(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Patrologiae cursus completus: seu bibliotheca universalis, integra ..."

Google 



This is a digital copy of a book that was preserved for generations on Hbrary shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 

to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 

to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 

publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we liave taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain fivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at |http : //books . google . com/| 



// 



A. I ll! J 



PATROLOGI^ 

CURSUS COMPLETUS 

SEU BIBLIOTHECA UNIVEBSALIS, INTEGRA, UNIFOKMIS, GOMMODA, CECONOMICA, 

OiHlDM SS. PATRIIM, DOCTOMIM SCRIPTORDMODE ECCLBSIiSTIOOIlDIII, 

81VB LATINORUM, 8IVE ORiBCORUM, 

QUI AB jEYO APOSTOLICO AD yETATEM INNOCENT II III {ANNO 1216) PRO LATINIS 
ET AD BESSAIUONIS TEMPORA {ANNOmS) P-ROGR^CIS FLORUERUNT : 

RECUSIO CHROKOLOGICA 

OMNIUM QUiE EXSTITKRE MONUMKNTORUM CATHOLICiE TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIORA 

ECCLESIJ: SiECULA ET AMPLIUS, 

JUXTA EDITIONES ACCURATISSIMA8, INTER SE CUMQUE NONNULUS CODICIBUS MANU8CRIPTI8 C0LLATA8, PERQUAM 

DILIGENTER CASTIOATA; DIS8ERTATI0NIBU8, COMMENTARllS, VARII8QUE LECTI0NIBU8 CONTINENTER ILLU8TRATA ; 

OMNIBUS 0PEBIBU8 P08T AMPUSSIMA8 EDITI0NE8 QUiS TRIBUS N0VISSIMI8 SiBCULIS DEBENTUR ABS0LUTA8 

DETECTIS AUCTA; INDICIBUS PARTICULARIBUS ANALTTICI8,8INGUL08 SIVE T0M08 SIVE AUCT0RE8 ALICUJU8 

MOMENTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA; CAPITULIS intra IPSUM TEXTUM rite DISPOSITIS, NECNON ET 

TITULI8 SINGULARUM PAGINARUM MARGINEM 8UPERI0REM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATE- 

RIAM 8IGNIFICANTIBUS, ADORNATa; OPERIBU8 CUM DUBIIS, TUM APOCHYPHIS, ALIQUA VERO 

AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIA8TICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA; 

DUCENTIS ET AMPLIUS LOCUPLETATA INDICIBUS; AUCTORUM 8ICUT ET OPERUM, ALPUABETICIS, CHRONOLOGICIS, 

STATISTICISf STNTHETICIS, ANALYTICI8, ANALOGICIS, IN QUODQUE RELIGIONIS PUNCTUM, DOGMATICUM, MORALE, 

LITURGICUM, CANONICUM, DI8CIPLINARE HI8T0RICUM, ET CUNCTA ALIA SINE ULLA EXCEPTIONE ; SED PRiE- 

8ERTIM DU0BU8 INDICIBUS IMMENSI8 ET GENERALIBUS, ALTERO SCILICET HERUM, QUO CONSULTO, 

QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNU8QUISQUE PATRUM, NE UNO QUIDEM 

OMISSO, IN QUODLIBET THEMA 8CRIPSERIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR; ALTERO SCHIPTUK^ » 

SACRiS, EX QUO LECTORI COMPERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPKRUM 

SUORUM L0CI8 8INGUL0S SINGULORUM LIBRORUM S. SCRIPTUR^E VERSUS, A PRIMO 

OENESEOS USQUE AD NOVISSIMUM AP0CALYPSI8, COMMENTATI SINT. 

BDITIO ACCURATISSIMA, CiBTERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, SI PERPENDANTUR CHARACTERUM NITIDITAS 

CUARTiC QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERPECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TUM VARIETAS, TUM 

NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGIiB DECURSU CONSTANTER 

SIMILIS, PRETII EXIGUITAS, PRvBSERTlMQUE ISTA COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CHRONOLOGICA 

SEXCENTORUM FRAGllENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENU8 HIC ILLIG SPARSORUM, PRIMUM AUTEM 

IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX 0PERIBU8 ET MSS. AD OMNES STATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE 

PERTINENTIBUS COADUNATORUM. 

SERIES GRvECA 

IN QUA PRODEUNT PATRES, OOGTORES SCRIPTORESQUE ECCLESL£ GR.«CiE 

A S. BARN ABA AD BESSARlOiNBM 

AGGURANTE J.-P. MIGNE, 

Bibllotheetft Clerl nnlversie 

SIVE 
CORSUUM COMPLETORUM IN SINGVL08 SCIENTIA ECCLESI ASTIGJE RAMOS EDITORS. 



*—* 



PATROLOGIjE GRjECjE TOMUS III. 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. ^ Vc i 

-«M>-«-^ ° O 

PARISUS 

APUD GARNIER FRATRES, EDITORES ET J.-P. MIGNE SUCCESSORES, 
IN VIA DICTA: AVENUE DU MAINE, 189, OLIM CUAUSSEE DU MAIXB, 1S7. 

1889 



, I 



6^ 

;t-3 



-■ ^t 



i 



I- 



t-f. 












SjECULVM 1. 

TOY EN ATIOII DATPOS HMfiN 

AIONYSIOY 

TOY APEionArrror 

J. 

TA.SQZOMENA OANTA. 

S. DIONYSII 

AREOPAGUS 

OPERA OMNIA QU^E EXSTANT, 

ET COMMENTARU QUIBUS ILLVSTRANTUR, 

STUDIO BT OPBRA 

BALTHASARIS CORDERII, 

SOaETATlS JBSU DOGTORIS THBOLOGI 

ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE J.-P. MIGNE, 

BIBUOTHBGiB dJBAI UNIVERSiE, 

81VE 
CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SGIBNTLE EGCLESIASTlCiE RAMOS EDITORS 



TOMUS PRIOR. 

In quo universus Sancli Uzluf, el Georgii Pachymarse Paraphrasis G^iica tULatine^ cam AdDOlalionibus Balthasaris 

Gorderii in tini^ala capila contlUeiStisri : ^^^ ^ i,,,' : > :« :: f 




PARISIIS 

APUD GARNIER FRATRES, EDITORESET J.-P. lOGNE SUCGESSORES, 

IN VU DICTA : AVEltOB DO MAINE. 189, OUH CBA0SS£E DO MAINE, »7 

1889 



I 

1' ■ 

I 

t 



ELENCHUS 



I , 



I 

i- 



AUCTORUM ET OPERUM QUiE IN HOC TOMO III CONTINENTUR 



\ ' 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



De cojlesti hierarchia. 

De ecclesiastica liierarchia. 

De divinis nominibus. 

De mystica theologia. 

Epistolae, 

Lilurgia S. Dionysii. 



coL 119 

369 

386 

997 

1063 

1125 



►^1 



••'•*•■ • 



M ■ 






•• • 









• • •- 

• • • • 



• • • 



• •• 

• • 



• •< 



• • • ••• 

: •••••• 

% • • • 
• • • • 



* » «• 



• • 



• • • 

• • • 

• • • 






PROLEGOMENA. 



DISSERTATIO 

DE OPERIBUS S. DIONYSII AREOPAGIT^E, 

(D. Le Nourrt, Apparatus ad Bibl. max. Parisiis, 1703, in-fol. , p. 169.) 



CAPUT PRIMDM 

Analysis omnium S. Dionysii Operum. 
§1. Liber dccoslestihierarchia, — Primus liber 
Dionysii A reopagitas nomiue insr riptus, litulum De 
ecelesii hierarchia prafifl, isque. sicul el alii sub- 
srquentesTimolhccsfmpresbyleroniincupatur.Ab 
ipso autcrn hujns libri exordio (cap. 1] auctor 
omnern luccm a Den Pa're ad nos derivari pro- 
fessns, ad guum de rebus coelestibus, iisquc dilTi- 
cillimis, sed quae niaterialibusetcorporeisadum- 
bralx erant, arguinenlum cam ex Scriptura sacra, 
ium ex Patribus, implorata prius Christi Dcmini 
ope, tractandum aggreditur. Quapropter (cap. ^) 
iJle, facta operis sui distributione, primum aperit 
cur Scriptura divina angelos Gguris adeo ignobi- 
libus, atque ab eorum natura lam alienis, ubique 



A chio) ordini pecoliare est, promiscue vocilenlur. 
Nonnullaspostea, qua) ad argumentum suum spe- 
ctabant,difricultatcsenodatelsolvit(cap. 12},Dimi- 
rum cur episcopus dicalur angelus Domini omni- 
potenlis, cur ex Seraphinorum ordine unus ad 
Isaiam missus fuerit, qunntusque sil Angelorum 
Humerus (cap. ^3). Denique (cap. ^i) corporeis 
imaginibus; quibus angeli in Scriptura Ggurantur, 
singillalimcxplicalis, librnm absolvit. 

§ 11. Liber (le ecclesiastica hierarchia. —In illo 
priore libro allerius,quem De ecclesiastica hierar- 
rAiainsciiptum voluit.fundaraentaquidemjecerat; 
sed ipse nisi Timothei precibus victus, manum ei 
se non admovisse testificatur. Huic autem Timo- 
IheOy ne mysleria nostra non inilialisaperiat, cum 
a libri sui principio sedulo prxcepisset (cap. i), 



nobis reprssenlet. Turn (cap. 3) omnem univer- ostendit quo ex fonte hierarchia ecclesiastica illu< 



sio) hierarchiam defmitdividitqae ; ac quis ejus 
Onis et scopus, qua}que sinl ejus functiones et 
munia enucleate demonstrat. Hinc (cap* 4) ad 
ipsius angelicae bierarchiae explicalionem transit,et 
ostendilDeum a nulla creaturaexcellentiusparti- 
cipari quam ab angelis ; qui quidem quia aiios in 
divinitatis cognitionem adducunt, ideo illo angelo- 
rum nominesunt donati. Atque hac dataoccasione, 
dccet eorum ministerio non solum divinas in 
Veteri Testamento visiones exhibitas fuisse, sed 
Christi etiam Incarnationem In NofuFoedere nobis 
annuntiatam. Exponit insuper (cap. 5) cur angcb- 
rum nomen, quod ultimo coelestium spirituum 
ordini spcciatim convenit^cffiterisindiscriminatim 



strationes suas hauriat, in quo cum coelesti con- 
veniat, vel ab ea discrepet, quae sil ejus deGnitio, 
principium et Gnis, ac tandem cur ilia symbolis 
Ggurisque corporeis velata nobis tradatur. Posl- 
hacc ad singula quae ad earn Hpcclanl, propiusac- 
ccdens,de sacramentis baplismi (cap. S)etEucha- 
ristise /'cap. 3), de sacri unguenti seu chrismatis, 
xoO (jLupou, consecraiione (cap. 4), de ordinatione 
sacrorum Ecclesiac ministrorum (cap. 5), episcopi 
scilicet, presbyteri el diaconi,acdesolemni mona- 
Chorum professiono (cap. 6) arliculalim disputat. 
His accuratam subjungit casremoniarum, quibus 
mortuorum corpora sepelicbantur, descriplionem 
expositioncmque; et subinJede infantium baptis- 



itatribuatur^ulipsitamenaliorumvicissim nomine^ male disserit. Tum denique Timolhcum, si quas 



nanquam appellenlur. Ad angelorum divisionera 
inde (cap. 6) progredilur, atque oslendil eos in 
tres hierarchias, el singulas quasque bierarchias 
in Ires ordines sic distribui ; ul prima Seraphi- 
norum (cap. 7), Chfrubinorum, Thronorum ; 
secunda vero Dominalionura (cap. 8), Vinutam, 
Poleslalom ; lerlia denique Principatuum (cap. 9), 
ArcAaogelorum ei Angeloruni ordines complecta- 
tur. Deinde (cap. lO; quomodoqa»libet hierarchia 
piirgelur, illaslretnr,ac perficialur,enucl6a(; pb* 
Dumque facil (cap. 1 1) cur omnes Angeli tirtulani 
cceleslium nomine, quod secundo secundae hierar- 

V, n,^. a.. .... 



clariores horum mysteriorum coguiliones habeat, 
vel habere possil, ut eas secum benevolo commu 
nicel, obteslatur atque obsecrat. 

^lll, Liber (ledivinisnominibus. —In tertiolibro, 
quem auclor nosier post edilum Hypotyposeon 
theologicarum volumcn se conscripsisseasserit^ de 
nominibus divinis disputat (cap. 1). Illeaulem ei 
Scripluris sacris, ubi omnia Dei. qui avcovufjio; et 
icoXj(i^vu(jio; esl, Domina exhibentur, argumenlam 
suum Iraclalururo se esse profitelur. Ei quidem 
duplicis generis esse dicil (cap. 2) ea Dei nomina: 
alia^ul! Yocant|absolula el essenlialia^qua) naluraa 



I 



11 



S. DIONYSItJiS AREOPAGITA 



12 



difinaB (ribusque sanctissimae Trinitatis personis A ditur, ac negationibus roagis quam aflSrinationibus 



absque dWisione ulla conveniuDt;aIia,uli loquun- 
lur, relaliva, qux unicuique personsB singillatiin 
ita compeiunt, ut alteri non possint altribui. Ad 
ea porro axplicanda Hicrothei cujusdain magistri 
sui libro unitur, ibique (cap. 3) cur post eximium 
ilium virum, quern maiimis laudibus exornat, et 
qaocum dormitioni Dei Genilricis se inlerruisse 
dicit,ad con ficiendam lucubrationein suam aniruum 
appulerit, paucis ille decIaraL Post hsc (cap. 4) 
singula Dei nomina edisserit, atquea boni et boni- 
tatis, pulcbriet pnichritudinis,amoris,dileclionis, 
amabilisdilectiqueexpositioneordilur.IIincautern 
arrepta occasione, quasdam de natura et origine 
niali qucestiones enucleat, et quomodo in angelos 



cognosci potest, mysticam coutemplationem per- 
venial (cap. ^2\ super res omncs sensibiles et in- 
(ellectuales esseassurgendum (cap. 3). Manifesluin 
deinde facit qiia) essent ilia; negationes, seu per- 
fectiones Dei ne^ati^ae, easque reruin cum corpo- 
rearuin etsensibilinin, turn spiritualium ct intel- 
lectualium (cap. 4;, quae in Oeo esse nequent, 
nuda et simplici enarratione explicat. 

§ \,Epistot(e. — Decern quoque epislolajDiony&ii 
Areopagita9nomenpraifti'tnto9, his qualuorauctoris 
nostri libris subnectunlur.Harum qualuor priores, 
ad Cainm OsparrsurTiV dalaj, brevissiinic sunl^eacque 
epistolarum potius fragmenla, quam episloisc inte- 
gral vidcntur. In earum prima perfectissimam Dei 



cadere poluerit, luculenter aperit. Prosequitur [^ cognitionem, quae a nol)is accipi possit, earn auctor 



deinde (cap. 5) inchoatam nominum Dei expl.ma- 
tionem, et nomen entis,quod Deo ilatribuitur, ut 
caeterorum omnium ipsum sit principium et causa, 
ad eum tractat modum (cap. 6}, ut, quomodo in 
Deorerum omnium exemplaria prxexstiterinty'ibi 
quoque patefaciat. Explicat praiterea quomodo 
Deus vita sit, aquosuamca^tcra vivenliaaccipiunt: 
quomodo (cap. 7) sit sapientia ipsa, omms mentis, 
rationisj sapientia, intelligendce causa ; quomodo 
(cap. 8) omnia cognoscat, et a creaturis cogno- 
scatur : quomodo Verbum, Xo^o<:, sit Veritas, ac 
fidei uostrae fundamentum : quomodo ex infinita 
ejus potentia aliae omnes deriventur; atque (cap.D) 
ejus justitia omnium norma sit, salus et redemp- 
tio. Ad haec vero (cap. ^Oj cur D^us magnus ct 



esse dicit, quae ex altributis ejus negativis pe^r ex- 
cessum^e] non privative habetur. In secunda rxpo- 
nit quomodo qui est super omuia.sit supra princi- 
pium divinilalis et bonitatisAniertiBL vero quod 
Mulachias propheta de Chrislo praenuntiaverat : 
Repentevenietadtemplumsauclumsuum^hochre' 
vi explicaiione inlerprelatur. Demum in qujria 
Christum Deum fuisse et hominem, et O£xvop'.y.r;v 
operalionem exhibuisse demonslrat. 

Quintii epistola eodem ac prfficcdenlcs stylo 
exarala, ad Dorolheum Xsit-ouoy'^' dirocla est. In 
ea autem qua} sit valigo divina auctor aperit, 
planumque facit tunc Deum vere cognosci, cum 
ille super omnem scientiam et cognitionem e.sse 
cognoscitur. 



paiDus^idem el aliud.si^His et dissimilis dicatur : G AdSosipalrumpresbylcrum sexta missa est, ilia 



quae sit ejus quies,sedes et motus, cur nominet'ir 
sequalis, omnitenens, ^cxvxoxpiTcop, antiquus die^ 
rum^antiiquuset ?ioptf5; ibique temporesetoetemi- 
talis naturam explanare con^endit. Poslea (cap.l 1) 
de pace Dei, qui omnis pacis auctor est, disserit, 
eamqueab omnibus desideraridemonstrat.Dehinc 
(cap. 42) ad earespondetquieThimotheusdataad 
eum epistola poposcerat, quid sit per se esse^per 
se vita^perjesapientia.Tutn subinde ad divinorum 
nominum explanationem reversus, perspicuum 
facit (cap. 13} cur Deus vocetur Sanctus sanctO' 
Yiim, Itex regum, Dominus dominaptium, Deus 
deorum. His ita cxplicatis.monet se divina nomina 
pro suis viribus, non pro eorum dignitate sic expli- 



que omnium licet brevissima, formam tamen ha- 
betepistolae.Hac auctor noster Sosipatrum ut ope- 
ram suam non tarn in arguendis hxreticis quam 
iu veritate stabilienda ponat, amice mouet. 

Septima ille Polycarpo episcopo, qui ipsum ab 
Apollophane sophista, quod opiniones gentilium 
confutando, eas sincere non proposuisset, palam 
incusari nuntiavcrat, responderc vidctur. Ail ila- 
que se cum adversus gentiles disputaret, res prout 
se halerent,vere semper retulisse; Folycarpumquc 
rogat ut Apollophani significct cum ipsum esse, 
qui divinis adversus divina abutitur. Etcnim non 
solum iis quae Josuae et Ezechiss temporilius ac- 
ciderant,insolitiscoelorum motibus, sed inprimis 



cuisse,ut, si quidrecteasse dictum fueritjid tolum Dstupenda, quam Reliopoli, dum Christus crucifi' 



in Deum ipsum refundidebeat; si quid vero minus 
recti etperfecli, illud Timothei peritia velit esse 
correctum.Spondet denique se desymbolica iheo- 
lo^/apost haec esse scripturum, atque ita libro 
8U0 finem impouit. 

§ IV. Liber de mysiica theologia. — Quartun^ 
librum, De mystica theologia titulo inscriptum, 
aucior noster ab sa^tctissimae Trinitatis invoca- 
tione inchoat (cap. i), Timotheumque commone- 
facit mystica cum viris paganis non essecommu- 
nicanda. Ipsi subinde signiflcat, ut ad Dei, qui in- 
finite supra Doselalus, immenaa caligine abscon- 



geretur, ille secum viderat, soils dcfeclione, de 
ejusdem Christi divinilate fuerat convictus. Quod 
ipsi ut in memoriam revocet, atque ad amplexan- 
dam Chrisiianam religionem adbortetur, obsecrat 
et pra^cipit. 

Demophilum monachumy qui poenitentem a 
sacerdote absolutum, ipsumque sacerdotem a quo 
fueratabsolutu8,duria8tractaverat, epistola octava 
corripit.Quamobrem olementiam roansuetudinem- 
que commendat, ac variis Hoysis, Davidif, Jose- 
phi, aDgelonim^ et Christi Domini exemplis 
probat sacerdotes amonachis non ecso arguendos 



\f 



13 



PROLEGOMENA. 



li 



atque ante ipsum qui id altentare ausus fucrit, in- A 
veulum esse neminem. Deniqae pcccatorem poe- 
nilentein ab ipso non debuisse rcjici inira sancti 
Carpi visione deroonslrat. 

Epistolo; nonae ad Tilum episcopum cata; initio 
quid figure symbolicse el corporeal, qua) Deo in 
Seriptura sacra tribuunlur, significent, auctor Ho- 
sier enucleat. Deinde ea qusD Titus postulaYeral, 
explanare aggressus, ostendit quid sil ebrietas, 
(Uscubitus: somnus et evigilafio Dei. Ex quibus 
facile coliigas ibi nihil aliud quani priora capilis 
noni Malaehiae prophcliB verba expiicari. 

In epistoladecima, ad Joannem euangcHstam, 
in insula Pathmos exulanlem directa^ auctor nos- 
ier celerem iili ab exsilio in Asiam reditum, ibi- 
(jue se ejus prssentia fruiturum certu prxnuntiat. ^ 

Adjectu est in noimullis cdilionibus nndecima 
auctorts noslri ad Apdlophanempliflosophum epi- 
.slola : sed cum ea vix ab ullo gcnuina esse censea- 
tur, de illius veritate, ne cuip aliis quaruin major 
est diflicullas, conrundcretur, in fine hujus Dts« 
sertationis disputabimus. 

CAPUT 11. 
Exponitur status qnccstionis^ ct qua melhodo 

tractabilur. 

be bis lucubrationibus si ex ipso earum tesli- 
monio feralur sententia, cortuni est illas non 
alium quam Dionysium Arcopogitam, a Paulo 
aposlolo ad Cbristianam fiJemailductum, ejusque^ 
poslea discipulum, habuisse auctorcni. Verum- 
enircvero qua^ de solis, Cbristo morientc, cclipsi, 
de corpore Deiparse Virginis post ejus mortem a 
le et ab aposlolis viso, de Joannis evangclistas nb 
exsilio regressu dicunlur, eas aDionysio illoscrip- 
tas esse clamant et testificanlur. Sed illud Yoca- 
tur in controversiam num horum auctor scripto- 
rum is vere sit Areopagita, quern se prodit : vel 
ementito tanti viri nomine scriptis suisauctorila- 
tern volueril attribuere. Ila^c autem qu^estio ob 
luctoris nomen, et summa qua) in hi.s operibus 
tractantur argumenta, tanti ponderis et momenti 
visa esty ut v# alia fuerit, in qua examinanda 
eritici niajoremdiligenliam adhibuisse videanlur. 

Porro autem duas illi scindunlui- in partes. Alii 
siquidem scripta h<'cc omnia a Dionysio ipso, cu- 
jus nomine tnscribuntur, profccla esse censent, 
Uua; quidem opinio ab eo teaipore quo ilia) in 
TQlgus prodierunt, usque ad decimumsextum Ec- 
clesiaBsaeculum, paucis nequidquam reclamanti- 
bas^ apud omnes /ere invaluit. Alii o contrario 
eadem opera cum liberos turn epistohs Dionysio 
Ireopagitae plane penilusque abjudicant, eaque 
idulierina et tanto Yiro suppositaessea^bitrantur. 
Kane fero opinionem cum Valla et Erasmus am- 
plexati fuissent, acerrimos omnium sibiadversan- 
linm impetus ezceperunt Sed ii demum ita fracti 
soBt, aft pene omnes tarn Catbolici qiiam hetero- 



doxipedibusin eorum ivcrintsententiam, eamque 
pltiriml variis lucubrationibus in lucem edilis, 
propugnandum susceperint. Contra tamen stant 
aliqui pro antiquiorum opinione, quam prolixis 
eliam Disscrtationibus. in vulgus non ita pridem 
emissis, defcnduni ac tuenlur. 

Ilaic itaquequestio cum pro officio nostro rursus 
ad examen revocanda sit, illam ita tractabimus, 
ut, omnibusutriusque parlisrationibus aequa lance 
ponderatis, earum vim et robur, aut levilatem et 
vitia clareet perspicue, quantum per nos fieri po- 
tent, patefaciamus. His autem ea omnia adjicie- 
mus quoi ad eliciendam confirmandamque verita- 
tem etvanasargutiasdepeltendas magisconducere 
nobis videbunlur*. Denique banc qusestionem pro 
virili parte ca melhodo enucleare salagemus, qua 
sinccnis verilatis amator de bis scriptis suum 
possit facilius et cerlius ferre judicium. 

CAPUT 111. 
Vtrum quidam scriptore» ante Collationem Con^ 

stautinopoliianam ho'c opera Dionysio attri^ 

bverint ? 

Constat quidem omnia auctoris nostri Opera 
post Collationem Constantinopoli anno 533 habi- 
tarn Dionysio Areopcigita} nno fere omnium con- 
sensu fuisse adjndicata.Ulrum autem eademfuerit 
aiitiquiorum o))inio, inter erudites etiamnum dis- 
ccplalur. Dionysiani enim teslimonia Origenis 1 , 
Alhanasii, Clemenlis Alexandrini et Gregorii Na- 
zianzeni ^, a quibus \ixe scripta vei Dionysii no- 
mine citato, vel indicala opinanlur, proferunt in 
medium. Addunl Dionysium Alexandrinum, ut 
Anast:)sius Sinaita, sanclus Maximus et Nicetas 
Choniates leslanlur, in eadem Dionysii scripta, 
adnotationes et scholia edidisse, 

Sed cor.tendunt eorum adversarii neque Origo- 
nem, neque Alhanasium, ut omnes faciio conce- 
dunt,sedreccntioresquosdam horum, quo) citan- 
tur, operum esse auctores. Quantum vero ad 
scholia, certuinvideriea Dionysii Alexandrini non 
esse felum. Eusebius eUnim atque Ilieronymus, 
qui Aloxandrini hujus palriarchaD opera diligenlis- 
simereceasuorunl, nullamomnino horum scholio- 
rum fecerunt menlioncm. Quid qucul Anastasius 
ac post eum Maximus hunc Dionysium ex rbelo- 
ruin numcro episcopum facUiin fuisse aiuntj* At 
magum Dionfjiius [yerha sunt Alhanasii) ex rhe- 
torum numcro episcopus faclus^ in sclioliis^ etc. 
Maximus vero i-o or,-'Jsoi, etc. Alqui Dionysius, 
antequam in episcopum Alexandrinum esselassum- 
ptus, non rhetoricam profilelatur, seu catfcheses 
apnd populum Christianum habebat. Quid ergo 
inde aliud colligaji, quam base scholia conscripta 
fuisse a quodam rhelore, nomine Dionysio, quern 
Anastasius et Maximus patriarcham Alexandri- 
num esse false arbitrati sunt. Neque vero in hoc 
tantum erravit Anastasius ; nam ut getera tacea- 



* Homil. i, De divers. « Qucehl. ad Anlioch. % Tom. VI Bibl. Pair urn; cap. 1«. 



15 



S. DIONYSItJS AREOPAGITA 



16 



1DU8, in eodem opere Aogustinum pro Christo 
sanguinem suum fudisse afTirmat: Facessat inquit 
(cap. 1), Atigustintis, quisuo sanguine in scripti 8 y 
duasin Christo natrras consignavil. Potto eaau- 
ctorum quihactenus citaiisunl, pro DionysiiOpe- 
ribus testimonia, fidei sunt adeo sublesla^, utdo- 
ctiores scriptorum Areopagilae defensores illanon 
tantom urgere, sed nee proponere aequum esse 
palaverint. 

Nee majoris ponderis est aliud argamentum, 
inde ductum, quod Clemens Alexandrinns et in 
iif quse deDeo pernegationescognoscendolradit, 
et in eo quod homines vita3 gnoslicae deditos, lis 
qui anchoram navis.utad earn accedant,lrahunt, 
comparavit, Dionysinm nostrum sit imitatus. Con- 
tra enim nonnulli Areopagiticorum adversarii con- 
tendunt non Clemenlem ei Yero Dionysio. scd 
pseudo-Dionysium a Clemente, qui illo antiquior 
erat, ea quse rereruntur sues adduxisse in usus. 
Alii vero putant fieri Tacile potuisse ul uterque, 
etsi alter alleri minime notus, illam anchoroinavis 
altractae eomparationemy quse cuilibet obvia est, 
anhibuerit. Et requidem ipsa ab utroque ilia di- 
^erso plane instiluitur modo, et rebus omnino 
diversis accommodatur.Quod vero de Deo per ne- 
gationes cognoscendo (raditur, id non minus vul- 
gare est et tritum, ac proinde illud eliam potuit 
a duobus scriploribus sibi invieem incbgnitis pa- 
riter asqualiterque doceri. 

De Gregoriodemum Nazianzeno, quem ex auc- 
toria nostri Operibus alipuid dcflorasse nonnulli 
arbitranlur, major procul dubio est difficullas 
Quidam enlmvero eadem Opera Dionysii Aeropa- 
gitae fetam esse negantes, fatentur ea a Gregorio 
Nazienzeno lectafuisseet pervolutala, acipsoesss 
antiquiora. Sed de his infra opportunior dabitur 
disserendi locus. 

CAPUT IV. 

Palmarium Areopagiticorum argumentum^ ex 
eonsianti undecim sxculorum traditione de- 
promptunif proponitur. 

Palmarium itaque pro^cipuumque Areopagilico- 
mm momenium inde ducitur quod anno 533 in 
CollationeConstanlinopolitanaha&c auctoris nos/ri 
Opera ab Acephalis sen Severianis ha^reticis ad- 
f ersus orthodoxos Dionysii i\reopagitae nomine pri- 
roum citata,pauIo postab ipsis Catholicis pro vero 
eigenuino ejusdem Dionysii fetu suscepta sunt, ac 
tandem a cantoris omnibus cujuslibet generis et 
eruditionis seriptoribusadnosiram fere usqueaeta- 
tem ipsivindicata. Longos autem horum scripto- 
rum texunt catalogos; sed singulorum testimonia, 
tnm quia prolixiora sunt, turn quia deeorum aucto- 
ritate lis nulla movetar, integra non citabimus, 
siogulorum nomen et scripta appellare contenti. 

Post Collationem itaque ConstantiuopoUlanam 
drcasexti sseculi finem Leontius Byzantius, lib.II 
contra Nestor, et Eutychet., el lib, De sect, baec 



A Opera Dionysio Areopagitse atlribuit. Ante cum 
vero Ephraim patriarcha Antiociienus. 

Circa initiia sxculi septimi eadem fuit Grcgorii 
Magni sententiahomil. 34 in Evangel. Lucac. Eo- 
dem saBcuIo et Monolhelila^ haeretici, el Calboliei 
omnes sive in synodis Lateranensi et Constantino- 
politana general!, sive in scriptis suis eadem Opera 
Dionysio Areopagitae tribuunt et vindicant. Et qui- 
dem haeretici :Sergius epist.ad Cyrumpatriarcham 
Alexandr.;Themi8tius epist. ad Marcellin. pres- 
byt., et Steph. diac. Catholici vero : Sophronius 
patriarcha Hierosolym. epist. ad Serg.; Agatho 
papa, epist. ad Constant. Pogonat.; Maximus ab- 
bas et martyr, in scholiis. Item Adrianus I papa, 
epist. ad Carol. Magn. pro septima synodo. His 
g adjungi potest Theodorus presbyter apud Photium 
in Biblioth,, cod. II. Quamvis enim incomperta 
sit illius aetas, antiquissimus tamen esse creditur. 

SaBculo octavo, Joannes Damascenus lib I Or- 
ihnxx (id,^ cap. 15, et lib. II, cap. 3 : Michael 
Syngellus laudatus a Theodoro Studita lib. II, 
epist. 213 ; Anastas. Niessenus, QUiTsi. 32 ct 52. 

Sa^culo nono,Nicolaiis I sum. pontif. epist. ad 
Micbael. imperat. ; Pbotius patriarcha Constanti- 
nop. in DibL, cod. 231 ; Ililduinus abbas Sancii 
Dionysii in /ire()/7^</t7.;IIincmaru8an!hiep.Rem., 
epist ad Carol. Calv., Anastasius Bibhodi., epist. 
ad eumdem. 

Saceulo decimo, Simeon Metaphrasies, orat. De 

dormit. Deiparae. Hue quoque advocari forsitan 

^ possunt quidam incertas aetatis scriptores : Elias 

Cretensis in orat. 2 sancti Gregorii Nazianz ; An- 

tonius Melis sa, lib. I, serm. 19, et alii nonnulli. 

Saeculo undecimo, Suidas in Collectaneis 

Saeculo undecimo, Euthymius Zigabenus mo- 
nachus Panopl.,tit.II, Hugo a Sancto Yictore, Po- 
trus Lombardus in II Sentenl., et alii postea theo- 
logi scholastic!. 

Sasculo decimo tertio, Nicephorus Callistus, 
lib. II Histor. eccles.^ cap 20 et 22 ; D. Thomas 
Aquinas in II SentenC.^ dist. lO, quaest. 1, art. 12; 
Georgius Pachymerius, scriptorum Dionysii para- 
phrastos. 
O Saeculo decimo quarto, Teodorus Prodomus. 

Saeculo decimo quinto, Bessario cardinal., lib .i 
Detens. Platon.^ caq* 3 ; Dionysius Carthusian, 
praefat, in Dionys. Areopag. 

Taeculo decimo sexto, EacoltasTheofogiaBPari- 
siensis in comitiis Sorbonicis Lutherum et Era- 
smum, eadem sciipta a Dionysio Areopagita pro- 
fecta esse negantes, damnavit* alterum anno ^520, 
alterum anno 1527. Posteriusdecrelum saepiusin 
Erasmi, quteo percellitur, Operibus omnibus per- 
vulgaturo est, et cuilibet obvium. Prius vero, quo 
Lulherus proscribitur, hactenus ineditum, in Sor- 
bonae libris, ex quibus illud transcripsimus, his 
irerbis concipitur : Addituret hoec de libra de Ca- 
ptivit. Babylon, t In Dionysio^ qui scripsit de cce- 
lesti hierarchia, nihil fertne est solidm eruditionis : et 



17 



PROLEGOMENA. 



18 



omnia sunt illius meditata in prccfato libro.acsom' A 
nits prope simillima . In Theologiaautemmystiea 
pernicio8issimu8est,plat(mizans,magisquamchri 
stianizans Inecelesiastica verohierarchialudital- 
legoriis,quod est otiosorum hominum»tudium,9 
Hacproposiiio est falsajemerario etarroganter asserta, 
ac viro sancto^insigni erudilione claro, injuria, 
quern Damascenus divinum Areopagitam. Pauli 
ditcipulum accerrimum^et Dei loquentissimum appellat. 

Atqui, inquiunt Areopagilici, versimile nulli 
fiel tot lantosque ac totpersaecula doctissimos ho- 
mines, concilia, summos pontiflces, scriptores 
erudites. lamparumaccuratifuissecriierii,etomni 
ecclesiasllcaB hislorisB scientia ita orbatos ; ut 
de aliorum horiim scriplorum quaerendo auctore 
ne unquani quideui cogilaverint ? Quis in eos tan- B 
tarn oscitantiam, supinitatem, caecitatem cadere 
poluisse sibi unquam peisuadedt ?Tolergoaucto- 
ribus scientia, dignitate, auctoritale prsBstantissi- 
mis banc lanti erroris notam inurere nefas esse 
Dullj plane non videbitur. 

CAPUT V. 
Rc^ponsiones Antiareopagiticorum^ et prxcipua 

eorum adversus hanc traditionem argumenta 

discutiuntur. 

Qui hxcscriptagcrmanum Dionysii AreopagitaB 
opus esse neganty aiunt ex hujudxemodi tradilio- 
nibtis ut aliquid cerli concludi possit, cons'autes 
eas esse deberc et omnino perpeluas. At banc de 
scriptis illis, Dionysio AreopagitaB tribuendis tra- 
ditionem nee constantem fuissn nee perpetuam, G 
tribus potissimum arguinentis demonstrari posse 
contendunt. 

Primum est, quod ha^c eadem scripta.quaD pro- 
pter auctorisnomen,etressacras,ac plane divinas, 
quae in eis pertractanlur, cileberrima esse debe- 
bant, et omnibus Cbrislianis notissima, per tria 
lamen prioraEcclesis sxcula nulli omnino cognita 
fuerunty sed altissimo pratermissa silentio, tene- 
brisque obruta densissimis. 

Quid quod, ii qui per ea tempora de Dionysio 
Areopagita aliquid memorio) mandarunt, lel qui 
accuralissfmos scriptorumecciesiasticorum edide- 
runi calalogos, puta Dionysius Corinthius, Euse- 
bius, Ilieronyinus, nullam vel epistolarum vei li- ^ 
brorum ejus mentionem unquam fecerunt. 

Denique ii qui errores et baerescs bis in scriptis 
explosas confulant, nimirum Irenaeus, Tertullia- 
nus,Cyprianu5,a!quealii ; vel qui in iisdemacauc- 
tor noster argumentis sive fidei, sive disciplinaQ 
ecclesiasticae lractandisdesudarunt,nu!libi scripta 
ejus ad Idessuas dirimenHas,ad confutandas baB- 
reses, ad veritateai astruendam elTicacissima et 
plane necessaria, cilasse uuquam leguulur. 

Secundum eorum momentum inde eruitur, 
quod lis eliamsaBculis quibus opinio de bis scriptis 
Dionysio adjudicandis invaluit, aliqui variis tem- 



poribus nee ineruditi nee ignobiles exstiterunt viri 
qui earn aut dubiam esse dixerunl, aut veram 
esse penitus inficiaii sunt. 

Tertiumdeniqueargumentum ex eo depromitur, 
quod re maturiusdiscussa,etadseverioriscrilie68 
normam diligentiusexaminata, opinio illaab om- 
nibus fere bujusco a^tatis scriptoribus, si paucos 
tantum excipias,rejecla landem et explosafuerit. 

Contra tamen Areopagitici uec recentiorum cri- 
ticorum. nee aliorum quorumdamantiquiorum sen- 
tentiaai,lot scriptoruma secilatorumjudiciopraB- 
ferendam esse clamant.Non diffitenttir tamen nul- 
lamOperum Dionysii apud antiquissimos scripto- 
res fieri mentionem :sed argumentumillud nega- 
tivum esse dicunt, ac proinde ex illo nihil quli- 
quam posse confici. 

Verum instant adversarii, atque ex bac eorum 
confessione urgent illam tot sriptorum traditio- 
nem, quasper (ria priora Ecelesias saBCula penitus 
deficit.infirmam omnino e8se,rractam et debilita- 
tam.Cui vero, inquiunt, probabile fiet hade tanti 
momenti tanlique auctorisscriptaitafuissedeper- 
dita,ut tarn longo temporis spatio summaomnium 
oblivione sepelirentur? Enimvero hi libriad Ti- 
motheum,quo eos cam aliis omnibus ChristiansB 
fidci Sacramento initiatis, communicaret, ab au- 
ctore missi sunt Atqui si res ita se habeat, Timo- 
tbeus procul dubio ut ii non solum fidelibus Chri- 
st ianis, sed etiam clericis, ac praecipue episcopis 
mitlerentur tradcrenturque curare debuit.Hi vero 
praecipere debuerunt, ut juxla antiquum Ecclesiaa 
morem eosdem vel apud se, vel in sacris Ecclesia- 
rum scriniis asservandi transcriberentur. Certum 
insupervidetur aliquod eorum exemplar aOionysio 
ipso Ecclesia) suae Atbeniensi fuisserelictum.Quis 
ergo inficiabitur eos statim ut Dionysius roortuus 
esl,celeberrimos esse debuisse,et omnibus nolis- 
siinos ? 

Sed bffi« non roorautur Pachymerem. Is quippe 
niil!us dubitat boicGpera cognita fuisse paganis et 
ab eis occultata,ul suo postbaec nomine ilia pnbli- 
carent, et eorum patres viderentur. Sciendumestt 
inquit ^^aliquos externos philosophos^ prasertim 
Proclum^ contemplationibus beati Dionysii fre- 
quenicr usum fuissetOtque adeo etiam meris ipsis 
dictionibusjnde licet opinari veteres philosophos 
Atheniense8ipsiusoperavindicanlesoccultasse,ut 
ipsi divinorumejus librorum patres viderentur. 
tliide concludil eos per unius et alterius saeculi 
spatium facile abscondi potuisse et occultari. 

At taineisi illud certum esset et verissimum,non 
inde lamen vis argument! ullo plane mode mioui- 
lur.Quamvis enin et philosophi, atque etiam hao- 
rrtici omnes, quod vix quiJem est credibile, de 
occultandis Dionysii Operibus conjurassent,vel in 
eorum etiam conspirassent exslinctionemyin plura 
tamen eorum exemplaria,qua) penes Christianos, 



4 Prooem, in Dionysii Opera, 



i9 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



20 



maxime vero episcopos, vel in quorumdam Eccle- 
siarum scriniis servari debebanl,nec infaderepo- 
tuerunt, nee ea illis eripere. Qui quod, cum ilia 
scripta saeculo sexto producta sunt, onmes incre- 
dibili applausu ea exceperunt,plurimi magno qui- 
dem descripserunt labore,ac quidatn etiain illaet 
notis illuslrarunt et scholiis ? Cur ergo Dionysii 
tempore eumdem applausum similemque admira- 
lionem non excitaverunl? Cur slalim alque aspe- 
xerunl lucemjllico in laniasobscurilatis latebras 
fucrunt amandata If 

Quidam Areopagilici aiunl ilia quidem aliquan- 
diusparsafnisse in vulgus,sed omniaeorum exem- 
plaria ab Arianis, qui suos in iis errores damnari 
videbanl, vel occultala, vel sublata e medio. At 
his pariteropponitur ilia saltern cxemplaria quae 
apud orihodoxos et in ecrum Ecclesiis servaban- 
tur,ab Arianis nee polulsse abscondi ncc auferri. 
El eerie non minor erat Catbolicorum,ad ea scri- 
pta, quibus orthodox^ verilalis asiruebantur,ma- 
nifestanda ardor el sludium.qiiam hajrelicorum ad 
eadem abolenda sollicltudo et audacia. Adde, si 
velis,quod Ariani bujusce fraudis, vel ab iis qui 
eorum hseresim ejurabant,velaquibiisdam catho- 
licis scriptoribus Tuissent aliquando insimulati al- 
que eliam convicii. 

Qua propter alii Arcopagitaedefensores haslucu- 
brationes,utpolede rebus diffirillimis etobscuris- 
simislractanles,a(; eiato turgid }queet obscuroexa- 
tasstylo, a tarn paucisfuissepervolulatas affirmant, 
utcito longam venerintin oblivionemi Sed ilia res- 
ponsio ipsis auctoris nostri verbis fundilus evert! 
arguitur.Ille namque aperte dcclarai. se suum De 
dmnisnominibtis\'\hn\m^\nq\xodereb{\ssnh^\m\o» 
ribus et difficilioribus disputat,slylo simpliciori 
clariorique conscripisse ut ea Chri^tianos minus 
perfectos docerel, quae Tlmotheus perfectioribus, 
etiis quisublimiora capiunt,tradiderat : Quaprop- 
fer,inquit ille*',fios quoque sen prrfectorvm seni- 
linmque sensuum magt'sfrum, altnasquc brnptu- 
ras^quce divinilus afflatorum scripla proxime ns- 
sequvnfui\iis qui suhlimiora capiunt, iUnui assi" 
gnatnus : nosvero nostri similWus adcaptum nos- 
irum resdivhiua explanavimus.,, sermonum vero 
introductoriorinn^ sen iuferioris uoIcb scientiam 
ac disciplinam initiantibus^ alque initialis con- 
venire,.. ne pro modulo nostro illos^ quibas su- 
blimiora nobis conieniplandi faculias d&est, ad- 
miniculo destitutos pateremurMd sribendumuni' 
mum appuUmus, Longe ergo a scopo ille aber- 
rasset, si cothurno tragico,ut opin^ntur Aroopa- 
gitici^ampullisque et verbis ad pompam erOclis 
lurgidior ejus oratio,omnibus ita difficilis esset et 
obscura, ut a librorura ejus lectione fuissent qui- 
libet deterriti. 

CjBterum quantumvis elata el difGcilis i^it au- 
cioris nostri oratio, cur ejus libri anliquioribus 



Asecundo et (ertio 8SdculoChristianis,Deque eodem 
ac aliis postea fuerunt in pretio,neque eadem cura 
perlectiet asservali ?Nunquid his hominibuspost 
tot annnrum et plurium sxculorum spalium fucti 
sunt clariores,majorisque ponderis etauctoritatis ? 
Certc liber De hierarchia ecclesiastica,ub'\ disse- 
ritur de sacramcnlis eorumque ca^remoniis, qn^e 
quotidiano erantin usu, quxque omnibus sa^pis- 
sime explicabanlur, nulli obscurior esse debebat, 
poteralque ab omnibus baud difBculter intelligi. 
Debuil ergo antiquissimis Christ ianis charus esse, 
et eorum teri manibus; alque illiusidcirco debuil 
saltem aliquando apud primosEcclesia^scriptores 
fieri mentio. 

B HaBc quidem cum ab o^qnioribus Areopagiticis 
negari non possinl, alio responsionem suam deri- 
vanl; aiunt^ue in vetenim auclorum more non 
fuisse ut ad suorum do^natum confirmationem 
alioram lestimonia adhiberenl, nisi id hoeretico- 
rum pertinacia ab ipsis extorquerel'imo adversus 
fidei host es cert amen ex soiis divinarum littera- 
rum festimoniisinstruebant Hinc ..nee Athana- 
sius ipse Pairum auctoriiatibus ad Arianorum 
debellationem usu^ est, etc. 

Si res ita se habeat, urgent eorum adversarii, 
profecto Dionysius Areopagila Operum, quse ilii 
Iribuntur, auctor dici non potest. Ille siquidem 
non solum pluramagislrisui fragmenta descripsit, 
sod aliorum etiamcitat aucloritatem,sententias ot 

^ verba, pula Ignatii, Justi,BarthoIomapi, dementis 
philosophi, nee non Carpi visionem. Quid pliira ? 
Aliorum etiam opiniones refert, ac eas quas ve- 
rioresesse pulal,ipse amplectitur. 

Praeterea autem,cur lrenaeus,TcrtuHianus,alii- 
que Palres variis Dionysii Areopagilae, sicul et 
aliorum decessorum suorum testimoniis adversus 
sui temporishnrelicos non utuulur? Nunquid hac- 
reticorum pervicacia hxc posleriorum lestimonia 
magis qnam Dionysiana ab ipsis exlorquebat? 
Nunquid ad [eos confutandos minus ponderis aul 
efficacilalis habobal Dionysii Areopagitae quam 
aliorum auctoritas ? 

CAPUT VI. 
AlindAntiareopagiticorum argumentum.ex Eu- 

D sebiietHieronymisilentio petitum.examinntur. 
Sed age, alque Areopagilicorum adversaries 
contra propositam eorum traditionom acrius ur- 
gentesaiidiamus.Dicunt itaque scripta Dionysii 
quamvis omnibus aliis scrifUoribus fuissent inco- 
gnita, non poluisse tamen summam Eusebii, qui 
tot bibliolheearum et Ecclesiarum, maximcquc 
Alheniensis, ubi summa cnra asservaridebebant 
scrinia perlustraverat, et qui in inquirendis an- 
liquiornm Operibus nulli peperceral labori, dili- 
gentiam fugere.Atqui omnin auctoris nostri scripta 
Eusebio nota non fuisse inde patet, quod eorum 
nallibi unquam mentionem fecerit. 



^* De Divin, nomin.y cap. 3, § 2. 



21 



PROLEGOMENA. 



22 



Baronius,et scientia et purpura eminenlissimus, A memetipsum habeo: quanquam eusebius Pamphili 



aperte negat srriptaDionysii Eusebiofuisse penitus 
inooinperta. Curaulem de iisEusebius tacucril, si 
ab CO quscsieris, respondet ilium vafri versutique 
animi scriptorem, cum Ariaiiam hicresim, cui fa- 
vcbat, his libris destrui vidcrct, eos duloso frau- 
dulen'oque silenlio pnelermisisse. Vcrum baec do- 
ctissimi viri responsio Ilaloixio, Areopagilicorum 
accrrimodefensori,ita displlcuit, uteam nonsine 
fastidio his verbis explodalS: ^am qiiad ab'quidi- 
cunl eum id fraude fecisse, conviciumputo. Quid 
eiiim ibi tarn durum pro crterva Chrisiidivinitate^ 
quod won multo clarius in Scf ipluris sneris conten- 

turn sit nee beatutn Irenoeum Ftlii cum Patre 

osteniam co^xisientiam clarissime professum 



decern ecclesiaslicse Historiae liyris maximo nobii 
adjumentofverit. Ibi emm non obscure declaratso 
nu'lum praevium magistrum habuisse, alqueEuse- 
bium ipsi tantum maximo fuisse adjumento. Eire 
quidem vera, sanctus ille doctor quorumdam aa- 
ctorum meminit quorum nulla exstat apud Euse- 
bium commemoratio. 

At validius forsitan telum inde contra quosdam 
Antiareopagiticos torquebilur, qui ha^ Dionysii 
Opera ante Hieronymi a^tatem edita esse confiten- 
tur: hinc quippe conficilur ilia Rieronymo^ qnam 
vis de lis tacuerit, potuisse nota fleri. Venim illi 
hoc telo minime ;e feriri arbitranlur ; utpole qot 
paulo ante Hieronymi tempus ea in lucem prodiisse 



nVflr^ftiH^ liisautemaddipoieslhonoriOcamnon^asscrant. Quapropler haec, inquiunt, Dionysii 



solum Irensei, sed etiam Clemenlis Alexandrini, 
aliorumque plurimoruro, quos Arlanx hxresi plane 
contrarios esse suo loco ostendeinus^ apud Euse- 
bium fleri mentionem. 

Quapropter contendunt alii ex illo Eusebii de 
Dionysii Operibus silenlio nihil certt colligi pos^e, 
quandoquidem ille plures alios scriptores. el srri- 
ptis c doclrinaceleberrimos,atque in primis Alhe- 
nagor.im, qui eximiam Chiistianse religioni^ Apo- 
loyiam.et De morluorutn r^$t<rrfC//onelibrumedi- 
derat, tacitus praetermisit. Quod si dixeris scripta 
Donysii el auctoris nomine, et suo numero, ac 



Opera in Hieronymi notitiamnon venerunty atque 
ilia in eorum numero sunt censenda de quibui 
hunc in modum disserit 6: St qui autein de Us qui 
usque hodiescripti sunt ^a me in hocvolumineproR' 
termissi suntySibimagis quam mihiimputaredebe- 
bunt. Neque enim celantes scripta itia, de his qux 
non legi, nossepotui;et quod aliis forsitan sit nO' 
turn, mihi in hoc terrarumangulo fuerit ignotum. 
Certe cum scriptissnisclaruerint.non magnopere 
nostri silentii dispendia suspirabunt. 
Contra vero Areopagitici suum in adversaries ifa 
relorquebunt argumenlum. Nunquid haec eadem 



ip'is'quae Iraclanlur argumentis longe caileris om-. scripU, quas, ipsis fatenlibus, slalim atque emissa 
nibussa?p:us trans :ribi dehuisse, variisque in locis ^""^ ^" lucem, cmnibus notlssima esse cceperunt, 
iiiuiliplicari respons .mconfeslim accipies Athena- c soH Hieronymo incognita fuere? Sed nequidquam 



gori-e libros, tamesti forsitan breviorcs, quiaChri- 
slianis tamen dcscriberenlur et multiplicarentur 
n 'H minus dignos videri. Verum opponunt Anti- 
areopagitici quaedam in scriptis Dionysii occurrere, 
nimirum de sjcrls Scriplurarum librts, de solis, 
inoriente Chrislo, defectione, de obdormitioneB. 
Marae Virginis, aliaque bene multa,qua) si in Eu- 
sebii notitiaro venissent, ab eo nunqnam praetcr- 
njui poCuerunt. 

Mem nonnulli ex Hieronymi, praesertim inlibro 
Descriptorihus ecelesiaslicix^s\letni\o argumentum 
eliciunt. Inde enim concludunt Dionysii nostri lu- 
ctbrationes ipsi incognitas fuisse, nee ante ejus 
lemj.ora divulgatas. Qiiasi vero, inquiunt Areopa- 



clamanl alii, id retorquetur. Cerium quippe est, 
inquiunt, scripta Dionysii non ab omnibus eo- 
dein mode eodemque tempore fuisse agniia.Atque 
inde concludunt Hieronymo, in angulo terramm 
suum cum exararet librum, delitescenti nihil 
quidquam de iis recentissime publicatis fuisse 
compcrtum. 

CAPUT VII. 
De iis scriptoribus qui post publicata Opera Dio* 
niisii, ea dubia aui aduUerina esse putavemnt. 
Aliud contra Areopagiticoruui traditionem mo- 
mentum est, quod ilia tarn alto tamque diuturno 
tot scriptorum de Dionysii scriptis silenlio non so* 
lum capite imminula sit, verum inde etiam concu- 



giiici, alia non fuei it Hieronymiani silentii ratio ? ^ liatur quod ex tempore quo scripta ilia pro Diony. 

— .. . . ".. - . • • 1 • • _» • •! _?.-« ? .1 »• 1 



De iis enim tantum scriptoribus quos Eusebius 
commemoravildispuiareconstituerat.Sed id certis 
rafionum firmamcntis ab ipsis erat muniendum. 
AJi^m quippe mentem ^ibi fuisse idenri ipse lliero- 
nvmusapertetestatur &*.dumingensinler:-e et eos 
qui de scriptoribus profanis calalogos ediderunt, 
discrimen intercedere his verbis signiGcat : Illi 
vetereshixtorias annalesque repiicantes,posuerunt 
qunside ingentiprato non vartam opuscuti 6ui co- 
ronam trxere. Ego quid acturus sum, qui nullum 
prwviumsequensjpessimufn^utdicitur^magtstrum 



sianis haberi coeperunt, inventi sint identidem 
scripiores aliqui qui id praefracte negaverunt. Et 
illud quidem primum probari posse putant ex Hy* 
patio, q^ii in Collalione Censtantinopolitana Seve- 
rianis ()perum Dionysii auctoritatem objicientibus 
sic respondet : Ilia testimonia quos vos Dionysii 
ArropagitcB esse dicilii, unde potestis ostendere vera 

essf^ sicul suspicamini ? si enim ejus erant, non 
potuissent latere beatumCyrillum. Quid nutemde 
ben to Cyrillo dicolquando beatusAthanasius^si pro 
certo scisset ejus fuisse, ante omnia in Nicavoan^- 



5 QujEst. 3 de Oper. S. Dionysii. 5* De script, cedes- Prolog. 6 Ibid, 



I 

\ 



23 



S. DIONYSIUS AREePAGITA. 



24 



cilia de consubstantiali Trinitate eadem tcstimonia k 9,ncioTVLm Iraditio necperpetuaest, nee constans; 



protulisset adversus Ariidiversoe substantia) bias- 
phemias. Siautem nullus ex anti^juis recordatus 
est^ ea, vnde nunc potestis ostendere quia illius 
sint, nescio. Ex his Ilypatii verbis. Calholicorum 
nomine prolalis, duocolligunlur. Primum quidein 
nullam apud antiquoshoruinOperumfaclam men- 
ticnem.Atque ex ilia sane Ilipatiiauctoritale priori 
argumento. ex silentio anliquiorum pelilo,non pa- 
rum acceditroboris etfirmamcnti. Secundum vero, 
viros sexto ssoculo peritissimos in ea fuisse opi- 
nione ho^c opera adulterina esse^ et false Diony- 
sii Areopagita) nomine inscripta. 

SiBcuIo sequenli divus Maximus, acerrimus eo- 
rumdem Operum defensor, fatetur ilia a quibus- 



quippe quae.uli probavimns, per priora post Dio- 
nysii ^tatem ssecula, quod primum prsecipumquo 
requiritur, omnino dcricial.Secundo,n( que conci- 
lia neque summi pontifices, lata aliquando lege, 
haec Op^ra germanum Dionysii Areopagita> opus 
esse sanclverunt, sedillaeo dunlaxal nomine, quo 
inscripta erant, laudasseperhibentur. Nulla ergo 
temeritalis notaiis inurenda esse videtur, qui, om- 
nibus utriusque partis ralionibus sequa lance pon- 
deratis, opioioni illiquam probabiliorem judicant, 
aihaorendum esse censuerint. 

llorro ad decrcta Sorbonica, a nobis jam cilata, 
quod spectat negari quidem non potest posteriuie 
adversus Erasmuro edicto ilium aiiosquc perstrin 



dam Apollinari, ab aliis Dionysio Alexandrine at- ^ gi, qui, spreta clarorum virorum, id est antiquo- 



tribui. 

Saeculo none Theodorus presbyter, teste Pho- 
tio 7, librum quo eadem Opera genuinum Dionysi 
fetumesse probarct, conscripsit. Sedcur, amabo' 
ad ea Dionysio asserenda stylum convertit, nisi 
quia de illis inter erudites quaestio erat et con- 
troversia? quid vero quod Pliolius ipse ex hoc 
libro quatuor tantum descripsit argumenta,quibus 
potissimum ilia opera Dionysio supposita esse de- 
monstrabantur ? Indc enlm qui dam inferunt Pho- 
tium ipsum eidem senlentiaesubscripsisFe Et eerie 
PossevinusB, iste ilreopagilicorum assertor, de ea 
Photii opinione sic qronuntial: Opera D, Dionysii 
ut pseudepigrapha videnlur ab eo notari. 



rum Ecclesia^ Patrum, auctorilale, omnia Dionysii 
nostri opera tenierario saneet iniprudenti noviia- 
tum studio Areopagito) plane penilusque adjudica- 
bant. At priore contra Luiherum decreto, is ea 
potissimum de causa, et mi rilissimo quidem jure 
condemnatur, quod, impietate impudentiaque in- 
tolerabili, non solum usurpatum ab auctore nostro 
ex suilemporis ingenio et more scribendi metho- 
dum,sed traditam quoqueab ipso orthcdoxce fidei 
doctrinati) virandacissimusconculcare etpessum- 
dareausussit. IIaecergoSorbonaedecreta,inquiunt 
Antiareopagiiici,. nullam censoria) severitatis no- 
ram lis inurunt, qui, salvo semper debito Palribus 
honore et reverentia, nee temero, sed ralioni* et 



Denique saeculo decimo quinto et sequentibus, " judicio, nee ullo novitatis studio, sed sincere veri- 



ubi haec qusDStio diligentius agilari ca'pit, critic! 
doctiores, paucissimis tantum exceptis, omniahxe 
Opera Dionysio Areopagit® plane penitusque ab- 
judirarunt. 

His omnibus reelamant Areopagitici, aiunlque 
Opera Dionysii in Collatione Constautinopolitana 
fuisse primum quidem repudiata ; sed ubi Patres 
rem cxaminarunt maturius, ilia eadem tanquam 
vera et germana tanti viri scripta ambabus ulnis 
amplexati sunt. Quod ad ca^leros atiinc-t, ii corie, 
inquiunt, p(iucii>simi per tot sa'culorum intcrvalla 
oeeurrunt ; nee illi procul dubio cum totconrilio- 



tatisamore,ab antiqua plurium, sed non omdium 
opinione recedunt. 

CAPUT Vill. 
Argumenia exipsis auctoris Operibus de$umpta 

expenduntur \ ac primum argumenta Areopa- 

giticorum^ 

Exeussum est hactenus primum argument! ge- 
nus, quo Dionysii Opera ipsi aliorum aucteritate 
vet asserunlur, vet abjudieaniur;nunc ad secundum, 
quod ex ipsismet illius Operibus petitur, exami- 
nandum accedamus. Illud autem utriusque partis 
fautores pro sua quique opinione militare arbilran- 



rum et Sorbon® decretis, summis penlifiabus, Dtur. Et prime quidem, si Arcopagiticis credas, 



Patribus aliisque scriptoribus, qui Iia3c scnpta 
Dionysio adjudicani vel numero, vel eruditione, 
vel aucteritate comparand!, multo minus antepe- 
nendi videntur. Quod si et summos penlifices, et 
Ecclesiae Patres, aliosque omnes et ca?citatis et 
erroris arguere audeas, nonne praestat cum tot 
tantjsque viris in errorem, si ita loqui fas est, in- 
due!, quam quorumdameriticorum,forsitanauda- 
ciornm, opinionem pra^ferre judicio ? 

Instant tamen adversse partis sectatoresomnem 
bujus responsienis, quantumlibetpondcris babere 
videatur, vim roburque duplici ex causa omnino 
frangi el debilitari, Primo quidem quia objecta 



materia operum, stylus, loculio, ac deniqne scri- 
ptionis tempus,nonaliumeorumquain Dionysium 
Areopagitam parentem esse produnt. Materies 
namque seu argumentum lucubrationum Densest, 
Trinitas, angeli, Ecclesia, EcelesiaB ministri, sa- 
eramenta:qu8Dsubtilemphilosophum,magnumque 
theolegum in sublimissimo argumento versantem 
arguunt et indicant. Stylus autem et locutio viri 
est in rebus divinis^tsacris meditandis exercilali, 
qui voces novas ac singuiarcs ad rerum^ caBleroqui 
inexplicabil!um,adumbrat!onemfingereetcompo- 
nere ceactus est. Tempus denique scrip tienis au- 
ctorem apostoiis ipsis eorumque discipulis <^sBVum 



^ Bibl. cod. I. 8 Apparat. tacer, verbo Photius. 



25 



PROLEGOMENA. 



26 



aparle demonstrat. Etenim ille se solis, Chri8toAl.OmnesanteBaronium8criptores»eamGr»citum 



patienle, derectioDem vidisse, ac postea Pauli et 
liieroihei disciplinsB iradilum, deinde cum aposto- 
lis sacr(B Virginia Varise exsequiis ei funeri inter- 
fuisse, ac tandem ad Joannem apostolumin insula 
Palhmos exsuiantem liltcras dedisse profitetur. At- 
qui lisc omnia neque Dionysio Corinthio, neque 
liionysio Alexandrino, neque ulli alii Dionysio, nisi 
Areopagila) conveniunt. Hie ergo solus horumOpe- 
rom, quae nonem ejus in raanuscriptis omnibus 
cum Graecis, tom Latinis praefixum semper liabue- 
runt, parens et auctor dicendus est Et certe nefas 
esse videtur istum auctorem in foedissimi mcnda- 
cii, fallacix et saerilegas simulationis suspicionem 



Latini, in ea fuerunt sententia. 2. Auctor noster 
traditTimotheum episcopalidignitale inauguratum, 
atque ab eo Opera sua vult examinari et castigari. 
3. Idem ipse auctor in epistola ad Titum, quern 
Baroniusaliique Areopagilicidiscipulum et comi* 
tern Pauli fuisse coocedunt, rjusdem Timothei 
meminit. 4. in omnibus manuscriplis codicibus 
Timotheus ille E|)besinum episcopatum cui disci- 
pulus Pauli prasfuit, tenuisse memoratur. 5. De« 
nique auctor nosier, uti diximus, se apostolorum 
ejusdemque proinde Timothei temporibusvixisae 
jactitat. Hisautem rationibusiU iliud quoque reM- 
litur, quod post pseudo-Dextri Chronicon propu- 



vocare, quanJo quidem scripta ejus non solum ^ gnat Bivarius, hunc Timotheum uon allum esse 



ubique sanctilatem spirant, sed ea etiam cum in 
monasterium el urbem ejus nomine prope Parisios 
dicta, asportarentur, variis infirmiiatibus in tanti 
?iri honorem applicata, multisdivinitus honestata 
sunt miraculis. 

Qui vero ox adversa slant parte, hi respondent 
materiam operisab alio asque ac Dionysio Areopa- 
gita tractari potuisse, slylum autem et locutionem 
Dionysii Areopagita) his in scriptis deprehendi 
plane penitusque inliciantur. Fatentur quidem au- 
ctorem nonnulla iisinseruisse quibus se iipostulo- 
rum temporibus vixisse, et Pauli discipulum fuisse 
jocaulis simplicioribus persuaderet ; sed r.onten- 



quam Eugenium Tolelanum, cui propter ingenii 
excellentiam nomen Timothei imposilum est. 

Sed horom vicissim Areopagiiicorum momenta 
indehaud dirriciliuseverluntur, quod Evangelium 
et Apocalypsim Joannis apostoli, atque Ignatii 
epistolam, quae posi Timothei mortem editasunt, 
in auctoris nostri scriptis, ut infra dicemus, dare 
nomlnalimque citentur. Enimvero sola Ignaiianaa 
epistolaB verba, quae ab eo vcro transcripta, nee 
in textum ejus intrusa esse demonstrabimus, id 
aperte evincunt. 

Addit Baronius quod Timotheus ille abauctore 
nostro stepe r.zU^ puer^ vocalur. At Timotheuin, 



duntplurain iisdem Operibus imprudenler ab eo C Pauli discipulum, a Dionysio Arcopagila^ eo no- 



aiijecta, quibus ea longe post apostolorum et 
Dionysii Areopagiiae aetatem prodiisse invicte de- 
monstralur. Utrum autem id, ut opinantur, certis 
rationum momentis probare possint, a nobis est 
accurate pcndertndum. 

CAPUT IX. 
Argumenta Aniiareopagiticorum examinantur; 

et primum quidem^ imie duclum quod lihri 

Timoiheo inscribantur. 

Primum Aniiareopagiticorum momentum, ex 
ipsa librorum, qui Timoiheo nuncupantur, ins- 
criplione ducitur. Auctor enim nosier in llbro 
De divinisnominihus e^\s>\o\2L\\\ Ignalii Antioche- 



mine compellalum esse nulli verisimile vibebitur: 
Namepiscopus^ inquit Baronius^, ccepfscopum no- 
minare consuevitse fratrem, non filium^ mille exemplit 
etset facile demonstrae. IIujiis argumenti difDculta- 
tes ut solvanl alii Aieopagiticl, varias congerunt 
responsiones. Et prime quidem dicunlTimoilieum 
sic Yocari, quia ille ad quem Paulus, Nerva impe- 
ranle, haoc scripsit in verba: Nemo adolescentiam 
/tiamco7tf«mur//<0,L)ionysioArcopagita junior esse 
videtur. 2. Timotheus in philosophia et saoculari 
disciplina cujus rudior erat, atque etiam in subli* 
miore theologia Dionysium h ibebai pro magistro, 
el ilium absens per liiteras consulcbat. 3. Cum 



01 episcopi, uli infra dicelur, et laudavit,etipsis-p Timotheus satis essetnatura limidus et pusillani- 



sima illius verba retulit. Ergo, inquiunt, hie liber 
Timoiheo, qui dum ea Ignatii epislola data est, 
jam mortem obi* rat, non | oluii inscribi. 

HicnonminimaediOicullalisnodusAreopagiticos 
plurimum torsit, alqueut ab €0 se expediant, va- 
rias se vertunt in partes. Nonnulli enim cum Ba- 
ronio opinati sunt hunc Timolhcum non eum esse 
qui Pauli discipulusfuii , sed alium quemdam junio- 
rem, Pudentis senatoris [ilium, cujus nomen in 
Rom«numMartyrolugium,etin SS. PerpeluaeetFe- 
licilatis Acta refertur. Alii econtrario Timolheum 
ilium verum Pauli discipulum fuisse asserunl, 
el Baronii opinionem bis impugnant rationibus. 



mis, non tantum doctore scienlise. sed etiam 
vii tutis et cons'antiae indigebat magistro. 

Verum quo unquam exemploprobabilurepisco- 
pum ab alio episcopo ideo pncrum vocari, quod ille 
in |)hilosophia et sa3culari dieciplina sit rudior. 
Deinde quo iiidem argnmenlo pcrsuadebis Timo- 
theuni in iis scienliis fuisse Dionysio rudiorem,ac« 
eum in suMimiore theologia habuisse pro magi- 
stro .^Ccrte Dion\sius ilium lanta erudilione praa- 
ditum agnovit,ut peifectiores ejus cognitiones se- 
cumcommunicari, et scripta suaab eo emendari 
voiuerit : JUud qaoqne, inquicbat Dionysius ^^, 
ponlijicice turn scientim commemorabimus, Et 



9 Ad aonum 109, § 56. ^ I Tvv, ii. <^ Lib. De cosl. hierar. cap. 7. <- Lib De cedes, hierar. cap. 



4 



27 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



28 



alibi tl : Cammnntca igiiur et tu mihi perfection A 
rem illusirationem ^ etc.; atquo alio in Hbro ^3. 
Eril humanitath tuos corrigere non sponte igno- 
raniem, rtionesque suggerere discere cupienU, 

Scimus qiiidein Dionysium a Timotheo de re 
quadam theolo^ica ruissealiquandointerrogatum, 
ut hunc in modum ille testatus est ^i : Sed quia 
alias me per epistolam irUerrogastf, quidappellein 
per se esse, per se viinm, per se sapieutiam, et ie* 
cum ais dubitasse qnomodo Deum ahquando voco 
per se vitam^ alujuundo vero effeclorem vifx. Al 
quis merito inde colligat Timoiheum in philoso- 
phicis rebus Dionysio rudiorem, eum in tbeolo- 
gicis habuisse pro magistio? Numquid, quia Au- 
gustinus Hieronymuin, atque alii episcopi alios 
episcopos de relms theologicis, vel, si velis, phi- ^ 
losophicis, consulueriint, iis rudiores, eorumque 
discipulos, aut ab illis filioruni nomine vocatos 
Tuisse dicendum est? Haec certe nulius unquam 
dixit, sed ncc somniavit unquam. 

Quis autem sibi persuadeat Timotheiim adeo 
natiira faisse limidum etpi;sillanimem,utillema- 
gistro virtulis et constantiie indiguerit, qne*n Pau- 
lus laborumjtinerum, periculorum, Fuppiiciorum 
comitem habuil, quern Paulus ad alios i^onfirman- 
dos misjt: Misivius, inquit ipsemot Prulus, Timn- 
theum frat^em uostrum, et miufstrum Dei in 
Evangelio ChrisU, ad conflrmandos vos^ et ex- 
hortandos pro fide vestra, ut nemo vcstrvm mo- 
veatur in (ribulationibus <K. Siccine ergo ad alios C 
in trfbulalionibus confirmandos et fxhortnndos, 
miltendus crnt homo naturjb lirnida^ et pnsiilanimi'^? 

Resfat igi^ir ulTimotheus idcirco pucr dicalnr, 
quod Dionysio astalc fuerit junior. Et id quidem 
inde confirinari potest, quia Ambrosius, uti olim 
obsdrvabamuSjConstanlium episcopnm filli nomine 
appellaverit*^ Commendo tibi,fili^Ecclesiam,quoR 
est ad Forum Cornell i. yerum Timolheus ante 
Dionysiiconversionem non solum ChristianaB reli- 
gion! nomen dederat, sed Pauli quoque et disci- 
puiuseratelcome*!. Dcinde cum Dionysiusscripla 
suaelucubraret, annum, ut()iximus,nonagesimum, 
^el forsitan centesimum debuit attingere necD 
Timotheus tunc octogenario minor era!. Fac ta- 
men eum septuagenarium, vel etiam scxagena- 
rium tantummodo fuisse, nunquid episcopus no- 
uagenarius aiiu:n tam provectx sBlatis episcopum, 
qui jam ante eum Chrisiianam religioncm am- 
plexatus, et deinde Pauli apostoli comes el disci- 
pulus Tuerat, nomine filii a)ipellasse credendus 
est? Neque ad id ullo modofacit Amhrosii exem- 
pium, quandoquidom Constantius inter clericos 
Mediolanenses sub ejusdem Ambrosii raagisterio 
eduratus, cum ad eum scripsit idem Ambrosius^ 
in episcopum recens assumptus fuerat. 

Instant aliqni Christum discipulos sues vocasse 



pueros : Pueriy nunquid pulmentarium habetis^'if 
Addunt Clementem Alexandrinum omnes univer- 
sim Christianos eodem nomine nuncupasse; quo- 
niam Christiani ob morum simnlicitatem et sua- 
vitatem hoc se invicem puerorum nomine vocita- 
bant. Sed id omnino leve est et infirmum. Nam 
episcopo fas non erat alium episcopum eodem 
modo quo Christus discipulos sues vocabat, alloqui 
et appellare. Clemens vero non idcirco Christia- 
nos pueros nominat. quod ii hac mulua appella- 
tione sese tnvicem alloquerentur, sed quia ille 
libro suo P(rdagoyi titulum indiderat. Porro 
autem etsi Christiani sese invicem pueros voca- 
rent, non ii tamen in scriptis suis aliquem pro- 
veclin iHlatis hominem, scientia, dignitate, virtu- 
tibus celebrem, et episcopatuauctum, eo nomine 
appoilasse ullibi leguntur. 

CAPUT X. 

Examinatur secundum argumenlum, ex libris 
el scriplonbus sacris qui ab auctore nostra 
citantur desumptum. 

Jam vero si a librorum inscriptione ad eorum 
lecfionem transeamus, occurrent passim libri et 
scriptures ab auctore nostro ciiati, qui eum Areo- 
pagilam nun esse satis aporte demonstrarevidean- 
tur Ille enim eumdem, qui nunc ab omnibus reci- 
pilur, sac um divinx Scriptural canonem exhibei 
elreprxsentat. Atqui canon ille Scripturarum Dio- 
nysii tempore nondum erat prrfectuset obsigna- 
tus.Apocalypsim nam(|ue, Epistolam Pauli ad He- 
brxoSfSecundam Joannis, et Judae Epislolam^quas 
ille hunc refert in canonem, ab eodem plurimi 
ext-lndebaut. Dcinde Joannes Apocalypsim suam, 
cum in insula Patmos exsi.laret, id est circa an- 
num Chrisli 04 vel 95, edidit, Evangelium vero 
postsunm,utpluresarbitrantnr, ab eodem exsilio 
reditum, hoc est non ante annum 98, publici ftcit 
esse juris Hisadde librosillos a Dionysio non ut 
novos recenterque editos cltari. Unde concludunt 
eum vix ante annum Christ! centesimum scriptis 
suis manum admovisse. At turn Dionysius ille an- 
num a^latis susB nonagesimum agebat, quippe qui 
Christo patlente,ut solis eclipsim observaret,annos 
quinque supM viginti explevisse credatur. Quis 
autem sibi facile persuadeat virnm ab ineunteju- 
ventule eruditi^stmum, ud libros conscribendos 
tunc animnm appulisse, cum ipse non^tgonarius 
esset et senio confectus. 

Sed his rationibus minime de sententia sua mo- 
ventur Areopagilici. Non enim diflTiientur diu qui- 
dem de librorum canonicorum numero fuisse dis- 
putatum, sed negari nequaquann posse aiuntquin, 
sicut nonnulli quosdam libros ex sacro canone re- 
jiciebant, ita etiam quidam alii eos omnes qui in 
eumdem canonem nunc ascribuntur, pro canonicis 
habehdos esse putaverint. Neque enim quoddam 



w Lib. Dedivin. nomin.^ cap. 13. g 4. **Lib. Dedivin. nomin.^ cap. 11. ^*1. Thessal. ii, 3. 
<o Amb. episf. i, novae edit. ^'^ Joan. x\i, 5. 



29 



PROLEGOMENA. 



30 



aliqnando lempus fulssa die! potest que omnes 
cum Ecclesiae, tiim Chrisliani libros quosilam 
Scripturae in sacro canone non ctinsuerint esse 
numeran'los. Quid ergo pruhibrtquominiis Areo- 
pagita his (iriebuerit assensum, qui sacro canone 
eos omnes lihro.*, qui nunc assi^nanlur, contineri 
pro ccrto habebanl ? 

Quod ad Joannis Evangetium pertinet, si pliires 
e doctioribnscrilicis illud ah apostolo post rediluin 
suumab exsilio scriplum opinantur, non desunt 
etiam qui et illud antea e.xaralum vs-e asserant. 
Sed quovis tempore scriptum esse dicatur, nihil 
velat, iuquiunt Areopagitici, quominus illud ip- 
sum, alque etiam ejusdem Joannis Ai'ocalypsis 
citari poluerint a Dionysio, qui cettenario major 
5ub Trajani, vei, juxta alios, sub Adrian! imperio 
viinm cum morte commulavil. 

Falendum quidem est quod si hoc DionysiansB 
mortis tempus cerlis ralionum niomentis posset 
confirmari, omnis procul dubio solveretur hujusce 
diflicultatis nodus. Sed conten'iunt Antiarcopagi- 
tici Diunysium post Domiiiani imperatorislempora 
vitam non produxisse. Quod quidem ita cerium 
esse volunt, ut non solum acc(«ratioris criterii 
auctores, sed eoram etiam qui scripta Dionysio 
Areopagitx vindicant, non pauci buic opinioni 
subscripserint. Cictenim cum temnus Dtnnysiana^ 
mortis ea, quie omnein tollat ditlicultalem, evi- 
dentia demonstrari neqneat, eo eerie argumento 
n<in revincenlur omnes Arcopagitcorum animi. 

Uuapropler nee apud eos plus valebit et alia si- 
miJis argumenlatio, inde petila quod in Ibrurum 
nianuscriptorum omnium titulisnuctor novterepi- 
scopus Atheniensis inscribatur. Ne.jue enim ullus 
certa omnino ac plane evidcnii probaiione demon- 
flravit quandiu Dionysins Athcniensem tenuerit 
episcopatum^autquotentpore i>ive spontaneaabdi- 
calione sive morte sua ilium tande.n reliqucril. In- 
certumi|;itur Areopagilieis videbiiur nnm Dyony- 
sius post editos a Joanne Apncaly(*sis et Kvangdii 
hhroi Atheniensi episcopatuinuniium non remi- 
serit. Hxc itaque probalionum firmamenla apud 
eos tantum vim habebunt, qui, soli veritati litan- 
ies, illasDionysianxhistorisedifficultales, sepobilis 
partium sludiis, enodare conabuntur. 

CAPUT XI. 

Ttrliutn argumenlnw^ ex dial a swrti Itjuatt% 

epmopi Antmheni^ auctoritute pelitum. 

Graviussane contra Areopagitas del'ensorcserui- 
tur argnmenlum exepistula Ignalii, episcopi Antio- 
cheni, ad Romanes, quam auctor noster in \\xc 
verba ciiasse perliibetur ^^ : Vpiw oi xil 6 Oelo^ 
•i^'viTio;' c 'Os|xo; ipio; tJizuptoTii. » Scribit autem 
et divus IgfiaUus : « Amor meuscrucilixus est, » 
Hisautera verbis laudatur aliquid ab Ignatio non 
dictum, sed scriptum ; quod nullibi, nisi in ea 
quamcitamusepistola invenire est. Atqui haec epi- 



A fttola ab ipso, cum ad martyrium duceretur, anno 
Christi, ul supra ostendimus, 107 aut 108, fuit 
exarata. Porro ai tern ea neque turn cito in manus 
Dionysii venire potiiit, neque ille earn ut novam, 
et a pauciscognitam, sed ul receplam ab omnibus 
citat, verbaque ejus Iranscribit. Hine ergo con- 
cludas necesse est Dionysii librum De divinia 
vomiuibus non 9Hiie annum 110 emissum fuisse 
in lucem. 

Respondent quidam Areopagilici Dionysium post 
Igualii mortem vilam suam produxisse; proindeque 
epistolas ejus ab illo poluisse laudari. Sed illi de 
soliditate hujus responsionis, quam cum ejusdem 
Dionysii in G:illias adventu ronciliarenonpossunt, 
penitus difTidentes, ad aliam statim cnnfugiuol, 

B aiuntque Dionysium scripta sua in Grscia quidem 
edidisse, sed ea postmo'tum ab ipso in Gallis ita 
recogu'iaalque retraclata, ul iis e\ Joannis Evan- 
gelio el Apo'-afypsi nlque ex Ignalii epislola plura 
ieslin)onia addiderit. Verum id gralis omnino fin- 
gitur Nam si opera Dionysii ah coin Galiiis fuis- 
seiit recusa, ille procul dubio in populi sui alio- 
riimque solatium curassel ea in Lalinam linguam 
vrrti et puhlicari, atque plurimi eorumdem Ope- 
rum invenli Tuissenl in iis regionibus elLatinael 
(ineca mann exarati codices. Nullitamen ibi un« 
quam reperti sunt : sed priorcs ox Oriente aspor- 
tali, (ira.'ce scripli erant ; nee Lalinam eorum 
vorsionem, e^i qua^ a Joanne Scoto edita est, anti« 
quion ni habemns. Deinde nullus unquam Opera 

^sua recensuit, ac in eorum recogn/lione plura 
adjecil nova, quin de his lectures alicuhi mo* 
nijer.l sues Nullibi tamcn apud auclorem nos- 
trum cxsiant hujusce adnionitionis vestigia vel 
nota;. 

Ills i<>ilur responsionibus ab aliis Areopagiticffi 
opiiiionis fautoribus vel sprotis V( I omissis, audae- 
tor odirmanl citala Ignaliann; epislola) verba ab 
aliquu insciente el rerum ignaro imprudenter et 
inepte in Dionysii inlrusa lexlum. El id quidem 
pliiribusmomi>ntis demonstrari posse arbitrantur. 
Primurr.,quia nihil ad Dionysii argumenlum facie- 
bal pncfala Ignalii auclorilas. Dionysius ctenim 
ibi probat votem Ipuj;,/)7nr>r,apud sacrus auctores 
in bonam partem accipi. Atqui eadem vox in hac 

^i])sa Ij^nalii epistolapro concupisceulia amoreque 
leircslri u.surpatur. Seoundo, quia hac pericope 
et scntentia Ignalii dempla, melius sibi cohxrei 
Dionxsii oralio. Terlio, lesliinonium illud Ignalii 
inter media sncroc Scriplurae teslimonia absurde 
omnino collocatur. CiTle prudentior Dionysius et 
post omnia uivina) Scripluro) teslimonia, atque 
eiiam post allalasa se ibidem llicrothei magistri 
sui auctoritales ei locum dedissei. Denique perio- 
dus quashauc Ignalii senleittiam anlecedit,ralsita- 
lem cuntinel pulidissimam, el auclore tam erudilo 
prorsus indignam* Hwe aulem periodus his verbis 



*^Lfb. De dlvin. nomi'fi., cap. 4, g 12. 



31 



S. DI0NY8IDS AREOPAGITA. 



32 



concipitur : Visum est quibusdam nosiris sacra- A torU noslri operibus, dici deberent assuta, iisque 



rum Scripturarum trar.tatoribus nomen epcoxoc, 
amoris^ divinius esse^ quam nomen ol-^oltzt^^^ dilec- 
tionis. At hoc, inquiuat, falsissimum est. Nam si 
nomen am^^m, ^pcoxoc, divinius esset quam nomem 
dikctionis, 3^^*^^ scriptores sacri eo procul du- 
bio frequentius uterentur. Atqul vox spu>;in Novo 
Testamento, ubi vox a-{iTiri plus quam nonagies 
occurrit, nee semel quiJem rcperilur ; in Veteri 
autem creberrine legas vocem aY^nt^^i ^^^ ^^^^ 
tantummodo vox Ipu);, in Troverbiorum libris, 
id amorem impurum et profanum significandum 
adbibetur ^0 ^. Unde concludunt et phrasim priB- 
falam, atque ipsam Ignatii sententiam, in Dio- 
oysii libros fuisse a quodam malo feriato homine 
intrusas. 

Sed banc Areopagiticorum opinionem, ejusque 
firmamenta, inde conveiluntadvcrsarii. quod nul- 
lus unquam inventus sit codex manu exaralus in 
quo ilia Ignatii verba in textu Dionysiano eadem 
manu ac castera omnia descripta non reperiro sit. 
<}uid quod ? ab auclore prologi Homiliarum in 
Cantica, quern Areopagilici Origenem esse faten* 
tur. haec eadem verba pro vere Dionysiaiiis, et 
eodem atque ab auctore nostro sensu cilata legi- 
mus. Nihil ergo Origenes in iis invenit quod non 
esset verilati consonum, recto ordine digestum, 
et ad ea quae Dionysius intendebat probanda 
aptom omnino et conveniens. 

Porro autem ex hoc Origenis seu aucloris ha- 



insita, ut ha^c objecisse Areopagiticos aliquando 
poeniteret. 

A<,inquinnt, Dionysius non poterat testimonium 
Ignatii allis sacrae Scriplura; leslimoniie medium 
interjicere; sed illud suo, id est ultimo, posuisset 
loco. Nee majoris ponderi* est ista argumentalio. 
Quis enim scriptores his cilandorum librorum le- 
gibus ita teneri credat, ut ab iis non liceat un- 
quam transversuin ungnem discedere?Haecquippe 
ila si se haberent,quot, bone Deus ! occurent tes- 
timonia veterum in variis posteriorum scriplorum 
libris ab inscientibus et ignaris iir.prudenter in- 
trusa, et ex iis deinceps delenda ! Quot namque 
scriptores de ea, qua3 nunc desideralur, citandi 
B methodo ne cogitaverunt quidem ? Quot in eorum 
Operibr.s permista reperies Scripturae Patrumque 

antiquiorum testimonia? 

Neque erat sane quod fastidiosius objicerent pe- 
riodum, quae huic Ignatii sententiaB praeponitur, 
falsilatem conlinere putidissimam. Etenim eo quo 
enuntiaturmodo, nihil in ea nisi verissimum de- 
prehendilur. Haec quippe ipsissimasunt, ut supe- 
rius diclum est, auctoris nostri verba : Visum est 
quibusdam nostris sacrarum Scripturarum trac- 
taloribus nomen amoris divinius esse quam no^- 
men dilectionis. Quibusdam dixit, non omnibus. 
At quibusdam id ita visum fuisse tam constanter 
putabat, ut scriptores et scripta, ubi id Iraditum 
est, ille continuo indicaverit. Et certe qui haec 



rum Homiliarum teslimonioruitprimum Areopa- C objiciunl, et ipsi fatenlur illud nomen amoris in 



giticorum momentum. Pulavit enim iile, ac etiam 
alii post eum Areopagitici, nomen epto; ab Ignatio 
in bonam partem accipi. Potuit ergo et auctor 
noster in eadem esse opinione, atque eo sensui 
quem verum genuinumque esse putabat, hanc ci- 
tare Ignatii sententiam. At, inquies, hoc falsum 
est omnino. Falsus est ergo, inquient, Origenes, 
falsi sunt etalii. Purro si in hoc eos errasse dixe- 
ris, quidni et errare potuit Dionysianorum auctor 
0perum?illo8tamen non errasse hinc non absurde 
coDJicias, quod nomen Spax; in iis quae citantur 
Ignatii verbis, pro amore spirituali et divino possit 
usurpari, quamvis in subsequentibus, qu^e inde 
auctor noster intulit, pzo exstincto concupiscentlas 
igne accipiatur. 

Quod autem objicltur, bac periodo dempia, Dio- 
nysianam oraiioRem melius sibi cohacrere, lave 
omnino est nnlliusque momenti. Idemquippedici 
posset de aliis auctorum libris, in quibiis plura ad 
aliquid probandam congerunlur testimonia anti- 
quiorum. Uno enim et allero sublato, melius quo- 
que scriptoris oralio sibi cohsrere plerumque vi- 
debitur. Deinde si quoties deleta aliqua periodo 
oratio sibi melius cohaerere censetur, toties earn 
dem periodum texlui auctoris dixeris esse adjec- 
Um^toC in Ecclesiae Patrum atque in primis anc- 

*», «> Prov. VII, iSctxxx, f6. 



aliis quam iis qui ab auctore nostro citantur, in- 
veniri Scripturae sacrae libris. 

CAPUT XII 
Qnartum argumentum.ex alioi^um opcribus atque 
opinionibus ab auctore nostro citalis deductum. 
Ncque porro sola ab auclore nostro citala 
Ignatii auctorilas, sed etiam Barlholomffii, Justi, 
et Hierolhei, prseceptoris sui, prolata ab illo testi- 
monial ipsum Dionysium Areopagitam non esse 
plane demonstrare Antiareopagiiicis videntar. Ve- 
rum enimvero ubinam gentium exstiterunt ali- 
quando ilia, quae ille citat, tantoruin virorum Ope- 
ra? Quis ea unquam praeter hunc auctorem nos- 
trum laudasse perhibetur? Quomodo ea Eusebii, 
accuratissimi anUquissimorum scriptorum scruta- 
toris, aliorumque omnium diligentiam fugerunt? 
Nunquid uniusapostoli, etduorum apostolicorum 
hominum scripta, lam cito perierunl, ut nulla eo- 
rum nisiapud auctorem nostrum menlio habeatur? 
Certe liierothoi, qui Dionysii Areopagitae magister 
et Pauli apostoii discipulus fuisse dicitur, cujus 
pietas et doctrina summis extolluntur laudibus, 
tanti, inquiunt, viri opera omnia a Dionysio 
saltern et Timotheo publicari, et de eorum raani- 
bus in Chrlstianorun} omnium manns venire^ ip- 
sisque summo ease in pretio, ac in Ecclesiarum 



33 



tftOLKGOMENA. 



34 



scriniis, e( episcoporuin biblictbecis asservari de- A runt, at nullam eorum exstiterit vestigium. Sed his 



bebant. Cur ergo bujas summi, viri, qui \ii^U 
Y^vio; appellatnr, Opera tanlis tencbris tanlaqiie 
ohl.vione obnita sunt, ot nullum eorum nisi in 
aucloris nostri scriptis vestigium supersit ? Quid 
quod et ipsa Hierolhei testimonia non alio qiiam 
auctoris nostri stylo exarata videnlui? Idem cnim 
in Qtrisque et ingeniam et loculio, cxleraque 
omnia sibi plane similia legentibns prima fronte 
occurrunt. Ex quibus non temeraria prorsus con- 
jectura capitur, libros Hierothei nunquam, nisi 
Dionysianis in Jucubrationibus, Ciilios in lucem. 
Ad hxc vero, auctoi noster non solum plura 
incognitorum hominum producit testimonia, sed 
varias etiamdoclorum hominum opinioncsitare- 
fert, ut lis tantummodo quas vero propiores esse p canda, 
existimabat, se adbxrere testetur. Ubi enim de 
Seraphim quod ad Isaiam missum esl, diss^rit 2* : 
Nonnulli^ inquiijuxta a8signa\am de omnium in-- 
telligenliarum commuuioncdefmiticnem aiunt.,.. 
Alius item hand admodum incongruam mihi tradidU 

tolulionem. Aiebat ^/i/m, etc. Ktde liymnoquiin 
missalideliumcantabatur-2: llutic autemhi/mnum 
tilii latidiscan(i(vm,alii reiigionis sijmbol'.m//lii 
denique^mea qnidem spnUnliaJiierurchivam Eu- 
c/«afistiain,etc.KldeSrra|ihinorum aiis^: Senas 
alas,guasEloquiacommemorantyiwn existimo sa- 
crumnumerumdenotareyHtquil^usdampUicuil.sed 
ipsas virtutes. Denique, ut co^tera laceamus, de 
electione sancti Malthiae ha^c habet : Cum autem 



parum nioti eorum adversarii, arguunt de rebus 
qnidem quas ad fidei doctrinam pertinent, fuisse 
semper in Ecc)esia ab hicreticis agitatas qua)stio- 
nes ; at de rebus qus inter apostolos publlce ri- 
tuque solemn! peraclffisunt, quasqne omnesabeis 
eorumque sociis poterant facile edoceri, nullam 
de qua in scriptis disputarelur.nasci potoissedis- 
scnsionem. Porro Opera Hierothei, ac Barlholo- 
m;ei, et ^usti, non poluerunt tanta facilitate ac 
aliorum lucubrationes oblivione perpetua obrui. 
Constat quippe ea, si Dionysio credamus, in ejus 
ar. Thimolhci nr.anus venisse: oecdubium est quin 
ilia cum plurimis, a quibus summa cura con- 
scrvari debuernnt, censuerint esse communi- 



CAPUT XIII. 
Quinlum argumenhtm^ ex cilatis ab auclore 
nosho tradilionibus petitum. 
Aliud contra Dicinysii Operum Yvri^idTriTx argu- 
mcn<um suppeditanl traditiones quas ille ab an- 
tiquo tempore ad suam tetatem deduclas essete- 
stificaliir.Uebaptizjndorum cnim infantium more 
hieclradiditanctor noster ^i: Ilac dere id qnoque 
dicim uSyquod deiformesprcBceptores nostri ab anii- 
qua traditione nobis transcripsrruni. Uph<; xtic ip- 

yata; jiaOovxe; Ttapaoojeojc. Ad id CCrle a Dionysio 

Areopagita dici nequaquam potuit. 

Enim vero quamvig mos ille ab apostolis derive- 
tur, Dionysio tamen AreopagltaB ab antiqua tradi- 



dediYina ilia sorte quoi divinilu^ super Matihiam ^ tione non (ransmissus est. Quos enim ille vir sum- 



cecidif,aliiQb aliis mco quidemjudicionon rectedi" 
versa senserint, meam ipsesenienliam exponam. 
At vero quisinducat sibiinanimumapostolicistem- 
poribus Cbrislianos virosque apostolicos in tam 
varias hisce de rebus abiisse opiniones 1 Quis do 
eo quo Matthias in proditoris JudsB locum assum- 
ptus est modo, divinaque ejus sorte ct eleclionay 
tantum inter eos dissidium, tantamque fuisse 
discordiam crediderit? Numquid aposlolorum dis- 
cipuli ab ipsis non didicerant quomodo ea electio 
facta fuerit ? Fac autem de ea nihil ab eis accepe- 
rint, certe il ab aliis apostolorum sociis, aut suc- 
cessoribus, qui adhuc In vivis erant, poterat eo- 



mus a Paulo fidei Chistianse dogmatibus imbutus, 
praeceptores habere potuit, qui illi morem ba- 
ptizandi infantes ab antiqua traditione prasscri- 
pserint ? 

Neque dixeris vocem ipyi^ilx; non pro antiqua, 
sed prima traditione signiflcandausurpalam.Nullo 
quippe unqbam exempio vocem i^pyafxc ad id 
quod, interpositonemine, abaliquoacceptum est, 
significandum ullibi apud Graecos scriplores adbi« 
biiam fuisse probabitur. Quis ergo Dionysium 
Areopagitam hac voce contra receptam ab omni- 
bus iliiussignificationem usum esse, nulla ratione 
allata aliis facile persuadebil? 



mm uDusquisque de ea electione ita certior fieri ^ Sedage, et videamus utrum ea veriora sint quae 



ut nullus esset diesensionis dispuiationisque 
locus. 

Areopagilici e contrario clamant abipso Eccle- 
siae nascentis exordio,diaboIici8 artibus fuisse inter 
Cbrislianos, ut tesUtur Taulus, haereses et schi- 
smata, scissuras et dissensiones. Niliil ergo, in- 
qoiunt mirum est si Dionysii tempore de sorte 
qfusceciditsuperMatthiam.sitdispulalum.DeHie- 
rothei vero aliorumque libris deperditis nihil est 
quod magismireris,quandoquidem plnrimaaposto- 
lorum virorumque apostolicorum scriplaita perie- 



auclor noster de aliis dogmatibus sibi traditis^ 
baud dubitanteraffirmat^ : Moicime vero^ ita ille 
loquitur, t£/a oracula dicimusqnos a saerisnoslris 
iniliatoribus, divino SpiriiualfiatiSjin Scripturis 
saci is librisque thsologicis tradiia nobis suni^ uli 
et ilia qua ab iisdem viri$ Sanctis subtiliorij non 
omnino dissila ab ordine caiesli^ insinualione de 
mentein mentem^medianUverboeorporeo quidem 
ilia, simul tamen immateriaio, tine tcripiione insU-' 
tutores Mtlri saora quadam traductione iuiU edoeti : 
Ypx^tic ixtoc ol xa6TiYt|Jiov«c ^jTroiv iiAuiJOn^av, Ibi 



•» Detijelpsl hicrarch.y cap. 13. ^'^De ccclcsiait. hlerarch., cap. 13, ^ Ibid. cap. 4. •*Llb. De 
eccles. hierarch.j cap. 7, § 11. -^^ iJe hierarch. eeclei., cap. 1, § 4. 



35 



g. DIONYSrUS areopagita. 



30 



plane etdilucidc Hon scriptam comniemoraUradi A ad tres divinsc Trinilalis personas significjindas 



tioneiD, quam de mcnle in mentem ad se Iradu- 
cUm esse assenl. Veruui aniabo vos, poteralne 
Dionysius AreopagilayFauli discipu}us,verljis adco 
exprDssis afflrniare^einslilutorcsac nij«gistros ba- 
buisse qui bierarcbio) ecclesiasticu; ordinern ab 
aliis sine scriptione didicerint? 

JNeque vero, quod miruin est, ibi tantunimcido, 
sed alibi Lon semei eodein ti adilinnisarguir.ento ati 
eaquasdi^eralconliruiandasponte suaiitilur. Nam 
ubi dti sanclissimo Trinilatis myslerio non minus 
enucleate el perspii ue ac alii po^t M( aenam sync- 
dum PalreSf disputai^^j/ytec, inquil, altuque qua- 
libel dtificut lumina^ qu(£ Scripluris causona sau- 
ciinostripneceptoresurcananubrshiterpretaHone 



sjcpius usurpal ^8. Kal jxtjv, inquii ille, oti jiovi; 

£jti /.at ivi; tpiTj.TOJxa:o;. Kt alibi 2i) : <5,^ iptaoa 

o£ oii xi.v NpiJu-oGrxaiov. Ubi vei'o de personarum 
divinarnm circuiulncessione loquitur W: xwv ivap- 
•/ix(Lv jrojxasEwvj inquii AtqiiinuIIusanlcAlexan- 
drinam synodnm, anno 30^ coactam, ea voce, si 
Socrali (ides habeutur'^O'^adid signilicandum usns 
Cifi: Canernm ephcopi, Sucralis verl»a sunt, qui in 
AleaandiUwconcilio aderoiiljiani: praierea quue- 
stiouemdiliqenU'rcxamiuarunt.dcsubsiauiidsei" 
licet i7 hiipohlusi. . . Quid aulvm nos de substantia ct 
hyposlaai didiceritnus, mini velat quomiuus Itax 
hrtviter txponamn$. Qui Grcecam inter Gicecos phi- 
Ivtophiam iradideiuht^ substantiam quidem plurimia 



tradiderunl, nosqtie hausimus : Grece legilur, ^ modis definierunt, hypos:ascos vero uuUam protsus 



/pu<p'2 Tiapdtoosi;, sectetu IfaJitio.Ei paulo inlra-^, 
Theologiccd nostrcB tradiiionis auctorts,.. assignant^ 
que Scripluris lacris insistendo nonnulla dicta unioni 
propria^ vicissimqve distincUoni, Hi ergo aucto- 
res, vel, ul Gro^ce scribitur, OeoAovixr,; ttx^xoo- 
oE(i>c Upo(AU9xai, divina allribuia , inquit ille, 
enodaverunt, Scripluris sacris insistendo, \e\,ui 
ftiusd'wcTai.ScripUmseomonu tradcndo lllorum 
ergo ibi profert teslimonia, qui post editos Novi 
Foederis libros^ac in primis Apocalypsim el fiivnn- 
geliuoi Joannis, quoc ibidem ab eo laudaniur,inde 
auctoritates ad Ibeologicorum de divina Trinitale 
dogoiatum exposiiionemafferebant. Qui ergo erant 



tnevtionemfecere^ etc. Hieronymusverodo eadem 
voce, ulrurn usurpanda I'oret, sentenliam Damasi 
papa^sciscilatus, ail 3i: Toia svewlarium liltera- 
rumscholanihilaliudhyposiasimj nisiusiam no- 
vit.,* Taceantur tres ht/pohtases^si plactf el una 
teneatur, Nondum ergoUieronynii tempore ea vox 
receplo apud omnes in usu eral, nee inconsul-.o 
sumnto ponlifice, ea sanclus doctor uli se posse 
arbitrabalur. 

Sed insurgunt Areopagitici, magnisque animis 
advcrsariorum tela relundentes, cerium es^se di- 
cunl Antenica^nos Palres in asscreuda, quae de 
saiictissimu} Trinitatis mystmo ab ortbodoxis tra- 



il DionysiiArcopagitiepra3ceplores?iNunqnid Ilie-Cdiiur, doctrina lam conslaules fuisse, ul eo tern- 



rolbeus? Sed is ab illo semper nominalim, pne- 
eceptor nosier appellalur. Si ergo ilium bis in locis 
laudal, et alios procul dubio eidcm adjungit. At 
porro quicunque tanlem fuerinl Areopagita) magi- 
slri, eos certe tanlum cilal qui post publicatos 
Apocaiypsis el Evangelli Jcannis libros ila scri- 
pserunt ul eos in omnium manus el cognilionem 
veoissc omnino persuasum haberenl. Rursus vero 
auclor nosier ilia praBceplorum suorum Opera,non 
ut recens cdita, sed onmibus plerumque cognita 
laudavit. Unde quivis facile intelligal omnes scri- 
ploris noslri lucubraliones el serius quam creditur 
prodiisse, nee Dionysium Areopagilam poluisse 
eorum esse auclorem. 

CAPUT XiV. 
Sexlum argumeulum, ex Us quoe de sonciissimo 

TrinUalis myslerio personisque divinis auclor 

uoster tradidily desumplum. 

Illud autcmprobationibusjam adductis accedil 
flrmamenii, quod non solum Hieroiheus,aidiximus, 
de Trinilatis myslerio clarissime disseral, sed no- 
aleretiam Dionysiusprseceploremsuum proseuulem 
iU aabsequalur ut ulerque post orlam et damna- 
tum Arianorum haaresim videatur disputare. Is 
enim non secus ac Hierotheus vocem hypostasis 



pore quo Arius bacresim snam ^isseminare coepil, 
i le nova baclenusque inaudita dogmata spargere 
insimulalusy ab omnibus conirr ejus impietatem 
silreclamatum.Nnlli pra&lerea dubium esse posse 
inquiunt^quinaposloli adorandum illud mysterium 
Chrisiianis^prxsenim perfeclioribiis,non obscure, 
sed dare cl perspicue exposuerinl, eosqucin bac 
lam diificilis mysterii doctrina adversus nascentes 
ba^resesnumiendo, nibil ipslsreliquerintobscuri- 
lalibus iuvolulum. Quid ergo mirum si Dionysius, 
PaulidiscipnluSjetphilosophia^callentissimus.tra- 
dilam ejusdem myslerii doclrinam, prae caeteris 
aliis scriploribus, verbis explicueril clarioribus 
Q magisque philosopbicis ? 

Porruaulemquamvisusushujusverbi/iypos/6r.s/s 
ante Nica^nam s\nodum non cssel ila frequens ac 
promiscuus, constat lamen eain vocem ab aliqui- 
bus usurpalam fui.sse. Elenim Dionysius Alexan- 
drinus eam ipsam aliquando adJiibu.sse legilur 3^. 
Alexander vero, Alexandria episcopus, ad alium 
Alexandrum, Constanlinopolis cpiscopum, scri- 
bens 53, Propriam^ inquii, hyposlasim declaravit^ 
dicens.tlnprincipioeral VerOum^el Verbumerat 
apud Deum 54,»etc.Deoique bis Pauli verbis x>p^- 
xxTjp xri; unoTxivecDc auxou SK, personam Patris 



to 

nom 
Prop 
1,8. 



Lib. De divin. nom,, cap. 1 § 4. •^ IbiiL, cap. 2. ^ De coslesL hicrarch,, cap. 5. ^ De divin, 
., cap. i. 30 lOid., cap. 2. -^' Lib. iii, fUsior., cap. 7. 3* Epist., 57, ad Damas. ^ In ttcsn. ad 
los. Pauli Samosat., torn. I. Concil. ^8 Theodorcl. lib. i //li/., cap. 4. ^^ Joan. i. '^ Ilebr. 



37 



PROLEGOMENA. 



38 



aBierni designatam esse Basilius 36^ et laudatus a A 
TbeophylactoGregoriusNyssenusaffirmanl.CaHe- 
ruin, quamvis concedatur nullum ante Uyonisii 
Icmpora (aisse liujus verbi usum, falenduin lanitMi 
esl inler ChrUtiauos exstilisse aliquetn, a quo il- 
iudprimum cocperil usurpari. Qui J ergo prohiLel 
quontinus Dionysius, vir philosophical disciplina) 
perillssiir.us^qui bujusce vocis,ab Arisloleie all- 
cubiiraditae, vim nuverat, ilia codem ac ille phi- 
losopliorum princeps, sensu et significalione pri- 
mus inter Cbristiauos usus esse dicalur ? 

Contra tamcn urgent instantque adver$2B partis 
fautores, quod quamvis Antenic.imi Tatres Chri- 
sluo) Dominura vcrum Deum, Patris a^terni Mi- 
lium, ejusdem cum eo substantias, ipsique coaeter- p 
nam esse el crediderint et docuerint, ab eorum 
lainen nemine de personis divinis, illarumqueaU 
tributis et relalivis, ut loquuntur, et essenlialibus 
tarn dare el enucleate, alque ab auctore noslro 
dispulatum unquam fuerit. Et ^ano, inquiunt, cur 
ii qui posl Diunysium edendis lucuhratiunibusse- 
cundot'ttertioEcclesia;saiculuopcramdedere,non 
eosdem ac ille de divina Trinilaie sennones ha- 
buerunt?Cur nulhis aliquando illius aut prasceplo- 
ris ejus Ilierothei exemplum secutus t^sl? 

Qua^ vero ad probandum vocis bTzoy-zxim; usum 
adducuntur, eaniliii habere videntursDlidilalis et 
Dnnamt'Dli. Epistolam enim Dionysii Alexandrini 
ipsi siipositam adulleriuamque essecrilici doclio- 
res facile agosscunt. Altera vero allerius Dyonisii 
epislola quo lempore scripta sit, nullus definire 
potest. Baronius quideni illam anno 328, quo Li- 
cinii mortem consignat, dalam opinatur; sed rui« 
noso nititur fundamento. Nam Licinius non anno 
3289 sed 334, ut accuratioris criterii scriploribus 
?idetur, vitam finivil. Demus lamen Alexandrura 
eo quo Tull fiarouius tempore suam exaras5e epi- 
stolam ; quid inde ? Nulli sane mirum usse debet 
^ocem hypostasis ab homine Alexandrina) synodi 
(emporibusadeo vicinojfuisseusurpatam ; sed iU 
Jud sane mirabilius, quod nullus scriptor, ul Pe- 
lavius oslendit o7^ his tanti viri vcsligiis,nisi post 
Alexandrinam synodum insistendum esse putave- 
rit.Quod certequam parum ea vox inounle sascu- ^ 
lo quarto, atque a fortiori s^culis superioribus, 
usitala esset, aperte de nonslrat. 

Nee plus roboris et virium illud habet, quod ca 

vox el in Epistolaad Hebroios occurrere,etaBasi- 

lio Gregorioque sensu Dionysiano explicari obji- 

citur. Ulerque enim Basilius el Gregoi ius post 

Nicsuum concilium scripsere ; aiqne hi eam vo^ 

cem jsensu lemporibus suis usilato interprelati 

lunt. Nullus autem ante illud concilium eamdem 

Pauli vocem ila censnilesse explicandam. El id 

quidem ita cerium est, ul in Latina ejusdem Pau- 

linsapistolae versione, vox Graeca jndstxai; non 

per Liilii am hifpostasis, sed fiijura substantia 

reddita legatur. 



• • • (.« 



Dcniquequod aiunt auctorem nostrum primum 
fursitam fuisse, a quo eadem vox sensu memorato 
accepta sit, gratis omnino fingitur. Nosier quippe 
auctor, ut cuil.bet cilata loca percurrenti planissi- 
mum fiet, de ca sic dispu^al, ac si sensus quern, 
illi Iribiiit, nulli omniao incognitus,recoptus esset 
ab omnibus. 

Ncijuc aii rcn facit laudata uno in loco Arislo^ 
tells aucloritas. Ea quippe apud primos Ecclesia) 
Palres nullius efatmomenli, quip|»e qui philoso- 
pbias dogmata respuerenl el aspernarentur. Porro 
autem si quid succcssu lemporis ex ilia hauserunl 
Platonis potius quam Aristolelis placila el doclfl-T 
nam sunt ampicxali. 

CAPUT XV. 
S'Xtuni nryumentum, ex Us qum auctor nosterde 

monachis eorumque wtis ac soleuni professiotie 

tne*noraty elicilum, 

ilia vero auciurem nostrum posl Uionysii Arao- 
pagit;e a^talem vixisse lucuienter demonsiranl,quffl 
ab eohiscein lucubrationibusdcmonachorumpro- 
fessione et ordine produntur. Ibi enim ille non 
obscure docet hunc monachorum ordinem ante sua 
tempora fuisse instilulum ; Iradilque apertisaime 
eorum prufcssionemac vota monasiica solemnibus 
ac public s, non secus acsaeculo quinto el sexto, 
cxremoniis fuisse emissa. At prasterquam quod 
piiurum Ecclcsia^sxculommscriptores, alque ii 
etiam ipsi qui de singulis Christianorum ordinibus 
accuralius iisdem temporibus disseruerunt,nullam 
monaslici ordinis monachorumve professionis fe- 
cere menlioncm^certe quidam eruditissimi elauli- 
quissimi rerum monasticarum indagalores earum 
originem ad Paulos, Antonios Pachomiosque refe- 
runl His ergo auctor nosier posterior esse debet, 
nee Di<mysius Areopagila dici potest. 

Areopagiticitamenhunc non exigua; difficultatis 
nodum baud difficuller se solvere arbilrantur, du- 
plicis monachorumgeuerisdistinclione Aliudenim 
esse aiuRt genus coenobilarum et eremitarum, qui 
a piebe prorsus sccreti, et a cieterorum hominum 
sociotate separali, in monasteriis et coenobiis, 
vel in silvis et montibus vitam monastit am de- 
gcbant. Hos fatentur longe post Dyonisii aslatem, 
nee ante Pauli, Anionii et Pachomii tempora or- 
lum babnisse. Aliud vero cuntendunl fuisse genus 
nionachcrum qui pars populi pra)cipua, el illu- 
strior gregis Christi poriio, inter laicos ita compu- 
labaiiiur, ut primus eis in synaxi post EcclesiaB 
ministros assignalus esset locus. Illi porro priva- 
lim in suis urbium sedibus, vel simul in collegiis 
vitam puram et caslam, alque a curis tarrenis ex* 
peditam, unique Deo mancipatam agebanl. Mona- 
chos autem istos temporibus apostolonim exsti- 
lisse dicunt, eosque esse asserunt, de quibus Philo 
Judaeus ilium instiluitsermonem,qui ab Euscbio in 
Historia ^ sua transcriptns est. 

Neque dixeris bos, quos Philo non monachos, 



* Epiit. 43, ad Gregor. Nyss. •' Theolog. Dogmat., cap, \. ^^ Lib. 11, cap. i 



39 



S. mONYSlUS ARfiOPAGlf A. 



lO 



sed therapeuUs vocal, reveramonachos non fuisse, A til^t omnia is qui iuitiaiur,professu8 est^ sacerdos 



sed Judaicffiynequaquain vero Chrislianse religioni 
addiclos, alque Eusebium hac in re, ut erudilus 
ejus interpret Valcsins observat.vano errore fuisse 
deceplum.AbAreopagilicisenim audiesnullaspe- 
nitusque frivolas esse Valesii advcrsus auctorem 
suum probationes. et eerie, inquianl, Eusebius, 
▼ir summas eruditionis in dignoscenda therapeuta- 
rnm religione, tarn turpis hallucinalionis non sine 
temeritatisnota potest iusimulari.Addunl pra^lerea 
Hieronymom buic Easebii de Christiana therapeu- 
tarum religione opinioni base subscripsisso in 
▼erba 39: Philo.videm Alexandria primam Eccle- 
siam adhuc Judaizantem, quasi in laudem gentis 
iuce librum super eorum conversatione scripsit. 



enm aigno erucis consignatum tondet.,, omnique teste 
deiracta.eum aim induit.Quh autem primis Ec- 
clesixtemporihus monacbum aliquem veste et ton- 
sura abaliis Christianas religionis hoininibus dis- 
cretum, in publico visum, aut a paganis captum, 
tortumquc,autnecatuni memorix aliquando man- 
davit? Ubinam, quaeso, collegium aliqu'>d, in quo 
monachi simul vitam degerent,a paganis aut im- 
peratoribus praedatum aut eversum legitur?Si quid 
his non omnino absimiie in quibusdam martyris 
alicujusAclis occurreredixeris, arguetur continuo 
ilia nee genuina esse nee sincera, nihilque de 
tempore quo martyr iile obierit^ ab eorum scrip- 
toribus certo deGniri. 



At sane Areopagitici Iherapeutas, si Geri possit, ^ Tradit denique auctor noster nomen therapeu- 



Christianre religioni nomen dedisseinvictisdemon- 
strent argumenlis, per nos licet. Sed illos vitam 
monasticam, qualis ab auctore noslro describl- 
tur, aliquando duxisse, nullo unquam, ul pulalur, 
anliquitatis monimento probabunt. Missa etenim 
primum ea facimus quae scriptor noster de Ho- 
nachis sui^ (radidil, eos non in urbibus, sed extra 
urbes progresses, in bonis agollisque degisse, ac 
proinde Antoniania, quod aliineganl, fuisse simi- 
les. Illud autem potissimum quaerimus cur Euse- 
bius qui tanto nisu therapeutas Philonianos Chri- 
siianis annumerandos esse probare cona'us est, 
eosdem nullibi dixerit monachos fuisse.vel succes- 
lores habuisse, qui vestibus, tonsura, votissolem- 
nibus, ac Vivendi ratione ab omnibus Christianis^ 
secret!, perfecliorem vilae monasticae normam pro- 
fitebantur.Cur Uieronymus^tantus monasticaB pro- 
fessionis praedicator, eosdem therapeutas in mona- 
chorum numerum non rerert,illosque cum caBteris 
omnibus primaB Ecclesiae Christianis permiscet et 
confundit? Nulla proculdubio alia ratio afferri po- 
terit,quam uec therapeutas initio nascentis Eccle- 
siae, nee ullos Christianos Dionysii tempore tales 
monachos fuisse, quales ab auctore noslro memo- 
rantiir. 

Atque illud quidem eo rursus conGrmari potesl, 
quod monasticum institutum non ferebant prima 
aaevientium adversus Christianos persecutionnm 
tempora.Quis enim sibi persuadeat tyrannos ido- 



lae et monachi suo tempore tritum et \ulgare fuisse 
alque a praeceptoribus suis illud Christianis, ritum 
monasticum solemniter proGlentibus, inditum : 
Hinc sancti prceceptores tiostrl,'\nqu\{^divinis eos 
appellationibus8uniprofe)uti: alii quidem thera^ 
peulas, alii vero monachos apellaverunt: ot ^b 

OEpa:r£jTa;, o\ ok |xov3ty^o\i; ovoiiijov-s;. Quinum, 

obsecro, esse poterant hi Dionysii praeceplores, 
qui ei noimiiA appellalionesque divinas illis impo- 
suere? Non Philo quidem. Is enim, Judaeus cum 
esset, a Dionysio Areopagita tanquam unus ex 
Sanctis prxceptoribus suis laudari non potuit. Qui- 
nam ergo ab eo praeceplores appeliantur ? Num 
Hierotheus vel alii, quorum nomen excidil, eva- 
nuitque memoria?Sed hi suis temporibus celebres 
esse debuerunt, et omnibus facile noli. Cur ergo 
isti soli cum discipulo suo Dionysio Areopagita 
prime, secundo tertioque Ecclesias sacculo mona- 
Chorum nomina, ordinem, slatum, professionnem, 
vota, tonsuram, vestem et collegia memoraverunl? 
Certe cum alii scriptores per tarn longa trium sae- 
culorum spatia horum omnium nequaquam memi- 
iierint, id sane argumenlo non levissimo est tem- 
pore Dionysii nullos exstitisse hujuscemodi mona- 
chos et therapeutas. 

CAPUT. XVI 

Argumentum septimum , ex cmremoniis ritibusque 

sacrit, quos aucior notter recensuU, depromptum. 

Maxima caeremoniarum multitudo, solemnisque 
lorumque cultores,qui summa crudelitate in Chri-^earum apparatus et pompa, quibus auctor nosier 



stianos omnes grassabantur, eos impune tuli<^se, 
qui in collegiis communiter degenles, tonsura et 
veste perfecliorique vivendi genere caBteris Chri- 
stianis illustriores erant. Sacerdos^ inquit auctor 
nost6r^5/a/ ad altare... Is autem qui consecralur^ 
Stat pasfsacerdoleM...siipra illam mysticaminvo' 
ctiiionem prosequenti. Qua finita, saeerdos aeeedens 
rogai ipsum pnnnfin, on omnibus rebus dividuis r«- 
nuntiei^ non solum viiiis, sed etiam imoginaiionibus. 
Deinie exponit ilU vitam perfeftissimam^ etmiestans 
illam debere medium vivendi rationem iuperare. Qu9 



sacramenta baptismatis, chrismationis et Eucha- 
risliaB conGci et administrari,mis$am liturgiamque 
celebrari,et mortuorum corpora sepeliri perhibet, 
eum Dionysio Areopagita posteriorem esse rursus 
produnt et demonstrant. file enim vero hos omnes 
ritua nee minori numero,nec minori solemnitale, 
quam cum Ecclesia pace placidissima fruebalur, 
800^ hoc est, ut ipse Gngit, acerbissimo pene in- 
credibiliom vexationum tempore a Christianis ad' 
biberi solere significat. 
Non ditBtentur quidem Areopagitici plurium 



^ De script, eceles. 



41 



PROLEGOMENA. 



42 



caerennoniaruin incnlionem apad Dionysium habe- 
ri ; scd coiitendunl cas apostolorum lemporo pau- 
laliiii iustiiulas, ei Iradilione aposlolica ad alius ita 
dej ivalas, ul Dionysii ejusdem a^lale, in eum quom 
illc descrihil, numeruin baud difnculter cresccre 
pnlucrint. Porro autem Chri.sliani, uti illi autu- 
mant, lis ritibusluni utcbantur,cum» perseculio- 
nuin furore vel sopilu vel niiligato, synaxes suas 
tulis in locis agere licebal.Qua) quidem ut probent, 
adducunllestiniuaiaTcrtuiliani, quibaptisma nou 
paucioribus quain auctor nostcr cjercmoniis admi- 
nislratum asseveral. Basiluis vcro cas atacita et 
occulta tradilione ad suam usque aslatem deductas 
esse teslalur.Necalitcrsanedebisalquelaliislitur- 
giiB rilibussenliebatidem Terlullianus ^0 : Quos, 
iiu\\i\l^$ine ullius Scripturce inslrumento^ iolius 
traditionistiiulo.exindccomuelndinispatrocinio 
viniicamus... Ilarum et aliarum ejusmodi disci- 
pUnarum si legem exposlules^ Scripturarumnul' 
lam invenies: tradiliotibi pnBlendilur auctrix, 
consuetudo confmnaivix^ ei fides observatrixJia- 
tioncm traditivni^consueiudini^fidei patrocinatu- 
ram out ipseperspicies.auiabaliquo^quiperspexe'' 
r\t,disces,^e([\xt hie quosdam audiri voiunl Antia- 
reo^agilicos.qoi, oullis proi)ationibus freti, quas- 
dam caBrenionias Dionysianis atque',, apostolici« 
temporibusin usu fuisse audacler inficianlur, 

Veru/ntamen illud adversus Areopigiticos jure 
nierito urgetur^quodsicutauclornoslernonnullos 
comnicfuorat ntus,qui ilia prima EcclesiaB selale 
reveravigebaotjitaplures alios recenset, quiposl 
Dionysiaiium a&vum originem habuerunt. Quis 
enim verisimile esse putaverit Dionysii aevo cate- 
churacDDS poenitentesque publicos exstilisse, qui 
post sacrarum Sripluraruin lectiones ejicerenlur 
ex ccclesia? Ue bis tamen sic scribil auctor nosler^^- 
Porro catcchumenos el energumenos, eosque qui 
ymniicntiaducunlur, sacrosauclwhierarchim mot 
puUturaudiresacrampsalmodiumdivinamqiiesa^ 
crarum scriplurarum recitalionem : verum ad ea 
({ucc deinceps seqvuntur sachfioia spectaculaque 
nequaquamfiic. Nee leviter pra^iereunda est vox 
Gra'ca Oejuo; qua? ibi legitur ; idem quippe sonat 
ac sauctio aut mos velus, Qua^nam autem, amabo 
te,sanctio,aut quis mos vetus poterat a Dionysio 
Aotari,que ab ipsis apostolis non sint profecta ? 
At nullo sane antiquilatisautsacrae Scriptural mo- 
nimento ostendes latam ab apostolis legem, vel 
rnorem ab eis inductum,quo catecbumeni et pu- 
blic! poenitentes priori missx parti adessent, et 
posthaec missa fideiium interdicerentur.Enumera 
si velis, quos apoatoli eorumque successorcs viri 
apo8tolicicatecbumenosbaplismaleabluerint,quoi 
absolverint publicos poenitenlos^nec ullum repe- 
ries quern his unquam legibus voluerintcoerceri. 

E?olve etiam, si vacat, omnes libros^ nee ul- 



A iibi quoque repcrica tam frequentem fuisse his tem« 
poribus thuris usum^nec lot suflitioncs quot ab 
iiuciore iin.sir«» his verbis referuulur: l^ontilcx pre- 
ccm sacrum ad allare Dei cclcbraturus.ab ejusdem 
sulJUioue initium facieus.nniversum circuit chori 

ambitum^donecrursumadaltaredivinumredievs^ 
elc.Eiiiinvero Alhcnagoras 42 et Tertullianus 43 
Christianos ncquc tliure neque suflilu Deo sacrifi- 
casse trstantur. Censet quidem eminenlissimus 
canlinnlis Bona cos esse inlelligendosde more thus 
A«lulendi endem rilu,habitu et apparatu.quo agitur 
apud i.ioU.Sed snmnii viri pace dicereliceatjilud 
accuratius observari dcbere,quod scribit Tcrtullia- 
niss.Chrislianos duabus de causis thus adolevisse, 

^ niimruiwChristianissepeliendiSfet cum odoraHcu^ 
jus loci offenderit. Hac etenim duplici exceptione 
planum ille f<icit, vel alibi thus a Christianis non 
oldalum, vel sallem non toties adhibitum quoties 
ab auclore nostro narrator. Fac tamen ea omnia 
sufTiiiicntatunc fuisse in usu. Atnullus, opinor,in 
anirnum sibi facile induxerit, ea in tot ecclesisB 
partibusquot auctor nostcr designat, fuisse adhi- 
bi!a. Nuuquid enim primis sxvientium tyrauno- 
runi lemporibus Christianiserant ecclesia),qua3 tot 
jiarlibusjchoro, nartliece sacristiaque conslarent? 
Quid porro priori Ecclesis sasculo minus audi- 
tum,quam haecchrismatis consecrandica^remooia? 
/^(};Wi/rj;,inquil auctor nosier ^^^accepto unguenlo^ 
ponil super allare duodmm sacrisalis obpelatum. 
Quis ritum iiluin ab apostolis ordinatum. vel ab 
apostulicis viris observalum fuisse memoriae 
unquam prodidit If Diccsne eum Athenicnsi Ec- 
clesixproprium fuisse et peculiarem ? Sed cave 
ul salva sint Dionysii Areopagtta)scripta ? Is enim 
primus Atbenionsium episcopus fuit. Auctor au- 
tom nosier de hoc ritu, non ut novo et recente, 
atquc a se inslitulo, sed ab aliis ubique usitato lo- 
quilur. Huic igitur illiusscripta Dionysii, Arcopa- 
giia'felus esse non possunt. 

Addamusdrniqueida veri specie prorsus videri 
alicnuni, quod utorlua Christiauorum corpora iis 
omnibus, quas ille adhucreccnset ^3^ ceremoniis 
niandala sepiillursR fiieriut. E^e siquidem,cum Ec- 
clcsiis omnibus pax summa tranquillitasque data 
est, nee plures fucrunt, nee magis solemnes. At 

Dpaganis omnibus intolcraLiis prorsus fuisse t tam 
maguilica funeris cxsequiarunque Cbribtianarum 
pompa,nec ullum Dionysii u^voChrislianum tantis 
parontalibus jiisla suissolventem, ab elhnicisali- 
quando depreliensum fuisse perhibetur« 

CAPUT XVII. 
Aiixumcntum octavum,ex aucloris ttylopeiitxim. 
De aucloris nostri slylononnuUa jam perstrinxi- 
mus, ostendimusque.Areopogilicos nihil in eoanim- 
advertisse quod non sit vere Dionysianum, ac 
viro aposloiico plane dignum omninoque confe- 



40 Lib. De corona milit.y cap. 3. 4i Be eccles. hierarch., cap. 3. 4» Apolog ad imperat. ^Apolog. 
cap. 30, el lib. De corona^ cap. 10. 44 Lib. De ecvles. hieranh.j c«p. 3. 43 /Jirf., cap. 7. 

Patrol. Or. IIL 2 



43 



S. DIONVSlCS AREOPAGin. 



U 



nienSjScriptionisetenimiilios genus stylusquenon a possunt unquam assequi.Quid quod neque Ter- 



simplez quidem,sed elatus.et pro suliliraitaie ar- 
gumonti 8ublimis,rerum omnium de quibusagilur 
dignitati majestalique pulchre respondet. Porro 
haec sljli sublimitas obscuritalem peperit. Ilia ta- 
men non ex Dionysii imperitiaySed ex eo potissi- 
mum ortaest,quod ipse hoc scribendi genere dif- 
ficili et obscure, ut ail divus Thomas,sacra et di- 
vina religionisnostrae dogmata et mysleria paganis 
et infidelibus occultare voluerit. 

Antiareopagitici vero censent nihil eodem au- 
toris nostri stylo excogitari posse Areopagita) vi- 
rique apostslici oralioni magis repugnans et con- 
trarium.Taniffl nimirom molis est de unius ejus 



lullianusy neque ullus unquam scriptor ea verba, 
qua) apostolonim Christianorumque omnium usu 
consecrata eranl, missa fecerunt ut iis alia peni - 
tus incomperta ubique sufficerent ? Auclor vero 
nosier voces episatpij presbyteri et (iiaconi^quasi 
nbsoletas repudiat,eisque semper subrogal verba 
{Epap-/ai, lepeTc el Xti-zo'jp-^ol : sacros autem utrius* 
que Foederis libros cilando voces Scriptura, aut 
Scriptura sacra, eoangelica, scriptores sacriySel^ 
scriptorum nomina respuit, ac pro eis subslituit 
verba theologia^ei theologi^ye\ divina illustratio 
el divino numineafllati.eiuisacri initiatores. H'lhil 
ergo inauctoris nostri stylo, quod cum Tertulliani 



demqoe scriptoris stylo certam ferre sentontiam ! q libris,multoque minus cum Aposloli Epistolis com- 
Qnantum autem hie Dionysianns scribendi modus poni queat, occurrere videtur. 



ab apostolic(B oratidnis forma abhorrerat, hi de- 
monstrant ex mira illius Iuxurie,s8epius cotburnos 
et dithyrambos supergredienle.Nihil quippe auc* 
torinostro satis magniGcura, inflatum, turgidum, 
hyperbolicum.Superlaliva ipsi non sufflciunt, sed 
ea tantum quantum potest etaugelel intendit. Vo- 
ces usilatas,sacro nascentisEcclcsixusuconsecra- 
tas aspernatur,acnovas hactennsque inandilas,at- 
qaead pompam efGctas, in earum locum subsli- 
tuit. Horum autem omnium catologum contexere 
operse pretium non est, quandoquidem ea uno in- 
tuitu in Corderii Onomaslico atque observalieni- 
bus,Dionysianorum operum edition! adjectis^cci- 
libet cernere proclive est. 

Neque dixeris argumenlum in quo Dionysius ^ 
ver8abalur,hanc ab eo exegisse sublimitatem,qua 
eerie sublimioreb et Deo diguiorcs ideas ac cogi- 
tationei horninibus Iraderet inspiraretque. Pri- 
mum enim id dici nequaquam potest de libro De 
hierarchia ecc/e5ta5n'ca,ubiilledisputat de sacra- 
mentis sacrisque ritibus qure quolidiano usu fre- 
quenlabantur,qu2equesimplicipopulariquemetho- 
dotardioribusChristianis xque ac pcrilioribus dc- 
bebanlexplicari.Deinde consilium aucloris nos- 
tri,uti observavimus,erat bisiolibrisclariorisim- 
pliciorique oralione ea Chrislianis minus perfec- 
tisexponcre, quibus Hierolheus, prsBceptor ejus, 
snblimiori ct obscuriori scribendi genere perrec- 
tosimbueral.Debuit igilur ille stylo scribere popu- 
lariet piano »verbisque ulireceplisel communibus. 



Neque tandem orationis illius obscuritas ideo 
excusanda est quod Dionysius Opera sua infideli- 
bus et non initiatisoccultandaessecensuerit.Nam 
cum Chrislianis,utidiximus,rudioribus minusque 
perfecUs scrip8eril,ea procul dubio nee inani obs- 
curaque grandiloquenlia,nec vocibns insolilis, ac 
vano affeclalffi pompse studio fabricalis,sed sum- 
ma perspicuitate, verbisque omnium usu receplis 
nullique incognitis conscribenda erant. 

CAPUT XVUI. 
Delevioribus quorumdam Antiareopagiticorum 
argumenliiyet poslremis Areopagilicorum pro- 
bationibus ; an hie auetor mendacii accusandus, 
elteripta ejussint mtraculis cohonestata. 
Quaedam alia argumeutaah aliquibus Antiareo- 
pagiticis heterodoxis afferunlur, quae quia vel le- 
vissima sant, vel veritati certaeque orthodoxorum 
doctrinae et tradition! palam refragantur, iis excu- 
ticndis et recensendis lubenter supersedemus. 
Qaidenim,utcaBleralaceamuSy leviu? eo memento, 
quod plenisbuccis concrepant,doctrinam de an- 
gelorum hierarchiis et ordinibus, quas lam enu- 
cleate ab auctore nostro explicalur, Dionysii sac- 
cule fuisse incompertam ? Nihil quippe de his ille 
docuit, quod ex Scripturis sacris ac maximel^auli 
Epistolis primitus non acceperil.Non imus quidem 
inficias ilium pro ingenii sui viribus,ea qua) ex sa- 
cris fontibus hauserat.fusius enodasse^atque eliam 
amplificavisse.Sed nulli miruro videri debet homi- 
nem doctum et ingeniosum, muliaque Plalonicae 



Dices Dionysio forsitan idem accidisseac Tertul- D philosophiae erudiiione imbulum, de coeleslibus 



liano aliisque scriploribus nonnullis, qui, acrio- 
ris ingenii igneabrepli, libros sues stylo exarave- 
niQl singulai'i, verbisque usi sunt inusilalisac pla- 
ne insolentibus. Verum quantocunque igne in- 
censum fuerit Dionysii Areopagitae pectus, is sa* 
no tam immanitera scopo non poluit abei rare ut 
in librisquossimplicioribus Cbristianis minusque 
perfeclis scribebat, tantam orationis sublimitalem 
at grandiloquentiam ubique affectaret.Sed sic er- 
rare falliqoe solent male feriali homines, qui pu- 
nienda temeritate librissuis eorum nomina inscri« 
bunt,qQoruro nee ingeninm nee Scribendi modoi 



substantiis plura post divinas Scripturas retrac- 

lasse, iisqua nonnulla addidisse qua) ex sanioris 

philosophiae placitis desumpta,sacris Christiana} 

Gdeiaccommodaverit dogmatibus. 
Rellqua ipsorum argumenta leviora sunt mul- 

toquo minoris ponderis. Nemini ergo negotium fa- 
cessere po88unt,ac ea pleraqne omnia ex his,qude 
in superioribus dissertationibuspaasim tradidimus 
sponte sua ruunt, et funditus evertuntur. Sufliciet 
ergo validiora aliorum Antiareopagiticorum argu- 
menta omnibus suis ponderibus ila examinasse, 
ut nihil eorum qua) ad ea confirmanda vel inGr- 



45 



PROLEGOMENA. 



46 



raanda proferri posse credidimus, voluerimus A digfitafti^. HacHilduinns narratione testatum facit 



esse praetermissuni. 

Sed pneliom iustaurant Areopagitici, ultinioque 
impelu inadrersarios facto, urgent eos audacissi- 
mos esse, et prorsus temerarios, qui fraudis, fal- 
si irilis^putidissimique mendacii auclorem nostrum 
reum agant, cujus scripta mcram ubique spirant 
pietatem,gravitatem, sanctimoniam. Et eerie quis 
▼irum ilium doclum tantisque ingenii dotibus prae- 
ditum, eo cxcitatis et impudentiai devenisse cre- 
datut,falso Dionysii AreopagitsBassumptonomine, 
lut tantisque rebus cum ejusdem Dionysii aelate, 
ingenio, moribus styloque pugnantibus scripta sua 
consperserit. 

At haec omnia, clamant Antiareopagilici, viclo- 



decem et novem miracula eo die quo Dionjsiani 
libri tn suum monasterium asportati sunt, ftaisse 
quidem patrata;verum ea non eorumdero iibrorum 
virtute aut applicatione, sed orationibus et meritis 
excellentissiinisui martyrisa Christo Domino edita 
esse asseveranter afTirmat. Quamvis autem hesc 
Iibrorum Dionysianorum tactu conligissent, non 
inde tamcn genuinum Dionysii Areopagitse opus 
esse certo coni'Iudi potest. Nemo enim nescit ds- 
monia ab his qui nee Christi discipuli, nee Chri- 
stiani erant, (Jusdem Christi nomine ejecta fulsse^\ 
atque ex vera tantum ardentique Christianorum 
fide alia miracula a Deo saepe saapins impetrata. 

CAPUT XIX. 



rnm hominum vani cassique sunt impetus. Quis b Quo tempore hose scripta secundum Antiareopagi^ 



enim nesciathujuscemodiscriptoribusmoris esse 
scripta sua, quae ab ipsis faliaci viri sanctissiml 
nomine inscribuntur, ea pietate, gravitate, ct san- 
ctimonia exornare, qua ab iisdem viris, quorum 
nomen mentiuntur, exornanda fore existima- 
bant. Nee minus in eorum more positum, ut alii 
plura, alii pauciora, quae omentiti auctoris sui 
ingenio et temporibus adversenlur, scriptis suis 
insererent. Sic nempe, Deo ita volente, nonnun- 
quam obcaecati sunt, ut illius, quern fingunt,inge- 
nium scribendique modum non assecuti, vel ea 
quae illiusaetate fieri deberent, ex suitemporlscon- 
suetudinibuf ac disciplina metienles, vel ipsi iis 



licorum sententiam in lucetn prodierint. 
Qui rationibus haclenus a nobis allatis omnia 
auctoris nostri Opera Dionysianos feius esse ne- 
gant, quo tempore ea in lucem prodierint,diligen* 
ter inqnirunt. Constat autem ilia ante CoUatio* 
nem Constantinopolitanam, anno, ut diximus, 
533 habitam, public! facta fuisse juris. Quandiu 
vero earn praeeesserint, magna inter scriptores illoi 
controversia est. Opinatur etenim Dallaeos ^Bau- 
ctorem nostrum omnino videri vel quintoproseipHi 
socculo, vel etiam sexto vixisse^ nee ante annum 
Domini circitcr 520 fetus suos edidisse. Quod qui- 
dem ex eo probari posse pntat quia in memorata 



quas sua aetata agebantur, aucioritatem conciliare^ collatione Hypatius, catholics totius Ecclesiaeno- 
_.i._._- — J :_*: — : — . .....J * uiino, Sovcrianis respondent hos libros Cyrillo, 

Athanasio aliisque Patribus penitus fuisse incogni- 
tos ; sed leve onmino est istud probalionis genus. 
Nam CollHlio ilia concilium cecunienicum nonfuit, 
nee quiJquam hisce de scriptis lego lata sancivit. 
Hypatius itaque totius Ecclesiae nemine non locu- 
tuft est : sed ut in hujuseemodi concertationibut 
fieri aiuatySeverianiseorumdem scriptorum aucto* 
ritatem objieientibus ex tempore respondit, eada 
quibus nihil hactenusaudieral,abantiqui8 Patribus 
non fuisse co^nita.PraclereaSeveriani ilia citaruiit, 
nonul nova et recens edita.sed ut genuinum Dio« 
nysii Areopagitse opus, jam ab ejus state in vulgus 
emissum. Hypatius vero caeterique catholici, re 



volentes, quaedam scriptis suis aut prudentes aut 
incauti adjicerent,quibus eorum fraudes et menda- 
cia ab oculatioribus tandem retecta sunt. 

Quid vero, instant Areopagitici, jnec Deo moris, 
nee aetemac illius providentiae est opera vana et 
fictismendaciis plena veris cohonestare miracolis? 
Hilduinus tamen,testisoeulatus, affirmat baec Areo- 
pagitse Opera, cum variis infirmitatibns in tanti 
viri honorem applicarentur, muitis divinitus bo- 
nestata fuisse miraculis. 

Sed caeteris omnibus firmius non est ultimum 
illud Areopagiticorum praesidium, quippe quod 
ipsis Hilduini verbis expugnari vidcatur. De his 
enim miraculissic illescvibii^^iAiUhenticos nam- 



que eosdem libros fGrccca lingua conscriploSyquO'^tndiiurius expensa, id verum esse ullro confessi 



niam cBconomus EcelesiosCoHStantinopclitanaetccBteri 
miisi Miehaelis Ugatione publica ad vestram gloriam 
eompendio funeti sunt ; tfi ipsa vigilia solemnitatis 
sttKcti Dionytii pro munere magna suteeperimus. 
Quod danum devotioni nostra^ ae si caililus allatum 
• Deo, divina est gratia prosecuta ; ut in eadem no- 
cU dicem ti novem nominatiuima virtutes in agro^ 
Urmn ganoiioni variarum in/trmitatum ex notissimis 
U mcinitati noitra personis contiguis^ ad laudem et 
floriamsuinominisorationibusetmeritisexcellen' 
tissimi sui martyris Christus Dom'inus sit operari 



sunt. Al neque Severiani illud tanta eonfidentia 
asseverassent, neque Catholici eorum tandem sub- 
scripsissent senteiitiae, si has lucubrationes a tre- 
decim tantum annis,ut contendit Dallaeus, prodiis- 
sent in lucem- 

Quaproplcr alii eas longe his temporibus anti- 
quioresesseaflirmant. Atque ut id probent,osten- 
dunt prime abEphrsm patriarcha Antiocheno illas 
Dionysio Areopagits his verbis triboi^O: Quoniam 
et simplex J esuseomponebatur secundum sanctum 
Dionysium Areopagitam.' Emion xal iTuoO; '{i\7w^ 



*• Episl. ad Carolnm Calvom [Pat. Lat. t. CVI, col 33). *^ Marc. 9, 37. « D$ lib. suppos. Dionp 
cap. 32. ^ Apud Photium in Bihlioth.^ cod. 2S9. 



47 



S. D10NYSIU8 AREOPAGITA. 



48 



vuvsxtOv Kdcxa ibv ^v zoU sYio'c * ApttaizoL-^ixn^ Aio- A in Kbris ipsi ascriptis etiam uonc legere est. Sed 



vueriov.AlquiFiphrsem patriarcha Antiochenus crea- 
tu8 est cum Justinianus anno 5!^6 ad imperii ^ii- 
bernacula accessit, et ipscmet Epbrem ante an- 
num 545 falo functus est. Dionysii ctiam nomine 
Don seniei cilantur ab Andrea Cxsariensi episco- 
po, qui circa annum 500 libros suosedidit &0 In 
iis quippe nuUius scriptoris bealo Cyrillo reccn- 
tioris, ille protulit testimonium. 

Aliud Qjusdem antiquitatis argumentum, minus 
tamen certum, elicitur ex scholiis qusD Joannes 
Scythopolitanus, teste Anaslasio Bibliolhecario,in 
Dionysii Opera composuit. Nam contra bunc Joan- 
nem, oui concilii Cbalccdonensis dcfensionom 



qnidambujusbistoriograpbi,quemfabulosissimum 
esse dicunl, aucloritatem elevare conati : Verba^ 
inquiunt, ex nosiris Dionysianis descripU Nicepho- 
rus videtur ipse poiius de suo adjeciise, ad Juvena- 
lis narrationem covfirmandam^ quam ea Juvenali 
iribuisse. His autem si objicias Niccpborum dare 
et perspicue affirmare ipsissima Juvenaiis verba a 
se fuisse descripta, reponuntillico: HutoricisscH' 
pioribus solemne e$se,homtnes^dequibus8cribunty 
ea dicenles inducere, von quot vere ac certo dixe^ 
flint, sed qu(B illos ipsi dicere poiuisse putant. 

Sed buic responsioni plura repugnare videntur. 
Primuin enim de quocunque alio scriptore, qui 



susceperal, scripsit BasiliusCilix, qui, ut aitPlio-galiorum verba sermonesque transcribit, eadem 



tius 5*, presbyter fuit Ecclesioi Antiochencc, quo 
tempore thronumibitenebat Flaviamus, liomani- 
queelavum imperii moderabatur Annstasius^u\ est 
circa annum 500* Verumtamencum idem Anasta- 
sias primam scriptorumDionysii menlionem a sum- 
mis pontificibus Gregorio Magno, Harlino, Aga- 
thone fieri testetur, ille procul dubio vel errorc vel 
memorisd lapsu falsus est; nee tanti proinde pen- 
dens potest esse ejus auctoritas. Idem quoque di- 
cendum de Anastasio Sinai'ta,qui ante sxculi quinli 
finem Diooysium Rethorem alia similiter scholi:i 
in easdem Dionysfi Areopagito) lucubrationcs pu- 
blicasse testalus est. Qeterum, quanlumvis ulcr* 
que Anastasiuspeccassedicatur,certum tamen esse 



etiam dici possent. Quod sane quam faisum sit et 
absurdum, nemo non videt. Deinde Nicephoro non 
morisesl homines eadicentes inducere, quae illos 
ipse dicere potuisse putabat, sed qua) ii vere ac 
certo dixerunt. Postremo Michael Glycas scribit 
in Annalibus sepulcrnm Dei GenitricfsMarix cum, 
advcniente Thoma, apertum fuisset, in illo prieter 
sepulcrales exuvias nihil aliud repertum. Atque id 
quidem Greece Nicephori narrationi omnino con- 
gruit, ubi vox Gra^ca non sepulcrnm, sed sepul- 
crales exuvias significat. 

Quid quod Hieronymus non minus distincte 
quam auctor noster novem angelorum ordines po • 
suit 36? Undo ergo banc de angelis doctrinam nisi 



debeteosnecfinxisseiiecdivicassescholiahujusce-G ex ejus librismutuatus est? Yerum bsec conjectura 



modi fuisse aliquando ab his scriptoribus cdila. 
Qui autem scholia in auctorem quemdam conscri- 
bunt, eum pro vetcri cl magni nominis viro habere 
solant. Diu ergo ante speculum quintum Diony- 
siani libri pervulgati fuerunt. 

Illud vero hisacceditroborisetfirmamenti quod 
Suidas^ et Pachymeres ^ tradunt, aliquos cxier- 
%iosphilosophos,pr(rsertimProclum,contemplatiO' 
nibus Dionysii frequenter usum fuisse, atque adeo 
eliam meris ipsis dictionibus. Si certsa igitur fidei 
sinthaec testimonia,falcndum est coniemplationcs 
Dionysii Proclo illo, qui sub Leone Thrace me- 
dium circitcr sseculum quintum libris condciendis 



non omnino felix esse videtur. Quis enim Hierony- 
mum exeodem ac scrip tor noster, sacrarum Scri- 
pturarum fonle iilam haunre potuisse inficiabitur? 
Quis etiam auctorem nostrum, atpote recentio- 
rem, ex Hieronymo sua desumpsisse pari jure 
aCQrmare non poterit ? 

Probabiliorem forsitan de Pseudo-Dionysiano- 
rum Operum antiquitate conjecturam inde accipies, 
quod nonnulli ea Apollinari et Didymo, quarti 
sseculi scriptoribus, assignaverint; ac proinde hsec 
eadem opera illis temporibus jam in vulgussparsa 
fuisse habuerint persuasum. Sed cum nihil quod 
Apollinaris et Didyroi erroribus atque doctnnae sit 



operam dedit, esse anliquiores. Quamobrem non^consonum in iisdem scriptis occurrat, tota certe 



jure prorsusimmeritoMorinus !^^:Sa/(£mIt6rorum 
istorumscriptio/mqmi^initio quinti s(BCuli,et ante 
eoncilii Chalcedonensis celebrationem assignanda 
estj nee ulla ratione probabili ad inferius ouvum 
revolvi potest, Launoius vero tempore primal sy- 
Dodi Ephesime, et Erasmus Auguslini SBtate auc- 
torem nostrum vixisse arbitrantur. 

Narrat porro Niceqhorus S5 Juvenalem,Uieroso- 
limitansB urbis episcopuro, Pulcheriaa Augusta) de 
corpore viiginis Deiparo) interroganti respon- 
dentem, ea omnia Dionysii nomine citasse, quae 



errant via, qui tk scriptoribus illis adjudicant. Si 
ergo in hoc tarn immaniter a vero aberraverunl, 
quidni et circa tempus quo eadem scripta pro- 
diisse opinabantur ? 

Banc tamen temportsassignationem veram esse, 
ac omnia auctoris nostri scripta postremis Eusebii 
temporibus Tulgata esse eo probant quia in Grego- 
rii Nazianzeni lucubrationibus plura a Bilio, et 
alia qusBdam a Dallaao obst-rvata reperiuntur, iis 
qufiBDionysiusscripsit, prorsus similia. AtquiDio- 
nysius ilia Gregorio non est mutualus, utpote 



CO Comment, in Apocal., xi, xm, xlv. 5' Biblioth. cod. 107. »2 In Collectan. 35 Phoam, in Opera 
DUmys. " Desacris Ordinat. in banc quajst.. cap. 6. § 12. ^ Ilisi. I. xv, cap. 14. M Apolog. 2. arf- 
vers. Rufinum. 



49 



PHOLEaOMENA. 



SO 



qui ab aliis omaibus, inqaiant, ecclesiasticis scri- A Vcibumdivintssmum perinconfusamhumant 



ptoribos plane diversus ait, et sui tanturn similis : 
omnia quoque placila sua ad iieoterijam Platoni- 
starum conformavit scholam ; ac tandem ubique 
passim a sanctorum Patrem verbis et notionibas 
maxiaie abhorruit. Contra vero Gregorius quolies 
ad obscuriora qusdam ct magis philosophicade- 
flcctit, toties ab aliis sua derivat, atque idcirco ex 
philosophis et Dionysio nostro ilia hnusisse vero 
^idetur simillimum. 

Porro si roges cur venerandum Dionysii nomen, 
orationesuJB magnum pondus adjocturum,iUe nou 
inseruerit, responsum illico accipies nomen illud 
ejusdemGregorilxtateChristianistanto^utipostea, 
Don fuisse in honore. Tunc siquidem auctor ille, 



tfifis noaha assumpthnem. Ei in epistola 4, ad 
Ci\:{\m:QiuUenuserai Deus et homo.novam quam- 
dumnobiscum conversando O£avopixf»v Ivepveixvex- 
hibchat Quid planius, quid dilucidius post sparsos 
Nestorli Eutychetlsque errores a qaovis auctore 
unquam scriptum est ? 

Quamobrem non levi omnino conjecturacoUigere 
possumus scriptorem nostrum maximas cum tur- 
bas ab l!a}reticis Nestorianis et Eulychianis cieri 
^ideret, tunc ut utrosque confunderet, ac pro vi- 
ribus i'xclcsisccatholico} paries tueretur,animum 
ad scribenJuin appulisse. Atque ut id ipsi cede- 
rct foiiciiis, magnum utique ct Tenerandum Dio- 
nybii Areopagi(a) nomen scriptis suis prxfixit. Ea 



pro vero Areopagita nondum Ignitus, vir tantum g cri^'o illius opera intra annum 431, quo cecume- 



inagnus,qui sub alieno nomine deliter^cebat, habe- 
balur. Quid ergo mirum, si Gregorius proprio no- 
mine eam non appcllaYeril,qui neminem exGalho- 
licis, sed paganos dunlaxat, ac Symmachum, et 
Aquilam nominatim vocavit? Casterum creditur il- 
ium his verbis cilassc S7 : Quemudmodum et alius 
piidam ante noi pnlcherrime et sublimissime phUoso- 
;i/ta/i/s^.st.Neque enim hie audiendus est Elias 
Creiensis, qui ibi Athanasium laudari autumat. 
Nam huic opinion! el temporis ratio,et scriptionis 
l^enus plane advcrsanlur. Et vero Gregorius nun- 
quain Athanasium, quocum meliorcm vitae suas 
partem transegerat, appeilasselxiva xwv rpo T,ii.(uv, 
quendain qui ante nos vixit. Hoc quippe lo- 
quendi genere GrsDci scri(tores homincm^ vel 
priusquam nati essent, vel longe antcqiiam scri* 
bercnl,mortuumindigitant. Neque eliam Grego- 
rius de Atbanasio, quern ob styli sublimitatem 
in sua oratione panegyrica non commendnt, un- 
quam dixissel: Sublimissime plu'losophatus est. At 
utrumque illud el scriptionis genus, et temporis 
ruio scriptori nostrooptimeconveniunl.Illum ergo 
a Gregnrio Nazianzcnu ibi laudatum esse nemini 
non probabitur. 

Qui his convincunturrationum momentis, opi- 
nion! illi quantum voluerunt^ subscribant, iis nee 
in?i'iinius, nee reluclamur. Quominus tamen om- 
nem illis pro^beamus assensum,ea polissimum ra- 
tio nos movet, quod argumontum illud,quo scripta 
aucloris nostri post natam Arii haeresim edila esse D 
demonstrabatur, idem illud ipsum post exorlos 
Xesloriierroresprodiissecuilibethand difficile per- 
suadebit.In ilsquippe hscresis contra Incarnationis 
Christi mystcrium non minus aperte quam omnes 
contra ejus divinitatem ct unam trium divinarum 
personarumnaturamerroresproscribitur.Deincar- 
nato enimDeiFiiio variis in locis bscc iegimus58: 

I) ri principalis bonitat nostrontm omnium vere 

laeia particeps absque peccato, humilitatique no$irm 
unilarsalvoproprietatumsuarumstatuMquepror' 
svs inconfnso et inviolafo. Inulioautem libroS9: 



nica svnodus Ephcsina adversus Nestorianoa , 
et \ii\, quo Chalcodonensis contra Eutychianoa 
celcbraia est, ab illo profecta esse videntur. Non 
continuo lamen in publicam lucem producta, et 
ab omnibus recepta, sed sensim sine scnsu ila 
prodierunt, ut non ante memoralam superiusCoI- 
lalionem Constantinopolitanam, anno 533, in om- 
niuu) venerint cogniliouem. Illud porro in hu- 
jusce opinionis confirmationem adduci potest, 
quod hsDc scripta in his occumenicis conciliis a 
ii(Mnin*\ ncque etiama Juvenale HitTOsoiymitano, 
qui inter primos utriusquc synod i Patres sedebat, 
cilata roperiantur. Nulla autem hujus silenliicau- 
sa alia potest aHeiri, nisi quod Dionysianae hi- 
cubratioues tunc e tencbris emergenles, vix ulli 
ante concilium Chalcedonense notae fuerunl. Porro 
aulcm si quadras cur plura apud auclorem nostrum 
occurrant, cum his quas Gregorius Nazianzenus 
set ipsil, plane similia, non absurde responderi 
poU'Sl ilia ab auctore nostro, qui sacpius et sua 
all aliii acccpisse, et aliorum opiniones referre 
dicit, in usus suos, lacito Gregorii uomine, fuisse 
assnm[)la^acstyloredditasuo,etinusitatisloquendi 
mod is. 

Quibus autem ha) conjectursB nee satis flrma), 
ncc omnino probabiles videbuntur, iidom falean- 
tur ncccsse est hiec scriploris nostri Opera Col- 
lationcinConstantinopolitanam, atque etiam saeculi 
sexti initia longc prxcucurisse temporis intertallo. 

CAPUT XX. 
De horum Opevum vtilitrue, rt aliis ejusdem au- 
ctoiis depcrditis Uicubrationibus, 
Cum igitnr lantic antiquitalis sint ilia Opera, 
eo niajtiri apud Christianosdebent esse In pretio, 
quo plura aJ eorumdem Christianorum utilitalem 
copioso suppcdilant. In iis cnimvero docemtir 
qiKii scriploris nostri ct decessorum ejus tempore 
fucrit docirina fidei et morum disciplina. Quam- 
vis enim in eo falsus esse arguatur, qMod ea quae 
doccl Diony?ii Areopngita; atale viguisse putavc- 
rit, constat tamen ea omnia debuisse ante ejus- 



Si Orat. 38 in Theoph. et 42 in Pasch. 58 l)e eccles, hiernrch.. cap. 3. ^ De divin, nomin. 



51 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



52 



dem aocioris nostri SBvom in Ecclesia voce et 
scriplis doceriy atque osu plurimo recipi. Ex bis 
ergo scriplis discimus quid iis omnibus tempo- 
ribus Eeclesia docaerit de adorando Trinitatis 
mysterio^ de Chrisli divinilate etIncarnationc,de 
angelorum hierarchiis el ordinibus: quid tradide- 
ril de baplismi el eucharislise administralione,de 
lilurgiae seu missa) celebralione, de consecratione 
chrismatis, de sacris Ecclesiae ministris, de raona- 
chis eorumque volis elprofessione, ac landem de 
morluorum exsequits el sepullura. Porro aulem 
hae caBreroonisB hique ritus non ul rccenU;s ac 
noYi, sed ul veleres atque ab apostolis derivali in 
nostri aucloris scriplis referuntur. Qu^ipropter 
qui eadem scripla Dionysio Areopagita; vindicanl, 
hi omnes illos ritus ab aposlolis profluxisse con- 
tendunt. Qoi Tero ea recenlioris scriploris feium 
esse opinanlur, ii negare non possunl plures 
ex iisdem rilihus a tradilione aposloltca manasse: 
cffileros autem lum pedetenlim instilulos^cum Ec- 
clesiis pax el tranquillilas ab imperatoribus Chri- 
slianis dala esl, alque ab ipsis lempla, in quibus 
sacra publice fierenl, a^dificala fuerunl. Hinc Ii- 
quido colligimus lales missam celebrandi el sacra- 
menta administrandi rilus ab auclore noslro des- 
cribi, qaales Gonslanlini Hagni tempore et quarto 
ssculo observari coeperunl. 

Magna porro horum aucloris nostri scriptorura 
ntililas triste aliquod alioruro, qua$ perierunl, no- 
bis desiderium reliquil. In bis autem numeranlur, 
liber De hymnis divinis w, liber h xaTc 0- oXoYixatc 
6iroTuTrti(je(ji Wj De informationibus divinis^ liber 
De symbolica theologia ^, liber De amma ^, liber 
Dejustodmnoquejudicio^\libcTDciis qucesub in- 
tellectum et sensum cadunt^. El si divo Maximo 
fides babenda liber De legali hierarchia^, el Ii- 
httDeangelicisordinationibuset proprielalibus ^: 
sed poslremus ille liber non alius ab ipso De coe- 
lesti hierarehia libro pluribus videbilur. Ckcterum 
ea full eorum librorum jaclura ul nulla eorum 
mentio nullumque exstel vesligium,nisi in iisdem 
aucloris nostri Operibus^ vel quod ipsorum fultum 
non sil lestimonio. 

CAPUT XXI. 

De editionibut et versionibut eorumdem Opfrnm, ac 
variii in ea scholiit et obscrvationibus. 

Jam vcro ul ad Dionysianorum Operum edilio- 
nes teniamus, ea typin tirascis excusa sunt Uasi- 
lea^ anno 4559, Coloni® 1577, Paris. 1503, Vene- 
Uls 'l558,etapudMorellium anno 1562. Latinis 
Tero ftimul ac Grsecis, Parisiis anno 1 G 1 5, el rursus 
ibidem 4644, el Anluerpias anno 16G3. Quaedam 
aalemexhisoperibus separatim edita sunt, nimi- 
mm libri duo, filer Demysiica theologia ySi\ier De- 
divinit nominibus. Mars. Ficino interprete el expla- 
natore.Yeneliisanno 4538,alque inter Opera ejus- 



A deiu Ficini, Hasilese anno 1576 ; liber vero De ec- 
dtf^fas/ioa AiVrarcA/acumLatinaversione^Basileae, 
anno 1539. Epistola ad Polycarpuni inter epislolas 
SS. Patrum a Symphor. Champerio typis Ass., 
4516. Eadem cum epislolis Ignatii et aliorum. 
Ant. 1540, el Venet. 1546. Epistola^ duas in Or- 
thodoxographia. Omnia denique Dionysii nostri 
Opera Laline in antiquis Patrum Bibliothecis, 
ac in Coloniensi ex editione Lansselii, et in no- 
stra Lugdunensi ex Ccrderiana rursus vulgata 
sunt. 

Autiquissima horum Opcrum versio Latiiia ac- 
curata est a Scoto Erigena seu Scotigena, qui earn 
ex mauuscriptis Groccis in monasterium Saridio- 

Q nysianum, Carolo Calvo imperanle, allatis ailorna- 
vit, HaQC versio cum aliis quibusdam, nimirum 
Petri Sarrasini, Ambrosii Camaldulensis, ct Mar- 
silii Ficini edita est Colonia; anno 15i6. Eodem 
anno aliaClauseri studio Argentorati prodiit : at- 
que eadem in urL^ Pcrionius anno 1557 suani 
vulgavit quo) anno 1585 Lugduni rursus prcio 
spbjecla est. Illas excepeninl versio Lanselii, e 
Societate Jesu presbyteri, Parisiis publicata anno 
1625, abdemum Corderii Ihoologi, ejusdem So- 
cietatis doctoris^ qusB Anluerpiae 1633 emissa est 
in lucem. 

Porro autem vix alia reperias sancloruiu Pa- 
tum opera, quibus illustrandis el expon^ndis 
majorem scriplorcs posuerinl opcram. Praotcr 

G memoratas enim ad versiones,mul(i inhisauctoris 
nostri lucubrationes edideruni scholia, notas, 
observaliones et paraphrases. El vero Dioiiysius 
Rhetor el Joannes Scylhopoiitanus sexto Ecdesio) 
saeculoquaedam in cas schclia conscripscrunl : sed 
eorum iu primis, qua) a Dionysio profecta sunt, 
jacluram patimur. Scptimo sxculo sanctus Maxi- 
mus, martyr celeberrimus, scholia etiam conti- 
nua el uberiora composuil. lis autem neiiue do- 
clrina,neque ritus, eldisciplina ab auclore nostro 
tradila explicanlur, sed qua^dam im auctores ab 
illo citatos observanlur, quibus Maximus ha?c 
scripta Dionysio Aroopagilai vindicare conalus 
est. In plurimis autem schollis ea qua) in tcxtu 
aucloris attention consideralione legenda sunt, 

D omnibus animadverlenda proponit. Quae quidem 
omnia summam ejusdem Maxiuii, tanti videlicet 
martyris, pielale.Ti ct sanclimoniam omnino spi- 
rant et redolent. 

Pachymerius paraphrasim seu Commentarium 
in eadem Dionysii Opera scripsit, qui memo- 
ralis Maximi sclioliis saepius subjnngilur. Poslca 
vero Hugo a Sancto Victore^Alberius Magnus, di- 
vus Thomas Aquinas, Dionysius Carthusianus et 
quidam alii nonnulla in quasdam ejusdem auctoiis 
lucubrationes scripsoruut. 

Prasterea editionem crumdem Operum Laliuam 



eODeeal.hier, cap. 7."D^ diwi.nomm. cap. l,2el II, eilib. De myst, theoL, cap 12. 6- Dcdi- 
vin. nom., cap. 4, 4, 9, 43, el De myst. theoL, cap. 2. et Epist. ad Tit. ^ De divin. nomin., cap. 4. 
•* Ibid. 65 De ecdes. hier., cap. I. •« Ibid,, cap. 3. « De divin. nomin., cap. 4. 



53 



PROLEGOMENA. 



54 



habemusParisiislypisHenriciStepbAniinnoldiSAnuilibiunquam auctor nosier iradidil. Et certe 



excQsam, quae versionem Ambrosii Garnaldulen- 
sit, nolas Fabri Stapulensis, et cotninentarium 
Judoci Clichtovei complectitor. Porro Fabri sclic- 
lia ssepius in vulgus prodierunt, Argentorati an- 
no U98 et 1502, et Parisiis 150S. In iisautcm 
Faber versionem Ambrosii Camaldulensis aut il- 
iustrat aut corrigit : atque ut id prscstaret inic- 
grius, Grscis manuscriplis quaB in Dionysianrj 
iiionasterio servabantur, usus est. 

Notas in singula DionysiiOpera omnium maximas 
jam praefatus Corderius difulgavit, eseque abipso 
thenlogicm appellantur. El re quidem ipsii iilas ad 
tlieologiam sclioIasticaAi pertinent, alque in illis, 
quibus librum De divinis nominibus jlluslrare 
contendit, fusius uberiusque disputat. 

CAPUT XXII. 
Novct qumdam observationes. 

A uctor Hebraiee nesciebat. -^VulW injucundum, 
nee forsitan inutile erit his obsenrationibusquxdam 
adjicere, quae altentione aliqua non plane indigna 
videbuntur. Primum cnim auctor noster Hebraiee 
nesciebat, quippe qui ubi nonnullas Hebraicorum 
verborum interprelationes affert, subjungit conti- 
nuo • 8 : Hebraiee periti aiunt^ ve! ; Hi qui He- 
braiee norunt, 

TraGterea dubiumadhucetincertum cssevidelur, 
utrum has voces quae in lihrornm inscriptioni- 

bus leguntur, Tci> auuTrpe^uTspc.) TifJLOQS'{) Aio- 



potuil ut ille in Ope 
bueril rf^suojupo; vocem, qua nullibi unquam 
in iisdem Operibus suis utivoluerit? Dissimu- 
lare tamen non possumiis easdem inscriptiones 
eodem mode in Graecis ac Latinis manuscriptis 
atque in editis exbiberi ; sed in codicibus iilis 
manu exaratis, quorum antiquissiraiaeiatem sancti 
Maximi non superant, voces hnjuscemodi a li- 
brariis scriptoribusin litulos facile intrudi potue- 
runt. Verum has conjecturas nostras aliurum ju- 
dicio libenler permittimus. 

Decapitvm summariis. — Idem quoquedicen- 
dum dc capiium summariis, ut vocant, sententiis, 



id cuilibet Tacile persuadebilur, si animq attendat 
non alium scriptoris nosiri scopum esse quam 
ecclesiasticam hierarchiam, angelicas et coelestis 
instar, in tres tantum, episcoponim, presbytero* 
rum et diaconorum,an obis supra commemorates 
ordincs disiinguendi. 

iJe ritibuspra:termissi$. — Neque etiam omnes 
cmremonias et ritus, sicul operis ejus consilium 
mngis postulare vidcbatur, in sacramentorum 
ailministralione observari solitos ille eommemo- 
rat. De confirmationis enim sacramenlo post 
baptismnm administrando ubi disputat, nullum 
do inanuumimposilioneverbum fecit. Nemo tamen 
ncscit cam ab apostolis eorumque successoribus 
Q fuisseadhibitam. Quid quod etipse in libro De ec" 
desiastlca hierarchia/\n secundacujusquecipitis 
parte, ubi de hujuscemodi tanlum ritibus disserit, 
nonnullos praetermisit, quorum deinceps in ter- 
lia parte refricat memoriam. 

^(;n7tt5i>'9u/rfrt.— Dequibasdam etiam caere- 
moniis tractat, quae In sua tantum Ecclesiaet non- 
nnllis forsitan vicinioribus erant in usu. Talis est 
illetamsingnlarisduodecimplumissacrumclirisma 
cuoppriendi rilus. Illud etiam in missae celebra- 
(ione peculiare videtur quod, recitatis defuncto- 
rum nojninibus, fieret manuum lotio, conse- 
craticni cucharisticae quamproxime pra;mittenda. 

De mss. lUg, — Plurcs etiamnum exstant in bi- 
bliotlieca Regia horum Operum manuscripti cu- 



v^9'.oc, ab auctore ipso profeclae sint. Qui enim^ bliotlieca Regia horum Operum manuscripti cu- 
fieri potuil ut ille in Operum suorum titulis adhi- dices Graeci, quorum prfficipiius,numero2262 sub 

nutatus, omnium anliquior est, et annorum COO 
actatem n( bis prasseferre videtur, Ex hoc codice 



solo, aliis, qui sequenlibus numeris notantur,nec 
inspectis, nee examinatis, suam Horellius, uti 
puiatur, edilonem adornavit. 

Detnss, Colbertinis — Duos alios ex celeberrima 
Collierti bibliolheca codices penes nos babuimus, 
quorum prior, charactere elegantissimo exaratus, 
stalem suam bis verbis, in calce iilius adjectis, 

indicat : 'liTsXeiwOn n itapoOja ,9(oXo; fivl 'Uvoua- 

p.(o ;', loi. e', £toi(T (^o\ id est : Perfectus est 
hit' liber tnensc Januariojevia septimayindiclione 



$eu argumentis, quae in manuscriptis et editis v. anno mundi 6500. Ill duo chacacteres Gracci 

li^ipic cimililai* g\nt*t*fmttn% DIukm #«i«ir.*«A Ma%w^lt,mw^ " ."^.r. in t»i\i\\i*a moniicrrinfn intpr <s,(^. r.nnriPTi nihil 



libris similiter occurrunt. IMura quippe ^'apitum 
argumenla, ab tis quae in lextu pertractantur, 
rcpraesentandis adeo sunt aliena, ut a qoovis 
alio poiius quam ab auctore nostro scripta esse 
Tideantur. 

iPe ordiuibtisminoribus.-' Arbiirantur nonnuili 
his in scriplis aliquam minorum Ecclcsiae ordi- 
num , sacro diaconatu inferiorom, mentionem 
liaberi. lis tamen leclione, qua potuimus, ai*cii- 
ratiore examinatis, nullum nobis corum ordinuiii 
Yesli^numutlibt apparuil.Nonsumus quidem ncscii 
mentionem ibi fieri cantorum ; sed peculiareni 
quemdam ordinem ex iis in Kcilesia constitui 



^'^ in codice manuscripto inter se connexi, nihil 
aliud ibi significare videntur quam annum mundi 
G500 et Chrisli 992. 

De mss. Latin. — Id hoc autem codice adjccia) 
sunt sancti Maximi notae, ab his quo) in editis 
prostant, plurimum discrepantes. Quas quidem 
vuriationescum omnes describere non possimus, 
id semel obscrvasse sufTiciat. Unde autem ortasit 
ilia notarum dlscrepantia, si roges, disce ex Atba- 
nasii teslimonio, a nobis niox profcrcndo, quo sc 
scholia sunctl Maximi ct Joannis Scythopoliiani 
aseinvicemdislinxjsscaffiruiat. Iliucenimculliges 
ea impcriiiorumlibrariorumincuriapotuisse facile 



W De cwlest. hier.^ cap. 7 ; De cedes, hierardi., cap. 4, de yocePrcbbytcri 



55 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



56 



in codice Colbertino aliisqae pluribus praepostera A 
perturbatione confundi. 

Posterior (andera codex Colbertinus a quodam 
monacbo nomine Longino, anno mundi, ul ab 
codem Longino subnolalur, 6780, id est Chrisli 
anno 1272, descriplus e&i. 

De ms. Sandionysiano.— Observabamus supra 
quosdam Gra^cos codices, GaroioCalvo Imperanlo, 
in Sancli Dionjsii prope Lutetian) monasterium 
fuisse asportatos ; sed lugendam eorum cum cacte- 
ris ferme omnibus ditissimae ejusdem bibliothccic 
manuscriptis jacturam fecimus. Alius qui ibi nunc 
habetur^illuc ab imperatore Manucle Pala^ologo 
missus est. Atque in hujusce rei fidcm hxc verba 
in fine ejusdem libri, sed manu rccentiori suhjee- 

ta sunt I «Tb Tcapbv pioXiov oLizti-zilri 7:apa xovi oij/r,- g 
Xoxdixo'J PaJiXsw;, xal a'jxoxpdcxopo; Pa);jia'vOv /'j- 

pCU *M«VOUTiX TO'J U'xkjLloki'^O'J ei^ TO (JLOVaTl/plOV 

ToO 'Avioi> Aiov'jjio'J T»o Iv Ilatp'jff'to XTi; *Vpi'{^iij^ 
T\ ra>axfac. ^"^^ >'^C Ktovixavxivo-JTroXsw; ci* ijio-j 
MavouT^X xoO XpujoXcopS , i:e(x:&0£vxoc tt^ejoso); 
itapx xo'j eipT^fJisvou paaiXawc, ex»i inb xxtdsiu); '/o- 
9\L0<i i;axiffytXioaxt|) ivveaxiff/iXiojxc]) E;xav5e/a-';). 
inb 9zpxco9e(i)C 8^ xoO Kupicj y iXioJxco x£Tpa/,07ioa5c]> 
o-yoocp. ''Ocxic eipTj{jL£vo< eaffiXeu; fjXOe rpoxepov £'.; 

tb nxpu7iov Tcpb Huiv xsffjipwv. 77 io /jfccr Consfan- 
tinopoli ad monasterium Saneti Dionysii Parhien$is in 
Francia $ive Gallia mistus at a cehissimo prinripe et 
imperatore Romanorum domino Manuck PaloB^ l>go 
per me ManuelemChrysolorum,legaluin missvma 
dicto imperatorCf anno a crealione miindi scxIcsq 
millesimononglnlesimo decimo sexto^ab Incania- 
tione vero Domini millesimo quadrimjeniesimo 
octavo. Quidictus imperator prius Purisios venit 
ante quatuor annos. 

Duos insuper Latinos nacti sumus manu exara- 
tos codices, quibus versio Joannis Scotigennc ac 
divi Maxinii, ejusdemque Joannis Sco'igoniT (IJ 
notse et scholia exhibcntur, Primus Biblioihect^ 
Regia) est, sccundus Colbertino) : aher ab annis 
circiter6C0, alter vero 400descriptus. in uiroque 
pra^mittuntur ejusdem Joannis Scythopoliiaiii (Jjet 
Anastasii Bibliothecarii ad Carolum Calvum opi- 
stola), quibus ci versionis operisque sn\ reililunl 
rationem. EpistolaJoannissicinscribitur : Ghnih- 
sissimocathoUcornmregumCaroh Joannes crtrc- D 
mus sophiccsludentium, Anastasi.iia vero: Pr(c- 
fatio Anastasliyapostolkce sedis bibliothccorlt , ad 
excelleutissimum regtm et Christianissimum Carolum 



regetn, Ibi interpretationis a Joanne, quern Scoti- 
genam vocat. editc meminit. Imperatorem vero 
certionem facit se ad eum vcrsionem mittere Grai- 
corum Maximi et Joannis Scythopolitani Bcholio • 
rum: quae quidem quomodo a se invicem distinxe- 
rlt, his verbis signiCcat : Ipsorum autem scholio- 
rum seu paratheseon, qucecunque in cake sui iignum 

vivifica cnicis habentf a beato Maximo confessore 
ac monacho inventa narrantur: ccetera vero sancli 
Joannis Scythopolilani antistitis esse fdrinilur, 

De epistola undecima ad ApoUophanem,— Illud tan- 
dem sine observatione aliqua proitermilti non de- 
bet, quod neque in his omnibus codicibus, sivc 
Grxcis sive Latinls, neque in omnibus fere edi- 
tionibus, nisi in Bibliolheca nostra Lugdiinensi, 
epistola undecima, Dionysii nostri nomine insert- 
pta, decern aliis superioribus subnectitur. In ea 
auctor Apollopliani philosopho, ad quem dafa 
est, de illius ad Christianam fidem conversione 
pturimam gratulatur, et de soiis defeclione, qux 
Cbristo rcoriente, contigerat, sermonem rursus 
instiluit. 

Usee Autem epistola non solum certissimn ovi- 
dentis praefort falsitatis indigia, sed noc ab codem 
auctore ac decem superiores, aliique Dionysiani 
libri profecla esse videtur. Enimvero ilia nee in 
manuscriptis, uli diximus, nee in melioris noise 
editionibus vulgataest. Delude ab aliorumcumopi- 
stolarum, turn lucubralionum Dionysii nostri stylo 
prorsus abhorret. Denique divo Maximo, Oporum 
Dionysii diligentissimo iodagatori, plane penitusque 
incognita fuit. Nullasetenimin earn, sicutin cn?tera 
Dionysii Opera,illeediditor)servationes.Quidquoil 
etipseMaximus Dionysium cum solis eclipsim obscr- 
varct, annum astatis vicesimum quintuin aUi|;isse 
merisconjecturisprobareconatur.Atnullaipsiopus 
eratconjci'tura, si hroc epistola, ubi idaperle decla- 
ratur,inejiismanusaliquando venissct, Vero igitur 
videtur omnino simile earn a mate feriato quodam 
scriptore ex sepliina auctoris nostri ad Apollopha- 
nem epistola, in qua de memorata soils cclipsi dis- 
putat, post Maximi obilumfuisse compositam. i^or- 
ro autem non alia quidem rationeille Pscudo-Dio- 
nysius cam scripsisse videtur, ni.si ut eumdem 
ApollophancmChrislianaM'eligioni,adquam auctor 
epistolaFJseplimaieurn aducere tentavcrat, r.omen 
suum aliquando JeJisse omnibus quocunque tan- 
dem modo persuaderet. 



(1) Lege Joannisque Scyihopolitani. Edit. Pair. (2) Lege Scotigence. Id. 



57 



PUOLKGOMKNA. 



58 



FR. J. F. BERN. M. DE RUBEIS 

ORDINIS PUiEDlCATORUM 
In Venelam Opcrum qua; Areopaijitka dicunlur edilionem 

DISSERTATIO PR.EVIA 

In qua pr{B$ertim agitur de Scholiis Sancti Afaximi, et Joannis Scythopolitani, ae Germani Constantinopfh- 

lUani patriarch(B\ 



CAPUT PRIMUM. 

Opemm Xreopagitkorum editio Antuerpicnsit : quid 
in ea prmiiiium, Poiterior alia Pa^isiensis editio, 
Cciimirus Oudinut noiaius, 

1. Qusnain curse adhibitx fiierint, quid etiam 
amplioris emolumcnti in r.ova Operum^ qusD Areo- 
pagiticn (WcuniuT, Veneta edilione praestitum, mu- 
nus mihi deraandotum est, nt previa quadam «lls- 
sertalione admonerem. Agam i{citur pro muncre 
a^sumpto : et quocnam fuerit anterior edilio sele- 
cta,quaeiterum cuderetor; num aliqua cum mss. 
codicibus, et quibusnam, collalio Grceci textus 
facta fuerit ; qnnsnam opuscula adjccta, qnso vei 
de genuine parente perquirant vcl ejus Ihlem pa- 



A argumentis damnata : ensque subjecta ornant Scho^ 
lia Maximiy Packymcraf Paraphrasis, el Corderii 
Adnotationes, el Latinw interpretation's. Molem vo- 
luminis augt^nt opuscula plura, que sequunlur. 
I. Vita el Encomium Dionysii ArcopagitoB tx Mencfis, 
interprete Petro Ililloix Sac . Mu. II. Simeonis 
Metaphrastce Vita et Convtnntio S. Dionysii Areo^ 
pagito!, ab incerto interprete Latinitate donata, et a 
Corderio retensita. III. De Dionysio Areopagita ex 
SvidOy interprete Petro Lanselio Sac. Jeju, IV. Vita 
Areopagita* ex Libra secundo Nicepkorit Cra:ce et 
fjatine ab eodem Lans^elio edita. V. ^fichaelis Syi^ 
grli Encomium in S. Dionysium, interprete Basilic 
Millanio, et a Petro Lanssrlio pluribus in locis 



tefaciant an edita scholia sint unius Sancti VLtixx- ^castigatum. VI. Mirtyrium. S Dionysii Areopagita; 



mi, an aliqua vel etiam plura Joannis Scythopo- 
lilani, an etiam quc'edam Germani, regins nrhis 
Constautinopoleos patriarchal; totidem crunt dis- 
8crt;itionis argumcnta, ac alia sane his alTinia. 

Areopa^iticorum Operum editiones omnes hoc 
loco numerare supcrtacanea cura foret. Nitidissi- 
mamAntuerpiensem memoro (?j offlcinoPlantinia- 
na BalthasarisMoreli 163t.Frons primi tonii est: 
Opera S, Dionysii Areojwgitx^ cum Scholiis S. 
Maximi, ct Paraplirasi Pachymerce, a Balthasare 
OjTtlerio SocJesu doctytheol . fMtine interpretaln , 
el untis theologich illusirofa. Primus i(Jciii lomus 
continet Grjccc el Laline libros De ctrlesti liicrar- 
eliia, De ecclesiastica hicrarchin el De diviuis no- 



per Methodium, v^l, ut alii, Metrodorum, inter- 
prete Lansselin. VII. Vita ejnsdem per R. P. Pe- 
trum Hallux. S . J. conrinuata, ejusdemqne notatio- 
nibus illustrata VIII. Laudati Ualloixii de S. Dio- 
nysii Areopogitw Vita et Operibut Questiones qva- 
tuor. IX. Argumenta et Trttimonia pro Operibus 5. 
Dionysii ex Vindiciii Areopagiticis R. P. Martini 
Delrio Soc. Jcsh. X. De Dionysio Areopagita, ejus- 
q'l^. scriptis Disputatio Apoloqetica Prtri Lanssdii, 

XI. Yariayites lectiones in Libris Areopagiticis. 

XII. Onomanicum Dfnmjsi'inum Bnllha^aris Corde- 
fit. XIII. Index loeorum s^croe Scriptural XIV. Index 
in binos Operum sancti Dionysii tomos. 

II. Post anr.os d.^*om, novo Lutetim Parisiorum, 



tnmi'AifS, Uiillhasare Corderio interprete. Libros C anno scilicet, IftU, arcurata est apud Laurentium 



pra3cedunt ipsius Corderii Ohservntionfun Qrnernlcs 
promtellignitiaS. Dionysii^ eisancti MnxuDiPro- 
loguii.ei CMeorgii Pachymer(t Proamium: singulis 
vero librorum capi'.ilms Adnotationes Corderii, ci 
Scholia S. Maximi, et Paraphrasi.K Pachymenv. 
subjiciuntur; quae omnia vir idem doctissimus 
CorUerius Laline translulit. 

Tumus alter compieclur Corderii Isngogein ad 
myslicam theologiam, turn ipsum De wystica thco- 
/o//ia librum, cum i4r/7io^Af/o?n'^tisCorderi:uiis, el 
S.Maximi Scholiis, eiPachymnm Paraphvasi^eo- 
dem Corderio interprete. Dionysii e/^is^o/cc sequun- 
lur. quae decern sunt,ea rejecta qua! ad Apollopha- 
nem philosophum inscribitur, certissimls voOcii; 



CoUerenu edilio Gra^o el Laline. Tilulcs esl : 
Sincti Dionyui Armpfigita* Opemm omnium qucs 
rxsfant, et Cofnmcntn riorum qnibtis illustrantur , 
Tom. I... Tom. 11 .. opera et studio Petri Lnmselii, 
et Dalthasaris Corderii Soc. J. prexbyterrum. Ac- 
cessit nune primum Ar^opagitfB dejensin adversus 
hcerftii'Ufn Calvinistam. per clariss. et w^biliss. vi- 
rum dominum D. Joannen de Chaumrjfit, Christian 
ni$siuii regis in sacris ac s^cretiorihus regui consi- 
His constlia'ivm, et arcanioris Regica bibliothera 
pra*ft'ctum Nova editio, pra^iedcntihus emendatior 
et anctior. Ordo prierls ediiionis cernilur in i.^ta 
pauluhiin in muliilu?, ac Lan«ecliau:u aliqua; inler^ 
preialiones Lalina) S; loct^c sunt pra^ CorJerianis. 



' Lectorcm monitumvolumusin liac Dissorlaiiono et sequcnii nonnulla in-ii^itiriquas nonni«i ad GrieiM 
xicm S. Dionysii spectanL quicque ifb hujiis editionis insiiluio, ui mcro Lalin(L\ alicna viilenlur. ila^c i 



urn 
texicm S. monysn spectanL quicque {•o nujiis editionis insiiluio, ui mcro LaUn(L\ alicna viiU'niur. iia^c ma- 
iQimujB erudilo Lectori discernenda relinquere quam virorum doctorum quorum edilionem s^qutmur, 
elucubraiione frustaiim scindcndo docurtaro. Edit. Path. 



59 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



60 



Primoiiivolumioepra^mittunlurCor^f^ritO&serva- A pronnslaborem 8usciperet,quiarguinentum idem 



tiofiesgenerales, ejusdemque Isagoge in Mysticam 
Theologiam^ei ProoemiumPachymerw cmn Latina 
Corderiana (ranalatione. Succedunl Graece et La- 
line, Gorderio interprete, libri De ccelesti hierar- 
chia, De erclesiastica hicrarchia, De divinis no- 
minibvs, Demystica theolngia, cum ejusdem viri 
doctissimi interpretatione, aduotationibus, el Pa- 
chymerae paraphrasi. Epislolae sequuntur, qua; 
decern namerantur, Corderiiadnoiationibus dun- 
taial ilhislratae. 

Quae vero voiumen allerum compleclitur, hsec 
«unl. I. Proloqus Sancii lUaximi, interprete Pelro 
Lansselio. 11. Graece tinlum. *Kp(jLT)Vr;iz Xe^eiov, 
quae etiam exstat in Gro^ca Morellinna edilionc Pa- 
risiensi anni 15G2, in-8«.UI. Scholia Sancti Maxi- ^ 
mi in superiores Areopagiticos libros, eodem 
Lansselio interprete IV. Georgii Pachyrnerce Pa- 
raphrosis in Epistolas, interprete Godefrido Til- 
manno, Carthusiae Parisiensis monacbo. V. Sancti 
MaoL'im Scholia in Epistolas^ cum Latina inter- 
pretatione Corderiana. Yl.Opusru/a, utin editio- 
ne priori Anluerpiensi, inter qua) Latine vertit 
LansseIius£n(roMittf7j exMenceisGracis, recensuil 
Vitam a Melaphraste concinnatam, Latine inter- 
pretatus est duo excerpta ex Suida, et Nicephoro, 
YilamSi/nfjeli emendavit,ac Marlyrium Methodii 
Latinitate donavitill:.stravitqne nolis. VII. Sequun- 
tur /^toiiys/iGTier/y/i Martyrium Arroprgitff^csir- 



aggrederetur. » Quo in loco minus accuratum se 
prsbet Oudinus in ntriusque editionis recensione, 
ut ne quidem ?idisse alteram ipse videatur. 

CAPUT a. 

