K £f4C4/C4l. 

I^i nsSttr' uvrofA.uru KiB-ufU^ tzir) vr^^^ux/ ituftct 
Ujli^^ivSii^v T u^ i*is uffcetitj^. 



"p% AKDRSAE ALCIATI 

j^^o;yK^5£;<f<j/T', »•**() «:4'tf;y/?T(}*'^ ni^g^;?, 
TaJ" f«e7a;««»vox4''?' ov,«(tttT£'/nsr7£ ^^«« 

;t;<5cA?6«(^, «yitm^f £^-c.9-'x]ar£|) r.iB-apcti. 

Mcminit huius hiftoriaEClcniens AlexandrinusinitioftatiiB 

orationis,quaGentes hortatur adpietatem. Eius narrationis 

\%i\}^nt continet \-my^^n , nimiriim M uficam Diis elle curae; 

<]uod &rigni{icat Hotncrus Iliad.i.cuminduxitDeoscithar^ 

vtentes poft contcntionem (ic Achille. quod & certe non modo 

cthnicorum fcripta declarant/ed maximc iibri facri continent^ 

quanta fuerit lege diuina Mufica* commendatio,vt i .Reg.i 6.. 

& apud regium Pfaltem variis in locis, Confule & D.Auguft, 

Deciuit. Dei ly.cap,!^. Scripfit Plutarch.clegans deMufica, 

commentariiim, cuiusvires attingit poftcriore defortuna8c 

virtute Akxandri,&decohibendairacundia. Athen. ivcm ix. 

cap.4.& r4.cap.11. Quantumautem adhunclocumattinetji 

repete Proucrb, Achantiacirada: &, Chorda» vicc: &,Adfra- 

«ftam canere,in Chifiad.Erafm. SedfiquispluravoIct,adillii- 

ftrationem buius Emblcm. conduxerit fortafte legere Plutar- 

chi tradlatum Deanima procreationc,ad finem. SzA vide nunj 

hucconciliarcpo/Tis Strabonis iliudcxlib. 10. i^ (*^ '^ ^^nreti 

t(^j] rS^^yrlfs uv^a^as f4ecX$^ utfmSairiss %iis^ 'orcM <^Jifytroir.t'' 

^fcnvov ^l cct hipi ng, 'orav iiOhetf^vwai. TiSm J^g ro ^ip^v , $(£ff 

r»'io^rt6^eiVt yj^ro ^tKocrs^eiv, t(^ f4,iiaiKfig tATiltS-ecf : Re<ftcqui- 

dem dictum eil, mortales tum maximc Deos imitari,quanda 

bencfici funt: redius vcto quis dixerit,cum bcati fuerint.quod 

ipfura cft gauderc , feftos dies agcrc, & philofophari, & niufi- 

camattingcrc. 

fhahut HeU U*lphice?l)sehe,'] a Delphis Phocidisciuitate Phochus Del'* 

t^'**- phicus didus eft,in qu* nirairdm or^culum fuit toto orbe ce- 

leberrimum. 

plefho.] inftrumento, quo fidcs plcduntur &per?Utiqntiirt 
Martialis: 

Exornent iocilm gatvuU pieflra lyram. 
,hhoTlimSpartyn.] in aduerfarium Spartanum jideft, Ari- 
|^oocai,S^artyn, Graecusaccuiatiuus. Grscqm cpioiamnia,ve 



SMBLEMATA.' jf95^ 

liabcntrulgaticodiccs, fecutus Alciacus,in crrrorem potuitim- 
pingcrc. Quode6dico,quiavor,<nT«^T/y, videririirpe(5la,noa 
temere poteft. iic legendum putat Njcolaus Gulonius, Jitera- 
rum Grarcarum profefTor Regius: TmT^i^' o Key.fog iyli,h.c. pro 
co quod diceremus , xip TiitTmtfi^ o XoKpiff. C\c enim redla cric 
carminis (entcntia. Eunomus enim Locrenfis crat , non Spar- 
tanus. nifi fortepuret aliquis <nr«^T/y, e/Ie agnomen (juoddani 
▼clcognomenjquodnefcioanprobaredebcam, 

Tritafidei,'] ru^ta. 

/hidere,] diironarc. 

lombo.^ Cono. 

dr^utansfuauhales.]cicAd3i fuauitcrcancns, 

defcenditadle^emfoni.jipt^imt fcfc ad inftruracnti mufici coa-' 
centum . 

ab altufaltihiu. ] a Cy\ms, & reli6lis ncmoribus,in quibus po^ 
tilTimiim frcquentiaeftcicadarum. 

•y4»^e.]Phocbe. 

tuecicad^. ] tibi facrae. quo de fupra. 

PrQcitharabic fidicen.] Ne tantimiraculi memoriatemporis 
vctuftate deleretur.citharam Apollinicum cicadaaeneainfi- 
dentc confccrauit Eunomus. Adfinem huius Embiematis, 
GraEciepigrammatisparticuIam poftremam itacorrigit Gulo- 
mus mciis ,r'^ttf(^<nf*(p«ifof¥ f^t^c^x^C^'' <Juaeleftioj vtfaci« 
lior,mitiiptobatur. 




P 4 J.itcri 



'f09 



ANpREAE ALCIATI 

Literaoccidit, (piritus viuificaf,' 
Emblema clxxxv. 




V I p E R E o s Cadmus dentesvt credtdit aruisy 

Setdt & Aonio femina dirafolo: 
Terrigenum ctjpeata cohorsexorta vtrorum ei?, 

HoW itjterfe qui cecidere manu . 
Etiafere quihus monitu Tritonidos armis 

Abictlis datapax, dcxtracf^ iunHafuit* 
Vrimus A^enorides elementainotofj^ magtUru 

Tradtditjisfuauem iunxit & barmoniam, 
^orum difcipulos contrariaplurima vexant^ 

am nip Pa^adia qui dkiwuntur cpe. 



Epimy- 



EMBLE MATA. €oi 

EPimythion eft elegantiriimum,quo!iteratorum semula- 
tionem inter fe contentiolam innui vulc . Sed quiaper- 
mult^jfimuloccurruntjquse vnocomprehendi fafcenonpoP- 
funt,aufpicandumeftaCadmifabuia.IsAgenorisPhoenicura Cadmi hijt^ 
i:egisfilius,apatrcmi{fus ad Europam fororem qua^rendamj *■"*• 
iulfusque Phceniciam priiis non repetere , quam iilam vna fe- 
cum reduceret , Apollinis oraculura dicituradiffe , vt quid fibi 
clfetagendura, certo nofler, eumque refponfum cepifle, vtin- 
flomicae bouisdufbum fequens , ibi tandem fifteret , fedemquc 
figeret, quo loco illa procumberet. Itaque oraculo paruit,Thc- 
basBcrotiascondidit , Harmoniara Martis ex Venere filiani 
duiit vxorem.Adhaec Draconera Caftalij fontiscuftodc Marti 
facrurainteifecit,cuiusdentibus(fuafu Palladis) humo,vtfata 
quaedara mandatis,arraatorura militum legiones prodiere^quq 
fe rautuo ftatim trucidai ut,demptis quinque reliqui^,qui Pal- 
ladis confilio fcedus & pacera inire non recufariit: quibus poft- 
modura reuerfis in gratiam , auxilium Cadmo tulerut in The- 
bisinftaurandis. Hidenique innuraerofura populuraexcre- 
ueruntjtotaraque Graeciara fuo genere & praeclaregeftis nobi- 
litarunt. Hiftoriara fufius ^.Transforraationum Ouid.eft per- 
fecutus.Satidentes laboreCadrai,literae {untperrotaraGrae- Satidtnta 
para priraiirafpar&j ^wasilleingeniofus &induftriusadmo- 1'*^' 
dura artifex fertur Graecis ipfis tradidille.Quod omnino velde 
fermoneliteraruraraonumentiscomprehenfojveldeconten- 
tionibushominura liceratorura eft accipiendura . Draconcra DracovndiAm 
primumTrwpftT^J^f^jtic^^, ideft,acutiilimevidere, denomina- ^ti^^&qtad 
tumaliasadmonuirausrquofapieniiaraintelligimuSj&difci--/^^'"^'^' 
plinarum circulura literis comprehenfum. Atcaliberalisco- 
gnitio ferraone coramunicatur&fcripcis.Sermoncmquidem Sermovnik 
a ferendis verbis effc didum volunt Grammatici , qui fermo '^*^'*"*''» 
qua partc literiscontinetur, fedecim prim umcbaradcrum no- 
tisconftabat(totenira Draconisefredencesaffcuerant^quina- 
mrx rerum hiftoriara perfecuti funr) qui charaderes non mo- 
do parura intcr fe confentiunt, fcd & feipfos mutuo quafi tol- 
lunt : id eft, coalefcerc , aut fignificare quicquam non poffunt, 
nifiquiuquc vocales adfuerint , quarum opeac beneficiore- 
deunt in gratiara, id eft,articulatam orationem faciunt. Arma- Hafla,glad^ 
torum haftas & gladios poffumus transferre ad accentuum vel ?'<'^« 
fpirituura fedesfiue notas.-qu^ non nifi Pallad»s, id eft,intelli- 
gcntiae beneficio , bene inter fccoraponi & conciliari poffunt. 
p j Yclhar 



^Ol ANDHEAI AtCIATI 

Vcl hx armatorum copisE ex iis dentibus orta, ihidiofbs af^ 
guunt ,quiliuorc &aEmuIatione quadammoti,fibimutuam 
infcrunt internecicncm, dum fcriptis vltro citroquc cditis, vcl 
etiam verboriim concercationibus, idcfl,?ie5^^;^;<<j«f rixantur, 
fuorum ffiw^fifivr & riualium laboribnsdetrahuntjCorumque 
do<flrinam importunius vellicant. Vidit plus quam fatis cft 
cius rei excmpla noftra aetas,quz vt politiore concinniorcmq; 
non modoarrium, Ccd totius philologiae tradcndae mcthodura 
habuit} fic ccrte plura,& quidem noccntiora c6 monftra panu- 
riJtjfic vt vcro veriusdidum fit, Vbi mel,ibi fcl:&, Vbi vbcr.ibi 
tuber fnccrefccre. Porronumerus pereiiguus aMincruafa^ 
pientia: Prqfide pacatus,& qui tandem in infinitum numerum 
cxcreueritjftudioforumcondicionem notat,qui ciim fcrautuo 
iuuantjvberrimum dodrinae prouentum referunt.Hanc fabu-» 
lam ingeniose & lepide traducit Anulus in typographos Lug- 
dunenres,refenque dcntes ferpcntis ad (edecim Iiteras,quaE tos 
primiim fuerunt Cadmi tempore : ex quibus confonas (cCe in- 
tcrficerc 3it,qu6dnihilcxfcvirium habeant:quinque vocales, 
cjuaepcrfe voccm faciunt,qua:.^ac aliis foni vim communicat, 
rcferrc quinquc milites, qui mutuo in paccm confpirarunc. 
concluditquc poftremo typographum elcmentorum typos, 
quafiCadmumferpentisdentesdificminarCjquibusbarbariad 
vitae cultum & hum.anicatcm pcrueniant. Sed Aauli carmea 
pncftohabcamus: 

Cuiiaciilum, iaculo^ue animmprtTianttorcmni^ 
^yftqMt leoninum yn er-it exuuium: 

CadmHt Agenorideipr^Tiansfacunciia,^ irmui 
\t iaculumf/enetrans, yt leo magnantmni^ 

\exit in Eurof>am literas Vhxnicihtu ortas^ 
Itt quihHi humant circulM esl Saphue', 

Quarum (juinque [aliufccoUidentihm TrUro) 
Plena yacaUi integritate maoent, 

Jlc terreTinbfti has animii infeuit , f^ axtti\ 
Ciuiles hominesfscit & ex rudibut. 

J^iflta ob hoc yigilli dentes/parftjfe draconu^ 
Ex^uefjtii natos dentih'4^ effe -piros: 

Quife occtderunt per mutua yulnera, tantuM 
?oTi relicjuosc<£fos, quinquefupcrTiittbM, 

tx quihui efi hominumposi multipUcataproj^a^t^ 

(^iprimi Xl*ih^ incolwn Mum^ 

titikl 



iMBtEMATAr i$|^ 

ffmm ddarcUtypum, litera^ qui/pargh itt yrli, 

Qu^ no>nen,yires,ftemma Uonti habet, 
Qui^ue lihrn bominesfapienies f/erjicit: an nca 

lurepart pojjit dtcere chakographm^ 
Seminoferpentn dentei inpelle leonii, 
lloc e?i Lt4gdunii qut Leo Gallictts ejf. 
Vipereosdentes,^c.] Totam hancnarrationem habetOuid, 
j.Metamorph- Lcgeadh.-cc Plin.lib.y.cap.s^.Solin.cap.i j.Sc 
Lod. Vmis Comment. De ciuit in cap. j p.hb. 1 8, Vipereos au- 
:em dentes dixit., pro fcrpentinis, a-iwuh^^ficui, fpeciei pro ge- 
aere.AIlufitPlutarch. adfabulam Cadmi,quadiciturrerpca- 
tisdentesprofeminaire ,init:o difputationis, Curoraculadare 
Pychia deficrit , Sed fortalTe conduxerit ftudiofos euoluerc 
Sympofiacon 5),ciufdem,quasft,3.&:4.quDlocoqua:ritcur A, 
litcrarii prima fit accepta. Alio fiexit hanc fabulam Dio Chry- 
foft.orat.z 5 .quem confule, fi vacat. 
credtdtt aruie.] mzadiiuit folo. 

^oniofolo.] interra Graecia, Aonia di£ta GraEcia,[ab Aone 
J^cptuni filio, rege Boeotias. 

monitHTritonidos.] fuafu Palladis.Ouidius: 

"Etfua iecit humi monitu Tritonidos arma. 
^genorides.] Cadmus Agenoris fiiius . Hinc fabulsemate- 
pam fumpferunt Poeta:, quod Cadmus literas Grxcas a Phoe- 
Bice acccjptas in Graeciam detulerit. 




piAa 



'4d^ ANDREAZ AICIATI 

Di(5l:a feptem fapienmm. 

Emblema C LXXX V I. 







H i£ c habeas.feptem fapmtum effingere dicla^ 

Atque ea piilurUqui celebrare velis. 
Optimm in rebus modus eft, Cleobulus vt inquit: 

Hoc trutindL exmen^fiueliheUa docet. 
l^ofcerefe Chilon Spartanus quemque iubebat: 

Hocjpeculum in manibus^vitra^/umpta dabunt, 
Quod Periander ait,fiena adde, CorinthiHS, itA: 

Puiegtum admotum naribus efficiet. 
Ttttacus, at ne quid,dixit,nimis. h£C eadem atutitf 

Contra^o qmgtth ore liquefaciunt. 



EMBtiMAtA. - *0|, 

eJl>ex'tpSotonjinem tubet. vltmusagrii 

Terminus haud mAgno cejferit ipfe lout. 
eti quam vera Bia^^EH copta magna malorumi 

Mufimoni infideat effice Sardus eques^ 
^epras efto^Tbales dixtt,fic illtta vifco 

In laqueosfocimparra, meropsq^ trahit, 

^ Epremfapientunitantafuitapud prifcosaudoritaSjVtpro* Septemgrs^ 
j prervitae integriratem & fententiarum quarundam paucis cUfafjentts 
:rbis comprehenfarum pondus &grauitatem , foli omnium 3"*' 
(^eidicerentur. Vitae quidcm inftituro &moribus ab aiiis dif- 
rrebant , & feriis quibuidam fententiis & apophthegmatis a- 
orum mores informabant.D. Auguftinus De ciuitate 8.& r 8. 
osaitclaruiffe poft PoetasTheologos,& vitacgenerelaudabi- 
aqu2damhominibusprgEftitiire,nullumquemonumentumi 
Uodadliterasattinet, pofleris reliquifTe.nifiquod SoloquaC. 
nn leges Athenienfibusdederit , Thales vero Phyficus fuo- 
im dogmatum librosrejiquerit.Horum apophthegmata Vo- 
ittrran. habet Philologia: zS.exDemetrio Phalereo ,&ea- 
cm explicuit Beroaldus in Heptalogo , & Erafmus pallim ia 
^hiliadib. In Graecorum Epigrammaton colleftaneis odtofti- 
hon extat de feptem horum fententiis infignioribus, & de cu- 
ifque nominc&patria,quod hicpropterconcinnitatemafcri- 
«re non grauabor. Adde quod eaed^m ipfae fint,quas Alciatuf 
3oftrat fymboiiSjVt Emblematis naturae & decoro inferuiati 

^iy.m ^' ov j(Oi'Av) "htiict^uifASvt^ yiuBi crscuJTOt^ 
%S ii Ko^v^eiy \toott,^oX}i K^Tiei.^^iccv$'o(^i 
7riT^x.(^,iSi^h iiyu4>^'c? ilw 5^j(^ci« fi/T»jXii»»jV. 
Tipe^ ^' opxf ^toTto , <ro?.eor ii^ls ov ecS^vnoHf, 
r>{<; t!Tk'ioict^>(gt,xi}i? ^\ ^iu^ azs-i(py\vl 9rg/{i5y<</ff* 
f fyvUu ^ivyfif e^j %cX'^? f4.tX^crt(^ ViO^u. 
l<ominA,dit}a,yrbesfeptem caniwtii fapientum» 
Optimamenfura eF?, Cleohulta Lindtu* inquit, 
Te co^nofc'eipfMm,Lacedtmonn incola Chtlon. 
iluique Corinthitu ejiyiramrege, ait Periandtr. 
Phtaciit at yneejmd nimii^tjfatur Miiylenii. 
%yftti(M« him^Qkn, rit^jin^utt, ref^icefinm. 



