Skip to main content

Full text of "Polyptyque de l'abbé Irminon;"

See other formats


This is a digital copy of a book that was preserved for générations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose légal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that 's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia présent in the original volume will appear in this file - a reminder of this book' s long journey from the 
publisher to a library and finally to y ou. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we hâve taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that y ou: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use thèse files for 
Personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's System: If you are conducting research on machine 
translation, optical character récognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for thèse purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it légal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is légal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any spécifie use of 
any spécifie book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
any where in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . google . corn/ 




A propos de ce livre 

Ceci est une copie numérique d'un ouvrage conservé depuis des générations dans les rayonnages d'une bibliothèque avant d'être numérisé avec 
précaution par Google dans le cadre d'un projet visant à permettre aux internautes de découvrir l'ensemble du patrimoine littéraire mondial en 
ligne. 

Ce livre étant relativement ancien, il n'est plus protégé par la loi sur les droits d'auteur et appartient à présent au domaine public. L'expression 
"appartenir au domaine public" signifie que le livre en question n'a jamais été soumis aux droits d'auteur ou que ses droits légaux sont arrivés à 
expiration. Les conditions requises pour qu'un livre tombe dans le domaine public peuvent varier d'un pays à l'autre. Les livres libres de droit sont 
autant de liens avec le passé. Ils sont les témoins de la richesse de notre histoire, de notre patrimoine culturel et de la connaissance humaine et sont 
trop souvent difficilement accessibles au public. 

Les notes de bas de page et autres annotations en marge du texte présentes dans le volume original sont reprises dans ce fichier, comme un souvenir 
du long chemin parcouru par l'ouvrage depuis la maison d'édition en passant par la bibliothèque pour finalement se retrouver entre vos mains. 

Consignes d'utilisation 

Google est fier de travailler en partenariat avec des bibliothèques à la numérisation des ouvrages appartenant au domaine public et de les rendre 
ainsi accessibles à tous. Ces livres sont en effet la propriété de tous et de toutes et nous sommes tout simplement les gardiens de ce patrimoine. 
Il s'agit toutefois d'un projet coûteux. Par conséquent et en vue de poursuivre la diffusion de ces ressources inépuisables, nous avons pris les 
dispositions nécessaires afin de prévenir les éventuels abus auxquels pourraient se livrer des sites marchands tiers, notamment en instaurant des 
contraintes techniques relatives aux requêtes automatisées. 

Nous vous demandons également de: 

+ Ne pas utiliser les fichiers à des fins commerciales Nous avons conçu le programme Google Recherche de Livres à l'usage des particuliers. 
Nous vous demandons donc d'utiliser uniquement ces fichiers à des fins personnelles. Ils ne sauraient en effet être employés dans un 
quelconque but commercial. 

+ Ne pas procéder à des requêtes automatisées N'envoyez aucune requête automatisée quelle qu'elle soit au système Google. Si vous effectuez 
des recherches concernant les logiciels de traduction, la reconnaissance optique de caractères ou tout autre domaine nécessitant de disposer 
d'importantes quantités de texte, n'hésitez pas à nous contacter. Nous encourageons pour la réalisation de ce type de travaux l'utilisation des 
ouvrages et documents appartenant au domaine public et serions heureux de vous être utile. 

+ Ne pas supprimer r attribution Le filigrane Google contenu dans chaque fichier est indispensable pour informer les internautes de notre projet 
et leur permettre d'accéder à davantage de documents par l'intermédiaire du Programme Google Recherche de Livres. Ne le supprimez en 
aucun cas. 

+ Rester dans la légalité Quelle que soit l'utilisation que vous comptez faire des fichiers, n'oubliez pas qu'il est de votre responsabilité de 
veiller à respecter la loi. Si un ouvrage appartient au domaine public américain, n'en déduisez pas pour autant qu'il en va de même dans 
les autres pays. La durée légale des droits d'auteur d'un livre varie d'un pays à l'autre. Nous ne sommes donc pas en mesure de répertorier 
les ouvrages dont l'utilisation est autorisée et ceux dont elle ne l'est pas. Ne croyez pas que le simple fait d'afficher un livre sur Google 
Recherche de Livres signifie que celui-ci peut être utilisé de quelque façon que ce soit dans le monde entier. La condamnation à laquelle vous 
vous exposeriez en cas de violation des droits d'auteur peut être sévère. 

À propos du service Google Recherche de Livres 

En favorisant la recherche et l'accès à un nombre croissant de livres disponibles dans de nombreuses langues, dont le français, Google souhaite 
contribuer à promouvoir la diversité culturelle grâce à Google Recherche de Livres. En effet, le Programme Google Recherche de Livres permet 
aux internautes de découvrir le patrimoine littéraire mondial, tout en aidant les auteurs et les éditeurs à élargir leur public. Vous pouvez effectuer 



des recherches en ligne dans le texte intégral de cet ouvrage à l'adresse ] ht tp : //books .google . corn 







HARVARD 
COLLEGE 
LIBRARY 



POLYPTYQUE 



DK 



L'ABBÉ IRMir^OlN 

ou 

DÉNOMBREMENT 

DKS MAiNSEii. DES SERFS ET DES RE VENDS 

DK LABBAYE DE SAINT-GERMAIN-DRS-PlIltS 

sors I.F. IIFGNK DE ( HARLEM AONI 



CHEZ 

BENJAMIBJ DUPRAT, LIBRAIRE DE L'INSTITUT DE FRANCE. 

DE LA BIBLIOTHEQUE ROYALE DE PARIS ET DE LA SOCIETE ASIATIQUE DE LONDRES, 

ROB DC CLOiTaS-SAlHT-BlllolT, 7; 

ET VIDECOQ PÈRE ET FILS, LIBRAIRES. 

PLACE DC fAXTHÉOR, 1. 



POLYPTYQUE 



DE 



L'ABBE IRMINON 

OU • 

DÉNOMBREMENT 

DKS MANSKS. DES SERFS ET DES HEVENUS 
DK L\\BBAYE DE SAINT-GERMAIN-DES-PRÉS 

sous LE RÈGNE DE CHARLEMAGNE 

POBLlà 
IVAPflKS LK MANUSCRIT DE LA BIRLiarilEgiE DL ROI 

AVEC DES PROLÉGOMÈNES 

l»OUH SERVIR À l/iUSTUlRE DE LA CONDITION DES PERSONNES ET DES TERRES 
DEPIUS I.E5 INVASIONS DES BARBARES JUSQU^À t.* INSTITUTION DES COMMUNES 

PAR M. B. GlIÉRARD 



MEMBRE DE LMMSTITPT 



TOME SECOND 

IHM.YI>TYQl'K 




PARIS 



IMPHIME PAH AUTORISATION D( ROI 

\ L IMPRIMEHIE KOYALE 
M DCCC .\LI\ 



^-^ ^ O & 3 , i, 9 ««VAM couFGE i:eu,y 

-D «rr or tue 

J5 MeaicAa wri^ARiAN sot,u/ 



^/ tc^ It^, 



«'/'^J 






INGENU. MAXIMI 

LITTERLS. INTELLIGENTIAEQ. FATIS. INOPINIS. PRAEREPTI 

AT. NIMIS. INCVRIOSl. PORTASSE. AVRAE. POPVLARrS 

IDEOQ. 
PHO. VNÎCA. INDOLIS. PRAESTANTIA. A. NEMINE. ADAEQVE. AESTIMATI 

NÎSI. A. PAVCIS 

VEL. AGADEMIAE. REGIAE. PARISIENSKS 

CVIVS. DECVS. ERAT. ATQVE. ORNAMENTVM 

VEL. INTIMORUM 

QVIBVS. SERMONÎS. PERPOLITI. VrRTVTVM. IVCVNDISSIMAE. CONSVETVDINLS 

AETERNVM. DESIDERIVM. RELIQVIT 

VIRI. SVMMI 

ABELL DE. REMUSAT 

MEMORIAE 



INDEX CAPITUM. 



\. Bre>e de Gaugiaco Pa«.r. i 

II. Brève de Palatiolo ♦> 

III. Brève de Cella tLqualina ' 26 

IV. Brève de Waniaco 33 

V. Brève de Vedrarii» 38 

VI. Brève de Spinogilo r>'j 

VII. Brève de X'illari Go 

VIII. Brève de Novigento 70 

IX. Brève de Viilainill 7*1 

X. Brève de Vitriaco 117 

XI. Brève de Nuviliaco 119 

XII. Brève de Centena G)rbonensi 122 

XIII. Brève de Buxido 1 3 1 

XIV. Brève de Theodaxio 1 5 1 

XV Brève de Villa Sova Hi;> 

X\ I. Brève de Cumbi» 179 

XVII. Brève de Murcinclo 191 

XVÏII. Brève de Colrido 1 97 

XIX. Brève de Acmanto 1 99 

XX. Brève de Villa supra Mare 108 

XXI. Brève de Mantula -i 1 4 

XXII. Brève de Sicca Valle sive Foresle 337 

XXIII. Brève de (lavannas vel de Lodosa q 4 1 

XXIV. Brève de BisconccUa xf^b 

XXV Brève de Mansionis Villa a 7 1 

Fragmenta ^T^ 

APPEXDIX. 

I. Pulypiycluim Fowalonse , ^SS 

n. Fragmenta polyptyci S. Bcaiigii Remensis a88 



vj INDEX CAPITLWL 

m. Fragmenta polyptyci Sîthiensis Pag. 39:1 

IV. Spécimen brevîarii rerom fiacailum Caroli Mâgni a^G 

V. Statuta antîqua abbatis S. Pétri Corbeiensis 3o4 

yi. Fragmentum cbarUe Leodoini , archiepiscopi Trevirensis 34 1 

VII. Cbarta Wademeri et Ercambeite Ibid. 

VIII. Instrumenlum inquisitionis a missis imperatoris facts 3&3 

I\ . Placilum de coloois vilke Antoniaci 344 

X. Fragmentum chartae Troannî comitis Bovaeque , ipsius uxoris 345 

XI. Diploma Caroli Calvi de feminis monasterii S. Germani Prateosis 346 

XII. Qiarta Bosonis de monasterio Denrensi 347 

Xni. Placitum Ariprandi diaconi • 348 

XIV. Notitia placiii Teudboldi comitis « 340 

XV. Diploma Odonis , r^^ , de Ricbodone 35o 

XVI. Charla Ricalseodis , Ihid. 

XVII. Charta Ërmenfndi, abbatis Goraenais 35 1 

XVIII. Elx charta cujusdam Stephani « 35a 

XIX. Cbarta Ramerici, abbatis monasterii S. Winwaloei Hanastericdensis Ibii. 

XX. Notitia |^aciti de quadam muliere Majoris Monasterii 354 

XXL Cbarta Balduini , Flandrensis comitis ••«• j 356 

XXII. Charta Balduini , Noviomensis episcopi 358 

XXIII. Notitia pacti inter monasterium Dervense et comitem Breonensem initi 36o 

XXIV. Notitia placiii apud Moutorium babiti 56i 

XXV. Conventio episcopi Lingonensis ac Seoiorum Guniacensinm advenus lan- 

dricum Grossum , de mercatoribus et de injusta peditura 36a 

XXVI. Notitia placiti a Niveraensi episcopo babiti 363 

XXVII. Notitia pacti inter abbatem Nobiliacensem et Engelmum de Moitno Blari initi. . IM. 

XXVIII. Notitia de Nivelooe Petrefontensi 365 

XXIX. Notitia altéra de eodem 367 

XXX. Notitia pacti inter monasterium S. Cypriani Pictanrensis et Ingelmum initi 369 

XXXI. Notitia de Juvenibus duobus qui se, abdicata libertate, S. Martino dedidenint. . 370 

XXXII. Notitia placiti inter firatres monasterii S. Amulfi Crispiaceusis ipsorumque 

servos initi Ihid. 

XXXIII. Notitia de duelio Pictavis inito 373 

XXXIV. Notitia werpitionis , ab Andréa de Trabento abbatissœ S. Maris Santonensis facts. • 373 

XXXV. Notitia de villa Poperingehem 375 

XXXVI. Charta Willelmi , abbatis S. Pétri Carootensis 376 

XXXVII. Notitia de Casa Vioecomitis in Piotooibw 377 



INDEX CAPITIJM. xij 

XXXVni. Notitia de hominibiis ecclesiac S. Michadis Bcivacensis Pag. 378 

XXXIX. Charta Tctbaldi, comitis paUiini, de vîno S. Germani Villa* 38o 

\L. (^Jiarta de Manumissîone liominum de \'illa Nova 383 

\LI. • Charta de libertate hominuiu de Theodosio , 387 

\LII. (iharta de compromissione facta ah lioininibus de Elmenle 3c)i 

in his. Fragmenta ampliora polyptychi Sithiensis 3f|f» 

Index generalis /407 

< îlossarium |)eculiare /i48 

Emendanda 45(| 



POLYPTYCHUM 

IRMINONIS ABBATIS, 



SIVE 



LIBER CENSUALIS ANTIQUUS 



MONASTERII SANCTI GERMANI PRATENSIS. 



I. BREVE DE GAUGIACO'. 



r«Li. 1- Godeboldus, colonus sancti Ger- 
niani , habet secum infantes ii , his nomi- 
nibus, Godelhildis , Amaltradis; tenet 
onansum îngcnuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vi, de vinea duas partes 
de aripenno, de prato dimidium aripen- 
num. Facit inde in vinea aripennos ni. 
Solvit de vino in pascione^ n, pullos m, 
ova XV. 

2. Walateus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Framengildis , homines 

* Foliis primif ablatit , Gxlei aotler bic litaloiii 
nallimi pnefeit. — Folionim oftliacai, qoeiiiid* 
modam ett io Gxiioe, ad omn coojtctmiif. 



sancti Germani, habent secum* n, his 
nominibus Walantrudis , Madilindis ; 
tenet mansum ingenuiiem i, habentem 
de terra arabili bunuaria x. Solvit inde 
de vino in pascione modios u ; facit in 
vinea aripennos mi, manoperas, carro- 
peras, caplim; pullos m, ova xv'. 

3. Gisleboldus, colonus sancti Ger- 
mani ; Ercamboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gisa, homines sancti 
Germani, habent secum infantes m , his 

^ Omiiia ett voi wiodiat. 
* Sabandiendom , lelvif. 



POLYPTYCHUM 



nominibus , Saidra, Ercamberta , Hii- 
degundis. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria viii, de vinea duas partes de 
aripénno, de prato aripennum i. Sol- 
vunt similiter. 

Ix. Stadius, colonus sancti Germani, 
tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria viii, de prato 
aripennum i et dimidium. Soivit similiter. 

5. Aciedulfus colonus et uxor egus 
colona, nomine Winegardis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
mi, his nominibus, Hidulfus, Ragen- 
trudis, Winegildis, Winegis; Lantber- 
tus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Ânsberta , homines sancti Germani , 
habent secum infantes v, his nomini- 
bus, Lantbertus, Haltbertus, Waltber- 
tus, Lantberta. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i, habentem de terra ara- 
bili bunuaria x, de vinea aripennum i, 
de prato aripennum i. Solvunt similiter. 

6. Dominicus servus et uxor ejus 
colona , nomine Landedrudis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
nu , his nominibus, Baldulfus, Bertraus , 
Liutardus, Grimharius; tenet mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria vii« de vinea* duas partes de 
aripénno, de pràto aripennum i. Sc^ 
vit similiter. 



7. Leutharius, servus sancti Germa- 
ni, tenet mansum servilem^ i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vui, de 
vioiea dimidium aripennum, de prato 
dirriidium aripennum.' S61vit similiter. 

8. Leutardus, servus sancti Germani, 
tenet mansum servilem i, habentem de 
terra arabili bimuaria vni , de vinea di- 
midium aripennum , de prato dimidium 
aripennum. Soivit simiUter. 

9. Gerosmus , colonus sancti Germa- 
ni, tenet mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vi, de vinea 
dimidium aripennum , de prato quartam 
partem de aripénno. Soivit similiter. 

10. Godinus presbyter tenet man- 
sum ingenuilem I, habentem de terra pai.,, 
arabili bunuaria xi, de vinea aripen- 
num I et dimidium. Facit inde in vinea 
aripennos iiii. 

1 1 . Raintbertus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet dimidium mansum inge- 
nuilem r, habentem de terra arabili bu- 
nuaria v et dimidium. Facit inde in 
vinea aripennos n ; arat ad hibematico'' 
perticas n , ad tremissem perticam i ; 
manoperas, carroperas; pullum \ et 
dimidium cum ova. 

1 a . Wintboldus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet dimidium mansum inge- 



' Veri)a de vinea in Godice a librario oscitante bis 
continaatimque posita sunt. 

^ Pro voce ingenuilem manos paulo posterior 
ftchpsit teniUm, ita tamen ot prior scriptura adhac 
agnoaci poasit 



* Menda qua; magno nomero grammaticaB adver- 
santor, tollere longmn , indicare in annotatione su- 
perfloum esset , presertim qoia scriptoris barbaries 
scriptî nnsqnam mentenl obâcorat. 



IRMINONIS ABBATIS. 



Duilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria vi , de vinea dimidium arîpeu- 
num. Solvit similiter. 

1 3. Acfredus lidus et laor ejus oolo- 
na, noinine Amaltrudisi; iiommes sancti 
Germani, habent secum infantem i, 
nominc Amalricus. Tenet mansum ser- 
vilem I; habentem de terra arabili bu- 
nuaria v. Facit inde in vinea aripennos 
in; pullos m, ova xv; .manoperas, oa- 
plim, ubi ei injungitur. 

• 16. Alantous lidus et uxor ejus colona, 
nominelngberta, homines sancti Ger* 
mani ,. habent secum infantes m, his 
nominibus, Elrcamberta, Adalricus, Aut- 
bertus; Hairbertus lidus et uxor ejus lida, 
nomine Godelindis , homines sancti 
Germani, habent secum infantes ui , 
his nominibus , Inîlgaudus , Dodo , Hos* 
toldus. Isti duo tenent mansum servilem 
I, habentem de terra arabili bunuaria 
vi et dimidium , de vinea aripennum i , 
de prato aripennum 1 et dimidium. 
Facit in vinea aripennos iiii , mano- 
peras, quantum ei.jubetur; priios m, 
ova XV, 



16. Restoldus, servus sancti Genna- 
ni, tenet dimidium mansum servilem, 
habentem de terra arabili bunuaria v, 
de vinea duas partes de aripenno, de 
prato aripennos u. Arat perticas ni; 
solvit inultonem i, puUum i, ova v; 
manoperas, carroperas, quantum ei 
injungitur**. ♦ 

17. Baldricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Mauringa, homines 
sancti Germani, habent secum in&ntes 
II, hîs nominibus, Vulfedrudis, Fram- 
berta. Tenet mansum dimidium servi- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
ria V et dimidium. Facit inde in vinea 
aripennos u; puUum i, ova v; mano- 
peras, caroperas. 