Paritientem editionem exprimit nova ediiio Ventta^ 
GroBto textu Operum Areopagiticorum, Seholio^ 
rumque prtgterttm, collato cum codice bibliotheccB 
Sancii Marci. Opuscula aucta, Varice , qum fe- 
runtur da Operum auctore opiniones, 

I. Sacrarum littcrarum cultoribus, qui accura- 
tiorem aliquam Operum Areopagiticorum editio- 
nem sibi facilius ac minori pecuniarum sumptu 
comparare queant, bene consulturus lypograpbus 
Veneius, Patisiensem recensitam sclegil, utpole 
opusculis apologeticis locupletiorem, Latinisque 
plerisqueductissimi peritissimique viriPetri Lans- 
selii interpretationibus ornatam. 

Nova) t men cursB praetermissae non sunt ad 
ememJandum textum Graecum,sive Areopagitico- 
rum Operum, sive Scholiorum, ipsumque variis 
lectiunibus, si quae opus forent,exornandum,dili- 
gentiori facia collatione cum nitidissimo Venelae 
Sancti Marci bibliothecae codice. Operam banc 
navavit industrius ae sane peritus Georgius Con- 
stantiniy natione Gra)cu8,ex Joannina urbe Epiri. 
Labor cessit cum emolumento. Variantes lectiones 
in Operibus occurrunt frequentes, ac pra^terea in 
Scholiis erui non paucaadditamenta potuere.Fo- 
liorum margines baec omnia pra'stant. De scholiis 



minibus Latinisexpressum, Vila ab Halioixio con- Germani Patriarcba), quae nunc primum ab aliis 



cinnata. cjusdemquo Qncftlionet quatuor, VindicicB 
Martino Delrio, et Lansselii IHfputaiio apologelica. 
VI n. Accedit AreopagitcB Defensio advertut hcBreli- 
cumCalriuislatn Cliorentoni minisfrum^a Joanne 
domino de ChaumontGallicc primum conscripta, 
subindeque Latine rcddita IX. Postreinum locum 
icnenilansseliiyofcBad Pachymerce Paraphrasim 
in Epislolas, ejusdemque Notx in Vitani Syngeli^ 
el in Melhodii Martyvium. 

lII.Habes easingillatim enumerata, in quibus 
conveniunt, et in quibus diiTenint, sive ordinem 
species, sive Latinas intcrpretationes, ac nota? et 
opuscula, editiones dua), Antuerpiensis et Pari- 



dislincla prodejnt juxta codicis fidem, dicam in- 
ferius. 

Il.Opusculorum numerumauget prime opus.quod 
Galilee scriplum editumque frontem praefert: Pro- 
bU^mcproposdauxsQavanls louchaul les liuresaltri 
buezaS, Denys l\ireopagile: oiil'on demands s*il 
faul dire^ que eel auleur a tire ses principes^ uue 
partie de m doctrinpy et Ictraite de sa Theologie 
mystique, de saint Clement d'Atexandrie, et de taint 
Gregoire de Nysse: ou si ces deux Peres ont pris de 
lui. A Paris ehei Jean de Nully M. DCC VIIL 
• Prohlema litleratis tiris proposilum circa libros 
Dionytio AreopngifcB trihutos: quo ad examen veea- 



siensis. De utraque Caslmiri Oudini julicium est ^tur, quasriturque, num ipsorum operum Auctor ex 



tomo I, De ^cripton'hus et scriptis ccclesiasticis ad 
annum 520, col. 137i, < Ballhasar Corderius^ pri- 
mus omnium difTusione et ampliludine Commenta- 
riorum, disquisilione abstrusiorum, doctrlna re- 
rum omnium... Vitam S. Dionysii Aeropagila) et 
omnia ejus Opera, el quidquid ab aliis Graecis de 
illo dictum est, Commentariisuberrimiselucidare 
labore plane eximif), licet i'orsitan minus felici, 
conatus est.Apparebit in^rcdibi^s ille labor Cor- 
derii ex inspectione omnium S. Dionysii Areopa- 
(;i(a3 Operum, et omnium nd Vitam et Encomia 
ej'isdem speclantum, quae Antuerpiev anno 1634 
Gra?ce et Latine duobus in folio tomisnitidissime 
edila sunt, turn recusa PariMis, anno 1614, mode 
furmaque cisdem. Ui sam; inpusleruin inulilein 



Qhmente Alexandrino.et ex divo Gregorio Nysseno 
deprompserit prinripia sua, ac doctrines partem, et 
Tractatum de Myntiea Theologia: an ab illo quid- 
piam isti mutuaverint.* Neque solum Problema^ 
quod proponitur, argumentis atque solutionibus 
utraque ex parte munitur : verum etiam argumenta 
com parent in eo, ac solutiones, quae Dionysio 
Areopagitae, vcluti genuine auctori,favent, et ad- 
versantur.ProdibitOpusLatineduntaxatredditum. 
Inter eos qui abs Dionysio Areopagita abjiidi- 
cantOpera,ortItddoxum quempiam sequioris acta- 
lis Auctorem putantaliqui, heterodoxnm alii* Pro 
Petro Gnaphaeo, seu Fnllone, aut aliquo ex ejus 
asseclisEutychianaant Monophysitica lue infecto, 
pugnavit acerrimeMichabl Lequienus iu Disseral- 



61 



PROLKGOMENA. 



62 



tione II Damasceuica;a num. 10 ad nuiueruin us- A quciii pro una liyposta.Hi .iliisquc controvorsiis co 



que 16. Quod excerptum inler memorala opuscula 
novum locum habt'l. Hocce vero excipere debuil 
adyersa Dissertatio nostra, De fide aucloris Ope- 
rum gu(v vulgo AreopagUicadicuniur, an ortho- 
doxus fucritj an hccrelicus vel Apollinarista, vel 
Eutychianus,seuMonophysitaJdLm edita numera- 
tur nona inter alias lrig;int:i Dissertationei De ges- 
tis.et scriptis^acdoctrina sanetiThomcR AquinaliSf 
typiseditas in-folio, Veiieliis, apud Joan. Bapli- 
slam Pasquali 1750. Eadem prostal in nova ejus 
dem S. TliomaB Operum edilione Venela, tomo 
VIII, in-4. 

III. Ex his opusculisvarioiinnotcscunt.quo) fe- 
ruutur de germane Areopagiticorum Operum pa^ 



tempore agitatis opponerel Orientalibus. Verum 
denique his omnibus antiquiori, magno Dionysio, 
Alexandria} epis(0|)0, adjudicanda esse Areopagi- 
tica ednjecenil.Joan. PhilippusBaraterius.IIinc in 
nostra Disscrlalionerefulalasnntconimcnlaomnia, 
Primum memoravimus Uvpatium, episcopum 
Kpbesinum,qui Apollinarislas ha^relicos antifjuos 
feceril auctores Areopagilicorum.llaLUc refularunl 
opinationcm Joannes S(:ythopoiilanus,ei Maximus 
in I*rol()go ot in nofis. Vide caput 3 Disserlatio- 
nis.Longc rocenlioresi eorum sontentia, quiEu- 
lycbianisct Monopbysilis U'lbuernnl A rcopnfjitica 
Casimirus Oudinus De srriptjrihus el scripds ec- 
clrsiaslicis loco supenus laudato, capite2,sic ait : 



renti^ opiniones. Paucis eas memorare liceat. Ac- q « Oplnor igitur, ne quid dissimulem, Opera ilta 



primo veluti pro comperto haberi potest, ac certe 
debet, certum ac genuinum exslarc nullum inan- 
tiquitate monumentum, quo evinci queat, prlmis 
quatuorEcclesise s(cculis,vel etiam adulto quinto, 
et ad finem vergenle^Areopagilica lauduta Opera 
innotuisse.Hacdc re agituberrime auctor Proble- 
matis quod superius memoravimus : egi etiam C{;o 
in Dissertatione citata, capitibus I , ^, 4 et seq. 

Primi fuere heterodox! Severiani, concilii a>cu- 
menici Chalcedononsis hostcs.ut cerlos testes ad- 
hibeam,q'ji tcstimonia ex Areopagiticis Operibus 
deprompta adduxerunt in Collaiione, quam Con- 
stantinopolihabuere cum orthodoxis,quorum pri- 
mus erat Hypatius, episcopusEphesinus. Hie vero 
primus fuit,qui eadem Opera abs Dionysio Areo- 
pagita abjudicavit, tribuitque antiquis lio^reticis 
Apollinaristis.Yide caput primum citato) Disscrta- 
tionis.Sa^culo sexto inccpto, id est anno 532, ha* 
bila fuit prxdicta Collatio : quo sreculo, vel etiam 
cadente quinto, pro sancto Dionysio Areopagita 
pugnavit Joannes, Scythopolilanus antistcs ; pu- 
gnavit etiam inscquente so^culo sanclus Maximus, 
abbas Chnsopoiitamis, ac sequiori cptale Tlieodo. 
rus quidam presbyter, apud Pliutinm, codice i. 
Apoiogetica opuscula simul collecta pra'Slat Ve- 
neta hu3C editio, quo; scripserunt Ilalloixins, Del- 
rius, Lansselius, Cliaumontius 

Inter cos quigcnuinos Areopagiia? f(*(nsinncian- 



onniia, tanlo fastu Sanclo Dionysio Areopagit^ 
allribula, fuisse conficla a Severianis hxreticiSy 
orroros Kulychelis amplexanlibus, atqne sancto 
Dioriysio Areopajiitic su!»posila, ciijus sub nomine 
confinxcranl, ul falsa voterum aiilorilr«te errores 
suos defenderent. Conficta ilia fuisse circa anum 
o^OjSeverinnis tunc tcnjporis in imperioobtinen- 
tibus,a qnibiis ilia primum sub specioso Dyonisii 
Areopagitin nomine, anno 532, in Collatione Con- 
slanlinopolltana inler Calholicos et Severianos 
allc<;ata sunt, producentibus ilia e tenebris Seve- 
rianis, sed orlliodoxis ilia, uti Kcdesio; hucusque 
ignola et iuiudita roprobatilibus. Venit in meam 
senientiam Joannes Dalbous. .in opvro Dc scriptis 
(jmr Dionysii Areopai]itai et Igunfii Anthclteni 
nomvribm circnmjevuntur^ elc. » Pro Severianis, 
aut M<inophysitis, veluti Areopa<jiUcorum anctori- 
liusae pnpscr-im Pelro Cnaph.no seu Fullone,Ec- 
clesiio Antiocheiiie lyranno, ant alio parlinm ejus 
el consiliorumso«M(>,a!;;:tuberrineMacliaelLoquie- 
lilts Idco cilat'>, pluresque in medium profert ac 
amplijicat conjecluras. Viruin doctissimum pro 
virili inscqnilur lota Di^scrtaliu s«';^pius cilata : 
ncque opinionem rjusjpi.'im nuveral,verisiinilem 
piilat Chrislianiis Auv^nstinus Salig intraclatu De 
Euh/rJiiauismn ante Evtyclipu: no<\\\c nirsumap- 
pndjil Malurinus Yessirres La-(j'oze.Scdem An- 
tiochiMi'ini aiiiu) 171 prima vice truuitCnaphiuus, 



(ur Opera, dequibus aginn]S,vaiin suntplacita de^itorumipic iiiva>il annulTt) ct iiis<'(|iiont(^,aclcrtie 



auctore, quern perq'iirunt : ipsumque virum or- 
thodoxum habent alii,aiiique Iieterodoxum.dissi- 
dentque de natione ejus. Guillelmus Caveus arbi- 
tratus est, Operum auctorem dici posse Apullina- 
rium, quern pufat fuisse in fide saftum, palrem 
Apollinaris lia^retici.Ea Mathurinus Vessiercs La- 
Croze tribuit Synesio, Ptoleuiaidis episcopo : in- 
centoremque ipsi fuisse,ut eadem Fcriberet,Tlieo- 
philum Alexandrinum contendit.Qnidy ()uod ilen- 
ricus Dodwellus in cpistnla ad CaveuTi conimen- 
lus es', a Latino calboli'.'O bomine quodain, tor- 
lasse llregorio Wi'ij-'no, conficla esse Oprra Arco- 
pajiitiLa, ulpute qui ante ponliliiatuiii diu vilaiii 
egcril (iiinstantinopoli,ac DionyHium conlinxerit, 



orciiprivit anno iS") ad annum ns(pH^ iS8. 

Aurtorein eii^o apprime orthnduMim, ceusuit 
Lniumn D(nl\vullns,i1ili,7i)tiuiii Paschasiiis Ques- 
noliiiiSjC'l Joannes Bona : Giiccnm sfriptoremAtti- 
cninqiio Lri;nicnus. Vidt^ caput Dissertationi.s. 
Auct<»ris ejiisdorn,(|nisq»iis \\\o fuerit, tcmpurade- 
linil Morinns postNestorium^el ante Eutycliiano- 
ruin turbas, quinto scomiIo labcnti^ : im > conficla 
opi^ra consel Nicolaus IN'uurriu.s,ascel;i Benedicti- 
nus SaMunanrMMis. intra annum I'il, quo synodus 
cucumeiiica Kpbesina advcrvsus Nostorianos, et 
4r>),quo synutlnsClial«Tdon«'n<is contra Kutyrhia- 
n«.s ccb'braia vA. Viui\-> seriorcjii fclurt' lelalem 
arbitianturalii. 



63 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



64 



CAPUT III 



Scholia in Opera Areopagitiea tcripsit non tolum 
Maximus, $ed ante ipsum Joannes Scythopolitanus. 
In editia cnnfvsa prottant. Nourrius notatut. Scho- 
lia Joannis Sryihopolitani in codicibus mss. ali- 
cubi ampliora. Indicia queis alia secerni ab aliis 
possunt. Quit fueril Joannes Scythopolitanus. 

I. SubiiniusMa\iminoniine,quisa)culo septimo 

floruit, pugnavltqucpgregiampugnam ad versus htB- 

reticos Monothelilas, prodierunt Scholia in Opera 

Areopagitiea in edilionibus Aulerpiensi et Pari- 

8iensi,ac modo prodcunt in Veneta. Sed aUamen 

non unum scholiastem tiaximutn, sed alium ube- 

rioremque Joanncin Scythopolitaiium , operam 

suam navasso,testis esl locuplelissimus Anastasiiis, 

Komaui'c Ecclesi^e biblioihecarius. in epistola ad 



A citer 600,aUer vero 400, descriptus. In utroque 
praemittunlur ejusdem Joannis Scjtbopolitani(er- 
ror 2. Lege Scotiffenal)ei Anastasii Bibliothecarii 
ad Carolum Calvum Epistolo), quibus ei versionis 
operisque sui reddunt rationem. > Scilicet rationem 
reddit de sua Operum Areopagiticorum versione 
Joannes Scoligena, et Anastasius Biblioihecarius 
de sua Lalina Scholiorum Maximi et Joannis Scy- 
thopolitani translationc. 

Epistola;, quam ad regem Carolum Calvum scri- 
psitScotigena,fragmentum commcnlariis prsemit- 
titur^a DionysioCarthusianoconfectia; integra ve- 
ro habelur inter Vf teres Epistolas HibemicuSfSh" 
Usscriocollectas. Scoligenoi laborem landibusex- 
tollil Anastasius Biblioihecarius in epistola citata: 



regem Carolum Calvum, anno circiter 865. Verba b c Beatus ilaque Areopagita Dionysius, inquiens, 



8uni(3):aCoepi seduloquaorere.si forte reperiri po- 
tuissetpraeceptor quispiam, velaiiquod scriptum, 
quo enucleate tantns Pater (Dionysius Areopagita) 
nobis liquidius illuccsceri^t : et quia j.tm per iiiterpretis. 

(Joannis Scoti Erigeno^) industriam lingua; nostra; 
fuerdtlraditus,nostrispatulisreddereturperfectius 
intellectibus. Cum ecce repenle Parathefies^ sivc 
Scholia in eum,qua;ConMantinopoli positusvide- 
ram,ad manus vcnere,quibus utcunque inlcrpre- 
tatis, milii nliquantnlum magis emicuit. Qua3 in 
marginibus interpretati codicis ejus, ut in Gr<'eco 
reperi,mox interpretata utcunque, donee [a docto 
melius interpretarentur,respondentibus signis in- 
terpres ego satis imperitus apposui ...Ipsorum 
autem Scholiorum,sive Paratheseon quaecunque in 



quern inter ca)tera eonstat,industria tua(ipsius re- 
gisCaroli),praistantissimeprincipum,inIlomanum 
sermonem trdnsl»tum....Mirandum est quomodo 
vir ille barbarus, qui in finibus mundi positus, 
quanto ab hominibus conversatione, tanto credi 
poiuit alterius linguse dictionc longinquus, talia 
intelleclu capere, in aliamque linguam transferre 
valuerit.Joannem innuo Scotigenam, virum quem 
auditu comperi per omnia sanctum. » De ipso dis- 
ser entem vide Joan.Albertum fabricium,inZ?/{;/i(/- 
theca Laiina mediae et infimcR ostatis. 

II. Non latent in plutei8,nequeabditaservantur 
insolis i'odicibus ross.quae in Areopagitiea scripsit 
scholia Joannes Scylhopolitanus.Editaprostant in- 
ter ea quaBSub unius Maximi nomine prodierunt. 



calcc sui signum vivificie crncis habont, a bcaloc confusa cum ipsis : quod utique dolendum. dem 



Maximo confcssore etmonacho inventa narrantur ; 
cseicra vero,?ancti Joannis Scythopolit^ni episcopi 
esse feruntur. d Accuratum Anastasii lahorem in 
utriusquescholiisdistinguendisquisimpcnsiusiion 
commendel? Epistola citata typis edila prn;mittilur 
Commentariis in Areopagilam a Dionysio Carlhu- 
sianoelucubratis,edilisquelYporumbenericio6V/o- 
ma*,impcmis Petri Quentelyanno i530,in-folio : 
habeturque inter Vetera epistolas Hihcrnicas, a 
Jacobo Usserio collectas.ac editas Parisiis in Of- 
ficina Ludovici Billaine l()65,num XXIV. 

Utraque Scholia,oademque distincta,in vctustis 
codicibus mss.Parisiensibus et aliis reperiri adno- 



hanc adnolarunt Jacobus Usserius et Michael Le- 
quienus.Usscrii aiTero verba, qua; legunlur apud 
Guillelmum Cave, ad annum 520, in Joanne Ma- 
xentio .Sic habet vero in in Bibliotheca theologica 
m5.<:.((JoannesScytopolitanus scripsit in Dionysium 
Areopagiiain Scholia, paritor ac Maximus. Verum 
in libris Dionysii ab anno l562inclusiveeditis (quo 
ncmpe annoGrn3caeditio Morellicrumlucem vidit 
Parisiis in-8),simul confusasunlioannis et Maximi 
Scholia : qusenon in antiquioribus solum, quxCy* 
parissiotoe temporc^sceculoxiv)rerebantur,editio- 
nibus(mss.)fuerunl dislincta; sed etiam in utroque 
quo usus est ipseMorellius codice.In quorum alte- 



lat laudatus Usserius.Verbaejusdabimus numero ^ro ad marginem sunlopposita Joannis Scytopoli- 



insequcnti. Testem quoque aiTero laudatumNico- 
laum Nourry in Apparatu ad bibliothecnm maxi- 
mam vetervm Pff/rfim,Dissertaiione x^deOperibus 
sancti Dionysii AreopagitWyCtif'iie 22. Ejus aflero 
verba,qua;castigatione indigent,atypographofacil • 
limedeformata?«Duos parilernacti sumus codices 
Latinos manu exaratos,quibus(Operum Areopagiti- 
corum)versioJoannisScotigena;,acdiviMaximi,Jo- 
annisque Scoi\^9nx[evTor i.Le^e Scythopolitaui) 
notae et Scholia exhibenlur. Primus Bibliotheca; 
Regia;,el sccundus Colbcrtinus; alter ab anniscir- 



tani sine nomine Scholia ;in altcrovero seorsim, 
post absolutum texlum integrum Dionysii, Maximi 
nomine insignitn Scholia; eo breviora,quod ab am- 
plioribus Joannis, cum quibus eaconjunxit Morel- 
lius,separatri fuerunt.Porro vulgata ilia Scytbopo • 
litani Scholia, eadeni ilia ipsa sunt qusB Dionysio 
Alexandrine ab aliis sunt attributa : quod ex sen- 
tenliaa Cyparissiotaex DionysiiScholiiscilata pa- 
tet,quaB in Scholiis islis totidem verbis reperitur. 
Istam vero sententiam Scythopolitani, non Maximi 
esse,liquet ox Latina vesione Scholiorum Scytho- 



(3; Vide Pat^ologiw Lalinx torn. CXXIX, col. 737. 



65 



PROLEGOMENA. 



G6 



polilani a Roberto episeopo Lincolniensi racta,el in a tio (verbasanl Lequicnij ab alio anctore iniiila eis 



bibliotheca collegii Corporis Christi apud Oxo- 
nieuses mss. asservala, in qua rc|)erilur. » 

Hunc Usserii locum indicat Joan. AibcrtusFabri- 
cius in Bibliotheca Gr(£ca^l\hro v, capite 1 , num. 
6, aliegala ejusdem Vsserii DisserlationedeDiony' 
sio: quam, inquit, H. Whartonus cdidit ad calccm 
libri De ieriptnris sacrisque vernaculU. YiUm agcbat 
laudalus Robertus, Lincolnicnsisepiscopus (erlio 
decimo ^aseulo, vitamqiie commutavit cum niorte 
annoi253,apudeumdemFabriciuminyii6//o/A£'i*a 
Lalina medimet infimoi oclaHs.Quxsero invchit 
Usserius de Scythopolitani Sclioliis Dionysio Ale- 
xandrino attribulis deque senientia Cyparissioto), 
diligentiori cura expendimqs noa in Dissertalione 
noslra saepe citata, capiie 5. 

Inter edita Scholia sunt aliqua qua) satis produnt 
auctorem, non Maximum, sed aIium,uliqueJoan- 
nem Scythopolitanum. Egregie rem patelacit Mi- 
chael Lequienus in Disserlatione Damascenica ii. 
flmprimis se ea (elate, inque ea regione vixisse si- 
gniricat,inquibusOrigenJstarumlia}resi$iuvaIescc- 
rel.Nam in caput 7 De ecclesiastica hierarchia^ ad 
ea verba propc inilium -coVi ol x/t?r.)v, a profano- 
nimven>,i)recensitisvelustioribu8ha)relicis,Simoa 
ne Mago, Menandro, Valentino,Marcione ei Manele, 
dc Origenianis subjungit y.z\ vOv os, o'. aizh -.wt 

'lipt-'ivouc zpocpyc^iievoi jxiOwv, « et nUflC QUI 

prodeunt fabularum Oriyenis sectalores » vei, ut 
Lansselius vertit, aique etiam nunc ab Origenit prod- 



esse non potuit, priBtcrqunm a Joanne Scythopoli- 
tanoj|ui variis scriptisa Basilio Cilice, Anlioche- 
i\x Dcclesiai presbylcro lacessitus, eumdem Ba- 
sllium (anquam versutissimum Nestorian.Tj'mpiela- 
tis propagatorem, antirrhcticis disscrlationibus 
tr^duxerat vcluli narral IMiotius in Bibl'wiheca^ 
coA. xcv et GMi. » 

Priori in co^licc verba sunt Photii : Leclus est 
Joannes Scytltnpolf la T/o\xjzvrvj::^sd\ohsi\cns^ad' 
vcrsys Eccles uk desor tores .... Script I, in quod Sey - 
thopolyta icribit.,, fortaste Basilius Cilix est auctor. 
Et alio in codice : Ledus est liber Basilii presby- 
teriCilicis,ndversusJoaHncmScythopotitam,cuiet 
6'(iMSK/tcniofne*n,AtxoAovov,Unnmesse, et eumdem 
B JoannemScylhopolitanumy iiccl aliter et alitor co- 
gnominatum, Sco/afiticum et Causidicum, grave 
nullum ar^'omentum obstat,qnominus affirmemus. 
In codice priori haechabcDtur: Scripsit (Sc}topoli* 
tanus) rogntus a patharclia quodnm^ cui Juliana 
fiomt'fi.InsedemAntiochenanconscendit Julianas, 
postPelrum Cnaphasunr,anno i7l,euraqnc tenuit 
ad annum 476. VideBoschium/?e/;a/n^/ri;/i{«/i/{/t(>. 
chenis, inter Acta sanctorum^ tomo IV Julii. Jioc 
ilaque tempore coepit Scythopolytanus in arcnani 
desccndere adversum Ecclcsia desertores^ ut ait 
Pho'.ius, tive contra Eutychen et Dioscorum, ejnsdtm-' 
que s*U'la as eclas, Ca\siumm contra Basilium Cili- 
cem sorius videtur strinxissc. In alio codice ait 
Pholius: Basilius Cilix fuitpresbyter,ut dese ipso 



eunl fabutis). Atqui sancti Maximi scvo exsolcve- c ^^^'"^^ Antiochence EcclesioB, quo tempore thrdnitm 



rant prorsus Origenista^.exquo Origenes cum Di- 
dymo,Evagrioaliisquehorumsociisaquintasynodo 
proscriptifuerant: adeo ut saeculo 8eptimo,quoHa- 
ximus florebaC, niida eorum superessct memoria. 
iGtate vero Joannis Scythopolilani fquem Jabente 
sxculo sexto floruisse,infra diccnd..m), eorum er- 
rores per monaateriaPalestino) grassabAntur,Leon- 
tio quodam Bysantino,Joanne, Isidore el Nonno aa- 
ctoribus: unde gravissimsc turbae, ac tumultusper 
earn omneoj regionem excitati sunt.* Aniniadveite, 
Scholia sua circa hccc tempera scripsisse Joannem 
Scjthopalitanum, utpote qui de Origenistis {agit, 
qui nunc dicuDtur prodiisse* Tempera certius 
iufra deOnienda sunt. 



ibi tcnebat FlavianuSy Bomnniquechvum imperii 
Anastasius.lmpevium tenuit isteab anno 491 ad an- 
num 518. Qui vero Flavianus dicitur Antiochenus 
patriarcha, intelligitur hujus nominis secundus, 
ab anno circiter 490 ad annum 51:2. Optimo co- 
haerent omnia. 

HI. Jam ergo inter cditasub uniusMaximi nomi- 
ne Scholia, locum habentsinedubio qua) scripsit 
Joannes Scythopolitanus,confusa cum eisdeni. Mi- 
nus accurata profero verba Nicolai Nourrii locosu- 
petius citalio. vln codice Colbertino,manuexarato 
wenseJanuario.scriasepdma^ indictione quinta^ 
anno mundi Gr>00,id est Chrifiii OOi^, adjcctsesunt 
Sancti Maximi notu), ab his qua} in edilis prostant, 



Alia duo sunt scholia quo; produnt auetorem. In D plurimumdiscrepantes... Unde orta sit ilia Jiscre- 



caput 7 De caUsti hierarrhia.dA ea verba, et; oo- 
pavov^, in eoslos, nota sic appingitur * «Nota contra 
fiasilianosetNestorianos Jesum Christum, incoelos 
asfiumptum secundum quod homo cst» esse Domi- 
Bom intelligibilium omnium^ etc.... contra vero 
Acephalos et Entychianos, quod quamvis Dominus 
virtatum, vems et manifestus homo. > Item in c^^ 
f Mil De ec€lesia8ticu hierarchia, ad ea verba, xal 
'-£^zv,^f S0cram,b2ecsubjiciuatur: « Sacram theo- 
logian! diciti^Tfi es Christus Filius Dei rift, quod 
Dotanduro est contra Basilianos: etNestorianos, et 
Paulianislas, et similes. »Quibus in locis Nestoria- 
008 vides dictos Basilianos. iHsec autem appella- 



panlia si roges,disceex Anastasii lestimonio(supe- 
rius allalo), quo se Scholia S. Muximi et Joanois 
Scylhopolitatni a se invicem distinxisse, affirmat. 
Ilincenim colliges, eaimperitorum librariorumin- 
curia potuisse facile in codice Colbertino aliisque 
pluribus pra^posicra perturbatiooeconfundi.oQui- 
bus videtur verbis putasse Nourrius, Scythopoli- 
tani Scholia edita nondum esse, ac latere in co- 
dicibus. Fallitur egregic, uti dictum est. 

Admonere lamen pretium est opera), in veneto 
codice noslroMarciana) btbliolheco; eadem Scholia, 
quse typis edita sunt, auctiora et ampliora reperiri : 
qua) utique additamenta pra»tabit nova prffisens 



67 



S. DIONYSIUS AHEOPAGITA. 



68 



editio. Jacobus Echardus in 5cn/7/r)ri'6us onttni^ A o^W; Ts. In capui 15, ad vocem (^q^<rxo)VT)Vy sc- 



Prwdicatorum^ tomo II, ad annum 1079, in Fran^ 
Cisco Cumbelisioii']no\SiiyiTum pnuclarissiniuni re- 
liquissc pn'lo paralum toinuin III Auctariinovis- 
simi BibUoihevctihdcorum Vatrum^m quo locum 
habuisselS<7/o/iV//n DiofijisiumAreopagitam., ex 
Beyio.'.Santiioni/siano^ ac duplici ilazarino coili- 
cibus, mullis aucla el emeudata. Sunl nempe Scy- 
tbopoliUni Scbolia, quai tinncn ad Maximum 
reicrebat vir doctus. 

Addcre licet Commentanum eliam fusiorem in 
quartam Dionysii AreopagiitB tic vnlgo dicti epitio- 
lamyqucB est ad Cainmiquod opus CombeGsius vo- 
cal ilaximi ijenuinum ex codice Re^'io, idque nus- 
quam anfea lypis cxcusmn. Sed illud editum lypis 



cuoda exposilio aflertur, cum aXXioc praemisso. 
Idom observare licet in caput 2 De ecclesiastica 
hierarchiUf ad ilia verba, intelligere aniino.ei ra- 
f/o;2^;etincuput3,advoces, inalteris^ eta^ illas. 
dhif qui lolus est;eK in caput 4, ad verba, est aliqua 
cmiestis^el ad illud, inferioribus ; et in caput 2 De 
dwinis notninibus,VLd verba, passus divina; ctin 

caput 4, ad voces, /.ai 'jTr?cixo7[Xiov. 

In caput 5, ad verba, et est, et erit, prima sub- 
jicitur nota ; alia sequitur dcinde cum bis verbis, 
tU 'o u\jz6 et in caput?, ad voces, et imagines 
quasdam. llec vero satis sunt : nee cnim diutius 
in bis immorari licet, quai sola codicum inspec- 
tione deprcbendi tuto possunt. 



Oxonii 1G81 puiaverim ego in Appendice ad Joannis ^ V. Ad auctorem Joannem Scytbopolltanumred- 



Scoti Ef igena librot qia'Ti^iie De diri»ione natura : 
ubi exstatGraice elLaline, iulerpreteKb. Galaeo, 
Anglo, Epistota prima S. Maximi ad Thomam vi- 
rum sanctum de diversis quusstiouibuSyhc prostant 
capite 5 fusiores inepistulam quartam ad Caium 
sub ejusdem Maximi nomine Commentarii. 

IV. An vero Maximi Scbolia, et ea qme scripsit 
Scythopolitanus, utraqueconfusaineditis, indicia 
fucrint, quaBsecernanl?Ea quidem Anastasius Bi- 
bliotbecariusprudentissimeab invicem discreta in. 
terpretatus est, quwcunque, inquieus, in calcesui 
signum vivifica cruei% kabent.a beato Maximo confct' 
iore el monacho inventa narraniua, cwtera vero S, 
JoanniSt Scythopolitani episcopi, esse feruntur. Ea- 
dem quoque non confusa, sid distincta sunt, Usse- 
rioadnotante, in antiquis codicibus, el in utroque 



CO, de quo satis nondum innolcscit, quis ille fue- 
rit : ac ingerunl sane difficultaleio turn Anastasii 
Bibliolbecariiy turn l*hotii superius all^ta verba. 
Joannem Scythopolitanum, Scboliorum auctorem, 
vocat episcopum ille : de Joanne Scythopolitano 
agit isle, quem modo Schola$ticum appellat, 
mode Causidicum, nulla ingesta episcopalis di- 
gnitatis mentione. 

NihilominusPbotius ipse Joannem Scythopolita 
num mcroorai antistitem codice ccxxxvi, ubi refert 
tynodicnm episiolam Sophronii IlierosolymittB ("con- 
tra Monotbelilas, anno 655 scriptam), in qua me- 
mor.'itur beatus Joannes antistes Sythopolitanus^ 
qui docet et pie de synodo Chalcedonensi scripsit. 

Quo vero is floruerit tempore? luter episcopos 



Scythopolitauos in patriarcbatu Jerosolymitano, 
codice quo usus est Morellins ; in quorum altero ^ioannem probabiliter circa annum 406 collocat 
ad marqincm sunt apposita Joannis Scytliopoli- Lequienus in Qriente ChristianOy tom. III. Res ita 



'(jtnem 

tani sine nomine Svholia : in altera vero seorsim, 
post absolutum texlum integrum Dionysii^ Maxi- 
mi nomine imignita Scholia. 

Ad ipsasquod attJuetcditiones,indicia occurrunt 
distinctionis. In Morelliana anni 1502 bis verbis 
inscribilur Prologus : iipciXoYo; xoO Ay-^j Ma;t- 

ULOU Vata xivac, 'iwavvoj loO IxuOoTToXiTO'i, 

•Prologus sancti Maximi, velj secundum aliquos, 
Joannis Scylliopolitani. • Ad hunc oroni procul 
dubioScboliumperlinetinqnoOrigenistxdicuntur 
nunc prodiisse, in Pala^itina scilicet, l^usdcm sunt 
scboiia,queisNcstoriani appellantar Basiliani.M- 



se babcat: dubium minet adhuc, num is confece- 
rit Scbolia iu Alaxin um. Favet episcopalis digni- 
tas ipsorum auctori tribute ab Anastasio Uiblio- 
thecario:atsumpta}(xPhotiodirGcultalesnegotium 
ingerunt baud ita leve. Laudatus Lequienus in 
Dissertatione Damascenica u tribuere pro^dicta 
Scbolir videtur Joanni Scytbopolitano, laccssito a 
Basilio Cilice, et ipsum scriplis suis lacessenti : 
sed bunc a Joanne Scythopoleos episcopo distin- 
guitinOn>?i{e Christiano. Quidni Anastasius Bi- 
bliotbecariusetPhotius conciliari queant, si dixe- 
rimus, Joannem Scythopolitanum,antea scholastic 



notat UsseriuSy Eaximi Scbolia brcviora esse, et^emn el causidicum, virum ciarissimum obscripta 
ampliora^ qua) scripsit Scythopolitanus. (Juod ita '- -* ' «:»^-i— • -- «— m.. .„ n-.: ... 

intelligimus, ut eliain longiuscula quaedam confe- 
ceril Uaxlmus, et non solum breviora ; sed et 
brevia qufficunque scripserit Scythopolitanus, et 
non solum prolixiora. 

Ineadem verba eamdemque aucloris sententiam 
occurrunt non rare bina scholia, alterum scilicet 
Maximi. Scythopolitani alterum, his verbis discreta, 
aXXu>;y et tU 3-J^^, Nonnulla accipe exempla. In 
caput \{)DeCoRle$tihieiarchiaf ad ilia verba, xpj- 
(pto>i&px (lev, toccultiori quidem y » post longiuscu- 
lamadnotationem^addituralia prsemisso advcrbio 



in dcsertores Ecclesia;, et iu Basiiiuro Gilicem elu- 
cubruta, infulas posteaobtinuisseEccleslt'eScytbo- 
politanoi.^ Tempera conveniuntjoannem suae pras- 
fuisse Ecclesia) ad annum circiter 518 adnotat 
Lequienus, quo moderandam assumpserat earn 
Theodosius, epistolsBsynodicsa, quam Joannes Je- 
rosolymitanuscontraSeverum Antiocbenum dedU, 
subscriptus aono 518 : 6eo8o9io; Itci^xozoc -ct^^ 
£xu0o7ioX(Td>v. Hunc vero ad annum pervcnire 
sine dubio potutt Joannes Scythopolitanus scbola- 
sticus aut causidicus, qui jam anno i7i circiter ro- 
gatus a Juliano palriarcba Antiocheno calamum 



60 



PROLEGOMENA. 



70 



strinxerat adversum Ecclesiifi deserlores, ac Ba- CAPUT IV. 

silium Cilicem postea insecutos est. A Edilorum Sehjliorum nonnuUa Germano putrianha 



Dignissimaestanimadversionealiaclircnologica 
nota,qiiain offert adnotaliosuperiiis aliatanom.2, 
iDcap.7,/)(f eccleidastica hierarchiayuh'i nunc prfl- 
diisse ixtunivLT fabularum Origcnis sectatorca'in 
Palsestina.Nempe ina^^ni motus in monasteriisPa- 
laistinsR anno 531 pro dogmatibus Origcnis excili: 
sed jam antea incocptiy Nonno monacho incentore, 
quiproplcrea ante annum 518 ejectus monasterio 
ut iterum restiluerefur, egit codctn anno cum 
Joanne,qui tWx palriarchae Jerosolymilano suffe- 
ctus fuerat.IIaBC latiore scrmone narrant Norisius 
De synodoquinta,csipile\ ,et Pagiusad annum532, 
num.3. Hoc igitur tempore verissime Scholiorum 
auctor adnolare foimi^nunc prodiisse fabularum 
Origenissectatores : quod ulique tempus maxime b exornant Scholia. H.-cc vcro occurrit initio n'ota 



tribuit codex ms. Venetos Marciante bibliolhecoe : 
quce omnia indicantur. Animadvenionet : conje- 
ciurm de Germano patriarcha invecio pro Maximo. 
Quis ille fuerit (Jennanus patriarcha, Atia guoB 
feruntnr apud bibiiograpkos in opus Areopuijiti 
cum Scholia, recententur. 

1. Nilidissimuni inter alios, in quibiis Opera 
Areopagilica, et Sciiolia contincnlur, Venela) 
S. Harci bibliotlieco} codices manu cxaralos cum 
viri (|uidam pertissimi cxpenderenl, versarera 
etiam e^'o, singularequidpi.im addiscere staiim ci 
60 licuil,inler Scholia neiiipe in Opera Areopagi- 
lica reperiri nunnulla, qua; cuidam Germano pa- 
triarchal altribuunlur. Primum in codice locum 
tenet liber De divinis nominibus, marginemque 



convenit Joanni,egregio scriptori contra Basilium 
Cilicem, et Ecclesio) desertore8,ac Scylbopolitano 
episcopo.De lalo inOrigenem acnovos fabularum 
ejus consectatores anathemate in synodo quadam 
CoDslantinopolitana sub Mcnna,urbis regime patri- 
archa, inter annum 338 et annum 5i4,anlesyno- 
dum quintam cecuinenicam,luculcntissi:ne contra 
Pagium aliosque dissent. Lequienus in Orienle 
CAn'iUano, tomolllyin Eustochio patriarcha Jero- 
sol;mitano. 

Theodosio Scythopolitanam Ecclesiam regenle, 
erat quidam ScythopoU scholasticus JoanneSjEx- 
pelleutos filius, ut legimus in Vita sancti Saboe^ 
apud Cotelerium,in Monumentis Eccksix GroecXy 



inarginalis: iiEiAEiwjai- oja |i.tv £/o'j7iv api8[Aov 

a/'jA'.a, till repixavoO TUixpiapyr/j* ?j,£ ?/^ ^.^^.^ 

ip.0;io3, MiVljioj ixopx/oj. « ?fotii I qiiiB scholia 
nvmerumhabent, sunt Germaai patriarchcpwux 
numerocaient,adMnximummonuchumspcctanl,% 
Novum quid ominabamur omnes, quod Venelam 
cditionom maxime exornaret ; at cum edilis colla- 
liono facta, jam typis cusa prostare omnia sub 
unius Maximi nomine, certo deprehendimus ea 
Scholia. 

Scholia vero non pauca visuntur qus alphabeti 
Gncci lilleris numerantur,eascilicetqua5 Germano 
patriarchal tribuuntur in codice. In caput 1 Decce- 
lesti hierarchia numcrantur iria ; in caput 2, itidem 



vir bonus et animo illuminalus. Ancei^s hxret Le-Q tria; in caput 7, sex ; in caput 12, quatuor ; in ca- 
. : «..!.. ....... I O....I. I..- p^^^ l3itidemquatuor ; in caput li[>c ecdesiasUca 

hierarchid suui seplem,ac iterum quinque; in ca- 
put 2,tria, ac ilorum scptem ; in caput 3, duo, 
ilerumquo quinque ; in caput 4, quinque ; in ca- 
put G, lria;in cap jt i De divinis nominibus sunt 
novem, ilerumque tria, ac ilerumquatuor,acrur- 
sum novem, et postea seplem ; in caput 7 iria. 
Ilujuscemodi Scholiis caret ViberDe mysiica theo- 
logia. Apparent tria in epislolam 8, ad Titum : 
cflBtera Germaui scholia non habeuL Numeros 
islos, uti sunt in codice, Venela editio repraj* 
eentat. 

II. Kaquc si cjdici pnudicto liJes, non uni 



quienusan hie scholasticus Joannes Scythopulitch 
»tts, Expelieutx ftlius, dici idem debcat cum 
Joanne Scylhopolitano scholaiitico,qaem I^hotius 
memoral codice xGv. Dislinctos ambos eNincunt 
diversa utriusque lempora, ac diver^a utriusque 
studia,alierius viri boni et animo illuminati^sAie- 
riusque in disceptationibusinnulritiadversum he- 
terodoxos : ut jam constct iterum, Joannem Scy* 
Ihopolitanum lMio(ii,scholasticum et causidicum, 
unum esse.et unum dici posse cum Joanne Anas- 
tssii Bibliothecarii,episcopo ScythopoIiiano,Scho- 
IJomm in Areopagitica Opera scriptore. In aliam 
ablre conjecturam placuit mihi in Dissertatione 




iDQS.DoctioriBcujusque judicium esto.Compertum 
vero ex his omnibus fieri denique videtur, perpe- 
ram a nonnuliis (ribui Scholia Joanni Maxentio, 
monachorum Scythanim priniJpilo,per haec tem- 
pori Titam ageoli, ac perperam ipsum confundi 
earn Joanne Scylhopolilano,vel episcopo^el Basi- 
lii Cilicis insectatore. 



codicis roburare videtur adnolatio Joan. Alberti 
Fabricii in 7ii W/af/4e?m Grcecay libro v. capite i, 
num. 6, ubi sic ait : Germani patriarchcs Constanti" 
nopolitani Scholia in bibliotheca Vaticana adhuc 
servantur. An eadera fuerint cum nostris ? Ralionom 
reddant, qui manu versare, et intueri oculis, ac 
menle expendere codices Vaticanos valenC ; con- 
jecturis indulgcndum mihi est. 
Stylum ego, et modum, ac doclrinam Scholio- 
rum, quoi iitteris alphabeti numerata sunt, atten- 
tins licet cxpendam, niliil attamen video quo ea 



71 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



72 



dici debeant proreola ab alio auctore, qui nonfue- 
rit Maximus, au( Joannes Scylhopolitnntis. E.idem 
pro sua periliaponderet sapiens lector,et conforat, 
ac judicium ferat. In notaqnaiiam,eonioJo nnme- 
rata, incaput2, De coelestihicrarcliia, sic legimus : 
Quid porro sit resonantia extrema explicaho in ea- 
pite 4 libri De diuinis naminibus. Hanc resonantiam 
inlelligit rerum ordinem a Deostatulum, ac infe- 
riorum illuslralionem a supcrioribus. Quidpiam 
verolale in scholiis codem rnodo numerati^ in ca- 
put! De divinis naminibus indicalur, aul exponi- 
lur. An vcro modus isle se rcferendi in alio loco 
dis^crenlem, conveniat Germano qui scholia non- 
nulla adjiciebat ad Scholia Maximi et Scylhopoli- 
taniV Conveniunt sane Scylhopolilano, qui primus 
amplioribus nolis lliuslrabal Opus Arcopagilicum. 
Cenveniunl etiam Maximo, qui seorsim ab illo bre- 
via quondam scribcbat scholia. 

Id vero maximcanimadvertendum, frequentius 
brevioraesse scholia, qux numerata sunt, ac Ger- 
mano tribuuntnr: eademque si colligas omnia, 
pauca potius esse quam plurima. Duobus hiscc 
indiciis, scboliorum brevitalis ac paucitatis, qua) 
vere Maximi sunt, indicarunt nobis Usserius et Le- 
quicnus. llinc meniiobservatur conjectura, libra- 
rium,qui Marcianum codicem describebat,scholia 
a scholiis distincta inveniens, ac majoris ipscrum 
partis auctorem ignorans Joannem Scjthopolila- 
num, alia tribuerit Germano patriarchae et alia 
Maximo. Tenebras depellere, ac dirimere litem 
omnen non possunt, nisi velusii codices bonae 
nota3y in quibus Maximi scholia a scholiis Joannis 
Scythopolitani accurate discreta inveniantur. 

III. Qnis ille fueril Germanus patriarcha, si sua 
et ipse Scholia scripserit in Opera Areopagitica, 
inquirendum est. Faucis res tctacxigitur.Ejusdcm 
nominis duo Germani pra3Sto sunt,qui patriarcha- 
lem regis urbis Constantinopoleos Ihronum te- 
nuere: ambo sacris lilteris clari.ct plurium ope- 
rum scriptores. Primus conscendii sedem illam 
anno 715, eamque, dignilate abdicata, anno 730 
dimisit. Infulas casdem ab anno 1^32 ad an- 
num 1240 gestavit alter. Tertium memorare Ger- 
manum prsetereo, qucm dignitatem indeptum esse 
anno 1264, in prima ostcndimus dissertatione 
quam Vttw Giegorii Cyprii subjecimus, ac typis 
edldinius anno 1753. 

Ulriusque Opera diligentiori cura recensent 
bibliographi : nequculla scboliorum, de quibus 
agimus, apud ipsos menlio. Atqui vero scholia, 
quolquotio Opus Areopagiticum typis edila sunt, 
reperiunlur omnia in antiquis codicibus, qui Ger- 
mani secundi aetatem supcrant. Inter base typis 
edila scholia locum habent,quai Germano tribuun- 
tur : igitur si quis Germanus Constantinopoleos 
patriarcha scripserit ea, sine dubio fuisse primus 
debuit. 



B 



A IV.Adnotare postremo loco liceat, alios etiam 
scriptores nonni llos mcmorari,qui in Opera Areo- 
pagitica scripserint scholia, quin ea tamen satis 
innolescant. Joan. Alberlus Fabricins in Biblio- 
thecaCrccca^Wbro v,capite I, n. G, paucis verbis 
receuset Scholia Georgii llieromnemonis in bi- 
bliolheca AfdJtc^a. Inter codicesBibliotheca) Region 
Taurinensis, tom.I, numcratur codex CCC.LXIX, 
membranaceus^'saxuli xiv, in quo < continentur 
Dionysii AreopagitsD Opera, cum scholiis AndrccX 
cnjusdam,quemadmodum legere ost post aliquot 
Dionysii verba in caput 1 De divinis nominibus, 
fol. 0. \\vopsoj ivvfT.Ti;, « An^lrcce narratio, »» 
Subjiciuntur semper deindo tcxlni Dionysii scholia 
rubro colore descripta, ut vix legi possint. Scho- 
lia hnec tamen (BibliolheCcC editores inquiunt), ut 
observareconligitex comparatione,eademomnino 
sunt alque scholia Sancli Maximi typis vulgata. » 
Quidni quidpiam simile, falsa nomenclalura Ger- 
mani patriarchaejnvect3,acciderit in Venelo Mar- 
ciano codice ? 

Commenlarios in Dionysium Areopagitam scri- 
psisse lingua Syriaga ferlur Joannes Darne in Syria 
episcopus.Do viri setate,deque urbe cujus infulas 
episcopates gestaverit ille, dissident viri docti. 
Uberrime pertractantem adi Joannem Morinum 
De sacris ordinalionibus,Si pag.i23,ac etiam lege 
Disserlationem,quam Gallice inscriplamdiximus, 
rrob/^iii^,etc. His addo peritissimum Josephurn 
Simonium Assemanum in Bibliolheca Orienlali^ 
tomo II, capite 18, ubi Joanmem Darae non ante 

^ annum 700 floruisse oslendit vir appriroe doctus. 

CAPUT V. 

LatintBy qum feruntur Optrit Areopagiiici, vertiones 
recenstntur. Loci cujusdam De Divinis nominibus 
Latina venio apud sanctum Thomam Aquinatem 
iincerior ac nitidior quam in eateris, 

I. Abs re non erit, anlequam dissertaliuncula) 
finem impono,varias recensere,quaB operum Arco- 
pagiticorum haclenui confectaB sunt,ac typis pro- 
dierunt, Lalinas versiones. Id emolumenti saltern 
colligipoterityUtsi versionum hujusmodi collatio- 
nem inire qulspiam exoptct, quo lucidius obscu- 
riora qua^dam Areopagitica loca comprebendan- 
tu,noscat eas,ac facile reperire queat. 
Q Primus banc spartam ornare assumpsit Joannes 
Scotus Erigena (4). De vera ejus patria Joan. Al- 
berlus Fabricius agitin BibliothecaLatina medice 
et infimce oRtatiSyUi csBteros hoc loco praeteream. 
In id opus incubuisse ipsum jussu regis Caroii Cal- 
vi,discimus exejusdem cpistolaad eumdemregem, 
qua; Integra eistat inicv Hibernicas epistolas a Ja- 
coboUsserio collectas,num.23.Ait ille vero: se de 
Grceco in Latinum transiulisse tibros quaiuor sancli 
Pairis^Dyonysii Areopagilce episcopi Athenarum.quoi 
scripsit ad Timotheum episeopum Ephesinum f^nimi- 
rum De ceslesH hierarchia, De eccUiiasdca hierar- 



(i) Joannis Scoti versio Operum S. Dionysii Opera, curante D^^ (I. J. Floss,Bonnensi, recen- 
Areopagitae exstat Patr.Lal. t. GXXII,inler Scoti sita. 



73 



PROLEGOMENA. 



74 



chia, De divinis nominibus,De mystica theologia)ei A 
decern epistolas ejvsilem. Data e^tepislola nuncu- 
patoriaanno 858, ut Usserius adnotat in marline. 

Yersionis hiijusce niealionem ingcrit, ac eliain 
laudat cam Anaslasius Bikliolbecarius in epistola 
ati eumdem re^*cm anno 865 scripla, qua suamipsi 
Latinam nuncupat versionem Scholiorum sancli 
^aximi, el Joaunis ScythopoliUni episcopi. Verba 
dedimus capita 3, num. I. Haic veroLatina Scoti- 
genas versio Areopagiticorum Operum exstat fere 
Integra typisedita apud DionysiumCarthusianum, 
quieamadhibuitinsuisCommenlariisinDiouysium 
Areupagitam, Colonise cusis, impensis Petri Quin- 
tel anno ir>36,In PrcTfalione ad lectorom ha}c ha- 
bentur: « Vulgaris Iranslatio^qiiiB dicitur esse Joan- 
nisScotigenoi... aDionysio nostro Carthusiano per b 
singtilacapitula,propedeverboadvcrbum,explica- 
tur, eicepto quod in quibusdam Areopagita) epi- 
siolis interpretandis, Carlbuslanus nosier atitur 
(r.inslatione alteriuscujusdam Joannis, non re,sed 
cognomenlo Sarracefii : in nona vero et dechna 
(epislola), Camaldulensis (Ambrosil).i> 

Uaud ila xlalis mediae, maximef|ue sequioris, 
viris doctis placuil versio Scotigenic^ quin novam 
operam in transferendis libris el epistolis Areopa- 
giiicis collocarent .nine secundus iaborem hunc as- 
suiikpsilcirca annum i 1 18 Joannes Sarracinus,sive 
Sairazenus^ ut adnotat Fabriciusin BiOUothecaci- 
lata. Sic vero narraro pergil iiie : << Latinc vertit 
liierarchiam Dionysii Arcopagit8e(ulramque sciii- 
cei,coe!eslem,etecclesiaslicam).Videril(jesnenis. ^ 
qui inlJibliothvca sua ait :Sarracenum transtulissc 
omnes Areopagita) libros, excusosquc esse cum 
Dionysii Carthusiani Commentariis Colonise, etc.» 
In his utique Commentariis eademque in editione 
Odoniensianni X^'dfj^impensis QuentelyexsUiLtk- 
tina Sarraceni versio Decaclesii hierarcliia.ci De 
ecclesiasUca hierarchia, utraque dicta magistro 
Joanni de Sarisberiis: item Lalina versio De divi- 
nis nominibuSyei De mystica thcologia, utraque 
pariter ad Odunem Sancli Dionysii abbatem nun- 
cupata : itemque demum Lalina versio epistola- 
rum undecim. 

Tertium numero Ambrosium oralorem^ et mo- 
mchnm Camnldulensis ordinis^ui inscribitur in 
eodem Dionysii Carthusiani vo]umine,quod inle- 
gram ab eodem confeclam Areopagitse libroruin^et 
Epi^tolarum undecim versionem pro^stat. Iraversa- 
r/t cognomen ejusest,ac oppidum Porticisupra Fo- 
rumliviumjpatria.Celeberrinisseculo cadente deci- 
mo quarto, labenleque quinto decimo scripljris 
elogia texuDl bibliographi. Pra^clarissime de eo 
dissereolem lege Apostolum Zenum in Disserla^ 
tionibus Voisianis Italice scriptis, torn. L 

Quarlus est Joachimus Perionius, Denedictinus 
Cormoeriacenus. Versionem suam Lalinam nuncu- 
pat cardinali Viodocinensi. Fn epistola data KaL 
Mail 1555, sic habet : c Converti autem omnia 
cjm opera que exstant,id est De cc^lesti hierarchia 

Patrol. Gr. IIL 



librum unaro, De ecclesiaitica hierarchia iibrum 
unnm, De divinis nominibusVibrum unum, Demy- 
stii'a theologia librum unum, Epistolas decern. 
Scholia etiam in librum Deccclcsiaslicahicrarchiaj 
nondum aquoquam (quod sciam) transiata, quse 
ediia sunt Basileae, in officina Hervagiana, con- 
verti. » Lugdunensi ulor editione apud Gulielmnm 
Uovillium, 1585, in-8^ 

In frotuc Gommentariorum Dionysii Carthusiani, 
quoUy;)isedilusColuni<Ti53Gadnotavimus,recen- 
sotnrrliam LatinaMarsilii Ficini intrrpretatioim^ 
pcrfixla III qua' solum Divina Sominti continet,ei 
Mysticam thoologiam. His omnibus nilidior et ac- 
ciiralior accedil ca quam elucubravit Balthasar 
Conlerius Soc. Jcsu. In pra>faliGncait ille lyVoyam 
hanc editionemadornavicum Latinameainterpre* 
lationc : qnce ceteris (quod certeconalussumJpreS' 
sius^et clarius.atq' e theologi-s accomodatius^ ver- 
borum ejus vim [qux its inest maxime), exprime^ 
ret, el stylo piano scnsum redderet genuinum. 

II.Localamen aliquaAreopagiticafeliciustrans- 
ferri in Latinum poluisse observarunt viri docti. 
ExemplumaiTerocxcapite 2 De divinis nominibus^ 
ubi § G sic habet textusGrcecus : AiaxsKpitai ok x^c 

f,;x;t)v, oX'./.fo; xai ctXrfltx}^ OjJiojOftvai tov 07rEpou7iov 

a'^Toj 0-o'jsY'-3«i sj'c: i/.xp'xx xxi £;xipex2. Sarracen 
translatio ho^c esl : Discfclmn autem estabenigna 
ad nos divina opcrationc, secundum nos ex nobis, 
iotaliter ct vere substantiam factum esse super* 
siibstanliale Verbumifacere^et pati qucecunque hu- 
nanuc ipiins-contemplationissunt electaet semota, 

Vocum i!larum,Trt; aj6vw::t/.fi; 3t j-oj 02O'jpY'i*;,mi- 

nime vis exprimilur : imo ^nop'.x^^cojifemplationis, 
legisse videlur inlcrpres pro OsojpYix,. Minns 
cliam accurata videtnr translatio Scoligcnse, et 
operariy et pati qucecunque humanitatts ejus di- 
vina actionc sunt discreta.el summc miranda, 
Leg(»bal forlasse iiOptonn'r,^ pro av0pa)7:'.y.f,;. Feli- 
cion-m non hubel versionem Ambrosius Camaldu- 
lensis : r'f/^?*^ ef (/fssi7 eipcrtulit quce sunthu- 
man(fejus assumpfionis electa atqueproDcipna. 
Vocein O-oji-j'lz; satis non exprimii. ImpeifeclSQ 
deimi:ii sunt Perionii cl Corderii versiones : illa,/i?. 
ciiqne^ ct pncssu.< est omnia, qux ipsius humanx 
acliimispra'cipua sunt et singularia : isia, eaque 
ge.^serit, tulcritquc. qiuii humanx ipsius actionis 
prucipua sunt cl tiugularia. 

Ila vero texlum vcrlonilumjubel Michael Lequie- 
nus Disscrlalionc II Damascenica, num.XV,^^/^- 
ritqueetpe^pessussiteximiaqmvque^etcxceUentia 
humano'diviuix eHicienliue opera. Uanc suo tem- 
pore, aut asc,aulab aliis confectain, vidilsanctus 
Thomas Aquinas Acrsioiiein, et adbibuit iii p.,qu. 
XXX, art. 1, in arg. \, operari et pati quxcunquehu* 
mana ejus divinoeque operationi congruunt. Nempe 
Doctor Angelicus pro sua peritia, prope ea qua 
poilebat ingenii vi, suisinoperibus modosequitur 

3 



>f- 



75 S. DIONYSinS AREOPAGITA 76 

Scot]genae,ac modo Sarraceni Latinam vcrsionem, A ul Monophysitiea iabe infeclum ostendal Operum 

Qt alibi observatum est; ac etiam frequenlius,utro- Areopagiticorum auctorem. At cadcm in versione 

que ialerprelc dimisso, Areopagitici texlus reddit nibil non vidit, nisi apprime orihodoxum, Thomas 

Bensumnitidioribus verbis; ipsum que lexlumGrse^ Aquinas, ut evincit in solulione primi argumenli. 

cnm videlur ipse aliquando, aut alius ab codcm Kgi ego bac dc re uberius in Dissertatione saspius 

rogalus, consulnisso, ac Laline reddere accuraliore citata, capite 18, ac mirum sane, non visum a Le- 

translatione. quieno locum Thoma; praetermissumque. 
Versione ilia sua Lequienue abutitur loco citato^ 



TYPOGRAPHUS STUDIOSO LECTORI. 



Cum mulli in hac civitate sint egregii lypographi, qui partes suas quam cxacti^sime implcnt, factum 
tamen est, paucorum defectu atque incuria. ut ei extraneis nonnullide typographorum Venetorum dili- 
gentia atque in promissis fidelitatem minus recte ^entiant. Hoc cum mihi ignotum non sit,ego iu id toils 
viribus incumbo, ui et malam aliquorum opinionem convt 11am, eibonam aliorum confirmem ft augcam; 
Ipseque non indiligentibus panels, sed aliorum qni diiigenliores et accurraiiores sunt, numero accensear. 
Quod iamaliquolenus roea S. Gregorli Nazianzeni edilione, qua) baud modico plausu excepta est, con?e- 
tiuium me spero : et pracsenti, quam libi offero. studiose Lector, Areopagiticorum Op* rum editions, me 
mullo magis consecuturum confide: quandoquidem in ea adornanda nee diligentiae ulli, noc sumpiibus 
ullo modo peperci Porroquidin ea prssiiium sit, quoique ndoaiu ornalioiem libique chariorem red- 
dendamsint addita, ex pr8e\ia viri Ci. Dissertatione satis babes. Siicbo veroTipsc de (hana) nitore, typo- 
rum elegantia. allisqua adjeciis ornamoniis' utpote quae in oculos tuo.< sua sponte incurrunt. Duo tamen 
sunt de quibus pecuiiariler to admonere mea interesse puto. Primum cft, studium ac diligentiam pLine 
singularem me adhibuisse, ul quamemendalissima^ seu quamliberrima a Daevis typographicis ediiio isia 
prodirel : in quem finem non unius tantum sed plurium erudiiorum viroinm usus sum opera. Qlo 
factum est ut in bac edilione non solum errata nova addiia non sint, sed etiam ex veieribus, iis Fciliret 

2U8B in prscedentes editlones irrepseiant, sint baud pauca subiaia. Ne vero mera jactaotia mea vlderi 
a&c posset (Jactatur id quippe etiam ab indiligentissimis quandoque typograpbis), constitueram inic- 
grum niendoium quae sublata sunt elenchum tioi boe loco ob oculos ponere. Sed quoniam veritus sum 
ne hoc aliqui sinistre interpretarentur, pauca tantummodo, ^peciminis causa, versioiiis Laiinai errata 
tibi sislam : et quidem ex eorum genere quae nonnisi atlentiore scnsus ponderatione, aut etiam cum 
Gra^co lexm collalit)ne deprebcndi et emendari pot:)rani. Habet ilaqueeditio Parisiensis ex. gr., con- 
ientionem pro consensionem ; interitu pro inlroitu ; diilurbatarum ; pro dutributarum ; unctionem pro vit^ 
ctioncm ; corrupuisset pro corrtpuisset : die pro diis ; quarum pro aquarum ; u/i pro voti immuHUionem 
pro imminuihuem ; diecndi pro discendi iuvestigabilem pro tninvettigabilem tecundum pro fecundum ; 
iutcipiet pre suspkiet, etc. Haec et alia id genus non pauca in h tc nostra edilione viri docti, et utriusque 
lingua) periti op^ra emendata sunt. Nil dicam do crassioribus magno numero erroribus, quibus Pari- 
sina ediiio aspergiiur : horum enim correclio ut facilior, ita non est hoc loco peculiariter commemc- 
randa. Ila^c vero omnia non iia a me dicia accipias^i B. L., quasi ipse editionum Paribiensium (quarum 
sane plures nitidissima) ac emendatissinia; sunt) aeuimalionem imminutam velim ; sed ut palam flat in 
magno cos enorc versuri qui >oias peregrinas ediiionis sstimare norunt ;easque omnes Venetis omni- 
bus abquo ullo disrrimine anleponunt. Sed hac de re satis. Aiierum, deque te prasmonilum volo, est 
huncprimum Areopiigiiicorum Operum tomum hoc decurrente mense Apiili in lucem prodire ; eo scili- 
cet mense« quo ipsum piodiiUTum, fidrm meam in pra^via Diclaralione obsirinxerum : ut el hinc col 
ligasquid de promissis a rne libi in puslerum facicndis exspeciare tuio po>sis. Sane quomadmodum ipso 
arbaror, honesio bomine nil indignius esse quomdataui publico fidem infringere; ita firmiter constitu- 
lum mihi est dfjlrimeuium quod vis pollus subire, quam lanium dcdecus aspergere nomini moo. Hoc vero 
unum reliquum est, opiime Lector, ut haec maa libi placere osiendas. 8ic enim msj jra, et meliora in 
tui favorem et commodum capcssendi in d es mihi animus addeiur. Interim his fruere et vale. 



MONITUM 

EDITIONI PARISIENSI ANNI MDCXLIV PRyEFiXUM. 



Plus tibi nova ista editio exhibit quam quos mlerm omnet haclenut praeesterunt. Duas quippe postre- 
mas, it eas quidem accuratissimas, OPtnium ac absolutisiimat una complectitur ; hoc est, curam omnem et 
operam, quam duo il'i gravissimi ac doctissimi e Socieiale Jesu Pa(res, Lantselius et Corderius adhi- 
buerunt, navaruntque tarn arduam ac sagacem, ul suam ulerqw auoad licuit, adornarel, Quin et quidpiam 
condnet atiud, nondum antea in lueem publicam evulgatum. Eaitionem Lansselii, qum in hac ipsa Pari" 
iiorum civitate anno \615prodierat, sccula est atia ilia , quam apud Antuerpiam anno i^ Corderius ap- 
paravit. Earn igitur ipsum qum auctore Corderio prodiit, ut poiteriorefn et aceurratius elaboratamt in edi^ 



77 



PROLEGOMENA. 



78 



Home isia nova sequi libuU ; adooque prior hujiisce operis tomuSf qui S, Dionysii contextum universum cum 
Packymera Parapkrati eontinel, ex ver$ione Corderii concinnaUis est, rum ejusdem notationibui ad iingulo' 
rum eapilum ral'-em adjectis. Quod ad poiteriorem vero tvnum apectaf, quo S. Maximi Scholia, variique 
traclatus alii, el compfurium auetorum in tstius tarn divini auctoris vUam aul srripla di8$erlalione$ el notm 
continentur iquoidam in to ex vertione Lansselii, el alia qucBdam ex ediiione Coritrii deprehendes. El quo^ 
niam id optare quis^piam poluerit, ut ipsa S. Maxir%i Scholia, el Pachymerce in Epislolas Paraphrasim, 
iimul cum altorum omnium vperum Paraphrasi reliqua el Corderii adnolulit ad singulorum Dionysiani 
trxtut capitum appendicem eadem series exhiberel ; nesuo isto Leclor voto excidal el fruMtratus videri possity 
ad s ngula ipsa prcefati lextus capita seu eorum appendicem el colcem indices nolas adjecimus, qua lum 
ad Scholia, turn ad Poraphrasim antediclam. detignalis edilionis utriuiqite paginis, avocent ac remillanl. 
lla nee minus curiosilati saUsfactum fuerit, nee aliquid ulilitali detracium, aul legentium voluplali ; qucB 
utrinque lam eadem quam si uuo lenore ista conlextuque conslarcnt. Xihil enimvero in ccBleris quanlicunnue 
stulii licuil prcelermissum, quod ad novam hanc edilionem ex omnium volis et animo eumulatissime in- 
struendam ac nutreris omnibus absolvendam pertinerel, leclio ipsa certius, quam verborum commendatio 
comprobabil. VaU, 



CORDERII 



OBSERVATIONES GENERALES PRO FACILIORI LNTELLIGESTIA S. DIONYSII. 



OBSERVATIO PRIMA. 

Toladoctrinasnncti Dionysii innititubr verbo Dei. 
Subslantia nostra Hierarclutz vcrbum Dd. 
Descriptio Sciiplnrce el tradilionum. 

Magnus Diony:ius,ut sapiens arcliitectus^O^ope- 
rum suorum fundameDlum posuil verbum Dei, 
cum scriptum, turn Iradilum ; probe sciens nihil 
illo esse stabilius^niliil firniius, dicenle Domino : 
Corlutn et terra transibunt^vcrba autem mea non 
fraiuifri/»/'70.IIuic ergo firmissimofundamenlo lota 
fjus doclrina snbliinissinia Innititur. Ac primum 
qoidem caput Calestis hierarchise (oluni est de sa- 
cra Scriplura, doccns, ejus illuslratioDe ad coe* 
lestiam rerum iudagalionem cognilionemquc as- 
cendendum esse. C.< pile 8ecundo,coDlesles hierar- 
chias ail esse celebrandas « xaxz xt,v xjtujv evioi; 



A vo'j'i, Sia |jL£joO XoYO'J ffuvxatiy.oO [xev, aUXoTspoii oi 

OjKO^j Y?^?^i> '^y-'^''^i 0^ XaOTiY£|Adv£s T,{ld»V efX'JVidTl- 

aav.f Id est : Substantia enim hierarchicenoslra 
sum divinitus Iradila oracula. Max me vero isla Ora^ 
eula dicimus veiii'.randa, qum a sacris nostris tni/ta- 
lorihus, divino Spiritu afflalis, in Scripluris sacris 
librisque theologicis tradila nobis sunt ; uli et i7/a, 
qua ab iisdem viris Sanctis subtiliori non omnino 
disnita ab ordine caslesii insinuaiione, de mente in 
mentem, medhmte verbo, corporeo quidem iUo, simul 
lamen immotcrialo, sine scriplione, insHlutores nostri 
sacra quadum tradxictione sunl edocti. Ubi ver- 
bum Dei tarn scriptum quain Iraditum pulchre 
describit. Sacros autem initiatores nostros vocat 
apostolus, quorum tarn ipse quam S. Timolheus, 
ad quern libros suos scnbit,discipuli exsliterunt. 



Aov-ot^ iit^avTofi'av, • id est secundum eariiMjd^m B Dicil autem traditionem magisadangelorumlocu- 



lysticam in OracuUs explanalionem. Etcap. 6 : 

€ O'jxo'jv fijJLiT^ jxlv ojolv xj-oJtivT^-w; epo'j[X£v*oix 

cAt(a»pr^Or, 1X0X2 ^jT^O^^'CsC ^ijASic, <i>; oToi X£ £7}Jl£V, 

2xOr.7&uL:02. nitaquenos quidem nihil moiu propria 
dieemus^8ed.fiv(B angelica speclaculasanctistlico^ 
bgisvisafuerinl, edocti, proviribus caponemus, 
Libro eliam De ecclesiaslica hierarchia, cap. 1 : 
//t>reircAiaiii,inquii ,720S/reifii Deo insitceacdivinoe- 
deificaque scienlicB^ nee non afflationis et perfec* 
tionis esse funclionemj •eicxwvjnspxojiJLuov/.xi U- 

pa>xaxwv Tjjiic iroOiTjn Aoytcov y sy^, > id CSl CX 5M- 

permundialibus etsacratissitnisOraculis demons^ 



tioncm accedcre quam Scripturam^ quia licet ore 
quidem corporis instrumeuto Gal,in quo ab ange- 
lica loculionc deGcit, qui sibi muluo immediate 
conceptus suos paiertciunt.Gltamen modo minus 
materiidi quam scriptura, quia solo verbo, ubi in 
scripturis et calamus et alramentum materi^Bcras- 
siores adhibentur. 

S, Dionysius prcelitjil sibi Scripluram tanquam 

reguUm. 

In libro voro De divinis Nom//n'5usIianc iterum 
sibile^einprac'fi^il.ul nihil nisi ex Scriplura dicat'. 
Cap. 1, sub initium : i 'K^xo) 61 y,ai vOv r^atv 6 

X'jv X'jY-'-jv (iti'xoc Ttooouov.Tijiivo;. » Sit autCm 



trandum nobis est. Ibidem post msdium caput :cetiamnufn nobis oraculorum sacra pra^scriptatex^ 



0-iT.x -pp XT,; xa6' r^^i^ Upxp/^a; ejxixi OeoTiapiooxa 
A(#Yi2. ^STbXoxxxa ol A^y'-* xxuxx cpxasv, 07X Ttpoc 
■sbJv c>6iwv i^iiM\ UpoxfiAsaxtiiVj it Ay^^YP^^^'^ OI^Tv 
xai O&oXoY^xxT^ Gscwpn'cxi SaXxoi;* x.%\ jjltjV jja rpo; 
xSn 3'jCttfV Icpwv av6ptt>«i auXoxspqf jio/asi, xxi ysi- 
xvtl mdf rfifi T/i< ojfixvCxc l*p^p/,^x;, ^'^ vobc, etc 

* I Cor. Ill, ^0. "'^ Luc. ixi, 33. 



etc. El staiim post : < KxO'jXoj xoiYxpoOv oj xoX- 

[JLT,X£OV c'.-STt^, fj'J'l |JlV' £VVOT,JXi XI TTEpi XT^J UTiep- 

0'J7ioj rxl y.pxrr'i'x; 0£ox7,xo;j irxpx xx O£iu)ow; Tjjjitv 
I'A xwv Upwv Xoy'^wv i'/,m'^xi\Li\Ki, Tri? y^P itTzlp 
X60ov xxl vo'jv xxl ojflrtxv ojxric JTUspo-jJidxTiXOC 
4YVtoff;x, ajxn tr^v Cmepou^iov ^TriaxVjjJiTiv avoOtxeov^ 



79 



S: DIONYSIUS AREOPAGITA. 



80 






T7\Ti (TujxeXXoixsvoj;. » iV/A// tflfj/wr omnino prmsu- 
mendum dieere vel cogitare de superessentiali tt ab- 
dita deitate, prceter ilia quoe divinitus nobis snni 
tacris eloquiis elucidata. Nam el sermoiiem ei tn- 
telkctum et euentiam exeedit superesientialiiatii 
ejus ignoratio, cut superessentialis scienlia Iribuenda 
Quare tantum ad inaccessumillud lumen aspire* 
mus^quanium se insinuaverit divinorum ille ra- 
dius oraculorum, quo eminentioribus istis rerum 
divinarum splendoribus^ ssobrielate qwdam ac 
sanctitate contemperamur. 
Denique in Uystica theologia, cap. 1, ex Scri* 



OeoXoyo'j; > IheologoSj k too; IvOso-jc r||Atov IspoTE- 

XcJixc, > divinonumineafflato8sacrosno8trosi?U' 
tiatoreSf « xou: ivOsoj; ispap/a;, o diviuo spirilu 
afflatos hierarchas^ « tojc itpcoxojc zric xiO' f^fxac 
£pap)^'!a; xaOriYSHLova;,* primos hierarchicB nostrm 
proeceptoreSf § 5 : • 'Ex rri^ uTtepouaicj 0£3p-/ia< 

a-JTOuc te ava7rXT|T6evxa< to'j UpoO oa>po'j, xa^. ei^ x6 
i5n< «'J~^ itpoaYSY'^'^ ^^^ "^^^ OsasyixTjc ^Y^^^'^'i'^®^ 

a::e jxaXfjievojc . » Ex super essenlinliUivin Hate sacro 
ipsos munere replelos,ei in posleros illud ipsum 
(lerivatum a divina bonitaie missos, etc. 

OBSERVATIO HI. 
Quadruplex de Deo philosophandi ratio. 
Notandaest hujus sancti quadruplex de Deo phi- 



pturis iradit, Deum tenebras posuisse latibulura b losophandi raiio. Prima est, proulDeus in seipso 



suum?^, et lucem inhabitare inacccssibilem : et 

exemplo Msysis ostendif?^, quomodo caliginem 

illam mysticam subintrare oporleat. Ex quibus 

cscterisque scriptis ejns.omnibus liquido constat, 

S. Dionysium nil nisi e verbo Dei deproinptuin 

afferre. 

OBSERVATIO II. 

CurS. DionysiuSyetquam mngnifice de Scriptura 

loqualur.QuihusnominibusScriplurasappellet, 

Quibus nominibus apostolos compellet. 

Gum sanctas hic,utiostensum est,totanfi doclri- 

nam saam hauriat et stabiiiat ex verbo Dei, hoc 

illi merito imprimis euro) est ut quo verbum Dei 

majus apud nos momentum habeat, per sublimis- 

flimas et prorsus divinas loquendi formulas, divi- 



esse coneipilur,secundum easproprietatesacper- 
fectiones,qasB illi ex natura rei seu substantialiker 
conveniuni respectu sui, ul sunt, esse unum in 
essentia seu natura divina, trinum in pei'sonis,et 
caitera quae Deo sunt intrinseca. Secunda, proul 
considcratiyr cum respectu et ordinead rreaturas, 
qualenus videlicet carum auctor est. gubcrnator 
ac finis,et sic illi desumpta ex efTectisnomincac- 
commodat. Tertia, prout Deusin Scripturtssacris 
diversarum rerum corporearum figuris repraesen- 
tatur, et earumdem nominibus afiicitur, ut cum 
vocalur agnus, leo, pctra, etc. Quarta, prout per 
omnium rerum conceptibilium ablationem,etno- 
stri ipsius abdicationem, divini amoris subvecta 



nam ejus auctoritalem nobis inculcet, nosque si- G pennis, mens nostra In Deum subrigitur,et pra- 



mul in ejusdem admirationem rapiat, ncquehu- 
miles de Scripturiscogitationes habere sinat,Hiuc 
fere nunquam eas vulgari nomine Scripturas ap- 
pellate sed divina prorsus ratione circumscribil, 
uti ex locis supra citalis et maxime capile 1 Co?- 
leslis hierarchice videre licet, ubi In titulo, sacra 
Scriptura dicilur Osia EXXafX'}/'.;, id est divina 
illustratio, et in contexlu llaTpoxi^y.xou tp(oxo.ta- 
vs(a; Tcpoo'^o;, id esl a Pat re jnotcc illustraiionis 
emanalio. Et invocaio Jcsu,adejuscontemplatio- 
nem se reven^nler componens, ibidem ait : « Ei^l 

xa; X(ov tepriixatcov Xoy'wv IlxxpoTrapaooxoj; iO- 
Xajx^J'Si; to^ e-^ixxov avaviUJio|AEv. B Ad SUCratissiuO- 

rumaPatribus tradilas cloquiorum illuslrationes 



sentiaa ejus radiis afllata.caligando penitus extra 
supraque se rapitur atqneabsorbetur. Ac primam 
quldem res divinas traclandi rationem tenult in 
libro Ilypotyposet^nyVii ex cap. 3 Mysticoe theolo- 
gi(B patet ; sed magno Ecclesiai damno divinissi- 
mus ille tractatus intercidit.Secundam vero ratio- 
nem servat in libro Z^edtvm/^ nominibus, Tertiam 
tradiderat inSymbolica theologiayculns frequenter 
mentionem facit, sed similiter desideratur.Quar- 
tam denique maximequemirabilem praciice theo- 
logandi normam tradit in Myslica iheologiayqux 
non tantum intel/ectum Deo subjicit et adjongit, 
sed vel quammaxime affectum a/Bcit , et, ut 
S. Maximuset DionysiusAlexandrinusloquuntur^ 



pro nribus suspiciamus.Ei rur.<um,vocat eam xl.v °^f « .^^^t'''''''')'i.^®' • P<>1>"» ^^^^^'^^^^^-^^^ IxocrxaYto- 



ap^r^ixf.v xai u^Epapyiov xoO Oiapyixou IIxxpo; '^to- 

Tooo<jiav,» id est principalem etnuperprincipalem 
Patris.quiprincipiumDivinitatisestyillustratione 

et paulo post : «xr,» Osapy t^tTjv axxrva,» id est rfiVf- 

nO'principalem radium ; alibi j xf»v eeoXoY'av, » 
etc. Sic traditiones vocal c. 2, §3, a xt,v xpj^piav 
xai lepxxixf.v Trapiooatv^Bid esi arcanam et saccrdo- 
talem tradilionem, quibus aliisque sublimissimis 
loquendi modis,ad sublimes ac Deo dignas erigit 
meditationes. Eamdem ob causam SS. apostolos 
aliosque Scripturse sacrse scriptores, c. 1 Eccle- 

1^ Psal. xvii. ''^ Exod. xix, xxxiii. 



Y'-z'c in Deo felicissime collocat ac firmat, ita ut 
nulla theologise pars a divinissimo plane viro prae- 
termissa videatur. 

OBSERVATIO IV. 
Quam vim habeanl composita ex j-wsp. 
Motandusquoquecum Lessiv^ lib. I De perfection 
nibusdiviniSjCap, 3,mirabili3et plusquamhuma* 
nu3 modus loquendi S.Dionysii,quo utitur ad expri- 
mendam suorum conceptuum sublimitatem, et ad 
divinitatis supraomniacreatamenteconceptibilia, 
inflnitam eminentiam insinuandam pra^positione 



81 



PROLEGOMKNA. 



82 



Orep pracposita, vocando v. g. Deum a Jirspoj^iov A essentinliter, ac prsinde absolute et perfecte, sicut 



o-j9!av, »essentiam super esssentiolem^mtnirum quia 
est essentia seu susbtanliaeminenlior Gimni essen- 
tia coDceptibili acreatura : ilem « -jTrepaY^Ooi xyi- 
ftoir^tx, xii j^Tspftsov OsoTT.Ta, ^bonitittem et divini- 
iaiem^omni bonitale ctdeiUtte conceplibili eminen- 
tiorem ; quomodo exponenda sunt omnia nomina 
coniposita ex parlicula Oz£p, ut u:i£p^(OTo;, jirsp- 
ir/io;, j^EpTsX/,^, etc., id est omjiii /mc^?, o;/a/a* 
principio,onini perfectioneexcsllentior. llludenim 
'J7:£p,id estJ"pr,dpudDionysium in compositione 
designal excellentiam, ereatam oinnem intelli- 
geniiam superantem. 

Vox oj7(2 911am vim habeat eum prcepositione 

• f 



ipsa divinilas est in qualibet persona ex tribus 
tola, peiTecta, inlegra et plena. 

Unde bene obscrvnvit P. Franc, Turrianus ad 
JoannisCyparissiotu;Decademiv£i7?os{r2on/j;7;2a- 
Icriuttv, Oil). 0, nou ila esse ut quidomputaverunt, 
divina nomina secunduir. Dionysiuni, secundum 
causam tanlum de Deo dici,ut bonus, quod sit au- 
clurbonitaiis, sapiens, quod 8apienlia',et similiter 
in aliis. Si onim sic dicerenlur de Deo,claudercnt 
in suo intelleCiU, ut ail S. Thomas, bonitalem 
crtMluroi ; ac prolnde do crcalura imprimis dice- 
renlur, quasi Deus dicerotur bonus et sapiens ad 
similltudinem boni, cui dat bonitalem; etsapienlis 
cui dal sapienliam. At non sic Dionysius sensit, ut 



Cum autem piaeposilio Wp nulli vocabulo fre- D"""""^ ^'^'"^ secundum causam tanlum de Deo 



dicerenlur; scd sic,ut Ueo primum atlribuerentur 
uleumdecenl,id est imparlicipateetessenlialiler. 
Cum cnim dicil Scriplura : Nemo bonus nisi solus 
Dcus"'^, perindc est si dicat : Nemo per se bonus, 

id csl,nenio supra bonitalem parlicipatam, nisi solus 
Deus : sic enim inlellexit et interpretalus est idem 
Dionysius cap. ^2De dicinis nominibui in principio : 
utjam bonus et sapiens dicalur Deus, quia bonitas 
in CO anlecf Hat el exsuperelomnem bonilatem erea- 
tam el parlicipatam. Ilujusroodi autem divina no- 
mina, quu3 secundum pleniludinem et non secun- 
dum parlicipalionem Deo atlribuuntur, vocat Dio« 
nysius O£07^pe:rfi, id esl nomina Deum decentia. Si 
igilur secundum causam tanlum dicerenlur, non 
/I- jssso'jjiov,* ill esl mentem maxime rfRiMr/?Wn ^^ssenl nomina Deum dcccnlia, quia sic dicta in se 



quentins prasponatur quam voci ojjtx, sciendum 
banc Tocem apud Dionysium ut plurimum accipi 
pro essentia, substantia, natura, prfcsertim spiri- 
tual!, e( interdum eliam, sed rarius, pro materia. 
Quando autem adjungitur illi prxposilo 0:;ip, 
tnni ferede Deo rebusque divinis ac supernatura- 
libus sermo est. Hinc lib. De divinis noininibusy 
cap. 1, § t, at alibi passim, fidem vocat c 'j-zp- 
owov imyzi[kT^i^j>i\le&isttpernaluralemscieniiam, 
quia viribus nalurx haberi nequit, sed a Deo 
nobis ejus habitus infundi debet, el Dei gra- 
tia opus est ut actus lidei eliciatur. Sic eliam 
Christum, tanquam fidei el gratis, auctorcm, cap. 
1 Efci. hierar.y § I, appellat « Osapy.xwrx-rov voOv 



» ♦ 



ac tupernaiuralem. Similiter sacramenlaliaetsa- 
cramenla, et Scriplnras divinas ibidem § 4 vocat 

I I'i Upov cdipov TTiC 'jTTepo'JiiO'J Osapyiar, i id est 

saeruni munus supernaluralis Dei principaius. 
Use eniin omnia speclant ad ordinem natura su- 
blimi'irein, scilicet gratiic, qua supra naiuram ad 
divinum quemdam slatum elevamur, uli docet 
Dionysius Deeccl. liter,, cap. 2, parte J. 

ODSERVATIO V. 
Quid significcnl composita ex aoxo. Komiua di- 
vina quo s^nsu de Deo prcvdicei. Quid sit ca 
Oeo::psi:(o; prcBdieuri. Non solum secundum 
causam did. 

Simili fere modo intelligenda sunt nomina quo) 
coniponuntur ex particulazv^o^ui cum in libro De 



includunt, ul dixi, solum participationes crcatas, 
ul bunub bonitalem parlicipatam, cujusauclor bo- 
nus Deus; sapiens sapientiam parlicipatam, cujus 
auclor sapiens Deus ; etad cumdem modum alia. 
Uuare S. Dionysio conlradicitet repugnat,qui di- 
cil nomina divina secundum Dionysium, secun* 
dniii causam tanlum dici de Deo : sic enim dicta, 
non sum Deum decentia, ac proinde sic accepta, 
non sunt nomijia divina. Dionysio autem auclore, 
nomina divina Deum decentia, absolute, perfecte, 
intogre el plcne, id est exsuperanter et eminen- 
ler Di'oconveninnt. 

OBSEUVATIO VI. 

Qnunyjdo Deus sit per se vita, et auclor per se 

vHiT^ etc. 



divinis 7iOf?im/6(i9,cap.4el ll,et alibi, Deum vo-^ Hi^*' ullerius nolandum quomodo S. Dionysius 

cat TO xj-b €i/3fi, TT.v a!»ToJu)f'v, xr,v 2!»":o7o- 

•••si, etc., id est per sr esse, per sc vitam^ per se 
Sfipientiani, et similia, qux soli Deo competunl: 
nuli:i enim creatura est per se id quod est, ^ei\ jter 
participalioneni; solus autem Deus estipsum hoc 
quud esl per se, id esl sua essentia, el suum esse, 
et non secundum parlicipalionem. Id( irco D Dio- 
njsiiis ca|). 2 ait hxc nomina, tanquai'i Deum de- 
ccn:ii, allribui diviniiati Iriuni rer.sonaru(n a;jL£- 
^»i, hoc e.sl imparticipate, alque adeo plenc et 



ali'iuando quidem Deum vocet xr,v ajTojror.v, id 
est, per sc ritam, aliquando vero xr,; aj-o^wf,; 
'j-',T,iif:t^ sive per ye vitce sustentatorem. Et 
ccdeiii cAjiite 1 i quo sonsu hxc intelligenda sint, 
ipsoi:;el pandit his verbis : « ()>/. £vav:tov aj-roou- 

v7.;;'.v f, r!»;o!!«OTjv tlTri^v tov Bsov, xil xr,; auTO Jr of, ; , 
f, E-.w'.vT,;, r, oj'^/'jJLEf.o; j7:oaxaTT|V' xi |jL£i y^^P £''• 
-.••;v oiX'j)/, y.j\ uaiX'jxx i/. xfov TTOfozm^ ovxojv, i-tz 
aV'-.o; Trivxwv x'ov fV^xcuv \£v£:2f xa 02 w; uirsp 
r.i'i'TL Y.%\ XX Trpwxio; ovxa, -jTieptov Oiispoujfu);, • 



^5 Marc. x. 



83 



S. DIONYSIDS AREOPAGITA. 



Non pugnanty inquil, secuniy direre Deum per se A 
potestalem et per se vitam] et Diccre Deum creato- 
rem per sevii(£,velper se pads, vcl per se potesla^ 
tU; hoec enim dkitur Dtus ex Hi qua sunt, et mazime 
ex iia qua prima sunt, tanquam causa omnium qua 
sunt : ilia autem dicitar tanquam exittens super- 
substantialiter supra omnia quw sunt, et qua primo 
sunt, Dicitur ergo Deus per se r/7a,seiliccl impar- 
ticipata, illimitala, etc. Auctor vero per se vitm^ 
scilicet participata3, limitatec, etc., sivedoni iilius 
quo viventes facit, ita nimiruin ut per se vita na- 
turam vita) significet, id est eaqux cadunt in de- 
finitionem vitac (5), 

OBSERVATIO VII. 
Quid signent composita ex i:p/r,. 
Non raro quoque S. Dionysius utilur nominibas B 
ex voce ap^^, compositis, vocando DenmOc-ap/iav, 

ts^px^^^^ oTrapJiv, etc., id est Dei-principatunu 
iubstantiam diytno-prinf^ipalem, divinitatis originem, 

in creaturis scilicet, quia Deus est .nuotor divini- 
tatis in cunctis hominibns et angelis qui Deum 
imitantur et ei similes fiunt. de quibus scriptum 
est : Ego dixi:Dii estis W; clillud : Deus Deorum 
in Sion 73. B£ap)^'!av itaque dicit, quasi OetLv 
ap^ovra, dicamus nos Deum deorum, ut David di- 
cit. Cap. d.Cayslis hierarchies Deum vocal TEXex- 
apx^v xal a'jxoxsXeTapyixvj id est ctigiucm per^ 
fectionis,el per se originem perfectionis ; item xa- 
Sapx^v, id est originem ordinationis. Item cap. 3 
De dirinis nominibuf, §2, corpus B. Virginis vo- 
cat i;u)apxi>'.tJv, id est quod vita* principinm dedit. q 

OBSERVATIO VIII. 

Dionysinm omnia de Deo affirmare et i'erum no- 
gare.Quomodo omnia de Deo afjirmentur. 

Notandum quoque S. Dicnysium lib. De divinis 
nominibus, cap. 1, 2, 13^ et alibi, aliquando qui- 
dem omnia de Deo alTirmare, aliquimJo vcro sur- 
8um omnia negare.IIinc dicit Deum omnia esse ut 
Deum decet *, et nihil eorum esse, ut supra sub- 
stanliam est; utrumque enim proprie dicilur in 
Dei amplitudine: ut, Deus est vita, Deus est bon'- 
tas ; et, Deus non est vita, et non est bonilas, quia 
est supra hxc, quao nos per vitam et bonilalem 
iuteiligimus.Ethocsensucap 2, §»1, vocatDcum 

« fcavctov OsJiv vcai navxtov aoa'ssjiv. » OffiniuW 

posilionem^et omnium ablationem,(\u'\ti eminenler ^ 
ponit omnia, tanquam omnia contincns ; ol for- 
maliler omnia aufert, quia ratio propria qua Deus 
est, excludit ab ipso omnem forma'em ralionem a 
creatamente comprehensibilem,uti erudite obser- 
vat Lessius lib. i De perfect, divin,^ ca;), 3, cujus 
verba cum S. Dionysio magnam lucem afTcrant, 
hie referre placuil: OmniOf inquit, de Deo afftman' 

tur^quiaomnia suntinipsoformalitervel cminen- 
ter. Hinc dicitur sapiential bonitas, verita:^ lux^ 

7* Psal. Lxxxi. 75 Psal. lxxxui. 



sanctitas^iusiitia ^misericord ia^beaiiiudo^vita om- 
nium viventium, esse omnium existentium, omnium 

pcrfectiOy pulchritudo, mensurn, ratio, snlus^con" 
servatio. UndedivusBtTnardus, lib. v. De ronsid,: 
Quid est Deus? Voluntasomvipotens^benevolotitis- 
simavirtusJumen(cternum,incommutabilisratio, 
alernabeatitudo. Elinfra: Amai ut charitas^novit 
ut Veritas Judicat uiaquitas.d^minnlnr ut maje^ 
8tas^regitutprincipium,(jperiiturutvir(us^tuetur 
ut saluSy revelat ut lux, asi^islit ut p'letas, etc. El 
quamvisplurima nrumnominailli non tribuantur 
o6 imperfectionem quam involvunt, tamen omnes 
rerum species et omnia individua suiit in ipso 
eminen(er|secu[idum sua preiot\pa»el velili pri- 
m2Dvaetaelernasemina,cx quorum vi pullularuiit, 
aiquesdeo sunt in ipso inirinsecc'.nonquidem rsicur- 
dum suum esso fntmalc et e^soniiule. s^d secundum 
essesuum.eminenselsuperesscnliale.Undeipseest 
omnia el singula cminentcr ct superesscnlialiier. 
Quomodo omuia negentur. 

Negantur de ipso omnia, quia ijise est supra 
omnem rationem el spedem creaUu menti conce- 
ptibilem.Sic Dionysius, capit. ult. .Vijsl, theohgiof, 
dicit Deum esse non substantiam, non viiam, non 
lucem, non sensum.non mentem, non snpientiam, 
non bonilalem, non dcilatem, sed quiddam his 
omnibus eminentius atquepnestantius. Ratio est, 
quia omnia isla,qualenus menti creala) sunt com- 
prehensibiliaet nominabilia, habentconceplusob- 
jectivos limitalos in ralione entis : iimilalos, in- 
quam, non ex parte rei qua; concipiiur, sed ex 
parte modi concipiendi. Undent sic concipiuntur, 
non includunl iormaliter alias perfecliones: ratio 
enim subslantise, ui a crealura ooncipiiur, non 
includil rationem sapicntiae ai.t CcCteras perfeclio- 
nes, nee contra, sed qua^quesuuin limilaluin con- 
ceptum habel Deus autem est ratio prorsus illi- 
mitala, undo formaliler vel eminenler includit 
omnem perfectionem conceptibilem. 

Perfectionrs dvpliciter cxistunt in Deo, 

Hinc patel omncs perfecliones qua) Deo Iribuun- 
tur absque metaphora.dupliciter in ipso contineri, 
formaliler el eminenler: Iormaliter, si speclentur 
secundum proprium concept um,quoa Deo el bealis 
concipiuntur, qui est iliimilalus genero entis ; 
eminenler, siconsiderenlur secundum conceptus 
proprios, quos babentuta creaturis absque lun^ine 
glorioc appreliendantur : etsi enim res concepta 
sit proprie in Deo, non tamen cum eo modo et 
limitalione sub qua concipiiur. 

OBSERVATIO IX. 
Perfect iones Deiduplicilerconsideronfur. Quomo- 
do Deus denominetur sapiens, Justus^ etc. 

Ut Ikt.c el alia qua) supra allij;imus, melius 
inleJIiganlur, ibidem e Lessio notandum est, di- 



(5) Vide infra c. 5 el 11 De divinis nominibus et Epistolam S. Dionysii ad Caium (epist. 1). 



8=) 



PROLEGOMENA. 



86 



vinas pcrfecliones duplicilcr considcrari posse, a sod etiam omne objectum inlelligibile, el sic de 
Primo, ul sunt in rebns creatis vel cliain proul ah ca?ieris. 



intellectu creatoabsqueluminc gloria) concipipos- 
sunl; sccando, ul sunt in Deo. Si priorc modo 
considerentur, distinguuntur inter se rormalilcr, 
imo mullas etiam realiter, sunlquediversserormac, 
vei rationes formales. Etquarnviscoucipiantur ut 
illimitalx, ?el infiniiae perfectionis intra suam 
speciemseurationern forinalem, tamen inratioiie 
enlis vei perfectionis sunl limitatac, quia una non 
includit alirim. Hoc modo illrc pcrfectiones non 
sunt in Deo formaliter, sed ominenler lantu:n, 
nempe ut in causa superioris ordinis, el analoga. 
Si vero secundo modo concipianlnr, sic non ha- 



i\ulla est similUudo infer pevfecl'wnes Dei et 

creatura*, 

Se«[uilur, Icrtio, porfectiones divinas, ut sunt 
in D^'o, non habere uUam similitudinem cum per- 
foclionibus quo) sunt vel esse possunl in rebus 
croatis,ul docot Dionysiiisoap. 9 De divinis nomi- 
nibus^ el c;ip. 5 MjfsliccB Ihcologiie, (^u^m oh cau- 
sam Deus dicitur non esse substantia, non esse 
vita, etc., quia ila est super omnia olevatus, ut 
cum nulla re crealavcl creabili similitudinem ha- 
hcat. Quia tam»Mi res crealui aliquam ad Deum 
proportionem habcnllanquatn efTectus etimilatio- 



bent inter se utinm distinctioncm formalcm, sed ^ nes qua^lam illius (oh quam propurlionem, si sit 



sunt una simplicissima forma, a qua Dcus omnium 
illarum perfectionuin denomina(ionemaccipit,sed 
lonpe altior quam m^ns croata concipere possil. 
Dicitur enim sapiens, non qii;isi sapientia imbulns 
etinformalus, sed ut sapientia per se snhsistens. 
Dicitjir jusfus^ misericors, sanctus^ non ut his por- 
feclionibus afleclus, oi natiis ot imbi!lus(qpomodo 
aDobisconcipiturj.sed utjustitia, misericordia ct 
santtilas subslanlialis, per se subsislens. Eodem 
modoaocipiendic omnes alicc pcrfectiones qua) ipsi 
tribuanlur, quia in illo nulla est diversions formn- 
rum aut rationum formalium, sed una simplicis- 
sima forma perse subsislens, infmite stipra omnia 
elevata, qua; est ipsius essentia (qnnni Deilalcm 



in summo gradu dicunlur etiam Deo similes, et 
Dei imagines, ut patet in natura intellectuali), ne* 
que nos Deum nisi ex rehus creatis peranalogicum 
asccnsuin cognoscere possumus, ideo nomina per- 
reclionumcrealarum ad perfecdonesdivinaslrans- 
ferimus: alioquin de divinis nullo modo loqui 
posscmus. Verum hxc nomina longe alliori sensu 
accipienda sunt, rum tribuntur rebus di?iniSy 
q;iam cum creatis : in Deo enim signiticanl sub- 
sianliam a se existentem, ac proindeomninoilli- 
mitatum, qu^e perse formalitCi' absque omniactu 
elitilo pnestat omnia qua) pcrfectiones creaUc 
|)rucslare possunt, et modo infinite excelientiori. 
Itaquc neque fn modo oxislendi, nequo in modo 
Yocare possumus) per quam omnes ilia) denomi-^ operandi, nequo in modo trihuendisuum elTectum 



naliones illi ex parte rei compctunt. Id enim est 
longe perfectius et dignius illi majcslali, infmile 
supra omnia quae sunt et qufn non sunt fut Dio- 
nysius loquitur) elevatae. 

Quomodo se jnuluo includani. 
Uinc sequilur prime, omnia attribula, proul 
considerentur in summa sua elovationc (quomodo 
sunl in Deo), se mutuo includere el in unius 
concefitii inlrinsece incluJi omnia, quia sunt una 
simplicissima formj, in se omnis dislinctionis 
expers, de cujus ratione csl omnia ilia formaliter 
et secundum summam identitatem incluJere, ct 
omnia ilia esse formaliter. 



formalein est ulla simililudo, etc. 

OBSERVAtlO X. 

yominn commvnia quo spnsii prius de Deo, et prius 
lie crcofuris dicantur. IS'omina sunt rebus poste- 
rior a. Nomina, ab homiae inventa. 

NolaS. Thomam, parte i, qu. 13, art. 6, dicere 
pruidictas pcrfectiones, quantum ad rem signilica- 
tam pcrnomen, prius dici de Deo quam decreatu- 
ris; quia a Deo hujusmodi pcrfectiones in creatu- 
ras munaut;scd quantum ad iiiiposilionem nominis, 
prius a nobis iiriponi crcatiiris quas prius cognosci- 
iiMis; undo et moduin significandi habent, qui 
conipciil creal iris. Non enim jnquit Dasilius, lib. 
u, contra l-Aniumiiim) nntuni rerum nomina se- 



Quomodo M'n/ infinile elevdt(B, 
Sequitur, secundo, pcrfectiones divinas, proul D 7Mj/?u', iwo/jos/wtFas tnfrw/ci.stiw/ wointwa. Clcnim 
unl in Deo, esse infmile elevatas supra f^asdem .^'i i'oc cs5ei vcnim, non esse nomina rebus poste- 



sunt 

peifectiones spectatas, prout sunt aut possunl esse 
in creaturis, aut etiam prout a mente creata pos- 
sum cuncipi Ualio esl, quia ul sunl in Deo, sui;t 
inljni(a) perfectionis non solum intra propriam 
spucien^scil absolute et in (oto genere cutis. Tum 
eiiam fjnia in Deo non stmt forma aliqua acciden- 
laria, sed substantia per se suhsiblcns, el a se 
liabens omnia infinite, qua) ad raiiuuem cuju^quc 
perfectionis spectant, v. g., sapientia divlna non 
est qualilas, sed substantia per se subsistens, ha- 
bens asenon solum inflnitum lumen intellectuale, 



liura, opus essei, ul quorum Funl eiCil'in nomina- 
liinitis, una cl e:iJem su»)slarilia es5Ct : ex quo 
lierel, ul iiuia qui sunt virlutc pei fecli, digni no- 
mine Dei hahenlur, el dii apjieilaumr^ Ci^sent ho- 
mines o;i.v-'-'.'i', id csl ejusdcm substanlicC qua 
Deus. Verum si^'ul h-^r d.oere, manifesla in>ania 
v>\ , ^'u: illsiil di. ere, u'.jue ilenienlia es'. Imo el 
(jr«'goriu.s Nys^enusl.b. xiii, di^pulans contra Ku- 
n imium: }liserulor,\ni\u\ijt'lmisen'corsDominus, 
p'tiens, tl muUcs inisericordicjn'^^. Quid haeci aiunl 
si^nificare? Naluranme, an opcrationemy Nemo sa- 



'« Psal. cXLiv, 



87 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



88 



ne aliad declararedlxerilpr«lerquamoperaiionem. A mina dixcris, uuum est quod signifieatur. Et si 



Quamlo igilur miseralus est Dominus, ut ex opera- 
tione miserationis nomen ducerel? Nuiii quid aiito 
vitamhumaDam?£cquistuDcmisericordiaindigebai? 
At vero post peccatum prorsus misericordiaopus 
fnit,peccatuniautein post hoaiinem exislitit; post 
hominem igilur actio miserendi et inisericoniia) 
nomen. Unde manifestum efficilur posteriora esse no- 
miDaipsaaelerniiatc Dei,et post hominem el men* 
tem hominisinvenla esse. Mens cnim humana sicul 
aliarum rerum nomina adinvenil , sic eliam noniina 
Dei aggressa, el veluti maleriam nacta, ilia ipsa er- 
fecla et admirabilia, quae in universocontemplalur 
insequens, et de Deo inquirens, nomina imposuit. 

Nomina communia quo sensu de Deo, et quo scnsu 
de creaturis intelligenda, " 

£x his ergo colligitur,cum hujusmodi nomina 
dimadecreaturisquaspriuscognoscimus.elprius 
nominamus, dicuntur, habere ea modum signifi- 
€andi,quicompetit creaturiS; sicut ait S. Thomas, 
et secundum nostram consueludinem proprie si- 
gnificareoperationemseueffectumparticipatuH),ul 
bonus bonitatem creatam,sapienssapii*ntiamilem 
creatam^ et similiter in reiiquis nominibus signifi- 
cantibus hujusmodi perfectiones parlicipatas ; et 
ut sic non dicuntur proprie de Deo, quia Deus est 
supra ista, supra bonum, supra sapientem. Cum 
vero de Deo proprie dicuntur, essenliam ejus si- 
gnificare, et secundum naturam dici, et dicla de 
creaturis quoad rem significatam, non proprie sed 



Deum dicQSy eumdem ostendhli, quern per reli- 
qua nomina mente concepisfi. Ex his igitur ma« 
nifeatum fit quod eadem divina nomina et exdem 
noliones noslrae de Deo dicuntur, nullamque dif- 
ferentiam rei subjeclo) ad Deum relata reprassen- 
tant : el quod nomina Dei triplicem habeni cau- 
sam efficienlem quidem, mentem ipsam huma- 
nam; maleriam, ilia unde coliiguntur, id est 
effecta ; finem Deum ad quern refeiuniur. 

OBSERVATIO XI. 

5, Dionyslus primus auclar iheologix scholnstic<v^ 
Principia theologica ex prima pcriorio Diomjxii tle- 
prompta. Omne donum a Deo esse, desursmu 
esse, a Patre luminum, Spirifus sanctus donum 
Patris, Cur Pater iuminum dtctus. Putrem esse 
principium emanationum. Bonum svi di/ru^ivvm. 
Deus omnia tacit ob bonitatem. Gratia non dalur 
ex meritis. Immediate est a Deo. Unicndi vim 
habrt, Hominem efevat supra statum noturx. Deus 
omnium principium ct finis. 

Observalu quoque dignissimum quomodo S. 

Dionysius primus scholasllao Uieoloj^ia) jeeerit 

fundamenla, quibus cacteri deinceps Iheologi, earn 

qua) de Deo rebusque divinis in schoiis Iradilur, 

doclrinamomnem inaidificarunl. Exemplo sit pro- 

ximumquod occurril capitis primi. De arlesii hie- 

ravchia exordium, cujus primain periodum si aU 

tenle quis expenderit, quol verba lot oracuia, to- 

tidemque allissima scholasticsc doctrina* principia 

mirabilur. Sic hubel : * lliTi 5o7i; avaOr,, y.7.\ r.aM 

CtopT^ijLa teXsioVj avwOsv laTi, xaxx^atvov ano xoO 





avaTa: 


avaO 
nxtos 


f,;x3t; 


< 
ivxrXo', 


xai 


ETIIJ 


:p£c^; 


31 T.ph^ 


XT,V 


ToO 


(J'JVGI 


YtovoO 


n^Tpc 


•; 



perabu3umverbi,etperiraitationemetsimililudiCn^^p^^ ':(Lv ^pwxwv 78. 'A>Xi xal Tiija n^xpo/. 
nem quamdam analogicam dici : at(]ue ila qure 
sunt communia Deo et creaturis nomina, quoad 
rem siguiGcatam vere et proprie, id est cssentiali- 
ter et per se dicuntur de Deo ; de crcatura vero 
non vere neque proprie, quia non per sc dicuntur: 
quoad vero imposiUonem nominum, propriesigni- 
flcant id ad quod imposita sunt, imposita enini 
sunt prius aJ significandas perfectiones parlicipa- 
tas, quas a Deo in creaturis efTeclas cognoscinius, 
ex quibus, ad cognoscendas, ulcunque possuTYins, 
perfectiones essentiales Deideducimur, sicul scri- 
ptum est : Invisibilia Dei per ea qucs fncta sufit 
intellecta conspiciunlur 77. 



IVTjTO'J 



evb:r\Ta, xai Oeo-oiov aTiXo-Tita. Kai y^P ^^ a-jxcj 

Ttiv-a, xal si; tji'^v. » Omne datum bouumy et 
omne donum perfectum demrsum esty desrendens 
a Patre Iuminum. Quin et omnis a Patre molx 
flluslralionis emanatiOi in nos benefice exundans\ 
denuo ceu unifica vis, ad supera nos erigendo 
simplificat, et eonvertit ad congregantis Palris 
unitatem et deificam simplicitatem, Quoniam ex ipso et 
in ipsum sunt omnia. Ecce quot brevis haec periodus 
sublimissimse Iheologiae principia complectatur. 



Omnia Dei notnina quid unum et idem significant ^ Prime, bonum omne a Deo datum esse; quod 

designant verba, iiaax ootU oiyiOt;, Ex quo princi- 
pio 8. Thomas p. i, qu. -i, 5, 6, plurimas elicit 



ad Deum retata. 

Observandum hie cum Cyparlssioia Decad. iv, 
cap. 7, quod sicut divina nomina ex elToctis sum- 
pta, differentiaro operationum repraesentanlsicad 
Deum relata, diversas res repraesentare non pos- 
sint. Uinc magnus Basilius in epistol. ad Eusta- 
cbium : Of/inf^, inquit, notiones, et nomina quod 
Denm decent, oequalis inter se honoris sunt, qua- 
ienm significalione rei subjeclce nihil dijferunt, 
Non enim ad aliam rem subjectam mentem ducit 
appellatio boni^ et ad nliam appellatia supientis, 
et potentis, etjusti, Quin potiui, quoecumque no- 



conclusiones, verbi gratia, Deum esse summum 
bonum, rerum omnium perfectiones eminenter 
conlinere, creaturas ejus parlicipatione ac simi- 
liludine bonas esse, etc. 

Secundo, omne donum pertectum esse a Deo, 
xai ira ou)pr,|jLa xsXeiov, scilicel ul principio effec- 
tivo, exemplar!, et finali : p. i, qu. 6, art. 4, et 
2-2, q. 3, art, 2 ad i ; q. 27, art. 3, in corpore. 
Vide item D. Thomam p. i, q. 38, el 1-2, q. 68, 
ubi disputat de ratione doni. 



77 Rom. I. 78 Jac. I, ^ 7. 



89 



PROLEGOMENA. 



90 



Tertio, omne donum perfeclum dcsursum esse. A Decimo, gratiam habere vim conjungendi homi- 



"AvwOev Ifj-zi. Hinc D. Thomas p. i, q. 38, arl. 1, 
in corpore, docot nos non posse pervenire ad per- 
fectum donum Dei, seddebere hoc nobis dari desu- 
per. Item quod sic divinx persona) compelal dari 
et esse donum. 
Quarto. douum omne perfcctum descenderea Pa- 

tre luminum. KtxxozTvov a7:o xoO llzybc ttuv 

^rTjKuv. nine D. Tiiodias, p. i, q. 38, ait. 2, (radii, 
tfonumessepropriutunomenSpiritiissancti, etesse 
nomenpersonale.Cuinaulcm a Paire Filioquc pro- 
cedal ut amor, procedit, inqnil,i;i ratione donipri' 
iNi.UadeD.Au^'u&tiiuudlib.\vD<frrm{fa/^,cap 10, 
dicit quod per donum, quod est Spiritus sanctus, 
mulla propriadona dividanlur meinbrisChrisli.Di- 



nem cum Deo. 'ii<; e^oTCoirj; gjvxjjli;. Hinc D. Tlio- 
masl-2, q. Ill, arl. 5, doeet graliam graium fa- 
cicntein digiiiorem esse quam gratis datam, quod 
ha^ctanlum ordinet'idrpio^dam pro^paratoriaultimi 
finis, ilia vero oniinet haininc m immediate ad 
corijunctionem ultimi Onis. 

Undecimo, lumen ^rat(u) mentem elevare supra 
coiuliiionem nalura3humanas,utiiisinuantilla vcr* 

ba, Avaca-'.y.'ii,; r,aa; a^aTiAoT. Item nos ad Dcum 
COnverlere, Kal i-izur-pl'jiii rrJj^ Tr,v toj ijviy«*>- 

voj iJaToo; ivoTTjTa. L"bi non fruslra dicitur auv- 
aYfoyoj iJitodc, cuHi Christus ipso dixerit : ISetno 
venitadme^msfp*itermeustrai'enieuin't9,\ocAi[o 
eiiim l^alri approprialur,uti Filio addiiclio et Spi- 



citur autem a Patre desceudens, ut in nomine doni b rilui suncto perventio, seu bravii consecutio. Item 



imporleturproprietasoriginisejus,qua; est proces- 
sio. Ita D. Thomas parte i, q. 38, art. !2 ad i, At- 
tribuilur autem donum Patri, taniiuam mittenti 
principali, licet eliam a Filio miltatur atque proce- 
dai: p. I, quaest. 43. Non otiose quoque Deus Pater 
P(/ffr/umi/)]/mnuncupatur, cum ex ipso purissima 
duo divinitatisgcrmina, Filius et Spiritus sanctus, 
ceu splendor aclumenasole (si divina creatis con- 
ferre liceat) a^lerna processione pullurint. UuJe 
in hymno Ecclesiae caniiur : 

Lux lucis et fans luminis. 
Quanquam Filio nnmen lucis ctiinagiuisapproprie- 
tur, quia proiedit per inlelleclum, el in similitudi- 
nem. ita D. Thomas', p. i, q. 33. 



vox ivoxTtTx designat, gratiam homines coUigere : 
qua re significatur unioillaspiritalis,quaB per earn 
fit ad Deuin. Den>que docet,nos per gratiam divi- 
nitatiscujusdam participes reddi,uti declarant ilia 
verba, y,t\ Oioroiov aTrXJxTitx. Ubi quoque vox 
2rXoTTi; statum aniinx spiritalem significanterex- 
primit, utpote simplicem, et a rebus variis etcom- 
posilis abstractum.Vide D. Thomam i-'i, qu.iiO^ 
art. i, et 2-2, quaost. 17, art. 4, elqu. 81, art. 8, 
aliisque locis plurimis. 
Duodecimo, Dcum esse rerum omnium princi- 

piuni et fmem. Kai yip I; tj^vj r.i^z^y xai £•; 

ajTov Ex qua veritate divus Fhomas passim plu- 
rimas deducit conclusiones, ut videre est parte,!, 



Quinto, Pairem es«e principium emanaiionum, c quxstione 22, arliculo 1 ; quo^st. 44, art. 1,2, 3 ; 



tam earum quo} ad intra quam qua} ad extra nomi- 
nantur, ut insinuanl ilia verba: aX/.x xal tAjx 
xxTsoxiv/jTO'j otozooTLit'.zz irpo'iOo;. Hinc D. Tho- 
mas p. I. q. 33, art. 1, docet Pa'.rem esse princi- 
pium in divinis,* ique nomen principii personaliter 
convenire,ideoque nomina principium signiftcanlia 
Patri esse altribuenda. Potest hie etiam inlelllgi 
gratia praBveniensetauxilium Dei movens,de quat 
D. Thomas 1-2, qu. 411.] 

Sexto, bonum esse sui difTusivum.quod signant 
ilia verba. El; T^jxi; ^oiTwja. Vide D. Thon;am 
p. I, q. 5, art. 4. 

Scptimo,Deum omnia facere propter suam boni- 
lalem, quod innuil vocabulum aY^Ooocixu;. Vide 
D. Thomam p. i, q . C5, art. 2. 

Octavo, lumen gratia) gratuilo Dei inunere nobis 
inspirari, et consequenter non dari nobis ex men- 
tis nostris, quod idem vocabulum significandum 
pnebel. S.ThomaFl-2, q. 109, art. 6, in corpore. 
Nono, lumen gratis a'soloDeoimmediateanima) 
infundi. D. Thomasl -2, q.76 et 11 2. item excedcre 
couditionem natunc creator, et esse ordinis super- 
naloralis : l-2,q. 114, art. 1, in corpore, el art. 2 
eloibid.Consequenter hominem sine {;ratuitol)ci 
aaxilio Don posse se ad gratiam disponerc : p. i 
q. C2, arl. 2, el 1-4, q. 109, art C, 

W Joan. VI, 4i, 



quaest. 05, art. 2 ; qusest. 103, art. 21; quxsl. 105, 
art 5 ; ilem part. 1-2, qnxst. 69, art. 2, etc. 

ILtc ad leonem ex nngue, ut in proverbio est, 
cognoscendum satis sint. 

ODSERVATIO XII. 

Juvnbit ctiam non parumad pleniorrmS.Diony- 
sii inlelligenliaiu, scire loca quo; I). Thomas ex 
ipso citat, ut sicut Doctor Angclicus ex illo sole 
magnum sapienlioi lumen acccpit,ila vicissim lu- 
minis ejusdetn radios ad captum nostrum apte dis- 
tributos, hieiarchico rilu in nos transfundat. 

DG C(KLESTI lIlEnAllCHIA. 

Caput [ rimum, quod deScrtplura sive sacra do- 
ctrina, est, quam.ul ejusdem argumenli.ati Dio: y- 
psii excmplum primo loco posuit, citatiir parte i, 
quaislione I, arliculo 9, in corpore, el ad 2 et 3 ; 
ilem qua>st. 9, art. 1 ad 3 ; iloin quo^sl. 88, art 2, 
ct qua?st. IO^<,a^t. l ( 1 4. In Prima vero Secundte, 
qiia^st. 99, art. 3. In parte in, quasi. 00, art. 4 ; in 
pan. I Sent., d si. 22, q'jxsl. 1, art. 2, el (list. 3i, 
quaest. 3. art. 1 ; in part, n Sent., dist. 9, quxsl. 1 , 
an. 8. 

Caput secundum cilalur in partei,qua>slione 13, 
arliculo 3, et art. 12 ;quaBsl. 5i, art. 3. In 2-2, 
quicst. 1 12, art. 2, In part, i Senlenliar., dist. 4, 
qua'st. 2, art. 1 ; dist. 22, quu^st. 1, art. 1 et 2 ; 



01 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



92 



dist. 34, quaest. 3, art. i , In Qaanstionibus dispula- a arl. 1 . In Supplemenlo,qiia)sl. 73,art. 3. In part, ii 
tis, (le polenlia Dei, quasi. 3, art. 4 ; quajst. 7, Sent, dist. 10, quajsl. 1, art. 2. 



art. 5 ; qusDst. 0, art. 7. 

Caput terlium citatur iu parte i, quasstionc 106, 



Caputduodecimum citatuurparte i,quaestione55, 
articulo 3 ; quaest 106, art. 4. In 2-2, quasi. 2, 



articulo 2 ; quasi. l08, art. 1 c>t 2. Hern in 2-2, art 6. In part, ii Sent., dist. 10, quasi, i, art. 2. 
quasi. 181. art. 8. In part, in, quasi 84, arl. 3. 
In Supplemenlo partis in, quasi. 87, arl. 1; quasi. 
72, arl. I.In part, ii Sent., dist. 9. quasi. 1, art. 1 



InQuestionibus disputatis, de veritale, quasi. 29, 
art. 5. 

Capuldecimumlertlumcitalur parte i, questio- 



et 2; dist. 10, art. 1 el 2. In Quaslionibus dispula- nel 12, arl. 2. In pari, ii Sent., dist. 15, quasi. 1 



lis, de polenlia Del, quasi. 2, arl 3; de nialo, 
quasi. 7, arl. .'^ ; de verilate, quasi. 9, arl. 3. 

Caput quarlum cilalur parle i, quaslionc 12, 
articulo 11 ; quasi. 13, arl. 3 ; quasi. 57, arl. 1 ; 
quasi. 108, art. 3 ; quasi. 1H, arl. 1. In 1-2, 
quasi. 3, arl. 7 ; quasi. 08, arl. 3 ; qua>l HI, 



art. 1. In 2-2, quasi. 2, art. 6 el 7. In parte ni, gqna.sl. I, art. 8. 



art. 1; dist. 17, quasi. 1,arl. 4. In part, n Sent, 

dist. 10, quasi. I, arl. 2 el 4 ; dist. 11, quasi. 1, 
arl. 2. 

Caput decimum quarlum citatur parle i, qua- 
sitioue 50, articulo 3. in Unaslionibus disputalis, 
de polenlia Dei, quasi. 6, arl. G ; de virlulibus, 



quasi. 10, arl. 4 ; quasi. 12, arl. 4 ; quasi. 20, 
arl. 1 ; quasi. 27. art. 5 ; quasi. 30, arl. 2 ; 
quasi. 55, arl. 1 el 2. In Supplemenlo, quasi. 77, 
arl 2. In part. 1 Sent., (list. 17, qua^bt. 1,arl.i.In 
part. II Sent., jist. 9, qua.st. 1, arl. 1 ; dist. 12 in 
expositione lextus el (|uasl. 1 , arl. 3. In Quastioni^ 
bus dispulalis, r!e malo, quasi. 3, arl, 4 ;de veri- 
tate, quasi. 10, arl. 1, rl quasi. It, art. 3. 



Caput decimum quinlum cilalur partei,quaslio- 
nc 51, arliculo 8; quasi. 106. arl. 1; quasi, 107, 
art. 5 ; quasi. 1 1 5, art. 1 . In 1 -2, quasi. 31 , art. 4. 

DE ECCLESIASTICA lUERARGUIA. 

Caput primum citatur parle i,queslione 108, ar- 
ti'ulo 4. In pari ni quasi. 64, arl. 6. In Supple- 
menlo, quasi. 31, art. 3. In part, ii Sent., dist. 9, 




quasi 30, art. 2 ; quasi. 59, arl. 6 ; quast. 67, Caput quarlum cilalur in parte iii,quastione 16, 



arl. 1. In part, i Sent., disi. 37, quast. 3, arl. i.In articulo 3 ; quast. 72, arl. 2. In part, ii Senlent., 
part. II Sent., disi. 9, quasi, i.arl.7 ; [dist. 10, dist. 9,quasl. 1,arl. 8. Ifnpari. i?Sentent.,dlsl. 3, 



quast. 1 , art. 1 , 2 el 3. In Quaslionibus dispulalis, 
de verilate quast. 9, arl 3. 



quasi. 2, arl. i ; disi. 7, quasi. 1 , art. 1 et 2 ; 
dist. 7, quasi 2, arl. 1. 




Sent, dist. 37, quasi. 4, art. 3. In parle iv Sent., 
dist. 24, quast.2, nrl: I. 

Caput nonum cilalur parle i, quaslione 108, ar 



Supplemenlo, quasi. 31, arl. 1 el 2 ; qua'^t. 3i, 
arl. 1 ; quast 37, art. 2 el \ ; quast. 40, arl. 4et 
5 ; quasi. 72, arl. 2. In part, iv Senlent.. dist. 7, 



liculis 2, 5 el 6. In I -2. quasi, 98, arl. 5. In 2-2, quaist. 3, arl. 1 ; dist. 8, quaest. 1 , arl. i ; dist. 25, 
quasi. 2, arl. 7. In parle in, quasi. 64, art. 7. In q»aesl. 2, art. 1. In Quaeslionibus dispulalis, de 



u Sent., dist. 11, quasi. 1, art. 2. 

Caput decimum citatur parte i, ({uaslione 108, 
arlicuiis 2 el 3. In parle n Sent., dist. 9^ quasi. 
1, ;ul.2. 

Caput undcciuiuiii cilalur parle i, qua.'^tione 7C. 



verilate, quast. 9, arl. 3. 

Caput sexlum citatur in parte i, quaslione 56, 
articulo 1; quast. 58. arl. 5 ; quaesl. 106^ art. 2* 
In 1 2,quasl. 76. art. 2. In 2-2,quast.1H4, arl. 8 ; 
quast. 185, arl. I; i|uast. i86,arl. 5;qu»5l. 187, 



93 



PROLEGOMENA. 



94 



art. 3. In part, in, qnnest. 27, art. 3. In supple- A quaist. 50, art. 1 ; qucRsl. 89, art. 4. In part, i 



niento, qua^st. 71, art. 3. 

Caput septinium citalurin parte iii,quaistir)ne67, 
ariiculis 7 el 8; quxst. 68, art. 9; qua^st. 7:2,art. 4; 
qusst. 78, art. 3 ; quxst. 80, Ail 4 ; qua^sl 8i, 
art. 3. In Supplemcnto, qua^sl. 71, iirl. 3. In Qua3* 
stionibua disputatis, cle inalo, qua'Sl. 8, arl. 1 ; 
quasst. 16, arl. 6 ; de vcritate, qiuncsl. 9. art. 1. 

DE DIVINIS NOMINIBUS. 

Caput primum citalur in parte i, quc'estiono 1?, 
articuiis 1 et 2; quaest. 15, art. 1 et 2; qua^st. 15, 
aat. 3 ; quxst 3*2. art. 2 ; quaest. 56, arl. 2 ; 
qusesl. 39, arl. ?; quxsl. S7, art. 1 ; quxsl. 88, 
art. 2. In '2-3, quaest, 13. arl. 1 ; quxsl. 91, art. 1, 
quaest. 101, arl. 3; quoist. i<)6,arl. 3. In \ art. in, 



Sent.,dist. 1, quaest. 4; dist. 2, qua^t. 2. arl. 4 
el 4; disl. 1 7, quasi. 3, text. 1; disl. 17, quast. 2, 
arl. 1; dist. 3i, qu.nsl.2; <list. 34,q»a}st.3, art. 2; 
disl. 37,qua^si 'i,«rl. 1; dist. 4-2, qurest. 1,art. 2; 
disl. 44, quaL'sl. 1 , arl 3;disl. 46. qiup.sf . ^ ,arl. 3; 
disl. 4<i, in expos, lexl. In part, ii Sent., disl. 7, 
qumsl. 1,art. 2; disl. 11, qmcsl. 1, art 2;dist. 13, 
quaest. 1,arl. 4;disl. 18, quaist. 1,art. 2. InQuaj- 
slioniliiis disputatis, de potenlia Dei, quapst. 1, 
arl. () ; qua>sl. 2, arl. 3 ; qujissl. 3, arl. 6 el 15 ; 
quaest. 4, arl. 2; de maio qnaisl. 1, arl. 1, 2, 3 el 
5; quaisl. 2. art. 1,2,4,7,9, II el 12 ; quasi. 3, 
art. 1, 2, 9, 12 el 14; qjicsl. 4, arl. 1, 2 el 6 ; 
qua>'t. 16, arl. 1, 2, 3, i, 5 el 6; de virlutibus, 



qurcst. i^O,arM. In part. I Sent., disl. 22, quaest. 1, Bn"®sl. 1, arl. 1, 17, 18el 19 ; de veritale, quaBst 
art. 2 et 4. In Quasslionihus disputatis, de polenlia S* ait. 15 ; qua)S). 28, arl. 2. 



Dei, quaest. 7, arl. 5; de malo, quaest. .S, art. 1 ; 
de virlutibus, quaesl. 2, arl. 2. 

Caput secundum citalur in parte i.quaestione 32, 
arliculo 1 ; quxst. 67, arl. 2; quaest. 93, arl. 2. In 
part. I Sent , di>l 15, quajsl. 2, an. 2 ; dist. 21, 
quaest. 1 , arl. 1 ; dist. 28,quaesl. 1 ,arl. I . In pari. i. 
Sent., disl. 13, quaest. 1, art. 3. In Quaestionibus 
disputatis, de potenlia Dei, qiixst. 10, art. 1 ; de 
iraio, quxst. 16, art. 7 ; de veritate, quaest. A, 
trt. 6. 

Caput tertiuin citatur in p:irle i, qua;stione5,ar- 
liculo 2; quajst. 13, arl. 11 ; quaest. 19, art. 9. la 
2-2, quffist. 85, arl. 2 ; quaesl. 101, arl. 3. In pari. 
1 Sent., dist. 37, qua)st. 1, art. 2. 

Cai>ut q*:arlurn citalurin parte i, q*.'aestionc48, 
articuiis 1 , 2, 3 et 6 ; quajst. 49, art. 1 ; quaest. 50, 
arl 2, 3 el 5 ; quaist. 51, art. t ; quaest. 54, art. 2; 
quaesl. 55, arl. 1 ; qujjcsl. 57, arl. 1 ; quajst. 58, 
art. 4 el 5 ; quajsl. 65, arl. 4 ; quaesl. 64, art. 1 et 
2; quasst. 67, at. 1 el 4 ; qu;Esl 82, arl. 2 ; 
qu3est. 93, arl. 2 ; qna'.>t. 9i, arl. 2 ; (iua?sl. 1()6, 
art. i ; quaesl. 1 15, arl. 3. In 1-2,qua3st. I.art. 4, 
quaesl. 2, arl. 3 ; quajst. 10, arl. 4 ; quajsl, 18, 
art. ti ; quajst. 19, art. 1 el 6; quaesl. 24, arl 1 ; 
quaesl. 26, art. 1,2et3;quajsl. 27,arl.2:qua>st.28, 
an. 1.3, 4,5el6; quasi. t^D, art.3 el 8, quaest. 3.\ 
art. 7 el 8 ; quaesl. 46, ;irl. 1 ; quiost. 51 , arl. 4; 



Caput quinlum citalur in parte i, quast'one -4, 
arliculo 3; qtiajsl 15, art. 3 ; qna'st. 44, art. 3; 
quasi. 57. arl. 1 ; qnast. 91 , art. 1 . In I -2,qnast. 2, 
art. fi; quasi 7{>, arl. 2. In parte ui, qmvsL 13, 
art. 1. In part, i Sent., disl. 8, quasi. 2, art. 3; 
disl. 17. quasi. 2, an. 2; disl. 24, quasi. l,arl. 1; 
disl. 35,quasl. 1, arl. 1; dist.36,quasl 2, arl. 3; 
dist. 46, quasi 1, art. 2. In Quaslionibus disputa- 
tis, de polentia Dei, quasi. 7, art. 2 ; de malo, 
quasi. 16, arl 9; de virlulibus, qua^l. 1, art. 8 ; 
de verilale, quasi. 8, art. 8, quasi. 20. arl. 5. 

Caput sextum citalur in parte i, quastiom; 18, 
arliculo I . In Quastiouibus disputatis. de malo, 
C quasi. 16, arl. 4. 

Caput seplimuin citalur ic parte I, quastione 14, 
arliculo 10 ; quasi. 55, arl. 2 ; quasi 56, art. 3; 
quasi. 58, arl. 3, 4 el 5; quasi. 75. arl. 7. In 1-2, 
quasi. 1 r2,arl. 1 .In 2-2,quast. 1, art. 1; quasi 8, 
arl 1 ; quasi 180, arl. 3 ; qua.l. 188, arl. 7. In 
part. I Sent., disl. 2, quasi. 1, arl. 2 ; disl. 4, 
quasi. 2,arl. 1; disl. 8. quast 2,arl. 1.etquast.4, 
an 3; disl U),q»iasl. 2,art. 1 ; disl. 38,quasl. 1, 
art. 3. In Quaslionibus disputatis, de potenlia Dei, 
quasi. 6, art. 6 ; de malo, quasi. 16, art. 1 ; de 
virlulibus, quasi. 1, art. 3, et quasi. 3, arl. 5 ; 
do veril.»lc, qiasl. ^, art 8 ei 15. 
Caput octavum citalur in parte i, quastione 21, 



quasi, 55, art. 4 ; qua.<;l. 60. arl. 5; quasi. 63, ^arliculo 1; qwa^sl. 56, arl. 3. In 2--, quasi. 175, 



art. 1 el 2; quasi. 70, arl. 1 ; qua^l. 71. arl. 2 et 
5; quasi. 72, arl. 1 el 9 ; quasi. 80, art. 4; 
qua^t. 87, art. I ; quasi. 78, art. 1 ; qua.si. HH), 
an. 3 et 6 ; quasi. 112. arl. 3. In 2-2, quasi. 8, 
art 1 ; quasi. 24, arl. 2 ; quasi. 25. ar». 4 el 7 ; 
qnasl. 27, art. 4 el 5; quasi. 29, art. 3;<iuasl.3l, 
art. 1; quasi. 82, arl. 2; quasi. 92, art. I el 2; 
quasi. 110, arl. 3 ; quasi. 123, arl. 1 el 12 ; 
quast.129,art.2;quasl. 141, arl. 1 cl2; quasi. 14), 
art, 2 ; quasi. 158. arl 1 ; quasi. 159, art. 8 ; 
quast. 162,ar. 1; quasi. 1H5, art. 1; quasi. 167, 
art. 1 ; quaest. 175, arl. 2 ; quasi. 177, arl. 1 ; 
quasi. 180^ art. 6. In part, iii, qnasl. 44, art. 2 ; 
qu:csl.4G,art.f.lnSupplemcnio,quist. 49,arl. 5; 



art. 1. In Quesuonibus dispulatis, de virilale, 
quasi. 8, art 9. 

Caput nununi citalur in parte i, quastione 3. ar- 
liculo 1 ; q^a^l. 4, arl. 3; quasi. 21, art. 1 ; 
quasi. 42, arl. 1 ; quasi. 50, art. 3. In part. I 
Sent., disl. 3.qiiasl. 2, arl. 2 ; disl. 10, quasi 1, 
arl. *2 In Quaslionibus disputatis, do polenlia Dei, 
quasi. 7, arl. " ; ec uudo, quasi. 3, arl 1. 

Ca|Mit (looiiuuin citnltir in parte i, qiuasliune 9, 
LTlicuIo 2. In parle i Sent., disl. 10, quasi. 2, 
an. 1. 

Caput undecimufn citatur in parte i, quasliDne 
41, arliculo 2 ; quasi. 84, art 5. In 2-2, quast. 
29, an. 1 cU\ 



95 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



96 



Caput duodecimum cilator in parte i, quaestio-A 
ne i3 articulo 8*,qu8nsLlU8,art.5.In 2-2,quaBst.;39, 
art. 2. In part iii, qua»st. 27, art- 2. In Quaestioni- 
bu8 disputatis, de potentia Dei, quaest. 9, art. 7. 

Caput decimuin (eriium citatur in parle i quae- 
5(ione H, articulo 1, In part, i Sent., dist. 2, 
quaGsl.i,art.1 et3.IndeQua2slionibusdisputatis de 
polenlia Dei, quaist. 7, art. 5; quo^^t. II, art. 7. 

MYSTIC-E THEOLOGIZE . 

Caput priinum cilatur in i arte i, quajstione IS, 
ardculo 13; quaest. 13, arl.6. In parl.iii,quaest.9S, 
art. 2. In part, n Sent., dist. 9. quxst. 1, art. 2. 
In Qua^tionibus disputalis,de potenlia Dei, quaest 
7. art. 5 ; qua;st 9, art. 7 ; dc virtutibus, quxst. 
i , art. 8. B 



Epistola ad Caium citatur in parte lu, quaestio- 
ne 92, articulo 1 . 

Epistola ad Dorothaeum citatur in parte iii, 
qua^stione 9i!, articulo 1. 

Eqiatola ad Polycarpum citatur in parte ii 
Sent., dist. 13, quaest. 1, art. 4. 

Epistola ad Demophilum cttalur in parte iv 
Sent , dist. 19, quaest. 2, art. 2. 

Ex his aliisque locis quae me effngerunt, facile 
palet Angelicum Doctorem totam fere doctrinam 
theo)ogicam ex purissimis Dionysii fontibus hau- 
slsse,cnm vix ulla sit periodus e qua non ipse tan- 
quam apis arguinentosa sheologieum succum ex- 
traxerit, et in Summani veluti quoddain alveare, 
pluribus qnaestionibus articulisque, ceu celluiis, 
theologico melle servando, distinclum, redegeril. 



ISAGOGE BALTHASARIS CORDERII 

SOGIETATIS JESU THEOLOCI 

AD MYSTICAM THEOLOGIAM S. DIONYSII AREOPAGITiE. 



Quo facilior puriorquenobisadsacrosanctaMy-G 
sticae Iheologiae adyta sit accessus, operae pretium 
fuerit.ex aliis ejusdem sancti Patris Operibus bre- 
via quaedam -poTsXeia scu |)raeludia pr aemittere, 
quibus mens noslra praeexercitala, ritu quodam 
mystico pro^paretur, ut, quantum fas est, sancte 
rebus sanctissiniis conjungalur. 

Nc aute.n a janua,utin proverbio est, eta scopo 
aberremu.s, cognoscendum ante omnia quid per 
mysticam theologiam intelligatur, ctquas sit ejus 
definitio, quodque principium feu origo, quis fi- 
nis, quae ad ilium pra^requiranlur, et quomodo ad 
ipsam accedendum sit, et qua tandem ratione mi- 
rabilisilla mysticae thcologiae unio in anima per- 
ficiatur : quae omnta brcviter sc ptcm capitibus 
sequentibus explicabimus. 

CAPUT PRLMUM. ^ 

Quid per myslicam theologiam intelligatur. 

Mysticaseumysteriosatkeologia,si vim nominis 
altendas,designal quarodam sacram et arcanam de 
Deo divinisque rebus notitiam. Mj^xir^ipiov enim 
Graecisidem est quod Latinis (ir(;a?/t^m, occuUum^ 
abdiium^ 5^fre/(/m^ etquidem sacrosanclum,quod 
nonnisi bominibus sac is communicandum, pro- 
fanis voro occultandum sit : quos idcirco S. Dio- 
nysius ajAjtlxou; vocatSO^id est exsorles myslerio- 
rum, quibus secundum legem bierarchicam vetat 
mysleria(sic enim appellat sacramenta)propalari. 
Scitbat quippe quod sacramentum vtgif abseondtre 

bouum e.s{8t.Hincdemysteriis&eu sacramcniis ad 



Timotheum scripturus: Vide, inquit, neexplodas 
Sancta sanctorum: quin pitius arcana Dei reverebe- 
risMcspiritalibus inaspectabilibusque tiotionibui 
celebrabis'Jnaccessa quidemprofaim ilia etintaeta 
reservando'ysolis vera Sanctis, cum sacra quadam^ 
prout fas est, claritate res saeros communicando* 
Idemque sub finem ejusdem capitis iterum incui- 
cat,uljuitaritumhierarchicum profiteatur, sancta 
quideni sancte contrectare, sola autem deificadi- 
vinis, perficientia perfectioniscapacibus, sanctis- 
quesanctissimacommunicare.SicChristusquoqne 
ad (urbas in pafabolis loquebaturBi, etsolisapo- 
stoiis dabatnosse mysteria regni Dei. Neque enim 
fas est (ut ibidem Oracula tesiantur) porcis proji- 
cere spiritalium margaritarum purum ilium aclu- 
cidum pulchrificumque adornatum, 

Itaque qui mysticam theologiam nominatSS, ar- 
canam quamdam omnino sacram designat sapien- 
tiam, Dei principalis pulchritudinisiniaginem pro- 
prio, quantum fas est, principio conformem : si* 
qoidem cujnslibet eorum qui mystici illustratio- 
nibus iinbuuntur, in hoc sila perfectio est, ut ad 
divinam procaptuquisquesua promoveatur imila- 
tionem,Deique in semetipseexcipiat operationem, 
in mentis abdito divinissime rclucentem, quam 
exinderilu hierarchico in alios transfundat. 

CAPUT II. 

Qa(x sit definitio mysticam theologian. 

Omissis variis, (|uos varie diversas tradnDt,de- 
Qnitionibus, vel polius circumacriptionibus bre- 



^t)Cai». i Eccles, hicrarchio'. 8i Tol», xii, 7. 8- Luc. viii, 10. ^ Civl. hierardL cap. 3. 



97 



PROLEGOMENA. 



98 



Titer el dare videlur hoc modo definiri posse : 
Theoiogia mystica esl sapienlia experimentalis, 
Dei afTectiva, divinilus infusa, quie mentem ab 
omni inordinatione puram, per aclus supernalti- 
rales fidei, spei et charilali8,cuin Deo intime con- 
jungit. 

Haecdefinitio constat omnibus partibusseumem- 
bris ad propriam alicujus rei definilionem secun- 
dam philosopbia) leges requisitis. Genus enim de« 
finili Iitc est sapientia experimenlalis, scu sapida 
scientia.Nonenim hxc theologianstquxdam otiosa 
sleriiisve speculalio, sed sapidissima Dei contem- 
platio, qua) suavissima (cujus quidem in hac vita 
capaces sumus) sapore spiritaii mentem imbuit, 
mulioque delectabilius earn aflicit, quam ab ullo 
spiritalium harum deliciarum inexperto concipi 
aut credi possit. 

Differentia est, Deiaffectiva^ quo differta reli- 
quis scientiis tlieologicis quoe inteiiectum inror- 
mant, cum ha^c principalius affieiat voluntatcm; 
licet etiam arcano quodam lumine illuslrei intei- 
iectum, adDeumet res omnes euilnentiori.utpote 
supematurali^ modo intclli|;cndum. 

Proprietas hujus sapieiiluc pric rslcris eximia 
est, quod sit divinitus iufusa, nou arte humani 
magisterii,aut ingenii perspicuilate, vel sludii as- 
siduitate bumanitus acquisita ; quippe donum ct 
charisma nobilissimi Spiritus sancli principalis, 
qui cum non ingrediatur animam malevolam, ne 
que babitet in corpore subdito peccalis 8i, pro 
lubjecto requirit mentem ab omni iuordinatione 
/luram Nam,ut ait regiusPropheta: Quis ascendet 
in montem domini^ant quis stabil in loco sancto 
eJHS^nisi innocem manibus^ et mundo corde, qui 
non accepithivano animam snam^lQmn elCbri- 
h[us:Beali,inq\i\i,mundo corde,quoniam ipsiDeum 
videbunt ^ Porro fiuis per banc cc vipienliam in- 
tentus, esiuniocum />o, quanta nimirurn potest 
in hac vita obtineri, arctissima suavissimaque. 
Media vero hujus obtinond(e sunt actus thcologici 
supernaturaies, fidei, spei et charitalis, quibus 
immediate meus Deum attingit, per (idem scilicet 
caliginose,per spein suspense, per charilaiem per- 
kcic.Fides enim cum sit argnmenlum non nppa- 
rentiuth^Ty est caligo ista mystica S. Paulo et S. 
Dionysio adeo celebrata, dc qua vide cap. 1 ct 2 
My$t, {A^o/.,etepist.5 ad Dorotheum, atque ibi- 
dem nostras adnotationos. Spes vero cum sit rc- 
rum quae necdum possidentur 88, earumdem ex- 
speclatione ac desiderio animum quodammodo 
suspendit, atque ita per illam mystica fit suspen- 
sio.Charitas denique, cum sil vinculum perfeciio- 
Ris89,cum ipso Deo animam felicissime conjungit. 
Ac fides qoidem inteiiectum, spes memoriam,cha- 
ritas foiontatem et affectum supra naturam my- 



A stice perficit et informat,ita ut tribus istis excel- 
lentissimis virtutum theologicarum aclibus,totius 
mysticx theologian pcrfectio et essentia continea- 
tur,uti puichre ac fuse in libris divinissimis De 
ascensu montis Carmeli^Ue node cbscura.ei Can- 
tionum verc myslicarum declarationibus ^6), ex- 
ponit venerabilis Paler Joannes de la Cruz.rerum 
mysticarum expertissimus. 

El quibus patet thcologiam mysticam tarn in 
substantia suaquam in modo procedendi esse mere 
supernatiiralem. Siquidem ct principia ejus, et 
mcdia,et rinis,et in hunc tendendi modus, naturo) 
viros atque ordincm penitus lranscendunt,uti ex- 
jam dictis facile colligitur,et ex sequentibus ube* 

B rius liquebit.Undc sequitur cum ipsam, turn pro- 
ximas ad unionem mysticam dispositiones, non 
ex arbitrio nosiro, sed ex solius benevola mise- 
rentis ac dignaotis Dei gratia dependere.Qui cum 
benignus sit ac multsnmiserationis.dignationesua 
copiose nos prxvcnit, etad cordis ostium pulsat, 
el exspcclat ut illi aditum patefaciamus,obstacula 
rcmovendo,paratus nos dirigere ac Heducere usque 
ad montem Oreb,acsupremum theologian mystica 
fastigium, dummodo jugibus ac fervenlissimis 
ipsum prccibusinvocemusducium ejusexactisslme 
ohservantes. 

CAPUT III. 
Quod sit principium mystica- theologi(e. 
Cum ipsamet mystica theologia^quid sit recte a 
nobis, ut opinor, definita sit, restat ut originem 
ejus iuvestigcmus.IIujus igitur principium et origo 
mysticx theologian,ul sancti Dionysii verbis utar, 
Tons est vita3, essentia bonitaiis, una rerum om- 
nium causa Trinitas, a qua per bonitaiis redun- 
dantiam, uii contera, sic etiam hocce datum opti- 
mum et donum perfeclum bcnignissime profluxit, 
desursum descendens a Palrc liiminum per Filium 
in Spiritu sancto, qui per hoc donum sapienlisQ 
nobis modo nobiiissimo communicatur. Quin et 
mystico) omnis a Patrc mo(a) illustrationis ema- 
nalio innos benefice cxundans,denuo, ecu uniOca 
vis, ad supera nos revocando simplificat, et con- 
vertit ad congregan'is palris unilatemjac deifieam 
simplicitatem, atque ad se,ut fas est, attendenfes, 

^pro cujusque capacilale.simplincaliva sua unione 
subrigit unificalqnc. Dicimus ila'|ue cum eodcm 
sancto Dionysio, Deiprincipalem beatitudinem, na- 
turam divinitatis, principium deiricationis,ex quo- 
deificandi deificaniur, mysticam theologiam in sa- 
lutemetdeificationcmhominum concessisse,modo 
scilicel magis imniateriato el spiritaliori, non ex- 
trinsccus ad divioa movendo, sed intelligibili ra- 
tione atque intrinsecus pura liquidaque illustra- 
tione divinissimam iis voluntatem irradiando. Hu- 
jus autem divinan beatitudinis bonitas eadem sem« 



w Sap. I, 4. 85 psal. xxm, 3, 4. ^6 Maiih. v, 8. 87 Ucb. xi, I. 88 Rom viir, 2i. W) Col. in, U. 

(6| Vide OEnwres compleUs de sainte TMrise, t. HI, Montis Rubri 1852, in-4% ex typis offlcin® 
Calholks. 



dd 



S. ftlONYSIUS AREOPAGITA. 



100 



per et eodem mode se habeas 90, beneficos lucis A leclualiter se componaot 05, alqne divlno princi- 



susB radios ciindis oculis mentalibus luculeuler 
expandil,adecqiie si spontanea mente prseditorum 
arbilrii liberlas spirilale lumen desserat,a natura 
sibi iosilas iuci excipieud;e vires, amore parvi 
praicludens,prsesenliquidcmluci se subducit,ha>c 
tamen eanf) minimedeslituit, sed vel conniventem 
illumiuat,atquc avorsanll benigne prorsus occur- 
rit Oi. Quisquis igilur ad insitum a Deo naturse lu- 
men recurrerit.principio quldcm cum Dei adjulo- 
rio, quis tandem ipse sit vidobil, hocque lucisac- 
cessione munus sacrum refireLPorro quiprcpria 
suairreflexis oculis consideraverit,abditas quidem 
ignorationi88ua)tenehraseliminabit,perfectissime 
tamen Dei unioniset participationisadhucexsors. 



palemsimililudinemsupennundialitercuntemplan- 
les ad eamdemspeciemsua'n convulurefformare, 
jure meiito uberiore quo<)ucgauden(ejus parlici- 
patiunc,quod sint assidui, ac semper ad ante iura 
nunquam fatiscenlis amoris conlenlione seexteu- 
dant,et primordiales iliustrationes immaterialiler 
liquidoque suscipiant,a(<}us ade.>sdiMncomponan- 
tur, vilamque omnem haLeunt spiritalem. Puri 
siqiiidem censodjOG, non quasi a maculis dun- 
taxalimpuris colluvionibusquesint liberi, vet quod 
materialibus imaginibus minime adbsereant, sed 
quod omni re creata celsiores prae summapuritate, 
vel maximedeiformibus virtutibus sint coordinati, 
ordinisque sui motum proprium ifiquabilemque per 



ejusdem desiderio sponte non afflcietur, sed sen- q amorem Dei constanter teneant invarialum, ncque 



sim primum a propriis ad potiora^et ex iis ad po 
tissima, nee non perfectus tandem per Dei {^i atiam 
ad divino-principalem unioncm, sacro quodam 
ordine evehelur.Sic autem adduclum divina bea- 
titude ad sui admttlitcommunicalionem,propri('e- 
qne lucis instar signi cujusdam ipsum participat, 
Deo intimum reddens,atqueconsoitem munerum 
divinorum.Neque enim vita nobis est cui vis lllata 
sit vel imposita necessitasOS, neque vcro eliam 
eorum quibus providelurlibertate. divina; iliustra- 
tionis a Prcvidenlia manantis radii obtunduntur ; 
Sid ocuiorum mentalium dissimilitudo facit, ut 
exundans patemx boiiitatis illusiratio,velomnino 
cassa sitiCt propter eorum repugnantiam iuutilis, 
^el ejus participationcs existant inaequales, parvai 
vel maguae, obscurae vel clarae cum unus sit et 
simplex, eodemque modo semper se habeat fon- 
talis ille radius, qui jugiter est expansus. 

CAPUT IV. 

Qvis sil finis mysticoR theologia:. 

Omnis porro mysticac (heologise scopus est rrga 
Deum et res divinas coutinua dilectio03,qua) divi- 
nitus inserituret per ejus unionem consummatur, 
quaeque bac prior est.iili adversantium omnimoda 
et irrevertibilis fuga ; cognito Dei perfeclissima, 
elsimplicis perfectionis ejus divina participalio 
fruitioque.quae omnein Deicontemplalorem spiri- 



ullam in deterius admitlant imminutionem, sed 
inconcussam semper et immobilem deiformis sua; 
proprietatis sedcm habeant. Contemplatores item 
non quasi symbolorum, qua; sensu vel imagina* 
tione percipiantur, spectatores, neque varietate 
duntaxat sacrarum Scripturarum ad Deum elevan- 
tur, sed omni cognitione simplici altioris lurainis 
replentur, atque contemplalione illius pulchiitu- 
dinis, qua) elTectrix et origo omnis pulchritudinis 
exlstit, quaeque supra substanliam est et in Trini- 
tatesuprasplendet, quantum homini fas eslrefi- 
ciuntur.Communionisquoque Jesu similiter par- 
ticipesflunt,non quasi in imaginibus sancle infor- 
matis, quae veluli formae in ipsis deificam simili- 
tudincm exprimant,sed tanquam vere ad eum ap • 
propinqu antes, in ipsa prima participalione co- 
gnilionis luminum ejus deificorum, quod Deum 
imilandi ratio sublimissimo ipsis modo sit indulta 
etin primaeva, quantum quidem fas ('St,polentia, 
divinis ejushumani^que virtutibus communicent. 
Similiter perfecti sunt,non quasi varictales sacras 
resolvendi scientia sint illuslrati, sed quod pri- 
maria et pra^cellenle Dei unione satientur, juxta 
supremam illam^cujus capaces sunt mortales, di- 
vini amoris influentiam ; siquidcni ab ipsamet di- 
vinitate sacris mysticis inilianlur, dum ad Deum 
perdileclionem subrigunlur,iiecn'jninio summa 
puritale snmmaque constanlia slabiliuntur, atque 



tali modo reflcit deificatque. Cum enim habcal gupernaluralibus divinorumoperumrationibus,ab 
Deum omnis sacrae suae arcana; cum scientiae tum ipsomet divino principatu OsooiSixxo'; fujiaYw- 



operationis rinem04,addivinissimumcjus decorem 
constanter inlueniic,eumdcm quoad potest expri- 
mit.ncc non divinos sui consortes sacra quondam 
perficit simulacra speculdqueclarissimaetimma- 
culata, quae primilivae lucis, summaeque deitalis 
radium excipiant, et in Deum ipsum a quo pro- 
fluxit, sincerissime reflectant. Hinc myslici theo- 
logi primario muhipliciterque Deum participant, 
et sublimissimis ac multis modis arcanum Deico- 
gnoscunt. Cum enim ad imitandum Deum intel- 



Y^xtc erudinnlur. Unde (it, ul mystici theologi re- 
conditos quosque Scriptura; sensus et scientias 
quasvis naturales longe allter quam alii (quiqpe 
supernaturaliter)intelliganl penetrentque.cum non 
dividui aut e dividuis, vel sensibus, vel rationibus 
ratiocinando colligant scientiam, sed ab omni ma- 
teriali acsensibibili pluralitate puri, a materia se- 
crete atque uniformi modo spiritali ea capiant, 
quaecunque vel in divinis vel in humanis scientiis 
intelligi possunl.Esl enim iliis vis 07 quaedam spi- 



00 Ecd. hier. cap. 1. Oi Eccl. hier. cap. 2. 0^ Cosl. hier. cap. 9. 05 EccL hier. cap. I. o^ Ciil. 
hier. cap. 3, 05 iWd., cap. 4. oa Ibid,^ cap. 7. 07 Oe divin. nom , < 



cap. 7. 



foi 



Prolegomena. 



102 



rilalisalqueoperatioiinpermis(aal(|ueimmacuIalaAadhilien(la est jiigis morlificalio, ul qiiis oxsors 



purilateres(»k'n(lens,ctcons:picax divinatum Intel 
Iigcntiaruin,qua^ |.er divisionis ac maleria) carcn- 
tianiy deirormi uuilate ad divinain et plusquain sa- 
pientein meotem ac ratiunem divinitus effoniialur. 
HiDc roystici Iheologi hoc quoque sacrum muiius 
rererunt,utquod divinoruin omnium divinissimum 
est, in salute ac perfcciione proximoruni procu- 
randa, divino prorsus el eminenliori prse caeteris 
modo ipsiusmetDeicooperatoresf xistant; nonom- 
nino dissila ab ordine coelesti insinu Uone in ani- 
mos hominum influendo, et a quibusvis vitiis at- 
que imperfectionibus ad omnem virlutem et Yita) 
sancUlatem traducendo. 

CAPUT V. 



Gat cl expers omnium uniformilatis divisionum. 
Proptcrea viri eancti, divinorum communionc di- 
gnali, dumpromensurai^raliipdivjno? sibi cullata) 
ad deiformilalis el mysliciBuninnis fas(igi:m per. 
fectissimis per^e('tivi^quc dciflcationibusevthuntur, 
ea qna) carnis sunt minime curaui citra nature 
necessitatem, idque, prout usus fcrl, obiter; atque 
hoc modo eliam corpora illonim prr mortificalio- 
ncm quodammodo spirilualizata,in myslica deifica- 
tione lemplum fiunt Spiritus divino-principalis, in 
quo simile in simili fundalur ac coliocatur. 

CAPUT VI 
Qua raliane ad mysticam theologiam accedendum tt/. 
Obslaculis et impediments per mortificationis 
exercitiumsublalis^adhibendum estetiam studium 
Quamam prarequirantur ad mysticam theologiam. b oraUonis,exemplo Dionysii mysticam li.eologiam a 

Ad banc theologiam 03 cumprimis pra^requirilur sanctissimic TriniUlis invocatiune aaspicanlis. 



status quidam supernaturaiis ipsi proportionatus, 
qui cum sit quasi qujcdam altera nalivitas divira, 
nunquam sane intellexerit, nedum gesserit quid- 
piam secundum mysticam thcdlogiam, cui nc ipse 
quidem status hie divinitus afllatus sit. Elenim et 
nobis (humano ioquendi mojo] oxistcniia priir.um 
opus est, ut deinceps qua; noslri fori sunt, Iractc- 
mus, cum id quod iiulJo modo cxistit, nequeino- 
tionem neque substanliam omnino habeat ; quod 
tutem quoquo pacto esi, ea demum et agal ol 
patialur, quae naturae statusquc suntsui. Dicimus 
itaque assiduisad Deum connitendo aspiraiionibus, 
atque totalibus contrariorum mortificalionibus et 



Oportet igitur nos pritiiuin orationibus ad Deum ^, 
lanijuam ad mysticajtheologiae prini'ipium a<lduci, 
acdeindemagisipsi prnpinquantes^educeri optima 
quxquemunera, qua) penes ijisnm sunt collocata. 
Nam ipse quidem praisens ablest onmibus, non au- 
tem illi adsunt omnia; sed cum eum Sanctis preca- 
tionibus, et mente tranquilla, etaddivinamunio- 
nem accominodata deprecamur, lum demum nos 
etiam ci pr^esentes sumu?. Ipse cnim nee in loco 
ita est ut usquam absit, vel c\ aliis ad alia migrel. 
Quin imo dicere, inonmibusipsum esse,quod mi- 
nus est ejus infniitaSe, qua) el excedit et conlinet 
univcrsa.Nos ipsos itaque orationibus ad sublimio- 



abolitioDibushominesspiritalesslatusbujusdciror-G 'em divinorum benignorumque rddiorumcoutulium 



misimmutabiliiate potiri. Non enim ab omni dun- 
taxatmaiitiaipsisrecedendumest.sedobdurandum 
virililer, et imperterrile semper obsisiendum ipsi 
Doxia! remissioni ; necasacro esl unquam amorc 
cessandum,asl contincnlerac perpetuo pi o viribiis 
ei insistendum, ad perfectionem divini principatus 
sublimationem sancte semper negotia sua ilirigendo 
Keque enim Oi) fas est mysticis thctdogis quidijuam 
operari,<iuo(i divinisinsiiralionibus vel minimum 
repugnety imo nee iisdem dsssentire, si divinam 
appelant claritatem,etad banc sancte, ut par est, 
uspiren I. Itaque perfecta sui ipsius abJicatione *0J 



comparemiis.Quemadmodumsilucidissimamcate- 
namesummococlo suspensam,elhuc usque demis- 
sam^manibus alternis in anterioraprolensis conti- 
nenter arripercmus.altrabere quidem ipsam vide- 
remur,re aulem vera non illam ipsi deduceremus, 
ut qua) superne el infcrnc pncsens essel, sed ipsi- 
met magis ad sublimiores radiorumiliustrium fuU 
gores eveberemur. Aut sicuisi navim ingressi, 
rudentcs ex pelra (]uadam ad nos usque porrectos 
auxilii causa leneremus, non od nos petram, sed 
nosipsosrevcra navimquead petram traduceremus. 
Uuapropter ante omnia, prx'sertim in mystyca 



acconlinua in rebus omnibus mortiflcatione opus Qtheologia, ab oraiione auspicandum esl : non ut 



est; quando quidem naturam bumanam vitio pro- 
toplast! divinis bonis spoliatam, vita passionibus 
obnoxia excepit, et consequenter homo a divina 
gratia, quaj ipsum ad supera subrigebal, dilapsus, 
etad extremaconlraria jam praicepsdalus. variis 
periurbationibus expositam nactus est immulatio- 
nem. Undecumnon possit ad unumcolligi, atque 
anius pacificse nnionis particeps exislere qui se- 
com ipse dissidet^ neque liceat summe contraria 
limul participare, vel communicationem aliquam 
eum upo habenti, divisas habere vitas, si unius 
Dei itabilem pra;leral participalionem, necessario 



ubiquuel nusquamprafienlem viriutem hUrahamus, 
sed, uldiviniscommeinoraliouibus invocationibus- 
que nos ipsos lUi dedamusalque uniamus. Elenim 
essentia ilia ^,cujus odoris suavitas niente:n sape- 
rat, ab igneis purissimisqne mentibusadsui mani- 
festalionem per ferveulissimas orationes invilari 
amat, divinisbima. que suas inspiraliones luculen- 
tissimis distributionibus impertllur iljis, qui sic 
illam supramundialiler inviiarunt. Est enim lux 
vera ^, qux omnem mentem implet lumine inlelle- 
ctili, omnem aulem i<*noranliam ct errurem ex om- 
nibus animls in qjibusesl, ejicii^ ellpsis omnibus 



W EccL hier. cap. 2. W Cxi. hier. cap. 3* *eo Eccles. hier. cap. 3. ^ De divtn, nom., cap. 3. 
'Ecei hier. c«ip. 4. 3 Dedivin» no/n,, cap. i, § 4. 



L..-i 



103 



S DIONYSIUS ARE0PA6ITA. 



104 



lumen sanctum imperlit.eorumque oculos menta* A in aniniabus nostris exigant habere sibi conformes 



ies a caligine et ignorantia circunfusa repurgat et 
liberal, et exciiat atque aperil multa gravitate tc- 
nebraram oppresses et clauses : datque primum 
quidem mediocrem splendorem, deinde tanquam 
degustatolumine,ocuiis jam niagisposl degastatio- 
ncm lucem nppetenlibus, magis se impertil, et 
copiosiusaiTulget, quuniam dilexeruntmultian; ac 
semper ulleriusprovehii proportione studii eorum 
adaspiciendum sursum. Elenim 4 sicut ignorantia 
errantes dirimil, sic advenlus luminis congregat 
et copniat illuminatos, perficilque eos, et ad id 
quod vere est convertit, a inultis opinationibus eos 
revocans, ac varies aspectus, vel, ut magis proprie 



per virtutem, incorruptibiles imagines. Inrircum- 
scriptum enim illud virlutisdciformis simulacrum 
riteimitandum est, ut spiritalis ac fragrans ipsum 
referat pulchriludo, seseque formet et eiiingat ad 
pLlcherrimam ejus imitationem. Et sicut inimagi- 
nibus sensilibus, si picior ad priina}vam speciem 
con«(aulerintendat,nuUarealiavisibilidislractus, 
nequesecundum qi.idpiamdivisus,illum ipsum qui 
depingendus est. si ila dicere iiccat, quodammodo 
replicabit, atque ipsammet teritatem in similitu- 
dine, et archetypum in imagine exprimet, alle- 
rumquc in allcro citra substantias dilTerentiam 
referct; sic mysticis in monte pictoribus suave- 



dicam,variain unam veram etpuram ac simplicem g olenlisetarcanocpulchritudinisinlcntaconstansque 



cognitionem contraliit et uoo lumine unifico im- 
plet. 

Porro lumen hoc unificum accipimus per Chri- 
stum ^ qui paterna lux est vera, qua illuminat 
omnem haminem venientem in hunc mundum °, per 
quern ad originem lucis Patrem accessum obtinui- 
mus.Hicestqui mentis quidem nostrsc obscurita- 
tem7bealo divinoque lumine rcpievit, deformita- 
temque nostram deiformibus ornamenlis illustra- 
vit, animi autem domicilium cum perfecta salute 
essentia) naturaique nostras, quse ferme coUapsa 
erat et conciderat, fcedissimis quibusque passio- 
nibus atque inquinamenlis noxiis liberavit, com- 
monstrata nobissupermundialis anagogse ac divine 



contemplatio infallibilem indet maximaque dei- 
formem imaginationem. 

Merito itaque mystici pictores, quando roentem 
suam ad superessentialem illam fragrantem spiri- 
tatemquo pulcliritudinem constanter efformant, 
nullam virtulem earum qusB lis insunt, agunt, ut ab 
hominlbus,sicutscriptum est, videantur,sed quid- 
quid in virlute sacrum ac maxime deiforme est, 
intra mentem suam^quscad imaginem et similitu- 
dinem Dei facta est, recondentes ad primaevam 
duntaxat speciem atque inteiligentiam intuentur. 
Neque enim solum dissimilia vident, sed ne ad eo- 
rum quidem aspectum perlrahun*ur. Quamobrem, 
sicut eos decet, non ea qusB temere videntur, sed 



vitae norma, per quam ad sacras ejus similitudines, ^ quae vere justa sunt ac bona, diligunt : neque istam 



quoad ejus fieri poleit, evehamur. Unicum enim 
illudSac simplex arcanumque Jesu Yerbum divi- 
nissimum per assumfitionem humanitatis nostrae, 
in compositionem simul et aspectum, sine ullasui 
immutatione,pro sua bonitate benignitatequc pro- 
cessit, nostrique sccum unificam communionem 
benetice excogitavit,ea quae in nobis humilia sunt, 
divinissiniibsuis uniens excelleutiis,utet nos ipsi, 
tanquam membra corpori, per ejusdem immacu- 
latae ac divinao vitas identilatem congruamus, ne 
corruptibilibus nccati passionibus, divinis istis sa- 
nissimisque membris incongrui,vitaque incapaces 
existamus. 
Oporletigilurnos,si ad communionem ejus aspi- 



apeclant gloriam quec sine ratione vulgo passim 
beata praedicatur,sed imitatione Dei bonum malum- 
que perse judicantes, divlna quaedam simulacra 
fjunt istiusfragranli;n divime, quae bonum in se 
odorem vereeonlinens,ad illud quod vu'go passim 
inaeqnalilcr apparet, nunquam converlifur, in 
veris suis imaginibus exprimens vcritatem. 

Hinc tOsi more humane ea qu«ne supra nos sunt 
accipiamus,etramiliaribusnobissensil)usinhaerea- 
mus.atquedivinacnm nostris conferamusjaliimur, 
si secundum id quod deforis apparet,mysticam arca- 
namque ttieologiam meiiamur; cum scire debeamus, 
mentem quidem noslrani poUere vi intelligendi, 
qua res inlellectiles ipsi proportionatas conlueatur, 



remus, divinissimam ejus in came viiam conlem- ^^ tamen istam unionem, qua rebus se superioribus 



plari-atque sanctam ipsius impeccantiam imitan- 
do, ad deifurmilatem et immuculatum statum 
contendere. Hac namque ratione, prout nobis 
congruit, similitudinem snam communicabit. 

Caeterum mysticis theologis obvelanda est men- 
tis sanctitas atque fragrantiaO, cum divinitus viri 
sancti jubeantur,nonad vanam gloriam apparentes 
arcani Dei pulcbrasac fragrantes habere similitu- 
dines. Siquidem arcana Dei decora, qucrum sua- 
vitasintellectum superat.prorsussunt intemerata, 
solisquo virisspiritalibus spiritaliterapparent,quod 



conjiingitur, naturam ipsius longe superare. Secun- 
dum banc itaque unionem divina ilia mystica sunt 
intelligenda, non more noslro, sed quatenus nos 
ip&i lotos nos a nobis totalilor abdicamus, et toCi 
transimus in Deum, utcum Apostolo vere dicere 
possimus: Vivo ego, jamnon ego, vivitvero in me 
Christus^^, Quae vox est veri amatoris qui exces- 
serat ese Deo, et non jam vitam suam, sed amati, 
tanquam vehementer diiectam, viventis. Itaque 
longe praestat nos Dei esse quam uostros;sic enim 
divina nobis dari poterunt, si cum Deo fueriroaa 



* De divin.nom. c.: 4, §6. ^Coel. hier. cap. 1, § 2. ^ Jean, i, 9. ^ KccL liier., cap 3, § 1 1 . 8 Ibid., 
§ 12. 9 Eccl. hier., cap. 4, parte iii, § 1. «o Oe divin. nom. cap. 7, § 1. i* Gal. ii, 20. 



105 



PROLEGOMENA. 



106 



conjuncti.Hanc aulem iiitiinam conjunctionem ^^A 
acquirinius per vivamridem,qusest constans fide- 
liuinfirmamentum,etrundatnosin veritale, aique 
ia nobis ferilatem, dam indissuasibili identilate 
simplicem ? erilatis cognitionem obklnemus renim 
credendarum.Nam si cognitio res cognitas com 
i'ognoscenlibus unit.ignoraliovero ignoranli causa 
est ut semper mutel. aique asemetipso discrepet 
eum qui credit in veritatejuxta Scripturam,mhil a 
?ero fideifuudamento dimovebit, in quo conslan- 
(iamhabebit immobilis et immutabilisidentilatis. 
Probe namque novit quisquis unilus est Yeritati, 
quam bene sesehabeat,quam vis eummuitiutamen- 
tem arguant.Latet enim illos, uliparest, eum per 
vere tide! veritatem ex ei rore excessisse : ipsi au- 
tein vere novit se nou, ut iili fabulantur, insanire, b 
sed ab instabili mutabiliqueomnimode errantis va- 
rielalis motione,persimplicem circa eadem semper 
eteodem modo se habentem verilaten^ esse libera- 
tum.Hoc modo primi diviria) sapienliae nostrse pro- 
fessorrs pro veritatc quotidie moriebantur, testifi- 
canteSjUti parest.etsermone et opere.singularem 
illamChrislianx veritdtisagnitionem. omnium esse 
cum simplicissimam,tuni divinissimam;imo potius 
'Mianc solam csseveram atqueunicam simplicis 
Dcinotitiam Est enimdivinissima Dei notitia quae 
ppr nescieiiliam accipilur, secundum illam, quae 
&upra intellectum est, unionem, quando nimirum 
mens a rebus omnibus recedens, actotam semet- 
ipsam dcserens,(lesuper fulgeutibus radiis unitur, 
quibus in illo inscrutabili sapienliae profundocol- 
lustratnr. 

CAPUT VII. 

Quomodo mirabilis ilia myslicxz theologioR unio 
in anima perficiifur. 

Sublimissimus rcrum mysticarum interpres,Lu- 
dovicus Blosius, iu InitituUone sua spiriiualij 
cap. 4 3, § 2, divina prorsus ralione banc, quam 
r!([ ertus fueral^ mysticac theologiae unionem de- 
saihi ns, Felix, inquit, ilia anima, quae purilati 
cordis, sanclaeque introversioni jugiter sludet, et 
priwato nmori,seu propriae voluntati, proprixque 
quansilioni prorsus rcountiat. ilaec onim magis ac 
magis Deoappropiiiquare meretur. Tandem voro 
soperioribus ejus viiibus divina gratia sublevatis, 
clarificatis et exornatis, unitatem nuditatemque D 
spiritus obtinety etpunim atque indepictum amo- 
rem, simplicemque cogitationem, quae cogitatio- 
nam eipers est^adipiscitur. Jam itaque cum excel- 
leDti8iaciicibilisqiicgratia^Deisitcapax,advivum il- 
lumrontemquiab;elernon:anat,acsanclorummen- 
(essalis soperque ri:(ii'it,pcrducitt]r. Jam vires ejus 
ad iostar stellarum lut.ent,etipsafitidoneaad con- 
templandum Divinitatisabyssum, sereno, simpiici 
etjucundointaitU|absque imaginatione,etsine ali- 
qna intellectus admistiane. Unde quando sesc ad 



Deum cum amore integre convertit, incompre- 
hensibiii luce in fundum ejus effulgente, rationis 
et intellectus oculas reverberatus caligat: simplex 
vcro ipsius anima) oculus^ nempe pura, nuda, uni- 
forinis,el supra intellectum elevata eogitalio, ma- 
net apertus. 

PoiTo naturali lumine intellectus a tanta clari- 
laic oiifuscalo,anima nihil in tempore aspicit, sed 
supra tempus et locum erecta, quamdam seterni- 
talis proprietatem assumit. Nam imagines etdis- 
tinctionem considcrationemque rerum amittens, 
jam experlmento discit, Deum longe transcendere 
oniues corporales, spirituales atque divinas ima- 
gines, el quidquid intellectu apprehendiyquidquid 
de Deo dici scribive, quidquid nominis ei imponi 
potest, cLire perspicit talia omnia a veritate divinae 
essenliseiu infinitum distare,ob idqueeamdem es- 
sentiam innominabilem esse. Ignorat tamen quid 
sit Deus, quem sentit. Hinc praecognitione facta 
sine cognilione,in soloamabili, nudo, simpiici et 
ignoto Deo quiescit.Lux quippe divina propter ni- 
miam sui clarilateminaccessibiiisest : unde et co- 
{/.7r>a;)pel)atur.Sn8cipit hie anima verbum abscon- 
liilum, quod Deus in interne silentio et secreto 
mentis recessu loquitur.Uoc suscipil, atque anio- 
nis my^tic^ complexum feliciter experitur. Ubi 
cnini inleiieclum omnesque imagines peramorem 
exrossil, el supra semetipsam evecta est, quod 
$oiusi)cusci praesiare polestjamase defluenspro- 
Hull in Dcuin: tuncque Deus pax et fruitio ejus est. 
Ilia ergo in tali menlis excessu posita, jure cantat: 
In pace in idipsum dormiamet requiescam ^^.De- 
fluil, inquam, amans anima, deficitque a seipsa, 
et velut ad nihilum redacta, in abyssum aetemi 
aiiioris coiiabltur : ubi sibi mortua, vivit in Deo, 
nihil sciens, nihil sentiens propter amorem quem 
gustat. Perdit enim se in vastissima Divinitatis 80« 
litudine atque caligine: sed sic se perdere, potius 
se invenire est. Ibi sane quidquid est humanum 
exuens, et quod est divinum induens, transforma- 
tur transmutaturque in Deum : sicut fen-um in 
i^ncpositumformam ignis accipil,et (ransmutatur 
in ignem. Manet tamen essentia anima) sic deificatae 
qnemadmodum ferrum ignitum non desinit esse 
ferrum. 

Igitur ipsa anima, quae prius erat frlgida^ jam 
ardet : qua) prius erat tenebrosa, jam lucet ; quae 
prius erat dura,jam mollisest. Plane tola deicolor 
cst,quia essentia ejus essentia Dei perfusa est. 
Tots« divini amorisigneconcremata,totaquelique- 
ficli transiit in Deum, el ei sine medio unita, 
unusque spiritus cum eo eflecta est: sicut auram 
el .OS in unam metalli massam conflantur.Caeterum 
iilorum qui in Deum ila excedunt etrapiuntur,di- 
versi gradus sunt^: nam eo quisque profundius at- 
que sublimius in ipsumDeum pertingit.quo ellict- 
cius ardeniiusquc seu amorosius se a\l cum con- 



« De divin. nom., c. 1, § i. <3 joid^ ^ 3. <* l>5al. iv, 0. 
Patrol. Gr. III. 



4 



107 



S. DI0NY8IUS AREOPAGITA. 



108 



vertit,et quo perfeckius in ipsa conversioue omneni A 
propriam quaisilionem repellit. 

8anctamiliamanimain,qudB a Deosingulariter 
v]sitata,et supra omnia creala, supraque propriam 
operakionem elevata, in vi memorativa nudatur 
omnibus imaginibus, et meram puritalem alque 
simplicitatem senlit; in vi intellectiva percipit prae- 
fuigidas illuminaliones Solis jusUtise, et divinam 
veritakem agnoscit ! Porro in vi amativa sentil 
ffistum quemdam quieli amoris, sive [contactum 
Spiritussancti,tamquam fonlcm vivum,manantero 
rivulis SBterns suavitati8,atque itaad excellentem 
cum Deo unionero invitatur introducilurque.O fe- 
licemillam horam iTuncnimirum animasuperna- 
turalijucundissimaque solemnilate et gaudiover- 
nantissimo intus perfrailur, ac futuram beatitudi- b 
nem aliquo modo prsgustat. quam beatus est, 
cui fragranlissimamillud ver,etaestas illaamoenis- 
simaexoritur,cuique divinam copuiam vel ad mo- 
mentum ex pcriri concessum esll Is enim ad id per- 
ducitur, quod nee ratio, nee intellectus caper e, 
nequelinguaexprimerepotest.Persapientemigno- 



rantiam,et per intimum amoris contactum, melius 
Deum cognoscit,quam exterioresejusoculivisibi- 
te/n solem cognoscant. Usqlie adeo stabilitur in 
Deo, ut Deum sibi viciniorem esse sentiat quam 
ipse sit sibi: unde et deiformem superessentialem* 
que vitamjam ducit,factusChristo secundum spiri- 
tum.animam etcorpusconformis.Sive comedat sive 
bibat,sive vigilet sive dormiat, semper in eoDeus 
operatur,qui superessentialitervivit in illo.Talem 
ipseDeusdocet deomnibus,et spirituales mysticos 
que sensus ei aperit.Creberrime,vel etiam indesi- 
nenter eum visitat, astringit» osculatur, illustrate 
accendit,penetrat et impiet.Nam cum animaejus 
sit jam speculum clarum sine macula, divine SoU 
convenienter objectum substratumque,ipseSoI ju- 
slitisB non potest non assidue stillicidia gratise.ra- 
diossapientisB et charitatis scintillas ineam diffun- 
dere. Yalde qnidem sublimiter atque mirabiliter 
Deus senonnunquanfi animssperfectaerevelatatque 
maaifestat, nondnm tamen ostendit sicuti est in 
sua ineffabili gloria, sed sicut in faac vita videri 
potest. 



GEORGII PACHYMER^ 

IN OPERA S, DIONYSII AREOPAGIT^E 

AD GYRUM ATHANASIUM 

PATRIARGHAM ALEXANDRINUM GONSTANTINOPOLI COMHORANTEM 

PROCEMIUM 

Interprete Balthasare Corderio, Societatis Jesu doctore theologo. 



HomoDei,etfidelis serve, et dispensator myste-C 
riorum Christ!, nee non vir desideriorum, multo- 
rum quidem etiam aliorum et magnornm, scilicet 
eorumquaB suntspiritus,quorum omnium, carne 
mortificari^et vivere Chrislo, caput est; idquenon 
ab heri^ aut nudius tertius,aut a pauco, quin imo 
etiam amuito tempore hoc tiium fuit studium,at- 
que adeo ab infantia et ab ipsa ferme nalivitate. 
Novit hose mens Sina, et quaa ibi Celebris spelunca 
ubi in virtute educatus, et spirilalibus sudoribus 
praiexercitalus, ad Marci thronum adduceris : et 
vocationemadeptus postipsum,longo quidem tern- 
ports intervallOyVirtute tamen ipsi proximus, licet 
tempore remotissimus,agnosceris. Eatenusautem 
Sanctis ejus successoribus posterior es,quatenuscum 
ipsisuislemporibnsluxerinlad utilitatem populi^ 
Ghristiani, tu nostris temporibus reservaris, prout 
novit Providentia,qua)cuncta cuslodit et producit. 

PrfDterea,hujus quidem morem, illius veroser- 
roonem ; bujus exactam charilatem,iilius psallendi 



v(S(X8 Tcov Xpi9toO {jLurrnp^cdv, xxi ofvep ]kict6u(&iQiv, 
7ioXXa>v (jLSv Aoi aXXu)v, ktX ikf^aXuis dY^AaS^ twv xou 
icveu(X3T0s, cl)v otTcavxiDv, xqi aapxl vcxpotOr^vxi, xal 
;T^9ai XpiTTcp, TO xeoiXaiov* xxl Tov)to ou yfit^^ 
xat icpb xpixT^;, ou8' II 1X1^00, ^ (AT^v xal Ix icoXXou 
aoi ire^iXovdcpnxai, 3cXXdc ppecpdOev xal i( suxt^c ^e* 
^bv trie YS^^'Ex^C* OToe xaOxx xh 2(vxiov ^po<, xal ^ 
iy.tXaz {XEYaXo^vu{jioc jxavopx, Sicou xxx* &pEXT^v |axi- 
euOelc 9 xxl xoTc nvsufjixxtxo'tc ISpuivi icpoxeXsvOslc, 
licl x6v Mxpvco'J B^civov ^vxYn' ^^^ xXriaiv irXouxC- 

72< XOU fLSx' eXS'CvOV, X(J) XP^^H^ P-^^l ^O^OVXOU, X^ 

0* icpexri XXI e^c fxexx xouxov xxi ou, icoXXoTcbc 
|X£v x(j) XP^^V>. T^*»*?^T[^« Tojouxou 81 xd)v |iex' ixrt- 
vov &Y^^^ xaOuffxepeTc, S'ov xxtpoT; l8toic Xx(&<}^9^vxta»v 
kxeivu)^ in dnpeUtx xoO Xpi9xeicu)vup4>u XxoO ^ q\^ 
X3{jiteui() xotc ^(xetepoic xxtpoTc, xxOu>c oTSev ^ xk 
9CXVXX (ppoupoOvx xxl 8i£^dcY9U93( IIp<Svoia. 

E:p* ({), xoii (Asv xbv xpoTrov, xou 6i xbv XdfOVi xxt 
xoO |xev xb X7i; dtYaTcn? elXixptveCi xou 8i xb xri^ 



109 



PROLEGOMENA. 



110 



t}»aA(A(|Mis< Ivxovoj. ixepou xb icpb^ dtnaivTac 9u(AnaOec A intentionem, alterius erga omncs compassionenfiy 



aXXou Tov Z^viXov, TO TTpaov aXXou, xii sXaoj aXXo xi tujv 
aYxOu>v, a)c i| ap^etunou xxT|9dt[xcvoc, ev e( axcav- 
Tov cTcoc cUovoc £v 9tx\jzt^ xb xiXXtaxov axpi&iKiaio* 
KxC 7c roiXtXov xai (Jt^YX ^pfip,a[, xal xoTc ico^^u) 

qpZVfclT^C X^l X0'{< iYYUs. TOOXO V^ Sl7^V£X-/|< 901 {JLSpl- 

pLvsE. TO'jfto x6 lp,{jLOvov ffico'joxff^a, 3'jxa xu>v xpeix* 
xovuiv eiciOujAiQiv, aXz IxT|Xt^ 8921 T^jAspxi 2^T|X(ov iv 
r-#C'j^3xi xi ToO icve<iiJLXXO(. To'jxwv jjiix xi;, ojy^ tj 
tj^^oOts; xxi ^ {xeXexT^ xu>v Oeonveuoxiov rpa^cuv, al( 
X26, £xa9XT|V irpoj£;(^tt)v, xxl jjieYaXeiriodXii); avairxuj- 
ffwv xwv Xeyojasvojv xbv vouv, xal y^'*^^'"** ***^ 'i^^'^t 
xx( :csv etSoc &::op.axxp icaiceu7eu>c. 



alius zeluin,alteriusinansuetudinein,et aliugaliad 
quidpiam bonorum, tanquam ex archetypo possi- 
dons,unam ex omnibus formamimaginis in temet- 
ipso pulcherrimam exprimis. Certevariumet ma- 
gnum quid appares, lam iis qui procul,quam his 
qui prope sunt. Haec assidua tibi cura, hoc conti* 
nuum sludiumjiaec optima desideria, quibus illi- 
quesciSjlolis diebus, quaercns in spiritu ea quo) 
sunl spiritus.Horum una qu2Bdam,non qualigcun- 
queeiiam, medilalio divinitus inspiralarumScri- 
plurarum, quibus quotidie attendens, et magna 
dexteritateillorum qua^ dieuntursensum explicans 



et scicntiam, et mores, omnemque formam exprimis discipline. 

'aXXs icpbc xoic acXXoi^ xal ^ xoO {xsYaXou Aiovu- Sed prdB ca^teris eliaui magni Dionysii divinus 
atAu Oe(a tcuxxU, xi^c irvEJixaxixfi; xal rfitla^ £ei- B ii|jellus,spiritali8 ac suavis Sirense mansio, (e de- 



pr^^iO^ to cv8ia{t7^pAy xaxa7^ou92 9£, 8Xov ElanoieT- 
xaiy xal xajv kxeTae yapixcuv av2iti(Jii:Xq^, O'j XT^ptp xb 
xo'j XoYOu xa< ^^'j-^ixa; ^xoac (psaiajjievov, oOxe (XT4V 
xatc xaxa xoffp-ov 7cpo?7caOeiai< vuvceoe^svov, iXk 
aiexov ii^zoL xal i;i(ipn'iEvov Tcavxbc, xal naooc axou- 
«ixai T4vE'|iYJxivov xal voviv, sU irps^oyjav OT^Xa^T^ 
xal xoTc Xeyojjievoi; xal xoT« voouji£voi< avxiXti<j/iVj 
*A/.V ETTEiOT, xal elxovu}v ixeivrj api^av-fic, fi?p' ^ 
T,'jXKk xal ico/Xayi< 6 xs^^^uTn; £::ioaXXoi ta /^pw 
{jtaTa, xal X^y^^ e/bTvo^, ffac^f.c, qi TioX^i xal oXXoi, 
xal To/Xa/.i; (jlovov xaxs'jjxoy vjvxe; xwv XE*fO',X£vti)v, 
et^eikeTv O'jx ar(i»xvT,jav. 8ia xovJ-o 9a^u>; |X£v Xo- 
Yi'^Ti. xal XTiC af,; ^siXa-fiOo'j Y'^'^l^'i? Enajia, e\ izm^ 
Tj Ofiia p'oAo< aJXTi ayoLTz^j/JUir\^ xai XDivdxEpov xa- 



tinens, lotum afficit^ et inibi gratiis implet, cera 
ralionisaures anim(Bminim6obturanlem(a),neque 
certe mundanis alTectibusimpIicatum.sedliberum 
existcnlem et ab omni re exemptum, omnesque 
audiendi facuitateset intelleclum patuium haben- 
(em, ad convenieniem scilicet tam eorum qusdi- 
cuniur,quamquaBintelliguntursusccptionem.G£- 
terum,cum et imago ilia prasclara sit, cui multos 
etiam frequenter artifex adhibet colores, et sermo 
ille perspicuuSjCui multa etiam alii, et sspedun- 
taxat conjecturantes qnai dicantur, superaddere 
baud ncglexeruDt; idcirco sapienter quidem cogb- 
tas,ol proba menle tua digna, si quo modo divinus 
hie liber explieetur, atque communior fiat usus 



xjTxiiTt xb ypfijxa xal; xd*v iroXXoiv axoatc xavx£i>«c; ejus plurimorum inteileclibus,et inde multi profi- 



div E/oiEv d)3E)eT70ai ttoXXoJ, xa Oirsp vouv xaxa 
>&jv, xzl xi unep oovajjiiv xaxa ouvajxiv i7po7iE(ji3- 
vot. ''Ejxi y*? ^^' xouxo xoO xpfi^pEiv eT8o; O'j xb 
Tj)_bv, oxav xl< jin ^?, iauxoy xt,v xpocpxjV ^^^opr^Y^v, 
5|jLtoK itpojiaXaffnov xauXTjV t^ «po|xaffa(5ii8vo;, inev- 
uuxxov xoTc avOEvsjiv iY^^^^^?> ^^'^ sXXt^v TrpocpE* 
pcav, Tr,v 0£ irpoxEiixEvTiv xaxEpYoCo^JLEvoc. 