?05 AtJDREAl AtetAtf 

^Jon^ondere^ Tbales Milefttn vtile cenfet. 
VUna malorum cuniia^BioA canitTnhe Friene. 
Apiid Aufonium prenidseademapophthegmataGrafcc &1< 
tinc repetes , apud quem etiam ludum ecrundein lapientun 
videreell. Cajterapercurramus. 
Cleehului, Cleobultu. ] Hic ex Piudo vtbe khodi infulajj patte Euago 

ra,in Aegyptodidiciti Dicebat,cauendase(reinimicorum infi 
dias,& amicorum inuidiam. Eius vitam lege apud Laett.Iib. i 
Huiusinfignedi6lumfuit«g^^»;i*ETg9», Optiriiamenfura,vel 
Optimusmodus. Adquod<7u^w3Aiȣ? de(ignandum ,trutin; 
fwe lanx adhibetur: ca cnim qu^quc pondciamur.ldem habc 
Hefiod.i.fpy4)». 

rhUa»* Chilon. ] Laced*?monius fuit £photus,qui ttiagiftfatus atri- 

bunatuplebis Romani non mulcumdiffcrebat. Fuitpaucilo- 
qaus,infermoneconcirusjquodeifuit patrium. Hincenin: 
Laconifmus. Elogio proditurheft^feptem aliorumfuilfcni- 
pientifTimum. Eius in/igneapophthegmaj y»»5iyat/T0»jquoc 
perfpeculumincelljgicur. PluraLaert.lib.i.PIin.lib.y.cap.^x. 
& Erafm.in Adag. Nofce teipfum. Sententiam hanctrlbui; 
Aefopo Plutarch. ad finem Sympofij fcptem fapientum. 

ftriandsri Te/iander.] HuiTc aitit Tyrannum fuifieimmodica quadatH 

iracundia,c|uiqae ciuicatem auro fpoliarir, & inceltus non no» 
rainando^ perpetrariti vnde pleriquc negant hunc fuifi^e vnuni 
c feptem fapicntibus ^ledalteruraquendam nomine Perian-' 
dk*um Ambraciosnacum.Didium celebrCj Iramcohibendanf.civiod 
frenooriadmotointelligi daturapud quofdam fcriptorcs. Scc 
hicpulef2;iumadhibctur,quod perinferiorcspartesbilem pur- 
gat, & admocum naribus medecur lipoihymiae. Vide Piin^io 
cap.4.&lib.if.cap..9. - 

H^ittaemf Vittacw. J Hirrhadio patre T hrace natus , vir amans libcrra- 

tis , iuftilTimus & fortillimus. Huiuscgregium cli<5lum ,uti</\)f 
iiyct4>,8i*/raiBi >(;^<ptf»:quorum altero mediocritatera,a!tero tem*j 
pusefiecognoLccndum, ideft, temporis habendam cireratio««| 
nem admonebat. Symbdlum auremprioriseft gith , nigerri-! 
jnum femcn oprimumque , excitatifiimi odoris , qUo minirao 
fumpto in cibisdatfaporisgraiiam: largiusautem, vcncnunl 
«xhibct. Plerique fufpicantur eife minutulum piper, quo(i 
poyuretum noftri vocant, & pharmacopolse Nigellam l(oma- 
nam.Piin.lib.io.cap.iT.McIanthion&.melafpermon nomi- 
tiat/de cuius ibidem Yiribuslaus,&]ibti;>.(:dp,9. 



imblemataT io^ 

So/c».]tnSa!amineinfulanatus,quae iuriscrat Atlienien- s^Ipi^ 
Cum , parentibus nobiliflimis ortus , lcgcs Draconis ranguina- 
rias mitigauit/aliis promulgatis icquioribus toto oi bc celebra- 
lis.Nullumantemortembcatunidicendum,redexpe6landum 
Tir^finemdiccbat.quod Ouidius j . Transforraac, ictuiithis 
Tcrbis : 

*^fcilieet ifltimd femptr 
"ExpeSianda dies homini, diitque heatU4 
^nte obitum nemo,fufremaqHefunera Jelet, 
Id Tcrmini figura refert, cuius effigiei rationcm fupraiam fa- 
tiscjfpre/limus. 

Bi**.] HicPrienisYrbe Ioni«natus,cuius{nfignedi£Vuma Bimu 
plurimiscelebratum : Omniameamecumporto: & iiludnoftrum, 
«i 'o^^vs »ytn3<5 quo taxabat vitiorum inter homines omni par- 
le fcatcntium multitudinem : quod figuratur per Sardum ho- ^''^^'' 
XTiinem mufimoni infidcntem . Muhmoncs,afini,muli,aut Mufmmi, 
;€quibreues,vtinquitNonius.vnde Lucilius: 
Prettum emit qui rendit equum mufimonem. 
iSardi autem deprauati &nefarij funt habiii. Notatur igitut 
jrcrummalarum abundantiafubduobushi[ce,quibusabundar 
Sardmia.Lege Plmium S.cap.^^.DcBiante Laer.Valer.Max. 
lib.7.&Gell.lib.5. 

Thales. ] nobili/Tima ortus familia Mileti , Geomctriae & Thaletk 
/ftrologi^peritilTimus.Intereiufdemgraueslententiaseftea, 
quamonebat fponfionem noncire faciendam , Jfyw^e nru^^' 
iiTj}. qui enim fs vadem ttatuit , fibi feruituicm , alieri liberta- 
tem patat.Clcmens Alexandrinus 6-Stromatum,Sponfioneni 
cfienoxic filiamdicit (cxThalcte) fponfionis vtromulftam: 
id cft, iyyux cc^Bvyu7i]p/t[yuui /e ^ufA.U. Syrabolum efV paita 
velmcrops^qiifepedibus aut vi(cocapta:conlbcias attrahunt» 
Talesenimfuntdebitorcs ,qui vtlcfecxplicent irrctitos, aiios 
quos polfunt fidciafibres aucupantur. Parraquidem auis inau- 
lpicata,qu£caaleritavelalaudadicitur. Plinius 1r.cap.57.Mc* 
tops,qu6dapcscomcdat,a]^iaftra,idera libaoi 

Submo^ 



40% ANDREAB AtCIATt 

Submouendam ignorantiam. 
Emblema clxxxvii. 




Qvo D tnon^rumidi^Sphwx efi.Cur candidavirgims or4i 

Et volucrum pennas, crura leonis hahett 
jlancfaciem aj[umpfitreru?n ignoramiai tanti 

ScdiieteH triplex caufia & origo niali. 
Sunt quosingenium leue^fidnt quos hUnda voluptas^ 

Sunt & quosfaciunt cerdafuperhd rudes. 
At quibus eft notum.quid Delphica Itterapofiiti 

Prmpitis monUriguttura dirafiecant, 
J^amque vir ipje hipesq^ tripesq^ & quadrupes idem efii 

Frima^ prudentis laurea, nofie virum, 

Vtmi- 



VT minus prouedis aliquantifper confulam', paulo altiiis 
repetam carminis huins argumentum cxientenciaDio- 
aoriSicu'i,Sophoclis & Strabonic. Oedipus CoIonariis,in- Oedifn-oitA 
^uiunt, Agcnons ex Labdaco nepos & locaftae filiusiquem pa- ^Z'*"*^ 
ter ciira ex oraculo futurura cognouilfet^vt a filio vira priuare- 
tiir, Oedipum rec^nsnatum paftorideditiuterficiendum. lllc 
furpenfumrraicdarefti pervtrumquepedcmrehquit in Cy- 
rherone. Sed Melibocus paftor regius , tum fortc mifericordia 
tnotus,ad Regcm fuum Polybum detuht:qui cum liberiscare- 
ret,profiliocurauitedjcandum,&atumbrepedumOedipunt 
liominauir, ^ riol^MTiiszso^cK. Cumadoleuifretiam cor- 
J>orerobuftus&animoforti,(uigeneiisio;narus,Apollinisora- 
Culumdepatrecorifuluit : aquo refponfum habuic feparrici- 
<iam futurum,&fuacmatrismaritum. IraqueCorinthumre- 
peterenoluit,viamque ingrefius quaThebasproficifceretur, 
bbuium parentem [ a quo , quod nonccfriftet , {ceptro fuerac 
jperculfus) interfecit. RegioThebsnatunctemporisinfefta e- 
taccladibus& latrbciniis Sphingis. Monftrumideratore vir- 
gineo, qiiodcaptis & inprafcipitjumaddudlis Jtnigmafolebat 
proponere,eosque qui id nefcirent diftbluere, de faxis priccipi- 
tesdabat. Hocvero talcfuilfetraditUracnigma: Qjipd animal ef- 
fet ^ (juadruf>ei, ^ bipeSy ^ir tripiS, quod Auionius t idyllio dcci' 
moqumto, vbi de ternario numcro bclle complexuscft hj5 
\erbis: Q^i bipes ^ i]uatltupesforet,(;^ tripes^bmniajolm, 
Terruit Aoniam yolucrn^Uo^virgotrifermii^ 
Sphinitf yoliicriipennpt, fedibtn fera fronte pueUa, 
Creon itaque Thcbanorum Imperator camobcauflam cdi- 
6tum per vniueriam Grapciam promulgariiuflir, eftqucpolH- 
fcitus,vrquiSphingisxnigmadifroIueret,fuami'!ifororemda- 
retvxorem. quafama eicitatus Oedipus,ad montem Spin- 
thium profeClus, £Enigma:bluit,dequehumanae vitaepartibus 
interpretatuseft. Homoenim quadrupesinfans,proptercor- 
poris imbecilHtatem : aetate ineunte , bipes : fenex autem tri- 
pes, qubd faepius vtendum" baculo fit caa£tate,qnat aliquid vic- 
tum habet &caducum. Soluibergo problemate Sphinxdo- 
loris impatientia fe ex edito moncc prjEcipitcm dedit. Hancfa- 
ibulam variis modisafcriptoribustradiramreperi.Sphinaisor«» 
itumhabetHefiod.inTheogdnia: funtquequiafferantSphin- 
! gem cffe ex genere fimiarum , vt Diodoms. At Albertu^ Ma- 
iguus £1. De aQiniialib. &Solinus cap.jo.PoIyhift-fimiasefle 

<J iolunt. 



€t6 ANDREAE AtCtAtt 

Tolunt. Alia Plin. (cribit lib. 8 .cap.i i . & 1 1 .cap.7i.& j f.c. i i* 

cxquibus locis perendam eirevcram Sphingis delcriptioncra 

plcriquc ccnlcnt, Sabeilic. principio Enuead.y. libio i .crcdit 

Sphingem perniciofumquendamhominemfuifre quifuacal- 

liditatc muitos peremerit. St-d h^cmifla faciamub , & ad my- 

Sphinguit' thologicamtra^ationcm vcniamus. Sphinx triformis (vipot^ 

i%rtft», ^ygg puell2riforhiafit,plumiste6l3vtauii,& leofiinispedi- 

bus ) ignorantiam arguic , in editillimo huius vitae mcnte , & 

quaii iheatro locatam , infinitam hominum muhitudincm fua 

fcritatc opprimere non aha de caulia, nifi qu6d fcle non agno- 

(cant, id eft , ic homincs cire ignorent . Triples autem monftri 

forrrarcfertOrad trcsprimarias cauffascfficJcntesignorantia^, 

yW^inU faUs Nam virginea facics volupfatem repr.Tfentat/(rdamquc libi- 

in S^hmj. (}ineiTi,qi'.Thomincm itaexcarcat&afficitjVteumabhumani- 

" tatcdegenerante in beliuinam ferme naturamcomutetjquo fit 

vt ab omni vcra difciplina redaque inftitutione pcnitus abhor- 

TtumaSfain' reat. Plumac volucrcs^quibustoiumcorpusoccupaturj&quafj 

f* obfidctur, lcuitatem & inconltantipm animi latis apcrte dccla- 

tjnr , quse quidcm cum rat:onis principatum , vd natura? vel: 

confucfudmisvitioprsripuit&occupauit^quidinhcminerc- 

U^nim fedeu Jiqui cfi,quod firmum aut conAans cflc vel vidcri pofIii?Caic* 

rumpedes,quales iunt lconis,inclicant fuperbiam ariog^n- 

tfanr.quc j quaf ctim fairam de rcbus opinionem habcat , fcquc 

fcire putet quod nefcit , non mirum eft fi turpiter impingat, St 

/ii^rtiy/'.iw<«. lopgiflime ablit apcrfeda rerum ccgnitione. Prima itaque 

igncraiicnis caufTacflingeni) lcuitas, vcl tcmeritas,quaf quic 

VoluftoiWpO' riiaxtmc fcdcccar, ron v:dec. Altcraeflccrporisvolnptas,pri- 

^*** iBoquidem jfpedu blandiens, fcda(pcirima,iriilisquc,poft- 

quam gallaueris: Dequaficalibi, 

- — meretriciits ardor 

T,^re^{iiiuu€ntsJhocat ajiudiit, 

ffi*^l'*i. TeitJ- caalia omnium pernic)olilfima,&ad nocendum maxt' 

jnepraeienranea.cft animi clatio & arrogaotia :dcqua,qui^ 

iamaiibifati',hicpkribus nondicam. 