18. Caladulfîis colonus et uxor qns 
colona, noinine Natalia , homines sancti 
Germani , habent secum infantem 1 , 
nomine Nadaltrudfs. Tenet dimidium 
mansum ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria 11 et dimidium , de pra- 
to dimidium aripennum. Solvit inde 
multonero i, pullos m, ova xv. 



1 5. Ragcnulfus, colonus sancti Ger- 
mani, et uxor ejus colona, nomine Ra- 
trudis; Ragemboldus» colonus sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum servît 
lem, habentem de terra arabili bunuaria 
VI et dimidium 9 de prato aripennos un. 
Sofvit similiter*. 



DE HOSPITUS. 

19. Landoinus colonus et uxor ejus 
colona» nomine Handoildis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
m , his nominibus, L#antildis, Godelildis, 
Salamonus. Tenet de terra arabili ant- 



* Hic pm^phoi manu paulo recentiore in 
îma pt^iu êdjecUM itt Liuer» très extranv 
M«ait.JMMiieflMÉn« dw Mncù* Gfnnumi 



Doiit tironianit tcript« tant. 

^ fUtc f 01 pottrema item cbai^cteribus tirooianit 
noIaUir. 



POLYPTYCHUM 



singas m. Facit inde in vinea aripennos 
II; pullos II, ova x. 
FoLi. 20. Eureboldus, servus sancti Ger- 
mani, tenet de terra arabiii antsin- 
gas II; facit inde in unaquaque ebdo- 
mada diem i; pulium i, ova v. 

ai. Bertoinus colonus tenet ospi« 
tium; facit inde in unaquaque ebdo- 
mada diem i. 

2 2 . Godinus iidus et Natalidius tenent 
de terra arabiii bimuaria nn , de vinea 
aripennum i; facit inde in vinea aripen- 
nos u. 

a 3. Âdremarus, Iidus sancti Germa- 
ni , tenet de terra arabiii bunuarium i , 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
num i et dimidium; inde Êicit perticas ii. 

2 à. Frotgarius colonus tenet de terra 
arabiii antsingam i; inde &cit perti- 
cam i. 

a 5. Sicleboida anciila tenet de terra 
arabiii bunuaria v, de vinea aripennum i; 
inde facit perticas im. 

a 6 . Godemarus colonus tenet de ter- 
ra arabiii bimuarium i et antsingas ii, de 
vinea quartam partem de aripenno ; inde 
facit in imaquaque ebdomada diem i , 
facit perticas un. 

a 7. Dodo, colonus sancti Germani 9 
tenet de terra arabiii bunuaria 11, de 
vinea duas partes de aripenno; inde 
facit perticas 11 ; ad unum annum soli- 
dum I, ad alium denarius m; mano- 



peras quantum ei injungitur; pulium i, 
ovav. 

a 8. Âgenulfus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet de terra arabiii antsingam 1, 
de vinea aripennum i, de prato dimi- 
dium aripennum; inde solvit de ar- 
gento solidos nii. 

a 9. Teodradus, colonus sancti Ger- 
mani , tenet de terra arabiii dîmidiam 
antsingam; facit in unaquaque ebdo- 
mada diem i; puUumi, ova v. 

3o. Teudhardus , colonus sancti Ger- 
mani, tenet de terra arabiii antsingam i; 
inde facit in unaquaque ebdomada 
diem i; pidlum i, ova v. 

3i. Âns^arius colonus tenet de terra 
arabiii bunuaria m ; facit perticam i. 

3a. Leutgaudus colonus tenet de 
terra arabiii antsingam i; inde Êicit in 
unaquaque ebdomada diem i ; pidlum i» 
ovav. 

33. Ermentildis, colona sancti Ger- 
mani, tenet de terra arabiii antsingam i ; 
fecit in unaquaque ebdomada diem i ; 
pulium I, ova v. 

36. Dalbertus, colonus sancti Ger- 
mani , tenet de terra arabiii antsingam 1 , 
inde facit tomatura. 

35. Ermgaudus tenet hospitium ; sol- 
vit inde in anno puUum i , ova v ; &cit 
in unaquaque ebdomada dies m. 

36. Sidefi^duscokmiateBttde terra 



IRMINONIS 

arabili antsingas n; fieicit inde in unaqua- 
que ebdomada dies m; pidlum i, ova v. 

37. Ânsboldus lidus tenet hospi- 
tium I , habens de terra arabili antsia- 
gas II ; inde soivit denarios m , pullum i, 
ova V. 

FcLtT*. 38. Gautselmus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermina, homines sancti 
Germani , habent secum infantes 11, bis 
nominibus, Teodarus, Âdaigundis; tenet 
mausum ingenuilem i, babentem de 
terra arabili bunuaria xii, de vinea 
aripennos 11, de prato aripennos m. 
Facit inde perticas vi, corvadas; donat 
parveretiim ; excepto, tenet de terra ara- 
bili bunuaria 11. 

39. Ratgishabetinbeneficiomansos 
ingenuiles m, habentes de terra arabili 
bunuaria XXX vm, de prato aripennos xiii 
et dimidium, de vinea aripennos vi et 
dimidium, de silva concidem parvam, 
babentem bunuaria mi. 

&o. Habet Teodradus in beneficio 
mansos ingenuiles n et dimidium , ba- 
bentem de terra arabili bunuaria xxx, 



ABBATIS. 5 

de vinea aripennum i, de prato ari- 
pennos v, de pastura bunuaria m ; fari- 
narium i , unde exiit in censum de an- 
nona modios xv et denarios m et auca 
pasta II. 

Ai. A * tenent mansum in- 
genuilem I, babentem de terra arabili 
bunuaria xi , de vinea dimidium aripen- 
num , de prato quartam partem de ari- 
penno. 

&a. Habet in Gaugiaco** mansos inge- r«i ^ 
nulles xci , qui solvunt omni anno ad 
hostem aut carra quattuor, aut bovesxx, 
aut de argento libras vui ; multones c , 
ad tertium annum germgias Lxxxvm; 
ad quartum annum porcos de denariia 
quattuor lxxxviii , et ad quintumannum 
scindulas unusquisque c. 

Habet ibi mansos inter ingenuiles et 
servilesqui vineas fadunt xvnn, qui sol- 
vunt de vino , si venerit in vineis , mo- 
dios XXXVI ; puUos cccxxx , ova mdcl ; de 
capatico libras m , de pascione libram i 
et solidos viii. 

Fiunt simul mansi ex *• 



* DeieU sont Domina. 

^ Vnlgo JomjtmJomi. V. hfhmtî. HisLéudioc. de 
Pmù, t Vn, p. 483 et «iq. 

*Ei illb 110 maiisb, qoonim 91 ingenuilct , 
19 Mrriles noniiiftiitar, bodie in God. nonniti tt 
dbnidiaacpe ingenniiet et k aernlet rapertont» in 



fonma, 16 mansi et dUmidios; pneter ingennika 
5 cum dimîdio, beneficii Domine collatot, alittmqoe 
ingeDailem uDum cajatCDnM{DeceDsnt, saltem me> 
morati, immonem. EictdemDt î^tnrparagraphi Don 
pandores qnam 95. qnibns mansos dominicnsatqna 
mansi cenmles 93 corn dimidio describebantor. 



J 



POLYPTYCHUM 



II. BREVE DE PALATIOLO. 



Fol. 3 Y*. I. Habet in Palatido mansum do- 
minicatum cum casa et aliis casticiis 
sufiBcienter. 

Habet ibî de terra arabîli cùlturas vi, 
quœ habent bunuaria cglxxwii, ubi 
possunt seminari de frumento modios 
Mccc; de Vinea aripennos cxxvii, ubi 
possunt colligi de vino modios dggc. 

Habet de prato aripennos c, ubi 
posstmt coliigi de feno carra cl. 

Habet ibi de silva, sicut œstimatur 
per totum in giro leuua i, ubi possunt 
sagiiiariporci L. 

Habet ibi farinarios ui. Exiit ihde in 
censum de annona modios cliiii. 

Habet ibi ecdesiam' i, cum onmi 
apparatu dil^enter constructani. Aspi- 
ciimt ibî de terra arabili bunuaria xvii , 
de vinea aripennos v et dimidium , de 
prato aripennos in. Elxcepto , habet ibi 
mansum ingenuilem i,habentem de ter- 
ra arabili bimuaria nii et antsingas ii , de 
vinea aripennum i et dimidium , de pra- 
to aripennos in. Habet ibi hospites vi, 
qui habent de terra arabili unusquisque 
jomalem i ; inde faciunt in unàqiiaque 
ebdomada diem i ; pullum i , ova v. 

Habet aliam ecclesiam'^in Gito, quero 
Warodus presbyter tenet. Aspiciunt ibi 



hospites vn. Et habet, inter ipsum pres- 
byterum et ejus hospites , de terra ara- 
bili bunuaria vi et dimidium , de vinea 
aripennos v, de prato aripennos v, de 
sUva novella bunuarium i. Faciunt in 
unaquaque ebdomada diem i , si eos pa- 
verit. Pullum i , ova v et denarios ini. 
Exiit inde in dona caballum i. 

1. Walafrediis, colonus et major, et 
uxbr ejus colona , nomine Eudimia , ho- 
mines sancti Germani, habent secum 
infantes n , bis nominibus , Walahildis , 
Leutgardis. Tenet mansos ingenuiles ii, 
habentes de terra aralbili bunuaria vu , 
de vinea aripennos vi, de prato aripen- 
nos un. Soivit de unumquodque mansiun 
bovem i; ad aiium annum, soalemf; 
in lignericia denarios nn, de vino in 
pascione modios ii , vervicem cum agno 
I. Àrat ad hibematicum perticas un , ad 
tremissem perticas ii ; corvadas , carro- 
peras, manoperas, caplim, qtiantum 
ei jubetur; pullos m, ova xv. 

3. Hairmundus colonus et uxôr eius 
colona , noniine Haldrada , j^omines 
sancti Germani, habent secum in&ntes 
v, bis nominibus , Elisom , Hildegaudus , 



* Ecclesia Palatioli, vulgo PalaUeaa, sub invo- 
catione S. Martini consecrata erat, ut vel nonc 
pennanet. Vid. Lebeuf, Hisi. da Dioc. de Paris» 

t. vni. p a 



^ Hanc alteram esse Vallls-Heliandl ( vuigo Vaa- 
kaUan) ecclesiam conjicit abbas Lebeof, ibid. 
t Vni, p. 5 19. Portasse rectius vico valgo Gif 
nominato eam vindicares. 



IRMINONIS ABBATIS. 



E^iseus, Teudhildis, Hairiveo. Tenet 
mansuin ingenuilem i, habenlem de 
terra arabiii bunuaria x, de vinea ari- 
pennos ii , de prato aripennum i et di* 
midiùm. Solvit similiter. 

Fol. i. &. Tuq)ius, colonus sancti Germani , 
habet secum infantes m , his nominibus, 
Adaltrudis, Ermengauda, Adabindis; 
Ragenulfus colonus et uxor ejus colo* 
na , nomine Adalburgs , homines sancti 
Germani , habent secum infantem i , 
nomine Ragenoldus. Isti duo tenent 
mansum ingenuUem r, habentem de 
terra arabUi bunuaria mi, de vinea an- 
pennos ii, de prato aripennos ii; Sol- 
vunt similiter. 

5. Sigoinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Ragenfldis, homines sanc- 
ti Germani, habent secum infiamtes ii, 
his nominibus , Ragenardus , Aitildis ; 
Itharius colonus et uxor ejus colona , 
nomine Ardinga , homines sancti Ger- 
mani , habent secum infantem i , nomi- 
ne Adda. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabiii 
bunuaria xn, de yinea aripennos n et 
dimidium, de prato aripennos n et di- 
midium. Solvunt similiter. 

6. Amairicus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ingardis, homines sancti 
Germani ; Guntbertus colonus et uxor 
•Jus colona , nonriine Adalgaria , homi- 
nes sancti Germani , habent secum in- 
fantes n , his nominibus , Adreas , Adal- 
gîldis; Ermenoldus colonus et uxor ejtia 
colona, nomine Cristoina, homines 
sancti Germani; Johannes colonus et 



uxor ejus colona, nomine Siclehildis, 
homines sancti Germani , habent secum 
infantem i, nomine Elisabet. Isti qua- 
tuor tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabih bunuaria xn, 
de vinea aripennos v, de prato aripennos 
ini. Solvimt inde parveretum. 

7. Johannes colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Balsma , homines sancti 
Germani; Madalulfîis colonus et uxor 
ejus colona , nomine Eldrada , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
mi, his nominibus, Arnulfus, Reudo, 
Adalgaria, Madalgudis. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem r; habentem de 
terra arabiii bunuaria 11 et dimidium, 
de vinea aripennos n, de prato aripen- 
nos 11. Solvimt similiter. 

8. Aclehardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Teudhildis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
V, his nominibus, Teuthardus, Sigeber- 
tus, Ingedrudis, Aclehardus, AdehUdis. 
Tenet mansuqn ingenuilem i , habentem 
de terra arabiii bunuar. ... et dimi- 
diam antsingam , de vinea aripennum i 
et quartam partem de aripenno, de 
prato aripennos n. Solvit similiter. 

9. Sichardus colonus et uxor ejus 
colona ; nomine Genovefa , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II, his nominibus, Echardus, Ebregrims. 
Tenet mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabiii bunuaria 11 et dimidiam 
antsingam , de vinea aripennum i et très 
partes de aripenno , de prato aripennos 
m. Solvit similiter. 



8 



POLYPTYCHUM 



1 o. Godalhardus colonus et uxor ejus 
colona , Domine Eiiindis, hommes sanc- 
ti Germani , habent secum infantes nii , 
his nominibus , Constantinus , Godeiha- 
rius, GodelhUdis, Godeibex^a. Tenet 
mansum îngenuiiem i, habentem de 
terra arabilibimuaria m et antsingam i, 
Fol. i y. dg vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennos m. Solvit simili ter. 

1 1 . Trutgingus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Salvia, homines sancti 
Germani, habent secum infantes ni, his 
nominibus, Trutboidus, Odelhart, Go- 
deiindis. Tenet mansum ingenuiiem i , 
habentem de terra arabili bunuaria ni 
et antsingam i , de prato aripennos n , 
de vinea aripennos n, Solyit similiter, 

1 2 . Hildebertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Amalhildis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem if nomine Hildebert. Tenet man- 
sum ingenuiiem i, habentem de terra 
arabili bunuaria vi , de vinea aripennos 
Il et dimidiun^ , de prato aripennos u et 
dimidium. Solvit similiter. 

1 3. Âdalgrimus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Rattrudis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I, nomine Gautmarus. Tenet man- 
sum ingenuiiem i , habentem de terra 
arabili bunuaria m , de vinea aripennum 
I , de prato aripennos ii. Solvit similiter. 

1 6. Elrmenarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Teutberga, homines 



sancti Germani , habent secum infan- 
tes ii , his nominibus , Ermeharius , Er- 
medrudis. Tenet mansum ii^enuilem 
I, habentem de terra arabili bunuaria 
m , de vinea aripennum i et dimidium, 
de prato aripennos ii et dimidium. 
Solvit similiter. 

1 5. Grimboldus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum infantes m, his 
nominibus, Amalhildis, Ermentrudis, 
Wina ; Hiltbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ragenildis, homines 
sancti Germani ; Grimoldus sancti Ger- 
mani*. Isti très tenent mansum inge- 
nuiiem I , habentem de terra arabili bu- 
nuaria V, de vinea aripennos ii , de prato 
aripennos iiii. Solvunt similiter. 

i6. Âdalgrimus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ragenildis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
V, his nominibus, Ragenoldus, Ânsoi- 
nus, Âdalgudis , Ragnois, Grima. Tenet 
mansum ingenuiiem i, habentem de 
terra arabili bunuaria ni et antsingam i 
et dimidiam , de vinea aripennum i et 
quartam partem de aripenno , de pra- 
to aripennum i. Solvit similiter. 

17. Cristoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Nolgia, homines sancti 
Germani , habent secum inÊmtes im , his 
nominibus, Cristorius, Âdalia, Cristo- 
forus , Pura. Tenet mansum ingenuileoà 
I , habentem de terra arabili bunuaria 
ni , et antsingam i et dimidiam, de vinea 
aripennum i et quartam partem de ari- 



* Omissa est vox colonus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



9 



penno, de prato aripennum i et quartam 
partem <le aripenno. Sol vit similiter. 

1 8. Sichelmus colonus et uxor ejus, 
Domine Aida, homines saocti Germani, 
habent secum infantes u, his nominibus, 
Aitlandus , Sichildis; Ermengaudus , co* 
lonus sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem r, habeutem de 
terra arabili bunuaria m , de viuea ari- 
pennum I et dimidium , de prato aripen- 
nos n et dimidium. Solvunt similiter. 

19. Teutbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ratgundis, homines 
sancti Germani < habent secum infantes 
m, hb nominibus, Rantgarius, Rantgis, 
Teutberta; Elbreharius, colonus sancti 

Fol. 5. Germani. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem 1, habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidiam antsingam , de 
vinea aripennos ni , de prato aripennos 
ni. Solvunt similiter. 

20. Maiulfus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Ingalrada, homines sanc- 
ti Germani , habent secum infantem i , 
nomine Ingalberga; Gerulfiis colonus 
et uxor ejus colona, nomine Ermoildis, 
homines sancti Germani, habent secum 
infantes 11, his nominibus, Gerardus, 
Geroardus. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria nii, de vinea aripennos m, de 
prato aripennos m. Solvunt similiter. 

a 1 . Alafiredus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gerhildis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
nu , his nominibus , AUo , ÂUricus , 



Alois, Ârois. Tenet mansum ingenui- 
lem i , habentem de terra arabili bunua- 
ria m, et antsingam i et dimidiam, de 
vinea aripennos 11, de prato aripennos 
Il et dimidium. Solvit similiter. 

33. Hildeboldus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Cristina, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
ni , his nominibus , Hildoardus , Hilde- 
bodus, Hildebei^a. Tenet mansum in- 
genuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidiam antsingam , de 
vinea aripennos n , de prato aripennos 
III. Solvit similer. 

3 3. Ëribrandus, colonus sancti Ger- 
mani , habet secum infantes m , his 
nominibus, Hildois, Hairberta, Autran- 
nus; Grimoldus, colonus sancti Ger- 
mani ; Ermenfiredus. Isti très tenent 
mansum ingenuilem i , habentem de 
terra arabili bunuaria n, de vinea aripen- 
nos lui, de prato aripennos v. Solvunt 
similiter. 

34. Aldingus, colonus sancti Ger- 
mani; Wandalgarius colonus et uxor 
ejus colona, nomine Osanna, homines 
sancti Germani, habent secum in&ntes 
II, his nominibus, Wanthildis, Wine- 
gildis. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bunua- 
ria m et dimidiam antsingam , de vinea 
aripennos v, de prato aripennos v. Sol- 
vunt similiter. 