£0901; (i^v o3v xb xoiouxov eXoyivci) Kal 7;po[X7tOu>c* 
r/.T,-' ***! "^ xeXoc av & XoYivp^b; a-Eon ypTrjaxbvj 
tirip E^T.xTiffa; oaXov xal oux ejjie. xal Xo^os Evipfi; 
xat xpoROv xcj) i:paY(A3xi i;ivou^Evovy xal icpoj- 
xoi^ xiji ijuj), stal 'V lep«i> "^a tEpa ivEy^£(pn»a«. NOv 
oc, 'AAX* O'JX b Pu»ixb^ irpbc xb Upov, tpajt* au 
Ss xii itpojxpt^l'*** xal iiapEx(vT)aac, xal xal; £j/aT; 



ciant, ea qua) supra inlellectum sunt, secundum 
inielleclum,ct qusB supra caplum,pro captu agno- 
scenles.Est enim etiam hie nulriendi modus mi- 
nime vulgaris,quando quis nou a semelipsocibum 
suppeditans, tamen hunc praemaccrans vel prx- 
masticans,sumptu facilem iofirmis facit,non aJium 
proferendo, sed propositum subigendo. 

Sapienter utique quid simile cogitasti ac pro- 
vide : quin et flnem hacc cogilatio bonum sorlita 
forctjsi qua)sivissesalium,etnon me, ac rationem 
reperisses etmodumhuic negotio convenientem, 
etconcredidissesdignOjSacroquesacratradidisses, 
Nunc aulem,Nonest,inquiunt, hoc allare pro sa-* 
crificio : tu vero etiam adhortatus es, et excitasti, 



w oI<J; xt irapEOaf^va;, w; av EjspYfixwv, ^^t^a;, et postulationibus,quantom fieri poterat animasti 



WXig x^ «T|? icpEJEo); xoivtovtqf TrpO'JXiJwv, xal oj 
xoffo-Jtov oioi xb ri{X£X£pov aoOEvsc ^^jAmaac, Saov 
Su xf^v xoO 6eou X^P^^ riXxctaa;, oO xt^v StSvajxiv 
|uXaov kv iffBtvfiiq^ xfiXfiioO^Oai xax£(iaOi;. Ti $£ 
i|ttic «pb? xoffwxov xfi; napax&XEuffEb); {1£Y£0oc, 
8iw lXiYYt»^*i xal auEirEiv ; 'A XX' ouv, oux oT8a 
Stswc, xf,c rifi^xEpas atjOsvS'la; litiXaOdpEvoi, xal 
vi rvai6i ffajxbv naptSdvxe; , oXoi xuiv aujv y^Y^" 
v2|uv icp09X3Ywv, xas b>c ffixpl icat^E;, xal u); 
(L^Anxxl &6a9xiX(|iy xal o); 8£91c6xt^ OEpa'icovxEc 

^aj YertitCorderius quasi Grscelegisset: o^j xT^pqi 
tq>x&j XciYou... 'sppa^d^fXEvov. Sed, mea quidem sen- 
teotii,legendumGnece: o6xnpt(>,xbxo> X^you, x.x.X., 



tanquam beneractor,nos,ut opinor,hujus desiderii 
communione beando,et non tantum nostra imbe- 
cillitati diflisus es,quantum Dei gratis confisus, 
cujus virtutem magis in infirmitate perflci cogno- 
visti. Quid porro nos ad tanlam adhortandi vim 
oportucrat percelli et recusare? Verumlamen non 
scio quomodo nostra imbecillitalis obliti, atque 
illud,AW« (eipsuiUy negiigenles, toti ad tua facti 
sumus iroperia.et tanquam patri filii, et tanquam 
discipuli Hagistro, et sicut servi domino sumus 

Latino vero:Cera, ataiuntfabulotj auresanimm 
obiurantem.Cxierum nonsHmcldormilal doclissimus 
intcrpres, ut GrsBce callenii palebil. Eoit.Patrol. 



Ill 



S. DIONYSIUS AREOPAGITA. 



112 



obieeatiy nulli omnino alteri, quam tais Sanctis 
piiaque precationibus coofisi, quibiis , opinor, 
etiam iovisibiliter suffulli, facile hoc opus susti- 
nuimus. 

Ecquid eoim miram ? cum etiam voce dimissa 
Elifls ad Eliseum, slatim hie, etbove8illos,etara- 
tra^et omnero supelleclilem aliam abjiciens, quo 
pedes (erebant,post vocantem cacorrerit, lametsi 
qooque boves istos sacriGcio destinasset. Eodem 
mode eliam nos,8»cularibas (urbis ac tumuUibus 
neglectiSjtoti in uno studio fuimus, quod nimirura 
sacrisLitterisconsecraYimus.Edisseram eiiam hoc 
arcanum, quoniam quoque verum. Adeo delitus 
eraro hnic negotio,et sic rapiebar,ut etiam ssepe- 
numero sermonibus vacantemyexclamare me con- 
tigeril^dum explenderem hinc sensuum profundi- 
tatem,iDde theologis sublimitatem; hie in divinis 
erudiiionem, illic in explicandis accnrationem, 
alibi moderationem,alibinuroini8alDalionem,ubi- 
que divinitatem et securitatem. 

Quid deroam ego faciam nisi prato fertilissimo 
Sanctihujus scriptacomparem,itautvelim quidem 
carpendo ceteris pulcherrimaproponere ;non va- 
leamautem.sedimmobilisconsistamet^quasimulus 
roanereprse gratis varietate? Sic ego non inter pres, 
non paraphrasteSySed auditor sum. Magnum sane si 
Tel mysta fiam coelestium tubarum, attamen non 
iUicoacrepenteinsonantium (ne hinc^etiam spiri- 
tualis facultas audiendi detrimentum capiat), sed 
sensim et paulatim penelranlium ad intimiorem co 
gnitionis sonum. Qui sane modus est vacandi ab 
omnibus, et intellectum applicandi ad res maxi- 
mas,sensim ilia quse iutelligantur subigendo, et 
tandem perfectam cognitionem cum cognoscente 
copulando. Hoc autem mihicontulit propositi sco- 
pus^dum singula considero quae dicuntur. Neque 
minus quod etiam addendum, quod magnopere ad- 
jutus sim, antiquiores.tanquam populi seniores,in 
ascensu addivinum mystagogisemontem scquendo. 
Qui sanedum Sancti hujus scripta interpretantur, 
viam eotendentem mihi exposuerunt,ac me secu- 
rum reddiderunt/quamobrem eliam contendi,do- 
nec pertingerem eo quo pertingere poteram, et 
quo perveni.Si quidem prope,ut spero, gratia sit 
Deo,a quo omne quod abhominibus bene fit,gra- 
tia item tuis Sanctis precibus,quibu8 fretus^ad hoc 
opus me accinxi, et quibus adjutus, non omnino 
procul a decoro aberravi. 

Quod si hoc quidem non,sedomninovidearinu- 
tilis et reprobandus, quid pati oportet, sicubi 
plurimis hserens didicultatibus propter imperi* 
tiam quidpiam forte non recte attigi ? hoc ipsum 
saneprovirilisimulin medium proferreminime ne- 
glexi.Tu vero anima per omnia Deum imitans,non 
id quod ex merito esi,recte scio,quaere8,sed prom* 
ptum animum admittes, quandoquidem etiam Deo 
dicanl gratum esse quod secundum vires fit. Sed 
de his quidem satis; caDterom tempus est ca quae 
ad magnum Dionysium pertinent exponendi, quae 



Kal t( y^P (^^^ f ^*ou xal tt^^ tpovi^c iict- 
7:efx«p6t(aTic xijc ,HXiou xij* *KXt908{(i>, eo^c oSxoc xa^ 
fi6oL^ Ixefvou;, xal iporpx, xai icavav 9xiv>t)v Ircpsv 
aico9fii9di(jLevo;, ^ ico8u>v tt^sv, 6it{9u) xou xxXoOvtoc 
iic^Spafxev, el tl xai ^6k^ IxeTvoc [19. Ixefvou;] Ispeu- 
ac. Tpdicov xhn aWo^ xxl ^(JLcTc, xouc Piu>uxou< icsp- 
i^^xec Oopu^oOc xai xjpSzvjjLouc, 8Xot (jiep((xvT^c (JLtcr; 
iY6vd(jLe6a, i^v $ft xx2 xoTc Itpot; Ao'^ioiq a^itpci^vi- 
(jiev. 'E;e{icu> y.%\ xh ^Trop^n'^ov, 8xt xai &XnOsc* 
X0900X0V iytydfAT^v xou 7cpiY(xxxoc, xai o8to); iaXov 
&9xt X9tl i7oXXax<>'^ "^^^ X6yu>v axoX^vavxt, SiaMp<i>veTv 

B (xoi TjviSzivi , xxxxvoouvxi ev6ev xb xwv vovi)&ixu>v 
P^oc, ixsTSev x6 xT^c OeoXoY^s; u<|/o;* (O^t xh iccpl 
xa OtTa kici9X7|(xovixoVy ui^ xb irepl xt^v I^okyY^^^^ 
&7rnxpi&i)fAevov* kXkoL'nw xh (x^xpioVy ^Xx^ou xb Iv- 
Oeov, iravxa^ou xb OsTov xai &9^aXc;; 

Ksl x( Y^ ^^^ fi Xet(X(i>vi icoXu<^jp(|i xa; xoO 
A^ioj YP^?^^ icoptixi^ovxi, <bc Po\S)c90zt (ilv Spe- 
irojjikvcp xoT< fiXXoic irpoxiOftVai xa xdiXXirea, {jli^ ^tS- 
vavOzi $£, &XX' ixivY^x^l^eiv oTov xai iYcevtoOsOat, 7cpb< 
xb icoixfXov xfjc /apixo^ ; OGxioc kYw o-jx fcStiYtixrj;, 
0'^ 7:apa(ppa9Xi)C| ^X* ixpoaxijc. M&y« y^* '^ ^*1 
(xiS^T^C xuiv ajpavfiuv Iy^^^K''*)^ ffaXir(vYU)v , icXi^v 
oux euOuc xai e^a{(pvT)c ivr^^^^'^^ ij^' ^'^^ IvxsOOe^ 
xai xi^v voEpacv &xou7xixt^v icape6Xi6T^(X3v^ , &XX* ^pi^ 
(jidc, xai xaia |jLixpbv irpo6i6a2^ov»9u>v Tcpbc xb xvic 

r YV(^7Cb)c kvt)^e9Xppov. Oc Sri xpdicoc 9^^^^^ ^^^ 
icdtvxb)v, xai uposo^Tic ^^1 toTc [leY^oxoic vob; xatxi 
PLixpbv iva^idixxeffOai xa vooufxeva, xai xAo; etc xc« 
Xe(av Y^^i^ Ivfl^eaOai xbv Y^vciiffxovxa. Touxo £c |jL9i 
icpo^^cvii 6 xou irpoxti(xevou ffxoicb;, ^v iiri^xdini 
Yivo(xev(^ xa)v X&YO(ii''ci)v xaO' Exavxov. Oj ^^^pov 51 
7cpo96eTvai xai xouxo, 8x1 xai \kt^&kti>^ k'^tipa'^ta^v^ 
|XT^v, oi>9av8l Xao'j TCpevSuxcpoiCi xoTc icaXaiortpoic 
&iid(x8vo; TCpbc xV ^^^^ "^^ OeTov ^pog xric |xu7xaY<A* 
Y^a; &vdt6a9iv. Ol 5^ xai xi xoO (xixapoc £;nY^^** 
vol, XTic i«l xouxo (pepoiSvnc Jioi ^^tjYOUvxo, x«l xb 
av^poXIc TcapeT^ov* Icp' ^ep xai 6p(XT^0e{T)v, Ita^ <^t^- 
YO\S^evo< IcpOaaa ou tpOavai xai iSuv^OT^v, xai o5 
xaxT^jVxt^w. El jJilv oSv l-^^^ xr^^ IXitlSo^, ^^P'C K^^ 
6e({i nap' oj icav avOpc&noic xb xaxopOoujuvov, X^C 

_.Se xai xaTc oaTc aYtaic e'JX*^^i *^^ Ox^^axc Ane- 
^9i|jLnv itpb; xb IyX^^P^K*** ***' *^^ po^Ooujuvoc, 
o5 icdp^ icavxeXu>c £;8xpiicnv xou Ssovxo;. 

El 86 xouxo (ilv ou, icivxn 8i (pave(ov &XuvttKX'n< 
/.al &8($xi(xoc, x{ XP^ iiaOeTv, eT nou icoXXo7< ivia- 
poTc 'Hf'b; x^ ijiaOiqp ffuviax^K-^vo;, xb x^x'^/ Ou x«x- 
cjpOtoffx ; xb -^oijs wpb< IffX'^^» SpLWc irpoJ«Y*T*^^ 
oux aic(^yvT^9a. Sj 81 f^ xa irdfvxa 4^x^ ^ou.({jiT|Xoc. 
ou xb xax' i^fav, e5 oT8a, Cn^T^^iC, iXX' aico8^Si[i xb 
fcpdOu(xov* iicsl xai 6e({) tpavt (pQov xb xaxa 8(Sva« 
|jLi^* 'AXXa xo6xa)v (jiev ^ic, xaipbc 8i Xoticbv xa 
xaxa xbv ic^yQ^/ Aiov\>9tov ixAcTval, 89a 81^x3 xai 
xoTc irxXaioi^ iffX(Jpnxxi, 

eerie etiam ab antiquis historian mandata sunt. 



113 



PROLEGOMENA. 



114 



Trivcofvjv rVfs^euv, t.%\ t6 iv icXoutq) nepi^pavkc A Nobilitatem igitur,6t illustres dmtiasejus Athe- 



xjivj, TO xax* *AOy^viiou^ napXazTtVi Po'jXeut/,piov. 
^Uc Y^P ^ 6&To< Aouxa; la-copeT ev vaTc Ilpx^eviv, 
lie xii O'j-o; ?iv x'ov ipsoirxY^Tuiv. Tou Tofvjv UpoO 
aico7ToXo'j DrjXou x%Xq 'AOi^vxi ; eniSr,[jLi{9xvT0C, xx{ 
TiTt xu>v i; 'Eic'.xo'jpou xal zSi^ aizh xf^c Stosc au(x« 
6zXovxoc, xa2 x^v Xo'yov xtJc aXr^Osiac XT^p'^Sxxovxoc, 
xtv£{ xwv ExeTje «piXo7o;p(i)v xoiixov ffoa^tSvxs; im xbv 
Apciov Tlai^'i aic^Y^Y^^* Sfxxc cuv k87|(Ar|<Y($pT^v& 
8u70vxs. aXAs x&xcTae orijx'n-f^pfiT, xai ty^c ajxoO 
Oclz; Y^^^"^i^ ^fipoi\i.a vfvovtii, xxi aXXoi {xlv oux 
6X(Y0i, axXs xx. 3ut^; Aiovu^ioc, xai ^^^'''i ^vb[xaxi 

AZfJlZpiCt XZ( IxipOl 9UV XJIOT^. IlpOJXEOeiTZl OS xz^ 

TO X'jj{ 3;i3e z'jx'ft* (p'Hffi <p3p, 6 *A pcoirzY iTTi^y $ia 



niensium iste senatos declarat. Qaemadmodum 
enim divus Lucas historia) mandat in Actibus 45, is 
etiam unus eratareopagilanim.Cum igitursanctus 
apostolus Paulus Athenas profectus asset, el cum 
quibusdam Epicureisac StoiciscongressuSyVerbam 
veritatis praedicaret ; nonnulli isthic phiiosophi 
eum comprehendentes ad Areopagum abduxerunt 
posnas daturum propter ea qua) concionatns erat. 
Verum etiam illic comionatur, et divinse ipsius 
lingus prsedafiunt^prster alios noa paucos, etiam 
ipse Dionysius.et mulier nomine Damarl8,et alii 
cum cis.Quin et adjunctus est illi tituius dignita- 
tis ; ait enim, Areopagita. ob illustrem, ut arbi- 



10 ic£pi^zv£; xoO k^^poi ^ oT{X2i, iv xe 9oofqf xzi » (ror, vifi sapientiam, et divitias, ac tertio propter 



Aourco, Y.%i xpixrb xvit x/ic i:oXixe'zc aviiciX-/jirx(f). 
Oj y*?i '>^3t'*'bc T|V xb Ei; ipeoTczYtxa; leXcTv, iXX* 
ov it fj iTjyrtfi jo^'z, xzi 6 XP^*'"^^^ P*^^> ***' "^^ ^^^ 
KZTiv iv6Tt{X7i'irx3v elg xb xoioOxov Trpo-jxaXsTxc aji- 
ii>;jLZ* Ix yzp xujv ivviz xzOitxzjjlsvcov ap^dvx(i>v 
'A9r,'#Tiiiv SoEt xo-j; kptOTZt'^hiQ E\vai, civ 6 dpiOfJibc 



E.; E'rfz xzt iTE'/czxovxa Eitoao'jxo. 



'E;'ij02v 8s XT,; ird^id)^ fjV xb xzrz xbv 'ApEiov 
nivoi cixzyxVjpiov^ xXfjOlv ojxb). 8ia xb xbv 'Apr^v 
B'.siJE Xzyr'''"z xrp Qo7Ei8ci>v; 0'XT,v, Tn^Jzi xo toiov 

ffxfj-SXpoV Eo' tji XpiOsiT^ , bit X^iV IxE'lvOU U'.bv CtTTS- 

xxE'vEv AX'.ppoO'.ov. *Ko{/.zJov oi apEorzY^xzi 7:Ep\ 
xi» }iEt![(ivei)v ff9zX(jizcu>v^ xzi ^4 xouxwv 'Cpfvic O'jx lot- 
oorj xuj xp:6£vxi x-/,v l:pE7iv* £10 xat a>e xaivwv ozi{xoviu)v 



Irrcprehensibile vivendi institutnm. Non enim cu< 
jusvis erat inter Areopagitas censeri, sed quem 
multasapientia.et proba vita^et in omnibus coipflB 
vacatio ad tantam evexerat dignitatem isiquidem 
Alhenis ex novem principibus constitutis, oporte- 
bat esse Areopagitas, quorum numerus ad unum 
et quinquaginta extensus fuit. 

Erat autem extra arcem in colle Martio tribu- 
nal, sicappellatum, quod ibi Mars sententiam ac- 
cepisset Neptuno sceptrum proprium flgendi ad 
quod condemnatus fuit,quod Glium ejusHaiirrho- 
ihion occidisset. Judicabant autem areopagita de 
majoribus,alque horum scntentia non concedebat 
eondemnatoappellationem.Quamobremphilosophi 



yixz-;Y£^^3t tbv Oeioxixov xfic aXtjOEta; xijp-jxz ilzu-^ Paulum divinissimum ?erilatis praedicatorem,tan 



^<>v, Kpo^ XT,v e; Ap^io'j IIzvou pouX^v o\ tpiXovotpoi 
i^xo'J7tv. 'aXXz xb XTiVtxai'JXx ypovou Po'jXeuwv h 
7z*iuCYz; Aiorjvtoc. EX'^ipsi xa^ xp(9iv sSexz^xov, 
6j Xoyotc, aXX' aoxoT; irpaYH-zjiv. 'Ep^(i)7X3t y*? 
izi'.i iri-jTOv ixctvov xzi 9fi(xvu>;ia, Tcavzv zXXt^v 



xzx' ZjXON 



* — 



icEpi^zvEizv, xu)v ispruv I'JYY^J^ Y*^^^*^ 
IIzuXo'j, xz{ 'Tpotf/coXXdrxzi Xpuxiji 81' aOxoG. TeXeT- 
:3i 1J.EVX0'. 8ia xo'jxo'j xa xtJc awxTipiz; SdyfAaxa, 
t:zi5iyu)yc'tzi 81 8iSz9xaXixro; xzi uirb X'.|> p.EY''9Xf)i 
Itp'jOi'v, eo^ a-jxb; £v noXXoT; [xapxupkT. Etxa xzi 
jz'j IlrjXo'j Eic'jxoTto; Toiv 'A8V|Vi[^ji iiivxEJviv- 
tu)** xz^'laxzxzi. 

ljv-2XT0vxai xo'vjvxtj) (jLZxzp('{> roXXa jjtsv xai Sxspz 

TiV7p2»lJXZTZ, COV OTJ Xzl fJLVE^ZV TlOtsCxai XZI O'JXO; 



quam novorum dsemoniorum praBConem,ad Areo- 
pagi concilium trahunt.Verum tunc lemporis cum 
concilio iuteressetlmaximus Dionysins,profert sen- 
tentiam incorruptam, non verbis,sed factis ipsis. 
Nam valere jubens collem ilium, et dignitatem, et 
quidquid in eo illustre erat, sacris Pauli vocibus 
concedit,et per ipsum Christo agglutinatur.Ac sa- 
iutis quidcm dogmatis ab ipso initiatur,sed a ma- 
limo Hierotheo magistraliter instituitur, quem- 
admodum ipsemet plurimis locis testatur. Post- 
modum etiam a Paulo Gdelium Athcniensium epis* 
copus consliluitur. 

Cse/erum composita fuerunt ab hoc sancto multa 
etiam alia scripta,quorum quoque ipsemet men- 



iv xzT< E-jpuxouiEvaic itpzYjiziEijii; a-jxoO. 'AX>a D lionem facit in operibusqux oxstaut. Quin el tes- 



XXI azpXipETxzi ff(&!^E70zi xaOxa, ew< ttoXXo'j, xzxz 

*TV Iv 'P'OJJLT, Pl5Xl09/,XTiV 3[vaXE0El(JLEVZ. FpZ'SSl C£ 

xisAE'^xt TTj^b; xiv £v avioic TifJidOiO'^ xbv x»Lv 
R^iJiuiv ETTi^xonov, Oirb twv xata xr|V 'E^ejov xt^; 
l«u«'.x?tf; •3'./.oi0(p!a; TcposTXoSx'OVj o); tlxo; Tczjyovxa 
«iY!^2Xa, xai irjvOzvdfAEvov di; Ei8rj|A0vo< xoO ay'^ou 
"^; iJwTEp'.x?,^ siXoJo^piz;. Tva xat jxaXXov aYWv(- 
I[v.t*, Sjizvoviz: [jisvxoi tA xwv rpoeipTijAi'vcov xoO 
02:^*^; rjYY?*I-«'I*^*wv XZI £TEpz, a oV/ EvipiTXov-zi 
zap' f|jjLtv xicOs' IIspl avYsXixdiv i8ioxi5xiov, Ilcpi 
V/.V, Qipi cixztou x»i 0EIOJ 8ix9iu)riop'!ou, IlEpl 



tinionio comprobatnm est, ha;c iongo tempore in 
liomana bibliolhcca dcposila, fuissc asservata. 
Scribil autem plurima ad sanctum Timolheum 
Ephesioru:n episcopum.a primariis lonico) philo- 
so|)liia) sectatoribus, Ephesi plurimas, uti irerosi- 
mile est,molestias suslinenlem, et sanctum hunc, 
taiiquam externa) philosophise perilum,consulen- 
tern, (it validiiis dimicarcl. Colliguntur porro ex 
priedi(!lis hujus Patrls scriptis etiam alia, quse 
apud nos minime rcperiuntur, vi Jelicel De ange- 
licts proprietalibiis^ De animal Dejmto ac divino 



** Act. XYii. 34. 



115 



S. DIONYSIDS AREOPAGITA. 



116 



judidOfDedivinis hi/mnUfDeintellectibttsetsen-Aetliir* 5|xv(i>v, ntpi voitTwv xxl aioOT.tuiv, Depc 



^i{i^^ls, Z><? theologicis informationibus^ De sym- 
bolica theologia. 

Sciendum quoque, aliqaos exterDosphilosophos 
prseserlim Proclum, conlemplationibus beati Dio- 
nysii frequenter uses fuisse, atque adeo etiam 
meris ipsis diciionibus.Uuce licet opinari,vetere8 
philosopbos Atbenienses, ipsius opera sibi vindi- 
cantes, occultasse^utipsi divinorum ejuslibromm 
patres viderentur. Qnod autem familare ipsis fue- 
rit sibi nostra vindicare, docet etiam D. Basilius 
in illud : In principio erat verhum ^6, super ilia 
dictionehocmododisserens: Hceeego quidemnovi^ 
muUos etiam ex Us qui,cxsorks verbi veritatis^ 
in mundana sapientia glorianiur, et admirari. 



'iTciov Sky b)< xai xivec ttuv I^co (piXoadtpcov, (ji^- 
Xirca IlpdxXoc, Oeu)p-/,(ia9i icoXAotKi; tou {jLaxap{o*j 
AiowffCou XB^pnxai, x»t a^Tat? 61 (v^paTc xaT< Xiit^i, 
Kat evTiv 6tc6voi3v h% xoiSxou XaSeTv, (b; ol Iv ^AOV^vxi^ 
icaXoiioxepoi tu>v tp'Xoffdcpcj^v, a(pexepi9a{A8vot xic a-Vroo 
icpaY(i>aexc(xC| ixcexpu^/a^i, Ifvoc notxepec auxol b^Oa>vi xcov 
Oeiu)v x^xoj XcS^t*)^* 'Oxi Si auvT^Oeg auxoT^ xx ^{lexepx 
v<pexip{2^890ai, SiSdcvxci xal o OeTo^ BotafXtoc elc xb 
'Ev &XPT^ ^^ ^ Aoyoc, bTc' auxf^c xric X^^ewc O'jxwji 
Xi^wv Tauxx oT8a; iroXXouc xuiv S5w tou XcJ^ow, 
XT^< arXr|6e{oc^ {jL^YflK tppovovSvxiov kxci aotp!^ xov^jlixt), 
xll Oau^dcffavixc, xxi xoT; iauxu/v a'JYYpo^{Jifi.x- 



etscripHs suis imerere audere;diabolus enim fur b aiv ^xaxaXe;ai xoX(jLf|9avxsi;* xX^Trxn; vxp h 



e«i,ac nostra suis interpretibus divulgat. Atque 
bscquidem D.Basilius. Coaterum jam nobis etiam 
inchoanda paraphrasis ad verbum. cujus etiam 
fusior subinde est danda ratio, arcanum sensum 
explanantibus, partim qnidem ex nobis ipsis, par- 
tim vero ex vetcrum interpretatione. 



8idiSoXoc, xal \k ^{jiexepx kx<pepo{j.uOw^ icpb^ xouc 
laOxou OiTOfpi^xa^. Kal xocuxx {xsv 6 OeTos Baai- 
/lo;. "UStj oe ipy.xcov fjjjLTv xxi xf,c xati ^nf^a tcx- 
p2cppdt9tu>;, Ijxtv o5 /at Sie^oSixwtepov £7:£;/^you- 
p.svotc Kxxa TO kYX^opoOvj ^^lAtv xai to xwv voT,jjia- 
xuiv oia^asoviji x^ou'^'ov, ::oO |jl£v e^ iauxov 
xai ix xfjc xwv TizXziuiv iir\'^^^<JE,(az , 






Ffrfd Prologum S. Maximi in Opera S. Dionysii, sequentis Tomi initio. 



'0 Joan. I. 



EIIirPAMMATA AIA^OPA 

EIS TA TU kria &IONr£IQ TEFPAMMENA. 



EPIGRAMMATA VARIA IN S. DIONYSII OPERA. 



In Beatum Dionysinm de coelesti Ilierarchia ver- C 
sus iambici Cliristophori Palricii Uitylenai 

Lgo, Dionjsi, ausim sane dicere, 

Formatum le baud esse in muliebri utero : 

Sed cum maxinieangelorumoniiniadjunctus fores, 

Desuper venisti e cocio, natura peregrine, 

Ut morialidus nunliares omnes singiilatim 

Res immateralium ordinum,uti se habeant. 

Adeo nosti immateriales substantias ; 

Adeo contemplaris divinas coulemplationcs ; 

Adeo perspicis angelorum naturas ; 

Adeo, quod majus, angelus es nalura, 

In ipsum de eadem coelesti Hterarchia 

AngelicflB sapientisB splendores multos assecutus, 
Hominibus ostendisti, ut viderenl intellectuale D 

[Astrum. 



Elc tbv |xdlxocpiov ATovuJiov irepi xric O'jpaviw 
*l6pap*j(^{«; ffx(yoi lajiSixol Xpuxotpopou IIxTpi- 

x(ou xxl Mixu> vxiou. 

E^w, Aiovujie, xoXtiu) xai Xcyeiv 
'i2c oux iuXdtffOTi; h -^'j^oaxh^ xoiXiqf, 
'aXX' a-^ikoi^ [xiXiTXZ auvxexaYfAevo; 
''Avu)6ev ^XOs; £x TibXo'j, cpuji; ii>n\ 
Bpo-o't5 ii'K'x^'fiXkyjjoL iravxx irpbc {xepo; 
Ta XT^v a-jXtov xa^(JLaxa)v oirto^ ^X°^* 
Ovixb) viv<ijxet^ ^2^ iOXo'j; oj^tic* 
O'ixu) QecopEK iv6eo'j< Oeuipcxc* 
03xu) OewpeT; xi; cpu^etc xwv ayY^^***''* 
Ojxo), xb [jieT^ov, fltYY^^o^ ^^ "^A^ <pu»iv. 

EU tbv auxbv irepl a-jxri^ xT|; oOpav^a; Upop- 

^ k^-^iXiixjiQ ffocpiT^c ijJLapuYJJiaxa iroXXa xt-^^i^Tac 
'AvOptiirou avEcpT^va; iSeTv vooffiSvOexov ''Affxpov. 



ill librum de ecclesiasiica Hierarrhia. eU xb nepl x^c l/xXtidiaffxixtic 'lepapyiac 

Sjmboladivlnorum sacerdolum <^ uniformi eloquio SufjigoXa Oe<nc&9(a)v ^7 I6ns(oo ivoeioei (jLuO^i 

^^ Codex Taurinensis rectius habere videtur Upuiv. ^^ Sacrorum juxta codic. Taurin. 



117 

Elc xb nspt 6e((i)v *040(Ji9X(i)v. 
KiX^a noixiXXcic Upc&vu|jLa,}C3(l \kzxcL ic(!x{i.ov« 



Zu>o9<><potc Xo^^otc xeX2$'ji>v Oeo«pivTopxc u|Xvou^. 

Elc x^ icipl XT\c fA<>9xtxti; OcoXoY^ac. 
Kal v<Sov otlYMfivxft Xltcecy xsl Y^coaiv kdvxtov. 



"AXXo tU xb Tcepi {A*j9xiXT^; BeoXoYi^C* 
£o« VxK>v ^(p^J93C, Aiorjffie, )^eu)JLXxi QxjXou, 

"A^pdixov avOpci&icotffi 6eu>vup(T^c ir<ipsc atYXT^v. 



PROLEGOMENA. 



11« 



A In unicum resolvistiunius luminis QDumfuIgorem. 

In librum de divinis Nominibus. 
In mentem fulgidam deiloqua labia tingens. 
Pulchritudines explicaasacroram nominum,etiam 

[post mortem. 
Vividae sapientiae verbis pangenstheologicoshymnos. 

In librum de mystica Theologia. 

Et fulgidam mentem reliqui8U,reramque (natura* 

[Hum) notionem. 
Noctem ob immortalero, quam fas baud estnomi- 

[oare. 

Aliud in librum de mystica Theologia. 
Mentem tuam rigans liqaore Pauli, 
Et ad totum trifulgidaB Deitalis radium anhelana, 
Indeflcientem hominibus divine nomenciationia 

praebuisti lucem. 



Eistant hacc carmina ante S. Haximi Scbolia in B.Dionysii libros, edit Paris, an. 1562; Latine 

reddidit P. Bonifacius Finetti, ord. PraBdicatorum. 



119 S. DIONYSri AREOPAGITA] 120 



TOY EN AriOIS 

AIOMYSIOY APEOnAriTOY 

DEPI 

TH2 OrPANIAE *'' lEPAPXIAS 

SANCTI DIONYSII AREOPAGITiE 

DB 

CCELESTl HIERARCHIA 

Interprete Balthasare Corderio, Societatis Jesu doctorc thculogo. 

CAPUT I. ^ KEMAAION A'. 

SYHPRESBYTERO TIMOTHEO DIONYSIUS Tu svMnPESBVTEPQ riMoeivii AioNr^ios: o 

PRESBYTER. DPEkiiVTiiPj*::/ 

DhfinoM omnem illu$trati9nem, secundum bonilatem ''on naax fitU Dlnii.')^'.^, za-a aY^OoiT.^x tcoi- f 
dmrsimode ad ea qua provideniia reguntur ema- y.iXco; ei< xi Tipovoo-V^vx TrpoioOja , {xevsi 
nantem, fnanere iimplicem: neque hoc solum, re- aTrXfi* xal &•!) toOxo jiivov, a/Xa xil svotioist 
rMm eitam unificare ea gum illuslranlur, tx kXXa|jLit(${i£vjc. 

SYNOPSIS CAPITIS. 

LDocet,amnemlueemaegratiamspirUalemaDeo Patreadnosderivari, et nos cum Deo eonjungere. If. Invocaio 
Christo, jtroponU ccsUstes hierarchias ex Scripturis inierprelari: quce licet multipHcemsensum fiffuratum 
admittafU, stmplicem tamensemDer habent setisum litter alem. III. Ostendit, resccelestes ac spiritales, ad capium 
nostrum, in Scriviura materialious figuris describi, et melhodum §c rationem tuggeril, quomodo ex illU ad 
caltstes cofitemphtiones assurgere mens nostra possil, 

§1. 

1 Omne datum bonum, et omne donum perfectum, b Da^a oddi; ocYaOTi, kiI Tiav ori)pri(jLx xeXeio^ 
desursum est, deseendens a Patre luminum ^ : quxn avtoOiv Isxi , xaxx^xTvov a-o xoO narpoc xu>v 
et oirnis A Patre motse illustrationis emanaiio, in <p(oia)v &XXa xai 11372 n2xpv/.ivr,Toj cpco-ccpxveb; 
nos benefice exundans, denuo ceu unifica vis, ad npoooo;, &I< f^ijia; avaOo^oxo); t^oixw'jx, izih.-t m; 
•upera nos revocando simplificaty et conxertil ad ivoTiotb; ^uv2[jii; avaixxix'.u; 7,;Aa; 2vaicXr,poT so^ y,/^ 
congregantis Patris unllatem, et ad dcificam sim- iTiuxpe^et i:pb; x^v xoO ajviY ^^y^'^ nxxpbc ^^ ewj- 

" Jac. I, 17. 

VARIiE LECTIONES *. 

*• Ch. ojpavioj. 20 Ch, D. S. P. el Pachymeres, et ross. Csesaris, nuod inagis placet, avarXor. 
Yeteres interpreles, et alii libri ivanXripoT 2^ Impress! I ibri, i1v£v>{A2xoi;, cui lectioni aMvorsantur xeteros 
onnes libri, interpretes Latini el Graeci. 

* Littene sequentcs denolant codices m^s. e quibus vari% lecliones desumplx sunt : 
B., ms quo Budaeus nsus est ; 
Ch., Carthusianum ; 
D., Dionysianum ; 
M.,Memmii ; 
P., Salignaci parvum ; 
S.» Salignaci majorem ; 
Sar., Joannis Sarraccni vcrsionem ; 
Sc, Joannia Scoli interprelationem ; 
v., Viennensem codicera ; 
Ver., YercelleDseni paraphrasim. 



121 DE CGELESTI IIIERARCHIA, CAP. . 122 

xTi'x^ xsl deoitoibv aTtXoxT^ta. Kxl y^P ^« x^xouA plicitalem. Quoniam ^x tpso et in ipsum suni 
ravra M xxl el? a'jx^ w; 6 lepb; 2^7^ XcJyo;. om»/a *», ut sermo sacer ait. 



§n. 



O-jxoOv 'iTjffoOv IrixxXsjxfJLevoi, to iraxpix^v cpw;, 
TO o^y xb aXr»6ivbv 35^ o owxif^Et irivxa avOpwzov 
E^/oasvov tie xdv xojijLOv, 01* o'j XT^v Tpb? xbv ip- 
j(^ir5wxov nzxepz irpojavujvTjv Ijyfjy.apevj iiv. xi; 
xtLv Upb)xixu)v XoYi<*)v raxpOTiapaodxou; ^^ajji-I/ji^ 
wc E?ptKxbv ivxviu9(i>[jLev, X3ti xi; Ot:' aOxtov a-jfAoo- 
).txo>; ^ift'^v xxl avxYtJ^Y''^'"? Ex^javOiiax; xwv oLpa- 
v^tov voo>v lEpapyfa;, cI); oTov x£ l7|xe^, tirocxE'jffo)- 
ii£V xa: xTi'i ipyiXT,v xotl 'jTrepapyiov 2i -oG Geapy^i- 
X3j Daxpb; cpu>xooo3iav (tJ xa; xtov aYYsXwv t,[xTv sv 
x'j-ioxixoT; auaooXoi<; l/^pa'vei iri/.apicoxaxa; hpap- 
yta;lj i-JXoi; xil axpgjxs^i vob? o^pOaXaoTc eijos^^- 
{xE^iCi, TciXiv e; xjxri^ ini xy,v i-nATiV ajxrj; ivxTX- 
6aiu.Ev axxTvi, Kxi Y^p ^■'^- auxfj iroSiioXE xf,; o!- 
X£ix; Evix^ie Ev54x7ixoe *3 aTtoXef^iExai, izpbc avXYW- 
YiXTjV SI *6 xai IvoiToibv xuiv rpovooujASvo)'* ouY^p^^i'', 
avaOoTTpeTccL^ tsXt|0'jvo|a£v7^ xai Trpoi'jUJaj jjls'vei xe 
£••00* ea'jxfi;; apapcxio^ 27 ev axiv/xcfj xtjioxt^xi [jlo- 
v';;w? usTTTjY'jTa, xai xouc In a'jxrjv o); 0£[jnxbv «va- 
vs'joirxac, avaXoYW^ a'jxoT; avxxEivEt, xai InottoisT 
xi;a XT|V aicXcoxixr^v a-jxf,< evwjiv 28, Kal Y^ ^■'^^ 
G'jvaxbv ixEpfiic tjjiTv £T:iXap.(j;ai xf,v bsapytxfjV ax- 
xT*a, jjiTj ^ xij icoixiX(q^ xwv *lEp(uv 7rapaiTexz7p.2X(«>v 
a-jSY^Y^^^^ x8p«xexaXi;i|isvT,'i, xai xoT^ xa6' t,ul5c 
«po''0:^ TTaxpixrl au(i.:p'i(u;, xai 0'.xe'!u)c SieaxEuajjxE- 

VT.V. 



Uuamobrem Jesum invucanles, 2 qui patcrna 
lux est vera, quoe illuminat omnem hominem venientem 
in hunc mundum ^, per quctn ad originem lucis 
Patrera'accessum obtinuimus, ad sacratissimorum 
a Patribus traditas eloquiorum iliuslratioQes pro 
viribus suApiciamus ; necnon ab ipsis symbolice 
nobis et anagogicc patefcctas ccelcstium mentium 
bierarchias, prout possiimus, intueamur ; atque 
principialpm elsupcrprincipialem Patris,qui prin- 
cipium Divinilatis est, illustralionem (qua) nobis 

^ angclorum in figuratis signis beatissimas elucidat 
hierarchias) immaterialibus ol inlremulis mentis 
oculis intromillentes, ex eadetn rursus in simpli* 
ccin ejus radium inlendaiiius : quanquam neque 
ipsamet unquam inlimasua unitate destituitur,sed 
ad sublimantem et unificantem eorum qui provi- 
dentia guberaantur contemperationem, dum, uti 
decet, benigne mulliplicaturalqueemanat, etiam 
intus in semetipa stabililer manet, immobili iden- 
titate unimode firmata, et ad se ut fas est atten- 
denles,pro cujusque capacitate, simplificativa sua 
unione subrigii, unificatque. Neque enim potest 
aliter divino-principalis ille radius nobis iiluces- 
cere^nisi sacrorum varietale operi mentorum anago- 

^ cice obvelatus, nobis quoquepaterna providentia 
counaturaliier ac proprie sit acoommodatus. 



§ in. 



lib xai XTjV bviriixdEXT^v fijjituv IspapyCav. f| xeXex- 

apyiC lEpoOEaia, xii; xwv ojpX'ncov Upap^iaiv irep- 

yojjiioj (X'.(xVj9£'ji); ii^ici^ffaja , xai xa< elpriu&vac 

i-jXoJC Upapyia^ uXaioi; vyjiixnn xai (jiop^tox:/aT^ 

vjvdtTEii oiairoiitfXaja , raoxOEOuAxsv , oirto; ava- 

li-^m^ ri\s.T^ a^fXO*;, BTib xoiv (tpu>xix(ov tcXaiEioVj 

t::l xa; aicXa<; xai dttuirc^xo'j; a^ajfOiujiSv avaY^oYZC 

xai 3so;j.oi(J7£i<* irel jiTiO-: Suvaxov ijxi xw xxO' Viua; 

voi 30j irpbc xi^v aliXov ixE{v7^v avaxiOT,vx( x«uw o'j- 

pX'iuiiv Upxayi'Aiv (ji'!(jit|7(v xe xai Oetopixv^ e* [ir^ 

tri xax* ajxo^ OXaiqc -^EipxYWY^cf ypr^jxixo, xa akv 

^xiv^[AEva xaXXfi, xfj^ a©avoO; cJirpE^reix; a::£i/.o- ^ 

m;t|jlixx AoYii'j;x€vo^ xxi xa; aiaOr^xi; ejwoix;, 

UTjt%>|JLZXX XT,; voTjxf,; 8ix0oj£u>;' xxl Xf,; i'jXoj 

^•jiriooyix; £i/.ovx, xa uXi/tx tp'oxx* xai xf,; xa-x 

w/» ScoipTiTixr,; inoT:XT,p(ijj£»o;, xa; Uijooixx;. ts- 

pi; |ix(iTiX£ia;' xxl xf,; ivapjjLoviou -pb; ta O^Tx v.xl 



Quapropter primitiva ilia rituum sacrorum in* 
stitutio, sanctissimam nostram hierarcbiam super - 
mundana coelestium bierarchiarurn imitatione di- 
gnam censens.pra^dictasinimaterialeshierarchias, 
malerialibus figuriset formativis compositionibus 
variegando transcripsil, ut pro nostra cum illis 
proportione, a saoralissiiiiis fictionibusadsimpli* 
ces (i^uraruin expertes anagogns et similitudines 
evehamiir;quandoqui(iem fieri non possit.ut mens 
nostra ad immaterialem illani coelestium bierar- 
chiarurn imilationeuj accnntemplalionemintenda- ' 
tur, nisi c propinq'jo, maleriali usa fuerit uianu- 
duclione : cogilan lo scilicef, apparentes has pul- 
t.hrit'.idinc^s, arcanorutn esse decoruia eili!j;ies; ac 
seii'^iles odoruin suavitates, <'xpressas esse figuras 
spirilalis dispensatiouis, c! immalerialis illustra- 
ticmis spcLJem proo se I'ere luuiina matcriata: 



^iRom. XI, 36. ^ Joan, i, 0. 



VARliE LECTlONliS. 




ir^j-^ £xjTfi; aopaxto:, sed mendose. opinor, cum nulla nuclorilate alia nltatur. *^ Budoeus aspiravit, 
«>.^,;. »B. E? |xr». Interpretes nisi verlunt. 30 Cii. D P. ^qi. 



123 S. DIONYSII ARBOPAGITiE. 124 

Qti et conlemplativffi secundum mentem saturi- A xsTaYP^vric I^ecoc, tac xaiv i^^ vioxoqjL^Mttiv 

tatis sacras illas diffusas disciplinas ; el divinis xd^iei;* xal xric 'It^vou ixexoovtsc, xV tnc Octoxi- 

consonse atque ordinate affectionis, eorum qui xnc e6xotpivx{«c [xeTiXT^^/tv x«i 5va SXXoi tote oups- 

hic sunt ordinum gradus: ac Jesu participa- vCstc [kU ou9(oiic 6it8pxo9(i.{b)c, 4(itv II «u(iL6oXt- 

tionis, difinissimffi eucharistis communionem : at xioc nxpaSe^oxai. Tajxnc ouv Svexa xnc • V^^ ^** 

qufficunque alia coelestibus 3 quidem naturis iu- X6-(o\j 6c(&9eu)c, ^ ^iXavOptoicoc xEXexxp^iXy xsl xi^ 

permundialiter, nobis vero symboiice tradita sunt, o&paviac Upxp^iac ^[aTv ivx^x(vo'j7x , xal 9uXXct- 

Hujusigitnrnobisproportionataedeificatiouisergo, xoupYbv auxujv xsAouv^ xV xoO* n|iac Upopx^otv xf 

benigna initiatio primiliva, cum coelestes hierar- irpbc $uva(xiv ^(xwv &<po{Aoic&<7ei , xt^^ 6coci$ouc ec6 

cbias nobis exhibendo, tum nostram hierarchiam xu>v UpcS7Eu)c, xdit; otMnxaTc 5i elxdvt xouc &iccpo'j- 

ad captum nostrum, deiformis illarum sacerdotil pavfcy^c ^v8Ypi4/axo vcfxc, iv xitc lepoYpa<ptxat< xoiv 

assimllatione, coadjutricem earumdem initiando, >oy<uiv ouvOcveatv, 8yu.c 2v f^jjiac itMOL-^afoi 31 ^i^ toiv 

supercoelestes iilasmentes sensilibusimaginibus, alffOnxujv aid xa vonxoc, x&x xu>v UpoicXd[9xu)v «u(i6^ 

insacroscripturisliciseloquiorumcompositionibus Xcov inl xdt; inXac xo)v oOpavCtuv Upxp^iwv &xp<i- 

descripsit, ut nos per sensibilia ad spiritalia adda- x^xac. 
ceret, nee non ex effictis sancte symbolis ad sim- 
plices coalesiium apices hierarchiarum . 

ADNOTATIONES CORDERII 

Sensustituli est: Divinam Scripturam, licet, ad nos erudiendos, diversis figuris variegetur, varlosqae 
sensus babeat, ui litteralem, allegoricum, moralem, anagogicum ; simplicis tamen esse veritails : qua 
lllusirati, per fldero et dilectionem cum Deo conjungimur. 

Per illuitratianem bic Scripturam intelligi, patet ex conlexlu, ubi ait : Ad iocratisHmorum a Pairibui 
tradiias Eloquiorum illustrationes pro viribus stupiciamut, etc. Gum enim hoc libro sanctorum angelomm 
ordines et functiones describere proposuerit, et» ut ex sequent! capite patet, slmul explicare quam va- 
riis (brmis et figuris in Scripturis delineentur ; apte hie prsmittit, ^cur Scriptura tot figuris et symbo- 
lis variegetur. 

S L Ex Epistola canonic^ Jacobi docet omne bonum, tam natur» ouam gratis, a Deo Patre profl- 
ciscl. Huic enim, tanquam origin! Divinitatis» rerum omnium origo attriouitur, atque adeo etiam lu- 
minis et illustrationis. Licet autem Fiiius quoque et Spiritus sancius lumen sint, non sunt tamen ori- 
ginale lumen quod solus est Pater, sed lumen de lumine ; licet sint idem lumen, qui substantia ejus- 
dem. De quo sic pulchre D. Damascenus in Garminibus : Lumen, inqnit, immutabiU, verbum luminii Pa- 
Irif ingeniH, in lumine iuo hodie nso in Thabor, lumen vidimus Patrem, lumen et SpiriUm iUumhum^ 
tern amnem ereaiuram, Et Grogorius Theologus: In lumine, inquit, Domini vide lumen ^ : in Spiriiu 
Dei Filium ampUetere, lumen trinum et impartibile, Ab hoc ergo lumine in nos omne lumen, atque adeo 
etiam Scriptura sacra derivatur : quoniam et haac lumen est, juxta iUud : Lueema pedibug mm 
verbum tuum, et lumen eemilit meis • ; et 11 Petri i, V. 19 : Cut bene facitis aitendeniee, quati lAteemm 
lueenU in cuUginoso loeOy donee dies illucescat, el lueifer (Id est, clara ilia Evangelii doctrinaj oruUur 
in eordibus vestrig, Hujus autem luminis sive, ut bic Sanctus ait, Oxxpoxivijxou tptoxotpaveCac, iu est, a 
Patre motm illuetrationie emanatio in noe aYxOoodxcoc (quod aliqui quidem non male, bono munere. vet 
benigna largitione : malui tamen uno verbo Latinis aequivalentl) benefice exundam ^licet enim hoc be- 
nefleium a Filio quoque et Spiritu sancto nobis concedatur, originaliter tamen soli Petri acceptum re- 
fertur, a quo una cum essentia sua benefaciendi propensionem acceperunt), denuo eeu unifica vie ^anc 
enim vim habet omnia divine illusiratio, ut mentem variis et inferioris ordinis phantasiis distractam 
colligat) ad iupera noi revoeando simpUHeat, GraeC/e ivsicXoT. Ita tres codices Gaesarei Viennenses, pnater 
quatuor alios, quos Morellus consuluit, quod sensum reddit pleniorem quam verbum avanXnpot, quod 
plerique interpreles legerunt et verterunt. Hoc vero contingit cum non sunt in nobis schismata, eumui 
auiem perfecli in eodem semu, eiin eadem sententia, 9\cui A^oslolns praecipit': quod quidem per par- 
ticipationem divini luminis fit, impleturque illud in Evangelic Joannls : Ut et ip$t in nobit wnum 
tint 9, 

Qujfi et omnis a Patre matte illustrationis. Sancttu Thomas in i parte, q. 9, art. 1 ad. 2, hunc san- 
cti Dionysii locum citaos ait, divinam Sapientiam dici mobilem esse slmihtudinarie secundum quod 
suam similitudinem dilTundit usque ad ultima rerum K Nihil rnim esse potest quod non proceoat a 
divina Sapientia per quamdam imitaiionem. siout a prime principio effecttvo et lormali, prout etiam 
artificiata procedunt a sapientia artiflcis. Sic igitur, in quantum similitudo divinae Sapientia) gradatim 
procedit, a supremis, quae magis participant de ejus similitudine, usque 4 ad iofima rerum, quae mi- 
nus participant, dicitur esse quidam processus et motus divinae Sapientiae in res. Sicut si dtcamus so- 
lem proeedere usque ad terram, in Quantum radius luminis ejus usque ad terram pertiogit. Et hoc mode 
dicit exponendum esse hunc locum Dionysii. 

§ II. Fonte lucis indicate, ad lucem impetrandam adhibet precationem, juxta prseceptum Domini, in 
nomine Jesu * : Qui patema lux e%t vera. Prime, quia ut Verbum Patris, sphndor gloria et figura sub- 
stantim ejus \ natnraliter et per essentiam est lux, caetera vero per participationem (sic accipitur 

^ Psal. XXXV, 10. • Psal. cxviii, 105. ' I Cor. i, 10. % Joan, xvii, 21. ■" Sap. vii. * Joan. xT, 
16. I'Hebr. 1, 3. 

VARIiE LECTIONES. 
S« articnlum non habent Gb. D. P. 3*D. ivsYoi. 



125 DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. I. — CORDERII NOTiE. 126 



iprimae Joannis v, 20), secnndo, quia vera, et opposita falsis doctrinis gentiliam et philosopho- 
mm. Tertio, quia verius et perfectius nos illumlnat, quam omnis lux corporea, ut sil mevapbora : sic 
Christus dicltur vera viiis i ; sic Eucharistia dicitur vorus paDis ^. 

Qui iUuminat omnem hominem. Quia, inquit Cyrillus, omnibus actu dat lumen ralionis. Veram hec 
melius accipe de luroiue spiritali. Verbum enim Patris illuminat omnem bominem ^ supple quantum 
in ipso est. Unde qui non illuminantur. sibi imputent ; quia lumen fldei, et gratia Cbristi obiats, re* 
cipere nolunt : ita idem Cyrilius, cum Chrysostomo et Tbeophylacto. 

Per quern ad ap^Couixov id est, onginem lueit Patrem, accessum obtinuimut (unus enim mediator Dei 
et hominum, homo Chrigtus Jesus •) ad sacratissimorum a Patribus traditas Eloyuiorum illustrationeSt id 
est sacras Scrlpluras, pro viribus suspieietnus ; net non ah ipsU symbolice nobis et anaqogice paiefactag 
eeelestium meniium hierarehias, prout possvmus, intueamur. Nam, ut Ghrysostomus, homil 26 in Joan- 
Hem ait "* : Omne illud qnod sub sensum cadit, snbstaniiam angelornm declarare non potest, sed cor- 
pus quod habet crassitudinem et triplicem dimensionem Unde fltut.dum Scriptura.ad captum nostrum 
spiritibus incorporeis corporeas figures afflngit, iis quidem qui digni sunt, et ad anagogicum sensum 
transcendunt, innotescat. reliquis vero omnibus in arcono el occulto relinquatur : quod illis yisis alte 
tlgui^eaiUT A tgue prineipialem et supra quam prineijaialem Patris, qui prineipium Divinitatis ehtfiUustra' 
fion^m, id est Scripturam (vide supra, uenerales ooservatlones) quae nobis angelorum in /Iguratis signis 
beatissimas elveidat kierarchias, id est sub symbolis et flguris matoriatis angelos describit, immateria'- 
libus et intremulis mentis orulis intromittentes, ^ibstracte a materia intellectu coDcipienics. ex eadem, 
scilicet Scripture, quaienus symbotica est, et Gguris variegate, rursus ad simplicem ejus radium inten^* 
damus, id est simplicem ejus sensum liileralem, sive veritaiem sub iiguria illis latentem consi*leremus : 
quanquam neque ipsamet Scriplura, qua parte symbolica est, unquam intima sua unitote destituitur ; id 
est nunquam est sine intimo suo sensu litterali, qui omni sensui, etiani flgurato et roystico, semper 
siibest : sed ad sublimaniem et unifcantem eorum qui providentia reguntur eontemperationem ; id est ut 
homines a terrenis et divisis cogiiationibus, ad celestia animo collecto meditanda inducantur : dum, 
uti decet, benigne mnltiplicatur aique emanat ; id est dum decent! modo Scriptora, Deo se benigne ad 
captum nostrum accommodante, figuratos ac diversos sensus, cum ailegorlcos turn morales et anasogi- 
eos continet, etiam intus in semetipsa stabiliter manet ; id est, semper intrinsecum suum sensum Titte- 
ralem habet, immobili identitate vnimode firmata, id est qui nunquam variatur ; sensus enim litteralis a 
Spirita sancto primario intentus semper idem est, quamtumvis multiplicentur sensus Accominodaiivi vel 
troj)i8 a figuris vestiantur : et adse,utfas est^ attendentes, pro eujusque capaeitatet simplificativa sua 
unume, scilicet simplici sua veritste, quam continet, subrigit uni/icatque, nempe a terrenis ad coBlestia, 
eta dividois cogitatlonibus ad animi collectionem et Dei conjunctionem traducendo. Neque enim potest 
oHter Dei ille radius principalis, id est iniimus ille ScripturaB sensus, cum de divinis et mere spiritali- 
bns rebus agit, nobis illuceseere, nisi saerorum varietate operimentorum anagogiee obvelotus. Nam, ut hoc 
loco alt divus Maximns, sine typis et symbolis non possumus, dum in corpore sumus, aspioere incor- 
porea et materia expertia. Quoniam in hoc vitae statu anima quidem corpore vestita est, ratio vero 
imagiDatione. mens denique ratione. HInc imaginatio, qua utimur vivimusque quamplurimum, inlelli- 
gentise notiones assidue sensibiUum imaginibus induit ; quocirca cognitloni nostraa, non tamnuda.quam 
vestita quaedam accommodate videntur. Induunt igitur sapientes merito, sicut diximus^ sensibilibus 
quidem Inteliigibiiia ; his vero divina. Sic etiam Plato provide jubot, hominem sub tenebroso specu 
DQtritnm, ad intuendam meridianam lucem non subito compellendum, sed monstrandum buic solem, 
prime quidem ad lucernae lumen in aqua : delude in luna, sub nocte serena, demum in ipsa aeris se- 
renitate dlurna . Similibus quoque gradibus rude vult ingenium ad cuntemplandam Divinitatem 
per duel. 

Symbolice nobis et anagogiee potefactas, & Ilinc sanctu< Thomas 1 parte, quaest. 1, art. 9. in corpore, 
concludit, in sacra doctrina, cum ea cunciis hominibus communiter proponatur, mctaphoris et corpo- 
ralibos similitudinibus divina exponi maxima conveniens esse. Deus enim, inquit, omnibus provide t 
secundum quod competit eorum naturae. Est autem naturale homini, ut per sensib lii ad inteliigibiiia 
veniat ; quia omnia nostra cognitio a sensu iniiium hnbet. Unde convenienter in sacra Scriotura tra- 
duntur nobis spiritualia sub metaphoris corporalium. Et hoc est quod infra paulo post dicil Dionysius, 
non posso alitor divino-principalem ilium radium nobis illuceseere, nisi saerorum varietate operi- 
mentorum anagogiee obvektum. Radium autem divino-principalem vocat Ipsam rerum divinarum ve- 
ritatem. 

Porro convenientissime nobis divina similitndinibus corporalibus designari, ex Dionyaio quatuor ra- 
tionibus probat D. Thomas in lib. 1 Sentfnt.,6h\, 34, q 3, artlculo 1. Prima et principalis est propter 
inateriae sublimitatem, qusa nostri intellectus capacitalem excedit. Unde non possumus rerum divinarum 
veritatem secundum modum suum capere, atque ideo oportet illas nobis secundum modum nostrum pro- 
poni. Est autem nobis connaturale, a sensibilibus in inlclligibihum, et a posieriorlbus in priorum noti- 
tiam devenire ; et idcirco sub flgura 8ensibilium,intellig>bilia nobis proponuntur, ut ex his quae novimus 
ad incognita mens nostra surgat. 

Secunda ratio est, quia, cum in nobis sit duplex pars cognosciiiva, scilicet iotellectiva et sensitiva, 
providit divina Sipientia, ut utraque pars, quoad fl^'ri poteiat, in divina reduceretur. Et propterea fi- 
garas corporalium adhibuit, quae sensitiva parte capi possunt, quia ipsa iniellectualia rerum divinarum 
aiMngere non poterat. 

Tenia r lio est, quia in Deo verius co^noscimus quid non est, quam quid est. Unde S. Dionysiusse- 
quenti cap., § 3 p, oicit negationes in divmis esse veras. afilrmationes vero incongruas. Et ideo cum de 
omnibus quae de Deo enuniiamus, intelligendiim sit, ilia non eo modo convenire Deo,prout inveniuntur 
io creataris, sed per aliquem modum imiiationis et similitudinis, bnjusmodi emineniia D 'i expressius 
ostendeb<)tur p^rea quie magis manifesia sunt ab ipso removori. Hxc autem sunt corporalia, et ideo 
coQvenitntius fuit speciebus corporalibus divina signiflcari, ut his assuefaetus disceret humanus ani- 

1 Joan. XV. i. B Joan, vi, 56. ■ Joan. I. ''i Tim. n, 5. p CcbL hier. cap. 2, § 3. 

VARIiE LEGTIONES, 

s^ Hoc non exstal in libris vulgatis, sed citatur a Cypariaaiola in Tbeologia materiata. 



127 S. DlONYSri AREOPAGITiE. 128 

mas nihil eorum quae de Deo praedicat, illi attribuere, nisi per quamdam similitodinem secundam quod 
creatora imitatur Greatorem. 

Quarts ratio est propter occulta tion^m divinae veritatis ; quia profunda fidei oocuUanda sunt, cnm 
infidelibus, ne irrideant, turn simplicibus.ne errandi occasionem sumant.Et has causas Dionysius cap. 
2 Caleitis hierarchia, et in Epistola ad Tilum assignat. 

Nota item ex D. Thoma citato, in cogoitione intellectualium duo esse consideranda» scilicet princi- 

Eium speculationis et terminam. Principium quidem est ex sensilibus, sod terminus est in intelligibili- 
us. secundum quod in cognitione naiurali ex speciebus a scnsu acctjptls. intentiones universales acci- 
pimus per lumen intdlectus agentis. Ei ideo dicendum est quod ad tarminum speculationis, principium 
debeat ex aliquibus sonsibilibus speciebus in divina consurgcre, juxta normam a S. Dionysio bic § 3 
prascriptaDi. Ex his tamen, uii bene probat S. Tbomas'i parte q. 88, art. t, nunquam intelleetus 
noster in perfectam et quidditativam r^rum immaterialium cognitionem deveniet, cum quidditas rel 
materialise quam abstrabit intelleetus noster a materia, sit omnino alterius rationis a substantiis imma- 
terihlibus, uti fusius ibidem probat. et S. Dionysius De divinis nominibus c. 1. § 1. 

§ III. Quapropter primitiva ilia rituum sacrorum institutio, etc., id est divina ordinatio. ut cmlestem 
angclorum nierarchiam imitaremur, materiatis illam symb':>hs et flguris ad captum nostrum accom- 
modate tanquam in speculo et xnigmalo <! descripsit, ut sensiiibus istis figuris adjuti, quasi per g^adut 
quosdam spiritales ascensiones in corde nosiro disponamus ■*. Quandoquiaem flen non posaii, ut mem 
nostra ad immalerialem contemplationem intendalur, nisi e propinquo materiali usa fuerit tnanuductione. 
Nam ut Grogorius Theolcgus m secundo libro de Theologia att, impossible est ei, etiam qui valde 
festinat, umbram suam transir^ (tantum enim semper umbram anticipat, quantum antevertitur^ : aut 
sicut fit^ri non potest, ut extra aquam piscis nitet ; sic non potest fieri, ut gai in corpore sunt absque 
corporeis, cum its quae iniellig'niia comptoctuniur, omnino sint. Semper enim al'qui'l de nosiris rebus 
intercidet, quamvis se mens ab lis quae cernuntur maximo avocet, et sola socum coliecia. cognata et 
inaspectabiiia intelligtmtia assequi niiaur. Cogit^ndo scilicet apparentes hnsce pulchritudines, eic. Exem- 
plar proponit quomodo a rrbis sensitibus ad spiritales mente transcendere deb^amus ; bac enim de 
causa Deus in Scripluris angeios nobis sensilibu> formis depinxit, G ut ex flctis syinbolis ad simpUces 
coelestium hierarcbiarum vertic3S contcnplando ascenderemus. 

Nisi e propinquo materiali usa fueril manudueticne. Status enim hujus viiae istiusmodi opus habet 
admlniculis, ut ad coelestium contemplationem mens nostra erigatur. Nam et ideo Verbum caro factum 
est *, ut per assumptam humanitatom vis»biiem, aptius nos do invisibilibus erudiret atque accenderet 
ut in Prsfatione, quae in sacro missa) officio recitniur. pulchre docet sanctus Gregorius : Per incamati 
inquiens,Verbi mystorium, nova mentis nostrn) oculislux tuae claritatis infulsit: ut dum visibiliterDeum 
cognoscimus, per bunc in invisibilium amorem raplamur : cogitando scilicet apparentes has putehritu'- 
dines arc€Morum esse decorum effigies, etc., id est ut intelleetus nost'^r cogitet, sensibiles decores, et or- 
natus histos exieriores esse duniaxat imagines, imo obscuras repraesentatlones interioris atque intelle- 
ctualis formositatis. ita ratiocinando : Sl corpus corrupiibile, quod mistum est, et intus tarn foedum, 
adeo pulcbrum forlnsecus videatur. quam sine comparatione pulchrior debet esseanima rationalis atque 
immortalls, supersplendissimaBet superpulcberrimaeTrinltatis imago? Si item sol iste sensibilis tarn 
lucidus, snecio»us el delectabilis sit oculis advidendu[n,quim infinite pulcbrior, splendidior et amoa- 
niorad vioendum esse debet Sol ipse sapieniia, superexcelientissimus Deus? Atque similiter in caaieris 
argumentandum. 

PARAPHRASIS PACHYMERiE (7) 

CumtitulussitfffVrarc/iia^sciendumest hierar- A 'EusiSn lepapxi^v ^ liriYpa^pn l^x^^ l«e^v, Sti 

chiam esse conslitutionis ipsius sacrorum princi- Upoipyli bxtv ^ xfi; o(X7z;e(i); xji^c tuiv Itpuiv 

pium et quasi curam ; atque hierarcham esse sa- apx^ j ^*^ ^^o''®'' <ppovxic. xal Upip-^ri^ b xel>v U- 

crorumraoderatoremet curatoremac provisorem, pwv ap-^wv xal cppovxljwv , xal Tcpovowv, oj jx^v 

non tamen sacerdotum, sed qui tam sacra, quam xwv lep^wv, aXX' 6 xxl ti Up* x«l t^v xxxivxaviv 

eorumdem et Ecclesim mysteriorumque ordinem ajxcov xe xxl xnc 'ExxXn^ta;, xxl xa>v jiuTct^pCwv 

dislribuit, neque tamen princeps est sacerdotum. Siaxijjtov, oj ixTiv Ss 6 ap^iepsj:. Txiixi^v Ss ttjv 

Hanc explicationem etiam magnus ipse Dionysius iSnY^'^^ ^^^ ^^^^^ ^ {a^Y^^ Aiovutio;, iv xcji Hcpl 

laMbro Deecclesiasticahierarchiaponii.Heqnese' -eric IxxXnjiaTxixtic Upxp'j(i%<; x{8nffiv. Oj x*"^P**^ 

cus etiam hoc modo dicere liceal : Hierarchiam 8s xxl o-ixoi; slireTv. 'upxp-^d Iv-n, xaO' t^v UpuK 

esse sacrum quoddamregimen,quosanclequi8 re- xic ap^st xal Upa>; ap^stxt, [xViXs xo Sp^eiv xipav- 

git ac regitur : ita ut neque in regimine tyrannis vixbv l/iov, [X7i';e xh ap/s^Oxi ^la'ov. apo7eice;cp- 

sit nequd in subjectione violentia. Porro ut hanc y'^V^'^^^ ^^ ^^ "^^^ 6pi9{xoO^ Xeyo^l^v, Set oj nap* 

definilionem absolvamus, dicimua, eum non ab wv ap^sxai, xojxiov ap/^et, aXXa nap* aXX(i)v jaIv 
iisdem quos regit, regi,seb ab aliis quidem regi, gapyexat, aXXwv 5e sp/ei, xafttb? Iv xtj> nevxexatSe- 

alios vero regere, uti decimo quinto capite prae- xax'j> x£cpaXaiq> ^ixXajxoivn xoO iratp'Jvro; jjvxiYi**- 

sentislibriaccipit. Caelestemvero vocat,addistin- xo;. Ojpav{av 8i Xsyei np^; avxiSia^woXnv xn; xaO* 

ctionem nostrae hierarchiao,de qua seorsim alium r^aac Upap^f^*; , nepl n; ^5^? <rjvvixxet pi6X(ov 

quemdam librura componit. Ixepov. 

1 1 Cor. xiii. 12. ' Psal. lxxxui, 6. ' Joan, i, 14. 
(7) Vide scholia S. Maximi 1. 11, cap. I. 



129 



DE COELESTI HIERARRHIA, GAP. I. — PAHAPIIR. PACHYMERiH 



130 



§ I. 4>n7iv 6 [ki-^oL; Aiovu9iO(; itpbc -ibv t'.ov 'e^s- A § I. Magnus Dionysius ad Ephesioruin cpisco- 

puin Timolheum, quern et compresbyterum, id ost 
coepiscopuin,vocat, sictit ipse se presbytcrum seu 
episcopum (nam et eodemmodoPaulusAsiaecom- 
ponensEccIesias loquitur, ul in Actis retertur * ), 
ex Jacobo prooemiuin muluando ait : Omne datum 
bonuniyetomne djunm perfectum^ ,et iodeficiens 
in semelipsi),tame(si pro suscipientiuin habiludine 
sacpenumero deficiat : quod utique non ex dono 
provenit, sed ex viribus nostris, qus capiunt 
quantum possunt.Quemadmodum eniro ipse Tsol, 
diversis rebus sabditis apparens, altenim altero 
plus calefacit, idque non ob solis,sed eorum quas 
solem excipiunl diversitatem : sic utique divinam 
doDum cum sit perfectum, pro suscipienlum ca- 
pacitate vel remittitur ycI inienditur.Omnd igitar 



a(ii>v lYc{a)coi:ov TijioBeov, ov xxl au|xirpeffoJT£pov 
xaXtt, olovcl a-jv47i{jxo7COVj wg xVi eautbv upE^ou- 
TEpov, oTov iffiVxo:rov (outo) -^kp xal 6 IIzOXo; ixU 
T^< 'AffCs; JUMTaiffdjxevo; 'ExxXt^jiai; , o^jjiv, o); 
Iv x±X^ npaU^i «p£pexai), ?pn«l xo(vuv, 8av£iffa[jLS- 
voi kx xou *Ixx(^oJ Tb i:pooi(Jiio**, 8xt Tr5»ai TrapoyTj 
aYsBou xst icav -^ipia^jia xAsioVj xxl iveXXiizlc 
MvxtiK xa6' otuxb lirtl irapa xfiv xcov uicoSc^oaevtuv 
I{iv icoXXixic iXXefnei * xal o6 xoG y xp(ffiiaxo< 
xo\ito, iXXi xii; ^p.txcpa: ojva^jiea); y^wpoujTi; 
xa6' Offov o?« xi ijxiv. 'ilg yap 6 ayxb; n^io;, 
SiA^^poic &icox(i{JLtvoic imicoXsfi^ojv, Exepov Zxepou 
i:X^v OcpfAxfvety xxl cj xou f,Xto'j, xouxo, ^XXx 
vati 6ico$5;(^o(Ae»ci>v tbv J^Xiov ooxtA xxl xb OeTov 
&iipf^|ia tcXtiov Sv, xxxa xouc uro^ey^opisvo'jc CKp(exx( 



XI xxl imxcivcxai; Dav voivuv xaXeiov BihprnLOLQdonumperfeetumdesursumest.descendensaPatre 



o^pavfSBcv 19x1, xxxep^(i(ji(vov aTcb xoG xiuv tpio- 
xiov IIzTp(Sc. OxxCpx ol X(ov :^(j5xa)v Xi-^ti xbv Beov 
i fii^'C 'lixci)6oc, wc Dxxepx olxxipixtoVj xlv xj- 
xo:pwc ovxa, xxl, STijiioupYOv xxi ay vxT,pr,xixbv x<uv 
9(^«Av* icaxT^p Y*? ^^^i^* b TapxY^*' '^^'i xt^pfjiiv xx 
I; o-jxou' (WXto xxl 6 Bihq nxxr^p xtuv Q.fbxwv, o)< 

xxl xcxv/^c xx(jeei>; l»xi Ssiiio'jpY^^ • ^'-''^ ^^"^^ ^^» 
IIxxTip O'jpx*«o0, ovJxe -pic, aXXx o^oxtov, ctx xb 
9cpoxt(p.(voVy 8x1 yxl XX 8(i)py,|xxxx ix^ti)xtff[iou 
Otfoo xoT? ivOptJKOi? iyY^^^^'^'* ToOxov xbv IIzxspx 
xuiv ^i^cusy icxpxxxxiuiv xxl airoX'jxu); xxXet 11 x* 
tipx p.ovov, Tcpbc XT|V xou ouvxYWYoO IIxxpoc 



luminum ^.Patrem autemiuminum magnus hicJa- 
cobusDeum vocat,utpotePatrem misericordiarum^ 
qui et ipsemet lux est, et creator ac conservator 
luminum, pater enim est qui producit et conservat 
quae ex ipso sunt ; sic et DeusPater luminum, ut 
qui omnis creaturaeconditor existatNon dixit au- 
tem, Pater cceli, neque terra5,sed luminum, pro- 
pter propositum; quoniam etiam dona ex illustra- 
tione divina homiuibus obtingunt. Hunc Patrcm 
luminum in decursu etiam absolute solumPatrem 
nominal, dicens : Ad unitatem Patris congregan- 
tiSf ut qui creator sit ac conversator noster 



IwniJx Xbycdv, w; SnfxiojpYov xxl auvoylx T|(i^v^ oinni^ que creaturse: quanquam eliam alias Pater 



eitjtv 



luminum sit, scilicet Filii ac Spiritus sancti. Sed 
et omnis aDeo prorici>.centisillustralionisproven- 
lus,ad nos ex bonitate dimanans, denuo, ceu ipsa- 
met vis uniflca, sursum noselevat, simpliflcatque, 
el quid unum facit, atque ad unum sapiendum 
infurmat ; nee non a terrenisconvertitadcongre- 
gantis Dei Patris unitatem,ac deiGcam simplicila- 
tem.Eo enim usque sententiis dissidemus.quandiu 
secundum mundum arabniamus : quando vero ad 
Deumassumptifuerimus,tuncunumsumu8inDeo, 
atque ejus gratia per simplicitatem deiricamur,Bic- 
ut etiam Dominus ad Patrcm suum ait : Vc tint 
inium.sicut el noa unum Mumus^. Illud itaque, 
tl i\iktxc Ev Itjiev. Tb YoOv Omne rfofiizm cx Deo,ex Jacobo sumpsit;istud au- 
u, ix xoy 'ixxcjooj eiXritps* xb tem,Quoniam omue bonum in ipsum tendit,et nos 

sarsum levat,exsemet ipse pooit. Utrumqueporro 
conflrmat ex Apostolo dicente : Quoniam ex ipso 
omwm, et in ip^-um. 



xt xxi xijTjC xx(«u);* n ^^^ aXXtoi; Ilxxfpx cpf/)- 
«i>v, TtoO x« xal HvE'j(ixxoc St|Xov6xi. 'aXXx xxl 
i:5a* Oeoxiv/jXoj »a)xo-^ufffa< npoEXsuji;, cw t,(x5; 
I; OYxOoxT^xoc irapXYivojAEvr,, ttxXiv a); ivoTCOioc 
xjTii $-jvx(xt; avoYSi ^(Jlx<| xxl avxTiXoT, xxl £vo- 
icoist, xxl xc# Evo^povEtv 7uxpxffX£ua;;:i, xxl iiib 
xwv Y^iwv iitiaxpE^pEi Tcpb; x^v xoO juvxywyoj 
6Eoi> Oxxpbc ^voxT^xa, xxl Oeottoiov aTrXoxT^xa. Me- 
yj>t Y*p "co-oxou x£y^ci>pi9(XEvoi xxT; y^^V*^^ Ijjxev, 
lu»; oj xaxa xo7(xov irspiTcxX'lrjJLEV oxxv Ss irpb? 
6e<$v avui{^u)OQ>{XEv, xdxE h y^^^H^^^^ ^^ 9-4') ^^^ 
y^xpixi xxxa xtjV arXdxTixa OEoroioujJieOx. xxOa>< xxt 
i Kupioc irpbc xbv ixuxoO IIxxspx tpn'i^i 'J^* 



Oav Su»pr||jLa tx 6sou 

ft, '' Oxt xal r^aL"* i-^9.^0H lU «Jto^ xEivst, xxl T,{jLa< 
ivavtt^ I; IxuxoO x(6Tiffiv. 'AfA.(pox£px Se xa- 
xx7xri32[E{ ix xou 'AitoaxdXcj Xeyovxo? Oxi 15 
friXQu xa lufvxa, xxl eU auxdv, 

§ II. 'EixEt Tofvjv Ix xo-3 Oeou iffxi, xxl eIc Bsbv 
xtUfii «av &Y'^^^i ?^^ ixixxXE9dK(JLEvot xov £(!)- 
tf,px KiSptou, xb xou Uxxpb; tpoic xxi i7:xuY«»tA3t, 
xi ov, xb aXTjOivcJv. '*H ajix, Sxv xxl xx Tjji^xEpa 
Jvxx XfiYovxxi, iXXa xxxa |jl£xo/^t^Vj xxl oj xup{(i)c. 
' E xxxa axiYJJi^v, xb <pdi<;. Ilotov ;puic ; Tb ov, oj y«P 
i^iuiuipxxdv Iff XIV J o)C xouxo xb ?pwc. IIoTov (pui; ; Tb 
i).Tj6tybv- xxxa xtjV xou EuxYY^XiaxoO '[oixwou <pa)- 

» Act. XX, 18. "Jac. 1,17. " Ibid. 



§ 11. Gum itaque ex Deo sit, el in Deum tendat 
omnebonuin,agedum invocantesSalvalorem Domi- 
num, qui patris lux est ac splendor, qui est, qui 
verus est, Vel conjunclim ; quia etiam res nostras 
dicuntur esse, sed per participaiionem, et non 
proprie.Vel cum interpunctione,Lux. Quails luz 1 
Quae est; neque enim subsistentia caret, uti lumen 
hoc nostrum. Qaalislux? Vera, juxta evangelists 



"^ Joan, xvir, 22. 



131 



S. DIONYSII AREOPAGITiE. 



132 



JoannisvoceiDjErat/ua; v^ra; namsubjuDgitiQuaa A vnv, *'flv xh ;pu>c so dtX^Oivciv InKpspci y^p* ''o 
illuminai omnem hominem venientem in hunc mtin- oioxf^ei icivxx gfvOpu)iTov ipa^djjie^ov eU xbv x(i-* 
dum 3r ,per quametiam ad principiumlucis 8 Pa- ^f^ov, «i' oG xxl rnv irp6< tbv (Stp/J^poxov Oxxepz icpo7- 




tio lux existat ; nibilautem principio siiperiusest. 
Agedum ergo,invocantes Dominum> ad illumina- 
tiones Scripturarum a Patribus iraditaram pro 



pov, <l>tpe YO'Jv iirixaXeffdijxevot xbv Kupiovj ItiI zkc 
iXXa(jL'{/ei< xu>v 7C2Xpoiicipa$(ixa>v Fpz^uiv, a>< ouvaxbv, 
avzv£u7b)(xev , xal X8< uic* ajxuiv ^(ji^Xixuic xll 
&voY(i>Yixu>; (oj Y*P <pujixujc, iXXi 8ta xivoiv an- 



viribusaspiremuSjetquflBabillissymboliceetana- jxei'wv, xi oipivia ISetJiv) TcapaSoOet'aac Upapxtxc 
gogice (neque enim naturaliler, sed per signa xwv 6£((l>v t'uvd|ieu>v, a^ xa( v($a; Xeyei, npb; &vxi- 



qoaadam res coelestes demonstraruntjtraditasdivi- 
narom virlutam hierarchias : quas eliam mentes 
appellat,ad nostri differentiaiii,qui sensu vivimus; 



Hvatac xbv vouv xbv [kifOL^ xbv 'Aj j^Spiov xxl tcxXiv, 
vou< p.eY*^t ^P'jC**^ BaSuXwvo^, xouxwxiv 6 StdtSoXoc. 



nam et sic Isaise, mens magna Assyrius ; et item » Tnv yo^^v Oe(u)v vowv lepip^iocv^ xaO* Svov b^^^oiiev 



mens magna, princeps Babylonis, id est diabolus. 
Divinarum^ioquam, roentium hierarcbiam, quoad 
poBsumusintneamur, atque iilustrationem quae ex 
Deo est, sine qua neque ipsas coBlestes virtutes, 
nequeDeum nossevaiemus^quantum fasestyinspi- 
ciamus ; principalem, inquam, iilam, utpote ab 
initio existentem,et superprincipialem : quia nihil 



xax{8(i)^ev, xai xt^v (p(i)xoSc*9ixv xT|V Ix 6eoO, ^^ Bij^n 
O'jo' auxa; xac o'jp2v{ouc Ouvafxei;, (xn Sxiyc Bsbv 
Yvcopfvai evxiv, a>>: icptxxbv, xaxo77xeuou)(Jiev' xV 
ipj^iXT^v, a>c aicap^Tic oujav xal uicepip^iov* 8ti o6$tv 
licl 6cou (xava>c ^-^ei xt^c ^|xs9{x^, &XXa xat icac 
Xdyo^i xal icaaa Ivvois v^xxuivxxiy o^ku) xal o^a^a xal 
6icepoC9io;, xal 8ebc xal 6ic^p0e(K. Taux^v o3v x^v 



deDeo satis signiflcanlerefferri potest, quinimobic ix BeoO (&o>xo^u7{zv 8e;a(jLevoi, t^ xac lepap-^(ac xuiv 
omnis oratio omuisque cogitatio deficit, sic et es- i^T^^^'^ ^^ xuncoxixoTc oufA^oXoic xal cixov{9p,a9iv 
sentia et superessentialis, nee non Deus et supra ix<fa(vei, loXoic xal &xp&(jLe(riv o(pOaX{AoTc, fl oIovbI 

axe^^Tc ^ Tjffxal u^^oi; (x*^^^ Y^P "^^ ^eTov x^ ^tj- 
X'4, «5>c xtjj ^x.^(p ^ lvxvx(a Suvajxi;) TrdlXiv 2$ aurii? 
xfi; (p(i>xo8o7{ac, ^icl XT^i O&iav avu'{^(uOu){jLSv jcxxtvx, 
xaxi XT^v iS ^PX^» 67i(56eatv, r^v IXeYOjJLev, 8xt 15 



Deum.Hanc itaque illustrationem,qusB ex Deo est, 
suscipientes, quae angelorum hierarcbias in figu- 
ralissymboliset imaginibus exprimit, immateria- 
libus et intremulis oculis,id est fixis seu tranquil- 
lis (amat enim Deus tranquillitatem, sicut virtus GauxoO xb aYaOov, xa> th aixbv, xal ivoiToiTi6u>|jLtv 

conirariaturbationem),rur8umexipsametillustra- ^v xri Oeiif aicXdxnxi, ''o-i oj5' auxrj iioixiXXo[ievn 

tione ad divinum radium intueamurjuxtapriffiam «p^<; ti uTCo5ex<Jiieva fej^jxaxai xti; loia; Ivtxnc <«i 

propositionem qoam fecimus : Qoniam ex ipso ii^XTic ev<5xT4xo<; xal xpu^ic^xoxo: (uajt ^ap "coTc IJw- 

bonum etinipsum; atqueiiain divinasimplicitate Oev auxjicaY^corubc^trci), wXnOuvoiA^vn Se xal icoi- 

nnificemur. Neque enim ipse, dum in suscipienti- xiXXojji^vn npb; x^v xu>v icpovoou(xev(i)v ouvi^etav 8i' 

busmultiplicatur, a propria ilia sua uDica aimpli- iY«®«>'^^'^*f f*^''" '^^^'^ ^^^^ ^"'^^^^ icaY^wc iv ixi- 

ciqueintimitate atque occuItationedeficit(siquidem ^i'^^ xauxdxnxi, xa\ xou< lit' axr^v 4vav«t5ovxac 

omnibusextraneisincognitusexsistit),dumveropro ^voicoieT, xauxTj* jievoow wjtcsp xb <pu)c, ^pwxiCov 

eorum qui providentia reguntur captu per bonita- %<5w<;, ©wc xb ajxb ixevei, xaxa x^v AitXcatix^y 

temmuUiplicaturacvariegatur,denuo intra semet- a^xr^; xal ivonoibv Svmaiv xal xxjxdxT^xa, xa( a^ti^tx 

ipsumfirmitarin immobili identitate manet,atque "^^^^ 6icoSexo(jLevo0c avaXdY^c ajxotc, naO* 890V <n»iS- 

in ipsum intuentes unificat, idem in se perma- Sou^i, xovouxov ical cpu>xi;o(jiEvo'jc. Teu); $1 ^xc^nct, 

nens; non secus ac lumen,dum luculenter illumi- ^^^ h p^^v aviveujic if^^jieilpa* ^ 8' avdcxavic xxl 

natiidemetiaminseremanetsecondumsimplificam &vu4fu>9i<; ix eeoo. El (x^ y^P ^l^^^^ "^^'^ xoapiixiiiiv 
suam etunificam nnionem identitatemque, et se^^^xveiSdio^ev, nu>c ^ &8d4/(07ic xal 6 <pu)xiv(jibc 

excipientes, pro ct^usquecaptu,in quantum acce- ii7tYcvii<'exai ; xaxa xb* ''Qpa xou; d(pOaX(x6uc (lou 

dunt, illustres reddit. Ubi observa, ut suspicere ^U xa Spn, oSsv, fi^Ei 1^ ^idtnk (aou. Ral Y^p. ipn^lv, 

quidem nostrumi sed illustratio el elevatio ait a ^^^ 8uvaxbv aXXcu; liciXi{A4'ai xt^v Oefav &xxTva, tl 

Deo. Nisi euim e rebus saecularibus emerserimus v-n <( (^v jvF.iO{(7|xtOx, xal [xt^ Bid xivcov ic<tp%ict- 

auspexerimusque, quomodoOelevatio et illustratio Tav^ixwv 7TspixexaXu{xfAevnv (xb y^p avxexxov ajxnc 

nobis obtingattjuxta iliud, Levuvioculos meos in tou cpcoxbc xal xric 8jvj(jle(i?(;, x{< jicovxfiffExai ;) xal 

monteSyUnde veniet auxilium mihi '.Neque enim, ix xu>v ^(XExepb)v, npovo(<f Beou au^jLtprxu; xal oIxe^cik 

inquit,fieri potest ut divinus ille radius nobis illu- xatc ^i|xfixepai« ai96i{a&9t 8tEaxEuaff{XEvnv* 8xt Sr^Xo, 



caat,ni8iquibu8dam rerum nobis familiarium vela- 
mentis fuerit obvelatus (nam intolerabile lumen 



dxt ff(i)fAaxi7C(i>c 'ca &ff(&|xaxa XIyojaev, oTov (ieXY 
&v6pu>iTiva inl Oeoo, xal Oujiouc, xal uiivouc, xxl 



ejasacvirtutemquissustinebit?), et exrebusno- xa TixpaicXiJaia* xxOxx y^p i^a xa icxpai:sxa(T;jLxxx. 



stratibus^Dei prudentia, connaturaliterac propria 
y Joan. 1, 9. >P8al. cxx, 1. 



'ETtst o5v xoT< xlidtjxoTc XX uTrlp xiTOnTiv iv7u:co'j« 



133 



DE CCELESTI HIERARCHIA, CAP. I. — PARAPHR. PACHYMERiB. 



fSi 



\MAM^ &|jLoUiK ^x^^ ^''^ ^ ^^* V^< ^^9^9X^* ^P^< "^^^ A uostris sensibus sit accommodatus: quando Dimi- 



^ xcX&xdipXiC iepo6c7(s, -f^ xt\; xujv Upa>v (Xj9XT^p(u>v 

Y^p XcYfczt ^ Toiv (xu9'ci[^p{ctfv ^ex3$09i< , Stt xbv 
|iuou{isvo« xsXeiov>9a * xal xouc {iE[Aun(^cvou< xsXt(ou; 
xaXcT 6 *Aii({9xoXoC| A8yu)v* Ovoi oSv xeXcioi, 
to 9pova>{icv, 



xou- 



rumGorporalitereaquaincorporeasuntefferimus, 
ut cum de Deo membra humana, furoresque, ac 
somnos albque similia enuntiamus; siquidem hsBC 
velamenta sunt. Quando igitur ea qu» sensam su* 
perant per res sensilesexpiicamus^tum nostra haec 
hierarchia similis est coalesti et occults : sic enim 
placuit mysteriorum sacrorum principi conslita- 



lioni, qaa! sacrorum rituum nostrorum ordo et traditio est : siquide minitiatio seo perfectio, sacro- 
mm mysteriorum communicatio nuncupatur, ut qus initiates perPiciat ; atque ita consecrates, per- 
fectos vucat Apostolus, dicens : Quicunque ergo perfecti sumu$,ko€ sentiamus 



5 III. E'^xn9£v ouv 1^ xeXixop/^iC UpoOeaia , '^vx 
Tsc ocuXoj; xai o-jpxvtou; Upap^iot; uXixoTc ff^i^^jixvi 
xal (Jiop«paT( icspSM^T), 8icu)c avsXc^Y^^ ^^^ xo'jxu)v 



§ III. Complacuit ilaque mysteriorum sacrorum 
principi constitution!, immaleriales coelestesque 
hierarchias materialibus flgurisae Tormis exponere 
twv {spdbv xuicci^iuiv iicl xatc &xuic(jxouc xai av^n^ix* utpro cBptu nostro ab hisc6 sacris offormationibus 
xItzw^ &va(xOu>(jLcv &vsYa>Yi<. Opx f^^p* icoii^9ei;, ^ad furmarum Ogurarumque expertesanagogastra- 



^pr^vi , xaxa xbv xunov xbv ^i^Ofivxa ooi* ItccI {xn 
ijiTz6^ irty. xc{> ^(X8xep<|) vo'i irpb< x^v oOXov ixcCvTiv 
ivu^JKodrivxt xaxxTCXjiv a\kiatac, [^.^^ Sii xivu)v (Jibp- 
^v xai ff^T^jiatctfv xeipaYu>YOU[A&vqi, xxl XoYiCo(xev(|> 
ix xotSxwv extTva* xot (&5v <pxivd[jievx xxXXn, xt^v xou 
vxoOj ^Y^» xxXXovT^v xxl euTcpSTceiav, xTteixovf^^ixx 
iTiC i^svoOc £^op<p{x; l^ovxi* xa^ ^l Six xa>v Oufjiia- 
(uxidv tv(no7x<, XT^c vor,X7i< $i3$d9eu>c l/.iUTccofjiaxGi* 
SixSiSoxxi Y^tp 6 (pu)xiv|Abc kxtTfffi, &>< cvxxOOa ^ 
rxii^a* xx 8s xwv xT^pwv xxl xoO kXx(ou cpuiix, xt^; 
^<i>xo^U7iac ixcivT^c elx(Svx, xxl xt^c xxxx voOv ?cxXi>' 
9cca>pT|Xtx7ic nXT^a{A.ovTic' xb y>P ^^^ {X^pouc Saxiv oxs 
x^ ^i(iTv xxxapYXi6i{9txxi , xaxa xbv *Ai:(^xoXov* xa; 
fiu^o^xac {laOnxcfa^, xac 8ia xuiv 6pa>(jievu)v irpx- 



B 



ducamur.Ecce,enim,inquit,/(ici(ft5«rttfidttmeas^m* 
plar quod tibi motistraium est • : quandoquidem 
fieri non possil ut mens nostra ad immateriatam is- 
tan) constitutionem immediate subrigatur,nisi for- 
mis qulbusdam ac figuris quasi manu ducta Aierit, 
et ex his ilia conjecerit. Atque apparentes quidem 
pulchritudines,temp!i, dico. venustatem ac deco- 
rem,occultsBillius venustatis imagines prseseferre; 
suaves vero thymiamatum odores, s piritalis esse 
traditionis effigiationes: traditurenimilliciilustra* 
tio,quemadmodumhicodoris fragantia. Gereomm 
autem oleique luminaria sunt illius illuminatlonis 
imagines, uti etiam illius contemplativs, que se- 
cundum mentem est^saturitatis : quoniaro id quod 



•liucxcaiv XXI X(^Y^v xXaxuxKpxc &Tco88tSei(;. Tt; 8e ioxiv ^ ex parte est,aliquando et nobis,secundum Aposto- 



I) eccopriXixT^ xou vobc icXi(^9(xo*/i{ J 8xt ^T^Xov, ^T^xuiv 6 
vou< icepl xaiv OciuiVy xai 6ea)pu>v o'!>xivoc bictUToOv 
hc:Jpa$cx3i, icXv^poucxt Iv ix£{vu) xxl xopfivvuxxi. 
Ti ^if l^ci xdiv 0£{u)v, Sleep oj*/^ 6::epxtpei xbv voOv, 
xai TT|« I^otv x6xou, X(^vt^v oS^av^ toxt^ai xxi xoptv- 
vuTi ; xxOciictp e^pv^xai* 'Eixv^oOi^v xou Otou, xai 
tu^povOr^v* xai iciXiv. *E^l^y\9i at 1^ 4^X^ K*^^* 
mffoicXwc & ^ aipE (aqu* ^i^ij, ^ 4''^X^> ^ i(Jim- 
SAOXSt, UK S^ovira iictxi^$eta 8o*^tTx xuiv ec(u>v iv- 
vocm* ^^i h ^^9 iXka ko^xiiXok icpbc xt^v 4''JX^v* 
0J6C "Yop I)^Ei uicooo'/^^i; kicixik&i(SxY^xa, (svr^ icxvxa- 
CX91V O'jax icpbc tac Otfa^ xxl votiXx^ i[kf^iatii' 
Btev xa\ £k ^lepoOcXy &cl iicixexa|jL6vT^v x^v 2(pe9iv 



lum.evacuabitur ». Diffusie porro disciplinae sunt 
fusioresvisarum rerum ac sermonum demonstra- 
tiones,Quaenam autem est contamplatlva mentis 
satietas? quando nimirum res divinas mens inve- 
stigat,et per contemplationem quidpiam compre- 
bendit, repletur utique 10 ac saturatur. Quid 
enim est rerum divinarum, quod non mentem ele- 
▼et^atque affectum ejus, qui qoedam fames est» 
sistat et exsatiet ? quemadmodum scriptum est : 
Memor fui Dei.et delectalus sum ^ ; et iterum : 
Sitivitinteanima mea^quam multipliciter tibi 
caromda*.Sititanimaac repletur, utpote habens 
aptareceptacula divinarum cogitationum: sitit caro 



S)^ci, o & vovk icXi(pi[^c -(i^tioLi^ o'3tivo« aevxxl a^l^i^xai. psed quam multipliciter respectu anims ; neque 



Tauxf^C ouv xric icXT^9(A0VTi< elxdvcc cWiv al ^ik xuiv 

XoY«0v &«o&(^K, ToTc iici^iipi^txxffi icXxxuv(i|jLevai. 

Tnc 8i ccl xxl ibaxiktaK fcx^uji^c xai xexayixsvY^C 

«^xa OcTx E^coKi (o^ fOLp &xx({x xi< ixetje, &XX* 

Ivopiidvio; S;i<y u>c ^l ictpl a6xb xo>v Oeiu>v (levtSv- 

mv, xoiv v^exipci>v Ic ^it^vixcT po^ «pxivo(Alvu)v* ) 

XQuiwv ouv XQ)v xexaYi^tvcov S^ecov elxava^ xac kvOdide 

tj^0(uv xi^ciCy Tol*< l8pxxixou< Px6(A0uCy xac oxaveic, 

xs< xxOiJpacy xa< oxo'Xo^, xxl tX xi xoioJx<ixpoiiov, 

ttnp xf|V xa^iv &icapdLXXxxxov S-^ouai, xxl xeXo< xtJ; 

*in9oO (UTO'jfffac x9^v Oc£xv (ACxiXT^4'iv, Tiv xx( su^s- 

fifxdv X^Y*S ^^ '^^ Kup(oO ^(loiv ^v{xx icxpeSCSou 



enim habetaplitudinem recipiendi,cum sitomnino 
extranea divinis et spiritalibus insinuationibns : 
quapropter tanquam egena,intentum semper habet 
appetitum, mens autem semper plena est ejus 
quod apprehendit. Hujus ergo satietttis ima- 
gines sunt, sermonum demonstratioues rationi- 
bus dilatatse.Porro ej us quae semper eteodemmodo 
se habetrecteadditinas res ordinate babitudinis 
(nulla enim ibi inordinatio, sed omnino concinna 
constitutio^quippecirca idem semper divinis rebui 
manenlibus,nobis)ueperenni fluxu apparentibus)* 
harum.inquam,ordinatarum habitudinum imaginat 



* Phil, lu, 16. *» Exod. xxv. 40. • I Cor. xii. \0. • Psal.LXXVi. 4, • Psal. Lxii. 2. 



135 S. DIONYSri AREOPAGITyE. 136 

suntilli,quoshic iiabemus, oniines, sacri gradus, Ato toIoOxov OeTov {ijjT/.piov, bj/^apc;xr>2v;o;, %i\ 
Stallones, cathedrae, stolas, et si quae sunt cjusce- ^;jlu>v ''p£iX(!vtu>v cV^apiiteTv, oti tgioukdv ctYaOoiv 
modi, qua) ordinemhabontiinmutabileiii^acdeni- x£rjyy|/C2)xev* xal 09x aXXz , vaiUoic {jl«v oTiepico- 
que Je^u parlicipationis difinam communionem, <rtjL'>o; xzi uTilp avOpcj^rov, I'laTv <Sl (n^ooXixcuc -ips- 
quam et eucharistiam vocat : eo quod Dominus 8d^oxai, kxI 6ia 9t^(ji&{(dv' o-j^e Y^? ^^^^^ ^^'-^ ^^^^^^^'^ 
noster,quando divinum illud mystenuin tradiditi (jiaOfiTv, x6 ttx^^u xoOto vapxfov rEpi^epovtxc. 
gnitias egerit ; nobisque sint agendas j|;rati8e,quod tantis bonis potiti siinus, et quxcunque alia aliis 
quidem supermundlaliter supraque hominem, nobis auiein symbolice tradita sunt, et per signa ; De- 
que enim aliter est isla nosce,dum crassam banc carnem circumferimus. 

Propter banc itiquenostram pro cujusquecaplu "Evskx y^Ov xauxnc -^^^ ti;xujv e; divzXoY^xc 
deificaiionem(eo eniin quo possumus inodo initia- Oec^^Eco;, (oj y^? Tpc>7rov S'jvi{jLeOx, xoGrov icx2 
mur; sensibiliter quidem, in quantum sensu vivi* xeXoV^Oa' ai<jOnx(uc fisv, X2O* xl^OYijei ^u>vTtc, 
mus,ratione nobis convenienti per symbola ; spi- avxXoYu)^ ^^^ au[x^oX(i)v' voy^to); 81^ xaO* 6 vo'i 
ritaiuprvero,inquantummentegubernamur,modo cioixoj^ievoi aviX^Y^; Sia xr^; ^[x^aivoixsvT^; {lu- 
nobis accommodato per apparentem mystagogiam 9xaLYu>Y-3; xe xil iXXiuj/scQ;* x-^v y^p £XXzfjLt|;iv 
et iliusirationem : siquidem iliam iliustralioncm O&u^iv Aey£i, xoOxo os etxi x^ xcXeioxsxov- $12 y^p 
deificationem vocat, quod utique est perfectissi- xiuv xdtx(D x2 zvoj (jLavOivoiJiev, St' ^xeivow ol dtvxxx- 
mum : per inferiora namque superiora disci- B xixw; OeoujxeOx') xojxwv gvex2 xoiVjv i?j ^iXivOpwito; 
raus ; per ilia vcro unitive deiOcamur) ; propter Upxri/to xa;ic, 'F|np2(vouj2 xjitixoic xi; lepxp^^iac 
haec igitttr,inquam,benignus illesacerdotalisordo Ixefvx;, xal xauxnv xr.v xaO' 7)[X2; iep2p-^{2v ajX* 
hierarchias islas flgurate manifestans^nostramque X^ixoupY^v ^xe(vT^c iroiouvx x2xa x/^v Tcpb; $uvs(xiv 
banc hierarchiam illi in sacris associans, secun- o^ojioitujtv, Iv aloOnxxtc elxo^i xi iOeixa iveYpx- 
dumeamquaedari poteratsimilitudinem.sensiiibus 4/2x0, itoO o£ h x2Tc UpaT; xxl Oeixic irivxco; rpx- 
imaginibusresinvisibilesquibusdam, sacrae ac it <pxT; Stuoc av fja5< ivaYXYoi 012 xdiv abOrjxwv 
divinas prorsus Scriptural locis descripsit ; quo nos ^t:i xa voTi-i, x:^. oti kLv jTitxaiwv xouxwv Inl xi; 
persensibiliaadspiritalia traduceret, necnonper xu>v ojpavfwv iicXa; xxl aj-^veixouc u^J/tiiEts- xe xai 
signabsec adcoilestes ilias simpliQes compositio- axp^ixr^xz^;* axpuxrixxc y^P e^<^02(jLEv xxXetv xb xpi- 
nisque expertes altitudines ac suinmiiates : nam xuxov iiriffT.; ojaix;* o>c, <p£pe eItteTv, axpoxr,; 
summitatcs solemus appellare, quod in quavis ^V^x^; 6 voO;. xx^ Epwxo; i/poxrjc 6 8i2rrupo(; t:<50o<' 
essentia prsestantissimom est^ sicut, verbi gratia, xxl xf^; xx^' n^xx; bpxpyjx; ^ ojpxv(x oj/c xtieixo- 
men8,anima)summitasappellatur;etamorissummi- ':(i>; ^xpoxnc Uxi 
tas, fervens desiderium^adeoque nostra) bierarchiae summitas.illa coelestis non immerito nuncupatnr. 



CAPUT II. KEMAAION B. 

Qtod apte res divinx atque ccelestes dissimilibus *'Oxi itpe7cdvx(i>c xx Oeix xxl ojpxvix xxl ois iSis 

elidm Signis eXplicentUV, dcvojAo^mv aujAodXajv lx'^x{vexai. 

SYNOPSIS CAPITIS. 

I Facit operishvjus dUtributionem. \l. Monet, figur as iUa$,quibus re$ ccelestes acst^irilaUsdescribuniuryrebHi' ipiis 
esie dis$imiles;et simul objectioni occurrit,ac rationem reddil,cur magis ea:pedicbttt res istaf ccelestes rerum ignobi- 
liorumformisdelineari, quam nobiliurum.lU Ostenditduplicemesse iacrccdescriptionismodum.unumscilicet.per 
similes :aUerum. per dissimilft figuras:uti etiam de Deo qucedat^ per affirmationrsMquosdampernegationes pra- 
dicariiet negaliones ait afftrmaiionibusprcestare.et absonas similitudines ad meiUem noslram erigendam esse aptuh 
res.iy, Tradit.ex rebut omnibus aliquid boni volligi posse, etsimuUxplicaiyquomodopassiones ira^concupiscenticB, 
et ressimiks intelli(iend<je sint.quando angelis aUribuuntur.\ .Osti,ndit quomodo ctiatn ipsemetDeusinScripturis 
aliquando a summts, aliquando a mediiSiOliquando ctiam a rebus infimis denominetur, 

§1- 




toribus prosit : deinde vero coelestes hierarchioB oupxvfa; hpx^/Jat; 3* OtAvfiaxi, xxxx xr.v ajxwv b 
celebrandae, secundum earumdemmysticaminOra- -cot; Xoy^oic ixcpavxEixr iTioaevojc ol 35 xouxot; 
culis explanationem : postea denique dicendum. eiTiexv, iizoixu IspxT; jxop^worEJi xx; oOpxvix; (j;^^- 

VAUIiE LECTIONES. 

33 D. ojpr/'oj;. In hoc nominc variant f«TC exemplaria quo:! roTcl admonuisso sit sails. 
« D P. ^EiTojiisvo; xe, quod Sc. seqi .ur. 



137 ftE COELESTl HIERAROIIIA, CAP. 11. 138 

(xai.';ojp. 5nxojjiyjj£vc ai "wv Xoy^wv hpoYpx^^ai, A qiiihiis formis sacris ca»l(»slrs islos ordines clo- 

xat npo; TTOixv ivayOfivxi ypt^ oii t'ov TiXa^rjiaTtov (jiiiorum sacran dt'liiieonl doscriptiones, nee non 

a:s>.d":r|-i 3*, ottw; jxt, /.xl T.uitTc wjrjToj; iioA- a*! quu'o.'n adiluci 'It'ccat per formas islas simpli- 

Xoi; av.ipio; o-oVxeOx, -ou; ojpivioj; /.at OeosiosTc cilalem lie ct nos, inure v!i!jji, sacrilege opine- 

w voxi t:o>.j-o5x: eTva( xtvx; /txl 7:oX,»-po!jt.'):ioj;, iTUir,c(jRiestosiIiasac «!tirarmes inlelli^entia3,mul- 

xxi r.yj: 3v.ov itTr^'^woc-av, i) ^rpb; XEovxti)^ OT,po- ti|)eJes /jiiasdaiii cssoac miiltiformcs, nec non ad 

•xoso'!av " xiTjr.to;jL=voj; , xal -irpo; asiMjv iY/.j- li.unn pecuiiiaiii ^ , lerinainve leoriuin naluram 

Xo/£'.Aov 38 £Too;, i\ rrp?,; 7::TjVf«v Tpi/onri irxcpoyjiav cITi^rmatas, el ad aqiiilaruin curvi rostri speciem, 

oi-itrrsrXxjrxsvo'j;, /.at xpoyoj; xvva; njp(.>o£i; u-£p vid ad volucfuin lilrsuUi'n pliiinesceiilJaiT) elFiclas, 

xi* o^pavov 'yavxav-oasOx, xai Opovo-j; 'jAa(o'j; -fi n»lasqiiealiquasignitassnpra coelum imagineinur*, 

6Eap/''a Tcpo; ivi/.X7,7iv tzixrj'^B'loj^ , >.ai <7i::ou; acsedesinaterialas,Deo doufiirn addiscuinbcnduni 

xia; T:oX*j/p«o;jiaxoj;, xai oopwjpoj; apyiaxpaxV,- accominodaliis,et quo^daiii equos mullicolorcs *» , 

;- jjc, xal oja i))a rpo; xwv Xoy^wv t,jjlIv UpoTrXa- haslaicsque duces excTcilus » , el quxcunque alia 

ffxti); tv iro'.xiXt^ xw-i ex'j>xvxop'./.tov auaooXwi icapa- nobis ab eloquiisficiioite qiiadaiTi saci'a, explana- 

c£V5xai. Kai vio aiBy vw; tj fjeoXoYia xaT; 7ioiT|XixaTc torjorum varletale signoruui sunl Iranscripta. 

iisD::Xa7X'ai; kz\ x(ov aj/Tjaaxiiiwv voiov 3® i^^pVj- Eninivefo palaiii Iheologia poclicis i^ sancle 

ffaxi, XV. y.iO' {^jia;, w; sVpT.xai, vouv ivauxeij^ajisvi^, llcUonibus in carentibus figura menlibus usa est, 

xal xn< olxt'a; a!»xw xal a'jjA'^jo'j«; avaYWYn; npo- ad nostrum, uli diclunnesl,inlelleclum allendendo, 

vor.ax^a, xxl Tip'o; ajxov avanAatraaa xa^ iviYWYt- ncc non propriain ipsi elconnaluralem ad supema 

xa; \t^o'(Z2'^'.'i;, Iransilum providendo.etadeuindeni accommodate 

sacras Scripturas anagogicas efOgiando.' 

§ II. 
k! ci x'j) ioxiT xa; jilv Upa; ocTio^EyijOai tjvQe- Quod si cuivideanlursacraequidemapprobandaB 

(?£•.;, 'i); -fuv aT:\(Z)v t:p' eaj-wv aY'^o)7xiov xe xai COMipoSlllOUes, qUod reS simplicesseipsis IgDOUB, 

io- ■,: .T'-jv ;,;j.rv 'jTriyjyi'M^' a-s-xjaivooT^t; ol oVs- nol is el invisibiles exsislant ;dissimile8 profecto 

zi'. -x; -.-y* 7.-i'.-n voov/ iv to^; Xoy-oi; s'/.ovoYpa'i-a;*^, fs?c sciat saiiclarum nieulium in eloquiisdelinea- 

xi'. rvi.'j, fo: ■■-:=-'/, -t,v i-'Jxojxov xxu-t,v x'Ov lioni>s,nec nonomnetii bancrudem quamdamesse, 

a-;:/:/--., .o.;. .c.i* Ty./'.v' /./■ yvr./a' jt^ti xo'j; ul ila iljcaiii, nijminuui augolicorum inumbfallo* 
Oe./.-oj; £- j«wLL*:i~o:'>iv oA'oj; xm;v a(ja){jLaxaiv ^ ncui. Suul ct qui dlcuttl, ihoologos oporlere,dum 

e/.'.X^ .:^;, '.-v.i.'o.; a'ji. **/.:(; o); cj/axov cjyye- ad oninino incorporearuui rerum corporationem 

••■':. V j,a->.2::s'.v -; /.xl i/.o^c'vc-i c/r,!i.axij{jL jTc, veniunt, propriis lllas, el quoad fieri polest, CO- 

lA -'',,7.7.:S .^y.^i -;•.;. Uli :i;tw^ /.a- aw.fov TroatL; ** guatis cirorniare alque cxplicarespecicbus earum 

xa- ■^-■:/:';j:.' V o'3'.(^i'/, xal tjiT, xaT; oipavlaic xai qusrapud nos suQl pru3stanlissi*iiaru:n, el ex parte 

fti-.i iiz.u irA-.Tr.jt x:;; £7:1 v?,; E7yaxx; -spixEOsv- ininia>erialiumaclranscendeniiuinsubstanliarum, 

12; *' r.) jio:,^'^;. To asv Y^p f,|j.')v x£ avaYa>Y'" ct nequajjuam iccloslibus ac doiromiihus simplici- 

xtJ:i-.;/ l;jii).Ax. -:Tva'., xal xa; j-sp/.o^ijL'oj; ivttpav- laiibus, leirenas ilias iuliruds circumdare mulli- 

xo:'7j '.L '.axr.vsv £■; xi; 2-£|jl;,2'voj.;^; avojjLoiox7\- foruiilales. Siquideiii id nostrfo uiagis eliam con* 

xz; -o 0;^ /.2I el; X2; Os-a; a'j£j>fo; E;'jop{;eiv ** duxis^ct subliiiulioiii, ucque suporniundiales ex- 

5j.. -ii; , XAI xov r,;jL:T£po> law; ajiv-Aav^v vouv, planalioncs ad inio:iij;raas dissiiiilliludiries coegis- 

•'.; -2; a/Li;oj; alxtuv iv.;2vov 5-,'^OijEt;" xal xa'^a sol '. liocaulciii cldivinas nef uidc virlules elevdl, 

xal ol.'^iXAi, xa j-=p'yjpavia >£oK£:tov xiviiv xal alquenostruiiii.ar;ler cnareiacil iijleileclufn,dum 

is-E.uji Ejji'wi aiXorsTTAr.pujjOxi, /./i [ajxt^xixtjc iuunund's ibiis iiiliioret coiiiposilionii)us* cllorlas- 

W,u.'j'{x^^ xal opnOiia; u-;i/..:y/U; *5 x^i ^jtii^v sls liliaiu pulaliit, siiiiercoilcslia leoniuis quibus- 

4)).-.jv xal w. uv a-.iaoxEotov, oaa iso^ t^ axoicov xal dasii el cquiiiis oxaiiiiiiibus r. Icila esse, nee non 
yiV.v. /2i sjjiTTaOi; aTroxAiOsFaat *' oizYpa-ioujiv al ^ mujiilu rel)oaiilii>iis laudum taiilicis, el avicula- 

MTa T:av avJiJLor^: x jv or/isv ixcj,av-opix'.uv Xoyiwv riuiu yrcgiiiii prajrecluris, alils juc animalibus ae 

' Ezech. I, 7. i Dan. vn. 9, h Zach. i, 8. » ii Mach. iii, 2G ; Josue v, l3. 

VARIiE LECTIONES. 

5i M. arrXasTvv.x^. Scolus vcrlil Verilatem. 30 conjunclionem xxl non habei Cb. nee veleres inter- 
preles. Duo rHblunl y.2l O-o-.oir^ 37 [), p, On/.ouopvljti. 3^ in voluslissimo ^ie ;imii corrigebalur 
k'r^jhfj-fvjxM,, 3J variant iibri in accentu v^wv, quidam enim, ulCb. el D,, v'jwv siTipiuin babcLl. Bud. 




Patrol. Gr. UI. 



139 



S. DIONYSII AREOPAaiTifi. 



146 



Tilioribus maleriiSyquas ad absorditatem et spur- A6(xoioxrixec. 'aXX* ^ 47 t^; aXTiOc(a< Ca^ olixai, (/- 

citiaroi acpassionem provocando, per omnia dis- 

similesejuscemodielucidaiitium eloquiorum simi- 

liludines dcscribant. Veritalis tamen^uti reor,in- 

dagalio demonstral sacratissimam eloquiorum 

aapienliam, in coelestium efflclionibus intelligen- 

liarum, ulrumque luculentur providisse, utneque 

virlutes divioae (ut ita quis dixerit) conluroeliosius 

extenuarenlur ; neque nos humi repenlibu& ima- 

ginum vililatibus tenacius a£Qgeremur. Cffileruro 

cur merito figura carentibus Ggurae , et effigies 

inefBgiatis rebus obductse fuerint,non solum cau- 

sam dixerit quis esse noslram imbecillitalem, qus 

nequit immediate spirilalibus intendere contem- 

plationibuSyindigetqueproprilsacconnaturalibus, 



xT^ji; anu^eiKvuvi x/^v xa>v acy^cov (epb>cax7)v ao- 
(ptavy kv xaTc xa)v o'jpavibjv v6a>v (jLopcpu9e9iVy ixa* 
XEpou xo(xi8r| TipovOT^jajav, ok Jat^'^s eU xa; 6ci2<, 

eU X2C ^a|j.3i^r^Xouc i{xi;aOu>c i{X7rzYTivzt xu>v eixovcuv 
xar:;eivoxTixa;, "Oxi jiev y*P eixoxu); icpoSioAT^vxii 
xa)v axuitojxcuv tf xuffoi^ xzl xa 9^i{(jLxxa xu>v 



&9^T|{jLaxi9X(i)v , oj (jidvT^v alxifliv ^niri xi; av cl* 
vxt x/|V xaO* ^ifxac avzXoY^ctv aSuvaxou9Zv a\Li^ 
9U)C iici xa; voT^xac avatefvcoOzt 6Ku)p(zCy ksI 5ko- 
|A£VTtV olxefcov X2i 9U(Ji^'j<Ji)v a^t2'>(ia'^i5i'v 48^ al xa; 
koixxzc ^iP-^v (jLopcpc^aeic npOTeivouai xu>v s^iop- 
<p<ibxcDV xx( 67iep<pju>v Oeajxixiov 49 aXX' oti xzl xovixo 
xolc |jLU9xuoTc Xo-ffoi; ijxi Tpeiroj^ivxxxov , xo Si* 



quibus erigatur^ adminicuiis sen anagogiis, qus b ^'^'^{^^i'^^'* kxI Upujv aUi^^ixto\ afcoxpuirceoOzty 



perceptasa nobis eiBgies inefTigiatis ac supernatu- 
ralibusspectaculispra^tendant; sed quod hoc my- 
sticiseliam oraculis vel maxime conveniat, uti5 
ineffabilibns et sacris aenigmatibus recondant, et 
inaccessam vulgo constituant sacram iliam et ar- 
canamsupermundanarum mentium veritatem.Qui- 
libet enim non est sanctu8,neque omnium,ut Ora- 
cula testanlur,scientia est ^ • Porro si quis abso- 



xzl aSzxov xoTc iroXXoTf xiOcvai xt^v tepav xzl 
xpu^'av xci>v ^TitpAosjxuAV v</Uiv aXiJOitzv. ''E^ii •^k^ 
O'J icac ''P^^i ^^^^ iceivxcov, (b; xs X(>Yi3 (pr^viv, i^ 
YVU191C. El ce xsc &ict(x<pzivo'j9ac cl/ovoYpz^(zc 
alxiz70ix6 xi;, aiOiToOii Xiywv zvzxiOivzi xa ovixuic 
ai7ypz fiZp':p(i»iAarz xxTc Ocoei^sji xzt sy^ioxxxzic 
fiizxojjit'jffeffiv a«o)^pi^ itpo; ojxbv eIreTv, <l>c fiixibc 
loxi XTiC Upac cx9Zvtopix< o xpoico^. 



nas effigiationcs iniprobarit,pudendam asserens, tarn turpia deiformibus sanctissimisque adornatio- 
nibus afQngere simulacrai satis sit illi reposaisse, duplicem esse sacra*, illius myslicse manifestatio- 
nismodum. 

Sin. 



Unum quidem, qui, ut par est, per similes sa- 
cranim iigurarum imagines procedit;alterum vero, 
qui per di^similes efformationes ad omnimodam 
dissimililudinemetdiscrepantiameffingilur.Deni- 
que Ycnerandam superessenliaiis Deilalis beatilu- 
dlnem,eIucidantium^loquiorum mystics traditio- 
nesaliquandoquidem ut Verbum et mentem, et 
subslanliamIaudant,convenientem Deo ralionali- 
talem atque sapientiam ejus declarantes; nee non 
essentialiter essentem exsistentiam,etrerumex8i« 
stentiai causam veram, atque instar lucis ipsam 
effingunt,et vitam apellant : cujusmodi figmeota 
sacra; cum quidem magiscongrua sint, materia- 
libusque figuris antecellere quodammodo videan- 
tur, attamen velutsic eliam a divinae similitudinis 
veritale deGciunt;siquidem excedit omnemessen* 
tiam el vitam, neque ipsam ulla lux exprimil, om- 
nisque ratio ac Vila ab ejus similitudine incompa- 
rabiliterdesciscit.Nonnunquam vero dissimilibus 
elucidaiioDJbus ab iisdem eloquiis supermundialiier 
celebralur,dum iliam invisibilem ^, etin(ini(ain>B 
et incompreheiisibilem ' appellant, et ex quibus 
non quid est,sed quid non est significalur. Atque 



C *0 (leVy OK clxbc, SiS xciiv 6(io{u>v icpo(u>v Upoxu- 
iMdv clxdviov* 6 $£ $12 xu>v.&vO[io{b)v (ioptpoisoioiv fK 
xh TsavxEXctic so aiceoixb; xa^ ai7e[i9xTvov icXxxK^fAc- 
voc. *A[xtAei xxl xfiv arE6x9{xiav xt^; JTiEpouvfou Osxp- 
yijia^ |jLXXxpi(^XT^xx xuiv kx^xvxoptxcuv Xoy^cdv al {jiuzxi- 
xxl icxpaSoJEic 1C0XC |jlev o)C AcSyov xxl voOv xsl 
o'j9(av &|ivo{>9i, xri^ OeoirpeicTi Xoviott^xx xxl (KKplxv 
auTfiC $nXoC»9at| xx{ ^vxu)c o<!i9xv Sicxp^iv, xxl xric 
xo>v ^vxo)v 6ic^pSt(i>c atxfxv ^Xt^Oivt^v, xxi SO* ^^ ^^ 
ocM^v ivxicXdtxxoufft, xal (ujt^v c^TcoxxXoOffi* xcov xof 
odxuiv Upcov &vxnXx9[iixb)v asuvoxEpoiv '^ev ^vxtDv, 
xxl xciiv irpo9uXb)v ^opcpci&vtcov &7rcpxET90xi 1CU)C $0* 
xou«^o)i, &iTO$Eovx(i>v ^l xal o'JX(i> XTJc 6Exp^tx^c npbc 
&X^Oeixv E[A<peps{xc* ^C" Y^p ^^^? ^^'^(v o'jv^xv xsl 
(cD^v. o'jSEvbc [XEV a'jXTiv (ph)xb; ^xpaxxnp((ovToc» 

1^ Tcxvxb; $s XoYOU xal voO xf^c 6[jlo(()X7^xoc a<jX7){ i^uy- 
xp{xo)c aicoXemo^icvcov. IIoxl xs xxTc avo[Ao(oi< 't 
kx^zvxopfztc uirb xu>v X'jxuiv XoYf(j>v unFpxo7fA(w; 
ujiveTxxi, aopzxov ajxrjvj xzl a::c'poVj xxl a^(i>p7kX0V 
anoxzXo'jvxcav, xzl xx ii (ov, o-j x{ iaxiv, &XXa xl 
ojx EJil, ffTijixfvExzi. Touxo Y^P» <**? otjJiai, xxl xw- 

piOJTEpOV ETXIV ETl* X'JXt\< * ETCcfuEp , 6( T^ Xp'JtpCs 

xal ^ UpzxixT) TczpxOojic u^Tiy^iVxio, xb \Lt't o5x 



k I Cor. VIII, 7. 1 1 Tim. vi, 16. «* Psal. cxliv, 13. « Rom. xi, 38. 

VARIiE LECTIONES. 

47 lege in nominandi casu, consensu exemplarium h* ^ CU. et D. itvzY^oYwv. 
•rxvteXe;. 50* Pra)ponit BudiBus noxl oe, quod nulli codices aut alii int^rpretes I 

addunt xzl, sic, ttoxb ^l xxl xztc av. 



49 xujv tixcSvu>v. SO D« 

habent. 51 D. et Ch. 



I 



Hi 



M CQELESTI HIERAHCHIA, CAP. It 



U2 



iTvai x«ti XI xciv ovxwv ajti^v iXnOeuojiev, ^Y^-Ahoc, ul arbitror/magis ipsi proprium csl ; nam, 



xov aopioxtav. El xoi'vuv al (isv airotpi^ei; inl xcijv 
Octu>v iXv^QcTc, at OS xixxcp27CtH &vap(AO(7Xoi, xfi xpu. 
QioxTVTi xwv &i:o^/|Xu>v olxtioxepz (laXAov i^xiv iici 
ictfv aopaxcuv yj 0i3 xu>v &vO(io(a)v &vxirX^aeu)v ixtpav 
xopfx' tifiwji xoiY^poOv *•, o'jx otia^^ouc iiroicXri- 

pOuTty X2C OjpZV^O'JC Sl2X09|JLy,7Cl{ x^l a\ xbiv Xo- 

yCcs)v UpoYps^txi, xaT; &vo(io(oic auxac^ (xopooiroilxic 
ix^zivo\>33i, ^tx xD<JXb)v aicoocixvujxi xti>v uXixuiv 
aitxvxcaiv 3i;epxo9|i{a>c tx^t^n^'Ji^c ^. *'Oxi $s xal 
xbv ^(tcxepov ^ vouv iviYO^'i (laXXov st dcict|jL(pa{- 
vouoai xujv 6[xoiox/,xa)v, oux oTpLxf xiva xuiv ciKppo- 
yo<ivxia>v avxcpfTv kU [acv ^ ^op xac xi(iiu>X(pac 
hpoirXzTxtzc eixo< iox^xzl yiXzvtiOtivzi ^6^ ^puaoet* 



uti arcana ilia sacerdolalisquc tradilio insinuavit, 
fere dicimus, earn non esse secundum quidquam 
eorum quae sunt,licet ejus superessentialem et in- 
fisibilemetineffabileminfmilatemignoremus.Cum 
ergo negationes in divinis verse, affirmalione vero 
incongrjai 8unt,arcanorum obscuritali magis pro- 
pria est rerum invisibilium per dissimilcseiDctiones 
exp1anatio:siquiderocondecorant,nondedecoranty 
coeleslesadornationes'sacrnehujuscemodicloquio' 
rum descripliones.dum dissimilibuseasformarum 
Qclionibus explanal; his ipsis declaranles, ut re- 
bus omnibus malerialibus supermundialiler ante- 
cellant.Quodveroabsonse similitudlnesmagismen- 
tem noslram erigant, nemo, u( opinor, cordatus 
2tTc *'' xivz; olo^svo'jc eTvzi xz; ojpzvfzc o^7(ac, ^ contradicet; 14 in nobilioribus eulm formis eflin- 



xzl ^ci>:cci$tT( xivz; zv^pz^, xai V;x9Tpzircovxac^ 
euTipezsTc, TitjL';^itJjjLivou; E50f,xz cpzv-r^'i W^ xzi xo 
Tz^jpiiiti^ kQ.io'Li zno3x(XoovxzCj xzi 0901C aXXotc 
6}io:oxu7:cjxoi< iiop:szT; *® fj OeoXoYiz xou; oupavfouc 
ir/T|}j^Ti3C vdz^. *'0;i6p ^!vz |ift niOotev ol {iT|$ev xuiv 
^iivo(icvta)v xzXojv 'j^r^koxtpot ivvcvor^xoxsc^ f, xuiv 
C9'!u)v 6coXo*^'b»v zv^xzxixT^ 90<p'!s xxi np^ xac aicc|jL- 
>iivouzzc zvcijjLoidxTkXz; Upuic xxxxys^^S H^^ ^^T" 
y^bipovioz xb TipdzuXov v^fJiuiv, clc xac alv^^C tlxdvdtc 
ixoficvov eiTzvzTcz'jcsOzi' Okavioxuivz o^ xb &vuMpt- 

p£< xf|C 'V'^/^^lIy Xzl 'JTTOV'jXXOUffC XV^ ^9(A0p<p(f XU>V 

TjvQTiiizxuiv, o)^ ^7^ Oe^ixbO (iT^Ss zXt^Oou^ ^ $oxaOvx<K 

tT'tfZli (lT|Ol xoTc zvzv 1CC09u)o(C, 8ii XOO^ OUXUK 

zl7yp«T; KfJiocp^ ^pbc aXT^,6c(av ezxi xz 6icipoupiviai 



gendis credibile esterrare aliquos,qiii exisliment 
esse oaluras coclestes specie quadani aurea, viros 
quosdam micantes, fulgore decoros, veslitu splen- 
dido amictos^ igneam qiiiddam innoxie vibrantes, 
et qusecunque alis ejusmodi forms sunt, quibus 
theologiacoeleslesmentes figuravit. Quod quidem 
ne iis eveniat, qui nihil allius, quam ilia pulcbra 
et speciosa qua3 apparent, menle complexi sunt, 
sanctorum Iheologorum sapientia,qusbsursum du- 
cendivim habel,ad dissimilitudinesabsonassancte 
se dejicit, oon permittens id, quod in nobis miCe- 
riale est, illis indecoris imaginibus inhserendo 
acquiescere; sed ipsa deformilate figurarum exei- 
lansetsilmuianssuperiorem animae ponionem.tan- 



xzt OfTx 6ci(Aaxz. "aaXuc xk xzi xxuxo ivvonvxi ^p^, G quam nefas sit,etne iis quidem, qui rebus terrenis 
xb [irfil iv xuiv ovxu)v elvzi xzOdXou xn; xoj xxXou valde alFixi sunt, verisimile videatur, tarn absardis 
)L&xotj9'!z; c7xcpTitievov, tiiTcp, UK A xu>v Xo^tutv formts simlHa rcverd csso IIU supracoBlestia et di" 
kkrfiui <^T,9i, i:zvxz xzXx X(zv. fina,quffiin symboliscuro admirationespectantur. 

Qain et hoc sciendum, nihil eorum qu8B existonl penitus esse boni participatione privatum ; cum, 
ut ail f eritasy loquiorum omnia bona valde »• 



I IV. 



"E9XIV 4ux kx icavx&v ^ licivo^vai M xoX^c Otoi- 
p(aCi Ksi xoTc voT^xotc xs xsl vocpotc ix xcLv uXsiuiv 
&v3icAiaxi xcEc XcYO|iiva( ivo^iofojc b|jLOi({x^Txc, ixt« 
^ Tp^mJ) xuiv votpu>v 2^6vxu)v^ a xoTc aila6T^xoTc ixt* 
potcK airovtvg|&T^X3(. Kal fkp b 6u|JLbc xoT< \lIm aX({« 
YOtc ^ t(jLmiOoOc £p(in< iyY^^*'^'^! ^'^ isivr^C &XoY^a< 
InL^f ivdhcXcQK "h Ou|Jioei07ic a^uiv xCvy^vic* &XX' iic) 
twv vMpcuv ixtp<|> xpdirc)) -^t^ xb 6u(jLixbv i^voi)9Xiy 
InXooVy 1^ oT|AXt, TT^v &^(vu)nbv auxttiv XoYidxr^xa, 
isl d^v tffuUixxov l;iv kv xaTc OtotiS^vt xal &(uxx- 
fidXoK lopu9t«iv. 'Uva'jxuc ii»6u(i(xv (uv Tvai tpx- 
|uv, iicl ^u>v iXoY^'v imptxiicxdv xivji xsl icpdvu- 

•Gen. 1, 3i. 

TARIiE LECTIOMES. 

• If. aDtiqoissimuS liber, et Sc. xal vOv xoiYopouv. 55 Yp. ivx6«0TiXu(ac. S* B. Ui 51 xzi (b; xbv 

ik|itttpov. Cam pro 8xi hie liber haberet 2xi, ea depravatio fecit, ut u>; addiderit Budaeus, ut orationis 
latiXAr.Xoxnc coDstAret. S5 (jLcv D. non habet, nee certe aliquid le^^uitur quod respondeat. ^^ iiro- 
iXxvi;9nvxt, Cb. B7 bsBc verba desont in Ch. at qaod sequilor. C. sive xxi <pu>xoei5eT<, nee posteriora 

IWlit Scotas. 88 «ziivifv, D. P. Wnt, i^pxvn, M. 59 Ch. xal Swic IXXxic, xxl ojoic zXXotc 6|aoioxu- 

iww? xilXctfiv ^ li. P. el in mirgine H. « D. i^i^xt Otiiixou, iitixt iXnOoCc. P. i^i^tt OiixixoO, j^v.^ 
ttiilouc. #1 addil Cb. el P. xodxiAv. A yp. iwonaai. 



Est igitor ex omnibuscaperebonascontempla- 
tiones ; quia ct viris intelligenlibusac spirilalibus 
licet jam dictas dissimilitudinesex rebus materiali- 
bus efformare; cum res spiritales alio ipsas mode 
habeant, qnam rebus sensibilibus altributae sint. 
Siquidem affectus irse crealuris irrationalibus ex 
impetupassionis ingeneratur,atque omni irratio- 
nalitate plenus est irascibilis eorum motus: sed io 
rebus spiritalibus;&liter pportetvim irascibilem con- 
•iderare, ut videlicet signiGcet masculam earam 
rationem, immutabilemque statum in deiformibos 
istis immobilibusquo sedibus firmalum. Similiter 



143 



S. DIONYSII AREOPAGlT.li. 



144 



concnpisrcnliam inbrutiscsse (Ucimus inconsitlc-A ).cv, i; I^ovtoj xiW.cjeo);, -?, Tjvr.Ot'xc cv to^c i/- 



ratain, i-t nJ aliquiil inatcrialcreruin inulabiliinn, 
ex insiia|'ropensione,vclconsiieluilliie iinpolonler 
iiigoiiifani afloclionem, et irraliunalein corporis 
appetilus ]ira:'ilomina(ionem,qui totum anlniaj iin- 
pc.'lii KliclqHodsensucoDcupi^cibileexsistit Quando 
itaquc ilissiiniles siinililudines rebus spiritalibus 
aUribuenles,concupiscenliam ipsisaffingemus, Ji- 
vinusanior intelligcndus, qui inlelleclu rationeque 



cHlG ;i av a'-.oT; tzz^'.-aIsm^xcj^ £pa)TX Osvov auxf,^ 






superiorem ainet immalerialitalem, stab ileqiie sit -rlv x^Q^sav x^l a<poi2Triv oirjY^izv , xzl xr.v 

acconstansdesideriumsuperessentialiter puraeac a-Xzvft iii xzl xzXXozoiov e^ostsizv zluiviz; ovt^c 

impassibilisccnternplalioDisetcommunionis verse xzl vor|Tf)C xoivu)v(a;. K2I xo zxonU i/Xi3oi)jLc>f 

sempiternaDacspiritaliSfSublimissinise'purissima)- ^tcI xoO auvxovoj xxl avs77i7tpo'.pou, xzl rSoz {in- 

que clarilatis^et iDfallibllispulchrifica;quel5 veDu- devb; ixxdnxe^Ozt 65 gjv2(xsvoj, 012 xov ai}Xi^, xzl 

slatis Et iinpoteDliam accipiamusinfractain animi 2V2aXo{(oxov xf.<; Qila^ x2XAovf|C Ipcuxs , X2i tf|V 
conlenlionem, quae a nemine valeal conquassari, ^ jXixTiv anoxAiviv £7ci xb ^vxux; Iqsto^ *aXX3 xzi 

propter impermistum el immulabilem divina) pul- ajTv rv 2X07127 xs xzl 2v2i36n3izv eiul (ilv vuiv 



ciiritudinis amorem, atque totalem in id quod vere 
appetendum est, propensionem. Quinetipsammel 
irrationalitatem et inseDsibiiitatem in brutis qaidem 
animantibus, vel maleriis inanimatis, ralionis ac 
sensus proprieprivatione[nDuncuparous;in imma- 
terialibus vero ac spiritalibus naturis,eminentiam 



alaO/;(j£tD; olx6{wv 2Ttox2XoOfxev etti oI xa>v 2JXii>v 
X2I voEpuiv O'jj'.foVj aYiOirpe™^ xb uicEpsvov auxajv 
cb; uirEpxajixiiovj ijioXoYO'JjASv too X2O' fifiac jitTZ- 
oiTixo'j XII jwjxziixou XoYou, X2i xfj; 0X212^ xal 
iXXoxp'x; -(uv 2(rta(i2-ujv vouiv 2l70/7c(D;. ''Ejxi xo^- 



ipsarum (ulpotesupermundialium)sermonem no- yzoojv ojx 2-2^>yi7a; 27211X2521 xot« ojpxv'otc ji&p- 
slruiniraDseuotcin>accorporaIem,etmaterialetn,ab '^2;, xix xwv iz^jioxixiov xtI; -JXri; ixspiovj i-sl X2I 
incorporearum islarum uienlium sensu allenum, ajxTj, rpo< xoO o\xu); X2X0U x/,v 'j-2p;'.v t7/^^^x\iX2^ 
sacro prorsusmodolranscendere proOtemur. Licet xzik -2727 xOx/i; xy,v 0X2(27 S".2xo7jjLT,7ii iTCT.yii- 
itaque iion incongruas rebus celeslibus, eliaii) ex 1^2x2 xtv2 -.f,; 70Ep2; vj-ptmU^ e-y^Ei- xzl 5j72;ov 
vilissiinis maieriai parlibus formaseffingere; cuai b-i 01' ajrwy iviy-^Ozi Tipb; xj; ijXoj; ipx^:.*- 
et ipsa,cliam ab eo qui verc puicherestexsistens, C 7112^, a70|jLo?(o;, u); Eip/txzi, x«07 ojxoioxtIxwv exXzjjl- 
per oninem sui materialem dispositionem vestigia 6270{xi7W7, X2I xwv 2jzwv oj x2jxiu;, £72pjjLovfw^ 
qua'dam inlelleclualis habeat venustatis ; fierique 02 xxl oixe'w; etiI x(07 70£pu)7 xe xzl abOnTtuv icio- 
possil, ut per ea ad iiniuateriales forinas primiti- xt,cio7 6pi!;o(jL57U)7. 

vas adducamur, dissimiliter, ut dictum est, similitudines acclpiendo, et easdein non eodein modo 
sed congrue ac proprio spiritales acsensibiles proprietates distinguendo. 



SV. 



Ha'c myslicos theologosnon soliscoelestium dis- 
positionum explanationlbiis, verum etiam ipsis- 
melDei principalibus olucidationibus rite accom- 
moiiassc rt^^eriemus. Et aliquando quidem Divi- 
nitatcm ipsom a luniinibusspeciosisconcelebrant, 
quasi Solein jr.stitio} p, quasi sleilam matutinarn 
roenti Siicralius oborienleni, quasi lucemapertc et 
inleliigiliililer radianlem Q ; quandoque vero a re- 
bus HU'diis, quasi ignem innoxiemicanleni ^quasi 
aquaiii vitalis pleniludinis coliairicein, et syuibo- 
lice laqnendo,venlreui subinlrantem%fluminaque 
pcrpetim flueniia scalurientcin : iioDnunquam eliam 
ab inliiiiis, (;uasi fragans unguentum ^ quasi la- 
pidein anguiaren) n. Uuin cliain fcrina earn furuia 
circumdani, ct leoiiis ac pantberoB proprietatein 



Txuxa xoOc ^uorxtxou; OeoXoyoj; ejpr^70(ASv o'j 

|iriv2lC XZT^ X(0^ 0'Jp27{a)t Gl2X0(Jil(D7 EX^iv^STtV 

U^^ TccpiTrXixxovxzc, iXXa, X2I 2jX2Ts ItO' txt xxT< 
6c2p-/ix2T; £X'^2v':opi2i;. K2I tioxs JJLI7 2jxf4v anh 

X(l»7 '^Z1701JLE7UJ7 XE^(uJ7 U{JL7o07l7, 0)^ TiXlOV ^IXZiO- 

ff'j7TiCj w; i(7X£px XOV £(|io7 eU ^ 70'J7 ispwc av2xtX- 
Xo7XZ, xxl cl); ow; irEpixxX-jTrxw; xxl vOT)t(u< xat- 
a'JY^^c»7' TTOxe §2 onzlt xw7 |X27W7j d); irOp aS)xxSAQ 
<p(i)XiJov, w; uowp Jioxixfi; aTiOTrXTapwjto); '/opT^'^h^ 
xzl au;iSoXixa>; e'.nE?7j eI; Y^i^spx 0ia0'j'j[ji£7cv, xxi 
Ttoxx^-ju; i72oX*j^07 a7y-"xio; a:roppio7t2<' tcoxs tt 
iirb xrt)7 Ij/ 2X0)7, o); |Aupov EjfLoEs, wc XiOov ixpo* 

Y("7lxT07. 'a)/.2 xxl 0T,plOjlOp'3(x7 Xj-.T^ TTEpiXlOwi, 

xxl X-:ov;o; xOxr, yx: 7:JcvOr,so; loidx7,X2 nEptiTCXouJi, 

X2I 7:2p02Xl7 2JXT47 E5£702( ^X5t, X2l i'pXXOV 27tOpOU- 



p MitiiiLii. IV, 



o 



II, 20. 



1 Apoc. xxii, IG. 'Exod.iii, H. ^ Joaii. vii, oS. K'.anl. 1, 2. " Epljes. 

VARliE LEGTIOiNES. 



<^3 M. non habel x'jxt;/, nee quod sequitur, Xoyov xal. c* M. et Sc, a;5a77i, at Clh aTrXzvTi xxl 0<C«v 
e-jTrps-. 05 Ch. D. S. 1>. lyA-z'J^it. 06 Yp. w;. 



J)E COELESTI HFERARCHIA, CAP. II. - CORDERII NOT.E. 



146 



, Opoj6«5^oi) 51 ATu xh Tiivxojv a:i(ioropov eXvxt. A accoiTiiiOLianl,el parJum fjre.iiunl ursuinqueor- 
.sXXov aTTSAcpziveiv ooxoOv. oxi icat 9/cu»X^ko; buii) caiulis feracleateinv . AM m cli in r] i ) I ab- 
xj^v ixjTji irEpiTcXitXijjizv, ol xi 6f?a oeivol jeclissimum omnium absurJissi!D'iin.|iiiviloliir: 

nam et vermis spOv-iem ipsuin sibi aflinxisso ^, di« 
vinorum periti traiiiilcnmt. Sic o nn^^^ liiviuR sa- 
pienles, et occulUc insplraiionls intorpreles, a re- 
bus imperfectis prorinis^jue Siucla s:i!iclorum in- 
temerale secernunt: nee non dissimilem iilarn sa- 
cram depraeJicanl effictionem, ul ncc iminundis 
divina sint obvia, nejue sluJiosi d.vinarum IG 
figuraram contemplatoresformis istis tiuiquam ve- 
ris immorentur ; et utresdivinae run vjrissimis 
ne[,Mlionibus, lum diversis a rebus infuiis proprio- 
rum vesligiorum simililudinibus celebre.ilur. No- 
qua(|uamigilurabsurdum,si naturas illiiscoBlesles, 



svSixxiiv. Oiio) Tixvis^ ol OtcJjo'^oi, xal xfj*; 
e; Irciirvoix; G7co:p7|xxi, xtuv i[xcX£9xa)v xsi 
dv iypivxo; ^"^ a:cooixax£XXoj7i xi 'Ayix xwv 
, XXI xT,v x-'OpLoiov tepoirXx7c(xv icpc7oe'jo'J7iv, 
f,Ti xa OiTx xoT; ^tSi^iXoi^ cu^efpwxa cTvai, [n^xe 
(A>v itzfjji 2YxX{xx'xb)v <piXoOei(jiovzc, cue &)t^* 

ivsroiJLsTvzi ® xoT; Tviitof^'xxl &j:e xi OtTx 
«zi xxTc zXrtQiiiv xTcotpi^svi, xx£ xxTc TCpbc xs 
X xwv o'itt'tav i::TjyTiaxxu)v exepo^a'c i^Jfioio- 

OjSe-i ojv xxo:ioVj el xxi xi; ojpxv(a; o-J9ix< 
»v &ict2i.7xiv&u7(i>v avo;xoi((iv 6tJLO'.oxt(xu>v iva- 
Kitft. xxri xi; ilpTiULSvx; aix(x;' oi Y*p ^ 



»co-i5k f,|jL8Tc, ci; C/xn^iv jjilv e; a7rop{x;, el; B ^^ ^Iclas causas, discrep inlium dissiinililudinum 



Y^** '^^ 4s Ota xii; axpiooO; xtov lepuiv Ipe-ivT^; 
IciuLEv, e* (JLT. xb §v»75i^s; ^jjxx; e;£xipx;e xfjC 
YY^Xtdv e/^xvTiXT,; avanXaveu);, o-jx la>v o!'-^'' 
ii* 6'<XT:o;ieTvxi xxT; ar^ooj^aic [JiOjXpOTroiixi;, 
RpEO:!^ov irxvx'vejOxt xi; iiXixi; 'npoj:ix6£{x;, 
jo^sQ'Jo-i Upo;* avx7e(v£70xi oii xov 9xivo[jls« 
ri xi; jnepxoTiiioj; avavioyi:. ToiajTa jixv 
Ip-^jQu) oii xi; jXi/a; xxl a7iS|i^x'.voj7xc xwv 



simililudinibuseiTjrmentrna'.n nequc no^ forlassi.s 
ad indaganduni duldtando, a<l anagogcin (quie ad 
coeleslianosducil} peraccuralam rcrum sacrarum 
perscrulationetn venissemus, nisi W)? dof irmitas 
explanaloria) fiUinnis angoloru:n pcrculissot;*! i:h 
ininimesinebil meiitcm noslrain absoiiisistis ef- 
forinalionibus immorari, se learn e^citabataioni- 
nesmaterialesairectioncsdeserendas^etassuofacie 



Xtyicjv iyYsXoe.oeT; elxovoYpacp'a; • e;fjc 81 bat sancte ex lis quiB apparent, aJ supcnnuiidiales 



(ZT^xt ypf|, x{ [isv aJTt^v tTvai xt^v Upapyizv 
X" xl 5* ?:po; ajxri? Itpxp^ix; ovivxiOxi xoj^ 
(av xexXr|pa>;jL£voj;. 'By^i^^^"^^ ^^ ^^j XcJyo'J 
1^, «ririp eaol 6sai; elitsTv, b ejjib;, t\ iriTT^; 
ixiic e/.:pavxopiac lirfirvoix ! 2y 51, 'L irzT, xzxi 



ana^ogiasseuascensusaspirare. lLe:a nobis dicta 
sint propler maleriales illas ac dissimiles, quso in 
sacris eloquiishabentur,angeloraiii doline itiones ; 
deinceps vero dcfiniendum, quid ip^amaiit hie- 
rarctiiam esse arbiiremur,quidque consorted ejus 



<nzv -en; xzO* ^ax; lepxp;^ixfi; Trxpxo^Tsu);^ ex ipsa capiant emolumenti. Sit autem dux Viirbi 
£9{zv. x-jxoc "it te;>oic9STrrii; axous xu>v leauj: Chrislus (si mihi fas sit dicere^ mens, q 11 univer- 

sam illam hierarchiam inspiret elucidationcm.Tu 
vero, fill, juxtasanclam hi3rachic;n njslr.c traii- 
lionis sanctionem,proutsincta ddcet, auliqiB 
sacrosancte proferuntur, ipsemet divln'ts divma 
doclrina faetus, alqueanimi secr»to sancla reon- 



j a-jxoc 'C leponpSTTw; axous xwv lepui; 
iva>v e^so; evOiwv iv (i*jyJx»i Y^^'oaivo;, xxl Xf» 
v«>v xp'j^ioxr^xt xi zyix icspiaceiXx; £< xti; 
> kXt^O^jq;, o); ivoetS?^ Siz'pvXzSov ou y*P ^-" 
^ xi k6'(ii ^T\7tv, ei; uz; airop^i'^/xi xT|V xuiv 
» jixpvzp'.xcov ajAiYn xzl .cpwxoeiofi xx^ xxXXo- 

6'jX07|J.:XV. 



dens, tinquam un fjrtnia.a profana m illiiuiina 
rva; neque enim fasest.utEloquia teslanlur ' , pjrcisprojicere.spiritalium margaritaruin ;)uru:n 
f ac iucidum pulchrificnmque adornatum. 



ADNOTATIONES CORDFRII. 

n primo capite docnerit, nos per sipna senslbilii in spiritualiuna roTun nolitiara d^vanlre; npic 
ubjuD^it, res coflesles ^c divines in Scripiuris dissimilihus signis ac figuris expiicari, cun p:r pro- 
I siniiiiiudinem ac spticierrt a nobis in hac vita coi;nosci nequeint. 

Ac prirnum quJde.n iicil Opens sui disTibutionem. ni quiJ in pr;o^'^n'i iricliluspv'^:. o\'.p i=iif, 
le rn lOPi, nos p-?r elll rui> an^^'^lorum formis ad o >ru:n \\m "^imp i • vji n itiri n c j:V ? i; ' .ri I « d 
I opori: re. iii. runi Srrii-njr.*. v^-rbi gralia» irilmil anj; 'lo forrnam rfil :l mi jqjilu', ^r.w 'i\i, [» r 
form Jli«in<^ra uq iH.i;, qijn* non .sim[ilicls n^ilura? se.l e )mpo i!;i* «si, ni)s :il «|U! I sinvd x ti si : I » 
$:^ndum rovocin; scilicet rovocaniur »d mielligen'Ui.n fisu in:)ng;li^ ni'.hwn (]Mi;n!)a:ii :* -liii: sI.mj'o 
slis el sublimis perspicifniiae : aique id quidem noc.»s:se e^si scir ■, no nob'.s .'Vi»niii q^jo 1 vui^' ,, m 
Me.nu3 forie h^iberi) ang*ilos pedes, fades, alas, et similiter in aliis formis efliolis, per qais S-ri- 
nos ad ascensum nnagngicum nobi ; accomodatum invitat. 

nrjs S'lurit^ fictiouibus. Whig palel omnom iheologi im symbolicam haboro aliqiid oirr.lii n. siv^o 
ill 10 s rrmonibus, sive in nominibu.s sivo eliam in (or.nis seasui sub.oc.is. Ma\i;no \\;ro prjpriu n 

5ee Mil, 7, » Psul. xxr, 7. y Malh. \ii,0. 

VAULE LKCi [wNi:s. 



M. i/oavTwv. 6SJ[. airoiuTvai. 69 Ch. D. P. o'ol yj; "0 Jf. aYO)-,'','. 



147 S. DIONYSIl AREOPAGITiE. 148 

est theologian symbolic®, qus in iis qas sensa percipiuntur versator, formal ex anlmalibus, quae cer- 
nuDtur, aui ei eorum panibus efflngere 17 et induere. Neque solum ex tallbus, sed ex coloribus omDis 
ffeneris. Quae omoia verus ille iheologus Dionysius udo verbo divina vUa appellavii, distinguens ea a pro- 
fanis el furtuKis visis. Tribus autem modis potissimum inprophetis et aliis beatis iheologia symbolica 
declaratur, scilicet aut formatioDS ret cadentis sub aeusum visua, aut aub sensum aurinm, aut transla- 
tione verhi signiflcaDlis aliquid spiritale. Vide bsc fusius apud Cyparissiotam, Decad.l, cap- 6. 

§ II. Nefallamur, monet figuras illas angelis esse dissimiles ; et occurrit aliquorum objectioui, putan- 
tium nobiliores iis formas affingi debuisse el ostendit, per viles islas figures non solum noslrse condi- 
tioni, sed eiiam augelorum honori melius consulium ease, ul dum sacris et arcanis isiis sDigmalibus 
prium ea iheologise symbolica). quae in iis qusa sensu percipiuDiur , versatur, formas ex auimalibus qua 
obteguntur, non paioat vulgo adiius ad sacram illam divinarum meniium veritatem. Maxime vero pro- 
cernunt, aut ex corum partibus efflngere, et induere, neque solum ex talibus, sed ex coloribus omnis 
generis, quae omnia varus ille Iheologus Dionysius c. 1 De divinis nominibus uno verbo divina vua appel- 
Tavii distinguens ea a profanis et a foriuliis visis. 

Neque nos humi repentibui imaginum vilitalihus ienaeius affigeremur. Ex his paiet, non oportere nos 
basrere in symbolice efficiis formis, quomodocunque effinganiur sivt' in specie sub sensum cadenle, sive 
in vocabu'is quae vidt*ntur habere mulium absoni et absurdi, sed potius omoi studio ad sublimiores co- 
gitationes recurrendum. Qui enim, inquit Dasilius^, ad celsiores noiiones ex veibis non ascendil, sed m 
ipsis deiinealionibus corporum, verborum compositione factis, residei, audiet ex Moyse, Deum esse 
ignem ^et a Daniele sapiente ad alias opiniones delorquebitur * : ita fiet, ut non solum falsas cogitalio- 
nes.sed inter se pugnanles, ex ipsis colligal 

Ibidem. Duplicem esse saerw illius manifestathnii modum. Ex his efflcitur, inquit Cyparissiota, 
Decad. II, cap. 1, duplicem esse theologiam demonsirativam. Unam. qu» afflrmanter et ex effeciis indu- 
citur ; alteram quae neganleret privative. Et ilia quidero ex similibus formis efTectis. hxc ex dissiniiiibus. 
Hoc tamen in afflrmativa iheologia cernitur. ipsam eiiam per formas facias in Scriptura sacra progredi. 
honeslius lamen quam per ea qu^e symbolice dicta sunt in utroque genere formationum, qu^s Patres vo- 
carunl TrpoTjXouc;, nos dicamus terrenas. qualenus etsi altera pars ih^^ologiae, scilicet symbolic/e, in verbis 
translatis el adumbratis pergit, multum lamen absoni et dissenianei in eis apparel, 

§ 111. Docet duplicem esse sacrae illius myslics manifestationis moJum. Duobus enim modls, inquit 
Maximus, laudatur Deus, aul lanqoam simiiis omnibus (omnia enim in ipso consislunt), aut tanquam 
dissimilis (nihil est enim eorum quae sunt) Exponit deinde Dionysius, quomodo formentur isli modi 
nominandi Deum persimilia, ul cum dicilur Deus in Scriptura Verbum, et mens, el ca;tera simiUa ; cum 
dicit aulem xV.v OsoirpenTi Xo^'Azri-z^^ id est convenieniem Deo rationalitatem, signiflcat. Deum non did 
ralionalem tanquam participem raiionis, sed quod sit totus ipsa per se subsisiens ratio. Vide dicta 
Observatione 8 el \), Dissimilia vero vocal ea quae per negationem de Deo dicuntur, el non quid sit, seii 
quid non sit declarant. Vide ibidem eupra Observat. 8. Haac enim, inquit Nyssenus, esl noiionis f jus 
maxime propria nota, naluram ejus esse supra omnem notam noiionis designatricem. Quare cum neg»- 
tiones masis proprie Deo conveniant quam afflrmationes, recte concludit sanctus Dionysius, description' x 
illas mysticas convenienlius fieri per formas dij^similes, quam per similes ; uipolo snagogicae adduction! 
magis aptas, ei deception! minus obnoxias. 

Cum ergo negationes in ditinU vera, affirmaiionei vera ineongruoe tint. Nola ex divo Thoma in I Sent., 
distinct. 22,qun3sl. l,artic. 2, quod cum in nomine duo sint, scihcet modus signiflcandi. et res ip^a 
significata, semper secundum alierum possii remover! a Deo, vel secundum utrumque, sed non posit 
afGrmari de Deo,nisi secundum alterum tantum. Gum itaque ad veritatem et proprietatem afflrmationis 
requiraiur, ut totum affiimetur, ad proprietatem aulem negationis sufflciai, si alterum tantum desit, id'O 
dicit Dionysius, quod nrgalioncs sint absolute verae, sed afflrmationes nonnisi secundum quid. Quia 

Quantum ad significatum tantum. et non quantum ad modum signiflcandi. Unde bene observat idem 
ivus Thomas in Quoestionibui diiputatis, qua'st. 7, arlic. 5, sanctum Dionysium ita dicere negationem 
in Deo esse veras, ul lamen non asserat afflrmationes esse falsas, sed incongruas. Quantum enim ad rem 
significaiam Deo vere iribuuniur, qux in Deo aliquo modo est, sed quantum ad modum quern significant, 
de Deoncgari possum. Quodlibel enim istorum nominum, secundum nostrum modum concipiendi,«igni- 
ficat aiiquam formam deflniiam, et sic Deo non aliribuuntur, li^ et ideo de ipso ncgari possum, quia ei 
non conveoiunt per modum qui significaiur, sive secundum quod sunt in intelleciu noslro, Deo en*m 
conveniuni modo sublimiori, Unde afflrmatio incongrua dicitur, quasi non otnnino ips! congruens, 
propter diversum modum, et ideo secundum docirinam Dionysii, iripliciier ista de Deo enuniinntur. 
Primo quidem afflrmative.uf dicamus, Dfui ei( faptefif, quia nimirum in ipso esl protctypon sapientic 
ab ipso fluentis. Quia tamen in ipso non est sapieniia, qualem nos concipimus olnominamus. poiesi vcrn 
negari, ut dicatur, Deus non est sapiens, scilicet, secundum sapientiam a itobis intellectam. Rursum 
quia sapieniia non negatur de Deo, quasi ipse deflcial a sapieniia, sed quia supereminentius esl in ip>o. 
quam dicatur aut intelligalur ; ideo dicendum, Deus est supersapiens. Ei sic per tri|. licem istum modum 
loquendi, Dionysirs poi Tecte eiplicat qu.iliter ista Deo aitribuantur. Vide caput 2 ei 3 De dimniM nomi- 
nibus, et cap. 1 Myst. iheologiw et observaliones nostras generales, prxsertim v el viii. 

Ibid. Arcanorum obscurilati magis propria est rerum intfisibilium per disssimiles effietiones explanatio, etc. 
Hisce conformiter Hugo de Sancto Vic ore sic ail : Non solum ideo dissimiles flguraliones probabiles 
sunt.quod supermundialiumexcellentias ostendunt;sed ideo etiam, quod nostrum animum magis quam 
similes Oguralioncs a malerialibus el corporaiibus reducunl, neque in se quiescere sinunl,Guju8 re! ratio 
est.quod quaf^libet rts crealae, quantumcunqueperfectae.inflnilo quodam intervallo a Deo distent, ut qui ill is 
absque ulla proportlone superei : quamobrem magis perfecta esl ilia dc Deo nolitia, quae isiiu>modi 
oDines perfectiones de Deo negando, iradit quid Deus non sit, quam quae illas affirmando per tarn exitis 
perfectiones, conatur nobis explicare quid sit Deus. Cum igitur ad habendam de Deo cogniiionem n^'ga- 
tivam, dissimiles figuraiiones aptiores sini similibus (do quod dissimiliiudo negel, simililudo vero af- 
firmct) ex mente sancii Dionysii, ad veram Dei cogniiionem, quae in hac vita obscura esl^ acquirendjui, 
magis propria et accommodatior est ilia per dissimiles effecliones explanatio. Hoc ipsum fusius probans 
in sequoniibus, el Mysticm theologim sludioso, quasi manum Id hac via, ne cespitet, porrigens, ostendii, 



rk- 



nl. IV. • Dan. x. 



149 D£ CGELESTI HIERARCHIA, CAP. II. — PARAPHR. PACHYMERiE. 150 

istiusmodi dissimiles et contrarias loquendi formulas magpam vim habere ad animum nostrum exsti- 
mulaDdum. ne haareat Id rebus mntenalibus ac sensibilibus, sed quanto illns viderU magis absonas, ac 
rebus diviuis minus proportionalas, lanto promptus sese a formis istis expediat, et totum transrerat ad 
ir.tclligeniiam m'^ru spiritalem ac divinam. Nequuvero solum apiiores, sed etiain securiores essosigoiflcat 
isiiusmodi absonas similltudincs; siquidem illae similitudines dum quodammodo probabiles videniur, non 
sine periculo aliquo circa se occupant acdoiinent intelioctum nostrum; nequ<) ad id quod spiritaleatque 
intelligibileest« eum libere innsire permlitunt, quo direcle una cum atT<*ciu illico tendtindum erat. Unle 
in nohiltoribus, inquit, sanclus Dionysius, formii effingendis credibile est errare aliquos qui existiment isa 
naturas ccbUmUs specie quadam aurea, etc., dum uimirum audiunt angelos describi tanquam juvenes auroa, 
fulgurea, cand<d ique vesie micanies, etc., pericnlum est ne errent. istiusmodi quid in angiitis vero inesse 
existimanies. Quoa, inquit, ne Us eveniai, qui nihil aliius quam ilia mlchra el tpeciosa qurt apparent, meiite 
emmplexi mnf, ianctorum theologorum sapientia, qua sursum ducenai vim habet, ad dissimilitudin^s absonas 
sanete u dejicii^ non permittem id quod in nobi$ materiale eel, illis indecohs imaginibus inhtsrendo acquies- 
cere. Huic igiiur incommode prudenter occurrit mystica theologia per formas illas imperfect-is et impro- 
prMS, absonasque. qu£ continuo exstlmulant animum ad spiritalem qujo illis subest inielligontiam iTida- 
gandam. Dum enim nobis non SRtisfacimuh tstiusmodi do Doo ang^lisve audiendoaut concipiendo.simul 
intetligimus.nibil rerum sensib liumrei intrlligibilis atque invisibilis perfeciionem reprnfisent mdo assequi 
ullo mode posso, atque adeo omnes hujuscemodi comparationes ac repr;esentationes ad hoc assumi, ul 
nobis polius signiflcent quid non sit, quam guid sit; montem illico nosiram a rebus matKrialibus avocare 
assuescimus e^ ad mysticam theologiam optimo nos comparamus, quando res invisibiles et intelli^ibiles 
non erronoe per visionem aut intelligontiam, sed vere per visionis in\elleciionisqu9 vacuilatem attingere 
conamur ; dum post moderatam, qux nobis permissa sit, rerum coeiestium scruiaiionem (ubi pnu tanta 
lucis earum magniludine, illi direcio obtueri minime valentes, caligare coeperimusj inteilectum demum 
nostniin in obsequlum Dei ac fidei raptivamus, vere hoc intulligenies et sentif nies, res istas longe subli* 
Qiiores ac prxstnniiores esse, quam ut a nobis concipi aut intdlligi ullo modo possint quid sint. 

Ad pleniorem primaria difflcultatis, quae hoc capite mota est, resolulionem, lO scilicet, uirum spiri- 
tualia ac divina verius atque convenieniius designentur per negativa et dissimilia, quam per affirmativa 
et nobiliora, notan ium hie breviter, el respondendum cum Dionyslo Garthusiano, nimirum, directe qui- 
dim, et quantum ex naiura rei, iilque ex parte objecti et medii, per affirmativa et nobilioria, venus. 
riarius atque emineniius immaterialia divina cognosci ; sed ex parte imbecillitatis et tenuitalis ingenii 
Dostri, atque adeo indirecte, contingere oppositum. Nostra quippe cognitio ab imperfectioribus ad perfe- 
ctiora paulatim prucedil, et ad errandum proclivis est: idclrco in primis facilius capimus quid Deus et 
mentcs ills deiformes non sint, quam quid sint. Unde lib. ui De anima dicit Aristoteles, quod simplicium 
intelligeniia seu cognitio fit nernegationem ; facilius enim apprebendimus, quod Deus et angeli non hint 
extensive magni aut parvi, flgurati aut circumscripti, colorati aut sensibiliter lucidi, quam quid sit ilia 
ipsorum aimplicitas, aut qudliter lerminetur essentia angeli in se aut in loco, ita quod cum sit in aliquo 
spaiio loji, non sit in toto spatio universi. 

Insuper, cum multi se super sensum et imaginaiionem et super cuncta materialia elevare non valeant, 
facile induci possi^nt ad exisiimandum, quod Deus et substantia separata sint qusdam materialia entia 
spleodidissima et A^peciosissima, aut corporea lumina ; ad quod vitandum, aplius describuntur iuterdum 
per viliora. qus riarum est ipsis subsiantialiter minime convenire. Cognitio tamen per affirmativa et 
digntora per simiilora et propinquiora in se perfectior est ae mpgis distincta. imo vicinior perfects noii- 
tix rei pur speciem. Nee obstat quod sjnr:tus Dionysius lib. De mystiea theologia doceat, perfectissimam 
Dei coDtemplationem in praesenti vita osse illam.qua ei unimur tanquam prorsns ignoto, et in qua omnia 
ab ipso auferuntur. Hoc eicnim contingit ex parte nosiri, et quia hoc ipsum quod vere Deo convenit, et 
quud afOroiaiive de ipso concipimus, competit et in infinitum excellentius atque perfectius, quam intelli- 
yere valeamus. Sicque ilia ab ipso auferimus et i egamus, non simpliciter et absolute, quantum ad id quod 
to sua naiura ;&unt, sed quoad modam quo ilia capere possumus in hac vita, proul superius diximus, et 
inflra eiiam libris sequeniibus hsac fusius exponentur. 

§ IV. El omnibus ail bonas contemplationes eliciendas esse ; et simul explicat, quomodo passiones 
Iraa. eoncupisceoiiae et similes, cum de angells dicuntur, accipiendx sint. 

!i V. Ostendit non solum angelos, sed etiam Deum ipsum in Scripluris partiro a rebus nobilissimis, ut 
em ; partim a mediis, ut ignem * pariim a vilissimis, ut vermem. denominari : per haec autem fere 
Christum intelligit; et in sole alludit ad Malnchis cap. iv. S ; Sapif.niia) V, 6, Isais lx, 1, uhi dicitur : 
Orietur vebis $ol justilice: in Stella alludit ad Numerorum cap. xxiv, ubi dicitur: Orietwr Stella ex Jacob, 
Christus Kilicet, ut steila ei tol nos illuminans et inflammans, omnique gratia Iseiiflcans, et in cceluni 
deluceos. In lice alludit ad Joannisi : Erat lux vera; vide dicta pru)cedenti capite. In igne iilludit ad 
Eiodi cap. in, ubi Moyses vidit rubum ardentem innoxio igne, designans, Christum Divinitaiis igne Vir- 
gio^m matrem in roncepiione et nativitate iliusiraturum, virginitatis tlore minime laeso. In aqua alludit 
ad Joannls cap. vn. 37, ubi Christus ait : St qui$ sitU, venial ad me, et bibaty id est doctrinam et spiritum 
ev;ingelicum hauriat; el /Kumtna, id est, plurima copia aqua; vivs, id est, gratiaa et donorum Spiritus 
sancti, fflueni de ventre ejus, id est, de corde et mente, qus quasi venter est animae : fluent inquam, 
prr actus virtuium, operationes et effectus grati2B, quibus se non tanium juvet. sed et alios. In unguento 
alludit ad Canticorum i: Unguentum efusum nomen tuum. In lapide, ad Ephes. ii, SO, ubi Christus aogu- 
Uris lapis d'ci'ur, ut qui Erclesis etructuram totam coutinei et complectitur. In leone, pardo, ursa, 
alluiii ad 0«<?e c. xill, 7 ; Et ego ero eis quasi leoena, sicut pardus in via Assyriorum Occurram eis quasi 
una raptis catulis. In <'erme alludit ad Psal. xxi : Ego autem sum vermis, propter carnis humililatem, et 
exinanitioneni in p;issione : quae omnia ad ascinsum anagogicum conducuni. 

PARAPIIRASIS PACllYMERyE (2). 

|1. npEicEi 'coiY^pvjv, h>c27U'A2(ji^2va) (ctax2/.r'./.uj; § i. Expedit utlque, meo judicio (dubilautcr 
Si* 779iXeisv, T| XXL 3£oxi(i>tix(ji>C| TO oT[JLsii xKxx xouc acclpleus proplcr securltatem, vid eliam afGrman- 

i8} Vide Scholia S. Haximi, torn. II, cap. 2. 



151 



S. DIOXYSII AREOPAGIT.'E. 



152 



ler, verbum oT;xai secuniiun veneres) priniirn ex- A TraXxiou;), 7:^(0x0% l/j)h(n\^ zvt% jilv tov -.rjc i-ij.'.; 



por)ere»qiiem nnivcrsiL- lain iPirr-.lrisqii.inu a?!i:>!i.^ 
hierarchiu) scojiuin .'ir!)i:ro; i;r \'nh't: rv.Kr *JU 
autcm dixit, jto sua [ li!K>sri|»L'ca vcl j) lius Deo 
arnica modcslia I'-juiilvojuvs'l .'jii;i!il!ol liii'mrcli^'i- 
rum (sivcccPieslf'iiT tlixuiis, .<!■ v. in;^lr,'ti;i"; mj! ii.i- 
lialorihus iniliatisvL' : tlcii.ili' ver.: iii( r!:iii::i: <lo 
cceleslibiis hieran hiis, juxla ii:;;m, i\\}:\\\\ iliMii in 
sacris lilleris !iabriiMi;> !j?;'.:iir»!.siaii;.i: cm aJji'ie (-x- 
piaricitloncin. De illis auliM't l>)ijiii"ns, u iliii- vciIjo 
u[ivf,3ai ; quia de re Loiia l(M|iii, iiViiiniss svc -.ris 
boni est ; sicul dc ro prava vciba racorc. vi'.i!|:i - 
rium est mall. De anj^clicis ilaq-.:e divini.sfjut v.; - 
tutibus verba facere,idciijesla[quecaslai:iiaio. /. ! 
hsBC diccndum, quilais Airiris sacne Srn|iii.^;' 






..'.-, 



X2V XfjV O'jpav.zv ztitri; y.c-.v -y.v 



■/.:(0* 



r.ji: 



:o'j; 



teTv GfAvo; y.a/sj ettiv* r'lj-sp to -Ep- xx/oj ae siv, 
0£ y:T| e'-iTv, orr'/x-.c C'/.'tjv :^*. Up-jtl I';xi:t-. "::t; 



coelosles ordines liyuraiil ; ft ad qualeiii .vi!:-; Ii ■- 3 twv kif^'W-M' o'.ryf, I'.-y^ivf zy/li iiT',v, y.'v'j-iT.'v 



tatem per cas fcrinas qua} tirirfj-unlurjicv^tnii i ! : 
verbi gratia, nonnnauius forle aiiuilam, v-oni;-.! m- 
turn al]quoddicimus,inenle vero per visus a' wmn) 
ete}LCcllentianiadsim|di(itatc!naddu('iiii;:r. 0; an- 
do enim quis loquilur,utiuleiiJ|.amus,oiii!iin" s^ r 
mones adliibeticum aulem id quod dicKur i!!:ri < - 
ctum fuerily simplex in iiicn'.e cogiiitio < \::is(-i ; 
maxinie si simplicia f'orniieque ex{<erlia i\\\{^ \\v 
quibus ioquimur. Si enimnts sciisilosilap(r>:iii' 
plicein aliquem conceptum i!;lelliginiu^\ (| .ai:!') 
magis res spiritalcs? Quare porro qua'tinms, ni rd 
sirnplicitatcm addurauiur ? ul non accidal mdjis, 
quod vulgo res sacras profano niodoinlellt|.'t>[ili ; 
nee putemus cocleslcs illas viiii:l(s niulios |<(mI.\< 



XI ).£V0'JLcV* vooVaev to '.:joe ■//.£; xx'l 0-£;r, :••£ -o". 
Tipo; aTiXdxTjTa 'jL*7.^i'j-xi^ix, i)X£ 'j'^/ yi\-j: X'.;, 'vj£ 
vor JuVjLcV. Ty'vTo; Av-oj: T'j'^-iOr.T'.v ',zt ^\ xo i - 

xai oaAAov, oTs ir/.i e'.j- x/i 3t;/'iVJ.i"i7Tz x^ -.y. 

WV AEvojJLEv. Iv. Y^? ''•^'- '^-"^ '''■''' ^'."'i fiT'-JV vj:o v./jj- 
jxEv xxxi a7:Xr,v xtvi etti >oAt,v, 'Hoto y- |iiAA iv i-i 
xixjt voTiXtov ; Aix X'! ci ^ToOijlev; onto; ->o; 7. -/.\- 
XT.xa avxyOsiTijAEv j 7vx |j.y, iiiOwijLEv xil ^|J-sT; xa'^iov 
xoT; TioXXoT; av'ip'o; voojjt xi ispi, /ojts toaj-c-^x; 
xai •noXuTrpo^wTTO'j^- 'j7:oXa|xoivE'.v, xxi xaxi xxt'/,»t, 
xai OtiP'!x x£Xj7:w;j.£va; xa; ojpav'a; ojv:<;x£i;, f, 
xal aEX'.ov eToo; syo'jjx;, f, /tai -xrjvt'jv TixEyO'^j^xVj 
xaOfo; Ev xrj> 'U^E/iT.X E'JpT,x2'.* xxi xpoyo'j; T'jpw- 



et raultasfacics llAbere,Ct ad pecuduni ftTan-luVt'^osi^ UTTEpo-jpav-o-j; oavxi^saOxi, xai Opo-^oj; Trpo; 

avixXiJiv ETtixTiOEio'J^, xal Itttiou;, xxi oop-j-iopoj;, 



formasefrorinalas, vel aquiiaium specieiii [ne yc 
fcrre,autvolucriiiii|dun)escen(:am.qiieina^iM>.diJin 
in Ezechiele repeliiur;cl no copiten^us rdas 
quasdam i^neas supra CGclun), el£:ellasal sedeti- 
dum accuinmodatas, atqiie equus nc salolliirs et 
qua^cunquc alia a pro}die(is sacris variis svnihulis 
sunt lradi(a. Klenini utililer tlieoloiiia yisiijrs sa- 
cras formas rebus lii^iTa* experJiljiis ailliibiii ; 
pariim quitlein, ul inl«!i|ijit:nii viriuiu iicsiiariini 



Xal 077. 



a7.Xa Tasi xwv Ieowv Troo'if.xtov oii tivw* 
TTOixiXtov TixpaSEOovxai. Kal y^'P E7;ixt,o=:co; f, Oio- 
Xovix xoT^ xoio'j-oi; '.EpoTc (T7t,ix2xit;aoT; snt xfov i^/A- 
jiacijxwv E/p/,72io, 2;ia ixlv xtjV ojvx;x'.v xoO rijxs- 
xspo'J voo; cx£<}/ajA£vrj, aaa ol xal xoCi o'./.£'!ou xxi 
o'j'j.5uo0; XTiC avaYU)Y^»' Tpovo/ffaja* 'Ev oto y^? 
X£v£'. Tuyfiv aExoVj S'Jo xaxacrxEjaljE'. xa ueyi'"^* J'-^'^ 
y,|xTv xoT; j'jvt/Jeji -(^mzI'^zi. xa ^paY[Ji.axa, xa* xoj- 



iiabcrelralioneni ,- j-nriim vero, ut in'Ojuia ii \::-\,h xoi^ vjXxxtei xb tj|acj>'j£;' x?i y^? ov-'^^p^'-K- xal xay-j- 
el counatui.-.lejii ad S'Ui.'erna iifiiolraniliviani ;i.«:- xaxov xa*. oTov OzEp^paEvov xrov ojpxv{(.uv Gj»a!A£ujv 
parareljh qnaitnni enini jmji: la*!!, v. j:,, n iiiiri;!!^ Trapio/jXioje, xxl ir.i x''>i aXXiov 01 /oja^xw;. 
duo nobis uiaxitr.a pr.r. :.;t : sifjMiliMi nulls =;v assueiis res ipsas declaral, iisque, quod connalu- 
rale esl,s('ival : nam e! /(^niMdi j'/uiuen a- nl,:riiatem, adeoque pnecelleriliam virlu'.uia coilesiium 
declaravit, alque in aliis siml!'lt!r. 

§ II. IlillC C01:r!!i-li! qil'.niCilo op^Mle.'i'. j«T r.^-. D § II. 'Evte'jOjv xaxaj/Eji^E-., r^Vi; yzr) Y.-d >>,a 
disSlinileS aC li:rriM»a< Cn-hi^:,-; o>i.ii, ;.i;- ;,|,|,i.. ; ^wv avojJio'inv xa\ yOvxa/.t-jv £/'i:..\;aOx' xa o*»pi '.x* 

xat o^JiV tl O'i x->i oox£T aT:o'!)fy£-Oai |jl=v xa; 
UpoYpacpixa; ci'jvOet:'.; xal xa -Aij|xaxa, u*; ijf, 
aXXu); evbv, eI [xtj c'j^fi); xa a-Aa xxl lz>* sajx^b; 
jXEvovxa, xal a'Y^^wjTa /.al K0£O).:r,xa j-ipyovxa, y'-" 
vwjy.EjOai* axo'-oj; ol oVexxi xa; xoix-^xx; ajvObci;, 



Quod si 21 ciii viileanlur .^aira* (piiiieni li.'.ionos 
coniposiliones(jiii*.i[>j'r<.l'aiulaMjiia. inonal.ofjuain 
hoc modo, ila qr.a.: in m» jii-riiian'Mil, el incc/'niia 
Blqueinaspec!alii!:a cxsislLuljCojiMos i <jne.;nl,a!;- 
surdas aulem cxistimel rj.iS(o::.o;l. (•■Mri[>i-Ni(i..sic^', 
uti eloinnem ill.im rnd/ni ari.-j'linjrurn UH^ilnuiu 
aiumbrationeu) sivesc«Mia:n Siqni h".^) 1 1 in s. ena 
ilii sum qui ad^unl, a!iorur«i x-.^vj jwm>>i: .s iri-- 
ruDty ilaet hie alia proposi.a, . el alio modo quaM) 
exsistant, refcrunlur. Ac decore (i'liileni illc all 
tbeologoSi cunt2 ea qux figiira carciit exprimcre 



xal ;:ajav x/jv ar:oxo(xov xxjitjV x("«:v aYY^Xix jv 

6vo;a7X(ijv (TXt,v/,v. 'ii; Y^^' ^' "t» ^'^''f» ^^'^^^ l^^' 
EiJiv ol 7:a:dvx=;, eteoou; o- •j7:oy.:,!v'.vx:tr o'Jrfo xal 
b^avlOa a^Xa j.ev £'7t Ta j r ox £';x £■':<, y-'-tJ a) Act. c'r.to; 
XEYOvxai. Kal -pi-Eiv, ^TjjIv I/eTvo;, xoj; O-oXo- 
vov;, pouXo;xsvov; tx avEixdvirxa elxov(jx'., olxsio'c 



lo3 DK CfELl-STi IIIKUARCIIIA, OVP. (I. -^ WMvPllll. (VVIHYMKI^.K tni 

xal J7'jv-;£,£jiv £/.c;xiv2'v cry T.uiaf.jjxoT;, £/. t^jv rxp'A vol Hill, propriis ilia cogiialisque efformare, ex ils 

inT'j -iiA'.io-diTiov xxi a-j).tA)v TTOTiLc, cv.Oi'ki E/. Ttov nbiis (jiia'apU'l )ios|iri?liosissiriia! sunl,ininusqiie 

A/';: j-'.fjv, xal jAT, i; cyXovfov fj y.xi iVj/fnv xxi iiia.oriales, verlij j^ialia.Ii .niani.- cl nou irralio .3- 

ii.\ -£::-:• Of vai 7:oAj;io:'i.'2^ i/IXoj; Tai; Jr.sr/.:'.- liuin al(|iiii in;niirnal-?riim reniMi fij'.iiris : lu'ijiio 

iiE-yi-.c i-iA'^T^jiv. o'jTto *;i? cLf i'TT^p £r.o'r,iav, vjo iiialfrialt'S iiuillil' Mii:iia'('s su| iTiiiis illis nicixiine- 

£;x£ './.'./ -o-ria'. Tit i-j'-*^^^! "''•^'- '•;'^^^ ivi-;t'.v t:;/.; (jiii» srnpliciiiii''- iclri- al'!i"ji;iHi«la'<.lli)ceniin si fe- 

y.:-: -.-'j^z /./. jI'./'jt::xv Vv;o av, /x". -ri ■l.-=,/.i- r.<>.vil. d.io li^Mi.i pru-siiiissciit ; cum IIOS ilil pHC- 

c[jM iiTj /::£■:.:—:•./ /.iti i-'ij.ojv :f[j yi; oji-o; eI/o- s:a!!lii)rciii siiMiiiii n'emtjiie cojjiiialiopeiii eroxis- 

v'^'i-:,-;/ v.i Z'ji xr.'.j'j'.L'yt t.l^-It.uk^ oJo -'/.o^t'. soiil,Urn isia sii;-(»r:!.inu!i.ili n(ir»i(a rlejccisseiit ct 

zi./-z\T.%^ T'j -■ »'c -2 ')s"x i;joj';£'v, /.3ci TT.v j m!h r.iora-sLT. I . J ;u!i vno ' llu <ic al Jt'iiis oiiirr.iio fjgu- 

Y, ji! .£-.1* 3-jr:).jc^av o-.i^o'-xv tl; TJt; av-.i^/jr 7j;a- ri-»]osi:ri!jon«lo, luas r<"s i>e>simasC()innii'.Uinl;liim 

t:"/::::'.; e ^x-/;j.£voJj;fv. K^ii Ti/a xxi xi; v-oA '.'vxiTo (jiioti Ft's liivinas C(.niumeii«isc Ira-lciit; luin qnod 

-c.^jrx -X 'jr,-yyrA^f'.x^ toj'i /.2t Xsovtz; xxl '--(.j; iniel'oLliiiii iioftruin ill orrorem iiiilucant,sacrile- 

iTv^'., /.xl /.2-.:f Toj; 3'Jx? a//.2i')xi Tr.v V-'oAoY'lfv, *,ns(pjo conipusilioiiibus coj;anl inha}rerc.El foFlas- 

xi- -.2; £/.-'7i TXYi^xTav/'x,', opviO£'x; itYsAxp/lx,- sis oiiaiii aliipiis suspicabitur,rcsc(Elestes ejusce- 
cT.:'., X2' ;(I»2 £T£p2, xil 'j'.2; zAA2; 2^ .|j.o-:£;:2;, Q innili exislerc, ul el leoiies siul el equi, boumqiie 

>.7, ojx i:/V7, -rrpo; TO xxjttov xx: ;£vov xxl eia-x'i-.; iiiorc lamlcs iiiuL;iant,alque ibidem lurmaruin pfiE- 

st-o-irvjjxi, 21 zj.tl'jzj'. avvxoiot 6;xoioit,":e(; xxl recliiriC,i'tavii'ulares princlpaLus existanl, allaquo 

;=.f. il/.oi£: TTO'.oCjt :pxv:i;£70x'. iv. txj-2 ti; anlniaUa, iiKiloria.'ve allic villores, el qiiu5cumqu8 

Ai- ■: /.2- -?.'.-/ jp^sTX'., iXX' r, Tf,; i/.r/jt-x; ;r;-:rj7'.;, alia :ui al»siirla, pere;^rin3, passiunesqae vcrgen- 

■/.■ i, .■.;x:':-:x £;:'jlt,vi;2 le x r. £;v,'.',j'.; iv -.2'; I la, dlssimilcsejusmodi ac perogrinio imagines co- 

■:vzj:2i,- ii^yylizm -.1^* z^y:,\it ijy.i/,v. 7::o-iO',- giiatioiiibus objiciuiil. Si quls ba3C objeceiil, et 

'7-ii£*r.v X2i i~.ii '/yj fjivyv r,;j.'o/ XE Tov i^.ojo'vTcov, iiidijjtieliir ; veritalis lainea inJagalio, noslraque 

xx^-v/.'j/ r.iy. (0/ To'j; ao;vj; t:o'oj.-xi* ^); |xr^-s ^uliTprclatioaique cxplicalio in siiiiillbus cfforaia- 

fxi.vx; £vjjp:;£jOxi , [ii\zt 'l;,^j r,;i2; £;jL::xOfy; £v- ^oiiibus 1 epciii, uls ique parli sapiunliam provi- 

a-'.;ji'rf£iy Ti ; To-.a^TX'.; TxnE'./oTrj?' . Ti oi £7-iv t, dihsc, taiii nobis inqiiam, auditoribus, quam iliis 

a-::;io-:i32 o».r,, xxi ■:■ tj xtohov x2t ;ivov X2I e;x7:2- de qnibusstTino Insliluilun ul iicquo Ipsis injuria 

hU, ^r^jlv -J 'Ie;ix'.t,X, ok o;jLo!(.){i2 i(os2xiv2i Opo- lial,ni*(|ue nos ejuscemodi forniis abjectis Icnacius 

\'yj, X21 Lj; o;xo'(o;x2 Xsovto;. OpOvo; aTiaoTipx adiiffireaiiius. Qiiajnaiii autem vilior ilia sit male- 

uXt, toj /sov-o;, oTi 2JTo; |ilv 2<!/v/o;, ol Xi ov ria,qiii Ivo illud absurJiim ac perL'jrri um, el pas- 

t(i{#iyo;* ;£vov ok xx- 2":orov X2I eu-vOi^ £7T'.v, oxt slijiiilius irii|de\um,ail EzC(liiel,ase visamnarrans 

-z'j /lOiiouLop-vOv, Oj|xixdv II ffTt;x2'vsi' X2i ^0 jjio3/E'.ov ibfoni similihuiiiieni,el qiuisi siuiililudinem leonis 

iT'>>;, EwtO-jiATinxov i'xivx riOr, xxl {xsviXx Orrip- Tbronus iilique viiioF nialeria leone, qijonlain illo 

ycjjiv. Oj oet y&'jv EarxOw; xxOxa voetv. kai ::p'o- ariima caivU Ico vtTf: vivjl : peregrinum autem 

xov |X£v cEixvjojjiv, OTI xai 2[xc50T£p(ov iTpoj voT^ jxTo lllud cl absurduHi passidnlbusquc implexum est, 

Ti ffo^'a ToO eeoO o'JTto 7:o''/,j2j2j X2: T,|xtLv X2i T'ov (pi')niaiii leonis Ibrnia vim iiascendi 22 significal, 

o'-rpxiiwv EXEivuiv* f^rxfov (A£v, OTI iXX'i); ojx T,v (A2- vili. I iquc s[>fcios, viiii concupiscondi ; qucC passi"- 

6t:v Ta TO120T2* Exeivtu'/ Sij cIt'., (o; (jijjr.xi, oj:c;; nts ol (luiilem viduMiioiiles sunl.Nonopurletilaque 

irropprjTw; /ai oOx aXXio; 1 .11 £X|>x'!v£70xi. M£-2 ilia patil)i]i uK'ilu accipore. Ac primuni quidem 

TxJTa 'A o£.';£'., new; oj Xjai-vsTat to'(; rpi-MX'itTi i)s!en«liiul, Dei sapiunliam ulrisque,lam nobis sci- 

T-/ ir.erjL^a'v'.v xal avoaoov xiov £'X23iA2Ttov. Kxi Heel qiiaui viriuiibus cuilesllbus, liac raliono con- 

ori cir,7'.v^ ?JTi E'.xoTuj; 7:poT-0iv:2i 01 Toroi t(«j/ aTj- Siiliiisso: nobis, inquam.quoiiiani aliter isla discerc 

T'tiTfoVj xal TAiv a7yT,;xxT'!5T(ov xa T/yxizx' oj jx'jvjv noil {'oieiamiis ; iillsveni, quippe myslicis,conve- 

cia TO /,;x5te:ov ajOiv:;, jxti o'uov te ov:ojv a|j£jw; /.x't niel)al SIC uc "ulie it n'»n aiiler explicari. Ad ha*c 



07a TJTTtgv £7:1 xa^ vor.xa; Ocrop-x; avxT-:iv£ jOxi, piobal, qunmofiu rcDus ipsis dissiiiiililudo ilia cl 
7A>.a c.a ;x£Ttov jxop'i'ojswv jjtt'^j'ov xal /jixTv oIxe'ioj, D iu;(».jual!t;iseili;j;ierum miniiiie nfliciat.liiquilenim, 
a; ofj xal TtpoTtOiajiv ai rpxrj^xl ixsl/'.o/ tov Orrsp- jure iiierilo lii;ui\n Prbiis iiiliguralis, formosque 
wj'.'V/ Oiaixaxov aXX' oti xal tojto tx ; ;x>jz'.x/"; loniia lardiilibiis aniiij:iinlurn )n |;rii[iler noslram 
rsx^aT; r3£:rujo£7xxToy , o'.* oLTiolb/.zuyf 2'i'.-"xxT .j^ iliiiiUixal imlieciiliLiie iMiua nun valomus iinme- 
Tx iL'jj-.'.y.i. a::oxpj7::£j0xi, xxi xoxtov x-Oivx'. tk; di.i e tl sl.ie iiij'jris ail >piritales earum conlem- 
r.rjf /.fj-:^ TTjv xpj^'av iXr^OEiav, "liTTi yxp oj t:x; plali'»n»;s assurgere^adeo ju.) opiis liibcmus inter- 
Itp'/;, oj02 TrivTfov rj vvrOjt;, x^Ofo; KOpio; vm-. moiliis iis eiTorinalioiiibu^ nobis conria'uralibos 
r:';; to-»; iroJtoXoj;* 'iV-T' o-ooT2t -^^jytx: xa ])rt»priisque, q-ias idciico sa( ne S('ripliiru3 super- 
jj:#T":/p',a xf,c j^JajiXE-a; X'wv o'jpx-^oyj, iia'.nra djiis islisi spectaiul-' priclendiml; sedquo- 

niamrtiatn id myslicisScripliiris liiaxiino cmvenit, aicjiiurum itMiiginataab.-condi, el occuiiain illani 
ve.ilaiern viiI,:;o es<e inaccessuin. ^'equo enirn qu.Yis;$a!icius est, nequc omnium est cogiiitio, quern- 
aduiuJumDoininus ait ad apostolos : Vobis dulum e4 nossti mysleriu rcyni calurum ^. 