SphtnxJpiO' fiancfuiem fijfumpfit ttrum tgnorantia. ] Quia hic Sphinx ad 

raticmjygbo' hibetur pro tvpo ignorationis , id ccrtc prirr 6 videtur clfc tra- 

^* dum ex rabula Ccbetis Thebani :cuius ipliffima verba hu. 

rrsdncosd macrcm fdem u^ryillKj^r.s letx^wrrS vnie-^i[yi^ 

«/»/y^77, c ^H*r. ^Sfsi^a^^V TDtg «t$fo,7rzis.eifa^isy en/toctwi 

%s^t(r»^Vf'*iittiy,vmii^)><^)t.if'^ yisdfw 9<fn[y*S' itmvtui if(it(g 

isr 



SMBlEMATlt kljj 

cuAT.tnti J^l y^ Tuh, Tl eeyoc^Vt, t< lynco», t/«t' «^5-ii' srs ^jtxfl» 
ififciTtJ' Qi» mvT' isvVxi fAnTis<ru/jivi.'i>^Xt.vTicix}zs-'ivTHyif'iceis-ei' 
wa|, eiairt^o'JsjviKic-^i[yos t(^7tic^fa%]s tCTriS-ty^a-KCVy uX^a tC^ ju-i- 

i^ofOfjti, cit <f\i 77f yitf .«y« Trahit *) Mfi x^j^iruft} ^^?^.UTzci,uvros /(,8. 
T0t^iTct4.)f^ fi0.icuQ/i(^ ^ Iveuiy.av yiynTCM ci zra*Ti tjJ* /3/a/. id 
cft: Hjec cxpolitio eiusxaigmatis , quod a Sphirigc propone- 
baturhominibus.Quienimilludintellexcrat^lalutemquidem 
confequcbaturiqui vcro minime,in exitium incidcSat. Eo mo- 
tio fe hab-jt ea explicatio.Sphinx enim elt homiliibus infipicn- 
tia. Hazcautem proponitquid boniim,quid malum5quidncqi 
bonum^quidncqucmalum fitinvita. Qu^fiquis minusin- 
tcllcxcrir, ab co interimitur: nequc id fcmcl, (icut is qui dcpa- 
[tus a Sphings monebaturjfcd pcrorr.nem vitam pauiatim ab- 
fumctur, vt qui pcrpetuis fuppliciis acdicli funt: contra vcro fi 
^uis agnouerit , occifarandcm infiplentia , falutem ipfeconfe- 
quitur,&: bcacus & r^elix per totum vita^curdculum euadit.hnjC 
iile. C^terum(quod nolim prastermiirumJCrcmchs Alexand. 
j.Stromat. Sphingtm retulit adingcmj follertiam, &robuc 
corporis,ob huraanam faciem & leoninuni corpiis.Attigit Ac- 
lian.de hiftcfia aniinal.lib.i.cap.y. Retulit ad iuftinam Did 
Chr)'foftom. Orat. io. fub fiaem, & torquet adfophillaruni 

^yft qmhM ej} liotumj^c. ] Plato in Charnlide,,& Plutarch. va- Nefe feipjttm^ 
Hislocistraduntafcriptum fui.Teproforibus rcmpli Apollinis f*^^"*^^'*', 
belphici , literis aurcis , r N ft © I S E A Y T O N , id cfl , • 
NoscE TEiPsvM, inquoomnis fapientiae ncruoscfTe 
lltos permulti audotcs tradidcrunt : quod Alcibiadi apud Pla- 
toncmDialogoPenaturahonninis,omniumdifficiIlitTium vi- 
3ctur , ciusque difHcuItatis rationem eiplicat Anton, Zimara 
lib. Problematon.Hanc fentcntiam diuind beneficio in icrrarri 
idhominesdel^pfampleriquecxirtimirunt, vt luuen. Sac.i i, 
buius quidem diuini pra:cepti vires , vtcopiose,(ic&erudit^ 
ira(flarM.TuIliusDelegibusr.Quifcipfumnorit,inquit,pri- 
mum fcaliquidhabcrcfencictdiuinuhijtantcqj muncre Dcb- 
hm femper digrium aliquid & faciet & fcfirict: & cum fcipfc 
perfpcxcrit, totumquetchtarit,intcl!igetquemadmodum na- 
turafubornatus in vitam venerrt,quantaquc inttrumcnta ha- 
bcat ad obtjnendam , adipifccndam^ue fapicaciam .' <jucmad- 
^ t tccduik 



^Ti A^tiTLf.kt AtCIATl 

modum principio rerum omnium,quafiadumbratasifltcni- 

gcntiasanimoac mente conceperit, quibus illuftratus, fapien- 

tia ducc , bonum viru, & ob eam ipfam cauflam cernat fe bea- 

tumforc. Nam ciimanimuscognitis perceptisque virtutibus, 

acorporis obfequio indulgenciaque difcefferii, voluptatemq; , 

ficut labem aliquam dedecoris oppreflerit , omnemque mortis 

dolorisque timorcm effugerit, Ibcictatemquecarnis cieccrit^ 

tumomnibusfenaturaconiundumduxcritjCuItumqucDeo- 

rum & puram religionem fufceperit, & exacuerii illam vt ocu- 

lorum ,ficingenijaciem adbonaeligcnda ,&reiiciendacon- 

traria : quse virtus cx prouidcndo eft appellata prudentia: quid 

codiciautcogitaripoteritbeatius? Idemqueciim caclum, ttr- 

ras,mariajrerumqueomnium natnramperfpexcrit,eaque vn- 

de generata,qu6 recurrant,quando,quomodo obitura,quid in 

his mortale & cadueumj quid diuinum stcrnumque fit,vidc- 

rit, ipfumquc camoderantem &regentcmpene prehcnderit; 

fc^uc non vnis circundatum mcrnibas popularem alicuius dc- 

fiaitiloci, fedciucmtotiusmundi.quafivrbisvniusagnoufrir 

jn hacillc magnificentiarerum, atque in hoc confpcdlu, & co 

gnitionenaturs:, Dij immortales,cum fe nofcet (quod Apollc 

praeccpit Pythius)quam contemnct ,quam defpicier,quam 

pronihiloputabit ea quse vulgodicunturamplinima? Atquc 

bajcomniaquafifepimcntoaliquovallabjtjdilfcrcndiratione: 

vcri & falfi iudicandi fcientia,&: arre quadam intelligcndi,quic 

quamquercm fequarur,&quid Ivteuiquccontrarium. Idcrr 

Cicero r.Tufcul. Eftilludvel maximurn,ait, animoipfoani 

mumviderei&nimirura hanc habet vim praECcptum Apol 

linis, quomonct, vtfc quifque nofcatrnoncnim ,crcdo,i<: 

prarcipit,vtmembranoftraautftaturam,figuramvc nofcamus 

iicquc nos corporafumus: ncqueegotibi hapcdiccns,corpo 

ri tuo dico. Ciim igicur, Norfcc tc,dicit , hoc dicit,Nofcc ani 

mumtuum. Namcorpus quidcmquafivascft,aucaIiquod a 

nimi rcccpraculum:abanimotuoquicquidagirur,idagitur ; 

tc. Hunc igitur nOiTc, nifi diuinum cffct, non eirct hocacriori 

cuiufdamanimipratceptum,ficvttributum Dcofit,hoccft fc 

jpfum pofl'ecognofcerc.& haec htjdcniis Ciccro. Hanc porrc 

fcntcntiam Thalctiscffc vult Laerr. lib.r. Chilonisvcro Pli 

niuslib.y.cap.^i.LcgcPhton.in Amatoribus,Stobaei fcrmo 

ncm aifpiT5yf&'Sjc"s«/Tfl», Macrob.i.Satuin.C3p.6.Volatcrran 

a^. Philologiaj, Eralin.in Adagio, NofccteiHiultosqucalios 

(juiaii 



EMBLCMATA. €lj 

^ulaureamhanccaleftemquegnomen (criptfsarpprimecom- 
xnendarunt,& quantum habeat in mortalium rebus momenti, 
explicuerunt. 

DelpJ>ica liura. ] Sententia Delphica pcrbelle declaratur a 
Xcnophonte 4. Comment. fub perfona Sorratis. Platonis 
iftuc mihioccurrit e Philaebo : t«V TretffKs Tranjpitw eri tiimiriet 
53-<«9-o? V;j«»,*) To Kiy9^6Ti ^}sn tS» ov hh^cls y^;Mft«r6)»*To yfitetf 
cxuTorKiyeii^affUK^aTis- 

Pr^cipuis OTtf«^«.]ignoraniiac,quae eft reuera jKfiov ec\ici(iev,y^ 
/^OT-{A<ef5»»(9t»c»,vcioquiturSophocles9rrpi «^;(^<«tf.Praecipitis 
monrtrijid eftdeic(fbi,deturbati,ruentis. 

Kamcjue t>ir ipfe bipa^ue .^c.] Tres hic notantur aftatjs huma- Tra ^t^ss* 
nxpartes,infanna , virilis aEras,&fenedus. Alij a'iterdiftri- 
buunt: (ed non eft inftiruti noftri cundta perfequi. Si quis volet 
hocdifcrimen edifcerejlegac Crinit.7.cap.5>.& Caelium Antiq, 
lcdtion.Iib.i9.cipitib.ii.& zz. 

Ptima^neprudcntii laurea.] Primus (apientisgradus a vetcri-*Tr/w/<# «i 
buscelebratiftimus, Seipsvm nosse, vltimus N o s .A^»*»'»» 
5 £ D E V M j vtreAepieque moauerunt quidam Philofophi'^'^*^'*'* 
Chriftiani. 

mjp v»r«w.] Oraculum id, y»».9j o-ouiioi , prajter caeteros ex- 
plicat Plutarch. libello De difcrimine adulatoris & amici : quo 
iocoait,Deam fcqui^&reiprum nolTcjfalutiscfierummam. Ec 
Clemens Alexandr.ftacim initio 3 .lib.cui Paedagogo nome in- 
<didic, pulcherrima& maximam difciplinaruomnium ait eflc, 
feipfum noftc:quiaquifeipfumnorit,Deum cognofcit,&c.vi» 
de reliqua.Nemo inlipieniium (inquic Dio Chryfoft.4. Orat. 
deregno) feipfum nouic. Nequeenini id Apollo prajcepiffet ^ 
in primis,ui(icuiquedifficillinium vifumcftct. Nonneputas 
inter morbos nullum magis perniciofum infipientia ? eumquc 
^ui ficinfipienSjfibi ipfi nocentiiriraum r an ctiam plurirao- 
rum cauflam malorum aliis effe? 



q } Mcn- 



jfl^ \ ANDREAI ALCIATI 

Mentem, non formam, plus pollerc^ 
£mbi.£ma clxxxviix. 










Ingressa vulpes In Choragi perguUm^ 

Tabre expolitum inucmt kumanum caputy 

iSic elegamerfabricatum,vt fpirittu 

$olum deeffet^ cdteris viutfceret, 

Idilla cumfumpfijfetm manusMt^ 

O quale c.tput eftlfed cerebrum non habeU 

ID ex Acfopi apologo de vulpc & capitis humani fimulacro: 
cjuod ciira ofFenderer,arrem quidem & vultus cffidli lauda« 
uitelcgantiam^fed nihilielTcdixit^quiacercbro carerer.quo^ 
Corcjuetur ^\s m^^s ^n^hcnrfiTnls f*t9 r^ vufA^ii^ x^ ^t -^v' 



E M B L K M A T A. «Tl f 

;tI)>«X«y'f»^vcl inqiiofdam formoruIos& clegantiore cu!tu FormanM^H 
adolc{centes,c?teraver6pror["usobtufosnulliusqui:frugis.quiy«^'*^«'''^'^« 
certeaihilaliud circamferunc, quam quoddici fblct^Inaurea 
vagina gladium plumbeum. vnde conqucftuseft uelcipquis 
Crxcorum his quidem vcrbis: 

i rSj J* cV «tWT^ ^a-yiiiii iv^ItkIjou. id cft, 

flfultti mortaltum aJJieclHiltberalu: 

Meni autem tnfe t^nobiln deprehenditur, 
Re<fle itaque admoauitThales laSorandum non cflc infacic 
cxornanda, fed poiiusirtafticnibus &ftudiis honeftis pulchri- 
tudinemellequazrendam.Lubensapponerem cxempium Ni- ^j^^^^ fotm» 
reiex Homero Iliad.y. quix«£»i/ro?«»icp\53r 1 A«jvnX?r»,eorum''^ 
cjui ad Ilium venerunt formoliflimus : (cd, vt il!e iubiicit, «A<«- 
wz«r>05 f ^jimbcllis erar,&r in cqterib inutilisxuius femel dum- 
taxat Homcrus meminit in nauium catalogo , vt perfpicueo- 
ftendereceam corporis formam ad resexcel.cntes,& quaelaude 
dignxfuat,minimeidoneam,Eft itaqucopcraeprctium^iuxta Socratkdi' 
Socratis praErclarum monitum , quemqne virturis &: honefti ^'^"'"/"i"^* 
ftudioUim liw \oujt^ fA3i<plw <Cv ffgtrezs-T^o) ^xa-otfrS/jQv.eift^oyjyXot 

f9fJ09 cv )(sf,hi TCi>/n^1f^v^yiv oci^^av a<««/. « d' ui^^fos «vrv! (f>ecitot' 
f» ri** tS o-^^T^ i^(cu/eiva4, TOTM^t f/u.Xb,ov e7nui?^^y,B-iivcu >? ■J/u- 
jf^^i. id cft : fuam ipfius formam in fpeculo dcbere confpicerc, 
vt fi forma bona (ibi videatur,excrceat eani vnacum animo, & 
faciatqua^formadiguafunt: vt putetadmodura abfurdum eft^ 
in pulchrocorporeanimumdeformemcontincre: quod (ide- 
formis (it in iis quas corporis funt , eo magis curindum (ibi ni- 
tenduraque,vtpu!critudincmanimiconfequatur. Cactcrum 
Philofophi permultianimaefeJcmmcerebro,tamquaminar- 
ccfumnt)! po^^uere : vnde vccordes &infipidi yulgodicuntur 
ecrebrovacui.L1uenal.Satyr.14. 

Cu-m facie<j>eiora fenex, racuum^ue cerebro 

TampTfdortcaput hoe fentojacucurhtta^vrrat? 
Confiilc Prouerb. Erafm. Caput vacuum cpreb:p. Apologum 
icaicite redditum hucapponami 

hVmi tngteffa domum mhes dumfmguU rerum 

\tfendt pudtOjfcenx inTivun enta reuoluit^ 

^or<nefi Lirfiam pmulacrum feppcrtt orn: 

lftj'*i m^fttmfument, apimo'i] & lumins luTIrJiUt 



^ iS ANDREAE ALC|AT| 

O qHami/iff^ue caput, /pecie ^uam,dixit,honeTf4, 
Sedrationh inops^ cajjof, informecerebro. 
Sordet honoiform^^nifi cui fapientia iunclaest, 
Vahre.] id elt, afrabre,ingeniose,artificioquodam fingulart. 



Diucs indodus, 
£mbl£ma clxxxix. 






C*\/30>^^, 3L^aY/AD::^V/5^^^ /ASOt \, 3^t^^/ ASOt\ C^>ii i9C 




T R A N A T <f^y4/ refidens pretiofo in veUere VhjxuSt 
Etfi.ua-'» impauidmpcr mare fcandit ouem. 

Biquid id ejl^ v irfenfu hebeti , fed dtuitegazjiy 
Csnlugis.^ut ferui quem regit a\ bii ritm. 



H^% 



EMBLEMATA. €iy 

HVc pcrtinct Diogcnis apophthegma , cilm diccret indo - 
dlum diuitem ,ancccm effc inaiireo vellerci&Socratis, ^neiitntum 
qui eius gencris horaines aurea mancipja,& equos aigento cir- f^t^<-re, 
cumrcilosappcllabac Hicvero notantur potirtimum locuple- 
tes illi, qui ciim finc hcbeti & obtulb prorfus ingenio , ducuu- 
turtrahunturquc provxorum arbitrio, vt corum ncgotia e fa- 
inulorum dudu regulaquc pcndcant: nccfccusacinfantesan- 
niculienutricis amplexu, illiquid lcK]uantur,quidc|uc fta- 
tUdnt,non habcnt, qupd illos animus & rationis copiadeticiat. 
Jnquoshoc Paliad;ctorqucri(bIec, 

Xenophontislocus ^.Comment. faciseire potcft adid Emb!c- Serui hom»m 
inaillurtrandum;nempc 'oTiutB-^a-nzi ^nXct ffi^itynoicw^K^r •w^.ji- ** tm^erisum, 
CTfli.quae Socratis difputatio citcara Euthydemo. Vc aDtcm 
Phryxirabularaactingam,iIIe nouercxinfidiasynacum Helle 
forore fugicns yifuscrt pcrmarevehi abariete vcllcris aurei, 
Aiuiit autem ci nauem fuiife paratam fugicnti , cuius infigne 
arieserat. Eaderevarij variatradunt. Caelius lib. jo.cap.34. 
cadem refcrtquae Eufebius. Legc Sabell. Enncad.i. libro 5. Sc 
Hadrian.Iunium Animaduerforum lib. ?.cap. i z. 

pretiofo inyeUere.j Deaureo vellere Ouid.7. Mctamorph. Sc 
IuftinusinTrogumlib.4i. Suntquiaurci velleris pellemin- ^uram vd» 
tcrprecentur faiilc iibrum quendam veterun^ more in pelle ^»*** 
co nfcriptuni,in quo auri conficiendi (cientia traderetur:cuiuf- 
modilibros cum Diocietianus fumma diligentiapcrquifiuif- 
fetapud Aegyptios (qui huiuspcritUfimi ccnfebantur) omnes 
flamma cofumpfi/fe fertur, ne diuitiisicaconiparatis Aegyptij 
Romanis infcrrc bellum audercnt, atcjue ex eo tempore artcm 
hac piiblico Ca:faris cdido fempcr habitam faiffe fiagi:iofam. 
Seddumalios plerofque auwlores voluo ,occurritid quodde 
aureovellere plurimireferunt , ex Suidapotillimum, cxpli- 
pantquc, vti iam admonui dc arre, quam }^,f4.eiu* Gracci appel- 
lanr. Alij vero malunchocintelligi magnam auri vim,qu2 a- 
pud Coxhos cilet , a principibus quibuid^m viris congeftam. 
Atvero Colchica regio propcer vicinirarcm Caucafi montis, 
auro abundabjt , vel tefte Strabonc, qui fcribit inultos fontec 
ex Caucafbman3re,fcacurienresarenaaurca,tam tcnuijVtocu- 
lorum aciem cfFugiat, eamquc colliei ab incolis , pellibus qui- 
bufdana lanoiis in aquam iniedis. HiQccnim fafpicari polfu- 
q ^ mus 



^l8 A»DRfiAS AtCfATf 

mus locum elfc fabulaj datum : pelles enim , fub/ij crite Jn iJs 
arcna , rpeciem aurei vellerisprje feferunt. Locum Strabonis 
cxio.Iib.huctransferre non pigeat. •;T«pe«T8Tcij ^t xiyireti ff^ 
^vcrov ff^^(pipHf Tiff ^tptapfiiSj vsn^e^a-B-cu efl' etvTet Tys €«ep€i- 

fCV%Z7S-CC4 y^ TO ^'Jt! 0f^3C.^0f J^\l^S. 

fenfu hebett.]c\[.\a}h eft onis , animalis flolidi & infipicntis 
prurios. vndeiilud, «af9te«Ti» «ifin^y», &<z?t:?€<iTO'i»5^, Pic- 
riusiibroio. • 



In fidcm vxoriam, 
Emblema cxc. 




p^:^3:T^^^XiF^:::^^^pj::^^^ 



s^ 



"m^m^^-i^^:^ 



E c c E pueUj, viro qn& dextrnwngitur.ecc^ 
Vifedetf v.t catuius lufiutatnep^desl 



mc^. 