35. Adalelmus, colonus sancti Ger- 
mani , tenet mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabjU bunuaria vi, de 



10 



POLYPTYCHUM 



vineaaripennum i et dimidium, de prato 
aripennos ii et quartam partem de arî- 
penno. Solvit similiter. 

a 6. Hild^rius colonus et uxor ejus 
colona, Domine Agentnidis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
II 9 bis nominibus, Ermentarius, Altildis. 
Tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria m, de vinea 
aripennos ii et quartam partem de ari- 
penno, de prato duas partes de aripen- 
no. Solvit similiter. 

a y. Teudricus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adalsindis , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I, nomine Gaugia; Teutbardus, 
colonus sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria vm , de vinea ari- 
pennos V, de prato aripennum i et duas 
partes de aripenno. Solvunt similiter. 

a 8. Leutgarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermenildis, homines 
sancti Germani, habent secum infantem 
I , nomine Leutgaudus; Richarius , colo- 
nus sancti Germani. Isti duo tenent 
foL5y*. mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria ni et dimidiam 
antsingam, de prato duas partes de 
aripenno. Solvunt similiter. 

Non solvunt bovem , cetera similiter ipsi 
faciunt V 

29. Bertraus colonus et uxor ejus 



colona, nomine Idalia, homines sancti 
Germani, habent secum in&ntes m, 
bis nominibus , Acluifus , Aitardus, Ide- 
lindis; Nadalgarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Teudindis, homines 
sancti Germani; Adericus colonus et 
uxor ejus cdona, nomine Amalgaldis, 
homines sancti Germani, habent secum 
infantes m\ bis nominibus, Gonstanti- 
nus, Adaltrudis. Isti très tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria v, de vinea aripennos m, de 
prato aripennos 11. Solvunt similiter. 

3o. Adrulfiis colonus et uxor ejus 
colona, Aroildis, homines sancti Ger- 
mani , habent secum infantes vnI^ his 
nominibus , Sigradus , Arois , Alois , 
Adaluinus, Aloardur, Adrehildis, Adal- 
trudis, Osanna, Adrildis. Tenet mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria vu, de vinea aripennos n et 
dimidium , de prato aripennos n et dimi- 
dium. Solvit similiter. 

3i. Amalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adaltrudis, hcnnines 
sancti Germani , habent secum in&ntes 
ini, his nominibus, Aredius, Haltber- 
tus, Alaricus, Amalberga; Ansbertus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Wandedrudis , homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes m, his 
nominibus, Warimbertus, Hiltbertus, 
Wandalbertus ; Ermenoldus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Geirberta, 
homines sancti Germam', habent secum 



* Voces eztrettuB litteris minotis elcaia^ in Codice 
notit tironianis expresse sont. 



^ Nomen tertiam non appsuret. 

* Liberi novem nomlnantnr, non octo. 



IRMINONIS ABBATIS. 



11 



înGuitem i» nomine Elrmenolt Isti très 
tenent mansum ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria vu, de vinea 
aripennos ii, de prato aripennos iiii. 
Solvunt similiter. 

3a. Amalgaudus colonus et uxor ejus 
colona, nomiae Auresma, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes II « liis nominibus , Amaigrat , Er- 
mengaut. Tenet mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria vu, 
de vinea aripennos ii , de prato ari- 
pennos II. Soivit similiter. 

33. Ermbradus, colonus sancti Ger- 
mani; Nadalradus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Segembei^a , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
II , bis nominibus , Adalradua , Sîgefre- 
dus. Isti duo tenent mansum ii^eouilem 
I , habentem de terra arabili bunuaria n. 
de vinea aripennos ii et dimidium , de 
prato aripennum i. SoWunt similiter. 

34. Amalricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hincfreda, homines 
sancti Germani; Landuifiis colonus et 
uxor ejus colona , nomine Ragentildis , 
homines sancti Germani , habent secum 
inianteni i , nomine Ratbertus ; Adria- 
nus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Ingaltrudis, homines sancti GermanL 
Isti très tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria vi , 
de vinea aripennos ii et quartam partem 
de aripenno, de prato aripennos n et 
dimidium. Solvunt similiter. 



35. Gairoinus, colonus sancti Ger- f«).<- 
mani ; Guntolandus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adaltrudis, homines 
sancti Germani; Guntarius colonus et 
uxor ejus colona, nomine Gotbolda, 
homines sancti Germani, habent se- 
cum infantem i , nomine Gotlanda. Isti 
très tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v, de 
vinea aripennos ii et dimidium, de 
prato aripennum i et dimidium. Sol- 
vunt similiter. 

3 6 . Aclemandus colonus et uxor ej us 
colona, cognomine Benina, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes VI', his nominibus, Beroldus, Be- 
negarius , Euremodus , Audradus , Liu- 
tardus, Hairoardus, Adalberta; Ermen- 
ricus, colonus sancti Germani; Amicus, 
colonus sancti Germani; Ratboidus co- 
lonus et uxor ejus colona, nomine Go- 
dina, homines sancti Germani, habent 
secum infantes vi, his nominibus, Go- 
dinus, Leutboldus, Ansegarius, Sicle- 
bolda, Godelindis, Frothildis; Wine- 
boldus colonus et uxor ejus cdooa, 
nomine Ervina , homines sancti Ger^ 
mani, habent secmn infantes mi, his 
nominibus Ragentelmus , Winerannus , 
Wineberga, Wineburgs. Isti quinque 
tenent mansum ingenuilem i . habentem 
de terra arabili bunuaria viii, de vinea 
aripennos ni, de prato aripennos n. 
Solvunt similiter, et excepto parvere- 
tum de dimidio manso. 

3 7 . Godeboldus colonus et uxor ejus 



•T« 



liberi 



12 



POLYPTYCHUM 



colona, nomineErmentrudis, homines 
^ancti Germani , habent secum infantes 
V, hîs nominibus, Frodinus, Hariberta , 
Altbertus, Ercantnidis, Hildegudis ; Go- 
dinus colonus et uxor ejus colona , no- 
mine Gundrada , homines sancti Ger- 
mani , habent secum infantem i, nomine 
Mandisma. Isti duo tenent mansum in- 
genuiiem i, habentem de terra arabiii 
btmuaria vin , de vinea aripennos ii et 
dimidium , de prato aripennum i et 
dimidium. Solvunt simiiiter. 

38. Ebrulfus colonus et uxor ejus 
ancilla, nomine Ermenildis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes mi, bis nominibus, Meruifus, Berta, 
Dominica, Muma; Ermenoidus servus 
et uxor ejus colona, nomine Marta, 
homines sancti Germani , habent secum 
in&ntes ini , bis nominibus , Ermenber- 
tus, Ârdegarius, Ermenardus, Ingaisin- 
dis ; Teutgardis , ancilla sancti Germani, 
habet secum infantem i, nomine Teut- 
garia. Isti très tenent mansum ingenui- 
lem I , habentem de terra arabiii bu- 
nuaria iiu et antsingam i, de vinea 
aripennos nn, de prato aripennos ir. 
Faciunt in vinea aripennos viii ; solvunt 
de vino in pascione modios ii, sinapi 
sestarios ii. 

39. Uidemarus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermentildis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes II , bis nominibus , Ercanfredus , 
Ermengildis; Odelus, colonus sancti 
Germani, habet secum infantes 11, liis 
nominibus, Aregius, Adalardus. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i , habentem 



de terra arabiii bunuaria n et antsingas 11, F«i e v . 
de vinea aripennos 11. Solvunt simiiiter. 

ko, Salamon colonus et uxor ejus 
colona , nomine Frothildis , homines 
sancti Germani , habent secum in- 
fantes m , bis nominibus , Ercanfi^edus, 
Sanson, Rotgarius. Tenet mansos in- 
genuiles 11, habentes de terra arabiii 
bunuaria iiii , de vinea aripennum i et 
duas partes de aripenno, de prato ari- 
pennum I et duas partes de aripenno. 
Solvit simiiiter, excepto bovem non 
solvit. 

4 1 . Riulfus servus et uxor ejus colo- 
na , nomine Hildenîbia , homines sancti 
Germani, habent secum infantes n, bis 
nominibus, Feregildis, Rectrudis. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bunuarium i et antsingam i, 
de vinea aripennimi i. Facît in vinea 
aripennos mi; solvit de vino in pascione 
modium i, de sinapi sestarium i. Solvit 
simiiiter. 

62. Hildegardis, colona sancti Ger- 
mani , habet secum infantes 11 , his no- 
minibus, Hardradus, Airiiardus; Aut- 
bertus, colonus sancti Germani. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabiii bunuaria m et dimidiam 
antsingam , de vinea aripennos mi , de 
prato aripennos v. Solvimt simiiiter. 

63. Bemeharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Framengildis , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes v, his nominibus, Framengarius, 
Bemegarius , Bemegildis , Bemoara , 



IRMINONIS ABBATIS. 



t5 



Wistrildis. Tenet dimidium mansum, 
habentem de terra arabili bunuaria im , 
de vinea aripennum i et dimidium. 
Sdvit demedietatem mansi. 

kk et 45. * Bemehardus, colonus 
sancti Germani; Ansevoidus coionus 
et uxor ejus colona , nomine Beroildis , 
bomines sancti Germani, habent secmn 
infantes un **, bis nominibus, Ansegarius, 
Ansegaudus, Ansois; Adreharius coionuB 
et uxor ejus colona, nomine Aclindis, 
bomines sancti Germani, babent secmn 
infantes ui. Isti très tenent mansum 
ingenuilem i, babentem de terra arabili 
bunuaria x, de vinea aripennum i, de 
prato aripennos u et dimidium. Soivunt 
similiter. 

&6. Landradus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ragamberta, bomines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes n, bis nominibus*; Ercamboldus, 
colonus sancti Germani, babet secum 
infantes n, bis nominibus, Emarius» 
Bertinga. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabfli 
bunuaria v, de vinea dimidium aripen- 
num, de prato aripennum i et quartam 
partem de aripenno. Soivunt similiter. 

ây. Ragbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Sicbildis, bomines 
sancti Germani, habent secum infigin* 
tem I, nomine Sigebui^. Tenet numsum 
ingenuâem I, habentem de terra arabili 



bunuaria vi , de vinea aripennum i. SoU 
vit similiter. 

A8. Hairiboldus colonus et uxor ejus ^"^ ^ 
colona , nomine Bona , bomines sancti 
Germani. Tenet mansum ingenuilem. i, 
babentem de terra arabili bunuaria im, 
de vinea aripennum i et quartam partem 
de aripenno. Solvit similiter. 

àg. Ermen tarins colonus et uxor 
ejus colona, nomine Elrmentrudis, bo- 
mines sancti Germani ; Germundus co- 
lonus et uxor ejus colona, nomine Hit 
trudis, bomines sancti Germani; habent 
secum infantem i, nomine Otmundus. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
babentem de terra arabili bunuaria nu , 
de vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripenmun i et dimidium. Soivunt 
similiter. 

5o. Bovo, colonus sancti Germani , 
habet secum infantem i, nomine Fui- 
coinus; Aicfirida, colona sancti Ger- 
mani , habet secum infantes m , bis no* 
minibus, Odelegius, Adalgis, Ermen- 
gaudus. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bunua- 
ria m et antsingam i. Soivunt similiter. 

5i. Gisleharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agenildis, bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 
V, his nominibus, Gislehardus, Agena, 
Dominicus , Rotbertus , FVoddbeii^ ; 



* Numéros doot pnefert paragrapbiit. 
^ Liberi fret dunUxit nominantar. 
*ÂbnMi snat voc« dwi ttqMOtSi, 



êdeo ot Eroarii Bcrtingsqiie, liberorom Ercamboldi, 
nomina noo facile penpictaiitar. Loidndi vero filio- 
I peaiiiit j 



14 



POLYPTYCHUM 



Rod>ertu8 colonus et uxor ejus colona , 
nomine Gonstantioa , homines sancti 
Germani, habent secum infantem i, 
Qomme Frodegardus. Isti duo tenent 
i^nsum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bunuaria m et antsingam i 
et dimidiam, de vinea aripennum i. 
Solvunt similiter. 

Sa. Sigebertus, colonus sancti Ger- 
mani ; Fredebertus , oolonus sancti 
Germani. Isti duo tenent mansom inge* 
nuilem i , habentem de terra arabiii* m 
et dimidiam antsingam , de yinea aripen- 
nmn i et dimidium , de prato aripen- 
num I et dimidium. Solvunt similiter. 

53 [et 54] ^ Adalelmus colonus €t 
mor ejus colona, nomineOsanna, homi- 
nes sancti Germani, habent secum infein- 
tem I, nomine Altelmus; Âclemundus, 
colonus sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiU bunuaria m et dimidiam 
antsingam, de prato ar^iennum i. Sol- 
vunt similiter. 

55. Âdalgrims colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ennengildis, homines 
sancti Germani, habent^ secum infan- 
tes iiii , his nominibus , Teutgrims , Er- 
menarius, Madalbertus, Bartolomeus. 
Tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabiii bunuaria n et antsingam i 
et dimidiam, de prato aripenmmfi i, de 
vinea aripennum i. Solvil similiter. 



colona, ncmiine Ingairada, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes im, his nominibus, Magenuifus, 
Ingairada, Adalrada, Waltrudis. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bunuaria nu et antsingas ii , 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
num I et dimidium. Solvit similiter. 

57 et 58. Hfldeboldus, colonus sancti 
Germani , habet secum infantem i , 
nomine Adalboldus; Winmnarus colo- Foi. 7 V. 
nus et uxor ejus colona, nomine Ada- 
lindis, homines sancti Germani , ha- 
bent secum infantes n, his nominibus, 
Winebeiga, Cristina. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bimuaria un , de vinea ari- 
pennum I, de prato aripennum i. Sol- 
vunt similiter. 

59. Salamon, oolonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria mi et 
antsingas 11, de vinea aripennos n, de 
prato aripennos 11 et dimidium. Solvit 
similiter. 

60. Lanthertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalhildis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I, Domine Ermenarius. Tenet man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra ara- 
biii bunuaria 11 et antsingam i , de vinea 
aripennum 1 , da prato dimidùioi. Facit 
in vinea aripennos m. Solvit similiter. 



56. Sigoinus colonus et uxor ejus 61. Samuel colonus et uxor ejus co- 



' PrKtcmiiiwn 



IRMINONIS 

iona , nomine Hairberta, homines sancti 
Germam , habent secum infantes n, 
bis nominibnSt Amalgiidis, Adalbildia* 
Tenet mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabilibunuaria v et antsingam i 
et dimidiam , de vinea aripennum i , de 
prato aripennos n. Fadt in vinea ari- 
pennos in. 

6a. Âciemundus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Bertara, hominea 
sancti Germam , habent secum infan- 
tes ui, bis nominibus, Ermondos» Ose- 
garius, Osanna; Odeiebnus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Ermebildis, 
homines sancti Gennani, habent secum 
inISuites m, bis nominibus, Richardus, 
Odelgardis, Odelgiidis; Remcianiit co- 
lonus et uxor ejus colona , nomine 
Adalgudis , homines sancti Germani, 
habent secum infantes n, his nominibus, 
Abraham, Ermedram. Isti très tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria v et antsingas n , 
de vinea aripennos n. Solvunt simiiiter. 

63. Actoinus, colonus sancti Ger» 
mani, teuet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili* mi et antsin- 
gam 1 , de vinea quartam partem de an- 
penno, de prato aripennum i. Sol vit si- 
miiiter. 

6&. Aregius colonoset uxor ejus co- 
lona, nomine Landrada, homines sancti 
Germani, habent secum infimtes m^, 
bit nominibus, Ii^lbertus, Addbol- 
dus; Paulus cobnus et uxor ejus ooio- 



ABBATIS. 15 

na, nomine Adalindis* homines sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabilibu- 
nuaria VIII , de vinea quartam partem de 
aripenno, de prato aripennum r. Sol- 
vunt simiiiter. 

65. Hiideboldus, colonus sancti Ger* 
mani, habet secum infantes u, his nomi- 
nibus, Hildegarius, Hildebertus; Pauli- 
nus colonus et uxor ejus o^na, no- 
mine Sichîldis» habent secum infante8>u, 
his nominibus, Sicharius, Amadildis; 
Benimius, cdonus santti Germani; 
Hiltbertus colonus et uxor qus colona, 
nomine Aroildis , homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantem r, nomine 
Germanus. Isti quatuor tenent mansum 
ingenuil^n i, habentem de terra arabili 
bunuaria x et dimidiam antsingam , de 
vinea aripennos n, de prato aripennum i. 
Solvunt simiiiter. 

66. Gunthardua colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frotiindis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes foi. ^ 
m, hi» nominibus, Electus, Winega- 
rios, Guntharius; Sicharius, ookmos 
sancti Germani. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria m et antsingas n, de vinea ari- 
pennum I. Solvunt simiiiter. 

67. Dominicus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Wincgildis, homines 
sancti Germani, liabenl aecnlm infiin- 
lem I, nomine Dodinns; Hiklegaudos, 
cobnus sancti Germani. bti iduo tenent 



^BmmmHt 



16 POLYPTYCHUM 

mansum ingenuilem i , habentem de mansum ingenuflem i» habentem de 
terra arabâi bunuaria v et antsingas ii, terra arabiii bunuarîa mi, de vinea ari- 
de vinea aripennos ii, de prato aripen- pennos ii, de prato aripenaum i. Solvit 
num I. Solvunt similiter. similiter. 



68. Vulgoinus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum infantes ii, bis no- 
minibus, Fuicranus, Elisom; Madalui- 
nus, colonus sancti Germani; Âciuifus, 
colonus sancti Germani , habet secum 
infantes nn, bis nominibus, Aclemun* 
dus, Âclulfus, Wadegarus, Blatbildis. 
Isti très tenent. mansum ingenuilem i , 
habentem dcitevra arabiU bunuaria v et 
antsingas n, de vinea aripennos ii, de 
prato aripennum i. Solvunt similiter. 

69. Âmalgaudus colonus et uxor ejus 
cdona , nomine Âurisma , homines 
sancti Germani, habent secum infimtes 
II, bis nominibus, ÂmalganUs, Ermen- 
gaudus. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabiii bunuaria x, 
de vinea aripennos m, de prato aripen- 
num I. Solvit similiter. 

70. Sadraboidus et uxor ejus oolona, 
nomine Grima, homines sancti Ger- 
mani, habent secum in£uites m» his 
nominibus , Giimddus , Teutliodi», 
Oliva. Tenet mansum ingenuilem 1, ha- 
bentem de terra arabiii buauaria.mi et 
antsingas n, de vinea aripennos 11, de 
prato aripennum i. Solvit similiter. 