^ Maiih. xin, H' 



155 



S. DIOiNYSII AREOPAGITiE. 



156 



§ in. Quod si vero quis admigeritqaidem talem A 
per res sensiles rerumspirilalium comprehensio- 
nem, sed improbel duntaxat absurdas isliasmodi 
formarum ficliones»dicens, pudendum esse tam 
tnrpes rebus deiforinibusfiguras accommodari; illi 
dictum sufficiat duplicem esse manifestandi mo* 
dum,alleram quidem ex similibus, alterum vero ex 
dissimilibus formis eflQctura. Ubi observa pri- 
mum,quiddeDeo roysticaeScriplararurn Iraditio- 
nesenunlient : quandoque quidem ex similibus, ut 
verbum ac mentemjuxta illud: Quis novit sensum 
(seu meniem) Domini^ ? el essenliam, juxta illud: 
Ego sum qui sum ^ : ipsam sapientiam, et non 
simpliciler ratiocinationem,sed ipsam ratiocination 
nem praedicant, vere exsistentera essentiam, cau- 
samqueexistentiaererumcaelerarum, et lucem, etg 
filam^ulinsacris Evangeliis habelur;quae nomina 
omnia cum honestiora quidem sunt, rerumque 
aublimiorum, vel sic tamen etiam a vera simiii- 
iudioe procul absunl; siquidem est super haec om- 
nia, cum utique ista sine comparatione a natura 
ilia beata deficiani. Quandoque vero dissimili- 
bus declarationibus divinum illud Numen per ne- 
gationemS5celebratur,cum inaspectabile vocatur, 
et infinitum, quodque capi non possit ; undenon 
quid est, sed quid non est significatur. Ex duabus 
itaque hisce enuntiationibiis, magis propriam de- 
monstrat esse illam, quae estexrebus dissimilibus, 
Siquidem vere no vim us Deum non esse ali(|uid 
rerum ex8istenlium,sed ignoramus superessenlia- 
Jem ejus termini caren(iam,e(inintelligibilitatem, 
sive, ut ita dicam, amentiam; amentiam, inquam 
non secundum mentis privationem,sed quod ejus 
cognitionem mens nulla capiat : quemadmodum 
etiam alia, ut invisibilitas et infinitas ejus, non 
privative, sed negative intelligendasunt.Cum ita- 
que negationes in divinis verie sint. affirmaliones 
vereabsonae, magis propria est in iisenuntiatin ac 
demonstratio per dissimilia.Quae cum ilasese ha- 
beant in Deo, consequens est Scripturas sacras 
honorare polius, et nequaquam aliquo dedecore 
afficere divinas illas dispositiones, per ejusmodi 
formarum dissimiliumeflictioneSyUt bovis.aquilx, 
caeterasquequibuseasmnuitsupermundialiter ma- 
teriatis omnibus hisce rebus inferioribus subli- 
niiores exsistere. Si enim is qui leonis formam, 
muliosque pedes atque alas habere dicilur, etiam D 
ratione prsditus est,el expers maleriae, quomodo 
non etiam supermundialiter res hasce materiatas, 
quae a nobis inielliguntur,excedat? Observa quam 
pulchre rationem dederit, cur animalium mentio 
flat in coelestibus,sive imaginum eorum. Quemad- 
modum enim Deus existens in omnibus,nihil in om- 
nibus habet ejusdem secum generis, ideoque nihil 
rerum omnium, est ipsius declarativum ; idcirco 
etiamaiiamethododeDeoloquimur,dicentes,Deum 
non esse hoc etillud,quod;?^rdtJ(^inn7f(i vocat :sic 

cRom. XI, 34. * Exod. in, 14. 



§ HI. El $1 tic Sftx^^*^^ t^^^ "^^^ tota'^TT^v Sia xoiv 
alv^n'coiv slx<{v(i)v x'Bv vor^Tdiv xsriXr^^'iv, «lTidl7XiT0 
Sk jK^vov tac &T(iicouc clxovoYpx^-xc, Xcy^v clc «l- 
9ynj^T\s cTv2t xa ojxta>< alv^^pa Elxovfofisxi xolc Otoci- 
$c9tv ivxxiOsvzi * &pxtT eiirelv npbc auibv, ok 
fiiXToc ivxt xTic 2xcp2viop{a; 6 xp(Sicoc* o (isv kx xcuv 
6(jio((i>V| 6 Bt $ia xcuv i[vo(io(u)v (iop^(i)(i3iu>v TcXs'sx'J* 
(icvoc. Kxt i^ npwxov km 6eou, xl Xcyou^iv 2T 
(iuaxixxl xuJv rpaccprov icstpx^Tetc* icoxk \kls ix xwv 
6(jLo((uVy X<Syov xsl voOv xxxa xb, Tic ly^'^ ^^^ 
K'JpCoo; xtX o'^(av, xxxa xb, *Ey(& ttf^^i & ^* t^v 
a'iX090cp(xv, xsl o\}-^ aicXuK XoyK^'CTkxa &XX* 8^x0X0^10- 
XT^xat U{AVo09Si,X7iV ovxb); t5irip$iv oStxv xxl alx(av xt^c 
xuiv sXXiov icivxu)v i»icipU(«>C, xxl <pu>c xxl t^WT^V, h»{ 
xoT; lepoTc E'^xyy^X^oic' twv xoiouxtov STrivxcDv ovoui- 
x(i>v otfjLvoxepcov 8vx(i>v XXI 6'7rcp/cei[Aevaiv xu>v uXixcuv, 
El XXI ouxb> iviXiv trpbc 'C'h^ dcXr^OlvT^v Ifi^epeixv sico- 
Seo'jaiv ?jxi Y^tp UTt'sp xxOxx nxvxx, a Stj dcouY/ptxcac 
XT^c fjL7xap(xc airoAeinovxxi (p'J9eu>c. Ooxk $e kx xu>v 
i(iO(io(uiv ujAveTxai xb BtTov xxtar d(ir(S<px9iVy adpa- 
xbv XcY^cvov, xxt aneipov, xal ^i^^ciSpr^xov* 4; 
CUV o'j x{ iffxiv, &XXx x( O'jx eaxi VY^fiafvtxxi. 'Airb 
YoOv xo*jx(i)v xeuv o-jo kx^ivvcio^ xupi(i)xcpxv xt^v i; 
avo(jLo(u)v $c(xvu9i. To (ilv o5v o-jx cTvxi xouxo^ xi 

XU>V SvXtdVy yi>tiii7%0[l.t'** k'^'^OoZ^Lt^ il X'HV 5lTCpOU9lOV 

ffJifiC ^opircixv XXI ^voT^xov* svot^xov $s, ou xxxI 
9zipi\9\y vor,9fiuc, aXX' 8xi vtSr^aiv xxuxt^c oux jevxi 
XxoeTv* &nttp xx) xxXXa, xb iopxxov xai oiiccipov, 
O'J xxxoc 9TepT)3iv, dtXXa xoxa air($<px9iv. To(vuv iiccl 
al (ifv dcTco^xaei; in^ xuiv Oe((i)v, iXr^OeTc, ott it xa- 
xx<px3eic, avap(xo7xoi. olxeioxepx (jiaXXdv kvxiv ii:! 
xo>jxu)v T^ $ix xuiv avo(Ao{u>v £x(pxvxop(x xxt 8i4Xu>9ic. 
Kxi ci xauxx ouxcoc Itz\ OeoO. vuvxYOfxcvdv ivxi xal 
i;ct xouxoic, Sxi xifjLUiViv aps, oux xi9^ouc icXr^pouTi 
xsc Osixc $i2X09(a/9Cic «l ItpoiX Fpx^pxl, al Sia X'i»v 
ivo[JLofu)v (Aop^oicoiixi, xoO ^obc, xou aexoO, xal xcLv 
Xoticwv X'jxx; uiroSeixvu^xi, oic 67ccpiva> ^t^Xov<{xi 
ouxxc xu>v uXixuiv aixxvxuv u7repxo9|i((uc« El y^P ^ 
Acovx(!(jiop(poc XcY^H^s^o<> ^3il icoXuTTouCy xal 110- 
XuTCTcpoc, xai XoYixdc ivxl, xxi aOXoc, ico>; oO 8t^- 
Xov<Sxi (»icgpxo9^((oc kx^eoT^xc xa 5Xixa xai nap* t^H^^^ 
voou[Atv3 ; Opx Bl icu>c xaXuic aiceXoYi^vaxo, $ia x{ 
t^c&cuv (jivVt(JLT^v c^ti xa o^pxvia, l^xoi slxtSvxc. *i^^- 
icep Y^ b iicl icavxoiv 6ebc o-j$tv iv xoTc ica«tv 
fi^ci b[AOYt^^c, XXI $(a xo'jxo tlxdxioc o'jScv xu>v 
d7cavxu>v ircl ^T^Xcoxixbv auxoG , dXXa Xombv aXX?^ 
|jis0o8qi OcoXoYou[Jtv, XeYOvxic oxi O'jx S^xiv 6 6cb; 
xb xxl xb, Sleep xx^eT $ia xu>v avopu>((av* ouxui 
xxi Inl xu>v o'jpxviiov Suvdificiov xxXu>c ol OsoXcIyoi 
iiroiT^ffxv, xcyvixto; o-j^cvI xwv auxu»v auxac b|j.oi<j- 
oxYxsCi aXX* kx xa»v alvOtixi^v dticcp xxXeT axip.x, 
XT|V xcXsfav Xxoovxic ijJitpepcixv, xoOxo Tspbc xiijlT|V 
«*jxa>v TiiTioiTixdxec, "iva icXx9|jLXXfa>^n< *«i ^^^ *^^»- 
Ot^C Y^^^^*^ xouxcov ^ (i(^T^9ic« 'EvxtuCltv pouXcxat 
Sclcxi xxxa xb pCaiov, oti xai |mXXov wt bfioUo/ al 
avo|JLoioi tua^|ioaxdxipai« El; l&c^' Y^ ^^^ xijiiio- 
xcpxc xat bfjLofx;, kixoc i^xi xzi iicoicXx tfTiOT^vz: -ii- 



157 



DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. II. - PARAPIIR. PACHYMER.E. 



158 



vac, ^icou Y^ iml\ olc xotc &vo|jlo(ouc xivec E^coXKjOovy A etiam in cGBlestibuB virtuiibus omnino recte theo- 



ooci8cTc naX oxCXSovrac avSpotc tTvat, xal Xajiirpav 
tpopouvtac ivOi^xa^ xal icupc^^eic $i^ai xsiSaecoc xil 
&SXs6wc tXvai. al fkp 'ktf6\kt^a\ mipbc (pXc^YCC ou 
xouoTixal, aAXa ^cDxtxaf tlai^ xsl xzXXx Svs osvlv 
al FpsYsL 'Omp itva jji^ iciOoitv ot \Lrfil^ xtuv <psi- 
vof&evcuv &i|rr\X6xipov ^vrxoOtivsi $uvGt|JLCvoi, 7^ 6<|;7^ATi 
aotfUt xd>v 6toX<{Y<i>v etc &vo(JLo(ovi< xal ^ETCtpioaivou- 
9ac tlxeSvsc xaTiy^^^S (^^ auYX<*>p<^> (^^^ 'c^v fiidi- 
voiav r,(io^ ivanatucffOoEt eU aU^pac xsl ^TcptTcitc 
&vaieAi9CtCy ^iCYi^pouvs $c tb avco^ep^C tt^c ^j/tIc 
T^ &i9|iop(p(f Twv icXaaeuiv, u>< $y,Xou $T^Xx$n Svxoc 



logi fecerunt, dum erudite nulli ordinis ejusdem 
illas assimilarunt ; sed ei sensilibos, quae vocal 
vilia, perfeclam sumunt simililudinem, id ad ea- 
ruin hoiiorem fecerunt, ul ficlitia, et non vera, 
esset earumdem imitalio. Ilincvultprobarea for* 
tioridissiiniliasimilibusesseapliora : in nobilio- 
ribus enim ac similibus.proclive est nonnnllosde- 
cipi cum etiam in dissimilibusaliqui errarint, uti 
supra diximus. Existimabunt enim, esse natural 
illas specie quadam aureavirosquosdam micantes, 
et vestitu splendido indutos, atque igneum quid 
vibrantes, non adurendo nee kedendo: nam flam- 



xocl xuTc Sifv* ^ixoTc tv^v ^tdivotsv, Sxi ojx thX xa ^ mm istius ignis non habent vim urendi, sed vivi- 



^Ts xoiautOy *Axpi6u>c ouv tlSoxtc Sxi ojx clvl xoi- 
flEuxa, (v)t/|99(Uv xt^v dXi^Ociav, xr^v Sxi oXXo xi icapct 
xoEuxs tiaiv. ''AXXu>c xt xal xoOxo ivvoriffsi ^pt^, Sxt 
ouSev x(t>v ^vxuiv /aOcSXouy xric xoO xxXoO (ictouvCxc 
iaxepnxoEi. \m\ xaXa XCxv itoLpk xt^c TpatpTiC (lejiap* 
TjpT^vxai. 



ficandi ; et quaecunque alia ^4 ScripiursB tradunt. 
Quod ne iis eveniat, qui nihil altius, quam ilia 
pulchra etspeciosa qua) apparent,menle complect! 
possunt ; sublimis ilia theologorum sapientia ad 
dissimilitudinesetabsonas imagines se dejicityOon 
permittens cogitationem noslram illis indecoria 



fictionibus acquiescere, sed earn aniroae partem quae ad alta lendit, ipsa defurmitate Ggurarum ex- 
citat et stimulat, tanquam videlicet clarum sit etiam iis qui sunt terrenis rebus valde a(1Bxi,res divinai 
non esse tales : ut cum dare cognoverimus eas non esse tales, veritatem inquiramus, quoniam 
quid aliud ab illis sunt. Quin et hoc sciendum, nihil eorum quae sunt omni prorsus boni participa- 
tione privatum esse ; quoniam bona valde, teslimonio Scriplurae, cuncta comprobantur. 

§ IV. *'E(jxi xoiYzpouv Ik na^xuiv xjxuiv xsAac § IV Lice^t ilaque ex omnibus iis pulchras con- 
Oscopbc xzl npoff'nxouva; xoTc vor^xoTc inivoTivai, ac tomplationes, ac rebus spiritalibus congruentes 
C7^ xai avojjioCou; ((jLoidxT^Tac ^sTtxev av, 8x1 k-zipt^i elicere, quas eldissimiles similitudines possumus 
x?Aw.^ x3 vov^xs S^^'jaiv, Si xoT< <zl(70nxoTc 4xepoxp($- appellare; quoniam diverso mode illas habent res 
intK &icovevc|jLnvxxi. A^x{xa -^hp 6 Oujibc, li:\ xwvq spiritales, quae alia ratione rebus sensilibus attri- 
X2xai (ji£Vy iS iunaOoOc op|Anc iYT^^'^^^^i ^^^'^ TcavT^c butae sunt.Iu praesenti enim, iracundia in inferio- 



oXoY^xc ItiU c[iLicXeu>c t^ xoixuxt^ xoO Oujaoo x(vT^9tc' 
saX' lici X(tfv voT^xoiv ixepoxpi^nojc vooO[i.sv \bv OufJibv, 
TT^v &vftvSoxov XcYOvxec SXXoYOv xCvr^aiv^ xxi xt^v 
&-^xuvuixov i^iv xsi a{xcx9^.T)Xov kv xxtc tU xb xxXbv 
iSpvTtffiv. UaxuxoK l'/(}^ xxl f^ i'Ki^j\3.ii^ km (jlIv 
tote aXf^YOKy &7cep(9xeircbv xivx ^{AicxOetxv, kl fc[x« 
<p<ixou xivi{a-eu>c iroXXixi^* oxs 07^Xx$t^ aicb tj[A7ixu>- 
l&xxiav (pu7ixaiv xt^v x(vT|9iv l^ofxev, r^ 9uvv^0f{xc 
zoXXixic* oxe 8t)Xov<Wi knd xiva)v tOufjiaiv xxxx xi^v 
tot< oXAoicdxoTc iYT^vofjL^vT^v oIXoyov Vnixpsxeixv, xt^< 
9u>(ixxixTi< 6pc;Ea)c c«>0ou77^< xb (^(jjov Im xb xxt*xi9- 
flT,9iv, xai (A)X(i» xax3 vdr^fftv iT[t6u(jiT^x(iV, *0~c $e xt|V 
iTiid'jp.ixv xoTc voT|XoT; imOi{90{iEv, epojxx 6cTov ajxr^v 



ribus quidemeximpelupassionis exsistit* et irra- 
tionalilateplenus est ejusmodi iracundiae motus : 
verum in rebus spiritalibus alio modo iracundfam 
accipimus,dicentes, illam severam quamdam esse 
motionem ralionalem,ac minime mollem mutabi - 
lemve habitum in boni conslitulionibus. Similiter 
concupiscenlia, inirrationalibus quidem inconsi- 
deratam quamdam passionem habetexinsitople- 
rumquemotu ,quandonimirumex convulsionibus 
naluialibus movemur; vel non raro etiam ex con- 
suetudine : cum videlicet ex assuetis irralionali 
{iOientiae retus mutabilibus insitis, corporalis ap- 
petilus animal impellit ad aliquid sensibile,at(]ue 



ivvotiv 'ipii %ri^\rKlpX6^oi xat voOv xviXix;, xxi xt^v ^adeo etiam secundum intelligentiam appelibile. 

&v(v8oxov Ecpgffiv xx^ aicx6o0< 6e(up{x<, xxl xt); x1u>* 



vtzc ovxcoc xxl voT^XT^c xotvu>v(xc npb< ixe^vT^v xt^v 
xxOxpxv StxuY^^xv, xxl XT^v atpxvTJ XXI Os(xv VJTtpi- 
1KIXV. UoXiv xb ixpxxec, e<p* i\\lu>s • (ilv, xb k^* Snep 
Si) XXI 6pfAt'|90(iev avcntoxpo^ov* in* ixe(vu)v 8e, xb 
ouvxovovy xxl xb nxpa |ir|8evbc k^^Aoitxtifi^i, Six xbv 
ifiiv^ xsi xxOxpbv, xxl cU o'jolv exepov e^^oXxxoxx, 
X2' ava>Xoi«uxov xi^; 6e(x< xxXXovt^; eponx, xxi xtiv 
oXixTiV &p|Av^v Vict xb SvxtDC ipx9(jiiov. niXiv XT^v xXo- 
Yi2Vy xal xvat96r|9{xv, xxl avoT\9ixv, lirl ^iv xuiv 
oXoYuv xc xxl dt^fu-^o^, xaOoK kid xoO XiOou xt|v 
avxioOv^ffiav, xxxa 9x£pn9iv XcYOfUv* iicl os xcuv vot^- 
'ijiv X2t a6Xci)v, xxxx xno^xxiv. Kxi Six fXEv xb uiisp- 
i'/iiv yjxa, 01; uiTCpxtt|itvx xoG xx6' t^jjLx; Trpotpo- 



Quando autem concupisceniiam rebus spiritalibus 
attribuimiis,diviuus amorcogilandus rei supra ra- 
tionem ac mentem immaterialis,atqueindeficiens 
desiderium conlemplationis qua passionis expers 
bit, Bee non aeternaQ onmino ac spirilalis commu- 
niouis, illius pura3 claritatis; el occuiti atque di- 
vini diH'oris. Rursum, incontinentia in nobis qui- 
dem est quidam impetus, quo in aliquid tumultua- 
rio modo ferimur i in illis vero constantia est, quae 
a nemiue iufringi possit, propter suum simplicem 
ac purum,et in nullo exorbilanlem, atque immu- 
tabilem diviuae pulckriludinisamorem,SSet tota- 
iem impetam in id quod vrrc amabileexsistit.Denuo, 
irrationali'alcin, et inscusibilitalom,et amentiam, 



Ifi9 



S. MONYSII ARKOPAGIT.E 



160 



in rebus irrationaliliiisetinaniniatis, verb! gratia) A pixoj Xoyo-j, (tou iJieTaSiTtxo'j [xU^ 6c jjlctxSx-vov- 



in iapide inscnsihilitatoin, privative dicimns, de 
splriialibus veroac rebus immatoriatis, affirmative 
seu positive. Atque ilia qiiiilein, (|ii{)il eininentiori 
niodo sehabeanljt.i ul nos'TAm suporcnl cloquen- 
tiain, scrinonernque Iransoendant ((ninsilorium 
quidein.ut qui a loqueiite ad aiuiitoreni transit ; 
rorporcum vero,utqui((»ri>j)rftisinstruir.er»lis pro- 
fertur), dicimus 2Aoyx sen incdabiiia : illir onini 
non sic, sed corporis ( xpertcs, el ad se invioeui 
accedendo ac recedendo, o:nni serin<«ne perspica- 
ciiis c(»gitationosmuluas inluentcs, veliit iniorse 
culloquuntur per silenliuni, sertnoncin sihi vrlut 
invicemcoininunicantes. Secundum hoc it;(que, 
ordines ca'leslessermonis expertes di<'imus : in 



xo; t< xoO Aeyov::; eU xov a/.o'JOv:i* ffto;jLxiiy.o*j ge, 
(1); cii 7io|jLXTiy.u»v opYivwv vivoulevo-j), Xe'Yoaev aXo- 
YX' excT Y^fp a'jy oJito^j aX// iv afftoiia'C'!^ -UY/^tvov* 
te;, xai el; aXXV^Xou; yropouvic; xxl aTToywpo'Jvxec, 
TTXVTo; acIyoj Tpavc'-ioov t3i; iXXV,Xaiv vo/jJEi^ xito- 
r-E'Jo'/'E; , a>X/,Aoi; (''>7::Ep cixXiYov-a; oii ffiY^»*> 
xoO /0Y<^'-' <i>^^^p •JiETaciC'Jvis; iXX/^Xoi;. Ka'i tc'j;o 
To{vjv jiA0Y2 /iY'-'!^-''' '^ ojpivia -laYI-i^txa' oii ox xo 
67:5:x£"::0a' tr,; ./Ai/.f,;, (o,- v.tX iXXoTplz; x'ov ajw- 
Ijaiujv 3.\'Jif\zfo;^ "^^tAJv iva*7'»v-3t, '•>; j'^-'jAoTEpa xt,; 
a-.sO '. -•tco:, /.2'. vor.xi. £u;jL-isa.'vaJv A£y£i' *'rlJ't xoi- 
Y^pvjv oV. sczi'.y.'y; y.x' i/. t»."ov avoiJLOiwv xai ixijjLO- 
xaTto^ TTj; 'jXr,,; [xipiKij ivxTiXixTE'.v clxova;, iirti xai 
aOir, T, ViXr, Tispi* xou ^vtw; xaXoO xoj OeoO J^ioffxaax 



quantum veromalerialeni tic peregrinumebus in- B ^^'^ Tiij^v aJTf,c oir/,ojirj7iv it.vxxt' eloo;, intj- 



corporeisseusum superant, in^^ensibiles noinina- 
mus, quippe sensum excedentes, ac spirilnles, 
Concludcns ait : Liceat itaque non inimcrilo etiam 
ex dissimilibus vilissimisque materia; partibus 
imagines cfl'ormare;quando({uiilem etiam hxc in.-i- 
teria a verepulchro Deoexsistat,omncm.{ue orna- 
turn suum specificum obtineat, nnnniillaqut^ spiri- 
talis decoris vestigia reforai : quo-ui rii •rlini lu • 
minis est, ilinminarc , atque i^'oi^ ciinsn ijitc. ac 
penctiare, si simili.i solum dissimiliioi ot H tVor- 
miterquotuplioitersumantur: sol oiii!ii sens hiii^s 
ocuios illuminat, el facultalem pnebel cid.iros dis- 
cernendi ; Deus vero vim dat, iiisarn aniniain, ol 
quae in ea pulchraFunl, penetrandi.Nani qu<-e ea- 



yr^'kxzji Tivx x .; voEpa; £ ;r::£:Tc'.x; s/si, (o; sixi xou 
oiozh:. TO o(i)X';^£,'v, XX' T /J rrjpo;, xo Oxravrjxixov x'U 
o-^iy zf, ■j.io'jy s' ;40v'jv avo;;.o'o: xx: i .epoxpo7:(o; xa 
o;jLOia 7:o:oj; l//a;x"ivovxx'." T|A:o; y^^ aij')fjTO'j; 6:5- 
OxX'Xoj; 'i'lJT'E'., y.X'. x'.'jv y-j-otaxcov avx-.XiaQa/EjBat 

vi're'.v T.izi'/Z'., Vx 7.^)-,7. vx; oj xajxroc Xiaoivovxai. 

Tipo; XT,V '^JJ'./.TjV ol \'AJ-r^ZX XVJ JTIOXEl^JLEV/J XXI Opi- 

JovTai xil voojvia'. Aix xoj-o Y^tp /ai arrr^y^T^jxaxx 
XSj^ovxx'. e/e'vwv t2jtx. i\ oj XXI Txso'jxia im xwv 
av'j|x><»(iov roT'j; fjLfTE/ovxwVjPi xai ooxojvtwv ixExe/ei>*, 
Xey^'X'., Of. /,xl TO T?,; fij/yj'y jJTEpo'^^ovov. O Y^P i^rl 
xr,; opdtjE'ij; E'/.fbv, oijLo'(»i;jLX X'. ~po; xo Trpoj-ioxurov 
fyojjx* -rouTO k-l xf,; a/.or,; a7r/,/Ti;xaj 6ao'!(i)^z xi 



demsunt,noneodem modoaccipiuntur^sed secun-C upo; xf,v ^p'uvr.v iyor xo y^? ^nb xoj v/o-j el; eXa- 



dumnaturalemsulijectiproprictaiemettiefiniuniiir 
et intelligunlur: icirco enim etiam hsec illorum 
vestigia sou indicia dlcunlur; unde etiam dc dissi- 
milibus quotupliciter participantibos vel pariici- 
pare apparentibus, proverbio dicitur, eilius vox 
reparabilis.Quod enim est in visione imago, simi- 



y ijxov xaxavifiJav, xoOxo ejx'.v. 'EvvotjJov guv xtjV 
voEpav xoO 6eoj EmpETTSixv, v/.^'J '^''^t XoYO' tyou- 
ffxv \\tiT.o'j TTavTTi xxi a::opp/,-:o'J* e; O'j xivoc 'f,yo'ij 
xxt i; fjs- ejTrpETTEia;, i7rT|//,{xxx2 xivx, xxi ol'ovtt 
6(JLOio)aax2 xoO V/.'^'J, "^i ''•^'t avo(Ao(io; cxXx[i.Gavovx2i^ 
Tzpoz xa xx(auLXXX oOivouji, 



liludinem quamdam primi exemplaris rcfercns ; hoc est in auditu resonantiasimilitudinem quamdam 
vocisbabens; quod nimirum illud est, quod a sono ultimum reflectitur. Considera igilur spirilab'm 
Dei pulcbriludinem ac dccorem referre quudammodo ra-ionem ({uam Jam echus prorsus singularis e( 
occuiti ; a cujussono^et a cnjus pulchritudine resonantiie qu8edam,et quasi similitudinesipsius soni, 
licet dissimililer accipianlur, ad ipsas creaturas deferuntur. 

20§ V. Hancob eausam divinos iilos prophelns § V. Aia xoOto xoj; Os'oj; irpo.p/,xx; e-jp/.^oiiev oj 
reperimus, non coelestes tantum virtules per si- r^jiovov xx; ojpx^ix; ou'^xiiek;, ojxo xxt ota xoiojxtov 
miles ficlionesdeciararc, sed ipsammele'iamquan- ot.AoOv^x; -nlijuaf^ aXXa xal Auxrjv i^xiv S-t xf.v 
deque divinam essentiam. El aliquando quidcm OEzp/i/.T,v ojj'xv. Kxl -cVs jaIv ajif^v aro xwv ©xt- 



ipsam a rebus quas apparent, magnic oistimationis, 
laudanl,tanquam5olem: noque id simp iciter, sed 
tanquamSolem justiti^Cf ju\la prophetam Mala- 
chiam ^': tanquam stellam matulinam, sed in ani- 
maorientem, juxla magnum l^etrum in calholica 
Epislolasua dicenlem : Donee lacifer orialur in 
cordibusvestris ^*:fi ut lumen, se<l sine teg(Puento 
spiendensjuxtaillud : Egosumluxmundi ^*;sii' 
queillud: Krai lux vera <^^. Aliquando veroa rebus 
mediocribus, verbi gratia, ut ignem, sed inaoxie 



voijLE'wv x'.(i('j>v juLVTJjiv, 10^ T|Xiov* oVy Gt^Xui; 
fjXiov, aXXa oixaiojjvT,; xxxx xbv ^:po'^T^•:^^^i MxXa- 
y'.2r oi; irjiov ajTica, aXX' eI; ^jyr,'* av2xcXXo'»xx, 
xaxa Tov {jisyxv Ilixpov ev xrj xaOoAtxri 'llTTUioA^i aj- 
xoO Xey'^''"^*! Eio; u'j cp(075>opo; xvxteXeT iv xa'; 
xxpo(xi; 0{xiuv XXI w; ^to;, aXX' arcepixaXunxto; 
xxxxJYiI[ov^ (be xb, 'Eyw t'.jA^ '^ ?^"^^ ^^^'•* >^^7IJi-c«'J" 
xxi TO, ilv xo cpw; xb aXr|Oixov, IIoxe oe aizb xcov 
p.ftJU)Vy 0); TTjp, aXX* aoXxo'jii; xxi axajjxu); tptoxU 
t^ov, (i>; Iv xfi pix(f> XEOecSpT^xxi* o>; u^u)p, aXAa J^u)- 



• *MaIach. IV, 2. b*j| Pet. i, 19. c Joan, vii, 12. <»Woan. i, 9. 
' l^eg. itxpi veU Tipd;. Ewr. Patrol. 



161 



DE COELESTI HIERARGIIIA, CAP.il. — PARAPHR. PACHYMKRiE. 



m 



^txT^c aicoTtXnpb^TB'^; >c2( yop7X9(io*j x^^M'^*'! ^^^'^ A illumiiiantem el sine combustione,sicut inrubo 



{iiO'jo[x»voVj X2t TroxxiJio'j; avaoXu^ov^ ijy^iw; #cai 
^sxxrj-to; airopSkovxa;. /.xxi xo, lloxajiot psjicu- 
ffiv ix xJi; JtoiXfa; xjtoO v>ox':o; Jfovxoc. floxl o^ 

1C2pX X(J) iifjXo;UOVXl, MJpOV cX/.£^'tO*)lv OVO|Ai JOJ* 



visum : ut aquam, sed qiis vitalem explotionem 
salie ateinquc pra^bet, elquse.utsymbolice loq^iar, 
in vcntrem, id est animain, diffliiU,et fliivios sus- 
ciUu eruptione libera ellluenleij:, juxla illud: Flu- 
mina de ventre ejus fluent aqux vivic "".Nonnun- 
quani quoqiie laudaniab inriniis torrenisque rebus, 



(&op:px^ a*jXT| i:epixtO£x9i Xeovxwv, T:avOT|poc, rxpox- 
Xeu)^, xxl irropO'jjisvTj^ xpxxovi, o); It xoTc 7:po'j»/,xxi; 
top{rxovxxi. npo70r,ffu> SI, oxi xxl JxcoXvxo; eioo; xxl 
Ovoa23(xv, xxxa xb, 'Ey^^ e'.(Ai jxwXti;, xxt ojx 
av6p<t);:oc' xa* eT^o^ ^aXXov xoO jxwX^.xo^ o^. xa 
Otta ao:^ol irooeSwxxji, 5ia xn' x^rropov k/C IlxpOi- 
>Kyj auXXr^^'^^y ^^^ "^^ x£Xeiov sToo; xou as0pa)7:ou 
raX Ti\v x(X»{av ;p'j7iv tIv tcpo^eXaScxo. 



6; X{6ov ixpoYcoviaTo'/, o); 7:xpa x:Z) Axvir^X. K.x\ _ ut anj^iioiiliiin uduratiim, sicul a[ni(l Salomonem, 

Uajuenfum effusum nomen tnum ^: ut hpidem an- 
gularem.apud Daiiieiem.Quin et furmis t'ero) illam 
induuntJeonum.pantheriC,pardi, alque ursi indi- 
genlis, quemadinoJum in prophetis reperitur 9. 
Addain prxl^rea vermis speciein elappcllationem, 
juxla illud : Ego mm vermis et nonhomo^ ; ma- 
gisque vermis speciem hi,quidiTinasapiunt,appro- 
B barunl, propter ejus ex Virgine sine semine coa- 
ceftiunem^elperreclam hominis speciem, perfec- 
tamque naluram quam assumpsit. 

Sic omiiesqui, Jivina prsestanles sapientia, di- 
viui)? inspiraliones inlerpretant'jr, a rebus imper* 
feciis ac profauis Sancta sanctorum secernunt, et 
di><i!iiiieiii(igiifaramsacrarum (ictionem probant: 
ut nt! .' a I rolanis res diviiiai facile cognoscanlur, 
no<[u(' stu i osi sacrorum conlemplatores Simula- 
croruin, tal.ims ii<;uris, tanquam veris, immoren- 
tiir. Hoc aut< m ab ethnicis acceptum : siquidem 



QTXu xoiv ixsAeixoiv xxi avti'ywy xx A*".x 'oa av'i.jV 

• I t t 

aTioO'.xaxsXAo'JJi- xxl xr.v xinriA^n U:-oiji^S'vUjjiv ti- 

> ' » I'll 

U.bJ3i*^,d); [xr^it xa OtTa 6x Tzyr/ z'.poj eTvxi xo:; 3ioT|- 
Xw; voitoOxi, |AT,t« xou; x.ov U;tbv ocYx/axTiov ctiXo- 
6ex{jL4vz;, to; aXriOij'.v £'JiT:oy.iv-.iv X/'; xottoi;. Tojxo 
fie s; EXXf,vojv tiATiTixxi' r/.£;voi y^P ^■'■o''/jv oTa 
xivx; X'^^p'.avta;, (iv- X''^? ' » i-*-''*'- "'^^^'•* '=//j*'XX;' 



to'jxvj; 0-: 'Epaa; ixzXojVj o; /.jji'j; I.-.; x,3j- ij>si t'aeiul'ani (jiiasi quajJam simulacra manibus 

KW'vxa; xo aYaX;ix' -X Y-'.^ ■''•/•'?''* '^'? ''"'PI^C" ^e^stc- poillbusqjic deslitula, quai Merturiales statuas vo- 
Oo'jv. 'c.7Z'j-.ryj, -fx'j it x'.:o-; /.xl 0"o/; xr xo-o'j; cabanl,quipi e qiioJ occulte inlus simulacfum ali- 
^xxe/o'j;, xxl EjwOsv 6x')-7X'y iY^^\^^'^ ^^' ^^^'^'^'' qtiod abrconJereuL : nam quflB occulta epant, Mer- 
Otdr*. 'txixivovx^ ouv ol KprxxT £jr-X-:T;, =-(o')s/ o^r curio ascribcbant. Faciebant autem in lis cum 
xou; xoii Os'o^ xxXXw-iT'xoj; sT/oy • oi y'^^^' y-^'"^-^' C ostia,luiii coiicdviiates,quibus deorum quos cele- 



l&ovt; xo'jxwv, xoT; tpaxT; oj -poj£'/ov, aAAx xoT; 
IffuOcv OLYxXuaxi. Ai a xaG-.a xo(v'jv • xxi t-y-zz xa 
ItTa icaXiv xt(jLa30ai xaT; aXr/JiT-.v OLTz^j'^iTizvr on 
xav 5, XI E^iTO'.;, oj xoO:o Ij'a xo t*s^ov, xxxa r/,v 
aTio^fXT'.XTjv hi'^j/.fj^'.'x*. Kxl Ta/.iv x/j;o asyc'^i xx- 
xa -T.v xxx2'5Xxt/.r/'« i^X' jy xrX j; xxl xo^Uo- 
aXXx xxT; 7:po; xx yOxjixXx k-.tyy.x'.^ xxl £:£joxpo- 
ro'.; XiO'jLoujJTcj'. Xi-uv a-irri/T.axitov, oiov-l -lijv oa 
liiojpYTjUxiuiv . *l2; y^P 2~'','/-',jax 13X1 xo |JLixa 



:0/ f,/OV iVXrOtJLsTvXV XT, XAOTj . |J.JOCOV 



'l-fc 



'JfO 



xxl 



XX Of,uioop*,;jixTX, x.^j; 



VTi; Aii'^xvov , ojxtu 

6ilx; jTicpo'jjioxr.xo; aa'jopx x'; eixt o/,Ajjm;' Ojx 

ix X'.bv xxO' ajXTjV * "^Up, aXX' £x x'o-y nspi OL-j'.yt x^ 



bant, simulacra imponebant. Apparebani itaque 
vilt's f.juscemodi statuse Mercuriales, sed intra se 
deorum ornainentacontinebant;studiosi itaqueil- 
lariiiii *i7 couteinplatores,non tamsta'.uisistisqua- 
d^ali^a teiideiiautqiiaminieriorihussiniiilacris.Per 
hit!c ilatiuo eiiam divina voris negationibus cele- 
braiula :r)Unt : etdi eniui ((uid ejusinoili dixeris^la- 
miM) J -xla nogaiiUMu l!ieol()i;iam,i!I(id non ( ^^t nu- 
inon Ml nirsiis Jiocdi.itur secundum arilrmantem 
lhe--lv>i;ia.iijSt;d iiunsiiiiplicilerac vere, sed peraf- 
rnala.iJiiicii ji rel)u>lerrLMiisar divcr-^iiuodissimi- 
liludinibus re<<iiJiaiiiianaii <[>i.'>daiirp.O/lo rerum 
crt'alaruui.Sii.ul e.:im ro>oua!Uia esl id quod |)03l 



xoLOJio-^ s-rti-ft'jiT ".^oihix, ^' V.s^jrx^.^ ol ainiy/,;ixxi ^sunuiii seu jxsilis quida r» vucis ibilus. audilui in- 
xa f,rxsxcpa, -k^u^ av:ioia3xoXT,v xujv gcyy^Xixcov. Iia3r< t ; s;c cliain res crcaiiu suut ohscura quxdam 

OTi xa: tv XT| xaO' Tj|Aa; yXrt ejpisvjvxxi xvx/oyu)* 



o,.- ', 



OcTxt £(i:p£pEiai, ozou xxi ev jio'avxi; xxi |jl£xxaaoi^ 
to o>9€Xouv xal (^(OOYO'iOv £-jp'!9XExxi^ xxl iv aXXoi; 
EXEpx Otta xal irapooja. Q-yA^t o5v axo7:ov, Ittei 
xai iid (Hoj xb xoioOxov TtpaxxExai, eI xal xa; 
o-jpavicj; Guva{AEi; ix xd>v lax^"^^*' '''•^'^ avouoia>v 
6{Aoiox/|X(i>v ava7cXaxxo'J9t ' xoOxo y*P ^ow^ xal ^- 



maiiilcstalij divinui superesseatialilatis : siqui- 
dem iiOii ex iis rebus quie in ipsa,sed ex iis ({ua^ab 
ipsa sunt,species ejusccmodi imprimilur. Ultima) 
autem resonantias sou species sunt nostra^,compa« 
ralioneange.icarum:quL'niaminrebusquoque nos- 
tratibus.proportionc quadam,diTina) similitudines 
reperiuniur ; cum eliam in herbis ac melallis id 



l&o; xapdc^av oia xb 8u9ti8£; x^; ov^XanixTi; xal 9«« quod prozitt et vlvidcet inveniatur,atque in aliis alia 
^poiTotoO avaicXafftu);, xexf^r^xEv si; xv xoiav>xT|v divinamirabiliaque.Nibilitaquesbsurdiiiicumetiaui 

'Joan, vii, 38. 'Cant, i, 2. « Oseexiu, 7. ^ Psal. zxi, 7. 
/; xax' oi'VcV)V. Siclegit interpres. Ed. Patrol. 



• w 



163 g. mONYSII AREOPAGIti^ lg4 

io Deo id fiat, si CGBlestes quoque virtutes perACiixY^viv, olx Icov ^|xcov xbv vouv ivaitofutvai toTc 
ultimas et dissimilessimililudines exprimantar : fTtopoufievoic rbc t^ou^iv , &XX' iptOC(ov lica* 
nam et hoc forte dum nos perculit propter diffor- vs(ve(rOxi xr^Tz; xxl irpoveOr'ov kxh xoik(uv S^ xq>v 
mltatem fictionis, quamanifeslabanlur ac declara- (pzivojAsvcov zU avzy^Y^'^ &vxxc(vc96xi. 
bantur, simiil movit aJ ejuscemoiii inquisilionem, non sinendo mentem noslram iis, quibus descri- 
bebantur, figaris immorari, sed excitabat ad illas renuendas, incitabatque utab his^ quse apparehant, 
ad anagogas, sive sensus a terrenis abducentes, intenderemus. 

Haec de istiusmodi similitudinibus sint dicta. TojxOxz (aIv clpnvOo) icepl xwv xoioutwv 6(ioiui« 
Recleantem illas angeliformes, non angelicas ap- ixixiov. KsXcuc $1 ayYeXoeidcT;, o^x k^^ikiM^ 
peilavit : non enim angelorum.sicul In se sunt,ima- 
gfnes depicta} sunt,sed efformationis rorum incor- 
porearum quamdam speciem prs se ferunt. Gseic- 
rum Jam deflniondum et declarandum, quid porro 
Ipsammet tiierarchiam esse arbitremur ; quidve ab 
ea lucri capiant hierarchis ex sacris caeremoniis 
mysieriisque.Utinam auiem viam sieroat Christus^si 
mihi fjs sit dieere, mens, appropinquando mihi 
qood commano est,qui universe sacordoialis institu- 



tXn&i * 00 Y^p auxwv xwv dtvYcXcdv &c ebiv a\ 
elx(ivec iircYpi^n^av , iXX' Zjicpxaiv xiva elooTtotfotc 
XUJV &7U>ULix(l>V aictfJKpsivouffiv. 'E^t^c Bl ICpCTTCt 

a<p0pl7S06ftl Xll $lX72^Ti9Zl , X( [ACV auX^V XT^V 

Upoip^bv cTvxi ol6{xc0z, x( Sc notp* ajXT^c ol tepscp- 

^Xl dKpEXoOvCXl Bik XU)V UpwV XcXtXCUV Xai )&U9XT^- 

p(a)v. EiOs 8^ icpooSoicoiiJvoi Xptvxbc 6 i|X0C| (ei (aoi 
xoOxo Oe[xic elfceXVy lofoicoioupi^vqj xh xoivbv,) ^ ici- 
9T^C lepxxixfic xzTX7X27eaic i7c(-voiz xx( SidtSo7ic ! 



Uonis est inspiratio traditioquelTu verOfflii (loquitur ^ £v) Bl, & icxTj (cpr^vl iip>)c TifAdOsov,) xxxa xtJv xoo 



ad Timotbeumj.secundum iegis nostras traditionem 
(Sancta enim Sanctis), ipsemet, ut sancta decet, 
et non terrena ratione audi, in explicatione rerum 
difinarum divinus faclus ; atqne arcana mente 
qaffi sancta sunt, a profanls viris abscondens, tan- 
quam uniformia simpUciaquei9l^ ut quse verborum 
composilione atque involu#ris minime indigent, 
tuere.Obsenraautem.ut multitndini uniformitatem 
subjanxerit : res enim sanclae unificant, profanae 
rero distrahunt. Non enim aequum est, juxta sacra 
Ev^ngelia projicere porcisspirilalium margarita- 
rnro purumab omni terrena commistione ilius- 
tremque splendorem.Filium vero vocat apostolum 



T^(xtx£pou vdtxoj icxpdt$0Jti (xa. ^-^ix ^^ 'coT; dcY^oi^) 
auxb; xc lepoirpeTcuK xxl \>.^ ^OspixXwc xxoue, iv 
(xui^ffci xtuv ivOeiov Y^^^jjigvo; IvOcoc, xxi xpvxp^ox 
7c&pi)caXu<{/xc X2 a^ix xxxa vouv ix xq>v avitpuiv &v- 
Spuiv, u>; ivociSf^ xxl anXa xxl (i^ 8c(SpLevx X<{yo>>v 
auvOe9eu)c 5ix«p'jXx;ov , ''Opa $e, Ttpbc xb icAT^Chioc 

xh Ivoet^n ^7?^Y*Y* ' "^^ \^^^ T*? *T'* ivoitoicT * 
xz $e p&oT^Xx 8ix7xeSxvvv)7tv. Ou y^P ^Uxiov, o>c 
xx Upi cpxatv EuxYY^'^i^) ^U X^^P^< &fco^{4'xi xnv 
xuiv voT^xiuv (JixpYxpixiuv a^iiYfi xfi^ xaxuj auYX*^" 
vecoc xxl Xxfinpxv (pxi$pbxnxx. IIxTds 8k XeY^i xbv 
oeicovxoXov TtpidOeoi, o o)< icpo^e6n>(uK xoTc Sxcaiv 
ovcoc y ^ $ix xb ipcoxSvOxi nxp* xuxoO, xaxcTvov 8i- 



Timotheum, vel quod annis esset provectior, velc^^vxcTOxi * eT^^e Y^F (isYiXxc xxc ivo^Xyiueic nxpx 



quod ab eodem rogatus esset base edocere:siqui- 
dem ilii magnas turbas facessebant lonii philoso- 
phi. Yel etiam innocentias studiosos pueros voca- 
bantySicut quidam veteres historia tradiderunt,ip- 
•am innocentiffi laude celebrem exstitisse. 



xtuv kv '[u>v{qf (piXo9($(pb)v. ' H xouc xt^v axxx(xv x- 
9X0UVXXC nsT^xc lx^ouv,xa6c^c 'cive; icxAxiol IrcopouTi 
ictpl xouxoU| Sxt x^ ixxxia i9C{JivvSvcxo. 



CAPUT III. 

Ott^ $U hitrardiia, et quxnam ejus ulilitas. 



KE^AAAION r' 

tl Irciv lepxp^U, xxl t^c h ^^'^ol tcpap^Uv 

SYNOPSIS CAPITIS. 

I. Deftnii kierarchiam, eamquB Irifariam dividit. II. Esponiiquinii fniisivesrojfui hiirarehuBMquaUsin ea 
sU tubordinatio: et simul ostendit^perfeetionem eju$ camUterein Dei tmitaiione; ejmque functionetet$e,expian, 
Uluminare, pef/Uete. III. ExpHcai, quid ineumoat tarn Hs qui expiantur, iUuminantur, per/ieiunUsr^quam Utit 
quiexpiani^Uluminant atque perficiunt. 

§ I. 

Est hlerarchia,meo qnidem judicio, sacer ordo, D "Eixl (jiv Upxp^Ca^ xax* l\ki^ xi^ic Up^, xxl Im* 
el scientia, et actio qus ad deformitatem, quan- ^ii^n» ^^^^ ivipYds icpoc xb 6coet$l< 6c i^ptxtbv 



ium fas est, accedit, atque insitis sibi divinitus il- 
lostrationibus proportione quadam ad Dei subve- 
hitur imitationem. Porro ea qusB Deum decet,pul- 
chritudo, ut simplex, ut bona, ut origo perfection 
nis, nulli omnino est admistadissimilitudini, sed 
pro cujusque merito cuilibet lumen suum imperii- 
tur, et in Sacramento diviuissimo, ad immutabi- 
litatis sua) speciem traosformando consumroat. 



&<pO(&oioupivT)y xxl ttpbc xac kvSt^ojik/xc s&tri Otd- 
Otv iXXi(i4'^(^ &vxX($Y(i>< ^nl x^ Oco(i((it(tov &vxY<^ 
(A^vT^, To Ik Oconpentc xa^Xoc, (be ^itXouv, ^k &Y** 
Obv, <5>c xcXkxxp^ixbv, k[Lifl^ |a^v Ivti xaObXou 
icx9T|; avo(ioi(ixnxoc, {jiexxSoxiybv 8$ x5x* &({xv 
ixdtJXfp xoG olxc{vj (pioxbc, xxl xt)ti(i)Xixbv kv 
xeXcxri Ocioxxt^ xxxx x^v tipbc ixuxo xcLv ttXou(Uv«»v 
iv«p|Aov(uK iicxpoXXaxxov (lop^jiv. 



m 



bE CG^LESTi HiERilRGfiiA, CAP. Itt. 



166 



§11. 



Zxoicbc ouv ltp3p^(ac tvxlv y i\ npbc Ocbv, dK 

l^txto^y &^o(jLo(ci>9(< xc XXI Iv(jD7iCy ajTov c^ouvx irdt« 

crn^ ttpstc iiri9TV,(JiriC tc xat l^epYK^xc xaOriYtficSva, 

xal icpb; triv x'jtoO Oeiox^tt^v eurpcTicixv &xXivu>c 

ffclv &pu)Vy (be 8uvaxbv ^e d(icoxuico\S[ACvoCy xal xouc 

iofjxou Oixoc&iac y d(02X(A2xa 6eTa xcXfi/v , Ivorxpx 

7i $iti5t9xaxs xal axi\X(S(i>x3y Stxxixa xr^c sp^^i^t^ou 

xal Oiap-^^ixTic orxxTvoc' xal xri^ (ikv iv5i5ofJLevT|< ai- 

iXt,< lcptj< &i:oicXv^poufjL£vay xauxT^v 21 auOtc d^o- 

vcuc tl; X3 i^ric avaXi|ifcovxay xaxa xouc Oeap^txojc 

6t7fxo*JC. O'J Y^P Oe(jiix^v l^xi xoT< xu>v (cpdjv xcXc- 

xaT« 7', n ^o^C Icpwc isXojfisvoic, cvepOfija{ xi xaO- 

oXou, icapa xa^; xr^c olxctac xtXexap-^iac Upa; oia- 

xaieic* aXX* o'j^e una^pyetv ^xcpcoc, ct xt|< Ocwxixtjc 

a-jXTiC ttYXaiae e;p(evxai , xal irpbc ajXTjv UpOTipe- 

i:u>- 75 ^icoffZ-oroOvi, xal ^TioxoroOvxai xaxi xt,v 

ixarcoj xuiv Itptjv vocov avaXoY^xv . O'JxoOv 6 X»« 

Ytov Upap'^iav , fepav xiva xaOc^Xou Sixxdj(iTi7iv 

St^XoT, tixdva xf|C Ocap^iXT^c aipxtdrr^xoc, iv xa;e9i 

xai im9xr,(jiai<; lepap^^^ixaTc, xa xric oUei'a^ iXX3{jL- 

4»tci>c Ispo'jpYO'jffav |jL(/9xi^piay xxi npoc xt^v olxciav 

ip/nv f^ Y*}^^*^^^ a?po[xoioa[ievnv. "E<jxt y^? 4xa»xtp 

x«v Icpap^tav xcxXnpd>(ievu)v yj xsXc(<i>9iC| xb xax' 

olxtfav avaXoY^xv krl xo Oeo(xifjLT\xov avx^6i)vai « 

Kzi xb ^Ti 7idivx<i)v Ocioxepovy 0)^ xa Aoy^x 9^91, OeoO 

ouvepYbv YCvcvOaiy xal $cT^ai xf,v Oefav ivepYCixv iv 

iauxq) xaxa xo &ivaxbv &va9aivo[jLgvT)v* olov lictiS'^ 

xi^ic Upap-^(ac kvxi z6 xo'j< (ilv /aOxfptjOai, xouc 

St xaOa{p.eiv* xal xouc |xlv (p<uxi!^co6ai, xou; Se (pu)- 

x'^^eiv* xal xouc \»l* xeXcToOai 74^ touc Si xcXevi- 

oupvcTv, ixaaxcp xb Oeo{x({jLT^xov ap[i09ei xaxa xovSc 

xbv xp^TTOv. U Oeta 75 pLaxapidxT^c, <>>« iv avOpcoroic 

•inTv, &{JL(Y^c fit*v iaiiv ^Tciat^c avojioidxtiXOCjirXi^pt^C 

{( ^cdxb; a'£${oU| xeXt{a xal avcvSeT^c iicaffr^c xeXtid* 

XTjXoCy xa6a(pouara , xal (po)t{(ou9a , xal xi^t9ioup- 

YoG9s* p-oAXov 8s xodaporic Ispx, xal (p<i>xi9pLb;, 

xal xtXtCoMic, ^Tcep xiOapaiv, urcep tpiu;, icpox^Xcioc 

8v»xoxeXcxap-^(a 76^ xal niffv^c f^ev lepapyCac aU 

x{a/ iravxbc 8e Upo'3 xax^ xb uicipi^ov i^^pvf 



A Scopus igitur hierarchic est, Dei, qaanta fieri 
potest,assiinilatio conjunctioque: quern cum ha- 
beatomnis sacraB et scientiae et operationisdurem, 
ad divinissimuin ejus decorem constanter intuea- 
do,eumdem quoad potest exprimit,necnondifino8 
sui consortes sacra qua^dam perficit simulacra, 
speculaque clarissima ct immaculata qua) priroi- 
tivs lucis suinmsque deilatis radium excipiant : 
cujus indito splendore sacro plena,denuo eumdem 
ex divinis legibus, in ea quae sequuntur, sine in- 
vidia Iransfundant. Neque enim fas est sacris 
professoribos, vel 20 iniiiatis, quidquam prorsus 
operari.quod sacrisuiordinissacrosanctis consti- 
(utionibus repugnet ; imo nee iisdem dissentire, 
si divinam ejus appelant claritalem, et ad iliam 

^sancte, uti deccl, aspiciant, ac pro cujusque 
Facraruni menlium capacitate transformentur. 
Itaque quihicrarchiam nominat.quamdam omnino 
sacram designatdlsposilioncm.Dei principalis pul- 
chritudinisimaginemjOrdinibusscienliisquesacro- 
principalibus, illustrationis sus raysteria cele- 
brantem^atque proprio,quantum fas est, principio 
conformem. Glenim cojusiibeteorum qui sacrum 
ordinem sortiti sunt.in hoc sila perf6ctio est, ut ad 
divinam,procaptuquisque suo, promo\eatur imi- 
tationem,quodquediviniu8e8tomnium,ipsiu8eliam 
Dei, utEloquialoquuntnr, cooperatorexistat, di- 
vinamque in semetipso deraonstret operationem, 
quoad potest, elucentem: quippe cum in hoc sit sa- 

Q craB gubernationis ordo, ut aliqui purgentur, aiii 
purgent ; aliqui illuminentur,alii illuminent; qui- 
dam perficiantur, nonnulli vero perficiant ; roodo 
cuique suodifina congruet imitalio. Divina siqui- 
dem beatitudo, ut more hominum loquar, expers 
est omnis dissimililudinis, ac plena lucis sempi- 
ternal, perfecta,nullius indiga perfeclionis, mun- 
dans, illuminans, consummaos ; quinimo potius 
ipsamet sacra raundatio, et illuminatio,el cousum- 
matio, supra mundationem, supra lucem, prasper- 
fecta,perse origo perfectionis, atque omnis qui^ 
dam sacri ordinis causa, verumtiimcn ab omni re 
•acra per excellenliam eicepta. 



iia. 



Xpn xoiYapouVy b)c oI|&ai| xojc (jlIv xaOatpotit- 
^tO'X a(iiYSt< airoxtXcToOat xaOdXou. xal fcivoc YkXrj- 
OipowOai XT^c a^ojAoioJ 9*j(ji<pup9tuK' ^ouc li fu>xt- 
l^opicvo-j; J(;:onXv^pcu96ai xoO Ociou ^(oxbc, npb; Oeui- 
pTjxixf|V Z^iv xal Suvafiiv iv icaviYvotc vodc o^aX- 
p?c avaYoi&svouc* xouc 8i xcXowi[iivouc ^T^ ix xou 
iulouc |A&xxxaxxo(&evouc , (Jicxb-^ouc Y^'^'^^^ ^^^ 

XUV t1C01CXrjOKVXU)V Up(Lv XtXtlb)XtX7|C ilCl9X/ipLV^C. 



D Oportet igitur, ut arbitror, eos qui purgantur, 
puros efflci omnino, atque omni dissimilitudinis 
commistione liberari ; eos vero qui illuminantur 
divino lumine repleri, ad contemplativum statum 
atque virtutem castissimis mentis oculis evehen- 
dos;deniqueeas qui perficiunlur, ab imperfectione 
translatos, itiorum quae contuiti sunt, sacrorum 
perfectivie scientiae parlicipen exsistere. Expiato- 



VARIiE LECTIONES. 

7< Bud Evoircpa xt. 7SCh. D. P. S. xeXcjxaTc, cui lectioni veteres astipulantur interpreles. 1^ Ch. 
l«?w;. 74 Ch. D. xeUiou<j02i, 7* Ch. aliter legit et distinguit, ap|id«i Sii xdvSs xbv xp^Ttov ^ 6g(a, 
'^ Ch. uicc{i(purcoc. S. et M. adjungunt post icpoxiXcioc, verbum auxoxeXcioc, quod Scotus etiam reddit. 
77 S. P. D. xtXsiou(&tvouc« 



161 S^DlOiNYSII AREOPAGITiE. IL'.S 

res porrodecelprffislanriamundationis alios partici- atc-j; x\ /.aOipiixou;, rspiouj^cf xaOipicw; sTspoi; 
pesreddere propriie puriiaiis; illuminalorfisaiiioin, tts-raoioovn -u?,; olxsia; k'(wtr.'j<i' xou; ol -^wx'.- 
ulqui suntinentes per picnciores cnm ad perci- <rti/r.j;, o); oi£.r:£jT:ipoj; ^c),-^ xxi ttoo; jjlsto/t.v 
pionduin lum ad tranafundendum rile lumen ido- tptoTo; xxl lUTaooTiv ot/,£:io<; l/o^xa;, a-u zxvoXo^w; 

neOS,neC non luculenler sacro fulgorc plonos,ex- xf,; Upa; a-o-Xr.pojixewj; aV-zAr,;, 10 xari riv 

undanlcm undiquc iucem in ca dignos tienvare ; ajwo>v 'j;:cp/£ojievov 'jfo; ^ t\^ -yj; a;'oj; -iiuzci,- 

deniquppcrfectoreSjCeupeificienlisdiscipliiKc |ie- iTcv/cxtkiv too; 51 xtu^io-jpYOj;. m; eriTxriiJLovt- 

rilissimos, perlicere illos qui perficiendi gunl, xoj/xri; xi/cTxixf.; jj-t-xSuT^';, xsXetv xoi^; xeXov>- 

sacralissima doclrinasiieidiajrjO rerum sacrarnin jjLt,oj;7ai -rf, ^-iM£pt|i |i'jr>£i xr,; xcLv iironxEuOcvx-iv 

quasinspexenmt.Quilil)eti^'ilurliierar.hl<oifisitiii. Up'.>v e-ij-.tutj; , o>.oOv i/ijzT, x7j; Upap/ixf,; 

Clionlsordo, pro modulo quisque SUO ad diviliam S-ix^jjA^Jtio; xi;i; , xa-.i xr.v o-xsav ivatAov-'av 

adducilurcooperalionem, ea [>er Deigraliam vir- iviYeta'. tt.o,- t'r.v Otlav rjti^-^tizt, t/,zv*% xeXoOtx 
lulcmquc perficiens, qii.T Aummai Dcilali nalura- ya'pixi x:£i ecojooxto cji^-iixti, xi xri Osap-^-^ ou»i- 
liler, supraque naluram insunl, ei ah eadem su- xwi; xxi jTciptpjoi; Wvxx 79^ xai T^po; aixn^ ciitip- 
peressenlialiier acla, nee non ad possibilum Dei OiJiw; opo.jxEva, xai rpo; xf.v e-a.xxT.v xwv «piXo- 
aniicaitim menlium imilalionem hitranhioo suut^ecuiv v^iov {x'.^riaiv Upapj^ix-I); ixDaivdfievsc. 
declarata. 

ADKOTATiOSES CORDERll. 

Ubi generatjm oslendit niticncm, qua nobis in coel3Slluui spirilualiumque rerum cogniUonem deve- 
Diendum sit, ad hierarchias transit explirationem. 

§ I. Ac primum quidem, quid ipsa sit d>>fiuit, dicens : "Kixi \i.vt icpap/ii, e$i quidem hin-archia 
etccamque distribuii in ordinem, scieniiam in aciiooem. in Oidinc ufflrium', in scieniia discreiii nem 
in aciione mini>terium dcsignans; qi.ibus iribus quasi purtibus, omnis tam angelica quam uo^ira hie- 
larchia seu gubernundi rjtio coniinriur. Nam, ut recti* Hugo ad hunc locum, sine ordim.piaesumpiio, 
est actio ; sine aciiuno negligeniia est ordo ; sine scientla \ero, et actio rcpi. hensibdis, et ordo iDuidis 
Ta;i; autem, seu ordo, hie idem est quod ejojj-a s-^u poirsias do qua Pi.uli:s ad Rom xiii, I : iiajx 

<]/'jy7j i;o'jj:ai^ -jTrcpey vjiaic uiroxxjjs^Oo)' oj vap tjxiv e;oj3(a, ۥ tji-r, jtzo He-.O* ai cl ojjii 
i;o'jjiai \JT.h esoO xEXAYfJiivai eIj.'v. Omnis anima potigtutibus sublifmnribus subdita hit : non est 
enim poteslaSt nisi a Deo ; qua autem poteslates niHt^a Deo ordiualcB sunlXh\ duo dicil Apoft ilu> : pri )^•\ 
fotestati'S esse a Deo : secundo, eas carvro ax^v^a, id esi coufus.ou?, vi osic a, lo oralui^ iiauihuuis 
ei &ubordina:asa D.o V(d sub L>eo, Pri:ua il3qm» hicrarchia tsi poiosins d viiiiaiii^qua? dxitur xi;a y ; 
secuDda et media ist angelica, el dicitur c'.axo9^T|7i<;, id e.M, adomniio, -^a suiilauj n ut ;.; i. a; 
potestatis facia^ et sub prima pott'statc constiiuta. 'eriia ii uiiima est human:!, ad siiuiliiudinem ani^ - 
mae facta, et sub ea constituia, et p<ream bub prima et supreina. llist:e hierarchiis toius mun'mN 
gubernatur. Prima igitur secuudam ctteniam hierorchium post ^.f. constituit in angelis ft hoiinn.bub, l\ 
ei conformes essent particlpatione \irluti&,it corpt rairices cunsoriio poicsiuiis : etdivisit dona wtiu'.iuii, 
et secundum divisionesdonorum, distnbult Oificia poiestuium ; et dedu dona plurima, ei uui.as pt- 
testates constiiuit, ot omnia dona do uno, it omnia &d unum, ei in uno juxia iilud : DiiuMo- 
nfs gfaiiarum sunt, id^m autem Spiritus : et divitiones viinistrattonum sunt, idem autem Duminu.\ : 
et divisiones operaiionum sunt^ idem veto Deus, qui operalur omnia in omnibus *. Nuin ex ipso, el per 
ipsum, el in ipso, et ad ipsum sunt omnia ^, 

Est hierarchia socer ordo, ttc. Qua}nl .^inr'.us Ihomas in 11 Sent., dist. 9, a. 1, utrum I.tc d<fli.i( 0, 
data a Dionysio, »ii conveniens. lU'^poudcl : Cuni hierr>rc*'ia Mj.n licit .-.in'iiin qucm ::tiii prinLi, a i;i:), 
in omni auitm prini'ipalu itqu r.itui fifjuus p -ti i<>iis ci linis, n .'^ai-ri* piiiui|<:it;: {,\)'):-*i' \v)u intiti 
sacra esse cl Uiv:na. Li iii< iricul in ^a*cultln piin ipatu iiiiis e>t, ul siilj r it inuldiiU'. picfnt g >po- 
nalur ad bouum a priiicjpc ineniuut (>icni pai t m cXtMcilu tpii, M-ctnuMi. 1M):I<jm:;|] .lu rd n u uA 
boi.um ducis,^icutad uliiniUni(iij>.ni *; : lUi 1 puic. lii s;i(-ro piii.cipaiu (In- u < ^.><- oS.-:ii.i u. mm ii. ;.di't>ii!i, 
Hum; autem liut. iii non p<■^^unl ;:ng'[i co. s:qai,:it 1 per utd naiaui u(M( 11 ;:. ad tjiiuni L.\i^:i.ii- (iUMi..(.^ 
piJeblas, et S( iontia (Mri^ens ; ii iJl'O in drliiiiii n-: hioi.iii hiie piii;<,ui vdo, wi q .n • i|., i...iiui ^. us 
polejtiilis ; et scientia, <uui U.iij.'tns. it amo, mcuI ;.d fin. i.i it duren , tl Dei HuuiUudo, .-:c • tiiiH 
iuttnius. Cum auiem Unison can?.: caii-^iiuiii, iiiio defii.itio qux suiiiit :r ;\ iiii -, K,i!ii.!!iiii 4^i .u.i-i 
ornncs ijitjuihon.s,' I nic iium dLmunsiian^ ta^ ; > t ideo lilu ceM'rip.io, hierarchia est ad Dcutn unions 
etsimilitudu, Kb\ qaubi utiiniiio. qua) rst mediinn deniOiiMialionit^ : hxc uui<Mii,Afrar(7i(a est vtdo, et 
scieniia, it aciin, si nihil adria.ur, esi qu.si di monsiratiunis concluMo, quia im ludit essenliaiia 
principia hierarchia; : unde bionysius vain ex praedicta concludit : sed iii:i, quA^ posiia est hie 
initio capitis, ptrfecia est, quia cumprehendit utramque, uude est quasi demoQ:!irauo positione 
difTeiens. 

51 Notandum autem, quod ore/o duplici^er sumi possit, videlicet, vcl secundum quod nominal unum gra- 
dum taniUQ) sicut v.g., qui sum unius grudus, dicuniur uhiUAordinis ; et sic urdo est pars hierarchiao : 
vel secundum quod dicii relalionem qux est inter diviTsos grudus^ ut idem sit quod ipsa ordiQ.ttio ; el 
sic sumitur quasi abslracto : atjuo hjo modo poniiur in deliiiiiio.ie hiorarchicB ; pnmo autem mudo su- 
mitur concrctive, ut sit ordo idem quod unus gradus ordinaius. 

» I Con III, ^. ^ Rom. xi 36 42 Metaphys. text. 2. 

VARLE LECTIONES. 

78 D. xsXfiiouixsvoi;. 79 M. ovxa. 



169 DE COELESTI HIERARCHIA, GAP. II. — PARAPHR, PACHYMERiE. 170 

§ II. Assignat scopom bierarchiae, qui est Dei, qooad fieri potest, atsimilatio, non solum in virtute, 
venm etlam In gubernandi potestate. Siquidem dignum erat, inquitHugo, nt ilia creatura divinaepani- 
ceps exsistai potestatis in dispositione sua» quas in sua conditione similitudinis participationem accopcrat ; 
ut que sola ad similitadioem ConditorSs sui facta faerat, sola in sua ordinatione imaginem retinerot 
Ulius. Neque tamen particeps poiestatis esse potuisset, nisi prius per graiiam consors fieret virtutis : 
neque com illo posset quod ipse potest, nisi prius ex illo esse mereretur quod ipse est. Omnipotens ergo 
Conditor non exiranea usurpatione n<;que perfunctoria appellations gubernator a se factorum ; sed in- 
sita ftibi vinute, et bonitate inolita cuncta fovens, ac nutriens, regens at disponens universa, sub se do- 
minantibus bonitatem et virtutem, secundum mensuram participationis, et ministerii rationem, por or- 
dinei el gradus multifariam dispensavit. Quare bene monet Dionysius niaximam in hierarcbia subordina- 
tionem servandara esse, cavendumque, ne quis supra gradum et ordinem suum quidquam attentet ; sed 
cuilibet in gradu ordioeque suo coiiandum, ut in se et aliis divinam promoveat imitationem, Deique 
cum expiando, tum illuminando, tum perficiendo,cooperator exsistat. Atque ist» sunt distributiones lumi- 
num, descendentes in omnia, quibus ipsa participare datum est a Patre luminum (quem hie xeUxapxiav 
et s>cuxs>exsp^(av, id est originem perfectionis, et per se originem perfectionis» vocat) ut luceant et illu- 
minect ; subjecta quidem in eo quod lucent, etin eo quod illuminant, praelata 

S II. Ut aliquipurgentur, aliipurgent, etc. Occasione hujus loci disputat sanctus Thomas in ii Sentent.^ 
distinct. 9, quaest. 1, art. t, utrum unus angelus alium purget. Ubi sciendum quod purgatio, quse est 
in angelis, non sit ab immundiiia, sed fut§3 dicitnr) a dissimilitudinis commistione sen conlusioney 
vel a nescientia, quod in idem recidit. Contusio enim intellectus est ex eo quod sit in poteatia respectu 
plurium, in quo dissimilis est a primo intellecto, scilicet divino, cui nulla possibilitas admiscetur. Per 
lumen ergo receptum a Deo mediante superiore angelo, liberatur intellectus angeli inferloris ab hacdis- 
iimilitudinis confusione, in quantum terroinatur ad nnum, cui tanto fortius inhseret, quanto magis effi- 
eax esl in medium cognitionis. Sicut patel in eo, qui nescit quam partem contradictionis eligat, s?d in- 
venio medio probabili. magis ad unam trahitur : sed addito medio demonstrativo, firmatur in illo. Di- 
eendum ergo cum divo Thoma supra citato, quod actio non possit esse nisi secundum exigentiam rei 
eojtts est actio : cumauiem hierarcbia perflciatur in scientia, ut ex deflnitione patet, oportet ut actio 
bierarchica in transfusione scientia consistat. Unde divus Dionysius, cap. 7^ dicit quod purgatio, illumi- 
natio et perfectio, sit divinse scientiae assuroptio.Ad sclentiae autem aqcuisitionem concurrunt duo, scili- 
cet expulsio contrarii seu privationis,et consummatio ejus, sicut fit etiam in acquisitions cujuslibet for- 
nw. Quantum ergo ad remotionem privationis,est purgatio ; quantum ad influentiam luminis,est illumi- 
natio ; etquantum ad cognitionem consequentem, in quam dirigit lumen, sicut in ultimum terminumest 
perfeetio. Vide plura apnd S. Thomam supra citatum,et in prima parte, qu. 108, ubi de angellcis illumi- 
natlonibos fuse disputat. Item in Qu€B$tionibui diiputatU, quaest. 9, Da cogmtione angelorum, artic. 1, t, 
3, quae babentur tomo VIII Opei um ipsius. 

S III. ExpCiUit, quid sid muneris tarn eorum, qui expiantur.illuminantur, perflciuntur.quam eorumqui 
expiant, illuminant, perflciunt : quae omnia per lumen fiunt. Atque haec est hierarcbia, quam summns 
Hierarcba secundum se formavit,et sub se constituit dominari et praeesse in operibus suis, secundum or- 
dines coDsigpatos sub uno principio et potestate una : a qua omnis potestas, et omnis virius, et omnis 
laxspiritualiterluceDs,et illuminaos omnia spiritaliter luceniia.Atque haec est,inquitHugo,creaturaB ratio- 
nalis celfitudo et sublimitas et dignitas admiranda, quod dominari meruit in operibus iactoris sui.accepta 
virtute ab ipso, ettenens potestatem cum ipso. Quae virtus, quoniam secundum mensuram largilionis et 
participationis varie multipliciterque, ad decorem et pulchritudinem eorum quae Siplentia ornavit ope- 
rum, ab una virtute et potestate una distribuitur, multc virtutes et potestates muiiae efficiuntur. Sed ne 
mrsiim moltitudo schisma generet ac divisionem, et adversum se pugnet orbis domioatione contraria. 
unum principium est, et moderator unus omnium, a quo habentquod sunt,et sub quo moderaniur quod 
possuDt, et referunt ad ipsum omne quod efficiunt ; ut unitas maneat in omnibus, el pax persoveret in 
regno eoneta creantis et regentis omnia Dei. 

52 PARAPHRASIS PACHYMERiE (8'). 

$1. 'En xouxq) TH) xE<pxXa(()) xi^v xe Ixpxpx^^^ A § I. In hoc capile hiorarchiam defiQit, etquae 
^rcxi, xal -zU ^ xauxv^c u>:pAeis $ctxvu9i. 4>7i7i hujus utilitas sit ostendit. Estigitur,inquit,hierar- 
xo{vv», oxt Iffxlv tepapx^a, (i>; k^to Asyu), xx^i; lepa, chia mca sententia sacer ordo, atque scientia, et 
xii liR(rr^,{in, xal ivepyeta . "Eaxi -yap xi^t; mX opcralio.Est etenim ordo etiam naturalis numcri, 
finxfi h "^^ &piO{xoO, ^< 'zh npwxov xal $E'jxepdv. ut primum et secundum. Est etiam ordo OX insti- 
"BoxixiSic xfid ^ 6s<rsi,^; xb (jlev <7(»{X2xu6v, (be tuto, qui partim quidem corporate quid speclat.ut 
il pwtXixti &((af zhtl tepbv, (S>c lepaxixxl xaxa- regiffidignitates ; partlm vero quid sacrum, Ut sa- 
reifftK' nv ^ xal lici9xt^(jLnv X^yci, xa^. IvepYctav. cerdotales constitutiones : quern ordinem quoque 
Et[&i^ Y^ xsO* Siiv 6 a({r,poc kx7rupti>ee(n, ojx av scientiam nominal et operationem. Nisi enim fer- 
li^ SXkw x^v X2U71V icAn9idE2;ovxo; Spaveie* xai el rum jam habitudine ignitum sit, nequaquam sane 
i&^ ^ttxio^Cn wsO' s^iv 6 lep^pxn< avcDOev, o-jx &>» id,cui appUcatur, aduret : sic etiam sacerdos sive 
UpY^ it^cc tbv (p(i>xt9(&(iv. *£icel -fkp b (p(Dx(2;(»v bierarcha, nisi habitu supemo fuerit illuminatus, 
«po< xbv fom^oacvov Xe^txai, xal 8 xeXuiv rpb<; xbv nequaquam lumen aliis afilabit. Gum enimillumi- 
ttXou|tfvov, 6c 6 Si8cEffxidv Tcpbc xbv 5i$a(7xd(jLevov* nansad illuminalum referatu^,etinitiansadinitia- 
W xoixo vj Xevtxai (X(5vov Ii«axi5{i7i ^ Upapx^a, iXX^t tum,el docens ad earn qui docetur; idcirco hierar- 

[8^) Vide Scholia S. Maximi, tom. II, cap. 3. 

Patrol. Gr. III. 6 



m 



S. t)I0N1fSIl AREOPAGlTifi. 



m 



chia noQ solum scientia, sed et operatio appella- A xxl hi^-^tioi^ iva xsxa rnv .Exurric E(iv kvcpYii^eiev 



tur, ut secundum habilum suuin opcretur in aliis 
iiluminationem. Quapropter etiam ad deiformita- 
tem refertur : nam secundum inditas sibi illuslra- 
tiones,procaptu suo ad Dei imitationem adducilur 
dumextraneos divinaelucis participes reddit.<]uo- 
niam ergo hierarchia quamdam Dei formam expri- 
mit,quomodo id fiat pandit. Ilia quc'e Deum decet 
palchritudo ac venustas, ab omni terrena dissimi- 
iitudiBeremotaest;nullam enim cum rebusgenitis 
parlicipationem babet : tum quoniam simplex est, 
h(BC vero omnia composila exeiementis^vel mate- 
ria et figura constant ; tum quia bona est, imo ip* 
sum bonum : bonum aulem omnia appetunt, sed 
bonum non appetit aliud a se : Numen itaque di- 



Itz* aXAotc xbv :pa)Tia|xbv. Ata xoOxo xal icpbc to Osott- 
8U a(pai|Jio((OTat' xtl-zol yip Ta< IvSioojieva; kXXi^i^^tic 
avoXoYw; ei; OiO|jLifiTiff{av ivdtYexai, kv xqi kvepYcTv 
xbv <piDxiff|jLbv xoT; e5t«>0ev. 'fiitel n tepatp^ta jcph^ xh 
OsoeiSs^ ]i<p(o(jLoia>xzi, cprjffl Tttiic xouxo y^vexat. Tb 
Youv OtOTcpETie^ xal Oecji irpSTrov xiXXvc wwric iipU 
ffxaxjii YT|tvTi< avo[jLoi(Jx7ixo^* ou (xexe^ei -^ap irp^c xk 
h YSveaei. 5xt IxeTvo |i£v aitXouv, xaota $e aitavxa 
auvOsxa ix (Jxoi^cfwVj f, i; uXn^, xal cTfiou^ ffufxtt- 
fjieva, xal oxt IxeTvo [asv i^'^aObv, xai auxd^Y«OoVy xw 
5s iYaOoO iravx e^pi'exai, xal ou xoOxo Ixipou* &>cX« 
XiTce; Y^'jv xb 0eTov, xa 5l xxi'^jjiaxa iv^sa' xai 8ti 
IxEtvo xsXexap'y^Kbv, oJovel ijip^ov ii4<Jnc TtX£xo<, 
xeXextj Ss iaxi 7:av jjiuiXT^piov, o)c XEXet(i>tixbv xiic 



vinum indeficiens est, sed creaturse sonlegenae ; B'^'^y.^^* 'zt.^xql II (atj [aovov ojx i;ap^ooat ttI^ xoiaiS- 



tum etiam, quia pulchritudo ilia principium est 
perfectionis, quippe auctrix et origo ejus : omne 
autem mysterium perfectio est, in quantum ani- 
mam perficit ; at creaturaB non tantum non dant 
initium talis perfectionis, sed illo) ipssB sunt quo) 
perficiuntur.ldcircodivinapolchritudonequaquam 
lis est permista; quoniam est ipsametuniformitas, 
elsqualitas, et identitas, quinimo una estetuni- 
lica^ utpote simplex et impermista atque incom- 
posita. quod vero difforme est et insBquale, atque 
alteruro^et parvam,et mutabile,id etiam materia- 
tum est. Quod itaque unum est, impermistum est 



arj^ xeXextjC, aXXa xal xeXoufiEva Elai. Aia xouxo xb 
GeTov xaXXoc iixX [kh ijAi^U itpbc xaOxa* bfioio^i^c 
•yap xat Itjoxti; xal xa'jx6xn<:, xb iv xal Ivonoibv, otts 
a-) GOV xal ifJu-jfU xal iivSvOsxov , avdpLoiov fii xal 
av. jov, xal EXEpo.ti;, xal jAixpbv, xal ev jiexaSoXn, 
xb TcpoTuXov. To Y^'J'' e^ ifxiY^; ejxi irpbc xa iiXi^- 
Ot|, oi jAT^v 5s o'jxti);, 6c [in 5i' aYaOdxTixa (xexaSd- 
xtxbv Elvat xax* a^fav iiii^xto xoO oixfiio*j ocox(S;* 
Sia xoOxo Y*p ^^Y^tai xal OeIc ifflH^ta"* 6 xaxi niS* 
ffiv iro^ptoxaxti) f|[iwv a>v. "Exi Ss xal xeXeiu>xixbv iv 
xsXEXTi OEioxaxi(| x^ xou paTrcfapiaxoc, xij x»i< (8p«*- 
auvTiCjXaxa xt^v jjtdpcpwTiv xaiv xsXoupi^vcoVy xai dtp)io- 
t^t xn; ^''^x.^c ajxwv ill' ijjLadvou xal ^invexovc 



mnltitudini ; non tamen ila, ut non pro dignitate 
cuique lumen suum communicet ; idcirco enim eiiam^ aY^oxT^xo;. El y^p icapaXXaxxEi xb (lex^^ov xoOficxe* 
diciturDeusappropinquans, utquinaturasua pro- x^^^^^^y ^^^ ^^ dptioasiE iztiyKoxt. *'oOev ^iro^eortov 
cut absit a nobis.Quin et in divinissimo cum bapti- 



8matis55 tum sacerdolii sacramento perfectionem 
tribuit,quaeorum qui initianluranima,immanenli 
stabilique sacctitale informetur atque exornetur. 
Si enim id quod alicujus particeps exsistit,differat 
varietve ab eo quod participat,nanquam illi con- 



laxl xac ao>(j,axixa; liravavxaaet;, xal xac "cnc Y^ci- 
|jLn< ivtojiaXCa;, xal elc [i(av xaxaaxax^ov ckTcXdxn'nc, 
tixouv JabxTixa, xtj) (leXXovxi irpoaxaXsTaBxi 8e<j^. Kal 
xoOxd iaxiv (i>c Itpixxbv xt^; lepap^Cac tb dBO|jL{(jLntov, 
8x1 xal aZxri pLexa$(8u>ai xou oIxeCou ^ uixiajiou xoTc 
Oiaa(&»xaic a^xr^c. 



cordabit. Quapropter insurgentes omnes motus corporis animique inaequalitales abradendas, atqoem 
unica simplicilate, seu sequalilate animi persistendum est ei qui ad Dei consortium est admittendus. 
Autque hsec est ilia Deiimitatio ad quam hierarchia pro viribus nititur, quoniam et ipsa sui atudioios 
lucis sua) parliclpes reddit. 

§II.Hinchierarchiaeutilitatemfinemquecogno- §11. 'EvxeuOev xr^v xn< kpapj^fa^ Y^topC^eic d>f I- 
sces assimilalionem esse uoionemque cum Deo, ^Xsiav xal xbv axoirbv, 8xi &cpo(Ao{b>a{< iaxi xal SvtMtc 



quern et scientise et functionis suae ducem habet ; 
ut nimirum particeps fiatilluminationum,dum Sco- 
pus ejus ad divinissimum decorem, tanquam ad 
primigenium exemplar,spectjt,etsecuudum ipsum 
similitodinumdivinarumsimulacraformal.necnon 
divinasexprimitimaginesJuxtaillud:£(7oe(txt,dii 
estiSj ei fUii ExceUi omnes'^ . Atque immaculata 
specula reddit eo8,qui ad divina convertontur: hos 
autemOiaacjxacid est soc(afesvocat;0(a9o; enim idem 
quodcAort/s.Idcirco etiam dixit^eamDeum scientiaa 
acfunctionis suae ducem oblinere: quoniam ab ipso 
totum est,etnon ex nostris meritis. Etenim hoc in 
nostrisartibosac scienliis nequaquara locum bahet: 



Ttpb? ©sbvj ajxbv S^ouaa xaOT^Y^"^^^* "^^^ iitiaxiJjAi^c 
xal XTJ; IvspYECa^' Iva (AExa$(Eo(T^ fir^Xovoxi xwv (pcoti* 
aptov, bpaiv SrjXovdxi 6 ffxoicbc o)^ tU ap^Exuicov x^v 
OeioxixT^v euicpETceiaVy xal &7roxujc(iu(jLtvoc icpoc a6« 
x^v, ii'>((kXii.(xx% Oe{(i)v ipLcpdegeuv &icfipY2(d{itvo< xal 
Sfiiac elxovac, xaxa xb, ^E^ftiittita* 6eo( k«rx«, xs] 
ulol *r<l;(ffxou TcavxE;. Kal axnXdcoxa laoicxpai ix* 
xsXu)v xouc iTEpl xa OsTa &vaaxpt(po(JLSvojc * xo(k«iC 
Yap X^Y^^ Oiaaci^xac, Ofaaoc ^ap 6 x^P^<« ^^ xouto 
YOp tlwev, 8x1 xal xn; iiti«xi(5[Ji7ic xal ttjc ivepYt(a( 
I^Ei xbv Oebv xaOnY^I^^^'y ^'^ "^^ '^"^ l^tttOtv, luti o& 
xric ^(itxipac kaxlv iJCac. *Eitl filv y^ xwv x«0* ^•^ 
jjtac XEyvwv xal iiriaxT^pLoiv oux bxi xouxo* iXXa x«v 



» Psal. Lxxxi, 6. 



DE CCELE8TI HIERARCHIA, GAP. I. — PARAPHR. PACHYMERiE. 



174 



rcn^^v {^ofAKv xxOnY^uK^vxc , Tu>v Si ivep- Aaam scientiaram qaidem praBceptores habemus, 



cii; d$Ca< Upxp^(a; xal f^ kiciffTi^fiT^, xxl ?^ Iv- 
lxtT6cv irci. Ta ^^^ Saoicrpa Ss^ovtai jaIv 
ti9}jL0i»;| xox' &vaxXz9iv 8t tcpbc xouc {Su>Obv 
R0U91V * oSt(i) xal kicl Totc Oe(oic Iffftiv l$etv 
* b ip^tepcu;, icsp* a^xric "c^C Upap^dc 'c^v, 
V 8(^0(ABvo<, xot< icpe7oux^pot< XXI $iflex(^vot< 
»iV odxoi 51, icXnpu)0^vxt; xtJc XajXTcn^dvo^j 
»C ixlpouc fltuXT^v &ico7rdcXXou9i * xh y^P X^^* 
x(M xps(rcovo; euXoYctxgct. 0*^ (av^v $b Osfjiixdv 
pi x3ic ^cps; ^laxdL^ei; ivepYcCv xou< Upoic ti- 
tK* olovy <p&p* eliretv, Siixovov irpovtplpeiv, i\ 
ipov ^eip($xovsTv, ''iSs ^^p kv xaT; Dpi^evt, 
hXiicicoc o6 8($ci>7i x(S IIvtu^Aa xb fi^^^^* 'AXX* 
Kpj^civ Ixipo); scuxoTc xoiS; ^^^^'^1^^^^ tpn^tv, 
xta xijv ip'^TiOev xq>v dk^^^^ &7ro9xAu>v ^ii» 
tictp XT^^ UpoTcpeicou; k-^XziTL^ i(p(evx2i, tU xb 
iuo6ai xftxa xT|V xa^iv xuiv o'jpxvfcov $uva- 
xJpuTfft Y^p xb icpbjxbv koxt xxl xb SeOxepov, 
cp09C]^lc icpb« 6ebv. xst xb icb^u)^ 6< xr^^ xi- 
«t^ou9T^^ xa xe oupervia xal xa iitiYSia* 06x- 
tywv Icf sp^(av o*jx SXXo xt X^y^S ^ "^^ ^^^ ^^* 
fa^vbxi xbv xe bpi9(JL0v auxi^c xxl xbv 9xoicbv, 
b TiX(K xb xcXixc^xxov, 8 ^ xxl auxo, H^spoc 
y|&Qu Itfxiv* <<>c xb, x( Iffxi xpu^iov, xu^bv 
toiOM$s icpbc U7cvipe9(av xpo<pY^< imx/^Seiov, 
I xtXo;. Suv^Y^^ xotvuv cl; xajxov xb, x(< ^ 
ty «st xU ^ xxuxT^^ (bcpAetoc * xxl, tpT^ffVv, 6 Xe- 



sed non operationQiii,quarum ipsemet Daturs niotus 
quasi dux exsistit, et auctor: in divina vero bierar- 
cbia» ot acieoUa et operatio a Deo est. Specula si- 
quidcm iiluminationes recipiunt, sed per reflexio- 
nem ac exterioraremittunt: idem in divinis sane- 
tionibus fidere licet, dam summus sacerdos ab ip- 
saraet bierarcbia illustrationem acceptam in pres- 
byteros ae diaconos trajicit ; qui,luce pleni,in ca^- 
teres eadem transfundunt;nani id quod minus est 
a majori benedicitur. Neque enim fas est iis qui 
initial! sunt, qnidquaro contra sacras ordinationes 
agere, verbi gratia, diacono sacrificare, vel pres- 
bytero confirmare.Observa enim in Actis aposto- 
lorum,quomodo Philippus non det Spiritum sane* 
^ tum. Sed neque alitor iis asserit suppelere sanc- 
tificatione8,quam juxta primitus traditam sancto- 
rum apostolorum ordinationem ; si modo sacri 
splendoris ambiant participationem, qua juxta coe- 
lestium virtutum ordinem transformentur : nam et 
ibi est primum ac 54 secundum^et Deo proximnm, 
et remotum,ita ut ille ordo complectatur tam cob- 
leatia quam terrestria.Itaque qui bierarcbiam no- 
minal, nibil dicit aliud quam qusa dicta sunt su- 
perius, scilicet ejus definitionem ac finem, id est 
finem ullimum, qui et ipse, ceu pars, ad deflnitio- 
nem spectat;sicat,verbi gratia, si definias palellam 
esse vas aliquod ad cibos roinistrandos accommo- 
datum ; qui Gnis ejus est.Instar unius itaque con- 



utnv ojSIv gxepov AeYei ii tepa i oixx(S9(jLT^9tv.C jungit^qufiB sit hierarchia.et quffiuam eju8 ulilitas; 



I tt eXice, ouvd^Y^^ "^t^ '^^ o&pxvixv xxl x-r^v 
S< eixovx XT^c Oed< o)pxibxT^xo< xsl c^y^cuvu- 
c«8oxixi?^ Y^ ^'^ ^'^'^ ^^^ 9(oxi9(jLou iv xd^^e- 
kyoip ^icpopov xxl 6icep&67^x6< xuiv xa(eu>v, 
mrcnjjiovixbv etvxi $eT , SXXr, y^P 'c^^^ ^pc~ 
1^ xxl oXXn ^X^^P^^^) ^'^ oXXt^ $ixx<iVoo * 
OT^fiSiC ttpxp'j^ixdtTc, ^Y^v i(opxi9{ioTc. icpo- 
IC^ xeXtxxTc, xa xt^c eXAdtjA^^eb)^ UpuK ivtp- 
|U>9ti^,pia. Kal Ixci< Sa>c u>^e xb, x( t9Xi xs^t<, 
.i|, xsl kvkpYetx * XotTcbv 6 9xoTcb; , &(po(jL(oiS- 
p^K 8tdv, l( ov> icav &yxO(!v, xxl xuxn ivxiv 
^ts • *'E9ri Y^ ixx9X({> xwv Up(i>(ji^vtov ^ xe<- 
T^ &vxXbY(i>c ^icl xt;v OcofAi(&7\9£xv iva^rOr^vXi, 



aitque ilium qui boc dicit,nibil aliud dicere quam 
sacrum ordinem. Deraum concludendo dixit, tam 
coelestem quam nostram banc divinae pulcbritu- 
dinis ac sanctitatis imaginem rererre,nam el bffic 
secundum ordines lucem suam distribuit; siqui- 
dem pro differentia praBStantiaque ordinum etiam 
aciendi facultas accommodari debet: nam alius est 
ordo sacerdotis, alius episcopi, alius diaconi ; et 
bierarcbicis scientiis, videlicet exorcismis, ex- 
pialionibuSy initiationibus illustrationis mysteria 
sacro;«ancte peragunt. Atque hactenus babes 
quid sit ordo,scientia el operatio ; reliquus est 
scopus,quo Deo,a quo bonum omne dimanat,assi- 
iUyivxov, OeoO 9uvEpYbv y^^s^Oxi, xxxx xbv q milalur.et bic est hierarcbia.Siquidem est cuiiibel 



iwSotoXov * ItteI b xeXou(Aevoc, dix x(i>v (pu>- 
f t^x^9 ^^ ^ ^^'^ (puyii9(Abv S^^exxi * xx^ 
hf IflRix^ xi^v ^fxv (jLecxSoxtxTiv ivepYeixv 
. xk IpY^ xs OeTx, iv xt)) 90<p{(^etv, Iv xq> xe« 

wA xd 8(ioix icoieTv xoo; icai5xY^^^(^^^o^C 
Svcqiiv * xxGcx y^P ^^9i xx IpYX xoO 6eoG. 

A Ixx{0n9i xol xx6* 2v x^v xx^iv xtuv xt- 
• 3wl twv xeXou[&ivci)v. 01 |julv xx6x(pou9tv, ot 
(jpovxst ( icavXQK ot Ixi l{iicaOetc > ) $(x xric $i- 
i< xcli> £ixx(Svti>v 79U)c« Kxl ot (aIv <pb>Xt(0U« 

A fCi)x((ovxai ( icdtvxbK o\ (AexpionxOeT;) Six 
fwi^ xwf icpC9&ixepa>v dr^XaSiJ. Kal ol (JlIv xe- 
f009iv, ot Si xtXeiO'jvTxi, olovel OeoTcoio'jvxxi 



eorum qui consecrantur ista perfectio,ut pro cap- 
tu sue ad divinam imitationem adducatur,elquod 
est maximum,ul Dei cooperator exsistat, juxta 
magnum Apostolum ; quoniam is qui initiatur,per 
preces illuminalorias illam,qu8B ex Deo e8t,accipit 
illustrationem, et in semetipso divina participalio- 
nis vim, id est opera divina, demonstrare debet ; 
partim docendo,parlim initiando,el similia pro vi- 
riii exercendo erga illos qui instiluendi aunt ; ilia 
enim sunt opera Dei.Deinde exponit etiam sigilla. 
lim ordinem initiantium el iuitiatorum.Siquidem 
illi expiant,lii vero expiantur,perinslitutionem vi- 
delicetdiaconoruffl,uipoteadbuc obnoxii passiooibus. 



K IvfpYOuoi. 



175 



S. DIONYSII AREOPAGlTiE. 



m 



Alquealii quidem illuminanl,alli vero illuminan- A (o Ix^ airaOeiqt ;rpo»S^avicc ffiri) tih xri; xwv ip^tt- 



tur,preces scilicet presbylcrorum,inp()le passionibus 
suis jam supcriores.Atquealiiilem coDsecrant.eialii 
eoDsecraDtur,seu quodammodo deificaDtur per anii- 
stitum uDCtionom ca3tera3quesacrasconsecraiioDos, 
utpotejampassioDumva(*uilaicmassecuii.Cuilibeiila- 
que illorum qui Diroirum sacris opcrantur, divina 
competctimitatio;quoniam etipsemetDcus nosier 
doqendi rounusobit.id qnod patetex Veteri Testa- 
tneniOyCum a\i: Audi Jsrael^ Dominus Deus tuns^ 
Dominvs unus es/," ;55el ex Novo seu Evnnge- 
lioyubi illuminatjux'a illud : Ego lux in mujidum 
veni^ ;et deificaljuxta illud : Ego dixi OH es'uP . 
Hie Dcmpe modus est quo isti divinam imitantur 
beatilndinem,qua)non solum purgat,eliiluminat, at- 



pitov yp'jcd)^ ^ xii ixepac UpcteXe^xeixc. 'Exiffttp 
YoOv xojtwv St^Xovoti x<iv ivepYOuvxa>v xo 0&O{i{|if^xov 
ap[ji(>jei ' X2t Y^P ^ ^£^« ^fxu)v Si3i9xsi * xal St^Xov ui 
xe xti; flxXzia; Aia6/,xn;. a>< xb, '^Akoub ^laps^X^ 
Kupio< h 6s(i; ao'j , Kupio^ ci; Ijxiv * Sx xt 
x?!^ Nea; xxt xou EuatYY^^-*^ <pci>xi?^ct, ok xb, *Eyw 
(p(i)C etc xbv xoff^ov kXt'iXuOx * Oeonotet b)C xb, ^fi^t^ 
eTira, 8so: IffXE. Ojxo; -^k^ laxiv 6 xpdicoc xoG j*i- 
{xeT^Oii xouxov)C xt^v Oe(av (xaxapioxi^rz, r^ {it^ {i^vov 
xxOiipei, xzt (pu)X'!2^Ei, xai xfcXBJioupYST ( £ £f, vol 
ivspYctai eijiy X2I elffi xzi x'ov lep2p*/(uv xxxal (uQc- 
Jtv ), oXXi x«l xaOxpji^, xal <pu)xi»jjtbc, xai xcXtu*- 
(j(; Ijxt • [xaXXo i 8s xii '^Ksp xarSxx, xat icz^t^c Itpxp- 
*^(a; tftxia, xii tzxWo^ Upou a9uvxp(xu>< i;i;^pT|(jLi*il(. 



qu;e consummat(quai ipsa operationcs sunt ; alqueeliam operationes pontificum per participatioDem). 
sad eliam ipsamet est expiatio, et illuslratio, el consecratio ; atque insuper quoque causa omnii 
hierarchise, et ab omnl re sacra incomparabililcr exempta est. 
§ III.Deinde tradit,qusenaro compelant his qui B § III. 'E^ps^nc Xeybi, xtvx xa itpoan^^ovxa xoT< xawxa 



sacra suscipiuDt,atque ilemquas conveniant iis qui 
sacra tradunt. Ac primum quidem^quoad inilian- 
dosattineljoportet eo3,qni expianturperemunda- 
tionem, ab omni iDsequalitalis macula liberari; ad 
hoe cnim est expiatiojuxta illud:Zat;j6fs me et su- 
per nivemdealbabor ^;eos3iUiemqui illuminanlur, 
nonex par(o illuminari,sed impleri lumine,et in 
purls mentis oculis ad proestanliorem adduci con- 
templationem; ejuscemodi enim est Jlluminalio, 
juxta illud : Illumtm oculos^ et ; Revela oculos meoi.et 
comiderabo mirabiUa {aa*;eos autem qui coDsecrantur^ 
ex imperfectls perfectosevadere^alque perficienlis 
sacrseque scientise partieipes ac spectatores exsis- 
tere:siquidem id in omni scientia perfectionis est, 
ad eoram quas cernuntur participationem inspec- 



irij^^ojTt, xai x(v2 xa TrpsTiovxa xotc xavixa tcotovm. 
Kit TipuiOov xiva xoT< 7iaj-j^oj?t. Aet y<>^^ xzOai- 
po[i£vo'j; Tiavxoc ^vofjioiou xr^ xaOip^ei p.oXu7pLoO I^Xbih 
OspiJJsOai • xoix'Jx/i Y^? ^» xa6apjtc , xaxi xb, QXv- 
v£t{ |JLS , xai Gulp ^lova Xsu/avOi^aojxai * touc ^ 
?pa)xi!JojxsvoJC, O'jx ex |jL£pouc tptoxiJejOaij iXX' 4ieo- 
itXY^poGiOai xou (piox^;, xzl avaYETOai icpb^ Osm* 
p{av xpsixxova Iv aOoX'^xoic doOaX[j.oT( xoo voo< * 
xo!ouxov Y^P ^ (pu}xij(jLO<, OK xby 4>(iixi30v xo'ic d« 
(pOaXfxoi)^ * XXI ^ATTOxaXutl'Ov xoi>< 6^xX(&ouc 
(jLO'j , xai xaxavof,7(i) xa Oxj^avidt 9ou * xouc il xt- 
XojfjLevou;, Ix xoO axeXou; xeX&iou^ y^^^I^^^^^^ Oi ''''^ 
xn< xeXeiu)xixnc xai Upsc imvxr^fjLV^c |UX(S^ooc xt xsl 
iTrdTTxa; * xouxo Y^p ^'xi xb xeXeiov iv ic^9i|^ Iteixnf- 
fji^ , xb iTcoirxac xai {isx(^y^o'jc "cu^v OetopT^^jiixuiv y^vc- 



ttonemque pcrvenire et in nullo deficere Juxta il-^aOxi, xai {i^ ^^'^'^ xi lXX&(iceiv, ox x6^ r(vs30t xl« 



lud: £s/o/^ perfecli^sicut et Pater vester cxlestisK 
Tradit deinde quse concernunteos qui sacra confe- 
runt.Utique oporlet eos quibus expiandi munus 
incumbit,non tarn exigua tenuique puritale instruc- 
tos esse,ut propter pcnuriam puri(atis,ex immuu- 
dorumaccessu inquinentur,etimmunditiam potius 
coDtrahantquam expellant: sed affluentia quadam 
puritatis abundare,ilaut et alius eamdem commu- 
nicarevaleant.Eos autem,qui illuminandi munere 
funguntur,oportet cum ad divini luminis exceptio- 
nem,tum ad ejusdem similiter transfusionem com- 
paratos esse,el vilrofum naluram penitusaaraulari, 
ttt, illustri splendore pleni, lumen in eos qui illo 



Xsioiy xa^; xa; h Qaxr^p 6pi(i>v b ojpa^vto^. 'E^^c 
Xi'^zi xai xa xuiv IvepYOU^xoiv. AsT Y^viv xoiK xoOsftt* 
xob; jAo xoffoOxov S^etv xb xaOapbv Y^i^pov x» %%\ 
dX^Yovy &Tzt pe^T^XouTBai xoT; axaOapxoic n^oat^" 
2^ovxa( Stoc XT^v oXiYox^xa xt^c xaQap^ecd^y xxl &vxl 
xou 8p?v, Tcdiff^eiv xb lvavx(ov * iXXi icXeovi^etv rnv 
xn< xaOip9e(i>c icepiouff'av, &9Xt xai ^Xbtc |ACTa&* 
Sovxi SuvaffOsit * xob< 81 <pu>xi9xouCy xai icp^c |Uto« 
^V xou Os{oj (p'j)xb; kic(xn8e(ou; elvai, xai itpb; |uxi- 
8o7iv b[io'!o\)C, xai dTiXw^ xb xu>v 6lXa>v irav^tty, 
&7Xt fravsuxXeuic i:ico7cXTipo'j{i,svo(K xiic oeiY^v^^f ^^^^ 
^seiv xb (pa>c file xou< xoO tpuib; &^{ouc * xoi»c 21 tt« 
Xe9iojpYOu< (JL'^ &(jLaOu>;, &XX* iici9XT,|iovixai>c ttXttV 



digni fnerint transfundant. Eos vero^qui conse-OxoT< xeXoufievoic xf.v xou xaXou (uxiooviv, iv xfi |mi4* 

crandi munus obeunt,nequaquam decet imperite, oet yai x^ y^vsi xnc iici9xii(iv^c xa>v iicoxxtu^lvxiftt. 

sed prudenler illos, qui consecrandi sunt, tanti * ' ' ' » - -. » 

boni communicatione iniliare in inslilutione et 

cognitione mysleriorum qus conspexerunt : si- 

quidem iuspectio eorum neque explantibus 

neque illuminanlibua competit , sed eon- 



^ Y^ iicoicxo(a o3xc xoT< xaOafpouviv, oSxc toT; 
xU^vjii^, hXkk xoTc xeXoOfffv Wxiv. *ExtTv« yk^ im 
xa icpoxiXeitt, xai xa S^coOiv Y^v^fava * ^ tt l«oincidi 
xoTc xfiXCotc xxl xeXtioujiy xaOd>; xxl ^ 4^'^^^ 
icpbc xbv vujjiipbv <pT^9{* AeT$({v pioi x^v Sf^tv aou^ 



(*) Melius quadrarelinfiuilivus. Namxeji osT superius posito loti subjicitur pcriodus. Ed. Patool. 

"Deul. VI, 4. *» Joan. XII, 46. p Psal. Lxxxi, 6. 9 Psal. l, 9. 'Psal. xii,4. -Psal. cx?iiiM8. 
hMatlh. V. 48. ' * 



«77 



DE C0ELE8TI HIERARCHIA, CAP. VI. 



178 



xol &xodxi«dv (101 Trie <p<Dvii< 9ou. Aoiicbv Ixaaxn A seeraotibus. Nam alia ista sant primordialia, et 



«dtSic Upctf«dvi|; xoTflc xr^v olxt^zv d(vxXoY^>» (^* 
Xti y^ xa(:c tcpcv&T^pou, xsl SXXii $isx({vo'j ^ avi* 
Ycx« icp^ T^v Ofiiav ouvcpY*^3v, excTvx icpxxxouos 
iv X^*^ ^^ &ivi(X8i xf, dcicb xoO 6toOy xs Ivcivxx aj- 
x^ x^ (ixxap'jf (p*j9ei 6icBp;pti(iiK xxl axax9tvo^x(iK| 
/at leap a'jxric &X3X 2X7^71x01; ivepYO'V*^^» "^^ ^* 
92p9tv ^T^fii, xbv <pu>ci9ijibyy xov dYiX9}ibv, X7|V Oeu>- 
otv, z'jxa xauxx xa icxp* f,{xiv ix{p2tvd(jLev2 xxta |ji(- 
|Uk7lV Xi^; Up2pX^2< XCliV ^iXoO^bkv d(YY^*^v )^''( ^^^ 
(jLcmiv To\Sxo>v, t( s'^xf^C $n t^< 6fifac {xxxopidxT^xo;. 



forisperaguntur;56 at inspectio mysteriorum per- 
fectis et perficientibus congruiljuxta illud sponsae 
in Canticisad Sponsum dicentis: Ostende mihi fa* 
ciem,8onet vox tua in aurlbus meis «. Porro quili- 
botordosacerjuxtagradu[nsuum(nam alius estpre* 
8byieri,etaliusdiaconi)adducituraddivinamcoope- 
rationem cum divinagraliavirtutequeperagendoilla, 
quae naturae suae sanclae supernaturaiiter et incon- 

ceptibiliterinsuot,etabeaincomprehensibiliratio- 
nefiant,expiatioDem,inquam^ illnminationem, aanc- 



tificaliouem.deificalioneiQjqusB ad imitationem hierarchiJB angelorum Deo charissimorum, iisqne me- 
diantibof ,ab ipsamet divina beatitudine nobis exhibentur. 



KE$AAAION A. 



CAPUT IV. 

Quid angelorum nomen significeL 



SYNOPSIS CAPITIS. 

I.I>oeei,M>€um sua banilate se creatutii iuis communicoMse, et creaturas omnes Dei participes existereJI, Angelas 
immen emteris exedlentius Devm participare,ei simul exponii, undeAngeli nomen accqoerint,et quomodo per 
eos divina nobis reveleniur,llLDeclarat,Deum,ut in seest, nuUi unquam apparuisse^sed tantum sub ereata si- 
mUlUmdHu qux dKOfpdtvcix dicebaiur : ei simvl daeei quomodo in/eriores per superiores ad.Deum acULucantur, et 
fusUlbet Hierarehia primos,medio$ et extremes ordines habeat,lW,OstenditmytteriumIncamationisab Angelis 
primum annuntiatum, tt ipsimet Christo in hac vita degenti mutta per Angelos revelata fuisse. 



51. 

Tfc toCvttv Upopxta; xjxric, Z xl nozi bxiv, <S>< oT- Cum ipsamet hierarehia quid sit, a nobis recte, 
|iai,yaX«iK V*^** &pi(i6e{<rn<;, xt^v 4yy^Xixv Upap- ot opinof, definita sil; jam angelica hierarehia su- 
ihy l|n< 6iAynxeovy xil xa; Upacc auxn< iv xoTc perest celebrandarcojus etiamsacrsnin eloquiisef- 
XoyCci; (jLop^oitoiia;, 07repxo<7(jL{ot< ^^OxXiioT; Itto* Tormationes, supermundanis oculis cootuendfie,Qt 
vxsuxsovy SictoK ava-^0u>[iev M x/v OeoEiSecrxaxnv^ ad quam maximedeiforme*!! earum simplicitatem 
~'^^ •» - - » ^/ * per myslicas effictiones subvehamur;nec non om- 

nis hierarchicae scientiae princi|*ium,eaqua Deum 
decet veoeratione.ac sacrosancUs gratiarum actioni- 
bus celebremus.Primum omnium id dictu verum^so- 
percsseniiaiemdeilatem per bcnilatem cunctasre- 
rum essentiassubsisterefacienJo^in lucem produ- 
xisse;est enim hocomnium causae supremaequebo- 
nilati proprium,utad8ui communionemres vocat^ 
prout cujusque captus modusque postulat.Quare 
res omnes participant providentiam,a Deitatesu- 
peressentiali omniumque causa promanantemrne- 
que enimessent, nisirerumessentiae principiique 
participes exsisterent.Cuncta igitur inanimata^hoc 
ipso quod sunt, ipsam participant ; nam esse om- 
nium^esteaquae illud esse superatDivinitasiverum 
res vi7entes,ejusdem supra omnem vitam 57 vivi- 
ncaevirtutissuntconsories;at quae ratione spiritu- 
que poIlentySuper ejus omnem ralionem et intelli- 
gentiam per se perfcciae ac praeperfectae sapientiae 
compotes exsistunt. Liquet igiiur^naturas istas esse 
proximas DiviDiiali,qua3 multipliciter illam parti- 
ciparunt. 



auxcDV aicX({xT^xXj &a xcuv (jluoxixoiv ivxTiXioewv^ xxl 
x^v aisa9n< Upap^iXT^C &Tct9Xi{(iT^; ^p^n^ U|iv7i9(0[xev 
ht dtosptKcT 9t6x9|jLidxT^xi, XXI xftXexxp^ixxt^ ^'^X,^'' 
p(9x£ai<. Opeuxov ^nivxuv^^ IxeXvo cticeTv iX^Ol^, 
i&c iy^dxi^xi 1CX7XC ^ uicepouviOi; Osxp^^s xac xu)v 
'inrx»v o'jaCxc inrorciiaxffX, icp^; xb elvxi irxptiY*T'^« 
*Effxi yap* xoOxo xti^ icivxcov xlxfxc xai Oirip 
«^Yts dtYxddxnxoc Kiov, xh irpc; xoivu>v'!av Ixixri; ^3 
xa 5»x« xxXstv, oi; ixiorxr^ •* xciv ovxujv ujpivxxi irpoc 
x5< olxsfx; avaXoY^ac. IIxvxx |aIv oOv xi ^vxx (lexe- 
^ti KpovocoCi ix ciic uicepo'J9ioJ xxl irxvxixtou Ocd- 
xnxo< lxSXu;o(&<vo; • o4 Y«P ^^ ^S ^^ H^'i '^^'5 "cwv 
ovxwv o^{a« xxl ip^^ri^ (xextiXiftpst. Ta jjlIv ouv a;(i>x 
dhfxa, x«i> eivxi •*, auxT^c (AKxsjret ' xb y*P ^^^*i 
iftvti0v IotIv ^i uulp xb tTvxi Oe^xTj;* xa h ^tovxx, 
tl^ o^C ^tp icavxv (u>f|V (cdoitotou SuvdEfjiecuc * 
xi ft Xovixa xal votpa, xr^^ ajxii^ uTclp icivxa xal 
Ujon xat voG* auxoxiXoO^ xxl itpoxeXs^oj ao^pfxc. Atj- 
!•» 8t, 8ti ««pl aux^v IxsTvac X'iv o-J9iu>v elaiv, Sjxi 
voXXz^w; a&CT^; (xexgiXi^ipxviv, 



• Cant. n» f 4. 



VARIiE LECTIONES. 



» €• V^v nOD habet. 8i U. p. itpohov S* iitivxwv. W eaxi Si. D. B5 Yp. xjXTi;. 84 <i)c exatrxy, S. P. D. 

Qi. SSxoO tlvai, S. D. Cb. Pro l;(i>x, M. ;u>x habet meudose. Hicautem locus ab Origene citatur 
homilia qaadaan in Jaatmem, ut tel hiac auctoris antiquitatem agnoscas. 



179 



S. DIONYSII AREOPAGITiE. 
§11. 



180 



Quaproptersanctaecoelestiumessentiaramdispo A Al y^Ov d-^iou tu>v ojpav^cuv o69iu>v ^axoqAifatic, 



si tiones, rebus Us qutt solummodo exsistunt,et bine 
usu ratioDis vivuot, humanave utunlur ratione, 
divini principatus munere ac parlicipatione 
antecellunt. Gum enimsead imitandum Deum in- 
tellectualiler componant, atque Dei principalem 
similiiudinem supermundialiter contemplaDte8,ad 
eamdem speciem saam cupiant efformare ; jure 
merito uberiorogaudeDt ejus parlicipationeyquod 
sint assiduse^ac semper ad anteriorayquantum fas 
est.divini nanquam faiiscentisamoris conieDtione 
extendantur, et primordiales illustrationes im- 
materia!iter liquidoquesuscipiaDt,alque ad eas com- 
ponanlur, vitamque omnem habeanl spiritualem. 



xa6' fifiitc Xoyixdc, tt^c ^xp-^^ix^c f^srsMmciX iv |a« 
Touaff *ft^6v%9i, NoT^TQ>c Y^p lid xb OtofJL{|jin'cov 
ioMzk^ iicoxuROuaaiy xal icpo( xV Oeop^ix^v l^ji^- 
peiav 6iccpxo9{x(u)c bptuvai , xo^ {xopcpouv bpti|itvfln 
xb voepbv auxdiv et^Ct icpovuixepxc tbuSxuK ^v<*^ 
xd^C Ttpbc oe^xT^v xoivtuvkc, icpo9C^tt< fxev oSoslV 
xxl &({ icpbc xb avxvxe^y &; OK|Aixbv iv 9uvxoviq^ xou 
Oe£ou xflcl ixXivoo^ lp(i)xo< &vaxet vd(UV9Ci, xat xa^ 
&p^ixac iXXafj^C^^C &OXa>c xal &(iiy^c cl9^^0|i.c>»si, 
xal irpb; auxa; xsxx({(jLCvai, xai Wspav {^ou^ai xr^v 
ica7xv ((i)i{v. Auxzi ^^Ov elviv al Trpc&xuK xal icoXXs- 
)^ai>; iv fAexou7iq^ xoG Bstoj Y^vdfjLBvai, xotl icpc^xwc 



HsBigitur sunt,qudB primarioelraultipliciterDeum gxal iToXXa'y^Q>< lx<povxopixal xnc Oeap^ix^c xputpioxr^- 

participant,et imprimis ac multis modis arcanum - ' -^ * ^ " »^ "^ - •^ "• 

Dei manifeslant;quamobrem prse caeteris omnibus 
per excellentiam angelicum cognomem meruerunt, 
quia ipss primum a Deo illuminanluryet per ipsas 
nobis nostrae revelationes transmiUuntur. Sic igi- 
tur lex, ut divinus Sermo testatur, per angelos 
nobis data est y : et illos celebres ante legem, pa- 
tres nostros, angel i ad Deum adducebantx, aut 
quod agendum erat exponentes, el ab errore et 
vita profdna ad rectam viam veritatis tradn- 
centes ; aut manifestantes sacros ordines , 
aut mysleriorum , quse supra mnndum sunt , 



xo; ' oib xil itapi icavxx xt^c 3eYY*Xixnc knw^tfUjiiCac 
ixxpdco; i^$(ta)vxQii, Bik xb icp<6x'j); tic xj^ac Iffi'tt^ 
oOxi XT^v Oeap^iXY^v IXXsja^iv, xsl 5i* a&cuiv ki^ ^H^ 
^taitopOjxetSejOxi xk% uiclp ^{xac ix<pavxop(tt^. Oaxw 
f oviv 6 vb(AOC| (b( ^ OeoXcY^a <pn9(| &* a^Y^wv ^t^ 
iStopi^Oi) * xal xouc xXeivouc St icpb vo(jlou xal fJLSxdi 
vofJLOv ^(jLJov icxxepac oIyY*^^^ tcpbcxb 6cTov ivv^Y^v, 
II xb npxxx^ov tlvT^Y^^H^^^S ^ ''^P^C cuOcTsv oXi^- 
Ok(xc 6$bv Ix TcXivT^; xxl (o^c &vi£pou (lexdbpvxtc * 
^ xa^iC Upac, n (AooxT^pftav 6ic£pxoa(iCci>v xpu^fooc 
bpaatic^'^y !( Ok(xc xivac i:poava^^9Ki< 6ico^T|Xixnk 
d(vat(pgc(vovxtc. 



abditas visiones, aut divinas quasdam praedictiones, tanquam nuntii et roinlstri ezplanantes i. 



§ni. 



Si quis vero dicat,quibusdam Sanctis immediate G 
Deum ex se apparoisse,discat etiam hocaperteex 
Scripturis sacris,ip8um illud,quod Dei est occul- 
tum, neminem vidisse >, neque visurum es8e,8ed 
apparuisse Sanctis Deum,ostendentem se, uteum 
decebat,per visa quaedam sacra, etiis, qui ea vi- 
debant, congruentia a.Sermo autem divinus^omni 
plenus sapienlia, visum illud quod divinam simi- 
liiudinem in illo ipso visofiguram^lanquam in fi- 
gura eorum quae figurari nequeunt,oslendebat^ab 
intuenliumad Deum adductione,jure merito The- 
ophaniam sen Dei apparilionem vocal ; 58 ut- 
pole qude divinam illuminationem videnlibus im- 
miltat, et aliquid de divinis eos sacre doceat. His 
divinis visis praeclari illi palres nostri ministerio D 
angelorum ioitiabantnr. Annon eliam sacram il- 
lam legislationem ab ipso Deo fuisse Moysi tradi- 
tam b, divina Scripta tradiderunl ? ut vere nos 
docerent , divinac eam esse ac legis sacrosanctae 



El & XiC (pa(n) x«l a^xd6sv ^{xiacD^ iYT^vMst xt«i 
xwv kfUa'i 6iO(pSvt{gtc y aavOavexo) xal xoiixo vatpok 
Ix xu>v lepb>xd^xta)v XoYf(i>Vy cbc a6xb (xev 6 xi «oxs 
loxi xb xou 6eoO xputpiov, ou$s(( icopaxcv, O'jSs &^c- 
xflct * Oeofpiveiai 81 xoTc bvCoic y^T^^"^ xaxdL xsc 
irpeicouvac Becpy ^ik ^ ^ xivuv lepuiv xal xotc bpoH 
9iv ivaXr^Y^^ dpdffcoiv ix<pavxop(ac' 'H icd^wo^ & 
OeoXoY^a x^v Spavtv IxsCv^v, J{ xic iv ivjv^ SiXY^- 
Ypa{Ji{Jiev7^v ivetpaivs xt\v OsCav, ^q Iv )ioptp<&9tt xum 
a(jLop(piSx(i)v ^ 6ii,o(u>3iv, Ik xri; xcov bpci^vxiav lid x^ 
OeTov d(v«Y<i>Y^< , 6lx(Sx(ji>c xaXeT Oeotpivtisv , ^ 
$1* aOtnc "^oT^ &pu>9i, 6e(ac IyT^^^F^^^^^ kXA9^{i4'*^i 
xal xt xuiv dc(u>v a6xu>v lepoK (luoufjilvaiv. TaOxoc 6 
x3cc Oe(aq bpxjtic ol xXeivol DixcpKC ^(xuiv ijiijoimo 
$ia {jiiauiv xu>v o<5p3v((i>v &»ii(Jie(i>v, * H o^jji xxi xr^v 
lepsv xoO vd{i,ou 6t9{i,o6e9(av, ^ Xtt>v Xoy^ci^v tcopd^ 
9iC (^c a^x({Oev pLcv tpT^aiv ix 6eou xcp McnUor^ ^Sm- 
pnfi^vTtv ; 8ic(ji>; £v ^(jiac dtX^Ob); fxui^aaixo ^^ teCac 
Gcux^v elvxi xal Ispa; unox\Sicod9iy . Ai&tvxti fii xxl 



"^ GaL III, 49. < Act, vii, 53. y Hatlh. ii, 13 ; Act. xi, 15 ; Dan. vn, 10 ; Isa. x. ■ I Joao. iv, 12. 
» Gen. Ill, 8 ; xviii, 1. *> Num. ix. 

VARIiE LEGTIONES. 

86 Ch. D. P. txevouffai. 87 D. S. P. xpu?p(a;. 88 ^ non babel D. 89 M. 4x xwv i|jiop<p<&xu)v. W Ch. D. 

p. (jLU^Ti^^ xb Oe{a;, etc. M. 6e(ac in accusandi casn legit ; aequitur enim xal Upa; oicox\>tRi&9tiC| quod 
Scolus vertit : Divinos eam esse et sacros characteres. 



181 



DE CCELESTI HIERARCIHA. CAP. IV. 



182 



ZWZ9 9o^dK ^ OeoXoY^oc, x6 $i' d^^Y^^^^ a6xnv eU A 
^(i3< icpoeXOetVy a)< xnc Oeovo[jii4cnc td^^fi'oc ixcTvo 
OeqioOsTouonc. tb Sta xcuv irp<5T(i>v x3e $cuTip« icpbc 
T^Bctov otvjiYCffOai. Kal vap o'^ (jkSvov licl xwv 6Tcep- 
xfttfiU^ytdv xi xxl iKpei(jLev(i>v votov, iXXoc xi^v xoTc 
6(X073YC7tv ouxoc 6 Oejfjibc a>pi'iTai icxpoc xtjc tcav« 
Till/ 6iiepoj9(oj xst^iap^^dtc, xd xd^O* ixavxt^v Upap- 
^(sv icpc&TS^ xxl (jLSffa^ xal xeXeuxx(ac elvgci xi;£ic 
x< xxl SuvzuLSic, xsl x(iiiv {^xxdv<i)v elvxt xouc Otiois* 
pouc jx^Sffxxc xal •* ^^eipaY^YOu? ewl xtjv Oef^v Tcpoja- 
Y«i»Y^v xsu IXXafi^iv K%\ xoivu>v(av. 



delinealionem c. Quiaimo sapienler eliam theolo- 
gia docet, earn perangelos ad nos dimaQas8e,qua- 
81 id ordo diTins legis sanxerit, ut per superiora, 
ista qu» inferiora sunt, ad divinum Namen addu- 
cantur. Etenim non solum superioribas inferiori- 
busque mentibus, verum etiam aequalibus.seu co- 
ordinatis, a supersubstantiali rerum omaium pri- 
mordialiordinelex ista constitota est, ul persin- 
gulas hierarchias primi essent, ac medii novissi« 
inique ordines ac virtutes, inferioribusque divi* 
niores mystsB essent, ac manuductores ad diyi* 
num accessum, et illaslrationem atqne commu-* 
nionem, 



*opco$lySxi xxt zh Oetov xric 'inaou <piX2vOpu)-B DivinuiTi etiam hamamtatisJesa mysteriom an- 



«(s{ (iuTci{p(Ov ^YT^Xot npoitov i(jLut{0n9xv, etxx 

O^Tid -^wi b Oeioxsxo; FccSpt^X ZxyjxpUs jjisv xbv 
tcpop'^T^v l(jLU9xaY(0Yei , xb npotpi^XT^v SveoOzi xbv 
ic arjxoG icop iXiciSa ^^optxi OeCa Y^^^^^t^*^^ icotT- 
Ssy xil( &Y^^^P^^^C ^^ 9a>X7^p(a); xcp xd9|Aqi lici* 
ozvY^70|Atw|< avSpiXT^c xou 'li^aoO OeoupY^ac , x^v 
Sk lloptsfAy Sicu>c iv auxri y^^^^^^^^^ '^^ 6eap^ixbv 
xnc &f6eYXX0u OtoicXagxCxc fxuvxi^piov. *'Exepoc ^l 
xw &YY^fi>v xbv *I(i>9t^(p 45«tai5eu9£v •• Sicco^ iXr^- 
6qk lx:cticXi{pa)xat xa Oei(s>S(i)C iKnYYeX[ievx xqj) Tcpo* 
Y^vcp Axu{$, "AXXoc 8f xouc itoijjievor;, w^ x^ xu)V 
tsoXXctiv &v«ya>pi^,9ei xai ^vu^^^ xcxoOstpfjievo'JC 9 
e'jniftXi^Iexo, xal ouv a'Vc(j> irXf,6oc oxpaxia^ oupa- 



gelis primum patefaclum esse video, per qoos deia< 
de ad nos quoque cognitionisejus gratia pervenit, 
Ita divinissimos ille Gabriel Zachariam qnidem 
pontiGcem 4ocuit,quod paer ex ipso prsterspem 
divina gratia nascilurus, propheta foret hnmansd 
divinaeque Jesu dispensationis benigne simul ac 
salabriter mundo appariturae (^r Mariara vero eru- 
diYit^qaomodo in ipsa divinum iilud ineffabilis 
Deiforroationis mysterium consummaretar. Alias 
quoque angelus Josephum docuit, vere adimpleta 
esse,qus progenitori ejusDaviddiviailus promista 
fuerant. Alius item pa8toribus,quippe jam solitudi- 
nis recessu ac tranquillitate purgatis,evangelizavit; 
cumque illo cselestis exercitus multitudo,celeber* 



Wou xnv ^oVjupLVT^xov IxefvT^v irapg^iSou xoT; ItzI YncQriniui^istum collaudationisbymnomterrigenistra- 



^oXo^fsv . *Avzvcu9Ci>[jiev 8e xcri irpbc xac iirepxa- 
xac •• xtov XoY^cov (p(oxo«a icCac * bpa> ^ap, 8x1 x«l 
x^xb< 1*0900^ ^) xal t(i)v 67cepoopsv((i)v ou9tu>v &itep. 
(tStio^ aXzioL^ icpb^ xb xoiO* ^{xac &(Aexx^>cu< IXn- 
XuOoK, oix iiroin^Sq^ XTi< 61c' auxui xi^6»{97\c xt atX 
xlpcOeftfnc &y6p<aicoicpeiioGc eoxs^is^ , &XX* e^icei- 
6wc * iicoxitxexai x«Tc xoO Dxxpb; xil OeoG 5i' 5^* 
yA(i>v &3Xincti^B9i M' xai $(a (iS9(i><4 auxuiv ^yT^^* 
Xtxat xq» *Ici>ry^ ^ icpbc xoO Oaxpb^ olxovojAT^OeTvx 
xoO lloo Tcpb< ArYUTTXOv ait«)^'l)pt^9tc , xal aS6t; "a 
xp^ xf,v *Io>^(xv 15 AIy^ttxou {jLexaYCs>Y^ . K«^ 
3i' ttYY^XoM abxov 6p<ii ptsv uxb xaTc icaxpixaft; 
Oc9ULoOc7i9tc xaxx(S{jievov * lia -^ap bIttsTv, <j>< slScixi 
lot xatc fepapxixat; ^(xcov iC3tpa8d9B9tv Ixxe^xapiiva, 



didit «. Quinimoad sublimissimas illas eloquiomm 
iilustrationes mentis ohtutum erigamas : animad- 
verto enim, ipsummet Jesum (qui est naturarum 
supra CGclestium supra naturam auctor) ubi ad 
nataram nostram sine sui imrautatione descendit, 
eum que mordinaverat elegeratquehumaniSatis or- 
dinem nequaquam refugere, quin polius obedien- 
ter sesubmitlere formis a Deo Palre per angeloa 
effectis ; quorum ministerio, aPatre dispositafi- 
lii in iEgyptum recessio ; nocnon ejusdem ex iEgy- 
pto in Judaeam reduclio, Josepbo nuntiabatur f. 
Quin et per angelos ipsum cernimis paternis le« 
gibus 59 subjeclum : omilto enim dicere, ntpote 
scienti, qusB sacrosanctis nostris traditionibus ex- 



xal icspl xoG k^'^iXvj xoO xbv *in9oOv ivKT^uvavxoc * ^^pressa sunt de angelo quoque Jesum confirman- 



n 3x1 xal o^xb^ 6 'It|9oO;, xaxa xt^v ^jxwv vwffxixnv 
k^TAvjpr^ix't , tU ix^avxopiXTiv kXv^XuOui; xi;tv, 'Ay* 
YcXoc iuyoXt^; ^ouXnc ivtiYdpiuxai • xal fkp 6; ad- 
xb; iYYeXoitp«7co>c ^n^tv, 81a {{xouai piopa xou Haxpb^j 



tec; etut ipsemetJesus,prosalulari nostra emen- 
dalione, in spiritnum manifestaforiorum urdinem 
redactus, magni comUii Angelus fuerit appella- 
tus^: etenim, ut ipse pro nuntii munere dicit, 
quaecunque audivit a Patre, nota fecit nobis. 



« Act. 7 ; Galat. iii. ^ Luc. i, 13. « Ibid. ' Matth. 11. s Luc. xxii, 43. ^ Isa. ix, 6 in Septuag. 

VARIiE LECTIONES. 



91 Gh. |*ii<rxx< xe. W Ch. D. Htmlh^jis. 05 D. 67tip xiiSxa;. 94 6 'in*. W Gh. iXXa xal cjiteiedi; ; 76 D 



183 S. DIONYSII AREOPAGIT.E 184 

ADNOTATIONES CORDEIIII. 
§ I. DefiQita hierarchia ia communi, transit ad angelicam celebrandam, secandum flgaras in Scri- 

Biuris ezpressas. Ac primum quidem angelos caeteris creaiuris anteceUere. ex eo probat, qaod mag s 
eum participant. Gam onim Deus vocot omnia ad sui communionem, iila fiunt eidem vocanli prop-n- 
quiora, quaecunque pluribus modis oariicipant, non solum simpliciter substantiam ejus et vilam, sea 
etiam rationem et sapientiam, ct alia ejus charismata spiritalia secundum proportionem supremarum 
e:iam mcntium : illsd enim quae magis cognitionem et sapientiam participarunt, maffis Deo approp«n- 
quant ; tales autem sunt ordines angelici ; quia, ut ait sanctus Maximus, eorum substantis suni voO^ 
(wv, id est, tnms vivem. Angelus enim. secundum Damascenum ^est substantia intellectualis, semper 
mobilis, arbiiiio libera, incorporea, Deo ministrans, immortalis. SM6«fati/ta poniiur In hao deflnitone 
pro genere. et ponitur ad difforentiam accidentls. Intelligiiur etiam hie subsianiia qualitercunq e com- 
posita, scilicet ex eo quod est, et eo quo est. IntelUctualis dicitur potius quam ralioudlis ; quia raiio est 
virtus coUaiiva causas et causati, et ideo composita : intellecius vero ex sua ratione non banet romposi- 
tionein et coUatiooem, sed est sine inquisitione et compositione, et ideo compent naiune magis simplici 
pro differentia, ut est angelus ; ratio autem est differentia naturae minus simplicis, scilicet hominis. Sem- 
per wiobilis, non dico de loco ad locum;^ed mobilitas dicii hie tnplicem vertibilitttem in angeio. sc liret 




tellectum, secundum Dionysium > : potest tamen in eo, quoad rognitionera rerum, in propria nstura 
esse vicissitude intelligentiaD quoad discenda. Et hoc est quod dicit sanctus Augustinus quod omne 
creattmi habens intellectum, intelligit unum post aiiud. item in voluntate mobilis est angelus, quia non 
simul vult hoc et illud. Item potest did semper mobilis : motu dilectionib. Arbitrio libera. Hoc enim dici- 
tur propter deflxionem ad bonum indifforenier et ad malum, sed propter liberam electionem eorum 
quae vofuerit. Unde angelus bonus semper eligit libere bonum, et angelus malus libere et sine coaclione 
eligit malu.n. Ineorporea. Quia spiritus est naturaB corpore^e expers. Deo miniitrane, Ministerium ponitur 
hie pro quocunque obsequio : et se4 undum hunc luodum, tam assisUntes, quam ministrantas, quam 
etiam dasmones ministrant. ImmortaliM. Quia caret materia ei forma, e quarum resolutione mors »ei|ui- 
tur. Angeli, secundum Isidorum, sunt spiritus, naiura quidem mutablies conditi, sed coDtemplatione 
immutabiles facti,animo impassibles, UiOnte rationales, felicitate s^curi ; Jussi mundum regunt, m'ssi 
rcrporea aerea »umunt, in coelestibus commorantur. De iisdem S. Bernardus ait : Investigemu^ investi- 
gabilia, et prime spiritus e«se potentes, gloriosos, beatos, distinctos in personas, dispositos in dignitates, 
ab initio stantes in ordine suo, immortalitate ptrpetuos, mtnte puros, affectu benignos, religione plos, 
unanimiiate mdividuos, pace secures, divinis laudibus et obsequiis deditos Item in angelis est dignitas 
creaiionis, grat*a confirmat'onis, amor Crcaioris. visio Dlviniaiis. Est etiam in angelis ut superius 
dictum est, essentis subiilitas. inielligrntiae perspicacilas, liberi arbitrii facullas, agilitatis veloeitss. 
Prompte omnes obediunt. Majores sne elaiione prsesunt, minores sine vitiosubsunt ; qui ad exteriora 
exeunt, ab interiori contemplatione non recedunt : omnom 40 virtutem infe riorum superiores partici- 
pant, non (Contra. Qui eicellunt in nature, pra^celiunt in gratia et in gloria. Ineodem ordine creduntnr 
etiam alii aliis esse diffniores. Duplicem habent vlsiunem, scilicet matutinam et vespertinam. Ulumina- 
tlones quas a superioribus recipiunt, aliis tribuunt. 

§ II. Dicit eos ^ngelos vocari, quia nimirum annuntiant, et quoad fieri potest, ocm/Ztini iM manifes- 
tant : et ostendii visiones ac Dei apparitiones, semper medianiibus angelis, repradsentari solere. Per 
ipsos enim data lex, Galat. in : Lex ordinata per angetos in manu meiiatorii ; et Actorum vn : Qui aeee' 
pistis legem in ditpositione angelorum. Et ante legem Abraham, et Manoe, et reliquos : et post legem 
Joseph, et Petrum, et alios deinceps ad voluntatem Dei faciendam adduxerunt angeli, Matthasi ii et 
Actorum XI, et quid agendum erat nuntiarunt. ut Jesu Nave, Gedeoni, et aliis : et ab errore abduxerunt 
Cornelium, Actorum xi, et alios. Et sacros ordines manifestant, at Daniel c. vii ; decies centena miilia 
ante conspectum Dei astantia vidit Ezechiel cherublDos, c. x ; Isaias Seraphinos, c. vi Item mi/steriarum 
visiones, ut Exodi ill, in Moyse et rubo ; et in Paulo rapto,. li Cor. xii, et in Apocalypsi Joannus. Aut 
divinai prcBdictiones, ut in Manoe et aliis. 

Multis modis arcanum Dei manifehtani. Pulchram ratione hujus loci quaeiiionem movet D. Thomas in 
QuoRst, disput., quaest. 11, artic. 3, utrum homo ab angelo doceri possit. Et re^olvit quod angelus cirea 
hominem dupliciier operctur, scilicet uno mode, nosiro, ut quando homini sensibiliter apparet, vel 
corpus assumendo,vel quocunque alio mode, et eum per locutionem sensibilem instrait,et sic non aliter 
angelus quam bomo eocet. Alio mode sibi proprio, scilicet invisibiliter^t sic eum angelus sit medios 
inter Deum et hominem, medius quoque docendi modus illi competit, inferior quidem Deo, ssd superior 
hoinine. Ad cujus evidcntiam sciendum est inter intellectum et corporalem visum banc esse differen- 
tiam, quod visui corporali omnia ejus objecta aequo cognitu sint obvia, intellcctui autem nos ; sed quaB- 
dam stiittm conspicere potest, qucTdam vero non, nisi ex aliis principiisxinspeciis. Sic igitur homo igno- 
torum cognitionem accipit per lumen intellectuale, et per primas conceptiones per se nolas, qus ad 
lumen intellecius agentis comparantur, sicut instruments ad artiffcem. 

Quantum ad uirumque, Deus hominis sciential causa est mode excellentissimo, quia et ipsam anfmam 
intellectuali lumine insignivit, et primorum principiorum notitiam illi impressit, quas sunt quasi quasdam 
seminaria scientiarum, sicut et aliis rebus naiuralibus, producendorum omnium effectuum seminales 
indidii ratioues. Homo autem cum nature sua alteri homini par sit in specie luminis intellectualis, 
nequit alteri esse causa sciential, lumen illi instillando vel augendo, sed tantum quatenus scientia igno- 
torumper principia per se nota causatur, alteri quodammodo sciendi causa exsistit, non quasi notitiam 
principioium tradens,sed sicut id quod in principiis implicite et quodammodo in potentia continebatur, 
per signa quaedam sensilia exterior! sensui ostensa, in actum leducens. Angelus vero cum a Datura ha- 
oett lumen intellectuale perfectius homine, ex utraque parte potest illi causa sciendi, modo tamen 
litfbriori quam Deus, et superiori quam homo. Siquidem ex parte luminis licet illud non possil infun- 
d«re ut Deus, potest tamen illud jam infusum confortare, ad perfectius cognoscendum. Ex parte etiam 



^ Ub* n : .ittliBiifiBliif. kierurch, cap. 13. 



185 DE COELESTI IHERARCFIIA, GAP. IV. — ROllOERir NOT.*. 188 

prineipionim potest hominem docere, dod quidem ipsorom prlDclpiornm notitiam tradendoati DeasCaeit, 
Deque ex principiis deductionem cooclusionuin sub signis sensibilibus proponendo, led in imaginatioDe 
species aliquas formando, quae ex corporalis orgaoi commotione form^iri possunt, prout patet in dor- 
mieniibas et mente capiis, qui pro diversitate phaDtasinatum ad caput asc ndeDtium, diverse pbanta- 
soiata patiuDtur. Et boo modo aherius specie! commistiooe fi^ri potest, ut ea quae ipse anc^elus scit, 
per imagines bujusmodi, ei cui admiscetur. ostendat, uti divus Augustinub ait cap. xn iuper Genesim ad 
iiiteram, Uode dicendum, quod aogelus doceat quidem mterius si cum bomioe compareiur, qui tan- 
tarn sensibus exterioribus doctrinam proponit, sed si cum Deo conferaiur, qui meo\i lumen infundit, 
ejus doctrine exterior reputatar. 

S UI. Dicii Deum nuiquam immediate per se apparuisse, et oceuUum illud Dei neminem vidi>8e Ubl 
nota cam sancto Maximo* quomodo sancius Dlonyiius interpretetur quod ait sanctus Joannes I Epist. 
cap. IV. 9: Deum nemo viait unauam. Quia enim sciubai visum esse hominem in Scriptura, ut Adae in 
paradiso ^. AbrabsB ad quercum Mambre 1 et proficiscenti Sodomam, et Moysi, et aiii9. dicit nunc.occul- 
lum Dei neminem vidisse, neque visurum esse, id est, id quod est subnantia ejus. Vel tiliius : quid sit 
Deus, Demo comprebendere inteiligentia, nee exprimere •41 unquam potuit, neque poterit. Cum autem 
diciturin Scripiura apparuisse, sive visus esse, sic intelligendum est.quod unusquisque illorum proper* 
tione fidei bab.-batur aignusvislone quadam, qua) ilii Deum repraesent bat ; per quam visionem,illumi- 
nationem capi<bat cognitionum divinarum, quae ipsi adveniebjni. Talem autem vi.^ionem Oeo^pi- 
vttsv vocat, sen Dei apparitionem ; quia nimirum in ea angelus personam Dei sustinebat. loduunt enim, 
inqait Atbanasius in Qu(BStiombu$ ad ArUiochun principem, fijturas angeii ad quemcunque usum Domi- 
DOS Deus velit, atque ad eum modum iis.qui digni sunt, apparent, et divina illis mysteria aperiunt. Ex 
bis perspici potest, visionem, simiiitudioem, et OEo<piv£iav idem repraesentare. Hue etiam accedit, quod 
per intermedios angeios, indutis figuris ad Dei nutum, bujusmodi similitudines formantur. 

Si quii vero dicat quibusdam sanctit immediate Deum apparuisse, etc. Ilinc divus Tbomas in il Sen-- 
tentsmrum, distinctione decima septima, articulo quarto, movet quaestionom, utrum species missionis 
visibiiissint formatae minisierio angelorum. Ubi doae sunt opiniones. Quidam enim dicunt,in boc differre 
missioDee Novi Testamenti, ab apparitionibus Veieris t^stamenti, quod apparitiones Veteris Testament! 
factse sint per angeios, ut sancti communiter volunt ; missiones autem Novi testa menti facias sint imme* 
diaie pef divinas Personas : quapropter in illis speciebus, divinae PersonaB mitti dicunlur, et non angeii. 
Alii veroecontra dicont, utramque angelorum minisierio perfectum esse. 

Yidentar autem utrique quoaa aliquid verumdicere: siquidem lam in apparitione Veteris Testament!, 
qoam in missione visibili Novi Testameoti, duo consider snda sunt, scilicet id quod exterius apparel, et 
aitad qaod interius efflcitur, vel factum signatur, sed lamen diversimode ; quia in apparitione Veteris 
Testamenti illud quod exterius apparet, non referlur ut signum ad id quod interius est, sed ad aliquid 
aliad^ aicot ad signandam Trinitatem, vel aliquid bujusmodi : unde illud quod interius es^t, nil est aliud 
quam ipsa cognitio vel illuminaiio animaa de rebus.qua) per signa exteriora signiiicaniur. Et quia illu- 
minationes div.ns, secundum Dionysium, in nos per angeios deseendunt, ideo in illis apparitionibus 
faciam est utrumque minist*'rio angelorum, scilicet et illud quod exterius ost.et id quod interius : et 
ideo nullo modo est ibi missio Personae divinaB, quaa tantum atienditur secundum effectam immedialum 
Per8on» ipsius. Id missione aotem visibili, illud quod exterius apparet.signum f-st ejus quod interius 
vel<tanc vel prius factum e^l : unde interius non tantum ponitur aliqua cogniiio, sed aliquis rffecms 
gratia? gratum iacientis, qui est immediate a Persona divina, raiione cujus haec mitti dicitur. Unde in 
missione visibili illud quod interius esi, immediate 'sine minisierio angelorum t^ffeotum est, rationo cujus 
Persona divina mitti dicitur. Quoad id tamen quod exterius est, angeii ministerium bab nt. Ita sanctus 
Gregorius libro tertio Maralium. 

§ IV. Ait, Dominum nostrum Jesum Christum etiam per angeios annuntlatum ; et circa ipsum, atque 
ipsimet multa, medianiibus angeiis, fuisse revelata. Ubi nola quasdam sublimes loqueodi formulas Dio- 
nysii. Cum dicit, per angdlum Zachariasmanifesiatum, puerum ex ipso nasciturum prophetam fore xn< 

i-pSoicptiiru; xod 9a>rrip(a>< Ttji x<^v(Af|> iiri^avi^TOjisvn^ iv5ptxf,c xoO 'lnff-0 OeoupY^^tc' ^ila codtx ms. Cae- 
saris, melius quam impressus Morelli lepoupY^atc) 'd est, humance divinceque Jesu dispensationit, benigne 
simul ae salubritermundo apparitura, Incarnationem Verbi significat ; quia Deus in carne bumana opera 
divina pairabat, quae alibi OExv^pixa, id est, Dei virilia, nuncupat. Itaque diceudo viriiem, perfectum 
hominem faisse docet : dicendo divmam, simul perfectum Deum. Marias autem significatum. 8ira>< iv 

*^^ Y*^il«rcx« xh Oeap^ixov xri? i<p6eY>txou OeoirXaTcCac |Auix/,piov, quomodo in ipsa divinum illud 
imffmbiUs Deiformaiionis mysterium consummareiur, dicitur formalum esse Deum in ulero Virginis ac 
matris, CO sensu quo dicitur Verbum caro factum esse.Et paulo post ait, Cbrisium ipsum buncordinem 
DOD reruger6,id est,neq> aquam indignum reputire, si, cum esset Dominus angel rum, obediret tamen 
illis. Sic itaque dixit hie Dionysius, nonrefugit, sicut dixit Paulus in Episi. ad Philirp.cap. II : Qui cum 
im forma dei esset, id est, verus Deus, nom rapinam arbitratus es^hoc est, non reputavit indignum. si, 
eum esset alioquio aequalis Deo nalura, et non falso sibi vindicans divin latem^sicui 9U1 alienum rapit, 

fient tamen homo : iXX* euireiOui; uitotaxxeixt xat< xoO naxpo^ xati Oeou 6i* avYsXcuv $i2xu7:(09e3iv, 
quin potius obedienter se submittit formis a Deo poire per angeios effectis : quin et per ang^'los ipsum 
cernimus paternis legibus subjecium. Quia 4tt faclus est Cbnsius sub lege,sicat ait Apostolus ad 6a- 



de amgelo UloJesum confirmanle. Sanctas Maiimus ait, Dionysium signiflcare, sibi et Timotbeo ^Ypi^cu;, 
id est, sine scripto, traditum fuisse boc mysterium de anselo coDfortante ; quod quidem postea a Luca 
scriptum est in Evangelio quod Paulus prasdicabat, et ex Paulo didiccrat. 

^Geo. Ill, 8. ^ Gen. xvui, 1. 



187 



• 



S. DIONYSII AREOPAGITiE 
PARilPHRASIS PACHYM£RiE (9). 



188 



§ I.Hierarchia ipsa oroni el universa, give cob- A § i. Tnc lepatp^^iac aj'tri; kitiTTi^ xal xatOoXt- 



leatem dixeris, sive nostram, recte quidero, ut 
existimo.quid sit, pro philosophandi modulo de6- 
nita,age nunc angelicam, eamque solam, ut sese 
babet, bierarchiam indagemus et discamus, quod 
utique in auctoris eorum Dei laudem cedlC.Nam si 
etiam ex bominibus cognitio Dei miriBcaturJuxta 
iliud ; Mirabilii facta est icientia tua ex m^"*; quaoto 
inagis,quaB supra principium est,divinitas magni- 
(icabitur et celebrabitur in eoquod deangeliscon- 
templamur ? Verum non sensibillbus,8ed super- 
* mundialibus elintellectilibusoculis, utpermysti- 
ca8imaginesinScripturisexpressa8,ad eorum sim- 
plicitalemadducamur.Siquidem audirausin Scri- 
pturis boves el leones.aliasque quasdam composi 



x?ic, x&^ xT^v o*jpxv(«v eiicoi<, x£v xt^v xx5* h[UL^f 
6pi96K{7T^C, xaXu>c <j>< 6icoXs(i6ivco xit^t {iCTpisviJLbv 
9iX(S9o<poVy xi irctj tpepe TTiv Ayy^AtXTiV, x6ft vOv 
l^ov, Upxp)^(av xxl {judvT^v (T^Tt{9u>{iKv xal fj.diO(i»{UVj o 
8t\ 3[ivoc ivTi Tcpb; xbv icoiijffavxs xauxac de<iv. £l 
Y^tp xal Ix xujv &v6p(^ira>v 6acu[Xfle9T0uxai ^ xoO 6eou 

C(ji3u* '7:«^94> Y^ [JiaXAo^ {xeYoeX\jvOii9£X2i yal 5|ivt^0i^- 
«xat Ti uitepap^ioc 6»6xti<j kv tj) icepl xcov d(YY^Xo>¥ 
6K'4poOfAev; 'aXX* oux alvOT^xoT;, 6icepxoa[i(oic ^s xsl 
voT^xolc o^OxXjxoT^^ oiciuc 8ta xcIjv 4v xaT« Fpstpslc 
(i,*j9xixu>v elxovi9{Aaxa)v &va)^Ou>(Jt.ev el^ xt^v x^6)v 
d7cXdxr,xa. *AxotSo(JLCv y^P ^^ '^'^^ Fps^psTc ^ouf )mI 
Xeovxa;, xal ix&pa; auvOevitc xivac, a< oi^ xqji vol 



tiones, quas dum menle pervolvimus, secundum u'^ap^^ei^^o^"'*- '^a'ca "tV olyefniv i;iv aJioOfAev au- 

proprium habitum easdem consideramus : alque '*"' ^ — """' "^' '^" ^ "•'"^ — ~ -i-a^— . 

ita quod sensu composilum esl,flt mente simplex, 



alque hierarchicaBdisciplinse auclor.scilicet Deus, 
graliarum aclionibus, cseremoniarum Gonditori 
compelentibus, mirabilis prsBdicatur.Quemadmo- 
dum eoim rex verbis regiis, quae nirairum regisB 
dignilali compelunl, magnificatur;ila quoque na- 
ture illi, quae rilus sacros instiluit, verbis rituaii- 
bus ipsi congruentibus, graliae referuntur. 

Primum autem omnium secnndum veritalem 
dicimus,ne quis virlulum audiens magniludinem, 
supra crealuras eas repulel.Dicimus, inquam.has 
omnes Deum bonitale, non necessitale, condi- 
disse : siquidem hoc aucloris omnium el super 
omnia Dei bonilalisproprium esl, ad sui commu- 
nionem ea quaB existunl invitare, juxtacapacil»lis 
cujusque doGnilionem. Nam earatione qua quid 
est,divinum quoque Numen parlicipat;ul si inani 
malum sil.enlitatero solam babel;sin animal e)iam 
ip^'amvilam; sin vero eliam parliceps ralionis, 
ratiocinandi el inlelligendi Kicullalem, uti in de- 
cursu aslruit.Quaecunque igilur exsistunl,divinam 
parlicipant providenliam exsuperessentialiDeilale 
promananlem. 45 Hinc enim, inquit Gregorius 
Tbeologus, bonum diffundi oporlebal : quoniam 
malum neque subsist enliam babel, neque existen- 
tiam;quandoquidem Dei non sil parliceps, secun- 
dum babilus privalionem apparens,sed nee exem- 
plariler in essentia exsislens Quomodoenim quid- 



xic ?vvoeTv' xatt oQcu)^ xh auv6exov xti alffOi^aeij 
iirXovJv x«ji vot Y^^'*^**' ^*^ Oxu[jLdt|[eiat ii alx(a xri; 
lepap^ixn^ liriaxr,|XTriC, ^Y*^^ ^ ®*^«f ^^ x»\«Xfltpj^i- 
xat; mi rzp09T\7wi9%i^ eu^spi9x{xtc. *:^c Y^ ^ ?*" 
9iXeu< ^xvtXixoTc XoYOi;, oiovel x^ ^i9\Xzi^ icpo9« 
yjxo-jat, (jLCYaXuvexxt, o5xu) xxl fj xsXsxxp^ic o\ial%, 
X(Syoi< xeXexep^txoTc e^^apiffxetxai. 



Dpojiov 8*diic9fvxu)v Ixelvo X^Y^jiev, xxx* &Xi{6sixv, 
7va [jiT\, &X0U7ZC xi< xb cwv &>vi|jLe(i)v (jlsy^^s^ov, uiclp 
xoi xxCvjxxxx XoY^ffxixo xacuxac. Asyo(a><^ xoCvuv, 8xt. 
Tcdffx^ xijtac ^Y^^^'^^'^^j '^^^ °^ X9^^9 ^ ®^^^ ^weoxTj- 
acv* lu'.i Y3tp xouxo xf»^ ^y*^®''^'^®^ tSiov, xou 8eoG 
XT^; icxvxcav aWxc xxl iirlp icd^vxx, xb itpb; aexnj^n^ 
iauxf,c xa U7:09iavxx xxXeTv, xxxa xov xtJ; if^iXoyix^ 
ixxotou 8iopia(jLov. 'AvxAoyod; y*? 'txOto^ loxi xb Bv, 
xxxx xoOxo xxl xoj 6&10U |i£x«*y(^6i' el jilv ai^\jy6^ 
kjxt, XT|V (JvxdxT^xx (jLcJvT^v e^si* tl o£ 5">o>'i XXI aux»|v 
xt^v ^(o^v el OS XXI XoYtxbv, xai orixb xb XoYi«tbv xe 
xxt voejsbvj xxOw; Trxpaxxxiwv xlOti^i. Ilivxx x« 
^vxx xo(r,^v |jLsxe;(^ei xtic Osfx^ irpovo(a<, Ix xt,c 
^Tcepojatou OsoxT^xoc Ix^eojievT^^, 'Ex xouxoo y*Pj 
Xs'^et XXI 6 ©eoXoYO^ Fp^^Y^P^^^* *^^' ^^^' j^^eOtivxi 
xb XYxOov* uixxe avu7co9xxxov xb xxxbv xxl (ifi ^v, 
iiciiS^i [XT^ (xexe-^ti xoO 6eou, xxxa axspT^Tiv S;£ta>< 
(pxivOfAevov, aXX* o'j xSv xb Tcptaxoxunu);, (jlti 8v ev 

ou9'4. Otu; Y^ ^^ V "^^ ^^9 ^'^ }A^ t^^'^^^X^ '^^^ '^^^ 
^vxtov oja(xc ; '0%xx 51 ivxaOOx Xey^i xijv aYiav 

quam eral, si rerum essentiam nequaquam parti- ^ Tptaox, t.xk; xwv xiKxiaiv oSxa SnH^ioupYoc, xxl ip- 

ilhicsanclissimain /Ti, xxl xlx(a, 45 aixwv xu*v nxp' aixii^ lU o6»Uv 






cipabal?Exsislenlem autem vocal 
Trinitatem;quae cum rerum crealarum sit en a** 
trix, el principium, el causa, ab iis ipsis quae per 
ipsam in lucem prodierunl, participari dicilur. 

Qua& itaque inanimala sunt omnia, cum solum 
sint, parlicipant divinum Numen secundum esse, 
quanquam supra illud esse sil Numen Dei ; quas 
vero vivunt, praeterquam quod participenl enlita- 
tem, vim quoque vivificam ac divinam partici- 

' Psal. Gxxxviii. 6. 

(9) Vide Sch. S. Max. t. If, c. 4. 



i>Odvx(i)v [ASxs^EoOxi XeYCcxt. 



Ta (jlIv oSv Si'^ii'^a icivxx, licsl {idvov jivxa tlvl, 
(xexeyei xoO 6c(ou xaxa xb etvai xxl xaO<S t\9\f x£v 
xal 6iilp xb eTva( ivxt xb OcTov* xa II l^wxa^ icpbc 
xcp (jiexe^eiv xoj elvx;, |Uxe^0J9i xal xi^c (oiOTtoioO 
xal Oe{a; Suvi(auK» tl xxl 6iclp lutvav (wifv ivxi* 



189 



DE CQELESTl HIERARGIIIA, CAP. IV. - PAIUPHR. PACIlYMERiE 



190 



Syy^oi, iird^^ouai vti^ ocjtottXoOc 90(p(a;* touto ^kp 
iaxi X6fK mX v^T^vtc xoO 6toG, k&v xal 6icep xbv 
)dYOv xal vouv ivxi Tsuxa. no|pi^^(&cOa xo(vjv Ix xo6* 
xu>v^ 8x1 xa voeps icdvxuK tqi 6eo({) iiX7^9ii(ou7i* |ux- 
ijyj9\ ^ap a^xoO icoXAa}^d>c xal xaxa xb etvai, xat 
xaxa xo (^^v, xat xaxa xb Ao^ixs etvai, xal Ixi xal 
wtpi. 



S II. At Y<^ ^Y^^ **^ o^viat 8iflexo9(jLi{9tic, xal 
6itcp xa i&iSvoK ^vxx xtt ^4'^X'> ^^'^ ^^^F "^^ ^<Sy<*>c 
(ttfvxSf xsl uicip xa xa6* f^(x.ac Xoytxa xouc &vOp<&- 
icoiK* xa (jL^v Y^ (AcSvttfc, xd^ $6 fiixxwc, xa 81 xpixxw; 
XT^C Oc(ac (Jitxs^ouai &a$09&ci><* al ^o^v voepal xx'i 
o6pivtai xtxpdi^a»c te xal icoXXa^Jic xatSxi^c (jLSxe- 
^ou9i. TiciK Y* H^^f &9irtp itp* ^{loiv Ssxiv l$eTv, 8tt 
ix x«i>v /psixxcivaiv XeY<StAeOx, xxl xupi(i>xsp(i>c Xky<$- 
|uda Xo^ixoC irstp* 8 ((oa, t^ xal 8vxa, oSxcu xai iicl 
xcpv SeCuiv 8uNdi(jieci>v. ksI 8vxx y^ ^^^^v ixeTvat, xai 
]^o»9i, xal XoYixai eloiv, &XX* Sjiicoc voepal XcYovxat. 
Ki\ &9ircp ^piac 9£(JLvuvBi xb xaxa Xc^yov xivtTffOzt, 
oSxcai x&xt(vaic XT^v 6eo(ii(iT^9fav icapt^ci , vospcii^ 
xivou(&6vaK, xai icpb< x^v 6eap)^txV bpoiaatc b(iLo(ci>- 
aiVy x&xttOtv i(piK{jievaK (JLoptpoOv xb voepbv a^xwv 
ttSoc xsl 8ta xoGxo xal nXt(ovac six(Sxu>c ^x^*^^^ '^^^ 
tcpbc oM^v xotva>v{aCy b>c oS^ai, ok 2^u>9aty b>c Xoyi*- 
xal, xal Ixt &< vospal xal irpotfe^stc (xevouoai, xal 
o6 8it9xt8a9(i6vai xax^ xt^v Siatpopov Y^b^jiT^v, 8irtp 
koxlv kv ^?v (ol Y^ <v Otcp ^vxec, ouvT^fijiivoi elvl^ 
xoftw^ xal fcopa xu»v Oe^uiv rpa<p(i>v (jLav6divo(itv* 
oxt Y^p TMLxk x(^jiov S(itXXe xivtTvOai & icpuixoc xu>v 
}katfhixSH^ lXtY«' ^^^Y*** «tXieueiVj 87\Xov<Ixi, x***P^" 
(o(uu i$ 6|Att)v* 8xt 81 lic(9xtJ0*/ ol iti9xc\Sovxec, xal 
xoxa Osbv %aav. fljavj tp^alv, licl xb ooxb auv- 
i^YF^^^o^)* xsl kt\ &vaxetvo(jLtvai icpb< xb avavxtc Iv 
rjvxovfqf xou 6t{ou xai ixXivooc Ipotxoc. T{< y^P ^^ 
^{i»v l^ifxT^ae iciSmoxf y xal Itpevtv t'^e, poefav 8e- 
(avOat x(vi)9iVy 9^ XiOoo xiva l8i(Sxnxa ; iXXa iidivx(i>; 
^ ^C9t< knl xb Svavxe^ koxi, Touxb kvxi xal InX xxTc 
&YY^(xaiC xal Ociai< 8uva(iKviv, &el xal itpCevxai, 
xal elo^x^^^s^ ^^< &pXi^< ^al 6e(ac iXXz(i<)/ciCy xal 
itpbc xr^c kXXa(jL^et< xaxxovxai, xal x^,v (a>^v anaaav 
ioutoiv vocpov l^oufftv* al y^P a^xtuv oWfai vovk 
(oiv koxi* 8ta xoOxo xal, 6; (ilv icponxetc, icpci^oK 
Iv |jicxou9Cf Y^^^^*^^^* ^^ ^^ icoXXa; l^^uaai xac xi^c 
|iCxou9(ac (puaixac littXT^8eioxT^xac , icoXXax<uc Sv 
|itxou9{qp xoo 6t{ou y^^^*S x*^ irptoxwc itaXtv icoXXx- 
X»; l5aYY^<wai xr^v Gexp^ixT^v xpu^K^xt^xa, 8ib xal 
aYveXoi XtYOvxai, J5x6t 8ia xb x^v 6»(av xou 0ioO xpu • 
^i(kT|xa ixcpaCvsoOai 8i* auxuiv, 8xi Av, 8xi 2^d>v, 8xt 
vooc, cl xal 6ff^p xaOxa &9UYAp(x(i>c ioxlv, n x«l 8id[ 
xb 8i' a&xo»v ^(xtv 8(aicopO|u6e90ai x^v Oe(av pouXr,- 
otv* ^)X(i> Y^ xal 8 vd|Ao< 8i* &yY^Xu>v iXaXi^On xax& 
xbv |&tY>v 'AmSoxoXov, xal xouc ivSd^ouc icpb vdjiou, 
«dC xbv *A6p2a{i xal xbv Mavcot, xal xvCic XoiirotSc* 
xal (axa vtfjiov, d)C Tbv*I(09^9y xbv Otxpov^ xouc xa6- 



A paDt, tametoi hac quoque supra omnem ▼itam 
existal ; qua vero rationalia sunt, uti nos, et spi- 
rilalia, sicut angeli, coropoles sunt ipsius perse 
perfectas sapientia,8iquidem hac ratio est et in- 
tellectio Dei, licet simul sit supra rationem et in* 
telligentiam. Ex his itaque prastantiores evadi- 
mus, quouiam spiritalia Deo prorsus appropin- 
quant ; siquidem ipsum muliipHciter participant, 
turn quod sint turn quod vivant, turn quod rationa- 
lia sinl atque insuper spiritalia. 

§II.Sanct» igitur coeleslesquedispositionessu* 
perant ea qua solum sunt inanimata, atque ea qua 
sine ratione vivunt nee non ea qua nobiscum ho<f 
minibus ratione regunlur: ilia siquidem simplici- 
ter* ista dupliciter, atque hac tripliciler divinum 

^munus participant; sedspiritalesistacoBlestesque 
natura quadrupliciter ac multipliciter ejus com- 
potes exsislunt. Interim minime, quemadmodum 
nobis usu venit ut ex partibus nobilioribus ap- 
pellemur, et magis proprie rationis compotes di- 
camur quam vel animalia, vel entia,ita etiam circa 
coBlestes illas virtutes agilur ; sunt uamque entia» 
et vivunt,et ratione pollent, et nibilominus simul 
spiritales nuncupantur. Et sicut nobis laudi est* 
secundum rationem moveri ; ita quoque illis spiri- 
taliter motis,et ad dlYinam spectantibus similitu- 
dinem,indeque spirilalem suam speciem efformare 
cupientibus, divinam tribuit imitationem ; qua- 
propter etiam merito in pluribus cum eadem com- 
municant tanquam existentes, tanqnam viventes, 
tanquam rationales atque insuper tanquam spiri- 
tales atque assidua manentes, et nequaquam dis- 
tracla per diversam sententiam utI nobis accidit 
(qui enim in Deo sunt,collecti sunt, sirutex divi- 
nis Scriplisintelligimus; quando enim primus ille 
44 d scipulonim secundum mundum commovendu.« 
erat dicebat : Vado piscari^^ id est, discedo a vo- 
bis : quando autemcredebantfideles,etapudDeum 
erant, Erani^ iuquit, inunum co/{('c^i},etadante- 
riora semper summo divini et inde6cienlis amoris 
studio intents.Quis enim e nobis quasivit unquaro 
vel desideravit bovinum motum accipere, vel ali- 
quamlapidis proprielatem?sed omne omnino desi- 
derium ad superiora tendit. Hoc in angelicis quo- 
que virlutibus lucu/n habet,qua semper etiam su- 
periora appetunt,elprimordiales atque divinasfus- 

D cipiuntillustrationes.et secundum illasordinantur, 
omnemquevitamsuamhabent spiritalem : siqui- 
dem eorum natura sunt viva quadam mens ; id- 
circo eliam,tanquam assidua quidem,primam ha- 
bent participationem : in quantum vero multas 
habentnaturalescommunicandi facuitates, multi- 
pliciter divini numinis consortes fiunt ; ideoque 
iterum,primum ac multipliciter divinum illud ar- 
canumenuutlant,propter quod et angeli dicuntur: 
quoniam per illos divinum illud Deisecretom ma« 
nifestatur, uC, quod sit, quod vlvat, quod mens sit. 



Joan. xxi> 3. 



191 



S. DIONYSfl AREOPAGlTifi 



192 



tametsi ttipra ilia sine comparatione sll: tel etiam A t(nc icst<p«c hi^a^t Syy'Xoi ic^ xh OtTov &vi1yov 



quod per illos ad nos divina volontasdeferatur; 
sicenimet lex per angelos promulgata est, ul 
magnus Apostolus testatur : etinclftosantelegem, 
ut Abraham et Hanue caelerosque ; et post legem, 
Josephum, et Petrum.reliquosque Palres nostrosi 
angeiiaddivinam voluntatem deduxeruut, partim 
quid agendum esset edocentes.et ab errore remo- 
ventes, uti Cornelium ; partim ad sacroe ordines 
adducentes,uti Danielem, Ezechielem, et Isaiam: 



liCTd^Y^'V'ccc, a>c M Tou Kopvi^Xfou* ^ xiHtC ^P^» 
b>c iiti TOO Aavt^Xf xat xoO *It!^txtnX, xa) too 
H'atou* u>v & (jlIv af^£ktd^ (AupCsc (iupidiSxc icapt* 
vtT^xufotc IdeiffXTo, 6 $i Op({vov elos xal i^<^(&eva is 
Xcpou^jjL, & 81 xbv xaO/(JiKvov Ini Op^voj, xa) xuxX()i 
xdt Sepatpi{A lOei^iixo* y^ |AU7XT^pfa>v opdcTctc, ti)C licl 
tou MojO^ecoc IrA xti; ^ixou* n ^c^l Ocfac ttpo^ViVftc 
&vx(pa(vovxtc, <bc lirl xou Msvtal <al xoO AxvtifX. 



quorum alter quidem mille myriides angelorum astantes conspcxit, alter vero trhonura vidit, et 
quae Cherubim babebant, alter vero sedentem in tbrono, et in circuitu Seraphim aspexit : partim 
Yisiones mysteriorum, ut Moysi in rubo ; partim etiam divinas prsedictiones rerelantes, ut Hanoe ae 
Danieli. 

§ III. Solvit hie objectionem, dicens : Si autem B § HI. AiSei ivxauOx &vxiir(irxov, X^y^v. El U tic 
quia dixerit quod etiam sine angelis aliquibus di- X&y^i, 8xi xal Biy[% xwv ^yy^Xcdv ky^vovxcS xtvi Oco- 



vinae Tactae sint apparitionesjuxta illud: Apparuit 
Dominus Abraho^, et : Dixit Dent ad Jacobs ; 
discat et hoc evidenter, non ex nobis, sed ex ipsis 
Scripturis,quomodo hoc quidem,quod est Dei oc- 
cullum, nemo vidit, neque videbit, secundum 
EvangeIistamJoannein<i,e^quodadHoysen dictum 
e8t^ Divinae vero apparitiones Sanctis factae sunt, 
Don quod ipsemet Deus, ut in se est, appareret 
(hoc enim impossibileest),45sedquod divina illu- 
strationedignibabiti ill! qui cemebant, per sacras 
quasdam viitiones, ipsis proportionatas, viderint 
ea quaa viderunt. 

Illamitaque visionem, quaedivinam similitudi-G Tt|v ^o^v Spxaiv kxe.'vT|v, 4(xi< Ive^paivt xr^v asbv 
nem referebat, ex intuentium ad divinum Numen ^{xoiWiv Ix xnc xujv ipt^vxcov inX xh 6&tov &vxYo>pic 



(piviixi, (5)C xh *'i2(p6nKupioc xq»' A^p««{A, x«l, Elirtv 
6 6e^C icpb< xbv'laicoSS* |x%vOxvexu) xai xouxo vxtpcuc 
oux k^ ^(AU)v, &XX* li flc^uiv xa>v Tpa^v, d^ S'Vxb 
(xlv xh xou 6coO xptS^iov ouoelc i<i^ax6v ^ ^^txai, 
xaxdl xbv tixYT*^*^^^ 'IwivvTjVj xal «b itpb; xw 
McdOvt^v slpT^iiCvov. 6e(Hpii6i9Ct 8s xot< &j(o(< kY&vovxo, 
o5 8tx xb <pxtveiv xbv 6tbv iauxbv^ 8 xi icoxe Ivxi 

^xouxo Y^P ^(^^X^^^^)» ^^^* ^^^ ^^^'^ iXXiti^^eci)^ 
&$iouii.Kvot ol pXenovxec, 8t2 xivcov &p£9eu)v Upoiv, xxl 
otucoTc &vxXf$Y*^i l^oXeicov Sicsp e^ticov. 



adductione ac illuslratione, sapienlissima theo- 
logia Dei apparitionem vocat,utpote per quam di- 
vinas illustrationis iusitae visionem, intuent^ s divina 
quoque alia edocebantur. Has autem visiones pa- 
lres noslri medianiibus ccBlestibus virtuiibusdidi- 
cerunt.Nunquid enim etiam sacram legislalionem 
ab ipsomet Deo Moysi datam, ex sacris Litteris ad- 
discimus, ut nosdoceat Mnyses secundum verita- 
tem, hanc nimirum legislalionem alterius divinae 
sacraeque legislationis efUgurationem esse, nempe 
ejus quae per Christum est, et divini Yerbi inc^tr- 
natlonem ? 

Quin et magnus ille Paulus hanc per angelos 



xxl iXXx{i<)/r(o<, ^ 7cdiv70!;poc OeoXoY^x xxXet Oeotpi- 
veixv, di^ St' a-jxfi^ Stj xtiZ bpiaetac xtjc 6e(x< ^tV* 
vo{ievri< IXXifJL^^ewc, xxlxi&i:^ xu)v Oefcov Upcoc {i.'iou- 
(jl£vu)v x(i>v 6p(ijvx(i>v. Txuxxc $£ xa< bpiatiz ol icsxspe^ 
^|Au>v $ta |xeja>v xwv o*!»pxv((i)v I(A'«>oOvxo Suv3^(jLCa>v« 
"H Y^P ^'^X^ ^'^ '^^i^ Upav vO(i.oOe9(xv auxdOev ix 
6eoO X({> Ma)U9Ji St$(opi^(jLevnv, ix xt^; Ispcr; TpxYnc 
{ixvOivofjiev, Siiu)< £v f|fi.a; (Jiui{9i[^ b MuniTn^ xxx' 
iXViOeixv CO tTvxi xr^v OetrjiioOefffxv xx\Sx7^v Oe(ac ixi- 
px< xxl Upa^ vo{xoO(9(ac 6icotTjit(i>7tv^ xouxsvxi xt^c 
xxT^t Xptaibv xxl xT,v xoG h6*fOM 6e(xv ivavOp<i^icv 



aiv ; 



'AXXsf xxl 6 (a'y^< QxOXoc St* aYY^Xcov XxXt^St^vxi 



promulgatam tradit, et sancius Stephanus decla- XcYci xauxnv, xx* h aYio< Zte^xvoc Mot, XeY«»v 



rat, dicens : Qui accepistis legem in dispasiiione 
angelorum.et non custodisti$^ ; siquidem hoc ipsa 
lex et ordo legis exigit: nam lex propter ordinem 
facta est. Exigit itaque lam lex quam ordo ejus, 
ut posteriora per prioraad divinum Numen addu* 
cantur,quemadmodum legum dispositiones ferunt, 
quibus sacerdotes populi coercentur. Quod etiam 
locum habet in virtutibus ccelestibus. 

Elenimnon solum in sublimioribus inferioribus- 
que virtutibus, trium scilicet supremorum ordi- 
num, seraphim. cherubim,etthronorum,et trium 
boscesubsequentium, ac trium insuper inferio- 
rum, ejuscemodi ordinis sanctionem videreliceat; 



0*! xive< ikiStxt xbv v(S(jlov *l< Sixxxy^C ^Tt^" 
Xa>'i, xxl o5x IcpuXx^xxe* xouxo y^P ^icxixbT xxl i^ 
ix v(!jiw xa^t;* 6 Y*? ^^^F^oc Stat xi;iv y^Y^^'^^'* 
'AicxtxeT YoOv kuxo; b vd|A0C xxl ^ xa^t< a*jxoO xh 
6ii iivuiv 7cpc2»xu)v otvxYevOxt irp^c xh Oetov xx 8st>* 
xtpx, d>; e)^ou9iv xl xuiv vd(jLb>v Sixxi^et^, xxO' a; ol 
Upet; xou XxoO StxxxeAXovxxi. Ouxcik i^t xxl iicl 
xwv ojpxv{u>v Suvdi(j.eti>v. 

Kal Y^P ^ i&^vov licl xttfv ^^'v^Xoxepoiv xs xxt 
iKpeifjiivcAv Suvi{ieiov, St^'^ovcSxi xto>v xe uicepivco xptctfv 
xi^eoAv, xcov «pxtpi[ji, xu)v ^BpoJ^lp., xxl xwv 6p<{- 
v(i)Vy XXI xcov uicoxxiu) touxwv xpta>v, xxi Sxt xuiv 
6icoxdixu> xptuiVy Stxiv ISetv xbv xoi^xov 6oor(i.bv xri; 



£ Gen. xn, 7. p Geu. xxxv, I. <» Joan, j^ ig. rExod. xxxiii. •Act. vii, 53. 



Ida 



t)E COBLESTI HIEftARCttiA, GkP. IV. - t»ARAPliR. PACliYMER/E 



194 



tovtc 



•ci^toi;* ilkk xal iic* aiTtov {lovtov xuiv o{ioxzy^ov, A verum etiam ia ipsismet solis ffiqualibus, scilicet 

tribus solis, iia ut sint ordincs priini, medii ac 
postremi ; siquidem in omnibus tres, el Ires, el 
Ires sunt ^irtules, in unoquoque autem ordine 
aequali, omnes tres sunt ; ut tarn ibi quam hie pri- 
mum, el medium, el postremum dignoscatur. Con- 
veniebat itaque in inferioribus quoque iilustratio- 
nibus, ut per alios, scilicet per ordines angelicos; 
a Deo ad homines mysteria derivarentur : quoniam 
etiam hie diviuiores mystSB inferiorum manudu- 
ctores eisislunt, ad divinam communionem et 
illustrationero. 

§ IV. Video autem etiam angelos de incarnatio- 
nis et liumanitatis Jesu mysterio primum edoctos 
esse, deinde per hos ad homines cognitionis gratia 



St^Xov<{7i xu>v Tpi(04 povcov, u)9tK filvsi Xflt; xi;fii( 
icp<&xsc, xxl }JLe7a<, xal xeXeuxxa^* litl {xlv *^ctp 
Tcdaxtc "(psTc, X3i tpeXc, xsl xpeT^ elvtv 't\ Sjvijitic. I'kX 
81 ptq^ ixoTT^ ofjLOXTYel xdc^ei, al izajon xpeT; ibiv, 
&9xt xsxsTve xat kvxauOs ih Tcpwxovy x^l xb (jls90v, 
X3i xb x&Xcuxatov y^<*yG^^'c>^* npovr^xo^ xo(vuv xal 
Itci xd>v xaxu» lAX3(i(|/ta>v, xb 8i' oXXcov, ?|XOt xu>v 
OYYcXixeiJv X3^£Ci)v aicb BtoO rpbc xob< divOpiaTCoac 
8ts6i6i^f96ii xa {lusxi^pia* oxi xzl ixsT78 ol 6tid- 
xtpoi {iuax2i, xaiv ^xxova>v ^^EipaYwvoi etatv kicl f^^v 
Oc(sv xoiy<i>v{av xail sXXs|A\|^tv . 

§ IV. BXsicu) $s8xi xal xb irepl xtIc Ivaipxou xal tpi- 
XavOpci^icou tjO It^9ou olxovo{i(3< (jiuTxVipiov^ iiYT'^o^ 
itpttxov l^iuViOriaav, stxa 8ta xojxtov bU avOpci[»icGu; 

Sis^n ^ 'cnc T'^^^^ X^^^* ^^-^ T^P ^'^ FaSpinX Q descend it ; sic eniro Gabriel Zachariam docuit, 



xbv Za^aptay l|xurcaY(^Y'S ^"^^ icpotprixi;; Ivxai 6 
k5 a^oG leap' lXw(Sa f^^'^^^^P-s^C waTc. Hpo^pi^xTi; 
SI icoUc &i7oOk9tb>< ; xric xaxa aipxa int(pave(a< 
xoo TloO xcj 6eou. 'Avopixi^v y*P OeoupY^av, xT|V 
xoO At9ic<{xou XpiTCO-j lvavOp(iSin^7tv XiYet, xdtO* t^v, 
6tb4 Avy Iv aapxl xa OeTa tipYdls^xo. TT|V SI Qd^p- 
6ivov ^oxdxov, oitu>; iv aOx^ Yev/|3exa( xb a^T^xov 
xn; dtoicXaffxfa^ jjturrijpiov, deoTcXavxizv SI XsYet, 
8x1 y 6tb< 6vy kicXdtTOi) Iv x/^ vy^Sui xt^c iiavaY^<>'^ 
8eo(iifxopo<, xaOb YS^o#^v avOpa>i:'j;. ''Exepoc Si 7:2- 
Mvxa>v &YT^^^ ^^^ *lti>a^^ kSiSa^e, iraiK b xq> AaSlS 
lTCT^YT^X(i.tv<K ix xapiroo xnc xoiXia^ a-jxou xcOt^fft- 
oOoi lici xbv OpJvov aucou, I^St^ xt^v ^ovixr^v ipx^^ 
xaxdt oiofia Sc^txai* xal 'IXXoc vou< notfitvac, 6< 
xu)v icoXXivv ova^fdp'^xixobc xal n^X^ C<)^vxaCy c^Y* 



prophetam fore puerum ilium, qui ex ipso prseter 
ftpem 46 naaceretur. Sed qualii argumenti pro- 
pheta ? apparilionis Filii Dei secundum caraem. 
Virilem enim Dei operationem vocat Chrisii Do- 
mini Incarnationem, secundum quam, cum Deus 
esset in carne, divina gessit. Dei,>aram vero vir- 
ginem inslruxit, quomodo in ipsa fie ret ineffabile 
Dei formationis mysterium. Pono Dei formalio- 
nem vocat, quod cum Deus esset, formatus sit in 
utero castissimsB Dei Matris, in quantum homo 
faclus est. Alius item angeius Josephum docuit, 
quomodo is, qui Davidi promissus erat de fmctu 
ventris ejus collocandus in throno ipsius, jam 
principiumtemporalesecundumcorpusassumeret; 
alius etiam pastoribus, taoquam in solitudine ac 



YkX((£xo obv f|> xal itkrfioz o^ftv^ac 9xpaxice< xbv G quiete viTentibus, evangelizavit ; cum quo etiam 



YewTiOtvxa ISo^oXdYsi. ToOxa S^ navxa xaxa9Xt*ja- 
9XIX9E clvi xou Sta xtv<ov Sjv^{Aeu>v xac Oeocpavelac 
Y^vtodat, xal ou< a|ji9(iK| Y*^»i »aOw< o!nOe(7j xic. 

"flSn itpo6a(va)v h AbY*)^ H-^X?^ a-jxoO xoo £u>xnpoc 
«pdei9i* xal otbxbc Y^py h uitepouvioc a!xia xa>v ou- 
pav{ciH Suvdi{jLe(0Vy icpbc xb x^d)* ^|Aac &ii.exa^/|Xouc 
IXnXuOoK, o6x &TCOicnS| xnc dc v6pci>ico7ca0ouc cuxa- 
{ia<, xb 81' iYT^^***^ SriXovdxi xa xa6' tt6xbv TcapaSy^* 
XoiMOat, xal olxovojASToOat icopa foj 6eoO xai Da 
xpbc* Sue (XMov Y^ aOxwv &YY^*'cai xcp 'la)9T^(p 
ii itp^^ AiYuitxov &va^(i^T|9tc, xal ^ 4h* AIyuitcou 
«pbc XT^v *lQu8atav a^i< iisxaYc^Y^, Kal Si' &yy^<- 

Xb>v ouxbv 6po)(jL£v imb xbv vd(iov xaxxdjAsvov* 6 y^D^^^^* ^^ P^^ angelos ipsum videmus sub lege con- 



multitndo coslestis exercitus natum glorificarit. 
Hasc autem omnia probant, per virtutes aliquas 
divinas apparitiones fieri, et non immediate, sicut 
quidam posset opinari. 

Hacteaus sermo nosier ad ipsum usque Salvato- 
rem progressus, quoniam et ipsemet superessen- 
tialis coBlestium virtutum auctor exsistens, post- 
quam natoram nostram immutabiliter assumpsit, 
nequaquam refugit humanam ordinationem, ut 
scilicet per angelos, ea quae ad ipsum spectant, 
re%elentur ac disponanlura Deo ac Patre: siqui- 
dem ipsorum opera Josepho annuntiatur recessus 
in iflgyptum, etab iGgypto iterum in JudaBam red- 



xoioutoc v<S(&o< Si* k^iXtayf ISdOi^, u;p 8v xal aOxbc 
Ytv<S(Uvo< ^ 81' aYY^<*^ ir^ovdxi t^v 6s9)&o6e9{av 
Se^exai. IlapaXtfind Xcysiv 901 dK slSdvt, & rii&d- 
Ose, xa twv Fpatpoiv |Au«ti^ia, xal icepl xou d^YY^Xou 
xoo xb^ At9ic^v Xpi9xbv Iv vqi xaipq^ xou icdi6ou< 
lvt9)^u9c^rxo<* 8 Y^p &v t^ Euxyy*^^ ^^^ ^ H^^T^ 

AO'JXOCy «K |JL||9Xl(piOV KOptSbOn ^^ ^(^ &1(09X(SXOU 

Ila^oO xw&toic, *'Ev xal xb iictxtiva xodxuv, 8xt xal 
auxb« **AYYtXoc xvic {UYiXT^c PouXnc XtYtxai icap^ xqi 
*H9atf , iXdtliv xal auxbc sic Ixcpavxopix^v ti^iv Si^ 
XT«v ^|uupav vuxnp^avy xal iL-fftkon^fx^ XtYcuv* 
"09a 4lxou9x noptt xou Ilaxpb^, touxa XcXi- 
X-^xa, xal x<(' '£<pavtpa>9i 9ou xb 8vo(ia xoTc 



stitutum : nam per angelos ejuscemodi lex data 
esty sub qoa etiam ipse factus, per angelos pro- 
fecto legis saoctionem accipit. Omitlo tibi tao- 
quam scienti, Timotheey recensere mysteria 
Scripturarum, et de angelo passionis tempore 
Christum Dominom confortattte : quod enim in 
Evangdio magnus Lucas refert, tanquam myste- 
rium his ab apostolo Paulo traditum est. Unum 
porroillod etiam hnc superat, quod etiam ipsemet 
nagni consilii Angeius ab Isaia nominatur ; quan* 
doqnidem etiam ipse propter nostram salotem in 
ordinero venerii eorum qui manifestandi munus 
obeant, et angelorum more dixerit : Qnoecunque 



105 S. DlONYSll ARfiOPAOlTifi 196 

audini a Patre^ hcBC locuiut ium^, et illud : Mani^ A &vOp(uico:<. icpb; tbv Osxipx Xs^Okv touxo y^P 
/^s/at?i nom^» tuum hominibus », ad Palrera i»xiv :?i ixcpavxopia. 
dicturri : hoc siquidem est manifestalio. 