E MBLEMATA. ^t> 

^AcfideiifftJpecies: Veneris quamfi edacat ardof^ 

Malorum in Uua non mtle ramus erit, 
Voma etenim Venerisfunt.fic Schenetda vicit 

Hippomenes, petmfic Gaiatea virum* 

DVo funt quae matrimonio maxime conueniunt, idque 
(labiliunt,&communivinculolirjant,nimiriim fidesSc 
dmor. Huius quidemfymbolum,canisfidiflrimumanimal :il- 
lius autcm pomus vel maius frugifcra. Coniugium fiquidem 
f opula ,quae fit mutua cqrporum coniundione , fideconftan- 
tiaquefoueturacqueconlcruatur. Porroaucem Venericonfc- Ma!um,Venc' 
crata jCuinimiriimaureumHcfperidum fuiradiudicatum;& rijoiruM, 
carum bencficio Atalantam vicit Hippompncs , & Galatca 
fuumamafiummalo pctiit. Hucpertiuec Epigramma Piato- 
ois ex Lacrcio: 

T&T (iriXa Zei:St^a fft^o-u «'['«' jttf» 't;^ii<m ^tKHSfilySCC, 
Maloe^o teferio; (a^«yfi me dtligttfiliud. 

dtittra tungitnr. ] Dextrajfidci fymbolum, vti fuperius cxpli- 
cuimus. 

catulta. ] canis y carcllus , qui etiam fidci notam rcprxfentar. Canu ,Jidei 
Siquidcm Socraces per canem iurar, ciim obfcquium & fidem "*'"• 
putat prjeftandam iis quirerum habei^asinciuitaribustenent. 
EtinC.Mamilij numo,quialiqiiando S.C.praEfe<^iiscftlimi- 
tibus mctandis,cftcanis aliatrans,quinpratndcmcireprasfi:an- 
daei quiciufmodioperc-cpraeficitur.PicriusinCane.vellib.^. 

inUua.] parce finiftra. 

fic ScJ?enetdayicit Hif>[>omenes.] Atalanta Schencifiliafuiso- Hipponient 
innibus procis certamen curfus proponebac j ea leee vt viftum ^*^'^ ^^'^. 
(Confoderct.HippomcneSjqai cam deperibac, Veneri.<; arrc,cur- ^*^"* 
fum cum puella inftiruit, & primo in prajcurrentem ,pomum 
vnumaureum,deindcaltcri.im,& candem cercium iecic : quarc 
capcapomoiiicam rarapulchrjcudinc,anceuerrirciirfum Hip- 
pomenesj&puellam vicit.Ouid.io.Mecamorph. 

petiit fic Galatea yirum] Galacea Nympha marina Poly- Galate^ 
phemoadamaca,dequa r j.Mecamorph.Ouid.Sed hocintcili» 
gcrcmpociusdccaquam ^.Ecioga Marowclebrat: 

Malo me Calatea petit lafiha ^ueUik 
Lcgc Piottcrb. Maiis fcrire. 

Reucren- 



^IO ANX>KEAE AICtATI 

Rcuerentiam in matrimonio requin, 
Emblema cxci. 




C V M furi^hi Venerenjypelagifeinlittorefifljt 
Vipe<a,& abjiomacho dira venena vamit: 

Mur^n^nij^ ci.ns ingentia libiU toUtt, 
AtfimuUivplexm appetit illa viri, 

J^Iaxiwa dthctur thaitmo reuerentia: coniunx 
Alternum dcbet coniugi & obfiqutum, 

HOcinnuir,qnanrainmatrimonio requiratur puritas& 
reuerenna. Sienimeam obreruentinllindualiquona' 
tura: animalia ratioae carentia,pudeat homines in hoccfle de- 
tcriores. Bafiiius Magnusin Hexaemcron Orationc 7, irafer- 

meex 



IMBLEMATA. ^ll 

rne cx angnis & murjcnae congrellu ,c]ua!cs coniugum mores 
cire<lebeant,oftendic . Vipera,infeltiirimum animal corum pom Bm^k^ 
qua:rcrpunc, inquit,cummarinamur£Enacongreciitur,{ibjloqj mit», 
le adefTe fignificans , ef profundo eam ad concubuum euocac: 
hxc autem morem ggnt, &cum venenata beftia copulaiur. 
Quorfum hcec fpe(5tat oratio? vt i:ue!ligamus,fiduri$& feris 
moribus (it vir ,cum eirevxorifcrendum ,neccoriingii:m vlia 
cr cauflTadirimendum . Obiurgatoreft ,at vir : vinolentus,ac 
natura^lcgeconiundlusrdurus&morofus ,ac iam membrura 
tuumeft,atque omnium prccftantiirimum. Audiatetiam vir 
monitionem,qujEadiplumpertinct. Vipcra viruseuomir,rc- 
uercritia coniugij : tuanimi inclemcntiam &inhumanitateni 
coniugalem copulam rcueritus,nondeponcs? Anaiametiam 
nob:s vrilitatem adferc vipcraEexemplum ,quod adulteriiim 
quod-lam eft natureC vipcrae atque murdenxconcubitus ? Di- 
lcant igiturijquiinalienaconiugia inuadunt,cuiu(rnodi bc- 
ftia£(intfimiles. Hajcfcre Bafil.Gr.Tca (iqui«^m.iJ*r,proptfr vi- 
ri tantiauctoritatern hucplacctadiicerc.Vj^iJ^frtTi^f^ihisr^fcTKr* 
rSr jp^ra» 7r^o?yctf.Aci UTTUvTa^v JzcKoLosioii niv^nv,i .^^^ c-vQ/>.yuai 
liuj Tmo^vs-lM/ c-i'juy!\iucrzc, cyaygf^.^Jj k<J rlw <:« T wySfc» -^rf 6f p^/wi- 
K^Kniu.-r^rhcKv^i. K e>l£-LZ!reiy.ii tii^if^T 04 rui loZo>.6f. riQ^>.l7tii y^id 

t>iv o[*o^Vyx. yjtf (^A ur,h.uia.g ts^^u.cxui tfct.mityja-bett tIjj 'itci<rit 

nv- r^7i^'j; t(^ OUTXpiT^'-) «.Xt.a, UiX(^ Ythj TOt,f(^ fAiXcit TQ1 luta» 

7KTBV. kycHiTU o[i (t otty,^ Tiis ta;^(ni»iir.ji ocvTiJ TT^^fjeinaf ,yi'(^a " 
i^Toviov i\iuti enel^]jo'juivvi tov yjcysi' gv roTJff '\'j'/jki ct.TS-lu)i<; t{gJl 
/izs-a.vB-puzircv tsa ^J72Ti%(reti uihl T^i iico(ncoi. r.Tap^ Tv,i i^j^tr.f 
\XJT> iliy/^y^jj inpi); autv ^yjrtuivii , on //^r-»^ie«7Jf tri Tv,^^.iiyi6)g 
i rris e^is^lrrs y^ l.t.v^ifv,i i7mif}\0)(.vi ; a^tcU.^h^-^-rutnxi ^v rizl', ei^ o" 
r^lois tm^ifXluetrti ycf^oiffTTdTu^i eiff-iv i^miofmcifctmhvisici. Dc 
matrimonij culcu D.Paulus i.Coiinch.y. &:LaLlaaE.6.Diuia, 
inftitur. 13. 

Ctimfurit in VenereTri. ] dum cnitum appctit. 

Vipera.^ avi parienHoJicla , vt Gra?cis Echidna:, vmft rsfiii Vlperg p^trtvi 
t^€i9(^ ieU/T^ rtff pvLj ecp^Q^JutuTH. Rcfertenim Hcroaotusin cSr fetn^ ^^ 
Thaliajquodiiiconcubuu masinosfeminx caputinfcritiatj!* "' 
lapoft rem peraiVamiiiud praECidir,mox parituradirrumpicur: 
necnifi eitrafftislatcribvserupjnt natic]uospnritura cft, Nam 
non ouajVtpleiique fcrp^cntcs/cd eatulos ferrae viginti parerc 



4x% AttDREAi ALCIATt 

dicitur. El^onon ni(i parentum cxdefetus inkiccm pro<Jcut; 
Feruntautem iracauiire naturam , netam noxij animalis fpc- 
cies (upra modum augefceret. Ait enimSolinus viperam infa- 
nabili elfemorfu,ciusquevenenum,vtvult Albcrtus, apprimd 
Calidum cftjideoqucmagisnoxium. LcgePlin.lib.io.cap.<Ji. 

Mtir^nam^M mns.^l De Mufaena Plinfcslib.^. quonomine 
iampetramintelligi pridemcxiliimaram,fccutus cjuorudam 
opinionerh: a qua me facile rcuocat loan. Fr3ter,vir cxadli iu- 
dicij,amicusmeus:(iquidcm Lampetra,muraenafluuiatilisap- 
pcllatur, fed propter (imilirudinem quam habet cum Pliniana 
murcrna,no quod eadem fpccic dici debeat:nemo cnim vnqua 
indubium rcuocauit quinmasclfct in Lampetrarumgcncre, 
& cum feminis non difl&ciliiis & raridscapi. Is ver6captus,nu- 
quam vifuseftdcntcshabcrccxtra os.ItaqucidintcUigenduni 
demutsEniscarninoris,pfaefert!mcum Pliniuscap.zplib.ciuf- 
dem 9. tradatinmuraenisdocumcntum freuitiae Vedium PoU 
lionemRomanuminucniliequivinariismurarnarumdamna- 
ta mar.cipia immergcrct , ac fi ad id tcrrarum ferge non fufficc- 
rent. Quod Lampctrae non potcft accommodari.Caetcrum fa- 
bulam hanc,fcu hirtoriam mauis, dc mursnae & fcrpentis con- 
cubitu lepidc&copioseretulitOppianus i. Halicuiicon, Ae- 
lian.i.deanimalib.c.50.&9.vlt. Verba haec Plinianae ^i.c.z, 
LiciniusMacermuraenas tantumfcmiuei fexus cftetraditjSc 
concipcre e ferpcntibus ,obid{ibilo apifcatoribus tamquani 
fcrpentibuscuocari&capi. Quam ipfc fententiatn fefutarat 
anic lib.^.his verbis: Mursnaquocumquc tempore parit,curni 
cjereripifcesftatorcmporepariant. In ficcolittorcclapfas vul- 
guscoitu ferpcntium implcriputat. Ariftorelcs Myrinum ma- 
rem appellat qui o;enerat: difcrimen cffe quod muraena vaiia 8c 
jnfirma ftt Myriuus vnicolor &robuftus dcntcsque cxtraos 
habeat. 

h\dxima debetur il)alamo reuerentia. ] Imitatus tft luucnal.illud! 
cSatyr.14. 

MaxtTTja Jeheturpnero rtueretftia ,ft qitii 
Turpeparat. 

eoniunx klternumdebet, fjrf.] tdipfum cft quod ait D.PauIusi 
Vxori vird<!bit um reddar,& vxor viro. Mulicr fui corporis po- 
tcftatem non habet , fed vir: itcmc^ue vil fui corporis potcfta- 
tem non habct/ed vxor. 



SMBLEMATA. 

in fecundiratcra UhnpCi darftnofam. 

Emblema CXG XI. 



^tj 




L V D I B R r V M puerislapidestacientihmjjoc tne 

In triuiopofuit rustica cura nticcm . 
^A Ucerii ramis, pcrftri^oj^ ardua lihro^ 

Certatitnfundisper latus otr.m petor. 
Quidilerili poffet ccntir,gere turp^.us? chet:^ 

InfeliXyfru^m in mca danmafei o\ 

PRofopopa-ia eft nucis arboris,dc pueris & vinonbu5 ron- 
C|uerentis,c]u6dvo<iiquel3pidib'jsobrii3rur.proptervbe- 
rcm{i.iarum nucum prouenrum : vndccolligir nocuiPento5c 
<iif|)eudio iihi f£iii.iutcn^ sllc. Q^od certeuan&fcrturin pa- 

leotej. 



m«tM, 



il4 AND<EAE AtCIAtf 

rentes,qui liberos habent vlqueadeo perditos & profligatos, ri 
^oUiUstftuot" ciamnuniairociirimum&infamiamiisarce/rant,aquibus!unc 
fttibirieUmnu moiiiter edueaci. Tales func qUos vitae improbitaie, veicrimi- 
farennbitc ar^ ^^ aliquo inlienes cenfuracorripic, aut cocrcct magiftratus. 

non Ime parencum dolore mcredibili. Ea enim vox cll lab ptf^i 

fcfaa matris apud Onidium: 
i-vw f Nwt ji „^f t^tertH yiito tTi.qu^ yuh formofa yideriy 

Ouidkuij, ' • t r-t 1' rr 

Karaque tn hoc <euo est qut yeht ejjepareni, 

Certeegoft nunKjuam pepertjjem, tutior tffem: 
iTia CljUm/teJlta digna <juerelafuit. 
ttemqu?: 

fri»Ci!4^ ohesi, peperkffe nticety hocet ejje fetacem't 
(^l^jcjuefutt m{thhj).ec mihi prxda malo. 
AIciatiEmblcma tradum apparet e Grarco Antipatti,iut, W 
alij voIunr,Stratonis,exquoctiampulcherrimaOuidij£lcgil 
de Nucevijeturfumpta. ficenimhabetGrxcus: 
Typui tmbld- iito/Jluj ngtpuluf f4i 7mfi^;^f3fiois Ipvrd^jmt 

TizitTi XtJit^hiiTii Tmiypiov d^TS^f^i*);. 

x£«A(!fff-/^, zrvxttcits ;chf<^" ^etxt^c/^tett}, 
^iv^iaif tilficctfTnfs is^it tJhtor. « y^i iyayi 
ovffocttueoi Itf' if>(^riZ^t oxeifTTz^o^LU/. 

Praetcr Alciati vcrlionera , haccmihiquondam nonpccnitcnclil. 
occurrebat: 

Quidme cfuifqut petit cUr in me dejiinat iSlurni 
Hei mihijtjModfuerim tampropeiun^a yie. 
Sunt mihi ramiomms, funt (jy yirtdantiafra^d 

Germinaj.m crebri* ohruta mi[Jilibu4. 
Quid mihiprofuerity quodfimfecundaj parens^ 
MemiferamlffuSIfiiinmeadamnatuh. 
Quaedam huc comraode transferri polTunt e CoIIedan.Stob^ - 
Scrmon.74. 

tuTiicafura.'] rufticus laboriofus,YtHorat.i.Carm.dixir, 

luuenumque produ pttbhcu cnra. 
«r(/«4.] aitiliima,ingens. 

perTlttcio Uhro. ] rupto & (ciiTo conicc. Librnm vfurpat in pri« 
fliaiia fignificatione. 
ftindn.] inftriiraentis ad lapides ciaCulandos. 
/«cr.jdilapidor. 

htadt 



EM^LEMAtir 

Amor filiorum, 
Emblema cxciii. 