7 1 . Adalhildis ,> ecdonus saooti Ger- 
mani, habëf Isecumi'iiifkntes 11, his no- 
minibu»<vl^Haltbert • Âdalhart. Tenet 



7 2 . Girboldus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Âuthiidis , homines sancti 
Germani, habent secum infuites ni, 
his nominibus, Rectrudis, Maria, Ra- 
gentildis. Tenet mansum ingenuilem 1 , 
habentem de terra arabiii bunuaria uu 
et antsingam i , de vinea très partes de 
aripenno. Solvit similiter. 

73. Gisoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frotlindis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
m , hia nominibus , Josualis , Frothildis , 
Frotbolda. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabiii bunuaria v, 
de vinea aripennos n. Solvit similiter. 

73 bis*. Bemehardus et uxor ejus 
ccdona, nomine Hiltrudis, honpines 
sancti Germani, habent secum in&ntes 
ni, his nominibus, Bemegarius, Hilt- 
bert, Bertara. Habet très partes de 
manso, habentes de terra arabiii bu- 
nuaria lui , de vinea aripennum i. 

7 4. Acmirus colonus et uxor ejus foi. s «*. 
colona, nomine Acledrudis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
im^, his nominibus, Ademundus, Is- 
rahel, Ardulfus, Elisam, Daniel. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bunuaria 11 , de vinea ari- 
pemium i, de prato aripennum i; ex- 



* Huic paragnpko onmérnsiioii «KvipUis est. 



^ Lâberi qaioque 



IRMINONIS ABBATIS. 



17 



cepto habet de terra arabili bunuaria m. 
Inde fccit perticas vi, et sol vit dena- 
rios nn. 

75. Frotfridus colonus et uxor ejus. 
aomine Ingaltrudis , homines sancti 
Germani, habent aecum infantes 11, bis 
aominibus, Acfreda, Ingalsindis. Tenet 
mansum ingenuilem i, babentcm de 
terra arabili bunuaria v, de vinca ari- 
pennos n et dimidium, de prato ari- 
pennum i. Schii similiter. 

76. Bertegarius colonus et uxor ejus 
libéra , nomine Sigrida , habent Âecum 
infantes ui, bis nominibus, Bertingau- 
dus, Paulus, Bertoildis. Tenet mansum 
ingenuilem i, babentem de terra «m* 
bili bunuaria nn et antaingam i, de vinea 
aripennum i. Solvit similiter. 

[ 77 et ] 78*. Bertgaudus colonus et 
uxor ejus colona , nomine Bernchildis , 
bomines sancti Germani , babent secum 
infantes u, bis nominibus, Bertingaudus» 
Bertegildis. Tenet mansum ingenuilem i, 
babentem de terra arabili bunuaria nu, 
de vinea quartam partem de aripenno, 
de prato dîmidium aripennum; excepto 
babet dimidium mansum , babentem de 
terra arabili bunuarium i, inde facit' 
perticas ni. Cetera similiter. 

79. Winegardus, colonus \ nomine 
Ragentildis, bomines sancti Germani, 
habent leeum infantes m , bis nomini- 



* PrBtemiafiii ett nooierus 77, ad 
ootu tirooianU adacripliiin , «f dimiJimm, 

^ Supple t et «TOT ejus coUmm. 

* Seqaantar tanmi imniat qoaUMir. 



oram vero 



bus, Winegildis, Constantinus, Ragen- 
trudis. Tenet mansum ingenuilem i, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria m et 
antsingas n , de vinea duas partes de ari- 
penno. Solvit simibter. 

80. Waldegaudns colonus et uxor 
ejus colona, nomine Aclehildis, bomi- 
nes sancti Germani, babent secum in- 
fantes n\ bis nominibus, Aclehardus, 
Waldegilgildis^ Wandelgaudus , Wîne- 
voldus ; Winevoldus , colonus sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I, babentem de terra arabili 
bunuaria m et antsingas n, de vinea 
dimidium aripennum. Solvunt simili- 
ter. 

81. Idina, colona sancti Germani, 
tenet mansum ingenuilem i, babentem 
de terra arabili bunuaria mi. Solvit si- 
militer. 

8a. Ermengaudus et uxor ejus colo- 
na, nomine Ragentildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes v, 
iris nominibus, Siclebardus, Ragentel- 
mus, Ragenteus, Aclefredus, Ragam- 
berga ; Ermenbertus , colonus sancti 
Geimani. Isti duo tonent mansmn inge- 
nuilem I, babentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidiam antsingam , de 
vinea dimidium ari|>ennum. Solvunt 
similiter. 

[8a bif,] Widelfredus, colonus sancti 

* Lfegendam , Wtâàeydiu. 

* Loco numeri , voces et dmidmm noii» tirooianis 
fignrats in ora penpiciantor. 



18 



POLYPTYCHDM 



Germani , tenet dimidium mansum, ha- 
ro» 9- bentem de terra arabiii bunuaria n. Fa- 
cit sicut de dimidium mansum. 

83. Ermenbei^a, colona sancti Ger- 
mani, habet secum lofantes im, his no- 
minibus , Constantinus , Baldrannus , 
Dominicus, Beneventa. Tenet dimidium 
mansum, habentem de terra arabiii bu- 
nuaria m , de Yinea aripennum i. Facit 
sicut de dimidium mansum. Excepto 
tenet dimidium mansum» unde &cit 
perticas in, 

84. Hildradus, coionus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuiiem i, ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria vu , de 
vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripennum i. Solvit simiiiter. Ex- 
cepto tenet dimidium mansum , haben- 
tem de terra arabiii antsingas mi , inde 
facit perticas im*. 

85. Adalranmus , coionus sancti 
Germani, tenet mansum ingenuiiem i, 
habentem de terra arabiii bunuaria vn , 
de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennum i et dimidium. Solvit 
simiiiter. 



87. Teudricus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Ermenberta , homines 
sancti Germani , habent secum in&ntes 
ini, his nominibus, Teuthardus, Er- 
mentildis , Ermentarius , Teutbertus. 
Tenet mansum ingenuiiem i , habentem 
de terra arabiii bunuaria vn, de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato ari* 
pennum i et dimidium. Solvit simiiiter. 

88. Bertveus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Eriberta, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
v^ his nominibus, Âutbertus, Bertran- 
nus, Acbertus, Âmalbertus, Ermentil- 
dis , Bertimia. Tenet mansum ingenui- 
iem I, habentem de tarra arabiii bunua* 
rk vu, de vinea aripennum i et duas 
partes de aripenno. Scdvit simiiiter. 

89. Aldégarius coionus et uxor ejus 
colona, nomine Berta, homines sancti 
Germani, habent secum infantem i, 
nomine Aldedrudis. Tenet mansum in- 
genuiiem I, habentem de terra arabiii 
bunuaria vn, de vinea dimidium ari- 
pennum, de prato aripennum i et di- 
midium. Solvit simiiiter. 



86. Wineradus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Oliva, homines sancti 
Germani, habent secum infantem i, 
nomine Adalgaria. Tenet mansum inge- 
nuiiem I, habentem de terra arabiii 
bunuaria vi, de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato aripennum i et di- 
midium. Solvit simiiiter. 



90. Johannea, coionus sancti Ger- 
mani, habet secum infantes v^ his no- 
minibus, Hildegarius, Elegius, Jc^ianna, 
Elegia. Tenet mansum ingenuiiem i, 
habentem de terra arabiii bunuaria v, 
de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennos m et dimkttum. Solvit 
simiiiter. 



* In on legitur dimiiium item noiis iiftmianit 
eitrttam. 



^ Nominantar liberi mx. 

* Quatuor taatnm nominanti 



IRMINONIS ABBATIS. 



19 



9 1 . Bertfredus colonus et uxor ejus 
oolona« nomine Ragamberta, hominea 
aancti Germani, habent secum infan- 
tes ii , his nominibus^ Nadalberga, Teu- 
dricus ; Dodeus , colonus sancti Ger- 
F0I.9V* mani; Electekaus, colonus sancti Ger- 
mani. Isti très tenent mansum inge- 
nuilem i, habentem de terra arabili 
bumiaria 11 et antsingas n, de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato ari- 
pennum i et quartam partem de ari- 
penno. Schrunt similiter. 

9Q. Leutfiidus, colonus sancti Ger- 
mani; Sicleboldus, colonus sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem i, habentem de terra arabili 
bunuana im, de vinea aripennum 1 et 
dimidium » de prato aripennos 11 et dir 
midium. Solvunt similiter. 

93. Bemoinus, colonus sancti Ger- 
mani» habet secum matrem suam et 
fratrem auum. Tenet mansum ingenui- 
lem 1, habentem de t«rra arabili bu- 
nuana n et dimidium , de vinea dimi- 
dium aripennum, de prato aripennum i. 
Solvit similiter. < 

9&. Âdalgis, colona sancti Germani, 
tenet mansum ingenuilem 1 , habentem 
de terra arabili bunuaria m, de vinea 
tertiam partem de aripenno, de prato 
aripennum 1. Solvit similiter. 

95. Uildegaudus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Baldegildis, ho* 



mines sancti Germani, habent secum 
infantes v, bis nominibus, Hildelindis, 
Baldinga, Hildegildis, Bertimia*; Hil* 
degarius, colonus sancti GermanL Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria 11, de 
vinea dimidium aripennum* de prato 
aripennum i. Solvunt similiter. 

96. Leutharius ccdonus et uxor ejus 
colona, nomine Sidebolda, homines 
sancti Germani « habent secum infantes 
m, his nominibus, Adeharius, Leu- 
thadus , Leutardus. Tenet mansum in*- 
genuilem i, habentem de terra arahiti 
bunuaria u et dimidium , de vinea ter- 
tiam partem de aripenno , de prato ari- 
pennum I. Solvit similiter. 

97. Richardus colonus et uxor ejus 
colona» nomine Acledrudis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
n, his nominibus* Leutgaudus, Adre- 
hildis. Tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria u, de 
prato dimidium aripennum. Solvit si- 
militer. 

[ 97 his^.] Adremarus , colonus sancti 
Germani* tenet dimidium mansum, ha- 
bentem de terra arabili antsingam i et 
dimidiam * de vinea quartam partem de 
aripenno, de prato dimidium aripen- 
num. Facit sicut de dimidio manso. 

98. Frotboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ragentildis, homines 



* Nomca quintom ood apparet. ted vox dimiditm noUt tirooianif eiarata in ora cona- 

^ Unie piraf^pka iMonanu aoUiit aieiipliia cal, pkâlor. 



20 



POLYPTYCHUM 



sancti Germani, habent secum infantes 
III, his nominibiis, Aclefredus, Frot- 
lindis , Ermenildis. Tenet mansum in- 
genuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria ii, de vinea dimidium aripen- 
num, de prato duas partes de aripenno. 
Solvît similiter. 

99. Raganfredus colonus et uxor 
ejus colona, nomîne Ermenbolda, ho- 
mmes sancti Germani. Tenet mansum 
ingenuilem i, habentem de terra ara- 
bili bunuaria m, de vinea aripennum i, 
de prato aripennum i et tertiam partem 
de aripenno. Soivit similiter. 

100. Grama, colona sancti Germa- 
ni , habet secum infantes m , his nomi- 
nibus, Grimoldus, Grimhardus, Gair- 
berga; Gaudimia, colona sancti Ger- 

FoL 10. mani, habet secum infantes mi, his 
nominibus , Gautselmus , Guntarius , 
Teodaldus, Ermenildis. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria 11 , de vinea dimi- 
dium aripennum, de prato aripennum i 
et duas partes de aripenno. Solvunt 
simihter. 

101. Adalharius , colonus sancti 
Germani , habet secum sororem suam , 
nomine Landrada. Tenet mansum inge- 
nuilem i, habentem de terra arabili 
bunuarium i et dimidium , de vinea di- 
midium aripennum, de prato aripen- 
num I. Soivit similiter. 

10a. Wintbertus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Bertla, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 



m, his nominibus, Bertgarius, Adal- 
sada , Ragambolda. Tenet mansum in- 
genuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria 11 et antsingas 11, de vinea 
quartam partem de aripenno , de prato 
quartam partem de aripenno. Soivit 
similiter. 

10 3. Ardricus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria 11 et 
antsingas n , de vinea quartam partem 
de aripenno , de prato quartam partem 
de aripenno. Soivit similiter. 

10 II. Godaldus, colonus sancti Ger- 
mani; Gesarius, colonus sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria 11 et dimidium , de vinea ari- 
pennum I et dimidium. Solvunt similiter. 

io5 et 106. Maurontus coionus et 
uxor ejus colona , nomine Âdalgildis , 
homines sancti Germani, habent secum 
infantes v, his nominibus, Adalgudis, 
Raganfredus , Adalgis , Adalgarius , Ra- 
gambertus; Wilharius colonus et uxor 
ejus colona , nomine Odelhildis , homi- 
nes sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria 11 et antsingam i , 
de vinea aripennum i, de prato dimi- 
dium aripennum. Solvunt similiter. 

107. Ermenfredus, ccdonus sancti 
Germani , tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m 
et dimidium , de vinea aripennum i, de 
prato aripennum i. Soivit similiter. 



IRMINONIS AfiBATIS. 



21 



108. Âcharius, senrufl sancti Get- 
mani ; Ermenoldus servus et uxor ejus 
colooa, Domine Amaifrida, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
mi, hîs nominibus, Ermenoldus, Hilde- 
garius, Amaifredus, Artcarius. Isti duo 
tenent raansum ingenuiiem i, haben- 
tem de terra arabili antsingas im, de 
vinea aripennum i. Solvunt similiter. 

109. Melgius, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum infantem i, nominé 
Bertradus; Berta, colora sancti Ger- 
mani, habet secum infantes nn, bis 
nominibus, Ermenardus, Ermengildis, 
Bertrada, Ermenricus. Isti duo tenent 
mansum ingenuiiem i, habentem de 
terra arabili bunuaria n , de vinea ari- 
pennum I, de prato quartam partem de 
aripenno. Solvunt similiter. 

1 1 o. Oegandus servus et uxor ejus 
colona, nomine Gregoria, bomines 
TtL 10 w. sancti Germani, babent secum infan- 
tes V, bis nominibus, Winegaudus, 
E3ectrudis , Genovefa , Hildegildis , Hil- 
degerus. Tenet mansum ingenuiiem i , 
babentem de terra arabili bunuaria xim, 
de vinea aripennos ui, de prato aripen- 
num I. Faciunt in vinea aripennos im; 
solvunt de vino in pascione modium i , 
de sinapi sestarium r. 

1 1 1 . Jagobus , colonus sancti Ger- 
mani ; Gausbertos, colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ercamberta, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 



ni, bis nominibus, Eriveus, Gotberga, 
Ercamberta; Adalsadus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Gaustrudis, ho- 
mines sancti Germani; Wandelindsi , 
colona sancti Germani , habet secum 
infantes nii , bis nominibus , Stratarius , 
Achildis, Wandalgarius, Dominica. Isti 
quatuor tenent mansum ingenuiiem i, 
habentem de terra arabili bunuaria xii , 
<fe vinea aripennum i , de prato aripen- 
Bos m. Solvunt similiter. 

ii!i. Elrcanokius colonus et uxor 
ejus colona, nomine Aregildis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
nu, his nominibus , Aregius, Adreveus, 
Ercanricus, Ardegildis; Vulfradus co- 
lonus et uxor ejus colona, nomine Hil- 
degardis , homines sancti Germani ; 
Arcoinus, colonus sancti Germani ; Elr- 
cahtrudis, colona sancti Germani. ha- 
bet secum infantes ni , his nominibus , 
Ercanarius, Actardus, Maitelmus. Isti 
quatuor tenent mansum ingenuiiem i , 
habentem de terra arabili bunuaria v, 
de vinea aripennos 11 et dimidium, de 
prato aripennos m. Solvunt similiter. 



I. Maurus servus et uxor ejus li- 
béra , nomine Aclehildis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
II, his nominibus, Aldeberga , Amal- 
trudis; Guntoldus, colonus sancti Ger- 
naani. Isti duo teneot mansum servi- 
lem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria II, de vinea aripennos 11 et 



* Noua tironiaiUB ad onm coojacte hae iMbtai: M «on êohuiU ^om» 



22 POLYPTYCHUM 

dimidium, de prato aripennum i et ' 
dimidium. Inde faciunt in vinea aripen- 
nos VIII ; solrunt de vino in pascîone 
inodios un, sinapi sestarios n, pul* 
los III , ova XV ; manoperas , corvadas , 
caix)peras. 

[i bis^.] Leodardus, lidus sanctiGer- 
mani , tenet quartam partem de manso, 
habentem de terra arabili bunuarian, 
de vinea dimidium aripennum; inde 
facit in vinea aripennos nn; solvît de 
vino in pascione modium i , sinapi se»- 
tarium I , puilum i , ova v. 



vinea aripennos uu\ aolvic de vino in 
pascione modium i, sinapi aestarium i. 



a. Nadalfredus servus et uiior ejus 
colona, nomine Aregia, homines sancti 
Germani, habent secum infantes m, 
his nominibus, Nadaigarius, Âr^iidis, 
Âmalricus ; Electulfs servus et uxor 
ejus colona, nomine Wiiehildis, homi* 
nés sancti Germani, habent secum in* 
fautes III, his nominibus, Musca, Eieeta, 
Teutburgs-, Teodoinus servus et uxor 
ejuscoiona, nomine Wilebei^a, homî* 
Fol. 11. nés sancti Germani. Isti très tenent 
mansum servilem i , habentem de terra 
arabili bunuarium i , de vinea aripen- 
num I, de prato dimidium. Faciunt in 
vinea aripennos vim , solvunt de vino in 
pascione^ ni, sinapi sestarios m. 

3. Macianus servus et uxor ejus 
colona, nomine Gisiara, homines sancti 
Germani. Tenet mansum servilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria n, 
de vinea aripennum i , de prato quar* 
tam partem de aripenno. Inde facit in 



&. Hildegiius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Odelgildîs, homines 
sancti Germani, habent sêcum infiemtes 
u, his nominibus, Hildebertus, Mag« 
dalena; Âdalharius, servua sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum servilem i, 
habentem de terra arabili antsingas ii , 
de Tinea duas partes de aripenno. Fa- 
ciunt inde in vinea aripennos un; sol- 
vunt de vino ixi pascione modium i, de 
sinapi sestarium i. 



5. Hiltbertus servus et uxor ejus 
colona , nomine Audrada , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I, nomine Hiltbodus. Tenet man- 
sum servilem i , habentem de terra ara- 
bili antsingam i et dimidiam , de vinea 
dimidium aripennum. Facit in vinea 
aripennos rni; sdvit âf vino in pas- 
cione modium i, de sinapi sestarium i. 

DE CAPATICO. 

[a*.] SamanUdîs solvit denarios lui ; 
Gerofldis similiter; Hildrada similiter; 
Agenteus similiter; Elegius similiter; 
Hidoinus simfliter; Ragamboldus simi- 
liter; Gisleboldus similiter; Ermenildis 
similiter ; Pelagia similiter; Gislildis si- 
nûliter; Ermentarius similiter; Acbar- 
dus wniliter ; Ermenoldus similiter ; 
Teutlindis similiter ; Grimoinus similir 



* Numéros paragraphi deest. 
^ Supple , modios. 