47 CAPUT V. KE$AAAION E\ 

Ottflre omnes etsenlia ccBlettes communi nomine Aia ti itaaai al ojpavioi owtai xaxa xoivoG 

SYNOPSIS CAPITIS. 

Docet.nomen angeli, quamvis proprie ultimo ordini coslesiium spirituum conveniaC, superioribvi tamen ordinibus 
non incongruc attribui; cum et ipsi in/eriorum virtutes obtiueant.et eorumdem obire pouinifunciiones^ atque 
adeo inde etiam nominari posslnt: in/erioribus vero uti virtutes, sic nee nomina superiorum convenire, 

Hsec quidem est, quanlum capimus, angelicsein B A^xn \kh ouv k^xiv, u); i\ xzO* ^(jls; 97^ aUlx xri<; 

eloquiis appellationis causa ; scrutandum modo ivYtXtxYlc s'jxoTc 9B Xo^Coic kiccovujjifx^* Ipcuv^^xi 

censeo, cur theolagi, omnes parileressentias cce- $1 d>c oTpiai ^P^, Si* r^v alxCav o\ OtoXoYoi nivac (ib 

testes angeios appellent ; ubi autem ad explanatio- ajjia xa< o6pxv(ou; oMa^ k-^iXoi}^ xsXoOvi* icpbc 

nem ventuin fuerit supermundialium ipsarum or- Ss xr^v lx<p2vxop{av ip^<$(jLsvoi xu>v 5ittpxo9|i{ctfv 

dinationum, ordinem angelicum proprie vocent 90 auxdiv Sioxoatii^aecuv, xd^iv ^YT^Xtx^v l$(i»c dvo- 

eum, qui divines coeleslesque ordines explendo (idi^ouai, x^v au(i.icXnptt>tixu>< iicoiccpoxoutftv xJk 

clandal:i8tivero arcbangelicas anteponant dispo- Otts xal oupdivix xd^Yl^axa. npb X9t\kn< ^l 6iitpxti- 

sitiones, et principatus, ac potestates^ virtutesque, {jiivtoc xixxouvt xouc ap^aYY^XtxcMS^ ^00 fitaxd^iJLouCy 

et quascunque hisce celsiores spiritus agnoscunt xac xe apx^^» ^^^ "^^^ i;ou9(ac, xol xdic Suva|jicic, 

eloquiorura explanatoris traditiones ", Asserimus S^ac te xo^u>v 6<pcp6e6n)(u(at< o'W(a< al xmv ao^^ 

igitur, secundum omnem sacram disposilionem, Tvaviv ix^xvxoptx«l icspaSossic* ^a)ilv dl, ^xt, 

auperiores quoque ordines, inferiorum quoqne xxxa icaaxv Upav Staxd^fjinviv, si {jilv Gicep&Sv^- 

tgminum illuminationibus virtutibusque pollere, xotxi xa^ei^ ^x^u^i xxl xs; xu>v Gcpsi^jisvcov $ixxo- 

posiremos vero non item superiorum suorum con* 9(i^9eu>« iXXa{x4/Ei< xxl Suviixeic *, i:|jic0exxot tl xu)v 

sortes esse. Itaque sanctissima ilia supremoruni suxxc < Oicepxei^xevcov eblv al xcXeuxxtai. Ta (jlIv 

agmina spirituum, angeios quoque theologi appel^c^^*^ J^Y^^'^^'^^ "^^"^ 6Y:6pxditu>v ou9iuiv xdlYH^'*^' ^^^ 

lant, quod et ipsa divinam manifestenl illustratio- &yt^Xou< xxXcOviv o\ ^zoXi-^oi, xal y^P ^^'^^ kx^xv- 

nem. Porro coelestium inteliigenliarum ordinem xopixa xxl olWql xn; Oexp^i^cnc IXXijA^/euic. Tt^v 

novissimum, vei principatuum, vel thronorum, xx^iv 8i xV xuiv oupxv(ci>v voa)v xeXtuxx(xv oux S;(^et 

vel seraphinorum nomine compellandi ratio nulla X^y^^ ^PX°^m ^ ^ Op^jvou^, f\ aepx^l^x dvofidl^etv* oj$s 

suppeteDat : neque enim prseslantissimarum virtu- y^P ^^^^^ ^^ [xexouafq^ xu>v ^ncpxiicov Suvajiewv, 

turn illarumparticepsexsistitjSedsicut ipse divines &XX' oj^nep auxn xouc xiO* V^< ivOeou< Upip^^xc 

nostrossacerdolumprincipesadducitad praestitu- iv^Yei ^p^c "c^c kYvuufitvx; xjx^ xti^ Otxp^Cxc ^ 

las sibi divinilatis collustrationes; ita etiam illse, auYa^i oSxuj xxi xq>v npb auxri; o5jiu)v al icav(Bpoi 

quffi bos spiritus praecedunt sacratissimaa virtutes, ^vi^jittc &vxyci)yixzI icp^; "co eetdv ildi xtI; inoicXn- 

ad divinum Numen subrigunt distinctionem illam, pontine 'c3e< &yt^^^^^<: Upxp)^(ac Sixxo9(ir,96u>;. e 

quffi angelicas adimpiethierarchias. Nisi forte quis ^^ ^x xic xxl xoOxo <pa(n, xb xoivac sTvxi icc^vx; 

communes esse velit angelicas omnes appellationes, xk% xyy^Xixxc 6vo(Mta(x<, xxxx xt^v KX9d>v xiuv 

juxta coelestium virtutum omnium in deiformitate, o'^xv(u)v Suvajjieuiv tU xb OeoetSsc, xxl x^v Ix 
Deique vel remission vel emineotiori lumine com- -.BeoO (pu)xo(o«{xv ^tpeifiivr^v xxl icpoS/^ouvxv xoi- 

muuicationem. Verum quo distinctior nobis pro- vtovCxv. 'AXX' tvx {jloeXXo^ ^}aTv b X^y^^ ^it^xpivn- 

cedat oratio, sacrusanctas cujusque coelestis ordi- OeCn, xxxiScojAev Upaj; xic ^^^ tote Xoy^oic &xkc- 

nis proprietates, quae nobis in eloquiis elucidate (ps9|Aivxc dtYioTcpsmtc l^Kkntxc ixxvxT^c o6pav(ac 

sunt, para mente contemplemur. ^xxo9|ii{9e(i>c. 

48 ADNOTATIONES CORDERII 

Angellci nominis et officii raiione assignata, qusrit hie, cur omnes coelestes spiritus engelorom 
nomine vocentur, cum id proprium sit ordlnis postremi, utpote qui ex ofOcjo ad homines destinantur, 

Uoan. XV, 15. « Joan, xvii, 6. ^ Psal. cii, et Math. xxv. 

YARIiE LECTIONES. 

97 D. S. non habent articulum h* ^ lege Iv xotc. ^ D. 6iccpxei(iLsvci>v. loa Yp. 'Ayy^X(xo6<;. 
Cb. iXX<iiu4/6t<; xe xxl, itaque Sarrac. vertii. 3 BndAus corrigit o&xxt;. s Chart, add. pose ^x^'^* 

lU;)9(ac. ^ YP* IspopX^^C* 



197 



DE COHLEStl HIERARCHtA, GAT?. V. — PARAPIIR. PACHYMER^. 



198 



id divinas voluntates ip^ls intimaDdHS, superlores autem illi spiritus Deo assisturo perbibeantur, Jaxta 
illud ;MUlia millium ministrabant H, et decies miUiet centena millia astittebant ei «. In qua deseriptione 
per asiisiente* quidem bi angeli sigDiflcali esse videntur, qui ad exteriora dod exeuDt ; per ministrames 
vero hi, qui ad exteriora exeundo, non semper assisiunt. Nam cum novem sint ordines angelorum, duo 
lanlum. id est angeli el arcbaogeli, pro eo quod s|>eciaUter ex officii sui distributiooe miUantur, ex re 
ipsa cognomen acceperunt : 0(7^^X01 yldelicet Duntii,dpx^YYeAoi vero principales nuntii dicti ; quoniam 
et illi minora, hi vero majora ex miDi^terii dignitate annuotiant. Respondet Diooysius, nomen qnidem 
angclorura inferioribus ex officio compeiere ; s.d quia tamen divina mysleria qus ordines inferiores 
nobis exierius enuntiant, a superioribus hauserunt, nomen angelorumquoquesuperioribusillis spiriiibus 
esse communicabile : quia licet ad exteriora nuntianda non exeani, ea tamen^ quae enuntianda sunt, 
desnper ipsi arcipiendo. secundum legem diviiiae ordinationis, ad inferiores et se subsequentes ordines 
nuDtianda transportant. Addii, snperiores inferionim facuUates ac prcprieiaies omnes, et quidem 
perfectiuSy obtinere ; inferiores auiem non SBque superiorum virtutes participare, atque ideo illis 
mferiorum quoque nomen, secus qaam his, superiorum appellationem competere ; quanquam et hi 
aliqoando, cum videlicet superiorum propri'^tat^m ex officii qualitate suscipiunt,nomen quoque ipsorum 
in ejosdem officii exsecutione assumunt, u\i docet infra cap. 13. Aiii au;em puiant, omnes coeiestes 
ordines, tam superlores quam inferiores, pro tempore, et loco, et causa, ad exieiiora dirigi, eos tamen 
qui hoc ex officio proprium habent, speciahter aogelos sive arcbangelos cognominari. Nam guod omnes 
aliquaodo miltaniur, Apostolus insinuat ad Hebr. l, 14: Nonm omnes sunt adminislraiorii ipirituB, in 
minuterium missi propter eo$ qui hoereditatem capiunt ealutis ? Quod aulem etiam superiores quidam 
allquando non ex officio, sed ex crusa aliqua peculiari ad extori ra dirigantur, insinuare videtur 
Psaloiista, com ait : Qui fads angelos tuos, spiritus ; et ministro$ tuoSy ignem urentem 7 . Magis tamen 
probat Dionysius priorem raiiontm, quod nimirum superiores omnes angeli vocentur ; quia et ipsi 
angelicam proprielatem participant in eo, quod, licet ad exteriora nuniianda non exeant, tamen eis qui 
post se sequuntur ordinibus, divinam illummaiionem, quam desuper accipiunt, transfiind' ndo, et quasi 
nuntiando maoifeslant j inferiores autem superiorum proprietatibus non ita communicaro, ui suflituat 
ad denominaiiooera. fit confirmat exemplo nostras hierarchise in qua pontifici omn s iuferiorum 
ordinum potestat s et dominationes competunt , inferioribus autem non possunt pontiflcio titulo 
iBsigniri. 



PARAPHRASIS PACHYUERiG (10). 



'AicoxiOifiievo; xot Xc^^Olvxx, (^i\71h* Ajxtj jjilv, o)< 
112O* ^(xac xat tr^v fifjiexspav SiSvafjiiv elitetv, ^ cdxlx 
Tfi< oYYcAiXTic snwvufAfac, ST^xTi^ai Bl ypT\ 81' tiv 
olxixv at 6soAoYOi %k^ oupav(ouc iitajsc SuvajAei^ 
d^% fltYY^Xouc (psv^v* Sxe Ss icpbc xtjv ixoflcnop(av 
xxl Sta9i(pTk9iv xd>v xxY(JLixu>v Ip^ovxai^ l$:(uc (pxfffv 
&YY^O'X XT^v xaxu>xix(o xs^iv , x^v 9up.icXT^pou9siv 
xjlI incoitcpocTodyotv xa O'^ivta xaYfixxx * 6icepi^a> 
^ xavrrjc* xV xaiv ip^a^YfiXoiv* xx{ £7:exeiva, xtjv 
xcov iLpjjm' xsi licixeivx, xwv ^0U9iu)v , xal xu>v 
&iv2|U(i>Vy 899(c xt iciXiv xouxcDv UTCEpoaonxu^ac ou- 
wla^ oioa9ivaI xo^v Fpacpoiv 7capao<^9eic. 

Auct Tf|V &icop{av IvxeuOev, Xsy<«>V| Sxi xxxa ira- 
9XV Upov 8ixx(S3(inviv 9 xotTQC x&{ xpcTc xpii^xc 
xwv xxYH^'curVf «l V^^^ SitepStSrixutai l^ou9i xxl xocc 
X(uv iHpci|Aev(i)v lXX^(A(]^ei< xxl SOvifiet^, ou ^y^v Sk 
xxl TO ^viKoXiVy al xaxa)xepai xujv &v(i)xipb>v X3x3e 
irdtvxs [UxijW9i^ xxO(i&< i9Xt xal icp' :^(itv. *0 (Aev 
Yop XoYi3cb« av6p<im(K ^x*^ icivxuic xxl xac aX<$Youc 
xac xaE< (p>jxtxac &ivi(ie(^y o'j |&nv ^l xatxa xotuxxc, 
WbK ^ t/^v XoYixV lj(0M9i &ivoemv. Touxou Y^^v 
Ivexs xil T^c {A^v &vu)xjxa< o'J9(a<, xal xac |ux* 
flE^c» ot OcoX^YOi d(YY^oo< xfliXou9i x^ xwv 6^1- 
|ifKi>y TKoi xstcuxixttM 6v(f(iaxi* xdl y^ ^^^ auxai 
ix^{vou9t xal Ka^iX^wvi x^v atcb 6foO IXXxfitl'tv* 
ciuxoi)^ & xo>c ^YT^^^^f ^^ xxxooxixw x^^tv, oix 
^X*^ X^YOv 9cpa(pl{i 9^ 6p<ivouc xaXBTv* 068I y^P ^^^^^ 
ouioi xxvle irivxa iv {ACxou9(q^ ixcN(ji>v xa)v Oncpxdi- 
xwv lXXi(i,4'tcov, aXX' (!A9itsp ^ xuiv &yY^^^^ "^^^ic, 

^ Dan. Til. 10 f Psal. cut, 4. 

(10) Tide Scbolia S. Max. t. II, cap. S. 



A Reponens eaquse dicta sunt, Hacc quidem, in- 
quit,quanium quoad nos, et secundum facultatem 
nostram dicere licet, causa angelicas denomina- 
tionis. Inquirendum porro est, quam ob rationem 
theologi coeiestes omnes rirtutes pariter angelos 
appellent ; quando autem ad eorum ordinum ma- 
nifestationem declarationemque veniunt, proprie 
angelos vocent ordinem iniimum, qui complet ac 
terminal ordines coeiestes ; qui vero supra hunc 
est, archangelorum^ ac deinde principatuum, su- 
praque ilium potestatumacvirtutum, etquascun- 
que rursura hisce superiores e&sentias agnoscunt 
Scriptararum tradiliones. 

Dubinm autem soWit,dicens, quod per omnem 
sacram distributioneroi secundum ires ordinum 

Bterniones, 49 superiores quidem babeantinferio- 
rum illustrationesac virtutes;sed none con tra,infe- 
riores cum superioribus kecundom omnia commu- 
nicent : sicut etiam in nobis usu venit. Siquidera 
homo ralionaiis habet omnino etiam irraiionales 
fegetantesque virtutes, non tamen haec proprie ut 
sic ratiocinandi vim obtinent. Idcirco igitur eliam 
supremas quidem essentias quseque eaa conae- 
quuntur^inferiorum atque infimorum nomine ange- 
los theologi appellant; eteoim etiam ipsaa manifes- 
tantetenuntiantilluminationemDei,angelos autem 
ip8os,ieu ordinem infimuro,nulla8ubest ratio, vel 
seraphim vel thrones appeliandi: siquidem illi non 
secundum omnia participanthorum sublimissimaa 
illustraliones, sed sicut angelorum ordo eos, qui 



199 



8. DIONVSII AREOPAGlTyE 



ioo 



apad nos divlni sunl,ailducilad illuslraliones quas 
a Deo fpsi acceperunt.sic eliam naturae ista hanc 
distribationem, quas videlicet angelicam complet, 
adducunt. Nisi forte quis eliam hoc dicat, secon- 
dum aliam solutionem,quod novem eliam ordines 
communem habcant appeilalionem, quia comrou- 
nem quoque habeniilluslrationem,etdivinamcom- 
rounicaiionem,tamet8i non SBqualem, sed remis- 
siorem prsBSlantioremve; quemadmodum eliam in 
Dostratibus cygno et nivi communiler albis esse 
coDtingit, quod albedinem communiler participent 
licet secundum magis acminus.Coeleslesenim or- 
dines divinam annunliant illuslrationem eo modo 
quo earn accipiunt ; suscipiunt aulem illam, alii 
quidem magis, alii vero minus. Juxla illud itaque, 
omnea communiler angelivocaripossunt. Verum, 
ut sermo magis distinctus sit, considerabimus ea 
qusd in Scripturis sacrosancla 8unl,sacras inquam 
proprielates cujuslibet ordinis coeleslis. 



A tooc )ca6* ^fiac bv6e(.'jc iva^s^ '^P'^^ '^^ lAXiji^'^'^ 
xac iy*'^^^^*^ ^^i irapa xoG OsoO, ouxto jcat a! 
•Kph xatix^c oMoLi xauxTiv avaYouJi* x^v iTro^cXti- 
pouyav 8T\Xov(ixi xt^v iYY^Xixy^v SiaAoffULTi-ytv. El 1*^ 
apa xic xat xouxo 'ki'^ti xceO' ixepav XuJtVj 8xi aoivT|V 
e^^ouffi XT^v 6vop.a9(av xat xa tvvsa xaYP-axa, Sidxi 
xoiv/^v xal x^v ^ti>xo8o7iav e^ouffi, xal xtjv 6etav 
auxT^v x&ivoivfav, el xarl \kT[ 6[jlo(u>;, aXX' 6(pci)isvT^v 
xal rpovi^ouvar oiiiztp xa\ xoivuic el xu^oi Xeuxa 
ln\ xoT; fifjiexepoic h xuxvoc xal t^ '/i<»>v, Sidxi xoi- 
vuic p.exi)^ouji xtjc XaviXoxT^xoc, el xal xaxa xh jiaX- 
Xov xai xb rixxov* iyT*^^^'^' Y*? **'* "^^ oupivia 
xaYfAaxa xt^v Osiav 9'a)xo5o3(av , xaOcuc xauxn** 
Xa{jLoavou9i * XajiS^vouffi 8e , xa (xev uaXXov, xa 
06 ^xxov . Kacxa xouxo yoOv xoivdi^ otTca^/xec Xe- 

B -yoivx' av aYY^^oi* *AXX l^a (xaXXov & Xd^o; eoxpiv^c 
YevT^xai, TSti)(Aev lepwc xa 2v xoT; XoYtoic Itpa, xac 
fltYio^TpeireTc Acyco (Sidxr^xa; exircr^c oopavlac '^^ 
(ecDC* 



CAPUT VI. KE^AAAION <r', 

Qtkenam st7 prima ccelestium essentiarum dts- T^- f^ n^^tri xu>v oupavituv oj^kov Siaxd(r(jin«<Cff '^^^ 
tinctiOf qua media^ quoe postrema. tj jjLwn, x(; ^ xeXeuxaia. 

SYNOPSIS CAPTIS. 

I. Doeett solum deum exaete no$$e qum ad omnes ordines angehrum speeiant, IL TVadit, novem ordines an- 

gelorum in ires hierarehias esse distributes. 

§1. 

QuantsB quidem sint, et quales supercoelestium c *'07oi (xlvebt, xal oToi xuiv 6irspoupavf(i>v 8 oujioiv 



essentiarum dispositiones,et quo pacto earumdem 
sacri ordines initicnlur,solum exactc nosse censeo 
divinum ilium, a quo 60 consecrantur, principa- 
tum;praelerquam quod et ipsis virtules atqne illu- 
strationes propria) sint perspecta una cum sacra 
sua supermundialiqueordinaiionemeque enimin* 
telligerevalemnssupercoelestium istarum mentiura 
mysteria, et sanctissimas illarum perfectiones, 
nisi ilia forte nos scire quis asserat, qu2B illorum, 
sua scilicet rile callentium, ministerio Divinilas 
ipsa nos docuit.Itaque nos quidem nihil motu pro- 
priodicemus; sed quae angelica spectacula Sanctis 
theologis visa fu6rint,edocti, pro viribus expone- 
mus. 

§11. 
Substantias coelestes omnes theologia novem D llisoL^ ^ 0»oXoyi« tac o'^av(ouc vjiU^ Iwea xd- 
explanatoriis nominibus appellavit: has divinus yXnxev Ix^avxopixatc licovu^xCai?, xauiac 6 Oeto^ 



ol 8iaxo9{xoi, xal Stcco; a\ xax* auxouc lepap^fai xc- 
XoO'ixaiy [idvov ixpiSwc elSsvai «pi\{xl XTiV Oecoxtxv^v 6 
auxu)v xe)exap^(aN* 7tp07cxi xal auxou; kYvuixevat 
xa; olxefac Suvijieic xe xal IXXsl^x^SKy xal xt^v tepav 
a'!>xu>v ^ xal 67cepxd9p.iov euxac^av* aS\^aTov y^ 
^[lac elSivai xa xwv uTiepo'jpaviciv vociv JfAwoTiSpta, 
xal xac otY^cDxaxa^ ouxojv xeXeicDvetc, el {jii{ tcou ^%ii\ 
xic, Sffs ^i* ajxuiv ^(Aa;, b); xa oixeTa xaXwc elSdxciiv, 
^ Oeap^fa (lejjLoffxaYWYTixev. OuxoOv ^{xeTc p.ev ou8lv 
auxoxiv»5xco< ipov>|xsv 8aa 5e xcuv ivYeXixtov Oeafxa- 
xu)v iitb xwv lspu>v 6eoXdY«i>v kOecopi^iOr^, xauxa p.uTi- 
Oevxcc ^i{JLsT;, a)C oTo{ zi iajiev, IxOnffd^jieOa, 



noster initiator in Ires ternarlas distinxit distri** 
butiones. Ac primam quidem alt esse illam, quae 
circa Deom assiduo versatur, illique jugiter inhse- 
rere, ac pra caterls immediatius uniri traditur : 
sanclissimos enim thrones ,el pluribus ocnlis alis- 



^{xoiv fepoxeXeax^c kU xpeTc &^cpil^ei xpia$ixac ^ts- 
xo9(iTi9eic. Kal 'Tcpci&XT^v {ilv elvaC ^t^vi xt^v icepl 
8 6cbv oGvov ael, xal Trpove^ui^ auxcj) xal icpb x8v 
oXXuiv ip.C9(i>< 'hvuivOat icap-^$e$o}JLsvnv9' voti< xc y^ 
dY^cdxixouc Opdvouc, xal xa icoXud(A{&axa xal icoXu- 



> Esech. I. 



VARIiE LECTIONES. 



5H. S. P. iicoupav(u>v. 6 D. Oetopn'nxiiv, quod Torbum Scotus interpretatur. 7 Qh. D. xal x^v taut^v 

Itpav, iti etiam Scot. B xdv, H. o. i:apaSex.o(A^^Ov • 



201 DB COELESTI HlERARCHlA, CAP, VI. — PARAPHR. PACHYMERiE. 202 

irrepjE t^Y(iax2, Xepou^iJL '£Spa(u>v (puiv^ xai Scpx« A que praBdilosordines^cherubim Hebraico vocabulo 

^(ji <«)vo)jLa9(jisva, xxxa xt^v ita{vt(i>v 6nspxst)icvnv et seraphim appeilatos'*, immediate juxU Deum 

kYYuxnxa icKpl 6cbv &(i&jo>c ISputadxi 10, tpv^ffl nxpa- aole alios eminent! propinquitate locates esse, 

SiSovsi ^1 x^v xttfv Upwv XoY^uiv ix<psvxop{av. Tbv sacrunimasseriteloquiorumexplanationecompro- 

xpizSixbv ouv xouxov $taxo9(jiov, <!i>; Svx wd b\koxarfh bari. Hanc igitur ternariam dislributionem, ot 

xxt &VXCOC irpcux^v Upxp^(xv, 6 xXetv^c 12 ^jkLv 2<pn unanf sqaalemqueac primamreverahierarchiami 

xsOrkYtfjiaSv ^c vjx iffxiv ixcpit OsosiSsaxepx 13, xal iDclytus praeeeptor noster memoravit, quanoQ est 

x2Tc ?cp(i>xoupYoT< xn< Ocip^fac i\XiiA<|/cffiv ifxivuic altera Deiformior, primoribasve Divinitatis illu- 

«po9e^f Txeps. Aeuxspav os tX^xl tpT^ffi, x^v uicb xuiv strationibus immediata conjunctione propinqnior. 

i^«ti9icuv, xxt xuptoxr^xu>v, xdd &vi{Ub>v 9U)iicXT^pou- Secundam vero designat illam, quas potestatibus, 

|uvr,v. Kfltl xpixnv Itc' Itfx^xo)/ xa>v ojpivUv Upap- dominalionibus, virtutibusque completQr.Terliam 

^cuv, rr^v xu>v ^Y^iXuiv xe X3( &px3YifiXa»v xal op- denique, eamqae coelestiom bierarchiarum ulti- 

^wv 3utx(J9{jin9^>. mam esse dicit angelorum et archangelorom at* 

que principatuum distributionem* 

ADNOTATIONES CORDERIl 

§ I. Noia sancti Dionysii insignem humilitatem, dum, aotequam angelicos ordines distlnetias ezpli- 
cei, se iis iotelligendis, nedum explicandis^ imparem profiietur ; ideoque se nihil molu proprio dietunim. 
sed eas dantaxai visiones exposiiurum, quas ex apostolis alilsque Scripturs sacrs scriptoribus appa- 
raisse acceperat. Qoomodo autem angeli a nobis in hac vita eiacte cognosci nequeant, vids qua dicta 
sunt in adnotatlonibus ad caput primum C<vto/u hitrarehia, § t, ubi osiendimus mentem nostram non 
po!^SA per 36 angelos conlemplarl. 

S II. Nota sanctum Dionysium coslestes splritus, 'ou^fac^ ^id est subsiantias seu essentias appellare, 
scilicet per eieeliemiam, ut qui inter caeteris substantias primatum obtinent, alibi illos &ivi(jLet< seu vir- 
tnteSy et ivep^t^sc seu operationes vocat. Vide qu« supra dicta sunt ad caput tertium, § !• et infra cap. 
11. Hos autom ordines angelorum ait sanctum Paulum, quern suum praeceptorem vocat, distribuisse in 
tres hierarcbias, quarum singula tres ordints complectuntur : prima scilicet thronos, cherubim et sera- 
phim ; secunda potettates, dominationeset virtutes ; tertia angelos, archangelos et principatus. Ubi ad- 
vene sanctum Dionysium in duabns postremli hierarchiis ordinem infertisse. 

S. Gregohus» lib. n Moral., ccelestes bierarchias nonoihil alio ordine recenset, &1 scilicet, in prima 
seraphim, cberabtm et thrones : quorum primi considarant Del bonitatem, secundi verltatem, tertii a(iui- 
tatem. Ac in primis quidem Oeus amat ut charitas, in secundis noscit ut Veritas, in teriiis sedet ut aquitas. 

In me-lia ponit dominaliones, principatus, potestates, quorum primi officia regunt angelorum, sequen- 
Uii capiiibns pra^sunt populorum, alii damonum coercent polestatem. Item in primis Deus dominatur 
ut majtfstas, in sequeniibus regit ut principatus, in ultimis luetur ut salus. 

In postrema hierarchia collocat virtutes, archangelos. angelos : ad quorum priores perlinet miracu- 
lorum operatlo. ad secondos magnorum negoiiorum doountiatio, ad lertios humana custodia sollicitudo. 
Item Id primis Deus o(>eratur ut virtus, in secundis revelat ut lux, in tertiis nuntiat ut inspirans. 

Nos autem assimilari debemus seraphim per charitatem, cherubim per cognitiooem, thronis per aqui- 
lalem : item dominationibus, carnem subjugando ; principatibus, reverentiam majoribus nostris exhi- 
bendo ; potestatibus, tentatlonibus diabolicis resistendo : item assimilari debemus virtiitibus per com- 
passlooem, archangelis per instructionem, angelis i>er obsequii eihibitionem. 

PARAPHRASIS PACHYUERiE (10*) 

{ I. Oxoi (ilv tin Mzk icXnOo;, xal oTot xsxx B § I. Quanti quidem sint mullitudine, qualesque 

xT^v icoKSxT^-ca ol Tttiv o&psvfcov StixofffMt, xxl oA Oeiott conditione coelestium distinetiones atque ordines 

xa^iCi xxl Siidic TtXouYtxi xsx* ajxsc "cs xnc Upap- divini, et quomodojuxta illos mysteria hierarchia) 

ik^ (jL*j(rxi^i9t, |j^vnv fl^ivai Xi^ta xV uicoaxijvajav consummentur, solum nosse dice divinum ilium 

71X0UC OeixT^v xiXcxxp^fav, xi\v icjvnc xeXsxTic xal iniliandi prlncipatum qui illos condidit, et omni 

«syx^ |io9XT^p(c*j 2p^ou7x«' npo^lxi ^l xxl a6xou< initiationiomniquemysterioprincipatur ;quinimo 

xouxouc Y^vc&crxtiv xa< olxct's; ^vdifMi^, x«l xat< ad hffic, Ipsos oosse proprias virtutes atque illu- 

iXXdE|&4»tt<, xsl xnv Upotv c&xaE(av, o6x ^ov oXXou. slrationes, nee non sacrum suum ordinem, non 

xs fkp 6iro&6nx^flc, %k xa»v ^ncp^cSn^c^Tcov cti^vai tamen alierum alterius : nam inferiores ea quae 

tt^Xoo o'jx I^o^^^^y ^* Exxorxov o^xbv iocuxou' Sia superiorumsuntyOmnino nosse nequeunt, sed qui- 

xouixo Top cTict uc olxt^ac &)v2k|ut(* &8«Svxxov ^a^ libet res suas novit*. Idcirco enim dixit, proprias 

ItlMC sltt^MEi Ti UsCvdM, cl |&^ X^Yoiuv, Sffs Si* ah' virtutes.Impossibile enim est ea nos, qu» illorum 

w» «3p3e xou 6i0'3 lXX2|jL(p6t(n|uv. Qivxcoc SI xs stmt nosse, nisi loquamur de iis qu» per ipsos, 

aUstft hi^StiK ixsT^KH Yiv^&axovtM, xaXoJc xfti ^- Deo revelante, accepimus. Omnino autem illi cum 



piT4«ajai¥ ^tv tU tnv toiatknv puvxaYurfCav. aSx- res proprias exacte noscunt, rite quoque nobis 

«^ Isa. VI. VARLE LECTIONES. 

^ Cb. D. P. UpMoi H M. S. itopoSi&Svat Tf. ii S. xcivrS;^ Scotus astipulatur. ^> D. SuiScaxlpx. 

(le"") Vide scholia S. Maximi, i. II, cap. 6 

Patml. 6m. m. "^ 



203 



S. DlONYSli ARBOPAGlTifi. 



204 



subminisirant istiusmodi erudilionem.Nosilaqae AoOv f)(xeTc fxlv ojolv i^' ixjzCoi \i-{o\izf, Zi% ol tcdv 



Dihil omnino quidem a nobismel ipsi dicimus : sed 
quffi in angelicis visis ac nolionibus sacris (Iicolo* 
gis conspecta sunt el nota, eadem nos, ab illis 
edocti, rursum pros virili exponemus. 

§ II. Omnes essentias coBlestes, eorumque ordU 
nes, Dovem vocavit theologia cognominibus mani- 
festativis, et divina mysteria denunliantibus, seu 
angelicis. Has autem in tres ternarios ordines 
digerit inclytus initiator nosier, sive is sit di- 
vinos flierolheus, sive potius is qui ad lej'liiun 
ccelum eveclus, ibidem raptus in paradisum, Ma- 
gnus inquam Paulus. Ac primum quidem ac 
circa Deum existentem, eique proxlme ei immediaio 
unilum, dicilesse Ihronos sanctissimos, et mullo- 



OsoXoYwv iOtup/OT^ xai i^'t^iOr\^ xxOxa , (AUT^Ocvxec 
icxp* l)ceiv(i>v, TcaXiv ^|(JLtT; xaxac xh d-jvsxbv lxdT^9<{- 
{jieOx. 

§ II. ndcffxc Ts; oupzviouc OJjCac, xsl xa xouxuv 
xi^H^axa, Ivvea x'£/Jt^xcv ^ 6soXoy^x iv licwvujjiixic 

sx^avxopixaTc xxl &yT'^^^^"^^ "^^ '^^ Qto^} 1x07x^1- 
pia, ttx* o'3> k'f'ftkix.at^. Ta-jxx; 8s tic xpeT; xptx^i- 
xa; ac^pi2[ei xx^eic 6 xXeivbc UpoxeAsjxT^c vifibiv, H 
Q Oeto; lepoOeoc t^, 6 xxl (aoAXov, 6 cl; xpfxov o'^pz- 
vbv ^veXOoiv, xaxelOev dpicaY^U ^U icspxSc^Tov^ 6 
(XEY^C 8nXa^i{ QtjXoc. Kzi 7rp<ixTtv uev xxt mpt 
9tbv oujocv xal icpo^e-^ujc auxtji xxi a|jLeja>c i?tvu>{i.e- 
vT^v XsYet xo'j; xe aYiwxixou^ 6p(!vouCy xai xa iw>- 



rumoculorum.quippecognilioniscopiapollenlluro; oXu({(X{X3xx h>; nXv^Ooc Yvo'iffcbjc e^ovca, xxl icoX>j- 



et moltarum alarum, ulpole efficacissimorum et 
52 incensorum, quos cherubim et seraphim He- 
braea lingua vocare solet, cujus causa in sequen- 
tibus proferelur. Primam banc distribulionem 
circa Deum immediate collocari, asseril oraculo- 
rum Iradilio : banc eliam inclytus Magisler nosier 
unam et ejusdem dignitatis esse dicebat, qua non 
est alia disiributio primigeuiis ac divinis iliuslra- 
tionibud atlenlior. Secunda vero est ex potej^lati- 
bus et dominalionibus atque virtulibus ; et post 
banc lerlia, qua) complet angelorum etarchange- 
lorum ac principaluum dispositionem. Nolanduui 
autem aliquos hac enumeralione provocalos, ila 
primam distribulionem ordinare: primum Ibronos, 
deinde cherubim, ac poslea seraphim ; quocirca^ [xexbiteixx aepx^pifA* cii xouxo xxl x^v entYpxcpT^v 



irxepx (be opaffX(XU»xaxx Ijiicupix, a $T) ^epojoifi. xzl 
9epxcpip. "cuiv ESpxibiv oToc y^<<^^^> xxXetv* oi' t^v 
ol alxCxv Iv xoTc iicufjievoic prfi^^atxaLU Touxov xbv 
Ttpcoxov $iaxo7(JLOv irepl 8ebv 3({jLi7(D< lop0702i cpT)* 
jiv ^ xj>v Xoyftov Kxpa5o7ic* xouxov Evx xai bfio- 
-i-yTi i xXeivbc "^ijAoiv ecptj xxOt^y^^jkuv * Xd'jxou ojx 
£7xtv scXXoc 8i«xo7[ioc 7:po76)r67X£poe xjTc Tcptoxoyp- 
YOtc xai 6E121C eXXxfji^/sori. Asuxspoc ot e7X(v b xurv 
s^0U7t(iiv, xa>' xupioxVittdv, xxt xuiv ouvxjjiebjv* xxl 
ijie-' ajxbv xpixoc b aujjnrXT^pwxixo; xii; xwv ffYT"" 
Xu>v xe, XXI ap^a^Y^^^^^ ^^^^ ap^cov Ota^oajx/jocci};. 
Tojxo OS 7T\uei(07xi, oxi xivsc, bp(i(ijp.evoi dtisb xa'j* 
'C'^C '■'i^ aiixpiOfi,Vj7i(o;, o^jxta xaxxo'j7t xbv Tcpwxov 
6i2X07{jL0v* Op(ivou< TrptoxoVj «Txx ^epou^tp., X4l 



ctiam inscriplionem scptimi capilis,atquein8uper 
trium horum ordlnum doclrinam, conferemlanr;, 
aiunt, cum duobus istis lernariis ordinum scquen- 
tium : ibi enim iilos sursum deorsum reccnsel;hic 
autem non sic, sed deorsum sursum. Atque alii 
quidem hoc modo, ul primo loco seraphim colio- 
ccnt, deinde cherubim, atque exinde thronos: ad 
hoc permoli ablsaiadicente, in circuitu Dei sera- 
phim collocari, vcl potius ab inscriplionibus oclavi 
ac noni capitis, dicenles, quod utsanclus secun- 
dum ordinemillorum,siceltitulum seplimi capitis 
inscripserit(ii) Si quisaulemvoluerit Ihronos esse 
superlatos, sciat eliam seraphim ignites esse, el 
sursum Terri. Alitor eliam hi Ires ordines unam 
habent eminentem propinquitatem. Hie autem ila 



xoO 1^* x£(pxXx{o*j, Ixt Bl xxl T^v ^iSx^xaXfav im>t 
xptujv xourcov xxY(xixb>v, irapT^XXxYP-^vTiv A^y^*^ 
irpb^ xa; kxipa^ $uo itpt^vic xptxStxac xa^iap^ta;* 
kxetve y^P ^vcuOev elc /dcxco xxxaXsY^i* IvxxviOx Ki 
oj'^ ovix(i>c, aXXd xixuiOev eU 9(v(i>. Kxt ol |jlIv ojx»c' 
ol dl xx aspx^lpi xiOsxfft Tcpoxipx, ettx xa ^cpoo- 
61(x, k^s^Ti; Bl xoux Opdvou;* xoOxo (ilv xxl ktcb to6 
*IIffxTou bpjx(^[ievoi, Xey'^^^'co; xuxXq) xoO 6eo3 xx 
aepxtpt^x 'laxxjOai* xxl cnz6 xwv iTciYpxcpu>v Ss |iaX* 
>ov xoC x& T)* xe(paXa{ou xxl xou 0*, Xiyo^i^^ Sxi h 
ol'^io^ xxxot xijv xaii'j IxefvcDv, ouxto xxl xT|V Itn- 
Ypa^T|V xoO f^* xe^xXxCou liceYpx<|;cv. El ^i Xi^i 
xic, Sxi ol Op<ivoi uTceirT^pfx&voty loxo) 8x1 xxl xa 9€« 
px(pl{jL Tcupiva, xxl ^voxpepT^. "AXXcoc xt 8s xxl xk 
xpla xaOxx xxYP-xxo (xfxv S'^oufft tt^v &icftpxti|U- 



recenset eos, el a (hronisincipit, ut etsicunilati vnv h^^rixoL. Ai^zx 8e ouxuk ivxaOOx, xxl iiA 



quodammodoconsulal:vel etiam secundum nostra 
cognilionis et illustralionis ralionem(quoties enim 
ab inferioribus ad superioralransimus?},vel secun- 
dum describendiacdefiniendimodumjascendendo 
enim mulliludinem in unum conlrahimus, sicut 
descendendounum in multadividimus.Cumitaque 
adjavet tres in unum idcirco istiusmodi focit eou- 

(11) Tenebrosa inierpretaiio. Melius, ni fallor.ver- 
Xereiuv : dicentes sanctum (Dionysium) eumdem or» 



xov Opovuv ap^exai, ivx xxl xovix^ xic d>c ^vbv (li*) 
6epxw6U7i(^' i\ 8xv xxxa xt^v ivaXoY^ ^C ^i|i«- 
xepac Y^<^^^^ ^ (XXdb(A<];eu>c f^irb y^ '^<*^^ xcm 
Tcoffw^ lid xk atci&xtpx p.exx6t62|^<Sp.sOx) , ^ xati 
xbv X^Y^' '^^ icepiYpatpn^ xxl xou 8topt9{&do* &vtp- 
^bpevot Y^pi 'CO icXt^Ooc si; Sv ouvd^YOiiiV| c^vxtp xaR- 
ipxV^voi, xb £v clc icoXXa Siaipoujuv* *£icct y<^ 

legere placet o>; Ev Bv, ut sie ad versionis Lalios 
Sdnsum proximo accedaur; alii nihil mulaDl,.for« 



dincm (sursum deorsum) in superseripUone capitis sanque vorii po^se afflrmanl : ul guique liceat hoc 
itptimi iervatie, qviem in superscriptione illorum' (nempe banc orlinis conlrarielatem), pro jK>jje iko, 
(capiium 8 et 9) secutus est. Edit. Patrol. corrigtrt. Id. 

(IT) Hio focus varie doctos viros ezercuil. Aliis 






205 



DE CQELSSTl HIERARGHIA, CAP. VII. 



206 



(Tj'Cvoi xa<; TjiET; £■; -.6 £v, oia xo'jzo x.-^i tiixu-n'' A tneralioiiein :hac(enus iiiileni urdinci quidemno- 
r.'Ai:zn xY.v i::;ip:OyiT|atv • tew; os xx-^^kxzx jxlv vtMii assignal,quas in Ircs distfibutiones divldil, ill 
e>r»s2 onai^r, eU tp£T<; oe xiJsK oixip? T xaOti, itpto- primain scilicet, ultimam, et mediam ; ita ul cliaiu 
tnv. c»-^«nv, XXI (XEji^v wTCE xal tot xp(« jiiav lus unam hubeanisupercminenlempropinquiialim. 



KEMAAION Z'. 



*' CAPUT VII. 



Dips xwv aepioi^, y.al ^Epouolji, X2i xcov Opdvwv, /;^ seraphim^ cherubim^ et ihroniSy deque prima 
xal TCEpl xn; icpiuxTj; ajxwv hpjp/UQ, eorum hierarchia. 

* SYNOPSIS CAPITIS. 

1. Docel 7tti<l cherubim, seraphim et throni signijiceni. II. Quanfn sit prinx hierarchix dignitas, contemplandi 
vi$aiqfHf per/ectio. lit. Quomodo in/eriores a superioribus, ci suprcmi ab ipsomet Deo initientur, et quanta 
reperentia mat quisque iUastrati^nes excipiat, IV. Quid supreiui illi tpiritus agant. 

§1. 

T^'jx/^v^/iasT< aTO^i-^djjLEvoi xV xiv aYi'wv ispap- B Huiic satictarum hierarchiarum ordinem appro- 

banlcs, omnem ccclestiuin intelligenliaruin appel- 
lalioncm,deiformi5 cuilibetearuminsita;, propric- 
(alii dcclaralionern continerc profltcniur. Ac 
sanctam quidcm seraphim appeilaliooem,Hebrnice 
peritiaiunl vel incensores interprelari velcalefa- 
denies ; cherubim vero, copiam cognitionis, sivc 
sapienlix diffusiouem, Merilo igilur prima ii!a cos- 
Icsdiim hierarchiarum a sublimissimis naluris 
administratur, cum hoc caeieris ordinem nacUi sit 
£ublinr.iorem, quo in eam, immediate Deo assi- 
flentem, primseve Ueiapparitiones et iniliationes, 
tanquam in proximam, principaiius derivanlur. 
Calefacientes igitur nominanlur et Ihroni; difTusio- 



^UOV x4;iv ^Sixlv ox I 77372 T'iv OupX^^'cOV VOWV ItTW- 

rj|jLtx xViXociv E^ei xt^c ixiaxou Oeoei$ouc IokSx^xd;. 

K2I XT|V JXEV i^-^V XWV 9Ep2^l(X 6vo[X27iav I* ol xot 
£opz:<i>V cI^XCC 15 zh ^|JL7CpT)9X9r; ijl?p2iVeiV, Ti x^ 

ScpjjLT'Sovxa;* xt|V 8s j^Epo'j7l[x ^5 ttXtiOo; y''***^^*"*^* 
T, yjji'i 70?p'x;. Elxdxu>^ O'jv ^ Tzp(j}ZT\ xaiv cjoaviwv 

Jtp2p^-ia»V lip^C Xoiv UTtip^aXCDV 0'!>71U>V lEpO'JpY2"iX2', 

xi;iv I'/ji-jioi x"riv icapcLv u^T^XoxEp2v *C xai xa; ::p(o- 
xoupvou; Oeo92v&i2< X2I xEXeibiJeic tU ot'Jxr,v di); 
If-prxdiXTiv ap-^ixdixxpcDc S'.airopOjjLfcueoxat . 6ep(jL2{- 
w/xsc yoOv ovofia^ovx2i xai Opdvai, xai /'J^i; ^o- 
^tiCf ^^92vxopix({i xw*; OeoeiS^ov 2'jrui'i c;£U)v ovd- 
|jL2Xi' xb filv Y^p ieixiVT^xov aux'ov irEpi xi Os^'a X2I 
axsxzXT^xxov, X2t 'zh Oep^xVi, xal xh 6;u, X2i ^Trsp- 

(eov xt^; icpoae^^oOc xal dl;vEv8(!xo'j xal ax>(voucG que sapienliai per explanaloriam deiformlum sua- 



a:ixi«iT^7iZs, '<^\ xb xu>v uitoSeStiXoxcov avocYuivtxio; 
X2t 8pz7Trip{ciK ^^tJLOKOXixbvy u); ioj^^'ov exeTvx 
X2I avz^biTRjpoOv ItzI xT|V 6|j.o(av Osp(xdxT)X2^ xa) xb 
«p7^9n^p{u>; X3i 6Xox2*jxoc xaOzpxixbv, xal xt^v 
mptxoXuircov xsi aj^e^xov, S-^^ouaav a>9aux(i>c oceI, 
f&>ioii2ii xat ^(intTcixfiv loidxT^xa, icioTjC ^XafjuroO; 
fxoxoicoiiac IXftxEipzv o*372v xal acpaviTxixr^v, 1^ xcov 
It^i-y.'jL, liciOMUfjifa lx(p2vxopixci>< StoijxEt. *fl os xoiv 
jf^EpyjSitA, xb Y^ioixixbv ajxuw xal OsoTixixbvj xal 
tfi; 'jTzgpxarrii ^wxoSovCac ^cxxixbv, xal OscDpT^xixov 
iv iep(oxo'jp^C{» SuvafAti xri; Ocsp^iXTi; e-jirpEirefa;, 
All XT^c 90<poicotou |jLSxa^'9Eu>^ &vai:Ei:Xa9{jisvov 17^ 
xai xoivcttvtxbv a^o'vio^ T^ph^ xa ^Euxcpa, x^ X,^9fii 
Xf^ ibtpifin9t\z 90^'! a; • II ^ xcuv (KJ/T^Xoxdixcov xal 



rum habiiudinum denomiuationem : pcrenncm 
siquidem alque incessantem eorum circa resdivinas 
niolir.nem; fervoremquc et acumen, et Lilerve- 
sccntiam inlenta; ac nunquam intermis cHb, nun- 
quamve declinanlis motionis; subditosijuc ad 
superna subrigendi, et ad consimilem fervorem 
reipsa suscilandi inflammandi()ue, nee nou coru* 
scautcr penilusquo conflagranler eosperpurgandi 
raculUlem,elabscondi nesciam iaexslinctamque, 
semper eodem modo sehabentcm,!ucii'ormem,et 
liluminandi proprietatem, omnis tenebrico:a) ob- 
scuritatis expullricem etaboletricem; noutcn sera- 
pliim luculenter designat. Cherubim vero, eorum 
vim cognoscendi, Deumque conlueudi, et exube- 



IxiipiJLtvwv Op<Sv<ov, xb irijTic axpiSw; « ^e^^pfjjOai ^ranli-i capacilalem !urainis,alque conlcmplandiin 



vcptm^tsc 6<p^9Cii>c, X2I xb irpb; avavxec uirepxo- 
«|ii«K iviiKptpsc, xal leivn; ^® la/rxna^ a^nu>C 
iif^t9|iiiOV, xst Kftpl xbv ^vxbK u4'^^'^^^ &XixaTc 
ftivi|jiS9iV &iaxa3c{9xiai; xal E'jTxaOtj; (opu;x£voVy 
ul TiK Otap^ixf|< i';c(^oix^7eu>; Iv inaOsi^ irct9i[^ 
xai hjXi^ &xxixbvy xal ^ OtGodpov, xal OspaTte-jxixwc 
M xsc 6tts; 6ico^ya< ava7:fi;cxa;A£vov. 



ipsametprimaeva virtute divinam vcnuslaiem, nee 
non sapientificis iraductionis arlificium, quoad in- 
fcriora donatam sibi sapientiam sine individia deri- 
7ant atque Iransfundunl. Thronoruin porro subli- 
missimorum et excelsorum nomen dciiotat id quod 
nb otuni terrena humililate sine admistione secre- 
turn est, quodque ad superiora divin o studio 54 



fcrUir nee in infimis ullis rebus habitat, sed totis viribus in eo, qui vere summus est, immobililer 
firniterque haaret, diYinumque adventum sine ulla molione alque materia recipit, ad Peuin portat, 
edkioseque ad ea, quse divina sunt, capienJa propensum est. 

VARIiE LECTIONES. 
** snbjangunt Ch. D. S. P, Sc. ^w^. « D- P. S. tJiv /(t^o^jol^. 4c ^b tceoI esbv a,x£7u>;, (SpOoOai. 

"Ch.D. P. S. Sc. Str, «»ic$TrXn<xiAivwv. C. ivawirXn^liWov. *» D. ifiiYcO;. i® Ch. xal xb nam?. 



207 



S. DIONYSII ARBOPAGITJB. 



208 



§n. 



Atquehaec qaidem estnominamipfonim, quan- 
tum caperepossumuSyinterpretalio; quam autem 
eonim hierarchiam esse putemus, dicendum est. 
Omnis enim hierarchias scopum ex divina deifor- 
mitatis imitatione constanter dependere, omnein- 
que functionein hierarchicam, in sacrosanciam 
purissimsB roundationis et divini luminis, perfectly 
vaeque scientiae participationem atque collaiionem 
dividi, satis saperqao jam a nobis dictum eiistimo: 
nunc aulem pro supremarum isiarum meniium digni- 
tate dicere desidero.quanam rationesacer earum ordo 
a Scripluris explicelur. Primis istis essentiis, quae 
posi substantiGcum ipsarum deiprincipaium colioca- 
tac, et quasi in veslibnlo ejas sitae, crealam virlutem 
omnem,taminvisibilem quam visibilem transcen- 
dunt.propriam quamdam et uniformem hierarchiam 
esse existimandum est.Puraesiquidem censendae, 
non quasi a maculis (dunlaxat) impuris coUuvioni- 
busque sint iiberae, vel quod in eas materialia visa 
noncadant; sed quod omnino imminutioneomni, 
omnique re sacra aibi sobdita celsiores, pne sum- 
ma puritate, omnibus etiam,vel maxime deiforml- 
bus virtutibus, sint antepositae ordinisque sui mo- 
tum proprium aequabilemque per amorem Dei 
constanter teneani, invariatumy neque ullam in 
deteriusagnoscantimminutionem^sedinconcufsam 
semper et immobilem deifomois suae proprielalis 
sedem habeant. Contemplatrices item, non quasi 
symbolorum, quae vel sensu vel mente percipiantur 
spectatrlcesy neque variolate contenplationis sa- 
crarum Scripturarum adUeum elevatae, sed lan- 
quam omni cognilione simplici altioris luminis 
expletao, et ccnlemplatione iilius pulchritudinis, 
quae est efTeclrix et origo pulchritudinis, et quae 
supra substantiam est, etin tribus splendel, qua- 
tenus fas est, rcfertro : eommunionis vero Jesu 
similiter participes Tactae, non quasi in imaginibus 
sanctc inforniatis, quae veluti formse in eis deiQ- 
cam simililudinem cxprimant, sed lanquam vero 
adeumappropinquanles in ipsa prima participa- 
tioneeogitalionisluminumejusdeiflcorum;necnon 
quod Deum imitandi ratio, 8tt sublimissimo ipsis 
modo sit indulta, et in primaeva, quantum iis las 
est, potentia divinis ejus, humanisque virtutibus 
communicent. Similiter perfects sunt, non quasi 
varietates islas sacras resolvendiscienlia sint illus- 
tratae ; sed quod prima et praecellente Dei unione 
satientur, juxta supremam illam (cujus capaces 
sunt angeli)divinorum operum disciplinam : siqui- 
dem non ab aliis quibusdam Sanctis spirilibus, sed 
ab ipsamet Divinitate sacris initiantur, dum ad 



lx<p3VTip(x SO* Xtxxeov Sly x{vx tV Upapyiian a^nm 
oMfitOa. Tbv (ikv y^P aniTri^ ^^ tepap^lac axMc^ 
Trie 0KO)ii[Ai{Tou 6coKi$s(a; a;npXT^{iev9v i^icoK 
cTvflti, x«l z6 SiatpetaOai icavav Upap^txv^v itpTL^n^ 
xk(xv, tU P>*'coj^i{v Upatv xal (itxdi$09tv xoOipju*; 
a^xiYoGc. xal 6c{ou (pu>-cb{, xal xsXtffxixi^c liuaWiiii^Cy 
&pxouvT(Oc ^^n ^pbc ^(Aoiv elpTiffOat vo|i.(|^to>* vuv % 
eIksTv &${o)c cu^Ofxat xa>v uicepxaxoiv vofuv, ic^ i^ 
xax* auxouc lepap)^(a lik xwv Xo^{u>v ix^paCvttoi, 
Tate icpc^Jiic o^9(aic, olI (icxa x/|V ojaioicobv OMWt 
Ocap^tav Hpujiivai, xal oTov &v np<»6i>po(c a*jxii< xt« 
xaYH'^'aiy icaariC elvlv aopdtxou xal 6paxT^c uictp6i- 
€8xuTai Y*'Y^^*<^^< 8uva(AS(iK| o>; oUtfav ^ ol^xtov 
eXvat xal xaxa nav &[jicei$f| xr^v lepap^fav, Ka5apa< 
{lev ouv euxac t^y^xeov, ouy <b; avi^puiv XTtA($ci>v xod 
(jLoXuffjjLcuv T|AeuOep(i>|xsv2c, ouS* a>^ icpo3uXu>v ^vtm* 
$exxouc ^avxaaiuiv, kXX b>c izaor^c uos9£fi>c ijitY^ 
6<};T)Xoxepa;y xal icavibc OicoSi^Y^xdxoc lepoO* xsxs 
XT^v OiccpxaxT^v a'^'*6xr^xoi^ naaai^ xaT; 6coei$S9xdLxxK 
5uvi(ie9iv uictpi8pu(ieva<, xal xt^c olxefac auxoxiv^- 
xou 93 xal xJiuxoxivT^xou xaxa xb tpiXoOeuJC axpcxxov 
x^^so); appCTruic avxe^opivac, xal xr^v Ini xa X*^ 
xaxd XI (jLe(a>9tv o«^S* 8X(i>c slSufac, &XX* aicxciycov at) 
xal &(Aexax£vnxov ijo^va^ xt^v xt^c olxctac Ocociiouc 
loidxT^xoc &(jiiYS9xaxT^v 'idpuatv. 68(i)pT^xixac ^s ni^<| 
ou^ (<>C abOr^xuiv 9(A6(iX(i>v vocpa)v ^ Oecjopouc, O'jSI 
d>; x^ icoixiXiqf x^c (epoYpatpixTic OecDpiac ivX xb 
6eTov &vaYO(Aeva<, ^XX' b>c icivYiC ouXou *;v<&auK 
6<};T^Xox^pou (pa>xb< &icoic)npoupL£vaCy xal Tv^c ttS 
G xaXXoxoiou xal ip^ixou xdLXXouc uic&po(>9(ou xd xpi- 
(pavoijc Oe(i>p(ac, (i>c OejjLixbv^ &vaict(iicXa)Aiva<' xJK 

$£ '[t^90U XOlV(i)v(aC b)92UXb>C T^^lCDfA^vaC, O'JX Iv taGiU 

aW (epoicXa9xoic |J.op^(i>C(X(i>c dl;noxuicou9i xv^v 6coup* 
Y^x'v^v 6pLo{u>9iv, oXX' b>c &Xt^Ou)< aux(j> icXT^9ta{[wWcc 
Iv icp(oxi(^ (Atxoufffqf XT^c Y^^^*^ '^^ Otoup^tAuv 
a^oO (p<A)Xcov* xal (ji^v Sxi xb Oco(i{|jit^xov auxctc 
6iispxdixu>c SeSciSpT^xaiy xal xoivcovouji, xax3c xb a^jxal^ 
loixxbv, iv icp(i)xoupY(p $uvd[|i.ci xaT< OtoupYtxacTc 
eOxoO xal (piXavOpconotc ipcxaXc. TtxeXt9|jLtvxc ft 
a>9a\Wo)<y o^X ^< 7coixiX{ac Upac &vaXuxix^v ImfftV 
(xnv kXXa)iico|jLtvac, aXX* <b< icpci^xr^c xal bittptjjun&rtiii •• 
6<(i>9iu>< axoiiXT^pou|i.evcc, xaxa xnv vncepxaxi^v ^.* 
Ih &YYcAoic xtijv Oeoupficuv liriaxV|p.T)v* o^ y^P ^' ~ 
SXXu>v aY(u>v 0'j9i(uv, oXXa 'jcpb; ft6xii< xy^c OtapxCaC « 
Upap^otifxcvaiy xip lie* auxT^v ipLcotp ^ 4vaxt{vM6n| 
x^ Tcavxuiv ^icspc^C'^^ fiuvdlpLSt xal xa^ci, xal iKpbc 
xb ico^vaYvov xal xaxa icava^nlc ^ iSptSovxai, mI 
icpb< XT^v SuXov xal voY^xi^v cuicplicctaVy Ck ^|utbi, ; 

el< Ocu>p(av icpo^^Y^^^^^ ^^^ "^^^ ^^ OtoupY<^ f 
l7ci9XY^|AOvixo^( Xc^YOu;, dK Tcpcuxai xal ictpl dih f 



YARLG LECTIOMES. 

20 vp. £x^avxop(a. «1 D. S. P. Ch. xb [lev Yap, aTrdtoric. « iSk non habet Ch. S. P. Sc. Sar. ioixutcw 

23 C. 1). p. a£ixtvT;xo'j. *» votpwv. Ch. D. P. Sc. W D. P. S. &)ji9fiKy qoaiD lecUonem Scot, exp 

20 Ch. D. D. irav a^ptrzk. 




209 



DE COELESTI HIERARGHIA. CAP. VII. 



210 



007X1 



fiuoOvcai icp^ ajxric xeXsxxp^fxc ^^ 6icspTi- A Deum immediate per virtulem ordinemque rebus 
TOK UpxpyouxEvsi. omnibus superiorem subrigonlur, nee non in eo 

summa puritate summaque constantia stabiliuntur ; et pro immateriali ac spiritalidecore suo, quantum 
fas est, ad cootemplationem promoventur, atque scientificis divinorum operum rationibus, tanquam 
prims Deoque proximae, erudiuntur ab ipsomet initiandi principio, emiuenti modo consecratae. 



sni. 



T'jOxo y«>uv ftsoXcJ^oi ffxtpwc S^Xoy^i td^ xa; jjilv 

ca>v b'KtpStSiiT^'Mot'i toxf/T{xu)< IxoioirxsffOxt xa< 
OiO'jp'^ixic StcijxtjJjlx;" xic ^2 itaiwv u^^i^Xoxepx;, 
Cw:* o'JXT^^ 0»xp";(^lxc, w« Oefxix^v, xa< {X'j/.aeic IX- 

icpoxipcov lepw; {i.uou[JievxC| 'cov K'jpiov eTvsi ^ xoiv 



Hoc igitur theologi perspicue declarant,ut infe- 
riores quidem ccslestium essentiarum ordines, a 
superioribus divinorum operum scientiam conve- 
nienti modo percipiant; ii vero qui omnibus ante- 
cellunt, ab ipsamet Deitate summa, uti fas est, sa- 
oris disciplinisillustrantur.Quosdam enim eorum 
introducunt, a superioribus sacrosancte eruditos, 



o^jp3v{cov &jv2(Aecov , xz( BxvtXcx xric ScS^t^c xov q ilium esse DominumcoclestlumvirtutumRegemque 



giorise,qui humana specie assumptusestin ccelum 
nonnullos item circa ipsummetJesumha^sitantes, 
divinique ejus pro nobis siisceptl operis scientiam 
Jiscentes, ipsumque Jesum eos per se docentem^ac 
primum ejus summam in homines benignita^ein ex- 
plicantem. Ego enitn^ inquit, loquor justitiam ct 
j udicium salutaris ^Miror autcm, primas etiam 
coclestium essentiarum^ tantumque caetcris pra^- 
stantes,non secus ac medias.divinarum quoqne il- 
luslrationum desiderio timide affici;neque enim 
ill(c per se qua^runt. Cur rubra sunt vesUmenta 
tuafsed prius secum hesitant attonitae, declaran- 
tes quidem sediscendi avidas divins operationis 
appelere cognilionem, verum hanc^ ante divinam 
UAi{i4/Euc. Ojxo'jv ^ 7cp<5xY) xcov ojpxvfcDv vowv^indullo} sibi illustrationis processionem, minime 



tU ojpxvou^ avOptji);70irp&iru>c avaXri^ivxx' xivotc 
81 «pb; avTOv 'it^ffO'jv Sixnopojvxc , xal xtJc UTrfep 

xit xsuxac OTJ'ibv 'Iv^vouv i^xeatoc (lucr^x^ xxl 
icporcoodxuK XiXxT; ixrpx(vovxx X7|V auxovi ^iX'i/Opto- 
mv OY^^^PT^*^' 'E^o* Y*?j ?^**' » 5i«XtYOH^3ti 
Sixxioaurr^v xxi xpbiv au>xr,pio<i. 'AYitfxx: 51, 5xi 
xxl xwv licoupx-iicdv *9 oojiwv XI irpwtari, xxi xoaov 
asisoLi &ii£pxe({JLevxi, x^jjv Oexp^ixwv iXXip.^eti)v o); 
(fcSTomxctc C'jXxSuk lofsvTxi* xpt 'fxp oox ajx(>Oev 
lpfj}xu»9i, Ai3 X'! ao'j Ip'jQpx xx I^xxtix; icpbc ^xu- 
xxc 81 8i3i:opo'j7i rpdxepov, Ivoeix^Uftcvxi |xlv, Sxt 
|L2At*x'.'j[»91| xai xn; OsoupYiXT^iC y^u^cu); l^^evTxi, |j.i( 

SpOICt^8u»7Xl Ol xf^C XXXX OsiXV 7CpoO$0*i ev$l$0[Jl(Vl)C 



Upxpy(x, izph^ xoxfjC ztXizapyJi^ iepxpyoJ|A6'n, cq> 
Is' aVrt^v &ix^iu); ivxxEfvejOxi, XTi< tcxvxye^xx'i^c 
xxOxpxeuK xou aicXixou tpcoxb^ xtiC TrpoceXsiou xeXs- 
aiovpYiVc ivoAfSvci); xuxt^ itXY^poufxiYT^, xxOx^psxxt, 
xxl <pu>xt^cxxt, xai xtXtyiVJ^ftXxdi^ itiffr^C H^sv iKps- 
nto^ ajjLiYTiC, «p«&xw 5s ou>xb^ irXtipTic, xat Ttpwxo- 
idtoo Y^K&tfCbK xxl lTCt9Xi{)jLTi; (jLSXoyo^ aTTOteXoujAevT^. 
ZvnXwrt ii xxl xcKho oxf^v xv ojx &7rKixoxu>;, 8xi 
XXI xiOxpWs Irct, xxl cpcoxiv^xb;, xxl xe\etb)7tc, h 
TT^ tezp^^ixT^; linrci^,p.Y)^ (ACXi(XT)<];t;y iyvoCxc (aIv 
oTov &icoxx6x(poj9x , x^ xx\ &;(xv 30 Iv5i$o(asv^ 
pcii9ti xwv xeXttoxepoiv (iuij^etov, ^(i>x{^oi»92 51 auxv) 



prnsvenire.Primaigilur coelestiumintelligentiarum 
hicrnrchia ah ipsomet initiandi principalu consc- 
crata, per earn qua in ipsum immediate sabrigitur, 
sanctissimam pui^ationem, pro captu suo referta 
copioso lumine perfectissimaosanctificationiSypur- 
g^tur, et illuminatur atque perficitur; omnis qui- 
dem vilitati& 86 expers, primao vero lucis plena, 
primasvoD cognitionis atque scientiae participatione 
perfecta. Compendio denique non abs redixerim, 
divina) scientiae participationem esse purgalionem 
et illiiminationem, atque perfectionem : dum qui- 
dem ignorationem quodammodo expiat per per- 



xn Hl^ -pc&Tti, 5t' n; xxl xxOxipti xr^v oj icp($xepov ofcctorum mystcriorum scientiam, quae pro sua 



irJicxcuTsxxv 3it o^s vGv lx^x(vsxxt 5ix xtJ; 6<|;fiXc- 
x^ac IXXifx^tuK , xxl xeXcioOjx :ciXtv a'jx4> 'C(i> 
M0fl, x^ xxO* l^iv Iict9xi{^i[^ xoiv tpxvoxixuiv p.*J^* 



cuique dignitate conccdilur; per divinam vero 
cognitionem illuminat, qua etiam purgat mentem 
illam, quae antea non viderat ea, quae modo illi 
per sublimiorem illustrationem elucidantur, rur- 
tumqoe perficit eodem ipso lumine, per staibilem 
scientiam claristiniarum enidiiionum. 

§1V. 
Aifni |Uv oSv l9xtv, uc xfltt* i(Av kici9xy,(AT^v, ^ At(|oe hic quidem, quantum capio, primus est 
Affirm wi o-jpavdtfv cjotcuv 5txxcS9p.nvt;, n xuxXr|i coclestium essentiarum ordo, qui in circuitu Dei 

* Isu. LXUI, 1 . 

VARIiE LECTIONES. 



211 



S, DIONYSII AREOPAGIT.E. 



?12 



circaqueDeumiinme(iialeconsistil,siinplicilerque A OeoG xai icepl e&bv Jcfjil^uic 19tt|XuTs, xal aitXu>< xs2 



et jugiter a^ternam ejus amhit cognitionem, juxta 
siiblimissirram,qua! in angelis incst semper,mobi- 
lem constitulionem; ila ut el multisbealisquep^r- 
friialur coniemplalionibus, simplicibnsqiie etiin- 
mcdiatis collustrationibus illuniinetur divinoque 
cibo satiiretur; afqiie illo :]ui(]eni prima^va diffusie- 
necopioso, unico (amen el invarialo uniOcoque, 
propter divinx rcfeclionis unilatern. Quin el multa 
qtioqueDei consuetudine operumque communi- 
cntione dignus est habitus, propter ejus cum illo, 
quanta potest cxistere, babitudinunr) aclionumque 
similitudinem probatissiuiarum: plurimas quoque 
res divinas emlnenli quadani ratione cognosi;it,di- 
vino) scientic'e cognitionisque, quantum fas <*sf. 



axaTaXTr'jXTwc HEpi/^opeJO'jya xi^v a{o!>viov sOxou Y^w- 
ffiv, xaxa TTiv inepxaxT^v wc iv ol'^^D.oi^ asixCvv^xov 
't$pu7iv y 7co)Xa< {JLSv xxl [xxxzpfa; hp'Itvx xatOxpoK 
OEbjpfac, aizXa^ St xxi jcfASoov; {xap(Axp*jY«C ^«|i- 
7:o[i6vT4, xal Os^a; xpo^7i<; &7:oirXYkpoj{&£vr^* tt'^XXtiC 
\ih, XTi icptoxoSditj) /^uffsf [AtS; os, x^ iiroixiXx'ii 
ycl\ ivoirotcj) x?!; Osxp/^ixri; l7i(Z9eo3C Iv<Jxt|Xi. DoX- 
Xtic 51 xoiv(i>vtx< 0€oO xai wvepYCat; tjSiwjjlsvti, xJ 
TTpb; Tjxov, <bc ivtxxov, a90{JL0i6i76t xuiv xaXu>v l^tw 
xe xii Itsp'^tiixii' 110XX2 81 xu>v Oe{(i>v 5i:epxrius ;uc 
Yivwjxo'jya, xii Oeapy^ixii^ iTrtyx/jjjLTi; xxi ^^ttajitai 
Iv (jLeT0U7(qp xaxa x^ Oejiixov ^^Y^^t^^''^' ^^^ **^ 
5|xvo'JC «JXTi; fi 6eoXoY?2 xoT; liti y^c 7:xpa$£5u)XSVj 
Iv oT« lepetu; a7a':pa(v6xxi xb xf»; UKepiixY^; aj-7|4 IX- 



pArliccps effectus; quamobrem etiam tcrrigenis ^XajjL«};e'jj;uT:epf/^ov. oljilv ^ap xjxnt;, oljOrixw;; j^retv, 

o); ©tovT^ u^ixwM TToXXdiv 59 avaoo'jjiiv' E'>Xoy»\;asih 
•fj ^6^x K'jp(o'j Ix x6u X07C0J a'jxo'j' &l 5i xijv 
iroXju[jLVT|Xov IxeNt^v xzi <reoa7{xi(Di2xr4V avzxpi- 
Jouji Oe^iXoYixv "Ay^^^j 3tY*oc, acyioc Kuptoc £x- 



laudes ejus theologia tradidit,quibus suMimissimo) 
illius illustralionis eminentia sacrosanrte dcclara- 
tur. Nonnulli siquidem ex illo ordine, a.l sensum 
accommodate loquendo, quasi vox etfremitusaqna- 
rum mullarum clamant : Benedicla glori^i Domini 
de loco $uo ^:Mi vero celeberrimum illud ct vcne • 
ratione plenissimum divina^laudis canticura excla- 
munX: Sa7ictus,S!VictuSySanc(tis Dominus Sabaofh\ 
plena cstomnis terra gloria tua ^.Has aulem su- 
blimissimas coelestium intelligentiarum hymnolo- 
gias,sive laudum celebrationes, jampridem in iis, 
qua} dedivinishymnis conscripsimus.pro facuitate 
nostra explanavimus, ibidemque de iiiis s^itis su- 



6x('oe 



TrJxx; 



51 



* • 



■ipT^c Trail ^ Y^ xri^ ^o^^,^ flrjxou. 
xa; jTispxaxx? xojv C»:iEpoupxvib>v " vouw 

ijJLVoXoY^X; ^5^ p-lv h XOTC TTEpi Xtiv Os(<l)V (>JI%(i>V, 

t)C icpixrbvj ivE7ixu;x(Uv, xxl ErpT^xxt Trcpt xouiwv 
kv lxE(vot; wc xaO' f|ii.a; txavoic' i^' wv eIc uikJ- 
[jLVT^jiv apxEt oavat xojoOiov xaza xbv wxpovxx xxi- 

pb'^, 5X1 XT,V OsoXoYlitTiV iirUx/jfJlT^V fj TTpCOXri Si 2X0- 

ajjLTiTi;, cb; Oejxixov, iXXajx^OsTaa irpb; xt;< Ofixp^ixTi; 
aYaOd-iT^xo; xajxt^c , <5); aY*^^^-5^C Upxp-^ia xxt 



perque pro modulo noslro diciumest;ex quibus id, c "^0^^ jiei' auxv E;f|<: |iExaSi8u)y.ev, Ixetvo xa-' cin- 



memoriffi causa impra^scntiarum repeleresufllciat, 
ut primus ille ordo a divina 57 bonitato, quantum 
par est, theologica illustratus scientia. eamdem 
deinde, ceu beneQca hierarcbia , sequentibus 
transcripserit illud, ut compendio dicam, doccns, 
quemadmodum vencranda, et superbenedicla,om- 
niquc laude digna Divinitas, a deicapacibns intel- 
ligentiis, quantum ab iis cognosci ^c celebrari 
potest, jure dobeal depraidicari, cum sint quasi 
deiformeSjdivini quidam locijit eloquia testanlnr, 



xo|xrj'' eItteTv 6:pTjY0'j(iivTij zh xtjv o£OX7(jitav aJTV 

XXI U7IBp5U:pTJULOV Xxl TCXVE-Wi'JLOV OsXpyCxv OspLltbv 

t^jX6^({jii Etvxi 7cpb< xcov 0eo^6^u)v J o)^ ^tuixxbv, 

YlVtiTXEjOxt Xxl UfXVEToOxi VOWV* oOxol Y«p «l9tV 6c 

OiOEi^E'^c o't Ostot xdTcoi XT|; Osxp^ixiic, 6< x* XoYii 
<pT^7ij xxxaTrxjffEU)^' XXI jiT^v 5x1 [jiovdif; 1 7 51 xxl ivac 
xpi7a::(j7Xxxo;, oltzo X(j)h &:;Epo'jpzv{(i)'i 0'j7ib>v Svpi 
X'Tiv i75(^xxa>v xf,c Y'^^ 5i£t7X xtjV aYxOioxaxT^v a^xi^c 
iiri icavxx xa ovxx irp^voixVj w; 11x77^^ 0'j7Cx^ Onep- 
ip/toc o^p^-^ xxl alx'!a , xai ndivxuiv 6ii:epo*J7iM; 



divinai requictis : nee non ut monas unilasque, Daa-^sxti) (^jvo^yI iiEpt^EipaYiiEvti, 
qua; iribns inesl Personis, a su|>ercc£lestibus naturis ad inflma usque terrse per suam benignissimam res 
omnes penclret providcntinm, tanquam qu^aomnis sit esscntiaesuperprincipialeprincipium et causa, 
noc non suporessen<ia)iter universa incomprehensibili suo complexu comprehendat. 



ADNOTATIONES CORDKRII 

§ I. Angolicis ordinibus in trcs hierarchlas distributis, hon capile agit de nominibus ac proprietaiibus 
primx hiorarchia;, scilicet serophim, cberubiiD, throoorum, relrogrado illos ordioe recenscDs. Ac pri- 
mum quidem eorwm Domina interpretans ait, seraphim incensores sen calefncienles interpretari, quod 
igue etamore divino quasi ardeant, et alios succ^mdant : seraph enim Hebraice signiflcat ardere : UDd« 
et serpentes i!li igniii, quos D.us ifflmisil Israeiiiis, Numer. xxi, 7, vocanitr seraphim ; cherubim vero 
copiam cognitionis seu di/fitsionem sapiendce : propter quod apud lilzechielcm cap. 1, pleni oculls deseri* 
buntur, ad eorum perspicacitatem insnuandan^ : quaset tbronis aUribuit, quorum non.en subhrnom on* 
nino siatum it sinuat supra res omnes elevaium, ipsimet summs Deilati, non secus ac scdes sedcDif, 
proximum, immobilllato pra)ierea firmitateque piadstantem. 



^ Ezech. Ill, 12. ^ Isa. vi, 3. 



VARIiE LECTIONFS. 



3« non habenl itoXXoiv M. P. S. Sc. Sar. 33 Oupavfwv, M. Sc. 



2!3 DE CCELESTI HIERARGHIA, CAP. VIL — PARAPHR, PACHYMERiE 214 

f II. Quanta bajos bierarchi» dicnitas sit, primam ostendit ex ordlnls locique sublimitate, seeundo ab 
eximia purilate, lenio ^x coDtemplandi praecelleDtia, ut quae ex ipsamet Diviniiate suas immediate 
illustrationes accipiat. Propriuro enim est seraphim, Id amore Dei ardere. ct alios ad incendlum divioi 
amoris promovcre. et ordinnto dil'gcndi formam tribuere : et quia immediate Deo )uD(i;uniur, idcirco 
principalius et perfectius in ipsissunt iboophanis, et ad aliudextraneum amatum non divertunt. Cheru- 
bim quonue primo et principalitpr relucent radio divioi luminis, eo quod vicinius prims veritati conjun- 
fantiir. ilorum offlcium est promovere alios ad divinam cogDitiooem : idcirco prae caeteris dicuntar 
lucerr', quia pleuiiudinem, quam suscipiunt, aliis inferioribuscommunicando transfuodunt. Throni vero 
dicuntur, eo quod in ois quodammodo Deus sedeat, et judicia sua decernat ; guare in bis pra- 
eipoe reiucet rectitudo judieii divini. Hi quoque virtutem Dei, quam supeme accipiunt, ad inferiores 
transfundaot. 

I III. Docet inferiores splritus a sup ^rioribus, et supremos ab ipsomet Deo initiari ; et simul in exem- 
plo, quod Isaias ponii de an|[eiis circa Christi ceconomiam illustratis ostendit, quanta cum reverentia 
supremi ilii spintus iltustrationem excipiant ; et quomodo per eamdem expientur, illuminentur, perQ- 
ciantur. Locus autem lsai», quem affert, est ex cap. Lxni, 1 : Qmt tit itte, qui venU de Edom f etc., ubi 
>ictcria Chrisii de peccato, mundo et dsmooe. (t^i mystica et incruenti fuent, doscribitur tamen per 
modum fictoris et csdis cruentae. irnc admiraniibus angeiis respondet Christum, stolam, id est vestcm 
5uaro, Don suo sanguine (etsi id multi magis sic, quam litteraliter, accipiant), sed inimicorum cruoreesse 
foadatam. Dicit et am so eosdem virtute propria superasse, ac conculcasse quasi in torculari. Estque vi- 
ctoria DOD absimilis i^tl II Begum xii, quam sumpsit David de Ammonitis qui leg tos violaverant, dum 
super eos ferrata carpenta iraosire fecit, quibus tlissocar ntur et contererentur. Figurate autem dicitur 
ibi Cbrstus venire de Edom et Posra civitaie Moabitarum, quasi de hostium suorum regione ; quia 
liumal. poster! Esau, et Moabitse, posteri Lot acerrimi erant hostes Judaeorum. Pro responsione ergo 
ait Cbrl^tus^ se esse Messiam, &l^ qui jusiitiam et salutem, quam promisit propugnando et expugnando 
comparavit. 

S IV. Exponit ex Ezechi le et Isaia, quomodo prima ilia hierarchia assiduis Dei laudibus sit intenta. 
Quantam autem in adorando Deo revereniiamadhibeani, ostendit ex visione Isaix, qui c. vi. ait se 
vidi?se Dominum specio scilicet aliqua corporoi, quomodo a prophet) in illo statu videri poterat, seden- 
tem in throno ; et super thronum. bive, m Septuaginti babent, juxta, velin circuitu, serapbinos, alatos, 
scilicet sensibili etiam specie : Sex aim uni, tU $ex akB alteri ; duabut telabani faciem ejus, et duabus vela^ 
bant pedes ejui, id est. suae : nam Hibraei pronomina reciproca a non reciprocis sspe non disiiocuunt. 
Non igiiur vclare dicuntur faclim vel pedes Dei, quamvis id aliqui velint, sed pi ae reverentia Faciem 
suim velbint et pedds suos, id est, femora, vcl totam inferioris corporis partem ; sicut cbeiubini ab 
Fx chiele visi velabant corpora sua d, Qe scilicet Quid indecorum Dei vol prophette vid< ntis oculis obji- 
ceretur. Tropologice seraphini ibi typum exhibent humilis et promptae ac rascae obedieniise, dum tecta 
facie atque oculis, ouasi propriojudicio abnegate, et inferiori corporis par tJ (ecta» per quam affectus 
de^tgnaniur, duas aidS expeditas reiinent ad volandum, id est divina jussa peragenda. Vide plura in 
Opuscule S. Rotiaventurae de alis seraphim, ubi singularum mysiicam explicationem tradit. Et ctamabant 
Mittr md alterum^ id est, altemis vocihus, sen ^vxitpciSvu^^ ab his enim seraph^nis didicisse Ecclesiam 
alicrnis vocibus psalmos decaniarc, tradit Damaseenus in opere de TpusYtV, id est Tersancto : et hie 
insiniial DioD\sius, dum ait, ab its banc Deum celebrandi formulam sequeniibus transcriptam esse. Rinc 
ttiam Eccle.'la in praefaiione mif sas dicit. Et beata seraphim. Ubi nota genus neutrum quo et Septuaginta 
otuotur; cum tamen seraphim, uti et cherubim, sint termmationis et generis masculini, imocumneutro 
geoora Hebraei careant. Cujus roi fundamenium videtur es.«e, quod quatuor cherubini ab Ezechiele visi, 
sppciem habercot animalium, ideoque ab eo cap. i. voceniur animalia, et consequenter vox ista, nunc 
ma culiDO nunc neuiro u^urpatur, subiotillecto scilicet vel non subintellecto nomine animalis. Jam vero 
cum base Isaiaa visio illi Ezechielis sit per^imilis, ut etiam a quibusdam eadem puietur, bine Septuaginta 
iDterpreies. quos scquiiur Cccle<ia, nomen cherubim et seraphim ^enere neutro efferunt. Exclamant 
aut^ni; ScMitia, sanetus, sanctus, ubi quidam putant, Deum vel Christum tali mode Isaiaa apparentom 
tpi(ja*ftov, Id t:^l, ter foneltim, a seraphinis appellah : sed alii communius et verius tencnt cuoi S. Die « 
nysio, in hac visione totius SS. Trinitatfs imaginem prophetae obiectam fuisse : et oh Personarumquidem 
Trinitatem, ter sanctum, ob essentia vero unitatem, singulariter Dominum Deum vocari. Quod ex ipso- 
met Isala probaiur : Primo, quia c. Yi, vni, ideo Deus de mlltendo nropheta quasi deliborans. dicit : Qwm 
mittam f et quis ibit nobis f Seeundo, quia Filium spectatim hie ab Isaia visum clare dicit sanctus Joannes 
eap XII, il. Sanctus Psulus vero Act. xxviii, 26, dicit banc missionem factam esse a Spiritu sancio, ecce 
Clare daai personas. Sanctus Damaseenus vero dieit, etiam Patrem hie in solio sedeiitem apparuisse; et 
satis id confirmai Epistola ad Hebraeos. ubi generatim ait Patrem muitilariam olim locutum per pro« 
phetas. Adda quod alioquin pauca siot in aniiquo Testamento de SS. Trioitate testimonia. 

PARAPHRASIS PAGHYMERiG (12). 

{ L To ^ xc<pdXxiov, itspl tnc 'K^vfi^ xst uictp- a § I. Septimum caput, quod est de prime ac su. 
Kc*.|jivi|c tmv zal^ia^ xpti$oc xuiv 9sp9<pi(A xxi xcuv premo ordinumtcmione, seraphim etcherublm ac 
}^cpou&(A xat ep<ivci>if SizXajiSivst. TauxT^v gi)v, (pi^oi, tlirouos complcctitur. Ilunc igitur, inquit, cele- 
x>|iwvxcc, AiYOfAEv, 2x1 TC2ffx Iic(ovo|x(2 xu>v (Tjpxvttov brautcs^ dicimus, omnem cognominationcin ordi- 
xi;8-«v xa6' ^jftac jAtv Xefexai, ava^wY^v Se I^^ei xric numcocleslium secundum nosquidempronuntiari, 
tAZTivj •jTzoTuiiki^d'j lMxr\xo^' o'j fi($vov y^P '^omxbjc s«^din seuniuscujusquesuperlataeproprietatisana- 
xxl 3lo6nxd>^ (jicpooOvxst Sia xt^v ^(AsxEpxv &7e£vei2v, gogen conlinere : non solum enim localiler etsen- 

9 Exech. I. 

(19) Vide schol. S. Maximi tom. II, cap. 7, 



215 



S, DIONYSII AREOPAGITiE. 



216 



tibiliter efformantar propter noslrem imbeeillitatem, A &XX& xsl aMi\x&^ \iyovxm, xaO* Soov ii &xoii x^o^^. et 



yernm etiam sensibiliter nominanlar, quantum au< 
ditus capit. Si quis auteni dicat, nominum qnoque 
interpretationemadcaptura auditusnostri proferri, 
atque insuper quidinlellectudle esse ac 50 sublimius 
(siquidem et nomen inlelligimu8,verbi gratia cale- 
facieQle8,quinetiam ejus explicatiouem, quid signi- 
ficet calefacientes,recte sciinus): et siquis dixerit 
noinen ipsum magis sensibiliter effcrri, quam no- 
minis interpretationem ; primum quidem sciat fa- 
cilius nomen capiquam ejusrationes.quoad intel- 
ligentiam, verbi gratia, facilius est pronuntiare 
nomen calefacientes, quam horum explicationem 
afferre; atque bominem nominare facilius est, 



It X tc \i^i , 5x( xal ^ tttfv ^vofidTotv &p[AY\vc(ac *^copr,xixdK 
T^ dtxo^ ^(Au>v Xi^x%\^ )cal Xombv t( Im xh voT^xbv 
xat 6^nX^'c<pov (xai ^^P Y^^^^^t^'^ '^^ ^op,s, &ci 
Oep)jLa(vovT8< xu^bv, &Xkk xal xr^v l^i^Y^^otv Y^^^^to- 
pev, x( $T^Xot xh xtppLaNovx£<)* xxt x( £v citcoi xic 
xb ^vo(&a al90nxb>< X^Yt^^ii icXiov xtiC ^^Y^i^iuk 
xou dvdfxsxo;* Y^vaiTxIxu), icptoxpai. (lev, Bxt c6XT,iixt{- 
xep6v iaxi xh Svous, Trap* 8 ol X<Syoi Sffov slcxxxaviv 
ffiv rJYoyv xb elictTv 6ep(ia(v6vxac» 5 xb clmTv xt^v 
xouxu>v l^i^Y^i^iv xal xh flicsTv S^p<i>i:ov, ii xb etictTv 
xbv &pt9(Abv auxou* xd (lev y^P ^Y7^^ ^^ xloOifatcd;, 
xb 81 XoYou xal Ipj&T^v&iac ^etxai, T( y^^ (^vov, ci 
xai IvxauOa xal xovi 6vd(Aaxo< xaiv o&pav{u)v aloOi^ffei 



quam ejus deGnitionem tradere: illud enim sensu g x^ axo^ 67toic{:rxovxoc, &XXa xal xr^c ji^XtSvcuc xoo 



obvium, ad boc vero ratione ac interpretatione 
opus est. Quid igitur novum, si etiam bic, tarn no- 
mine rerum coelestium quam nominisexplicaticne 
sub sensum auditus cadente, nibilominus dicimus 
nos magis sensibiliter demonstrare aliquid per no- 
men quam per nominis explicationem? Alque boc 
quidem primum. Secundum vero, quod denuo non 
tantum interpretationi immoramur, quasi nibil su- 
blimius, quod cogitemus, babeamus ; verum etiam 
ipsam prseterea interpretationem mente recondi- 
mus, et dum audimus nominari calefacientes, effi- 
ciendi et iliuminandi facuUatem,quam mente con- 
cipimuB, interpretamar, ipsamque vim erficiendi 
atque iliuminandi denuo ad sublimiorem contem- 



6v(S(jLaxoc 6iroici7cxo\iffT^; xt^ ^xo^, 9(A(i>c X^y^H'^^» ^^ 
at96T^xixu>xep(i>c 8t^XoO(Jikv xi^ 6v<{(jiaxt, nap' 8 x^ 
xou 6v(S(AaT0< I^T^Y^oti ; K«l itpu)Xov piev xouio* &^ 
x£pov $e, ^xi ou8& ndlXiv xocov x^ i^T^Y'iaci Ififxevo- 
(xev, o>c (XT, S^eiv voitv xi u<];T^XdxepoVy &XXa xal Sxt 
xi^ vo\ icapaiie(i7ro(itv x^v Ut^Y^i^tv, xal 0cp(ia{vov- 
xa; ixouovxecy xh Spavxixd^f xt xal (ptoxeivbv Ivvoouv- 
xtc i^nY^^V^^'t ^^^ ^^ ndiXtv xh ^araxdv xe xal 
(pcdxsivbv elc O^Y^Xoxepav dviYOfXev 6c(iipi3v, 'OOtv 
xaAcuc IX^Y^fiev, 6xi jJlt^ (idvov aloOv^xwc f&op'^ouvxai, 
&XXa xal alffOT)xco( XeYOvxai. Kal ^ p.sv &y^> ovo(Aa- 
a(a xittv aspacplfx. cbc "h y^^"*^* ^^^ BSpa(b»v pou* 
Xexai, ^ xb Ipinpn^xac $y^XoT, {} xb Ocp)ia(vovxac. a 
8t) xauxa xa 6v<{|^8xa, xal xa6xc^ elfft, xal Ii£pa. 



plationemadducimus.QuapropterrectedicebamusGTa&xa (lev, oxi &(&<pdxgpa Ix icupdc eUi, xb xe i(jL- 



quod non solum sensibiliter efformentur, verum 
etiam sensibiliter efferantur. Ac sanctum quidem 
nomen serapbim, ut lingua fert Hebrseorum, vel 
incensoret significat, vel calefacientes, quae utiqoe 
nomina et eadem sunt et diveiisa: eadem quidem, 
qvoniam utrs que ab igne desumpta, scilicet in- 
eendere^et quasi totum comburere (hoc enim de- 
claratverbum l(Aiiepdi, id est penelrOj incendo^ 
quasi totum pervadensjet calefacere. Bursum vero 
. diversasunt, quoniam aliud est, totum comburere, 
et aliud tantum calefacere. Nomen autem cherubim 
significat muUitudinem cognilionis vel (usiunem 
sapienlioe; quod nimirum multa cognoscant,idque 
sapienter; et constanter,et non solum superficiali- 



icptJOeiv, otovel bXoxauxoviv (xoiixo Y^p ^^XoT, imh xou 
IjAicepu), olovci xh S'dXoj Siep^(S{icvov), xal xh Oep(ia{* 
veiv. *'Exepa 8e icdiXiv elalv, 8xi oXXo ^t^XoT xh tC 8Xou 
xa(eiv, xal aXXo xh |i.6vov Oep(ia(vsiv. H $^ dvofiaaCs 
ia)v ^cpou^ii. icX^Ooc Si^Xot Yvc^Kui;, ^ X^^ so^tac. 
xoOxo ^ laxtVy 8x1 xal icoXAa Y^vc&axouot, xal 90^c xal 
&papdx(i>c xaOxa Y^vti^^^xoutftv, o5x liciiioXa(bK* jcal ^k 
Sv XkC tttcot $ia7rt9xouvxa a&xa ia'jxoik. EtxdxbK o^ ^ 
icpci^T) xcuv 8iav.oa[A'/|9Ca>v ix xa>v 6ictpxdixfi>v o^ttcuv 
ttpcuc Ivep^ttxai, (xouxo y^ ^^^^ ^^ UpoapYCtxai*) 
xi^iv Y^tp £X^'^ '^^^ itaaojv 6<|n;Xoxepav, xoO irepl 
6ebv &(Ae9co< iSpOoOai (oj y^P ^^'^^ ^P^ a^^xi^c ixipa 
xdl^iC,) xal d^{jLexaxtvi)Xb); eTvai| x&xeT(rev iIq auxr^v op- 
Xixo)xip(i)c <bc IyT^'^^'^^ (lexaSiSdi^eaOat xr^v xcXttio- 



ter, acsiquis dicatqiia^confirmatasuntinsemet-Dviv, IIsa>xoupYoi>c 81 XeYtt 6co<pave{a<, ^ tl; au- 



ipsis. Herito igitur prima distinctio ab excellen- 
tissimis essentiis sancte efflcitur(boc enim insinuat 
illud sanctificatur), quoniam ordinem habent om- 
nibus superiorem, ut qui juxta Deum immediate 
coUocatur (nam ante bunc nullus alius ordo est) 
et immobiliter manet, undo etiam in ipsum tan- 
quam vicinissimum,primitus initiatio sen perfectio 
derivatur. Primlgeniaa autem apparitiones Dei vo- 
caty quod in eis primum 00 operando vim suam 
exerani: comprehendunt enim divinam illustra- 
tionem, et evaduni sapientes ; indeque ipsis illu- 
stratio est atque cognitio. Hinc etiam sex alas ha- 
bere perhibentur, quod valde elevatss sint : sena- 
rius enim numeras perfectus est, quod constet suis 



xouc icpc&xouc ipY^^ovxai IvepYO^tvai al 6e<Mpi- 
veiai* IniSpdlxxovxat '^ap xii< Oe£ac IXAa(i4^tbK, xai 
votpd^ovxai' ixttOsv Ivxiv a&xoT< xal xh iXXa|Jiic£a6at, 
xal xh '^iSi3>9KU'^, 'OOcv x^tva (ilv iioLicU^fTL 
X^Y^^^^t ^^ ^^^^ ^^^^ ui:tpT^p(A^va* £( Y^p xi" 
Xtioc &ptO{A(ic loxiv, 8x1 o^Y^ixai hx x«i»v (jicpoiv 
a^ou, 5w6p efffl xh -fiiJLiw, ^y^v xi xp£a* xh xp(- 
xov, ^Y^^ "5* ^' ^ ^^ Ixxov, ^Y^v xh Iv Tp{a 
81 xal 8oo xal ev icaXiv IS« Ta 8t ytpo\i6i\k itoXu(i(i* 
(jiaxa, 6< TcXnOoc y^^^^< l^ovxa* Ta fw^f xotouxt 
8v(${xaxa bvofjid^ovxai, xaxa excpavxopCav xdtl 8i;Xu>viv 
xwv i^euiv auTu>Vy 8 loxi xtov ijApidvcov fitaOiatuiv, 
Al Y^P ^^'^^^ 8uvi|ict< xaO* S^iv c^^ouat xh Oeoct8Uy 
S^i^ 81 iaxt KotdxT^; l(i,|i.ovo<* ^ il x^oevSn^ I^k o^ 



217 



DE CCELESTI HIERARCHIA, CAP- VII. — PARAPHR. PACHYMER/E. 



218 



•MftfUvn l9x\ xaxk 6c(flev x^^^> ^ \^'fy*^^ 9U(i6i6n- A partibas, qu® sunt^ dimidiaiDy nempe tria ; ter- 



x^ k6 ^icoxtt(Jilvt|*| $i« xh oiiXov otuxtiiv xal &7(^(xx- 
%ov * IxttOcv fop iiccXi^XsTxi xal ico^a 9\SvOe9tc uXt- 
x^,y xsl xb T^c v(Xnc iriXtv afxoptpov ixetOev i^&^ivxsU 
OlStt *pu# duva^tACxa XsY^iv, 8xi icpi^xu»c ouffxt in 
ixi^pf xtvl xoxaaxivet , (>3xepov icpoTsXi^vTo xat^ 
xot«kx< apexac ^ (xouxo "^ko xcov 9uvOexu)v *) ov>':fi 
&l&<Sp^coxoi uXai O'^vsi, S^xtpoii slSoicotyiOn^xv Iv xo^tc 
xototuxsic ipexsTc * ^XX' li Oiczp'^n; o8-cu> Oc(qf IxtU 
9dn7av ^dpixi. ToOxo 81 ^oXov Sxxs auxou xoO diY^'ou 
Aioyuotoo, XtYOVTOc icpb< xcj> xsXci xoO xcx^pxou xt- 
<pzXa(o<> XTic 'ExxXT^9ia9XiXTi< Upap^Cotc , ouaict^eic 
cTvoi xa< xoia\Sxa; 2$cic« xal kx xou, xbv iceadvxat) 
&in>&iX(Svx3 xa< ipexac {icxa^^Orivsi lU oXXoCav, &>< 



tiam, nempe dao ; el sextum, nempe unom : tria 

autem, et duo, et unum rursum^sex sant. Chera- 

bim autem multos oculos, tanquam multiludinem 

CfignUioni5,habent. Ejuscemodi itaque nominibas 

appellantur, secundum manifestationem ac decla- 

tionem habituum suorum, id estaffectuum imma- 

nentium. Nam virtute.s divinae secundum habitum 

habent deiformilatem, habitus autem estqualitas 

immanens : ejuscemodi autem habitus essentiam 

suamhabel secundum gratiam divinam,non aulem 

est utaccidensin subjecto, propter eorum immate- 

rialitatem et incorporeilatem, inde enim omnia 

tam compositio materialis,quam informitas mate- 



av xi< cTnoi , xaxavxagiv tpiSaeux, 9xoxsiv7{v xt xai g ris, exsulat. Quamobrem dicere non possumus, 



odovfpav, xal xaxbc icXi^pv^, xccl kv3vx(av xax^t 
icivxa x^ Mcf, uLtX 4yY*^**^^ iroXiitCq^ • xoiaux^ y^P 

i\ XQJV C^YT^XuiV E^tC OUOlci^YVC, Olx XXI ^ XOO )Kjpb* 

xsO' S^iv xsu7tc, Tb fiw xwv aepxcpifi Avoirs i^v^- 
foi^cdSy Sxt xb icup &v8tx{vvtx({v eVTly OEp(Jl<Sv iffXly 
^ itfxi y (xsxa a&xoO ^ap xoo XiOou xob< xdicouc 
f i«Stfvlt .) &vxY«>^x<^^ ^^^ ^^^ oiro6s6T^x<$xu)v ^ xa^ 
^T^Xov ix xwv oivaOuaieE9tb)v, iroK xt| 0£p(i|) xoG 
T|XCqo MLfjfln^i * ^oETn^pi^v evxt icpbc c^v xu>v ^y* 
Yi^<Svx«0v b|io{ci>9iVy Tcupc^n Y^P icoisT xa i-^ ^tl^o^xoLj 
^oxouxoTy xoOsCpti * dticepixdXuiix6v loxtv ^ ag^t- 
9X0V tyti xb ^(dxotiSsc xal (pu>xt9xtxbv, xat ico^^ 
xb oxi(xo< IXaiSvci. Tauxccc l}^ou9t xac ^etc &ictpxo9-> 



quodprimumin aliquoalio statu existentes^postea 
virtutes ejuscemodi acceperint (hoc enimcomposi- 
torum est); neque quod informes essent materise, 
postea istiusmodi^irtaiibus adornatsB sint ;sed ab 
initio tales divina gratia creatae sunt. Quod dare 
palet cum ex ipso S. Dionysio, dicente sub finem 
quarti capitis Hi>rarcAto dcc(^suz5^iC(K,istiusmodi 
habitus esse substantiates ; tum etiam ex eo quod 
is qui cecidityVirtatibus abjectis, ad alium, ut ita 
quia dixerit, natura statum sit trauslatus, obscu- 
rum 8cilicet,et invidiae malitis^que plenum, atque 
divinae et angelicas vitieinstituto contrarium:istiu8- 
roodi enim angelorum habitus substantialis est, 



xs 



(fc{«d5 x^ 9ep3^{l& • ixsxoXnxxdc tlat mu 6icsp;eov- G non secus atque ignis secundum babitum adustio 

est.Noroen itaque seraphim explicamus,quod sit 
ignis semper mobiiis, calldus, subtilis (quoniam 
etiam ipsius lapidis poros penetrat), qui inferlora 
sursum elevat, uti perspicuum fit ex exiialationi- 
bus.quomodo calore solis attollantur : qui sui si- 
militudinem appropinquantibus ingenerat,propin- 
qua enim omnia ignita reddit,penitus adurit,pur- 
gat: qui abscondi neqaitjuciformitatem et illumi- 
nandi vim inexstinctam obtinel, et procui tene- 
bran propellit. Qisce liabitibas supermundiaiiter 



xsl ivivSoxz npbc xr^v irtpl 6ebv &tixtVT)9(av, 
xa2 xoc 6ico6fST)xu{a< xo^sic iv^Y^'S ^^^ vpoK^ 
xixcoc &ya^(i>icupo09i , xzl &<^{JLtoG9t izp6^ xt^v 
6^oiaN (c9iv XXI xbv inSSov xbv IvOeov, xal $i' 8Xo<i 
icp^oxt^ptciK xxOapxtxc^ elot, xal xb ^xociSsc 8iitp 
E^QU9iv 1% OtoO, xxt xb (p<i>xi9xixbv xaO' Z xa aXXx 

«pMXt(0UViV, J(irtptxiXu7tX0V xsl SfvStffXOV 2^0U91V ' 

l«xi yap &i uXn b 6eToc ic(^o; a6xoTcy xsl ic^jt^c 
oxoxoicoi(sc Inixtiva elviv , (b; x^ Oei^E Xx{xirpdxT^xt 
&vaicxd|uva. 



praediii sjht seraphim : indefessi sunt et sapra 
qoam fenrentes, et ad Deum incessabiii semper motu cientur inferioresque ordines adducunt, ac 
reipsa suscitant, et ad consimilem 61 fervorem divinumque desiderium excitant et informant, et 
omnino ignite purgant, atque formam lucis quam ex Deo habent, el illuminan<1i vim qua caeteraillu- 
iDtnant, inabsconsam et inexstinctam possident ; divinum enim desiderium illis est vice materise ; 
et omni obtenebratione superiores sunt, ut qui divino splendore sunt succensi. 

Ti ^ x»pouS(ji tljiv dvopLxJdpicva xaia xbv Xd- D Cherubim aatem nominati sunt, secundum ra- 
Yov xtic icflcp* hv^X^ Y^*^^^^^ ' ^ ^(^excpx y^p y^^^*'^^) tionem nostras cognitioois;siquidem notitia nostra 



Xol Y^***^^^^^ ^?* is^'C^C IffXt, XXI $SXXtX^ X1\Q 

I$ci)6ev {&2di^9to><. *'Q9icep y^ ^ ^y^'*'^^^ $txxi( 
ivxtv, ^ (lev xaxa aicd^aatv, 8xe xoSe xi o6 •^i'4t!i^ 
9xo(icv, Y^vtSorxofxtv $e 8xi ou Y^^^^'^^H^^^y ^^ ^^^ 
duXnv ^Yvotav XeYW9iv * ^ $s xaxqc itdlOeviv, 8xs ot^ 
YtV(&9xovxc< ^sxi&{A86x, xal olo(uOx YtvtiSvxeiv , xai 
O'jSI a^xb xouxo oT^p.8v, 8xi o«j y^^^^^K>o^> ^^ ^^ 
xol &icXnv xoXoiwiv SYVOiav, xcji xt |a^ y^^<^^^'i 
xa'. x4> (A^ Y^vfi^axeiv 8xt O'j y^^^^*^ * ^"^^ xxl r^ 
ftS>9U ^ixxn, 4^ fxtv 5x1 ^iHi!i<j%tt^ xaO' 8 xxl y^^" 
oxtxn XcY^A^ * ^ ^^ ^i piavOcivti xal $e^cxxt y^oi- 
otv, xsl Y^vciWxti 8x1 (ixpeXnxvti xaO* 8 XeYcxai xal 



etiam intelligens est a se, et externam suscipit 
disciplinam. Sicutenim ignoratio duplex est,una 
nimirum negativa,utquanJoaliquid noncognosci- 
iQus, scimus autem nos id non nosse,quam aim- 
plicem vocant ignorantiam;alia vero est habitualis, 
quando ignorantes decipimur, et putamus nosin- 
telligere neqae idipsumagnoscimus quod non scia- 
rous;quam idcirco duplicemignorantiamappeilanty 
cum quod ignoret, tum quod idipsum nesciat se 
ignorare: sic etiam cognitio duplex,una quidem 
quia cognoscit,aecuodum quod cognosccns appel- 
latar ; alia vero quia discit atqae accipit notitiam, 



199 



S. DIONYSII AREOPAGlT/E 



200 



apad nos divlni sunl,aJducil ad illuslraliones quas a 
a Deo fpsi acceperunl,sic eliam naturae ista banc 
distribationem, quas videlicet angelicam complet, 
adducunt. Nisi forte quis eliam boc dicat, secon- 
dum aliam solutionem,quod novem etiam ordines 
communem habcant pppellalionem, quia commu- 
nem quoque babentiliustralionein,etdivinamcom- 
rounicalionem,lamel8i non SBqualem, sed remis- 
siorem prsBslantioremve; quemadmodum etiam in 
nostratibus cygno et nivi communitcr albis esse 
coniingil, quodalbedinem communiter participent 
licet secundum magis acminus.Coeleslesenim or- 
dines divinam annuntiant illuslrationem eo modo 
quo earn accipiuni ; suscipiunt aulem iliam, alii 
quidem magis, alii vero minus. Juxla illud itaqae, 
omnes communiter angelivocaripossunt. Verum, B 
ul sermo magis distinctus sit, considerabimus ea 
qusB in Scripturis sacrosancla 8unt,sacras inquam 
proprielates cujusiibet ordinis coBleslis. 



Touc xa6* ^fiac fevOtouc iva^s^ '^P'^^ *^^ lAXdtji^'fiU 
tac k^^tii7\ki'i%^ ajT^ irxpa xoG OeoO, ouxio xxi a\ 
Tzph xatimc oua(ai TauxT,v avi-^tAj^K' x^v iTCOTcXti- 

apa xic xat xoOxo Xsy^i xceO' ixepsv XuJiVj 8xt xoivr^v 
tyfOM9i XT^v 6vop.a9tav xat xa tvvsa xaYJxaxa, Sidxi 
xoiv/^v xal x/^v (pu>xo8o7iav e^oufft, xal xr^v Oeiav 
auxT^v xoivciivfav, el xarl \lt[ 6[jlo(u>;, oXX' 6(pti)jLSVT^v 
xal rpovi^ouvar oiiiztp xai xoivuic ei tu^oi Xeuxa 
inl xoT; fifjiexepoic ^ xuxvoc xal t^ '/*^^> ^^^^* '"*'" 
vwc p.8xiyoujt xtic XaviXoxT^xoc, el xal xaxa xb p.aX- 
Xov xai xb rixxov &*^eXXouffi y*? ^tal xa o^pivix 
xaY}A«"« x/jv Ostav 9'a>xo$03'!av, xaOeuc xauTu** 
Xa[jioavou9i * XajiSavouffi Sk , xa |iev uaXXov, xa 
fie ?ixxov . Kaxa xoOxo youv iioivu>< d^Tcavxec Xe- 
•yoivx' av aYY^^oi* *AXX *i*« (xaXXov b Xoy©^ euxptv^^c 
YevT^xai, r8a>(Aev lepwc xa 2v xoT; Xoyioic l*p«, *«*€ 
GtYioTTpeiceTc Acyco (SkSx^xs; Ixircr^c o6pav{ac t& 



CAPUT VI. KEOAAAION ?", 

Qtkenam sit prima ccelestium essentiarum dis- TU h 'Kpdtvri xwv oupivicuv oj^kov Siaxov)in9(Cy t() 
tinctio, qua media^ qum postrema. ^ jjieany '^k h xeXeuxata« 

SYNOPSIS CAPTIS. 

I. Doeet, solum deum exaete nosse quce ad omnes ordines angelorum speetant, 11. TVadit, novem ordines on- 

gehrum in ires hierarehias esse distributos. 



§1. 



QuanlsB quidem sint, et quaies sopercoelestium 
essentiarum dispositiones,et quo pacto earumdem 
sacri ordines initientur,soIum exaclc nosse censeo 
divinum iilum, a quo 60 consecrantur, principa- 
tum;praeterquam quod el ipsis virtutes atqne illu- 
straliones propria) sint perspectae una cum sacra 
sua supermundialiqueordinaiioneineque enimin- 
telligerevalemnssupercoelestium istarum mentiura 
mysteria, et sanctissimas illarum perfectiones, 
nisi ilia forte nos scire quis asserat, quae illorum, 
sua scilicet rile callentium, ministerio Divinilas 
ipsa nos docuit.Itaque nos quidem nihil motu pro- 
priodicerous; sed qu£B angelica spectacula Sanctis 
theologis visa fu6rint,edocti, pro viribus expone- 



C **070i (xlv ei7t, xal oTot xuJv 6irspoupavf(i>v 8 ou9iti>v 
ol fii2X09{xoi, xal Stcco; a! xax* auxouc lepap^fai xe- 
XoGixai, (JLOvov drxpi6u>c sloivai cpT^fil xr)V Oecoxixv^v 6 
auxtuv xe)exap^(xv Ttpojert xal auxou; eYvuixe^at 
xac olxefac fiuvijieic xe xal iXXse(ji^SKy xal xv^v Upav 
a'jxu>v 7 xal 67cepx(f9(xtov euxa;iav* aS\^ctxov ^hp 
^[lac elfiivai xa xa>v uTiepo^jpavfodv vocov J[xuffXT{pta, 
xal xac ^Y^^'^^'^^^ a^xtuv xeXetci^Tetc, el {jii{ irou ^x^n 
xic, Saa 8i* auxcov ^(aS;, u); xa olxeTa xaXuic el$<k(iiv, 
^ Oeap^fa fxejjLuffxaYWYi^xev, OjxoGv ^(xeTc jiev ouSlv 
auxoxivi{xu)< ipoO|xev* 89a fie xcuv ^YYcXtxcov Oeafxi- 
xwv iitb xwv lepoiv OeoXoYwv kOebipi^^OT), xauxa p.uT|- 
Osvxc^ ft|JLeT;, a)C oTo{ \i iajiev, ixOni7d|AeOa, 



mus. 



§11. 



Substantias coelestes omnes theologia novem 
explanatoriis nominibus appellavit: has divinus 
noster initiator in Ires ternarlas distinxit distri** 
butiones. Ac primam quidem ait esse illam, quae 
circa Deom assiduo versatur, illique jogiter inhae- 
rere, ac pras cateris immediatius uniri traditur : 
sanclissimos enim thrones ,el pluribus ocnlis alia- 



D niaoc \ OtoXoYioe x3cc oupav(ouc ou^fac Ivvix xd- 
yX^xev Ix^avxopixatc iicovu(A{ai(, xa\>iac h OcTo< 
^{juijv fcpoxeXeax^c etc xpeTc &9cpil^ei xpiafiixac ^ta- 
xo9(iiS98ic. Kal icpc&XT^v (aIv elvaC tp^vi x^v icepl 
8 6ebv oGvov ael, xal icpoae^uK a^cji xal icpb xtDv 
^Xu)v i(AC9C0< -^vujffOat icapii$efio)jLSvnv9* voti< xc y^ 
dYicdxixouc OpdvouCf xa( xa itoXu^(A(Aaxa xal icoXu- 



> Esech. I. 



VARIiE LECTIONES. 



t^H. S. P. iicoupav{b>v. 6 D. 6eb>pnxixiiv, quod verbum Scotas interpretatur. 7 Qb. D. xal x^v kvnmy 
tipc^v, iti etiam Scot. B x<Sv, H. S. nopaSsx^F^^^ov . 



201 DR COELESTI HlERARCHlA, CAP. VI. — PARAPHR. PACHYMERiE. 202 

nzt^z 'za-(^li9x%^ Xt^w^^ '£^a(u>v <p(i)v^ xal £cpx« A que praBditosordiDes,cherubim Hebraico vocabulo 

«p((ji (!)vo)jLa9(jitva, xxxa xt^v 7cavx(i>v unepxst)icvnv et seraphim appeiiatos"*, iimnediate juxU Deam 

k-fY^^n'cs inp'i d^^v &(isj(i>c lSput96xt 10^ tpv^ffl nxpa- anle alios eminenti propinquitate locates esse, 

Si8ov3i ^1 xnv xu>v Upwv XoY^u»v ix<psvtop(av. Tbv sacrurumasseriteloquiorumexplanationecompro- 

xptsSixbv ouv xoOxov $iaxo9|iiov, o>; Svx xal 6(&ovaY7i bari. Hanc igilur temariam dislributioQenii ot 

xzt &vxco; irptux^v Upap^Cav, 6 xXctvbc ^^ V<^^ ^?^ unanf sqaaleoiqueac primamreverahierarchiam, 

xaOnY<H^^ ^c vjx irctv heps OeosiScffXKpx ^3, xal iDclytus prsBcepior noster memoraTit, qua 000 est 

X2T< icpo>toupYoT< xtic Oexp^Cac i\Xi(A<|^c9iv i|iii9(i>c altera Deiformior, primoribasve Divioitatis illu- 

irpo9e^s7xep3. Acuxipav oe tlvxf (pr|9i, xt^v uicb xuiv slrationibus immediata coojuoctione propioquior. 

i;'V»9ta>Vy xot x'jptoxr^xu>v, xal &jvi|Atb>v 9U{iicXv^pou- Secundaio vero desigoat illam, quas potestatibus, 

|x£vr,v. Kal xpixnv iir' Itf^^'cco^ 'ciuv oupivUv lepap- dominaliooibas, virtutibusquecompletor.TerUam 

^d»v, rr^v xuiv ^y^^Xidv xe xsl ip^rpfiXoiv xal &p- deoique, eamqae ccBlesliom bierarchiarum ulti- 

Ita* $i3x<i9pin9i>. roam esse dicit aogelorum et archaogeloram at* 

que principatuum distributiooem* 

ADNOTATIONES C0RDERI[ 

§ I. Nola saocti Diooysii insigoem humilitatem, dum, aolequam angelicos ordioes distioetias ezpU- 
cei, se lis intelligeodis, oedum explicandis^ imparem profiietur ; ideoque se oibil motu proprio dietomm. 
sed eas duntaxai vislooes exposiiorum, quas ex apostolis aliisque Scripture sacrs scriptoribus appa- 
ruisse aeceperat. Qnomodo autem aogeli a oobis in hac vita eiacte cogoosci oequeaot, vide qua dicta 
sunt 10 adootatioDibus ad caput primum Cwkitis hUrarehia, § t, ubi osteodimus meotem oostram oon 
posse per se aogelos cootemplari. 

S II. Nota sanctum Dionysium coslestes spiritus, 'oj(j{ac^ «id est sobslaotias seu esseotias appellare, 
scilicet per exeelieoiiam, ut qoi ioier caeteris substantias primatom obtioeot, alibi illos $uvi(&ctc seu vir- 
tnteSy et Ivepyt^sc seu operatiooes vocat. Vide qu« supra dicta suot ad caput tortium, § !• et infra cap. 
ii. Hos aotom ordioes angeJorum ait sanctum Pauliim, quern suum praeceptorem Tocat, disuribuisse in 
tree bierarcbias, quarum singula tres ordints complectuntur : prima scilicet thronos, cberubim et sera- 
phim ; secunda poteitates, dominationes et virtotes ; tenia angelos, arcbangelos et principatus. Ubi ad- 
vene sanctum Dionysium io doabns postremii hierarchiis ordioem iofertisse. 

S. Gregorios, lib. ii Moral., ccslestes hierarchias nonoihii alio ordine recenset, SkX scilicet, in prima 
seraphim, cherubim et thrones : quorum primi considarant Dei bonitatem, secundi veritatem, tertii »<iui- 
tatem. Ac in primis quidem Deus amat ut charitas, in secundis noscit ut Veritas, in teniis sedet ut aequitas. 

Io me-lia ponit dominationes, principaios, potestates, quorum primi officia regunt aogelorum, sejiuen- 
tes capiiibos praesont populorum, alii dsmonum coercent potestatem. Item in primis Deus dominatur 
ot majestas, in seqoeniibus regit ut principaius, in ultimis luetur ut salus. 

In posiremahierarchia collocatvinutes, arcbangelos, angelos: ad quorum priores perlinet miracu- 
lorum operatic, ad secondos magnorum negoiiorum doountiatio, ad tertios humanse custodiae solllcitudo. 
Item io primis Deus o(>eratur ut vinus, in secundis reveiat ut lux, in terliis nuotiat ut inspirans. 

No3 autem assimilari debemus seraphim per charitatem, cherubim per cogoitiooem, thronis per »qui- 
tatem : item dominationibus, carnem subjugando ; principatibus, reverentiam majoribus nostris exhi- 
beodo ; potestatibos, teotatiooibos diabolicis resisteodo : item assimilari debemus viriutibus per com* 
passiooem, arehaogelis per iostructiooem, aogelis |)er obsequii exhibitionem. 

PARAPHRASIS PACHYUERiE (10*) 

§ I. Oxoi (&e« jl9t xfltx^ icXnOo;, xal oToi xxxx B § I. Quaoti quidem sint mullitudioe, qualesque 
xT^v icoi<SxT^xa ol T&v o&p9v(cAv $1^X0(1^101, xxl al Ottoti conditione coelestium distinetiones atque ordines 
xi;ciC| xsl SicfaK xtXouYtxt xsx' (xjxs< xk xn< tspap- divini, et quomodojuxta illos mysteria hierarchias 
l^iQ (jLugxi^igc, (fc^vnv tl$iv2i Xi'^ta xV uirovxijoaja^ consummentur, solum nosse dice diviuum ilium 
xkou^ eeixT^v xiXtxxp^Cotv, xi\v niiti^ xtXsxvic xxl iniliandi principatuni qui illos condidit, et omni 
1C2VX&C (lo^mpCcu 2p)^ou7x«* 7cpo7exi Si xxl a6xou< iuitiationiomniquemysterio principatur ;quinimo 
xouxQuc 'fivc&mtv xac olxcia; ^vdi(Mtc, x«l x3t< ad hffic, ipsos nosse proprias vir lutes atque illu- 
iXXi|i4»ti<, xsl xn^ Ifpav e6xaE(av, <Aa ^ov oXXou. slraiiones, nec non sacrum suum ordinem, non 
xs Y^p &so&^nx^a» t^ Ta»v 6ictp6c&r^x^xtt>v ttS^vai tamen alterum alterius : nam inferiores ea quae 
iidXoo CM Ix<>^>^^» ^' exxorxov o^xbv iocuxoO' Sia superiorom 8UDt,omnino nosse ncqueontySedqui- 
xo^o ^op cTict %k^ olxt^ac &)v2k|ut(* &8(Svxxov y^ li bet res suas oovit: idcirco enim dixit, proprias 
{^fMc Mk^ai xk lxs(v(ir», cl |&^ XiYofuv, Saa Si* a5- virtutes.Impossibile enim est ea nos, quae illorum 
wf leaps xou etoG lXX2|jL(p6t(n|uv. Qivxux SI xk sunt nosse, nisi loquamur de lis qu» per ipsos, 
•Utta J9cpt^ ixiTvoi xivc^xovtM, xoXttic xftl ^- Deo revelaute, accepimus. Omnino autem illi cum 
ptxif aojoiv {^fttv cU ^v Totaikr^v ^\^xafw^>t. 0-^x- res proprias exacte noscunt, rite quoque nobis 

^ Isa. n. VARLB LECTIONES. 

H) Cb. D. P. ISpootei t« M. S. itxpsSi&Svai xi. ii S. xctvrS;^ Scotus astipulatur. i> D. SutScaxlpx. 

(16'') Vide scholia S. Maxiroi, i. II, cap. 6 

Patbol. Gil III. "^ 



203 



S. DlONYSIl ARfiOPAGlTifi- 



m 



subministrant istiusmodi erudilionem.NosllaqaeAo>^ tijxsTc jjlIv ojoIv iV lajTwv XtYousv, ojx os twv 



Dihil omnino quidem a nobismet ipsi dicimus : sed 
quffi in angelicis visis ac notionibus sacris tlicoio- 
gis conspecta sunt el nota, eadem nos, ab illis 
edocti, rursum pros viriii exponemus. 

§ 11. Omnes essentias coBlestes, eorumqae ordi- 
nes, Dovem vocavil tbeologia cognominibus mani- 
festativis, et divina mysteria denuntianlibus, seu 
angelicis. Has autero in tres (ernarios ordines 
digerit inclylus initiator nosier, sive is sil di- 
vinus flierotheus, sive potius is qui ad terlinin 
cceium evectus, ibidem raptus in paradisum, Ma- 
gnus inquam Paulus. Ac primum quidem ac 
circa Deum existentem, eique proxime ei immediate 
unitum, dicilesse thrones sanciissimos, et mullo- 



OsoXo^wv i6u>p"/,07j xai i>('ttbiOr\y xxOtok , (xuT^ecvxEC 
icxp' i}csiv(i>v, icaXiv f^pitT; xzxac xh dovax^v ixdr^otS- 
(jitOx . 

§ II. ndcjic X2; oupzvlou; ojjCac, xsl xk xouxeov 
xdtYJJiat^a, ivvea xc/At^xtv ^ SeoXoY^x Iv kic(i)vu(xixic 
sx^avxopixxtc xxl &yT'^^^^"^^ '^^ '^'^ ^^^^ (xu^xyi- 
pia, etx* o3v ^yY^^'^*^^- Ta'kx; 5s «lc xpeT; xpix^i- 
xa; acpopi^^ei X2^£i<; 6 xXetvb^ lepoxeAtvxnc VifAcuv, i} 
Q Oeto; UpoOeoc r^, o xxi [xSXXov, 6 tU tpftov o6px« 
vbv dcveXOoiv, xaxelOev apicaY^^C ^U icapxSf.vov^ 6 
jiEY*^ St^Xx^ Qx'jXoc. Kxi TrpcJxTjv uev xxl ictpc 
dfibv oujocv xxl irpo7e^u>c auxtji xxl ajjieffbic ihvu>|ii- 
vT^v XsY^i 'co''^^ te aYtwxixou^ 6p($vouCy xxl xa iw>- 



rumoculorum.quippecognitioniscopiapollentiuro; uXu({(X(A3xx h>; nXv^Ooc ^^u^anac e-/ovcx, xsl noXu- 



et mnltarum alarum, utpote efficacissimorum et 
52 incensorum, quos cherubim et seraphim He- 
braea lingua vocare solet, cujus causa in sequen- 
tibus proferetur. Primam banc distributionem 
circa Deum immediate collocari, asserit oraculo- 
rum Iradilio : banc eliam inclylus Magisler nosier 
unam et ejusdem dignitatis esse dicebat, qua non 
est alia disiribulio primigeuiis ac divinis iilustra- 
tionibus atlentior. Secunda vero est ex potestan- 
bus et dominationibus atque virtutibus ; et post 
banc tertia, quae complel angelorum elarchange- 
lorum ac principatuum dispositionem. Nolanduui 
autem aliquos bac enumeralione provocalos, ita 
primam distributionem ordinarc: primum thrones. 



irxepx G}< 8paaxixb>xaxx IfLitupia, a $T) ^epo-joiji xxl 
9epxcpi|x li xu^v Eopxibiv oToc y^^^^ xxXetv* oi* t^v 
OS alxixv Iv xoT< inufjievoic prfi-^QtxoLi. Touxov x^ 

irpOiXOV Sl3X07(JL0V TTSpt BCOV a{JLi7(i)< lop076xt OT^* 

Jiv T| xJ>v XoY^wv itxpa^oJic' xoGxov Ivx xal 6fio- 
TXY^i I xXeivb^ f|(X(jjv S^Tj xxOt^yM^''* xo-jxou ojx 
Ejxiv aXXoc 8i2X03[ioc 7:po56)r6JX£po? xxTc Tcpcoxoup- 

YOtC xxl 6e'!21< lXXx(JL4/S0ri. AsUT£pO< Ot C7XtV 6 XU)V 

£^0U7t(jjv, xa>' xupioxVi'div, xxl xu>v ouvajjiebjv' xxl 
ijit-' a!>xbv xpixo? 6 aujATrXT^ptoTixo; ttJ; xwv ffYY^- 
Xwv xe, xxl ap^aYY^^wv, xxl ip^cov $taxo9fi/,oc«ti;. 
Touxo OS aTiuei(07xi, oxi xivscy op{i.(ij{ievoi aicb xau* 
■c^C 'A^ anxpiOji/a-to;, ojiu) xdtxxo'jjt xbv Tcpuixov 
6i 2X07(1.0 V* Op(Jvou< TrptuxoVj «Txx X.^F^^K'' **' 



deindc cherubim, ac postea seraphim ; quocirca^ [XEx&neixx aEpxeptfi' oia xoOxo xxl x^v eniYpzcpn^' 



etiam inscriplionem scptimi capitis,atquein8uper 
trium horum ordinum doctrinam, confcrenilarr/, 
aiunt; cum duobus istis Icrnariis ordinum scquen- 
tium : ibi enim illos sursum deorsum recenset;hic 
autem non sic, sed deorsum sursum. Aique alii 
quidem hoc modo, ut piimo loco seraphim collo- 
ccnt, deinde cherubim, atque exinde thrcnos: ad 
hoc permoli ab Isaiadicente, in circuitu Dei sera- 
phim collocari, vcl potius ab inscriptionibns oclavi 
ac noni capitis, dicenles, quod ut sanctus secun- 
dum ordinemillorum,sic eltitulum seplimi capitis 
inscripserit(ii) Siquisaulemvolueritthronosesse 
superlatos, sciat etiam seraphim ignites esse, et 
sursum ferri. Alitor eliam hi tres ordines unam 
habent eminentem propinquitatem. Hie autem ita 



xou t[' xe(pxXx(o\iy Ixi 81 xxl xr^v ^iSa^xxXfav xtUn 
xpiu>v xour(i>v xxYfAxxcdVy ivapir^XXxYp.ev7^v A^y^^ 
TTpb; xa; Ixspa; 5\5o i^pt^nc xptaStxa? xajtap^ia^* 
kxetae y^P ocvioOev tU /ix<ii xxxaXeYei* IvxxGOx SI 
ou'^ ouxu);, &XXi xixcoOev el< avto. Kxl ol |jlIv ovxwc* 
o\ $1 xa fftpx'plpi xiOsxvt Tcpoxipx, etxx xa X^P^^^ 
6;{jL, k'^t^Ti; 8s xoux Opdvou;* xoOxo (xlv xxl knh toG 
Il7xTou 6p{XbJ[jLevoij XsYOvxo; xuxX({> xoO 6eo'3 xx 
aepxtpljx iiaxxTOai* xxl aico xuiv iiciYpxcpu>v 8s (j.aX* 
>ov xou xs V xetpaXabu xxl xou 6*, X^Y^^vxic, Sti i 
a'Yio; xxxa xi^v xa;iv IxeUcDv, ouxu) xal xr^v Int* 
Ypa(pf|V xou f^* xecpxXxCou li:i^p%^t'4. El 8s X^y^ 
xi^y 8x1 ol Optivoi uiceiri)p(x&vo(, Tffxu) on xxl xa 9€« 
pacpljjL Tcupiva, xxl avoxpepT^. *'AXX(d< xs 8s xal x^ 
xpia xauxx xxyjixxo (xfav S'^ouot tv\v &nspxtt{i.s- 



recenset eos, et a (hronis incipit, ut et sic unitati vnv Iyy^'^'* ^^Y^^ ^^ ^^^^ ivxaOOa, xal iknh 



quodammodoconsulat:vel etiam secundum nostra 
cognitionis el illustralionis rationem(quotie$ enim 
abinferioribus ad superioralransimus?},vel secun- 
dum describendi ac definiendi modum;ascendendo 
enim multitudinem in unum contrahimus, sicut 
descendendounum in multadividimus.Cumitaque 
adjuTettres in unum idcirco istiusmodi facit enu- 

(11) Tenebrosa inierpretstio. Melius, ni fallor.ver- 
XereiUT : dicetites sanctum (Dionysium) eumdem or^ 
dinctn (sursum (iQorsum) in supeuenpUone capitis 
Meptiini iervasse, qUein in superscripfione illorum 
(capitum 8 et 9) secutus est. Edit. Patrol. 

(ir) Hie Tocus varie doctos vires exercuit. Allis 



xov Opovuv ap^sxai, iva xxl xoGx<$ xi< d>c ^vbv (li*) 
Oepaneu9-^' r^ 8xv xixa x^v dcvaXoY^^cv xi)< ^i|U- 
xepac Y^^^^^ ^ sXXdb(A<];sb>c fairb y^ ^<*'^ xckmi 
no9(u< Irt^ xa ato^xspa [ktxo£i^x(j6^^2) j {^ xati 
xbv XdYov XT^c icepiYpatpn^ xal xou 8:op(9{&du* &vcp- 
^b^evot Y^Pi 'CO icXt^Ooc el; Sv ouvd^YOjisvi ojviup xst- 
sp^d(xivoi, x^ £v cU icoXXa 8iaipou}UV* *£iccl f*^ 

legere placet cbc Ev B», at sie ad verslonis Lalio» 
Sdnsum proxime accedaur; alii nihil mutant, for- 
sanque vorti posse affirmant : tu guique liceat hoc 
(nempe banc orlinis eontrarietatem), pro posse tuo, 
eorrigere, iD. 



205 



DE CQELESTl IIIERARGHIA, CAP. VII. 



206 



<rj^ii#o: xa; xpsu £:; ^o Ev, 5ii xoO:o xii xiirj-nv A tiieralitmein rliaclcnus aulein onlincs quidemno- 
-<Ai:zxi rr,v in^p-OyiTiaiv • -iw; os xoi'^^oLzx jilv Vein assi«j;nal,quasin Ircs distfibuliones dividil, ill 
tvifx oT»aN, eU tpsTc OS xi;£i< oi«ip?T xaOxi, itpto- priipain scilicet, uUimam, el mediam; ita u( cliam 
xnv. E9-^9xnv, XXI (jLEjnv* cjTcs X2i xs xpU (i(av u I s unaci bubf3ant supercmiQcutem propiDQuiial'm . 



KEMAAION Z'. 



*' CAPUT VII. 



Qipi xa>v aepioc^, y.ai ^Epouoifx, xai xwv Opovwv, De scrapliim^ chevubim^ et IhroniSy deque prima 
xai irtpl xn; irpiuxTj; ajxoiv Upapytx^. eorum hierorchia. 

SYNOPSIS CAPITIS. 

1. Doc«l 7ii/<l cherubim, serafhim et throni significent. II. Quanfn sit privix hievarchix dlgnitas, contemplandi 
viMaiquf per/ectio, lit. Quomodo in/eriores a superioHbus, ci snpremi ab ipsomet Deo inilieniur, et quanta 
reperentia suas quisque iHusCratUnes excipiat, IV. Quid supremi iUi spiritus agant, 

§1. 

T^jx/^v^oatTc anooiyojievoi xf,v xov a'(Uh/ hpxp' B Hunc sanctarum hierarchiarum ordlnem appro - 



^l«UV x4^iv ^Salv OTl 77392 T'UV OupX'^'tOV V0'.0\ ItTO)- 

rjfxd x'/|Xo9iv s^ei xf|c ixiffxo'j Oeoti^oOc lot(>XT^xo;. 
Kxi XT|V jjisv a^fav xaii aepscplp. ovofix^iav I* ol xi 
Eopi(GJv el^xe< f| x6 ^;x:ipT^7xgr; iji?pxtveiv, T| x^ 
Ospjxi'-'ovxa;* Tf|V 81 j^8pou7i[x ^^ ttXtiOo^ Y''^'^*"*^* 
T\ yjTf/ ^wp'x;, E'.xcSxcoc o'jv T| irptir^ xwv ojpaviwv 

ItpXp^itUV rpO^ XWV UTTSpTaXWV 0V71WV UpO'JpY^^"^* » 

xa;«.^ I'jfjyjiTL xi^v nzpuiv u^J^T^Xoxepav *<^ xa*! xi; Trpw- 
xovipYoii; 6co9 2v£ia< xzi xeXeioiJetc elc auxriv cb; 
If^rcizr^^ ap-^ixci)X5pci>c 5'.aT:opO[Jifcueorx«i . OepjjLsU 
rtvxsc yoOv ovojxajovxat xai Opdvai, xai /'JJi; ^o- 
ipia^y £A9%vxopix(|> xwj 6coei8:ov av>:a)v c;ea)v ovo- 
|i2Xi" x6 \kht Y^p ieixivT^xov 2vx<ov irepi xi Ot^a xal 
ix2X2>T^xxov, X2t xb Oepfx^v, X2I zh 6;u, X2I uirep- 



banles, omnem ccclestium inlelligentiarum appel- 
lationcirijdeirormis cuilibetearuminsitac, proprie- 
(alii (leclnralionern continerc profltcniur. Ac 
sanctam quidem seraphim appelIalionem,Hebrnice 
periti aiunt vel Uxcemores interprelari vel calefa- 
denies ; cherubim vero, copiam cognitionis, sive 
iapientix diffusiouem. Merilo igilur prima ilia cos- 
Icsiiiim hierarcliiarum a subiimissimis naturis 
administralur, cum hoc ca^leris ordinem nacta sit 
fiublirr.iorem, quo in earn, immediate Deo assi- 
ftentem, primseve Dei apparitiones et iniliationes, 
tnnquam in proximam, principalius derivanlwr. 
Calefacientesigitur nominanluret throni; difTusio- 



(tov xTi; icpo(rt)^Quc atX ivEv&^xou XZI ax>tvoOcG que sapiential per explanatoriam deiformium sua- 



i£ixi*»T|7i2i;, xzt xb xtov uito6eGr|X(Jxci)v ivatYWY*^**^' 
12I &p2JTrip{ciK &^!ioiu>xixbvy (b; a^zl^sov ^^eTv2 
xai av2^cd:cupoOv Itc*! xrpi ijjLofzv OspfxrSn\x2^ xz^. xb 
«pT|77r^Cu>; xii iXoxz'jioc xzOzpxixov, xal xr^-t 
ehrcpixiXuirco*! xsl aarScYxov, Sy^ouaav b>9aux(i>c 0Lt\, 
^xoiiSt^ xai ^<i>xi9xtX74v IdidxT|Xz, icd^vTiC iXzixiroO; 
fxoxonoiiac iXftxcipzv ou^zv xzt a^zvtTxr/.-nv, 1^ xiov 
Eepz^'.u. iiciOMUfji^z Ixcpzvxopixcoc oioijxei. *I1 os xwv 
j^tpyjTt'x, xb Y^ioixixbv ajxutv xzi OsoTsxi/bvj xal 
tFi; {iTnpxzrr^C ^toxoSovCsc oexxixbv^ xai OtcupT^xixov 
Iy lepuxvipY^ ^vz{iti xvi; Oc3p)(^ixTt; e'!»7rpe:7efz;, 
Azl Tf|< aocpoicoioO (itxa^9su>; &vai:Ei:X29{jisvov 17^ 
xsl xoivcttvixov afpOovu)^ icpbc xa Ssuxcpz, x^ X^'^* 
ti^c iuMprfiu9iiZ 90^' 2; • II $1 xu)v 6^7iXoxd[xu>v xal 



rum habitu<linum denomiuationem : pcrennem 
siquidematqueincessantem eorum circaresdivinas 
motinnem; lervoremquc et acumen, et Llfcrve- 
scentiam inlenta; ac nunquam intermis cT, nun- 
quamve declinantis motionis ; subditos^jue aJ 
superna subrigendi, et ad consimilem fervorem 
reipsa suscitandi inflammandique, nee nou coru* 
scantcr penilusquo conflagranler eosperpurgandi 
raculUlem,elabscondi nesciam inexslinctuRique, 
semper eodem modo sehabentem,!ucironnem,et 
iiluminandi proprietalem, omnis tenebricoiic ob- 
scuritatis cxpullricem et aboletricem^ noipen sera- 
phim luculenter dcsignat. Cherubim vero, eorum 
vim cognoscendi, Deumque conluendi, et exube- 



lsnp|itv<i»^ Opdvwv, xb rAiric axpiSu); « ij^pfj^^i ^ranlis capacilalem !uminis,atque conlcmplandi in 



vcptKC^CsK O^vcttic, X2I to rpb; avzvxc< uirEpxo- 
«|fc(bK ivbMptpsc, xzl 1(277^; I® la^zxiac k^tzw^ 
k^t^\9\kiso'^, xs( Kcpt xbv ^vxbK u^/tffxov bXixzTc 
(»vi|iC9ty ^bi2X23Ct«xui; xzt eutxzOu); £opu{xsvoVy 

szi &oXif &xxixbvy xzl xb Oe^odpov, xal OcpzTTSjxixwc 
W xi; 6t(a; 'Jito^oyis avzne;rxzjA:vov. 



ipsametprimaiva virtute divinam vcnuslaiem, nee 
non sapientiflciB iraduc'.ionis arlificium, quoad in- 
fcriora donatam sibi sapientiam sine indiviJia dcri- 
7ant atque transfundunt. Thronorum porro subli- 
missimorum et excelsorum uomen denotat id quod 
nb otnni lerrena humiiitate sine admistione secre- 
turn est, quodque ad superiora divino studio 54 



fcftur nee in infimis ullis rebus habitat, sed totis virlbus in eo, qui vere suminus est. immoLililer 
firmiterque haeret, diYinumque adventum sine alia molione atque materia recipit, ad Ueuin portat, 
•fficio5ei|ue ad ea, quae divina sunt, capienJa propensani est. 

VARliE LECTlOiNES. 
** snbjnngunt Ch. D. S. P. Sc. ^a<ji'v. »» D. P. S. tJiv •ji^?'>'^^\^^^ *^ ^^ Tcfl?'^" ^^'f "^V ^^?'^«^**- 

"Ch-D. P. S. Sc. S«r. &v»iwirXn<xiAivwv. C. ivzwirXn^H'^vov. « D. a^x^(.h;. i® Ch. xzl xo irarn^. 



207 



S. DIONYSII ARBOPAGITJB. 



208 



Atquehaecquidem estiiomiDuinipfonim,quan-A A&xn|t^v ^ tu>v ^voi&ituiv o&tuiv ^k xaft* ^i&ic 

lx<pxvTtp(x SO* Xcxxeov 21, x(vx t^v Upop^^ o&wv 
ol<${ieOa. Tov {&kv f ^P a^n^ffr^c ^^ (tpap^kc tfxoicov 
TT^C Oso)ii)ii{Tou 6coci$f(ac aSnp'ct^(A>^vov i^m^ 
eTvai, x%\ xd SiaipeT^Oai icavsv Upatp^iXT^v icpa'pix- 
xft{zv, tic H'K'coj^-i^v tepatv xal (itxd^offiv xaOipm^; 
aiAi'yoCk. xal 6c(ou (pu>xb<, xal xeXtffxtXT^c Imax^iiMiCy 

^pXOUVXCOC ^^V^ ICpbc ^(XCUV clp^ffOxi VO(A{(^to>* vuv K 

filvsTv &S(u>< sS^ofizi xujv &iiepxaxo>v vooivy 9c«k ^ 
xax* auxouc Upap^fa $ia xdiv Xo^fuv ixtpaCvrcn. 
Tate icp<oxjiic o^faic, a*^ (lexot xifv o jvioicobv ot&xwv 
Ocap^(av l$pup,iv2i, xal oTov dv icpodupoCc a^xi|< xt- 
xaYlxsiat, icdav^c el^iv aopaxou xal 6paxi)C uictp6i- 
€SxuTai Y*Y^^^^^^ SuvapLSb)<| <<>; oUeCav ^ oli^xtov 
sXvat xal xxxa irav 6[jicti$7i rr^v lepap^fxv. Katdxpo^ 



turn caperepossuinu8,interpretalio; quam aulem 
eorum hierarchiam esse putemus, dicendum est. 
Omnis enim hierarchias scopum ex divina deifor* 
mitatis imitatione constanter dependere, omnem- 
que fuDctioDein hierarchicam, in sacrosanctam 
purissimsB rnundationis et divini luminis, perfecli- 
vsBque scientiae pariicipationem atqoe collationem 
dividi, satis saperqao jam a nobis dictum existimo: 

nunc autem pro supremarum istarum meDtium digni- 
tale dicere desidero.quanam rationesacer earum ordo 
a Scripturis explicetur. Primis istis esscnliis, quae 
post substaniiGcum ipsarum deiprincipaium colioca- 
tac, et quasi in vestibulo ejas sitae, crealam virtulem 
omnem,laminvisibilem quam visibilemtranscen- 



dunt.propriamquamdametuniformem hierarchiam^ (lev ouv auxac n-(i\xio^^ ou/ 6; avi^puv xnAi&i>v x^d 



esse existimandum est.Puraesiquidem censeoda;, 
non quasi a niaculis (duntaxat) impuris colluvioni- 
busque sint iiberaei vel quod in eas materialia visa 
noncadant; sed quod omnino imminutioneomni, 
omnique re sacra sibi sobdita celsiores, pne sum- 
ma puritate, omnibus etiam,vel maxime deiforml- 
bus virtutibus, sint antepositae ordinisque sui mo- 
tum proprium aequabilemque per amorem Dei 
constanter teneani, invariatumy neque uilam in 
deteriusagnoscantimminutionem,sedinconcufsam 
semper et immobilem deiformis suae proprietalis 
sedem habeant. Contemplatrices item, non quasi 
symbolorum, quae vel sensu vel mente percipiantur 
spectairices, neque varielato contennplalionis sa- 



(jLoXu^pitiJv T^Aeu6epu>|xsvxc, ou$* ui; icpoaiSXoiv ^vtm- 
$exxouc (pxvxaffiuiv, kW u)< iraar^c uoevecAc ijiiifw; 
O^l^T^Xoxcpa;, xal icavibc OicoSiSi^xdxoc lepoG* xat^ 
XT^v JirepxaxTiv a^6xriX0L^ tc^jxi^ xaT; 6cost$S9xdLxxtc 
Suvifxeffiv 6icept$pu(i^vac, ^ti xt^c olxe^ac a&xoxui\- 
xou 93 xxl xjiuxoxivT^xoo xxxa xh tpiXoOeuJC oxpcicxov 
x^^ecdC a^peTcuic avxt^opufvxc, xal xf^v Iki xa X*^ 
xaxa xt pLe{(i>fftv o«^$' 8X(i>c ei$u{aC| &XX* aicxcaxov iai 
xxl &pL£xax(vT^xov exo\Saac xt^v xy^c olxc(a< dcoctiouc 
loioxT^xoc JcpiiYevxaxT^v ^i^puaiv. 6c(i>p7^xixac ^ 0ES6tC| 
ou^ <^C abOT^xcov a{jL6(iX(i>v voeptijv ^ Oecjopou^, nM 
6; x^ TcoixiXtqf xT^c ftpoYpatpixiic Oe(i>p{a< ln\ xb 
6eTov avaYOfxevxc, ^XX' b>< icivr^c ^Xou vvt&osttc 
6i|/T^Xox^pou (piuxbc &iron)T^pou(A£vxCy xxl ty^c xtG 



crarum Scripturarum adDeum eievata?, sed tan- G xxXXonotou xxl ^py(j''^o\j xd[XXou< QicspoiSxfou xouxpt- 



quam omni cognitione simplici allioris luminis 
expleta), et ccntemplalione iilius pulchriludinis, 
quae est efTeclrix ct origo pulchritudinis, et quae 
supra subslantiam est, etin tribus splendet, qua- 
tenus fas est, refertee : eommunionis vero Jesu 
similiter participes factae, non quasi in imaginibus 
sancle informatis, quae veluli formse in els deiQ- 
cam simililudinem cxprimant, sed tanquam vero 
adeumappropinquanles in ipsa prima participa- 
tionecogitationisluminumejusdeiricorum;necnon 
quod Deum imitandi ratio, 8tt sublimissimo ipsis 
modo sit indulla, et in primaeva, quantum iis las 
est, potentia divinis ejus, humanisque virtutibus 



(pavouc 6£cop(ac, u>< Oepiixbv, &v9ini)AicXx)Aivs<' x^c 
81 'iT^aou xoiv(i)v{ac (i)9a\Sx(i>c T^Siwpi^vac, o*jx Iv tlxd- 
9iv (epoicXa^xoic (jiopcpwiixwc &noiu7rou9i xr^v Ocoup* 
Yix'v^v 6(AoiWtVy &XX' 6c J(Xt^Ou)c auxcp icXT^oto^oiSrac 
iv iipc^kxij^ (UX0U9{qf xi^c y^^^^< '^^ Ocoup^i^oiv 
otuxoO <p<ikti)v* xxl (j^v 8x1 xb Oeo{i{|jinxov auxctc 
6icepxixu>c SeS(i&pnxai| xal xoivcovouji, xxx3c xb a*jxxTc 
loixxbv, Iv 9cp(i)xoupY(p 8uvd[(ASi xatc 6tcii>p^xaTc 
auxou xal (piXxv6p(oicoic ^pcxxTc. TexcXt9|jifivxc ft 
(«>9a\Sxu>C| o^X ^^ 7coixiX{xc Upac &vaXuxiX^v ImoxV 
(Anv kXXa)iiro|Jitvac, aXX* (be icpc^xr^c xxl 6iitptx<»^( 
6c6>9i(oc xicoiiXvtpou{&evaC| xxxa xt\v 6icepxaxnv ^ 
Iv &YY^^^^^ ^^^ OeoupYioiv Inivxi^piT^v* ou yhf V 



communicent. Similiter perfects sunt, non quasi ^SXXiov a^^iDv oj^icuv, &XXa icpb; ft6xYi< xn< Otopx'^ 



varietates istas sacras resolvendiscientia sinl iilus- 
tratas ; sed quod prima et praecellenle Dei unione 
satientur, juxta supremam iilam (cujus capaces 
sunt angeli)divinonim operum disciplinam : siqui- 
dem non ab aliis quibusdam Sanctis tpiritibus, sed 
ab ipsamet Divinitate sacris initiantur, dum ad 



Upapxou(Aevxiy xcp lie* auxT^v ajjiMtp ^ 4vaxt(vc9tei| 
x^ 7cavxu>v Oictpcxo^^X^ fiuvdljiei xxl xa(ci| xxl iKp^ 
xb ico^vaYvov xxl xxxx lexvx^pcnlc ^ l8p^xat, xfld 
icpbc xnv SuXov xxl voYixi^v tufcpeictixVy Ch te|uxbv, 

elc Oeu>p(xv icpoffd^Y^^^^* ^'^ '^^^ ^^ OcoupY^ 
lici9xn|AOvixo\Sc X($Yooc, £k Tcpcuxxi xxl ictpt 6«i« 



YARLG LFXTIOMES. 



20 Yp. Ix^xvxopfx. «4 D. S. p. Ch. xb jjLEv Yap, xttMc. « 6; non habet Ch. S, P. Sc. Sar. loixu-x-j, M. J 
^ C. D. P. aeixivT;xou. 2» '^ voepwv. Ch. D. P. Sc. 95 D. P. S. &)ji<ra>c» quam leciionem Scot. expressit, | 

20 Ch. D. D. irxv a^^titi^. • j 



209 



DE COELESTI HIERARCHIA. CAP. VII. 



210 



oj7siy pLuoOvcai icp^ tjttIc xtUz%p-/loiq 97 bmpxi- A Dcum immediate per virtulem ordlnemque rebus 
xoK UpspxojjLsvzi. omnibus superiorem subrigonlur, nee non in eo 

summa puritate summaque constantia stabiliunlur ; el pro immateriali ac splrilalidccore suo, quantum 
fas est, ad contemplationem promoventur, atque scientificis divinorum operum rationibus, tanquam 
prims Deoque proximse, enidiuntur ab ipsomet iniliandi principio, eminent! mode consecratae. 



§DI. 



tb>v 6TcepSc6T)xuiur/ 6ux<^j{xu>( Ixoiod^TxsvOai xk^ 
Cut' yJi^? Otap'^iac, <5)< Osjiixbv, xic [Ji'j/,9et< IX- 
icpoxipuiv lepc^c (jiuou(Aevxc, xbv Rupiov iTvati ^ tu>v 



Hoc igitur theologi perspicue declarant,u(infe- 
riores quidem coDlestium essentiarum ordines, a 
supcrioribus divinorum operum scientiam convc- 
nienti modo percipiant; ii vero qui omnibus ante- 
cellunt, ab ipsamet Deitate summa, uti fas est, sa- 
cris disciplinisiliustrantur.Quosdam enimeorum 
introducunt, a superioribus sacrosancte eruditos, 



ojpxvfcov &jva{xeu>v, xxf BxatXIx rfic ^li\^ -cbv 3 ilium esse DominumcoDlestiumvirtutumRegemque 



gioriae,qui humana specie assumptusestin coelum 
nonnullos item circa ipsummetJesumhassitantes, 
divinique ejus pro nobis siiscepti operis scientiam 
Jiscentes, ipsumque Jesum eos per se docentem,ac 
primum ejussummam in homines benignita^em ex- 
plicanlem. Ego enitn^ inquit, loquor jusiitiam et 
judicium salutaris *.Miror autem, primas etiam 
coelestium essentiarum, tantumque caetcris pra^- 
8tantes,non secus ac medias,divinarum quoqne il- 
luslratlonum desiderio timide ai&ci; neqne enim 
ilia; per se qua^runt, Cur rubra sunt vestimenla 
tuafsei prius secum haBsilanl attonil^, declaran- 
tes quidem sediscendi avidas divinee operationis 
appetore cognilionem, verum hanc^ ante divinam 
Uaz(i4;£wc. Ouxouv ^ icpi^tn xcuv oupxv(u)v voujv^ indullx sibi illustrationis processionem, minime 



tU ojpatvouc av6pu);tOTtp6Troic avxXr^^OftVTX* xivac 
41 icp^; a-jTOv 'iT^aouv 8'.aicopO'j7x; , xxl xtjc uirfep 

T^OV OrJtoO OeO'jpY^Xs TT^V i7Cl7Xr|(AT^V (AxOt^XKi^XC, 

xxl xa^Sra^ a-jxbv 'It^votv &{Ae9b)c (jluoOvxx^ xxl 
tsparcoooxui; xVxxT; ix^xfvovxx xT|V auxou cpiX'i/Opo)- 
mi» aY«OoupYtaV *Eyo> Y*?f ?^^^ » SiaXeY^H^** 
SixxioorSvnv xai xpbiv 9(i>xr,p{oo. ^'A^:t[iL%\ 5s, 5xt 
xxl Tftiv iiC9v»p2i{(Dv *9 ou9iu)v xt irpa>X3ri, XXI xcJaov 
axdiffx; imepxeijxevxi, xfi>v Oexp^ixwv iXXiji^/ftcov d>; 
|iS7o;r&tcTc C'jXzouk Icp^evxxi* xpl y^P ^^^- auxoOev 
2p:i)xrAi7i, Atx X'! 90^ IpuOpa xx tjiixix; icpbc Ixu- 
txc 41 $ixi:opo'j7i Tipoxepov, Ivoetxrj^evxi {ilv, Sxi 
jixftiiXttoJi, xxi xri; OsoupY^*^^ Y^^^^***^ lo(evTXt, jiij 
xpoxn4u>7xi ol xT^c xxxx Os(xv icpooSov ev^ioojievT^C 



T... C 



upxpy(x, Tzph^ tt'JXT|< xsXexap^^^xc Upapyoj(iev^, ^cj) 
In ajxfjv &[jL^i(i>; ivxxe(v£78xi, xfi; irxvxYeffxx'TiC 
xxOxpaeciK "cou anXixou <pa)xb< xT)C TcpoceXsiou xeXs- 
oto'jpY^^^ &vaA(SY<>>? S'J'^'O i^Xt^pouja^vt^, xxOxtpexxi, 
xai ^xt^exxt, xxi zt\t7\.0M^ftXxdli^ iriar^C jxlv u<ps- 
nuK ajiiYT»C, irptixoo 8s ouxb; irXripT^C, xxi itpu)xo- 
€0x00 Y^'i^i^H X2^ lm9Xi((in; {xsxoj^oc a7coxeXo'j(ievT\. 
^'j-zcXoTi 8i xxi xoOxo oxft^v av oix &iiftix<$xb)^, 8xt 
xxt xiOxp^f^ irct, xxi <pfi>xt9(Ab(, xxi xeXeiWic, ^ 
tn5 Ocxp^ixn; Ixioxi^liTi? {iiCTiJXT^^'t^y aY'^o(xc p.£v 
©Tov &icoxx6x{poj9X , x^ xx\' i;{av 30 lv4i$0(iiv^ 
yvbiysi xAy xeXKioxepo»y (Aut^Tecov, (p(ox{(^ou93 $1 w^xri 



prrcvenire. Prima igiiur coelestium inlelligentiarum 
hicrarchia ab ipsomet initiandi principatu consc- 
crata, per earn qua in ipsum immediate subrigitur, 
sanclissimam put^alionem, pro captu suo referta 
copioso lumine perfeclissima)sanctiricalionis,pur- 
g.ilur, et illuminalur alque perficitur; omnis qui- 
dem vilitatis S6 expers, prims vero lucis plena, 
primxvso cognitionis atque sciential participatione 
perfecta. Compendio denique non abs re dixerira, 
divinse sciential parlicipationem esse purgalionem 
et illnminationem, atque perfectionem : dum qui- 
dem ignorationem quodammodo expiat per per- 



tfi ^i(f Y^7Ki, 4i' Ti; xxi xxOxipci xT^v ou irpi^xcpovofcctorum mystcriorum scientiam, quae pro sua 



Ixuicxeuxxaxv M '67% vOv ix^x(vsxat Six xr^c 64^7^X0- 
xi^ UJJtitL^tbK ) xxi xcXeioOvx :ciXtv ajxcy xq> 

M0Xly T^ XXO* l^iV i7Cl9Xl^(Jl1{^ XU>V (pXyOxixUIV |i'J^« 

mart. 



cuique dignitate conccdilur; per divinam vero 
cognilionem illuminat, qua etiam purgat menlem 
illam, qusB antea non viderat ca, quo) modo illi 
per sublimiorem illustrationem elucidantur, rur- 
sumque perflcit eodem ipso lumine, per staJbilem 
scientiam clarissimarum enidiiionum. 

5 IV. 
A'Stn plv oSv iiTiVy OK xxt* 1{JLV lici9ti^i(in>'f h Atque hie quidem, quantum capio, primus est 
Kpwxn xwn o'^vfdtv a*jauov 8ixx<iS9|Anv(;9 n xuxXrp coelestium essentiarum ordo, qui in circuitu Dei 

* Isa. LXIII, 1 . 

VARIiE LECTIONES. 

•7 Ch. fijouvxii XXI xeXoGvxxi irpo; ajxtic tnc xeXexxp)ruc. Cujus leclionis vesligium est in veterl Sc. 
Innslatione. ^ To, Kopiovtlvar, Ch. D. S. ^ Ch.^D. S. Oauixi^w Se. Ch. ^xi xwv ojpxv{<.)v. D. 6xcp- 
aopxviiiiv. 30 Ch. D. S. P. x^ xxxa xi^iv. Veteres Iranslationea consentiunt. 3i D. licoicxii>9ou9xv. 



211 



S. DIONYSII AREOPAGIT.E. 



12 



circaqueDeumiinmeciialeconsistilfSimplicilerque A 0eoG xai Ttepi e&bv dtii^oic bTr^xuta, xal aicXcoc xal 



et jugiter aclernam ejus amliit cognilionem, juxta 
sublim[ssinram,quaD in angelis incst semper,mobi- 
lem constilulionem; ila ul et mullis bealisquep^r* 
fniatur coniemplationibus, simplicibusque etim- 
mcdiatis collustrationibus illuminetur divinoque 
cibo satiirctur; alquc illo :|uidem primseva difrusie- 
ne copioso, unico tamcn el invarialo unificoque, 
propter divino) refeclionis unilatem. Quin et miilta 
quoqueDei consueludine operumque communi- 
catione dignus est habitus, propter ejus cum illo, 
quanta potest cxistere, habitudinum aclionumque 
similitudinem probatissimaruin: plurimas quoque 
res divinas eminenti quadam ratlone cognoscit^di- 
vinos sciential cognitionisque, quantum fas <>s^ 



axataXy,y.Tu)c Titpr/optbo'jya. xiiv a(u»viov avxoO y^" 
ffiv, xaxa XT^v 6wepxaxr|V Chq Iv a^yeXoi^ mixCvt^xov 
tSpU7(v, ico)Xac (it>sv xxl (A2X2p(a; hp'livx x9E0xp«»c 
Oeoipfac, &7:XS; Bl xxl &{as90v; {icepjixpuY^ lXXx|i* 
irojievTi, xxl Os(a; xpo^nc iiroirXTipojjjtfivn' iroXXf^c 
filv, XT^ 7rp<i}xo§cJx(i) -^uaEf jaix; §s, x^i &icotxiXtf|» 
yxl Ivoicoicj) xti; Osxp-y^^ixri? i7Xix78u>c lv<5xTiXi, IloX- 
Xri; $1 xotvoDvfxc OeoO xxi ouvEpyCx; t^^kojjlsvti, xj 
TTpb; xjxov, <b< ivixxov, octpo^oidiJSi xu>v xaXu>v f^cdiv 
xe XXI ivspYCiair icoXXa 51 xwv Oifcov ^irepxrtus/uc 
Yivwjxoujx, xxl Ozap^^ixric iTiiyx/,jx7i; xxl y^'^^'^^*)? 
Iv jjLET0'j7(q[ xxxa xb OejJLixbv Y^Y^Or'''SVTi' §ib <xl 
Gfxvoj; Xixri; t^ OeoXoy^x xoT; IttI pjc nzpx^s^xsvj 
Iv oT< kpew; dcvx-ipaNexxt xb xf,; OTrcpzixr^; a'Jx7,< sX- 



particeps effectus; quamobrem etiam tcrrigcnis ^ \iiL^vj}<: urepvy^ov. ol [jlIv yxp x-jxt^c, aiTOtixto; i^rtiv, 



laudes ejus theologia tradidit,quibus suMlmissima) 
illius illustrationis eminentia sacrosanrte declara- 
tur. NonnuHi siquidem ex illo ordine, a^l sensum 
accommodaleloqucndo, quasi vox etfremilusaqua- 
rum multarum clamant : Bevedicla glorlz Domini 
de loco 8U0 ^:Mi vero celeberrimum illud el vcne- 
ratione plenissiinum divinsolaudis canticura cxcla- 
msir\i:Sanclus,sa)ictuSy8anctiis Dominus Sabiwih\ 
plena estomnis terra gloria iua c.Has auleni sn- 
blimissimas coelestium intelligenliarum hymnolo- 
gias,sive laudum celebraliones, jampridem in iis, 
qux de divinis hymnis conscripsimus.pro facilitate 
nostra explanavimus, ibidemque de illis sntis su- 
perque pro modulo noslro dictum esl;exquibus id, c^oT; jjlei' xuxv i$ii<; ixexxSiSwxev, IxeTvo xxx' it:i- 



<5); ^a»T^ v»5ixu)>« ttoXXcjv 32 xvxqo'jjjiv* EiXoYT^jiS'il 
^ 5(J5x K'jp(oy Ix Tbu xoTtoj xuxoO* tl Si xijv 

7toXjlS{XVT,XOV lx£l\n*' xxl VE029[l.l(tfIXXr|V JlVXXpX- 

Jo'jji Oe^XoYi'xv "Avtoc, xY^oc, ctY'o; Kijpioc 2x- 
6x(\>6 , irX/,pTic tcStx r\ y^ xf,^ 5<i5nc awxoo. 

TXUXX; SI XX; JiTSpXXXX; X'liv UTTEpO'jpXVlUlV W VXttW 
OjJLVoXoY^X; ^S^ [JlIv Sv XOTC TIEoI XWV Os(tl)V G^\0)V, 

(be Icpixibvj ive7ixu;x[jLSv, xxl E'pTixxi ircpl xouxoiv 
kv ixsivoi; wc xxO' f|Uia; Ixxvtuc* a?p* wv tU UR^ 
{jLVTi^iv apxeT oa*>xi xo70\j-ov xxzx xbv Tcxpo^ixx xxi- 

pbv, 5X1 XT,V OeoXovIXTjV lTCl7x/,p.T^V f, TtpWXfi ^IXXO- 

ajxn't;, «'«>; OE|iixbv, UXxjJL^OsTaa Tipb; xt;< OExp^^ixn; 



memoriajcausaimprffiscntiarumrepeleresufTiciat, 
ut primus ille ordo a divina 57 bonitatc, quantum 
par est, theologica illustratus scientia. eamdem 
deinde, ceu benefica hierarchia , sequentibus 
transcripserit illud, ut compcndio dicam, doccns, 
quemadmodum vencranda, et superben6dicla,om- 
nique laude digna Divinitas, a deicapacibus iutel- 
ligentiis, quantum ab iis cognosci ^c celebrari 
potest, jure dobeal deproidicari, cum sint quasi 
deiformcs,divini quidamloci,uteloquia teslanlnr, 



xojxf,' sl^eTv i^T^Y'^'^l^^''^) ^^ "^^"^ oeoxtjjlixm vjzt^^ 
xxl 67iBp5'3:pTijjLov xxl uxvE'W^iJLov OsxpyCxv OspL'.tbv 
E'!>X<JYt>>^ Etvxt Ttpb^ xoJv 6Eooi^u>v J w; l^pixxbv- 
Ytvt&jxsjOxi xxl 6jxvETa0ii vowv ouxoi y*P tlffiv &c 
6£OEi5e*c 01 Ostot xcJicoi xri; OExp^ixfjc, oK xa XoYii 
(pT^7i, xxxxTiX'jaEu)^* xxl [i.T^v 8x1 (Aovx; Hxi XXI ivac 
xpiTiiTzcJaxxxo;, xtkS xciv &7UEpo'jpxv(u)-j 0771COV avpt 
X'7)v iij^xxtov xtJ? y'^^ SieTtx XTtV aY*^***"C3['c^>' a'ixfic 
I Til -nivxx XX ovxx Tup^voixVj (b; tcxjt^c ojxJxc 6iiep- 
&p/toc dpx^ ^^'^ ^^^-^^ f ^^^ icd^vx(i>v 6icepo*J9ia); 



divina requietis : nee non ut monas unilnsque, Di^xExcj) ajvo^ri itepiSESpxvjjLsvn. 
qua; tribns inesl Personis, a superccclestibus naturis ad infima usque terrae per suam benignissimam res 
omnos penetret providentiam, tanquamqu^eomnis sit essenliaesupcrprincipialeprincipium ei causa, 
noc non supnresseniialiler uni versa incomprehensibili sue complexu comprehendat. 



ADNOTATIONES CORDKRII 

§ 1. Angclicis ordinibus in tres bierarchias distributis, hoc capile agit de nominibus ac proprieialibus 
primx hierarchia;, scilicet seraphim, cherubim, thronorum, reirogrado illos ordine recenst'Ds. Ac pri- 
mum quidem eorum nomina intbrpretans ait. seraphim %ncen$om seu caUfacunle$ interpretari, quod 
igne etamore divino quasi ardeani, et alios succf^ndant : seraph enim Hebraice signiflcat ardere : undo 
et serpeotes i!li ignili, quos D.us immisil Israeliiis, Numer. xxi, 7, vocanit r teraphim ; cherubim vero 
copiam cognitionis seu diffusionem sapientice : propter quod apud Ezechielcm cap. i, pleni oculis dcscri- 
bunlur, ad eorum perspicacitatem ins'nuand;in^ : quset thronis attribuit, quorum non.en sublimem om- 
nine siatum ii sinuni supra res omnes elevaium, ipsimet summs Deitati, non secus ac scdes sedcntii 
proximum, immobilllato prsierea flrmitateque piaastantem. 



^ Ezech. Ill, 12. c Isa. vi, 3. 



VARIiE LECTIONFS. 



5* non habont iroXXwv M. P. S. Sc. Sar. » OupxvCwv, H. Sc. 



2!3 DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. VII. — PARAPHR. PACHYMERiE 214. 

S II. Quanta bojus bierarchiae di([Ditas sit, primom ostenditex ordlnis locique soblimitate. seeondo ab 
eximia puritate, tenio ex contemplandi prsecellentia, ut quae ex ipsa met Divinitate suas immediate 
illustraliones accipiat. Propriura enim est serapbim, in amore l)ei ardere, et aiios ad incendium divioi 
amorls promovere, et ordinate dil'gcndi formam tribuere : et quia immediate Deo junj^uniur, idcirco 

Srincipalius ct perfectius in ipsissuni tbeopbaniae, et ad aliud extraneum amatum non divertunt. Gheru- 
iro quoque primo et principalitpr relucent radio divini luminis, eo quod vicinius prlmaa veritati conjun- 
ffantor. ilorum offlcium est promovere alios ad divinam cognitionem : idcirco pr^e esteris dicuniar 
incere, quia pleniiudinem, quam suscipiunt, aliis inferioribuscommunicando transfundunt. Tbroni vero 
dicuntur, eo quod in eis quodammodo Deus sedeat^ et judicia sua decemat ; quare in bis prai- 
cipue reincet rectitudo judicii divini. Hi quoque virtutem Dei, quam superne accipiunt, ad inferiores 
transfuDduQt. 

§ HI. Docet inferiores spiritus a supirloribus^ et supremos ab ipsomet Deo initiari ; et simul in exem- 
plo, quod Isaias ponit de angelis circa Christi oeconomiam illustratis ostendit, quanta cum reverentia 
supremi illi spiritus iltustrationem excipiant ; et quomodo per eamdem expientur, illuminentur, perfi- 
ciantur. Locus autem Isaia, quem affert. est ex cap. Lxni, 1 : Quti e$i itte, qui venU de Edom f etc., ubi 
Victoria Cbristi de peccato, mundo et dffimooe, ct^i mysiica et incruent^ fuent, dcscribitur tamen per 
modum Tictoris et csdls cruentae. H nc admiraniibus angelis respondet Christus, stolam, id est vestcm 
suam^ non suo sanguine (etsi id multi magis sic, quam litteraliter, accipiant), sed inimicorum cruoreesse 
fodatam. Dicit efam se eosdem virtute propria superasse, ac conculcasse quasi in torculari. Estque vi« 
ctoria non absimilis i^ti II Regum xii, quam sumpsit David de Ammonitis qui leg tos violaverant, dum 
super eos ferrata carpenta iraosire fecit, quibus Oissocar ntur et contererentur. Figurate autem dicitur 
ibi Cbr'stus venire de Edom et Posra civitate Moabitarum, quasi de hostium suorum regione ; quia 
liumaBi. posteri Esau, et Moabit®, posteri Lot acerrimi erant bostes Judsorum. Pro responsione ergo 
ait Cbriaus, se esse Messiam, ftS qui jusiiiiam et saiutem, quam promisit propugnando et expugnando 
comparavit. 

S lY. Exponit ex Ezecbile et Isaia. quomodo prima ilia hierarcbia assiduis Dei laudibus sit intenta. 
Quantam autem in adorando Deo revereniiamadbibeant, ostendit ex visione Isaix, qui c. vi. ait se 
vidifse Dominum specio scilicet aliqua corpoiea, quomodo a prophet i in illo statu videri poterat, seden- 
tern in tbrono ; et super ttironum. ^ive, ui Septuagtnta habent, juxta, vet in circuitu, serapbinos, alatos, 
scilicet sensib'li etiam specie : Sex ala unt, tit sex aim alteri ; duabut velabant faciem ejus, et duabus vela- 
bant pedes ejut, id est. suos : nam Hebraei pronomina reciproca a non rcciprocis ssepe non distinsuunt. 
Non igtiur velare dicuntur facitm vel pedes Dei, quamvis id aliqui velint, sedprae reverentia laciem 
suam vel. bint et pedes suos, id est, femora, vcl totam inferioris corporis partem ; sicut cheiubini ab 
Fx cbiele visi velabant corpora sua <), ne scilicet Quid indecorum Dei vel prophetse vidr ntis oculis obji- 
ceretor. Tropologice serapbini ibi typum exbibent bumilis et prompts^ ac rsBcae obediential, dum tecta 
facie atque oculis, quasi propriojudicio abnegaio, et inferiori corporis part3 tecta, per quam affectus 
designaniur, duas alas expeditas reiinenl ad volandum, id est divina jussa peragenda. Vide plura in 
Opusculo S. DoDaventurae de alis serapbim, ubi singularum mystieam explicationem tradit. Et clamabant 
after ad alterum, id eat, altemis vocihus, seu &vTi<pciSvuuc ab his enim serapbinis didicisse Ecclesiam 
alternis vocibus psalmos decantarc, tradit Damascenus in opere de Tpiors^iV* ^^ ^^^ Tersancto : et hie 
insinuat Dionvsius, dum ait, ab iis banc Deum celebrandi formulam sequentibus transcriptam esse. Hinc 
ttiam Eocle.*ia in praefaiione missae dicit. Et beata seraphim, Ubi no^a genus noutrum quo et Sepluaginta 
utuotur ; cum tamen seraphim, uti et cherubim, sint lermmationis et generis masculini, imocumneutro 
genera Hebraei eareant. («uji]s roi fundamentum videtur es^e, quod quatuor cherubini ab Ezeebiele visi, 
speeiem haberr-nt animalium, ideoque ab eo cap. i. voceniur animalia, et consequenier vox ista, nunc 
ma culino nunc neutro uf^urpatur, subiotellecto scilicet vel non subintellecto nomine anfmalis. Jam vero 
cum baec Isaiae visio illi Ezechielis sit per^imili8, ut etiam a quibusoam eadem putetur, hinc Septuaginta 
interpreies. quos soquiiur Ccclesia, nomen cherubim et serapbim genere neutro efferunt. Exclamant 
aut^ni; Sanetus, sanctus, sanetus, ubi quidaro putant, Deum vel Christum tali modo Isaiaa apparentom 
xf i9a<fiov, Id e^t, ter sanctum, a seraphinis appellari : sed alii communius et verius tenent cum S. Dio - 
nysio, in hac visione totius SS. Trinltaiis imaginem prophetse objeciam fuisse : et ob Personarum quidem 
Trinitatem, ter sanctum, ob essentia vero unitatem, singulariter Dominum Deum vocari. Quod ex ipso- 
met Isaia probatur : Primo, quia c. vi, viii, ideo Deus de mittendo propbeta quasi deiiberans. dicit : Quem 
mittam ? et quis ibit nobis f Secundo, quia Filium spectatim hie ab Isaia visum dare dicit sanctus Joannes 
cap XII, 41. Sanctus Psulus vero Act. xxvni, 26, dicit banc missionem factam esse a Spiritu sancto, ecce 
dare daas personas. Sanctus Damascenus vero dicit, etiam Patrem hie in solio sedeLcem apparuisse ; et 
satis id confirmat Epistola ad Hebrasos, ubi generatim ait Patrem multilariam olim locutum per pro* 
phetas. Adda quod alioquin pauca siot in antique Testamento de SS. Trioiiate tesiimonia. 

PARAPHRASIS PACHYMER^ (12). 

S I. Tb c' xKpdXsiov, nipl Tn< Trpc&Tn; xsl uicip* A § I. Septimum caput, quod est de primo ac su- 
iu'{iivT|c xoiv Ta$fu>v tpiiSoc xwv 9ep9(p((i xxl tcuv premo ordlnumtcmione, seraphim etcherubim ac 
jt^onSi[k xal 6p<$vw*i SizXajASivit. Tsiuxr^v oSv, (pi^at, tlironos comploctitur. Ilunc igitur, inquil, cele- 
Tr|AQ>v?e^, A^Y^jiev, oxi tcocvx iic(i>vj:ji(2 tu>v vjpxvkov brantcs^ dicimus, omnem cognominationom ordi- 
tilv^ x«6' ^t(Aac |Aev XsYexai, iva^toYV Se I^^ei xnc num coclestlum Secundum nosquidcmpronuntiari, 
ExaTcou uixoxeiuevou ISifixT^xoc* o*^ {A(Svov -^a^ -zomi^Ci)^ St>.din seuniuscujusquesuperlatssproprietatisana- 
xii ila^xwi; (icpooOvxat 8ia xV ^{icx&pxv &76£7cixv, gogen coulinere ; non solum enim localiter et sen- 

k Ezech. I. 

(\i) Vide schol. S. Maxiroi tom. II, cap. 7. 



215 



S. DIONYSII AREOPAGITiE. 



216 



sibiliter efformantar propter Dostrem imbeeillitatem, A &XX^ xsl aMnto^c XftYovrat, xs8* Soov ^ &xoii x^^'^* ^^ 



yenim etiam sensibililer nominantur, quantum au- 
ditus capit. Si quis autem dicat, nominum quoque 
inlerpretalionemadcaplum auditusnostri proferri, 
atqueinsuperquidintellectUdleesseacSOsublimius 
(siquidein et nomen intelligimus,yerbi gratia cale* 
facieoles, quineliam ejusexplicatiouem, quid signi- 
ficet calefaciente8,recte sciinus): et siquis dixerit 
noinen ipsum inagis sensibiliter effcrri, quam no- 
minis interpretationem ; primum quidem sciat fa- 
cilius nomen capi quam ejusrationes^quoad intel- 
ligenliam, verbi gratia, facilius est pronunliare 
nomen calefacienles, quam horum explicationem 
afferre; atque bominem nominare facilius est, 



il T tq Xi'fti J 8x1 xal T) Twv dvofJiiTOdv &p|&Ttvc{a '^cdpr.Tixoic 
T^ &xo^ ^(Jiu)v Xi-^xnx^ xal Xoinbv t( Itci xb voT^xbv 
xat ^^T^X^Tipov (xai y^P Ytvb>axo(jiev xh ^ojas, Sxi 

6ep{Aa(vovxsc 'c^X^^y ^^^^ ^°^^ '^^ U^lpr^^v y^vc^oxo- 
|i£v, xl St^XoT xh TEpiiaf^ovxec)' xal t( £v ttitoi xic 

ToG 6vdfX3To;* Y^'^^'^^'cti^f ^P^3SKML{i,lv, Bti e6XTiirt<{- 
Tep($v Irci xb 8voua,irap* S ol Xc^y^i Svov elcxxTsviv 
aiv yJyouv xb elTttTv 0ep|&a(v6vxatc, 5i xb slictTv xrjv 
xouxcov i^i^Y^ivtv XXI xh elTcttv av6pa>7co\, 4i xb clictTv 
xbv ipiajjibv aixou* x6 (jlsv y«P ^TT*^ ^^ aloOi^awrt;, 
xb $& X^YOU xxl ipiAT^veiac $etxai. Tf y^^ S^^^t ct 
XXI IvxauOx xxi xou 6v<^(ixxoc xd>v o6pav((ov xloOi^oei 



quam ejus deCnitionem tradere: illud enim sensu gx^ &xo^ Otco^Ctcxovxoc, &XXa xxl xt^c ^nXci^vecuc xoO 



obvium, ad boc vero ratione ac interpretalione 
opus est. Quid igitur novum^ si etiam bic, tarn no- 
mine rerum coeleslium quam nomiois explicatic ne 
sub sensum auditus cadente, nibilominus dicimus 
no5 magis sensibiliter demonstrare aliquid per no- 
men quam per nominis explicationem? Alque boc 
quidem primum. Secundum vero, quod denuo non 
tantum interpretationi immoramur, quasi nibil su- 
blimius, quod cogitemus, babeamus ; verum etiam 
ipsam prsBterea interpretationem mente recondi- 
miis, et dum audimua nominari calefacientes, efli- 
ciendi et illuminandi facultatem, quam mente con- 
cipimus, interpretamur, ipsamque vim erficiendi 
atque illuminandi denuo ad sublimiorem contem- 



aMT^xixbdxepdiC $t;XoO(icv xcji dvdfjtsxt, icxp' 8 x^ 
xoG 6v(${jixxoc l^y\'^9ti ; K*i irpoixov jjilv xoOio* 8cu- 
xepov $e, ^xi ou$s tc^Xiv xoaov xr^ i^T^Y^^vii l{i|Aevo* 
{lev, a>< {XT, Sx^iv vo£Tv xi ui};T^X^xepov, iXXs xxl exi 
X({) vo\ icapxiie|&iro(Aev X^v k^T^Y^iVtv, xxl ^pjxxJvov- 
xx; &XOUOVXIC, xb 8pxaxtx({v xc xxl ^(oxeivbv ivvooOv- 

'Ctc ISviY^^H^'^'i ^^"^^ ^^ ndlXiv xb $pavxix<Sv xe xxl 
(poAxeivbv tU CK|;nXox6pxv ii^i'^o^t^ Oeo>p{x^, 'OOev 
xxAo); iX^Y^^^jiev, 8xi (Xt^ (idvov xlaOr^xcoc |&op^ouvxxi, 
&XXa Xxl xlffOi^xdi; XeYovxxi. Kxl ^ {jlI>i ^y^' 6vo{jlx« 
v(x xcov 9ipX(pl(Ji. &c ^ Y^^'^* ^^ B^px(ciiv pou* 
Xsxxiy ^ xb l(iiipT^9xa< $T^XoTy (} xb 0ep(Aa(vovxac. of 
Iri xxOxx xa dvdjxxxx, xxl xxuxi eiffi^ xxl Siepx. 



plationemadducimus.QuapropterrectedicebamusCTx&xx (iilv, oxt &(ji<poxtpx Ix icup^c tlxi, xbxclfi- 



quod non solum sensibiliter efformentur^ verum 
etiam sensibiliter efferantur. Ac sanctum quidem 
nomen serapbim, ut lingua fert Hebraeorum, vel 
incensores slgnificat, vel calefacientes, quae utiqoe 
nomina et eadem sunt et divecsa : eadem quidem, 
quoniam utrsque ab igne desumpta, scilicet in- 
eendere^et quasi totum comburere (hoc enim de- 
claratverbum i(A7CEpu>, id est penetrot incendo^ 
quasi totum pervadensjet calefacere. Rursum vero 
diversasunt, quoniam aliud est, totum comburere, 
et aliud tantum calefacere. Nomen autem cherubim 
significat muUitudinem cognilionis vel fusionem 
saptentics; quod nimirum mulla cognoscant,idque 
sapienter; et constanter,et non solum superficiaii- 



icpV|OeiVy obvd bXoxxuxouv (xouxo y&P ^T^XoT, into xoO 
l{A7cepitf, olovel xb $i({Xoj $tipx<i(iivov), xxl xb 6ep{ix(* 
veiv. *^Exepx 81 icdiXiv slvl^, 8xi xXXo 8t^XoT xb 8i* SXou 
xxUiv, xxl xXXo xb (io>iov Oep|&x(vitv. H 81 8vo(jix9(a 
xa)v x^po^l^ icXt^Ooc 8v^Xot Yvc^^eu;, ^ x^^^^ «o^iac. 
xoOxo 8i iffxiv, 8x1 xxl icoXAx Y^vci^vxouvt, xxl oo^Sf^ xxl 
&papdx(i>c xxOxx Y^v^orxouviv, o6x iniitoXxCiiK* xxl ibc 
Sv Xvc e?icoi 8iaici9xouvxx x^xx ix'jxovk. ElxdxuK o8v r^ 
Tcpci^n ^^^ 8ixv.09|&i|9eci>v Ix xwv &iccpxdix(i>v O^fftWV 
tipwc IvepYtTxxi, (xouxo y^ ^^^^ ^^ UpoupYCtxxi*} 
x^^iv Y^p ^X^'^ "^^^ 1CX9CUV 6<|/T,Xoxcpxv, xoO irepl 
6ibv &{i,C9(oc I8pu96xt (oj Y^P ^^^^ ''^P^ x^xt^c Ixipx 
x^(iC|)xxl dcjAexxxiviJxa); kTvxI| x&xeT6ev et^ xuxnv &p- 
XiXb)xipci>c (be ^YT^^^'^^ |Jisxx6i6di|^696xi xtiv xtXciui- 



ter, ac si quIs dicat qusBConfirmata sunt in semet*I^9iv, npcoxoopYobc 81 Xbyci 6eo<pxve{x<, 8fxi si; x'j- 



ipsis. Herito igitur prima distinctio ab excellen* 
tissimis essentiis sancte erOcitur (boc enim insinuat 
illud sanctificatur), quoniam ordinem babent om- 
nibus superiorem, ut qui juxta Deum immediate 
coUocatur (nam ante bunc nuilus alius ordo est) 
et immobiliter manet, undo etiam in ipsum tan- 
quam vicinissimum, primitus initiatio seu perfectio 
derivatur. Primigenias autem apparitiones Dei vo- 
caty quod in eis primum 60 operando vim suam 
exerani : comprehendunt enim divinam illustra- 
tionem, et evaduni sapientes ; indeque ipsis illu- 
stratio est atque cogniiio. Hinc etiam sex alas ha- 
bere perbibentur, quod valde elevatsd sint : sena- 
rius enim nuroerus perfectus esti quod constet suis 



xou^ Tcpc&xouc IpY^Covxxi ivepYOiS(Atvxi xl 6eo<pi- 
veixi* liii8pixxovxxi Y^P "^^^ Ma^ IXAijA^^suc, xxl 
oo(p((ovxxi* ixetOev i^xiv x^oTc xxl xb ^XxfiiccaOxt^ 
xxl xb 'fi^nb^Kti^. ^08ev x^sTvx |aIv l^xicx^puYX 
Xffovxxt, (be xxxx icoXu Oi:ipT^p[i.ivx* l\ yap xt- 
Xeioc ipiOpiJc iffxtVf 8x1 ff^Y^ixxi he xq>v {jitpaiv 

x^oO, imp e(al xb '^(itTU, ^Y^*^ ^^ ''P^*' ^^ "^P^* 
xov, ^•foo'i XX 86o' xxl xb Sxxov, i^Y^v xb Is* xp(x 
81 xxl 86o xxl ev tcxXiv I$. Tx 8i x&pou6l{i. icoXudp.- 

(AXXXf 6c hXt^Oo; y^^^^^^ ^x^^^** '^^ Y^^ xotxOxx 
8v<S|jLxxx 6vo{idb^ovxxt, xxxx cxtpxvxopfxv xdtl 8Y^,Xa>7iv 

XU)V I^CCOV x6Tb)V, 8 ivXl XtOV l{l(l(Sv(OV 8tx6^9((OV, 

Al Y^P ^^^^^ 8avi|Aeic xx6* S(iv 2x^^^ ^^ Oeoei8U, 
l^t^ 81 Ivxi Kotdxi^^ Ip.|Aovoc* ^ 81 xoiocvSxt^ Uk 0^ 



217 



DB COELESTI HIERARCHIA, CAP. VII. — PARAPHR. PACHYMER/E. 