^M 




f^ N T E diem verndm boreali cana palumhe$ 

Trtgore nidtficat, pr&coqua & cuafouet: 
UoUm (jr puili vt iaceam.fiti vcUicat alas, 

Queisnuda hiberno deficitipfa gelu. 
Ecquid Colcbipudet^velte Progne improbafmortetn 
. Cum volucrispropridiprolis amorefubit ? 

HOc fufceptnrii efl: in quardam ferreas&abhorrentcsab UaTrum^i^- 
omni humanitatematres, c]uaE fetusenccant ,autetiam rimdammft* 
ticuria perire finunt : quas certe tanti flagirij vel c6 magis pu- ^ ff^^icf*^* 
«re deceret,cum quje rationis expcrtia funt, id numquam ad- 
r mittant; 



i?t$ AN8S.EAE AtCtJlTI 

fiiittant:certumqucfucxiisaliqua, &,vtvcriusJixerim,pKei 
teradmodumpauca, ferc omnia, tantacuraparuulos educarc 
& turari, vt fe noa foneant accuratius. Nerao eft profc^Vo qui 
hefciac tantam non elfcbeiluarum fcritatem , vtquorundam: 
hbminura, qui fua pignora rclinquerc non vereniur,aut etiani» 
pc^dere non exhorrent ,quae communis omnium parentis in- 
iliQclus & pietas feruare iubet,iirdemque curarequac ad viiam 
ruftentandam neccifaria funt. Quibus itaque vcrbis , aut qui* 
bas,quaeIb,dirisdcuouebimuseiuQnodifiagitium,nondican» 
parentum , fedcarnificumimprilfmiorum ,"quihatufaciu$ vcl 
ctiara honefti repagulum prscipuum diflbluerunt , quibus ia 
aiiimum caderc potuit tam infandumfceius,tantumque flagi- 
tium,vt vitara infiocentibus adimat.nondicam ignotisaut ex- 
teriSjied lis qui quafi fuicorporis mcmbra (intjimo reuera ex- 
preflilfuTia,nonmutaautadumbrat3,vt{icdixerim,fimulacra?^ 
Id forte fit, vt famae confulatur, & nc ob hanc labem culpamqi 
teterrimam apudcos,quibQfcura viuont,ruborcm concrahanui 
Sed tamcn 

Snmmum creJo nefai animampr<£ferre ptidoTif 

Etpropter yjtam yiaendiperdere canjjoi, 

Etenim qua: h^c vita cife potcft, qua: alfiduo fibi male confcii 

nodte dicquc iuum portet in pedore teftcm ?Tantum vcro ab-; 

cft vt immanitas eain bciluis deprehendatur , quae ctiam pue- 

ros a matribus autrclidos , aut ciedcs , vberibus interdum a-i 

luerintj&proviribusimmunesadamnofeccrint.cuiusreitc- 

ftcshabemushiIloriastumGraE:corum,tiiraRomanorum.Hic 

l>4iwit«je<t<ia^^temexemplum proponit palumbis, quac ('jeuientefrigore 

foiundosfetM nidificans,& panura cmittcns,fibi plumas haud grauatur aucl- 

e.rplumat, lerc,Yt paruuli mollius incubent:qu6 fit vt ipfa f^pc matcr gca 

Sulpitij 5«<eri lu contabefcat. Sulpicius Seuerusait : legediuinaqui partum 

^» Don deformatum mulieri excuiicrit , extremo fupplicio pu-* 

iiiendum. QjGidigiturmulier,quaEaudetpartumeIidere,quaB 

fuaipfiusviicera (horrendum didu fa£tuquc )emfcerat? Ea 

ccrte fi non homicida cenfenda fit, ccn^ parricidje nomine iurd 

TertuUiani appcllatur. Succurrit ad hanc rem grauiiHmum Tertullian| 

toiM, ilorentis Oraculum: Cum nobis horhicidium lemclintcrdi- 

£lum fit ctiam conceptum vtero, dum cdhuc ianguis in hofni- 

ncmdchbatur jdilfolucre ncn licct. Homicidij feftinatioeft^ 

prohiberinafci: nccrefcrtnatamquisanimam eripiatv.anna«i 

fcentium difturbet. Komo cft & qui eft futnrus : & fi^udus hoj 

minis 



Riinisiam in femineeft. Ouidius alicubi detcftattir facinuS 
idemniatrum,quaEinruosfetusitacrude!es funt yVt vclabor- 
tiuos,veletiamrecenseditosvitapriuent. Sicenimait: 

Qtte prima inTiituit ttneros auellere feim, VrxcUrxu Onu 

Mtlitufuerat di^na terirefua. ^ ^"""^ !"* 

S* mos anticjutiplacuijjet matnbui tderrj, ahrtimes.aht 

Gens hominum vtt:o deperiiurafuit. fetum enecan^ 

Qjtid plenamfraudM >item crefcenttbut yuU^ ^'r 

Pomaquecrudeliyelliiacerhamanu'} 
Spontefluent watttrafua ifnecrefcere nata: 

EH pretium paru<e non teue yitamor<e, 
yeTira qtiideffoditnfHbie^u viferataltt, 

Et nondum natK dira yenena datt*} 
CoUhida di/perfm puerorumfanguine culpam]^ 

ly^tquefua c£fttm matre queruntur It^m, 
Dicjtequii Tereu4^ qunyos trriiet lafon 
Yigere foUicita corpora yefra manu} 
"Utcneque tn Krmenia tigresfecere latehrU, 
Terderenecfetuiaufale^enafuos. 
Caeterumex AntipatriGrxcorralatumeftAlciatihocheiafti- 
ckon: ^[(*i^iiitsii(pAhoz^i7raXvMeiuiiu7i^usofvis, TypM M»l>!^ 

TifCfcis luveiiiCSci,u(pi^.i «r7jgoy^, tBattf, 

ttio-cpausvis^eivtof y.pur^ uhKrc^- ii 'j^i/A.eitCf 

eiiB-if'^ a^viav cciTi7izc?.(^ vi:pea)f. 
^rfOKitj^^^jfUiihictf^Tecid^f^eitHc^iiTV 
f*.y.7(^is,opii%if\p^^iff}xaKi(^ficof. 
Caeteriim quanta (it , cague naturalis in liberos amor parcn- 
lum jdocle Xenophondifputat i. Commentar. incolloquio 
Socratis cum filio Lamprocleo,& P!utarch.:Tr(>< tptXo^zfyix^. 

^ntediem >ef«4;w.] Paluiiibcs poft {blllitium parcrc Plinius 
docetlib.To.cap.5^. . 

horealifrigcre.^ fiEuiente Aqui!one,quifrigidifIimusefi:. 
Colchi,] ^rg5i*i.^adMedeam,quaeliberbs,quosexiafonc 
tufceperar.imeriecit, vt priiis annotauimus. 

Pro^we.] HarcItymFiliumexTereotrucidauitj&patricQ- *VrnM» 
bdendumappofuit.Devtraqueruuenal.Satyr.ff. 
Credamiii TragicU qdicqnjdde Cokhidi terua 
t)fcni4r0' Prc^ne, — ■ 

t i i?km 



M 



A N X) H E AE A t C I A T X 

Pietas filiorum in parcntcs* 
Emblema cxciiii. 




P E R tnedios hofteis patm chmferret ah tgm 

Aeneas bumeris dtdce parentis onus: 
Tarcite.dtcebat: vobiifene adorea rapto 

2>!ulla erit, ereptofedpatrejumma miht* 

HOcetiamcxtuliteGraccoaudorisinnominatijCjuotita- 
le cft: c^ TH^^oi ihixK^^hfeireeryka-cf Y.f-ntttnt 'y.ftiS 

XKhuyAd '^yetot? t/.v\'\/uviT( ^u^KfOi l? etp*} 

Sicconatn<i rnmaliquandoreddere: 

SuTiulit Aeneof Graiumper tela, perignei 
InuaiidifunHum ^uande parmn eattt, 

rarcift 



EMBtEMXrA, Kl^ 

Tdrtite tt^ elixit : mbil hoc e MartelHteUi, 
^_yft mihi^fublato ^loriajumma patre. 
Cum quoEpigrammate noniauituscoiiferrevclim lepidum 
Adij Smcerijltali Poetae reuera politi & elegantis carmcn, 
quod in g^mmam rcripficeSinueflac ruinis erutam : qua in 
gcmma fculptus Aeneas Anchifen patrem & Afcanium hamc- 
tis fuftollens confpicicbatur. Id eft eiufmodi: 

//« mthi qu<g rofeos iujjttfordere hiacyniho$, Sfi^Amm^ 

E< nitet articulii rnicagemma meii: Swnar^rijt 

Cttipn in exijruo dufiorfiat Troicm yrhe^ 

^yfnchifesquefenexy ^fcanimqnepuef. 
Q«M credat^ yeteres inter neglecla ruinAi, 

Et >ili latuitfemifepulta folo. 
Tutamen obrueraa, necte Sinueffa pudehat - 

tio< decmfieu^terrtA occuluijfe tuif, 
Scilicet ^eneam, natumque patremjuegerentem, 

Jgnibui ereptos obrueresque Deos} 
Parcere debueraSyCui iam piaflamma pepereit, 

Nec te tam turpi dedcceare nota. 
Etdubitem Belga^q-feros, rigidosque Britannos 

Uaccomite ignotos ^ penetrare finta} 
H<c esi lliacos pietoifpe^andaper ignes, 
Cum yerita eflprofugos ledere flamma Deoi. 
Acncas potirtimum commedatur ob fummam in patrem An- 
chifcn pictatem.Ilio enim expugnatOj& iamiam conflagrante, 
illc cundis aliis facile negledis, Deos penatcs abduxit, & patre 
humcris e mcdia fiamma liberatum fuftuIit:quod hoftes Gracci 
cum vidiftent , moti pietate tam infigni , ei quod fibi dari po- 
(lulabat,conceftere,& abeundiquo vellet,facultatem no inter- 
clufere,fatentes illi quidem hoftilitatis remitti iura,& manfue- 
ludineme(readhibendam,aduerfuseospoti{rimQmquiitave- 
rccundefein Deos&parentesgerant. Refert Aelian.5. Tm/xjA. 
/5«?-& Caslius Rhodig.lib.i 9.C.1 ^Hoccerte monemur,quara 
obferuantia quantoque amore debeamus ai1icereparentes,a 
quibus fecondum Deum vfuram vitaccommunisaccepimus, 
Suntenimparcntes viuarquaEdamveiaEqueimaginescommu» 
RisomniumparentisDei, uykXf^TurHxuvToiM TmTpoj /;of , tc- 
ftc Proelo: nequc vllus eft, qui Deum reclc colere & obferuarc 
poteft , qui in parcntes fuerit impius, Platonis non male qua- 
4r4bit oraculum hoc loco. fic enim ii. Lcg. Cuius paterma- 



f^Q AHI>5L1AE AtClATI 

t(,eu4 flcdo' tdrve,autKorum pai€ntcsrcnioconfedi,quafi thcfaprusali- 

rtiijdepittate quis,domiiacec, is putet numquam aliud fibitalefimulacruni 

fltorum in^a- yelmadsefficax domi atfururum.fi recie,vt dccer, ab eo cob^ 

tur. laelt,77»T«p av oto ^f<»77;/) ,» t^tov 7rwT«ge?»!f«ijTfp«f o# 

cIkicc khitm )t«,uiiA/tf< , etTTit^KKOTts yiipcCy /utrj^us ^il^votiS-yirTti Tnrt 

U^h.f(0i ciuTSt Tvli^^v i(p'i9i0f otx,r,/:^ cv otKict^s^y juuX^cv Klo/icf 

^fficr^eu^ iuv ^n >(^Tet i^oTrovyt opB-ci'5 icvT^o %^Z!-tv^ o KiKr?)u)/j(^. 

Sedhaecctiam Senecae addamus 3. De beuciiciis , quodadi- 

T}ilcher Sott' gumehtumfaciant. Hocagite ,optimi Iuuenes,propofitaeft 

i^kcus. interparentesacliberoslioneftacontentio. Sumitemodoani- 

mum qualem dccet,& deficere noIite,vt vincatis optantes.Ncc 

defunt tam pulchro certamini duces , qui ad fimilia vqs cohor- 

tentur , ac per veftigia fua ire ad vidoriam faepe iam partam ex 

parentibusmbeant. Vicit Aeneas patrem ipfe,cuius jnfantia 

leue cutumque geftamen ,grauemfenio, per mediahoftium 

aginina , & per cadentis circa fe vrbis ruinas ferens, cum com- 

plexus lacraac penates Deos religiofus fenex non fimplici va-j 

dentem farcinapremerct,tulitillum per ignes:& quid pon pie-' 

taspoteft? 

Per medios hoHeU. ] pcr mcdias Grascorum militum copias. 
fdtrU.] llijl 
«i^»^»e.]incendio. 

adorea.] gloria,vi(5loria bellica. Horat.^.Carm.Qdc^, I 
QutprimKS almariftt adorea. 
\Maiieaquui. Pliniuscap.^.lib.iS. Gloriam ipfama farrishonorcadoreani 
appellabant. VidcFeftum,& Alexaud.ab Alexandr.Iib.^.ctg'. 
Ammian.Marcell.io. Laborum fadorumque vehensadoreas 
celfas. Sidonius Apollinar. Epift.7. Poflettriumphalibusado- 
rcis familiae tu? defatigari? Appuleius A fini aurei 3 .lam & ipfe 
pofium mihiprimam iftam virtutisadoream numerare. &7. 
Vt,quod aiunt,domi forisque fortibuis fadis adorca plene glo- 
riarer.Mamertinus Panegyrico:Cum honprem meumadorcis 
militaribuscumularct. "^ ■ 

raf>to,erepto. ] O b^rua difcrimen fignificationis intcr fimplex 
ICCompofitum,vtiIIudcftinfupcrioribus, 
\irnra^mur,pifdbfnerifim»f, 



EMB L EM ArA. 6^1 

Mulicris famam,non formam,viiIgatam 
efleoportere. 

E M B L E M A C X C Y. 




A L M A V^nus^quanam hAcfacieslquiddtnotat iila 

TeHud^^ moUi quam pede DiuapremU^ 
Meftc effinxtt Phtdias, fexumi, refeni 

Femineum noflra iufit ab effigte: 
Quod^ manere domi, & tacitM dccet effn pusUoi^ 

Suppofuit pedibus tahafigna meii, 

PLutarchi hsc funtex coqnem de miiUerum virtuiihiis li- f«>m EmUt' 
bcllo (cripfit : riift^i^iT?,; yujucuiccii^ y liuv krjiiuj nS (^Hjcj- matis. 