* Partgraphis sequeotibos neqne nomeros pnefi- 
^mr Mqoa iitlcft. 



IRMINONIS 

ter; Godalricus similiter; Gaiidimia si- 
militer; Adebolda similiter; Betta si- 
militer; Auttrudis similiter; Radoenus 
similiter ; Ingboldus similiter ; Hairi- 
berta similiter; Aclufus similiter; Flo- 
doinus similiter. 

ISTI JURAVERUNT. 

[b.] Walâfredus major» Adrulfbs, Ac- 
mer us» Hildebddus, Jacob» Albericus, 
Sichardus. Alafredus» Tmtgingas» Ul- 
demaras, Aoleroaos» Mauraotus, Ul* 



ABBATIS. 25 

fardus, Bildradus, Winegardus, Fret- 
firedus, Adalharius, Berengarius, Jo- 
bannes, Raganfiredus , Vuntbertus. 

c. Habet in Palatiolo mansos i^ige- *"«*•» 
nuiles cvin , qui solvimt omni anoo ad 
bostem carra vi , ad tertium annum so- 
gales cvni , ad aiterum annum vervices 
Gum agnis cvni, de vmo in pascione 
modios ccxL , de argento in lignericia 
solidos XXXV, polios ccgl, ova mdccl, 
de capetico solidos vini. 

Fiant simul mansi inter ingénuités 
et absos et servites cxvn. 



24 



POLYPTYCHUM 



III. BREVE DE CELtA EQUALINA. 



Fol. ij. 



1. Habet in CellaEquaiina'mansuai 
(lomimcatum cum casa et aliis casticiis 
sufficienter. Habet ibi culturas viii, quœ 
habcnt bunuaria lxv, quae possunt se- 
niinari de frumento modios ccc. Hâbet 
ibi de vinea aripennum i et dimiditmit 
de novelia aripennos xiii, de prato ari- 
pennos xxxviii. Habet ibi de silva in 
totuin g)'ro ieoas v, ubi possunt saginari 
porci mille. Habet ibi farinarios n; exiit 
indc in censo de anona modios xxvn, 
de argento solidum i. 

Habet ibi aecclesias duas*" cum omni 
aparatu diligcnter constructas. Âspi- 
ciunt ibi de terra arabili bunuaria x, 
de vinea dimidiiun aripennum , de prato 
aiûpennos ii. Elxcepto habet ibi mânsos 
iiigenuiles ii , habentem de terra arabili 
bunuaria x, de vinea aripennum i et 
quartam partem de aripenno, de prato 
aripennos ii. 

a. Arnulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Farbcrta, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes VI, bis nominibus, Guntbertus, Far- 
bertus, Elianta, Gcrburc, Alboelt, Ger- 
laus ; Gausbertus , colonus sancti Ger- 
mani, habet secum infantes un, bis 

* Vulgo la CeUe Us Bordes, viens ia ûlvt Equilina 
(la fortt iriveline) ad Itpidem noDum Dordingo, 
jM^ptentrionem versos. 

^ Ëcclesit titera Celle Ëqoiliiix saocto Gennano 



nominibus, Gunsoinus, Emoidus, Gunt- 
fredus , Gunsoildis. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria u, de vinea di- 
midium aripennum, de prato aripen- 
nos n. Solvimt ad hostem de argento 
solidos n , ad alium annum solidum i ; 
solvunt in pascione denarios un; arant 
ad hibematicum perticas nn, ad tre- 
missum perticas n ; ad nativitatem Do- 
mini fossorium I, pullos m, dva xv; 
corvadas, carroperas, manoperas, ca- 
plim f quantum eis injungitur. 

3. Ermenarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Geriindis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
m, bis nominibus, Otgarius, Osgarius, 
Ermenarius ; Rantgarius colonus et 
uxor ejus colona, nomine Ragambolda, 
homines sancti Germani, habent secum 
infantem i, nomine Radulfus. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria x , de vi- 
nea dimidium aripennum, de prato ari- FoLm 
pennum i. Solvunt similiter. 

4. Giroldus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Gundoildis, homines 

consecrata est, altéra vero in Bordis, vulgo Us Bor^ 
des, vicQlojuxtaCellaiii, inter aqnibnem et eonim, 
sub titolo sancti Joannis olim erat posiu. Lebeuf , 
Hist. dm dioc, de Paris, t Vm , p. 174. 



IRMINONIS ABBATIS. 



26 



sancti Germani , habent secum infan- 
tes iiii, his nominibus, Girhaus, Gerin- 
gus, Grûnboldus, Ennenildb; Gairber- 
tus colonus et uxor ejus colona, no- 
mine Ârtemia , homines sancti Germani, 
habent secum infantes un , bis nomini- 
bus, Germains, Gerebnus, Aidina, 
Gerberga. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem i, habentem de terra arabiii 
bunuaria yi et dimidium, de prato duas 
partes de aripenno. Solvunt similiter. 

5. Waldegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Altgeberga, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes m, bis nominibus, Haltgebert, 
Wanegarius , Heldegemus ; tenent man- 
simi ingenuilem i, habentem de terra 
arabiii bunuaria vi, de vinea dimidium 
aripennum , de prato aripennum i. Sol- 
vit similiter. 

6. Waltarius, colonus sancti Ger- 
mani; Wandremarus, colonus sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I , habentem de terra arabiii bu- 
nuaria VI. Solvunt similiter. 

7* Edenultf colonus et uxor ejus 
colona, nomine Acleberta, homines 
sancti Germani, ludbent secum infan- 
tem I, nomine Edenelt ; tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabiii 
bunuaria vi. Solvit similiter.' 



8. Teutfredus colonus et uxor 
colona, nomine F-»-' itomines sancti 
ç^^ if ual>ent secum infantes vi, bis 



nominibus , Seats , Teodarus , Suspecta, 
Gisledrudis, Teodara; tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabiii 
bunuaria vu , de vinea quartam partem 
de aripenno, de prato aripennos m. 
Solvit similiter. 

9. Teodo colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Ilaria, homines sancti 
Germani, habent secum infantes m, 
Grimaldus, Teutmarus, Deodatus'; te- 
nent ingenuilem mansiun, habentem 
de terra arabiii bunuaria xi, de vinea 
quartam partem de aripenno, de prato 
aripennos m. Solvit similiter. 

10. Gyroardus colonus et uxor 
ejuslida, nomine Odelbei^, homines 
sancti Germani, habent secum infan* 
tem I , nomine Baldoarium. Tenet dimi- 
dium mansum , habentem de terra ara- 
biii bunuaria mi. Solvit sicut de dimi- 
dio manso. 

1 1 . Haldegarius, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabiii bunuaria im , 
de vinea aripennum i, de prato aripen- 
num I. Solvit similiter. 

la. Waltadus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Elrmengardis , homines 
sancti Gemuuii, habent ju»cuin infantes 
VI, bis nomin»***^» >Valtismus, Wama- 
di,t iv«firudis, Aldinga, Ermengildis, r«Lii. 
Baldoina ; tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabiii bunuaria m 
et antaingam i, de vinea dimidium ari- 



* NooMQ uoioim qnod aatea Ifgobatv, umnuê piulalan rectalior dbmit ut itia tm Inufcuti. 



IRMINONIS ABBATIS. 



27 



sancti Germani , habent secum infan* 
tes II, his nominibus, Wiltrudris, Soin- 
thada ; Âdremarus colonus et uxor 
eJQS colona , nomine Osgildis , homines 
sancti Germani, habent secum in&ntes 
n, his nominibus, Adaisundis, Erca- 
marus. Isti dao tenent mansum inge- 
nuiiem i, habentem de terra arabili 
bunuaria mi, de vinea aripennumi et 
dimidium, de prato aripennos m. Sol- 
vnnt simiiiter. 

2%. Nortmannns oolonus et uxor 
ejus coiona, nomine Giulindis, homi- 
nes sancti Germani, habent secum in- 
fantes VI, his nominibus, Sidedrudis, 
Siclei^amna, Girlaus, Siclehiidis, Gir- 
berga, Restadus; tenent mansum inge- 
miiiem i, habentem de terra arabiU 
bnnuarià xi, de vinea aripennum i, de 
prato aripennos n, Solyit similiter. 

a 3. Hincbertus, colonus sancti Ger- 
mani; Hiidevoldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gialera, homines sancd 
Germani. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria xu, de vinea dimidium ari- 
pennum. Solvunt simiUter. 

a 4* Agembertus colonus et uxor 
ejus coJona, nomine Arcantildis, ho- 
mines sancti Germani. Tenet dimidium 
mansum, habentem de terra arabili 
bunuaria nu. Facit aicut de dimidio 
manso. 

a 5. Ricboldus colonus et uxor ejus 



colona, nomine Altchildis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
m*, his nominibus, Ricberga, Alsindis, 
Oldilga, Waldo; tenent mansum inge- 
nuiiem i, habentem de terra arabili 
bunuaria viui , de vinea quartam par- 
tem de aripenno. Solvit simiUter. 

a 6. Girfiredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Alexandra, homines 
sancti Grermani, habent secum in£ain- 
tem I, nomine Boecius. Tenet dimidium 
mansum, habentem de terra arabiU 
bunuaria v , de vinea dimidium aripen- 
num, de prato pertica i. Facit sicut de 
dimidio manso. 

a 7. Benegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aldeverta» homines 
sancti Germani, habent secum inCm- 
tem i« nomine Nadalfiredus; Nodalber- FoL u. 
tus colonus et uxor ejus colona , no- 
mine Elrmenildis, homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes m, his 
nominibus , Orsbertus , Elrmenoldus , 
Ermensindis. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i, habentem de terra ara- 
bili bunuaria v, de vinea aripennum 1 , 
de prato aripennum i. Soivunt simili- 
ter. 

28. Deodulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gendrada, homines 
sancti Germani, habent secum in&n- 
tem i , nomine Deodoinus; Adalbertus , 
colonus sancti Germani Isti duo te- 
nent mansimi ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria xv, de vinea 



' Seqamitur oomiat quatuor. 



28 



POLYPTYCHUM 



dimidium aripennum, de prato aripen- aripennum, de prato aripeimum i et 
nos III. Solvunt similiter. perticas ii. Solvunt simiiifter. 

ag. Mauriciolus colonus et uxor 
ejus, nomine Godila, homines sanctî 
Gennani, habent secum infantes n, 
bis nominibus , Sointbildis , Ermentru- 
dis; Âdalbardus, colonus sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum îngenui- 
lem i, habentem de terra bunuaria vin, 
de vinea duas partes de aripenno, de 
prato aripennos ini. Solvimt similiter. 

30. Ingoinus, colonus sancti Ger- 
mani; Hincharius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Saroildis , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes II, his nominibus, Saroinus, Gisle- 
bertus. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria iiii , de vinea aripennum i , de 
prato aripennos m. Solvunt similiter. 

3 1 . Acco colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Waltildis , homines sancti 
Germani, habent secum infantes v% 
his nominibus, Electeus, Adaloldus, 
Nadalgarius , Rachiidis , Ermemberta , 
Landradus; tenent mansum ingenui- 
iem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria vu, de vinea dimidium aripen- 
num. Solvit similiter. 

3a. Stratarius, colonus sancti Ger- 
mani; Ragenoldus, colonus sancti Ger- 
mani. IsU duo tenent mansum inge^ 
nuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria vi et dimidium , de vinea 



33. Grimoinus colonus et uxor ejus PoLui 
colona « nomine Aroîldis , homines 
sancti Germani , habent secum in£mtes 
un, his nominibus, Aroinus, Hairoar- 
dus , Hadoardus « Erlindis ; Giroinus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Agina, homines sancti Germani, ha- 
bent secum infantem i , nomine Giroa- 
dus. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria vnii et dimidium , de vinea 
aripennum i et dimidium, de prato 
aripennum i et dimidium. Solvunt si- 
militer. 

3 A. Stainardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Waldeburgs, homines 
sancti Germani , habent secum in&n- 
tes iiii, his nominibus, Wilelmus, Ge- 
roildis, ErmenuUus, Gerardus; tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria vu , de vinea ari- 
pennum i , de prato aripennos un. Solvit 
similiter. 

35. Grimharius colonus et uxor 
ejus lida, nomine Warmedrudis , ho- 
mines sancti Germani, habent secum 
infantem i , nomine Girvau ; Sichelmus, 
colonus sancti Germani, habet secum 
matrem suam. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria xvm, de vinea dimidium^, 
de prato aripennum i. Solvunt simili- 
ter. 



' Sex nomintntiir. 



^ Sapple, aripennum. 



IRMINONIS ABBATIS. 



29 



36. Leutbertns colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalgîldis, hommes 
sancti Gennani . Tenet mansmn înge- 
nuilem i, habentem de terra arabili 
bmiuaria vni, de vinea dimidium an- 
pemimn. Sol vit similiter. 

37. Winemmidus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Winetildis, homi- 
nés sancti Gennani, habent secum in- 
duites II , bis nominibus , Widreboidus, 
Framberta ; tenent mansum ingenui- 

p«Li5. lem I, babentem de terra arabili bu- 
nuaria vn et antsingas n , de prato 
aripennum i. Solvit ad bostem de ar^ 
gento solidos 11, ad alium annum soli- 
dum I , ad tertium annum soalem i va- 
lentem solidum i; arat ad bibematiciun 
perticas un, ad tremissum perticas 11; 
corvadas, carroperas, manoperas, ca- 
plim, quantum ei jubetur; puilos m, 
ova XV. 

38. Sointbertus , colonus sancti 
Germani , tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria y, 
de vinea quartam partem de aripenno, 
de prato aripennos ni. Solvit similiter. 

39. Adalulfus, sancti Germani*, tenet 
mansum ingenuilem i, babentem de 
terra arabili bunuaria v et antsingas n, de 
vinea dimidium aripennum, de prato ari- 
pennum I et dimidium. Solvit similiter. 

ào. Daroinus, colonus sancti Ger- 
mani , tenet mansum ingenuilem i, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria vm, de 



vinea aripennum i, de prato quartam 
partem de aripenno. Solvit similiter. 

& 1 . Vulfegarius, colonus sancti Ger- 
mani, tenet dimidium mansum, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m. 
F^cit sicut de dimidio manso. 

k^. Airmarus et uxor ejus colona, 
nomine Salvia, homines sancti Germa- 
ni, habent secum infiintes 11 , his nomi- 
nibus, Hartmarus, Gaustrudis; tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria vu, de vinea 
quartam partem de aripenno, de prato 
aripennum i. Solvit similiter. 

43. Bertegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Amalgardis, homines 
sancti Germani. Tenet dimidium man- 
sum , habentem de terra arabOi bimua- 
ria II, de prato aripennos n. Solvit si- 
militer. 

44. Adalhardus colonus et uxor 
ejus lida, quœ solvit denarios vin, no- 
mine Adalfrida, homines sancti Germa- 
nt, habent secum infantem 1, nomine 
Adalgardis. Tenet dimidium mansum, 
habentem de terra arabili bunuarium 
et dimidium , de prato aripennum 1. 
Solvit sicut de dimidio manso. 

45. Addhardus, lidus sancti Ger-Poi.i5i 
mani; Warmenfredus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Gautlindis, homi- 
nes sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem 1, habentem de 



'Sopple, coipwM. 



50 



POLYPTYCHUM 



terra arabili buouaria x. Solvunt simi- 
liter. 

46. £rliilfii& coloaus et uxor ejus 
colona, nomine Madalberta, homines 
sancti Germani, habent secum in&n- 
tes II, his oominibus, Naidalia, Nadal- 
burgs; tenet dimidium mansum, haben- 
tem de terra arabili bunuaria v, de prato 
aripeanum i et dimidium. Soivit sicut 
de dimidio manso. 

47. Nadalfredus servus et luor ejiu 
colona , nomine Radohis , hominei 
sancti Germani, habent secum iolan-* 
tes V, his nominibus, Constantini» » 
Âdalbruc.Nadalia, Radohilt, Ratberga; 
tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vm, de 
vlnea duas partes de aripenno, de prato 
aripennos 11. Soivit similiter. 

liS, Leodoardus, servus sancti Ger- 
mani , tenet mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria x, de 
vinea dimidium aripennum, de prato 
dimidium aripennum. Soivit similiter. 

49. Guotboldus coioQus et uxor 
ejus colona, nomine Gaugina» homines 
sancti Germani, tepent mansum inge- 
nuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria viii , de vinea dimidium ari- 
pennum , de prato aripennum i et di- 
midium. Soivit similiter, 

50. Boso colonus et uxor cgus an- 
ciila, nomine TeodeUndis» homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I, nomine Haldulfus; Ursinianus, 



colonus sancti Germani , habet secum 
in&ntes n, his nominibus, RestcHnus, 
Eestoildis. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria vn, de vinea aripennum i, de 
prato dimidium aripennum. Solvunt 
similiter. 

5 1 . Gisioldos colonus et uxor ejus 
colona, nomine Sichildis, homines 
sancti Germani, habent secum in£m- 
tes n, his nominibus , Magenardus, Ma- 
genildis; tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria v 
et dhnidiam autsingam, de prato ari- 
pennos m. Sdvit similiter. 

Sa. Rageneus cdonus et uxor ejus foLi6. 
colona , nomine Wilhildis , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes u, his nominibus, Ragenarius, 
Cristofolus; tenent mansum ingenuilem 1, 
habentem de terra arabili bunuaria 11 et 
dimidium, de prato aripennos n. Soivit 
similiter. 

53. Giroldus et uxor ejus iida, ho- 
noûnes sancti Germani, habent secum 
infantes m, his nominibus, Giroardus, 
Giroinus, Giroldus; tenent mansum in- 
genuUem i, habentem de terra arabili 
bunuaria ni, de prato aripennos ui. 
Soivit similiter. 

54. Winegarius servus et uxor ejus 
colona, nomine Walantrudis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
m , bis nominibus , Walateus , Waldina , 
Ragentrudis ; Wildeharius servus et 
uxor ejus colona, nomine Adalindis, 



IRMINONIS 

homines sancti Gennani. Istî duo te- 
nent mansum iogenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria im et dimi- 
dium, de prato aripennos nn et dimi- 
dium. Solvunt similiter. 

55. Gisloinus, colonus sancti Ger- 
mani ; Adaluinus colonus et uxor ejus 
ancilla, uomine Autgelindis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
II, bis nominibus, Adaiboidus, Ceisa. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria un, 
de prato aripennum i et dimidium. Sol- 
vunt similiter. 

56. Adalmarus colonus et uxor cjus 
coiona, nomine Wiuegildb, homines 
sancti Gennani , habent secum infantes 
V, bis nominibus , Adalbertus , Adalmo- 
dus, Adalongus, Adalgis, Sointfrida; 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabUi bunuaria un, de vinea 
aripennum i, de prato aripennos ni. 
Solvit similiter. 