218 



tft«»(&ivn It:\ xotts Ot(«v x^^'^f ^ M"* ^<^ tfO(i6i6n- A partibos, qua sunt, dimidianiy netnpe tria ; ter- 



x^ k6 6icoxct(uv(|*, Bik xh ouXov otuxuiv xai ivtojis- 
xoH • IxttOcv Y^p iictXi^AsTxt xal icaaa viSvOevic 6Xi- 
xf„ xsl Tb T^c v^Xt^C iriXiv a(xop<pov IxeTOev l^ci^pivTsl. 
Oute Y^' ^s^(XftTx XcYCtVy 8ti icp(i^xu>; ou9at i« 
Ixspf Tivl xaxaaxivei , •jsxepov npoveXdi^ovTo xac 
TOiwkac opexo^ , (xouxo fko xcuv 9uv6exb)v *) ouxt 
&|A<Sp(pcfl^oi uXari o39Si, Sxccpoii clSoTCOiViOn^xv iv xa^Tc 
xoiouxaic ipexxT^ * &XX' i^ ^nxp^^; oSiu) 6e{(f Ixt(* 
«6t^93v x^P^'ci* Touxo SI $f\Xov Ix xs auxou xou di-f^^^ 
Aiovu9too, Xe^ovxcc icpbc xc{> xeXei xou xexipxou xe- 
^zXa^oO xiic 'ExxXn^iooxixiic Upap^^^C » ojvici^^sic 
el vol xac xoiatSxa; S^cic. xal kx xoO, xbv ice9<jvxa, 
&iro^X<Svxa xotc ipsxac (isxa^^vai elc oXXofav, o>c 



tiam, nempe duo ; et sextum, nempe unura : tria 
aulem, el duo, et unum rursum,8ex sunt. Cheru- 
bim autem mullos oculos, tanquam mulliludinem 
C(igniiionis,habent. Ejuscetnodi itaque nominibus 
appellantur,secundum manifestationem ac decla- 
tionem babituum suorum, id estaffectuum imma- 
nentium. Nam virlutes divinaa secundum habitum 
habeot deiformilatem, habitus autem estqualitas 
immanens : ejuscemodi autem habitus essentiam 
suamhabet secundum gratiam divinam,non autem 
est utaccidensin subjecto, propter eorum immate- 
rialitatem et incorporeltatem, inde enim omnia 
1am compositio materialis,quam informitas mate- 



av TIC eiTcoi , xxxctaxaaiv (p^atuXy 9xoxeivi^v xi xa( g ris, exsulat. Quamobrem dicere non possumus, 

quodprimumin aliquoaiio statu existentes^postea 
virtutes ejuscemodi acceperint (hoc enimcomposi* 
torum est); neque quod informes essent materi^e, 
postea istiusmodi^irtuiibus adornatae sint ;8ed ab 
initio tales divina gratia creatae sunt. Quod dare 
patet cum ex ipso S. Dionysio, dicente sub finem 
quarti capitis Ht^rarcA to ^cdestas/iC(e,i8tiusmodi 
habitus esse substantiates ; tum etiam ex eo quod 
is qui cecidityVirtotibus abjectis, ad alium, at ita 
quia dixerit, naturas statum sit translatus, obscu- 
ruro scilicet,et invidise malitia&que plenum, atque 
divinsB et angelic® vitieinstituto contrarium:istiu8- 
modi enim angelorum habitus substantialis est, 



oOovipav, xal xaxfac icXi^pT^, xal kvavx(av xa-ik 
fcdcvxa XTi Mq. xal iYY^^'^T^ «oXixt(qt * xoiarSxT^ y*P 
^ xo»v e^eX(i)v S(i< ouoK^nCi ola xal ^ xoG)ic jpb^ 
xoS* l^iv xau7i<« Tb y^Ov xq>v aepatpip, ^vona l^n- 
YotSfuOa, 8x1 xb icup &vtix{vT^x(Jv evxi, Oepjidv ivxi, 
^ ioxi , (xoxa a6xou y^P '^^^ ^i^w xo^c xditouc 
(l«&ivfct .) &vaY(i»Y^iC(Sv ivxi xu)v OTCoSe^T^xcSxuiv , xal 
St^oy kx xu>v ava6uaii9Sb)v, Kui; xt^ 6^(ii() xou 
i|XU)u &vaYOvxai ' Spavxi^pi^v ivxi icpbc xr^v xwv ^y* 
Yt(<ivx«av &|ioCq9iv, icupc^^n Y^P ''^oieT xa ^Yf^^^'^^y 
^oxouxoty xa6a(ptt * inepixaXunxdv ioxiv , aaSe* 
oTOv f^si xb ^(uxoii^ec xal (pu)Xi9xtxbv, xal ic6^^ 
x6 9X((toc IXaiSvei. Tauxa^ S^ouvi xa; l^tic &icepxo7- 



xa 



\db^ xk 9epa<p(|& • ixaxoXT^xxi sl<7i xal Oiccp^sov- G Don secus atque ignis secundum habitum adustio 

est.Noraen itaque seraphim explicamus,quod sit 
ignis semper mobilis, calidus, subtilis (quoniam 
etiam ipsius lapidis poros penetrat), qui inferlora 
sursum elevat, uti perspicuum fit ex exhalationi- 
bus.quomodo calore solis attollantur : qui sui si- 
militudinem appropinquantibus ingenerat,propin- 
qua enim omnia ignita reddit,penitus adurit,pur- 
gat: qui abscondi nequitjuciformitatem et illumi- 
nandi vim inexstinctam obtinet, et procul tene- 
bran propeilit. Qisce habitibus supermundiaiiter 



, xa3 &vlv8oxa icpbc tt^v irspl 6ebv &etxtVT^9(av, 
xal xitQ 6xo6s6T^xu(ac xa^eic &v^y^^^S ^'^ itpax- 
Xix&K &va^ci>icupo09t , xal &^o(Ato59i npc^c xr^v 
<S(&olsBv {[ft9tv xxl xbv it({6ov xbv 2v6eov, xal $i* SXoo 
icpi^oxi^p^ciK xaOapxixd tlvt, xal xb ^coxoeiSec Sictp 
l)^QU«iv Ix 6coi3, xal xb (p<dxt9xtxbv xaO' Z xk aXXa 
<pc0fCt(o(Wiv, impixiXuTCXOv xal av^i^xov I^ouortv * 
Sffxt 'fkp &c uXt) 6 OeToc ndOo; a^xoTc, xal icd^vr^c 
tfxoxoicoi{gK linxtiva elvtv , (b; x^ Oeiqc Xa(AiipdxT^xi 
ivsirp$|uva. 



praediii sjnt seraphim : indefessi sunt et supra 
qnam fenrentea, et ad Deum incessabili semper motu cientur inferioresque ordines adducunt, ac 
reipsasuscitant, et ad consimilem 61 fervorem divinumque desiderium excitant et informant, et 
omnino ignite purgant, atque formam lucis quam ex Deo habent, et illuminanii vim qua caBteraillu- 
roinanty inabsconsam et inexstinctam possident ; divinum enim desiderium illis est vice materlae ; 
etomni obtenebratione superiores sunt, ut qui divino splendore sunt succensi. 

Ta Si ^epou^{{ik slcriv ^voiAo^djAeva xaxa xbv X<i- D Cherubim autem nomiuati sunt, secundum ra- 
Yov xn< nap* ^i&rv YV(^t(»c * h ^i&extpa y^p y^^*^^^<) tionem nostras cognitionis;siquidem notitia nostra 



xal fttiiaxix^ k9 lauxric i^xi, xal SiicxtX'^ x^c 
l^idtev p.a^9tci>c. *'i29i»p Y^P ^ kfHOvia ^ixx^ 
iaxiVy ^ (Jiev Tiaxk andcpaoiv, 8xe xo8e xi o6 y^^^" 
9xo(JLCV| Y^v<^vxo(Aev $e 8xi O'j y^^^'^^H^^S ^^ ^^^ 
iicXiiv fiyvoiav XiY^uaiv * ^ 81 xaxa 8t(£6c9iv, 8xi ou 
^vo^9XovTS< iKax<&p.iOa, x:il olopjOx Y^vc^vxtiv , xal 
i/t& o&cb xouxo oi8afi.iv, 8xt ou Yivc^xofiov^ y^v 8t^ 
xal Sudlnv xoXouviv aYvoiav, xqi xe ja^ ^i^t^Mit^ 
xal t^ )JL^ Y^vciWxtiv 8x1 ou y^^^-^^ * o8xb> xal f^ 
Yvtt>9(c ^ixxti, li {lev oxi "fisthnuXf xaO' 8 xal Y^'t'^- 
9xixi| Xi^vzax * ^ 81 8x1 (xavOivei xal 8e^Kxai y^6>- 
«iv, xal YiviiWxci 8x1 J>^&XT^xti, xaO* 8 XcYSxai xal 



etiam Intelligens est a se, et externam suscipit 
disciplinam. Sicut enim ignoratio duplex est,unA 
nimirum nei;ativa,utquandoaliquid noncognosci- 
mus, scimus autem nos id non nosse,quam sim- 
plicem focant ignorantiam;alia vero est habituaiis, 
quando ignorantes decipimur, et putamus nos in- 
telligere neque idipsumagnoscimus quod non scia- 
mus;quam idcirco duplicemignorantiamappellantf 
cum quod ignoret, tum quod idipsum nesciat se 
ignorare: sic etiam cognitio duplex,una quidem 
quia cognoscit,aecundum quod cognosrcns appel- 
iatur ; alia vero quia discit atque accipit notitiam, 



219 



S» DIONYSn AREOPAGIT.B. 



220 



elagnoscit quidprosU.secundum quod etiam gna-AYvtopKTcixT^. ''Eauv ^ ^jjitttpa y^»i? xal (^eupv^* 

1- .. ^ »:i . . _ !»! . l_.I — . * -.t J I • _.-... «._!- -:.*... */£. S 



radiciturEsi in&up r cognitio nostra speculativa, 
ut qure super orase scrutatur : est etirim commu- 
nicativa, ut quando illarum, quibus plena est, 
scienliarum disciplinam in alios, qui ca indigent, 
transfundit. Haec etiam omnia habent cherubim '- 
intelligunt ac contemplantur divinam claritatem, 
cognitione moventur ad id quod vere est amabile, 
nee non illustrationem accipiunt a Deo per virtutes 
ipsis anteriores, et divinam scrutantur pulchritu- 
dinem, in virlute nimirum primigenia, secundum 
quam prae ceteris prime loco una cum thronis ac 
seraphim hauriunt apparitionem. Ilienim tresor- 
dinesuna quaedamsunt hierarcbia,et primigeniam 
in omnibus virlutem sorduutur : omni enim tarn 



ti^T^, olovil ioeuvT^tixT^ Tu>v 6irsp sur^v. 'Erci x«t 
xwv ^eei itpoc tou^ u7co$esTc xfiv (id^T^aiv. ToOxa icav- 

XCL l'^0U9l XOtl Xa ^tpOu6{{A* YV<i>7XtXZ elot XXI Oto- 

icxixi xfic 8i(ac XajXT:p<Jx7iX0c, x^yrjaiv lyovxa y^* 
9Sb)C nph^ xb ovxb)c kpdt7>iiov, xzl Ssxxixx tpuxo^^ 
9(ac ^x Tou Bsou 8ii xuiv icpb auxuiv ^uvi^jietov, xsl 
k^exaaxixa xt^c Osfac ejTcpcTcetxc, &/.X' iv Ttpuyxoupf^) 
&>>va[JLSi, xaO i^v ^r^Xov^xi 7Cp(«>xu>c td»v aXXa>v ts< 
l{Atpxvet2C I'/^ouTiv, (b; xxi ol Opovoi, xxl ixi xoi oe* 
px<p({jL. TaOxx '^ap xx xp(x xxyfjixxx, pilx xi( Upxp- 
^ix exxi , xxl irpu)xoopYbv IttI icaai X"»iv S'jvajAtv 
lyo'jTi* Traaf^«: y^P ^c^pixo'j xxl &pxxo^ Suvx{jlcu)C 
jjLEiJouc eiTiv al itpcuxxi xpsT; xOxxi xx;e«.C. ' Eaxi xa 



invisibili quam visibili virtute majores sunt primi b X^P^^^^^H^ ^^^^ xowcovixx iv xtp ivxm|xirXxjxevx xric 



tresisliordines. Sunt cherubimetiam communica- 
tivi,eam qu arepleti sunt, sapieniiflcam distribu- 
tionem inferioribus installando prolusione sapien* 
tiffi suae. 

Agedum, etiam sanctorum et suhlimissimorum 
atque excelsomm, thronorum noroen considere- 
mus.Tbronussublimisaterreniselalus,thronussur- 
sum ferens. etsessores sues constanier ac compacto 
sursum ferri faciensilhronusest capax illius qnem 
fert,et receptaculum sessoris sui. Idem in Sanctis 
istis thronis considerare G2 liceat : exiinuntur 
enim ab omni humi reptatione, et ad anteriora 
sursum effenmtur, ita ut nulla illos teneat abjecta 
propensiovel instinctus, et ad inferiora nutus,Ve- 



aocpOTToioG p.exo^o7e.'i); aoOovto; {j.exx8iSovxt xoTc ^eu- 
xlpot^ xxxx XT|V ^uxtv xfic ffo«(ac a'jxwv. 



*ipe xxl XT|V xu)v ^^(10^ <xl u'{;t^Aoxxx(ov xxl emrip- 
{Jievtov Opdvojv kica)vu(jLtxv xxx'ocujjiev. Op<Svoc u^n** 
Xbc xrov vT^iviov l7rnp{jLevo<, 6 6p<Jvoc ivu>:pEpT^;, xxl 
Tioicuv xouc i* aui(j) xvu) (pepEvOxi l8puu.£vM;, nx- 
Y^w;* 6 Opovo; 6exxix(J? xtvo^ 8v ^ipzt^ xxl xoO xx6- 
Tijxevou oTioEo^Ti Itxiv. O'jxioc exxtv BeTv xxl knX 
xd)v xy'***'' "O'Jtcovl 6p(5va)v* i;xipovxxi y*? '^^^'i^ 
^6x|xxXf,c O'^saecDC , xxl irpbc xb avxvxe^ &vX9^pov- 
XXI, o>c pin^sv aOxo'^«; e^stv icepi'ire!^(a^ CKpeaeco; ?|Xoi 
ev8o9E'uc xxl xfic Tipbc xx xxxu) vsuxeioc UXt^v 9t^- 



rumenimvero nota quod noster t/ironus sursum ' ueWxi, 8x1 xzl 6 iviaOOx Opovo'c avo> iroict <ptpc«< 



ferri facial sessorem suum ; sanctissimos autem 
thronos ab eo quod sursum ferantur denominari^ 
et indeficienter in sublimi habitare, et juxia Altis 
simum inconcussecollocari, et divinum iilapsum 
excipere. Verum absque passione haec intellige, et 
immaterialiter Widest enim supermundialiter)^ ne 
quisillam anteriora viam esse corporilem existi- 
met, ne in iis Deus circumscribi yideatur. Et dei- 
ferisunt, non substantia, sed gratia, et minislro- 
rum more prompti ad divinas susceptiones. Illud 
vero deiferum dixi non substantia, quia et bea- 
tus Basiiins carnem dixit esse deiferam ; sed caro 
Domini secundum sub>tanliam, et secundum hy- 
postasin unila ipsi erat Verbo Deo, lanquam quad 



0621 xobc iv xux(|>" 01 21 ii'^itsi'zoixoi OpcSvoi, iv xq> 
ava> (pepeoOxt , o'jx(i>< i7(0vo{A^^ovxxt , xxl avcpxi- 
9[kV*Qi elfflv ixXivuic, xxl Tiepl xbv * f^/t^xov a/xxa- 
9e{9Xb>; Upu|xevo'., xxl SexxkoI xt^^ Oefxc iicifpotxi^- 
oeu)c. nX-r^v ^TixOui; voei xxuxx, xal auX<i>c, (xoOxo 
yxp boxi xb uTCsp/oxiJiCbdc*) ivx {xt^ vo{j.{9i|| xic xb 
avxvxs; 6S6v eTvxt vcojjlxxixt^v, ?vx (jlt^ 7CEpiop^S70xi 
^o;y^ 9c6c iv X'jxoT;« Kxl OEo<popoi eWiv o'j xxx* o-i- 

9{XV , aXXx xxxx /^pl'', xxl OEpZTIE'JXlKUJC UTCXIOI 

Tcpb; XX? Oe'Ixc iwoSo-^xc, Oi xxx* ojxfri 51 sTitov xb 
Oeo9opov, oil h (ixxxpioc Bz^iXeiwc xt|V Oso^cSpov eXne 
92pxx' &XX* ^ (jlIv axp^ xoO Kopfou xxx' o'Wa<y xxl 
xxO' unovxastv rlvoixo x6xcj> X(j> t^eo) AoYq> cb? oEpouxa 
xbv 6£bv A(/YOv xxO* Ivcoxiv a^tdvTcxrcov, xOxoO 9dep( 



(erebatDeum Verbum secundum unioneminsepa-D xal >EYoiJt«v7i xal i>Tii<p-^ouxx xupfwc xxl xxxa ixij- 



rabilem,proprie ae vere ipsius caro, et dicta et 
existens; throni, vero non secundum substanliam, 
sed secundum gratiam, ut dictum est, habentes 
Deum in semetipsis incffabili ratione, deiferi nun 
cupantur. 

§11. H(Bc quidero, quantum efTari possumus, et 
pro facuhate nostra, nominnm ip^orum est expla- 
natio declaratioque : post liaec vero dicendum 
quam bierarcbiam et mystagogiam eorucn existi- 
memus. Illud namque, amnis nimirum bierarchias 
scopum, sive nosiram quis dixerit sive cdestem, 
ex Deum imitante deiformitate iodeclinabiliter de 
pendere,atque omnero aacerdotalem functionem 



Osiav* ol 81 Op<Svoi O'J xxx' o'ivtxv, iXXa xxta X^P'^i 
b>; ETpT^xxi, b-^ovxBs iv ixuxoTc xbv 6ebv a^^i{x(|) Xc^yM** 
Oeo^dpoi XeYovxxi, 



§11. ASxt^ (liv i\ xuiv bvop.ixb>v Ix^xvxopfx xxi Si(« 
Xu)7i;, o>< xxO* ^i(i.as e'TiEtv, xxl xV ^uiexepxv 8uva|it«* 
Xexxeov 8k ^Exa xxucx, xfvz xf|V tspxp^ixv auxcov xxl 
xV JJ.OJXXYWY^*'' oWjjleOx. Tb (jlsv y^P sNxi xbv xnc 
licxT^c Upxp^ixc 9X07rbv, XXV XT^v xxO' ^uac etnoi 
xic, )cav XT^v o^pxvCxv. i^TipxT^jiivov xxl ixxpE^T^ x9)c 
OeoiAi(jii(xou 0toftt8e{xc dixXivu>c, xxl xb 8iaipct96ai 
TCavxv irpxYH'XTc(xv Upxxix^v ck; 8uo xxuxx, sic xe 



221 DE COELESTI HIERAIICHIA, CAP. 

|ieTo^n>' xal fciSoaiv, (icpu>tov ^ap ii8Te)ro|X£v, xaj A 
tXzoL jAfxa5{§0(jLfv m\ ^jjLtTc xal ol ayV^^®*- TivcK Si 
(ACxr^^OfABv, x«i t{vo< (iexa8fEo|X8v ; nd^vTUK x46ap- 
fffciic ijJLiYoO; xal aOXoo, xal 8e(ou (pturbc, *xl xt- 
Xejxixnc Jtai (jL'jrciXTic liriJxi^ijiTic * Ttpoixov y^P 
xaOatpcJjxtOx , sTxa <p<DTi(;djieOa , (Jiexeiceica 5s tt- 
XeioujjLcOa jitx' iiri(m5jAT,c, x«i 6eoitoiojfxt0a, wffir£p 
81 x«l npwxov X902(po(jitv, eTx« <pfoxi^o{jiev, jiitt- 
icsixa ^e xeXoOfiiv inivtT^jjiovtxwc) , apxorSvx(i>; 
rfiti 5tcXa5o|jiev • vuv 8s eS^Ojxai a;itiK xoiv Tcpo- 
x£t{Aevu)v eiTtsTv^ itwc n xax' a^jtouc Upap-^ia icapi 
xtIc lepa; XXI 6c!a; Tpa^ric St^Xouxcxi fjjiTv. TaTc irpci- 
xaic ojffiai;, aTxivt^ jjiexa xf,v Osfav ouatoitoibv xal 
STijitoupYixTiv oua^av "tcpuvxat, xal oTov iv TTpoOupoic 
xa-jX7j< elal xExaYJi^vai , xal uTiep^eoiixaTi iraatic 
xxiTcric ^paxtic xal iopaxou ^p-Syewc T^youv xf. ■. 
Tcpo)XTi 8taxojfxy,aii Xfov Oe^wv 8jva(jLEa)v, olxebv 
UTioXXv^xeov cTvai xal xaxi Trav ijjLo^puri xtjv Upap* 
yjav. KaOs^T^c 8s x-Onai xi xri; tipap)^fa« l8ia>jjiaxa, 
too; xaOapal duxai, tea); OccopT^xixal, itw^ xcxeXe- 
9{AEvat, i5i(jpTi[jL8va>< ivaviu); xal Oj xax* avOpoiirov, 
Tva otxe^a xaTc o-jjtaic ^ lepap^ia 5. KaBapal xo'lvuv 
eijlv oj xaia avOpioTTOv* im' y«P x'ov &vOpomu>v 
xaOapoi XsY'Jvxai ^ ol inb XT|X{8b>v xal {xoXu^jxtov 
xa6ap6ivxec, ft xai ol fis^avxe; ix •^t^iottm^ 7tpo<i- 
oXfov ^avxaviwv iv87;(88xxoi. Ou xo(vuv al Ttpoixai 
Suvajjieic xaOipal xoiouxoxp<{Tcto< AsYOvxai, iXX' die 
u'{iT\Xoxepat xal iiuixeiva irajT^c ixoXuvxixric u:ps'ieti>c, 
xal mvxbe JTToSsoTiX'jxoc xaOapoO xt xal Upoo 
aYioxtpai, xaxa xiiv U7repxair,v xal oux Ix (jUYXp(- 
jEto; xadapdxT^xa, Kal oii-cp xh (p*be iv owxitxi- 
xaTc 8ova|jLE<jiv T8puxai, xal oXXt^ xi^ oix krciv ol- 
xEioxepa 8uva{jLic toG tpuxbc, eI jjlti ^paNoi* outu) 
xal ajxai iv 8uva(XE9i 0EO£i8E7xaxat< uic£p(?puvxai, 
xal avTsjrovxat jjls* xaxa xb axpsnxov a'jxtov, SiiEp 
Ei^ov xoO 0e;O X'^pi'ii, ToOxo 8e vdn<»ov, ouy dfxi xaxa 
<p">»iv axpEicxo{ ei»i, (jidvov ^ip xb xaxa <pa»iv axpE- 
Tcxov xou 0EoO EixivJ iXX* 5xt St a XTj; 2icl xb ayaObv 
a^av i(pS9Efti; lul xo BeTov ps<j/a»at, Efjiiivav ov)xu)<j 
E;tv oJTiiEp E^^ou^ai xb ifJLSxax^vr^xov xoOro yip laxi 
xb <piX'/6ib>c axpETTXOv xouxtov. *Ex y^'Jv xou xb 0eTov 
ciXeTv 6XiXQ>;, XTJ; olxs(ac aEixivT^xo'j xxl xaOxoxi- 
vijxou xi;E(i>< avxEyovxat, utic oIovei ocTtapaXXaxTOJ 
xal ajiExaSdXou xal d)9a*jxu)C i/ou<T7js* xiv^itic Se- 
iliiv iic' auxwv al airxujxoi nEpi xa; voVjaEi^ 2vsp- 
fEiai, vdt; Y«p ^^'i'^ a^(Ynxoi. Tb 8s avxEyoasva; 
Ypi^Exai xal avEyojjii^va; • avr/ovxai 8e , oxi vjx ^ 
t^oviTi xdpov xiva, ouSs pipo;, ou8' TXXiyov, 8ia xb 
«l xivfitoQat icspl xa'Sxbv, 8irEp i<p' ^jiTv orujj6a{vEt, 
xx6' o eipTtXai, MExa&>AT^ navxwv I^Su' iXX* ixsTvai 
ivsj^ovxai jtEv i^^Tcw; xn< olxEiac xi;£(iic, xal XTiv 
Ixl xi X^^P** H^E^toTiv TravxEXco^ -fiY'^^TixaTiv aTcxu*- 
xov Y«p y«l ifJiExa/(vT,xo'* e/ouji x-n* xft; clxsia; 
SeociOoO; loidxTiXoc T8puTiv, xal ajxiY*^"^*^^^ ''^pb; 
xa x^^p^ '^*'' ^V' evavx{av eJiv xt xat ivspYEiav. 
Eire iw»K xadapal vav 8s Xeyei iroic, 8£0)pr,xixal, 
8x1 xal xouxo e6 xaxa a/OpwwoV kirl Y^p xoT; iv- 
6p<^iro;< dccopol AsYO^tai ol xwv {Aj7XT^p(b>v iTrdiixai 
8ia xwv ju{jlSoXi-xu»c XEYOfilvwv, J5 aljOriXwc xeXou- 
(uvodv irtpl 6eou. "'Eayov 8^ xal ol 31yioi xtva^ Ijjl- 



VII - PARAPHR. PACHYMER.E. 



222 



in haec duo, scilicet participationenoettransfusio- 
nem, dividi (siquidero primum participanius, ac 
deinde (ransfundimus, tarn nos qaam angeli.Quid 
vcro participanius, autquid irHnsfundimtis? omuino 
puram et immaterialem expialionem,sivedivinum 
lumen, sive perfeclivam mysticamque scientiam : 
primum enim expiamur, deinde illnminamur, ac 
tandem scieutia pcrficimur atque deiflcamur; eo- 
dem ulique modo primum expiamus, deinde iilu- 
minamus.landemque seieniiGce, perfitimus), suf- 
ficienter est demonsiratum nunc autem oplo digne 
do rebuspr< positis di^se.rcre,quomod[onimirumillo- 
rum hierarchia ix sacris divjnisque liileris nobis de- 
clararetur.Primis e-s mils, quas post divinam illam 
subsiantiGcam atque creanlem naturam collocan- 
tur, et quasi in vestibulis ejus deposiloi sunt, om- 
nornque 63 superaul creatam visibilem et invisi- 
bilem naturam, primse,inquam,divinarum virtu tum 
distribulioni, propriam et in omnibus aequalem 
hierarchiam esse putandum est. Deinde ponil hu- 
jus hicrarchiae proprictates, quomodo purse sint, 
quomodo conlempiativae, quomodo perfectae, per 
excellenliam videlicel, et non secundum homi- 
nem, ut propria naturis iis hierarihia sit. Purae 
itaque sunt, non secundum homincm : apud ho- 
mines enim puri dicuntur, vcl qui a macuiis et in- 
quinamentis expiati snnt,vel qui sic manent a na- 
tivilale^ut materiales nullas phantasiasadmittant. 
Primae ilaque virlules non hoc molo puro; noroinan- 
tur^sed utsublimiorcsetexcelsiores omnidejectio- 
neinquinante, atque omni Irascendentalisacraque 
purilatesancliores,secundumsublimissimametin* 
cnmparabilem puritatem. El, sicuti lux in ilhimi- 
nantibus vlrtutibus cuIlocatur,et non est aliamagis 
propria virtus lucis, si non apparet; sic etiam hao 
inter maxime deiformes virtutes supercolfocantur, 
ac perseverant secundum immulabilitalem suam, 
quam Dei gratia obiinuerunt. Quod sic inlellige, 
non quasi a nalura sint immutabtles (nam immuta- 
bililas soli Deo a natura compeiit) sed quod, pros 
ingenti ad bonum propensione,ad numeo divinum 
couversffijhoc modo permanscrint, immutabilita* 
lem quasi habilum obtinentes: haec enim illarum 
est in Deo amando immuttibilitas. Ex eo itaque 
quod Dcum totaliler ament, suum semper eodem 
modo semovcntemordincm tenent,quem quodam 
modo immutabiIem,etconstantem, el eodem modo 
habent : motiones autem illis sunt, indesinentes 
intelleclionum operationcs; mentesenim suntqiUB 
nunquam silent. Vox autem avxE/^o(xsvac, id est 
perseverantcs^ scribiiur etiam avE^^ojxsvac id est 
stiftm^ri^es; sustinent au'cm quia neque satieia^ 
tem,neque gravedinem, neque ?ertiginem habent 
ex eo quod semptT cirea idem moveaiitur,uti nobis 
accidil,juxla Iritum illud:Om}(/u?n t;ar#a//odii/cM 
esly verumipsaB constanter quidem urdinemsuum 
tenent, el in deterius immiuutionem omuiaonon 
agnoscunt; sed inconcussam semper et immobi- 
lem deiformis suae proprielatis sedem habent, 
rebus nullis vilioribus admistacn^neque euro con- 



223 



S. DIONYSII AREOPAGITiE 



224 



trario habilu et operalione. Dixit quomodo puraBA(pxve{xc 6eoo, xxl St* alo^nxwv aoixWXwv, d>; & 



sint; nunc quomodo contemplativsB aim pandit; 
quoniam cliain hoc non secundum hominem : si- 
quidem hominibus conteraplantes dicunlur, qui 
mysteria contuentur perG4ea quae symbolice dicta 
\el sensibiiiter perfecta sunt circa Deura. Sancti 
autem quasdam apparitiones Dei habuerunt, cum 
per sensilia symbola^sicut Abraham et Jacob; turn 
per intellectilia^ sicut quidam e prophetis, qui di- 
xit : Et ecce plena gloria domus Domifii <^, quae- 
nam enim esset gloria ista, menle percipimns.Non 
sic utique coelestes virtutes contemplantur, neque 
varielate scripturisticarum contefnplationum ad 
divinum numen adducuntur; sed contemplativae 
dicuntur,tanquam adimpletae lumine sublimiori : 
nequeuntumsensibili,verumomniimmatorialico- ^(^p{<70r,, xal kTcidTi-uLe, xal IvEpYeia, a(po|jLoio'j{ievn 



*A6paa(jL, xal 6 'laxciS^* xs^ Sia voep'iiv, oic 6 he 
tujv icpocpT^xiuv eliceliv, K^cl l5ov> nXt{pT^c ^(^Snc ^ olxo< 
Kv>p(ou ' Ti'c yap i^v ^ ^cS^x lxe(vnf xoravoi^^ffoiACv. 
Ou^ o8tu> xo(yuv xa\ al oupivisi 8jv^M.eic Oecdpol^ 
o\i^l Tri icotxiA((f Tu>v lepOYpxtpixwv Oc(0pia>v lici xb 
Oetov iviYo^^xxt' &XX& Oeuprixixxi XcY^^xai, u; &7ro- 
i:XT^po\^(jLiv«i (poiToc 6^T^XoTspou* xal {i^ (juSvov odvO^- 
oeuic, &XXa xal 7ziTi\^ a{^Xo'j y^^^«» ^^^ l}Aici7cXd^- 
|i8vai xf)^ xov> Svx(i>< xxl xjptu>< xaXou, x^c Oefa^ 
XifYio xxl xpia^ixTic Oewpiac' xtJ; 81 'liiaoO xoivtu- 
vta; ^5i(i)|jLsvai, xfic [Aexo^Tj; Xeyw xal xtJc ^S^ic, 
xal xric Xx|ji7Cp<ixTiTo; xoO vcofjiaxo; xou Xpi«oO' 
{jLExa ffxpxoc Y^p "^V Oixpl ouveSpciei 6 ftbc xal 
A(Jyo; a'iTou, 'Eirel 81 xaOoXou tj tepap*^?a xa;ic l*pi 



gnitione plenae, ejus quod vere ac propria bonum 
est, divina, inquam, contemplatione sanctissimae 
Trinitatis : Ipsius quoque Jesu communione gau* 
dent^ participatione, inquam, glorise ac splendoris 
Christ! corporis; siquidem una cum came Patri 
assidet, ut Filius et Verbum ejus.Cum aalem uni- 
versim hierarcbia definita sit sacer ordo»et scien- 
tia, et operatio, accedens, quantum fas est, ad 
deiformiiatem, nee non insitis sibi divinitus ilbi- 
strationibus, proporlione quadam ad Dei adducta 
imitationem considera hie illam hierarchiae par- 
tem, qusB est scientia sive contemplatio, quomodo 
ad deiformitatem componatur,et quonam modo ad 
imitandum Dem adducatur : utique non in imagi- 



a)C itpixxbv, Ttpb; xb 6eoei$5;, xal avaXoYu>; xaTc Iv- 
Stoo(i£vatc iAXapi^sjiv iii\ xb Oeo[i([JLT^xov avaYOfASvT^, 
IvxaOOa axs<];ai xb jiepoc trie lepap^(ac, Tf|V Itti- 
ffxijipT^v, i^YOuv Oe(i)p{av, iruic Ttph^ xb 0co6i$sc a©<i>- 
p.ot(i>xai, xal Titb^ ^vaYExai npoc xb Oeo{x({iT^xov* o'jx 
fcv tly,6ii Y^'^^ lepwc icXavOetvatc icxpa xojv iipo-> 
(pT^ic^v aicoxo7co\Scri xf.v Oe(av 6(i.o^(i)9tv « icpb< xb 
Oeoei$ic &(pu)[jLf.(u>vxai, (xb &icoxuirou9i $1 &vxl xoG 
xaTc iwoxuTtoiSaatc, xb ipvavixdv ivxi OtiXuxou ixxi- 
xa>c, (be x6 RX'jxb; lii7co8dt(ieta*) &XXa -kS}^ Oewpr^- 
xixai, (be &Xt^Ou>c aOx(|> icAT^aid^ouvai, xal ${)^a xaW 
lepoirXaffxiwv* xoOxo y*P 2**^* xb kv wpijix'^i (aexou* 
v(q^ TTJ; Yv(/)ve(i>;, olovcl ajjievoj; xal Bljjx voji^iXb)^ 
&TroxuTcouvxt«)v xi^v 6{xo{b>7(v. Tt Y^p ixsCvaic 6 aaji.- 



nibua sacro modo fictis, prophetarum more, divi-C^eOpoc, xal 6 riXexxpoc , xal nav cl xi xoioux<5xpo- 



nam exprimentibus similitudinem,acdeiformila- 
mitatem conformanlur (Graece aiioxuTcou^i, pro 
anoxuTToutrai;, masculinum pro feminine posuit, 
Atlicorum more, sicut xXurb; 'inno^afjieia sed di- 
cuntur contemplantes, tanquam ipsi vere appro* 
pinquanles, sine sacris elTormationibus, hoc enim 
est in primaria participatione cognitionis,quasi im- 
mediate et citra symbola similitudinem efTigian- 
tia.Quid enim illis conferat sapphirus.et eleclrum, 
et quidlibet generis ejusdem, ad divinaB corusca- 
tionis contemplalionem,cum ejus immediate par- 
ticipent cognitionem ? Quomodo autem cognitio 
atque contemplatio ad deiformitatem assimilat 
cognoscentem ? quia contemplans admiratur, ad- 
mirans desiderat, desiderans expiatur, expiatus^^>( "^o^ eeou, xr^v ^l icpbc aOxbvx^jiv xal Ocuipfav, 



Tcov icpb; Oeoi}p(av xt^c Osfac (j.ap(jLapUY7ic, iv ajjL&ecp 
ou7ate ^EX0'J7{q^ x^^ Y^^^^^^; ^^^ ^^ ^ y^^'^^ ^^^ 
^ OecDpia &<po)jLO(oT iipb; xb OeoeiSIc xbv Y^^'^^o^xa; 
3xt 6 6ea>pti)v Oaufjid^ei, 6 Oai:aa^(ov icoOeT, 6 icoCa>v 
xaOatpexai^ b xaOaip(S(Aevo; (dcvaX($Y^^ ^^ "^^^^ oupa- 
v{xt< 0'j9(aie voeT xV xd^Oapaiv, xa6(]>^ ivutxcpoi 
iXs*^6Tij) OeoEi^-n; Y^^**^*'* ^**' Trpbc xb OeoetSl; i^d)- 
(iLo{(i>xzi. Ilctfc 81 xal iipb^ xb 6eo(jL({AT^xov ^v^y^'^^^i 
ffi\9i, Ae^dSpT^xai 81 xal auxb xauxai^, xal xoivoj- 
vouffiv oj 8t' 5Xo'jj aXX* 8»ov i<pixx(Sv Itzi xaTc «pi- 
Xav6p<j^7roic a&xou &pexaT( xaT( xaAunxou^aic xaxa 
xbv TTpo^iixT^v xouc ojpavooc xaT; OecopT^xixaTc, cU 
&; 8ia xT^c 6e(i>piac ^v^Yc^vxai, Iv iTp(i>xoupY<{> SftXaSi) 
8uvdf(iei* x^v Y^P ^XajA^tv Exspa 8i* oIXXt^c Xa(i6ivrt 



fero pro conditioneccelestium essentiarum cogno- 
scit expiationem^ et, sicut supra dictum est, dei- 
formis eificitur, et ad deiformitatem assimilatur. 
Quomodo vero etiam ad Dei imitationem adducan- 
tur, tradit.Hoc ipsum vero etiam iis donatum est, 
ipsumque participant, non in toturo, sed quantum 
fas est amicis ejus virtutihus, 6Squse juxta pro- 
phetam coeluro obtegunt, contemplantibuS| ad 
quas per contemplationes adducuntur,in primaava 
scilicet virtute; nam illustrationem aliae per alias 
accipiunt a Deo, sed ad ipsum intentionem, et 

^ Ezeeh. xliii, 5. 



xal I^eaiv, S>9mp el r^aav Sicavai irpwxai, ovrcdK 
IpY^ovxai, ^ Iv icp(oxoupY({>| olovel icpa)xoxdbcx(|)* 
icpuixai Y^p ^"^^^ fcxi^^O'^vav. *OfAo((i); icdiXw xal 
x^*i {iixdE8o9iv XT^c lXXdi(A^i(ii>c icpbc xa^ 6ic* o^^xa^, 
xal iipbc xouc &vOp(i^TCou<, ou |xex3c tpMvou xa( xivo, 
icoioOvxai yXi9^P($xt^xoc, &XX* d:cp0^v(i>; xal icXnpevxd* 
xu>c, (i^'icep £v naav icaaai xa xt^c iXXi^i^'^^^ irpu>- 
xat 8e*/^o(JLevat* xoOxo y^P ^^^ icpc^T^v ^ Oio{ii(XT^9(a 
i>iY^xo, xb npbc xo6c 8eo(Alvouc xal di^fouc (Jisxa8o- 
xtxciv xal vuv xouxo XtY^xai, 8xi xoxa xoOxo xoiv(i>- 
voO^i xaT; (ptXay6p<i&icot< apexatc xovi Biou. *'i29icep 
Y^ip xb OsoTCpeiclc xa'XXoc iitxa8oxu($v laxt xax^ &((av 



225 



DE CGELESTI HIERAllCHlA, GAP. VII. - PARAPHR. PACHYMERiE 



226 



TOO olxftdoo tpcDx^Ct 9^0) m\ autsi np^ touc &i^ouc A contemplationem, et affectum ita diriguDt, ae si 



pcvxixw^. "HSt^ (pT^ai xal xu>; Xcyovx^i tsTeXivjii- 
vst x( Oelai $iivcE(ieic. *Eic£l xoCvuv ^(uTc TiXouaeOx 
$ta Tii< d^vaXOrixYic l7ct7xVi{Jif|<y xf|C l;xTcX6>cixnc ^n* 
Xov<Sxi xai IS'nfnxixfi^ xal i'^aYWYi'^'i^t "^^5 ^*P*^ 
iTotxiXCs; X7)< xcijv oujA^oXix^jv ^t^Xov({ti 6ea(Aax(i>v 
p.ui{9eci>^, al OcTat ^uv^iicic c^')^ o\>':(i); xeXouvcai, 
aXX* UK aiioicXT^pou|Aevxi tt^c icptoxTi^ xat ou tt^c ^(4C 
{jLCJcov ffupiSoXiov 6Tcepe^ou9T,; Oec^^so; xaxa xV 
imepxaxT^v xiuv ep^tov xou 6so5 er.iJxi{(j.r|V, 8v Sf)- 
xsi icava Upop^fa xaOT^Y^t^^^' "^^t^ €7C17xi^(it^; xxl 
xf^C ivepYciac ^c^. OoTai 8s eUiv al OsTxt inaxfi- 
)A2i, xat al OtoupY^ai ; xb xaOaUpciv, xb (pcox^tiv^ 
xb xeXeTv, b); J^v qlyY^^^C 81 sTiceVy iicsi^r^ at xoiau 



omnes essent prima), vel in primievo ac primo 
quasi ordinalo ; prims enim ipsas ordinatae sunt. 
Similiter iterum, etiam munus tranfuodendi illu- 
stralionem in inreriores, et in homines minime 
cum infidia vel aliqua lenacitate faciunt, sed sine 
livore et luculentissime, ac si omnes essent prirosQ 
quae illustraiiouem excipiunl: istiusmodi namque 
in egenos et dignos distributio, divina quondam 
dicebatur imilaiio; uti eliamnum dicitur^quodse* 
cundum hoc amicis Dei virlutibus comrounicent. 
Quemadmodum enim ea quae Deum decet pulchri- 
tudo coromunicat secundum dignitatem lumen 
suum; ita etiam hae sine invidia plenissimequein 
eos qui roerentur distribuunt iilustrationem. De* 



xai OtoupY^ai xal iv JivOpcdicoi< •^l^o'^x^i^ ctXXa 8i* exe- g mum dicit,quomododivin8e virtutes perfectao no- 



pac lici9Xii(Jir,c 6 oc)ixt9(jibc 8{8oxai xouxoi; xq(1 ^ xi- 
XfiiWic. Aiixai 8e al uicep6e6r)XuTai 8avdt{Uic ou oi* oX* 
Xctfv a^fcDv 0'j9t(uVy aXXoc irsp' auxr^c xt^; Oeap-^ia; 
{ji'j7xaYu>*fo3vxxi Iv x*p Ik* a'jxT.v ^fjievcD^ avaTsNe- 
ffOat iv x^ 8uvi|isi xouxb>v xai xa;£i* o-jos ^kp ex xd- 
$£co; ^ovov e^ou9i xb irpbc ^to^i avaxe^vtoOzi, aXXqr 
xai &-/ 86va(jLea>c* ToOxo St ivxiv otiep aeyei xat h 6eo- 
X({yoc FpYi-vcSpKX" O'jx oT8a e'ixs ix xf,; XajxTcpoxr^xoc 
e^ou^iv XTjv xdt;iv, e'ixi Ix xfj; xa^cto^ xf|V XajjLUpdxt^xa* 
xai yap 8r^a(Atv e^oojiv 6:itpk-^ouaav, xai xdijiv u^ep- 
^C^xutav xai avioxdxT^v. Kai 8ta xoOxo, a>; ulv 8u- 
vajjiiv 2^ou7ai, icpb; xb iravaYvov xat oc^^tcec l8paiouv- 
xaiy xa( O'j 8iaa8tovxai* xoGxo y^P ^^"^^ ^^ i^eicec 



minentur. Cum itaque nos perficiamur per peritiam 
resolvendi^explanandi scilicet et explicandi,et ad- 
ducendi sacram varietatem, symbolicorum vide- 
licet spectaculorum, institutionis, divinae virtutes 
nequaquam hoc modo iniliantur, sed quasi a prima, 
et naquaqnam mediis signis, superemineote deitate 
replentur. secundum illam summam scientiam 
operum Dei, quem et omnis hierarchia praecepto- 
rem scientiaeaique operationishabet.Qualesporro 
sunt divinae scientiae et operationes ? expiare illu- 
minarc, perficere, quemadmodum in angelis dixit, 
quoniam etiam in hominibus ista Cunt ; verum in 
his per aliam disciplinam traditur illuminatio at- 



i^ 81 xd^iv 54^T\Xox2XT^v irpb^ xi^v voiax^v cjnpiTCEiav ^ que perfeclio. Ilae vero virtutes supremaanon ab 
xai Otcdp{(zv icpo^^Y^vxai. Ka6u>c 8s iaxi OejiiTdv xt aliis quibusdam Sanctis spiritibns^sed ab ipsamet 
xai 8uvaxbv, xai xou< iicidxiaiAovixob; Xo'youc xwv divinitatesacrisinitianlur,dumini|>8ammetimme- 
OeoupYiwv, o>; irpoixai xai nipt 8ebv oucrai, Ttap* vjxric diate in virtute ordineque suo extenduntur ; non 
xnc xtXtxapx^a<9 8t^Xov($xi xoi Osou, (ijaxavtoYoOvxat. enim ex ordine solum habent quod ad Deum ex- 
tendantur, verum etiam ex virtute. Hoc enim est quod etiam Gregorius Theologus ait : Nescio utrum 
ex splendore babeant ordinem, an ex ordine splendorem ; etenim virtutem habent supereminentem, 
et ordinem eminentissimum et fublimissimum. Et idcirco, quatenus quidem virtutem habent, in eo 
quod omnino purum et inconcussum est slabilinntur, et non conquassanlur ; hoc enim est a^mU 
sen eonslans^ quatenus vero ordinem habent sublimissimum, ad intellectilem decorem ac contem- 
plationem adducuntur. Quantum 6G autem fas et possibile est scientiGcas etiam divinonim opemm 
rationes, tanquam primas et quae juxta Deum sunt, ab ipsomet initiandi principio, id est Deo, eru- 
diuntur. 



S III. ToOto S^XoOvi xai ot icpo^pT^xai aacpu^. 
Touto, icoTov ; Sti at {ilv icpujxa'i xa;ti< tx xou 6kou 
&(ii9(i>^ iXXa[i.TCOvtaiy a! 8e u^tfji^vai 8ia xu>v Cmsp^t* 
67|X'itoiv. 'Aico88{$et< xofvjv xwv elpT^iAtvuiv xCOr^ot 
Ypa^ixac, Sti xivl< (Jisv xu>v OsoXc^y^i^v irpocp/iXwv xa^ 
uKo^sSi^xutac cladcYOUffi (Auoufxsvac napa xdv icpoxi* 
pur/, xbv dtvOpcDiconpeiRtfc clc oupavo\S< dl[vaAa(A6av<{- 
|uvov, XcYoudOiv Iv xcp Ipoixaa^ai' Ti( Iffxiv oupo< 
h ^ootXtuc xti^ 8<SSt)C ; xa8ci>; iv x^t slxoaxqi xpi* 
xiji ^'^(^ ^ Aaui8 )tYSi, K^pioc xa>v Sjvdtfjitidi, 
e^rU^ ijtiv h ^9iXeu< xi^c ScS^t^^* ^Xoi Spa|Mi- 
toupYOWiv o&xac icpb< OK>xbv 8taricopo<S9a< xbv KtSpiov, 
xai Y^^X^^^'^ (loOtlv x^ xn< ^^^p h\*-^^ olxovop.(aEC 
|&u9xi(pigv, xh SpYOv xb icpo9^xov 6t({»* xoSxo y^ itfxiv 



S III. Hoc etiam prophelaeperspicae declarant. 
Quale hoc ? quod nimirum primi ordines ex Deo 
immediate colluslrentur, inferiores vero per supe- 
riores. Scrlpturisticas itaque dictorum aflert de- 
monstrationes ; quod aliqui quidem theologorum 
prophetarum inferiores introducant a prioribus 
edoctas,eumqui humana specie ad c(elos assume- 
batur, dicentibus cum interrogarent: Quisestisie 
rex glories ^ *i Bicui in vicesimo tertio psalmo Da- 
vid ait: Dominus virtutum ipse esl rex gloriiti alii 
personas earum inducunt circa ipsum Dominum 
dubitantes^ac discerecupientes mysterium dispen- 
sationis nostras, quod opos Deo competit; quoniam 
nostra dispensatio, Dei operatio est : vere enim 



' Psal, xxm. 10. 



227 



S. DlONYSII AREOPAGlTifi 



f28 



Dciopera erantquncciinquead noslrarnspectabant A ^ OeoupY^a, t) dnlp v^fjiwv ol/.o'.vo|jiix' OsoO y^p ^^ 



dispensationem. Hinc Isaias ait: Quis est istequi 

venii ex Edam 91 ei: Qnnrerubra sunt vestimenta 

tua^t illud ad semetipsas, hoc ad Christum Saiva- 

torem dixisse ; quibus Salvator ipse per se prima 

largitione,et non poralium, maiiifeslatsuam hu- 

manam beneficentiam. Ego enim, inquit, quilo- 

quor justitiam.cl judieium salutaris^. llactenus, 

sanctuscuin hie introducat Viriiites interrogantes, 

nou aliquos alios ordines inferiores, sed ipsosmet 

supremos ac primos qui etiam immediate divinas 

discipllDaseicipiunt.Miror, inquit,quomodoetiam 

ipsaB prima ciblesiium esseiitiarum, laniumque 

cffiterisprsstaotes^divinarum iliustralionum desi- 

derioila reverenterafriciantur, ut discant etiam ab 

iavicem ac si medii ordinis essent, quae a subii- b Oeap-y^txbjv i>X2(x^eu>v, lovxe (jiadf Iv <p^p* aXXi^Xcov, 



&Xt^Ou)c cpY* T|V xi xxxi tf,v olxovojiixv rivtx. *0 
ilvatac xofvuv ;ptii(* T(; o'5-o; 6 ir2pXY<^c')jLEvoc 
i^ 'Kocii;i, ; X2l, '\^t x{ aou ipuOpa xa {{xixix * 
ixeXvo irpbc ixuxx;, xoOxo irpb; xov £u>Tftp2 Xpircdv. 
Qpb^ ^c 6 £b>xT)p <fcp(i>xaS(Sra>; xal otvixoc di<p* ia*j70'3, 
X2( o'j Si' 2).Xo*j, i/(pztvii x^v auxoO fiXav6p(i>nov 
aY^^upY^xv. 'Eyw Y^P> V'i'*** ctaXsYojiai Six2io9u- 
vY^v, xxl xpfjiv 9Ci)XT)p(ou. Tiwc $3, ixcei ixXxfjL^i- 
vei xac cpu>x(U7aE^ ^^vi^jieic o aY*^^« ^-^ ^XXxc xi^x; 
&7io6aoT^xu(sc xajtic. iXX* a'jxi< xa; UTrepxixac xal 
icpc&xac, ott St) xal ajxetoc xa xyJ^ Ot{x; |&a6Ttxe(ac 
ir^ovxai* 8au(xi!^b>, Xsye^ *«<«€ xal al xiov eicoupa- 
^icov o^9ia»v icpaixat, xxl tsoXu xcijov Onep'/.c({i6vx{ 
xcc; SXXic icivacy soXxSw; xal aOxai i^.'ivxat xuiv 



mioribusillustrationem accipere deberenl. Etenim 
mediae, ut dicebamus,contemplationem quidero et 
ipsaeindificientemadDcumhabent,propensionem* 
que : quod autem contemplanies dubitant, hoc a 
sublimioribus addiscunt,Yeiuti si quis tolo quid em 
cordis affectu feratur in Kegem,deeo autem quod 
Tidens dubitabat solutioiiem accipiat a prsefeclo. 
Idem omnino etiam hicapparet,acsi Virtuteses- 
sent medii ordinis, el viderent quidem ascenden • 
tem, dubitantes autem solutionem peterent ab 
aliis, secundum ordinem quern divinae Virtutes ba- 
bent; ncque enim illico, inquit, Domiuum interro- 
gSiUirQuare iiibra sunt vestimenta tualsed prius 
secum haesilantattoniia;,dicentes: Quis est istequi 



&7iccp av T^vav {xcToxxYelc. aiittp eaeXXov icxpa xqiv 
u4/r|Aoitpu>v Xa{i,Siveiv xt^v IXXxjitl^w. Kai ^ap oA p.£- 
931, (be eiitOfjiKv, XT|V |Xiv Oea>p(av xxi a'jxal dcxXivi^ 
icpb; xbv Bedv S-^ou9i, xxl xtiV Soevtv^ B $e 6((opo-j9zi 
dinopoOvt, xouxo icapx xcuv u^^v^Xoxsptj^v (xxvOavouaiv. 
u>7i;£p av xi; bXiXYiv jjikv I'j^oi xf,c xxpS^a^ xt|V xaviv 
icpb^ xbv pxfftXsx, i'9* ()> 8s a7:opo{ri Oscojasvoc, xf|V 
X'>9iv XxfiSavti itxpi xo'j uTrepe-^ovToc. ToOxo y^'^*" 
xavxauOx tpsivexzi, oijntp av ]^7av al cuvajxet^ (is- 
90XXYeTc, xal loXeicov (jilv vph^ xbv dcvsp^djjievov. 
aicopoOffxi ^ t7rel^-/,xoy * xf|V Xujtv irapa xa>v aXXuiv, 
xaOaK al O^Tai 8'jva|xeic Sy^ou^i xa;eu);. Kal y*?, 
<pT^9'.v, O'jx x-JxdOev IpcoxotJi xbv Kupiov. Aia xi 
90U ipuOpa xa If&ixia j icpr>e ixuxa< 8s Siaico- 



BTtf^f^i/deiS^^toni^AdmiraDs tandem Sanctus ipse, p pou7i npdxepov* Tt< ouxoc d icxp^tYe'^dfxsvoc U 



dubiumsolvit,aiens,decIarari quidem illasdiscendi 
avidas, et desiderare scire divinam operationem, 
modum,iDquam,ineffabdemdispdn8ationis,aUamen 
divinam indultae sibi iliustralionis processionem 
roinime praevenire, quod nimiruro, licet forte pri- 
mus ilie Virtutum ternio haesitaret, non tamen ii- 
lico dubitarel circa Dominom, quoniamTuturum 
erat, ut illustrationis processus secundum ordinem 
obliugeret supremis illistribus ordinibus. Quid 
igilur mirum, si cherubim accesserint ad sera- 
phim, lel hi ad Ihronos ; cum futurum esset, ut 
bis prima iiluslratio obtingeret, atque ita per eos 
cherubinis. Ulquid igitur praevenirent, et non se- 
cundum divinam processionem illustrationem ex- 
spectarent ? Absolvit deinde suam quaestionem. 



E8b){X ; XsYOUvai. Orj^iivac xo(vuv, Xuci x{v iicopfav 
h fl^Y^oc, yi^ai'^f 5x1 kv^e(xvuxxi jisv 8xi x^< {jLaOf^xe{a< 
yX(^ovxxi, xal IcpUvxai y^"*^*^ "^^^ OfioopY^av, xbv 
xpdrov XeYW xric olxovojxJxc xbv qf^T^xov, o*j twoxt^- 
&i)9i 8s XYic xxxa Ofiiav i;p($o8ov iv8too;xdvT^c lXXi{i.- 
4/su)Cj 8xt xu^bv tl xxl ii npci^XT^ xal OTcepxixT^ xa>v 

JlXXb>V xpt^tC Ol dilCOpoOvXlC T^'fllV, O'JX t\Aw^ nTcd- 

pnvsv icpb< xbv Kupiov, 5xi S^&eXXi xal f) xi^c iXXip.* 
4/i(i>; icp<{o8o; xxxa xdl^iv y^^^^^^ ^'>^C uitepxaxoic 
xpial xd^Yl^affi. r£ o5v ^svov, el xa ^EpouSiji 8iT^7i(Spo*iv 
icpb^ xa vipatplfJL, {( xxOxa npb; xou; 6p(Svouc ; xfjc 
kXXa(ji4'ku>c iieXXouJT^c y^'^^^'^ irpcitYi^ tU xouxo j;, 
tlO* odxb) xal 8t' auxcijv etc xa ^epou^ijji. Iva x( 
YoOv icpoin^8i{9eiav, xal jxtj ^^"^ ^o^-ck Oifav iipboSov 
SAAa{i4^tv &va{Ai{vetxv j £u(i7cepa(vEi ivxtuOev xb ^^- 



Erat autem haec,quamputaremus esse hierarchiam 'CY^lix auxoO. Hv 81 xb c^xi^ii^a auxou, x(va oI(S{itOa 



primarum essentiarum. Prima igitur coelestium 
inteliigentiarum hierarchia non ab alia virtnte^sed 
ab ipsomel initiandi principatu mystica divinnque 
illustratione consecrata gubernataque, hoc ipso 
quoad primarum istarum mentium coelestium hie- 
rarchiam subrigiiur, sanctissima quidem purgatione 
referta expiator, et immense infinitoque lumine 
denuo repiela^illustratur, perfectissimaque conse- 
cratione iterum plena, secundum ordinis conditio- 
nem perflcitur. Hanc enim hierarchiam supra vo- 

f Isai. Lxiii,!, Mbid.,2. Mbid., 4. 



XtiV xwv icpci^xojv o^J9ic>y ^epap^av. 06xouv xo(vuv 
^ ftptani tu)V o^av{b>v voojv (8pap^(a ou irap* ^XXt^c 
8uva(Aeu);, Tiap' a6xnc 8i xtic xeXexxp^iac, xric JXJ* 
vcixir^C xa( 6((a< IXXi(ji4'^^< Upxp^o-jpL^vT^ xal olxovo- 
(xou{jL(VTiy iv x({) in' auxTtv 8^ xt^v xa)v icpo^xaiv oupavCoiv 
viJwv Icpap'j^Cav ivaxEfveaOxi, x^; itxvaY^ac ja^v xx- 
6ip9i(o< irXnpou[i.tvvi xaOx(pcxxt, xou irrXixou 8s xal 
^ireipou (puixbc icaXiv icXTipoujAevT^, (puixtXstat, xtjc 
icpoxsAtfou xtXcffioopY^ac -reiXiv irX^poufiivti, xax* 
ivxXoY^xv x^c xilua^ xcXi^ioopYsTxai. TarSx^v fop 



229 



DE COELESTI HIRRARGKIA, CAP. Vll. — PAHAPHR. PACflYMERiE. 



230 



x^v Upxpy^txv 77poe6£;jLe63, xi03p7iv, 9u>Ti9^bv, xxlA cabamusexpiationem illuminationemjelperfectio- 



ajju^t^^ (ot |sp Op<Svot l^o{povxai) xxt irpcjxo'j cptoib^ 
^^P^<* 'Ep.icpT^7xal Y^p '^^ 9epa(pt{x X6Y<»^^3(t, xal 
KpcoxoSoxou iicivx^i^T^c xst Y^<^'S<*>^ {^^"^^X^^* "c^)^^^^^ 
^op Tat ^cpou^jji.. nXv oux ld{a>; 4vt ixdtoxq) xxjxx^ 
&XXa icivxx icaii xxxa xr^v aizh 6»oO irpb; z'jtac 

^diptV. ^13 XO'JXO XXI fCp<i^U>C "CY^^ 'C(<>'' OpOVlOV lOK^'TiTS 

tXicty Ssuxipav Si xT|V xq>v ospatpitji, xxl etO* ouxco 
xv TQiv {jLtffiov autcuv X^pouoip, 0397rep tlAT^UL(livOU 
Tou (ie9ou $ta xuiv axpcuv, xxt (j.ia< y^^^P-^^^C xs^eui;. 
Ata «ouxo XiY>tai x«i xo u^/o^ to*jxu)v nivric 6(p£9eo)C 
aiAi^ic, X2I xb ^K icpo>xoVy xal ^ y^^^< icpu>xb^- 



nem seu consecrationem. Est autem isiiusmodi 
prirnarum mentium coelesliutn hierarchia, omnis 
cum vilitatis turn subjectionis expers (siquidem 
Ihroni eminent) et prim^ iucis plena, quooiam in- 
censores appeilanlur seraphim ; nee non primae 
acienlias cognitionisque particeps, ut ex nomine 
patet cherubini. Veriim enimvero baud proprie 
baBC ciiilibet conveniunt sed omnia singulis secun- 
dum ipsis a Deo datam gratiam. Et propterea pri- 
mum tbronorum proprietalem exposult, secundo 
lueo serapbinorum, et postea medio loco cherobi- 
norum, ita ut medius quodammodo ab extremis 
concludatur»unusque ordo fiat. Quo circa etiamdi- 



To;, 8u xa{ xa xpk xi^[kotx9, clc |x(2v ouvaY^vxat cilursublimitas eorum omDis dejectionisexpers^et 
K^iv, xst {kin XK airoxsXetxai xp{ac, xoivbv xxi xb lumen primum,etscientiaprimitus data; quoniam 

tres isti ordines in unum coeunt, et unus quidam 
perficitur ternarius, qui in communipossidetele- 
vatlonem, supra omnem submissionem sublimila- 
tem,primarium lumen,et primitus datam cognitio' 
nem. Hoc 08 igitur mode de prima disposillone 
scntiendum est , quia tres isti ordines in unum 
coadunantUi% et qusB proprie per gratiam indulta 
sunt, in communi primarioque possident. Aique 
hie ordo primus nuncupatur, uli ex hujus seplimi 
capitis inscriptione videre licet ;primam enim 
hierarchiam trium horum simul ponit. Ecquid,in* 
quit, dieo, quod expiatione plena expietur, et illus- 
trallonc plena illumiactur, conisecrationequo plena 
pei flciatur? Hoc enim extensam habet operalionem^ 



i>iccp^pv){itvoVy xxl icivT^; 6tpS9tu>; ^^^T^Xoxepov, xoivbv 
yod x^ npwxov ^c* xoivr^v xxl xn*' icpcoxoSoiov 
*fwrsv» lyW9%, Aia xoOxo xo^vuv oGxok S/,C( votlv 
lid xr^ icp<oxp $i3X07(&V|9ei OTi xa xptx xxYixaxx olc 
IaCxv xa^iv auva^ovxai, xat xa lOitoc aico^^eve^eva 
xouxoic icapa xt^c ^xpixoc xoivcd^ xal iTp(i)xa>c e/O'jJi. 
Ral a(rrn A ^^U icp<i)Tir) Xsyk^^S xzBoi; xal Jiicb xf,; 
iiriYpa^piic 'CoO napovxoc eooojioj x&'^iXaiou evxiv 
IbsTv ' npc&XT^v yap Upxp^iav xT|V xwv xp(a>i bjJLO'3 
xtdn^i. Ral xl Xi-^u}^ 9'^9U^ oxi icXT^pou[j,evTi xxBxp- 
ocoKi xaOaCpcxai. xxl (pcoxiVfxoO <paixi2^exxt * xxl 
xiXt9toupYiac, xeXftJioupYcTxxi ; xoOto y^P '^^'^ itxpx- 
x(xa(i.evi)v l^^ei xt^v icpa^iv, xxl olov axiXoO^ xivoc 
xivTiatoK Ivvoictv 8tSf09iv. *AXXa 9uveXa>v XeY(>>, xal 



xx^a Gux aicsixdxQK, <xuxn xb iipoaeYY^^rxi xat (it-^et quasi imperfeoti cujusdam moiusseosum iogorit. 

Verumsummatim dico,et forte non immerito, id 
ipsum esse appropinquare et communicare divi- 
nsB scientisB. Scientiam autem vocat haBCtria,scili- 
cet expiationem, illuminationem, perfectionem ; 
quoniam secundum habitum,vel potius supra habi- 
tum,inefrabiliter isia sunt in Deo. Ipsamet itaque 
participatio divinaa scientiae, expiatio est, et iliu - 
minatio atque perfectio, ignorantiam quidem ex- 
pians nolitia perfectioruminstitutionum secundum 
ordinem status (nam alias perfectiores institution 
nes habent seraphim, et alias angeli; fortassis 
enim perfectiores acsublimiores illustrationes quas 
angoli babent, easdam seraphim divina gratia habi- 
tualiter continent), illuminans vero ea ipsa noiiUa, 



xxAa&Tv xnc Otap^ixtiC iiciaxi^^ri;. 'ETiiaxi^iinv 6s 
xxXet xa xpia xaOxx, xr^v xaOapaiv, xbv (p<a>xt9(ibv, 
XT^v xtXe(a»aiv* oxi xxO* S;tv, {laXXov SI xxl 6icsp 
S;tv ap^y|XCi>{ xauxa icpoveiai x({> 6ec}>. Auxb fw xb 
(UxaXaSttv xT^c Osia< iiii9Xi{{jLnc xdcOap^i^ laxt, xal 
fpbixi9)&bc, xal xcXeiuiat;, aY^^^'^ H^^^ aicoxaOafpouax 
Iv xri Y^Mooei xoi>v xfiXtioxepuiv {jl'ji^tscov xa*a xt^v 
x^iv xn^ axdt9S(i>c* (aXXa; Y^p ^X^^ xcXiioxepac |aut^« 
9Ct; xs 9tpa^l(A, xal oXXac ol aYYcXot* xu^bv Y^p 
a< 1^0091 xftXcioxipac xal u'{«v^Xoxspac iXXajxtl^Kic ol 
aYYcXot| xauxac xa 9epa(pl{jL ixxixui^ xaxe^ti irapa 
XT^C ^ta< ^dcpixoc*) ^(i»x(^ou9a 8^ Iv aux^ xaoxi[t xf 
Yvc^ei, &* ^c xal xaOxtpei xt^v ou 7cp(Sxepov xaxa- 
%oif^9a9av Suva{xtv, lx£Tva, aicep vOv Y^^^xei $ia 



xiic u4»n^otftpa< iXXijA^l^eb);* xxl xcXiiou7a iciXiv ivDqua expial, virtutem iilam, qusB prius non cogoos- 



cufX(J» xqi <p«i>xl 4v xti xaO* S^iv y^^'^ ^^^ 6^t^Xia>v 
wi Xa|Aicpox^ci»v voi^vecov. £u ol ^pa, ^xt ev x^ 
fHlnu xal xoOftipfxai xal •u>x((sxai 7\ o'jpavta 8u* 
va|AiC' Iv Si x^ (pa>xi9|A(i>, oxav xaO* i(iv cpu)xi96^, 
xal ^k|UxdlfiXiiXoc xal a|Aixax{vnTOC iv kxifv^fi f^c^v^, 
xtSxt St xsXtiouxai* Aia xf Ss xal Iv xt^ xaO* I^iv xa- 
topati ou xtXtioOxai, tl \kri Iv xcji xaO' e;iv fpuixiapiji ; 
&^Xi ^ (j.ev xdOxpai^ xa; ^Y^ofac diicoxaOa^ciy xal 
ou ica( xoOapOfiU ^ov^ xal cU xb axpov ntcpOxxs* xqi 
& raOapO^vxi 6 ^oixis^jibc k7cei9ep^d(ievo< xeXeioT, 
fatp ioxl xsXtidxepo; <p(i>xi9|&b{ xs xal IXXa{i.<|/ic. 

Totouxov Y^ ^^ ^^^ '^^* *£^ "^H^ ?<^^t ^^^ 6^6\kthx 
(poi^i Sr^Xoy^xi iv %(^ (pu>xt9{A4* xV xiXe(u)9tv, 



cebat ea qua Dunc cognoscii per sublimiorem illus- 
tralionem;alque perficiens rursum eodem lumine 
in scientia habituali sublimiorum et illustrissima- 
rum intelligentiarum. Tu vero considera quomodo 
coelentls virtus cognitiotie et expieiur ct illumine- 
tur,in illuminalione autem, quando secundum ha- 
bitum illuminata fuerit, immutabilisque et invaria- 
bilis in ea permanserit, pei ficiatur. Utquid autem 
habituali expiatlone quoqoe nou perficitur^sed taa- 
tum in habitaali illuminatione 1 quoniam expiatio 
quidem purgat ignorantiaa et non omnis expiatus 
statim ad summum pervenit, sed expiatum illu- 
minatio supervenient perficit, ea nimirom qu« 



231 



S. DlONYSlI AREOPAGlTifi. 



m 



perfectior estiiluminatio et illustratio. Isiiusmodi enim est etillud : In lumine tuo videbimus Ittmeii^, 
nerope in illuminatione perfectionem. 
§ IV. Hscitaque, secundum meamquidem spe* A § IV. Auxr^ (xev ouv itrciv, a>; xocx' Ijat^v 6eci>p{xv 

cublionem ac nolitiam ioquendo» est eaquamet ^-- — *— -«— * * —'- * ' '^' ' * - 

scienliam appellal a propositis circa coelesles vir- 
tutes rationibus ; quooiam habituali scienlia rea 
prfficlarissimas edocetur ilia prima coelestium es- 
senlianim dislribatio, quaB in69circuilu Dei ac 
circa Deum immediate consistit, Atque notandum 
quod theologia divinis virtulibus tribuat non rec- 
tam, sed in circuitu stalionem, juxta illud : Incir- 
cuilu ejus tabernaculum ipsius ^Hotum autem 
etiam orbicularem tribuit,et rectum, et obliquum, 
at in capite quarto libri De divinis nominibus Ira- 
dit: orbicularem quidem^quando principio caren- 
tibos pulchri bonique splendoribus uniuntur,e( ad 
Deum verguDt : rectum autem^quando ad inferio- 



iipoxei(jLSV(i>v Xc^Y^ov, irepl x(i)v o6psvi(i>v Suva{jLS(i»v * 
OTi T7i xaO' e;iv iTruxT5jxi(j jiuoOxai Tot (pxviJxstxa ^ 
iip<i»xii xtov o\jp%Au}^ ou9i(uv 8ixx({9(AT^aiCy ^ xdxXc|> 
OsoO xal izipl 6ebv &^e9u>c iox^xutx. Kat 77)(jifii(axt<rf 
8x1 ou 8{8a)9iv ^ OeoXoYia xalc Oc(ai< 8uvio£9i x^|V 
In euOe^xc, diXXat xt^v xuxXu) oxiviv, xsxa xd* K\SxXc|> 
a6xoO f, axnvn oi'jxoO, T^v £s xivT^aiv xai xu^Xtxnv 
SfooMTi, XXI xax* eoOtiav^ xal IXixoei^Ti, &c ouxo^ 
<pn9iv Iv riji xexapxcp x6(p3Xa((|) xoa IIip2 Oefcuv 8vo- 
{idxtov pt6X(o\>* xuxXixT^v {Acv, 8xe x«Tc av^^OK 
ivouvxai xou xaXoG xal &y^^<^ IXXap.4^t9c, xal sic 
9ibv ^sicou9i* x^v lie* e^({ftc ^^ biroxov icpotioonv 
elc xT^v x£v 6<pet{jLsv(i>v icpdvoisvy xdxe y^? s^Omk 



rum providentiam procedunt, tunc enim recte ad b ^P^^ Ixetva icepx(vovxai* IXixon^ 81 oxav xal 



ea tendunt ; obliquum vero^dum inferioritus con- 
sulentes.indivulss sua immanent identitati, circa 
causam identitatis pulchrum etbonum incessanter 
circumgyrantes. Ille enim angelorum circuitus^est 
perpetua Dei cognitio, quae perpetuo motu circu- 
lariter in eodem atabilita est, juxta illud Isaiaa: El 
seraphim stabant in eireuiiu ejus; et prosequendo 
ait : Et dtMbus alis volabant °>. Quomodo itaque 
atant simul et moventur?manifestum utiqiie.quod 
in eodem quidem conaistant, moveantur vero ad 
illam illustrationem.Quemadmodum enim univer- 
«8um hoCyOt sicdicam.eoipso dum circulariier mo- 
vetur,pariter perpetuo mobile est, et immobile ; 



xpovoouvxs; zii}'<» xxxx8et9xcpa}v &vextpoixi{x(is (JLCvoaviv 
£v xauxdxT^xi, icepl xo xt^c xauxcSxi^xo^ atxtov xoAbv 
xal diYodbv ixaxaXT^xxuK icept^opsGovxcc* ToGxo y^ 
ivxi xsl xb xtiiv ay^i}ta^ icept^({psu{io[, ^ alcovioc 
TECpl Oeou Y^u>9ic , f^ ^txa xuxXov aeixivi^xciK I8pu- 
(jicvT^ eU xb a\ixo, xal xoOxo Ix xoO 'HvaToj* Kal 
£cpa<pl{i ^iTXT^xei^av xuxXcy auxou* xal napaxax- 
tciSv Talc 8a9l> Inexayxo , <pn9(. IIok xo(v*jv 
toxavxai a{ia xxl xtvoGvxxi ; St^Xov oISv 5xi toxavxai 
(lev iccpl xb auxby xivoOvcat 81 icpb< 4x£{vv)v xr^^ EX- 
Xff(i<|;iv* 'Uc Y"P "^^ ^*^ xoOxo, (peps slicsTv, kv x^ 
x6xXt)) xivsTffOxc, xal aeixfvnxdv iaxi, xal Ax^vt^xov 
ixfvT^xov (isv xaxa xb 8Xov, oj y*P ^*^ xdiioo sic xoicov 



immobile quidem, secundum totom, non enim dOp FLe'c«^a(vsi, &£ix(vnxov 81 xaxa xa {lipT^* oGxcoituk 

1 _j I ; 4 A__ t-?i_ -- ** ..J«. -.^^ _A -» f„ J > \ « 



loco ad locum migiat; perpetuo vero mobile, se- 
cundum partes, ita ccelestem quoque circuitum 
inlelligit, nam et ipse quoque perpetuo motu sta* 
bilitur,acsi flxos maneret circa idem semper con- 
yersus,eoque vergens, quod nunquam fit in motu 
recto. Cum itaque ad divinum Numen hoc modo 
semper vergat, multas quidem et beatas videt 
contemplationea, idque pure secundum habitum 
8uum,non secundum divinorum radiorum evibra- 
tionem, utinse sunt, quandoquidem hi quoque 
obvelentur,secundumScripturaspropbetarum.Sed 
sicut is qui sanos habet oculos, solem pure videt 
omnino secundum suum habitum, nullo quantum 
est ex parte oculorum ejus impedimento interve- 
niente ; sed si quod obstaculum sit, id accidit 
emissioni radiorum soiis,utquaenequeat plane ocu« 
lis se immittere : idem cogila etiam in virtutibas 
divinis.Atque ita quidem pure contemplationes in- 
tuetur,illu8tratar autem simplicibus et immediatia 
coruscationibus, et nequaquam mediantibus sym- 

bolisqusB prius vocavit compositionea.Satiaturpor- 
ro divino cibo, multo 8imul,et ano; multo, 70 se- 
cundum diffosionem ; uno, quia roinime varia est 
et unifies comestio. Comestio autem cibusque 
angeloromy est iUustratio et emditio ; si enim 

^ Psal- XXXV, 10, * Psal. xvii. i2. " Isa. vi, 2. 



vdci xal XT^v oopavUv icspt^^dpsuviv* xal y^p xal 
auxT^ J[Stxivi^x(i>< 78puxat, olovel itoL-^lx (i^vet, icspl 
xb a6xb dcsl axpetpojievT^, xaxeTve vetSouaa, 8icsp O'Sx 
$v "(iyfOixo iccdnoxs kicl xoc I'k' su6s(ac xiv^asciK. 
ToCvuv xal iicsl xotouxoxpoTco); icpb< xb 6eTov ia\ 
vsiSst, icoXXac (i^^v xal (laxxpfac 5p$ 6sci>p{ac, xa* 
6aptt)c xaxa xr^v iz'jxric i^iv, o6 yiaxa x^i 6s(av &xxv- 
vo€oX(av, xaOu)< S^ei, bicel xal TrepixaXiSircgvxai xaxa 
xa.; xcov 7tpo<p7^xu>v OeoXoy^ac. 'AXX' (be ^Xkiitt 6 xwc 
6(pdaX(iouc OyiaCvcov xov i^Xtov xaOapwc, icavxco; xaxa 
XT^v iauxoO S^iv, ou8evbc i(JLno8(&v ^svo|jievou Svcv ix 
xu)v d(p6aX{jL(ii>v aOxou, otXX' ei xi av e?T^ xb Ifiict^ov, 
XT^C tou f,Xiou &xxtvo6oX(ac l^tlv, (be {X'h (p'<Wiv Iyo^ 
9T^e icXT^pS9xdx(«)C lictiroXo^etv xot; <$^OaX{xole* xoiho 
vdci xal itcl xwv Oi{(i>v 8uva(jLCb)v, Kal oSxco fuv 
xaOapu>e 'c^e 6i(i>p(ac 6p|, kXXi^iTccxat 81 xae c^irXcU 
xal i\U9WQ (Aap^iapuYa^i ou xac 8t^ (livuiv ou|&ft/- 
X(ov, a< 8t^ xal m^^Oeasic icpc^v^v ixaXcvev. *AicoicXn- 
pouxai 81 XTJe Ot{ae xpocpnc, iroXXTic £(Aa, xal (&ia<* 
icoXXrie xaxo{ xr^v x^^^> P*^^ ^^ inouiXxoc xal 
ivoitotbc ^ iffxCa^tc, *Eaxia9te 8k xal xpocpfS ^^ 
&Ylf^^tt>v nivxcDc ^ IXXa{i,<|;ie xal ^ iciOY^vie* si y^ 
xal ^ {&a0i)9K xpo(pl| xou xpft(povxoc X^Y^xai xaxa t6# 
8soX(J']fov xal \ki^^ rpTjY^piov, icoXXqi ^i {aoXXov xal 
^ l&diOT^aic Tpo(p^ £y xoa xpS(po(ji^vou Xsyoixo, Dok 8^ 



233 



DE COELESTI HIERARGHIA, CAP. VII. - PARAPHR. PACHYMER^ 



234 



oox i; aXXct)>« x«i aXXcuv ffUY^eiixivY^, vOv jjlIv xu^^^v 
vo»T{jiti)v, *t^^i Sz O'j ToiouTWVj iXX* SXt^ v6arxi[xoc, xxl 
a-f*^* it«t OeoTTOii;, xal iYvooOax /.aOcJXo'j xbv iXi^- 
^v, xaOu>< xal Tcpciriv IXiY^^JLev. Ou ^etpov Ss xal 
TTiv TOO vou xuxXixf^v x^vT^aiv xaxajjiOtTv. AsyOucv 
xoiVjv, oxi Tcav zh voO, 11 vo*3c ^v vocT, 1} voOv eyov* 
& (isv voO; <ov Trpcoxu»{ voeT* xb SI voOv e^o i {euxe- 
pcdc vosT. KaOb Y^y^ >»0"3c cjv voeT, xtveToOai As«yoiio 
ofv* xac6^ $1 &vaxa(jL7tx(i>v xal icepi av>xbv y*^^H''C''0?9 
laux^v voeT, xal xbv itpb a'^-oO ^ O'j ouvs^xTi, xuxXix^i 
lirtvoeTxat ^ x(vt^ji^. Uc ouv Ix 8sou pouXy^Omo^ 
icpo^v^ds'.c, irtpl xf|V xoo 6eoO t(pejiv yal iY^''^^^» 
bK ic£pi xlvxpov, eoxaf o'j yap IvoOxai xi Seuxepa 
xoTs icpb auxojv, iiXk^ X^P^^? "^'^^ ''^° Y'^^f^*^®^ loixs' 
xuxXixw^ yap xcuv Y^vvcofxevaw, xojv yswo^vxcov eTCi- q 
^itxeadai ivtefievdjv* {a<Svov SI iceptaOpouvx'Ov, xal 
xoG ixtlGev xdiXXoOc anoicXT^poOjxsvoiv, Tb ouv Iv x^ 
^oijoei itpb; xb irpb laoxoi iTcejxpxjijJLSvov, xuxXtxric 
juv/^9e<o< 2vvoi3tv £192^61. 'EitEi OUV iTavxa^oO xb 
8cTov, xa iravxa')^oO auxcp ouvaxoXouOoOvxa, xal auxb 
voeT^# kt\ i6e)ovxa, Ird xoiSxc^i k^iAXo^rzoii xai wept- 
^opeuovMTiv, a>77cep x^ voifaei xuxXou{xev2. Ai^^txti 
•jfogv voO^ iv ix'JT(|> el vat, xal itpbc eao-ccv airfeuSciv 
qi jiiv 0'3v tv iflcux({) laxi, axavtv ^x.*'' ^^'^^ ^^ xb 
icpbc eauxbv vicetS^etv, xtvETxat, (jlt) pojXd{jLevoc Six- 
^tT«6at eU "ta^ itpo^uXouc xxl iXXoxp(ac auxoO 
votJ^su. xazk {xsv ouv xb xxuxoxNt^xoVj xivsTxai* 
xxxa 81 XT^v o'>a{xv axdtJtv aXX' ou xfvT^aiv e^ct, "Kjxi 
xo^vuv xat Itci xu>v Oei(ov xxl 0'ipav(u)v vda)v bpiJiT^ 
xal xiv7^9i(, 71 Tcpbc xb 6bTov ^cpsaic, xal fj irspC aurb 
«< Tispi xsvxpov xuxXtx^ X^P^^^> ^^ ^ ''•^^ '^^^ 
xXou icepl xb 9rt(iETov ^xoi xivxpov, ^(p* ou ouvevxT^. 
Kal Y^ ^^^ xaxa cpu7tXT,v avxYxr.v Sxxvxov xoiv 
^rvxfiiv TT^v icipi xbv 6ebv ^opt^ei ^opE(av, i^i^'is* 
tov xou aWtou xaxa xb elvau 03xu>; ov)v nepl xbv 
lurrxfidv p%9ikix icd^vxa ItzX xal IxeNou Svcxa Wv- 
xXy xal ixttvo aiiavxo)v xftXuiv a^xtov *£icel vetSti 
%^^ 6ebv, icoXXtI^ xoivcovCac xal ouvEpYcta^ 7^^(u>xai, 
bf T^ itpbc a'jxbvy oi; kcptxxbv, &(po{A0t(i>3!i* etceI ^^p 
Iv Bs^ S;i< Isxl xal kvEpvEia, St^XovcIxi xb xaOapbv 
xal ^ xi6ap9t<f xb tpcu; xal b cpcdxifffjibc, xb xeXsiov 
xal xb xfXeioicoibv (xo^Xb)v yap xb (liv iaxtv S;ic, xb 
81 lvi^*f<ta)y 7^;(tt>xai xal aSxY^ xoivu>v(ac xwv xaXciJv 
I^scAVy ^ sTvai xal xauxv^v, xaxa X^P^^t ^^^^p^^t 
xal 9w<, xal xsXtCav * ^^(toxat xxl 9iivfipYs(a<, d>; 
xals{pci^ xal xaux^v, xxl tpuix^^Eiv, xal xeXeiouv* ^ 
icoXXa ^ 'fiydi9iui^ &Xk* uicepxEt|jiEVb><, xal o5 xaxa 
ovOpQMCov, xal iv (jiexouviqp xt^c 6e{a( i7Ci9xt{(AT^C xal 
ptMtiiK, xal* 830V l9xl, yivExai. Aib 6^ icoXXa y^* 
iM«xouat\< o^nci ^ S(i.vouc 4 OEoXoY^a xor< kicl 
^C mpa8^8iaxs' cl p.7^ y^P i^^^'xavxo, o6x Sv u;x« 
^itov' xal el p.T^ kvcXdl|iicovxo xaxa xb oicEpE/^ov, o jx 
£v i^ tfcuvif xovvMv ^v^ abfh^xuK tlicstv, c>>; (p(i>v^ u8a- 
xm iraXX«t»v. 'AvaSoctf9i y^P* xaxa xbv OtoXv^icxtxc&xa- 
xov *le^extv^Xy E'jXoy^H^^^^ ^ So^a Kup{oj £x xo5 
x^ieou o^oO* xxl aXXoi xr^v icoXuu^ivt^xov SEoXoY^av 
inxpaf^ou^ xb, *'Ayioc, ^y^^^j «lfio; Kupioc 2a5a(i>8, 
xXi^C icooa 4 Y^ xiic 8d(nc o^xou* TaCxac 81 xac 

Patrol. Gr. UI. 



etiam erudilio cibus nutrietitis appellatur, juxta 
tlieologum magnumque Gregoriura, mullo niagis 
etiam erudilio cibus eruditi dici possit. Quomodo 
aiitein haec comestio minime varia et unifica? quia 
simplex est, el non ex aliis alque aliis composita, 
modo qnidcm forte dulcibus, modo vero non tali- 
bus, scd lota dulcisest, et bona, el deifica, et om- 
nino nesciensverliginem^sicut etiam ante diceba- 
mus Nequevero minoris momenti est, circularcm 
motuin cognoscere. Dicimusilaque quoad intelle- 
ctum, quiJlibelintelligereveiatintellectusesl, vel 
in quantum habet intellectum. Qui quidem intel- 
lectus est, primario intelligit;qui vero intellectum 
habct, secundario inteiligit. In quantum itaque 
inlelligit ut intelleclus est, dici posset moveri ; in 
quantum vero acta reflexo se recolligens semetip- 
sum inlelligit, et id a quo proficiscitur, circularis 
motus inlelligilur. Itaqne cum ex Deo volente pro- 
feclus sit.circa Dei desiderium et dilectionem^tan- 
quam circa centrura,versabitur : non enim uniun- 
tur secunda prioribus,8ed quod factum est, cuidam 
choreae comparatur,dum nimirumea qudeproduc(a 
sunt, productcres suos complect! cupiuni ; solum 
autem in circuitu congreganlur, alque inde pul- 
chritudine replentur. Quod itaque intelligendo ad 
id, a quo processit, convertitur, circularis motus 
inlelligentiam introducit. Cum igilur divinum Nu- 
men sil ubique, ea quae ubique ipsum insequunlur, 
ipsumque semper intelligeredesiderant,in hocex- 
sultant, et choreas ducunt, alpote intelligciido 
cin:umgyranlia. Dicitur itaqne mens in semelipsa 
esse, ct ad se ipsam properare : alque eo quidem 
quod in se ipsa est, statum habet ; in quantum 
vero ad semetipsam properat, movetur, nolens 
effundi in terrenas et alienas a se intelligentias; 
itaque secundum id quidem quod semovet,move- 
tur, secundum substantiam autem statum,sed oon 
motum habet. Est igitur etiam in divinis coelesti- 
busque menlibus impetus quidam ac motus, illud 
ad divinum Numeu desiderium, alque ilia circum 
ipsum, tanquamcircumcirca centrum, chorea,non 
secus ac circuli circum putictam seu centrum a 
quo deductus est. Enimvero etiam secundum 
71 necessilatem naturalero res quaelibet circa 
Deumchoreamducit, dum causam suam ambit se- 
cundum esse.Hoc utique modo circum Regem om- 
nium sunt omnia, et propter ipsum sunt universa, 
ipsequeauctorest omnium bonorum, Quando ali- 
quis ad Deum vergit, multa ejus communione coo- 
peralioneque dignus cfficitur, per eam qusQ cum 
ipso fieri potest assimilalionem: cum enim in Deo 
habitus est el opcratio, scilicet puritas et expiatio, 
lumen et illuminalio, perfectioet id ^uod perficit 
(quorum alterum quidem habitus est, alterum au- 
tem opcratio), mens quoque bonorum habituum 
communione dignaredditur, utelipsaper gratiam 
pura, lux, et perfecta sit ; quin et in partem venit 
cooperationis, dum et ipsa purgat, el illuminat,et 
perficit ; multa quoque cognoscit, sed eminenter 

8 






235 



8. DIONYSII AREOPAGlfJl 



m 



et non secundum hominern,et, quoad fieri potest, A 64;irtXac 6fjLvoXoYfac toiv Snppo'jpxv^cov ^uvd^jAccdv j[$i| 



divinae scientisecognitionisque particeps efTicitur. 
Quamobrem quod muita cognoscat, hymuos quo- 
que theologia terrigenis tradiditinisi enim credi- 
dissent,nequaquam laudes cecinissent, et nisi se- 
cundum superiorem partem illuslratifuissent,ne. 
quaquam vox eorum sensibililer loquendo,fuisset 
quasi vox aquarum multarumy clamant enim juxta 
divinissimum Ezechielem, Benedieta gloria Domini 
de Ufco 8U0 ° : atque alii celoberrimum illud vene- 
rationeque plenissimum divinsa laudis canlicum 
p rod a man t ; Sanctuif sanetus, sanetus Do minus Sa- 
baoth, plena est omnis terra gloria tua^. Has autcm 
subliniissimas coelestium virtutum hymnolugiis 
jampridemintractatu Dedivini$liymnis*exdimndL- 



oiTipeuviSaajjie/ xxi cjT^Yn^fl'IAEOi, xai eipT^tzi icspl ' 
Touxwv exeTffe, w; xaxa tt^v ^(jLttipav d^SvotjAiv, huL* 
vw;* a<p' (uv XoYtov &pxe7, xaca xh napov^ xo^ouxov 
elic8Tv, ^xi ^ icpcoxT) StaxdvfjLTiaic iXXa^jLtpOsT^s tsuxi|v 



./ 



6^ XTjv xdiv a{jLVb>v OeoXoY^w, xa8' &ov iviYcupci 



fXcupti, 



irxpa xn; xoO 08oi) iyaOox^xo^, xaiiitjc ^n tn« ^m- 
AoYiac, (be aY^OoEiSr^c tepax^^ia xai Taji?. AeYCxai 
Y^p ^^^^P'/J-ot, jA-n ikJvov ^ xo^Sxwv ijic, xxi imffTVifjii^, 
xai kv£pYeia, &AXa xai xuxt^ fiij ^ £i3X<i3|jin3lc' cMirep 
f^ ltpu>9uvT^ xal aux^ ^ J[^{a, xxl ol (xexs^ovxec o^ 
x~,;, oj; «pXf&sVy Dajs v^ hpcoauvT^ xb xxl x6 s^y^- 
x/,8n, xxl xb xxl xb neirovOfi. Tofvuv -^ xotauxn "ca^i^ 
xal $iax<S(j{jLn9ic w; ^Y^^^^'^^i^t 'cxutt^c xiic 6coXoy^ 



vimus etexpiicuimuSyibidemquede its satis super- B ^oTc (ux* auxr^v |jLfixxS{S(D7i- xouxo fip Irxi xb sYa- 



que pro modulo nostro dictum est : e quibus ser- 
monibus sufficiat in prsesentiarum hoc dixisse, 
quod prima dislributio divinum hoc laudum canti • 
cum, quoad faserat,per illustrationcm a divina bo- 
nitate acceperit, abea,inquam, theologia seudlv.na 
bonitate,qua;etiamboniformis hierarchia et ordo 
cxsistit.Dicitur enim hierarchia nou tantum ipse- 
met eorum habitus, et scientia, et operatio, sed 
ctiam ipsamet dislributio: sicut sacerdotium Ipsa- 
met dignitas, et qui eam participant ; ita dicimus, 
sacerdotium hoc et illudbeneficiom accepit, et hoc 
et iliud passum est. Itaque ordo istiusmodi ac dis- 
lributio, tanquam boniformis, theologiam banc 
inferioribus transmittit : siquidemhaecest bonifor- 



OoeiSU, xb xotvcovobc iroietoOxi xxl ixalpoj^ xou itiw 
xxXoO. Mex3$i8(Dxe y^^^ ixeivo 6<|^riY0U[xevt^, ^k ^ 
siTCU), xax' iicixo|XT^v xxl ouvx({p.ciK* oxi icavxuK 6a- 
{jLixbv xxl Sixxiov ^7X1, Tcxpflc Tcxawv iwv 6eo&>y(tfv 
0'jv7{X£(Dv, xxl ^i'^tj}av£9%xt^ xxl ojxvetaOxi, «Af|V ((>c 
i'^txibv, auTT^v ^i\ x^v ae5xaji{xv xxi uscspeu:pT^{jLOV 
Y,xl 7rxveu(p7^{xov GEdxT^xx, w? otv iv ji»qp xivr^vet 5ii 
-avxtov oo^x^Tixxf ou-ioi y*P claiv, o>^ Befp tcpcnov- 
xec, ol OeToi xdnoi xnc xj-cjO xxxxicxiSjeuc, xxba>^ 4v x^ 
Ujiqi rpx^^ XsY^TXi' rioTov oTxov olxo8o)ii47(xe jioi. 
X^Yfii Kiiptoc* f| x(c xdwoc ttic xxxxtcxiSyiuk 
jiO'j ; Auxou xou S^ovxo^ ^T^Xovdxt xi? ^y^'^ **' [xxxa- 
pi2< o'J7{a; xdirouCt olovst Sexxixouc ti^c a'jxou Xofi- 
irpdxTiXoc • <b< Y*P ^ "cduoc Sexxixd; laxi ac&»(i«xoC| 



mitas, 72 ut quis alios boni sui participes efficiat. q oCrto xxi aiixxi xTi< Oeix; Xx^AiipoxT^xo;. nu>c Ss, xric 



Transcripsit, iuquam, illud explicando, ut sicdi- 
cam, per cpitomen et summatim ; quod omnino 
sequum et juslum sit, ab omnibus Dei capacibus 
virtutibus cum sciri, turn decantari, quoad fieri 
potest, ipsam venerandam, et supra quam laudan- 
dam, omnique laude dignamDeitatem,utunomo- 
tu per omnia gloriQcetur : siquidem hi suntdivini 
loci Deo convenientes,in quibus requiescit,quem- 
admodum in sacra Scriptura dicilur : Qualem do- 
mum OBiificabitis mihi f Dicit Dominus ; vtl quis lo~ 
cus requietionis mem p f l(a nimirum ut ipse possi- 
deat sanctas istasbeatasquenaturas tanquam iocos 
capaces splendoris sui : sicut enim locus capax est 
corporis, sic et ipsae divini splendoris. Quomodo 



rpu(p?i>; aTTxvxxj^oO Xeyou^t^^ ^TCspidpuxov xb 6eTov 
(u); xb* *0 O'jpxvb; Opdvoc auiou, ^ 51 Y'i ^woicd- 
8iov* XXI TcxXiv, "EaxT^jt xa< vdcicxc C'^YVi **^ ^V* 
Y^v opxx(' XXI auOiCy *£av icopiu6(o si; xbv o'jpx- 
vbv, irdtpei* lav xxxx6u> elc tov jfSr^v, ixsT f^ vclp 
9ou)y icoTov xdicov h 'le^exiiiX Itcevot^vk xcji 6e(|» * 6co* 
rpsRu)^ voeTxxi xoOxo* XsY^i y^P >(s^ ^v E'JsyT^^C 
b K^pio;, ('£y(i> xxl b DxxT^) IX£^i9dp.eOa, xxl ^o^v 
Trap* a'ji(|> icoiT^9d|Ai6x, oj^xs xal at votiTxI ^vx|UiCy 
xxl xwv dY^tov at {^u^^xl, xdico; clxdxcuc xXv^Octsv 5v 
xxl dvairouaic xou OeoO. 'Aicd xoivoO ^ 9iivxaSic» K&- 
xeTvo iidXiv OtpT^Y^^P*^^^ ^ irpcJTi^ 5ixxd9|ii^9ic x)i 
(icx* aux^v dYaOoEi$u><, xb Sxt (xovdlc kvxi xxl ivi^ 
xpi9uicdaxxxo; t^ (iixxxptx xal iiavaY^x Tput< xal 



autem, diccnte Scriptura ubique Deum esse incir- q h^ovxc, 8iie tva xxl $taict{jLiro\>9x xV auxfic k^^ktuMi* 
cumscriptum (ut cum ait,ccelum esse sedem ejus, 'cviv icpdvoiav in* a^xcuv xwv icpi^xcav o^ 



terram autem scabellumQ ; et iterum : Statuit col- 
Us statera, et terram pugno^; el rursua. Si aseen- 
dero in ctBlum, ades ; si deseendero in infernum, it" 
luc manus tua •), qualem locum Esecbiel Deo exco- 
gitavit ? Deo digne hoc intelligitur : dicit enim 
etiam in Evangelils Dominus. (Ego et Pater) venie- 
mus^etmansionem apud eum faciemus^i ita ut 
etiam Yirtutesspiritualesatque animsB sinctorum, 

n Ezech. Ill, 42. <> Isa. vi, 3. p Act. vii, 49. 
t Joan. XIV, 23. 

* Desideratur. 



9iu)v ItcI Tcivxs xa Svxa, (is'/pt xou Xeicxoxixou, xsxik 
xb* Tb dxaxEpYxaxdv (jlou elSov ot d^pOxX^Aot mu* 
d); icx9n< O'jafxc dp/n ^ic£p^X^^^» ^^ ^^^ iciaav 
dp^f^v oSaa alx(x, xal icavxcDv xwv ffvxuiv iccpt8tSp«Y* 
(isvn 5TCEpou9{(i>Cy Iv day cxqi ffuvo^^. ''Aff^txov 81 «uv* 
o^Y^v XtYCi x^v Ui(^pTt(Aivr|V icdvXT) xal dtfuvoi^ «pbc 
xd ouvE^d^jLtvx ictptxpdxT^atv* el Ydp xal icdtvxwv ictpc« 
8c5pxY(itvov i^xl xb 6tTov, xal icdvxa ictptxpoxoiW 

<i Isai, Lxvi, i. r Isa. XL) 12. • Psal. cxxxviiii 8. 



237 DE COELESTI HlERARGHtA, CAP. Vltl. 238 

xaxi iflv I5(iv iviOoTarn'/ Trpovo'.a^ aXXa xil i;- A merilo locus ac requietio Dei nuncupari possiul. 
Tppnjx^vov IjzX TTavtwv JTrspojiCo); xaxa xt,.- cpjjiv aj- Ex more communi dcsumpla haeceslIocutio.Quin 
wj, Sti oWsv -oiv ovTiov biiv. aXXa TcivTwv autoiv el illiid quoque prima distributio sequenli sebotii- 
ijuYJtp^tco,- iTTs/^iva. Mova; 6i ejxi xal iv7; ^^ iy!^ formilcr manifestat, quod nimlrum monas unitas- 
xa) uaxTpia Tpia;* jxovac ixlv, w< aitkri xat aouvOs- que quic Iribus inest Persoois^ sit beala sanclissi- 
xocy Iva^ OS, Ineton xal Tipo; iaurr^v T^vio-zt ou^txtbc, maqaeTrinilas,et unitas,qu£optimam suam pro« 
xat i^or TTs^vxac xouc ^'jt^ nXn^i^V'^^c. xaxa to el- Yidentiain,ab ipsis priuiis naturis coelestibus in res 
pn(i^»ov sv 7oT« EjaY-r^XfoK* "iva u)7iv sv, xaOax; xai onines usque ad minimam difTundilac transmillit, 
^JLST< Iv bpev. juxta illud : Imperfeclum meum viderunt oculi 

tui a, lanquam omnis substantise principium su- 
perpriocipialey et super omne principium exMsiens causa, atque res omnes superesseulialiter conli- 
nens incomprehensibilicoraplexu. Incomprehensibilem autcm complexum vocat,eminentem omnino 
continentiam, et quae a rebus contentis attingi nequeat : siquidem divinura Numen cum omnia 
circomdet,et optima sua providenlia contineat, insuper ab omnibus, secundum naturam suara, 
superessentialiter exemptum est ; quia nihil est corum quao sunt, sed omnibus istis incompara- 
biliter subiimius, Porro sancta beataque Trinitas monas etiam est et unitas : monas quidem, utpote 
simplex 75 et incomposita ; unitas autem, quoniametiam ad seipsam naluraliter unitur, unitque 
omnes sibi propinquantes, juxta quod dictum est in Evangeliis : Ul sint unum^Hcut et nos unum 
sumus \ 



KEOAAAION ir. " CAPUT VIII. 

llRpi Tuiv xuptox^xoiv , xal xwv ou^»dt(ieu)v , xai j)e domhiationibus, virtutibuB et potcstalibus, et 
TOW i5ow<nu>v , xai icepl x^ic |xi»nc a^xwv U- de media eorum hierarchia, 

SYNOPSIS CAPITIS. 

l.Expiieai quid significeni domiHationes,virtuteM ac poteslatis:tt quanam ratione media ista hierarchia ini- 
tietur seu illtistreiur. li. Exemplo declarat, quomodo iUuttratloa superioribus spirit ibus ad infcriores derive fur. 

§1. 

UexixsoM Si vuv i\\LX>i lid xr^v [i.e(Tnv xuiv ojpav(a)\ Modo nobis Ir.mseundum est ad medium coule- 

vjwv Siax<S7(ATi9iv, xac xupi<5xTixac IxeNa; uTcspxo- slium|spirituum distinclionem,doininaliones islas 

a|4{oi« 896aX(xoTc, w< i;pixxov, enoitxeuouji, xai xi supermundanis oculis, prout possum us, conlem- 

draa^ &>vaxdL 6e3cfjLaca xu>v Oeicov e;o*j9iu>v xai Su- plandu,una cum potentibus revera spectaculis di- 

^ifon* xat Y^ ixdiaxTi xu>v uTcip T|(jLa< o'j7iu)v vinarum potestalum atque vlrlulum : quxlibet 
bMvjpiCa, xac Bsorifit^xouc ajxciv Ix'^afvst 3* xoOC enim naturarum appellaiio supernarum^Divinilalis 

ttociSou; ISioxTjxac. Tuiv jjilv o'3v a-y^wv x'jpiox/jxwv imilalrices carumdem deiformes deno!at prop'io* 

xijv IxtpavTopixT^v uvojAaT-av oTp.ai Sr^Xojv aSojXa)xdv tales. Nomen ilaque quod sauclas designat doini- 

ttvs xjil icovnc 6ao7r£5'a< 35 ^/jyjm- eXejOepav iva- nationes,existimo declarare absolutum aliqucm et 

'ftfY'^Vy oO^ (Lif tow xupavvixajv ivojAoioxVjxiov. oj- ab omni lerrena ulilitate iiberum adsuperna tran- 

U^ xo^mp xirfl<SXoo xataxXtvo|jLivtiv a-jxr^v iXeuOepo- situm, nuliaquo penitus tyrannica dissimilitudine 

itpiicwc ^ a|u(Xixxov xupK^xn^a, najr^c (xeKoiixn; ullo modo inclinatam, sed liberaliter severam do- 

€ouXoieoi(a< • 6Ktpxti(ilvnv , ivsvooxov 6<p8jei icdi- minationem, quae omni abjecta servitule celsior, 

9^^ xxl lS][^(jievTkv &ica97^< &vo{jLotdxr)Xo;, xft< ^v- omni dejectione superior, et ab omni dlssimiljlu- 

XM^ xjpKJrntoc xat x'jpiap/^^ac axaxaX/,xxa>,- t^pie- dineremola,verique dominatus, necnon principii 

|ttvr|i#, xxl Kp^ xT^v xjxn; xupiav l(ji'fipe(av, a>; dominationis jugiter avida, cum ipsa se, tum sibi 

i^xtov, s2ux^y xft xat xa ucx' auxv^v 81 ^YaOoeiouic subdila ad genuinam ejus simiiliudinem, quoad 

(iB«Xircwi9av itpb; oMlv w^wv elxri 8oxouvxu)v, irXXa potesi benefice transformal; el ad nihil eorum quae 

1^ tb xupCu; 6 &Xixci>c i7CixexpzfjL{jLsvY^v 30^ xai inanilcr apparont^sedadid quod vere est lotalller 

iupui0)^ixiic ati Osoei^s{ac ^ iv (AexouTiqf 'xaxa xb conversa^DominicsB semper deiformitatisparticeps 

bvxcov ovT^, Y^vo|ievnv' xt^v SI xu>v a^^ Suvi^etDv, exsisiit.Sanctarum autem appellatio virlutum, for- 

^^'9mK6^ xtva xai ixaxa^eiviov &vSp(av, sic tea- tem quamdam et inconcussamdenotalvirilitatem, 

ea; xac xax* «-:^x(ii)v ^1 OsoiiSeT^ Evep^efac, npbc {xt^* ill omnesdeiformesearum actiones redundantem, 

« Pial. cxjLiviu, i6. ^ Joan, xvii, 22. 

VARIiE LECTIONES. 

** C. D. S. P.lljiyaUi. » Ch. ictpnrfC^ac. «^ Ch. «ouXoxpeirt(ac. 57 Ch. D. i^ee' laux^^v. 38 Ch. 
^ u(Ac o5»v. » D. P. S. iiwarpamjtivnv. 40 D. S. P. i-p®«"^»««« ^' Cb. D, P. xat' aM^'. 



239 



S. DIONYSir AREOPAGITiE 



240 



ne quidquam admittant, quo ipsis insitsc divinitos 
illustraliones irominotae deficiant;quaB roagnisvU 
ribus ad Dei nititur imitationem, Deque molui di- 
vino ignavia sua deest,sed conslanter ad superes- 
sentialem ac polentificam virlutem inluens, uec 
non ipsiusmet virtatis^quantum fas est, effecla si- 
inulacrum,ad eamdem quidem ceu virtutem prin- 
cipalem, valide converlitur, ad 74 ea vcro qua 
posteriora sunt,Tirlatem iis suppeditando,deifor- 
miier dimanal. Porro sanctarum nomen polesla* 
tum,cosqualem divinis dominationibusTirlutibus- 
que distribuiionem signat, et inconfusum divinis 
rebus exciplendis ordinem, nee non inlellectualis 
ac supermundialis potestatis disposiiionem, qus 
nequaquam iyrannicein pejus potentiaesuad viribus 
abutatur,sed et ipsamet animo inviclo apte ad di- 
vina dirigatur, ajqae se sequentia benignissime 
promofeat, et ad potentificae poleslatis principa- 
lum,quaDlum fas est, accedat, eumdemque.prout 
valent angeli, prseclarissitnis poteslativa^ viriutis 
sua) functionibus illustret. Deiformibus hisce freta 
proprietatibus, media ilia coelestium intelligentia- 
rum dispositio purgatur, et illuminalur alque per 
ficitur, eo modo quo dictum est, divinis illustra- 
tionibus, per primum ordinem hierarchicum se- 
cundo sibi loco indilis, perque ipsum medium, sc- 
cunda manifestatione diffusis. 



IXXiu^eiov aopxvu)^ ^soGsvoOaavy 8uv2xo>c ** iiu xh 
Oeojifjjintov ivaYO|ASvTkv , o-jx 3cicoXt(icou92v iouxi^c 
itvavSpfqc XT^v OtoetSTi xivr^fftv &Xa* &p^irQ>c &fOpai- 
axv eU xi^v Onepou^iov kx\ $uv3C|xoitoi6v ^ivafiiv^ 
A%\ xx<StT)C clxcfvx Suva{jLOEt$n xavs xh ispixx^v ^t^** 
{ASVT^v, x%\ fcpbc |isv fli6rnv el); &p^i^va|iov Sovxxok 
i7ie9xps(jL(jiivT^v, fcpbc 5s xa ^ctSicpa $uvdfc|io^xcii)c ^ xn 
Oeoci§u>C icpoTou92 ^* xt^v Sk xdiv ^^ita^^ l^oufiMt, 
XY^v ((jLoxocY^ xwv Oet(ov xupioxi{xcii)v xsl ^i|U«iv, 
xf^v euxo9{xov xstl itju^xtpupxov icepl xa; Ottsc ^ffo- 
8o;(^a< e'jxac$(sv, xal xb xixsY{i^vov xiic &itspxo9|i!ou 
xal voepac Uoujioxt^xo^, ou xupavvixco; eic^ xoc ]^t(- 
pb) xzT< kSouiiajxixatc ouvo^jxefftv &icoxe^(^|iivivc , 
&XX* axp3Ti{xb>< ln\ xk OsTx (Jicx' Kuxx^i'ac avx^^* 
g vTi< xe, xxi xk pi6x' orjxTiv ** aYxOo€i&Jc ivfliY«wn<i 
xil iipb; XT|V i^ouatoicoibv Uou^isp^fav <Sk Ot(&(xbv 
a^OfioioujxevTj^, xati xatvJxriv, g)c Suvaxuv , aY^sXctc 
avaXajxTcoujT^c, iv xaT; xxx' aux^v eux(S9(iot; xi(f9t 
xf.c ^oujiaffxixri^ $uv2(jiE'oc. Txuxx; lyo\i9% xkq 
O^oeioeT; Iot(fxT^xxc t^ Hlsjt^ xuiv ojpxvtcdv vouiv 8i9- 
xoffjjLTjat;, xaOaipsxai jjisv xal ^pwxljexai xxt xtXs- 
ct.upYeT'at xiO' ov tlpr^xii xpoTiov, Oicb xdiv 6sxp- 
y^ixuJv IXXaa^'Cw ^ , evotoojxevwv aux^ ScuxipoK Sii 
xri; irpwxn; lepap/ixf|< SiaxodjniiEw;, x«i Sii ji£- 
<Tr^(; ix&ivT^^ Ssuxepo'^avoi; 8ixiropOpLeuo|i£vbiv, 



§11. 

Dictam itaque notiliam, qua) ab uno angelo in C *A{jL^Xei xt^v Si* aXXou XsYOfjiv^v <potx|v tU 



atterum derivatur Judicium faciamus perfeclionis 
ejus quro eminus procurala, progressu ac profu- 
sione subobscure ad inferiores pervcnit. Quemad- 
niodumenimsacrcrumnostrorum mysteriorum pe- 
riti, seipsis apparenles divinorum luminum ex- 
pletiones pro^stare censentiis, quarum aliqui alio- 
rum inlerjectu participesexsistunt: similiter exi- 
stimo, angelioorum ordinum, qui primi in Doum 
extenduntur,immedialam illustrationem perspica- 
ciorem esse participationeillorum qui per medium 
perGciuntur.Hanc ob causam quoque prima) intel- 
ligentia) insacerdotali nostra lraditione,perfectivae 
ac lucificae,expiatoria)que virtules nominantur ea- 
rum quae inferioris ordinis exsistunt; quippe quae 



aXAov aYYcXov ^xot^v, 9\S{i6oXov icoii)9oj|ieOx ^xiic 
ir(i^u>d£v iii'xeXou(xsvT^;, xxl Sia xt^v irpooSov k^jn^ 
SpoujJiBvTi; tU &uxepw»«v xcXci<&9ea>;. *Qc t^' ^ &»- j 
vol nepl xoe; upac ^{xwv xsXexac cpx9i, xac o&xo- 1 
(pxvtTc xG)^ Oe{b)v &icoicXi)p(i&9eiC| xu)v $i' extp«»v ^lo* 
iT:txu>v (jLcOUecdv elvsi OeXetox^pxc ^''' oSxuk oT|un 
%'J, xuiv &YY^Xixcuv xi;Ku>y t^v 5|ie9ov (&eTooa(si 
xuiv fcpfi&xioc kicl 6ebv &vxxeivo|icv(i>v, lvgtpyc9xlpzv 
cTvxi xwv Sia {xe9($XT^T0< &iroxeXou{isvuv. Aib xid | 
7tpb< XTi< ifijiwv Upxxixtic *® Tcxpx&Jotwc XtXtffXUUl j, 
xxl (pcoxoupYol Kftl xxOxpxixxl $uvd^(jisic, ol KporsM } 
voce 6vo[jLdc{ovxai xu>v OtpeijjLivtov, 6^ St* a^xoiv ^ M i 
xr)V icavxuv 6iifipo«i9iov ^px,^iV ivsYosuvuv, xod tih } 
xiXexxpj(^ixu>v xa09^p9Eb)v ^ xxl <pa)xt9(Aoiv , xat xi^ ji 



perilias ad superessentiale omnium principium|.XEioA9eb>v h \uxo\i7i(f xxxs xb a^xotc Ocpx^ vtvo* 



subvehantur,atque mysticarum expiationum,et il- 
luminationum, parfectionumque,quoad iis fas est, 
participes reddantur. Hoc enim universim divina 
ordinaiionc divinilus statulum, ut qus secunda 
sunt per prima divinas participent illuminallones. 
Quod utique multotiesatheologisexpressum repe« 
rias.nam^cum divina paternaqueclemeniia populum 
Israelilicum, conversionis ejus ac salulis ergo,corri- 



(jievoDv. Toijxo Y^P ^^^ xx6<{Xou x^ Oefqf xalixpjk 4 
OsoTTpfiTcoK vtvo|ioOEXT^{jL£voVy xb $1^ xJiv itpAx^n ^ [ 
^Ejxspx xGiH OExp^ixuiv {xexE^Etv DXiii^'Sor^. E&pl(« 
aEi; 8s xoOxo xxi icoXXx^^oJ xoT^ OsoXc^YOtc ixict<px- 
jjjL^vov. 'Hv^xx Y«P h 06f« xxl icxxpixii <ptXsvOp«f 
ic(x, xbv *l9pxnX iici9xpEircixu>; uiclp xi^; Icpoc «V* 
xou 9(i)XT^p(ac TCOct^EtSvaffx, xxl xt(juiipoTc xflil frnMf - 
vote ^vcffiv tic iirav^pOcMiv kcSc&incuTa, x^ icoycotf 



VARIiE LECTIONES. 

4iCh. ^Xx Suvxxcoc. ^s YP- 8uva(iLoitoiaic. 44 Ch. itpioioa^av, Sc. et Sar. assentioDtur. 4SD. lul 
x^ (lExx xa^xT^v. 46 s. P. D. Ch. iconiadfuOx, veluti Sc. etiaoi inlerpreUifair. 47 Ch. D. ttXt«»x^c. ^ 
48 III Chart, alia lectio notatur, Upxpxixnc. 49 H. non habet. ^ 

I' 

J 



DE C0ELB8TI HIERARCHIA, CAP. VIII. — CORDERII NOTiE. 



242 



povooufjiKciiv lici xo xpetxxov (jlex^y^^) xai A pais8et,ultriciba8queaccrudelibusnationibu8cor- 



ii^|AaXcidv(xc Ti^Ui xxt icp^c XT^v Tcpoxepxv 
K kicavViYa*^^ ^ euniOciav. 'op^ xwv OioX<$y^^ 
Za^sp^C •^^j ^'*oi 'coiv icpt^xiovy u); oT{jLXiy 
fi Beov aYY^^*^^ (xoivbv y*?j ^ ^f^^, ^'"^^ 
k TTic ^Y'^^^^< £icu)vu(i(a;) icp^c a^to'i 6eoO 
X xouc nepi xouxou irxpxxXT^xixouc, a)c eipT^- 
^Y^K* Sxepov 6s xa>v ucpeijjievcov &^eX(i)v, irpb^ 
,vtv S* xou icpt&xou irpoiropeuo)ACvov, (be icpb; 
^soK 6i:o6o^T4v xal {xexi^T^^iv, cTxx icpb< auxou 
ov PouXt^v faK itpbc tep^p^ou {jLuoufxevov, xat 
vac xbv OsoXoYov kmxpe7r(${i.eyov, oxi xxxaxdlp- 
i«xotxT^0Vi9exsi 'lepouffxXoiJL kith irX/Oouc &v<* 
V. "£xcpo; Be xwv OeoAoYtov 'le^^exiT^X, xal 
9i&ni; <pT^9i xoOxo irxviipuic vo(JLoOexT^OTivxi, 



rigendum tradidissel ; ut quos provide gubernabat, 
omni modo ad meliorem frugem adduceret, a ca- 
ptiviialeTS quoque liberos ad pristinam fortunam 
benigne revocavit. Theolofcus quidara nomine Za- 
charias wu percepit, primorum quemdam,utopi- 
nor, ex iis qai Deo proximi sont angelorum (com- 
munis enim, uti dixi, omnibus angelica cognonii> 
nalio est) ab ipso, sicut diclum est, Deo hac ipsa 
de re verba consolalionispercepisse: alteruro au« 
tern ordinisinreriorisangeium,obviam priori, lucis 
capiendaBacparticipandaBcausa,praBcedentem,cum 
ab eodem deinde divinum consilium, lanquam a 
sacerdote summo, percepisset, illud ipsum ex im- 
posito munere theologum docuisse, fore ul Jeru- 



xofc Xepou^iu iniSe^T^xufx; 6repe$o$ou Beef- B salem frugifere a magna hominunfi mullitudinein- 



xbv Y«p 'Hpxn^, «i>< etpT^xai, irotxpixo ^ iptXav- 
9ih icsiSefx; iici xb xpetxxov [Ltxi-^OMia^ 6i* 
wiji OeoirpeireT xcuv Gireu6uv(oy iicoxpfveoOai 
fcvt\J^vo*je e8ixx{u>7&. ToOto {jiueTxxi icpaixo^ 
B Xepou^i^A, 6 XY^v ^9<puv 92ic<pe(p()) 8te^(09{jLe- 
^ xbv ico$/!pn xaxa 9'ipLooXov lepxp^ixbv lv6e- 
To^C 0^ Xoiicou; dtYY^Xou^, oi xou( 55 iceXexeic 
^ Oe{x X2^iap^{a xeXeuei Tcpbc xoO icpoxepou 
X74V iiepi xouxou Osoxpio(av* X({> |jilv y^P 



21 



aT|V oigX6eT# xtiv *lepou7aXT^(i, xxi fioOvxi xb M 

»v tie xi {i£xu>7cx xuiv aveuOuvtov &v$puiv. xoT< 

$1* QopeuedOs etc xr^v tcoXiv oniau) a'jxoO, 

;^icxsxe, xxl (ir^ <pe(8e70e xol; otpOxXfjioTc 

ltd ck iravxae k<p* oT< i«xi xb OT||jLetov, [jlt^ 



colerelur. Quidam alius item theologus Ezechiel, 
hoc a Deitate ipsa supergloriosa, quae cherubim 
transcenditx, sacrosancte sancitum asscril: Israe* 
lilicum eniro populum cum, ut dictum est, de- 
mentia palerna per disciplinam ad frugem Iradu- 
ceret 'meliorem, aequitate Deo digna reos ab inson- 
tibus secernendos censuit.Hoc primus secundum 
cherubim docelur ille, cujus renes sapphire prse- 
cincti erant, quique talari veste, pontifuatus in- 
signi, amiciebatur. Gsteros exiude angelos secu- 
ribus armatos, a priori illo divina jubet ordinatio 
divinum hac de re judicium edoceri : huic siqui- 
dem prsBcepitjUt per mediam Jerusalem transiret, 
atque signum insontiumvirorum frontibus impri- 



ce. Tt av xi< eliroi mp\ zo\j ^ia^ytzoti a^^i- QmeTei\il\issiniem&\i: Exite in civitatem post eum, 

etpercutitetetnoliieparcereoculisve8tris;adomnes 
autem super quo$ est signum^ ne appropinquetis y. 
Quid autem de illo dicat quis angelo, qui Danieli 
ait : Egressus est sermo ? 1 aut de prime ilio, qui 
jgnem de medio cherubim accepit? vel, quod an- 
gelicam luculentius confirmat distinctiooem, de 
cherubim ignem ingerente in mauus ejus qui sto- 
le m sanctam indutus erat? aut de illo qui Gabrieli 
divinissiroo, cum eum accersisset, dixit : Fac ilium 
i7itelUgerevisionem^l mi de omnibus aliis, qua)de 
coelestium ordine hierarchiarum prorsus deiformi 
a sacris sunt theologis commemorata ? ad cujus 
utique imaginem si sacer hie ordo noster se com- 



p Axvi^^X' 'EjtiXOev 6 Xc^yo; ; r\ irepi aoxo'j 
uxorj xb iTjp Ik {livoj xuiv Xepou^i(x xveiXr^^d- 

xb xo4xou ircptaatJiepov elc euxx^lx; ^yT^^^^^^ 
;iVy oxt xa Xcpou^i[Ji ky^iAkty, S7 to icop eU 
tpi^ xoO XT^v &Y^^^ 9xoXf|V Iv^eSuxoxoc ] ^ i^epl 
cXy^xoxoc xbv Oei($xaxov raopiTjX, xai ^pk^jxvxoc 

Zuv^xi^ov Ixetvov xr\s Spsaiv; ^ 09x 5^ 

upbc xtiiv lepu>v OeoX(Sy(i>^ etpT^xai irepi xtiC 

upxvCcDv lepxp^ioJv OeoeiSo'JC euxo9{i{a( ; icpbc 

xiic ^^p* ^|*.Tv lepxp^(x; e'jxx^fqf, xaxa xb S'jvx- 

c|ioioi>|«.e*/T\, xT^v &YY^^iXT|V cjTcpeireixv a)< Iv 

IJei, xuicou{i.evT^ 81' xjxri^, xxl k^TL^Qfii^ri 
x^v uirepojoriov aicacn^; tep7p^{x« xx;ixp- 



ponat, eique, quantum potest, assimiletur, angoli- 
fofecto decorem ilium velut in figuris exprimet, formam inde capieas ; ac per eum ad supe- 
ilialem omnia sacri ordinis originem attolletur. 



76 ADNOTATIONES CORDERII . 

Deseribit medlam hierarchlam qu» continet dom^nitiones, potestates atque virtutes, et mysticam 

l«e interpreiaiionem ac prophetatem exponit. 

ilBtliones autem dicuntur, quia casteris angelis dominantur, et ab omni oppressioue sunt liberae, 

leeh X. T Esech. ix, 5. > Dan. ix, 23. « Dan. viii. 16. 

VARIiE LECTIONES. 

Ch. D, P. licxvfiYev. 51 articulum non habet D. et. P. *J D, xTtivxnyiv. 55 Yp. xiv. 54 axpxxTi- 
a. Sc. 5S articulas deesl in M. 50 x6 non habent Ch. D. P. 57 ixSiXXet, D. 88 xxl 8<rx, Ch. 



•243 S. DIONYSII AREOPAGITiE. 244 

et Dulli inferiori subjiciuntur. Harum otBcium e&t. secundum DioDysium, timore sorvili d^^posito, in 
Deum rooveri, et iDce^santer ei famolari ; secundum Gregorium autem ofiQciam earum est, in tello 
spiriiali instruere, qualiier oporleat praelotioois oiBcium exercere, el qualiier debcant subditis do* 
minari. 

Yii lutes sunt infatigablles ad exsecutioncm faciendorum, et robustx ad perceptionem munarum. 
Harum offlcium est, secundum Dionysium, docere prselatos, ut facile et pdrseveranter, qnaa ad ofRcium 
praslatioDis pertinent, exsequantur et ipsius onera sustineant patienter , item per istas miracuU flunt, 
et virtus faciendi miracula perfectis conceditur. 

Poiestatibus virtutes adversariae subjectse sunt, ne mundo tantiim noceant. quantum cupiunt. Harum 
offlcium est, secundum Dionysium, angelos inferiores, quoad fieri potest, divinae potential conformare : 
et, secundum Gregorium, ilios qui in spirituali cerlamine desudant, confirmare, el, ne regnnm spiritale 
amittant, defendere. 

§ II. Ostendii illustrationes quo per piurcs (ransfunduntur, eo obscuriores exsistere in postremls. 
Inferioros ;<uiem angelos a superioribus illuroinari, probat ex Zachariae cap. i. ubi dupUci viM0:i6 
osienditur prophets angelorum tutelarium Deique in Jerosolymam et Judaeos sludium : et simul, quo- 
roodo uDUs angelus ab altero, quid Jerosolyma) futurum essel, edocereiur, et cap. n videi Zi*charias 
angelum cum funiculo mensorio, ut miti.iiur Jerusalem a Nebemh el Z^robabele rediflcanlam : eum 
ex fuDiculo exiguo, utpote convoluto, conjiceret, timeretque Zachsriis exiguam fore novam Jerusalem, 
mox audit alterum angelum promitientem, absque muro Jerusalem habitandam prs multitudine. Ubi 
videtur hie angelus superior prioris illius propositum revocare, qui funicuio dimen^orio magnitudinem 
urbis dimensurus venerat : nam antequam po^t reduciiunem muris ciDgerelur civiias, Ecclts'se typum 
gerere debebat ; quae, post orbem a Christo redemptum, omnibus omnino gentibus patuit. Fosierior 
ergo angelus priorem instruxit, et tanquam superior inferiorem docuii. Quomodo a« tern angeli ab 
ipsomet Deo immediate res aliquas edoceantur, osiendit ex Ezechielis cap. ix, ubi jubei Deus angeio. 
ut signet Tau in fronte eorum qui a caede Jerosoiymorum erant Ib'^randi : el sex aliis angelis mandat, 
ut signatis parcant, csBieris omnibus inierfectis. Item ex D^nielis cap. ix, 23, declaratr quomodo ad 
prophetam missus sit Gabriel, signiflcans non tantum solvendam captiviiaiem Judsorum, sed et toiius 
generis humani per Christum, post septuaginta bebdomadas annorum. Similiter ileru:n ex Ezechielis 
cap. X, ubi jubet Deus viro lineis induto accipere prunas e medio corrus sui cherubim, easque spar- 
gere per Jerusalem, ut boc signo porlendat urbis incendium per Chaldsos : et rursus ex t»anielisviii^i6, 
ubi Micbaei jubet Gabrielem exponere D^nieli visionem. Ex quibus omnibus locis manifesto colPg^tur, 
angelos superiores inferiores sues multis de rebus, quas ignorabant,fnstiuere. 



PARAPHRASIS PACHYMERiE (13). 

§ I. TraJucendus modo sermo est ad medium A § i. MeTcvcxxsov xbv Xo-pv dLirapxi xal ln\ tt^v. 

coeieslium virtutum ordinem. Non dixit aulem or- {asvt^v xuiv oupavCwv ^uvdcascov -cz^iv. Ojx eTice $e 

dinem, sod adornationem; quoniam haBc Ipsa rur- xajiv, iXXa 5iaxdj(X7\<riv, S-.oxi aZvri iraXiv tpix S^u 

sum .Ires ordines liabet. Ko7[xou ilaque seu ornalu xa Tav(xatxa. K6<r[jLou ^^^v X^YotxivT^c xiic xd(;Eo);, 

pro ordine dido, el praeposilione oia seu per (rans- xxl ttIc Sta 5tiX6ujt^c tr^v $i«/^(iip7i(jiv, 3iax(S7(iY|9i« 

ilum vel dislinclionem denotante, 8iay.oj[i7\jiv, id tXire, StiXovdti xi;iv el^ xp{a {xe^jiepiv^jLevr^v. *'iS:ojxti» 

est adoniationem seu dishibutionem dixit, ordi- ^uij^^ aXX* uicep^toajxCoic xxi vot,xot< 6<p6xXiJLot;, xi6- 

nem nirairuminlriadislributum.Videamus igilur, (i; k<jii B'j^i'zhyt^ xa; xupi(5x7ixac, xal xar< ^vdEjAtic, 

sed supermuudialibus inleilectilibusiiue oculis, xzl xor; l^ouddc. Ta -fo^v Suo xouxs xd^vzi^ ol 

quoad possumus, 77 dominationes ac vii'tuies ac $uv2{jLei< xal l^ouvCai, knti licu)vu(jLoOvxai &ico xiic 

potcstates. Duo ilacne bi ordines, virtutes sunt ac SuvdijAccoc* ouos y^P ^^'ctv ^ l^ouiix SXko xi cl (jli^ 

polestates, quoniam a virlule nomen acceperunt: £;•.<;, auv5po|jLov x^v 8uva^JLlv x^ iipo7nxouffi(i 6eX^S«i 

potestas enim nihil aliud est quam babitus, qui l>^ou7a. UpouriyLo^tj^ $s eTnov, Z-a OiXiJvoi ^v xsl xa 

congruffi voluntali viilutem congruentem obtinel. iSJvaxa b ISouTia^tov, iXX' oj xtu;exai xric OcXi^ffcuK* 

Dixi aulcm con£frt/£i?,quoniain qui potens est, posset Sia xoOxo xouxwv afjicpoxepiov xa Suvxxa ilizt M\Ln%. 
etiani vclle impossibiiia, sed non adipiscetur quae g o^x eXice II vot^,[jizxa* x^ y^P ^'^nn^' x(vn9tc 4'^x^< 

cupil; atquc idcirco utrorumque possibilia dixit k^xiv ivuncS^xaxoc* iXkk Oea(jLax9, f^Y^^ IvOtcje^xxx 

spectacula. Non autem dixit cogitationes ; siqui- TcpiYPLax?, Osaxa, o)< k^pixxbv, o^xXfiotc 6iiepxo- 

demcogitatio motus est animal, qui non subsistit: 9{a{oic xal uirep aTarn^iv. Kai y^^p ^xavxT^ kTrcDvuiiCx 

sed spectacula, sive res quae effectiim sortiunlur, xu>v Oe{(ov vdiov kx^alvei xal StiXgt xa< Oio{jii*iy,xw; 

ctoculissupermundialibussupraquesensuin,quoad l£idxr,xa; xoO OEoetooOc ajxcuv. eeo|jLi(jinc(K ^» l^iirn^ 

fieri potest, spectantur. Elenim unumquodque co- xa>v &yt^^«»^ ^^^^'^^ ^^^ 1^*^^ aXXou, eTx' ouv xatc (aIv 

gnomenmentiumdivioarum, Divlniutis imitairices $uvi(xc7i xb $uvaxbv, xatc Si AMpi^xriii xo IXt^por 

earumdem deiformea demonslrat ac signal pro- a Sti M eeoO ijiSvxpixa elai xal uicepxaxa* aOxe- 

prietates. Angelorum autem Deum imiians pro- XcjOepov y*P '^^ ^tXo^ xil auxo5iSvajjtov, xotvo>; 5e 

prietas alia est alius, verbi gratia, virtulura est TcaXiv xotc ica<ri xa ndivxa iax(. t'scdc $» &7tovcvs{in- 

polPntia,domiQali3nuin vero libertas; quas utique xai ivl ixaaxtp l:tl nXeov xb l^iov irapa xoO in>iT)Xou 

(13) Vide Schol. S. Maximi, torn. II, cap. 8. 



245 



DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. VIII. — PARAPHR. PACHYMERiE. 



246 



o-jxoiy, tvx xa xt^c tsc^fta); a^Vcuiv xata xb tSidt^ov A in Deo indistincta sunt el superlata: siquidem di- 



YtA^Y^^ ^^^** ^^' ^/arpop3[v &$ouXbixov, xal icccTnc 
^(l3|ifliXv^< xaittivdxnxoc kXeuOspxv' Bib -^kp £XtuOt- 
poKptirnc ivttv, ou^cvl xpdicq» xzOoXou xxl 9jve- 
Xd'm slictTv*. H^ Y^P s^^^j 5x1 xx9(SXou cTiw, SkJxi 
licptXttK irovQic xaxaxXfvcxai* o6$svl xolvuv xp(Sirtf> 
x2xxxXivfxs{ xivi xwv rjpavvixciiiv &vo{jLoion^x(ov. 
Tp<Sirot ^ el9i xr^; SouXorepcirsixc x^l xvic xstxa- 
xXfaeodC H -po^o;, ^ alSoK, ^ xoXaxeia, {J ev^eia, ij 
l|jLiC20e«a, ii xal irdivxx 6jjlo'j, IJ xiva • a ^^ irxvxa 
xo>v xupiox^xtov ic(S^(kii eU), $i* a TJ^bv uiroxXi- 
0»Tev xoTc ^eCpooiVj IJ Siaxoitetev xti^ xoiauxrjc iva- 
•YciiYn<« Tayxa y*P '^^ X*W ***' 6Xixa Xbysi, x«i 



vinum Numen ipsuni per se iiberum, per se potens 
est, communiter autem omoibus omnia est. Ilac- 
tenus aotem ut plurimum cuilibet eorucn quid 
propriom ab Aactore dislributum est, ul ea qusB 
suDtordinis eorum^ secundum proprietatem suam 
conservarentur. Nomen itaque quod sanctas de- 
signat dominalione8,existimo declarare absolulum 
aliquem, et ab omni terrena vilitate Iiberum ad sa- 
perna transitum : idcirco enim liber est, quod 
nullo prorsusmodo qu^dquam sit quo detineri di- 
catur.Cave vero dicas, eum prorstis dixisse, quod 
parlialiter quandoque inclinetur: nullo itaque 
modo (yrannica disMmilitudine quapiam inclina* 
tur. Modi autem servitulis atque inclinationis sunt, 



xupswtxa; ivojioioxnta;, xi6' a? 6 vOv xu^^bv 6^];^- g vel (imor, vel pudor, vel adulalio, vcl egeslas, vel 



Xh^ ^sfiT^Xbc $ia (p^oov, {) ^lat xi xoioOxov * xxi & vuv 
j^x{&i^b< a^i? ut|/T^Xbc St l{X7Tdi6eiav* xupavveTxoet 
^op xal o5xo< «apa xtJc l\i'K%^ti%^. Toiauxa Bl 
t\9i xol xa uXixSy ib< {XT^S&Ttoxe {xevovxx iid xxu- 
xdxtixoc, «XX' ill (jLexaSaXXovxs. Touxtov a7idfvx(i)v 
xoiv xupsvvixuiv avo|i.oioxi{x(i>v, xu>v OXixuJv xe xa^ 
Eixxdov^ Iktij^poi eloriv a\ xupidxT^xec, o)c ifjiefXi- 
xxoi, xal Tti^Ti^ oouXoirpsire(a; iTrepxeffxevai. Mi5 jxot 
oiv Xey^xb) xic, 5ci xii xt irpb< xbv Otbv oux e-^ojori 
xbv tpo^v xal xt^v $ouXoicot(av ; &xouexio Y^pj Sxt o^ 
xoioyxov ^f^ov xal ou xoiauxr^v tpT^jt $Ow»Xo:ipeire(av, 
4XXi XT^v TTpb; xb X^^P®^> ''^^ alodr^xi cpTjjxi xai oa>^a- 
xixa, Tauxa y*P ^^ ffuy/wpoOffi xi ^vx(i>< ^vxa Iv- 
voeTv. 'Q y*P n'cxnxai xic, xouxy xal SeSouXwxai, 
xauxT^v xat (jLCtbixixt^v Xi'^ti, Aib xal ivevSoxof ebiv 
U9C9et iraT(i xal uiroSi^avfjicp, xal l^ifipr^vxai dnidTjc 



passio, vel etiam omnia simul, vel aliqua : quae 
omnia profectolongeabsuntadominationibus, per 
quaeforte deterioribus8ubjicerentur,Tel istiusmodi 
ad superna transitus impediretur. Hsec enim de- 
teriora dicit et materialia, lyrannicasque insequa- 
jjtales secundum quas qui modo elatus est, per 
timorem vel quid simile dejicitur ; qui modo de- 
jeclus est, rursum elatus fit per affectionem : 
quoniam hie etiam ab istiusmodi affeclione tyran- 
nice gubernalur. Istiusmodi etiam sunt ilia mate^ 
rialia,ut quae nunquam in eodem statu permanent, 
sed semper permutantur.Hisce omnibus tyrannicis 
materialibus et inanibus ina^qualitatibusliberae 78 
suntdominationes,utpoteincorruptaeomniqueser- 
vitutesuperiores. Nee quis milii dicat hic,eos non 
habere timorem ac servitutem Dei : audiat enim, 



itvo(ioidxT^xoc, o)< vGv jisv i9CD(; elvat u();T)Xac s^xa;, Cut non istiusmodi timorem, neque talem servilu- 



vOv 51 67cooc6i\xsi(a< icavxairaffiv. *E©(evxai 5s xric 
QTiXCii^ x-jpioxT^xoc, xal xri; xaiv xupioxi^jxtuv ipx^C, 
nY^v xri< 66<5x7iXo«* xa( k^vibotiBvt^ &el SiaicXax- 
xyj^i jiii (i^Svot louxac, aXXa xal xac Jaex* auxac, 
bK i^ixxbv, irpbc xi^v l[i<pspEiav xal xi)V &(xo{b>jiv 
xt\v Aupbv xal &XT)9iviiv ajxric, ^i^ouv Tf[^ xuptap- 
^(a<. 'Opa $s oxi ojx lcp(evxai TcdEvxu)^ 6^7^Xoxspou 
P^OfAj-j • tl^ov Y*P ^^ "^^^ 2«pe»iv TTpbc trSv icpcdXT^v 
$iax^9{iT)9iv. xal EjAniOEia t^v iv auxoTc, xal xupav- 
vix4> ioeSouXcovxo ici6ei. O'j xoOxo y^^^^'i ^XX' ecp(sv* 
xaij xal olovel a^2Tn\xiiiLG>^ ^X***^'* "^^ xup(a< xal 
x*jpiap)rixiic i|i(pepe(a;, oi>< aXXb); [jli( Bv xuptox^xac 
a-jxac cTvat, tJ oiSxwc i/^ouaa^ icpb; xbv notT)xi)v &^- 
xa»y, <S>c XafiSavety IxstOev xi^v xr^; xuptdxr^to^ ^o- 



lem dicat, sed eamquaeestrerumdeteriorum,sen- 
sibilium, inquam, et corporearnm : ilia enim non 
sinunt ea quae vera sunt considerare. Nam a quo 
quis devictus est, ejus et servus factus est, banc 
etiam imminuentem vocat. Idcirco etiam ab omni 
dejectioneacsubjectione liberaesunt,et eximuntur 
ab omni inaequalitate, ne modo quidem forte su- 
blimes sint, modo vero omnibus subjectae. Desi- 
derant autem verum dominatum, el principium 
dominationum, id est Divinilatem; atque bonifor- 
miter^sempernonsemetipsas tantum/verum etiam 
inferiores^qiioad fieri pott^stjsempertransformant 
ad propriam veramque Dei, sive dominatus prin- 
cipii similitudinem elassimilationem. Observa vero, 
tfxajtv. *Em9xpi;povxai ^i icpbc o'j^lv x(i>v ilxti $o- p quomodo non appelant omnino gradum sublimio- 



xouifXb>v, ^•^oo'i xfi>y 9b>|iaxix(i>v xal (xij Tcpoa'nxf^v- 
xwv d}Xk itpb^ xb XMpita^ 8v, xbv 6ebv, xal Y^^exat 
kv (lexouvfqf xnc xuptap'^ixric OEoetSe^ac xaia xb 5a- 
vaxbv x5xtic, w; sTvai xal xaiSxac xupsCac xal xupi(5- 
xt^xac. *A(jLs{Xixxov 81 tpT^ai xupidxi^xa xriv avaYu>Yn^ 
flBTXoyVy oIoveI ixoXixcuiov, aicapSYxXixoVj {jlt^oevI 
YapY^XtajAqi xn; uXt^c uTcoxXivofjLSVTiv. Auei 8e ^>- 
xau^a xal 9^dX\k7. xi xuiv IXXr^vtxu>v (p(Xo7'^(pb)v, xal 
E-!»7£&j>< cici9xi{i:xei • IxE'voi y*P ^^^*< xtvac 5uvi- 
ji£i? xpstc a{i.£tX(/xou< icpo7Ti-j<5pe'jjxv, irpo3X6o*jiac 
(U (W?ap^iv ex xiv(i>4 icpb auxcov ixspcov xpiwv 5uva- 
(ucoVy o6 (AT^v kx 6ioO SnfAiwp^nOttvx^ lSixo>(* x«l 



rem : ambiverant enim aliqnae primam dislribu- 
tionem, et affectio erat in eis, atque lyrannicao 
passioni subjectae sunt. Non ita istae, sed appe- 
tunt,elquodammodo obtinent per dileclionem, do- 
minatum, et principii dominatus simililudincm ; 
ita ut alias non essentdominaliones, nisi hoc modo 
erga Conditorem suum aflicerentur,ita ut inde sta- 
tum dominationis accipiant. Ad nihil autem eorum 
quae lemere apparent convertuntur,quales sunt res 
corporeal et indecorae , sed ad id quod vere est, 
scilicet Deum,atque ita,quantum in eis est, par- 
ti^ipesflantdeiformitatls ipsiusmet principii domr 



247 



S. DIONYSII AREOPAGlTiE. 



248 



nalioDum, sicul etiam ipsa) sint dominatusacdO' Atpaiiv elvai xou; a{xeiXixtou; xoutojc uicone^'loj; 



minationcs. Eorum aulein ad superna transilum, 
dominationem vocal inflexibileni,quasiadQlalionis 
et criminis exsortem, nulla mat^ruB litillalione in- 
clinatam. Solvit autem hie etiam errorem qiiein- 
dam philosophorum genlilium, quern religiose 
perstringii : iili enim proprias quasdam virlules 
tres inflexibiles appellabant, quse ex aliis quoque 
tribus prioribus virtulibus in lucera prodierant, 
nonautemaDeo proprie fueranl procreala^: aiunt- 
que, has inflexibiles spirilalibus iis, a quibus pro- 
ductae fueranl, virlulibus subslralas, utrelinerenl 
qnodammodo ct subirent, ac cohiberent priores 
illas, ne in maleriam dilaberenlur ; atque hoc in- 
firiniores esse iis quae seipsas produxerunl, quod 



xu>v irpo$xXXo{xevu>v suxslc voT^xuiv $vivi{i«u>v, avx* 
9xeXAovT3< uviiip XXI eictSzlvovtgi^ xzl avxr/o|i^vouc 
xcov icpb a'jxwv, xoO {at} iceaetv tU viX-r^Vy xsi a^xc- 
veTxepou^ xaxa xouxo, xai 7cpo6xXXo|ievb>4 esutou^y 
xaO* 8 Seovxai, eU xb xaxsj^itv izuxoi)^ eU xb aicxco* 
xov. Tauxz p.sv ouv oic ^"^ l7:ix<S|AC|», xa £x£{yu>v, 
6 81 a-^loi 9(Kpu>c xa kvavxCs icavxx auxoic ot^- 
91V* Ix 6eoO fOLp a\ixai 8T^{i.ioupYtxu>c ^hotct^vzi 

(p7^9(Vy O'J Xal XT^V C{XCp£p(lXV I^OUfflV eU XUpl<SxT|XX* 

auxac Se xb &p.6(Xixxov xxxa ica9i)< u^aemc xq> X<S- 
^cp x|^< xuptoxT^xoc ^'xeiv Xe^cs )^^^J^3C cuoitep 
X2t Si2xe(xvou9ac, xal oux iojax^ xpzxcTv xV icpbc ta 
alaOr^xa iiciOu|jL(av, ou [jlt^v lac irpb auxcuv dtv:.9XfX- 
Xou9xc. * Apx xo'lvuv Xeyci, 0X1 xsl 3({xeiXixxo{ cioi 



dcbeanl semelipsas continere, ne labanlur. Ha^c Qicpb; xb x^^P^^s ^^'^ "^^^ xupi(SxT)X3 ^x^uvi, x&vxcu6ey 



quidem tanquam in compendio sunt illorum, 
79 hie aulem sancUis sapienter iis omnia con- 
iraria tradit : ex Deo enim eas per creatiunem 
productas asserit^cujus etiam simililudinem in do- 
minalu lenenl, ipsas lamen inflexibililalem erga 
omnem submissionem ratione dominalionis habere 
dicit, quasi ca^dentes et dissecanles, et non sinen- 
tes superare cupidilalem sensibiilum, non lamen 
eps qua; prsccedunt cohibenles. Dicit ilaque, quod 
et inflexibiles sint ad malum, et dominalum le- 
neant ; atque hinc pracedenlesminimeexcedunt, 
ne in materiam dilabantnr. Sanetarum autem vir- 
tutum nomcn existimo in communi siguificare 
masculam quamdam etconstantem virilitalem,ri- 



XQiv npb a'jxd>v oLx ^ep^ovxai, Cizbi^ (ay^ etc uXtiv 
icevotev. Tt^v 8& xo^v aii'cuv $uva{irQiv 6vx(i.X9{xv cTo- 
{xxi 8t^Xouv xxxa xoivou dc^^(07c6v xiva xxl e$px(xv 
&vSpiavy aOEXxiov, iOV^Xuvxcv, ocvevSoxov. Mt| "yap 
^xoucov Ot,Xux(p 6vo(i32^'>(ievac ovdjixxty eU Ot^Xu* 
itp&ite; XI X3ca;|[^; xa^ 0£{x< ^uvajjieic. ^i "^oLp xoO 
3(^^ev(Oiiou or|(iaa{x xxl X^;ic, ^ici Y^vaixcbv &vcpt- 
(^o{JL£vu)v xxl a^pevo^pdvcov X£y(''Cxi, i^ &p^ivu>v 
IffX^^ iX^'^'^"** "Exouai 81 xtjV dEvop{xv • tl; "ti ; w 
icpb; XX ^TTXYOfXEvx 8u7xepTi xe xxl Xuidipx, xaSxnep 
lyxh Iv i?i|JLTv, xxOxx -fxp o^xe xxTs Oeixi; S^vajjievi 
TtpoffVjXOvxx • XXI E^tuOev xv xfvrttiv uxou^iv, cj)< 
aXXu>; {JLT^ ov (pxvf|Vxi XTiV xoix^xr.v ivSpiav, d (jlt^ 
k7:xvxixx{Ti xb Suj^^P^^* ^'"* '^P^^ xxGxx youv, 



gidam, asperam, sevcram. Neque vero audiens, c &XX* eI; iri(7x< xxt; xxx' auvf|V 0eo£i8eTc IvepfE^xc. 

virlules illas divinas feuiineo nomine nuncupatas, 

muliebre quid iis ascribas : virilis enim signiGca- 

tio dictioque de feminis virilibus, el virili mentc 

prseditis, aut virili robore pollentibus, enunlialur. 

ilnbent autem virilitalem : ad quid? non ad dil'fl- 

cultates incidentes, irisliliasque, ut in nobis acci- 

dit ; ha^c enim neque virtutibus divinis conve- 

niunl : el ab extrinseco movenlur, ut alitor istius- 

modi virililas apparere nequeat, nisi difBcullas 

exoriatur. Non itaque ad haec tantum virilitalem 

obtinenl, sed nd onmes suas deiformes acliones. 

Dixi autem suas, quia cuilibel sua propria divina 

compelit operatio, ita ul non deQciat in ulla sibi 

indita iilustralione suscipienda, nee ab ea quid- 



Kxx' XUXT^V OE eTiCOV, 0X1 £9xlv lxX9X1[^ l8lX ^ 6e(3 
IvEpYElX, UJJXe {17^ k^X^GtVEtV 7Cpb< (A7^0e(l(xM UICO- 

^oyji"* xuiv lv8i8o{X£va)v iXXxpL^^scov, xxl oiov icavyEiv 
62c' a*>XT^;* old^ k^xiv 6 (jlti xui TUipi oa7cxv(i^{iEvoc 
)(0o;, 8; nupouxxi (isv, ou xxiEXXi 8s' ouxu> xxl Iv 
xxuOx 8'jvGrxu>; im xb Oeo(&{(xt)xov avxYopikvTt, 0{i.u>c 
o^X ^'C'c^ixi xxl &iroXs(irei xvxv8p{qc x^v OcoeiOTi, xC- 
vT)9iv, iXX &^^E7ra>; acpopq^ Etc xt^v uiclp icasxv ou- 
9{xv, 8uvx(iiv xt^v XXI x'jxac xx^ 8v»va(jLEic 8n(iioup- 
Yij9X9Xv, xxl xxuxT|C filxui^ -^{vcxxi xxxx xb itptxxbv 
8uva(jLoei87^(. *i2( ^dp ^ Oe{x <pU9ic kvSuvx^oT^ o^rcca 

xxl X'JXn XXC U1C0&St^Xu(xC * xxl XXO' O pLSV OUXT^ 

k«x' 8\iva|xi< xxxx Trpwwv Xo'yov, upb^ avxiSiaixoXt^y 
xuiv |iex* auxT^v (xouxo ^otp laxi xb &pxi8\Svx{i.o<) 8u- 



quam patialur; qualis est lapis qui igne non con- vxxu>< Ixei xxxi x^v 8oOEt9xv x«piv xir6 Scoj km- 



sumilur, qui ignescit quidem, sed non comburi- 
tur ; sic etiam hie, dum potenter ad Deum imi- 
tandum adducitur, aitamen non dejicitur, neque 
pne imbecillitate deiformem molum deserit, sed 
constanter inluetur iu virlulem omni substantia 
superiorem, etipsarummetvirtutum conditricem, 
ejusdemque, quoad fieri potest, imago virtutifor- 
mis eflicitur. Quemadmodum enim natura divina 
ilii virlulem suppeditat, sicet hsBC inferioribus : et 
secundum quod quidem ipsa virtus est, secundum 
primam rationem,ad difTerentiam earum qua; post 
Ipsam sunl (hoc enim est «pxi8uvx{jLoc seu princeps 
virtutum) juxta gratiam sibi a Deo dalam habet, 



9xpi<pOxi icpb; XT^v xlx{xv xa>v diivx|Aeu>v, xbv dcdv* 
xxO* 6 81 XXI uicooEo*|XuIai xxuxi[^ 8uvx|icic elvi, 
irpdEiviv iU ixE{vx;, 8i8ou9X xf|V 8'jvapLtv xoxx Ocisv 
icivxuK fJL(|JLT^aiv, TT|V 8e xwv a-^lbin l^ouvioiv ix^av- 
xopiXT^v ovo{AX9ixv oTwLXi St^XoOv, tIxi? Iffxl xal 6|10- 
xx^nc "swv 7rpo^pT|0£vxu>v 8uo XX f(xixb>v, xi\y suxx- 

^(XV XT^V EUX07piOV X7t XJ'SpL^UpXOV 1CEp{ XX^ OsiXC 

lXXi|n};Ei; ' xoOxo Y^p Eativ iSiov xfj; ijoujix^, xb 
xxxx xxjiv XX iripEjjiiriTrxovxx 8ieu0cxcTv, xxl Si'xx 
xivbc 7CfipirEpi7{xov) xxl 9up.(pup9fib>;* 'CiceI y^ h 
i^QU7(x 8jvx(i(( kaxt xxxx xt\y exuxt^c Tcpo9i{xau9av 
OiXr^viv, (i^x XI ^dtxxu>; xxl 9u(x<p'jpxixu>c ij KiTT^i ij 
8ixicpi^T^xxi 6 l^0J9ii(a)v, eU 8 p.dvoy Suvaxzi icai 



249 



DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. VIII. — PARAPHR. PACHYMERiE. 



250 



Uoo<ndl(;<t, xai ots |jtn «ap»[jiir{itx«i IM^* xt 'c^^ A Qt i^dDeumvirtutam auctorem ?alidecon?ersa tU: 



I9XIV ^ ifyMvloL , kXkk TOO yaipou , ^ xu^bv xoG 
ixOpou, Tfi xric X\Siinc oAXou xivo;) ' xouxd i«xi xal 

Xoxpti tbi xouxuiVy l^ouffi SI xr,v ^oujCqcv xacJt 
^(av yopiv iStt^n xxl aSidEXOicov, 6ico£e;(^ovxai xxl 

T2C OtiaC iXXi)JL4'*tC eUXd9(JlU)C XXI &9U{A(pUpTai^, XXI 

ciksxxoC Kt9t icp<^ XT^v vospiv xxl 6iiepxo9(Aiov a-j* 
ti{ou9t^xnTa. ief Y^P S'^'cc;o\S9ioi ebf, xxt 0^ icox^ 
(&SV vixcOy iroxl 81 oAXuk. 'Ei»l 8s xt^c Uou^jCs^, xb 
(&CV IffTiv IvOtv[iov, x^ 8c xupavvtx^v (iicitpipexai 
•)fip ^ Uouvb XXI x)^^ xjp«vv(8a xxxi xb, Tbv xu- 
p«wov </} pd^iov a-jffcSeTv), xai 8xa jxlv xoG iv- 
Oi9(iou c^exai ^ k;ou»fx , ixpaxT»xo5 Iffxi irpb^ xb 



in quantum vero eliam inferiores ab hac habent 
quod virlutes sintyVim suam in illaslrajicil ac dii- 
(ribuit, secundum divinam prorsus imitationem* 
Porronomen sanctarum poiestatum declaralifumj 
existimo significare ordincm pra^diclis illis duo« 
bus ffiqual«m, bene ordinatum, decorum 80 et 
inconfusum circa divinas illustraliones : proprium 
enim polesiatis est, ea qute incidunt in ordinem 
dirigere, idque sine temeritateac confusione.Cum 
enim potestas ?irtus sit secundum voluntatem 
ipsi convenientem ful in ordinate quid et confuso 
yel dicat ?el agat is qui praeditus est poteslate, in 
quod solum potens sit et potestatem habeal.idque 
quando nihil incidit oxtrinsecus impediens po- 



a^aOov ' 5xe 81 xoO iOla^xou xai xupxvvixoO, xt^ ffc^^e- b testalem ; tunc utique non est potestas ista poles- 



xcfq^ 8tiyi(jLei itpb^ xa X^'W ^^'^^s^rpv^xxi * icoietxxi 
ivxauOs xt^v 8ix(psffiv xn; i;ojffix« 6 ^y^oc, xul Xe- 
YCiy 0x1 oj xupavvixiu; kicl xa ^^^P^ '^^^< 8uva(ie9iv 
asox^XjSTiVxxi at a^ixi i;ou9{xi, aXXa iicl xa Oetx 
oxpaxi^xbKf 8irtp i^xlv iSiov x»i< l;o'ja(a< [xex' e-jxx- 
{ta«, 8 xxl auxb xou 6v6si|jlo'j xtic k;ou7(a;. M-h {xo- 
vov ajxat avaYOvxxi, aXXa xoct xa (jlcx aOxx; &v- 

ayc^'^v &Y*^*^^* (^'^^ ^'"^^ Y^P '{^^^^'OC, 0'j8e y^i- 
9)^pon^< xic, ou8l <pE.ou)X(a xcj) aYaOtp * ) xxi itph^ x^v 
alxixv a'jxcovy t^v xxi ijo'jjioitoibv xxl l^oujixp- 
^lav <pt^a(, (xb uiv, a)c xa< l^oujfx; 8TjjjiioupYi<»a- 
oxv xxl icon^aaaxv, xb 8e, <!)< xwv i^^wjJuiv ap^ou- 
ax»,) a»o[jioioOvxxi, o>; Oejiixov. Touxo y^P ^'^^^^ «'J- 



tatem habentis,sed temporis,vel forte inimici, vel 
tristitiaB vel alicujus alterius), hoc in potestatibus 
etiam divinis locum habet. Cum enim baec omnia 
ab ipsis aliena sint, habeant autem potestatem 
a diviua gratia indivisam atque indedcienlem, 
divinas etiam illustraliones ordinate et inconfuse 
recipiunt, ac bene dispositi sunt ad spiritalem 
et supermundi alem arbilrii libertatem ; quo- 
niam semper arbitrii sui potestatem habent, nee 
modo quidem sic, modo vero alitor affecti sunt. 
Cum autem potestas alia quidem legitima sil, alia. 
?ero tyrannica ^infert enim potestas eliam lyran- 
nidem, juxla iliud, Tyrannum non facile est coU' 



xxTc ft xtX£ia>7i{y ^ xxxa xb koixibv ar(po(ioiu>9ic ' xxi ^ re), el quando quidem legitima potestas obtinetur 



xa^irnv xi\t 6s(xv &:pO(jLo((i>9iv, xxOuic e''t *v xoT? iY* 
^oiCy i^xX4jjLicoj7tv Iv XX T« xxxa xx'Wxc c-W- 
a(jiot< xije^i xtJ; ijo-j^jixaxixti; 8'jva{jLeu>;, 8tjXovoxi 
Iv xxTc Suvajjicvi xxi 4v xatc xupioxr^viv. auxxt y^ 
tlaiv at xxx' ajxac xac xijeic. El y*? iiijivTioxfJ- 
(uOx^ iXeYO(ASv £{jLicpo96ev, 8x1 xa iraaiv Girip^ovxay 
18101 c kxaax(|> licl nXeov ^ovevefxr^xai, 'ivx ivTcOOcv 
xi xiic xdl^ewc 8iX(puXa*^0Tianxxi * xoOxo y*P ^T^il^ai- 
vet xai xb ^vaXa{i.irouaT\c. ' H xai aXXcoc xb avx- 
Xz(iic<rS9v\C, 8ia xt^v xou (p(i>xb< i8idxT^xx * avuKpepe< 
^op x6 (poKy si xai "^ xotSxoj SXXa{JL(|;i; xxl Iv xoTc 
iiixcl» Y^'^^'^* DXf^pci&jac xac OeoeiosT; I8i(ix7^xac xric 
|U9i\c 8iaxo9{jLy,aco)( , (ilxciviv eicl xftv lepxpyjav 

OUCttfVy XT,V XoOxpJlV, xbv (p(i>Xl9fxbv, XT^V xcXe(b>7iY. 



invicta est ad bonum ; quando autem illegitima 
et tyrannica, tunc propria vi ad malum abutilur : 
facil hie sane us divisionem polesiatis, ac dicil, 
?jrtutessanctas non lyrannice ad mala virlutibus 
abuti, scd auimo invicto ad divina lendere : quod 
est proprium potestatis bene or^inata^ , alque 
adeo etiam iegitimae. Neque tanlum iosa) ad su- 
perna Iranseunt, verum etiam inferiora sua boni- 
formiteradducunt ^non enim est invidia,neque le- 
nacitas^ neque parcimonia bono), et ad Auctorem 
suum, quem polentificum et polentisBprincipatum 
vocal (illud quidem , quoniam poteslates con- 
didit ac creavit ; hoc vero quia poteslates regitj, 
quantum fas est, assimilanlur. Siquidem ipsarum 



KxOxtpcxxi xoCvjv, xxl (pb)x(;exxi, xxl x&XcaioupYci- perfectio est Dei, quanta fieri potest, assimilatio : 
xat xa^* ov eipY^xxt xpoicov im ir^ irp'j^ 8iaxo7{jLT{- hancque divinam assimilalionem, quantum lice^ 



m 



bxt jdtxe(vn xxl aSxv^ 6i:b xd>v Oexpy ixoiv kXXijji- 
^toAVy TtXrv »jxo 8cuxtp(o; 8ia xtic iipoix^vc ' ^^ol y«P 
|&£ti\; ixctvnc x^C -npioxcxpxvaic I^ou^t^c xx< xcXeici^- 
ocic, deuxcpo^xvok at iXXx(xt|/ei; 8iaicopO(jeOovxxi. 



angelis, accendunt in suis ornalissimis ordinibus 
polestativdB virlulis, scilicet in virtulibus et domi- 
nalionibus ; hm enim sunt ordinis ejusdem cum 
iis. Siquidem recte meminimus, diximus anlea. 



quidquid nniversim accidil, cuilibet ut plurimuro secundum modum proprium distribui, ut sic ea 
quae sunt ordinis serventur ; hoc enim propter lucis proprietatem significal etiam vox aceendiU 
Vel etiam alitor acc^idt^ propter lucis proprielatem : lux enim sursum fertur, tametsi til ejus 
illoslralio deorsum etiam flat. Deiformibus proprietatibus mediae distributionis absolutis, transit 
ad earam hierarchiam, id est, expialionem, illuminationem et perfectlonem. Expiatur itaque, el 
illuminator atque perAcilur eo modo quo dictum est in prima distiibutione, quoniam tarn ilia quam 
hac sob divinis est illustrationibus, verum hssc secundo loco per primam : ilia enim mediaule quss 
prima luca perficilur, seeundiB illaslrationis radii Irajiciunlur. 
I n. Ata xoOxa xnv ixonv x^v 81' iXXoj eU SX>o^ § II. Ilaqae oolitiam, quae a Zacbaria, el Da- 



251 



S. DIONYSII AREOPAGIT/E 



252 



iiiele,el Byechiele prophetis, per alium ad aliuin A a^^^Xov XsYOfjievT^v $ix7copO{jLS(je96ii itspa xt t$ Za- 



angelum transfusa dicilur.exempiiim fuciamus per- 
fectionis quae eminus procurata,progressu ac pro- 
fasione subobscure ad iDferiores pervenit.lObscu- 
ram autem perfectionem dixit, non propter pro- 
priam ejus remissioDem.sedpropterimbeciilita tern 
recipientium : hocenim,8ignificat,vocando seciin- 
das partes initiationis, id est obscuria^' initiari se- 
cunda. Verborum suorum exemplum samit ab iis 
qnae apud homines sunt initiationibus, idque non 
a semetipso, sedab ipsismet sacrorum perilisini- 
tiatoribus nostris.Quemadmodum enim iiii dicunl, 
per se apparentes plenitudiues atque illuslratio- 
nes (juxta illud,D^ plenitudine ejus ntnnes acce^ 
pimus ^^) perfecliores esse iis quae per alias divi- 



9iS{i^Xov noiT^ffcifieOx r^c 7co^^tij6tv i7CiTcXoup.cvt^<, 
xxl $ia {JLETTi; ixcpac Ta^etoc TcXci<iWf ok, x7)< Siot xr(4 

8pou;AtvT^v ^i TT^v teXeIwvi^ cliutv, 0^ Bik rr^v olxel«v 
vjXTiQ &xov(xv, aXX^ icfltpa xh iKpei(&i«ov xu>v ^^ofj.^* 
vu>v ' touio -^kp St^XoT xh sticsTv ^tut^ptovtv xeXeicii* 
9Ea.<, Toaierct xb ^{xo^pdxepov xeXceoiiTOzi xa $eiWe« 
px. 'AvaXoy^xv iroieTxxi xu>v X^y'^^ S'JXoS &ivb xwv 
icxp* &v0p(O7toi; xeXeitJJEcov, xal xoOxo o^ x(ft7^9iv 
acp* ix'jxoj, &XX &Ycb xaiv Setvwv nepl xac Upo^ 
^{xoiv xeXexsc. i^c youv lxeTvo( ^X9t xoic ajxo^a- 
veTc 3[i70iiXT^p(ii>7eic /at lXXdc(x<|/etc (xxta xb, *Ex xou 
7cXT)p(o{jLXToc a'jiou icivxcc iXxoofjiev) xuiv $i* 2xc« 



nas participalioneshauriuntur)iniliali enim, sive, 3p(i}v Oe(a>v (ieOs^kov xtXeioxipxc elvxi, (hs/i^Onvav 



ut sic dicam, perfect! sunt divini apostoli ab ipso- 
met Salvalore nostro Jesu Christo ac Deo,vel a 
sancto vivificoque Spiritu tempore Pentecostes ; 
consecrati etiam sunt summisacerdotes per ipsos, 
attamcn perfectior omnino est eorum consecratio): 
quemadmodum,iuquaro,qui in divinisexcellentes 
sunt, de his aiunt ; ita etiam existimo hunc sanc- 
tum dicere, immedialam participalionem prince 
distribuiionis evidentiorem esse ea quae median- 
tibus aliis confertur. Idcirco etiam ex sacerdotali 
traditione habemus, primes sequentium perfeclo- 
res,et illuminatorcs, et expiatores nominari, ut 
qaiab eis adducanlur ad o nnium prlncipium, di- 
vinasque participentexpiationes,illuminHtiones ac 
consecrationes : siquidem hoc a Deo divinis etiam 



Yap, <p£pe eIiteTv, ol 6eToi Ano^xoXoi itop* a'Vcou xou 
ZtoxT^poc f|awv 'ir^ffou Xpifftovi xxl BeoO ' ifi wxpi 
xoO OEY^oa XXI (^uizp-^ixou IIvEU{jiaxo<, kv xc{> xxiptji 
xri; lliVXTjxo^xfic, lx6XE<y8n<rav xxi ol ^p^ispctc §i* atj* 
xa>v, xoci xeXeiox&px irxvxbic Evxtv kxE(vu>v ^ xcXc{(ih> 

9tC ) 0)C Y^^'^ ^^ SstVOl X3 Oei^ ^791 ICEpl XOUXCUV^ 

ouxa>c, oT[JLXi, ^T^viv b aY^^^» '^'H^ Sjievov {xtxo*j9(xv 
xt;c TTpcdXT^; Sixxo7(iV,9fiu>; kvxp'{S9XEpxv eIvxi xu>v 
5i' Ixspwv (ji^^cov aTCOXsXou^JLEvtuv Alb xxi Ik Ispxxi- 
xt|< irxpdt$69Eu>c S^o|i.sv, 8xi xeXeoxsI xxl (poixoupYcA 
xdl) xxOapxixot ot Tcpcoxoi xuiv $Euxep(ov ovofiaS^ovxat, 
(be 3i a'^xa)v ivxYO(JL£vu>v xouxu)v kicl xt^v navxuv 
&p^V >(>^ ^^^ (iExou7{q^ Y^^'^H''^^^' '^^^ Os((ov xxOip- 
dEcov, (p(oxi7|xu>v xal Xfi^'EtcSaEuiv * xoOxo Y^ ^^^ 
vsvo(aoQext^(isvov xxl irxp^ xou 6£ou xoTc Oe{oic xa* 



ordinibus lege statutum est, ut quae secunda sunt, G YH^^^S 'co $ia xwv npo&rcov xi SstSxEpx, xtov Oe{ci)v 
per prima divinas parlicipentilluminationes : ordo (lExr/^siv iXXi{X(|^E(ov * xa^ic y^P o^^ex'i ^^ '^^ o'Vpdc- 
enim lam coelestia quam torrestria continet. Ser- via xxl xa IniytioL, Suvioxq^ xbv Xoyov a*^xoxiy oxt 
monem suum, quod secunda 88 mediantibus pri- $ia (jlevuiv x<ov rpc&xcov ol ^Eoxepoi kXXifjLnovxai, aicb 
misilliistrentur.confirmat a div ii is facrlEqveproxuiv Os{u>v xxl lEpGiv irpocpT^xuiv , oGc ^al dsoX<iYou< 
phetis, quos et theoiogos vocat, ut qui sermones (pn^^v, u)c X(Syou< Oso5 i^^aTv E^aYY^XXovxac. Eupi^- 



Dei nobis annuntiaut. Hoc utique,inquit,a theolo- 
gis expressum reperias; ac primum a Zacharia * 
cum onim Dei dementia fnam Dei punitio quoque 
dementia est« juxla illud,paterna etiam correctio 
beuignitas exsistit ; quoniam instar pairis deduxit 
ac dircxit Israel, quandoquequidom promissioni- 
bus bonorum,quandoqne?ero minis ac suppliciisj, 
quando,inquam, Dei dementia Israelem erudiens 
per captivitatem Babyloniorum (hoc autem pro 
sacra ejus salute contigit ; omnis enim salus a 



ffBic Y^^^i ^'^T^S "covixo Sv^XoTSfisvov xoT? OeoX^yoic . 
xai icpuixov xt{> Za*/ap(qf * :^v(xa y^P h '^ou 6eou tpi- 
XavOp(dn(a, (^ y^P "^^^ ^^^ xi(i(i>pix ;piXavOp(McU 
Ivxl, 4cxxa xb, r{vExai <piXav6pu)7r(a ^ xt(jL(i>p(a ir^ kx- 

xpixi^ • (b; Y*P '^a'c^p ivi^Y* ^^^ fcirxtSxYWY*^ ^^^ 
lapxT^X, fcou {jlIv $1* iicaY'^sXicuv xo>v k^oi^s^ leou SI 
$1* &itEiXuiv xxl xifituptwv *) ^|Vixa y<^^ ^ "^^^^ 0(ou 
(piAxvOpcontx xbv 'ivpxT^X TrxiSsu^aaa 8i* alyjjLxXuiaCac 
X'iv BaouXa>v((i>Vy (xouxo Bl ^i^o^n-^ bitlp x^c lEpac 
x'^xou vcoxT^pfxc * Ttavx Y^p 9U)XTtp{a icxpa 6fcou Itpi 



tv* 



Deo sacra est, quia non tantum corpus servat, sed ^ i^xiv, 8xi oL^ anXw; ouiiia aoj^Eiy a>Xa xal ^I'^x^'^O 
etiam animam) ut ad Creatorem ipsum converte- 
ret, ultricibus ac feris gentibas tradidit corrigen- 
dum ; et ut ad meliorem frugem tradureret, ali- 
quandoquidem gentibus tradidit, aliquando vero a 
captivitate liberavit, et ad pristinam benigne cle- 
menterque ac roagnifice fortunam reduxit ; videt 
ille theologua Zacharias quemdam primorum (ut 
existimo, propter eorum quas dicontur reveren- 
tiam) angelorum, (angeiorum inquam, propter 
commune nomeo, cum alioquin ultimus, non au- 

a * Joan. 1, 16. 



^TiivxpxcpT^ iipbc xbv fco(y,9xvxx, xi(i(i>poT< xxl 
aYpfoie sOvEffi irapE^coxev tU iicxv<{pOb>9iv * x«l tvx 
fCEXo^YKl ^^^ 'c^ xpsTxxov, icou {asv iiape$i$ou xoTc 
ZOvSTi, ico'j 8k xric al^ixxXuivfac ^<piEi, xa{ itpb< xv^v 
icpoxEpav imfiixoi; xxl (piXav6pci>ic(oc xal (i<Y^^^« 
ifcxvY^Y*^ sjicdcOsiav ' hpq, & OeoXoyoc Za^ap(ac Iva 
xu>v icpc^uiv ( oTpixi XsYu>v 8ia xt^v xctiv XcYO(jL£vttiv 
cvXaSsixv) xal xa>v irspl Bsbv aYY^^^*'^ (iYY^**^ ^ 
XkYcu 8ia XT^v xoi«T^v knu)vu(i{av, IiceI aXXtuc SaxEpov, 
ou Tcpcoxov x^YfJut ol ^YT^^^O ^^P* ^^^^ '^ ^^ 
(Axd^vxx xobc icapaxXr^xixouc X^y^^^ * i'^^p'>^ ^^ 'Cuiv 



253 



DK COELESTI HIERARCHIA, CAP. VIII. — PARAPHR. PACHYMERiE. 



254 



•jico&^n^iSTcov dYT^^<*'^f ^< ^Tcivxnviv too iTpuiTouA tern primus ordo angelorum sit), ab ipsomat Deo 



icpoiropeud|ifvoy (tx^s (aIv too 7rp<xpT^T0u, xs^^ot Bi 
^ph xou xbv [ie((ov2 aYT*^<^^ IXOetv irp^c auxbv, ty^c 
irpoOcffccoc 7T^{JLaivoiSYT^c y^pfSvov tiva] xxl Oicavtwvxs 
icp^C uico^^T^v XY^c iXXdcji^^eu);* etxx xa\ {luotSjievov 
TT^v Ociav ^ouXt^v ic9p' ajxouy a>c Trapa npoixo'j ic- 
pspj^ou X2t iTitpttttipjvov eU to (AUY^vxi x6v dcoXr^* 
■fov ^ 8x1 xsxixapico^ xxxotxt^Oi^arexxi *Upou9sXT,{i 
aicc* icX/,Oo*Jc &*/dp<i>7ca>v. Asy*? y^? ^ Otoircixb^x2xo( 
Zz^ap(ac* K^l ?i(ia xooc 6<p02X[jLOu; [jloo xal eT- 
8ov, xxl ISou ivT^p, Iv xTi X*^P^ fli'JXO'j a^oiv{ov 
Yt(i>p<xpix(Sv . Kal etica irpb< xVcbv. IIoO iiopEu^ ; 
xxi ETice uplc HI'S* Ai2(jiexpi^92i xt^v Iepou9aX]^,pi, 
xou l3«Tv lo^Xfxov xb TcXivxoc auxfjc laxf, xal tct^XU 
xov xb {JLT^xo;. K'l loou aYY^Xo; 6 XxXuiv &v ifjiol 



discenlem verba consolationis; allerum auiem in- 
rcrionim angelorum primo isii obviam praBceden- 
tern (forsitdi) quidem prophetOB forle vero aote- 
quam major angelus ad ipsum venisset, praeposi- 
tione nimirumspaliumaliquod denotante) etadil* 
lustralionem capiendam occurrentem ; deiade 
etiamabipso divinum consilium, tanquam asacor- 
dolesummoypercepisse, jussumque Ihoiogum do- 
cere» futurum u( frugifera Jerusalem a magna ho- 
minum multiludine incolenda foret. Ait enim Dei 
perspicacissimusZacharias: El levavi ocnlo'smeoa^ 
et tidi; et ecce vir, tt in manu ejus funiculus geomt' 
Iricus. El dixi ad eum: Quo vadis? el dixil ad me : 
Ul meliar Jerusalem, el videam quanta sit Ulilu^ 



elTxtJxit, xal aY7«Xo; lx£po; iSeicopeuexo els fJi'i- i\do ejus, el guanla longitudo ejus. Et ecce angelust 



avxT|3^iv xjxou, xal ilizt 7:pb; auxcv XcIywv Apafjie, 
%il\ X^Xt^jov T.pb; xhi vexviav IxeTvov, Xe-jwv* Kx- 
xdLxotpicoc xixoixT^O/iaeOxi lepouTxXT^fi iinh rXiJ- 
Oo'jr dcvOpc^ncdv. Kxl xx'jxx [jlIv xa xoj icpo^^'cou ^r^- 
xa' ou 51 Spa, Ttw; Xey£i b icpoipi^XTj;' 'E;eT:ope'J£xo' 
h 5s OkTo< ouxo; av/p* IIpoeiiopEuexo. *'l90i 
Sc, oxt 6 XaXiuv xou< irapaxXT^xtxou; Iv xtp Za^a- 
pi^, ouxoc ^Ttiv 6 xb OeTov &p.e9(o^ |xaQu>v 6ouXTi|jLaj 
xaO^; XiY^i* Kal aTce/ptOT^ Rupioc iravxoxpaxcup 
X(|> kf(ikt^ xcp XaXoOvxi I** ifjiol p/^jiaxa xaXa, 
xai X^YOu; icapaxXr^xi/.o'JC , oSxtvo; laxspievou , 
frpoeiropEuOt^ , t^Y^v ^cicopeuOr^ 2xepo< , 7cpb( Bv 
•Tncv lxeT*/o< b XaXuiv, Apap.s, xal elnt xb xai x6. 
' Exepo^ 51 xwv 7rpO(pYixd>v 6 'leJexiT^Xj xai icap' 
suxric "^C ^iti xd)v ^epouSljx BcbxT^xo^ , iiaviepioc 



^ui loquebalur in me, slabat, el alius angelus egre^ 
diebatur in occursum ei. Et ait ad eum, dicens : 
Cufre^ el loquere ad adolescenlem ilium, dicens : 
Frugifera habitabitur Jerusalem a multitudine homi^ 
num ^. El liaDC quidem verba sunt prophetae; lu vero 
considera quomodo dicalpropheta : Egressus est; 
85 hie aulem vir divinus: Prwcedehat. Sciloau^ 
lem, quod qui loquitur consoiatorios sermones 
in Zacharia, ipse sit qui immediate divinam vo- 
lunlatem didicit,quemadmodum ait: El respondit 
Dominus omnlpotens angelo loquend in me verba 
bona, et sermones consoiatorios ^^ quo stanle pr©- 
cessit, sive egressus est alius, ad qoem dixit ille 
qui loquebatur : Curre, e' die hoc et hoc.Quidam 



etiam alius prophetaEzechie1,aDeitate ipsa, quae 
vojiodexnOnvai xb xoioOxov, ^Iyoov xV xoiauxT^v xa-C cherubim Iranscendit <i, sacrosancte quid simile 
5iv- xbv Y«p 'lapanX, J)< eipnxai, 5ta xTi<; xii«op(ac sive talem ordinem sancitum ailicum enim Israe- 
(|nXaNepwTC(D< xal iraxpixbv xpditov ln\ xb xpeTxxov litjcum populum,ul dictum est, dementia paterna 



lAsx^Y^'^) ^^ 5ixa(oa'jvi(i Bt^ icpeicoiSvi;; 5ia^u)p((Je- 
o^at Tuiv &icsuQuvu)v xob; iveuOuvouc I5ixa{a>ae« 
ToOxo |jL'jcTxxi Trpjoxoc {lexa xa Xspou^}! 6 xT|V 
699U4 9a-R^e(p'p 7cepte^u)7^jLSvo< , ^c tbv iio5r)pT^ oc 
Up3^p)^Ti< iv5eo*jx«i xb y*? ^X^K-* Upaxixbv, bu ^kp 
^v xctfv xoXa^<Svxta>v , &XXa xu)v Xoxpoup.£va'v xov>; 
ffQuXT^pfac &^(<n>c. Touc 51 XoiTtob; 1$ &yy*cXouc xouc 
xi)iU)pT)Xixouc, oT tobc TTsXuxac st/^ov, ^ OsTxt^ xa- 
5iap)^{« xcXejci itapa xoO (popoGvxo; xbv 7co5f,p7i 
{t'jeto^at XT^^ xo5 BsoO xpCaiv xtji (ilv y«P ©opoGvxt 
xbv iroSVjpTj ItpT^, (iivf^v SitXOetv xtjv *lspou7aX7^^, 
xai 5ouvai onjistov Itz\ xa xtov aveuOuvcuv irptSa- 

bITCa '^ 

xbxuu , xai xoircexe , 

Tcavxac, i^' Soou; i^xl xb ff7i|jLEtov, jxr^ ^YY^^^*'^*' 

To Y^^^ * n^petSeoOs 6ii(9b> a'SxoO x{ aXXo 5t^XoT, 



per disciplinam ad rmgem traduceret meliorem, 
sequitate Deo dignareos ab insontibus secernen- 
dos censuit.Hoc primus pi)st cherubim docetur ille 
cujus renes sapphiro praectncti erant, quique tala- 
ri veste tanquam puntifex amiciebatur. Habitus 
enim ille secerdotalis est, nee erat punientium, 
sed liboranlium eos qui salute digni erant. Caeieros 
deiude sexangelossecuribus armatos jubet diviiia 
ordinatioabeo quipoderem gerebat divinum judi- 
cium edoceri : ill! enim qui poderem ferebat prae* 
cipiebat,ut per mediam Jerusalem transiret.atque 
sij^num darel in frontibus innocentium : aliis au- 
xoT< aXXoi< 51 XeYei- nopeuejOe bic(a«o D jgjjj jjccbal : Exile post eum^et percuHle^el noHte 

xai jatJ <pei5ea6j , kizi 5e parcere,adomnes uulem super qiios est signumne 

appropinquelis. Illud itaque,£xi;e post ei<m,quid 
aliud significat, qnam : Ilabetote hunc ducem 
rerum agendarum, ulqui meam quoque sciat vo- 
luntatem? Verba autem prophetaa sic habent : Et 
ecce sex viri veniebanl de via porta txcehof mpi- 
cientis ad aquilonem, et uniuscuj usque vas exlermi- 
nclionis in manu ejus. Et vir unus in medio eorum 
txstilus teste taluri, el x6na sopphiri super lumbos 
ejus. El ingiessi Munt, el sleterunl adhmrenles altari 
ctneo : et gloria Dei Israel ascendit de eherubim 



ii 5x1, "Ej^exe xoOtov l^xp^ov xuiv icpaxxopieviov j 
xbv el5iixa xal xb ifxbv pouXT^pia; "E^^i 5s xat xa xou 
icpocp'^xou ^T^xa iizX Xs^cco; oiSxo}* Kal l5ou l^ 
av5pec Ijpyovxo airb xt^c 55ou xti< wjkriQ xr^c 
u^Xtic, XT|; pXeico^jn? t^?^^ po^pav , xal 4xa- 
oxoo ictXu5 iv xri ^epl a-jxou. Kal el; avt^p Iv 
(Asatp a^xtu 
^eCpou kid 



, Iv5e5ux(x>; ico5y,pT^ , xal 2^oSvt) 7ap.- 
xiic b^^uo; ajxoO. Kal elffV^XOo- 



>» Zach, II, 1. « Zach. i, 13. ^ Exech. x. 



255 S. DIONYSII AREOPAGUS 256 

extisUM iuper eos, ei vocavit virum qui indutut erat A aav xsl IvxT^vav l)^(S(ievot 
veste talari, qui habuit super lumbo ejus zonam tap- 
phiri. et dixit Dominut ad eum : Transi mediam Ja* 
ruialem^ et da signum super frontes virorum ge- 
mentium et dolentium super cunetis iniquitatibui 
gum fiunt in medio ejus. Et illis dixit, audiente 
me : Ite in civitatem post eum, et percutite, et non 
parcatis oculis vettris, et non 1^4 misereamini; se- 
nem et juvenem^ et vvginem et parvulos, et mulie^ 
rem itUerficUe ad deletionemy super autem omnes <«• 
per quos est signum ne apprapinquetis e. Quid au- 
tem quis dicat de illo angelo, qui Danieli ail hoc toG, xxl xdiciexe, xzl \kr\ ^ti^ta^'z xot^ h^xX- 

el hoc? narratur enim in decima visione Danielis: 
Et ecce vir Gabriel quern vidi in visione in princi" 
pio, volans, et tetigit me quasi hora sacrificii vesper- 
Uni, et erudivit me, et loculus est mecum, et dixit, 



ToO ^aXxoO * xxl 16^0. toO Oeou toO ' lapai^X 
&ve6t^ iizh tou ^epouoi(ji ^ ojva £ic* aJToO , xii 
Ix^Xeve xov av^pa xbv ivSefiuxdxx xov iroS^ipT^^ 
8^ el^ev Ini xti; 67<p*joc x^v (JojvTiv* xxl tXitt 
K^Spio^ iipo; xjxdv * Aie>Oe {levr^v xhv lepouaa- 
Xi)(ji, xil $b; xb 9i^[jLeTov liri xs (jLSxuiica xuiv 
&v^pti)v Xtoiv xqExa9xeva|^dvxa>v , xal x'iv xat- 

(levaic iv {iSTqj auxiic. Kai xouxoic eTnev axouov- 
xo; {icu* DopeueoOs eU xt^v irdXtv 6ic(7ui au- 
xou, xxl xdicxexSy xzl jjlt^ \ 
{lot; 6(jLu>v, xxl [JLY^ EXe/|9T)xe ' icpeooiSxepov ^ xxl 
vcav(9Xov, xxl icxpOevov, xxl vViirix, xxl -^vxlxx 
3(iioxxi(vx:s cl< l;xXei4^iv, eitl 8s itdtvxx; 1^* 
o'i; ijxt j^fJ^etov , |jlti5 \ky\ k^^KJ-rixt, Ti xv xt< 



Daniel nunc egressus sum ut praberem intelligent ^ e'^'^oi ^tpl xoO i^^iAo^ oi^axvxo^ xtp axviVjX xb xxl 



tiam, in principio deprecationis tuce egressus est 
sermo, et ego veni ut annuniiarem libi, quia vir 
desideriorum et tu I Sti ilerum, quid dicat aliquis 
de illo qui ignem acc^pit, ui in Ezechiele narraiur? 
ail enibi : Et factum est, cum pracepisset ip^e viro 
qui indutus erat stola sancta duens : Sume ignem 
de medio rotarum, de medio cherubim : et intravit, 
ei stetit adherens rolis, et extendit cherub manum 
suam in medium ignis exsistentis in medio cherubim, 
et aecepit et dedit in manus ejus qui indutus erat 
stolam sanetam, et aecepit et egressus est g, Hoc 
sanclus hie ail ordinis angelici rationem luculen- 
lius confirmare,quod indulo slolam prseceptum sil 
ignem accipere, dumque Irel ul ignem acciperel, 



x6; 4>spexxi y*P ^^ "^Xi ^^^^"^"{i bpajci xoO Axvi^tX, 
Kxl iSou L xvT^p FaSpTr^X, Bv eTSuv iv xt; 6pa9ei 
Iv x^ ^PX5 f '"^•'CvipLBvo; , xxl T^'j;lX(i [XOU ibffsl 
tjpxv O'jff^xc idicepivt^; , xxl iTusexise (le , xxl 
IXd^T^je [xex* ijjiov), xxl elire* Axvit^X, vO< t;T|X- 
6ov 9<j[kSiSi9ii auveatv. Ev ip/^^ xt^c Sei^vecJC 
ffou eJ^XOsv 6 Xdyoc , Jtxl I'^to TiXOov xovi 
ivxYY^^Xxi ffot, 8x1 ivyjp e7ciO'j{jLt(iiv il au. ' H 
nxXiv, x( XsYOt xv xi; irepl xoO xb irup xveiXticpdxoc, 
xxOui; Ij xui 'le^cxi^,X tpipexxi Xey^i Y^p* Kxl 
l^evexo x'jcbv iv xcp KxeXXevOxt xtp avSpl xqi 
ivoeSu/.dxi xt,v oxoXt^v x-J^v xy^xv Xsy^^ ' Aaot 
icup kx {i^7ou Xbjv xpoy^uiv , xxl iv {jievoj xuiv 
^epO'joijjL ' xxl ^Wf^XOe , xxl Sjxtj I'^opievoc xwv 



queradam cherubim eiminislras8e,ignemqneac-C'^pox*^>'' x«^ UeWv 6 -^epouS xV x^^P* «^- 



ceplum in manus ipsi iradidisse.Ruraum.quiddi 
cal quis de eo qui vocavil divinissimum Gabrie- 
lem sicut in nona visione Danielis commemora- 
lur? Et factum est, cum viderem ego Daniel visioaem, 
et quiBrerem intelligentiam, et ecce stetit in conspe^tu 
meo quasi visio viri, et audivi vocem viri inter Ubal : 
et voeavit, et dixit : Gabriel, fac intelligere ilium vi- 
sionem; et venit, et stetit juxla stationem meam; et 
cum veniret ipse turbatus sum, et eado in faciem 
meam, el dixit ad me : JntelUge, fili kominis b. 
Quid vero? dical quis : eliam csBlera, qusBasa- 
crit prophelis dicta sunt de decoro ordine cos- 
lestium, coi sacer hie ordo nosier hierarchicus, 



xo'j el^ pisjov xoO icupbc xoO ^vtoc iv (jieac)) xu>v 
X(pou^i{jL, xxl EXxoe , xxl IS(Oxev tU "cx; X^V'^ 
xoO ivSe$uxoxoc xr^v jxoX-J^v zrc* ^y^*^* • ^**' 
IXx^E , xxl E^TiXOe. TojwO Xey^i xxl icepi99(Sxcpov 
eU e'Jxa;(xc Xoyov 6 xyio^, oxi ivcxciXxxo xcp kv- 
8e$u/(Sii xT^v axoX^v, XxoeTv xb mip* xxl Iv xcj» IXOsIv 
X'jxbv XxSetv xb ir3p, ^v xwv x^p'^^H'- SiTiX^vT^ot, 
xxl IXxos xb icOpy xxl e8u)xt irpb^ xac x^^P'^ ixsU 
vou. "H niXiv, x( 3tv Xsyoi xic nepl tou /.exXTjxtJxoc 
xbv OiiC^xxxov FxSpiT^X, xxOa>; h xt^ 0' bpxvct xoG 
Axvir^X <p£pexxt ; Ksel ^y^^^*^^ ^^ ^^ l^6X>t (xe, ^y^ 
Axvi^X J xT^v ^pxjiv , xxl Ijtjxouv Q\Svsjiv • xxl 
l8ou evxYi 4v<&»7ciov ijAoO (be 8px9ic &v8pb; ^ xxl 



^xouvx o(Ovf|V a^^po^ avdi{jLS9ov xoO O'jSxX ^. 

quoad fieri potesl, assimilalur : siquidem snpe-^^,1 ixiXsoe , xxl eTtie- rxSpiV^ . oovixiibv Ixet- 
rioris illius mystics hierarrhiae imilalio quaedam vov x^v 8px9iv , xxl ^XOe xxl bxn exVsvoc 
sunt qus in Ecclesia perficiunlur, el haoc decoris 
eonim qusedam sunt imagines; siquidem hsac no- 
stra hierarchia per illam effurmalur el ad Deum 
adducitur, qui supernaluralis ordinis principalus 
est omnis hierarchiaB, omnemque sacrum ordi- 
nem insliluil. 



xii( oxioec^e fiou* xeI Iv xqj) IXOeTv xuxbv ; 

I0x(x6i}0t)V , xxl 7c(tCCU> Ik\ 7Cp(!9(07c6v |iou* xxt 

sIhe npcS; jjls* £uvec, uU ivOpc^irov). T{ 8s; 
X^Y^^ '^^<* ^'^ ^" xXXx icxpx XU>V (EpOIV icpotpT^xtuv 
cipT^xxi icEpl xf^c euxoj{i.(dt; xuiv o'jpxvuov ^ icpbc 
^v xxl ^ 6<jxx^{x xi^; icxp* t^[jiTv Upxpx^Xv xxxa xb 



8ovxxbvj &<p(i»{xo^bixxi' |i(iJLnii.x Y^P '^^^ '^^'* *''w |iuffxixTi< Upxpxxic XX £v x^ *ExxXT^9(qp XEXoujJitva, 
xxl xxOxx xric kxfi(vuiv suitpsicsfxe elxdvt(; eWi* xuicoOxxi y«? ^ *«®' ^iF''*^ **P*PX^* ^^' ^^^^^^C, xa^ 
ivxYE-xi irpb; xuxbv xbv Bsbv, tJ^v uicspouviov xx^ixpx^xv 4itx<jn< Ispxpx^x;, xbv itx^n^ ^8p«< xijeo); ipx^Y^^. 

e Ezech. ix, 2. ' Dan. iv, 21 . f Ezech. x, 6. ^ Dan. vm, 15. 