14 y»i5^«^ 



.i^tt ANDREAE ALCIATr 

t'>iiofi£ii'^ ecy/xB->is yuva^KOi 9tof/3/i(3>^ aUv >(9tT«KA«S"ov«»«/ (c ecvit- 
^|o». iif^if ^i i(5ft\j/(}T?^i (jojj h VQ^/icii (poiiiircu , Kih<^ai ^h tf 
^hs ^uTJtMrlw ^ol^cM) tiveuT^ty^ols yvcne^fAstrtisytujeuKoi. Longc 
alitcr cgo de mulierum virtute fentio quam Thucydidcs. Is e- 
. pjm eam iii primis laudandam t& mulierem vult , de qua vel 
■ininimus aut inbonamautinmalam partemrumor.Etenini 
N^enfet optime vtcorpus,ita^famam lapicntis ferninaedomi 
'iifreinclu(am,nequein publicumexiredebere. Atmihihacin 
parteconpinnior videtur Gorgias,quimulierisnon formam, 
tecm^tjio' ^^^ famam vult muitiseirenotam. Haec Plptarch. Ariftotel.ia 
td^. Oecpnomicis , nec veftiurn elcgantiam nitoremque , necaiir^ 

pretium aut magnitudinem tantum habere mometi ad mulic- 
ris commendationem ait, quantum modeflia valeat & probaU 
mores. Hincillud Properti) mntronasvetereslaudantis; 
Non illUfludium yulno conqnirere amantes: 
ll}namplafatnforma,pudicitta. 
-Aegy piiis mulicnbus calceis vti non fuit patri j moris , quo do- 
mi lecontinerequodammodocogercntur. Et Valerius Maxi- 
fnustcliiseftquordam fuasvxores repudialTe, quodcumaliisf 
fuiircnt collocutae. Itaque Phidias Elienfibus Vcnerem finxir, 
qu.T pcdibus tcftudinem prcmcrcf.idqXie innuebat matremfa- 
milias adomefticis parietibus nufquam oporteredi(cedcre,vt:- 
pore cuius omne raunus intra domefticos parietes contineatur:' 
camquetacitam,veIcertepauciloquamefledebere. Quodrc-" 
fSle in Heraclidis admonuit Euripides: 
yuvociKi yi er.yi\ Tt s(^ ro cra^p^vetv 
jt«M/yBK,«Jw ^' »)'ff y;j^v uenHV J*(}ft<ytf. 
Id quidem & in connubialibus prxccptis Plutarchus docuit,5ff 
alij permultiqui deccconomia&officio matrisfamilias fcri- 
fferunt. Scdillud Propcrtij fubindeoccurrit: 
Felix A dmeti conitix^^ix lefttei yly/jJSj 
Et qmcumque viri femtna limen amdt. 
^iUntiummt' Quantum autemattinet admulieris filentfum , Epicharmus 
fierem decerc, aicbat fermonis parcitatcmin muIiereprobitatiseiTeargume- 
tum: NicoftratuSjCaftitatispignus: Democritus,ornamentui^ 
pulcerrimu.llludq-, SophocHsprouerbialecelebraturadodlis: 

yuuei><i^i x.oijfA3v vi <jiyvi ^fp«. 
Contra verOjVt cft apud Euripidem,qu? apud viros tacerc noi^ 
ppftunt , fcfe dedccorc afpcrgunt . |^oc etiam agalma Phidiae' 

cpdcni 



EMBLEMATl. €$) 

eoiempene mcdo Emblcmate lepidocxprcflitHadrian. Xu- 
pjus,rari(rimum Galljae Belgicae decus: 

Tefiudo fremitHr pedcj clauemdextra retettttttf 

Kacat obTiruendo denttumfepto altera. 
Ne >a^a difcurfet coniux^ neufuttln eTio 
Il>famq; cura opum tuendarum addecet. 
Idemannotauu Pierius iS.lib. Hieroglyph. Multafiint apud 
Plutarch. libello De praeceptisquibus coniuges inl>ituuntur# 
Intereatamen nontranfiliamid ColumellaeeprocEmio ii.De CoIumeUat*-. 
feruftica:Cum &operam&diligentiameaqua2proporuimus ^«^. 
defidcrarcntjnccexigua^cura Foris acGuircrentur,quq domi cu- 
ftodiri oporteretjiurc anaturacompararaeft muiicris addo- 
piefticamdi!igentiam,viri autem ad exercitationem fbrcnfem 
&extrancam . Itaquevirocalores&frigoraperpetienda: tum 
ctiam jtinera & labores pacis ac belli, id eft rufticationis & mi- 
lirarium ftipendiorum diftribuit. Mulieri deinceps, cjuod om- 
nibus his rebus eam fecerat inhabilem , domeftica npgotia^u- 
randa tradidit. Et quoniam hunc icxum cuftodiae & diligentias 
allignaucratjidcircotimidiorcm reddiditquam virilcm, Nain 
pietusplurimumconfertaddiligentiamcuftodiendi. 

TeTiudo.'^ ategendo, velquodteftatcda iit,ait Varro. Hanc Tefludo, 
^«peo/>(5y,id eft,domiportam appellat Hcfiodus i.Vfy<i)v.Cicero 
2..Dcdiuinatione.exPacuuiocitathoca:nigmacicum: 

Sanguine cajfa^domtpcrtajerrigena tradttury t/£nkma d» 

Quadrupesjardigrada agreTipiJmmtln.,afj;erAf teJlMdtne, 

Capite breuiyCerutce anguina, ajpefiu truci, 
Euifcerata, inanima^ cum antmalifcne. 
&alius quifpiam alludcns ad noftrum Emblcma: 

Tardjgrada, Jierbigrada, domiporta,^ fanguinecajfay 
Suhpedtbtti yenerii Com c^uampinxtt .^pelles. 
l .' !*/«(//<«.] a PHnionominaturartifex numquam (atislauda- T/jKi^. ' 
tus, exccllensftatuarius: cuiusoperapraeftantillima repetc cx 
riin.cap.8.Iib.54.&cap. 5.1ib.}6. 

fexum^ue referri femincum. ] Vcnus pro vxore , amica, & ma- Venm^vocahu^ 
trefamiliasalicubi reperirur.Virgii.^.EcIog. '«« polyftmU^ 

Varta met Venerifunt mupera, 
Macrob. ctiam Satur.i . pro gcncrandi facultatc accipit. Vidc 
; ' Pompeium f eftum. 

ii . 

r 5 Inpu- 



ANDREAE ALCIATI 

In pudoris flatuam. 
Emblema cxcvr. 




Penelope dejponftfequi cupkhat Vljffem, 

Ni fecum lcmtis vuiUxt hahere pater, 
llle Itkicam, hlc offert Sparten . manet an^ta vhgth 

Hmpater, tnde v'm muruus vrgetamor, 
irgofedensvelaf vnltus^ ohnuhit ocellos, 

Wa verecuncofgna pudoi^ crant. 
OueUfibiprjilatum lcarius cognouit Vljffm, 

Hocc^ pudori aramfhemate ccnrutuit. 

ID fumptum cftcxPaiifaniae j.qui Laconlcainraibirur, \h\ 
agicdc Pudoris fimuiacrc^, quod Icarij parris Pcnclopes do- 

num 



jpum faiife ferunt: Grxcique hiiloriamde hac rehaiufmdcll 
confcripferc.Ciim Icaiius ab Vlyire fruftra conten({jlfer,vt La- 
cedaemone habitaremallet jiddemumfiliae perfuadere cojia- 
tuseft.cumqueacriusinilaret,ncfedcrercrct, VlyfTes iunitvt 
^afpontc (cquereturquem veller, aut cum patre , (igrauarc- 
lur, Lacedxmona reduet. Penelope obteda facie , nihil quic- 
cjuam relpondebat. Q^repaterinteiledafiliaefcatentiacam 
diraifit, &infa6li monumentumeoloco Pudorisfimulacrum 
erexit,quod in Laconiafpedabatar. Cuius mcminit Gyraldus 
Syntagm.i .hii^oriae Deorum.Idquidem arguit,m.u!ierem de- ^^^'f^p^m»* 
beremagnam parentibus gratiam & pieratem, fedmaritum a^^^^i/'*" 
pr^ cjEteris ccnfcqui fic obleruare : quod &: (acros litera: praci- 
piunt ; fiquidem homo relinquat patrem & matrem , & vxori 
adhacreateftneceiTe^fintqueduoincarne vna. Vidctuiquehuc 
refercndum quadam cx parte,quod Ouidiam Peaclopead 
Vlyflem fcribercfingiturhis verbis: 

M^ pater lcaritti yiduo difcedere lecio 

C«git,C«r immenfoi incre^et vfjue moras. _ 

Increpet i>fque licet. tuafm^ tuadicar^ oporteti 

Venelope coniux femper VlyJJis ero. 
lUetamenpietatemeajprecihu^.qipudicii 
Trangitur,^ ytrei temperat tpfe fuas. 
Eiufdem flatua: mentio efl: apud Lucianum in Imaginibus. 

ftWtfJTi.] VlylTispaniam ,infuIaminmariIpnio, vndeipfe IthacA, 
Ithacus& Ithacen^scognominatura Poecis, 

Sparten. ] id eft, Laceaaemonem^ex qua fuit Icarius patjer Pe- 
nelopes . 

yirge.] Penelope.quodvocabulum nonitai\rideaccipitur, vir^o prt rmti' 
ytfomniantplerique.Lcge Vallamlib.6. " htreqtuuu, 

Uocfchemate.] hac figura, hoc cuitu vel habitu, hac imagine, 
«^?^, Tmpx tS ix^i^i t^rtLcitf. Scherna, habitura^ colciera, tiga- 
rara Rhetoric2m,& aiia permuiia iignificac. 



fTupta 



^3< 



ANCREA2 AtClATI 

Nupta contagiofb. 
Emblema cxcvii. 




D 1 1 meliora pis , Mez.entiy cur agefic me 
' CompeUdi f emptus qtibd ttbt dote gener. 
GaRic/t quem/cabies, dira & mentagraperurit: 

Hoc e^ qutdnam aliud^dic mthifduepater, 
Corpora corportbus quam iungere mortua viuis, 

Ejferaj^ Etrujcifa^a nottare ducii} 

TiitUf qutrtla /^ Onaueritur hicpuclla ingenua dcpatrcpcrquam difH* 
tU pa:feiHhu. \^cili &inhuraano,quic^locaucut virocuidamturpi^ 



tMBLEMATA. 6^7 

tcriflquinatoacmirerefcEcenti,mentagM,morboGaIlico&a- 
lia fimili lucconrumpro. Qjiod facmus illi fimilljmumeilc 
dJcic,quoHfuit olim (oUemne ac familiare^KrewS-^tfaB^» Mc- 
rentio Tyrrhenorum Regi , Deorum &hominum contem- 
ptori : qui crudelitate omni & inaudita fcrocitate folebat viaa 
corpora mortuis coUigare , vt foctore & intolerabili ta^dio fcn- 

; fimanimaminfeliciterexhalarent. Perindefefehabentcrudc- 
lcs ilii patres , qui fuas filias egregia forma , integras , & bona 
valetudine , matnmonio ( a quo diifolui poftea nefas ) copula- 

, rcnon horrent hominibus lepra & podagra ccnfeclis, & ix- 
pius Neapolitana fcabic corruptis , iis quidem viuis cadaueri- 
bus , mortuis c6 peioribus , quod eorum fcetor & cruciatusad 
Titae vfque , & interdum eiiam diururns finem maneat : iilo- 
rum veroceleriiisanimumdebilitandoenecct. Eiufmodicon- 
iugium tam irapar &: inconcinnum vterudite, ita &feAiue 
«lepinxit Erafmus in Dialogo , cui titulus efl: a^ui^ y<i/^^' SrafmfUeui^ 
cx quo non grauabor hucrransferrequse adremfacianr. Sic ^^«'«S''» "*«* 
autemprimumnobilempuellamdefcribit. G a. Quid egoii- «"J^"^^^ 
bidepingam puellam nonincognicam,quamquam plurimum 
gratiae addidit ornatus natiuo decori ? Mi Petroni, dixiircs 
Deam quampiam cfTe : nihil illam non decebar. Interim nobis 
prodiic beatus ille fponfus, triico nafb, alteram trahens tibiam, 
fed minus feliciterquam Suilerifolenr, manibus (cabris,habi- 
tu graui , oculis languiJis , capite obuinclo • fanies &: c naribus 
& exauribus fluebat. Alij digitos habentanulatos,iIlectiani 
infemore geftat anulos. P E.Quid parentibus accidit vc ta- 
lem filiam tali portento committerent ? G a. Nercio,ni/i 
quod hcdie plerilque videtur adempra mens. P E.Tortalfc 
prcediueseft. G a. Eft a{fatim,fcd xre alieno. P e. Si puella 
veneno fuftuUlTet ambos auos &auias,qucd grauiusfuppli- 
ciumdeillafumi poterat? Si minxiftet in patrioscinercs , fatis 
pccnarumdarurafucrat talimonftro velofculum davecoacta. 
Mihifanefacl:umhoccrudeIi'.iscirevidetur,quam fiillam nu- 
dam obieciftent Vrfis, aut Leonibus, aut Crccodilis. Nam auc 
ferx pepercilfent tam infigniformae, auc fubita mors finillct 
cruciatum. Mihi plane vinetur hoc fatlum MezcDtiodi-' 
gnum,qui worf«tf,vtinquitMaro, 

— iunzfhat corpcra r:un^ t.*/£ff\l 

Cemponem mambtn^m man(t*tat^»e orihui ora, 

^uam- 



4^yt ANDiEAJ ALCIXTI j^ 

^viamquam necMezcntius, ni fallor, tam immanis erat,VC]f 
tam amabilem puellam cadaueri iungeret. Ncc vllum cada 
iier*ft,cuinoriiungima!isquam tam putidocadaueri. Siqui- 
<iem hocipfumquodrpirac, merum veuenumeft: quodloqui- 
tilr, eft peftis : qnod coritingit , mors eft. hsec ilie . Hucrefer 
ctiara Proucrb. Ma!e coniugati. 

D;} meliordfiii. ] O pcandi formula pcr apofiopeCn. (umptum 
id ex 3 .Georg. Virgil. 

VijtneliorapWy errorerrque hoflihuiiUum, 
Grarci fic effcrunc , £|« >(^xov , Malum foras : &, evpifuivx}ts, 
humlura, 2p«d Lucianum. Cicero Anconiana8. Dij meliora: idenini 
ipfam arjmus , ne quis pofthac ciufmodi cjuicquam polTitpol- 
iiceri. Ouid.Epift. Helenes : 

D^ mehnf : fimiln nonfuit iUe tHU 
Idcm 1 5.Metamorph. 

— /n-of«i, oprcctil imnU^dixity 
Talui dij pellant. ■— - 
Ec Epiftola Laodameia; Procefilao: 

Dj/, /jrcfor, a nobii omen remouete fmi?irum, 
Tibullu^ 5. 

V-.jmeUorAferantynecfmtinfomniayerd. 

tiuiusiib. 9. OrationePoftumij (quiConfulfub iugummif^ 

filsad CaudinasfurcaSjdiiruadcbatfocdusalc i6lumcum Sam- 

nitibus) Q^id tandem ? fi fpopondiflemus vrbem hanc reli- 

ftunimpopulum Roman.fi incenfurum , fi fub regibus futu- 

rum ? Dij fnelidra . Qus loqucndi formuia piena eft aiFctlus 

&: encroix,vc facile apparec ex iis,quos modo ciraui, locis. 

'^orhtu Nctt- GaUica quem fiahies.] Morbus hic Neapoli allatus , nondum 

foht^mti, ir fijvim nomen vnicum eftfortitus : nominacarinrcrdumlndi- 

{^«'«-1. cus,quandoque Gallicus, quandoque Ncapolitanaaut Hifpa- 

nica fcabies : ea eft fuperbiflima , qu^ wqc leprse, necelephan- 

tiafi , nec lichenibus , ncc podagrac, nec mcntaeraj cedat, fi rcs 

venijc incertamen. Hanc luera ex Indis pCo^clam cradunt 

atid:0ics ,cum qua in illa Kifpanienfi India infantes nafcun- 

tur. Alij alioreferunt: fed cercoconftac iniftasrcgioncsinue- 

^tam non mulro abhinc tempore : njmiriim ignotafuicantc 

glofiofam , fed pardm fclicem expcditioncm Ncapolicanam 

' (ubCarolo8.Ga!Iorum Rege. 

JftHtj^ra, pientaota.] Morbus eft a mcnto fic didus. Nam ^ men^to pcr 

faciera,' 



£ tf B L K M A T A. 4}^ 

fadctn , collutn, pedus & manus , focHo & infblito qtiodam 
furfuredilatatur. Pliniuscap.i. lib.26. Graui(rimum,inc]uic, 
cx iiis lichenasappellauerc Graeco nomine, Latine cjuoniam a 
mentofercoriebatur jioculari primiim lalciuia, vteftprocax 
natura mukorura in alicnis mileriis , mox & vfurpato vocabu- 
Io,mcntagTam occupantem in miiltis totos vbiquc vultus,ocu- 
lis tantum immunibus, defcendentcm vcrdincoUapeiftusquc 
ac manus foedo cutis furfiire. 

EtrufciDucii.] Mezcntij P^cgis EtrttrwB, ^^uaercgiocftlialial 
tn arj T yrrhcao adiacens. 




ARBO- 



¥4^ 



A R B O R E S; 

Gupreflus . 




liit>h 



aKdK. ALCIATI EMBLEMATA. ^% 

Emblemacxcviii. 

t N D I c A T effigies meu, nomenc^ cupref$ 
Tra^andosparilicondmnefuos, 

Aliud. 

FvNESTAef? arbor, procerum monumenta Cupreffus^ 
QuaU apiumplebis, comerefiotidefilet, 

AliLld. 