57. AIdrannus, colonus sancti Ger- 
mani; Alexander, colonus sancti Ger- 
maui. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bunuaria 
V, de vinea aripennum i > de prato ari- 
pennum I. Solvunt similiter. 

58. Wandalfredus colonus et uxor 
ejus coiona, nomine Idoara, homines 
sancti Gennani , habent secum infantes 



' Nomen quartum noo apparet. 

* Manof mbcqIo i^h» — - - —• * _, _ . 
MâtâiM «luetnr «l arm a; qoapropiar typis aunonbos 

«om excndeodom eaaa duximat. 



ABBATIS. 51 

ini, bis nominibus, Amaltrudis, Hildoi- 
nus, Secundus'; tenent dimidium man- 
sum, habentem de terra arabili bunuaria 
m, de prato aripennum i. Solvit similiter. 

59. Wiltrannus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Ercanildis, habent se- 
cum infantes ini , his nominibus , Ercaii- 
radus,Winefredus,Walateo, Wileberga; 
Otgarius, servus sancti Germani. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria vni, 
de prato aripennum i. Solvunt similiter. 

60. Wasco, colonus sancti Germani, FoiiCY*. 
tenet mansum ingenuileni i, habentem 

de terra arabili bunuaria v. de prato 
aripennum i. Solvit similiter. 

61^. De alodo sancti Germani sîto in pago 
Madriacensi'. Quem aloduin , id est riliam qus 
vocatur Nidalfa, pariter cum eodesia, dede- 
runt sancto Germano ad luminaria Sîgebertus , 
Hilduinu5 , Fulcoldus , Dodo , Winigis , hnar- 
dus, Alkenis, Albuinus, Ennenricus, .^imar- 
du8, Raînardus, Harkenis, Frannns, Berta, 
ingenua femina. bti bomines ftienint Uberi et 
ingenui ; sed quia milîtiam régis non valebant 
exarcere , tradîdenint alodos suos sancto Ger- 
mano, nominatoe his nominibus : Nidalfam 
cum ecclesia sancti Martini , Domerimontem , 
Berheri-vaUem , Gelle. El duas areas molen- 
dini dederunt , unum super villam Gelle . et 
alterum subtus villam ipsam ; item maxnile 
obi dicitur ad mansum Fulcoidi, cujus terra 
et prati jacent juxta terram sanctae Marîc qu<e 
est de Salcido. In villa Aîardi sunt mansi quin- 
que, habentes duodecim arpennot prati. OÔiiie^ 
sylve qu« sunt a Nidalïa oaqii* «kI villam 



ragui Madriaceniit, vaigo pa^ de Madrit . am- 
aibosSeqnaiia, Aodara, Vallcqae Colorit tennina. 
tor. 



Ulai II iii unqua Atliii^cuin \ suiii sancti Ger- 
iiiuiû. iieriiuenles ad potestatem ejus sancti. 
De ifttis villis vero in antea sunt sylvœ quœ 
peiiinent ad comitatum. 



G'i. Habet in Cella Equilina mansos 
iiigenuiles lui , qui soivunt, omni anno, 
ad hostcm aut carrum i aut boves vi 



POLYPTYCHUM 

aut de argento solidos lxxviii, et in 
pascione solidos x. Et sunt ex ipsis man- 
sis xxn qui solvuat ad tertium annum 
soales XXII et fossorios xxx; puilos clx, 
ova Dccc. 

Fiunt simul inter mansos vestitos et 
absos Lxx. 



* Vici ac viculi ilii nominantur hodie : Neaa/ldU, 
Dormont» Brèwd, Gilles, le Manoir» Sanssay, ViUegati 



aut VnU'tEvéqne, Bléry» TUfy. Vide in Prolegom. 
nostris que diximos de Pago Madriacensi. • 



IRMINONIS ABBÂTIS. 



55 



IV. BREVE DE WANIACO. 



F0L17. 



1 . Habet in Waniaco' mansuin domi- 
nicatuin cum casa et aliis casticiis sufli- 
cientcr. Habet de terra arabili culturas 
un, quae habent bunuaria xlvui, ubi 
possunt seminari de frumento modios 
cxcii, de vinea aripennos lxvi , ubi pos- 
sunt colligi de vino modios cccc. Habet 
ibi de silva per totum in giro ieuuas 11 , 
quae possunt saginari porci cl. Habet 
ibi de prato aripennos xuu, ubipotest 
colligi de feno carra xu. 

2. Ânsegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ingalteus, habent secum 
infantes n, his nominibus, Ansegildis, 
Ingrisma. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria m 
et quartam partem de bunuario » de vi- 
nea aripennos m. Solvit ad hostem in 
uno anno de ai^gento solidos un^, ad 
alium annum solidos u; in pascione de 
vino modios n; arat ad bibematicum 
perticas un , ad tranûssum 11 ; curvadas, 
carroperas, manoperas, caplim, ubi ci 
injungitur ; puUos nu, ovaxv» scindulas l. 

3. Aldricus colonus et uxor cjus 
colona, nomine Agentrudis, hoaùnes 

*Valgo Gëgt^, V. LebMif, tom. n, pag. i33- 
i3S. 
^ El qaatoor tineolit, o — lem i «piataor coafi- 



sancti Germani, habent secum infantes 
n, his nominibus, Godinus, Senedeus. 
Tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria ni etdimidium, 
de vinea aripennum i, de prato dimi- 
dium aripennum. Et cetera similiter. 

4. Richardus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m et 
dimidium, de vinea aripennos n, de 
prato aripennum i. Et cetera similiter. 

5. Ditfredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Waltgudis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
u, his nominibus, Ragenteus, Walt- 
gaudus. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m , 
de vinea aripennos n, de prato dimi- 
dium aripennum. Cetera similiter. 

6. Madalharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Jonildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes nn, 
his nominibus, Jonam, Elbrinus, Ma- 
dalgarius , Âbram. Tenet mansum 1 in- 
genuilem, habentem de terra arabili 

CMOtîbiu (qai cooconlit cum paragrapho 35 hujo» 
capitis ) , duc |Miorei abrata tont, noo iu Umen ut 
mtigia otrioaqne linedc 000 apparam. 

5 



54 



POLYPTYCHUM 



bunuaria iiii et dimidium , de vinea ari- 
pennum i. Cetera similiter. 

7. Ermsindis, colona saneti Germa- 
Foi.i7vv ni, tenet mansum ingenuilemi, haben- 

tem de terra arabilî bunuaria m, de 
vinea aripennos ni et dimidium. Et 
cetera similiter. 

8. Hildefiredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Plectrudis, homines 
saneti Gennani , habent secum infantes 
II, his nominibus, Hildemarus, Âde- 
niarus. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria n et 
jornalem I, de vinea aripennum i. Ce- 
tera similiter. 

9. Giroldus servus et uxor ejus co- 
lona , nomine Dominica , homines 
saneti Germani, habent secum infan- 
tes II, his nominibus, Gisloldus, Ge- 
rardus. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria un , 
de vinea aripennum i, de prato dimi- 
dium aripennum. Cetera similiter. 

1 o. Aldo colonus et uxor ejus colona, 
nomine Erlindis, homines saneti Ger- 
mani, habeiit secum infantem i, no- 
mine Eriandum. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidium , de vinea ari- 
pennum i, de prato dimidium aripen- 
num. Cetera simfliter. 

1 1 . Winegarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adalgindis , habent se- 



cum infantes n, his nominibus, Âdal- 
garius, Framoinus. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria nn, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato dimidium aripen- 
num. Cetera similiter. 

12. Dulcedramnus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ermengardis, ho- 
mines saneti Germani, habent secum 
infantes II*, his nominibus, Leudrada, 
Hiltbertus , Âdalgardis. Tenet mansum i 
ingenuilem, habentem de teira arabili 
bunuaria 11 et dimidium, de vinea ari- 
pennum I , de prato dimidium aripen- 
num. Cetera similiter. 

i3. Godingus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Madalhildis, homines 
saneti Germani, tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bunua- 
ria n et dimidium, de vinea aripennum i, 
de prato similiter. Cetera similiter. 

i4. Sicfredus, colonus saneti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria 11 et 
dimidimn, de prato aripennum i. Ce- 
tera similiter. 

1 5. Bemeardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermenildis, homines 
saneti Germani , habent secum infantes 
III ^, his nominibus, Ermenoldus, Go- 
delindis , Ârdois , Bemoinus. Tenet 
mansum ingenuilem 1, habentem de 
terra arabili bunuaria m et dimidium, 
de vinea aripennum 1. Cetera similiter. 



* Tret nomiiMuiUir. 



^ Subsequuaittr noauiia qattoor. 



IRMINONIS 

16. Autlaieus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ar^;ia, habent secum 
inCmiam i ^ Domine Hildegaudns. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem do 
terre arabili bunuaria im, de yinea an* 
pennos 11, de prato aripennum i. Cetera 
similiter. 

17. Hildegaudus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agentrudis» homines 
sancti Germani, habent aecum infantes 

F<i. 18. ni*, bis nominibns, Hild^aus, Age* 
nardus, Hildebrandus, Hiltrudis. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria v et dimidium , 
de vinea aripennos 11 , de prato aripen- 
num I. Cetera similiter. 

1 8. Hiidebodus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Bertildis, habent se- 
cum infantes ni , bis nominibus , FVan- 
cobertus, Hildebertus , Hildulfus. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria m et dimidium , 
de vinea aripennos 11, de prato aripen- 
num I. Cetera similiter. 

1 9. Lantfiredus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adalhildis , habent se- 
cum infantes n, bis nominibus, Adal- 
fredus, Lantberga. Tenet mansum in- 
genuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria ni , de vinea aripennum i. Ce- 
tera similiter. 

ao. Ragamboldus , colonus sancti 
Germani, habet secum matrem. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 



ABBATIS. 35 

terra arabili bunuaria m et dimidium , 
de vinea aripennum i et dimidium, de 
prato dimidium aripennum. Cetera si- 
militer. 

2 1 . Aregius colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Blitgildis, homines sancti 
Germani ; Ingelhaus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Eriindis, habent secum 
infantes 11, his nominibus, Rectrudis, 
Aclevc^da ; Amalgaudus servus et uxor 
ejus colona , nomine Frotbolda , habent 
secum înfiintes n , his nominibus, Frot- 
bei^a , Lotberta ; Lontgaus , colonus 
sancti Germani. Isti quattuor tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria iiii , de vinea ari- 
pennos n. Cetera similiter. 

21. Baldricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ragamlxdda, habent 
secum in&ntes m , his nominibus , Hilt- 
berta, Gamaltrudis, Hildricns; Adal- 
boldus colonus. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria nn, de vinea aripennos m, 
de prato aripennum i. Cetera similiter. 

a 3. Gunthardus colonus et uxor ejus 
colona, homines sancti Germani, ha- 
bent secum infantes ni; Pramberta, co- 
lona sancti Germani; Berengaus, colo- 
nus sancti Germani. Isti très tenant 
mansum ingenuilem i , habentem de 
terra arabili bunuaria un et dimidium , 
de vinea aripennos 11. Cetera similiter. 

a 4. Stradidlus colonus et uxor ejus 



* Uqos ampliot 1 



36 



POLYPTYCHUM 



colona, homines sancti Gennani; Ber- 
néh^ud colonus. Isti duo tenént mansum 
ingenuilém i, habentem de terra ara- 
bili bunuaria m et dimidium, de vinea 
aripennos ii, de prato dimidium ari- 
pemium. Cetera similiter. 

a 5. Bertradus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Waldina , homines 
sancti Gennani, tenent dimidium man- 
sum , habentem de terra arabili bunua- 
hum I et tertiam partem de bunuario , 
de vinea dimidium aripennum. Cetera 
similiter. 

DE SERVIS. 

26. Alaricus colonus tenet mansum 
servilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria m, de vinea aripennos ji, de 
prato dimidium aripennum. Solvit in 
pascione de vino modios m; facit in 
vinea aripennos im*"'; arat ad hibema- 

roL i8f'. ticum perticas 11 ; corvadas, carroperas, 
manoperas, caplim, ubi ei injungitur; 
faculas VII, de sinapi sestarium i , puUos 
mi, ova XV. 

27. Dominicus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ercantrudis, homines 
sancti Gennani, habent secimi infantes 
m, his nominibusy Ragenoldus, Har- 
dradus , HUdradus. Tenet mansum ser- 
vilem i , habentem de terra arabili bu- 
nuaria m , de vinea aripennum i. 

28. Gislemarus servus et uxor ejus 



Golona, homines sancti Germani, no- 
mine Bertrada, habent sécum infantes 
ui, his nôminibus, Winemarus, Wi- 
nulfus, Gisledrudis; Wandallredus, ser- 
vus sancti Gennani. [Isti duo tenent'] 
mansum servilem i , habentem de terra 
arabili bunuaria v et dimidium , de vi- 
nea aripennos n. Cetera similiter \ 

29. Ânsfredus et uxor ejus colona, 
nomine Ermengardis, homines sancti 
Germani; Gislebertus, servus sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum ser- 
vilem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria ui et dimidium, de vinea ari- 
pennum I. Cetera similiter. 

30. Ingalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Wandelindis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I, nomine Baltadus. Tenet mansum 
servilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria un, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato quartam partem de 
aripenno. 

3i. Adalmodus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Goda, homines sancti 
Germani. Tenet mansum servilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m, 
de vinea aripennum i. Cetera similiter. 

3a. Johannes colonus et uxor ejus 
colona, nomine Oliva, homines sancti 
Germani, habent secum infantes v, his 
nominibus, Ingbolda, Elrmbradus, Jo- 
hanna, Ermboldra^ Tenet mansum ser- 



* lo Godice detoni qu» inter oncioot conclosi- quentiboi vocet cetem iinulUer notis tironîanis ex- 
mus. presse sunt. 

^ In isto itemqoe in pangrtphlf 39 , 3 1 et 3a le- * Nomen quinlum non «ppaiet 



IRMINONIS ABBATIS. 



57 



vilem I, habentem de terra arabili bu- 
Duaria u , de vinea aripeanum i et dimi- 
dium. Cetera similiter. 

DE CAPATICO. 

33. Elegius denarios m, Hildemans 
sîmiiiter, Elisanna simiUter, Hildegardis 
aimiliter, Elaria similiter, Oldalricus si- 
militer, Âchildis similiter, Elisaria simi- 
liter, Airoenus similiter, Lantbertus 
similiter» Eiectrudis similiter, Dominica 
similiter» Frambolda similiter, Amelius 
«imiliter» Ad^arius similiter, Maurus 
wniliter, Germana similiter, item Alde- 
garius, Bertlindis similiter, Frameogil- 
dis similiter. 

DE VOTIVIS HOMINIBUS. 

3&. Natalifia, Bertisma» Nadalindis, 
Natalisma , Elifia, Sichelmus, Martinus, 
Sichildis , Adallrudis , Bernegaria , Agia, 
Bemehildis , Adalgisdis , Adaltrudis , 
Fantlindis, Dominica, Valdegarios, Mar 
P4.it. daltrudis, Tanculfus, Guntbei^, Leu- 
disma, Siclina, Leudelindis, Griojqgia, 
Lantbodus, Ingboldus, Girelma, Ber- 
tulfus 9ervu3. 



35. Sunt mansi ingénuités xxm et 
dimidium , serviles vu. Exit inde in hos- 
tilicio ad unum annum de argento li- 
bras iiii et solidos x; ad alium annum , 
propter camaticum , libras ii et solidos 
V; de vino in pascione modios lxvi; 
pullos cxviii cum ova. De capatico soli- 
dos VI et denarios nii. 

36. Tempère donni Walonis abbads*, fue- 
nint duo firatres in Antoniaco^ villa, quorum 
unus major noster erat, nomine Gunfredus, 
alter vero Fulbertus, qui gloriabautur se esse 
nobiles; quos adquisivit donnus W. abba , 
dioens eos esse servos sancti Germani, et &- 
ciens eis retdere Kavaticum. Hujus Gunfiredî 
fberunt ûlii m et septem fili». Ex fiHabus enim 
ejus acepit i Fletodus , nomine Ermintnidem , 
qui suum cavaticum similiter reddidit. 

37. Hec mulier, Aibnrgis nomine, ancîDâ F4.191 
sancti Gannani , nata de Antoniaco villa , cum 
filiabus ejuf , his nomioibus , Alburgis et Eva. 

Eva quoque habuii Cliam nomine Josembergam. 

38. De vdla Matriolas*: Hermenalda; filia 
ejus, nomine Hildeardis, mater Gunterii, et 
Odila, aoror cjus. Item in eadem villa : WiBer- 
mas, filius Hermenalde; sorores ejot, Her 
menalda, Hildeburgia, cum ûliabus eanim. 
Item in predicta villa : Waldrea cum filiis suis, 
nominibus Guntardus et Hugo; firater ejus- 
dem Waldree , Laurentius nomine , cum filiis 
suis. Pnsdicta vero femina babet filiam, nomine 
Rkhildis. 



' Wtlo dectas est alibas monatterii Sancti G«> 
mani «noo Ckiisti 960. Hic paragraphos duoqne 
seonentet teculo x exeuote vtdentar exarati. 

Hodie JmÈomy, ad lapidem octavom Plurisiis, 
ia via qius Stampas dadt Voytt Lebeaf , Uittoin 



dm dioche de Pûns, tom. n, pag. 35s -SSg. 
* Matriolc, nanc MaroUes, in pago Melodaneoti , 
novein mîllibos passuam, orientem veriiu, distaot a 
MoDasterido , obi Icauaa Seqnaïus miscetor. 



58 



POLYPTYCHUM 



V. BREVE DE VEDRARIIS. 



Fol »o. 1 . Habet in Vedrarias * de terra domi- 
nicata culturas ini , quœ habent bunua- 
ria ccLvii , et possunt seminare modios 
If c ; de vinea aripennos xcv » ubi pos- 
sunt coUigî de vino modii bidg ; de prato 
aripennos lx, ubi possunt coiiigi de feno 
carra lx; de silya, sicut estimatur in 
gyro pertotum, leuuas n, ubi possunt 
saginari porci ccl. 

2 . Habet in Gastinido^ concidam duas 
partes de ieuua. 