VARliE LEGTIONES. 

89 o\}k%i. 



257 



DE COeLFSTI HIERARCHIA CAP. IX. 



^58 



KEMAAION 6'. 



^ CAPUT IX. 






ncpl Tttiv itpjjSi^^ xal twv &p^y^3YT^A(tfv xsi tu>v 00 pf ifi^tpaHftti^, archangelU el angelis^ deque 
&YT^Ab>v, xat ittpl Trie xeXeuxxdc auxutv ttlfimn eofwndem hierarchic. 

Upapy(3<. 



SYNOPSIS CAPITIS- 

I. EapcmU quid $ignifirent principatus, II. Quid arehangeli et angeli; et quodnam sii horum o/Jleium. III. Os- 
tendit non angelis imputandum esse, quod aliqui sub iUorum directione non projiciant : illos e%im et Deum 
ex parte sua nemini deesse, exemplis probat, I V. Deetarat divlnam erga omnes providentiam; et q^io sensu 
Israel peeuliariter pars Domini diet us sit. 

§1. 



Aoiirbc ^ ^|i.tv tic 6e(op(xv Upa^ 5tixo9|io< 6 xa^ 
&YY'Xixa«; ouYxXefbiv Upsp^Cx^, 6 irpb^ -zfti^i Oto- 
Eioctfv ccpycuv, ipy^3YY^Xci)v x; xzl cif^tkbi^ Six- 
xo7(iov^evo<. KolX icpcikxx; {a^v elicftv av2Y^^^^^ 
oT|Jiat xsTS zh l{ioi S-jvxxbv xac xui^ xviuiv a!»X(t»v 
k:ra)vu|iici>v kx^pxvxopix;. Ixcpxr^ei y^P ^ I^^^ '^^^'* 
o-jpxv(a)v ip/^««>v xb OsoetSti; apytxbv xai t^yeiiovi- 
xbv jiexa xajeoic ^*?a;, xxi xxTc op-^ixat; irpcitw- 
dsvxdcxt^C S'Jvajxeaij xxt xb irpb< xt^v onepapy^tov 
apy V,v ctjxac xe bXixco^ IneixpacpOzt, xx') ixcptov 
&pvix€u; •?iY6'^^^*i. >^^^ "c^ '^p^^ a-JXTiV ixsiVT^Vj w; 
Euvxxbv, aitoxuicoOoOxi xt^v spy^o^oibv ipyijv, ivx- 
(pxCvciv XK T^v uicepouaiov xuxt^^ 6* xx^ixpy^iav, x^ 
xctfv &p^ixu)v e'jxo9{x£q^ ^vctjACbiv. 



B Reli(|ua nobis ad contemplandum saperest^acra 
ilia dis(iaclio,qu»ai)gelica8con('ladU hierarchias 
deifonnibus principalibus, archangelis et angelis 
adornala. Ac primum quidem pro virili necessario 
roihi explicandas censeu sacrorum eonim nomi- 
num signlficationes : nomeo siquidem ccBleslium 
principatuum significateoram, cum sacro quodam 
principilibusque virtulibus conveaienlisaimo or- 
dine, deifonniler principandi atque gubernandi 
potestatem, nee non ad superpriucipalem princi- 
palum tolaliler sc converiendi, et ad ipsum alios 
quoque principaliter ducendi, ipsiusque principifi- 
cis formam principatus in semelipsis, quantum 
fas est, exprimendi, ejusdemque superessentialem 
ordinandi principatum, in principalium virlutum 
dispositione deciarandi facultatem. 



§ II. 
*H ^ xSrt &*(ltay kpyioif^iXm i^jioxxYnc K>sv evxiG Sanctonimveroarchangelonimordo,coelestibas 



xxt; o'^xvSxic ipx*^<« "Effxi y«? oc^"^^^ te xxi xaiv 
ky^bu^i^ 6; 2<piiv, Itpxp^i* H^^« xxl &xxd9{A7^9ic* 
nX^v iicedctp o6x Svxiv Upxp^Ix, (x^ xxl icp<i&xx<, 

xxl lAiaaCy yxl xiXsuxx(xc 8uva[jLeK ^X^'^^'* ^ '^^^ 
k^jljx^^iXta^ d^fx xdt^ic, xoivoivixiiic xji Upxp^ix^ 
luadxT^xi xttfv axpcov dvxiXa|i6xvexxi* xxTc xf y^ 
a^fozixai^ dpyxT^ xoivtovti, xal xoTc a^ioii *Y1f^" 
Xoic* xxTc jxev, 5x1 Tcpbc xt,v uicepou^iov dp^V 
kfTjuiyuS^ Virlffxpxicxxi^ xxl icpb; xuxr^v, dK ^txxbv, 
atcoTJiccuxxi, xsl xoo< ^yT^^^^^ ivoicoitt xxxd xoc 
i^xf^liouc aVrfic XXI xexxYJJiftvsc xxl dopixo'j; 



fiYt{AOv{xc* xot; fii, 8x1 xxl xti< Oicoo^xixt^c ^^^ 
xi(eui<i xd(< Oexp'^txac iXXdi|i^ei< Ispxp^ixoic ^3t ^ 
x&i icp<ik«uv $v>vi|A£(i>v OicoSex^P'^^^y ^*^^ '^^^^ oiyY^* 
Xoi< fl»xac &Y^^*^^< k>(^i\XQ\}9ot^ xxl $(* ^yY^*^ 
%tv &va«px(vou9Xy xxxa x^v tep^tv lxdi9xo*i tciiv 
6c(i,»v Ai iXXx(&ico(Aev<i>v dvxXoYCav. Ot y^P ^TK^^oi, 
xaftoK ^^ ispocipi^xx)A.tv au|i.iiXi)purcixitf;, dicom- 



quidem istis principalibns aaqualis perhibetor. Est 
equidem, uti dixi, una illorum atque angelorum 
hierarchia^eademque distinctio, yerum cum nulla 
sit hierarchia^quaB non primas et medlas ultimas- 
que virtutes habeat, sanctoA archangelorum ordo, 
jure quodam hierarchico communi, medietate sua 
continet extremas; sanctissimis enim principatibus 
communicat et Sanctis an(;elis; iilis quidem, quo- 
niam ad superessentialem principatum principali- 
ter conversus est, et ad ipsum, quantum fas est, 
efformatur, nee non angelis decorosuo atque ordi- 
nate, qui aspectum effugit, ducatu unionis auctor 
. exsistit; his autero,quia etiam ordinis est dictato- 
rii, divinasque illustrationes hierarchice per pri- 
mas virtutes suscipiens, exinde iis ipsis angelis 
easdem benevole annuntiat, nobisque per angelos 
manifestat, pro cujusqne illorum, qui di?inis illu- 
strationibuB afllantur, 86 ad res sacras oapaci- 



VARLE LECTIONES. 



eo V. XoiiwJv. 64a?jxnv, D. » etCu><, P. S. D. 



m 



S. DIONYSII AREOPAGrfill. 



^60 



tate. fpsi 6nim angeli, sicut pradiximus, omnes 
GGelestlumintelligentiarumordinescompIenduter- 
ininanl,ulqui novisaime coeles(es inter essenlias, 
angelicam aortiti sinl proprietalem adeoque prsB 
auperioribus islis, hoc reclius a nobis angeli vo- 
ceatur,quo inagis ipsoruro kierarcliia res eviden- 
tiorea ac mundanas attingat. Siquidem supremam 
illam, uti dictum est, distinctionem, tanquam se- 
creto illi sacralissimo primo ordine propinquam, 
magis abdile (»utandum est secundae res sacraa 
Dioderari; secundaro vero, quse Sanctis domioatio- 
iiibus et virtutiims ac poteslatibus expletur, po- 
testatum et arcbangelorum alque angelorum hie- 
rarchic pf assidere, prima quidem hierarchia ma- 
nifestiiis, sed occultius sequente : porro principa- 
tuom, arcbangelorum alque acgelorum ordinem 
explanatorium bumanis per vices praeessehierar- 
chiis, ut hoc ordine ad Deum sit ascensus, et con- 
teriio communioque atque unio, que etiam a 
Deo omnibus hierarchiis benevole affletur, com- 
municationeqae quadam insera(ur,cumque dccore 
sacratissimo promanet. Hinc theologia nostram 
hierarcbiam angelis attribuit, cum populi Judseo- 
rum principem appellet Micbaelemi, aliosque gen- 
tium aliarum : statuit enim Altissimus terminos 
geotiumy juxta numerum angelorum Dei. 



xaxa TO TcXeJxaTov o)^ Iv o-*>pxv(2ic o-jaCaic e-^ovxt^ 
TT^v 6[y>(iXfK}\>t \bi6zriX7' xal (jiaXXov tcpb; f|[ji.u)v 
Si^^tXoi iztpa xoOc icpotspou; oUeiocepo'^ 6'40p.2(d- 
jiEvoi Wj ^ffy xai irtpl zh l;a(pxvs7Tepov autoT< Ijxtv 
^ Up2p'^(a, xal [jLOcXXov icepixc^^jjitoc. Ttiv jit^v ^ap 
^TcepxitT^Vj d>; eipr,xj(i, Sixxotjat^viv, o>; Tq|> xpu- 
<p'!'p irpcDxotXYCoc T:XT^9ii(^ou9'xv, xpu;pioei8(ii; oli^xeov 
tspapy^eTv xfic Seuxepac* xt,v 6s ^eux^pAV, t^ oujjt- 
irAT^poOxii icpb; xwv a'^lit)^ xupiotr|XU)V| xai Sjvi- 
(leov, xal k^ouYioiv, xyJ; xa>v ap^ojv xal ap^a^YsXaJv 
xal ii^^iXta'i lepap^iac, ifiYSt'Oii, xtJ; irpcixT.c p.ev U- 
pap^{ac ijKpavsaxepov 64 xtj; 8s jjiex' auxV xpy^piciwe- 
9xepov 85* xijv 81 xdiv ap/^uiv, v.xi ip^aYY^^^^i >wti 
g aYY^^^^i ix'pxvxopiXTtV $taxoj{XT^9:v, xaT< avitpca- 
Tte(ai; 66 tepap^faic 8i* aXAViXcov imrcaxeTVy tv* ^ 
xaxa xa^iv ^ 7cpb< 6elv ^vxyioy^ xai eTtiaxpooili, 
xxl xoivu>v(a, K%\ Eva>at(, /.ai ^Tiv xxi ifi nxpa 6eo*3 ^ 
Tcs^aai; xaTc tep7p^(ai< ^y'^^^P^''^^ iv8i8o(jLEvit, xai 
xoiv(i>v'.xb>c liiKpoixoiax, xxl 67 ^tz* cuxo^iiCa^ Upu>- 
taxTiC irp(Jo8oc* "EvBev f, OeoXoy^ok xT|V xxO' ^{&ac 
Upap^fav iYT^^^^ airovEveiJLT^xev, ap^ovix xoO 'lou- 
8x((0v Xxoy xbv Miyxr^X ovop.dt^ou7a, xai aXXou; 
lOvoiv Ixepcuv 68» evxi^as y^P 8 "Tij/tjxoc 8pia Idvwv 
xaxa opiO^ibv aYY^Xu)v 6&ou. 



§111. 



Quod si qu8erataliquis,quare populus HebraBO- 
rum solus ad divinas illustraliones sit evectus, 
respondendum utique, reclis angelorum guberna- 
tionibus nequaquam imputandum esse, caeteranim 
gentium ad falsos deos defectionem,sed eas ipsas 
rootibus propriis a recta, qua) ad Deum ducebat, 
via deflexisse, per amorem proprium, suamque 
pervicaciam, et rerum, quibus divini quidpiam 
ines^earbitrabanturtabsurdumcultum.Hocipsum 
Hebraeorum populo usu venisse conArmatur: Agni- 
tionem enim^ inquit, Deirepuliiti, et post cor tuum 
ambnlasti ^. Neque enim vita nobis est, cui vis 
illata, aut imposita necessitas, nee eorom quae pro- 
videntur iibertate, divini radii illustrationis, qus 
a providentia manat, obtunduntur: sed ocnioruro 
mentis dissimiiitudo facit, ut exundans paternae 
bonitatis illui^iratio vei omnino cassa sit, et pro- 
pter eorum repugnantiam inutilis; vei ejus parti- 
cipationes exsistant inaequales, parvaB vei magnae* 
obscuraB vei claraa, cum unas sit et simplex, eo- 
demque modo semper se 87 habeat fontalis ille 
radius qui jugiler est expansus : pra^ertim cum 



C El 8e xic <paiT^, Kal iiojc o xtu* *G$pa((ov Xab< 
iL^-^-^tXQ {xdvoc kill xac Osap)^ixa< iAXdt{jL^Et; ; &ico- 
xpixiov, 3x1 [JL^ xa< xwv aYY^^^^ euOE(a« iTttoxa- 
9(a< alxidlffavOxi ^pf^ xtjc xuiv ixtpcuv ^Oviov i n 
xou; O'jx ^vxac Oeouc inoicXavi^ffEoic, 3(XX' auxouc 
IxeCvou^ olxE(ai; ^oicaTc I a xf^; Ini xb Ostov EuOe(a< 
AvaYO»Yn< iitoitE7cx(i)x(ixac, x^ <piXajx(qf xat ajOa- 
8E(q^, xal x^ xuiv a6xoTc $oxouvx(ov OsonpEicoiy &va- 
XcJyV ffE6aff[jLi<JxTiXi, Toyxo jxapxupEtxai xxl auxb^ 6 
XQiv *ESpai(i)v Xxbc iteicovOevxi* 'Etc^y^**^^^^ T^P 
6E0U, tpn^'i'vy aicd>9b), xai dithto xrj; xap8(a< ooo 
licopsuOnc. OMe y*P ^vaYxaff|jiivTjv £^o(X<v ^o>r^v, 
oWb 8i9 xijv xruv iipovoou(xsv(i)v a-JXEjouiidxr^xa, xi 
Ofiia <pa>xa xt\< icpovoT^xiXT^c IXXafjL^scoc 3(iia|i^i^E- 
xat* &XX* i\ x(s)v voEpoiv 8^Eu)v icvo;j.oi($xoc ^^v ump- 
irXy.pij XTi< Ttaxpixric iY*^^^**^* <pwxo8oa(ay IJ icxv- 
xeXJic ^{jleObxxov iccisT, xal icpb< x^v a6xet>v &vxt* 
xjfcfav &Sidi8oxov, ij xac (lexouafac icoieT 8ta(p<{pvjc, 
(jLixpac ^ jUYdEXac, &{Au8pac il cpavac, tn; (i^S< ^ 
aTcXriCt xal &ei a>9a\Sx(i)c iyouaT^; xal OicEpi^nXciit&l- 
vn< iCT^Y^'^^^ ixxTvoc* Inel 8xi y^ ^^^ 'c<*^^ Ixspcov 
lOvbJv, (1$ a>v xai i\\uX^ avcvsuaajuv iirl xb icoatv 



' Dan. x. >^ Ose« iv, 6. 



VARLE LECTIONES. 



63 in 0. locus legitur. Kal uoXXov icpbc ^uoJv Ixnavxopixol toiv npoxipcov, avYtXot olxtidxtpov 




habuil, xal SXkw^ iOvcuv ix^pouc. 



261 



DE COlLESTl HIERARGHIA, CAP. tX. 



262 



ixo{(jLco; si; (istdi:o7iv &v27:s7rxx(X£vov xou Osap^ixo-j A c2et6ri8quoquegentibus(e quibus nos emersimus 



^To; ^7csipc>v xe nzi acpOo'^ov izIXol'^oq) ajx excpuXoi 
xtvfic iiUffxaxouv Oeoi* {xta Se icivxuiv ^p/^r^ , xzi 
spo; lEsuxT^v otv^Y^^ "^^^^ i7:op.cvo'j<, (A xaO' Ixz9X0v 
ISvoc Upsip^^uvxe; ^yT*^^^* '^^*' MeX^iveSIx iv- 

VOY^xlov lepip^T^V ^YXS <piXo6e(i^X3XOV, 06 XU>V 0'^ 

^xtDVy &XX2 xoO 8vx(i>; Svxo; &4'i9xou 8eoO* xxl y^p 
mr^ aisXoi; xbv lifeX^i9»8ex ol Ofdvotpot ou cpiXoOsov 
|JuSvov, oXAa xxl Upes xsxXrSxaaiv, i) ivx xoTc I'/ii" 
^po^v ivapYcoc {u(pat<>(09iv , oxi (jit^ ulOvov tjx^; 
km xbv ^vX(i)c Svxa 6e($v iTceoxpxTixo, icpoaexi 51 
xal sXAoi< OK Ispopx^^ ^Y'^"^^ '^^^ ^^^ "^^"^ aXrfiri 



ad iilud dWini luminis immensum et exundans pe 
lagus,quodin promptu omnibus ad particip.mdum 
est expansumj non alieiii quidam dii prapfueriat, 
sed unum omnium principium, el ad illud angeli, 
qui cuique nalioni prsfecli erani, sequacea sues 
addQcerent.GonsiderarelibetMelcliisedeohjpontt- 
ficem ilium Deo charissimum,qui nequaquam ina- 
nium deorum, aed allisaimi verique Dei sacerdos 
fuit : Deque enimsimpliciterMelchiaedecum iheo- 
logi non solum Dei amicum^sed et sacerlotem 
appellaruut; ul vel sic pradentioribus aper(ein- 
dicarenl, non modo ipsum ad verum Deum fuisse 



converauro, ?erum etiam aliis ad ?eram et solam supremamque Deiiatem provebendia ducem ei- 
aiilisse. 

§IV. 

Kst xouto Bl div oY^v Upap^ixTiV ff\5ve»iv ^tco- n Illud qnoque ponlificiee tua; scientiae comme- 



nt vt90|ji<Vy Set xal xtf> ^spzo) npbc xoO xoT^ AIyuhx^oic 
intvcsxouvxoc k'^'fiXoM^ xil xq> Ba6'jXb)vibiv ap^^ovxi 
Tcpb; TOO olxc'lou, x«l zh XT^c iravx(i>v icpovoUc xal 
xupioxt^xoc xnSe|iovt)cbv xal &;ou9ix9tixbv xxxa xa; 
opam; SitKOpOfiftucxOy xxi xoTc lOvs^tv Ixeivoic 01 
tou ^vxuK 6eoO Ospaicovxec, f(Ye(xdvoc ^-tOfjxzvxo xy^c 
xcSiv x^J7Ri)0ei9uiv bnh xwv k'^-^ikiKiji'^ ^ 6pi7Su)v Ix- 
tpxvxop^aCy "toTc xaiv k'^^iXta'i ^YT^^ ^'po^* avSpiai, 
xcp AaviT^Xy xal x^ 'luixricp ix OsoO 81' aYY^^^^ ^^^* 
xiXtxpS£{9f|C' |At3t Y^p i^xiv ^ icivxuiv ipyji xal itpd- 
v>ia. Kit 0'j8x^; olrixioVy *lo iSaicov pifev dcnoxXT^- 
p(inixa>c f^YC^^xt ^Ti^ OExp'^fxvj iYT^Xou? Ss l8{(o;. 
il i|iox£|Aioc, n &vxi0ix(oc, n Oeou; xiva< Ixspou; 
imffxsxetv xot< aXX(H< S6vi9iv* J^XXa xzl xb X^y^ov 



morabimus,ut et Pharaoni ab angelo ^gyptionim 
pra)side,etBabyloniorum principiaproprio itidem 
omnibus prospicienlis atque dominantis provi- 
dentia poteslasque per visiones fuerit intiroaia, 
utque gcnlibus istis veri Dei ministri, ductorum 
instar fuerint prserecti, ad Oguratas illas angeli- 
cas visiones interpretandas, qua viris Sanctis an- 
gelorum similibus, Danieli. inquam, et Josepho, 
ex parte Dei per angelos ante fuerant revelatas ' : 
unum quippe omnium est principiu.n unaqoe 
provideniia. Neque uilo modo pulanduro est, 
quasi Judaeis quidem surtito Deus prasfuerity an- 
geli autem seorsum, fcl aequaliter, vel opposite, 
aut alii etiam dii ciBleris genlibus imperitarint : 



IxEtvo xsxa xi{v8s xT^v lepav evvoiav IxXt^hxeov, o^j^C sed hoc eloquium sano quodam sensu sacrointel 



tiK {lepiaafi&voj 8sou jjieO' Ixfrpoiv Oetov {) &yt^~ 
Acdv T^v X36* ^(Axc ^'^i\kO>tl%'*, xsl xoO *l9pxf|X fit; 
lOvip^T^v xal iOvaYOv iTroxXT|pu)6fivxoc , a)X' u)c, 
S'jxtic jjilv tti; |iiac aTcdJvxwvTO'rtl/Cffxo'J 7upovo(ac, it^v- 
xz< MpiSyKO^ 9(i>vxixci>c xaT; xujv olxe(a>v ftYT^' 
Xfo^li &vaxatixaT< ^tipxYOi>Y^^^^ SiavEi(Aa7T^C| (xdvov) 
u cr)^8$bv icxpi icivxac xyj 'Ivpo^X iicl xt^v xou 
^vxw; KupCou (puixoSo^Cav xal lit^YVjiiTiv lictTXpatptv- 
xo<. *'oOtv ^ dtoXoY^a^ xb (ilv laux^v anoxX7^pa)9Zi 
xbv 'l9pST^Iitt xt^v xoO Svxwc deou Oepaice^av tjjL- 
<pa(vou92y xb, 'EYevVjOti jJitpu K'jpfou, <pT,7(v Iv- 
Setxvu}jisvT^ 61 xb, xal xjxbv iv i9(|i xoTc XoiicoTc 
Bve9iv &icovc|i7^0i^va{ xtn xaiv ^y^^^ a^^^iXttiyt, elc 



ligendum est, non quasi Deus cum aliis diis an- 
gelisve noslri partitus sit gubernationem ; atque 
Israelilicse gentls principatum, atque ducatum 
ipse sortitus sit ; sed quod, cum altissimi unica 
ilia rerum omnium providentia, cunctos homines 
ad salutem angelorum ductibus tradiderlt promo- 
vendus, solus ferme Israel, prss omnibus, ad veri 
Dei notiliam et illustrationem fuerit conversus. 
Itaque Iheologia, cum populum Israeliticum se 
veri Dei cultui mancipasse narrat, ait : Foetus 
est pars Domini "; cum autem 08tendit,eum quo- 
que, pari cum caeteris nationibus jure,sanctorum 
cuidam angelorum fuisse consignatum, ul ejus 



xb l%* ajxcO x(i)v )a(2v aicavxb>v &px>.v li;iYv<]^3ii, oopera unicum illud rerum omnium principium 



tbv lit^aT^X lf^y\ xou 'lo^$a{(ov ^y*^^^^ Xaou, va- 
fu; ^i|iiic ix^ici^xouva xb, ictav Ivai xtijv SXu)v 
Kpdvoisv, im9u>v X(0V aopofxov xal 6pxxa>v Suvi- 
|UtAv &icfpouaia>c 67ctpi5pu{xcy7^v* icdvxxc 31 xob; 
jtxd* SxaTCo^ l9vo; ImaxixoOvxac iffiko^j^ , in' 
8MXT4V dK olxtCav '^ ^PX^^ '^^'* ^^ojxivooc iOeXou- 



agnosceret,Michaelein Judaico populo praefeclum 
Iradit, aperle docens unicam esse omnium pro- 
videntiam, 8B quae cunclis simul tam invisibi- 
libus quam visibilibus virtulibus superessentiali- 
ter prasstet ° ; omnes autem angelos siogularum 
gentium praefectos, ad illud ipsum principium, 
ulpropriam, eo8,qni ultro ac aponte sequanlur 
deducere. 



' Daa. u. ■ Deot xxzii, 9. » Dan. x. 

VARIiE LEGTIONE& 

60 xiKu^iow^ 67cb xa>v &yy^X(i>v, Gb. S. ^itb to)v non est in D. 70 &icivtu>v non babnit Ch., ici^rxu^, 

D. t^ Gh. ^v &x^£km. IS ds in* otxt(av, D. g 



$63 S. DIONYSII AREOPAGlTifi. 264 

ADNOTATIONES CORDERII. 

g I. Explicat nomioa proprietatesque priacipaiuum.archaDgelorum et angelorud), qui ultimam coDsti- 
tuunt hierarchiam. Ac priDcipatus quidem subditis angelis praesunt, et eos ad ministerium dtviDum 
expleolum dis^ODunt. Aa bos pertioet secuDdum Dionysium univaisale reffimen, veibi gratia, uniits 
regni, vei gentis, vel regDi ad Dei similitudlnem maoudaclio ; secundum Uregorium quoque, eorum 
miDisterium est docere bomines, exbibere reverentiam unicuique secundum gradum suum. Horumetiam 
M promovere homines, ut non propter uUlilatem propriam, sed propter solius Dei amoremet bonorem, 
faciant justitiam. 

Arcbangeli vocantur summi nuntii qui f umma nuntiant. Horum ofncium est. secundum Dionyiium 
propbetiasrevelari, ips! quoque illuminatiooes quas a superiorlbus accipiunt, inferioribjs annuntiant, et 
per eosdem nobis. Secundum Gregorium vero mucus eorum est. de illis qu» pertinent,ad promotionem 
fidti, etpraecipuis mybt^'riis, ut de Nalivitate Cbristi, et similibus, bomines reddere certiores, atque de- 
mones an liominibus removere. 

Angeli sunt in coelesti dispositione uUimi et|hominibus magis propinqui.Nomen autemang^^liestnomen 
officii, non naturae. Isti minora nuntiant,et bomines ad aivinam cogniiionem ducunt,et ut juste vivant^in- 
atruunt : bi sursum eitendantur per diiectionemDei.et in semetipsis firmaniur per custodiam sut.ac sub 
ae progrediuntur ad auxilium proximi. 

§ II. Cum in quaiibet bierarchia sint tres ordines, scilicet primus, medius et uliimus, osteodit qua 
ratiooe arcbangeil. aui medii sunt inter angelos et principatus, utrisque communicent ; angelos autem 
ail res bumanas mocierari. 

Angeli enim nobis ad custodiam deputati tenent noa stantes, ne cadamus ; et eadentes nos suble- 
vant , ut fturgamus ; nee unquam nos deseruni eiiam peccantes, quin semper sint parati opem ferre, si 
velimus. 

Effectus autem angelicae rustodiae multiplex est. Primus est, impedimenta boni et occasiones mall re- 
moverd ; £xod. xxxui 2 : MiUam angelum prtBCurtorem, qui ejiciat Jebutcsum, Secundus est. tentatio- 
nes mitigare, Dan. Ui, id : Angelus autem Domini descendit eum Azaria it sociisejus in fomacem ; etc. 
Tertius est, contra bostes visibles adjuvare ; IV Reg. xix, 35 : Angtlus Domini percussU in castris Assy- 
riorum^ etc. Quartos est, orationes nostras et eleemosynas Deo prsBsentare, et pio nobis orare ; Tob.xii, 
12 : Quando ornbat turn lacrymis, etc., ego obtuli arationem tuam Domino, Quintus est, viam ostendere ; 
T(b. Y. 20 : Ego sanvm ducamet reducam. Sextus est, in agendis docere *, Zacbaris ii, deangelo qui 
instruxii cum. Septimus est, seipsum et alia secreta revelare ; Tob. xii, 15 : Ego turn Raphael ongelus, 
etc. Ocavus est, a peccatis arcere ; Genes, xix, 15 : Cumque enet mane, eogebant eum angeli, dieenies : 
Surge, ne et tu partier pertat in tcelere dvitatis, Nonus ad ftrvorem excitare ; III Reg. xrx, 7 : Surg*: 
grandii enim tibi reetat via. Decimus est, consoiari ; Tob. v, 13 : Font animo esto, in proximo e$t ut a 
Deocureris, Undecimus, potesiates conirarias areere, ne tantum nocere vaieant, quintum vellent ; Tob 
VIII, 3, ubi angelus Asmodseum ligavit. Duodecimus de peccato increpare ; Jud. ii, t : Dixit angtUa 
populo Itrael : Cur hoc feciuit ? et3. 

§ III. Reddit rationem, cur, cum angeli bominum praesides sint et titularos, tamen adbuc tam mulls 
naiionea infideles reperiantur, ac ^ ereant : et ostendit id ex boioinum malitia provenire, suavem an- 
gelorum ductum sequi nolentium, et ex pravo usu libertatis ; Deum enim et angelos ex parte sua ne- 
mini deesse, sed omnibus,solis ins tar, benefices suos radios expandere, ad quos seexgentifitatis tenebris 
Del gratia emersisse coofitetur. Hoc etiam probat exempio Melcbisedecbi^qui non solum e gentibus ad 
lumen veritatis emersii, ?erum etiam aliis praeluxit, atque sacerdos summus effectus, Ipsiusmec Ghrlsti 
typus exstitit. 

g IV. Ostendity quanta Del inorones providentia non solum Judasis sed aliis etiam gentibus angeli tute, 
lares dati sint. ut probat in Pbaraoneet Nabucbodcnosore, t^O quibus per angelos visiones contigerunt, 

Sas Josepb atque Daniel ab angelis edocti ipsis explicuerunt. Et simul exponit illud Deut. xxxii, 8 : 
undo aividebat Altissimue gentes , statuit terminot populorum juxta numerum angetorum Dei, Pare 
autem Domini populue ejus, Jacob funicului harediiatis ejue : quod non ita intelligendum ait, quasi Dens 
casteras gentes angelis regendas dederit, solo Isrsele sibl, id est suae providentiae et gubornationi retento 
ut videlicet ipse Israelem sine angelis vel angeli reliquas gentes regerent quia et Israeli Micbael prae- 
rectus tegiiur et Deus omnes gentes in Scrirturis possldere et gubernare memoratur ; std lia intelli- 
gendum est, quod cum Ileus omnibus gentibus angelos dederit, ut eorum ductibus ad veri atls lumen 
pervenirent, solos Israel reipsa ad varum conversus sit. 

PARAPHRASIS PACHYMERiE {U). 

§ L Reliquum est, ut etiam de novissimo trino A § L ^En^omov fiv e?n U^t^^ a%\ icepl tt^c lo^^i- 

ordine dicamus^qui constat principatibus,archan- tnc tpia$i<c7i; 'ci;s(D;, xn6 xe x'ljv cEp^ui/, xdiv sp- 

gelis etangelis^e quibus concinnalur:acprimuni ^aYY^o^*' » k^I toiv i^^iXia^ 9'j;x7rXnpoj|i£vtk; na\ 

nonabsreruerityprovirili explicaresacrorumeo- ^it)co7{jLou(x£vn;* kiI icpuirov av sTn xoXbv xxta x^ 

rum nominumsignificaliones.Nomenitaqueprin- ^j*t%\h» -zk^ tu>v iicu)vup.iQjv ixS^Xc^^eic clmtv. t6 

cipituum, deiformiter et ad Dei similitudinem, y^'^^ '^^^ ^PX^'' ^^<>(^^ '^^ 03oei$a»c xxl t$ 6tqi 

principandi ac gubernandi potestatem declarat. d|ioi(i>(Aev(iK ^pxt<ov a^xaiy %%\ f^Y^iAovtx^v ^i\kox. 

Jam vero cum ducatus etiam in ordine appareat. Tew: 81 iizti ^ ^y^^<>^^^ ^^ '^^^^^ fxCvetxt, ^.txk 

cum ordine.inquaroySacroetisliusmodiprincipati- xo^edSc <pn(u Upccc xxl icpovnxoiWnc xoivjtzic &p- 

busac virtutibus convenient!, atque aliaaattam a J y(uXQ xol Sovi(U9iv, olXXu^ xt xal itp^c x^v dp^^v 

(14) Vide schoL S. Maximi torn. II, cap. 9. 



2u5 



DE GOELESTI HlERARCHIA, CAP. IX. — PARAPHR. PACHYMERiE. 



266 



OvCtO^ 



xxl -jTzt^TLpixTi oXixuic E77£3ci:p02i * o); A Tenitii ac supcrprincipalem principatum totaliler 

convertan'ur: sicut enimlucidus exsislit qui ad so- 
lem conversus est, iia ({noque principalus^qui ad 
principaluin su perprinripaleniintuentur.Yeleliam 
ali:er: Quoniam aliis,archangelis, inqua:n,ct an- 
golis/iuces sunt istiusmodi cunversioDis, adeoque 
ad superprincipalem ilium ipsum principatum ac 
ca^lerorum principatuum auclorem et conditorem 
conformationis, et,secunduniApostuium, ad invi- 
sibiliaipslus creaturis inlellecta contuenlur<>.Non 
possuiitusautem nosse supernaturalem ilium om- 
nium ordinum principatum. Appellanlur vero prin- 
cipalus, quod principatum ilium manifestent, po- 
tt'nter et habitualiter eum ad principalem taiem 
ornatum ac statum obtinendo. 
§11. 'H oi toiv a'>(l^li^^ ipyi^lf*^^^ *^'' t*^^ V<>' B § H. Sanclorum vero archangelorum ordo cob- 



x«l OLpyrxi ai TCpb; io'/Ji^ xTjV Ontpip^tov a:popu- 
9%i. *'U xtX aXXoic • Aid-i ixspwv /iYoOvxxi, «PX*Y' 
YeXcav ^hjjlI xai i^^Q.to'i^ irpb< t^x xotxut/^i i^i- 
tftpotpVj XXI $ta xb TTpb; xotT^v ix!{vT|V xiy* Cncepap- 

-^lov apx''*^ > '"•^ **^ ''^^^ °^PX*^ iroiTiaxjav xal 
$7^uto'jp');T49X9X'/, k^oxuicoOaOxi. xxl Itti XX aopxxx 
x'jfXoG xoTc fcoi/jjLXorv voorSfjievx xxOopuivxxi xaxa xbv 
*A:r6rcoX*v, Ojx I^Ofxsv Sfe eISsvxi xr^v uTiEpouvicv 
ixi(yT|v sp^TiV xd>v fticx7d>v xd(;S(iiv. 'Eictovu^cGvxxi 
apj^x(j w; Ixe(v7\v xr^v ap/^'^i'' avx;pa(vouffxij Iv xtji 
&jvxx(jk x«i xxO* S;iv l^eiv a-jxr^v irpb^ t?|V xoixuzt,v 
ip-^ix^fV rjxo9[jL(av xi xxl xaxdivxaai'i. 



xxY^kC TaT< ^Y^Oelaic o6pxviai< ^px^t;, ((jifa ^^p h 
hpa^li^ o^xoN xe St^Xovoxi xwv ^cp^ujv, xxl xuiv 
ip'^ajY^^^y ^'^ ^^ ^^^ &YY^^^^ or^xuiv, xal $ia 

XOUXO tU p>^flCV X(i(lV TCCpl) XfJL^VOVXXt * x( ^^P ^<> 

tlitv ol h^irfftkoi, t\ [L^ x4y{i.« ij ipX^^ '^'^ *T" 
Y^Atdv «UYXs(|ifvov ;) &XX' litti^^ o*^x l^xiv lepap^^fx, 
\k^ icpcoxs^ xal |i(tfx; xxl xeXsuxxfa; $uvx{xe(< Syou- 
9Xy ^la x<mo ^ xttfv ^p)^XYY*^wvtx5i;, wc (xiadxnc, 
xttiv Si^KMiri &vxiXx(ji(Ixvexai xxxa xivx xxl d(A(poxe- 
pwv xoiyiAvCav. TdtTc fJi^v ^^^tc xoivtdvet^ 8xt xal 
«*Vc^ Tcpbc x^v ^icepotSviov 4px^^» "^^^ Ssbv, bXixa>c 
iict9xp«ircst, xxl itpbc Ixe(vt^v dcicoxunouxxi , xxOcibc 
Spa x«*. al apyrxX • xxl iicel at 4px'^ •^yejiovixxI 
cIti xal ivo^cotoly (ai( Iwvat xac x^$«i< axe^avvuoOxi, 
ivoicoiouTt xal tou< &YYeXouc 8^09(Ab>< xxl xixxou9t. 



lestibus quidem istis principatibus aaqualis est 
(nam una est hierarchia, ipsorum nempe princi- 
patuum, ct archangelorum, atque ipsorum eliam 
angelorum, atque idcirco ad unuro ordinem re- 
ducuntur. Quid enim aliud sunt archangeli, quam 
ordo ex principatibus et angelis conflatus ?/ : ve- 
rum cum nulla sit hierarcbia, qus non primas 
et medias et postremas virtutes habeal,idcirco 
archangelorum ordo tanqam medietas, extremas 
quodammodoOOcomplecliturutrarumquecommu* 
nicatione. Siquidem communicat principatibus, 
quoniam ad superessentialem quoque principatum, 
scilicet Deum, lotaliter conversus est, et ad ipsum 
eflbrmantur,sicutetiam principatus ; et quoniam 
principatus ducendi et unificandi vim habenr,non 



Tot^ 81 ifpkoi^ itaXiy xotvuivsT, 8xi t(jl xxl auxai permiitentesofdines dissipari,angelos eUam deco- 



tT\c Cnco^xiXY^c xdc^coic, xxl OicoS^^ovxxi xa< IXXi(x- 
^eiC B\k xtLv irpciixwv Suva^jieaiv. Kal &XXu>c xoT< a"^' 
"fsXoic xoivciivoOariv al (le^xi, oxi xxux«< xdc; Oebc 
IXJld(i.4»ei< toTc k*((iXoiQ ^YY^^^oujij xx( 8t' if^iXia^^ 
fjjiT^ &va^a{voo7t • Sib y^^ **^ xoLxi, xouxo xoTc 
&YYS^o(c xowiovoGtiVj 8xi xoTc ii'^^koi^ ^pajvxai 
icpb« xa; icpbc ri\Ka<: ST^Xonoii^vfic, x^xa av^Xo^ixv 
xoff irb 6»oO iXXx(jLico{jLi(vu)v. Ol y^P ^YT^^^S ''^^^ 
xal icep\ a*ytori t?TCbi{jLEv, 9UjxicXT^p(oxixo{ slai 7tx« 
OT^^ ojp3v(ou 6caxo9|Ai^9tci>C| nXv\v xaxa xb xeXeu- 
xaTov xal xb It^xxov * 9U(iicXT^pou9i "^kp xxl ol 
5p6vot, iXAa xxxa xb icpuixov, xal dia xoOxo ^^oun 
x^^v k^fO.ixi^'t i8{(o; i7cu>vu{ji(av, icxl [laXXov, uii 
xoTc &yOp(j&irotc icXr,9ia2^ovxfi;y ol S^ xal {jupiouvxxi 



ro ordine componunt : angelis vero etiam com- 
municant ; quia etiam sunt ordinis interpretis,ct 
per primas virtutes illustrationcs accipiunt. Etiam 
alio modo medii angelis communicant ; qnoniam 
has divinas illustraliones angelis annunliaut. ct 
per angelos nobis manifestant; ((uamobrom 
etiam secundum hoc angelis communicant, quod 
angelis utantur ad nostras manifeslationes, jux- 
ta conditionem eorum qui a Deo illustraniur. 
Ipsi enim angeli, ut etiam deiis dicamus, omriem 
coelestem ornatum complendo terminant, tanquam 
nimirum id quod ultimum est novissimumque : 
complent enim etiam throni,sed lanquam id quod 
primum est ; et idcirco proprie nomen angelicum 



Sii x<yk(dv xd 6eTx. To'jxo y«? ^'"^^ "co i|A?«vijxE- ^ oblinent, et pra^sertim quod hominibus appro- 

pinquent, qui et propter illos divina imitantur. 
Quin et corum hierarchia manifestior est, quia 
nobis non opns est iterum aliis ad illustrationes 
et nuniia ab iis recipicnda : alias enim et ipsi 
pcrquam occniti assent, nee uliimi ac circum- 
mundiales existerent. Nunc autem cum nulli 
spiritus sint inferioris ordinis quam ip.M, ange- 
lorum ordinem postrcmum ac circummundialem 
existere necesse est. Exponitantem sauctus hie, 
quomodo dixerit angelorum hierararchiam esse ma- 
nireslorem, scilicet quoad nos : nam supremus 



po> XT^c Upap^ta^ a-jTca^ * o^ Y^p ^'<^H^cOa niXiv ixE* 
p«iiv Kpb; xac 6ic' a&xwv eXXi{A4^ti< xal ^YY^Xfxc* 
tl Y^ ^^ xouxo, xb xpucpiov Iv et^^ov xal o5roi 
xxTS KoXCi, xal xb H^xxb^ xc xxl 7cepixc59|iiov oux 
h e¥ a6xoT< l^v. NOv SI, fiT^Sipiiac Ixspxc ov>9t^c 
xoxuvtipac xi5«wc, "niv xi\\.H xeov a^f^iXu}^ aviYxn 
Eivai iff^axnv xal iwpixovjjtiov. *E;rjYetcai 4 ayioc, 
m; tl-Kt * QEpl xb E)A(pxvi7xspbv ivxiv ^ lepap^Ca 
xot; &YY^^^> SnXovoxi IjAoavwxEpov itpo; -^jjia; , 
fi Y^p ^Rtpx^T^ xiSic, &< t^ xpu<p(f|i Btcji irXn- 
gtdt^ouva , xpucpiaix&pux ov^i irpbc xV Ssuxipav 

o Rom. I, 20. 

Patrol. Gr. III. 



267 



S. DIONYSIl AREOPAGITiE. 



^ 



ordo, utpole secreto Deo appropinquans, magis A xa^tv Itpxpyitx * ^ ol Seuxspi, ^ xric jievnc Upxp- 



occulfe secundo ordini res sacras aubministrat : 
secundus vero, qui est medise hierarchia^yultimam 
bierarcliiam moderalur, manifeslias quidem quam 
primus, occuUius vero quam sequens; porro ul- 
timus ordo humanis hierarchils prseest. Ceeterum 
cum tres ordines sint, illuslrationes sibi routuo 
manifefitant. Verurotamen dicendum, quomodo 
primus quidem ordinis principatus sequenti aimul 
manifestationem infuderit^ et noa alius peralium, 
el similiter secundus ordo; lertius vero, alius per 
alium nobis iofundat illuslrationes. Dlcendum ita- 
que,quod in prioribus ordinibus, com tarn dantes 
quam accipientes angeli sint, in illis secundum 
naturam non magnam esse difersitatem, 91 ul 



jioL^ , T^Y^tTxi 'ZTi^ iT^ixfi^ Upxp^Cs;, Ipupsve^t^- 
pcdc (J-^v irp^c tr^v icpci^TT^v, )cpu<pia)Serccpo>; $1 nph^ 
c^v [ux' a-jXYiv • ^ OS iT^ixri xajic xaTc ivOportrf- 
vaic Up2p^(ai< licivxxxet. DAt^v lizX xpl% xv^iixik 
elffij W ^Xt{X(s)v l{i.^x(vou7t xac lAXdLfi^ei^. U\i\h 
ircopT^xeov, iccuc h H>sv icpc^xi) xa^tap^Cs dS(Aa IveK- 
Sou x^v 2x(psv«iv XT^ (ji&x' a^XT^v, xxl O'jx aXXi\ &* 
aXXnCy xal ^ Seuxepx if&otu); * t^ SI y* '^P^'^A O^ti 
Si* oXXti; xa; icpb; oH^Sc iXXi^^'Sic ivS{Su>9iv. *'£9xW 
o-jv elic&TVy 8x1 kjtX xsTc icpoxipxt< xa^f^iv, kic&l xxl 
ot p&xoSiS^vxec xsl ol (Acxe^^ovxfc Syy^AoC tlviv, 
o'^x Sail x^ (xiSvov auxoiv izokxi xaxa tprSfftv icspaX* 
Xdixxov , 7va ico9u>; Sioe xooxo olovtl xotxaxtptis* 
xi96e(T^ T) IXX«(i.^iC, xol &u6cxo< xoT< 6«xipoic f:p^ 



toties opus sit quodamroodo subdividi illuslratio- g 6icoSox^v -fivt^xxi . 'EvxauOs S^., ImX xh |&£(rov 



nem,quoposterionbuscaptufacilisevadat.Hicautem, 
cum mulium intersit inter nos el angelosi idcirco 
alius per alium accipililluslralionem ac nunlium, 
ul facilius ita brevi ad nos perveniat, manifes- 
tiusque decrelum Dei nobis declaretur. Idcirco 
ait hie sanclus,ul hocordinead Deumsil ascensus 
per contemplationem, el con?ersio per operalio- 
nem, et communio per illustrationem, nee non 
per gralisedeificationem unio.Habemus itaque per 
gradus ascensum adDeum;ei ul sil ?icissimeliam 
secundum ordinem a Deo indilus omnibus hierar- 
chiis ad nos processus, per bonilalero communi- 
canlerexundans: idcirco eliam divina Scriplura, 
angelisea quae ad nos speclanl dislribuil ; quan- 



^gLa>v xc xal xujv af^ikta"* icoXu, Si3 xcKiXO £XXf^ 
Si' SAXy^c Xzji^dtvti XT^v Xijx^iv f( xai xr^v ^ip^Cav, 
b>; «v &icov<iix£ps yax* (SXi^ov ^|iTv xaxoevx^, x«l 
l{jL(pxv&9cepov xh ^orSXT^xa SriXcodi^vi^xai. Aidi xouto 
)i'^ti b ^Y^oc, tva ^ xaxa X(Z;iv ^ icpbc 6e^v ovai^ 
YU)Yh ^^^ Oea>p{ac , xxt iicivxpo^pY^ Sia icpdfeioc , 
xal xoivovta Si* kXXi(Ji^£ciiC| xal Sifl2 xr^cxaxa ^a- 
piv Oe<59K<Dc 2v(i>9ic. ''E^of&ev ^o^v xxx^ Pa6|JLoi^< 
XT^v 7cpb< 6ebv avoSov* xal ^v* f icdXiv xsxx xiSiv^ 
xsl ^ &icb 0((Svl icpb; ^{As; ivSiSo|isvv| iticatc txT< 
lepap^iai^i xxl xoivcovixoic iicKpoixoiaa St* icfo^^ 
xTiXOL icp\SoSoCy Sia xouxo xxl ^ OeCa FpstpT^ xol< 
a^^iXoiQ xa xxO' ^{Jiac &icovtvl|i7^xe * itou ijl^i Sp- 
^ovxo^ xo5 'louSx{u)v Xxou xbv Mt^on^ Svo|&i(oii9C 



doque enim principem populi Judaeorum Tocasse^Vv xcp Aavt^X eSpi^xsi. xal SXXouc &XXa>v liDvwv * 



reperilur in Daniele Hichaelem, uli el alios gen- 
tium aliarum ;quandoque vero ail : StatuU termi- 
nos gentium AUissimiis juxla numerum angelO'- 
rum D^i, utinsecundo canlico Hoyslsinveniturp. 
§111. Ilinc solvit emergenlem aliquam qua^lio- 
nem.Quaestio aulem base est: Quomodo^inquii ,cum 
boni angel' geniibus prsfecti sint,solus hraSl Deum 
cognovit, alii auiem idolis adhsseront^ Soialio vero 
est ista, quod nimirum csterarum gentium ad idola 
defectio deceptioque reclis angelorum gubernatloni- 
busnequaquam impulaoda sU(obs6rvavero,quomo- 
do defectioni rectam gubemalionom opponit),8ed il- 
lis ip8is,quod propriis spontaneisque motibus a re- 
cta, quad ad Deum ducebat,via per amorem pro- 



1C0U Si XsYOuaa * * Evxr^vev Spis Mvwv 6 r^^totoc 
xxxx 2[piO(xbv iif^iXiAH 0fou, dK iv x^ ttux^ 4^ 
xou M(i>9eu>c sSpT^xai, 

§ ni. 'Evx£u6ev Xuti (ti%A\i'Kxvj9%'* xivx &icop(xv« 
*H ^o^v J(icop{x ' Kxl in»kf cpn'iVy ifY^^*"^ iifMi^ 
i^e9X(iSxu>v xoTc lOve^i, (A($vo< 6 *l9pan^ kY^vcAVxt x&v 
6ebvy ol Ss oXXoi xolc elS(&Xotc icpovovct^ov j *H SI 
Xu7i<, ^xi ou ^^ xlxtaoOxt x^ic M x^ cT&oXc dnco- 
irXxvVJffccoc Xttiv Ixipcov I0vti>v, tac cjOsCsc km9xs* 
9ia^ Td)v iif^ta^ (Spx SI 8x1 itpbc xr^v dnronXivi^itVy 
euO&Iflrv eTiuiv I7ti9xa9{av)y &XX' alxidiasff^at ^^ o^ 
xouc ixe(vouc» &icoiciicx(ox(Sxac xi); ?tp^c t^y 6t^v 
dvxYcuY^C olxtCxtc xxl auxe^ouvfoic &p|&sTc kv ^•v 



prium refractarium deflexerint,etper suam pervica*^^*^^? ivureoxaxxcp, xxl a56xSs£f icp^ x^ Soxouv ab» 



ciam ad id, cui divinum quidpiam inesse arbilra* 
banlur, colendumdesciverint.Non solum enim ab 
ea, quae ad Deum ducebat, via deviarunl, verum 
eliam iis qui non eranl dii pro placilo suo cultum 
divinum tribuerunl. Quod ipsum eliam Hebraeo- 
rum populo conligisse memoralur, quando peccavil 
el vilulum conflavii. Agnilionem enim Dei repulidU 
(quando nimirum a via Dei descivii^et post cor luum 
ambulasli (quando nimirum amore proprio pervica- 
ciaque sua divinum cultum decreveruni iis qui non 
erani dii4|).Neqae enim vita nobis est,coi vis iilaia ant 



xot< iciioicXxw^Oivxxc aeSivixiov* 0^ y^ |&tfvav t^ 
icp^ x^ 0clov &vciY^T^^ ^noiccnxf&xxviv, &XXflt xal 
xotc |&7^ oS^i Of otc iviXoYov xr^ Soxifm 2avixu>¥ xb ai^ 
6oc &icoStS(&xx9iv, ' S^ xxl at\)x6^ b tiiav 'ES^cCmv 
Xab< icsicovO^vsi Xi'^txoi^ 8xt nH>apxs , xfl i|i09]^o* 
icoiT^«£v« *EmYvci»9tv y^ ^^ &ittSa«i> (toim, Em 
xtiQ icp^c 'cb 0eTov &vxYu>Ync dkicoitcirc6Mt) xxl Mm 
xtIc xxpS(ac vou iicops60T^c (touxo, 8xt Iv xfj^ ftX«»- 
xiq^ xxl a^xStff xoTc \tJi o^t 6toT« xh vi&K iad* 
vei(jLav)« Ovht y^P 4(i<t< ^vxYAS9|itVY|V S^o^uv (mAv^ 
dK ^ SXoYS. iXX^ Si^ x^v Xf^YOv xh ewts^oteiov* 



p Deut. XXXII, 8 sec. Septuag. < Osee iv. 



$69 



DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. IX. - PARAPHR. PACHYMERiE 



270 



ovJtc TciXiv 5i' cpjTo ToOxo TO auxfijoujtov njxuiv, tt-Aimposita necessitas ut brutis^ sed per rationem 



roi{iev dtv 8xt ta Bets cptuxx xt^c icpovoi2< xoO 6sov> 
onc2(jL^<Svovxzt. *AXX' elx<Sva xujv XcSycov Aaos in^ 
xo'j T^AioxoO so>xf^<* o)< ^ip ixetve lixiv loetv^ 8xi 
liri (ilv xcu'« $;2(p3voJv at xu>v axxfvtov otaSdjei; ^(* 
vovxzi, xsl kici xoGxoi^ (xaXXov xxi ^xxo*', xaOco^ 5v 
e^oi xh 6ffoxtiac>K>v irpbc tt^v xou tpcoxbc (xexiXT^^iv 
i]c(XT^^i<SxT^x<K* licl $1 xdjtf ic9t^uxepu)v ojy^ 6(jlo{u)c, 
&XX* ^ «ivxY\ a$i2$ix(«>< T^ &{xj$pu><* xouxo /.ai ItcI 
X7\^ Os(ac lXXa{ji*}feuK h avi9<SxT)C xri; ocixe^ouviou 
^oTTtic lp|a2Jexai. TiwIOoy ^ap, xV ^|&cxepav (^aiTjv 
^iv cTvzi vospsvy diXX* av(!p.oiov, $is xb ocuxeSouvtov' 
T^ Si XT^c Otixnc ocYxOcixT^xol; <pu)xooo9ia (x(a xst ^ 
OE^TO irciVy 6nEpicXi^p7^<, xal ivsXXiirnr^ xxt aicXtj, 
ATI Ittl d>9aiSxciic I^ouva* ^ y^'' "^t*^^ 8^eu)v ajit^- 



libertate praedila : neque rursas dicamus, propter 
illam ipsam liberlatem nostram divinae Providen- 
tiae divina lumina obtundi. Sed dictorum 92 ho- 
rum exemplam accipe a lumine solis : sicut enim 
ibi videre iiret, in transparentibus quidem corpo- 
ribus radionim fleri distributionem, eoque magis 
vel minus,pro subject! ad lumen excipiendum ca- 
pacitate; in rrassioribus autem non similiter, sed 
automnino distribate aut obscure; idipsum etiam 
in divina illustralione inaequalitas libersB propen- 
sionis operatur. Suppone enim, vitam nostram vi- 
sionemesse spiritualem, sedina^qualem, propter 
arbitrii libertatem; divina autem bonitatis illus- 
tralionem, unam esse et eamdem, superplenam, 



ou9icStt^c ^ icavxtXuJc &(xe6cxxov icoiet xt^v Oetav n et indcficientem, et simplicem, et eodem semper 



fltxxTvat, Iv Sffoi; ^r^XxS*)^ &vxituic{x ioxl, xivxtOOcv 
Q&&>X(i>c ^ &xx(C $iad£$oxai' j[ $*.x<popou; icoiEt xstc 
(uxo^qtc, |it'/psc ^ (UY^'<9 &|AuSp3< fi (pavic. Td 
Ifouv, (uxpov xxl (iSY^) ^^^ 1C990U. xal {jLixps x^P^^ 
xu^bv ^ xiic 8i8«ffxotX^;» (AeYoXv^ ^ xri; icpocpn'ce^a^' 
Tb Sc &{iv)Sp2( i^ <pxva<j lid TuoioO* 8xe xu-^bv t^ irpo- 
ffiiXiU Suaf X191V &i:d[pxeiy x%\ xc{> (isv iicl tcXeov 
ItcI, x$ $1 lie* IXoixxov. 'EtccI 8ci -^b ^al xtuv ixipcov 

\Xiw* (U £v Xal ^{I€T< 'EXXt^VE; OVXEC ivEVEU92(XEv) 

o5 (evoi xtvic xzl &XX(Sxoxoi licsaxixouv Ocot kid xh 
i^sXcofuvov icavi xo?( OsXoufftv si; |iBxaoo7tv ixo(« 
{fccA< 01* &Y^^^^^^ "^^^ Bsap^ixoO tpuxbc STteipov irl« 
XsYOc, &XX* iicciSn K-^s icdivxiov ipy^T^ ^ S&6^' $ia 
xouxo Tcpbc xaOxT^v ^v^y^'' ^^ ^^^* S)ca9xov lOvo^ 
lict9xaxou*rcE; SyY^^^^ '^^^ &7ro(&svou< xaxa xb au- 



modo se babentem : tone utique Tisionum libera 
propensio velomninoincommunicatum reddit ra- 
dium divinum, iis nimirum qui reluctantur, pro- 
pter quod omnino radius non distribuitur; Tel 
diversas facit participationes, parvas Tel magnas, 
obscuras Tel claras. Illud itaque parvum et roa- 
gnum,ad quantitatem refertar : et panra est gra- 
tia,forte eruditionis; magna, prophetiae. Illud au- 
tem, obscuras vel claras, ad qualitatem refertur, 
quando forte prophetia duobusaliquibus obtingit; 
atque uni quidem plenior^altarevero tenuior.Quin 
etiam quia caBteris gentibus (e quibus et nos, qui 
Graci sumus, emersimus) non alieni quidam et 
prodigiosi prasfuerunt dii ad diffusum omnibus, qui 
ultro per bonitatemejus participationem appetunt^ 



Baipcxov x2l o6x ^vaYxavjA^vov. Mipxu; & MeX^i-G diviniluminis infinitum pelagus, sed est unus om^ 



9C0EXy paaiXcvK (fclv xt^c £2X7^(1- o^v kid xfi>v ^pdvcov 
xoG 'ASpsa(ji, I; I6vu)v Sc xxl iv {Aivto xu>i kOvuiv 
IcpipyiVC (piXoOeuxxxo^ Y^copi^djjisvo;* ou y^P ^ttXJ); 
oiX(S$cov xoOxov al Fpstpal trxpx$i$ou7iv, iikXaL xxl 
kpca X'A> JvxoK 6vxo; dsoO, Tva icdcvxta^ Sv^Xc^vbivi 
xoT( l^Etppofftv, Sxi (XTi |i<fvov O'jxo; i)v oiXoOeoc, aXXa 
xxl oXXotc eI^ ^piX'/Ottav •J^y^'^'^o' SwEp -noic fi>« fy^ eT- 

HEp d]l2;S1cX(iiK X2l 1C2^xilC27lV Ix XU)V lOvu>V T) Oso- 
•ptHM ilciXsilCE. 



nium principatus Deus; idcirco ad ipsum quoque 
angeli, qui cuique nationi praefecti erant, eos qui 
sequebantur,libere etnon coacte adduxerunt.Tes- 
tisest Helchisedec,qui quidem rex Salem tempori* 
bus Abrahaserat; verumtamen ex gentibus,el in me- 
dio gentium,sacerdos Deo gratissimus est agnitus : 
non enim simplici modo ipsum Deo clarum exti- 
tisse Scripture tradunt; verum etiam sacerdotem 
vere exsistentis Dei; ita ut omnino intellectu prae* 



dilis signiOcent, ipsum non solum Deo charumexstitisse, verum et alios quoque ad Dei amicitiam 

ad4uxistfe,quod qui fieri potuisset,si universim et omnino et apud omnes geutesDei notitia derecissel? 

§ IV. Kat xouxo 81 u7:o(AvV,(X(i> xv (jt(V Ispxp/ixov § IV. Uludquoque poDtificiaB tuae sciential com- 

oiWcotv {fi\9\ icpb; xov 'Ecps^ou Ti|AdOEov) 8x1 X2I memorabo (alloquiiur ad Timotheum Ephesi epi- 



«t xad* uirvcuc 6pdf»t< xq> ^opow xal xqi NxSou-y^o- 
bnH^opy ilk xSi't ay^ikiii>t xu)v iiriffxxxouvxcov I8{(i)c 
t9^c Idvc9iv Iy^y^vt^vxo, X2O* a< bpaoEi^ xh xt); niv- 
twv Kpovolac xst xuptoxT^xoc xv^SsiJLOvixbv xoO dEoO 
tmcopO|ECtSsxo' ovixoc Y^p f^^ioc xxl irpovo^xr^c i^sv- 
xwv wet 6cbc, ii>; xxl & najXo^ TioXXxy oG iSr|X(«>7Ev 
1I1N&V* M^ f^M Soxtv b eeb< xxi Idr0)v; ^sl xat iO- 
vwvy cTictp cT; b 8fi6^. 'aXX* al opavEi; [jlIv Stsc 
tcbv &YT^**^i ^^ ^^ XiJ7fii< aXXx^oOfiv, xsl 06 Sior xod- 
TMv, 99<|i xsl 8&0O Otpd^icovxcc ^inip^ov ol 9uY>cp^- 
vovMc "c* 6vE(pax3, xal xwv iYY^Xwv, ^yT^c, &3x« 
&ic^ 6sou 2i' a*jxd>v xa Xtt>v iiciXuasoiv Y^^^^xt- 
Ysp 'iiMii^p t^ xou ^ap9j6i 6^ipQLX% IXucv Oic^p xdiv 

r Rom. nil M. 



scopum) quomodo etiam Pharaoni et Nabuchodo- 
nosori per angelos, nationum praasides proprios, 
in somnisvisionessintexhibita3,perquas omnium 
93 providentiae ac dominationis Dei cura iis insi- 
nuabatur:siquidemhicestDominus, et provisor, 
et Deus omnium, sicut etiam Paulus multis locis 
declaravit, dicens : Nunquid est Deus etiam gen- 
iiu7nlimo et gentium^ quoniam unus est Dettsr. 
Verum visiooes quidem per angelos, resoluliones 
autem aliunde, et non per hos, ita ut Dei fuerint, 
angelisque propinqui, qui somnia dijudicarunl,ita 
ut a Deo per illos eorum resulutio (leret. Joseph 
enim solvit somnia Pharaonis super i£gyptios, Da- 



271 



S. DIONYSII AREOPAGlTyfi 



m 



niel vero NabuchoJonosoris conira BabyloDios. A 
Idcirco, inquam, unus est omDium principatus, 
adeoque ana Providentia.Neque ullo modo pulan- 
dum est,quasi Judais quidem sortito Deus et pro- 
prie prsefuerit, aliis autem nationibus praeruerint, 
aut aDgeli modo sibi proprio sine subordinatione, 
vel aequales Deo vel Deo contrarii, vel etiam alii 
quidam dii. Quin etiam quod in Cantico Scriptura 
dicil : Et factusest pars Domini populus ejus Ja- 
cob, funiculus hareditatis ejus Isi'ael^^secixndwx) 
hunc sensom accipiendum est, non quasi Deus 
mundum hunc nostrum cum casteris diis angelisve 
diviserit,eique quasi sors Israel assignatus sit.Sed 
quomodo? Quod nimirum ipsamet altissima rerum 
omnium Providentia res omnes hoininum, saluta- b 
ribus quidem quoad ipsos, ad Deum vero sursuni 
erigeniibus manuductionibus,angelissuis ppopriis 
commiserit, ex omnibus autem illis gentibus solus 
Israel ad veri Dei illustrationem conversus sit. 
Unde sacra Scriptura, significans quod seipsum 
Israel ad Dei ministerium destinarit : Faclus e$l, 
inquil, par5 Domini,\}i autem iterum ostenderet, 
quomodo etiam Israel, pariter cum caeteris genii- 
bus, peculiari quidem angelo commissus fuerit, 
per quem ad Dei notitiam traducerelar, si ipse 
nimirum etiam vellet, Michaelem ducem populi 
illius dicil; aperte hinc docens, unicam esse om- 
nium providentiam qusD cunctis tarn yisibilibus 
quam invisibilibus praBsit, omnesque ac singulasc 
gentes peculiarem angelum habuisse, qui eos,qui 
ultro ac sponte sequerentur, ad Deum rerum om- 
nium principium dirigeret. 



zihi Ba6uX(i>v(u)v. Ata xoutd (pHfii, p-^x i^xh ^ icfl^v- 
-w&av OLpyi^, xx) Sia xoOxo [kix Tipdvou. Kai oj^xjawc 
6^oXT)7CTeov, OTt iicoxXi^puiTixwc xxl l$iu>c h 6cb^ 
^Y^^^o 'f**'>' 'louSa(a>v xoT< 6e oAXoic lOvemv lirtoxa- 
Touv 1^ ^-^f^tkoi l$ioxpdira)C ^utcotzxxoi, IJ 6p.oxi|jLoi xcj) 
6ecj[>, {{ &vxiOexoi, ^ xal 6eo( xi^ec Sxepot. 'XXXoe xal 
"zh iv x^ fpSr^ X(>Ytov, xb (pfl^ffxov* Kal I^^v^Ot^ H^^^ 
K'jpiou Xabc auxoO Iixo)6, 9^oUi9{Jia xXr^ovo- 
p.{xc auxou *l9pzT)X, xaxa x'vjv^s to^ Svvoixv kxXv^- 
icxeovy oO^ Sxi i|Aep{9aco 6 6eb< jjitO* lxepa>v Oscuv, {} 
'A7\ &YY^^^^i '^^^ ^^^* ^P'^C xoiixciv xdvfiov, xal xo^icp 
l7;evep.t{6n <5>; xXfipo; 6 'ivpxifX. *AXXa itJic ; ''Oti 
ajx^ p.ev P-^ 'cu>v STcivxiov u^tvxoc icpdvois, icdlvxz 
xa eU &vOpc&icouC| xatc ffiovxixsTc {Jiev icpb< &vOp<&- 
Tiou^, ^otxaxixaTc $e ccpb; 6sbv ^etpaYCjt>Y^^( '^^ 
olxefcov sYT^^^^ dievsipaxo, ix xotixcov 81 icavxcov xoiv 
lOvuiv {idvo; 6 *l9pST|X kicl xt^v xou ^vxu>; Kup(ou 
(pa>xo$09txv iirevxpdf'^T^ . *'06ev ^ 6fi{a TpstpY), (r^Xoura 
(jLEVy 8x1 licExXi^pco^ev lauxbv 6 'ivpsv^X ittX XT^v xou 
^vxu>< 6eoO 0£paiue(xv* 'EYtvV|OT^ P-^P^^C Kupiou, (pr^* 
ffiv. 'Ev5eixvupe\Ti $t iriXiv xb, x«l oeuxbv 8^ xbv *iff- 
piTjX Iv Tacj* xot< XoiTcoTc eOvctfiv lv{ xivi xu>v iYY** 
X(i)v &icove^7^6i^vai eU xb 8i* a&xou €lc x/^v OtOYvco- 
91ZV dEvi^OT^vxi, OsXovxo^ StiX'jcSt^ XXI a^xouy xbv lit* 
'^ar^X l^n ^Y'H^^^' ^^^ xoiouxou Xsou * ix8i$^9xou9x 
ivxeuOev ^ Fpa^pT^ xb, pCa^ cTvai irpdvotsv Inl itavtv, 
UTtspxtip^vT^v xz^ opsxuv xxl iopixoiv aicd^viojv, xil 
^xi Ttavxa xi xoO' Exxffxov eOvt^ TSiov la^T^xaaiv Sy" 
YsXov, ivxxefvovxs xouc iiiO(A£vou< iOtXoufffiM^ xaxa 
xb a^xt5o\Sffiov elc it^v Tcivxwv ipxo^i ^^^ ©»dv. 



»* CAPUT X. 

llepeiiiio et cenclusio angelici ordinis. 



KE$AAAION r. 

•EiiaviXii4»ic xal auvaY««>Ya '^nc iYT*^'*Ti^ •^ 

xaS(ac. 



SYNOPSIS CAPTIS. 

l.Docet.sublimioresangelos sublimiori quoque modo illustmrL Il./fi tfZiM/ra^lonlMw servari quoqu$ subordinaHo 

nem. III. Omnes sive angelos sive homines Mplieem habere potent iam, 

§1. 

Conclusumigiluranobis, quomodo ilia quidem D Suvn/xai xoCvov ^jiXv, 6< i/i jjtlv tcptoSutitTfj x5v- 



antiquis8ima,qua)DeoprsBsto est, intelligentiarum 
dislributio,ab ipsamet primitus initiante illumina- 
tione consecrata,imraediate iili intendeodo,secre- 
tiori simul et manifestiori divini principatus illu- 
stratione purgetur et illuminetur atque perficiatur. 
Secreliori quidem, quia spirilaliori magisque sim- 
plifica unificaque; manifestiori autem, quia pri- 
mitiva primilucaque et universaliori, ipsique (ut- 



icspl 8sbv vouiv Siaxdvp-nvic, ^^6 xnc xeXcxop^ixnC 
iXXiuL^^euic lepap)^ouptv7^, xcjp In* aux^v &pi9««K &va« 
xt(v690ai <3, xpuoibiXEpq^ xai ^lox^ ^^ xtic Osop* 
^(ac <p(i)xo8o9(q^ xaOzCpexai, xal (pu)x((exaiy xa\ xcXc- 
910'jpYeTxai. Kp'j<pi(Dxepa piv, 6c vonxoxipf , xal |&SX* 
Yov dticXa>xtXT^ xal ivoitoi«ji' tpavox^ 81 , 6^ icpioxQ* 
8dx(p xal iipu)X(Kpavet xal dXtxcDX^pqf, xal i&oXXov clc 
aixnv, o)i; SiciSn, xe^upivti 75. npbc xce6in< 8i «4Xw 



• Deut. xxxii, 9. 



VARIiE LECTIONES. 



75 Myt9^tiy U. et Iranslatio Scoti. 74 in M.nominandi casu leguntur ista : xptxpiwxlpa xal (p(xvortp«| 

et mox item : xpucpicoxepa pev, 6c vov^xoxipa, xal poXXov iicXu)xixif| xal iveicotdc* <pavoxifpa U, elC*| 

cui lectioni Iranslatio Scoti adstipulatur. 75 M. xe^upeynv. 



•i 



273 DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. X. - CORDERII NOTiE. 274 

&vxX(S'^ ^ 8eui6psy xil icpb< xa<; $tuTtpx< ^ ^P^^^i A pote liquidiori) intimius infasa. Ab hac aatem ut 
%%l icpbc tnc TpCtnc ^ xa6* ^(auk Upxp^^a, xaxa tbv iterum secuiida pro suaporlione^ et a secundater- 
a*ic^v xnc t^^i&ou Tx^ispx^xc Of9[ibv, iv &p{Aoviqf tia,eta tenia Doster hicsacer ordo,juxlaprin)aev2e 
Oc(f XII ivoXoYif , icpoc tnv airs^n; euxofffjifa; 6icep- illius recldB constitutionis legem, divina prorsus 
dlp^tov apynv xat inpaxu>9iv lepxp^txaii; &v ^ystxi. harmonia congruentiaque ad superoriginaleni om- 

nis bonsB ordinationis originem et terminationem 
sacro qoodam ordine promovealur. 

§11. 

'Kxf xviopubol $1 iciruc 9^i xal S-fY*^^^ '^^ Singoli autem ordines sunt eorum qui praece- 

icp6 9pjmv*ol plv icpsv^iSTQitoiy ecoii TOO xivoOvxo; ivx- dunt iiiterpretes ac internuntii; primi quidem illi, 

^<SYt0( St ol XoiKo), Twv ix esou xexivT^jiivcuv * X090U- motoris 8ui Dei^ caeteri autem eadero ratiooe, mo- 

xo^ fop ii icivx(i)v 6it€pou7ioc oip(Aov{a xYi< Ixarcou torum a Deo : adeo «nim ilia soperessenlialis re« 

xttfv AoYucAv xt xal votpd»v }cpa< r^oTiJifxc xxl xe- mm omnium harmooia cuilibetsacro tam ratiooa- 

xxYfAivnc &Y^< ^ ^P^^^^''*^* ox( xa( oMi xa>v Is- Hum quam spiritalium creaturarum ordini, ralo- 
pap-^utfv ixircn ^ xi^i; lepoicpeneTc fOcxo, xa2 ici- g que duclui consuluit,ut etipsa singulis hierarchiia 

9av tcpap^fxv &po>(iE^ tU :a< icpc^xsc ^, xxl (jL^vac, decoros ordines statuerit, atque omnem hierar- 

xxi xtituxxfs; &wdi(AKi; SixipY^(ievnv« *AKka xal aO- cbiam in virtQtes primas. et medias atque postre- 

xnv Ixsrcnv, IStxttic fliuTv, $iaxd(r(inviv xxT<; or^xatc mas distributam esse videamus.Quinimo singulas, 

ivOtotc ap|&ov(xic Stsxpive * dtb xii aVcouc xouc Oeio- ut proprie dicam, spirituum descriptiones iisdem 
xixo-^ 9tp7L^l\k ol 0£oX({yoi ^avtv Sxepov icp^c xbv divinis harmoniis discrevit, propter quodipsos 

Ixtpov xcxpsYK^aiy 9a<p<i»c "^^ iv xouxcp, xaOiictp ot(ixi. etiam divinissimos seraphim theologi alterum ad 

onXoOvxsc^ Sti xwv OsoXoYixwv -pt^^eiov ol icpcuxoi alterum clamare aiunt ^ ; qua qoidem re, mea sen- 

xoTc ottxcpoK |Asx3$i$o39i. toutla, maoifeste declarant, primos participes fa- 

ceresecundos diyinarum rerum ac notionum. 

§111. 

llpo96stnv ^ av xxl xouxo o^x &7Cfiix($x(i);, 8xiG Hocquoquenonfmmeritopossumaddere^quam- 
4txl xxG* a6xbv 80 gxasxo; ojpivKJ; xc xxl ivOpt^Tceioc libet coelestemet humanam mentemseorsum pro- 
YoO^ l^ixs; l^ci XXI icp<&xx; xxl ^ioa^ x«l xeXcu- prios in 86 conlinere et primos,et medios,et ulti- 
xzfxc xoUw te xxl $uva[i.tic, icpb<; xx; tlpn(ievac mo8 ordines atque facultates,9ft quffi eodem mo- 
xu>v xxO* IxxTxov lepxp)^ix(uv iXXd[{i<|iscjiv olxs(x; xvx- do, quo superiores singularum bierarchiarum il- 
•prjac &vxX<Sy(»; lyfxivo(jL6vxcy xaO' a< exx9xo< iv lustrationum propriiductu8^eluceant,quibas una* 
^ixwji^ '^i^txxi TULzk xh auxcp OtHLixbv xc xxl i^i- qusque mens pro suocaptu quam nilidissims pur- 
xxov rnc CmtpxYvoxixnc xiOsptfeo);. xoO 6:cepicXi{pouc gationis,copiosissimi lumini8,ab8olut2eque perfec* 
(p«iiibci 'cnc icpoxtXf^ou x^XtiuSnu);. "£9x1 ^ap ouSlv tionis fit particeps. Nihil est enim per se absolute- 
xjxoxeXU, ^ xicpoT^ec xxOdXou xeXei(Sxnxoc, si (i^ xb que perfeclum, aut quod omnino perfectionis non 
ovxcd; s'WoxsXe; xxl npoxiiXsiov, indigeat, nisi quod per se revera perfectumest, et 

praeperfectum. 

ADNOTATIONES CORDERII . 

S I. Ex prccedentibas capitibas ooncladit angelo8,quanto sublimiorea sunt tanto subiimiori quoque ot 
secretiori ratione illosirari ; eo nimlrum quod Deo opyicpt^xtp proplnqulores sint, atque adeo etiam ma- 
ils Deum participeottUl infra cap.5 De divinii nomiMbus^ et supra cap.4 et 8 CaleitU hierarchies docet ubi 
vido nostras adnotatiooes. Tantum bic observa, quomodo nos ab angelis purgamur, illuminemur, perfl- 
cUmor. 

Purgaiii ilaqae nos angeli, aroovendo phantasmata qu% impediont illuminationBm, quam angelus in- 
lendil facere in nobis ; undo tria removcm ab anima, scilicet ignorantiam, et nubila phantasiarum, ac 
falsas opiniones rationum revelationi contrariarum. llluminant vero animam tripliciter, scilicet ad sen- 
sum, ot patet, qoaodo manifdstatur aliquid in assumpto corporc (H banc poieatatem etiam diabolus ba- 
bdt : ) iiem ad inlellectum, et talis illuminatio solum perfecia est. Notandum autem, quod Angelus non 
illominet inlelleciam cfflciendo cognitionem in anima ; quia non potest in intellectu novam speciem neque 
babilum novi luminis creara, sed nee inteniionem ; nam tria requiruntur ut intellectus noster aliquid 

t Isai. fi. 

VARIiE LECTIONES. 

W ivx-ftdYAC, Ch. D. P. Sar. Tl Bud. corriglt in dandi casa Uitjxr^. Ch. et S.habeni aiij. Sar. asli- 
pulaiur. 7Sarliculus deest in Ch. D, S. M. ^^ M. axcpw; conjungit cum xexpxYevai. 80D. xx6' ixuxdv, 
eodem sensa. 



275 S. DIONYSII AREOPAGITiE. 276 

intdlligat^ scilicet species qua cognoscatur, el lumen id quo cogaoscalur, ei inteDtio qua iDlelleeUit eon- 
vertatur super speciem. llluminat autem iniellecium nostrum aoffelus excitando ae disponendo* el lu- 
men divinum in nos transfundendo ; racitenim (ut dictum est) in pnantaaia trausmutationem specierum, 
componendo et dividendo eas secundum rei exigentiam quam vuU revelare : item irradiat lumen mtel- 
lectus sui super illas, ut moveant intelleinum nostrum, el sic plura et subliliora videri posannt in lu- 
mine dupiicato, item excitai inienlionem animas molu aliquo, quo se super ilia phanlasmata refleetat, ab 
aliis se abstrahendo. Peificiunteliam, id est. promovent ad melius. 

Utum autem angelus incendere possit affectum humanumjd tripliciter intelligi potest, scilicet veleffl- 
ciendcvel movenao, vel excitando et adjuvando. Prime modo solus Deusinflammare potest affectum ; se- 
cundo modo res ipsa desiderata affectum iDflammat,scilicet alliciendoet movendo;tertio mode potest ang^lus 
affectum nostrum incendere, scilicet excitando el adjuvando motum ejus congma propositione. Dehis ha- 
bemus exemplum innaturis ; quia prime modo igois accendit ligna,secando modo ligoa Incendunl Ifnem, 
et tertio mode is qui liffoa igni apponit, ignem accendit. Differentia autem est inter immittere cegrtade- 
nero. et incendere et illuminare ; quia cogitationem immittere. est intus creare et facere eogiiationem ; 
sed incendere, est cogitationem jam factam inflammare; illuminare vero,est dare revelationem dealiquo 
ecculto intelligibili. 

Hie tanlum pro pleniori intelh'gentia istiusmodi angelicaa illuminationis, note ex tancto Thoma, In 
parte prima, quest. 106, art. i, unum anselum alium illuminare, in qiuntum ei veritatem quam eo« 

gDOScit, manifestam facit ; vel cooforiando ipsius intellectum, vel ex parte pimilltudiDis rei intellects, 
um autem ad inteliigendum duo concurrant, scilicet virtus intelleciiva, et similitude rei Intellects, se- 
cundum h»c duo, uous angeius alien veritatem notam notifiore potest. Prime virtutem ejus intelleeti- 
vam fortificando. Sicut enim virtus imperfectioris corporis conforiaiur ex situali propinquitate eorporis 

fierfectioris, ut veibi gratia, minus calidum crescii in calore ex praeseniia magia calidi : ita virtus Iniel- 
ectiva inferioris angeli confortatur ex conversione auperioris angeli ad ipsum. Hoe enim facit inspi- 
riiualibus ordo conversionis, quod facit in corpora libus ordo localis proplnquitatis. Secundo autem unus 
angeius manifestat alteri veriiatem ex parte similitudinis intelleciad. Superior enim angeius notltiam veri- 
tatis accipilin universali quadam conceptione, ad quam capiendam inferioris angeli intellectus •• noa 
esset sufiicieDs,sed est ei connaturble ut.magis pariiculariter accipial veritatem.Superiorvero angeius veri- 
iatem quam velociter concipit quodammodo distinguit, ut abinferiori capi possit, et sie eam cognoseendam 
ei propcnit. Sicut etiam apud nos, qui in paucis niulta capiuni, multipliciter ilia distinguunt, aliorum ca- 
pacitati providentes. Et hoc est quod sanctus Dionysius infra cap. 15, § 3. ait quamlibet essentiam spiri- 
lalem, uniusmodi iDleliigentiam, quam a divinioretrad*tamaccepit,pro inferioris ductu captuque provide 
virtute dividere ac multiplicare.Vide infra nostras adnotationes ad cap. 12, §2. 

S II. Notat, In divinarum traductione illustrationum servari subordinationem, ita nimirum, ut supremi 
illi spiritus sint ipsiusmet Dei internuntii, et sic deinceps sequentes prsecedentlum angelof um, at supra 
cap. 8,docuit> et nos ibidem $ 2 adnotavimus. 

Hu]us mutuae communicationis et illustrationis rationem reddit divus Thomas in prima parte, quaast. 
106, art. 4. Quia nimirum omnes creaturs ex divina bonitate participant, ut bonum quod habent in alia 
diffundant. Nam de ratione boni est quod se aliis communicet. Hinc etiam agentia corporalia similitudi- 
nem suam aliis tradunt quantam possum. Atqiie idee quanto aliqua agentia magis divinam bonitatem par- 
ticipant.tanto etiam ma^is perfectionessuas, quoad possum, in alios transfundere conantur. Unde beatus 
Peirus monet eos qui divinam bonitatem per gratiam participant, dicens : Vnuiquisqtu tkut tieeepU gra- 
Ham. in alterutrum illam administranles, sicui bant dUpematorts muUiformig gratia Dei •• Multo igitur ma- 
fis SS. angeli, qui sunt in plenissimaparticipatione divinae bonitatis, quidquidaDeopercipiuot, sub^ectis 
imparliuntur. Non recipiiur tamen haec illuminatio ab inferioribus itaoxcelfenter.sicut est in superioribus, 
alque idee superiores semper remanent in altiori ordine,ei perfectiorem cognitionem habeni;sicnt unamet 
eamdem rem plenius irtelligii m8gi8ter,quam discipulus qui abeo addiscit.Hinc quamvis insocietate enge- 
lorum omnia possideantur communia ; tamen quaedam excellentius habentura quibusdam quam ab alns. 
Unumquodque autem perfectius babetur ab eo qui potest illud communicare, quam abeo qui non potest. 
Sicut perfectius est calidum quod potest calefacere^quam quod non potest;et perfectius scit qui potest docer e 
quam qui non potest ; et quanto perfectius donum aliquis communicare potest, lantoin perfectiorigradu 
est ; (icut in perfectiori gradu magisterii est, qui potest docere altiorem scientiam. Et secundum bane 
simiiitudinem consideranda est diversitas graduum vel ordinum in angelis, secundum diverse offleia el 
actus. 

£ III. Observat quamlibet memem siveangelicamsivehumanam elprimaset mediasetuUlmaepoiMitiaa 
habere, quae capaces sint expiationiSy illustrations, alque perf«3Ctionis. Haec vide apud Pachymeram eipli- 
cata. QuibusaddeexdivoTboma, in prima parte, quaest. 108, art 2, quod ipsa ratio hierarchia reqatral 
ordinum diversitatem.quae quidem diversitas ordinum secundum diverse officia etactus eonsideratur ; sicut 
apud homines in qualioet civitale sunt divert! ordioes.secundum diversos acius.Nam alius est ordo Judican- 
tium,et alius pugnantium^et alius in agris laborantium ; etsic dealiis.Sed quamvis multi sint unius civila- 
tisordines, omnes tamen ad ires reduci po8>unt secundum quod quaelibet multiiudo perfects habet prinel- 
plum, medium et flnem. Unde et in civitaiibus triplex ordo homlnum reperitur. Quidam enim sunt 
supremi, ut opiimates; quidam autem sunt infimi,utvilisplebecula; quidam autem sunt mediiyUt popuhis 
honoratus. Sic igitur etiam in qualibei hierarchia angelica ordines disiinguuntursecundum diversos acins 
et officia : et omnis ista diversitas ad trie reducitur,scilicet ad summum^ medium et inflmum; et propter 
hoc sancius Dionysius in qualibet hierarchia ponii Ires ordines. 

PARAPHRASIS PACHYMERiE (18). 

§LRepelit hic8anctu8eilquffidicta8unt,etaii: A § I. *E7cxv2A31{io(xvei toe ^Oivxa & a-^ioc, xxl^n- 
Conclusum igitur a nobis, quomodo ilia quidem an- aiv • *'oti vupLi^eTtepavOsi to{vuv I^plTv, 6^ ^ ^h 

« I Petr. IV, 10. 

(15} Vide Schol. S. Blaximi torn. II, cap. 10. 



277 



DB GOELESTI HIERARCHIA, CAP. VII. — PARAPHR. PACHYMERiE. 



278 



TiiK Jixxc^in^K TuJy ictpl 6tbv xsl xtSxAqi Btou 
vfSwv (xaToe xb* K<SxXq> auxoO f* vxnvf, a&ToO* xSv 
xs) ftclp nav icepac xal Snetpov xd 8tT<Sv ivxtv) 
6tcb trie ULXia.<|;C0iK x^C ^X^Y^^ ^ clUIol^ iicavT<i>v 
T(i»v xiAstc&vcwv, |iuoxaYo^u|icv7^ (&3i xb [i)^ cTvat 
Ixipov icpb a&tT)< xcc^tVy &XX* aux^v &{jlmok iic' a6» 
XT^v &>f«m{vco63i, iXxo|i,ivT^v oTov &iib xoO ahrzoL'^Hboo 
xxl ^uviXttK ^Y^Oou, o& xal irivxs stpUvxxi* xooxo 
Y«p ioxi xo &voExc(vto6ai* ou ^^p &tp(7^9tv a^xT^v 
^pcfutVy xal oTo'i iinvuaxdl2[ctVy ^ a(^xo< Ixs^vt^ 
ibcxU Ifftlifmouvot), xa6s(psxai, xal 9a>x(!^exoti, xat 
xtXtatoupYttxsi iv xputptcuxlpqc xotl <pavoxtp(f Oe(q^ 
MXoSootf . KavxeuOtY S?iXov, 8x1 6icb xvic xd^sco^ 
I^QU9i T^« SXXcqi^fiv icXt(ovs« El yap o5xuk i^T^jJiioup- g 
Y^^t ^^9^ Kpc&xv^ ttvaty oSxt xoOd^vauKt ovWs (pu>- 
xiaf&ou iUtxOy o'jxci) icXaffOeTva, &7xk xal iiioL ttva^ 
xri^ icp(&xnc xilttj^, Kputpiciixepav $1 xal ^pavcixipav 
xv^v a^XTk^ tXiitv <pci>xo8o9{av* & St^ xal ivavxfa TCtpl 
x6 srM ^{y&xaf ic(i>< sTvat. Tb y°4> xpikptov ou <pa« 
vov* xsi xh ^avbv ou xputpiov, xaxa xouxov xbv xp(i-> 
ic^. £1 ^ptp xal Ivocvxfa tlal tctpl xh autb, &XX3t irpbc 
IX)o xal SXXo vooOvxai. KpU(pi(i>x^pa (aIv f°4> ^P^C 
f,lia<y ^; vontoxKpa (vOT^xa) ^^ '^^^ '^ '^^ &iro6e-> 
^^x'itAv xd^^tcdv UXijA^'tic), vov^xoxipft Sk ^ xt^c 
icp<&xn<, xal ^(itv ^'pcoffxaxepa, Sia xouxo xal iicXci)- 
xiXT^ (cH (An xaxzvoo^(jLtvT^ inevTSuOsv Sia xivoc xwv 
f^(ACxtpcav xal )^Oa(AaXu>Vy a Sf, xal 9u>f6e9Kt< elalv) 
&XXa xal IvoicokSc. ''Oaqi ^kp xric SXt^c ^jaw^ 6 ^^uc 
aico^iiaxaxat, xorouxov irtpl xo Ev X^^^» ^ &6X0- 
xtpcAC, bK ^ "^^C titroty roO vot^xo'3 ImSpaxxexai. Kal 
xl Xifta sic xajxa, Sicou ^^ x^ aMi^vti xouxo oufji- 
^(vct SIC xa al^Onca xpiYK-^i'cx ; ic(S^(^sv -j^ap ^Xe- 
ICOVXSC xt, Oi<S{isOa ^ (a>ov sTvai, H X(Oov xj^bv, {{ 
^v^oVy 11 fl^Xo XI* icpoffSifY^ovxic S^ tfio>t {izvO^vo* 
|isvy xal xoi(Sv$s ((oovy avOpcoxov xu^bv, x3\ x($vSs 
xbv avOpcoicov. Kal xa iraiSfa irpc^xepov iiavxac xouc 
Svopac icax^pac xaXsT, xal fiT^xspa; xac Y^vatxac* 
Svxspov $s ivoiroietxat ^ ^^'^^ xouxotv, xal y^vo)- 
9X0U91 xouc iXTtOsTc iraxipac. ET$sc iru>c ^ atf^Or^aic 
ivoicotsTxai* xouco xal b vou4 icaa^ti xotc vot^xoTc I(i.- 
6axst5(DV. 'AXX* IvxKuOev uicavaxuicxei &7:op{a &vaY- 
xa(a, irdi; 1^ (lev aivOrivic sic xb (yT^P^^ (aoX- 
Xo« ivoiroisTxai, S 8e vouc sic xb icop^uixspov, xal 
o^xbc XsYSi xpixptov ; Kal laxiv siicstv, Sxi xax* &Xi{- D 
Osiav ixsTvo l^si b vou; ^YT^'^'P^^y ^^ licsxstva Tciar^c 
bXixT^c 9u^9sioc xal ala6i{9eu>; * xojxo y^ ^''^' 
xal icpo9Tlx<3v X(p vcp xal xatc xou vou kvspYsbic. No*i 
Yop ico^^c^spa xa a\9%-/^9Zi ico9u>c 6xoic(iixovxa. 
Kaxa Y^ ivaXoY^av (ensl xpu^tuixipa xal vo^xoxlpa 
^ xo>v irpf^ur; eXXaix^/i; icapa xac xwv {suxs- 
pcuv iXXifA^'^^O (a^XAjv auiT^ Ivoxoio'c laTt, xal 
07X(i> (lev xpu^tcisiepa irpbc ^i(Aa; xal x($v ^(Ai- 
xspov vouv* (pavoxspa $s TcaXtv^ icpbc a6xT^v xt^v 
Sc^Ofisrr^v xi^v IXXapi^'iv' trpu>x^^oxoc Y^^' ^^^ np<i>- 
xo^vt^C xal bXtxiaxepa (jiaXXov ^ IXXajA^^tc ii sic au- 
x^v xs^upivt^. El SI ^ a^Y) xal 6xspicXi{pT^C| &XXa 



tiqaissima (non secundam tempus^sed secundum 
ordinemlomnioodistributioearumquaBcircaDeum 
et in circuitu Dei sunt iDtelligeotiaruiD (juxta illud: 
In circuitu ipiius tabemaculum ejus ▼ ; etsi etiam 
super omnem terminom et 97 infinitalem sit No- 
men divinum) ab ipsamet primitus initiante illuroi* 
nalioneetcaeterarominitiationumcansaconsecraUi 
(eo quod non sit alius ordo ante ipsam, sed ipsamet 
immediate ad earn extendatur,attracta quodammo- 
do ab ipsomet per se bono, et natura bono quod 
omnia appetunt; hoc enim est extendi ; non enim 
ineffabilisille radius iilucens permittit ipsam soli- 
tariam et quodammodo dormitare) purgatur, et 
illufflinaturatqueperficitursecretiori simul et ma- 
nifestiori divina illustratione. Unde etiaro patet, 
quod subordine uberiorem habeant illustrationem. 
Si enim ita condita asset ilia distinctio, ut omnino 
prima asset, neque purgatione neqne illuminatione 
opus haberet, cum ita formata forety ut prime or- 
dine digna asset. Secretiorem autem et manifestio- 
rem eamdem vocavit illustrationem, quae utique 
circa idem videntur quasi esse contraria. Quod 
enim occultum est, non est manifestum ; et quod 
manifestum, non est occultum, juxta eumdem mo- 
dum.Etsi enim etiam contraria sunt respectu ejus- 
dem, ad aliud tamen atque aliudinteliiguntur.Oc- 
cultior quidem est nobis, quia spiritualior; (spirita- 
lesenim sunietinferiorum ordinum illustrationes:) 
spiritualior autem est ilia prims distributionis no- 
bisque ignotior; idcirco etiam simplifica (ut quae 
non cognoscitur per aliquam e rebus nostris terre- 
nis, quae composite sunt] quin et unifica. Quantum 
enim a materia mens nostra recedit, tantumdemad 
unum tendit, et immaterialius, ut ita quia dixerilt 
rem intellectilem comprehendit. Ecquid dice in his, 
cum id sensui quoque accidat quoad res sensiles? 
siquidem eminus quidpiam ^identes, putamus illud 
fel animal esse,vel forte lapidem.^el arborero, vel 
quidaliud;appropinquantesyerocognoscimusesse 
animal, et quidem tale animal, hominem verbi gra- 
tia, et hnnc hominem. Sic pueri primum omnes 
viros patres vocant, matresque feminas, postea ve- 
ro horum cognitio unificatur, agnoscuntque veros 
parentes. Yides quomodo sensus unificetur : idem 
etiam menti accidit, dum ad res intellectiles acce- 
dit. Varum hinc suboritur necessaria dubitatio, 
qni sensus circa id quod vicinius est magis unifice- 
tur, mens vero circa remotlus, et quod ipse vocat 
occultius? Ac liceat dicere, illud vere menti pro- 
piiiquius esse, quod omni materiali compositione 
sensalioneque superius est; quoniam 8A id menti 
mcntisqueoperationibusestconformius.Mentienim 
simt remotiora,quae sensui qoodammodo subjacent » 
Secundum bancitaqueproportionem(cum occultior 
intelligibiliorque sitprimorum illustratio, sequen- 
tium illustrationibns comparata)ipsa magis unifica 
est^adeoquesecundum nos quidem mentemque no 



t Psal. XYii, 11 



279 



S. DIONYSII AREOPAGlTiE 



280 



slraraobscurioretoccullior,simulUmenilli,quiiI- Aicxpa xb viv 6T:o5e)^o|jieva>v itojwc it«paXXaTTw ^i« 



lustralioncm eamexcipit,nianifestior;siquidein pri- 
rnigenia primilucaque et integrior est illuslratio 
quae ad eamdiffunditur. Etsi autemipsa superplena 
8it,at(amen prosuscipientiuro conditionevariatur: 
idcirco enim addidit: Et quasi liquidior;uliadicaret 
subjeclorum diversiiatera, variatlonem quamdam 
afferre illustraiioni.Abhac autem prima dispositione, 
iterum sccunda pro sua portione, el a secunda ter* 
tin, et a tertia nostra htec hierarchia, quam non 
humanam dico (quoniametipsa divina est,divina8- 
que suscipit illustraliones) sed earn quae apud noa 
homines difina gratia consecratur. Quid porro a 



xu>v u7Coxe'.M.evU)v SidlcpopoVy oXXoCxv xi]v IXXaji^iv xi« 
Oi[^7v. Ilspa X2^StT)c ^^ itoXiv XT^c irp<fc»xT^c xi^eoK 
av2X<^*f^C n Seuxepi, xa) icoipa xtI; $cir.epac ^i 'cp'-'^, 
xi\ Ttapk xri; xp(xn; ^ x«8' ^fiac aCxn lspzp*^(2, t^v 
Q\)K d[v6pa>7c{vr,v cpT^fjil (Oc(a y^P ^^^ ^^"^^j ^^ 6((a< 
iXXifx^V^W S^}^exxi') aXXi xr^v xzO* /^{lic^ tou< &v8p(l>> 
iiojc ivfipYOUjxtvT.v x^ xoO 6eou X*?**^^- ^^ ^^ icotpi 
xiic itpwxtjc ^ ^e-jxepx, xtl nap* auxTjc ^ xpfxrj, xal 
iT2p' ixeivT^c -^ xsO* ^{iac Xsjji^divtt ; nivxcu; Upip* 
yeXxai, T« ^1 xTi; Upapyfac xatXa, xtjV jtiOspviv, xov 
(p(OXi7|xov, xV xeXs{a)7iv, Ixj^xt; irxpa 6eoO $ia xiuv 



prima secunda, el ab hac tertia, et ab ilia nostra itpb xa'jx7i<; XdtjASivei. To y<^v irapa xfjc irpaJxT^c le- 
haecaccipit? Quod in sacris omnino dirigaturrg pipxetjOai xt»v Ssuiepav, k^i^to^ai tXitt^i Upap^i^o< 



Bonaverohierarcbiseexpiationem.illuminationem, 
perfectionem, quaelibet a Deo per primam accipit. 
Secundam itaque a prima in sacris regi, vocal hie- 
rarchice adduci ad superprincipale principium,at- 
que omnis rcclaQ ordlnalionis consummationem : 
divinum enim Numen bona cuncta terminal, ac 
definil, quia nihil extra ipsum boni est, vel dicitur, 
vel unquam cogitatur. Fit autem hoc juxla bene 
ordinati ordinis principatus sanctionem: quia licet 
ab bis addacantur, altamen ab ipso Numine acci- 
piuol illustraliones, quod est principium et causa 
omnis ordinis, non tantum primi, sed et secundi, 
et lerlii, el si quis sit alius. Ista enim lex est, ut 



itp6< xOXTiv xt^v UTTtpdtp^iov apx^v, xat irivrtc coxo- 
cr^Cz; iTipixu)3iv* ii2vx2 yap xa iyaOa TcepxxoT X2I 
&p(5ii xb BeToVj oil o-Mev ivaObv l^coOcv xouxo eoxiv, 
♦i Xc^exai, 0'j8* Si* ivvo7^6e'7j iroxe. Ftvexai 5s xoOxo, 
xaia xbv auxbv 0»9[xbv Tr\^ cuxd^pioO xa^ixp^fac* oxi 
tl X2I 6ta xo'Jxiov avavoviai, &XXa icxpa xou 6etou $e- 
^ovxai xac iXX2'pL4'Ei^, xii; «?X^' ^*^ 2lxtz? ^2'T|C 
x^U(i><t (^^ (i<:^vov XT^c TCp(t>XT^s, a)\a Aal xf^c $euxc- 
p2C| xal xri; xp{xr|C, xal et xi; aXXij iaxi, TovJxo Y*p 
i^xi v(${jio;y a); av xi; etTCOi, xou 7C2p2YU)Y&<«>C ^iJit- 
xiOexo; xc xal euKOVjio;, xb xa vpiy\k%za ouvxr^psTv 
xe X2i xeXcioOv &^* lauxoO, el X2I 2i2 xtvcuv oXXcim 
xb xoiouxov IkX xi7t YivExai. 



ita quis dical adduclionis immutabilis el bene ordinata, ut ab ipsa res conservenlur ac per ficiantury 
etsi per alias quasdam id in ipsis fiat. 
§ II. Manifestalorii autem sunt omnes,eliam ipsic § 11. 'Ex^avxopr/ol 31 navxec ebt xal auxol ot 



aogeliySive ordo poslremus; progrediendo enim de 
ipsis angelis solis loquitur, modo autem etiam de 
tribusordinibus. Interpreles itaque sunt eorum qui 
praecedunt; manifeslanlenim per alios voluntatem 
Dei, quae ipsis a prioribus erat manifestala, et his 
iterum per alios. Ac primi quidem internuntii sunt 
moloris sui Dei ; sequentes 00 vero quos el reli- 
quos vocat (scilicet ordo secundus^l interpreles sunt 
eorum qui ex Deo moli sunt. Habes itaque Ires or- 
dines coelestium virtutum.Tantum autem cura> fuit 
bono Deo, superessentiali, inquam, concinnilati el 
ordini (principes enim suos Lacedxmonii concin- 
natores appellaban(,laoquam quidlibet concinnan- 
tes ac ordinantes)universorum itaque Deo,(qui non 



itYY*^<>S Tivouv ^ ej^axT^ xdl^W itzpaxaxiwv yap Xevtl 
Trepi auxcov (xdvuv xwv ayYeXtov, >'jv 51 repi xa»# 
xpiu>v <p7\9i xa;e(ov. 'Excpavxopixot yc«Ov xu>v Tcpb ai« 
xuJv' Ix^a^vouvi Y^P ^^ ^^^ '^^'* ''^p^ xovxu>v Ixr^avlv 
TciXiv ixeNot; 01* aXAu)v, xal xouxoi; 5i* aXXcov, ^vi- 
Xr^^a xo'j BeoO. Kal ol (xev Tcpu^xoi xri xa^ei, ixtpav 
xopi/oi xou xivouYioc xouxouc 6eovi' ol $s [ixx* oi^ 
tou<, ou; XeY^i xal Xoittouc [tIyouv }^ 5euxep« zal^iq) 
xouxu>v Bti xujv Ix BeoG xexivt^jxsvwv sx(pavxoptx^i« 
"E^tic xoiYapoOv X2C xpeT^ X2^ii< xwv oupavfiov &• 
vipecov. TovoOxo'i $e i^ji^AT^ve xcp &y^^M^ ^^^f ^fi 
&7:epov>9((p XtYU) dcp(jLOv{qp xat xa;ei (ap^oaxdc yap, 
tov>< ap^ovxac ol AaxeoatpLdviot IXeyov, o); apfid^ov- 
xa; X2I xdixxovx2c 2xa7xov)« xqji y^^^ ^^* iravxwv 



simplex concinnator est, sed ipsamet concinnilas[)Be({>, (xqi pir^ airXui^ apuovxT^, aXXa x^ uicepo'j9((|i 



superessentialis) tanla cura fuit cujuslihel sacrae 
coelestium ordinationis, utet ordinem habeanlel 
adductionem.utperprioresposterioresadducantur: 
quoniam unicuique hierarchiae tressacros ordines 
consliluil. Habet enim prima thrones, cherubim et 
seraphim, et sequentes aliae similiter exsistunl,et 
distinguunlur in primas el mediaa el postremas 
firtutes.AdhaeccoDstdera,minulioremesseillarum 
dislributionem ; quoniam iterum unaniquamque 
peculiariter dispositionem abusive dislributionem 
appellavil; sive unumquemque ordinem cujuslihel 
trini ordinis iisdemcongrumtiis ord«nibusque dis- 
tinxit. Hoc autem sanctus asserjt, demonstraljo- 



a'jOxp(iov(qf] xotoOtov l^tkritt xt^; Itpac ixivxoj 
xuJv oOp2v(b)v e'jxo7(jLi3c, xabwc S^ouJi xa^euic^ xal 
&vaYU)YnCy xaOmc ivaYovxai $ia xiov Tcpoxipot^ xk 
($7xepx* Sxt xzl (xi| §xi9X{^ itpup-jijcf xpcT< lepac xl- 
^CK 20exo. "Ey^ei y^^P h wpcixt^ 6pdvoi»c, ^epoj^ijA^ 
xal 9ep2<p'!{ji* X2I xaOe^T^c at aXXai oSxu>c eUi^ xal 
Siatpouvxai il; Tipci^xac xal pieaac xal xcXsuxa^ac 
$uv(i{jLCic. Kal Ixi voei XiirToxepav xr|V t'JX09{ji(av a*i* 
xuJVj 8x1 TiaXiv jx(av exa^xr^v ISixui; S(ax(S9p.7^9iv, 
xxxay^pT^orxixui; eT;ie xb SiaxfJajiifiJiv, tIyowv ev Sxaaxov 
x2Y|Aa xf,< MLiac xpiaStxn; xi;e««>;, '«»T; a'!>xaT; $U'^(&- 
piaev ^[iov(ai; xal e'jxo9(x^atc. Touco $s A^y^^ ^ a- 
Yioc, XapL^avoJv x^v &7co8eiSi^ ^>( 'c^iC xou *H7atov 



281 



DE GOELESTI HIERARCHIA, CAP. X. — PARAPHR. PACHYMER^. 



282 



npwvnia^ ' o\ y^p 6et($xaxoi atpaipt(jL Ixtpoc fcpbc A nem mutuando ex prophetia IsaisB ; quoniam ibi 



xbv rcepov xpd^et xt^v axxxaicsuoxov IxetvTiV 6(jlvo« 
XoY^svy OT^XoOvxoc IvxtuOev xou Xf/^ou, 8xi xxl auxu>v 
xuiv OtuXoYixcuv Y^'^^^ '^^ iTpwxoi xoT.; ^uxspoic 
(isxs&£<Ss9t. BcoAO-pxT^v St^ ^^^'^^ '^^^' 'cpiffd^Yiov 
G(JLvoy XsYti' xsi y^P ^^c tpetc &y^'^^ 'ficoTxaatic 
sU |ik{ci^ xupioxT^xs XXI dsdxT^xx ouvidiWffC xdxtTvoi 

§ in. ' Exl irpo«x{0T^9i xal Xficxoxtpzv iicd^i^iv 
ti^c suxsxxou iiu lua^i xixa9xd9t(i)C, xai tpn^i^) 
oxi xai xsO* auxQv sx39xo< oupivid^ xt xal iv6p<A>n(vo< 
vcKK l3*.xoi< S)^ei icp<^X2c X2I (At92C xjci x6Xeoxa{a( 
&jvi(jLcU i^p^c "cx; cip7^[iivx< &vzY(i>Y^< ^^^ Ix^ivvetc* 
vdci $e XT|v xiOaptfiv, xbv (poixifffAOV xt^v xcXflftoviv' 



divissimi seraphim alter ad alterum clamant in- 
cessabilem illam hymnologiam , Scriptura bine 
demonstrante, primos sequenlibiis theologicas ip- 
sas notiones communicare. Theologicam autem 
notioncm vocal hymnura ilium, in quo lerSanclus 
pronuniiatur : elenim tres sanclas Hypostases in 
unicam dominationem ac Deitateni coeuntes ipsi 
didicerunt, et nos per illos discimus. 

§ III. Ad haec addii etiam subtiliorem demonstra- 
tionem bene ordinato^ in omnibus constitutionis, 
ailque, quamlibel per so coclestem ac humanam 
me^item peculiares habere primas et medias ac 
postremas vir(utes,in ordine ad dicias adductiones 
ac manifestationes : intelligeexpialionem, illumi- 
oSxcii Y^ '^^^ svxX(Sy(«>; '^ iXX2[x4/€ic kx^pxfvovci.^ ^nationem acperfectionem; sic enim etiam prupor- 



X26' ac kAaxcoc I** [xerouvf^ Y^^^*^'^ iK,axoi xb auxtji 
bc(jLixbv xai itpixxdv, ''Ojov y^P avij^ii x^ ISiqp ixi- 
ffxoD xa^eif xdvov xal ktpixveTxzi xnc X7cOap9su>c, xou 
^(i»xi9)Aou, xal ZTiq xeXeicoaccu;, auxoO li^ xou 2-^2^0^ 
8coO. T^ca)4 8c Iff XI xai ^ xdBapvtc uTttpaYvoxixTj, xal 
xb ^< uneprXTipic , xal TcpoxsXtio; ^ xeXsCto^.c 
'Eiccl 81 at C'jOeTai iXXd(jL^ei< aicevpoi^ xaxa [xiav 
IxaviT^v tXXa{ii|^tv exaffxoc oupavioc vouc itpcuxov 
xaOatptxat, eTxa <pa*x(|^cxai, iiueixa xcXcioOxdi. Ol8lv 
Y^ ineixbc, il & xaxa xt xeXeioc, xax' a>Xo xa6a(pe* 
xar xal el b %axd xi itttpwxiajitvoc, xax* a-jxb jxev 
xsXsiouxai, xax* aXXo 51 TidXiv xaOapOel; tpwxijexai • 



tione apparent illustrationes ^secundum quas quili* 
bet quoad illi fasac possibile est,particeps(i( Dei. 
Quantum enim proprio cuique ordini competit, 
tantumdem etiam deipsiusmetboniDeiexpiationOy 
illuminatione, ac perfeolione consequitur. Est iia- 
que Dei qnoque expiatio plus quam purissima, la- 
menque supra quam plenum, perfectioquepraeper- 
fecta. Cum autem rectae illustrationes inHnitae sint, 
secundum lOOunamquamqueillustrationem quae- 
libet mens coeleslisprimum expiatur, deindeillu- 
8tratur,ac postea perficitur.Nihil enim absurd! est, 
si is qui secundum quid perfectus est, secundum 
o'j81v YAp auxoxtXsc i\ ^Trpoaoesc xtXeidx^xoc, ti (at) aliud expiatur; et si secundum quid illuslratus, 
xb ^vxciK auxoxeX&c, xb 8xu>< npoxeXeiov. Kal ouxa>^ secundum idem quidem perricitur,secundumaliad 



jiiv & o^avio; vou< Uixac e^ti xac xpeT< xauxa? 
xa;c»^ xt xal 8u>i(xeic. nd>< 81 xal h ay6po>irsioc ''O'^ 
xauxac kX*S '^M* ^^tl «uxb; ilc x^v xaxa Bebv xfvTj- 
aivj i/jSk Y«p iwpl xoiv xoffjiixoiv xivy.ffew^' 6 Xoyoc 
iaxlv ^jxTv. Boi\ XtYOH^sv, ra; voOc ty(ti ojffixv, xa8 
fiV icpurxjv Icrxiv tXiz xal Suvajiiv, xaO* fjv 8i2px!X- 
xeXcutaiav 8t kvepYSiav, xa6' ijv xa olxeta icpaxxiuv 
t\in6tX' xaGxa xal iv xqp e;?^^ xc^^Xaitp aatpv^vil^ti. 
'AXXci»c xe 8t ou8eva xcuv avOpcoTciov t9(iev ov>xi Tcpo- 
o^XTv^, o5xe 8{xaioVy (a^ 8ET)6£vxa xt^c olxeia; icpo^a- 
ffecoc clc xb icXT^ffvdvai Beep. 'Opa Y^p "c^ cpT^oiv 6 euK 
xp{xou o*jpavcA» (pOdffac. *ricu)7Cta!^(i) (xou xb a(u(JLa, 
xal 8ouXaY(DY(i> 1 p-^^^^ aXXoic xT^po^a^ ^ auxbc 



vero ilerum explains illuminatur; nihil enim per se 
perfectum, vel quod non indigeat perfectione nisi 
quod per se vere perfectum^vere praeperfectum est. 
Atque ita quidem mens coelestis particulares bos 
tres ordines habet atque virtutes. At quomodo etiam 
mens bumana lis praedita est, cum exsislat quoque 
secundum motum Dei? neque enim de mundanis 
motibus nobis sermo est. Modo dicimus, omnem 
mentem habere essentiam, secundum quam pri- 
mum est; delude etiam virtulem, secundum quam 
potens est, postremum vero operationem, secun* 
dum quam, ea quae sibi propria sunt agendo, pia 
est;haec etiam in sequent! capite declarat. Cste- 



a$dx*.(ioc Y^'^jA'^* Kal xaOxi ebiv ^ icpcoxn xi^KDrum neminem omnino, neque prophelam, neque 



xal \1i9yi' o Y^p ^7:u>iriaffpLb; xr^c oapxb; icpaiXT^, ^ 
81 8ouXaYo>Y^^ "^^ I[xiczOo'jc 8peSeu>c, 8euxipa, xb 8s 
8dxi(ji0Vy xeXegxatov xal xsXetov. *'H oxi ex xoiv a;TXoj- 
vxcpuiv {Au/iffecjv^ oicep Y^Xaxxoc luoxvajxbv exaAeaev 
d *Aitd9xoXoc, Tcepl xa (xs^a, xal 2x xouxu>v irpb; xa 
{jLet^ova, ijY^^ ^»^ ^^ xeXeiwv xpocpT^^ avaYdp.e6a, 
b xal iv £'jaYYcX{oi< & Kupio; 8nXoT, XeYU)v icpb^ xouc 
k^ivjQ iicovxdXouc. rioXXa lyui Xeyutv T^fAtv^ &XX* O'^ 
0*^39^ ^avxs^eiv apxi. £l 8e OlXetc, Spa xal xt^v 
Tcapa8o^T^v xou icavaYioo IIv6\j{iaxoc iv xoTc &fco7xd- 
Xotc 4od8n Y*P ^oOxo, icpwxo^ jxev elc arifxeta, 8eu- 
xepov 8s 81* ip9U7y|9ea)C , xal xpixo^ Iv mipivai; 



YXfoao'aiCy oOvtoiouiCy d>; av 



ci'noi 



xi;^ xaxa xbv jxt- 



juslum cognoscimus,qui non opus habeat propria 
cooperalione atque or€itione,ut appropinquet Deo. 
Adverte enim quid dirat is qui aJ tertium usque 
ccelura perveneratiC 75^1^0 CO rpt/s meum,etinher' 
vitu'em rcdigo; ne forte cum aliU proidieaverim, ipse re* 

probus effiriar >. Atque hic est primus et medius 
ordo : nam castigatio carnis primus est, secundus 
vero subactio effrenata^ cupiditatis, probitas vero 
postremus atqiie perfectus. Vel etiam quia simpli- 
cioribus doctrints, quas lactis potionem Apostolus 
vocavit,ad medias,etex his. ad majores sive perfe* 
ctorumcibum adducimur;quod etiam in Evangeliis 
Dominus significat ad sanctos apostolos dicens : 



MCor. IX, 27. 



283 



S. DIONYSII AREOPAGITyE. 



284 



Multa habeo vobis dicere, sed nonpotestit porta- A f sv etoAofov rpn^tSpiov. ToSto SI ^ nXt{(im<. "Evxi 



r^ madoT.Observa qQoque,si placet^sacrosancti Spi- 
ritusinapostolis susceptionem; datus eoim fuitpri- 
mum proptersigDa,deinde veroperinaufQalionen^, 
ac tertia viceiDliDgui8igneissub8tantiali(er,Qtita 
quis dicat,secundam magnum Theologum Grego- 
rium.Hsec autem est perfectio.Liceai id quoque aii* 
terconsiderare,ac primumquidem ordinem dice- 
re, ad id quod superius est, extenslonem; medium 
fero,ad idem coDve:sionem atqoe collectionem; 
postremum veroeum,quid quod demissiu8est,eri- 
git. Nisi eoim quis amandoad divina extendatur, 
non ad ilia convertetur ac colligetur, aique adeo 
etiam non 101 addueelur.Nam nisi cor calefactum 



rr^v jcp6< xb Oicep»e(fxtvov &vdh:a9tv (Atvnv 81, tt|V 
Tcepl aux6 vxocpn*' mX vuviXi^tv* TsXtuxaffltv il, t^v 
xb UTTo^e^^pov ivd^Youvav, El {jly^ Y^p k-^vfynui tic 
avxxxOe^n itpbc ta OsTa, o^ ilv ictpl IxtTvs rcps- 
(psfn xae) 9uveXi^0e(T^* et $k (it^ toCixo, o6x £v &vs- 
^Oe{n* £l H^^ Y^p ^ x^p^i'^ 6ep(xav0c{n Ix Tiic 9uv* 
e^oOc Tcepl T^ &Y'^^t^^^o^ {ieXsxt^; xal axpooiic xal 
iX($eo)(, O'ix fiv iYXXu6s(n ^b xric i^«Y*'*1f^^ **^ "^^ 
Xetc^ffCbic icup, xaxa xb, 'E0ep(jLiv6Y^ rk xocpSCa |iou 
evxb( fiou , xa{ iv xf< (AeXexi() {jl&o lY^aa6i{9txai 
TcOp* ToOxo k^^i99x £v xal iicl xoO o&psv(ou 
vodc. 



fuerit ex assidua circa rem dilectam meditatione et conversione colleclioneque,noD accendetur ignis 
elevationis ac perfect ionis, juxta iliud : Calefactum estcormeum intra me, et in meditatione mea 
fxardescet ignie * : quod menti quoque coelesti quadrabit. 



CAPUT XI. 



B 



KEOAMION lA'. 



Cur omnes ctBlestAs naturiE eommuni nomine Aia x* itarxK xl ojpavisii o-^viai, xxxx xoivoj &Svs|istc 
virlules ccelestes appellantur. oupaviai ysXoiivxxi. 

SYNOPSIS CAPITIS. 

l.Doeei,calestes omnes spiriius non eadem rations virCuies, Qua angelos voeari. II. Nomen hoc commune wMutmm 
fton Hitroducerecon/usionemordinum ac proprietatem,sea sicul omne* essentia ^virtuieet operaiione eontiant, 
ita modo quidem essentiat^modo veto virtutes et energias nuncupari. 



§1. 



His ita definitis, illud consideratione dignum, 
cur omnes simul angelicas essentias , virtutes 
Goelestes appellare soleamus *. Neque enim, ut in 
angelis dicere possumus,sanctarum illam virtutum 
novissimam esse di8tributionem:alque8uperiorun} 
quidem essentiarum dispositiones^sanctam et de- 
coram novissimarum illustrationemparticipare,se- 
cusquam ultimae primarum. Ob eamque causam, 
coelestes quidem virtutes omnes, divinos spiritus 
appellari.seraphim autem et tbronos atquedomi- 
nationes nullo modo;novissimaesiquidem superio- 
rum proprietates baud universim participant. An- 
geli itiqueyCt ante angelos archangeli et jirincipa- 
tus ac potestates, cum post virtutes a iheologia 
collocenlur, frequenter a nobis una cum aliisna- 
turis Sanctis. cQBlestes passim Virtutes appellantur. 



TouTu>v 8k $iu>pi9{isva>v, Ixstvo of^tov Ivvoncroi, Si' 
iiv alx(sv ^icivac djjioG xai< &yy*^^^C oMsc &ivd« 
[leic bupav(a< xxXeTv elcttOzpcv. 06 -^hp l^rtv siictTv, 
(b; lid xo)v ^YY^^^t ^'^^ 7ca7u>v iaxiv Iv^dhv^ tia« 
G xoVfin^^i ^ 'C(i>^ ^vfcuv SuvxtieioVy xxl xr^q (jlIv wv 
iff^dtxcav ttYtoirpeicoO; DXifji^/eciK) ol\ xtuv 6ic(pxci* 

[ISVCDV O^VIWV StaXOfffAT^ffClC |&eX€J^0U9tV ^ flcl ttXtu-* 

xsTai ^l xu)v upc&xcov o^jSx{aq^* xal to'5tou^ X^^^t 
oup^vtat (xcv ^vifieic, aiczvtec ol 6tToi v^ ^{ti* 
t^ovxxi, 9ep2<p)fi $1, xal 6p<Svoiy xat xupi^xtc, o6- 
^sfjLd)^' dtfjieOexxot ^^P '^ xeXsoxaXat tSv tSictpx^ttiY 
elaiv oXixwv ISi&ttJxwv, OI y*P S^Y^Xoi xxl iipb twv 
&YY^Xb)v ip/dtYY^Xot, xal apx^^ ^'^ l^ouvCsi [uxa 
xa^ Auvdcjjiti; 67cb xri^ OtoXo^fx^ xstxtSfUvot, xatx^r xoi« 
voO TcoXXzxtc 5^* ^liwv 6|Aou xxT< aXXaic k^itu^ o6« 
9131C, o'ipavtai ^uvifAEi; iicoxaXouvxai. 



§ «• 



Verumtaroen negamus, nos, cum eommuni coe- 
lestium virtutum nomine in omnibus ulimur, con- 
fusionemullam cujusque ordinis proprietatumin- 
lroducere;sed quoniam in tria omnes divinas n en- 
tea coalestiratione sua divis® sunt, in essenliam vi- 
delicet, etin viriutem,etino{:erationem,cum omnes, 
autallquas earum, indiscriminstim ccelesies essen- 



^z(jLsv lt^ ^xi xcivwc M icivortc 81 xt)^pT^{iivoi x^ 
xcov O'jpxvtcov licu>*iU(ilqf Suvdc{jit(dv, 06 vtSY^uvCv xtvs 
xujv ixiffXT^c 8i3xo9{Ai{9euSc lSioxi{xu>v t'9iY0|itv. 
&XX' kmB^ tU xp{x Si^pv^vxai xqi xxx* et^xoiK &irtp- 
xo9(x((p X(Sy<)> icavxBc OcTot vdec, tU o^jiav, xat fiu* 
vajjiiVy xxi kvepY^^'^) ^^°t^ aicavxac, 11 xiv3kc ot^xwv 
&icxpxxT^pi{xuic o6psv(a< o^aCxc, {} o^pxvCa; &jv^(Ut^ 



I Joan. XVI, i2. s P^al. xxxviii, 4. > Psal. xxiii,Lixix, cii. 

VARIiE LEGTIONES. 
tt^ Alia lectio notatur in Gb, inX icavi. 



285 DE CCELESTI HIERARCHIA, CAP. XI. — CORDERII NOT^ 286 

&«oxaXoG(&cv My ajtouc Trtpi<ppa9Tix<iK xou; trcpl u>v A tUs, vel coelestes virtutes appellamus, eas^ da 

b Xo^c l(jL<p«Usiv f^iiac olt\xioH U xti^ xxO' fjczvx^v quibos sermo est, circuitione describere putandi 

arjTuiv oOviac n %>va|AtaK ' ou^s Y^ '^^'^ 6ict}cti{Ai- sunfius, exeaquffi 103 singulis earum ioeslessen- 

vT^v BidxT^Ts Twv ^^ x«Xei>c ^(liv {(sxtxpi(AKvu>v (ja, ?el virtule. Neque enim fos sit eminentem 

a-fUa^ ^vd^cov, xsl xatc Ocpetpilvxic 6Xixa)c icpo9- illam sanctanim Tirtutum proprielatem a nobis 

oicxtiv f/jilai^^ Itt' ivoxpoir^ xti; k7\}f^jxoM xtov jam rile digestam, inferioribus naturis universim 

kf(ikiitiSi^ ^ixxiSfffAcuv Txiiap/fsrc. Kxxs ^^p ^^^ attribuere^undeinconfususilleangelicarumdislin* 

voXXdbdc ^Iv 6p0a>c aico$oOevTx Xfiyov , al fitv ctionum ordo perturbaretiir. JuxUenim rationem 

6iitp&$nx*<>Tai Stzxo7(jLi{9iu icepi77(o; 2)^ouii xn jam a nobissffipereddilam, superioresislffidislin- 

Txc toiv vKpct|&tv«iiv Upac 1^1(^x^x2^ at St xcXeuxzTal ctiones inferiorum quoque sacras proprietatesab* 

ts; twv irpcg&xipcdv &Tnpxei(i.evxc iXoxr^xsc oux unde continent, novissima \ero antiquiorum emi- 

IjorjTi^ (upixcuc eU s'^tsc xoiv 7cpuixo<pxvti)v iXXsp.- nentibus istis unJTersitatibus carent, primilivis 

4«(i>v Sia xQiv icpwxfiov &vxX(Syu>; xixxT^ ^i2icopO{Aejo(jLi. istis illustrationibus in illas pro cujusque captu 

viAv. partiliter derivatis. 

ADNOTATIONES CORDKRII 

S I Notandam hie ex Dionysio, quod Tirtates in angelis dicantor daplicit^r : qoandoqoe enim nomen 
?irtoll8 ani ordini approprialur qui secundum ipsum est medius madias hierarchi®, secundum vero Gre- 
goriuon, bom. 14, in Evamgelia, est supremus infimsB bierarcbis. Aliomodo sumitur communitcr.scilieet 
pro omnibus coslestibus spiriiibus, qualenus nimirum sunt in participatione viitutis divine. Banc distin- 
etiooem secatus divus Tbomas in prima parte, qusest. 108. anio. 5, ad 1 : « Yiriusy inquit, dupliciior 
accipi potest. Uno modo conimuniter> secundum <;uod est media inter essentiam et operationem : et 
sic omnes coelestes spiritus, codlestes ? irtutes nuncupantur, sicut et ccalestes essentia. Alio modo, se- 
cundum quod imporiat quemdam excessum fortitudinis : et sic esi proprium nomen ordinis. Uode 
Dionysius cap. 8, dixit nomen vii tuium significare quamdam virilem et inroncus?am fortiiudinem. 
primo qnidem ad omnes divinas operationes ipsis convenientes : secundo ad divina suscipienda, atque 
fta siguifleat eas sine timore aggredi divina quae ad ipsas periineut, quod videtur ad fortiiudinem animi 
peninere. • 

S If. Nota. per viriutes et energias seu operationes, non ul in nobis qualitates aliquas sccidentarias 
fntelligi, sed ut sanctus M.iximus ad caput quartum De divinii nominibui ait, ipsaemet omnes mentes in- 
teitectiles^et intelligpntes, et subsiantiffi, et viriutas, et energia sum : inlelliguni enim et ipse, quia om- 
nes sunt mentes, et substantia, vitffi, a mente supreme creats, imo et energise iliic per se subsistenies 
sunt et substantia. Et ad cap. 7 Calesti$ hierarekim ait idem Maximus, non esse babitus in angelis tan- 
quam aecidens in subjecto ; quad non solum vemm est in babitibus materialibus, ut sanctus Tbomas in 
i, 11, q. 5, in resp. ad t, interpretatus est, quia bujusmodi habitus ut idem ait, sunt dispositioncs ad 
esse naturalo ; cujusmodi habitus non babent locum in angelis,qoia materia carent, qualtssnnt proprie- 
tates quaedam naturales, quae in aniroatis et inanimatis reperiuniur, at ad secundam speciem quatitatis 

Sertinent. qu» potentiae ettam naturales dicuntur ; non solum, inquam, in buiusmodi habiiibus et acci- 
entibus verum est, sed etiam in babitibus qui sunt qualitates, et ad primam spe Jem in praedicamento 
quatitatis periinent ; q-jos idem sanctus Thomas dixit exeludi a sancto Maximo in angelis. Quod quidom 
non ita esse, exScAo/iueiosdem sancti Maximi meumdem Dionffiium perspici potest. Ubi enim dicit 
Dionyi^ius, quem divus lliomas citat in CaUsH hierarehia cap. 7, esse babitus in angelis deiformes, id 
est quibus Deo assimilantur. Scholium his verbis scrlpsit : t £T^(xe{(»9<ii, 8xi at Otiai Suva^ieic xxO' S^iv 

« S^o^t x^ Otoeifie;* S^ic ^i ^^xi icoidxT^c SfAfjiovoc. *£vt<00sv 0'3v ^T^XoOxai, 8xi auxe^ouvtof ebiv, l^ei xxc 
■ optxoc xx(&{ievxi« To'3xo icXsxtJxepov irzptvxqp *'A|i{iu>v & 'A^ptavoicoXfxv^C ^^ ^oT; icepi dcvavxi^tu); ajxi|) 

< xaxft 'QoiYKvou; ^t^^%jL[Li>fo\^ X<^-fo^c.t Nota, inqoit,quod div inae potestatesfangelos dicit) similitudinem 
Dei secundum habiluro babent; babitus autem est qualitas stabilis et flxa.Hine igitur pateflt, qtieroadmo- 
dum liberi arbitrii sunt, siquidem virtutes babeot secundum bsbitus acquisitas Quod copiosius Ammon 
Adrianopolitanus docet in iis quae contra Origenem de resnrrectione scripsit. t iiactenus sanctus Maxi- 
mus. Hos ergo babitus dicit sanctus Maximus non esse tanquam aecidens i') subjecto.sicut in nobis ; et 
rationem reddidit, quia angeli carent materia et omni materiali compositione. 103 Dicendum igitur 
est summatim, quomodo in nobis sint babitus scientiaa et virtutum, tanquam accidentia in subjecto, 
ut sanctus Maximus recte dixit.Habitus scientiae in nobis acquiritur pripcipio per conversionem ad phan- 
tasmata> quae sunt in poteniiis materialibus sensuum, unde materialiter et dispositive, ut ait sancius 
Thomas, actus, ex quo habitus generatur, in potentiissensitivis est.ldcirco corrumpi potest in ioteliectu 
babitus scientiae per oblivionem ex parte memoriaa, in qua servantur phantasmata sensilium, a quibus 
species intellectiles abstrahuntur : et per deceptlonem falsae argumentationis. qua suadetur contrarinm 
ejus qu>d prius sciebatur. Neutrum autem horum in angelo e venire potest,qui necoblivisd potest, ne- 
que dectpi ; quia liber ab omni mateiia per species rerum a Deo inditas et congenitas. quibus habituaii- 
ter, ut ait sanctus Thomas, perflcitur, omnes natures rerum scire potest. Qoare bujusmodi bibitus 
noD est in eo tale aecidens quale in nobis, ut dixit sanctub Maximus, nee ipse angelus bujusmodi habitus 
tanquam accidentia subjectum est ; sed poiius sic bujusmodi babitus in eo est, ut virtus cslefaciendi in 

3' [ne, ut ait idem sanctus Maximus. Similiter babitus virtutum quas per aensum capimus, ut ait sancius 
iadochus, in libro De perfeeiione ^iriiaU, id est per justum usum sensuum, et oarum rerum quae sub 
sensus cadunt, quas Isaac Syrus ll(axip%^ xi^scDc, id est, exieriarii ordp%is vocat, in nobis tanquam 
accidentia adesse et abesse possunt ; quia sunt materialiter in potentiis sensitivis, et tanquam in sub- 

YARIiE LEGTIONES 

0* lege 9TCoxxXu)(icv, 



287 S. DIONYSII AREOPAGITJ;. 288 

Jecto in ap(>etitivift» quibos accldil ?bedire,aut non obedire rationi.Undd justi auditu et aspeeta« et simi- 
liter ID reliqais dicimur, sicut sanctus Petrus in secanda sua EpisioU cap. ii, de sancto Lot dixit : Brat 
enim aspectu et auditu juslui Et composiio ex subjecto harum virtutum, et ex ipsis virtutibus, materia- 
lis compositio e^i. propter organ i corporea. Virtutes eiiam ills ordiuis interiorly, qaae theologiea dicuo- 
liir. fldes. spes, charitas, accideDtia qooque sunt in nobis, quia adesse et abesse possuot, propter car- 
nem, qus potor^t snbjici, et non subjici li^gi spiritus. Aliud enim est raro, aliud prudentia carnis, quam 
Apostolus ait legi Dei non esse subjeciamb. At in angelic non sunt virtutes tanqaam qualitates muta- 
biles. quae dicuntur et sunt accidentia, ut quidem assent, si in angelis materia esset et compoMtio ex 
materia, sicut in nobis ; sed potius quasi nature fiiint. Sic enim ait sanctus D-aiochus episcopusPhotices 
in Epiro, quem sanctus Maximus citareet sequi solet. in libello aurf^o quarurodam qusstionum de anl- 
ma separata, et angelis, quern inscripsit Apocalypsim : t* Erl -^kp xoiv idcofxzxojv <pj9€ujv, oiccp av 

XTT^JTixai «ji) kyiipytix, xoOxo wjTcep ttJ; tp'ijew; Stat itoXX^v, (be e^Tjv, Xstcxott^xx Y^vexxi. > Id 6St : t In na« 

turis incorporeis quodcunque operatio acquirit, hoe tanquam nature effl itur propter mu^tam, ut dixi, 
subtililatem. a Suttilitatem vocat &0A{2v, id est immaterialitatem, Propositum itaque fuit sancto Mi- 
ximo interpretah quomodo intelllgendum esset quod Dionysius dixit, esse in angelis habitus deiformes; 
ne quiserraret. si suspicaretur rsse virtutes ang':^! ^rum, tanquam qualitalfs quasdam mutabiles, sicut in 
nobis, more accid mtium.IIsc etiim quia pos^unt adesse et abesse prsier subjocti corrupiionem. proprie 
accidentia dicuntur, et sunt. 

lilud eiiam noianduni,quod istos habitus virtutum in angelis idem sanctus Maximum cap. 8, De divinit 
nominibus cTnxTtoetoxrixas vocat.nos habilifates sive apiitudines interpr<:tarour. Sanctus Thomas participa- 
tioDes divinsesapientlaeetboniiatis ess> dicit, cum ait primi parte, quest. 5, ariic. 6, in reap, ad 2,quia ad 
attingendum Doum per intellectum ft voluntatem indigent pariicipare aliquld ab ext riori, scilicet 9a- 
pientiam et bonitaiem divinam, ut ibidem ait : c Ideo, ioquit, neces«e est ponere ineis habitus. • Ha- 
bitus istos dicit Dionysius cap. I, De divinis nominibut corrupisse angt'los qui cecidi'Tunt, qaatenus aber* 
raruniab operatione h^^bitibus istis congruente,quos Judas apostolus in Epistola sua dicitnon serva^se 
principium; sive.ut vetus interpres vertit. xfp o^p^T^v, principaium ; t creati enim erant, ut aii sanctus 
Maximus, ad opera bona. » Creaiionem coruro vocavii Judas principium. Sic Dionysius locum Jad» 
interpr tatus est, ut sanctus Blaximus observavit. Propierea quod Dionysius dixit, corrupisse aO* 
gelos suum piincipium, sumptum est ex Ezechiele xxvni. cum de diaboio ait : Corrupta ett seientia 
tua cum pukhriivdine tua, Ilact( nus de habitibus In angelis, qui communi vocabulo Suviixetc qooque, id 
est potentioB a Dionysio vocari sobnt, ut sanctus Maximus cap.5.D« divinis nominibus notavit, quod per 
eos pos&umus prompie operari. Dicendumest nuncde potenirs eorum, quae sic proprie ^jva^xei; dicoO' 
tur, quas etiam a ratione accidentium idem sanctus Bfaximus excludit. Si enim, inquit iliud esse aliud 
in alio, tanquam accidens in subjecto.locum haberet in potentiis angeli, s< queretur, ut non per se viva- 
ret angelus, sed per accidens, et xb !;a)xixov, id est. potestas vitalis, per quamvlvit, non esset snbstantla- 
lis in angelo,sed accidentaiis, nequeper ^e deificaretur quoad fieri potest,si potentia item lO-ft intellectiva 
angeli accidens esset.sicut in nobis, < t non poiiusad substantiam angeli penineret.Nunc autem cum po- 
tentia angeli ad vivendumauiintelligendumnonsitaccidens.sicut in nobis est accidens,individuiquodcoDse« 
quitur materlam, quae est principium individuatiunls.sed potius accidens per se.etproprium speciei,quodS. 
Thomas p. i, q 5i,an.3 In resp.<id 2. ad formam pertinere dicit,dB potentia angeli loquens non sequitur^ ul 
|ioraccidensvivat,aut per occidensb'^atiflceturaDgelus;quia operari per potenti^mpropiiamqus ad formam 
ipsam etrti substantiam pertinct, unde oj(xtu>oric, id est sub$tan(iali9,B philosophis vocari solet, non eat 
operari per accidrns : quia, ut id(m sanctus Maximus cap. 5, De divinis nominibus notavit, ut antea dixi, 
c iihilosophi, inquit, proprietates cujusque substantise sive viveutis ^ive vita carentis ad praedlcamentom 
subsiantiffi revocarunt, et ho? vocabalo substantie eas comprehendunt alioqui non confusis ratfonibas 
propriis substantiarum et proprietatem. t Iia docte Turrlanus ad CyparissiotI Dec. x, cap. 2. 

PARAPHRASIS PACMYMERiE (16). 
§ I. His rite defiDitis illud indagatione dignum, A § I.Toiktov Ss ^iuxpi[iT)[i^vojv, Ixctvo £;tov ^nopn^^s 

cur omnes simul angelicas essentias, virtutes coe- x( B^ iroxc ini^xc &h^oO xoec i-^^ikiy^cL^ (^jvUa^ $iiv«- 

lestesappellaresoleamus.Nequeeniroiddicereqois (icic o^pivts^ xaXetv elc^zfiev. ou y^P ^X*^ '^^< ixtT^ 

possit,quoddeangelisdiximQS,superioresnimirum elicerv^ Stt &9ntp Iri tuiv ^yt^^^^ ^^^YV^^^t ^^^ "^ 

integre habere ilia quae sunt inferiorum, verum xu>v kj^ixcov l^ou^i xa uicepvufixevx dXtxai^, tk A 

inferiores, licet ex parte, non integretamen habere xcXejxxtx xs xoiv uiccpxet^jievcov o'Jx.&Xixu>c S^oanv, 

ilia, quaasuperiorum sunt, etidcirco, cum postremi el xxi {xcptxu);, xxi Six xoOxo, o>; xiXcuixftov xwh &y- 

sint angeli, superiores omnes angeli vocati sunt y^^^^ ovxcov, xx 6i:^pxei|ievx xxvxx i'^^tkoi Ixkifiii^ 

nomine inferiorum : ita etiam in virlutibus Sanctis <txv x(j> xiov 6no8se9xip(i>v 6v(Sp.xxi* outok Ijj^i xol 

se rem habere, quod nimirum ultima distributio km xa>v xy^cov Suvxuccdv, oxi lix.tMyh^t liiivti Sts- 

sanctarum sit virtutum, atque idcirco mentes om- x'iVfAn^ic h 'coiv &y^o»^ $uvx^eu>v, xxi h\k xoiho ansv- 

nes integre habeantquffiillaruni sunt, atque infe- xe; (A v(Sc; xx xouxu)v l^crj^iv 6Xixu>c, xzl x^ 6iro« 

riori nomine vinutesappellentur, seraphim autem Scegxeptp ovofjiixi 8uvi(jLei€ dvoijid^ovxxi, 9spx<pi|& S^, 

ettkroniacdominationesnequaquamnuncupentur; xxi 6p6voi, xxi xjpidxTixec o*^ Xeyovxxi * at y^p xtXtu* 
postremaaenimsuperionimproprietatibus.maximeQxxTxt xwv 67rcpxixcuv IStox^xcDv, nXV 6Xix£jv^ x<| 

totalibus, et quae non ex parte sunt (nam quod ex ok Ix (i^pou; (xb y^P ^^ (xepouc ^x^uxtv, d>c biA 

parte est, babent,velut ad unumprincipatumaddu- (x(xv xvxY(S(jLevxi xuptdxnxx) &{AeeExxo( ehiv. ''o fi^ 

cldb),miniinecommunicant.Quod etiam in Ecclesia xxi h x^ *ExxX7\9i> Idxiv eupiTv, Sxi xxi n xxO' 

locum habel ; quoniam quoque nostra hierar* ^[axc iepxp^^fx x^v o^pxvfx^ 9x^iv (ii{jLtTxxi. *o y^ 

*> Rom. fill. 7, 

(16) Vide scboL Maximi torn. II. 



M 



DE COBLESTI HlfiBARdHlA, CAP.Xt. — PARAPH R. PACHYMERiE 



290 



liptu; Suvxtai icbietv B>!x itapat xa xciv unoScsixt^- A chia C(£lestcm ordinem imitatur. Nam sacerdos 



^v ieptcdv oux kmxstpaicxxi itoitTv. Mt^ ^^^'^ ^^^ 
touxo olnBeCt) etc, indvxc xac dtYYS^t)(^< o'ja^xc Sj- 
vifvciC XffcaOxiy ^Ti xiyiji al ^uvijjieic xiyH''^ xeXtu- 
xxTcSv loTiv' ol yip 9^^*^^^ **- ^P^ xo'Jta)-/ ot Apx^T" 
^sioi, xal al opx^^ ^ ^^ ^''co XT^c 8tuxipx; xpia$oc 
al lSoo7{iiy ^txa xa< dWjjieic 6icb xrjt; BeoXoY^ac 
ttoovTSi' &XX' ^(JLCtfC x6tva>< xal xiuxa xa 6iroxixu> 
ti^sxa &»vi{i6ic xsXouvxat. 

{ II. A^fitv xofvjv, ^xt, xotvu)^ M icavt xe^pTf 
jiivoi x^ xric $uva{jLeu>c 5v(J^«xt, oi au^uff{v xtva 
bdtvxou tlad^Y^H^^^ xiYt^^'^oc, o>< (ptps ecicsTv^ vOv |jlIv 
XI'YtvOon l$(ca>; xac Iv x^ 8eux£pqf xpidtSi xxxa xa^iv 



potest facere quaecanque ordines inferiores^scili-* 
eel diacooi etsequentes^^erum noDpermissura est 
diacono sacerdotum munia peragere. Non itaque 
idcirco quis eiistimet, omnes angelicas essentias 
virlutes appellart, quod forte virtutes ultimi sint 
ordinis; nam angeli, et ante hos archangel! ct 
principatus, atque insuper in secundo ternario 
polestates, post virtutes a theologia collocantur; 
attamen in communi etlam hi ordines inferiores, 
Tirtutes appellantur. 

§ II. Dicimus itaque nos, eum communi virtu- 

lis nomine in omnibus utimur, nullam confusio- 

nem ordinis cujusquam introducere, nt verb! 

gratia, modo quidem proprie virtutes appel- 

$suxepci>ou9x< $uvi{jLKi<, vOv 81 iic^vxa xoc oupd^via g lemus 105 eas quae in secundo ordine secundffi 



xiYHLSxa* &XA* 8fi(i&vj{idv ivxiv 6vo|xa ccl Suvitjieic Xe 
^txai "fhp' (yjxu) xxl xh I8ixbv iiv|jLa[ ^ xal xoivu)^ 
icivx* xa xdiYH-^'^j ^> Suvajxiv l/ovxa xiva. 'EwetSlj 
xotwv »l< xp(x StT^pT^vxai xtp xax' auiou; u^^TiXtji Xo- 
•^ (xi Y*P u^J/T^Xa u<{/T^Xu)<, xai xi Jzepxd9|jLia UTiep- 
xoa|i.{Q)c 6(petXoyji XiYE^Oat) , SiripTiV-ai xo(vjv ol 
SeToi vde; clc o-WaVj cla 8'jvat|jLiv, xai cvep-^Eiav, w; 
tv 5iro&{YH^'^S <>^^^*' J*^v elvai tt^v xjj Tiupd; ©i- 
aiVj S'JvaiJLiv 8s xauxT^c xb <pu)xvixtxov kt\ xo xxjjxi- 
xoi, IvepY^ifli^ 8^ xb xri; Suviuso); aTioTsXsTjjLX, oiov 
x^ 9u>x(^civ xxl xb xa(Eiv. *E7cet8n xaOxa xxl xa« 
Xouvxxi roXXixic xai ex xiji; ojalac, oxs XsYOvxai 
vdec ^ tcv£u(jL2xx* xoXoOvxxi xxi &7cb xnc IvtpYEix;^ 



sunt, modo vero omnes ordines coelestes : venim 
hoc nomen virtutis est8Bquivocum;nam tam ordo 
proprius quam in communi omnes ordines ila no- 
minantur, utpote aliqua virtutepraediti. Cum ita- 
que pro sublimisuaralionein tria dividantur,(nam 
sublimia sublimiteret supermundiala supramun- 
dialiter distingui dcbent) dividuntur, inquam^ di« 
vince mentes in essentiam, in virtutem, et opera- 
tionem; ita ut exempli gratia, essenlia quidem sit 
natura ignis, virius vero vis illuminandi et urendi, 
operalio denique virtutis complementum,quale est 
illaminareeturere.Cum itaque sapenumeroetiam 
ab essentiauomen accipiant,ut quando mentes vel 



8xc o-fiftXot Aeyovxai* (tjx iiteixdtcoc xxXoOvxat null q spiritus vocatur; quandoque etiam ab operatione 
aitb xnc &vd(&ca)c 8^jva(ieic. *'0x^ xofv^v dcTcxvxsc ^ nominentur, ut cum angeli nnncupantur non im- 



xivac «&xuiv Sfj^a xivb? icapxxr,pi{7eu)Cy ojpav^a; o-j- 
via^ i\ oupav(ac 8'jvi{jiEi< ^TCOxxXoufxiv, olr^xsov ijx- 
<paivctv xal lx8Eixvuiiv -^{ax^ a'jxou^ xou< ircpl a)v 6 
X(Syo<9 xoxa xiva icept99?^v cppifftv' avxi ^^p xoO tl- 
Tulv k^ikvj^^ Xi'^0[LZ^ oupxv{ac ob^ioi;^ ^ oupxv{xc 
&ivd(Uic^ hn. XT^c xoivT^c autu>y o-jj{x;, ^ xxi 8uvi- 
p.e(i>C| XT^c xxO 2xx9XOv l(icpxivo(xsvriC xOtcov. 05 (at^v 
81 olT^xiov, icpoaaTTceiv T|(Aa; xxt< uTtooe6nxu(ai< oj* 
9ixt< X'nv loiox^ra xuiv xxXu>; 8ixxexpiuevu)v ii'^ita'* 
8(Jvd|i.ccDv (ai 8t) XYixi 8uvi(AeK vmepx€{p.eva( ti9i 
icpb< xa u^ti|Aeva}. Touxo y^P ^t^^^ Xd*fOC| 7vx {at^ 
olr.OcCv^ x{c XI xotoGvxov, 8xi npoviicxofxcv xxTc Cicpei- 
(Aivoic xa &ictpxe{(jLeva. Kxl Xuo{iev ivxEu6ev x^v icepl 



merito etiamavirtute virtutes appeliantur.Quando 
igitur emnes vel aliquas earum sine ullaobservatio- 
ne coelestes essentias velccelestes virtutes appella- 
mus,existimandum est, nos illos insinuare ac de- 
monslrare de quibus nobis sermo est, secundum 
phrasim aliquam abundanlem : pro eo enim quod 
diceremusangelos, dicimus coelestes essentias, vel 
coelestes virtutes,ex communi illorum essenlia, vel 
etiam virtule quae in singulis relucet. Nequaquam 
autem existimandum est,nosrite digestaram san- 
ctarum virtutnm proprietatem inferioribus essen- 
tiis attribuere (superpositae utique sunt superiores 
virtutes inferioribus^Hoc enim dice, ne quis quid 



xou, me xotvoK xa oup<ivix xi^H^xxa Xsyovxxi &YT^"0^''^i'^^^'^^i^^^4uasiinferioribussuperiorescoae- 



Xoiy 8i8x9xxX(xv. nepl 8s xu>v uicEpxeip.ivo)v xal 
auxo^ X9( 8uvi|Aetc, 0'j8e{< pioi X^yoc, si xxl xxOxa 
86v:^p.S(C xoXoOvxxi* x^a y^P ^^ 6icepxc({ievx xa 
itpoadvta tot; 6^ei(ievotc 8Xixu>< I^^ouvt, xx 81 6(pti« 
|iiva th x£>v 6itspx€i(iivu)v o^-^ 6Xtxo>; E*^ou7iv, dcXXa 
(Upixii*;. ''o8(v o'^x d(vxxpeico{icv x^v ^|x&xepxv 6ic(i)9- 
ouv 8i8xvxaX{av* xxxa y^P xbv noXXixi; f^jJiTv &iio- 
Sodcvxa X(Syov tctpl a^xwv, al |&lv OTCCp^e^TiXuTai x3(C 
twv 6tpei|iSV(ov E^ouaiv l8idxT^xxc, ^Aa icepiaacuCy <^C 
xal icXecv xt l^ouaar al oe xeXtuxxTxt xac xwv 57C€p« 
6t6T^xuio>v 8XdxY^xxc ou8x{jL(|)C9 (AcptxcL^ 81 cl< a^^ 
&t icp(i»xo(pavcXc iXXdi(i<{>Ki< 8ia xoiv npiSyzta^ ^vaXoYcuc 
lotc ^iroxs((iivotc StaicopOtauovtat. Aoxti 8s fcci>; iv- 
xouOa XiY<iv, 8xt xax* &$(av al &YYtXixal 8(axoqjLi{- 



quemus. Aique hinc soivimus illam quasstionem 
sive doctrinam, quomodo coelestes ordines vulgo 
angeli appellentur. De snperioribus autem, adeo- 
que de ipsis virtutibus,nullns mihi sermo est, ta- 
metsi hae quoque virtutes nuncupentur : ipsae si- 
quidem lanquam superiores ea quae sunt in infe- 
rioribus universim babent, veruminferiores ne- 
quaquam universim,8ed tantum ex parte habent ea 
quaesuperiorum sunt. Unde non evertimus bancno- 
stram qualemcunque doctrinam; nam juxta ratio- 
nem quam saepede his dedimus,superiores quidem 
inferiorum proprietates habent,verum eminenter, 
Qt etiam quid amplins habeant; postrema antem 
auperioniin totaliter nequaqwiin okfinenly sad per 



2dl iS. DIONYSII AREOPAGITifi. 292 

pricnas primilucas illustrationes in ioferiores pro a at^ OT^|xtovpYixu>; Ha^Or^jzv o'j as^poi; 8e xouxo iczp- 
earum captu transfuDdunlur. Yidetur aulem quo- (Tcnvtv ava> ^kp ev x(^ nph xo'Jxou xe<pzXa((|> <p«- 
dammodo htc dicere, secundum dignitatem ange* vspui; xt^v aux6#v I(pe7iv xzt x^v voij^iv AeYCi alxuic 
licas dispositiones per f 06 creallonem ordinalas auTutv tlvzi X7|< ^mptepx; auxojv xiccm^, ^^jisXct 
es8e,non tamenmanifestehocexponit; supraenim xz) xaOztpesOai xvl ^toxfl^ejOzi, ical xeX€ioj96xt tl- 
praacedenticapileclare dicit,earum affectionem et fcev auT^<;. *'E9xtv ouv iiciyeipi{73vxx elzstv eu^eS-JK, 
intelligentiam esse causas superioris ipsarum or- Sxi 6 6ebc, icpokiSc^; auxibv x^v x^c l<pc7e(D; xiw^vivy 
dinis,videlicet quia dixit ipsasexpiari,etilluslrariy xsl xa< autwv ti^ttc &;{acc »jxa>i icapi^Y^Y^S ^ ^ 
et perfici. Licet itaque per conjecturam piedicere, u^/. ay eino: xtc ajxac ^'ivzaOoi ixict^tTv, $(« x^ S^iv 
Deom^affectioniseorum motu praeviso, dignosip- xiva xxi^ 929621 ^pb^ xb ^y^Oov $iic xric vf'vdeXif* 
sarum ordines produxisse, ex quibus nemo dixe- aeco;. Touxd ivru Ix xwv xoO k-^if^j xal (leYiXou Ma* 
rity ipsas dilabi potuisse, eo quod affectum quern- (((lou. Touc II ciyy^^ouc, xouxivxi xou; xcAturoiouc 
dam ad bonom habuerint per Yeheroens deside- $iax(S9(A.ouc, Ivedeyexo TaoK xai Im xb x^*^^ xpsicn* 
rium. Hoc est ex sancto et magno Maximo. An- vai- tXm ^^ a^w^ irspixojjjLCouc* l^c&y oI|&«i xxl 
gelos autem, id est, postremos ornatns, permisit ^ xbv SisSoXiSv icoxc cTvai npb xoO txnc^tty Eol cT xt^ 
fortassis etiam ad malum converti; dixit enim eos xouxu>v xtXttdxepov olSev, xlxu> (laOttv. Touxo ^ lonv, 
circa mandom aiBci : e quibus arbitror diabolum oI|Agci, xou icoXlou xa Ostx xal 90(pa>xsxoo Mz^{|aou. 
etiam fuisse antequam corruisset. Si quidem aliquis perfectius istis quid noverit discere postulo. Hoc 
etiam esse pulo divinissimi sapientissimique Haximi. 



CAPUT XII. KEMx\AION IB'. 

Cur hominum anUstUes angeli vocenlur. Ata x( ol xaxa &v6p<;Sicojc ^^p^X'^ ^YY^<^^ 

SYNOPSIS CAPITIS. 

/ . PeUi,cvm in/eriores ordines superiorum per/ectiones non aUinffuant,cur a Malachia cap. ii,7,sacerdosdiciitur 
angeltts Domini omnipoientiMALRespondei.in/eriores^ licet ad MqwUitatem superiorum per/ectiones minime at- 
tinganf,eorum tamen similiiudinem imitando exprimere,ei offieium xmulari^et ideo etiam nomen partietpare 
WX.Confirmat id ex eo,qvod tam angeli,quam homines oh eamdem eausam quandoque etiam dU appeUeniur, , 

SI. 

Caterum et hoc a sedulis eloquiorum spirilua- c Znxctxai $k xal xoOxo xot< xoiv vo/|Xaiv hrtim^ 
Hum contemplatoribus quaeritur; etenim si qu» <piXoOei(io9i* xzl ykp &|Ae6sxxx ^ xwv uKeprcpMv 
novissima sunt, tola superiorum suorum rationes 6Xox«ixu>v elol xa xsXtuxatx, ^i' l^v alx^sv &x9cO* ^^juk 
minimo attingunt, quam ob causaro noster antis- Upipx^ic ai-^^i^oq Kup{ou irzvxoxpixopoc &itb xw Xo- 
tes angelus Domini omnipotenlis ab eloquiis de- y^^ ^ ^^djjiarcxi; 
noroinetur * ? 

§«• 

Hscautem ratio non adversatur lis quae ante de- ''£9x1 Se o-^x lv2vx{o; b X<Sy^;, <^c oT(iai, icpo- 

flnita sunt : dicimus enim,novissimas antiquiorum $iu>pi9iAivoi; ss. ^i^iv ^^p Sxt xrl; ^Xix^c tmI Oiccp- 

dispositionum integram et eminentem virtutem xei|Asv7^; xa>v :cpt9Sv»xepu)v Stixovjicov Suv^{jiectf; dbm- 

non attingere; nam partis etiam pro capin suo sunt Seouiiv ol xsXsuxitoi' x^^ ^^ H^^()^n; xxl &vaJL<SYou 

participesi secundum unam omnium concinnam {isx^xouvt, xaxa xr^v {ji^xv &]cd(vxu>v iv9tp|&o*itov xzt 
coUettamquecommunionem.Elxempli gratia, 8an-{)3uvSexixV xoivwvCa^ Otov, -^ xoiv ^'pwv x*p^<<^ 

ctorum cherubim ordo sapientias scientiaeque al- xi^w {Aex^x^i 9oip{ac xzl y^c^secoc u4»^Xoxspx^, ol tt 

tioris est parliceps, naturarum aotem ill is subdi- xwv Otc' ft'^xou^ o-^^iuiv 8izxo7{ir|9ei; p.t;ix^^ F^ 

tarum dislributiones sapientiae quidem etipsaeco- xai ajxzl ^ 9o<p{ac xsi y^^^^^m (^^p^^^c ^ S|m»c ^ 

gnitionisque compotes exsistunt , verumtamen icpbc kxc{you;y xal vK&stpisvT^;. KzI xb (ilv 8Xii>c ^ 

duntaxat partialis 107 pro captu suo et inforioris i&cxouv^tf oo^fzc slvai xzt y^^'<^^ xotvtfv ioti iciTi 

ordinis^Atque universim quidem sapientias cogni- xolc Ocoeifi^at xcov votpwv* xb Si Tcpovsx^ '^^^ ^V<^ 

c Ualacb. ii, 7 ; Apoc. ii. 

VARIiE LECTlONES. 

85 ita babebal M. el S. Alii codices Ch. D. P. el vop a^iuOtxta, Interpretea legerunt. B4 mb xwi 

OsU»v Xoy((»v, Cb. 85 xotc Siu)pi<r|Aivoi<, Gh. D. S. P. W aOxai, D. S. P. 



^z 



DB GQELESTI HlEHARCIilA. CAP. XII. - CORDERII NOTi£. 



m 



xciK 4 fic^ftpoK xai 6^i[uvu>c o^xt 87 xoiv^Vy &XX' A tioDisque parlicipem exsistere, commuae est omni« 



dK hum^ «pb< trie ob(s(a< &vaXo^{ac c^tvxxi, ToOxo 

Tn{iivttf( ftpCvaito * xsl Y^ ^^nctp ot icpoixot ictpit- 
eoK ix!Ouat xk^ var* utpetjiivfuv iy^^^P^^*^^ l$i<Sxnvs;i 

O&nK IX0<MI>' 3i XtXt'JtXTOt t3l« XttfV tcpoxspitfv, ou 

Sxoirav, tl xoU xbv xaO* f|(iSc lepip^i^v^ SyT^^^^"* ^ 
ttcoXoiCs xsXit xbv xxxa &^a|&tv olxcfav (jisxl^ovxs 
xii( <«&« &Yir^X«iv &ico<^TiXfic l&(>X7^xo<j xxl icpbc x^v 
ix^irMpc3cl^v ofifctov ^o(i«9iv, d>C l^iXX^ &v6pcj^oiC| 
i^vxxtivtf|Uvov, 



bus deiformibus iutelligenliis; verum coniioenter 
et iromediatey primoye vel secundo inferioriqae 
grada, non est jam commune, sed prout cuilibel 
pro cujusqae caplu fuerit dislribalum. Hoc utique 
de omnibus quoquemenlibusdivinis qui statuerit, 
minima errabil ; sicut enim prima eminenler sa- 
crosanctas inferiorum continent proprietates, ita 
quoque ullimsB priorum, licet non pari, sed infe- 
riori gradu. Nihil igiiur absurdi sit, ut puio, si 
Dostri ordinis antistitem theologia quoque angelum 
appellely ut qui pro virili parte angdicam etiam 



docendo partieipel proprietatem, atque ad eorum similitudinem, quantum in hominibus est, per 
iiitorpretaiidi monus aecedal. 

§ m. 



B6pi(atic Sif Sxt xai Ocouc t^ BeoXoY^flt xotXtT xdi< xt 
oupavfflK xal &icep ^iJia< o^fac, xxl xou< icap' ^[kwn 88 
fiXoAcQixixouc xal lepouc Sv^ac, xxl xot xric 
eixp^ixvic xpu^i<Sxnxoc 6icepou9(u)< oktcs^vxcav ^i(^- 
fjivT^C xt xsl 6ictpt8pu{icv7^<y xxl (J7^$tvbc a'Jxri xoiv 
^rscdv l|AiptpoG( ^vofAiC*^*^ xuptuK xal 6Xixii>c $u- 
va|iiiwj* icX<)^v Sas toiv voepa>v xt X2i Xo^ixaiv trp^ 
xi|v S^NAfftv c^xi^Ci SoT^ JtWs(i.ic, 6Xixa>c Moxpaicxai, 

&xataXi4xxiiK &v9(xetvtxst, x^ xaxot Suva^jLiv, tl 6i(itc 
tlictTV| Ot«|U|jLi|«{f , xsl xn< 6ttxii< 80 6|&o»vu{i(ac iAk^ 



xm. 



Quinimo reperiasd,iheologiam quoque deos ap- 
pellare coelestes illas supernasque substantias, uli 
et sanctos, qui apud nos sunt, ^iros Deoque ami- 
cissimos; cum tamen arcanus ille Dei principatus 
superessenlialiter omnibus emineat, ut supra om- 
nia locatus, nihilque illi proprie atque ex tuto si- 
mile in rebus vel esse, vel nominari possit; veram- 
tamen qufficunque seu spiritalium seu rationalium 
crealurarum ad ejus unionem, quantum valet, in- 
tegre conversa fuerit, et ad divinas ejus illustra- 
ttones, quoad potest, indesinenter intenderit, quod 
pro virili, si dicKu fos est, Deum imiteiur, divioo 
quoque nomine condeeoratur. 

ADNOTATIONES CORDERII 

S I. Nota ex P, Cornelio ad locum Malachia citatum seplem rationes, ob quassacerdos dlcatur angelns 
Dei. 

Prima, quia est nontlns Dei ad homines ; unde Tigurina vertit : Ugalut eMm est Domini exerdtmm. 
Sicut enlm legatus oon aliud quam prineipis se legantis voluntatem annonttat, eique nihil addere aul 
demere potest ; ita et sacerdos Dei voluntatem anountiat populo,eiqud nihil addere aut demere potest, 
ait sancius Chryeostomus hom. S, in Epitl. ad Rom, Ac vici^sim vota populi retort ad Deum.E8t ergo tam 
legatus populi ad Deum,quam Dei ad popu]um,puta inter utrumque internuotius, mediator et sequester. 

Seennda, quia sicut angeli ministrant Deo, ita et sacerdotes ; unde Gbaldsus vertit : Qma mimiler 
e$i eorum domtno exereUtium. Deus autem, inquit Tertullianui lib. contra Jniaos, cap. 9, eos voeare con* 
soevit aogtflos, quos virtutis sua ministros prsfeeit. 

Tertia, quia sicut anaeli Jugiter assistunt Deo ilium collaudaiite8,ita et sacerdos juglter orare et pffal** 
lore debet, juxta illud Psal. cxxxvii : In eantpeetu angolorum ptallam tibi. 

Qoarta quia angelorum vinutem ae purftatem imitari debet ; unde Isfdorus, Dorothei presbyteri 
leviutem eastigans, lib. i, episl. 819, ait : « Sacerdos enim Domini omnipoteotis aogelus est ; angelus 
autem risam neecit, Deo cum metu et pavcre minlstrans. » 

MS Qttinia, sacerdos angelus est consecratione divina, qua majorem potestatem acoepit quam angeli, 
m jpulchre ac fuse nrobat sanctus Chry^osiomus in iibrls Ik saeerdotio. 

Sexta, quia angelorum tria sunt munia, scilicet purgare, illuminare, et perflcere, qu« Item sunt munia 
saeerdotls. 

Sflfitima, quia angelorum est perseTerare In sanctitate ac aanctiflcatione, ut ail Basillus, homil. De 
Spiriiu ioncto ; qui ecim in ea non perseveraverunt, facli sunt daBmooes ; ita sacerdoti necessaria est per- 
severantia In suo opere et olDlcio ; de quibus aurea est sententia saocti Gregorii Naxianzeni in ApoL i : 
■ Teritails. ait, antistes et propugnator cum angelorum classe atque ordine est, cum archangelis Deum 
eelebraly ad supernum altare sacriilcia transmltut, simulque cum Ghristo fungitur sacerdotio, flgmentum 
Insuurat, imaginemque Greatorl sistit, et supemnm mundo opiflcem agit, et, ut quod majus est dicam. 
Deus est, aliosque deos efficit. » 

§ II . ^iicior«fli cherubim ordo eupientiiB teUniUeque altiorit egt partkepe^ etc. Ex hoc loco divus Thomas 
pnma parte,qu«stiMe56, artle. 8,probat angeio8,quanto superlores soat,tanto per species univeisaliores 
intelligere. t Hoe enlm, inqult^sunt in rebus aliqua superiora, quo sunt uni pnmo» quod Deus est, pro- 

^ Psal. xGiXf Lxxxi ; Gen. xxxi ; Exod. vn. 

VARIiE LEGTIONES. 

87 Yp. oix l<rxt. 88 nap* f^Atv, Gh. SP. D. Se. Sar. Ver, 88 Gb. x«) trie #ifa<. 



295 S. DIONYSir AREOPAGITiE- 296 

plnquiora ct similiora. * In Deo autem iota plenitudo intelleciualh cognitionfs continetar in Qoo, sciK- 
C6l ID essentia divina, per quam Oeus omnij rogno&cit. Quae quideoi intelltgibiHs plenitodo fn intel- 
ligibilibus creaturis iDftfriori inodo et minus simpliciter reperitur. Unde oportei ea quse Dans cognosrii 
per unum, inferiorbm iniellecium cognoscere per mu!ti, ot p^r lanto plura, quanto inr^rior fuerii iotel- 
lecius. Sic igitur, quanto angelus fuerit superior, t-into per pauciores species reram intelliffibilium uni- 
ver^itatem poterit apprehondere, atque ideo oportet ejus formas seo species es«6 nniversaliores otpote 
ad plura ^e eitendenics. Et hujus rei aliquod in nobis exemplum habere videmur. Sunt enim qoidam 
qui verilatem intelligibilem capere non possum, nisi eis pariiculatim per lingula explicetur. Et hoe 
quidt^m ex debilitate inlellectus eorum accidit. Alii vero qui sunt fortioris iotellectus, ex paucis moita 
capere possunt. 

Yerum si sancti Dionysii locus hie exactius consideretur* tantura docet, inreriorjs angefos paaciora 
scire quam superiores ; ideoque sclentiam eorum aitp>'Ilavit partialem re^pectu scieotise saperiorum. 
De speciebus aulem, quas scholastici tribuuot angelis, ut priocipium sint cognitionis, Dionysius bic non 
agit. 

§ III. Quinimo reperias iheologiam quoque deot appeHare,eic.S\c Psalm. XGiy,dlcitur : QuoniamDeut magnug 
DoninuSf et rex mngnusiuper otnnes aeos t^bi eWt^m Buaelos intelligit. Etaoffelus cotlocta or se Deuro 
appellat. Gen. c. xxxii : Nequaquam, inquit, Jacob appellabilur nomen tuum, $ea Israel : qu^niwi^ n contra 
Deum fortii fuisti, quanto magu contra homines prcRvalebU ? 

Ibidem : UtiettanctoM qui apudnossunt viros. Psalmo LTXXi : Ego dixi, dii eitUet filii Excelsi omnfi. 
Qood ipsemet Cbrisius de hominibus, ad quos Dei sermo f.ictu) est. interpretotur Joannis xcapUe. £1 iD 
Exodo cap. Yii : ad Moysen Dom*nus ail : Ecu constitui te deum Pharaonie, 




PARAPHRASIS PACHYMERiE (IT) 

§ I. Reperit hie sanctus, a divinissimo Halacbia A § i. E6p{ffjcei & a^icc itxpk Tp OcoXTtirctxctfTditty 

qnoque nostrum pontiflcem angelam Domini esse MacXx^i^, xbv xaO' ni^ac lep2p^n> ^YYtXov RupC&u 

iiuncupatum;Qt/ta,inquiente,a97gf0/ti^ Oommtom- 6vo{jLae2;<$[i.tvov, ''Oxt syt^Xoc Kup(w itavroxpeho- 

fitpo/«n/t« eat'.Cum itaqneostenditinferiorumno- pdc Ivti, Xeyovti. 'Enel xo(vuv Jtics^eiS^v oxi dixafoK 

mine superiores merito nominariydemonstrando, tqi xa>v &7co^se9xep<i>v dv<i{ixxi oi uicipxt{(a«oi ^« 

qnanamralionecelestesomnesordinesincommuni (JLa^ovxxt, 1% xc xoi $tT$ai huk f itxvxx t& o6pi>Pii 

angel i Tocen tor ; ubi quorumdam de ccelestibus xata xoivoo ayY^^ot Xevovxzi, ix xou Xo^xi xV|V xiv«>v 

virtulibus opinionem solvit, quod etiam secundum ^noXn^^iv nepl xJjv ojpxviwv ouvaixewv, 8xi xxxs ctva 

quamdam aliam aequivocam virtutem qua pollent, 4x£pav &|A(I^vu{iov O'Jvsiaiv, azO* ^v ^uvavxxi, $j^di- 

omnes ordines, tamsuperiores, quam inferiores, (isk icivxz xoc xaYt^xxa XeYovxxi, xxl xz uirepxe(|Acvs 

f irtutes appellenlur ; quserit hie etiam, quomodo x%\ xs CticoSeonxdxa* (^T^xet IvxxGOz xal tcok 6 xaQ* 

noster pontifex, cum inter coelestesomnesordines ^(jiac lepipxTiCy S^^zxoc cuv xdiv ojps^iMv cbicdv^wv 

poslrcmus sit, too soperioris quoque nomine vo- xsY(jiixu>Vy x({> xoO 6iccpxti{jiKio'i 6>K{|jiaTi ^vo(ji^sx9U| 

cetur, aCque angelus appellelur. Qaeritur itaqoe a m\ xaXetxzi xyt^^^c- Znxttxzt xoCviv xouro toT^ cpi- 
sedulis contemplatcribos sacronim oraculorum, ^ AoOidEiAoat xuW Upwv Xoyicdv, xwv icspl xwv voT^nav Xt- 

quaBderebosintellectilibn8loquentur,quemadmo« ^6>txta^^ &9mp kv xcji i$* xc(paXa£q> vospa# imnaalx^ 

dum in decimo quarto capite spiritualem praefec- tpn^t, xnv ittp\ xujv voepu»v lictvxsvfzv, /ii8t x{ tt 4v» 

taramfocat,praefecturamrerum spiritoalium.Gur xsilSdx von'c3t X^y^x X^Y^t, ixtt^s 51, xi)v ImrrsTCov 

autem hie oracula vocat intellectiiia, ibi vero prae- vocpiv ; 8xi tl xxl itepl xtuv voepcov x3e Xdyta tUin 

fecturam spiritalem ? quia, licet oraeola sint de iXX* o5 xxXuic xXi^Oettv 5v voepi- oj y>p >^c al«l, 

rebus spiritalibuSinoulamen recte focantur spiri- xsl xqi v({> $i6ixouvxxt xa X<{Yts. Tt^v 31 nipl tw« &yy^ 

talia vel mentaiia ; quoniam non sunt spiritos ac Xwv Iiri9xa9{xv, vocpiv ^t^viv, oxi xxl ictpt votp^ 

mentes, et oracula mente diriguntur. Angelorum i^t^x^, xxl 6 l^iaxwv >ouc, votp<Sc i^tt^ Znxtxxat 

autem praefecturam vocat spiritalem, quia rebus xotvjv xot< <ptXoOei(A03i xwv Xoy^uv, tou Cn'touvi 

spiritalibus intendit, et mens qua intenditspiri- icivxco; xxl x3( xoO (pztvo(ievou pxOuxepx* O&sxsl -fdip 

talis est. Quaaritur itaqoe a itudiosis oraculorum tl^iv ol |i($vov xb uap €{AitTitxov pXtxovx&c, fiXoOtdi|jLo* 

contemplatoribus, qui omnino illo quod apparet vsc ^l ot SY^in^'^ixui^ iccpl xf^v O^av ij^ovxsci xa! (ix* 

pfundiora riroantur : siquidem spectatores sunt Octv xxl icXeov xi k^ieiAtvot. Kal ^ ;;Y;xT^9i; j(&* EI 



qui illud tantom quod obvium eft speculantur, y^? &(&eOsxxx xcuv 6iupxtp«i>v xxi hiknumi^H ISto* 
studiosi vero contemplatores sunt, qui amoroso ^ xi^xcov xi xtXcutxtd tWi, 8ii x( ofYY^Xo^ Khptw 6 
circa yisionem aflBciuntur,eju8queeiqoidamplius xzO' ^a< Upd^p^nc X^Y^xxt. 
cognoscendi desiderio tenentur.Hsec ergo quaestio est : Si ea quae novissima sunt superiorum intograt 
proprietates minime attingant,qoam ob caosam noster antistes angelus Domini vocatur. 

* Malach. ii, 7. 

(i7) Vide Schol. S. Haximi torn. II, cap. 13. 



29'> 



DE (iOELESTI HIERARCHIA, CAP. XIL - PARAPHR. PACHYMERiE 



298 



§ u. A'jEt xoivjv l>r:£uO£v to 5/|T:t,ixx, xr. Xi-fzi OjxA § II. Solvilhicigiturqu9eslionem,etdicithocnon 



IyXVXIOV 17XI XOOXO XOT< 1ipoSl(Opt7(JL£>OlC, XsOu/^ 
Opx X2TZ9/.e*J3ff£l. 4>2(JlIv ^^Pt ^'^ ^^^ 6Xlxf|C iSxS- 

Xfixo^ xca>v uTcspxsputv X3 xeXcuxitz «icooscu7i, xf^c 
SI {xcptXTJ^ |iexs^ou7iv, 0); avaXoYou xaT; Suvajiejiv 
firVcttiv SwJxi uicb |i(xv Scjiroxedv elaiv a7ri\x2, xat 
x;iO* T^v X2i kvap|ioJovxxi xxl aj/oiovxal, Oiov Int 
rxpsSsiYixxxoc, xa •^tpouolji {lexcy^^si ao«pia< u'^TjXo- 
xspzc xal Y^^'^^<9 ^^ ^^ UTToSeortXutoit (Jieieyouai 
xal or-jxal »o«'!ac xai Y'^c>>7eu)c, {xeptxti: Si rpbc ezcT- 
va, Kal xb ji^v ^to^* iv (xexouTiqc xajXT,^ elvat xoivov 
61X1 xai xoT; ^epoyol;jL xai xoT; aXXo:;* xb 81 Tipcoib); 
xxt i:po76y<i>c, "fi iriXiv 8e'jx£pb); xai 6:p2i(jLSvu);^ ojx- 
e:i xoivfi'i, iXXk xaOw; dtv Ix27tq) -jripa xri; oixsia; 
a-i2^(r^iz( (upiffX2i. ^pi3XX( $1 eTttsv, oj Sr^Xcov El{j.2p • 



esse contrarium lis quae anle definita sunl. Dicimus 
eniin,postrcma8 superiorum integras proprietaCes 
non obtinere, 8ed ex parte, pro virium suarum 
captu, earumdem parlicipes existere; quoniam om- 
nes sub uniussunt doininalu, et secundum hunc 
omnescomponunturaccoDJUDguntur.Exempligra- 
(ia, cherubim parlicipes sunt sapientiae sublimioris 
atque scientiae, inferiores vero, et ipsae sapientiara 
cognitionemque participant, sed respectu illorum 
partialem. Atque universim quidem banc partici- 
pare, commune est tarn cherubim quam aliis : 
verum primitus et continenter,vel etiam secunda* 
rio et inferiori gradu, non est jam commune, sed 
proui cuiiibet,procuju8que captu,fueritdeGnitum. 



l&ivT^v xtv3 X2i atcspi^axov xv2yxv, (^c elu>027iv q Dixit .lutem definltum, non fatum aliquod autine- 



ol itoXXol XsY^iv* dcXXa icepiu)pi7pLSvv|V xivz avaXo^^v 
8jva(i.cu><, xw voO xuyfbVj unlp ^v vofi^ai o-j '/(Jp"^, 
ToOxo OS x^ XeYoixevov itepl xwv ^spouSljjL X2i xwv 
UT;oxeiiisvo>v a-jxoTc oux av xic f,[X2pXT|(jLSvci); eTttoi 
xxt iTEpt xtsi* aXXuiv. K2I ^ap (D77cep ol rpwxoi irXripe- 
7X2Xa>c E'^ouat xot xcov u^3t[xbvu)v, O'jxto; o\ xEXeuxaToi 

X2 XCl»V irpOXEp 4V, IcXt^V O'J^ 6^9lU)Cy 2XX* U(pfil[X5VU)C. 
OuSlv 0*3Vy d>< 0T(A2t, xb 3X07C0^y eI X2l 6 xzO' ^(Aa< 

\i^ipyri\i aYY&Xo^ Xeyoixo^ Sidxi X2X2 0'jv2[xiv olxstaev 
|ux£^£i xri; xciv cf^'^ikto'^ lStdxT,xo<, ijxi; ly'h utto- 
sT^xixT^ xwv 0s{ci>4, iv (f Si2irpzxxex2i, xal ^lozi diva- 
xEtvcxaty ^c ^<p'xxbv 81 avOpconotc, xai oj xaxa xouc 
a-^^iXiiRi^ 7;pb< xr^v ix^xvtopix-nv b(i.0'!(o7iv x'.Ov ay- 
YcXdiv. U; Y^ ^^ xYY^Xoi ixcpafvo'j'i xb OsTov pou- 



vitabiiem necessitatem indicans, quemadmodam 
multi dicereconsueverunt; sed limitatam aliquam 
virtutis, forte mentis, proportionem supra quam 
nihil oporteat cogilare. Hoc autem quod de cheru- 
bim, et eis qui sub ipsis sunt, dictum est, si de 
aliis quoque quis dixerit, non errabit. Quemad- 
modum enim primi plenissime habent ea quae infe- 
riorum sunt, ila quoque ultimi priorum, verum 
1 10 non acquali, sed inferioii gradu. Nihil igitur 
absurdi sit, ut puto, si noster quoque pontifexan- 
gelus dicatur, utqui secundum ?irtulem propriam 
angelorum participet proprietatem, quae res divinas 
interpretatur ; in quo munere perficitnr, adeoque 
ad angelorum interpretandi similitudinem extendi- 




xcXtiov. 



ponlifices per doctrinas suas. Quod si etiam opere 
juxtaillud: Quoscunque fecerunl, et quos docue- 
runt, hoc melius atque perfectum est. 

§ III. Quinetiamreperies aliud qucddam perquam 
sublime nomen tam angelos quam homines Deo 
gralissimos habere, ab ipso nimirum Deo qui illis 
sine comparatione praecellit, nam arcanus ille Dei 
principatus superessentialiter omnibus eminet^su- 
praque omnia localus est, minimeque talis est, ut 
ex rebus creatis quidpiam ei simile vel esse vel 
oninino dici queat, prout ea ab inferioribus deno- 
minari supponitur. Quodnam vero est nomen? Ego 
dixi: Dii estis, et filii Excelsi vfnnes ^ : hoc de ho- 
xal Kspt Twv ky^.tii^^ xal TCEpl xwv ivOpwnwv 'o^ minibus dictum, et iterum etiam de angelis el de 



{ III. E&pi^vetc SI xal Sj.Xo xotvbv ^vofjia v)7CEpu^7^« 
Xov l-/ioiX7L^ xou^ xt ttYY^Xou^ xat xou; tpiXoOEwiixou^ 
Mpcisirouc &icb xoJ iff'JYxpka); UTcep^sooxdxoc aOxou; 
esou * ii Y*P 0^*PX*^^ xptpioxT^C 6rEpou»{ta)c aTTa;- 
xu)v B;/,pTiXai, xat JHEpfopuxai, xal oux eVxi xoiaiSztjj 
<b; ouva78z{ xi xoiv xxt9p.axa>v E[i<pEpic sTvat, xal 
oXixoK II ixE(vT|( dvo(A.dl^e90ai, xaO(ii< f| uicdOe7i; 
E^Ei, 5x1 ai:b xu)v uiroSsSTixdxwv dvop.i!^ovx2t, Ti 8s 
tb d^ofia ; 'EYt>> tliua, Btoi Itxe, xal jIoI 'ri{/i- 
9X0U ic^s<* Touxo Tcept xdiv &v6p<i^7cu)i. Kal Tcd^iv 



Oeb< lanrj is ouvxywy^ Oewv, iv jAwqi 8e Osaiv 
(kou^ StsxptvcT. TC <pV|90{iEv Tcep'i xouxou, eI (jlt^ 8xt 
00a wir voepovv icdvxwv oyT^^****' '^^^ XoYixaiv ivOpc&- 
XHTf icp^ XT^v lvu>3tv ajXT^^ kicEffxpanxai bXixwc, 
CAY«inf|»tic Y*P "^^^ 6tbv, tpnal ti xou v6|xou, 
I J oAt,c xtic 4'Uj(^Ti^ ffO'j, xal i; oXn< trie 8i2vo(a< 
«w, xal t; SXt^c xf|C Iff^yoc aou*) xal irpb^ xa< 
Osta; xuxri^ kXXi(i^eKj iiXifiv 070V kffxlv l«pixxbv, iva- 
x«'vo**xat iXXa xal axaxzX^tXXCo;, fva jxr, iro)^ xb 
aY^tOiv pE7oXaoTiOei7^ tui kvavxf'ji ; irspic \:i,i ap*tf|^ 

' Psal. Lxxxi, 6. « Ibid., 1. »» Deut. vi, 5. 
Patrol. Gr. UL 



hominibus: Deusstelit in synagoga deoritmyin me* 
dio auiem deorum deos dijudicat^. Quid dicenius 
de hoc, nisi quod spiritales omnesangeli homines- 
que rationales ad unionem ejus tolalilcr conversi 
sint {Diliges enim, inquit lex, Deum ex tola anima 
(ua, et ex tota mente tua, el ex totis viribus tuish), 
et ad (divinas ejus illuslrationes, quantum scilicet 
fieri potest, expanduntur, idque indesinenter, ne 
conirario aliquo bonum intercipiatur? terminus 
enim virtutis malitia est, juxta iliuJ : Omni$ cori' 



10 



299 S, DIONYSII AREOPAGIT>fi 300 

iummaiionisvidi finem,taium mandatitm tuvrnxh xaxfa xa-:* to* uitn^^ dovtcXeixc elSov uepac, 
nimisK Ejasce/nodi itaque divino quoque nomine icXsiets f| hzoX^ aou atpc^^pa. Ta toisOxx xal x^c 
condecorantur propter diviDam,8i dictu fas sit, pro U'txT;^ i(£io'jvtai 6(i(i)v\>{ji{a< x^ xaxdc ^Wa^t^', &l Osfitc 
viriliimitatioDem; Deumenim. quantum hominipos- elneTv, OeopfxT^vtV Iv xcp (xt(xfit96xi '^kp xh^ Bth^^ 
sibileest^imitando divinum quoque nomenmereniur. 6; l(ptxx6v Mpibnt^^ %x\ xii^ OecovjfjtCac &$io>>vx3t. 



>" CAPUT XIII. KE$AAAION IP. 