P V L e H R A CQna eH, pulchro digefiaj^ ofdinefiondei^ 
Sedfiucius nuUos luc c oma puLhra gcrit* 

Indtcat ] ^fulti Cypari(rum vocatam aiunt 2v|5ii rcx.u€iiyjji OipnpiviUf 
fi^fiv Tm^ioas x>^aaiii n y^ ^f^tp^Tzwf ,afruduum arcjuahcate, «"'«'«'f'"» <ar 
pariteiqiKrramorumquos produdc. Siquidcm Cuprcitus ab "^ "^^'^*^^' 
radiceacirummitatcmredo ftipitc conlbrgitjfua^uebrachia 
Dmniapari xqualitateinconifisruram adfaftigium protendir. 
Hocquidemadmoneri poteft Magiliratus &rrinceps,vt in 
Repub.&: prouinciis libi fubiedis (^qualitaccm conferuent arq; 
cueantur. Memineric eiijm optimus quifque paterFamilias 
ruorumliberorum xquam habere procurationem,ciim finc o- 
mnesarque legitimi. quod tamen inplerifque noftricGalliaB 
prouinciisiurcpatrio non obferuari palam eil.Cairius Dionyf 
lib.i i.cap.^.Cuprcflriduplcxnomenhabetr&Charites^hoccft 
Graciceappellantur addclcftarionem: Cuprelfi vero, fiue (vc 
Grxcirediiisappellant) Cypari(ri,qu6dfereparilcsgeftent & UcmD.^ 
producant tum ramos ,tum frudlus. Ambrodus Sermon.4. i'"^ ^^"^'^' 
Pial. 118. de CuprclTo verbafaciens : (quidcnim mepudeac* 
audorcm cam pium & doctMm huc aduocare?} Genushocar- 
boiis,air,numquam amittic virid.tatem fuamhycme. luxta 
ver &a::latemcomam rafcir, necdiucrfbcoloremutator. So- 
lam hancarborem vencusfuonnmquam honoredefpoliat: (b- 
la numqurim vetere cxuitur amiclu, aut nouo flore veicitur. 
Sic Apoftolicaquoquegntianefcitdefciliumjfcd vccuftateliji 
fiorer. Cxteriim quodhic fcribit Aiciatlisdea!qua'irare,quac 
patribusinliberosob'eruanda f tJIIuftrari non minimum pof- 
liiai his Ambrofij eiufdcin verbis in Hcxacra Jib. 5 .c.i 8. Q_uis 

f docuir/ 



i4^ ANDREA8 AtCIAtl 

d«:iiit,nifi honio,filiosabdicari?quis repperittam-initt\itia pi^ 
trum iura? quis intcr naturae fraternae confortia fratrcs impareS 
fecir? Vniu^ diuiriis filij diucrfa (brte ceduntur. Aiius totius pa- 
tcrnae (brtisadeptione inurtdatur , alius opulentae Haereditatid 
patrijc deplorat exhaufiam atqueiuopem poriionem. Nun- 
quidnaturadiuifit merita filiornm • Expariomnibustribuit, 
quod ad nalcendi atq; viuendi poflint habere fubftantiam. Ifta 
▼os docent non di^cerncrc patrimonio,quos titiilo gcrmanita- 
tis 2qua(lis. Etcnim quibus dediftiscomrhtiniter e^Tcquod na- 
li fu at , non debetur his , vt id communiter babeant , quod a 
natura fubdituti funt inuidere,&c. ' 

-We'* mat.] Meta, ftrues m acurum tendens,Gtaccis xtf>^. Vitg. 

//;"c riridem Keneti ^rondenti ex ilue metam 
ConTiituit. ' 

Idem alibi, Aerias quercus,& coftiferas cyparilTos appcllat. Ci-', 
tat &'i(luc ex Ennio Nonius : 

Capttthtii nutantes pincSy re^Josq; cuprejfcs. 
Cnprefliim autem a Cypari^fo puero nomcn habuiffe, eo qui- 
dera Tcjephi filio,ab Apollinc adamato, & in arborcm faino- 
miniscommutato, fabulatur Ouidiusin ic. 
CuprejJUs ad- TuneltiaeU.] Cuprcflus Ditifacraidecqueprofigrrofuiiebri 
hbttajUne' addomospo(it3.Plin.lib.i$.C2p.j3 Ha:cenim proCcrum ma- 
"'^' gnacum.que,(icuti Apium plcbciorum,fcpu!erisimponebatut, 

quodputrcdinem auerterccrcdcrecur: quorum vtrumqucfi-. 
mili propemodum folio,co!ore, odore,facuIcatenaturaquc fit. : 
Stintautemquiramoscupreirmosante dcRuKHiorumacdespo-*, 
m (blicos vclinr,ne quispcr imprudcnticm ingrcfTurus pollue-*" 
reiur. Infanerihusaurem adhibebaturqu6d fcmcl excifanii-- 
q'jan-. renalcarur: vel vrhumanum corpusabanima &: animof 
iamrelictum diufius (eruaretur ,atqueincorruptnm rcmanc- 
ret. Varro putat hunc morcm indudtim , ne cadauerum odot . 
Dares cftenderet , inrcreadnm vrerentur. De hocmulrado<fli' 
KaJria'?. lunius Aninr)adu.i. c.2?o. & Alex. ab Alexandro fub" 
finemcap.y.lib.z.fedmaximcCuprcdumPierijjfdclHib.ji. 
confulr. 

Funefta ] fiTnerrb\is dcftinara:, vel promoftis figfio adhibita: 
Ideb enini' Horatias CuprelTos appellat fanebics Odc 5. Epod.^ 
Tt Virgrl.in ^.fetalcs. (ic cnim ait: 

— cui fron(itl)U4 at/u 
Intexuat tatera, ^feraUs atne cufjeff&^ ' 

Idem 



idemj.Acncid. •^^ 

— fiantmanihmof* 
C^truleii nuTU yitin, airaf, cuprejjo. 

rom^e.Jornarc.hinccomptumdicimusornattlin. 

Tukracoma, ^c.] l4uc refer didlum Phocionis in leofthc- Leo^henit ui 
Qcm Oratorcm multis & magnificis promifTis Aihcnieurcs ad '^^f*'^fii 
bellumconcitanicm-.eius cnimorationemcuprefliseilcfimi- ' **^^ 
lcm aiebar,qu«cnm pulcrac finr & proccrje,nulmni tamen fru- 
5kumadfcrat. Dicitiirautcmincos,quicummembrisfinccIe'- 
>antibus & apprim^ comptis,nullius tamen frugis funt, nequc 
ruisalicuicommodoefrepofTunt. Adaerte,fi vacat.quqdeCu- 
prciTo adnotauit Caelius Rhodig.lib^z 3 .cap.i . & Adag. Cy[»a« 
tt/Ti fra<akus. 




QucrcQfi 



^4* 



ANDREAt AtGIAt 

Quercus. 




Gra- 



E M B L E M A TA.' €^f 

Emblema cxcix. 
6 R A T A loui eft quercus, qui nos ftruMi^fomt^ : 
Seruanti ciuem querna coronadmr* 

Aliud. 
G L A N D E aluit veteres ,foU nuncproficit vmbra: 
Sic quoquefic arbos offictafa louis, 

GrataUui^^c.] Quercus loui facra, qui Deushabebatur $MVffu,p$, 
Opt, Max; ineaenimreddebatoraculainDodonarylua. Vir- tT^^iom» 
gililiSi.Georgic. 

— nemorumque foui quemaxima frondet 
Ef(ulM,atque habtu Grutn oracula cjuerctts. 
Huius autem glandibus prifci vefcebantur ante frumentiv- Ciuic^cmnm 
fum: fiebat etiam e fronde querna ciuica corona,quam ciuis ci- 
ui , a quo feruatus eflet in praelio , tamquim vita^ teftem, falu- 
tisque percepras monimentum dabat . Ficbat etiam ex ilicc: 
«juodgenus fuperiori non admodum dilfimilc cft, Gellius c.6. 
Jib.5.&Plin.cap.4.i6. 

Clandealuit yeteres. ] Veteribus quernae glandes vidum pr^e- GUndes, v»t0 
buere:nuncver6arborip(afoiavmbraprodeft.quodconuetti f»^"^f- 
poteftadveterem illam legem populo ludaicoaMofepropo- 
iitam ,qua aeterni patris filius,& fcruator nofter C H r i s t v s 
expe<5laba:ur: cuius quidem ("pei (idem certirTimam cum,nobis 
ChriiHanisdederit,po(fumusatqueprifciillirubinderepetere, 
«sA/f^poa;, reperta tandem , vel potius cuique noftrum gratis 
conceifafrugeomniumoptimadiuinilIimaq;,quamab Euan- 
geliodecerpimus.In eam fententiam Iu(i aliquaiido-l^pigram. 
Clande patres aluit querctti^ fa^wq-^yetuTios: . 
Sed modo non cibni efl, profiiit >mbra tamen* 
Glandibtt* anliquis tAntumfmt yfa yetuTlM'. 

'Bru^ihwi tnuentuyttmur . at quidtdeTli 
Iradtdtt infacro (ju^cumque yolumine Mofes, 

ClanS erat,^ "peterum pabula prifca patrum, 
^^t largitor opum frnges inuenitl E S V S, 

£t mijfj palea plurtma grana dedit. 
V^mbra licet nobis lexft yetiti atque Prophetit. 
^edn9(M l«x Chkist i yenoreHo eibta. 

f 5 Salix. 



I4f 



AKD&SAt ALCtATf 

Salix. 




.Sj^s 



EMBLEMATA. ^47 

Emblema cc, 
2^ o D fiu^tjperdamfalicem vocitarit Homem, 
ClUonUhomimsmortbm adftmilat, 

HOmerus OdyfT ». raliceni a-Aso-iVpot» , vtctiam Thccj^ 
phraftus 3 .De plantis.cap.i.& i.cap.i j .Dc caufris,<iA«- 
ri>(9t^7T9»vt»®-appeIl3r ,c]u6(i remenocylTime amittat ,ante- ^*^i^ pmm 
]uamomnin6maturitatemrcntiat,vtenarratPiin.i^.cap.z5>. '"'^••"^* 
deo<^ue hydropotarumpptcltcflb fyrrvbolum ,qu6 rcfeiesil- 
ud: Aquam bibens nihilboni parias. Sicautcm Homcrus, 
■igi,K^ir uiy^^t -^yf l-eecf uKiq-ingk}7nu Rctulit idera ex Homs- 
•o Stobajus Scrm. 1 60. ex PorphyriOj qui cum Pliniofcntit^fa- 
icis frudunj cum vinb propinatum, ftcrilitatcm inferrcjgeni- 
ale femen cJttinguerc , aclibidinis impctum marcore afiicere, 
?ierius HierQgly ph. 5 1 . idcm omninq, & alia quxdam de fali- 
cnorauit: vt Aelianusdchift. animal,4.cap.iz, 

C/«or/M»sor/6«*,]qui vinononvtuntur. Piin.enim jr.cap.i. f^^i^o^i»^ fa^M 
i^litoriuralacum Arcadiaeaquam tali virtuteimbutamhabere ^ i^'"***^ ^<'*- 
[iatjVtquicx cabiberiot,vinumafpernentur.Ouid. ij.Mc- 
amorph. 

Clitorioquicum^ueptimJefBnteleuauitf 

Vinafuoitfgaudetq; merU abflemim yndit, 
taquc hoqiiacs(:Iitori}s morjbus appellamus abflemios. 




f 4 Abics: 



^48 



ANDREAl ALClATf 

Abies. 




Apta 



£mbi.ema ccr. 
A P T A fietis ahies in montthus editur altU: 
EH & in aduerfis maxima commodttas, 

PLiniusc.io.lib.i tf. In i-nontibuseditifnmisnafciturabies, Jtl>ui> 
ccu maria fugeiit. quod hic transfertar in eos , qui vt am-^ 
pliorem mercedem confequanturjpericula fubiic no rcfugiut. 
ahiesinmontibus.] Sic Maro y.Ecloga: 

Fraxinttt injyluiiffulcherrima, pinm in hortit, 
Populm influuiti^ ahiesi» montibtti altu. 
BtClaudianus: • 

f^l>tafreti) ahies,heUu accommoda cornttt, 
inaduerfes.'^ locis contrariis: dum enim abicte fit nauis iti 
iaquisfludtuans,videtur locum habere fibi contrarium. Sic Pli- 
nius, Abiesnauigiis expetita. fitus inexcelfo montium,ceu 
inaria fugerit,nec forma alia. materies vero pr^cipua irabibus, 
&plurimis vitae operibus. Nonpiget Arabrofij ea de rehuc 
fententiam e 3.Hex,iemeroucap. i i.adiicere: Abics, inquir, 
noncontentaterrenis radicibusatqueaerio vertice,etiam cafus 
maritimos tuto fubitura remigio : nec folujn ventis , fedctiam 
i^udibusccrtaturaprocclTit. ^ 




f l J^icttl 



4so 



ANOKSAE ALCtATI 

Picca, 




Emblema ccii. 



w 



'fi r ficed mtttat nuUos quod ftlrpeftolones, 
lUm efi index, quifineproleperit, 

PIcca,qusenulIos cmittit c Tqa ftirpe {loIones,KomJnem fiu4l 
arguit,qui finc libcrjs vjtam agat.De hac arbore fatis mul- 
^PIin.Jib.i^.cap.io. 

ft^lonef.'^ Stoio^virgulS^cftc^arborumradicibuSjautttuacp SteU, 
produ&a. 



I^ 




Cotonci 



f>» 



AMD»1 AE ALC XlTt 

Cotonea, 




POMA 



IMBLBMATI^ ^ff 

EmbleMa cciix. 
? o M A nouis tribui dehere CydonU nuptis 

Dicitur antiquus conHnutJfe Solon. 
Irata ori d'ftom^chpcumfint^vt & halttus fUis 

SitfuauiSy blanm manet & or€ lepos. 

PL u ta rch u s i n ^«ft/jyTff ttu^ [ytXf^ci » i ta fcri bi t : O ' a-oXeiv CctontA a» 
_ ~ . T Q liL ' " * '' r~ ' vJl» ' /»^ "^ ederentur, 

)»»?? Pt^^* iu«^f*orot avou «n^uirlw yjf^ yte^itieut . Solon iubebac 
ponfam cumfponfoconcubituram, priusederemalumcoto— 
jeum : innuens ea rc, primam c]uae orc &;voce initur, gratiam 
oncinnam debcre cfTe & fuauem . Idern in Problcmatis Fcre 
radit, f)e Cotoncis Plin. i j .cap.i i . & 1 7. de eorum faporc & 
►iorcciufdemlib.cap.i8. 




Hcc{c- 



^si 



liTDftfeXf AtCIATi 

Hcdcra. 




«At; 



SMBtZMATAT ^JJ 

, lMBI,EMACCIIIt. 

1 H A y D OY. A Q^vA u arefces heder^ e!i arhufcuUi ^(S« 

Qudc fuero Bacchum dona dedtpferunt : 
trrabunda^ procax^ auratisfulua corymbis^ 

Exterius vtrtdis yC&tera patlor habet. 
Utncaptisvates ctngumfuatemporafertisx 

VaUefcuntftudiis, lam diuturna viret^ 

Plndarusin 01ympiis,BacchUm )eiar«^o£9»,idcfthedercu, Baecht/atm 
vel hederaccum aut hedcrigeram appellar, cjucd ei hcdera '^^'»' 
dicatafit. TradurttautemnorinuIIi Ciflum adolcfcentem Li- Cifwjiijhit 
beri patris hiftrionem faltatoremque ruilTciqui cum Dco pra:- Bacchii 
fente Thyafos exerceret, in quendam terrae hiatum cafu laplus 
interiir . Tellus autem ciim gratificari Baccho vcllet , fhorem 
prcduxir adolefcenti cognominem. Lcgitur quidem prima 
£pigrammat6n; 

Bacchui amat hederoA^^ lupptter tgidcgaHdit. 
Retulitautem in Aiticis Painanias >c/oro» ^/[io¥va:ct Bacchuni 
appellatUmj quod in ea Atticac regionis partc , id eft Acharnis, 
pritnum hederavifafit : quo locoOatua: etiaUi funthedereac. 
Scd&Homerusin hymnis Kios-ono^ia/ ^ototzv ,\dcii ^ hederi- 
:omamvocac.ProbusGramma:icusait,in Cythcronefacra Li- 
bcri patrisarcana tcrtio quoque anno cclcbtari folita.Libcr au- 
tem cum Mufis &ApoHinee{rc pefhibcb"atur,idcirccque cx 
hcder^cius frondc Poetascordnari. Porr6dicataeftei hedcra', 
LJiioJvtcafempcf viretjficillefemper iuuenis,vtdiximusini- 
:io: quamquam pleriquereferantadeafcrtafeucorollas ,quas 
poIT expcdifionem Indicam circumruliffe Bacchus dicitur,Pli'- 
iioteftelib.i6.cap. 4. vnde &Dionyfiaca hcderadidaclt,& 
3acchiCaOuid.Faftor.6. 