3. Frodoldus, major et colonus, et 
uxor ejus colona, nomine Hiidegardis, 
homines sanctiGermani, habent secum 
fiiios iH et fiiiam i; tenent mansum in- 
genuiiem, habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidiam antsingam , de 
vinea aripennos vi, de prato aripennos 
m; de aiio roanso, de terra arabili bu- 
nuaria n et antsingam i , de vinea ari- 
pennos nn, de prato aripennum i. Soivit 
ad hostem, de unumquemque mansum , 
de argento soiidos nu , et ad aiium an- 
num multones n; ad tertium annum, 
propter heibaticum , germia i ; de vino 
in pascione modios ni , de lignericia de- 
narios mi. Ârat ad hibernaticum perti- 
cas mi, ad tramisum perticas ii; curva- 

* Vedrariae, Lodie Fenihet, inter Antoniacam et 
PaUiiolum aequo fere ttinere, «d nonom Uptdem Pa- 
risiis. De his agit doctiasimos akbas Lebeuf, tom. ix , 
pag. 546-551. 



das, claplin, caroperas, manuoperas, 
ubi ei injungitur; puiios mi, ova xv; 
facit in vinea aripennum i. 

4. Âmalgaudus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Goitla , homines sanctî 
Germani, habent secum infantes un. 
Tenet mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria m , de yinea 
aripennos m et dimidium , de prato ari- 
pennos ni. Soivit similiter. 

5. Godalricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ragbalda, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
nn. Tenet mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabili bunuarium i et 
dimidium, de vinea aripennos ii, de 
prato dimidium aripennum. Soivit si- 
militer. 

6. Bertleis, colona sancti Germani, 
tenet mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria vn , de vinea 
aripennos n , de prato aripennum i et 
quartam partem de aripenno. Soivit si- 
militer. 

7. Raganhelmus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aglidis , homines sancti 

^ Volgo Ckâtenaj'Uz'Ba^neux , paasibos cir- 
citer milie qaingeotis a Vedrariis , tepteotrionem 



IRMINONIS ÂBBATIS. 



50 



Germani, habent secum infantes v; et 
Ingalmarus colonus. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria n et antsingam i , 
de vinea aripennos ii » de prato aripen- 
nos n. Solvunt simillter. 

8. Walafiredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ratberga , homines 
sancti Grermani , habent secum infantes 
m. Tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m et 
dimidinm , de vinea aripennos n et duas 
partes de alio, de prato aripennos m. 
Solvit similiter. 

FoL io«r 9. Gerhaus, colonus sancti Germani, 
et Fulcraus, colonus sancti Germani, 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria nn et dimidium, 
de Tinea aripennos n et duas partes de 
alio, de prato aripennos m et tertiam 
partem de aripenno. Solvunt similiter. 

10. Eribertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Nodalindis, homines 
sancti Germafii, habent secum filiam i; 
InguUus, colonus sancti Germani. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m et 
dimidium, de vinea aripennos n et dimi- 
dium, de prato aripcnnum i et quar- 
tam partem de aripenno. Solvunt simi- 
liter. 

1 1. Eiecta, cdona sancti Gennani, 
et filius ejus, EJeghis; Droctramna, an- 
cflla sancti Germani. Isti très tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria vi, de vinea ari- 



pennos II, de prato duas partes de ari- 
penno. Solvunt similiter. 

12. Teudricus tenet mansum inge- 
nuilem I , habentem de terra arabili bu- 
nuaria VI^ de vinea aripennos n, de 
prato duas partes de aripenno. Solvit 
similiter. 

1 3. Âldulfus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Âmalberga, habent se- 
cum infantes 11; Fulcardus colonus; 
Aitulfîis. Isti très tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria 11 , de vinea aripennos m , de 
prato dimidium aripennum. Solvunt si- 
militer. 

1 4. Flavidus colonus; Elnnembertus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Leutberga, homines sancti Germani, 
habent secum in£uites nn. Tenent man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria rai , de vinea aripen- 
nos n et dimidium, de prato aripennum I 
et dimidium. Solvunt similiter. 

i5. Emaldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermentrudis, homines 
sancti Germani, habent secum infieintes v; 
Liutfiridus et ûxor ejus colona, nomine 
Wandrehildis, habent secum infantes u; 
Ermenddus cdonus et uxor ejus colo- 
na, ncmine Âichildis. Isti très tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria vi, de vinea ari- 
pennos m , de prato aripennos m. Serf- 
vunt similiter. 

1 6. GeroMus, odonus sanoti Germa- 



40 



POLYPTYCHUM 



ni ; Otfredus et uxor ejus colona, nomine 
Ganslinda, hommes sancti Germani, 
babent secum infantes iiii. Isti duo te- 
nent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bwiuaria yi, de vinea 
aripennos ni, de prato aripennos ini. 
Solvmit aimiliter. 

17. Ingoinus, colonus sancti Germa» 
ni; Âdalgaudus et uxor ejus colona, 
nomine Gotiedrudis , babent secum in- 
fantes mi; Ragnoardus colonus et uxor 
ejus coiona, nomine Gysia, homines 
sancti Germani. Isti très tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuarium i et antsingam i, de vinea 
aripennos n , de prato dimidium aripen- 
num. Solvunt similiter, 

18. Teudoldus c(donus et uxor ejus 
colona, nomine Winegildis, hommes 
sancti Germani » babent secum infantes 
un; Winemarus, colonus sancti Ger- 
mani; Vulflindis, colona sancti Ger- 
mani, habet secum infantes mi. Isti très 

FoLii. tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vi , de vi- 
nea aripennos vi, de prato aripennum i. 
Solvunt similiter. 

1 9. Otbertus , colonus sancti Germa- 
ni; Isembertus, colonus sancti Germa- 
ni ; Vulfiradus, colonus sancti Germani. 
Isti très tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria vi , 
de vinea aripennos ra, de prato ari- 
pennum 1 et dimidium. Solvunt simi- 
liter. 



20. S^oardus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Leutildis , homines 
sancti Germani; Sadrildis, colona sancti 
Germani; Ermenoldus, colonus sancti 
Germani. Isti quattuor* tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidium , de vinea ari- 
pennos u et dimidium, de prato aripen- 
nos m et dimidium. Solvunt similiter. 

2 1 • Ânsbrandus , colonus sancti Ger- 
mani ; Ingalharius , colonus sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I , habentem de terra arabili 
bunuaria y et dimidium , de vinea ari- 
pennos ni , de prato aripennos m. Sol- 
vunt similiter. 

2 2. Ragamboldus, colonus sancti 
Germani; Odilheus, colonus et uxor 
ejus colona , nomine Ratberta, homines 
sancti Germani , babent secum filium i ; 
Sichaus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Dominica , homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes v. Isti très 
tenent mansum ingenuilem 1, habentem 
de terra arabili bunuaria na et antsingas 
n , de vinea aripennos m» de prato ari- 
pennos m. Solvunt similiter. 

23. Ermenfiredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ercanildis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
II ; Berioinus , colonus sancd Germani; 
Gisoinus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Ercamberta, hondines sancti 
Germani» habent secum infeintes ; ik 
Isti très tenent mansum ingenuilem 1» 



' Hic, contri oonsuetiidiaeiD, Se^Mrdw ttqve Leotildii, oior igvf , pro doobiit coofordbM nomenatar. 



IRMINONIS 

habentem de terra arabili bunuaria m 
et dimidium , de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato aripennum i. Sol- 
vant similiter. 

dÂ. Gundoinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Balsinda , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
v; Adalfredus, colonus sancti Germani. 
Isti duo tenent raansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m , 
de vinea aripennos ni. Solvunt similiter. 

«5. Ebrevertus colonus et uxor ejus 
coiona , nonrine Balda , homines sancti 
Germani, habent secum infantes vmi; 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria nii, de vinea 
aripennos im , de prato aripennos nn. 
Solvit similiter, excepto facit alium di- 
midium aripennum. 

96. Guntharius, colonus sancti Ger- 
mani; Gerulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermengildis, homines 
sancti Germani, habent secum fdium i ; 
Wandrebildis habet secum fdium i. Isti 
trcs tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m et 
dimidiam antsingam, de vinea aripen- 
nos iifi , de prato aripennos m. Solvunt 
simUiter. 

Fol 11 «*. a 7. Fredegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalgudis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
m; Ragnericus, colonus sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria ni 
et antsingas n, de vinea aripennos m. 



ABBATIS. 41 

de prato aripennos n et quartam partem 
de aripenno. Solvunt similiter. 

28. Ingenulfus, colonus sancti Ger* 
mani , habet secum matrem suam et sa- 
rorcm; tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m et 
antsingam i, de vinea aripennos n, de 
prato aripennum i. Solvit ad hostem de 
argento solidos iiii , et ad alium annum 
multones n ; ad tertium annum , propter 
erbaticum, germia i; de vino in pascio- 
ne modios m; arat ad hibematicum 
perticas un, ad tramisum perticas n; 
pulios un, ova xv; caroperas, manoo- 
peras, curbadas, caplim, ubi ei injun- 
gitur. 

29. Blitharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ada, homines sancti 
Germani, habent secum in&ntes m; te- 
nent mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria n et antsingas n, 
de vinea duas partes de aripenno , de 
prato dimidium aripennum. Solvit simi- 
liter. 

30. Geraldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gertmdis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
n; tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m, 
de vinea aripennos u et dimidium, 
de prato dimidium aripennum. Solvit 
similiter. 

3i. Wineradus colonus et uxor ejus 
colona , nomine fiertlindis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
un; Warimbertus, cdoous sancti Oer* 

6 



42 



POLYPTYCHUM 



mani; Vulfara, oolona sancti Germaiii. 
Isti très tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria in 
et antsingam i, de vinea aripennos ii, 
de prato dimidium aripennum. Solvunt 
similiter. 

3a. Vulfardus, cotonus sancti Ger* 
mani , habet secum filium i; tenet man- 
sum ingenuilem i , habentem de terra 
arabili bunuaria vu , de vinea aripennos 
II, de prato dimidium aripennum. Sol- 
vit similiter. 

33. Ado, colonus sancti Germani; 
Gotharius colonus et uxor ejus colona , 
nomine Bertsuindis , homines sancti 
Germani, habent secum infantes vi. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria u, 
de vinea aripennos ii, de prato dimi- 
dium aripennum. Solvunt similiter. 

34. Maurus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Ermengardis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
m ; Agebertus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Julia, homines sancti 
Germani, habent secum infantes ii; 
Eitfredus, colonus sancti Germani. Isti 
très tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria nu , de 
vinea aripennos n, de prato aripennos ii. 
Solvunt similiter. 

35. Vulfricus, colonus sancti Ger- 
mani; (jcrbdda, colona sancti Germani, 
habet secum infantes n. Tenent man- 

p«i.s». sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria nn, de vinea aripen- 



num I et dimidium , de prato dimidimh 
aripennum. Solvunt similiter. 

36. Gerosmus, colonus sancti Germa* 
ni ; Dominicus colonus sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria m, 
de vinea aripennos ii et dimidium, de 
prato quartam partem de aripenno. Soi^ 
vunt similiter. 

37. Vulfleis, colona sancti Germani, 
tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria m et antsin- 
gam I , de vinea aripennos u , de prato 
dimidium aripennum. Solvit similiter. 

38. Ermenricus, colonus sancti Gei^ 
mani, tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria 11 et 
antsingam i , de vinea aripennos u. Sol- 
vit similiter. 

39. Sicharius, colonus sancti Ger- 
mani; Erimgaudus colonus et uxor qus 
colona, nomine Teuthildis, homines 
sancti Germani. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i, habentem de terra ara- 
bili bunuaria 11 et dimidiam antsingam , 
de vinea aripennos n et dimidium, de 
prato dimidium aripennum. Solvunt si- 
militer. 

40. Teudericus colonus et uxor ejus 
colona, nomine &mengardis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
nn; Vulfaldus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Algeberga, homines sancti 
Germani, habent secum infantes v. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ha- 



IRMINONIS ABBATIS 

bentem de terra arabQi bunuaris^^ et 
antsingas ii, de vinea aripennos ii et 
qnartam partem de aripenno. iSolvunt 
siiniiiter. 



45 

antsingam , de vinea aripennum i et au 
midium. Solvant simiiiter. 



4 1 . E^dradus , colonus sancti Gernia- 
ni; Ragentelmus colonus et uxor ejus 
eolona, nomine Wandrebalda, homi- 
nés sancti Crermani , habent secum in- 
fantes m. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem habentcm de terra arabili 
JEianuaria ii, de vinea aripennos ii, de 
pmto dimidium aripennum. Solvunt si- 
militer. 

63 . Madalbertus , colonus sancti Gcr- 
mani; Madalgarius, colonus sancti (ier- 
tnani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem i , habentcm de terra arabili 
bunuaria m et dimidium , de vinea ari- 
pennum 1 et dimidium. Solvunt simi- 
liter. 

43. Teutbaidus colonus et uxor ejus 
Golona, nomine Adatindis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem f ; Teudaldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adahrada , homines 
sancti Germani , habent secum infSeintes 
nii; Ingaigarius, colonus sancti Ger- 
mani. Isti très tenent mansum ingenui- 
lem I , habentcm de terra arabili bunua- 
ria m et antsingam i, de vinea aripennos 
H et dimidium. Solvunt simiiiter. 

h à. Vulfradus, colonus sancti Ger^ 
mani; Maria, colona sancti Germani, 
habet secum infantes mi. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria m et dimidiam 



45. Ir^landos colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agedrudis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II; Geriindis habet secum infantes ni; 
Adrildis, colona sancti Germani, habet 
secum infantes m. Isti très tenent man* 
sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria ii et antsingas n , de vi- 
nea aripennum f , de prato aripennum t. 
Solvunt simiiiter. 

46. Lederius, colonus sancti Germa- foI.»^*. 
ni, et Landoarius, colonus sancti Germa- 
ni. Isti duo tenent mansum ingenuilem r, 
habentem de terra arabili bunuaria ii 

et ansingam i , de vinea aripennos n et 
dimidium. Solvunt similiten 

47. Ingalardus, colonus sancti Ger- 
mani; Pascoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aglenildis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
VI. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bunua- 
ria m et antsingas n , de vinea aripen- 
num f et duas partes de aripenno, de 
prato quartam partem de aripenno. 
Solvunt simiiiter. 

48. Aictardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frotlindis, homines 
sancti Germani ; Ingoinus colonus et 
uxor ejus colona , nomine Grima , ho- 
mines sancti Germani , habent secum 
infantes n. Isti duo tenent mansmn in- 
genuilem I , habentem de terra arabili 
bunuaria 111 et dimidium , de vinea ari- 

(i. 



&4 



POLYPTYCHUM 



pennum i et quartam partem de ari- 
penno. Solvunt similiter. 

kg. Ermenaldus, colonus sancti Ger< 
mani, tenet mansum ingenuilem i, ha^ 
bentem de terra arabili bunuaria ii et 
dimidium, de vinea dimidium aripen- 
num, de prato dimidium aripennum. 
Solvit ad hostem multones ii; ad ter- 
tium annmn , propter herbaticum , ger- 
mia I ; in pascione denarios iiii ; arat ad 
hibernaticum perticas iiii , ad tramisum 
perticas ii ; puilos m , ova xv ; manuo- 
peras ; in vioea aripennum i. 

50. Beraidus, colonus sancti Ger- 
mani « tenet manswn ingenuilem i ; ha- 
bentem de terra arabili bunuaria ii et 
dimidium, de vinea dimidium aripen- 
num, de prato dimidium aripennum. 
Solvit similiter. 

5 1 . Ragentrudis , colona sancti Ger- 
mani, habet secum infantem i; tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria m et antsin- 
gam I. 

52. Winegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Doda, homines sancti 
Germani , habent secum infantem i ; 
tenent dimidium mansum ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria ii. 
Solvit ad hostem multonem i ; in pas- 
cione denarios n; ad tertium annum, 
in herbaticum , dimidiam gemiiam ; 
arat ad hibernaticum perticas u, ad tra- 
misum perticam i; puilos m, ova xv; 
facit in vinea dimidium aripennum. 



DE VEDRARIAS. 



53. Gerbertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Sigoildis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
un. Tenet mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria m et di^ 
midiam antsingam, de vinea aripen- 
num I et dimidium, de prato aripennum i 
et dimidium. Solvit ad hostem de ar- 
gento solidos nu, et ad alium annum 
multones ii; ad tertium annum, propter 
herbaticum, germia i ; de vino in pas- 
cione modios m; lignericia denarios un. FoL »s. 
Ârat ad hibernaticum perticas im, ad 
tramisem perticas n. Gurbadas, capli- 
num, caroperas, manuoperas, ubi ei 
injungitur. Puilos mi, ova xv. Facit in 
vinea aripennum i. 

54. Acharius et uxor ejus colona, no- 
mine Bertlau, habent secum infantes nn ; 
Gregorius et uxor ejus, Constancia, co- 
lona sancti Germani , habent secum in- 
fantes H. Tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m 
et dimidiam antsingam, de vinea ari- 
pennos n , de prato aripennos n. Solvunt 
similiter. 

55. Ermbertus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Sicbalda, homines 
sancti Germani; Godclhardus et uxor 
ejus, colona sancti Germani, nomine 
Siclehildis, habent secum infantes n; 
Wincboldus, colonus sancti Germani. 
Isti très tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria u et 
antsingam i , de vinea aripennum i , de 
prato aripennos n. Solvunt similiter. 



IRMINONIS ABBATIS. 



45 



56. Sichardus cok>nus et uxor ejus 
colona, Domine Waldehildis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
in; tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria m et 
dimidiam antsingam, de vinea aripen- 
num I et dimidium , de prato aripennos 
n. Solvit simiiiter. 

57. Âitricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godelindis, bomines 
sancti Germani, habent secum infantes v; 
Âitulfns coionus et uxor ejus colona, 
nomine Ermemberga, homines sancti 
Germani, habent secum infantes m. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria m, de 
vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennos 11 et dimidium. Solvunt 
similiten 

58. Âdalardus, colonus sancti Ger- 
mani; Abraham, colonus sancti Ger- 
mani, et uxor ejus colona, nomine 
Constantina, habent seciun infantes un. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabiii bunuaria ni , 
de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennum i et dimidium. Solvunt 
similiter. 

59. Warmedrannus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Susanna, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
lem I ; Teutharius colonus et uxor 
ejus colona , nomine EUisavia , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
taa I. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I , habentem de terra arabiii bunna- 
rium I et dimidiam antsingam, de vinea 



aripennum i, de prato quartam partem 
de aripenno. Solvunt similiter. 

60. Richardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Rachildis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
nn; Siclehardus colonus et uxor ejus 
cdiona , nomine Frotberga , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem i. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabUi bu- 
nuaria III et dimidiam antsingam, de 
vinea aripennum i, de prato aripennum i 
et dimidium. Solvunt similiter. 

61 • Dotbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aglildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes nu; 
Waltcaudus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Dominica, homines sancti Ger- Polu« 
mani, habent secum infantes n. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabiii bunuaria m et dimi- 
diam antsingam, de vinea dimidium 
aripennum , de prato aripennum i. Sol- 
vunt similiter. 

6a. Aigulfus servus et uxor ejus co- 
lona, nomine Leuthildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes vi. 
Tenet mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabiii bunuaria n et antsin- 
gam I, de vinea aripennos 11, de prato 
dimidium aripennum. Solvit similiter. 