Cur a seraphim purgatus fuisse dicalur Isaias Aia x{ 6ic^ xwv (jepaol(i XtYexxi xaOapdnvxt i 

propheta. fcpo<p/,xn< 'Haata;. 

SYNOPSIS CAPITIS. 

L Quosrit cur non infimi, sed iupremi ordinh ongelus Tsaiam expiasse dicaCur. ll.Respondet, diel poste proba- 
biUter non fuisse seraphiHum,sed hoc nomine appellatum,ob modumexpiandi per ignem. 111, Re/eri alteram 
sententiam, qua censet huncangelum fuisse quidem ex inferiori ordine, sedexpiandi munus supremo isii 
ordiniaUribuisse,quodviriute^usexpiare(,sicuiv,g.summuspontifexdiciiurordinare per episcopos, ei 
baptizare per sacerdotes, quia ipsi potestaie ab ipso acceptaidfaciunt, quam senieniiam magis probat. 
IV Describii visionem Isaix, v, ubi vidit Dominum in throno sedentem, et seraphim in circuituejns, ei narrai 
quomodo Isaias expiaius sif, et singula mystice exponit. 

Agedum illud quoqae pro viribui indagemus, B '^Ay^ ^n xsl xoOxo xoxa ouvaiAtv kici9xoicy,9cit(jLev, 
cur ad quemdam ex theologis seraphim mitti mc- 8xou Svexa icpb< Svs icuv OeoX^-^v 6 acpxcptjA 2ito« 
moretur.Etenim dubitabitaliquisethssitabilyCur 9xi>\e90ai Xey^xsi* xsl ^ap aTz^ipr^mi xi^OO Zn 
non quispiam inferiorum angelorum, vernm is qui (jl^ xuiv u(pii(Aivu)v xic diYY^(«>v, aW ajxbc o xatc 
antiquissimis essentiis annumeratur, prophetam 7rpe96jtatxt< oMtli^ lvdcpiO{ji(K ^ inoxxOxtpei x^v 
expiet^. iTro<pT^x7iv. 

§ n. 

Nonnulli quidem, juxta superius asslgnalam de Tive^ [lU o3v <pa<riv, 8xi xaxde xbv il^n icpoxicoSo- 

omnium intclligenliarum ccmmunione definitio- Oivxs xt^c icdtvxcov xu>v vou>« xotvcovfsc Bpov ou^ 2vs 

nem,aiuntScrip(uramminimenominarequenipiam xwv ictpi 8ebv itpttnlaxb)^ voa>v 6vo|Ai2^ei xb Xoftoi 

primorum qui Deo prssto suntspirituumad iheo- *ei:i xt^v xoO OsoXoyou xi6xp«iv IXt^XuOcvxi, xiva Sk 

logum purgandum advenisse, sed aliqusm ex ils qui xwv ^^lx^ l(pe7xr,x(Sx(i)v hf^iXta^^ 6< OS lepoupY^v xn< 

nobis praefecii sunt angiilis, quod sacroillo purgandi xou icpo<pVjou xaOopffecoc, xtI xuiv aspoecptp. 6|iovu)&(f 

prophetam munere fungeretur, per aBquivocalio* xXrtOvivsty Sta xt^v icpT^oxi^piov xq>v elpT^{itvu>v d^iisp- 
nem seraphim vocatum esse, propter peccatorum c 'ciuiv ^vxipe^ivy xxl xr^v xoO xxOxpdivxo; licl xtiv 

quae recensitaerant per incendiumoblitcrationera, Oe(av 6iiaxoT^v &va((oiciSpn9iv * xxl xb Xoyiov Ivs 

etexpialiaddivinamobedientiamresuscitationem; xwv ffepa<pi(i eticXwc elp^xevxi cpxalv, o& xcov mpc 

adduntque Scripturam non ahquem ex iis qui Deo 6ebv l^pu(jievu>v, &XXa xu>v ^(jiTv k(pe9xr.xuui)v xoOsp* 

assident, commemorasse, sed ex virtutibus expia* tixa>v ^vdl{jieu>v. 
tricibus qua) nobis prspsunt. 

§111. 

Alius item hand admodum incongruam hujus *'£xspo< ^l o\) a(f(S8px axonov TcapiTjut-zi }kol xivs 

qusestionis mihi tradidit solutionem: aiebat enim, x^v aTro)oYCxv unep xfi? irxpoiS^c W kvaximw^* ^n 

magnum ilium (quiscunque tandem is fuerit) ange- y*P» ^'^^ '^^^^ olxe(xv xxOxpxixhv 94 UpoupY^av i jii- 

lum, qui visionem banc effinxerat, ut prophetam y*< ^xttvo^ (8axi< icoxl ?iv) 6 xl»v ^pxaiv &cticXdi9Ac 
divinis rebus institueret, expiandi munus, quod ^aYY<Xo<, tl; xb (jiunvai xa 6tT« xbv StoX^Y^^, M 

sui erat officii in Deum, et post Deum, ad prims- 6ebv xxl (jiexa Osbv knX x^v icpu>xo\>pYbv 95 Upap](^U« 

vam illam bierarchian retulisse. Ac nunquid hsc iviOnxe. Kxl {ii^noxc 2px oGxoc 6 Xoyo; iXnOt^Sexot; 

oratio vera est? Referebatenim qui hoc asserebat, ^'EXt-^t '(o^ 6 xwxo i^ifla^^ dx ^ Osapx^xn t^>Mt|&iC 

* PsaU cxviii, 96. ^ Isa. vi. 

VARliE LECTIONES. 

m 

90 Ch. i«opi{wiev aiv «;. 91 ivxpfOnLioc, P. D. 9« «b; non habent M. P. B. Sc. 95 nxeouo^c, M. S. 
fiudaai item codex ; sed '^copouar^c correxit. 94 iticoxxOxpxtxtiv^ Ch. 95 cm xr^v Tcporct^Vi Cb. Sar. 



301 



DE COELRSTI HIERARGHIA, cap. XIII. 



302 



litt itivTi ^oitttiji 7.">?«', XII 5i« rivTU)( ijj^kTu; A qnomoito vis ilia Dei principalis.cum ad omnia 



^if,AHy XX? Ttaiiv tjOi< iytiv atpxvfjC, oj txovov o); 

£-11! rivxz; W ^isTyat tic irpovoriTt.'.i; a-jrri; evepY^-^^i 
i).Xi jjLtiV xxi Tari xot; vospoT? AvaXo'Ytoc eiri^xivs- 
Titj xxl TT^v otxe^xv <poiXo5oj(av 07 e^X.^ip'-C'^JTa -z^".^ 
'irptJOJTataic ojjixi?, Si' otixcav w^ irptDiwv el; xatc 
jiioSiOTixuia; a-jt^ ejx'57uu>c Sia^iowii J'^, xiia xt^v 
ixirxTic oixxojjJL'JiTCio; 6so7:xi<i"riv ^ujAjAsxpiav r^ V/% 
aaoSTXtpov ciro). xal Si* otxef(ov TutpacsiYfi-ixo);, (e? 
X2i anooedixwv OsoO xou ttivxwv l;T4pr^|jL£vo*j, irXtiv 
:?/xTv ljji:>2veffX£pu>v) ^ xo; t^XiaxTi; 99 ixxTvo^ oia£o- 

Sist^ercipav, xxl $i' ajx/jc ^ji^pivs^xspov avaXa|XTcei 



eman ndo pertiDgeret, libereqiie cuncta permnaret, 
etiam lam tamen omnibus iDaspectabilis exisleret, 
non solum qualenos superessenlialiteromnibus an- 
teccllitjverum eliam in quantum occulle omnia pro- 
videnLiae suae penetrat ll!2 operalione : cunctis 
itemnaturisspiritalibusprocujusquemoduloillucet, 
dumque nnliquissimisillis spiritibus lucis sua) ra- 
dius immittit, per eosdem,utpolcprimos,inferiori- 
busperquam ordinate send captum cujusque or- 
dinis nccontemplandi facultatem dispertit. Ut au* 
tem dicaro clarius,exemplis ular familiaribus (quae 
lamelsi Deo,qui cuncliseminet,non ita congruant, 
nobis lamen planiora sunt), Solaris, inquam, radii 




xa( xaxi ff(jLixpbv ix xojxou irpbc to xcXEfcuc * a'/t'ih^ 
&8i2$oxov oujxeXXtxai. IlaXiv ^ irupoc Osp(jLOtT^^ 
{laXXov loux-fiv Siao{ou)jiv elc xa Sexxixcoxcpa, xal 
irpoc TT,v axiXTiZ arjo|jLo(a)ffiv eusi/.xa xat ivaywYX • 
rpo< ok xa< aviiTCUTreT^ ivavx^ac * ojaia; tj oj81v ^ 
ayL'j^tSv Xi XT^c fc/TT^ptoxiXT^C ^/3pY8?a; i^vo; avi- 
oxivcxa*. • xai xb xo-jxoj -^t t:XsTov,8xi xiT-; tjvye- 
viai 5ta xuiv o'.xetOiC irpb; a-jXT^v i^ovxtov irpooSiX- 
Xsi, Kp'Jaxov, i\ vjy^oi TtupcioTi iroioOia xa icpbc 




nilur habere luminis diffjsionem, ob materiarum, 
qus illuminandse sunt, ad lumen diffundendum 
Ineptiludinem ; a(que inde sensim ad hoc contra- 
hitur,ut vix ultra dislribui jam possit.Eodem mo- 
do calor ignis magis se diffundit in ea qua; ipsius 
sunt capaciora.et ad ejus similitudinem facile ce- 
dunt,et adducuntur ;verumin naturis illi reluctan- 
tibus contrariisve,vel nullum aut exile efficacitatis 
ejus igneas vestigium apparet ; quodquehoc majus 
est, in ea quae non sunt ejusdem generis, per ilia 
qua} ipsi jam accommodata suntse ingerit, ita ut 

primum, si ita res feral,ignea faciat ea quae facile 
l(a^ X6-^oy 67:ep(puu>c i irdcvY^c ejxo7{xixc 6p2XTi; ignescunt, atque iis adhibitis, autaquam, aut ali- 
v^ aopaxoj xa$iap*;^(a xt^v xri; olxeta; «pu)xo8o(r{a<; quid aliud eorum quae difficile ignescunt, eodem 
A3jjiirp(Jxi^xa irpoixcxpavaic iv TravoXStai; yjjstii xaT; modo calefaciat. Secundum banc igilur natnralis 
uickpxixxK oWais ava(pa(vei, xal 5ia xouxwv a^ [xex' ordinis ralionem, supernaturallterfons omnis or- 

x^xoc ovwiai xric Bsfa; ixxivo; {JLexe^ouitv. ACxai 
■yap, iitiYvoOaai irptuxai 6ebv. xal Oe^x^ ipetTi^ 
&iccpxet(Jisv(i>c ijupiivxt, xal TrpoxoupYol '>(i^i3^a\. 
xric, 6; etptxxbv, OEOjxifjn^xou ouvajxEO); xal lvtpYc(ac 
li^utfyxzi, xal xa; jjlex' ajxa; ojJta; ajxal r.po^ xb 
l^2(jLiXXov, 5ffH SuvajjLtc, k'^i^oii^^ ivaTEivojffiv, 
i:pdo>Kii; flpjxaT? (iexa5i5oOxai xii; eI; auxac Enitpoi- 
xi\ai<jn; at^ATi;, xal a08i< fexeTvai xaT; 6'^eip.svxi; • 
xal xaO' ixdljxr^v ^| ^ptixn xri jjiex* a-jx^v [xexxoiScdti 
too 8b>pou(Jiivoj, xal el; Tja'^xc a'aAoY««)<; * irpovo'4 
Siz-^ixuivcoc Oiiou <pa)X<i^. ''Eixiv oOv 5 aicacri xoTc 



dinis, cum visibiiis tum invisibilis distributionis, 
propriae splendorem iliustrationis primordialiter 
per influxus beatissimos supremis istis e.«sentiis 
manifestat, et per illas reliquaa deinceps divinum 
islum radium participant. Ilae enim cum primae 
Deum agnoscerent, divinaeque virtutis ejusdeside- 
rio summo tenerentur, hoc etiam assecutae sunt,ut 
primae ad divinae potestatis atque actionis imita- 
tionem pro captu suo pervenirent; eo^demque in- 
ferioresadeamdemimitationem, quantum possenty 
benigne promoverent, dum absque invidia in illas 



xu): 6 T| xaxa [lEpo; uirepxEiiiEvti xij jux* a^xt^v 1x4 • 
9x^f x4> xa BeTx «pu>xa 5t* ajxT»c tU fextivriv iico-^e- 
trjc96xt. Tfiv ouv jnepxaxn^ xwv ojpavfcov vooiv 5ia- 
xo9(ii\9iv al xtiv XoiKwv A^avxwv 4^7*^^^ o5a(ai 
xaxa xb eixbc Jisxa Oibv orpx^r' nif^^^vxai iticrn; 



9^$ Yp. ~ivxa. 9"^ xal xf,v otxt(av afjjia owx 
Ciao'.obj^i, D. a-iTTj-j, o. eauxr.v, r, ajxri euxo; 



citySicque pcrprovidenliamin omnes pro cujusque 
captu divinaluxdistribuitur.Estigiluromiiium quae 
illustrauturilluminandi principium Deus quidem 
natura, et revera proprie nt lucis essentia, ipsius* 
que status et aspectus llSauctor: ex institute 

VARIiE LECTIONES. 

;o5odav Ch. D. 98 el; xa; i-oosonxu'a; Wjcav eV^ojjiw; 



99 
S 



iao.>:wji, D. xW.i, S. eaux^.v, P. aW/i eixwjjLu); a^.r.v, M. Cum P. Scolus facil, cuni nnprcssu Siir. 

9 5xt 7i xfi; n>ia>tT,c, P. iOO ewToSoata;, S. P. D. Sc. Sar. . I xeXsw;, U. ^ "; aviixjirou; H Vvi^t^^c, 
;. P. D. Ch. Sar. 3,?hai, S.'P. D. Ch. ^ivaXbyqi, D. Ch. 5 b:i filv o«:;v, Ch. OeheiO:, xx'.Osotf 



te;, M • OeoEi^oi; 61 xxl OEoiJLi|iy|X(w;, S. Sc, 



303 



S. DIONYSII AREOPAGlTifi. 



m 



aulem Deiqaeimitatione,qaaelibet superior ex par- A Upac ^to^ta9la; tc xxl Osofiifjinv^x; o>; 8i* ixeivo»v 



te cujuslibet inferioris,a(l quam ejusinterveniu di- 
vina lumina Irajiciunlur.'Supretnam igilur cceles- 
tium intelligentiaram disposilioDem, csterorum 
angelorum omnium essenlise, jure merilo post 
DeumyOmnis&aciosanctse Dei cognilionis imitalio- 
nisque principium esse censeDt,quod per illas in 
omnes ad nos usque Dei principalis illustratio de- 
rivetur ; quapropter sacram omnem Deique imila- 
(ricem actionem ad Deum quidem ut auctoremre- 
ferunt, ad primas autem ac deiformes mentes, ut 
primarios effectores divinorum operum ac magis- 
tros.Prima ilaque sanctorum angelorum distribu- 
tio magis prae reliquis igncara proprietatem con- 
tinet, fusamque divinae sapientia) communionem. 



$ia$i$o{icvT^< * $ib xsi Tcaffxv Upav xal 6to(i(|i,T^xov 
IvepYCiav licl 6ebv {ilv o)< a*ixiov ivstpcpouviv. kid 
$s xouc icpdStouc 6coti$cTc vda< 6; icp«AxoupYOuc 
xa)v OefcDv xal $i$x3xaXouc. O'jxoOv ^ icpc&TV) x(ay» 
&Y^<*>v a-fY^^c^v $iax(>9f&Tt7t^ (jiaXXov &ici3ciiv Z^ti tt^v 
llAiiupiov l$i<Jx7ixa, xalxnv xcj^uja^viv xt^c Oixp^ixiic 
ffO(p(xc yexdi^ffiv^ xat x^ y^qotcixov xt^^ Giccpxixi^c 
xu>v 6s{u>v IXXi{it};eaiv lici9Xi^j(JiTt<y xzl xv^v OpovCzv 
tSidxT^xa xf^v av2iccnxa)&tvT^v 6eoSo'^iav e(Ji<p2{vou92v * 
al 8e x(Av &(pct)&tvu>v ou9iu>v 8iaxoff(JLi^|9Ctc xt^c I|jliw- 

jjiew; jiexe^ojai (liv, CKpei|iEvu>; $1, xil icpb< xic 
icpuixac 6pu)92iy xsi tc aCiTuiv d)^ xoO 6eo(it|AiJxou 



ac summsedivinarum illuslrafionumscienliaeusum ^icp(i>xoupYd>(; T^^KDjiiviov Im xb xoG OtotiSou^ i(pixx2»v 
atque peritiam, soliique proprietatem, (ju(c patu- i(v2Ydpsv2i. Ta; elpT^(xsv2c oG^ oYt'ac l^idxT^ta'c, cLv 
lam adDeumexcipiendum capacitatemindical:in- kv (lexoo^fqf $t2 xcuv icpb>Tu>v at {Acxa auxac oualai ys- 
feriorum autem essentiarum dispositiones liujus Y^vaaiv, auxat^ ixe{v2{c (lExa eebv d); Up2p-j^2i;d/2« 
igneae, sapientis, scientis, ac Dei capacis virtuiis xiOiacriv. 

participes quidem sunt et ipsae, sed inferiori gradu, ct cum respectu ad priores per quas, ut divine 
imilationis praeformatriccs, ad deiformitalem pro captu suo promoveniur. Dictas itaque proprietales 
sacrosanctas, quarum secundas naturaB per primas participes effects sunt, iis ipsis post Deurn^ tan- 
quam praepositis suis, acceptas ferunt. 

§IV. 

AiebatitaquequihscreferebatjVisionemquidem ''EXsysv ow 6 xaOxa tpii^ac, xi)v (jikv Spa^iv ixtf- 
illam exhibitam esse theologo aquodam eorum, v^v uico^i^Orivzi x(j|> 0(oXdY(|> $r hoc xcuv Imaxz- 
qui nobis praesunt, sanctorum ac beatorum ange- touvxcov ^(jlTv a^iuy* X2l (laxapicov a-^^iXia^^ xtX npb; 
lorum, cujusilluminatrice manuductione ad spiri- c 'cn< (p(i>xi9xixTic auxoO itKpoL^tty^UQ Im xnv voepavs lxc(- 
talem istam contemplationem fuerat evectus, in vr^v 6e(op(av div2xcOnv2i, xaO* t^v icopa xac 6inptdB- 



qua supremas illas essentias (quasi in symbolis, 
ut sicloquar) vidit infra Deum etjuxtaDeumet cir- 
caDeum collocalas^atque omninm insuper ipsarum 
soperineffabiliter eminentem superprincipalem 
verticem,in medio supereminentium virtutum su- 
perpositum.Didicit itaque ex hisce visionibustbeo- 
logus.Divinitatem, secundum omnem supernatura- 
lem excellenliam,sine comparatione pra^stare om- 
ni visibili et invisibili virtuti^omnibusque insuper 
exemptam esse, ut quae ne primis quidem istis es* 
senilis ullomodo similis existat: adhaec,ipsam om- 
nium esseprincipium et causam bubstanlificdm,in- 
dissolubilisque rcrum mansionis immutabilo flr- 



X2; 0'J9(2C (d); iv ffU|A6dXot< slictXv) 6n6 Btw yai 
(isxa 8eou 9 X2l ic£pl 8sbv lSpii(iev2c, xal xi^v aic^v* 
xu>v x2l auxcov &iccpa^^iix(i)c U^pnK>£vnv 6i»p^-j^iov 
axpdxT^xa h [liii^ xwv &mp6e6T^KUtd)v ^^ ^vi(ie<0v 
6icept8pu(jievnv. '£(Adiv6avev oSv xoT< 6po)(jLtvoic tt & 
OeoXdYOCi Sxt xaxa ica^av uicepouYiov 6ictpoy v Jcouy* 
xpCicpc 67cep{Spuxo ^^ xb 6tTov, diciffr^c bpax^C xal 
dopaxo'j &^vdt(itu>C|^al (aV 3xi icavxcov ivxlv k^ij^pi^* 
{jisvov d)< xa6dXoU| (&Y^$k xat; irpc^xai; xq>v ovxcuv ou« 
a^aic Ipicpcplc. icpovcxi xal xb icavpcov auxb dp^i^v tt 
xaC alx^av ou9toicoibv tTv2i, xal xt^c taiv fvxcov d^ia* 
XvSxou (lovT^c dv2XXo((i>xov tSpuviv^ 6<p' T^c KSt xb 
eXvai, X2i xb ciS eTv2iy X2l a*jxatc xaTc Omp&Sfi* 



roamentum,exquo Ut essent,etbetteessent,supre- DxuCaickoxl &>vdf{it9iv * sixa xic a*jxQ>v xojv dtYtn^- 



mae eliam 1 14 virtutes babuissent : ipsas deinde 
deiformes sanctissimorum seraphim virtutes doce- 
batur, quorum sacrum nomen quid igneum desi- 
gnating) deque nos paulo post dicemus,prout po- 
terimus interpretari, istiusigneae virtutis ad divi- 
nam simililudinem impulsus.Porro cum senarum 
alarum sacraB fictionis absolutam sumroamque in 
Deum in primis ac mediis novissimisque menti- 



X2tu>v 9sp2cpl{i liAufitxo OsoetScTc cuvcK[jieic, xiic |i^v 
Updc a^(s>v iic(i)vuii(ac xb IjiLirSpiov oY^fi aivOTSoiiCy 
Tctpl ou {At/^bv Gffxepov ^ucTc Ipoufjisvy d>c ^|Jtt^ 
i<pixxbv 6;pTtY^9aa02i xz; km. xb 6eoci$lc tiic ifiicu* 
p{ov) $ovi{jisa>c dvaYcoY^;. Tnc ^i xu>v icxcpoiv ^^s« 
TcXvi; UpoicXavxia^ xr^v inl xb Setov iv ictp<&xaic, &v 
{leiaiCy sv xtXcuxaiatc vo^fSffiv dicdXuxov x«l 6ictp* 
xizfi'i dviTxagtVy dXXd xal xb diceipdicouv aaxwv 



VARLE LECTIONES. 

lie non est in D. P. Gb. 8 xnv Upiv, Ch, D. Sc. Sar. dvaxaOnvat, M. S. P. D. Ch. Sar« 9 M, 
tantum babet. xal (isxd eedv, quod sequitur Sc« ^^ ^troScSnxuiwvy P. D. Sar. ^^ elpntii'^voiCy D» 

*• &ii«p(^ooxai, Ch. *^ xal ipx^^i D. Ch. 

(17^) Nomen scilicet Uebraice expressum, D^sittr quod significat, ardenies^ fulgentes ; a radica 
niw. incendU, succendit. Drach. 



1 



305 



DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. XIII. 



306 



xaS iroXuicp<S9i0irov bpo>v 6 tepbc OtoXoYo^, xal xh A bus excitaliooem, nec non innumerabiles eoruro 



«oTc iCTcpoT^ &iroSia9tsXXc962i T^v bizh xouc ird^ac 
xsl xi\y uic)p xdE irp^Sffcoica Oeu>p(av, xal tt^v Iv toTc 
(itvoic irtepotc aeixivi^7(«v, irpbc xtJv voiitTiV twv 

TviW Oinpxixbiv vocuv icoX'J7C(Spo'j xil noXuOeifxovoc 
d'jviu.tuiCy ica) xr^c Upac QC'^xuiv e-jXz$s(«c» i^v l^ou- 
oiv uictpK07(A{ii»; elc Xf{v xujv 6<]/T^Xoxspu)v ^i xal ^a- 
Ooxipcuv auddt^T^ xal Opx^cTav xal iv^tpixxov Sprjvxv^ 
xal XT|C Iv 9u(i(xexp(q^ xcuv Oeo[jLi(jL^xu)v ivcpYeiJJv 
axxxoXiJxxo'j xal O^/ittixoOc ituivv^afac. 'aXXsc xil 

Xt|V Bcxp^tXT^V IxeCvT^V Xal ICoXuxfjXTiXOV 6(JLV(|)$(2V 

k\t»9x:i^(fsr(ttxo, xo'3 xuicouvxo< xtjv upsaiv i^T^^^ 
xaxat 8*jv2{iiv X(Ji CeoXoY(4> [xexsSi^dvxoc xtJc olxefac 
Upo^^iAa^sc. 'ES($a9xev o^ a^x^v xal xouxo, 8xi xi- 



pedes, multasque facies saaetus ille theologus vi- 
deret, utque alls tarn pedum qoam facierum aspe- 
ctus arcerentur, alsqoe media) perpetuo moveren- 
tur, ad inlelligibilem eorum quae cernebat scien- 
(iam adducebatur, explicata illi supreroonim spiri- 
tuiim multivaga plurimaque cernendi facultale.sa- 
craque eorum reverentia, quam supermundialiter 
exhibent in sublimiorum profundionimque myste* 
riorum insoleDtiactemerariaimpenetrabilique per* 
scrutatione, nec non optime digesla Deum imitan- 
Hum actionum incessabili et altivolante perpetua 
motione. Quin et divinum illud prsestantissimuro- 
que laudis canticum discebat, angelo qui visionem 
efformabat, prout poterat, ipsi theologo sacram 



OapjCc 4»xi xoT; otcu>7ouv xa6xpoTc h xri^ ©Exp^^ixTic B suam scientiam commonicante. Quin el hoc ipsum 



&xu*feCac iY^dxTixoc <5 <5)c S^pixxbv jiixouaia. Aux^ 
Jl *dj :tpo; a'jxric Osap-^fa; e;i[^pT^^svaic alx(aic eU 
i:xvxsc xw; tepou< voac OTrsp'iUvfcii xpiKpickr^xi xeXe- 
xoup^oofJiEVTi *7 xxTc 7:epl auxV 6^ ^Tspxaxaic 5o- 
V2{;e9iv, Ixfpxveorxepx nco^ Ivxi xal (xaXXov ItjiV 
ix^z(vet xai $ii${Sa)7tv * kirt Ss xuJv ^uxepiov -^ xu>v 
l^ya^xwv y^tioijv vocpwv *3 $uvd(jLeu)v, w^ a-jxiic ixi- 
«XT, xaxa xb OeoeiSl^ oisTxr^xev, ouxw xtjv cpav^v *9 

a\»xf|C SXXz|jn|'i>' ffuvd^Y^* '^P^? "^^ ^'ic olxe^ac xpu- 
^toxT^xo; eviaTov aYvwTxov. 'EXXafxicet Ss xot< xft6* 
Sx29xov &M:lpoic $ia x(t>v icpcoxwvy xal, el $eT ouvxcS- 
|f(i»C (lictTVy icpcSxco; ix xoO xpucpCcu icpb; xb &|Jifpa- 
vl; Sysxii ^la xuiv i;p(i^x(i>v $jvi|jLeu>4. ToOxo ^oOv 6 
^to).6rfOi l$i$29xexo icpb; xou ^coxaycoYOuyxo; auxbv 
4yy*^^^» "^^ "^^i*' y.aOapffiv xal icasa^ xa; Oeap^txa; 
IvtpfsCa;, Sia xoiv xpt&xtav ou9tu>v avaXa[jLicou7a;, 
tU ic^va^ xa; Xoiica; 8iaS(5o90ai xaxa xf|V Ixaarxr^; 
npx xa< OsoupYixac {isiou^Cac aviXoYtav* $ib xal 
xV l|Axapi(DC xaOapxiXT^v l8u{xr|Xa xoT^ 3epa(pl[jL el- 
iLQXiiK f&txa 6ebv avaxeOetxev. Ouoev ouv axorov, el 
xaOaCpsiv Xe^txai xbv deo^ciY^^ ^ oepaeptp.. 'Uc Y^P 
6 6ebc xaOafpei xavxa< xcj) icisv^c xaOipaeu); tXvai 
atx'!a4 ^, (loXXov 81 (xapaxXT(9{u> y^P x.P^^<^^^ ^^* 
pa^^Yt^^^^)* xoOaicep & xaO* ^i(Aac lepdtp^ric oia xujv 
ovxcrj XciX«vpY6l>v T^ lepewv xaOaipcDv i) sp(i)x(2[cov, 
agxd^ XiY^czi xaOafpeiv xal <p(ox{(^etv xiov $i' 
auTcu xa6iffp(i>|xcv<i}v xe^;e(i)v kit* auxbv &vaxiOei- 
9WV xac olxeiac U^a^ ivepYsCa^' oGxui xal x-r^v 



edocebai, quomodo divinse claritatis ac munditiei 
pro cujusque captu panicipatio,qooquo modo mun- 
dia eliam esset expiationi.Quse cum praecipuis do 
causis a Dei principalu in cunctis sacris mentihus 
superessentiali qaodam secreto operatur,supremis 
tamen virtutibus Deoque proximis manifestior 
quodammodo existit; iisqae niagis se explanat et 
insinuat ; sccundis vero novissimisve nostris vir- 
tutibus hisce spiritalibus, prout quaeque a deifor- 
mitate ipsa distat, ita claram ejus iilustrationem 
ad secret! sui singularem confert ignoraiionem. 
Secondas porro sigillalim per primas iliuslrat,etut 
summatim dicam, primitus ex occulto in apertum 
ducilor per virtules primas. Hoc igitur theologus 
ab angelo, qui ipsum illu8trabat,discebat,quomodo 
cum ipsamet expiatio, tum caeterse Dei principales 
operationes omnrg, per primas essentias elucen- 
tes, in omnes reliquas distribuantur, juxta cujns- 
libel ad deificas participationes capacilatem: qua- 
propter per ignem ei^piandi proprietatem merito 
ipsis seraphim secundum Deum tribuit. Nequa- 
quam igitur absurdum sit,s] theologum expiarese* 
rapbim perhibetur. Ut enim Deus, hoc ipso quod 
omnis expiationis causa sit, omnes purificat, 1 15 
¥el potius (ut magis obvio exempio utar) sicut apud 
nos ponlifex, dum per minislros sues sen sacer- 
dutesexpiat,iihiminatve, ipsemet expiare et illa- 
minare dicitur,quod illi ordines,quos consecrat^sa- 



«lxeCav xaOapxix-nv littax/jjinv xal Siva^iiv h x^v ^ crosanctas suas in ipsum referant actiones: sic an- 



xdeOap^tv xoO BeoX^YW xeXexoupYwv ** aYY^Xoc, iid 
Seov (lev bi^ atxiov, kxl 8e xu>v aepatpljA cb; xpwxoup* 
Yov Upip^n^^ ivaxtOn^v <!i>; av xi^ ^p^t^n, i^fi^' 6J- 
Xa&(a< iYT^^^^'i^ "^^^ ^'^' a'ixoO xa0aip<JfjLevov ex8i- 
Sirxiov* '*Oxi x^ic cU 9l npbc l(i.ou xiXexoupYvou(ASvt^< 

xadvpotfoc ^X^ 1*^^ ^'^^^ ^i^P^H^*^^) **' o*J9{a, 
xal ^|jiiOjpY^; xal aixioc, 6 xal xac icpc&xac o^U^ 



gelus quoque qui theologum expiabat, propriam 
purgandi vim alque scientiam Deo quidem, ut 
auctori, seraphim vero, tanquam primicerio sacro* 
rum antistili, attribuit; ac si dicat, cum angelica 
quadam reverenliaeum qui purgabatur inslituens: 
Ejus quae in ta meo ministerio perGcitur expiatio- 
nis, principium quidem prascipuum, et essentia 



YARIiE LEGTIONES. 

1* eU xv^v xuiv u^Xoxepcov, D. *• xal iyvdxTiXOC^ D. el Bud. V. SiauY^a; dyv<5tnxoc. iY^^ntoc, M. Cor- 

rupte npinor;ejus lectionf- • — ^" •— — • — • 1-.:^«- c^^.: — ..* ^^-.^ i -„ m -_ 

Ch. D. *'' xtXeaioujiivnj 
xwv pLi^ctfv voepttkv. 
>' xeXeatoupYoiiv, Cb. 



19 



ionis tamen vestigium est m translatione Scoti, vertit enim, incognitoe. ^^ ajxn, 

n, D. ** ^ xoiv fi(JLu>v, M. P. Ch. Sc. Sar. II xwv icpb ^ulcov, D. V. x^ov iT/ixwv ^ 
Yp. (paetvY^v. W iXvai alx(a, D. S. P. eTvai alxta xal ip^-^, Ch. V. elvai'x'ixto^. 



SOT S. DIONYSII ARE0PAG1T.E 308 

opifexque atque auclt'.r esl is, qui primas eliamAxzl upo; ib elvai TcapaY^-p''^ ^ '^i ^p*^ oiMv 

essenlias et in lucem protulit^ et jnxta se collo- iSpucrei auv^^uiv xal Stoccnpcttv kxpinxw^ xt xxl 

cando continet, atque conservat immutabiies, la- a(iex3irccutouc a5touc, xivuiv 2S im ta^ icpc&rxc wv 

psusque experles, et easdem inovet ad primas pro- olxcfaiv icpovor^xixtov ivEpYeuuv {iexouv(s<* to-jxo 

videntiae suae operatiooes parlicipandas; hoc enim ^ap 6 X2jxa \t.t $»Sa(rxcDv &pT) xt^v xjG veps<pt|i 

is qui haBc me docuit, seraphim legationem decia- ijjKpsivsiv &ico9xoXt^v. *lepip)^Tt< $6 x«l (Acxa eebv 

rare dixit. Principesautemsacrorum^etposlDeuro i^Y^HMi>v, o xJiv fcpcDxtoxov oSvimv ^laxovfio;^ icop' 

dux, primarum essentiarum ordo, a quo ego dei- ou xb xxdxCpeiv l-yoi Osottdui< kfjiuiSOnv, odxoc ow 

formiler expiare didici, is ipsius^ inquam, est, qui i^xiv 6 8i' ^iaou 9b xaOzCpoiv* Si' oS xac olxcCa; 

per me te expiat, per guem providentise suae ac- -icpovonxixa; kvep^cfac Ia xou xputpCou xxl clc ^(iac 

tiones ex abdito ad nos produxit is, qui est au- npo-ii-^a-^t^ ^ Tcaot^c alxta xal 8n{iioup-f^« xz6zp« 

ctor et efTector omnis cxpiationis. Atque haec ille ffew;. TaOxa \kh ixetvoc ^S($a9XB \kt, aot 5k i-^^ 

quidem me docebat, tibi autem ipse trade ; tuaB iiexacS{8(D(ii' xn; avic $' £v eit^ vospot< xxl Siaxpi« 

vero intelligendi discernendiquescientiae erit, aut xixnc sir'.vxiiixT^c, ^ Ozxepxv xoiv eipn(iev(ov S aixtdiv 
prr alteram dictarum causarum ovnni ambiguita- ^ ^icoXuOnvai xfic inzopia^^ xal xaiSx^v xifiTi^ai icp6 

tis scruputo absolvi, eamque alteri, utpole |>roba- 'cnc ixspxc, (b; xb elxbc, xal xb euXoyov, xal ?9u>c 

bilem, et consentaneam, ac forie veram, antepo- xb akrfiU ej^ou^av • 4\ nap* iauxoO xi xoj ^vxwc oXt^* 

nere ; aut per te, quid cum veritate conjunctius BoOc ^uYYevevxepov i^eupetv, {} Tiap* ixkpou (xa^siv 

sit invenire^ aut ab alio discere (Deo scilicet ver- (eeol St^XaoTi oi5dvxo; ftifxa, xal rpoSsvouvxtov a^- 

bum iribuenle, quod et angeii inlerpretentur\ y^'Xcov), xal xot< ipiXaY-r^Xoic ^p.Tv avaxaXj^J^ai Siaj^n 

Dobisque angelorum studiosis revelare clariort^m (xaXXov (et^ep oTdv xe $ ^A; xal l{iol {loXXov iparcfiv 

(si fieri possit) mihique gratiorem conlemplatio- 6e(Dp(zv. 
nem. 

ADNOTATIONES CORDERII. 

Ex hoc capita sancti Dionysii divus Thomas id prima parte, q. 112, art. 2, movtt qu»stionem 
uirum omoes anj^eli io ministerium mittantur, et iD corpore respondet, angelos inferiores mnium mitti 
de lege c^mmuDi, superiores vero ex diviua dispeusatione. Hoc enim, inqu t, habet ordo dlvinae Provi- 
dential, non solum in angelis. s d etiam in to o unlverso, quod inferlora per supehora administrentur 
sed abhocordine in rebus corporalibus aliquando ex divina dispensatione recedilur, propter ordinem 
altiorem, secundum videlicet quod expedit ad gratiae manifestaiionem. 

Determinat eti^m hoc capite s'^nctus Dionysius quamdam qusestionem, que mota fuit ex m quae c. 6. 
§ 2, dicta sunt : ubi docet primam hierarchiam circa IIO Deum assidue versari, illiqae jugiter iohaa- 
rero. Item cap. 7, § 2, ait primas illas essenlias, quasi in vestibule ipsius Divinitatis coliocatas. elc. 
Quibus locis sigmficari videtur, quod semper Deo assistant, et ad nos exterius non miitmtur: 
cujus contrarium videtur docere Isaias c. vi, ubi dicit unum de seraphim missum ad purgaodum 
prophetam. 

§ I. Proponit quaeslionero : qu8B cum fundetur in distinctione muneris assistendi et ministrandi, 
notandum angelos posse dici diversimode Deo assistere. Ac prime cjuidem, si astittere sumatur pro 
facUm Dei contemplari, sic assisiunt omnes boni aogeli, qui semper vident faciem Patrisqui in coalis 
*iSi(Matih, xviii). Secundo. si assistere s\imdi\ur pro immeaiaie recipere illuminationet a Deo, sic tantum 
assisiunt tres primi ordincs. Tertio, si assistere accipiatur pro aftpropinquare Deo, et exiraneum &$seab 
exterius missione, sic assisiunt quatuor primi ordines. Mioisirare vero est nuniiarepro temporis oppor* 
tuniiaie, vel operari secundum c£Qclum ; est ministerium nuntii et officii. 

§ II. Tradii primsc: qua;stionis solutionem, scJicet, quod ille qui purgavit propbelam, fuerit do 
infericribus ordinibus. dictus serapbim aaquivocei per imitationem actus supbriorum, quia purgavit per 
ignero. 

§ III. Ponit secundam solutionem, scilicet quod ille qui purgavit prophetam, fuerit de prime ordine ; 
sea Don purgaverii ministerio, sed auctoriidte, in quantum videlicet inrerior angelus virtute ipsius 
recepta purgavit prophetam : el sic reduciiur operat*o in ipsum. Gonflrmat autem hoc parsimlle virtuUs 
divina;, universaliter in om' ia difTusae, cujus illuminaiio pervenil in iniellectualia proportloniliter, non 
secus atque lux vel cjlor maierialis, ea corpora quaa magisapiaad sui susceptionem invenit, magia illu* 
minal aut accendit. 

§ IV. Describii \isionem et expiationem Isaias prophetae, quam ipse de se cap. vi narrat, de qua ita 
GrcgoriusTbeologus secundo De theologia libro ait : • Quid de Isaia el Ezechlele, out utcrqu) maximo* 
rum mysieriorum spectator fuit, ac de rellquis propbctis dicore poteris.ex quibus ille quidem Dominum 
Sabaoth sedentemin ih ono gloriae vidit,et hunca 8eraphinissexaligerissUp.itU(D,laudjtuji eiobteeiuiUy 
seque carbone ignis purgatnm, el ad prophetiam instrucium ; hie vero vehiculum ex chjrubiQiS descri- 
bit, el super eos ttironum, et super ihronum firmamentum, et eum qui in flrmamonto apparebat, 
et voces quasdam et impetus, et actiones : atque hoc quidem. sive oral visum diurnum soils Sanctis 
aspectabile sive nociurna et vera visio, sive informitio future, um tanquam pissentium in meote, 

VARIiE LECTIONES. 

88 xal auxb; xiviv, S. P. D. Sc. Sa. o-ixoxivoiv. M. Ch, ^SQaTSpqt, Ch. D. Oaxspcov elpT^iJLivcav, S. Bud. 

codex : correxit tamen, Oxxipa tu>v, alteram^ vertunt Sc et Sar. 2^ non est in Ch. ; videtur legeu- 
duro cIt^, 



309 



DE COELESTI HlERARGHlA, CAP. XIII. - PARAPHR. PACHYMERiE. 



310 



il?a alia species arcaoa prophetiae, dod possum afflrmare ; Deus prophetarom Dovit, et quibus talia 
eoDtigeiQDt. » 

Nota autem ex P. Cornelio coDffruas aliquot raiiooes hajus visionis. Prima, ut per earn quasi coDse- 
cTarelur propheia et apostolus. SecoDda, ui a coelestibus, spirltibus disceret, qaomolo divina tmctanda 
slot. Tertia, ui animaretur a Deo ad libere arguendam caecitatem Judsorum. Quarta. ut doceretur 
mysiehum SS. Trinitatis, et nobis idem adumbraret, Plura vide apud P. Cornelium, qui ad caput 
sextum Isaise banc visioucm fuse explicat, et simul ilia quae soperius ad caput sextum et septimuro 
Dotavimus. 



PARAPHRASIS PAGHYHERiE (18). 



J I. 4>spt xa! ttspav &icop{zv (T^Tn9ci}{jLev, iiceiA 
ivivxto^svlc eTvai Soxet xoTc Xc^O«T»iv. 2<pti yatp 
xpo XQcjtciiv, 8x1 7a xaxtoxedx UTcb xwv uTctpxetjie- 
vwvj oO iiT^v Tov ivtoxixoj (jLUoOvxiC. '*Opx 8s, 5x1 x«l 
xcxt l^TjXi^Ori xaOxi, x«l Ststpdpcoc iiceX'JOn. ZfiXsTxai 
•yip, x(voc 2vsxa Tcpi< xbv 'flaxtotv 6 9epa^i|A iiro- 
oxeXXcxst, xal oux kx x'ov xaxto'ixu) xx^H'-^'^^'i 
tirtl iXiYO{itv, e*jxixx(i>; ^ {itSrtaic -^l^tzoii $ia xuiv 
i:po)xu)v (Ic X2 Seuxeps* $ia x( •^oZ'^ xxOa^pet xbv 
ui;o^i^,XT^v 6 x2Tc &v(i)xix(0 xdc^cviv iv3p'0[xio<. 

§ [|. Tivic {A£V OUV 0291V , ZXX Xxl 6 XOtXCOUpU) 

a-^Xoz S{ji(dvu(Aciic oepxfpi(x 6vo)i2^ex2i, xax' auxbv 
xdv x^; xoivb)v(ac Xdyovy Bv xal icporepov iXsY^H'-'^f 
Sti {jLExs^o'j7t xzl xa xdtxu) x(uv OnepoE^T^xtSxuiv, xal 
X2 jicepoe^T^K'ixa tuiv xixui* ei xal xxOxz p.ev 6Xi- ^ 

<tt>;, X3 $6 X2X(0 XU>V U77Cp^e6l)XdXCOV (lEplXCOC Xt 

X2I &pu^poTfpu>;. Aia xoOxo ou^ 2vx xuiv icpioxtffxcov 
ff£pzot{ji 6vG(jLi![ei x6 "k^^iO"* iiti xr^v xsOzpiiv xvu 
icpcMpi^TOfj iXriXu^svst, XI va 8^ X(jv xxx(i>xixu>v i^" 
^iXo V, x«l X0T5 «vOp(ditoi; l(p69XT^x($x(i)v &; hpo'jp- 
Y'/v XT^c xaOap^euic, ffcp3<pl(i 6(jloi) >u[x(i); xXtiOt^vxi* 

ffSpa^t^ Y^? luL7CpT^3Xi\c ^ 68p[JL2(vb>V cp(jL7)ve\jexst . 

'EtczX o5v e$ti icp<5Ttpo'v anb xw>« a(jLapxiu)v xaOapOfivat 
xb'# upo^iXiiv, xal ttvi ^uT\dTivat tar OtTa, I/Xi^Bt^ 
xaOxCpuiv xal ^va^ionupwv Iyy^Xo; Sia xrtv xoi2uxr,v 
ivepYttzv 9Spa9^iA. *Uc y^^ l]inpr\Tzr\^ xi< i((jLZp« 
xia; xax^xauiev* cb< 51 6ep(j.i{vu>v xt^v tcoo; xf.v Oc^ai 
6irax€»T^v lv/,pYTiJev ivaJwTcupTjJiv *I$ou y^P ^7***) 
^i9ti. ''Odf / xal aith xric ivEpYefa< IxXViOt^ K aYY^XocC 
9(pa9{|&y xa) o^x ?iv bT< xwv irpbc xov 6tbv xal xt^c 
«p(&rr^^ xi^coc. 

I III. Exepoc ^l xi< $s$ci}xe XtSviv xt^c xotauxT^C 
sTtop/a^ o'i ff^^a axoTcov. ToGxo Se ou iC3vxu>; icpb^ 
Tjxpiotv xou (icxp^ou fTpT^xev, T^Y^'' xy^bv ofxoicov 
{ilv, aXX* ou ao^px, iXXa (jiexptoic axorov. O-j xoO- 
xo a^Xi <fjzt axoTcov, ovSri a^d^pa, xxxa ^yrfiiiz xb 
airb xoivoO* xaOw; xai 6 [xiy*' Tp^Y^?^*^^ ^ OeoXoYoc 
Iv xtvt X'jjv a'jxou X(iY(i>>' 8i$i9xc{, o>; xo'3* Ou Sia 
xa^ SixaiOTuvac ^(iu>v £< ^iioty|7a(iev* c^ y^P ^^oi^- 
92jAsy. » Kat icaXtv* O'jx Ix (istpou 5{^7tv 6 6cbc 
xh icvtO(Jia , xaOw; icapa xtj> EjiyT'Xijx^ 'liuiw^ 
ejpt^xat. Eire xoivuv IxsTvo^ anoXoY^av cuXoyov, oxi ^ 
O'JX ^iteixbc ?iv, xbv jjlsv icpo^iixf,v iva^Oiivai Side 
tivoc xd>v i^sjxcoxoiv ^{xa>v &yT^<*^* '^^^ ^ & 
xwoOxoc aYY^Xoc b 8ixiiXi»a; xnv xoiauxT^v opaiiv* 
orj Y^ Y^{xva iipaYP-axa xal 0'j9(a; ot itpotpT^xat 

' Isa. Vf, " Joan, iii, 34. 

(18) Vide SchoU S. Maximi, torn. II, cap. 13. 



§ I. Agedum etiam aliam quaestionem indage- 
mu8, quoniam videtur esse dictis contraria: dixit 
enim antea,inreriores a praacedentlbus, non autem 
a supremis doceri. Obsenra autem, utethaec tunc 
quaesita,ei diversimodo soluta sint.Quaeriturenim^ 
cur ad Isaiam seraphim mittatur,etnon aliquis ex 
ordinibus inferioribus, quandoquidem dixerimus, 
ordinate doctrinam tradi per primes inferioribus: 
quare ergo prophetam expiat is qui supremis or- 
dinibus annumeratur? 

§ II. Aliqui itaque dicunt, inferiorem angelum 
univoce seraphim nominari, secundum eamdem 
communicationis rationem quam antea assignavi- 
mus, 117 quod nimirum inferiores ea qose su- 
periorum sunt participent, uti et superiorcs ea 
quae sunt inferiorum; licet hi quidem tofaliter, illi 
vero tantumex parte et remission gradu.Quocirca 
non dicit oraculum, primnrum aliquem seraphim 
ad prophetam expiandum ad veni$se,sed quemdam 
ex inferioribus angelis, qui hominibus pra»unt, 
tanquam expiationis admini8lrnro,eodem cum se- 
raphim nomine vocatumrseraphim enim incensor 
vel cal^/iric^orinterpreiatur. Cud itaque primuro 
oportereta peccatis prophetam expiari, ac deinde 
divina edoceri, is angelus, qui euro expiabat ac 
resuscital)at,propter itiusmodi operationem sera- 
phim vocabatur.Tanquam incensor itaque peccata 
combnrebat, tanquam calefactor vero ad divinam 
obedientiam ipsuro excitabat. Ecce enim me i, in- 
quit.Quare etiam abistoactu angelus seraphim vo- 
catus est, cum non espet unus ex primo istoordi* 
ne, et qui circa Deum sunt. 

§ III. Quidam alius item non admodum incon« 
gruam hujus qua^stionis solutionem tradidit. lllud 
autem non omnino ad comparationem mediocrila- 
tisretulit, ac si forte absurdum quidem, sed non 
valde,at mediocriter absurdum esset.Non ita : se<i 
neque absurdum, nequevaldeabsurdumjuxtacom- 
rounem loquendi fQrmam,qucmadmodum mognus 
ille Gregorius Theologus in quodam sermone suo 
docet, ut in illo : t Non secundum juslificationes 
nostras, quasfecimusnos; iiequc enim fecimus; » 
etiterum.'iYonadmensurmn dat Deuispiritumm^ 
sicut in evangelista Joanne reperitur. Protulit ita- 
que honestaro prsBcautionem; quod non absimile 
esset, prophetam adductum esse per alique no- 
bis prsepositorum angelorum. Hie autem angelus 



311 



S. DIONYSII AREOPAGIT/E 



312 



eflinxeral ejusmodi visionem:non enim nudas res 
et essentias prophetse vi(iebant,sed aenigmatasynfi- 
bolaque ab angelis erOcla.Iste igitur angelus qui 
theologum erudiebat,adduxit hunc ad Deum,etad 
primam que post Deum est hierarchiam, scilicet 
seraphim : ita ut iterum adJuctio esset angeli ad« 
ducenlis. Et ait sanctus istam fortassis oralionem 
esse veram.Quomodo autem vera sit, demonstrat 
explicando ea quae dixit. Referebat enim, inquit, 
iIle,quomodo divina vis ad omnia pertingeret^et ad 
omnia incomprehense, ac sine mistione permea* 
ret : non enim ita continetur ab aliquo, ul alibi 
non prodeat. I IB Et iterum, omnibus est occul* 
tus ob duas has causas,quod nimirum ab omnibus 
8uperes8ent]aliterexemptus8it,etdissimilis(simile 
aatem a simili cognoscitur); et ocalle providen- 
tias suas trmsfundat (quis enim novit sensum 
Domini?) ;ut merito semper vigilemus, nescienles 
rationesejus, elhoram qua res qtiaelibet utiliter 
disponetur.Hanc ilaqueillustrationem etiam spiri- 
talibus essentiis (ransmittit, verum pro cujusque 
capta.el juxla mensuram virlulis eorum qui iliam 
recipiunt.primum nempe primis,etper illos infe- 
rioribus : uti etiam proprio ac sensibili exemplo 
declarat, quod iis quidera quae dicuntur non satis 
coDgruit, nobis tamen notum est. Propone enim 
radium solarem;hic trajicilur in primam mate- 
riam perlucidiorem,vitrum,Yerbi gratia, per quod 
clarius afTulget. Quomodo clarius? Nobis videlicet, 
roinime facta comparatione cum priori illustra- 
tione,sedcumproportionevisu$adlumenrecipien- 
dom : siquidem lux copiosa visum potiusobtundit, 
si non sit commensa ocrJis se excipientibus.Dis- 
tribuiluv etiam materiis crassioribus, et propter 
ineplitudinem, quam babentad iliustrationem Ira- 
jiciendam, et obscura fit, ecquesensim contrahi- 
tur, ut distribui aliis non possit. Accipe et aliam 
ab igne contemplalionem. Caior ignis magis se 
diffundit in ea quso ipsius sunt capaciora,et ad ca- 
lorem facile cedunt, et adducuntur : verum in na- 
turis illi reluclantibus, ut adamantis, vel contra- 
riiSfUt aquae, vel nullum aut exile efticacitatisejus 
igneao vestigium apparet : quodque hoc majus est, 
ad ea quae non sunt cognota, verbi gratia, aquam 
(nam aqua frigida et huroida estjgnis verocalidus 
et siccus),per alia quae illi sunt cognala,verbi gratia, 
per vas primum accedit.Primum autem dixit, non 
quod immediate, sed per ea quae prima sunt acce- 
dat primum ad ea quae non sunt cognota, ad ea 
pcstmodum, verbi gratia, calefacienda : primum 
enim ignita faciendo ilia quae quoquo mode co« 
gnata sunl,per eadem etiam quae non sunt cognata 
ealefacit. Secundum banc itaque raiionem natu- 
ralem, ea qnoque quae supra naturam sunt con- 
sidera : Dcus enim omnis rectae ordinationis ordi- 
nisque principatus, i lustrationis suae splpndorem 
primordialiter,luculentaetadmiranda fusione su- 
premis illis mentibus manifestat,et per illas reli- 
qua) deinceps istum radium participant. Ha^ enim 



Xu)v Sia7cXx'CT(S{jLevs. 'O xyy^^oc xoCvuv txiTvoc h x}n 
OeoX'^'fov (jL\>d>v ivT^Yt xouxov illi 6c^v, x«l IrA x^v 
icpc[»TT^v tepotp^fav xt^v \t.txk 8ebv, Si^XoviCxi xk 9B- 
p%f^l\i' (03XS icdiXiM ^ i^T^Y^ icoL^k xou ir^ftkoti f 
xoG k^'^o^ixo^, Kal Xs^^i o ^ifioc. Ili^noxt Wxiv 
&XT^6t^; o\>xoc 6 XcS-pc* n(i>C ^ ^n6^Cy &ito^ixw9i 
xoOxo &i7^ xri^ xoO clWvToc ^TtY^9tti>c. ''EXe^t yap 
ixeXvo;, tpn^lv, <S>c f^ 6ea $*jva^ic inX icivxa X^P*^9 
x%\ 8ia icdtvTcov $it{xei kvyjxta^ xal ^xpsxifxnK* o*^ 
ya{> xaxe^exaC xivi, oic {i^ lxepo>9t tpoixiiffxi. Kol 
ic^iv, icsffiv £9X1 V &^xv7^c ^loc $6o xivqt< alx^ac, 8xi 
XB 67cepou9((i)c U^pT^xat ic4vxu>v, xat av<{|jioi((< laxi^ 
(xb 8{jLoiO'i ol xqj> b[Loi'^ yi^nhmuxaK') xal 8xi uprjf^z 

Q $ia7cefi7rci xac icpovoisc suxt^^, (xi^ yap l^vto voOv 
Kup(ou;) %a ?9(o; itdevxoxe YP^T^^H^^^t ^'^ clSdxtc 
xou; Aoyo'j; ai'ixTi<, xat xV tipav xa8* {Jv 9upL^ep<Sv- 
xu)< Ixaoxov ^lotXT^Oi^JSxai. Txuct^v otiv xr^v ^to&>* 
9{sv xst xscTc voepsT; o^v^zic $ismfj.7tei, icXr^v avx- 
Xo^coc xal xaxa x6 p.s7pov xt^c xu>v $e*^ojievb>v 6u« 
v2(Ae(i);y iipwxov xaT^ iip(i>x(7xai<, xal Si' exefvcav xatc 
&iroSe6Y|xu{ai;' o ^r\ xsl Si* olxe(ou xxl aljOT^vsvi 
icapaSe^YH^sxo; 9a:pT^v(ei , 3ci:o8^ovxoc (i.sv icdfvxi^ 
Trpb; xa kty6\kt^oi, tswc 5c y''*^?^!J''Ov> Tijifv* 'ritd6oj 
yap fiXiaxT^v axxTva* a^zi\ SiaSiSoxai «U icp*j«n^ 
GXtiV SieiSe9x£pav, GeXov xu^bv, Si* ojxivoc OiXou 
&va\a{xicei i^Acpave^xepov. IIu>c l(x<pave7xepov ; ^(itv 
St^Xovoxi, ci vuYxpixixw; icpb; xt^v npoxipav IXXap.- 
({'iv, 9U{i(jL6xpov> Sr^XaS^ y^vojievt^c x^C ot};ea>c cU xb 

^ xb <pu>; icapaSfr^avOai* xb y^ ^<^^^ ^^ p.aXXov xa< 
o^^etc a[xaupoT, el xiS^oi iaujjLix&xpov 8v xotc uiroSe- 
^o(jL^voic auto ocpOxXpoTc. AiaSiSoxai xxl xatc itajy" 
xepzic uAaic, xal Sii xr.v lxe(vcov ivenixr^Setoxi^xa, 
^ lyU>M9i icpb< xrii xt^c <pu>xo';(U7{a< Sian; pOjACuaiv, 
xal ^[jL'jSpa Y^vexzt, xal xata (iixpbv icpb^ oXXa &Sta- 
Soxo; yi^tz%\, Aios (loi xal ixepav OEu)p(av Ix xoG 
inip({c* 'H xcu icupbc 6Gpp.(SxT^c (xaXXov SiaSCSoxat clc 
xa osxxixc^xepa, yal npd< xt^v Oep^jiT^v evUtxxa xal 
t\iiyt»}y%' icpbc Ss xac avxixvSTCou; ouafa;, d>c xo6; 
&$d(uavtacy ^i lvavx(t<, o)< xb uSop, IJ 6X(yov ^ o^lv 
i^vo; &va(pa:vexai xt|c rcopuyatu}^' xal xb xo\Sxou 
irXtov, oxt xoTc [iti auYY^veaiv, t^y*^^ xu^ov xcjj> GSaxi 
(xb Y^p ^Sa)p t};v>^p6v xal OYpbv, xb 8i icup Oep(i.bv 

•^xal 5np<^v) Si* aXXiov olxeia>; ^-^(Jvxiov icpb^ x^v 
OepfJinv St^Xovoxi ky^tio'j^ TipoaSd^XXsi icptoxov. Ilpd)* 
xbv SI elTcev, ob^jf^ oxi cc(jL&9a>c, aXXa Sia xu»v iipci^(i>Vy 
icpoaSaXXsi xoT^ p.?) aijyyt'^i^i icptiixov^ icpb< xa (Uxa 
xauxa xu'^bv 6ep(jiaiv(i^£va* 7tup(MS7^ y^P icpo>xov 
iroiouia xa tcojuj; voyy^^^i Si* Ixs^vcov xal xa (i^ 
ouYY^vTi Oep(jLa(vei. Kaxa xbv auxbv oQv tpuaix^ 
X($YOV vdei xal xa &7cep<pufi* ^ ndEoT^c y^P <^09|jiac 
xa^iap^fa, & Osb;, X'nv xt^c auxoO vcoxoSaafac Xa^i.* 
TTpdxT^xa 7:pu)X09avu>c xaT< ^TcepSe^T^xuCatc &va<pa(vti 
xaxa ^ujiv atpOovov xal icavOiiSfiavxov, xal Sta xotS- 
X(uv {xsxE^ou7i XT^( Qtxxtvo; xa oeu'.tp2« Al Y^tp ^icsp* 
SeSr^xutai, SKiYvoOiai 7cp(j;u)c xbv a'jxbv cr^jjiioupYbv, 
XX'. xfic £/.it-o'j xxXXovf,^ l^tsjjiEvai , icpwxo'jpYOi 
YevEjOai xxxT^^K^Tiorav xtJ? Osofx^ (x^iXO'j IvepYcCa^ xe 
xal o-jvi^Eta)^* TTpuiXbiC Y^ ^^' aOxaiv al (ux* aOxac 



313 



DE COBLSSTI HIERARCHIA, GAP. XIII. — PARAPHR. PACHYMER.« 



314 



T^v SXXa(jL^tv Se^ovtai, xs6u>; xsi fdkcn nxph xoOA suprems cum primum auctorem suum agnosce- 



8tou xaun^v Ss^ovrai* &vaxc(vou9i yap xac On' S'^xic 
ttY^O^s^^C x>^ ^'X^ icavxbc <pdovou (^'focOtii y^P o'^* 
&tC ky^l^itxti tpO<Svo< X2xa xdv nXdexu>vx,) icXv^peorxdt- 
xca; (ftcxaStSoO^at xt^< aTyXT^C, x£v Ixctvai^ 890V ^o)- 
poii9t, Ss^WMXXi. Touxo Y-^sxai xai in\ xaTc Ixipstc 
luK xvl XQ0V Ivyxxtuv, *'E9Xiv ouv £ics9i xoT< :p(i)Xi* 
(^'•(jievoic >PX^ ^^ <pci)xi(c90xi 6 6tbc, (p<S7Ci xxl 
^vxoK xap{(OC a>< ^b>xbc ic^fHi xxl a<jx(>(p(i)c, xai at* 
xioc naai xjX xoO etvat^ xai xou opqK; auxb $f^ xb 
<p'i><* 6e7tt ^s xai xzx^t X^P^^ 6eo(xi(jii)X(i); xaxa (le- 
po< jifa XTJi ^t«pq^, fi irptiSxi^ x^ jjiei' a-jxr^Vj Iv X(}» 5i* 
a'jxY^C clc ixeivT^v x'nv eXXa(jLt};'.v 8i&p^C362i, 8 81 Ino- 
^cxzussOxi elTcevy aicb (isxatpopa^ xoO 8ta ffb>Xi{vu)v 



rent, 119 pulcliritudinisque ejusque desiderio 
tenerentur, hoc«tiaro assecutsa sunt, ut prims ad 
divinae poteMalis atque actionis imitattonem per- 
venirent; sequentes enim primum per ipsas illa^ 
strationem accipiunt, qucmadmodum ipScnD a Deo 
illam accipiunl ; quoniam his earn benigne eta68« 
que ulla invidia expandunt (bono enim nulio inest 
invidia,ut Plato ai(),pleDissime splendorem suum 
tran>fiindentes, quamvis ipsffi t intum, quantum 
capiunt, actipiunt. Quod etiam reliquis ad postre- 
mas usque usuvenit. Est igitur omnium quee illu- 
strantur illuminandi principium Deus, natura 
quidem et revera proprie ut fons lucis, et per ae 



Sitp^o{i.svou Goatoc. Tb Si xa olxeTi IvepYcTv, xai g lux et auctof omnibus Ut et sint, el ipsum lumen 



aica^VTcu^ avaxex^erOzi irpb; xbv Ocbv, xa'i etc Ixu* 
xouc outciAXcoOxi TciXiv, xb (ilv x^ kt^iati^ xb ^i 
T^ ^ovo^T^ xat XT^ e5XaSc(q^y xouxo £v xAv^Oe^T^ 6eo* 
|iCfiLT\xoc ipexi^. Ta^iv $1 ^[jL«i>; xt\v a>; SXXoj Iv oXXqi 
StxtpuXditxei* u)< x6' Z^ cv kjiot ^ 'I'^X^ ***^i ^^^ 
xoO, ^ 8(8a9xaX{a aou, xai 1^ xauxn; (xexaSo^ic* Teu)^ 
^ xb |JLSv Otvei evxiv kxet, xb Se vupL^e^o^bc ou icivu 
xt xX'ndefT^ * xb Y^P ouuSe^T^xbc iv 67coxet(iiv(|) 
loxiv* &9tSvd£xa $1 xai ouXa ixetva, xat xa tX^ti 
on>xwv, 5;u)a'. o^x *^^ ^^ ^^li '^^^^ T^v y^^** ^«tpt4x7iv 
8tax^)&i\9tv al Xotical o6pd^viai o'^afat, xewc |jisxac 
Oebv ipx'^v ^Y^^*^*' "^C OtOYvwafac xat xijc 6eo(xi- 
(iT^fffac O'jxcuVy d>; $1' IxrCvcov elc auxa; 5ta$i$0{ji£vT^< 



videant ; ex institute autem, et secodum gratiam 
Dei imitatione ex parte una alteri, prima sequent!, 
dam per ipsam ad illam transit illustratio ; hoc 
utique derivandi vocabnio usus per metaphorami 
a canalibus per quos aqua transit. Porro quod 
quae sua suntagant, et incessanter in Deum inten- 
dant, et in semetipsi denuo colligantur, illud qui- 
dem affectUyhoc vero attentione ac reverentia, vo« 
cari possit virtus, quad Deum imitalur. Quin et or- 
dinem quoque ut alius in alio obser?at, juxta illud. 
Vivit in me anima tua, id est doctrina tua, ejus- 
que communicatio. Verum quidem illud ex insti- 
tuto sic se habet, at ncn omnino per accidens itk 



xii; lXXa(jL4/eu)c * $ib xat navav Ivspyetav lici Oebv^ aliquid vocari posset ; nam accidens in subjecto 



lilv &va<p^ou9iv, 6c elc ipx^Y^'' >t«^ aixiov, auOt; 
81 {icx* auxbv licl xouc npc^xouc, uic irptSxcoc eU 
S'jxouc x^ XT|C Osojit^T^vCac &va<pa(vovxac xai $t$a- 
oxovxac. Aoticbv ^ irpcj^xr^ xi^ic, (laXXov xu>v axXtDVy 
xi icpoffovxa laux^ ly^a xb ifjiirupiov, STrsp laxiv xoiv 

9£pa<pi|i, x^v xric ao«p(a; x^^'^^j ^"^^ ^* ^*' '^^ y^**^^*^^* 
xbv xtic iiiiffxi;(jLfi; xwv Osftov lUafx<j/ea)Vj (^i IttioxV,- 
fATi Y*p itpb; xa ImaxT^xa iffxi,) xai xt^v xwv Opc^vtov 
l^KJxi^xa, xb ivecpYIAEVT^v $T\Xovdxi xr^v icepi xdu 6s{ou 
vor|9iv Ix»iv, 8 8t, 6eo8o/^(a larx( xe xai b>M)[jLA';exai. 
*H 88 jjiex' o^XT^v xijic (icx^^ci [xcv xwv xoi6uxa)v 
8uvi(ieoftv, u^(i(jievu>c 81, xat itpbc lac irpojxac bpui- 



est; sed ilia sunt incomposita et materia^ expertia, 
speclesque illorum vitaB^non sicutin materia, sunt. 
Supremam igitur coelestium intelligentiarum dis- 
positionem reliqun coelestes essentias, hue usque 
post Deum divinae cognltionis imitationesque suaB 
principium esse consent, quod per illas in ipsas 
illustratio derivelur ; quapropter etiam omnem 
actionem suam, ad Deum quidem ut principem et 
auctorem rcferunt, deinde vero post ipsum ad 
primas illas mentes, tanquam quae primae in semet* 
ipsis divinas imitationes et exhibeant et doceant. 
Csterum primus ille ordo qui seraphim est, reli- 



9ai, 81' a-jxtov b)c icpojxcur 7k;i(i)(jL&v(i)v xr^c 6eo(i.t(iT^- P quis magis in 86 igneam continet sea sapientlao 
afac iicl xb 6eoei8lc a>c l^ixxbv icvaYovxat* ivaxi* fusionem, atque insuper scientiaB divinarum ilia* 
Ocovt YoOv xjcTc npii^atc b)c tepap'^atc (lexa 6cbv xac strationum peritiam (scientia enim ad res scibi!es 
Ut<jx7^xac ixeivcDv, wv aGxai kv (jiexouvCqf y^^*''^'^* refertur) thronorumque proprietatem, quaB nimi- 

rum patulam ad Deum intelligentiam habet, quod Dei susceptio et est et appellalur. Ordo qui hunc 
sequitur istiusmodi quidem virtutes paiticipat, sed inferiori gradu, et ISO cum respectu ad priores, 
per quosy tanquam divinaB imitationis primicerios, ad deiformitatem pro captu suo promoventur ; 
quare etiam primis illis, tanquam praepositis suis, post Deum acceptas ferunt proprietates istas qua- 
rum participes facti sunt. 



I IV. *'EXtYC Y^^ b xauxT^v xtjv XtSffiv noioiSiAsvoc, 
(oTjiai 81,6 jitY*< n^ 'UpoOeo;,f4 et xtc aXXoc xax*ixeT. 
vov,) 8x1 f^ jjlIv 8pajic lx«tvTi 6fce8c{y6n tcji icpo^i^|XT^ 8i* 
Ivbc x»v i'ffHia^^ &vaxa6mi icapa xri; j[tip%^ta^ioti 
VmIyw fU x^v OccupCav ixt(vriv, xoO* ijv ic^pa xac UTCip- 
xaxoc oifftac, «l>c iv au(i6oXoic, e$airxEpuY<w; »wb Otbv 
(5x1 {Acys ^v x6 xoO xaOnjiivoo &ict5T[ipnjievov), xai 
juxi 8eoG (o5 Y«p 'iwv iipb kxefvcuv Sxtpat xajti;), xai 



§ IV. Aiebat itaque qui banc solutionem tradide- 
rat (poto autem magnum Hierotheum fuisse, vel si 
quis alius illi secundus sit) visionem quidem illam 
exhibitam prophetaB per aliquem angelum, cujus 
manuductiona ad iatam eontemplationem fueral 
evectus, in qua supremas illas essentias, quasi in 
gymbolis, aex alas habentes vidit infra Deum (quo. 
niam perquam eximia erat majestas sedentis); et 



lEtpi Ofbv, ^i xiSxXcp TgravTo. Tb il Mfo^ism %m j uxt^t Deum (quia nonerant alii ordiDesprioresiis), 



315 



S. DIONYSII AREOPAGlTiE. 



316 



et circa Deum, quoniam in circuito stabant. Quod A xiUm xh npbc xh xica> &xXtvU ^Xoi \uii ifuxz- 



autem ordines illi firmati essent, designat lilos 
ei^a inferiora esse inflexibiles et immobiles. Ad 
hsee vidit eminentem verticem in meiio eorum de- 
super firmatuiD, ex quorum synibolorum visioni- 
bus didicit, divinum Numen secundum omnem 
supernaluralem excellenliam, sine comparatione 
autecellere visibilem omnem et invisibilem natu- 
ram; didicit, ab omnibus insuper divinum Numen 
exemptum esse, tanquam dominum a servis, et 
crealorem a creaturis : et non solum aliis, sed ne 
primis quidera substantiis simile existere ; turn 
quiaillud iuthrono ordinesque cum tremorecir- 
cumstantes vidit, tum quia primes ordines vidit. 
Si itaque divinum Numen ne primis quidem simile 



xNt^tov. *EoSpx Si A%\ x^v l^pT^jji^^-nv &xp^xT^Ta Iv 
|itff({i xoiSTbiv uictpi$pu{jLSvT^v* xivTrj6€v ix trie 8ta 
xoijv 9uii6(SA(i)v 6pdc9eu>c eU ^i^avxocXfav &vfi*]|tto, 8xi 
&9UYxp(xu>c xaxa ici^sv &iitpo^^v xat &iccpo;i9(u>c 
xb 6ftTov Oicepxeixxi icavr^c 6psxTi; x«t iopdcxou o6« 
9(ac* ^(idcvOxvev, 8x1 xai icdevxu>v l^xiv iSi[^pnH>^vov 
xh Betov, o>c $e77cdx7^< SouXu>v, xsl iroiT^xhc xxt9|&dE* 
ibiv. xal o-jx ^{ji(pepl<y (jlt^ {kSvov xoTc oXXotc, &XX' 
ouSs xaitc icpci&xaic auxxTc ouffCxic* Ixltvo (ilv, 8xi 
xb (lev knl 6p(Svou l(6ps, x&c ^s xi^cic (Acxot ^<S&>u 
l7xa(xeva<* xouxo, Sii xocc irptSxac tl^ xo^etc. 
El Y^^^ "^x^^ TTpt^xxic O'V/. ^v l[x^tpEC xb OsToVy ixl 
xoT; Sejxepoic xi av iwooTxd xi; ; Kal xpixov Ifjiav* 
6xve, xb icdtvxcov ^p^v^v xal altCav eXvai koi.iXjx6s 



existebat, quidcogilabitquisdesequenlibus?Ter-gxc xxt av2XAo{b>xov, O^p* t^c xal xb &Tvxi xzlxbeu 



tioquoque didicit, Deum omnium esse principium 
et causam, indissolubilem et immutabiiem, ex qua 
tarn esse quam bene esse illis obligit. Unde autem 
et illud dicil? Ex eo quod omnia ad ipsum spectent, 
omniaque ad eiim tend nl, ut qui benigne omnino 
victoria) pramium tribuat. Quomodo post con- 
templationem circa Numen divinum deiformes 
deinde virtules ac seraphim didicit, et non se- 
cundum ordinem isla patefacta sunt? Ac dicere 
liceat, quod supereminens gloria sedentis ipsum 
feceril illic primum obtutum figere, ac deinde, 
postquam id quod Domini erat medium ac mini- 
nistrorum diversilatem didicerat, virtutes sera- 
phim eJoctum esse; quoniam viriutes ignese sunt, 



tXvai x&xe(veii^ kirL DoOev 8i xil xoOxo xaxe(i9fv- 
Ozvev ; kx xou xa uavxs irpbc a^bv atpopqp^, xat 
ravxat Tcsb; ajibv divaietvevOai, itxvejXxSak icavxij 
aTcoTtXfipoOvxx xhu liiiv(xiov. Dtuc jJiexa x»iv ittpX xb 
BeTov 6Eo)p(av, elxa xa^ Oeoei^eTc Suvde^eic xdjv 9tpx- 
(pi^jL x:x8p.av6xve, xxl ou xaxa xi^iv ^L^^ytxo * Ka( 
eaxiv eiTietVj oxi xb uicep^oXXov xr\Q ^6^7^^ xou xaO'nfil- 
vou icETTo^T^xe xoOxov fixsTort iC0wx(i>c ivzia^vivat, ttxa 
(jieO* IfxaOs xb [xevov xou SevTcoxw xal xd>v ^iSXbiv tb 
Sidtcpopo^i, ijxueTxo xac Suvdt'iiei; xcuv ^epatplfi., ^i &vdi- 
(xet; i(j.icupto( eUi, xaxa xV s'^twv k7ca>vu(i,{xv, tSi; 
jjLixpbv uax£pov & fl?Yio; eiiroi xal &<pT\YT5aExai Iv x$ it' 
xeQ3Xa(i{i. 'E{jiav6ivE xt^v xcuv icxEp«i>v e^xicXT^v tcpo* 
itXaorx^av, ^ti xxOu)^ xal icpoxepov SXtYtv, o)c nor< voik 



juxta denomiuationem suam^ uti paulo post c xal irpa)xac,xxi [x^dxc, xal xEXtjxx(x< I^st xd^ti^, 'Hv 



hie sanctus tradidit et explicuit capite 15. Di- 
dicit qaoque senarum alarum sacram Actionem, 
181 quemadmodum ctiam antedixerat, menlem 
omnem elprimos et medios et poslremos ordines 
habere. Erat itaque illic eliam istiusmodi triplex 
ordo in suprema et absoluta intenlione : siquidem 
qua) alrB solutae apparebant. Quin et carentia pe- 
dum, et mullitudo pedum eoruir.>,ac quod duabus 
quidem alls absconderent ac tegerent pedes suos, 
duabus item aspeclum facierum suarum abderent, 
duabus vero mediis semper moverentur; h»c, in* 
quam, ab ipso visa ad notiliam eam adduccbant, 
per multas quidem facies ipsi declarando vim mul 



oilv X2XET96 ^ xoiauxTi xpixxT^ xi^i^ iv x^ 67ttpxixi[^ 
xal ^TioXutcp avaxciffei* ct\ Y^p ^'^ icxIpUYSC &inSXvrcoi 
xaxctpxCvovxo. *AXXa xal xb aTceipdicouv xal icoXdirow 
ajxwvj xal xb xoT< jjisv Suffl iixepoTc iTCoSiaflrxEX- 
Xe36zi xal 9xiicE96ai xr^v 57clp xouc icd8a^, xoT< €1 
$u7l xr^v uTTsp xa itpdvcoica Oe(i)p(av, xoT< SI (liooi^ 
OLEi xivEToOai, xaOxa St) xa nap* kxe(vou bpo^va etc 
Yvuiaiv avtiYov auxT^v, 8t^Xou(jlsvt)C aOxtj) Sii xotjxii>Vy 
8ta [JLEV xb noXunpdauiicov, xnc icoXu7c<^ou xal icoXu-> 
6Ea(AOvo': Suviasu);, 8ia 8s xb oxEitEvOai, xt^< cuXa* 
6E(a;, -fjv e^ou7iv elc xr^v xuiv u^^T^XoxEpuiv xal PaOu* 
X£pu>v auOdt^T) xal ^vErpuxov Epcuvav (xfuv ^K u!|rf^« 
Xo':£'pu>v oia xb xa Tcpc^^oiTca, xu)v 81 6a0utspo»v 8ii 



tivagam plurimaque cernendi facullatem ; per ob- o^b xou; icd8ac vxEirsaOai), 8ia 8t xb aeix/vr^xov, xnc 



velationom vero, eam quam exiiibent reverentiam 
in sublimiorum, profundiorumque mysteriorum 
audaci et inscrutabili investigatione (sublimiorum 
quidem, quia facies profundiorum vero, quoniam 
pedes tegunt] per continuam vero motionem, alti- 
7olan(is el inccssabilis Dei imilalionisoperationes. 
Quin etiaudis illud caniicum, quod a Deo incipit 
et in Deum desinit: Sanctus^ smictus^ sanctus ", 
propheta edocebalur, ab angelo, ipsi ejuscemodi 
sacram notitiam communieante : nam istiusmodi 
scientiam ipse primus a prxcessoribus suis acci- 
piens, prophf t£ tradebat: ad haec ipsum edorebat, 
Dei participationem quoquo mode puris expiation! 

Isa VI, 3. 



04'iiicxoOc xal ixaxaX/xxou Oso(JiifjL/|Xou kvtpYc(a<* 
'AXXa xat XT^v 6(jLvqi8{av ^xs(vt^v c^|V kx 8coO &pX^* 
piEVTjv xai eIc 8ebv Xt^yo'J^^^, 'CTi^' *'^V^i ^V^f 
aYio^, i[x'jffxav(DYEtxo h icpotpi^XTic, xoo k^ikx*M («• 
xa8iodvxoc a\jz(j^ xri; xoiatSxr^c tspac x^tlania^' xv 
Yfltp xoiauxtjv Yvoiyiv auxb; 7rpu>xo< 8ia xcuv itpb a»j- 
xoO 8fi;aiiEvoc, xcji Trpo^i^xr^ icapS7:ep.icc« Opbc xokS- 
xoic lo(82axEv auxbv xal xovixo, ^xi ^ xou Beou {aex* 
ou7{a xoTc xaOapoTc bicuiaouv xaOxpaU Ivxtv, 'Ex 
x(viov OS xoOxo H(8a9xsv ; i^ (Lv o Hepacplut auxbv 
ixaOitpEv. '0 Y^P xaSz^dc aXXui; ojx IjtK xa^aCpeiv, 
El \kr\ a'jxb^ icXT^pt9Xzx(i>c 1"^%% xr^v xiOap9tv. Ootic 81 
iaxi xoT( ditbivouv xaOapoTc ^ {icxouafa xtjc 0('fxi^< 



317 



DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. XIII. - PARAPHR. PACHYMER^E. 



318 



oucuYs^K xadxp(n;; Sii aX>u>c oux Ux jjicxxj^^eTv xivaAesse. Undeverohoc docebat?exiisunde seraphim 



TOO Ogiou tpttf'c^jc II xnc Oe(a? KzOxpvscDc, si hltj y« 
ito9a>^ s^ai xou^ ijxTCxOoOc xal uXixou piiiou 7:0X1- 
xeuexzi. Aitb y*? "^^ *^°'' itpo^pT^xT^v xaxxrJY»i^«t 
xal ayexXtaixi, 5xi, axaOapxo; wv, xxl ixaOap-ca 
y£iXn ex**^*' > ^' 1*^*^^^ ixiOapxou XaoO xaxoixaiVj 
eloe xbv Kuptov SiSxwO, oTov {jitpixi^ xi; xdcOspdic 
eYS'Y^''*^ "^V XsYOVTi, Sia xovixou xai Iv (xexou^lqi: Y^' 
v5 ai xric xtXsioxepac xoOapae'o^. Ajxif^ 51, ^ 
xiOopai; StiXxS-o, ^i jiexowix, iS^pn^xivxi; xix(xi<* 
oj Y^p o); ETcl xfwv iv6pwita)v ^ xxOxpji;, ojxw xxi 
im xdiv dt9(o)iax(ov ek tc^vxxc xou; vo8pov< vtJa; xe- 
X£xoopYOu|isvt\, olovei yi'^^H^^vt^j aXX' oj^ aitXa);^ 
aXXi xaxi Xoyov (jlusxixt^c xiAexri^, xxTc irepi X'jtt^v 



ipsum exptabat.Qui enimpurusestalitermundare 
non pole8t,nisi ipse planus sit mundiliei.Quomodo 
autem communicatio divins illustrationis quoquo 
modo puris est expiatiu? quia non fas est aliter ili- 
vinaelucis compolem fieri, nisi quis porliceps sit 
di?inaeexpiat!onis,et nisi quoquo modo jam a pas- 
sionum materiaeque sordibus sit remotus. Hoc ipso 
enim quo prophelacompungebaturac deplorabal, 
se imroundum esse,et immunda labia habere,ot in 
medio populi immundi bnbilare, vidit Dominum 
sabaoth; quia ipsi hoc dicenti partialis qua^dam 
expiatio existeb:.t, quocirca eliam particeps fit 
porfcclioris expiationis.PorrohaBc, exemplis cau- 



xji icpcDciffxxic o'iatxi; ix'pavejxipx nw; bxi* xl os 8is,expiatlo scllitel est vel parlicipalio: neque enim 
Itxiv, oTi (xaXXov iauxr,v i/^xivst xoTi; Tcpo^e/^biv. ^ ut in hominibus, sic et in rebuB incorporeis et OOQ 



*'Ei:i Si toiv $suxip(i)v, t^ xwv I<i-^4xu)v, {J xal iw. xwv 
voeptiiv T^^wv §uva(jLei»iVj xxxa xT|V Ixxoxou xa;tv ouv- 
7^{i{jLevi^ TtuK jxaXXov xxi ffuveaxxXjA^vti OeoipeTxai^ 
Tcpbc rfiv oTov el; p.TiXoc iTioaxxJiv xf,; Tipb; xbv 
0sbv icXT^9ideaeb);, vjsi^oMit olovei aJit^ ^ Oe(x eX- 
Xxp.^'ic tfjV olxe(xv cpxvepwaiv itpbc xb ivixtov xatl 
anXoOv ajXT^c fltYvcojxov. ' Ayvw^io; yip irciv 6 
Beb^ o-j 8ii icoixiXtav ff'jXXov.ajxuiv ayvooujjisvtiv hjxTv, 
&XXa xxxa lvix{xv xivi xxi itpbc xot X76' ^{jl5<; xx6 - 
Iv xal xai6iTCx; axx-aXriTcxov 4y^^'^*^» *^*'^°^ xouxo 
XsYexxi, 8x1 XXI avxSdtXXexxi cp;oc o)< Ij^axiov, olovei 
avxvxe'XXci xb cp'a>; icpovoT^xixw;, Tvx •^wpt^xbv xfi ejei 
xiv 6ico5eejxepiov y^^'i"^*') ^ ^^ iXXdifjiuei xoT< xxO 



nino spiritalibus lis mentibus perficitnr efficitur- 
ve expiatio, sed baud simplici ratione at per mo- 
dum mysticsB initiatlonis,iis quae circa Deumsunt^ 
primisque essentiis manifestior accidit : hoc au- 
tem fit, quia magis se proximis manifestat. In se- 
cundis vero, vel postremis, vel etiam spiritali- 
bus nostris viribus^ secundum l!28cujusque or- 
dinero quodammodo collecta magis et contracta 
conspicitur, divina illustratio pro intervallo dis- 
tantiaB,qua ad Deum acceditur,suam quodammo- 
do colligit manilestationem ad ipsiusmet incogni- 
lam unitatem ac simplicitatem. Ignotus enim est 
Deus, non propter varietatem ratiocinationum no- 



^xsrcov Ssuxipoic dia xuiv irp(dxo>v* xxi el $eT ouvx(S-(2 bis ignotam, sed secundum unam aliquam in no- 



jjLioc BiireTVj Ix 10O xpixpiou xb ^roc l(i^xv{^cxxi xal 
xoT< exlpot^i oXXi 8ia xtov irptoxiov S'jv2(xea)v. TcOxo 
Ytrjv xal 6 TcpotpVjXtiC k5i5ji<ix£Xo (ov xxi OeoXc^yov 
on^l'*, ^ ^^ jA'Sixr^v xojv xpu:p((Dv, 5^ «J); OeoO XcJyo'jc 
XsY^vxa) Tcxpx xoO OL-^yiXofj xovl upb; xb cpa>; xoOxov 
xYOvxoc, 8x1 xxt n xaOxpTi; xal izaix Ivsp^eix Os{a 
5i' auxujv ivspYOujJisvT^, fiv xxi nxpa xo'jxwv xialv 
t;ci-xoptjY'«'vxx». 'aXX* o5v elffi Tipwxxi ouj{xi xxi 
rpoxe^eT;, 81' u>v xxt xuxxTc xa xotxJxx irxpa tou 
Bsoo ^in^opHY^^^'^*^ liOLzk xi\^ ivaXoY^xv xt^^ 1x4- 
axoo zi\t^^' otb xxi xi^^v xxOapxtx-r^v ISloxr^xa, iX)a 
XT|V o'.ovsl 8ii xtvo; irup(o3ou? iv£pYeix< (elgl y^P '<^^ 
oaXoi xpoitoi xxOxpje-j>v xoT; (jepxcp(|A) w; xal xnv 
iiiu>vjfi.5av lyooxtv, eVoxoK l^exi Beov ivxxiOeixev, 



bis simpliciter et absolute incomprehensibilem 
ignorationem. Secundum hoc dicitur etiam induere 
lumen sicut vestimentum <>, acsiquodammodo lu- 
men providentia sua cobiberet, Utah inferioribus 
capi posset dum videlicet singulis sequenliumiilu- 
cet per primes, et, sisummalim dicere oportet, ex 
occulto lumen manifeslalur etiam aliis,sed pervir- 
tutes primas.Hoc itaque etiam propheta docebatur 
(quern ettheologum nominat, vel ut doctorem re- 
rum occultarum, velutDcisermoocs proferentem) 
ab angelo qui ipsum ad lumen hoc adducebat,eum 
ipsammet expiationem, turn omnemdivinam ope^ 
rationem peripsaseffici,quandoquidemetper ipsas 
haec suppedituntur aliquibus. Sunt itaque primae 



OiO^v ojv axoirov, el xxOxiseiv xbv Trpo^t^xnv S (xe- 1> d&scntiae ctassidus, per quas etiam ipsisista,secun- 



px<p*(i XiYScxi. "Opa y*P ^^l ^^'^ Oeou, 8x1, itxp' 
aX)u»v xxOatp«ijJisvoi, XeYOfxsBa Tiapa 0£O'3 xxOxfpe- 
oOai l(v XI)) elvxi xo^xov Traxav ahiav xaOdep^eu)^. 
MoXXov 51 Tvx ^OxuLxXwxep'p Ix xt^c xa6' ^f^ac 

^*?*?X*^^ y p/jaai;xxi icxpxSs^YH'-^'^^ > xxOiTisp b xxb 
fi«x3c Upipyrr^Q^ 8ia xaiv xjxoO XeixoupY^v, rlxo*. Sia- 
x({*#u>v fi lepeur^ xaOx(pu>v 1} (&(ux(!^a)v, a^ibc XeYSxai 
xxda{peiv xxi ^pwTi^eiVj xwv 81' auxoO xaBieptiijxsvwv 
xa';Eto)Vj 8t^Xx$T^ ^6ipoxovo'j;jL6vw;, lit* ouxbv i(vxxi- 
Osixctfv xa xt|; olxetac ivepYC^x;* 0'*>X(i> xal h x'nv 
xxOapxix7|V £mxx^,jLT4v xou OeoXoYO'i xeXexoupYwv 
ffYY*^^ ^^' "^^^ ®*^^ f^-^ ^^ aixtov, iizi 81 xbv at- 
pa^i[i oj; TcpcoxoK '^a xt^; xaOxpoeuK 8ev(${jLevov 'a,%\ 

o* ps. cm, 2. 



dum captum cujusqueordinis,aDeosuppeditantur: 
atqueadeo etiam proprietatem expiandi perigueam 
quasi aliquam operationem(nam ct seraphim aliam 
quoque expiandi rationem babent),cum hoc nomen 
habeant,meritopost Deum iisattribuit.Niiiil itaque 
absurdi est si seraphim prophetam expiaredicitur. 
Adverte enim ut, dum ab aiiis etiam expiamur, a 
Deo tamen expiari dicimur,quod is omnis expiatio- 
nis causa sit. Yel potius,ut a magis ubvio et nostra 
hierarchia exemplo utariquemadmodum apud nos 
pontifex dum per ministros aut diaconos aut sa- 
cerdotes expial i]luminatve,ipsemet dicitur expia- 
re et illuminare quod iili ordines,quo8 consQcrat, 



319 



S. DIONYSII AREOPAGITiE. 



320 



siiasad ipsumreferant dCtiones;8ic angelus quo«AUic^lAirovTa, ivat(6nffiv, 06 v<prce^<S|uvoc ^v tt- 



qoe qui iheologam expiabat,sQam expiandi scien- 
tiam Deo quidem ut causae ascribit,seraphim vero, 
tanquam illi qui primo loco expiationem excipit et 
emiltit, honorem istum sibi minimevindicana, et 
quasi arobitiose sumens (procul enim adivinis is- 
tiusmodi ambitio est},8ed cum angelica quodam- 
modo reverenlia docens ac dicens ad prophetam: 
Ejus quae per me in te prrficilur expiationis prin- 
cipium quidem est Deus,qQcm in throno elevatnm 
cernis. Hie est ipsa per se expiatio et essentia ex- 
piationis, l25uipote essentia luminis. Hie est qui 
primasessentias.quas circa eum vides, produxit, 
et juxta se collocando, continet, atque conscrvat 



ToicEurn? ^iXoiifjilac, &AX' oTov |xcx' eOX«6e(sc ^TY** 
Xixnc ix$t$27xa)v, xxi XeYCiiv icp^< xbv icpo^ijtnv* 
* 0x1 xri< eU 9t itap' i{jioG y^^^H^^^^C xsOdEpaecoc 
^PX^ (Aiv Itxiv 8v bp^^ knl xou lir^pfAtvou 8p<Svou 
6e(Sv. 03xo< x'JXOxiOxpvf; larxi xal o^{x X30ip9C«»<, 
d>c o'J9(a <p(i)xdc. O'jxoc ^ xal xa; icpc&cac suvis^ l< 
iiepl auxbv 6eu>peT< ?rzp2Y>Y^^« >(sl ^i ^^P^ a'Sx^v 
t^pu96t 9uvi^(0v, xa{ StoxT^puiv itpbc ixpo^fCav Kol 
&(AEX27cr(t>9fa(v. '\xpe7rx0uc ^l Set votTv a^ouc xst* 
IxcTvo xaO* 8 ebiv, oTov xh iOdtvaxov etc xr^v (uit^v, 
xzO' l|v ou9(u>vxai eU xb eTvxt tpwCi xxl (tc x6 {An 
xpiirejOzt eU Ix^uXouc xtvx< imO'jji.tsc. Tb (J'^v yjip 



ab immutalione etiapsu.lmmutabiles auteracogi-^"« eebv «vaxtciff8n xtIc auxfiw irci voEpi; npost- 



tandaesunt secundum essentiam, ^relut in iromor- 
tal/tHte,invita,secundumquam essentia sua habent 
ut sint lumen, et ad extraneas aliquas cupiditates 
converti nequeant. Quod enim in Deum exten- 
dantur, id ex eorum spiritali pendet libertate : 
quod autem in hoc semper perseverant, opis est 
Dei : omnia enim Dei auxilio opus habent. Ipse 
est qui etiam alios movet ad primas eas providen- 
tia suaB operationes participandas, quas primi or- 
dines luscipiunt, et ad easdem iterum transfun- 
dendas : hoc enim missionem seu legationem de- 
clarare dixit, qui banc solutionem tradidit. Sed 
hie quidem est expiationis auctor, scilicet Deus; 



psjeioc* xh Ss si; iet itepl xrjxo ^(ipxeTv xric 4vxi- 
Xy,^e(i>< Iffxi xoO Beou* ici^vxa y*? 5eTx3ti 8toG pon- 
Oe(a;. A'jxdc lorxtv 6 xai xou; aXXooc x*vojv Im xac 
pe^ouj'ac xa< Tipcjxxc x(ov a'jxJjv Tcpovov^xixoiv kvtp* 
YEiuiv, &^ al Tipwxai xa;sic Sk^ovxai, x«l itoXiv 
a-jxa; el; xb [x6xa5i5ovai* x oOxo Y*p ^t^XoGv x«i rfjv 
iiio5ToXT,v, & XT^v Xu»iv )£YOi)v IStSaaai* 'aXX* o(»toc 
(jiev igxiy 6 xt^c xotOapvecoc aixioc, I 6cbc Sr^Xov^kt, 
(lexa 8s 6ebv Updcp^T^c "crlc xaddcpaeciK, 6 9tpxtpl{A. 
Tcap* ou xdrfu> xb xa6a(pci^ IjiuiJOr^v. OiSxoc o{»v irav 
& ffcpa^l(x, 6^1* ifjLoO 91 xaQa(pa»i, Si* oSicep & $n* 
(jLioupYbc xf^; xaOipffSo); 6 6ebc, xac olxeCac ivtp- 
Yc{a; Ia xoO iauxoO xpu^iou cU ^(lac irpoi^YaYS. 



post Deum vero is qui expiationi praepositus estc Tauxa jxlv IxsTvoc 6 Upbc iv^p l${5a«ct jxs* oot SI, 



seraphim, a quo et ego expiare sum edoctus. Hie 
itaque est seraphim qui per mete expiat per quern 
suas operationes ex abdito ad nos Deus ipse pro- 
duxit, qui est auctor expiationis. Haec quidem 
sanctus ille vir me docuit; tibi autem ipse trado, 
Thimotbee,secundum imaginem quam jam tradi- 
dimus seraphim etangeli;tuae autem scienliae erit, 
aut alteram dictarom causarum admittere,et omni 
ambiguilate liberari, qutn potius posteriorem ho- 
norare tanquam probabilem,vel per te quid magis 
affme ac commodius reperire,vel abaliorerum di- 
vinarum perito addiscere, Deo verbum suppedi- 
tante Juxta illui: Dominus dabit verbum evangeti- 



cu Ti[JL<J8ft, l^(ii (jLSxaS{S(D(jLi , xaxa x^.v clx^va ij^ 
&px(u>c iXe^^H^'^ "^^ 9epa(p^.(i xal xou iyfcXou* tt^; 
07^< 8* £v eiT) rjve9sa>c, i\ Oaxtpav xd)v c(pi^{ACvi«v 
SuoTv alxiuiv Se^avOai, xai airoAuQi^vai xt^c kfcopla^ 
yai (xaXX&v xf|V uvxepav xt[xi\9ai c&c ^ t^SXo-^ov Cyoj- 
9ZV, fi nap' lauxoO xt 9UY*f£>^^Bpov xal &p(io&ci^ 
xepov l^eupetv, f| irap* ixepou iccTcaiSeujicvou xa Ma, 
liaOeTv, Oeou 8i$dvxoc pnjjia, xaxa x<S* Kupioc Sc6«ci 
^Tjjjia xot; E'jaYYeXt^Jojiivoic , irpoUvotSvxcov Sv^XsS^ 
xal piEffixeudvxcov xal xu>v 6s{a)v &YYeX(Dv, ti' el>v 
izatjT. IXXa(jL4'ic el; ^(Jia; StaitopO{i.eiS€xai. Koil iciXiv 
xric fff,; sTti ItuuxtJiatjC, Iv xtj) ij itp' iauxo'i l(eopcTv, 
{\ nxp* Ixepou jxaOeTv , ivaxaXu<|;at xal JjjiTv xn^ 



;3an(t7;n5o^,conciliantibusnimirnm et interceden- ^xoiauxnv ipaTxt^v OfoupCav, w; tpiXa^pfsXcic, tt oWv 



tibus divinis angelis, per quos omnis illustratio ad 
nos traducitur. Atque iterum tuae eril scientiae, 
dum vel a temetipso invenis, vel ab altero discis, 
nobis etiam angelorum.si dictu fas sit,an)atoribus 
ejuscemodi amabilem contemplationem revelare 



xf linv, ''Opa o' ivxsOOev xb xoO iraxpbc (iixpi^Vy 
iru)< Sioajxwv, xal Ix (xipouc C^xeT lAaOttV* xxt 
TcvEujjLaxa f*? ^po<pTjx5v Trpo<pT(xai; Oitoxiffffovxai^ 
xaxa xT^v oi^iXouTav Im fcaaiv euxa^tav icspa xou 
^Yoidou 6eoO xal £uixr|po< ^{xuiv vo(Ao3exou{ji£vf^v. 



Considera autem hinc patris hujus modestiam, quomodo, dam docet, etiam ex parte discere capiil« 
Etenim spiritus prophetarum prophetis subjiciuntur, secundum illam quae cuncta pervadit, rectam 
a Deo bono ac Salvatore costro statutam ordinationem. 



o* Psal. LXYii, 12. 



3^1 DE C(£L£STI HIERARCHU, GAP. XIV. — CORDfiftll NOtiS. Hi 

KE^AAAION lA'. •»* CAPUT XIV. 

tl vnH>s(vei 6 ic2pxoft8o(Aftvo(; a-pfeXixb; &p(0(i.<{;. Quid tigtiificei Irodilus angelorum numerus. 

SYNOPSIS CAPITIS. 

Ex Damieiis cap. vn, 10, docet, maJtimum eue angelorum numerum, qui licet proprie quidem non sit injlniius, 
sed HmUatus, major tamen sit ut ab hominibui comprehendi possit, solique Deo eognitus, et rerum omnium 
carporearum numerum exeedat. 

Ksl xcGxo $1 fl[^iovy a>c oTjjiai, voepac kiciYxaYtzc, A Equidemelboc spiritali commeotationedigDuin 

6x1 xoyv Xo^Ccov ^ iccpl tuiv i^Y^^^^ Tratpc^^oYic ^i- ceoseo, ut eloquiorum de angelis traditio miilies 

X(2c x^'^^'< ^^^'^ ?^^S ^^'^ (lup^ac pjpidt^ac, eorum esse millia dicat, deciesque miilies dcna 

tovK ^sp' ^H^tv itxpoxixouc xwv apiOjAwv el; Ivi* millia p, summos illos quos adhibemas numeros, 

Toi>; ^ liravxxuxAoOjx, xxl icoXXxTcXsvia^ouvx, xxi in seipsos glomcrando ac multiplicando, qoo per 

l\h todtuv ivzpYw; ((A^xfvojTz, xa; ^{jiTv &vxpiO- bosaperledeclararetcoblestium esseotiarum ordi« 

(inxou; xwv o<jfa#(a>v ou7iu>v &zxde;st;. OoXXal yap nes a Dobls annumerari non posse. Huiti namque 

elviv at |ia)cdcpiai 7xpxxtal xu>v 'WpxoTiJLfwv vocuv, sunt beali supermundanarum mentium exercitus, 

xT^v &9dsvvi xzl auvc9tx>iAtvnv uirep^6^xuT(zi xuiv qui infirmam et contractam materialium nostro* 

xaO* ^(tac uXa^v &pid(iu>v 9u{ji{AeTpt3v, xxl icpb; rum numerorum ralionem penilus excedunt^scite- 

{MSvnc x^9-zvit.iii^ 6pi!;(SfXcvat xri; xax* ajTsC'^^ep- que definiuntur a sola ipsorum soperraundiali 

xo7|Aiou xal ojp4(v(a< voi^<reb>< xxl eiii9xy,tjiT^c, xn; cQslestique intelligentia scienliaque,quaBillisabun- 

itsvuXS^ s^^atc ocDpojiAsvn; 6icb xz; deap/^ixnc xai dantissime conceditur a Dei principali etinfinito- 

smipoYVi^ou ffo^poicoifacy x^c 7civxa>v 6(xo«j xu>v rum conscia crealrice sapientia, quse superessen- 

^vtctfv 6icepcu9{ci)< o6(7Ttc ^P77<» )(^'* zlxti< 06910* tialiter omnium simul rerura et principium, et 

«oiou, xal eruvexxixTic SuvdEfteoKy xal icspiexcixnc causa substantifica, et continens virtus et com- 

&icoKtpax<&9t(o;. plectans delerminatio exislit. 

ADNOTATIONES CORDERll. 

Ex lioe eaplte sancius Thomas in prima parte, q.50, artic. 3, probit angelos, cum longo prrriCliores 
sint eorporalibus creaturis, in maxima qu^dam multUudine ess?, omncm maierialem multiiudinem exce- 
dentes. Et hnjus rti ratio est, quia, cum pertectio universi ^il illud quod priecipue Deus iniendit in 
ereationo rerum» quanio aliqua sunt mcgis pe^fecta, tanto in majori excessu a Deo creata sunt. Sicui 
auiem in corporibus aitendiiur excessus secundum maguiiudinem, iia in robui mcorporeis putjst attendi 
eiccssus secundum multitudinem. VIdemus autem corpora incorruptibllia.quse inter corpora perfection 
sunt, quodammodo sine comparatione quoad magnitudinem ex cedere corpora corrupilbilii fnam tota 
spbsia aciivtrum et passivorum est quid modicum respeciu corporum coelesUum). Undo rationi conso- 
Dum est su'}stantias immateriales e.xcedere secundum multitudinem substantias materiales, idque sine 
compafjiune. 

Yerum hoc verba Dionysii non concludunt, sed tantum angelorum multitudinem numerari a nobis 
Bon posse quavis numeri muliipl catione, qua in rebus corporels numerandis uti consnevimus, ut cen- 
tenario, miilenario, etc. Hoc enim significat, cum ait : noXXal f^p ^^^^^ ^^ (laxstpiai vxpa^tal tdiv ^icsp- 

xo9(i.(biv voti>v, XT^v a96tvTi xal ffjveffxaXfiivY^v uiccpotSr^xuTai xuiv xaO* ^{ia< !»Xa{uiv jEptOiicuv 9u[i(ietp{ay. 

Uulti fiamquesunt beati supermundanarum mentium exercilus^ qui infirmam $1 contractam mate^ 
rialium nostrorum numerorum rationempenitus excedant, id est brevem et parmm numerum, quo 
ad numerandas res utimur. Non ergo de rebus numeraiis, sed denumero ipso loquitur. Concedit tamen, 
ipsismet angelis notam esse suam multitudinem, pro lumine sibi a Deo concesso. 

Nota, locum Danielis cap. vii, 10, ad quern alludit in Vulgata lege : MUtia l!tS miUium miniitrabant 
d, et deeiet miUies eentetka milUa Oisittebant ei. Septuaginta : X(Xtai y iXiadec, id est, miilies mliiia, sIva 
mtllio, puts decies centena millia, id est plurima millia anffeloram ministrabant Deo, assignando nimi- 
rum Dumemm certum pro incerto : xal (lupiai (iupidt8e;, id est, decies miilies dena millia, sive centum 
millione.^, id est, plurims myriades, assistebant ei. Teriullianus contra Praxeam legit : MUiiet untiee 
eentena mHUm atiiitebant ei, et miltiei eentena mitlia apparebant ei Uode Gyrillus Jerosolymitanus, Ga- 
tectiesi 15, notat looge plures esse angelorum myriades ; Danielem tamen bas tantum assignara^ quia 
msjorem numerum, quern homines menie conclpere possent, exprimere nequibat. Sensus ergo est,quasi 
diceret : Piurimi et quasi innumerabiles angeli assistebant ei,uii hie accipit etiam Dionysius, et observat 
Cornelius Dan. vii. 

Adverte hie differentiam inter asslstere et ministrare ; quia assistere est,faclem Dei contemplarl ; et 
ne asslstunt omnes boni angeli. Item assistere est.immediate recipere illuminationes a Deo ; et sie tan- 
uun asslstunt tree primi ordines. item assistere est appropinquare Deo, et extraneum esse ab extehus 
missione ; et sic asslstunt quaUior primi ordines.Minisirare vero,est nuntiarepro temporis opportunitate, 
Tel operari secundum cfflcium. Est enim minisierium nuntiiot officii. 

p Dan. TU. 

VARIiE LECTIONES. 
^EU ioux^^v, M. quod seqoitnr Sc. 



3-23 



S. DiONYSlI AREOPAfilfifi 



32'4 



PARAPHRASIS PACHYMERiE (19). 
Dignum censcl spiritili indagatioDe,quaBvideli' A ''A;iov jiroXajiLoivei jTii/jjeco; voepa;. olovst, 5 veil 



cet,ut ante dicebannis, rebus spiritalibus conve- 
niat,velquaespiri(aliinenlecoordinet,acdiger&iid, 
quod inScripf.uris de numeroangelorum traditur 
Invenimusigilur etduodecim legiones angeloruniif 
quas, et his plures, Dominos a Patre auo possit 
postulare 4, et in acic collocare ad insidiatores 
repellendos.Exiguus utique hie numerus,ad Danic- 
lis visionem collatus, quoniam millia miliium, et 
decies millies dena millia Deo assistebant. Legio 
autem ordo est constans aliquot (hac voce nimi- 
rum a verho lego et co///^o derivala) : quern si ex 
centum constare dixerimus, nihil hoc ad tot millia 
myriailesque; quinimo si ex m lie collectum dixe- 
rimus, nihil hoc adhuc ad decies millies loties 



iipiiT|v iXcYOfisv, avr,xojjTi< xoTc voepoTc, fi voipto 

api6(j.ou Tuiv &-pfsX(Ov iv toTc XoY''otc nzpdooTtv. 
EOpbxofjiev Y^jv X2( Sci^S-xx Xcy^^'h k-fyD^um , a^ 
xxt irXiov TOiSxoiv xbv K'ipiov ouvavOxi (nxfjvxi xoir i&o^f 
Oxxepst, xzt iTip27Ti^7xi els xy^v luiv Imripex^ovxciiv 
iroXj^oTtT^v. OXi'yoc y^^'-**' O'J^Os ^ iptBuibc Tcpo< xV 
xou IxvtiJX op27iv, 8x1 -^iXiai ^tXiioec* i^i (luptxi 
(luptaos; xqi 6sq» Tcapeiir/,x£ioxv, *0 y*? XtY«cii* 

xaYH^^ ^*^*'^ ^^ xojiuv ff'iY^^V*^*^'' P* ^^ ^^TT^i 
xb ffuXXsYioJ IxujxoXoYOujJiivovJ, Svirep, el I; lxs:<Sv 
ffJY^^TaOai eritoifAcVj oioK irpb; ai; xo72C -^iXti?!; 
X2i [x'jpideSz;* el 81 xzl ix (x'jp'!ci>v crjXXi^jOai 
eiiroijxsVj ojokv rriXiv xojto iipbc xbv xxxi xi (xupix 



muitiplicata.DeduodecimquiJemlegionibus alius ^ TioAXxTiXar.ajiJLfiv. Flspi (ilv xwv Sc^oexx XeYtci^vuiv 



aliud forte alTerat sublimius quid ac sapicntius, 
juxta gratiam a bono Deo ac Salvatore nostro Jesu 
Christo communicatam ; mihi autem imprsescntia- 
rum, si oporleat me quoque ad hxc aliquid adde- 
re, videtur Scriptura sacra magns humanitatis 
ac benevolenlix indicium exhibere.Elsi enim un. 
decim crant parati succurrerc, Petro quasi duce ; 
atlamen henignitas magni Dei ac Salvatoris nestri 
Jesu Christi, quaiomnem superat orationem,quo- 
dammodoefTusa perditum quoque sodalem ilium, 
cujus adhuc sollicite curam gerii, iis aunumcrut, 
et pro unoquoque horum legionem angelorum se 
petere posse dicit,tum ut etiam magis angelorum 



aXXoc jxki aXXo xi etTioi vr/j^i -i-J/TiXo^epov xal 9o- 
(p<i>:Epov, xzxi xV' Sioo'ASVTjv irapi xoO 2YaO^ Stcn 
xal Suicrlpo; f.jx'Dv 'Itjjou XpuxoO X^p^"* ' ^ V*'^ V*^ 
7rpb< xb TTzpbv xxi2:p2tvec2i, el ypTiXi xii l{xs xoX- 
[jLf|ff2i rpb< xiOti, 0X1 {jLeYaXric ^piXavOswR^a; iv- 
cei;iv t-^si xb lepbv Xoyiov, El y»? '-^^l l^^exx Tjjav 
01 ofiOev exotfjizl^otJievot potiOeT*, xoo Fle-poi oiov itpo- 
jjta^oOvxo;, aXX' ovJ/ f^ izxtxt XcJyov vr/(j>72 xoG [j.e- 
YaXou 0eoO xil ^(dxt^coc fiuoiv *l»i7oO Xpiaxo'j <pt- 
XavOpWTiix, oTov e;exo[j.£vTfi xai xoO ixaip^Uy xxi 
ex; xT|0ejjL0'ny.ui; -sipb; ^^bTvov ry^o'j7aj xbv azo^a)X<i:i 
xo'jrois ffyvxpiGpieT * xal xaO' Eva xo'jxwv Xcy^'-s^^^i 
aYY^Xu>v (^T^XT^vai XeYei ^uvaaOai' Sxi Si icXiov tl< 



multitudinem, acposlulanlismagnificentiam ISOc^^SeiSiv xw xwv aYT^Xwv ttX/Owc, ical xTjc xoO alxn* 



et divinitatem declararet. Cui enim alteri tot un- 
quam sucurrerunt?De his quidem alius est sermo: 
hie vero sanctus de mille millibus et decies mille 
decern millibus ait, Scripturam sacram ac divinam 
summos illos qui apud nos sunt, numeros^ millia 
videlicet et dcna millia, in semetipos glomerasse 
ac maltiplicas8e,ac per hoc aperte declarasse,cce- 
lestium ordinum coordinaliones id est coslestium 
virtutum guppo8ila,a nobis annumerarinon posse. 
Nobis autem dixi innumerabiles esse, quoniam licet 
nobis ignoti 8int,non tamen omnino natura inflniti 
sunt, sed eorum mullitudo est determinata.Nuper 
etiam quidam esapientibus nostris (Pselius iserat, 
scientifice et logice regula dialecticorum utens,nc 



90\ki*iOJ (xeY2Xei6xr,xoc xal OebxT^xoc* Tin yap Itepc^ 
X0701 peooT^0V,xa7i ncuTioxs ; riepl {ilv xouxctfv ixepoc 
XoYo; * icep: 8s xoiv y iXfuiv y^iAiaScov xal (xoptcov {lu- 
pii$u>v <pir^9iv 6 ciYtoc, 6xt xou< iczp ^{jlTv axpbxdtxw; 
&pt6{jiouc, xbv x^^^^ 8nXa8T^ xal xbv (A^pix, eU 
Izuxob; iiizvexuxXcuTe xal litoXXarXavtzscv ^ lep^ 
xal Ocia Tpacp^, xzl 8ia xouxoj kvzpYoi^ xal <pavs<- 
pa>; l^^cpnve xal icapeSei^e xa; ^(aTv &vaplO|ii{x<Ki; 
xu>v o'j^avi(i)v xct'^ikixtas Staxi^cic, 8t^Xov(Sxi tck toiv 
oOpavicov $'jvcEp.cu>v ^oaxzanc . 'BjiTv 81 elicov iva- 
pi8|nixoy?, 8xi, ei xzl fijxTv ^Yvtojxoi elviv, o5 ttav- 
xu)c aiceipoi xal x^ <pu9ei, J^XXa iceicipa^xat xb 
icXfiOoc ajxcuv. Tcb>c l^ Trepl xouxu>v xi; Ikl xcuv xaO* 
^{xa; 9o^I)v (8 VeXXbc ootoc t^v. iictaxt^fioviXT^v xal 



demonstrans, ilia quae principio viciniora sunt, n Xoyixi^v noioiJfxevoc xt^v iito8ti$ti, xal xav8vi yj^ 



minora quidem esse secundum quantitatem, sed 
majorem virtutem habere), asserebat, angelos, ut 
Deo propioquiores, pauciores esse bominibus.qui 
sigillatim semper nascuntur et moriuntur, quem- 
admodum videlicet quoque nomerus ad unitatem 
accedens,minorest remotiori.Yerum Didymusille 
caucus alio quodam loco reperitur dicere, nona- 
ginta Dovem oves esse angelos, unam autem qua 



(ievo€ 8iaXe<cxixtj), oxi xa xf, ipyti irXT^iii^ovxx iXix* 
xova jjlIv elai xq) icojcp, [jLet^^ovz 81 xt^v &jvX|Aiv 
ey^ouai) xu>v Ixzjca^ou xal ael Y^^op-^^^^ ^^ &ico- 
Yivo(jLev(i>v avOpcoicov iXirtfyj^ Vt^ touc &YT^^^t 
d>< xi)) 8eq> itX7)7ia|^ovxa; * &9ntp &(&iXti xal 4 
irXY^9ta||u>v api6(jLbc xvi {i.ova8i xou v6f^ iXixxwv 
l9x(v . *0 8s Y* ^i8u(i<K & xvKpbc &XXa)(^ou tSpviXai 
XeYtdi, xa |ilv lvvevi{xo*/xa xal kvvcz icp<S^xs elvat 



"I Matth. XXVI, 53. 



(19) Vide Scliol. S. Maximitom. 11, cap. 14. 



325 



M COELESTI HlfiRARCHIA. CAP. XV. 



m 



ToiK ^XT^^<) "^^ ^'' ^^ "c^ iicoXioXo;, ^{jiac xouc &v-A perierat, esse DOS homines. MuUi eniin beati sunt 



8pc6irouc. IloXXxt ydlp eiaiv a! [laxdtpiaii axpaTixi luiv 
o<jpxvta>v 8uva(Atu>v UTcepoeoT^xuTsi /.xl xi^v xxO* ^(xa< 
xu>v (lexa GAt^; (pxivo(jiev(i>v vofxt9p.2Xu>v xu^bv t^ ixe* 
pwv cl^v &ptO{jLwv 9U(A[xtxp{av, XT^v &76evTi AsYco xxt 
vu>iC9XfliA{&^vT^v • 06 Y*P "toiouxbv iffxi CO xa>v ApiO- 
|iou(jivci>v icXnOo^y&vxe im^vxce SixpxeTv el; xb xoiv &piO. 
|&tT«Oai, xxl 2k' Snetpov x-r^v &7cap{0pLT^7tv ^^^^^^^^ * 
Sia Y^ "^^ xoixiSx^v Tcepl xbv itpiOfibv ioOsvciav 
iictvo'^On^sv xa (jLBxpa xal ot axa6(iol, b>< av 6 &piO- 
|A<S< oumiAe(T) el; 9U(i(axp(xv xtva xxxa xt^v ^{ic- 
T^pxv $<Svx{ji(v« El o5v it5tp' f^[xu)V o\i-^ bptjovxxi xxl 
Trie ivOpom(vt|; vo/(v8(oc, itxp' aixtj; 8t^ xtJ; ojpav^xc 
ipf^ovxxij tcXt^v o-i p.20T^[ixxtxu>c, iXXa ^siajxivuhi^ 
otovci x<J i:d9oc xtjjv 0'jpxv((ov axpxxttiiv uTcxp^ei & 



eiercitus coelestium virlutum, qui nostrorum hi 
materia apparenlium numismaium formarumve 
aliarum, inQrmam,inquam,etcontractam numero 
rum ratioDem excedanl: nonenim tante estnume* 
rorum muilitudo, ut omnia possint numerari, et in 
inflnitum annumeratio extendi : nam propter ejus- ' 
cemodi circa numerum imbecillitatem excogltatse 
sunt mensura) et lances, ul numenis proportioiie 
quadam secundum vires nostras contraheretur.Etsi 
itaque a nobis el humana inlelligentia non de(i- 
niantur, a coelesli tamen intellectu comprebendun- 
tur, non quidem mathematice, sed scienter, v. g., 
quantus sit exercituum coelestium numerus et a 
quali definiatur intelligeutia scientiaqae, quae an* 



&pt6(ib^, irxpi 7ro{«c Y^uv voVifftci; xal iiii9xyi^T\c ^ gclis illustri modo conceditur a vits principal! inQ 



^t^^ovtsty xii< S(opou{xivT^c icxveuxAeui; xoTc ^yT^^^^^ 
6icb X7i< ([wxp-^ixTi; iirsipoYvoijxo'j xjxo^ocptx;, xxl 

90^t9V Iv XOTC oXXoi; TCOIOUIT^C, XT^^ 1CXVXU>V xd*V OV- 

xtan {»icipou9tu>c i?X^< ^*^ aUfx;, xal S'jviueu); 
SnuiioupYtxiic twv ix^pcov oj3iwv^ xxl ffuvExxixfi;, 
xxl &icoictpxxc&7C(i>c itepisxxixTic, StiXovJxt aitoiztpx- 
xoT xal iptjet xx tixvxx, ov> jtT|V 5s ijxtv o); iiepx; 
xivb;, 6)< fi (JxiYiiti xti; YP*l*|J^^;i t^ «^; ^ YP^t^H^^ 
xfic im(pxve(xc, n a); ^ iiri^pxvgix xoj 9o^|xxxo; • 
xaijxx Y^p "^^ wepxxx Ivxb; xdiv Tcepxxoupisvaiv ctji, 
xsl 06 ictpie^ouffi xx icepxxoupievx * c^l y^P ^^^^'^t^ 
voT^vxt mpxxo'ifACvov S(^x nipxxoc Aix xouxo xxl 
xbv xditov 6 ApiorxoxsXr^C cpr^^t uipx; xou Tcepii^ovxoc, 



nitorum conscia perse sapientia sapientiae in aliis 
creatrice, quae superessentialiter rerum omnium et 
principium et causa, caeterarumque essentiarum 
virtus creans et continena et complectens deter- 
minatio existit, ita nimirun. ut terminet ac defw 
niat universa, non tamen sit cujusquam terminus, 
velut punctum lineae, vei ut linea superficiei, vel 
ut superficies corporis: hi enim termini 127 in 
rebus lerminatis sunt, neque res terminatas conti- 
nent; siquidem non potest quidquam intelligi deter- 
minatum sine termino. Quocirca etiam Aristotel^s 
locum ait terminum esse continentis, ila ut nihil, 
cujus terminus est, continere possit terminum. 



«< jj.n5lv Ij^ovxoc Ttsptl^etv XOJ icepxxo; xb ounppcscd siinul cum re terminala dicatur terniiuus el 



xepxc fcjTtv, aXXx* a[xx xiji iiep xxoujisvtp ovto; Xsy^- 
XXI xb 7tio2Q xxl xb stSoc o); TiepxxoOv xxi bpijjov xt,v 
5Xnv. *AaXx xxl xjxb 9lt^ xri 'jXT[i ipxtvsxxt. 'aXX' 6 
6«b; 7rep2X(07ic irxvicijv Xey^'cti , i\X' e;i[^p/^[xEvu); 
XXI T^piexxixtiJc, o); oi^aiO'jpYb; xxl aulp ttxkx xxl 
wv xal i:i9xe'jd{Aevo;. T£(*>; 5s ^ xoO 6£oO 8uvx[ii< 
xxl ov>vcxxi/^ xal neptexxtxi^ ktxi ' aovcxxixt^ x^ 
icpovoify itEptexxix)^ 8e xtj) Oicsp icavxx xx ^vxx xxl 
sTvxt xal XsYt^at. 



species quasi tcrminare ac deOnire maleriam.Sed 
el hoc ipsum simul una cum materia apparel. Cac- 
terum Deus omnium quidem lermiuatio dicilur, at 
per excellentiam et complexim, tanquam Condilor 
et super omnia exsistens el creditus. Hoc itaque 
modo Dei vis et continens est et complectens: con- 
linens, providenlia ; complectens vero, ut supra 
res omnes et est el praedicatnr. 



KEOAMION IE'. 



CAPUT XV. 



Tfvt< al |jiop<pu>tixxl xu>v oiyyk^ixwv 5ut(£|ACti>v Qua $int formatcB imagitus virMum angeliearumf 
clxcJvec, x{ xb TTjptoSe;, x( xb ivepconoeiSlc, quid ignii, qwB humana ipeeies, qui ock/i, qum 



nares,qu<Baures» qucB ora. qui$ tactus, qucB pal* 
pebrm, qua iupereilia^ qua puhertas, qui dentes, 
qui humeri, qua ulna, qua manui, quod ear, 
qwfdpectuit quod donum, qui pedes, qua aUe, 
qua nudilai, quod indumentum, qua ludda Miftf , 
qua sacerdotalii, qua zona, qua virga, qua 
haeia, qua tecures, qui funee geametrici, qui 
vemi, qua nubee: quod ae, quod ekeirum, qui 
chori, qui plautue, qui coloret dioenorum kp- 
dam, qua forma leonis, qua figura bovie, qua 
speeiee aquila, qui equi, qua differentia cohrum 
equinorum, qui flumi, quiemrui, qua rota, quod- 

— ^,j_ „-, - ,, - -_ ^-- nam gaudium dicatur angtlorum. 

2d«, x( xb itxoeiSs^, xive; ol t-Kiiox, xivi< al &a<popal xcov lin«((i)v ^^pwjxaxwv, x(v8C ol itoxajAol, xivx xa 

apjiaxa, xfvtc ot tpo^ol, x(< ^ XcYOfiivr) X'pa xa>v &Y1f^X(i)v. 

VARIiE LECTIONBS. 

M 01 ittXix\>< xal xb, Y*tt|&STpix3c xal xfHXOvixi vxfuT^, 



xivtc ol b<p6xX{Af/i , x(vc< al ^Tve;, x{va xa 
ojxa, x(vx xa ox(i(j.axa, xt< ^ dtpo , '^^^^ ^^ 
pXt(pxpx, x{vec al ^(pp^ec, x(c ^ ^^(ii>'h, x(vec 
ol 68<Svxt(, xive< ol u>(jL0i, x(vcc al (bXevai xxl 
al ycTps;, t'c ^ xap$(a, xiva xa axViOn , xlva 
xa ^x%^ x{vec ol icoSe^, x(vx xa Tcxepa, xU h 
YU(&v^XT^C, x(c ^ i{A<p{xfftc, x(; ^ Xxjiicpa (vOt^Ci 
x{< ^ Upaxtx^, x(vsc al l^uivai, x(vec al ^xfiSct, 
x(ya xa ^axd. x{ve; al iciXuxe^^ xCva xa 
Ycci>|uxpix^ ^ 9^oiv'a. x(vtc ol avejioi, x(vtc 
at ve<piAai, x(< 6 }^xXxbc, t( xb T^Xcxxpov, xtvs< 

ol x^^ ^^'^'^ ^^ xp<^col, x^vec al XP^^^ '^^^ 
8ta<pii^v X(dwv, x( xb XeovxoeiSlc, x{ xb poet- 



tzt 



S. DIONYSII AREOPAGl*;^. 
SYNOPSIS CAPITIS 



328 



V. Quid secures ct utvcr^u m^tJ^umf-nia, vx. i^wr unycN vmcM co¥a//urantur, cur nuoMOUS, \ ii f/ViH OfS^ 

elecirum ft lopides diversi, VIII. Quid forma leonis, quid bovis, quid aquUcB,qHid equorum diversomm^ quid 
ira, quid eoncupisceniia, IX. Quid Jlumina et rota denoUnt^ quid cur rus^ quid rotarum revoluiiones, J)e 
cwlesti gaudio, 

§1. 

Agedum (leinceps, si libelytnentis acicmlaxan A <i»ipe 5t^ Xoiw'jv, ivaTuJovse; ^wv, el 8oxeT, to 
>, a subliini,qu8e angelos decebat.fonlemplandi vocpov ojifxa trie Tcepl xac u^^r^Xa; <7 8£u>p(xc ^TT^* 



tes 

contentioDO ad dividuam ac muliipiirlitain mulli- 
formis angelicarum efforraaiionuin diversitatis lad 
tudinem descendentes,rursumab eis,ceuabiina- 
ginibus, ad coelesliam mentium simplicilalem re- 
lexendo revcrlamur. Illud autem tibi i2B ante 
cognitum esse v«;ti.nn,dumsacrusancti8 in;s:icar(iiii 
quse formantiir imaginnm sensibus anagogicis, 
eaedeiriCCBlcstium quandoqueessentiarum dislribu- 
tiones praBesse sacris, atqiie iterum subesse novis- 
simsque sacris praesidere, primxque subdi, deni- 
que, ul dictuui est, cum primsB turn media) turn 
postremse virtutibus poilere significantur, istius- 



XoTiptTioO; auvxGvd*;, im to oixtpexov xal icoX*j|ieps< 
Ti'.axoc XT^c noXueiSoOc "^wv aYY^Xixwv )jLop<po?iot«t>v 
iroix.Afac xaxaSivxec, itiXiv in' djitiv d)^ i«' el- 
xova»v Im xr^v i7rX(JxT,xx xwv ojpav:u>v aviXuxixa»; 
avaxa(jLic*(u;iev . **Eixu> $s jot TcpooieYvtoYfjisvov, o)c 
al xoiv UpoiuTTcov elxovcov ivaxsOipvei;, xi; a-ixic 
EjO 8xe xwv olpivituv o'jTiwv 5'axoj|jL^c£i^ lepzp* 
^oujac Ifi^aivo'jffij xai xjOi; Upipy^0'j(xevx«, xxl 
xi; ij-^axac lepxp^0'jja< , Upxpy ou[x£va« xe xi^ 
npwxic, xal xat; auxic, w? ctpnxii, irpcoxoc xe xai 
|jLSjac xal xeXejx3ia< fc-^ovjxc ^jvajxei:, ojoevbc a:d- 
ircJ'j Xd^ou ii2pei9aYOfA,£vou, xaxi xbv xotdv^ xajv 

modimodoexplicandiabsurdam nullamrationem3^va7cxu;eb>v xpoTcov. El (xlv ykp Upap^^ei^Oai xivz^ 



introduci.Nam siquidem gubernari aliquas a prio- 
fibus diceremus, easque has ipsas exiude guber- 
nare, prioresque, qu« novissimas sacris imbuunt, 
imtuidenuoabiilisipsisquas imbuerunt; ulique 
absurda plane conrusionisque plenissima res isla 
foret. Sin autem sacris illas et erudire et erudiri 
dicimus, non tamen easdem aut ab iisdem, sed 
earum singulas instrui quidem a prioribus, in- 
struere vero posteriores, baud incongrue quis 
dixerit,sacras illas quae in eloquiis formantur ima- 
gines, easdem aliquando posse cum primis turn 
mediis turn ultimisvirtutibuspropriesimu] vereque 



bnh xaiv Tcpoxipuiv Xsyo^xcv ^8^ erxaxuiv auxuiv lepap- 
^O'i^acy Ki\ xac irpoxipac au6i^ Itpzpyo^ix^ xd»v 
xeXeuxa{ti)v fepapy sTtOzi icpb; a-jxu>v ixtfvoiv tu>v 
Up«pX,wa5vu)v, ^vxo; ixonta xb ttpa^iix^ xat oyv- 
'/rjjua^ TcoXXnc avi}x£7Xov. El Sk xa^ ajxac hpxp* 
^eXv xe xai lepap^eTdOii XiYo;JLev, ouxeri 5s xa>v aj- 
xwvj tj «pd< xu)v ajxtijv , aXX' ajxT^v Udszri^ Ispap- 
^etvOat |x&v ^icl xcuv icpoxepcov, lepap^eTv SI xcuv xe- 
Xeuxaiuiv, ojx inei^dxto; 5v xi.; <p2in, xac iv xolc 
XoYioi; *9 leponXijxo'j; (xop^c^vetc, xa; «jxi; Ej6' 
5"ce 8uva»0xi, xai irpo^xaic xai \t.i(sxi^ xai xeXsO- 
xaCai; Suvi^xeaiv olxefo); xai ^Xt^Oui^ irepiiiOivxt. 



accommodari. Quarelam ilia in anteriorasecon-^ Kal xh nob; xb avavxe; o5v eni<Fxpeicxixa>c ivaxei- 



vertens intentio, quamcircumsemetipsas constans 
volutatio, virtutumque cuslodia propriarum, nee 
non earumdem, per communicantem se inferio- 
ribus processum, providse virlutis participatio 
cunctis profecto co^Iestibusintelligentiis verissime 
competit, licet quid eminenter aliis et universim, 
ut saepe dictum, aliis vero ex parte ac remisse. 



Vi(j6ai, xai xb nrpl ajxa; i^^enu); clXsT^Oat, xaiv 
ol/e{b>v ouja; tppoupTixtxa^ $'Jva(ASuiv, xai xb x?ic 
Tctpl xa 80 SsiSxepa xoivcavixri icpodo'^ xfjc icpo*/oijxi- 
xtI; a'jxa< Iv gieOe^et $'jvi[jLSu>; elvai, icavai; k^rj' 
8u>< Glp^dffei xaT< O'^av'latc 0'>9(ai;, el xat, xat« (aIv 
67cepxet(ji^vu)c xat bXtAoJ; (tbc icoXXa'xtc etpT^xai), xaT< 
^l (jiepixw; xai 6^ci(xev(i>c. 



§ II. 



Cseteruminitiumsermonisraciendum.etquaeren- 
dum in prima mysticarum figurarum explanatione, 
quare tbeologia prae caateris fere sacram illam 
igneam descriptionem comprobasse reperiatur. 
Siquidem comperias eam non solum rotas igneas 
formare, verum ctiam ignita quaddam aaimalia ; 



'Apxxlov 81 xoG XcJyoo, xai (Jt^x^xeov iv icptjx;;! twv 
fjsc(i)v &vaxaOdep9ei, &* i^v a'xlav ^ OeoXoY^a 9^e8bv 
Tcapa ndhrca^ 'I e6p{ffx6xai xijiuija xt^v l|jLicupiOv 
lepOYpx^^xv. E'jpTj^ei; y^^'^ ajz^v ou (xdvov Tpo^^ouc 
icup<^sic SianXdexxouvav, iXXa xai Hfiz icemipcdfilva, 
xai Sv^pac &TKtp 32 l^agxpanxovxac, yjol\ ictpt tpjxa^ 



VARliE LECTIONES. 

«7n6pl xa< ivixa; xai OVTiXx;. P. D. Cb. V. icepl xa« evixai; Oi^nXic. ^ IXiYOjiev, S. P. D. Ch. Sc. 
Sar. a» X<Jyoi<. H. so -i^ i^sp^ ^<i> S. P. D. Ch. Bud. si ^oLpk uiaac, D. Tcepl Tcavxac. P. ^iiQ nop, S# 

P. D. Ch. Sc, Sar. 



3!M DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. XV. 330 

xa; ojpsviou; oj9ix; (ju>pou<; ^vOpxxojv icupo; rept- B vifosque fulgareos, et circum coeleates essentias 

xiOcT72v , xzl iToxxjAou; k^x^-zt^ ^'-^M' irjpt<fXcYc- prunaruin acervod coUocare, fluminaque ingeoli 

Oovxih' &AAa xzi Tou^ 6fxSvou<; (pr,9l i^jptvouc ^ filvai, fragore fldinnaigeraDiia; quioimo thronos igneos 

xai a-jtcyj; 81 xoi>< GTcepxiioj; aepzolfA k(Aicpn7xa; esse dicit,ipsosque sammos Seraphim incensosex 

ovxzc, ix xt;< (irovj^tz^ l{i<pxivci, xxi xt^v icjp^; ipso Domine declarat^eisque proprieUtem etaclio- 

lotf^TTiix xzl ivepYtiav xjxot^ a7:ovt{iei, xat oXu>; 2vo> oein igoid Iribuit; atque omaino sursura ac deor- 

xil xixu> xf|V IjjLTcupiov xi(jL7 exxp{xu>; xuicoicXz7x(av. sum igueani Gguram singuUriter commendat.Qua* 

TO ^Iv o3v ir>pa>8*< ijjicpzfvciv oTo;jl3i xb x.ov ojpavfcDv proftlcr fonnam igneam sigoiflcare censeo, cooles- 

vo(l»v Oiost^ej-.aiov ol f^P i^p'^'i BeoXoYoi xy^v urepou- liuin inteiligentiarum maxirf.am cum Deo confor- 

910V xat ^(&dp9U)xov o!»7{av iv icupl icoXXx^^n oixYpasou- milutero <: sancti siquidem Iheologi superessenlia- 

aiv, b>{ l'i<yn\ noXXa; xrt< Ocxp^'^^tc (*'• ^^F<: ^^i^^^W l6iii,et quae formari nequitessenliam, in igae s®- 

tci'ixn'o; <b; 8* Iv opxxot; (Ixova;. To Y^p abOn'c^v penumero describunt. (anquam qui multas quo- 

irj3 c7xt (lEv, o>c sUc'vy iv ica^i, xii S'.s icivxiov dammudo visibile8,si dlclu fas esl.dlvindD proprie- 

aatYa>; (poix^, xxl U^p^xxt icivxu>v' xxi -ifji^xlc Ulis iinagiDes pra se ferat. I291gnis oamquesen- 

ov a|xx xzt UK xpu;^iov, a^vcojxov ajxb xiO* ajxb, silis iiiesl omoibus.utsicdlcamjacpurecuDCtaper- 
lir^ Tcpo3cet|jL£vT^c uXti; e'.< fjv &vi97^ot xTtv olxetxv Q vadil,el ab omnibus excipilur : cumque lotus lu- 

IvipYc^s^' aax*'^^'^ '^' ^^'^ dtOeu>pnxov, ajxoxpxxnxtxbv ceal simul est et occultus, ignotusque manel per 

aicivxur*, xal xa h oT< jiv cyy^^^^'S ^^c "^^t^ ^^> °^" adhibita maleria in quam vim suam exe- 

olx£{xv sY^v s> ivepYc^xv- aXXoia)xixbv, (utx$oxixbv rat : Inlolerabilis est et iDvisibiiis, omnia superat, 

kxuxoO rMi xotc bT.u«9ouv icXT^aio^ouvtv* avxvecoxi- eaque quibus insedil ad suum traducit oiBcium : 

xbv x^ {^(ooirjpcp M 6ef|jL<fxT^xi , <pu>xicrxixbv xxlc alterandi vim obtinety omnibus sibi quoquo modo 

&i:epixxX*iTeiotc iXX2|A4>e9i7 ' axpxxT^xov , a\iiyU , propinquantibus sui consortium Iradit : renovat 

8ixxpiTixbv, &vxXXoiu>xov , Givai^opuv , b(uicopov ^, omnia caloro vitali, et fulgoribus apertis illumi- 

i4nXbv , ajde{iia< divK'^6(jL(vov unoicc^fxc i^piaccDc , nat : leneri miscerique aon potest ; secernendi 

aeixivn'cov, xouxoxfvil^xovy xivT^xixlv ixtp«i>v, mpiXn- vim habet, immutabilis est, j^ursum ferlur, pene- 

icxixbvy aiceptXnicxov, ai;po706l<: Ixspou, XxvOxv^vxco; trabiiis; sublimis, nullam sustinet dejectionem; 

a'!»;nxixbv ixuxoO , icpb< ^ xxc u:co8s)^o[x£vx; v>Xa< semper mobilis, seipso movetur, moTet alia, com- 

ix3xTvov xT^v ixuxoO |jLeYx>ci(/xn'ca' ^pxTir^piov, ou- prehendendi vi pollet, comprehendi nequit, noa 

vxxbv , axa9i icxpb^ aopixo^. *\pLEXoufi'£vov , ojx egel aUero,clam se ampHfical, el in quaiibet capa- 

cTvai SoxoOv, x^ zpi'^ti 8s, xxOxicep xivl ;nxTi9ei, ci maleria suam indical majeslatem : efficax est, 

9U(it^uob; XXI otxcCcac l^x^tpv^c avatpxivdijievov , xxi potens, omnibus intisibiliter praesens : si negli- 

xjOk ^xxxxXtircoK ifiKxiiAcvov ^, ajidWov ev i:a- galur, non videtur exsistere; atlritu autem, velut 

91 40 xxTc icxvoXo£xi< ixuxoS \kfzxo67i7i, Kxl noXXx; indagine quadam connaluraliter ac proprie subilo 

av xic K^ipoi xou TtMph^ l8i(Sxnxxc olxetx^, d>c iv xl- relucet, atque sursum incontinenlcr avolat, et in 

96nxatc tlxo9b, 41 Otxp^ixiic kvcpYc(x<. ToOxo y*)^"* omnibus luculentissimis sui communionibus mi- 

tl8ox<^ ol 6s<i90(poi, xac oupxv{x( oj9ia< ix icupb< nime minuitur. Complures item alias quis inveni- 

8ix:cXaxxo'j9iv, ijMpz^ovxtc ajtu>v xb OtociSi.;, xxl, Dire potest ignis proprietales, qua) quasi sensiles 

6; i^ixxbv, Oeo(jL((An:ov. divinsB efDcacitatis imagines existant. Quod cum 
theologi perspectum habeant, coelestes essentias ex igne formant, declarantes earum divinam similitu- 
dinem, et, quantum licet, Dei imitationem. 

§nL 

"aXXx xal dtvOp(dico|Aop'^o'j< ochzvj^ &vxYpx(pou7i, Humana quoque illas forma describunt, propter 

Sia xb vocpbv xxl xx i:pb<; xb avxvxe; e/eiv xx; otcxi- inlelligendi celsaque spoctandi vires, formseque 

X9C duvx{Aei.;, xxl xb xoO 9-/i^^\kxzQ^ r!^ xal opOiov, rectiludinem et erextionem , atque naturalem 

xxl xb xxx^ 9u9iv xpx^xbv, xxl ^Y^fxonxbv, xxl 'zh principandi regendique prserogalivam, el quod 

xxx' aT9dn9tv |jL£v iXa/i7:ov, ox; icpbc xx; Xoittx; homo sensu quidem csBterorum comparatione 

xb>v &X<iY<**v Z'^^ ojvifjLiic, xpxxnxixdv 8i nxvxoiv brutorum minime valeat, omnibus tamen imperet 

t^ xou vou xxxa itepto'jjtxv ouvx^iti, xxl x^ xxxx pra^stanti vi, mentis ac ralionabilis sciontiae do- 

Xo^ixn^ imvx^nv imxpxxci(f , xxl xxxa xb outci xf,^ minatu, animoque natura libero ct inviclo. 

4^X^^ a^ciXoixov xxl dcxpsxT^xov, 

r Hebr. x. 

VARIiE LECTIONES. 

33 mipCo'Jc, M. S. P. D. 34 6; noD est in D. '4 participium x^ov non habent M.S. P. B. luque Du Joiii? 
eorrexit, xxl xwv kv oTc, ut ad &XXoiu)xiyov referalur. Eodem modo accipit Pacbymeres, el xx ev ccusiruit 
cnm xXXoi'oxixoi, ut fiat &XXoiu)tixbv xxxx xxiv ol; xv iYY^^'^i'exi, Carthusianus et Dionysianiis codexyitem 
antiauo) omnes iranslationes xyov habent, et panctum ante xXXoiioxrxdv. ^i^mnht^^ [), S. U. ^^ a'oVvjpov. 
D.Cb.B. b;u7copo^, P. UtrumqueinagendisigniGcalioneSc.et Sar.,ceponunt. ^xxl np^S;, S. P. Ch.Sc. 
Sar. ^ &f^9xdi{jL£vov, M. 40 iv :cx7xi;, D' P. 41 Ch. addit articulum : xn; Osxpyixf,;. 

Patrol. Gr. III. 11 



331 



S. DIONYSII ARfiOPAGlTifi 



332 



Quinimo fas sit etiam ex qualibet, ut arbitror, 
corporeae noslrse multipartitione non incoogruas 
imagines haurire, qua coelestes virtutes repraesen- 
tent, ut sidicaiDus, videndi quidem facultales de- 
clarare perspicacissimam ad divina luminasuspe- 
ctionem, nee aon simpiicem ac liquidam nsinime- 
que refragantem, sed agilem, puramque patalam- 
que divinarum illustralioaum sine passione sus- 
ceptionem. 

Olfactuum vero discerneodi vires Tim esse,qufle 
mentem superaniis fragrantiaediffnsionem, quan- 
tum ISO fas est, percipit, resque fetidas periie 
discernit, et omnino refugit. 

At aurium virtutes, id quod in eis est particeps 
cognitionis, divinamque scite suscipit inspiratio • 
nem. 

Guslandi autem potentias ipsis esse ciborum 
spiritalium satietatem, et divinorum atque deli- 
ciosorum rivulorum susceptionem. 

Tactiles porro sensationes, id quod in eis res 
proficuas noxiasve cum scientia discernit. 

Palbebras et supereiiia, id quod intelligentias 
notionesque divini aspectus eonservat. 

Pubescentem setatem ac juventutem, vim vita- 
lem quse semper viget. 

Dentes, id quod alimenti adliibiti perfectionem 
dividit : quaelibet enim essentia spiritalis unius- 
modi intelligentiam, quam a diviniore tradit:im 
aecepit, pro inferioris ductu captuque provida vir- 
lute dividit multlplicatque. 

Humeros, ulnas et manus^ faciendi et agendi ac 
perpclrandi vim. 

Cor autem esse symbolum vitse deiformis, quss 
vim \italem suam deiformiter in ea quibns con- 
sulit dispertit. 

Porro pectus dicamus designare virtutem indo« 
mabilem, et quae viviflcam quodammodo snppo- 
siti cordis distributionem tueatur. 

Dorsum autem, illam vim quse vitales omnes 
virtutes continet. 

Pedes vero, vim movendi, celeritatem et cur- 
sum sempiterni motu8,quo ad divina cientur;pro- 
pter quod etiam pennatos sanctarum intelligentia- 
rum pedes theologia finxit.Penna siquidem decla- 
rat ad sublimia dncendi velocilatem, et coelestis 
vitse cursum, ad anteriora semper atque celsiora 
promoventem, et supera petendo, (errena fugien- 
tem : pennarum enim levitas designal id quod nul- 
la ex parte terrenum est, sed se toto sine admis- 
tione ac gravitate sursum fertur; nuditas vero cal- 
ceorumque privatio, virtutem iilam abstraclam et 
expeditam,etpuramabomni exlerno additamento, 
qu» divinae simplicitati, quantum fas est, assimi- 
latur. 



(ixTiXTic ^(JLuiv icoXufjiepiac elxdvz; ivapfiovfouc Uev>- 
petv xwv oupiv((i>v 8i»vi^etiiv , tpaTXovxac, xic \».l^ 
dicxtxac i|Ji?pa(vtiv ^jvajieic, tiy* icpoc xk deta <p-jrw 
$tet$e9Tirn^ ivavcujiv, kiI xCdtc Tt^v ohrXnv xal (rfpkt 
xxt o\}% ivT{Tuirov, iXX' dS'JxfvT^xov^ xal xxOapsv xil 
&vstc87rcs(iivT^v iirsOa>; OtioSo-j^t^v xu>v Ocap-^ixciiv 
iXXi|jL<|;eb)v. 

Tac 5i Td)v ijfppavTwv ^ Scaxptxixac fiuvajuic, 
xb XTic Curip voOv e«ji&Souc 5i«5d»tu)c, d>c i<pixxov, 
&vxtX7|7ixixbv xal xtov jit^ xotouxiuv Iv Iirt9xr,(ii|^ 8ia- 
xpixixbv, xoti 6Xixa>( inotpeuxxixdv. 

Tic fie Toiv &xu)v fijvifiieic, xb (isxo^^ixbv xal fna^ 
9xixa>< &iio8exxixbv xr\^ Oeap^ixijc liriitvofsc. 

B ^ 

Ta< Bl '^t^icrxi-ma^^ x/^v twv vor^xttfv tpcxpotv kno» 

icXi{pci>9iv, X2i xb X(I>v Ot((i>v xai xp(Kpf(iu>v bvcxuv 

unofiextixdv. 

Tic aTctixac 5^, xb xou icpo^tpuoOc ^ toO pXaircov- 

XOC iv iTTtTCl^jAI^ fitaYVb>9XtX<Sv, 

Ti pXs(papa fie xil xa; d^pptSx;, to xoiv 6eoitxixwii 
voV|9e(i)v (ppoup^xixdv. 

Ttjv rfixi9%^ fie x«i vexvixi^v ^Xix{aVy xb xiic iiwx- 

(JLflt^OlSVT^C kt\ |[b>XlXTic fiuV2{U(l)C ^'. 

Touc bfidvxac fil, xb fititpexixbv xi)C ivfiifiojAlvT^C 
xpotp^iAOu xeXeidcT^xoc* ixiffxT^ -^ap oMt ^'^P^i '^^ 
fiu>pout&evT)v a'jx^ icpbc xv^c Oeioxepac Ivosifiv^ v<Sii«tv 
TipovonxiXT) fiuvifiei Siaipet xal uXT^Stikt ^^ icpbc tii^ 
X7)c xoxafitcfftepoc k^oL'^ijyf.yf,^'* ivoXo^fav. 

Tobc (opLOUC fi^ xal xic ^Xivac^ xal oSOtc toc 
^sTpaCi tb icoiT^xixbv xal ivepYn'ctxbv xal fipawrf* 
piov, 

Tnv fi* au xcepfi(av, 9tS|ji6oXov tXvai tiic OtotiSMC 
([(oviCy toe tf)V olxebtv ([onixnv fitSva(iiv &y'^^^^ 
elc ta 7cpovooiS|ACva fiiaffirtipo^Sffr^c. 

Ta vx&pva fis a^i^ l(i(pi(vciv ^ tb ifidfpiavxov, xsl 
xb (ppovpr^vixbvy o>c ^Tcl xr,c 6icoxei(ii{vnc xopfi^ac tiic 
2^(i»07coioO $iafidae'j>c« 

Ta Bl voita, tb ffuvexxixbv Wi (ax>Y<^vca>v &icaowv 
fiavd[|xeb)v. 

Touc Tcdfioc Sk, xb xivT^xixbvy xal i^ xal ivxpe^lc 
xi)c inl toe OeTa iropeutixvic ieixivnvUc* fiib xod 
67coYtxepouc ^ OeoXo^fa xouc xcpv ^^^^^ voojv Iff^v 
(laxiae ndfixc. Tb yip tcxep^v ipifpaCvct t^|V iva'^iA- 
Y'.XT^v d^tSxT^xa, xal xb o^piviov, xal tb icpbc ti 
I^ avavxec bfioicoinxixbv^ xal xb icavxbc ^ajJiai^ifXQU Sta 
xb ivd><popov l^^T^jievov* ^ fis xu>v icxepoW IXscppCt, 
xb xaxa (iv^fiev icpdaYeiov, &XX' SXov &|AiYtiK mI 

i^aptt)c inl xb ut{/n^^^ ivaY^F'''^^^* '^^ ^ y^^ 
xal i\U7c<Sfiexov, xb acpsxov, xal eSXuxoVy xal Sioytxvt^ 
xal xaOapeuov xt^c ^^iv exxb; icpovO/iXi^c i xal tb xpbc 
xi\v ^^TcXdtT^xa xi^v Oe(av 6c itpixxbv icpofJioicotixdv 



YARLE LKCTIONES. 



MivippsvTixuiv, M. Sc. P. *> subdit Ch. vtov M icXi)6<iv», P. D. Ch. 45 i|i(pa(>f i, M. 



m 



DE COELESTI UIERARCHIA, CAP- XV. 

§IV- 



334 



'aXa* iirei^Ti ajOic h i^Aii ax\ ^toXutioivciXo; jo^b A C2eterum,cumrur8us Simplex ilia et muUiformis 



xxt xojc sffXEicsTc a{X'9'.ivv'j7i, xxi vksijti xiva S(ou>9i 
icepi^idsiv a*jxoTs| (pipe xzt xat xcov oOpavfu)/ vouiv 
Upa ncptoXVifJLJiTa xai opyavx, x«xa xb t^jxTv Svvxiov, 

ava7CXtS$Cl>(ACV. 

Tt^V |i.lv Y^ ©TVTi'i EffOf^XZ Xai XT|V ItUpUOV^ ffY^- 

|jLi!v6iv o'ojxxi xb OiOi'.^c^ xxxa xV* TtOpo; elxovx, 
xai xb ;pu>xi7xtxbv 5ia xi; iv ojpavtjp XtJJci;^ Shod xb 
<p'o<y xat xb xaOoXou voT|Xd>< iXXapiTCov, xai vospto; 
46£XXa;i7tO[X£-iOv • x^jv Ss lepxtixt^Vj xb irpb; xi Osta 

X2i xa 47 jtujiixa Osapiaia irpoTaYwy^^^^* ^"^^ "^^ "^^^^ 
oXriC ^(»T)H a^tcptufjiivov . 

Tie 5s !^cova^, xb xuiv yovi(X(i>v a'j:ajv (ppoupr^xtxbv 
^'jvitxsar/. xal 



— »»r 



•jvaocor/j xat xo xt,v auvaYOiyov aOxtDv e<;iVj si; aO- 



sapientiaoudos quoque vestial,et quaedam iis tasa 
tradal 131 circumferenda ; agedum ipsaetiam sa- 
cra coelestium spiriluum operimeata et inslrumen- 
ta, prout possumus, explicensus. 

Ac lucidam quidem vestem igneamque, signiG- 
care arbilror deirormitatem ex ignis similitudine, 
et vim illustrandi,propler cobH tranquillitatemyubi 
lux esl.el quod omnino spiritaiiter illustraictil- 
lustralur ; pontiGciaro autem, id quod ad divina 
mysticaque spectacula conducit, totairqne vitam 
consccral. 

Zonas atitem esse virtutum custodiam iecunda- 
rum, earumque habitum collectum, qui in seraet- 
ipso singulariler conversus, circuloque concinno 



xf|V 4) iviatw; vuseixpacpOai, xal xuxX'p |i.8x' e*jxo- 

9(Atac, x?i &(i?x3'i:xojx'p x2ox($xt^xi Trepl iauxi^v auveXfj- B indissipabili idenlilate succinctus sit. 

§ V. 



Tac 0$ a5 ^aooou^, xb PasiXtxbv xal ^^^f^o''^'^^^ » *^*'- 
Ku6£a xi Tci/xa TiepaTvov, 

Ta OS o<$paxi xat xob; nsXsxeic, xb xwv &vO[jLo{a)v 
Siaipexixbvy xal xb xaiv Stxxptxix'iv Sjv7|X6«ov 6;u xal 
IvEpYs;, *»l Spaixi'^piov. 

Ta 51 Y^(i>;xexpixa xai xsxxovixa axEur,, xb OejiE- 
Xicortxbv xal oUo5o{iT^xixbv, xal xb xeXeiwiixbv 49^ 
xal oaa aAXa xrj; a^x-fOi'^oj 30 xal inuxptTiixTi^ ejxi 
xaiv Oe'jxipu)v7rpovoia;. 

"Earxi ^i Sxe xal xwv el; ^[xac Oioxpiaiujv wxi 
9U}jLooXa^ xa 7cXaxxd{ieva xuiv ii'^ita^ ity-^iAta^* opYava • 
Twv jxiv, €t^Xo'5'*xu)v JcTravopOcutiXY^v Tcai^sfav, >i xi- 
l&cDpbv 8ixaio^vT^v • xtuv ol TrepivxavEiov ^l iXs'j8ep(av, 
ij i:aiO£{«c xsXoc, f, Tcpoxspa; e'jiri05(a<; £icavaXT,«};iVj 
^ upooOi^XT^v ixEptov $a}p&u)v, fiixpu)*' ii Fi^Y^* 
XwVj alaOt^xuiv t^ voT^xtov • xal 5Xu)< ojx av aic«prt9Etev 
& oioplxvxb^ W vo'3<, olxei(ti>c Ap»x(Jaai xoT^ a'^a/STt xi 
(paiv(>{i.£va. 



Virgas vero designare regiam et ducalem digni- 
tatem, rectamquererum divinarnm ordinationem. 

Hastas et secure8,vim dissimilia dividendi, vir- 
tutumque discernere valentium acumen et activi- 
tatem, atque efOcacitatem. 

Geomelrica fabriliaquevasa, fundandi et aedifi- 
caudi absolvendique facullatem,et quaecunque alia 
Inreriores adducendi et converlendi providentiam 
concernunt. 

Accidit quoque nonnunquam, ut instrumenta 
^ quse Sanctis angelis affinguntur, divinorum erga 
nosjudiciorumsymbola exislant,dumalid quidem 
correctricem disciplinam vindicemque justiliam, 
alia vero periculi liberationem, vel disciplinae fi- 
nem, vel pristina; felicitatis restitutioncm, alio- 
rumve munerum, cum exiguorum tummagnorum, 
cum sensilium tum intellectualium aJjectionem 
manifestant » ;neque vero dubltavit ulio modo mens 
perspicax, visibilia proprie rebus quae aspeclum 
fugiunt arcon:moJare. 



§VI. 



T^ 51 xal &v£(io*j; ajcovx; bvojia^evOai^ xt^v bJsTav 
flrVcftfv i|i.^a{vci xal kizl irivxa j/^tSbv ipyovo; Sit^- 
»0U9flcv ico^nviv 55j xal xt,v avcoOsv krl xa xaOto, xal 
cJjBk ix w^ xdexu> Trpb; xb avavxe; SiaTcopOfxeuxixftV 
xfvi^fftv, x^v ivaxefvouaav jilv xa SsuxEpa tz^o^ xb 
Vidpttpov 54^0;, xivou^av 51 xa xptjxa i:ph^ xoivo)- 
irixV xal TcpovoT^xtxftv xwv 6cpeip.iv(i>v Trpbooov, Ei'- 
«oi dt* ^ xtc XT^v xou &epiou 7Cveup.axo; aveup.ia{av 



Quod autem veuli nominentur ^,hoc eorum ce. 
leremeonficiendi rationemindicat,ad omnia ferme 
^absque mora peneirantem, susque deque ultroci- 
troque quaquaversum permeandifacultalem, qnae 
inferiora quidem adsuperiorem promoveat subli- 
mitatcm, prima vero moveat ac providum el com- 
municantemseinferioribus illapsum. Possitetiam 
quis dicere ventosum illud nomen spiritus aerii, 



I 



xa 

D 



• Num. XXII ; H Reg. xxiv; Apoc. xx ; Amos viii ; Zach. 111 ; Jer. xxiv. « Dan. vii ; Psal. xvii; cm. 

VARIiE LECTIONES. 
« fi ^01^:, S. P. D. Ch. Sc. -*•» xa non habent P. D. Ch. *« eIc iauxT-v, S. P. D. Sc- *» xal olxoSojxixbv 

il xeXeicDx. I). 50 legeodum ovaY<«>YoO. ^^ xupiffxaffewc, D. Ch. Scol. ** Yp. Siaxpixixo^. ^ trxTioiv, 

. Ch. at explicatio est illius, ex Haximi scholio. 



335 



S. DIONYSIl AREOPAGlTiE. 



336 



ciBlestiuminlelligentiarum deiformitatemdesigna-Alit(ovu;x(3v, xsi TO Oeoei$£c xwv o^sv£u>7 vdci>i» l(jL(pz{- 



re : siquidem e( illidivinsBefficacitatis imago quae 
daminestac figura (siculin SymbolicaTheologia, 
juxtamysticam qoatuorelementoruni explicaiioiiem, 
iSSpluribus a nobis demonstratum est), nenipe 
ob vivificam mobiliUlem yeiocemque el insepaia- 
bilem ineatum,necnonina8pectabilelatibuIuni mo- 
ventium priocipiorum ac terminationum. Nescis, 
enim inquit, unde veniat^ aul quodvadat^. 

Quin etiameis theologia nabis speciemafAngit, 
hoe ipso sacras iatelligentias declarans arcano 
quodamluininesupermundialiterreplelas,primilu- 
cam illamapparilionem sine faslu 8uscipere,atqiie 
lueulenter eamdem in inferiora per remissiorem 
illustrationem pro illorum captu lransfundere,nec 



veTv • 2^ei Y^P "coOxo Oeap^^txTic i^tp^tl^z elxiSvs 
seal x*i:Tov (b)C ^v 9U|jl6oXixt^ OEoXoy^f y xoLza xt^v xt» 
xpiffxoi^ov ^(aTv avaxdc02p7iv Bik tcXikSvuiv &7ro$e- 
^eixxat, xatoi xo tt); o'SvEb); xiv«|Xix^v xsi (uioy<Svov, 
xxl Tnv IJelav xxl ixpix^xov •^(^p'^triv, xat x^^ 
^YvtoTiov Ti(jLtv xxl a<(pxxov xp'j^ioiT^xs xaiv XIVT^XIXWV 
&p^u>v xzl airo7cspxx(t>7ea>v . Oj ^ap oT$3t;, <pn«^, nodcv 

Ip^KXXlj Xal KOU UTCfltY*'. 

'AXXi XXI vt^sXT^c aixoTc Bsxv ^ OcoXoy^s iwpt- 

TtAaXtSl, 9T^(XX(V0'J9X StOt XOOXCU, XOU; IspOO; VOXC X9U 

(jLEv xpa^(ou (ptoxb; 6xepxo(r(A{(o; &7c07cX7)pou(jL&vo<i< 51, 
xtjv Tzpozof^ivTi 51 irpu)xo?pxvetxv 55 dcvtxico[i7teuxuK 
elffoeyo^svouc, xxt xxuxt^v icpObvco^ tU xa &'jxcpce 
8eux(po<pxv(oc xxi iviX^Y^C $iX7ropO[ieuovxxc * xal (ayi^ 



non ilias insuper fecundita(e,atque anitnaudi au« b^*^^ "^^ ^6^i[ko^ xucor^, xxl jowTroibv, xxl a^j^n^tx^ 
gendique ac perficieodi virtute praestare, propter ^^^ eeXelwxixbv Iwitatpy^Bt, xxxa xt^v vonxfjv ojiSpoxo- 
intellectualisitnbris generalionein,quae subjectum ^^*^» ^n^ ^^v kxSo^eiov x^JX^ov TtixXeoic Uxox^ kid (;«- 
sibi greroium impinguaotibus pluTiis ad vilales ^^^^<^ b>5tvxc kxxxXou(XEVT|V. 
partiCudines iaformat ". 

§ VII. 



Quod si qaoqne bbtis et electri lapidumquemul- 
ticolorum speciem theologia coelestibus essenliis 
accommodat : electrumquidem, ut quod auri ar- 
gentique formam pra) se ferat ; in auro quidem, 
putredinis expertem et inconsumptum minuique 
nescium atque iaviolabilem splendorem : in ar- 
gento autem lucidam,coelesteniquecIaritalemde- 
notat. 

iEri vero, juxta rationes assignatas^vel ignis vel c 
auri species atlribuenda. 

Porro lapidum mullioolores species,velin quan- 
tum alba), quid lucidum ; vel qua rubrae, quid 
igneum ; vel qua ilavae, quid aureum ; vel qua vi- 
rldes, juvenile quidpiam ac vigens signiflcare pu- 
tandaB sunt: alque ita secundum quamque speciem 
quoque mysticaro quamdam typicaruiu imaginum, 
quffi ad superna revocet, reperias exposilionem. 

Sed quoniam de his satis a nobis pro viriii parte 
dictum esse arbitror, ad sacramcoelestium intelli- 
g^nliarum per besii^rum formas expressarum ex- 
plicationem transeundum est. 



El OS xxl ^aXxoGi xxl T^Xexxpou, xal kU^un icoXu- 
^pwfjia :wv eI8bc t^ QeoXoy^x xaTc O'jpxvfai; vMxtc 
irepixiOr.oi • xb jxev ^Xexxpov, (5)« ^puxociSe; aaa xot 
&p'f >poei8sCy 6{i(px(vei xt^v ajY^nxov, c!>< li XP^^i 
xal aSxnxvov, xal &;xs{uiXov. xal a^^pxvxov SiSUYtixv, 
xxl xnv ^pxvT^v, a)< ki kp'^yjpi^^ xsl'tptoxosiSii, xal o'jpa- 



viav ai^^nv. 



T(j> oe x,^^9 ^^^°^ '^^^ &icoSoOevta< 50 Xd^ooci ^ 
xb Tcupoi^c, fl xb ^puvoetSlc &icovc(i.t^x^ov. 

Ta< St xuiv X{6b>v icoXu^p<i){iaxouc I8fa: ijitpafvciv 
olnxeov, Ti ^; XeuxaCy xb tpaixoetSec * r^ o>c IpuOpaci 
xb itvipo>Se«; * t^ die ^xvOac^ xb )^p'j9oei$^ * ^ ^K 
yXospac, ^b vtxvixbv xal axfjixtov • xal xa6* Sxarcov 
kT5o; ei»pr|9ei< dcvaYu>Y()(4v xu)V xuicixoiv 57 elxctvdiv 
&vaxd^Qap9iv. 

*AXX* iicstoT) xauxx xaxa SuvajAiv -{)|aTv opxo^XMC 
elpT^vOxi vo(ji.{2^(ii, {isxixcov eicl x^v lepav ^vinxu^iv xnc 
x(uv oupavCbJv voo)v lepoxuitou Ov^poiAopcpfac 58. 



§ VIII. 
Ab leoDis quidem forma declarare patanda est D Kai triv |itv X£ovto{ |iop<fV iiMpsCvuv elTitwv ti 



vim illam principaiem ac robostam atque indo- 
mabilem quo isti occuUissimo i neffabilis divini prin- 
cipatus arcano pro viriii similes evadere nituntur, 
spiritalium vestigiorum cooperatione mysticeque 
suppresso commeatu viae, quao ad ipsnm per di- 
vinam illustrationem inducebat i. 



^Yft[^o^i)^^^9 ^xl ^ci>{AaXeov, xal k^[L%9xo^, xsl t^ 
icpb< xnv xpUfpifSx^xx XTi; 3t(pO£Y[iLOv;#c Oczp^{a<, £n| 
56vx(XK, i(po)iOiu)xixbi x^ xuiv vospuiv lyvoiv ictpixa* 
Xv^/si, xa( x^ (iuyxixwc &veico|Aicc\Sx(|> "^ icepipToX| 
xri; xxxa Oe(av oXXa^^iv kiz* alxv^v dcvaxattxtic no* 



« Joan. Ill, 8. " Apoc, x. ^ Apoc. iv. 

VARIiE LECTIONES 



M cpwib; O^epffATipoujjLEvouc, M. ^^ <po)totpaveiav, D. ^ i7io8e&)iAivw?, Ch. ^^ xuitw^ixwv, S. P. D. j 

Sar. ^ YP- Onpio(xop(p{ac. ^ dvtxii:opc\Sxb)c, M. S. correctum iamen in hoc xu>. 



337 



DE COELESTI HIERARCHIA, CAP. XV. 



338 



Tnv OS xoO ^H;, xh l9/upbv, xai axfiaTov, xal xouc A x* Porro ilia bovisfor.oa earuin robur signal ac 



voep<)u< 80 auAaxs( 4vEup'J*^ov tU 63roSo^TjV xtov 
o6p2v{b>v xal YOvi(JLOiroia»v d^^^pcov^ xxi xa xepaxa, 
ib ^poupT^iixbv xai &xpaxT^xov. 

Tt^v ii xvi icxoO, xb paviXixbv, xxi C»^i(popov, 61 ^ 
xil ra^'jutxU, x«l xb icpb? x^v $uvxii,a7Coibv xpo- 
9T|V d^y xxl vvicpoY, xal i/xpe^ec, xat tujxij'y^avov, 
xsi xh npbc XT^v atpOovov xal 7ioXu<pu>xov ixxTvx xt^c 
ftsop^ix^C ^,Xio6oX(a€j iv xatt« xwv dirxixwv ouvi- 
fUUM rjpi&TTOtc otvaxaTCffiv &v8{i7co$i9X(i>; xaO* k66v> 
xsl &xXivcii; Oeti>pT^xixbv. 

Tiv ^ x'iv Tnitwv, xb rJittiOlc, xal t^oviov xxl 
Xsuxoiv (AEv ^vxu)V| xo Xapiicpbv, xal 6^ \tdk\.9xa 
xo5 Ot(o'i ^xbc ffUYY*^^<* xuavoiv 51 8vxwv, xb xpiS- 
^tov. ipudputv 81, xb iTjpoi^c; xal Spaffxnpiov. 

a>j(&{jL{xToiv 81 i:pbc Xcu/gO ^ xxl (i£Xavoc , xb g yero^ igneuiD vigorem et efBcacitatem ; albo deni- 

xri 8iairop0(i.suxtx^ 8tivi{jLEi xu>v axpcov 9uv8sxi« 
xbv^ xal xa icpiuxa xoTc Ssaxepoic xal xa 8e\&« 
xepx xoTc itpc&xoi<, i7ci9xpc7rcixcii>< ^ ^ icpovor^xixw^ 
ffuvaircov. 

*AaX* et jjLTi xtJ^ xoG X^^y^'^ xaieorxo^xlJojjLixa oup.- 
IjLSxp^x;^ xxl xa; xxxa |JL^po; xu>v dpT^fjisvaiv l^oxov 
18totT^xx<, xxl icdivac xa; ffaifixxtxa; aux«uv SiaicAx* 
9St;, l^r^p(X07X{iev av o'JX &ir«ixoxb>; xaT; o'^av(xi< 
fiu^auisji, xaxaxa; avo(xo{ou; buoidxT^xx;. To (xlv Oj- 
(AOCi^; Z'jxwvy sic 'CT^v vocpav &v8p{av^ tiC Ivxiv 
la^axov 6 Ojixb; ait^-^T^lix* xtjv 8s alS iiiiOu{jL(xVy 
tU ibv OsTo*^ IpcoTx. xal auXXiJ^T^v eIic&Tv, icdccac 
xa; X(tfv aXdyov (^ghov alaO/^ei; xt xxl icoXufxepefx; 



vigorem , idque quo spiritales suicos scindunt ac di* 
latantcoeleslibusiecundisque imbribus suscipien* 
dis; cornua vero, servatricem ioTictamque vim 7. 

155 At aquilaB flgura regiam dignitatem, atque 
superapetentem celeremque volatumx, etad cibum 
qui vires reflciat, capiendum cam agllitatem,tum 
cursum, turn facilitatein, tarn virtaium robustis 
Tidendi facultatam intentionibu8,liberedirecteque 
atque irretorteobtuendi uberrimo uti luculentoque 
radio, quem sol divinus evibrati. 

Equoram autero species obedieotiam designalet 
facilitatem; ac candidorum quidem,ingenuitatem, 
ulpote divino quammaxime lumini cognatam; ca- 
ruleornm vero, secretum illud abditum ; ruforum 



que nigroque pile aspersorum species, vim illam 
denotat; qua traduce extreroa connectuntur, et 
prima secundis, ad secunda primis conversim pro- 
yideque conjunguntur. 

Verum nisi sermonismodumquaereremas,sin- 
gulas etiam animalium recensitorum proprietales, 
omnesque corporeas eorum eflbrmationes^non In- 
congrue coelestibus virtutibos per dissimilessimili- 
tudines accommodaremus. Siquidem vim eorum 
irascibilem ad spiritalem forlitudinem, cujus ira 
novissimum vestigium existil; concupiscentiam 
\ero, ad amorem divinum; ac summatim dicendo, 
sensus brutorum aniraanlium omnes, partesque 
moltiplic es,ad immaleriales coeleslium essentiarum 
ItoEi^eTc 8-jvi(jLei; ivaYOYxs;. *ApxET 8e xoT; l/e- ^ intelligentiasatqueuniformes virtutes referremus. 
9po7iv o-j xxjix {jLdvoM, kXkk xxl |jLta; &Ki(jicpxivo'j- Verumenimveroprudentibus non ista tantum, sed 
arid etxd/o; &vaxaOxp9ic, e?; xv xwv irxpanXn^itov vel unius imaginis obscuraB mystica deciaralio 
6{xo'.(^xpoiiov cixvi^nfftv. satis est, ad eorum qusB ejusdcm generis sunt 

explanationem. 



8i; xa; &'jXo*>; xcuv ojpxv(u>v o'jtiojv voiJaEi;, xxl 



§ix. 



'emoxsicisov 81 xxl x6 itoxa(iou; elpnoOxi, xxl 
xpoyouc, xal appiaxa vuvfifipisva xxT; O'jpavfxi; o^jvixi;. 
Ol fi.U Yxp ifAii<>pioi i:oxa|Jiol jT^fiaNoooi xou; 6ixp- 
^txorj; 6-^exc^c, acpOovov «^aT; xxl &vsxAtiicxov 
iirtp^ixv )^op»jYoOvxx<j xxl ([cooTCoioO 0|5£7rcixou; 
yovipi^xi^xo;' xa 81 afpjixxx, xijv auJsuxiXTjV xd)v b|JLO- 
xx-^wv ^ xoivcovCxv* ol 81 xpoyol, iixepwtol pisv 
SvxtCy i^l 81 xa Tcp<i96tv ^^ avtTci9Tpd(pa>; xxl axXi- 



Considerandum modo quid sibi velint flumina, 
rotaB ac currus, quae ccBlestibus essentiis adjuncla 
perhibentur. Ac flumina quidem ignea divinos 
iiloslatices significant, largissimam iliis ac peren* 
neni inundationis copiam suppeditantes, vilalisque 
fecunditatis ailores; corrus autem^ confoBderatam 
aequalium societatem; rots vero alatas, et ad an- 
teriora irremeabili alque irreflexo motu lendentes, 



vo>; Kope'jduEvot^ xr^v xxx* euOetx^ xxl 8pOiov 68bv, D vim angelicffiaclivitatis reclo semper (ramite pcf- 



Tn; i:opejxtX7i; ajxwv fivspYsb; 8<SvX(i.iv, Itci xbv 
X'Vxbv ^bcXivfi xxi I6'jxo(iov oI{jiov xicxoy); ajxoiv xt^; 
^rotpck xpo^ia; 6ictpxo7{i,fu>< lOiVOiA^vv^;. 

'Etci 81 xal xax' oIXXt^v AvaYwy^jV ivxxxOapxi 
xf,v Tfjiv vocp'ov xpo^cSv ElyovoYpx<p(xv iTcexXy,0/^ 
^op xJxoT;, w; tpt^oiv 8 OeoWyo;, FeXysX* l[j.«a(- 



gentem, qua spiritalis eorum rotatns omnis ad 
viam illam rectam arduamquo supermundialiter 
dirigilur. 

Licet etiam alio sensu anagogico spiritualium 
rotarum descriptionem inlerpretari: est enim eis, 
ut propheta ait, nomen inditam GelgH b, quod 
Hebraico sermone revoluliones ITi^revelationei- 



v£i oi xoOio xxxa iopx'CxT^v W (ptovfjVj dtvx wXi- 

^' Esech. 1. y Apoc. v. Apoc. iv. * Ezech. i ; Apoc. viii. ^ Ezech. x, 2 et 6. 

VARliE LECTIONES. 
GO D. in genere feminino, xa; votpi;. ^ uj^Kpdpov, S. P. D. Ch. Sc. ^^ xal irpb; Xej/ou, D. ^ ^^i- 

rcpciTxtxf^v, D. ^ X V ([euxixi\v 0. Tctfv ^(x.oioxii}x<ov, M, Sc. B. 65 Yp. Ttpdjw, w xaO' Eop. P, S, Ch, 
wxi xtJv ^ESpxXx. D, 



339 S. DIONYSII AREOPAGIT/E. 340 

quesignificat(19*).Igneseenimdivinffiquero(fficon- A(j|jLouc xsl JcvaxaXu4'ti<. o\ -^kp i(iirupioi xal 6eoei- 

versiones quidem suas habent, quod sempilerno Sexc xpo^ol xouc pv &v2xoXt7(iouc ^^owi x^ nepl 

motu circa idem summum bonum Tersentur; reve- xb xauxbv ^y^^^^ ^eixtviitcp ^ xs^irei* xac av«. 

lationes vero, quod occulta sacramenta revelent, xxX\St{/eic 31 xr^ xu>v xpj<p{oi>v lx<pxvxop(qE, xail x^ 

et humiliores quosque prorooveant, sublimesque xa>v nepiml^Ccdv k^oL'^ta^^ xal x^i xuiv 6<|nriXuiv IX- 

divini fulgoris radios ad inferiores (ransfundant. Xd^gL^eu*v zU ts utpeitiivx xaxaYOfixri dixicopOfieomi. 

ReliquaQobiadecoelestiumdistioctionumgaudio Aoitco^ t^iiTv eU ^taaatpv^viv & mpl xn< x^^ 

reddenda ratio est: eleoim omnino incapaces sunt tu>v oupxvfojv $ixxo9(jLi{9e(ov X6^p^' x«l y^ a&xxot 

passibilisnostr2eyoluptatis;Deoautemcongaudere icavxeXwc tlcri X7i< xx6* ^(jia< I(iica0o{k ^^vy^* 

perbibentur, ob eorum qui perierant inventionem, 9UYx>(peiv SI Bet}) >6yovxx( x^ xwv &itb>XcttX({x««v 

scilicet secundum deirormeinsuavi(atem,quam ex eupsdei xxta xt^v OeoeioTi ^(rxcdvnv, xal xr.v M 

iliorum,quiadDeumconvertantur, curasaluteque avi 7cpovo?!f xal ac^xT^pC^ xuiv Inl etbv imaxpcipo-ji- 

percipiunt, et juxlabenignscopiamliBlitideatque vtov sYxOoeiSn xal af^ovov e^tppoviSvTiv, xal x^v 

ineffabilis delectationis, cujus saepenumero viri cj^aOetav kxefvnv x^v o^t^xov, tI; iv (uds^ci icoX* 

quoque sancti participes efTecti sunt, cum in ipsos Xd/ic y^T^^^^^ x«^ av$pc< tepol, xaxa xac Ocoop- 
divinsB illius ac deificsB lucis fulgor influeret. bt^'^c '^u^v OeCuiv iXXsffi^^scov |7ii<poixVKt<. 

Haec a me de sacris istis fictionibus dicta sint, To92uici (jioi icepl xu>i Upu>v 68 ^vxTcX^aecov ctpif* 

quae licet accuratam earumdem ex planationem mi- axo), xft< {liv axptoouc a6tu>v IxtpavxopCac aicoXsc 

nime attingant, mullum tanien, ut opinor, confe- ircS^ievx, vuvxEAouvxa 81, di^ oT(Aai, npbc xb (at^^ xa- 

rent intelligentio) nostras, ne fictis hujuscemodi tceivox; ^ f,{xa< l^airofxeT^x; xxt< rjicu>xixaTc ^i- 

imaginationibus immoremur. xaa^xu. 

Quod si objeceris, nos nequaquam omnium ex E! Bl xxl xolxo (pxCr^c, u>c o5 itavxcov i$nc tiiiiY 

ordine, qusa Scripturis continenlur, virtutum aut aYY^uxJiv iv xot< Xoy^oic Sv)v(iiieu)v, ^ ivepYtto>y, 

operationum imaginumveangelicarum fecisse men- ^ elxdviov iicoirtTijjLeOz fivdcfiT^v ^itoxptvoufAsOa 

tionero;respondemusidquodresest,nosquarum- xiXnOsc, 8xi xuiv {ilv xf^v uiupxri^fiiov kicioxi^i&T^v 

dam supermundialem scientiam ignorasse, ac po- ^Y^oT^9X(Aev, xxl iJixXXov In' xjxoT; 7t(A.sT< Ixtpou xoS 

tius doctore ac illuroinatore alio discendis iis in- tpuxxYOJYouvxo;, xoO (xuoOvxoc ^ $ed{ieOz' x^ 81 

digere ; quasdam vero, quod dictis sequivalerent, u>; xoTc elpnp.evoic' 6(jlo$^vxiax icxpxX£Xo(ica{jLev, 

pertransire, cum orationis brevitati consulentes, xnc xe vu{jL(xexpix( xoO X^you TcpovevoT^xoxec, xxl 

turn arcana, qusB captum nostrum superant,silentio x^ &7rcp ^{xac xpj<pi(iin^x <riYo 'citAnvavxe;. 
bonorantes. 

ADNOTATIONES CORDERII 

§ I Antequam diversas foroaas, in tiiulo recensiias, qnlbus angeii describuniur, mystice explice*, pr»- 
Konet, eosdero angelos respectu diversorum aliquando praBesse,scilicet inferioribus.aliquando etiam sob- 
esse« scilicet superiohbus f uis. 

§ II. Exponit quid per ignis formam in Scripturis signiflcetur, et quas sint ignis proprietates, et qi id 
mystice insinuont. 

Ubi Dota ex epistola sancti Uionysii aJ Tiium,aliter eamdem imaginem ignis accipiendam, cum de Deo 
dicitur qui intelligeutiam superat ; aliter cum de providentiis ejus, quas inielligrntia percipimas, ant da 
sermonitus, ( t aliler cum de sngelis. Atque illam quidem, inquit^ imaginem ignis de Deo aictam.seciin« 
dum caosam accipere oportet, aliam secundum existentiam, aliara vero secundum participationem : el 
alia aliier, ut eorum contemplatio et constiiuilo scienter facta praBScribit. Nee enim oportet forluito ae 
temere miscere symbols, sed poiius explanare ea convenienter causis, aut existentiis, aut poiestailbus. 
aut ordinibus, 185 aut dignitatibus, qus omnia siirnis deciaraniur. Quomodo autem imaffo ignis con- 
venial pran^eptis divinis, quae in Scripture vocantur Psalm, xi. 7 : Eloquia Domini igne exammaia, et quo- 
modo angelis, non idem seritiuni sanctus Maximus ei Joannes Cyparis<iotus D^coil. 6. cap. 8,ut observat 
Turrianus. Sanctus Maximus enim ita inlerpretatur Dionysium, ut sermones Del vocentur Igoei secun- 
dum exisieniiam, id est, quia sic eos ftrcli Dtus, id est banc eis vim indid t, cum eorum auctor fuil; 
secundum vero participationem angelis convenit, quia similes esse Deo qui isnis consumens est. a Deo 
inquit sanctus Maximus,acceperunt,cumper se es.^ent secundum substantiam. ioanues veioCyparfSFiotnl 
secundum existenilamdiciteis conveDire,quod probabiliasvidetur,utcum substantia simut similitadinem 
Dei acceperlnt. Quia si prius oportet esse,et postea pariicipare aliud prater quam esse, angeii non ba- 
bent per participationem boc quod eis tribuitur istis nominibus et flguraiionibus, sed per existeoiiam ; 

auia non fuerunt priusquam ista pariiciparent, sed potius cum bis donis cieati sunt. Undo Gregorius 
iazianzenus angelum dicit esse primi luminis quamdam fluxionem et participationem. 

VARIiE LECTIONES. 

C7 Yp. iei5iv/jX(j), 68 xal Ttepl xwv Upu>v, S. P. D. Ch. Sc. Sar. 69 jjlt^ xaTrcivw;, P. D. fxTixe xaictivwc, S. 
60 xxl XO'J jJLuoOvxoc, P. D. Ch. 

(19*) Multoties legitur apud Ezecbielem nomen lina rotx reddiderunt. Si aradice sS:; derivetur, 
GelgelfVel poi'ius Galgal "j^hs^ quod unuui tantum roiaiimem^ revolutionem significat, si autem a 
constituit verbum.Septuag.xpo-^ot^TuIgata vero La- radice nS;i, revelalionem denolat. Drach« 



Lv 



341 



DE COELESTI HIERARCHIA, GAP. XV. — PARAPHR. PACHYMERiE. 



342 



Qaomodo auiem angeli ignea flgura describantar, vidj a|[>ud DaDielem, cap. vii et x, et Ezei'hie- 
lem, cap. i et y\u, et JiatthaBum xxviii, et ad prsedieU loca consule P. CorDeliom aliosque interpretes, 
qai has figuras fusius explicant. 

g III Explieat quid sibt humaDa forma et membra velint, quibus angeli describimtur, quid juveDilis 
etas, etc. 

S IV. Quid dtsigDent vestes diverssB quas aDgelis attribuuDt, at Dunielis x, et Joannis xx, 12, et 
Actorum i, 10, ubi apparueruut angeli In vestibus albis, etc. CoDSulat, qui volet, iDtarpretes ad ista 
Scripiurae loca. 

S V. Exponit quid signeot diversa instrumenta quae aogelis tribuuntur, ut virgs Psal. xuv, 7 : 
Virgm direetionit, virga regni tui ; Jeremis I. 11 : Virgam vigilaniem ego Meo ; Zacharia xi, 14 : 
Eipratidi virgam meam, quae desigoaut prudeotiam regendi, quoniam virga est insigue judicum ao 
return. Lanceae vero et st'cures sunt vasa interfectionis ; Ezecbielis ix, 2 : Et ecu sex viri, etc., ei 
mntuseujuique vat interilut in manu tjus ; Sapienliad v, 21 : Aeuet autem dHram iram in laneeam, etc. ; 
n Machdbaeorum xv, 16 : Aedpe tanctum gladium, etc., Job. xvi, 14 : Circumdedit me laneeis suis, etc. 
Sigoant virtutem separandi reprobos ab electis, bonum a malo» et discerneodi Inter bonum et bonum, 
et bonum et melius, et melius et optimum, Instrumenta autem mensurandi tt aedificandi, Eiechielis 
XL, Apocalypseos xxi, Amos vii, etc.. signant vim tncboandi virtuteSi promovendi et perflciendi, etc. 
Plura. qui volet, interprctes consulat ad loca hie citata 

g VI. Declarat cur angeli vocentur venti, nubes, et similia, Psalm cm, 4. Primo, ut designetur 
eonim agilitas. Secondo, cum Deo conformitas : est enim venius symbolum divinsB operationis, Aeto- 
rum u, t ; Canticorum iv, 16 ; III Regum xix, eit*^ Tertio quia magnam habent et occultam vim 
operandi, juxia quod de Deo scrlptum est Job ix . Si venerii ad me, non videbo eum, et ti recee* 
eerily non intelligam, et Joannis, iii : Spiritve ubi vuli epirat, et nescis unde veniat, out quo vadat. 
1 em Danielis vu, 2, per quatuor ventoi intelligit sanctus Hieronymus quatuor angelos quatuor re- 
gnornm prastides : ubi vide P. Gorneiium, et ad Ezecbielis cap. i, et x. 4, ubi per nubes etiam ait 
symtolice angelos sigmficarl. 

I VII. Explieat cur angelis sris. electri lapidumque diversorum flgurae attribuantur, ut Ezecbielis 
1. 7 : Quasi aspeetvs eeris candentie ; et cap. XL, 3 : Species quasi species ceris. Item Danielis x, 6, et 
alibi. Hiirsum Ezecbielis i, 4 1 1 7 : Quasi species eleetri ; eicap. Yiil, 2: Et visio electri, etc. 

f VIII Qaid leonum. boum, equorum, aliarumque bestiarum formaa proprietatesque designent. Vide. 
Eterhietis visiones, et ibidem interpretes consule, qui figuraa bas fuse explicant. 

{ IX. Quid flumlna, Danielis vii, Ecclesiastici xxiv ; rotas. Ezecbielis i, 3 et 10 ; currus^ IV Regum ii 
et vi, fc.z« chiclis i et x; quid gaudium angelorum, Luc. xv, etc. 



ISO PARAPHRASIS PACHYMER^ (^0) 
§ I. 4>spc XoiTcbv &vaic2U7(D{xsv xbv ft{impov voOv A § I, Agedum, deinc6p8 men tern noslram relaxe- 



oopa; xti< p.o'J9i/.Tic, 4)^ouiTic ^a