Eacchc racemiferes hedera redimite capilles. 
fdcm alibi corymbiferum" cUm nominat. Phitarchus tameri Lom^TbH ] 
Jympofiac. j.fcdione 2.. Hederam dicit aBaccho fumpram, ''"'^'^ 
lonvtauxilium en'et aduerfusebrietatern ,aut vtvinoaducr- 
am,quippe qui Methymnaeum,amethy quodvinum fonat, 
efeappellari v6luii: : fedvtvinofi vinoverodeftituti ,hordea- 
copotu pfo vino v£umur;<Sc e nialis awr palmulis qusedartD f\hi 

tiaa , 



4$^ XUtlLlki ALcrAti 

vina conficiunt : ita qui hyemedelideraret coronam viteami 
quodtunctemporisvitem nudam vidit , &fo!iiscarentem,ob 
limilitudinemquandam^hederamcftamplexus. Nonpollum 
conniuentibnsoculisfubticere,quoddidiciex Poeti'; Gr?cis,& 

•PofV^ &va- eorundem fcholiaftis,nempevatesappellari ili*<pn)^«7iff,ideft 

us ^j.:fY>t<fjf lauriuoroSjVellauro vcfcentes,aut laurum edentes: quorelpe- 

y^' xit luuenalisqviadam S3tyra,quo iocodixir, 

.i^lnurHrnqitemowordit. 
Poe*tis autem heJeras decretas elfe, cum Pierio,& aliisquibuf^ 
dam dodioribus crediderim,vt vna cum iauro permi(cerentur^ 
non tam vtperpetuasvtriufqueviror,quidiuturnaeorumfcri- 
ptarepriEfentaret,incauirafuit,quam vt ol\enderetureos,qui 

*T>lgni hederif. dif^ni hederis euafiirent, laurcamque meruifrent, & arte & in- 

Lauro, qtiid g^nio excelluifTe. Siquidcm per laurum intelligebant infitam , 

inteUigebmt quandam ingenij vim ac venas fecunditatem , Apollinisradiis'; 

tertrei. vberem at^iie locuplctem : per hederam vero artem , & indu- ! 

hedera ^d. ^^jj^j^ peruigili labore partam . Huius quidem rei indiciuml ' 
eft,qu6dhederafu3pte narurafittam imbecilla, vtfem.perre- 
pere necelfe haberet, niii vel muro, vel plantar, aut faxis hicre-' *, 
ret5& pertinax conatu fcfe attolleret, vt tandcm paulatim irrc- 
pens viclrix euadat. Eftautem operaEpretium,vtroque (arte fci- 
licet & ingenio ) f quis velitaliis antcccllere ; quandoquidem 
mediocribnscfle Poctis,non homines, nondii,nonconceirerc 
columnjEjVthabetille. Sed &iftucaduertendam, 
— in^eniumcuifit^cuimetts 
tAagnaConaturum^dti nommu huiut honorem. 
Etj — ego cjuod ftudtum fine dinite vena 

Uecrudecjuidpojit yideo ingenium : aherititftc 
^ydtera pcjat opem res,^ coniurat amtce. 

HeJera nhra^ T.xteni*i ytridn.] i ntelligit hederair, nigram.quaE florem cro • 
ceum habet , pulia folia. Id efl heder.T nigra: folia partealtera 
virelcunt.alterapalle cunt. Ne quidadhxcrequiras, confule 
Phniumlib.i 6. cap.34. 

Uederxpoetit Uinc aptt^.]Viox^u\.\<, i.Carminum: 

fatni. Medotlarumhider£ premiafronttum 

Din mtfcent fnpern. 
Idem in euiitol. 

Prtma fcres hederd uSlrici* pramia. — ■ 

Vitg'li'^^i''' E^''Og''^'' 

I^Ailnics hedera crefcentem ornate Pcetam, 



IMBLEMATA. €jf 

Quod ridet in Satyrarum vcftibulo Perfius: aic cnim, 

fJelicomdasque pallidamque Pirenen 

lUn relinqtto, quorum imagines lambunt 

* Hederxfeqttaces 

PaHefcunt rndtque. ] Sicuti errabunda tcnaxque hedera feii- 
iim altiim confcendit ,exterius virefcens, in caeteris pallida , & 
aureds corymbos ex feproducit : ita Poetae fuis laboribus ku- pama daSii 
mo pedetecim fe(c effcrunt : & quamquam adidao ftudio pal- ruro^ 
lidi fint, fama tamen ex fcriptis & ingenio concitata femper vi- 
tent : quippe qui aurcos cruditionis & do(^rinae fru(^us J>ar* 
turiant . 







*J« 



ANDREAE ALCIATI 

llex* 




PYRX- 



Emblema cc^. 

D V R I T I E nlmia quod fefe rumperet ilexi 
SymboU cmlis fedittom Ikbet- 

SEditiofi dur^qj ceiruids honiines,quos citius ftangas qiT^tii ^*^» "^^^J 
fledtas aut cbrrigas , fuomagho maloefficiunt quod ilex, '"'i'"''*"'* 
cuius tanta duricies eft, vt non nifi magna difficuUate jjrofcin- 
di.queatjnifi etiam perfe fatifcat & diftindatur. Proteruienim^ 
quibus Ceditio & turbatas Reipublicac ftatus cordi eft , c^rti 
numquain poflint cum aliis contlehire^fepenumero a rcliquo 
ciuitatis c0rpore quafi agmihe fado,dircedunt:& tandem cum 
nonnihildiirentiuntafuafadionejfacillimecorripiuntur,fuo- 
rumqufrilagitiorumpoenasiuunt. Natutam hoius atboriS r^- 
petecxPlinij i^.cap.8. 




* i 



J^iaJiJj 



6$fT 



ANDR€AE ALCXATS 

Malus Medica. 




AvreA 



^MBLEMATA* Cip 

Emblema ccvi. 
A V R E A funt Venerispoma hAciucundus ammf 
Indicat, eil Gmisfic y^vMTrtKp©-' amor, 

TL jr Edica malus,c)u? & Citrus,&apud noftros ob aliquam 
J^^l^ cum aurp (imilitudinem nomen reperit, no inconcin- 
ue amoris potefi efTc nota. Eft cnim coloris aurei , dulcisquf- 
dem&aufteri nonnihil faporis habet , fed amari corticis:itaC»/w*,^»i*- 
turpisvoJuptasprimoblandiensarped:u,totavideturaurea,red''«i>'»*<'^« 
vbi guftu dulce dedit,amaru ad fatietatem vfque aggerit, quod 
yXwKua-up» nomen indicat. PlatoitaquCjVtfcribit Mar/iliusia 
Sympofium, amorerem amaram vocat,ncccerte iniuria,quia 
moritur quifquisamat. Hunc& Orpheus yhvKiiTnx^y.i^ eft, ^moryXv^tu 
dulce amarum nominat: quippeciim amor mors vo!untaria«»xfof. 
iit. Vt mors eft,araara res eft; vt volunraria,dulcis. moritur au- 
tcmquifquisamat.HaecMarr.Ficinus. 

iucHttduiamaror.] Paronomafia clegans,quam lepide vriirpa- 
uitaliquise recentibusita: 

ZVo/f amor antiqupfuerat^fedamarorah teuo 
DicendtHy cumfitfemper amartti amor. 

yX»«M9n jcgjf dwor.] fic Mu&us: 

lam (^ dulcem amarum acceperat aculeum amorum<> 
&'apud Hephasftionem Sapphoait: 

tpitiS yXvKUTrJK^t etf^a;^vov o^Trtrtv. 

x^mor dutciamara auninexpugnahili^. 
voluptaseadcm xtiiiontyXv K'j^(*ioi, dicitur. Hucrcfer Proucr- 
bium lunij , ^^maro dulcemifium. De amore qui yhjxvTnK^^ 
appcllatur, Plutarchus ^.SymporprQbl.y. 



t \ Buxus, 



461 



4.NDREAE ALCIAff! 

Buxus. 




Perpe- 



EMBLEMATA.^ 6€j^ 

Emblema ccvir. 
JPerpetvo viridis, crtj^oq^ cacumine baxus, 
. yndee^dijparibus fiilulafa^armdisy 
'l>eliciis apta e^ teneru & amantibus arhr: 
?allor inesi illiipaUet & omnis amans. 



B 



Vxus quorunHam amantium vitam& condicioncm cx- u4»t4»tiurfi 
primit. Vt enim eft fronde femper viddi & pallida, ex cu- """^^"'P^ 
ijusetiam llgnohftulaEoptimaeconhciuntur ntamternoquo- /j^^^^^ '^' 
ijdam vigorc & vernantis aetatis afFedu viuunt quicumqiiefc 
amorideduntj pallorem tamen habent , huic affedtui peculia- 
Iremjquod fingulis pene momentis reformident, nefpe conce- 
Iptacadant, vel turpem quam fibi fingunt, repulfam patiantur. 
At quidem nihilominus hilarcm pre fe vuhum ferunt,vt blan- 
dum &feftiuum fermonem,fempcrquealiquidcantuum,aut 
legunt taciti, aut meditantur ftudio, vel etiam fcribunt aut rc- 
cirant ad pellendos animo mjerores , autexprimenda eaquajt 
ipfi concipiunt. 

dtjparihtti fiTiula.] Virgil.z.Ecloga: 

En? mihidi/paribfiffefJtem compaBacicutii 
'iiTiula. — 
• Velictii tenerii. ] amoribus blandis , & aliquando furpibus vo- 
luptatibus. Ouidjus fe tencrorum luforem amorum vocat. 

palUt dr omnii amans.] Curamantes palleant ,r3tionem ape- ^ianteiptU 
rit Ficin.Commentar.m Platonis Conuiuium. InPriapeiis, ^^ ^» 
V^inartdior pueUa ^afjis^ 
BhXo ^alUMorj nouaque cera, 
Ouidius i.Metamorph. 

— cuiprotintn intima frigtts 
■ Ojfa receperunt^ buxoquefimtUtniUi orA 
Pallarphit. Et^. Metamorph. ' 

— oraque huxo 
Vallidioragerens exhorruit. — 
p. Ambrofiuslib. 3 . in Hexaemeron cap. r 3 .ha^c de Buro: Bu- Loetn D.^Am 
xuselementorum apicibusvtilisexprimendisrleuimateriaY* ^'"'^A^ 
fum manus pucrilis informat. vnde ait Scriptura: Scribe in bu- 
xo,fimuI vt admoncat te ipfa materia qu^ fempcr vircr,nec vn- 
cjuam foliisexuiturfuis; nc vnquam fpeituaediffimulationc 
nuderiSjfcdfempertibiperfidemgermiact fpes falutis=Appu- 
t 4 leius 



$S4 ANDREAE ALCIATI 

leius I . Dc Afino aur. Eumquc auide efitantem afpicieiis, ali- 
quantoinferiore macieatqj pallore buxeodeficicntemvideQ 
Idemlib. 8. AtillemodicumcommoratuSjrefertfere buxan- 
tique pallore trepidus,mira fuper coferuo fuo renuntiat.Clau- 
diani illud non cft alienum a pallore araantum, qui de nuptiis 
Jionorij & Mar. gratusamanium pallor. Et Nafo 4.M^m, 
'•^t^s-.facitbuncamoripfecolorem, 

Emblema ccvixi. 

C V R properans foliisprmittis mjgdaleflores? 
Odi piiptUospracocisingeuij, 

FLoret primaomnium amygdala mcnfe lanuano, Martii 
veropomummaturat. Plia. z^.cap.i^.quodtorqueturini 
illudingenio|:umvelut prascox genus,qucd nontemere vn- 
Tueri pfMeci quamperuenitadfrugem,ait Fab.lib.i.cap.}.Suntenimpuc4 
in^tnio, ri,quiftatim primoqueomniadifcant,memoriterquetencant,: 

qui tamen quanto a^tate iiunt prouediorcs, tanto minus com-f 
pleduntur,ita vt ad folidam eruditionem vix aiiquando peruc- 
nianr.Eamobremvulg6pcneapudomncscreditum,eos,qui- 
bus fit ingenium tam prascox & pracmaturum , aut infanos fo- 
rc,aut diu non viduros. Proinde Adius apud GelLIib. 1 5 . c.i. 
ait,in iuuenilibus ingeniisitidem fibi placere, vt in pomis im- 
maturis aceibiras ipfa placet; ea enim dcmu maturefcere (ma- 
turiras enim tempefiiuam adfert fuauitate) reliqua ante tem- 
De Hermiit- P"^ putrefcere, Id quidem obferuatum maxime fuiffe in Hcr- 
(i€ Rhetorc mogenc tradunt, cui vixdutn pubelcenri tam admirabilem in- 
mrwa, genij & memoriac vim fuiffe dicunt, vt annos natus ododecira 

artcm Rhetoricam confcripferit ,qu£E ab omnibi?-: admodural 
commendatur: quem etiam declamantemaliquando Mufb- 
nius Philofbphus grauiiTimus audire non refugit,quemadmo- 
damnecM.Imperaror. Atcumannuquartum &vicefimum 
. r. attigiffet, mente lapfus dicitur , omniumque pene rerum obli- 
tusnullaeuidenticauffa.Retulit lib.^i.cap.^. Rhodig. Hu^ 
fpcdant Adagia , Ante barbapi doccs fencs : &, Odi puerulos 
praecoci fapientia. 

fr<e<ocii.] De huius vocabuliinflcxione Gcll.i o.cap.i i. 



E M B L E M A T 4. g^f 

Amygdalus. 




466 



4NDREAE AtCIATI 

Morus. 




5 £ R I o a 



BMBtEMATA. f^7 

£mBL£MA CCIX. 

liEKioK at tnorus mmqum nifi frtgore lapfa 
j Qermmat: ^Jtpiens nommafalfagmt. 

MOrustJua/i ^g(^quibufdamdicitur,qu6(l ni"ra/it: Mornftmi» 
alij a mora,icl cit,tarditate deriuant,qu6d arbor.uin po- <i^« ff' 
Iremafloreat. NonnuUi >^t' «»T<(pgo4(nv,Morum quafi^piSg^» 
ippellatam exiftimant,id cft,ftultam,cum pra: casteris prudin- 
i.jllimacftcyideatur. Sicenim Plin.Iib.i^.cap.15. Noui(tima, 
|.nquit,vrbanarufla getminat,nec nifi exa(^o frigorCjpb id didta 
[apicntiirimaarbpr'um:ledcdm cQepit,in tantum vniuerfa ger- 
minatio e^mpit, vt vnanodle peragat ctiam cum ftrepitu. 
HazcPlmius. Ea-ftaqueprudentiaegeritfymbolumjait Pierius 
lib.^i.quod^ncaerisiniurialsedatur^tempeftiuani &commo- Pj^^f"tf<* ryf» 
dam occafiouem prasftolari videatur. Nam vbi primum lcnio- " ""^' ^'"'*^* 
res&mitioresaliquantumaurs rpiraaere,erumpunt germi- 
na,& florcs cxfinuant magna interdum ftrage ob temporis in- 
conftantiam. NeautempruinalxdipolTitjquem hoftem fibi 
perniciofum agnofcit,non ante germinat quam frigus pcnitiis 
fugatum eflecognouerit, atq; adamacnifllmaadulti veris tem- 
poraperuentumomninoflt. Itavirprudensgrauiora ncgotia, 
& confilia omnia confulto prorogat : ncquc antetempusfcfc 
effert , fed maturam qccafionem citra noxam & pcriculum ex- 
pedtat. Hucfacit Prouerbium,Maturiormoio. 




Laurus. 



m 



AKDREAS ALCZAtS 

Laurus. 




PftiC. 



BMBLEMATA.^ £^§ 

Emblema ccx« 

Ri€ s c I A venturxlaurusfertftgnafalatis: 
SubdttapulUttlofimma verafoitt. 

\Phthohius Rhetor Laurum vaticinij Cymhohm cf!e pro- iMnct^Mti^ 
didit: iccirco veteres ficurixof (ptfTci LaurumHJxe.c,& omirmu, 
.polliai diuinationis Deofacram putarant. Si cnim ftrepitu 
uodam in ignecrcpuifrec, fclicitatem portend;;rbat. Adhxc 
uluillofuppolitadormientiumjfomniorumveritatemconci-