63. Eriegerus; Gundulfus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Wandrehil- 
dis, homines sancti Germani, habent 
secum infàntem i. Isti duo tenent man- 
sum ingeouilan i, habentem de terra 



46 



POLYPTYCHUM 



arabili bimùaria m et ahtsingam i , de 
vinea aripemios n , de prato aripennum i 
et dimidium. Solvunt similiter. 

64. Âdrabaidus et uxor ejus colona^ 
nomme Gendrada, habent secum in- 
fentes u ; Pascoinus, colonus sancti Ger« 
oiam. Isti duo tenent mansiun ingénue 
len I, habentem de terra arabili bunuaria 
m, de vinea aripennos nii, de prato di« 
midium aripennum. Solvunt simiHter. 

65. Rathelmus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agia, homiaes sancti 
Germani, habent secum infantem i. Te- 
net mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria un et dimi- 
dium , de vinea aripennos m, de prato 
aripennos u. Solvit similiter. 

66. Elrcanfredus , colonus sancti Ger- 
mani; Ragenardus, colonus sancti Ger* 
mani. Isti duo tenent mansum inge- 
sittiem I, habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidiam antsingam, de 
vinea aripennos ii , de prato aripennum r 
et dimidium. Solvunt similiter. 

67. Bertingus colomus et uxor ejus 
colona, nomine Agenildis, homines 
saneti Germani, habent secum in&ntes 
II ; Aglebarius. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria vi, de vinea aripenaos 11 et 
dimidium, de prato aripennos un et 
dimidium. Solvunt simîlîter. 



Â^dnidis , colona sancti Germani, ha- 
bet secum infantes v. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem 1, habentem de 
terra arabSd bunuaria m et dimidium, 
de vinea aripennum i, de prato aripen- 
num I et dimidium. Solvunt similiter^ 

69. Waltarius colonus et uxor eju9 
colona , nomine Fulcrada , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m 
et antsingas u, de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato aripennum i et di- 
midium. S(A\iX similiter. 

70. Âltbertus, colonus sancti Ger- 
mani; Dominicus colonus et uxor c^os 
colona, nomine Ermentrida, homines 
sancti Germani, habent secum in&n- 
tes II. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria V et dimidiam antsingam, de 
vinea aripennum i, de prato aripemnim i 
et dimidium. Solvunt similiter. 

7 1 . Sadreharius cdonns et uxor ejus 
colona, nomine Ermengildis, homines 
sancti Germani; Geroardus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Ânsoildis, 
homines sancti Germani , habent secum 
inComtem i. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem I , habentem de terra an^Mli 
bunuaria u et antsingam i, de vinea fo1.9a. 
quartem partem de aripenno. Solvunt 
«militer. 



68. Atingus cdonus et uxcur ejus co- 
lona, nomine Agttndis, homines sancti 
Germani, habent secum in£intes ua; 



7^. Sîdiarius colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Amalberga, homiaes 
sancti Germani, habent secnm infism- 



IRMINONIS ABBATIS. 



M 



tes im ; Adalranus colonus et uxor gus 
colona, Bomine Bertbildîs, homines 
«ancti Gennani, habent secum infan- 
tem I. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bu- 
noaria m et antsingam i , de vinea 
aripenDos n et dimidium , de prato ari- 
pennos ii et dimidium. Sdvmit simi- 
liter. 

73. Bertingus, cdonus sancti Ger- 
mani; Ursiu5» coloûus sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria un , 
de vinea aripennos m, de prato aripen- 
nos III et dimidium. Solvunt similiter. 

76. Ingalbertus, colonus sancti Ger> 
mani; Gerbarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalgildis, bomînes 
sancti Germani, habent secum infintes 
n; Ejrmenaldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Wandilbalda, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
iiL Isti très tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m , 
de vinea aripennum 1, de prato* 

76. Adalradus colonus tenet mansos 
ingenuiles n , habentes de terra arabili 
bunuaria vm et antsingam i , de yinea 
aripennos un , de prato aripennos v. Fa* 
cit aripennos viii; solvit similiter. 

76. Fredemus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum servilem i , haben- 
tem de terra arabili bunuarium i et 
antsingam i, de vinea aripennos 11 , de 



prato aripennos n. Solvit in pascione de 
vino modios 11 , puUos iiii , ova xv, etfacit 
in vinea aripennos vi. 

77. Aiulfus colonus et Susanna co* 
lona , homines sancti Germani. Isti duo 
tenent mansum servilem i, habentem 
de terra arabili bunuarium i et dimidiam 
antsingam, de vinea aripennos n, de 
prato aripennum i et dimidium. Solvunt 
similiter. 

78. Teudricus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gerlindis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
V. Tenet mansum ingenuilem 1 , haben- 
tem de terra arabili bunuaria in et di- 
midium , de vinea aripennos m et dimi- 
dium, de prato aripennos n et dimidium. 
Solvit ad hostem de argento solidos ini , 
et ad alium annum multones n; ad 
tertium annum , propter herbaticum , 
germia i; de vino in pascione modios 
m, lignariciadenarios nn. Arat ad hiber- 
naticum perticas ini, ad tramisem per- 
ticas II; corbadas, caplinum, caropera, 
manuopera, ubi ei injungitur. Pullos 
ni, ova XV. Facit in vinea aripennum 1. 

79. Ricbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermentera, hominçs 
sancti Germani , habent secum infantes 
n; Adrebaldus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Teuthildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes un. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria n et 
antsingam i, de vinea aripennos n, de 



* DeMt finit ptrtgrtpU. 



48 



POLYPTYCHUM 



prato aripennum i et dimidium. Solvunt 
similiter. 

80. Rigulfus colonus et nxor ejus co- 
lona , Domine Adriana , homines saneti 
Germani, habent secum infantem i; 
Germanus, colonus saneti Germani, 
habet secum infantes 11. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bunuaria n , de vinea ari* 
li y\ pennos 11 et dimidium , de prato aripen- 
nos II. Solvunt similiter. 



habentem de terra arabiii bunuaria n 
et antsingam i, de vinea aripennos n» 
de prato aripennos ini. Solvit similiter. 

85. Bemeherus, colonus saneti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria n et 
dimidiam antsingam , de vinea aripen- 
nos II et dimidium, de prato aripennum i. 
Solvit similiter. 

DE CAPATICO. 



81. Aigulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Nadalia, homines saneti 
Germani, habent secum infantes nu. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabiii bunuarium i et ant- 
singam I , de vinea aripennum i et dimi- 
dium, de prato aripennum i. Solvit 
similiter. 

8a. Geraldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agildis, homines saneti 
Germani, habent secum infantes m. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabiii bunuaria iiii et di- 
midium , de vinea aripennos 11, de prato 
duas partes de aripenno. Solvit similiter. 

83. Bertulfus , colonus saneti Grer- 
mani , tenet mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria un, 
de vinea aripennos m et dimidium , de 
prato aripennos un. Solvit similiter. 

84. Bertadus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Waldiana , homines 
saneti Germani, habent secum infan- 
tes m. Tenent mansum ingenuilem i. 



86. Adfldis denarios un; Winegildis 
similiter; Marinus similiter; Bertinga si- 
militer ; Bagambolda similiter ; Leutharia 
similiter; Willonus similiter; Hercanil- 
dis similiter; Godaltrudis similiter. 

87. Sperendeus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Genildis , homines 
saneti Germani , habent secum infantes 
III. Tenent mansum ingenuilem i et di- 
midium , habentem de terra arabiii bu- 
nuaria vn et dimidium, de vinea ari- 
pennos nii, de prato aripennos m. 

88. Jacobus tenet mansum ingenui- 
lem habentem de terra arabiii bunua- 
rium I et dimidium, de vinea aripen- 
nos ni et dimidium , de prato aripen- 
nos II et dimidium. 

89. Waraculfus tenet mansiun inge- 
nuilem I, habentem de terra arabiii 
bunuaria ni et dimidiam antsingam, de 
vinea aripennos m, de prato aripen- 
num i et dimidium. 

90. Hildricus colonus tenet dimi- 



IRMINONIS ABBATIS. 



40 



dium mansum iDgenuilem, habentem 
de terra arabili antsingas ii« de vinea 
aripennum i et dimidiuni , de prato 
aripennum i. 

9 1 . Merardus teoet dimidiiun man- 
sum ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuarium i, de vinea aripen- 
num i , de prato aripennum i. 

9^. Godinus tenet mansum i in be- 
neficio. Habet in ipso manso de terra 
arabili bunuaria m, de vinea aripen- 
nos II , de prato aripennos vni. 

93. SuiiT in Vedrarias, sicut supra- 
scriptum babetur, mansi lxxxviiii , qui 
solvunt hostilitio solidos ccciiii , ad ter- 
tium annum; multones clviiii ad ter- 
tium annum; germgias Lxxvini ad ter- 
tium annum ; pastione vini modios 
ccxxxii , argento solidum i, denarios u; 
lignaricia solidos xxv , denarios un ; pul- 
los cum ovis ccli» puilos regales lxxxiiii *. 

9/1. Db Bacgbmci : Guido, Maria , Sophiaa , 
Isabd , Rodiilfus « Falgardus et Alberta uxor 
ejus , Maria de Vallo-Nosi , Eraaudus, Faber et 
Done mater ejus , Galterius et Baltnidis uxor 
ejut , Galterius et Hildealdîs uxor ejus de Fur- 
no Sancti-Leobiiii ; Teolt, femina Camolensti; 
Orioldis, Aiberca, ViUermus, Verinus, Vaco, 
()do . Giraldus , Alfredus , Valterius , Ersenflis , 
Garinus, Ersendis, Valteris, Tebaldus, Giraldus, 
(lirardus, Bîcholdts , Itta , Freebergis , Regina. 
FoL ^... De Baugenci : Benedictus , Girbaudoi . Mile- 
senda, JoflBredus, Bicherius. Baimberga, Ar- 
gant.GiUennus, Elbergaut, Giraldus, Galterius, 
Ado. Floguinus. .... Hugo, Ligart, Agnes, 
Odelina . Banuulfus . Marcarius . Petrus , Bene- 



dicta, Botledus, Minaidus, Aales, Renburgia, 
Stepbanus, Girberga, Goalus, Hauis, Landri* 
eus, Beoburgis, Galterius, Odelina, Hubarlus, 
Leois, Alennus, Herbertus, Bemoldus Ba- 
dulAis, Aanoetb, Galterius, Aie, Berta. 

Guarinus, Guillelmus, Amalricus , Godefire 
dus, Alaricuf, Gîrardua, Hersandus, Guillel 
mus , Ascelina , Gislebertus , Lisvia, Hugo, Joe 
odina, Badulfus, Alburgis, Baingardus, Le- 
gardus, Bainerius, Hdvis, Emaldus, Mileaindis 
Gislebertus, Albertus, Ursus, Helvis, Bichardus 
Enneogardis, Odelina, Odo, Maria, Godefine 
dus , Maria , Henricus , Guiardus , Hugo 
Goisbertus, Anstasia, Frodo, Hugo, Guarinus, 
Osanna, Bodulfîis, Bovevaldis, Christianus 
Odo de Mosters, Emoldus de Boneval, HU 
deer del Salive , Bobertus Eliot , Martinus , So- 
(îsia , Siefanus , Fuko , Legardus , Osm«e , 
Gosca, Herbertus, Bodulfus, Aales, Erem- 
burgis, Milesendis, Gosca, Hildeburgis, Bi- 
chardus , Lanfredus, Augardus, Guarengerius . 
Ades , Jolduinus , Hauis , Graalanx , Herveus , 
Boedein, Badulfus, Meinfelis, Orein, Aime- 
ricus, Legardus, Bainalmus, Andréas, Hil- 
desendis , Gualterius , Eremburgis , E3inandus , 
Gilia, Huncgerius, Sopbicia, Legardus, Mo- 
rinus , Vitalis , Dua , Osbemus , Laurentia , 
Hilduinus , Bichardus , Leda , Gualterius , 
Guarburgis , Elitgerbertus , Gualterius , Gual- 
terius, Guillelmus, Bosca« Osmundis, Guil- 
Idmus, Orieldis, Berta, Isabd, Badulfus, 
Erenburgis, Joflredus, Hermandus, Odelina, 
Maria, Lisvia, Odelina, Gislebertus, Eninelina, 
Heumardus , Ava , Avdina , Bobertus , Aalant , 
Odo, Henricus, Hildeburgis, Guamerius, En- 
melina, Baduda, Viellus, Guillelmus, Bi- 
cheldis, Gualterius, Mainardus, Aales, Bo- 
bertus, Ermengardis, Guillelmus, Odelina, 
Ersandus, Gunterius, Guilldmus, Badulfus. 
Aales, Hermenildts, Morandus, Erenburgis. 
Menddus , Bainaldus , Bichardus , Godefredus , 
Stephanus , Teodericus , Enmeltna , Guarinus . 
Eremburgis, Auguart , Fulcherius , Hugo. 
Bainaldus, Bodulfus, Herveus de Malesvaus , 
Guido , Tebaudus, Bemardus (ilius Noe, Bai* 



* Qtiar sequuntur s«culo uodrcimo e irunti* \idro- 
Uir rxaraU 



^ Nomeo uuam rectfoin est. 



50 



POLYPTYCHUM 



nalmuf, Drogo de Beivaû, Martinus , Milesen- 
dis, Guillelmus, Engelboldus, Benedictus, 
Hugo, Susanua, Guallerias, Aalix, Emnelina, 
Gislebertus , Girardus , Maria , Guillelmus 
caq^entariuB , Adelina , Legardus , Raburgis , 
Lanbertus, Odelina, Hugo, Mabilia, Joffre- 
dus, Ascelina, Johannes, Enneagardis, Ao» 
bertua , Ermenaldus , Gualterius , Odelina , 
Goffiredus, Enmelina, Vidlus, Adelina, Rai* 
naldus, Odelant, Odelina, HuberCus, Gefre^ 
dus, Aales et uxor ejas de Canpo Rembabt, 
Hildeardis et Micbael ûlius ejus, Bartolomens 
Droar et li feutres Ansoldus et Froburc , Ro- 
gerius , Maria uxor ejus , Fulcarbus , Tecebna 
Carnotensis, Villennus et Annes, Fulgorius 
de Baugenci , Galtenis et Aales , Gonstancia , 
Hubert de Bruolos, Ricbolt uxor ejus, Giller- 
mus, brahel, Guido prespiter, Aales, Roge- 
rius , Johannes , Alexandra , Isabd , Erenburgis , 
Richerius, Hodiema, Isenbardus, Ricbeldis, 
Albert, Milesendis, Tibolt, Milesendis, Futquis , 
Aiul, Ennengalt, Joslen, Wibert, Huldearos, 
Emaudus , Emelina , Teselina , Emdina, Asce- 
lina, Galterius, Mercer, Lnu, Simon Galter, 
Maria, Bemerius, Adelina uxor ejus, Colastice, 
Nerbertama, Joscdinus, Guillermus, Ricardus , 
Stephanus, Bernois, Guarinus, Aymericus , 
Rotbertus Torgis , GoSredus , Josca uxor sua , 
Johannes, Berenger eiBerta uxor ejus, Legart, 
Guerri et uxor ejus, Hugo Lucot, Herbertus 
Guillermus, Beatrix et Basilia filia ejus, Rai- 
nerius et Alburgis uxor qus, Gamerius, Al- 
burgis, Isenbardus et uxor ejus, Menardus, 
Aales , Rodulfus, Aymericus et uxor ejus , Hol- 
desendis, Martinus et uxor ejus, Herbcrtos, 
Permentarius , Maria , Joduinus , Beatrix uxor 
ejus, Fulbertus, item Fulbertus, Ricboldus, 
Aales, Ermengardis, Arnulfus filius ejus, Hu- * 
go de Giors , Gilo , Aia , Beatrix , Tebaudus , 
Fulcoinus li fils Rolfb , Rotbertus , Aides, Fui- 
cherius , Girberga , Lanbertus , Doa , Robertus, 



Guitburdis, FromundiSt Ermengardis, Ersen- 
dis ,. Gaultçrius , Aales • I^ilderius , Josco , Al^- 
mus, Girardus Mao.sel, Joonart, Guillermus, 
Rainardus de Blai, Rotbertus , Otrea, Raganus , 
Patricius, Matheus de Soline, Hildricus, Erem- 
burgis , Hubertus , Jaindox , Enmdina de Bal- 
genci, Qisabet, Amelina femina, Guillemus, 
Drogo , Giburgis , Marifi , Ozmundus, Fromun- 
dus, Rotbertus de Mauritauia, Lambertus, 
Garinus Revel, Guillermus , Paganus, Rogerius 
de Rosca , Tecanda femina sua , Gislebertus , 
Hildeburgis , Hugo , Ernaudus , Rotbertus , 
Guillermus , Rotbertoos et uxor ejus Hilduidis 
de Ruberiis de Sancta Maria, Aimericus, Gal- 
terius, Herveus, Ligerius, Landricus et uxor 
ejus Issenberga, Ossanna, Giraldus et uxor 
ejus de Nogento, Rollendus, Hildeberga de 
Mauritania , Gislebertus , Rainaldus et uxor 
ejuf de Baugenci, Hodiema, Alburgis, Odeli- 
na, Johannes, Ugo, Ermenoldus, Eremburgis, 
Issabel, Joilredus , Bendicta , Rainaldus et uxor 
ejus , Frogerus et uxor ejus , RaduUus , Gilla , 
Hengerboldus , Odo, Christianus*. 

Gamotenses : Hermemburgis , Rotbertus, 
Eremburgis. 

GuiUehnus presbyter ; Girulfus , Guamerius , 
presbyteri; Horris, Sapicncia et uxor ejus, 
Guillermus et Horanda mater ejus , Bemardus 
et uxor qus , Noe et Maria uxor ejus , Christia- 
nus et Leogardis uxor ejus, Hugo, Innoge, 
Fromundus, Girardus, uxor ejus, Rotbertus, 
uxor ejus , Guillermus, uxor ejus, Guillermus, 
Laloer, Rodulfus, Chain, Odo et uxor ejus, 
Rainaldus de Matriolis, Guillermus li fil Aubri, 
Andris , Lalcrine fili ejus , Jofi«dus , li fil Horri, 
Grimol et Milessent uxor ejus , Fromundus de 
Capella , Richardiis , Rotbertus , Isabel , Graul 
niu , Rainaldus , Qiristianus , Milesendis , 
Guillermus, Fulcho^ Freesendis, Richddis , 
Rogerius , Guarinus , Holchat , Constantia , 
Goofiridus, Aales, Duminus, Amelina, Her- 



* Nomina que proxime sont secatora, leguntur 
folio ICI verso, longoque, ut patet, intervalloabillis 
que praFccdunt ; manu tamen eadem cademqoe aetate 
sont exarata . Singula quoqoe ad homines monas- 
terii sancti Germani in eisdcm regionibos morantcs 
pertinent , nequc ullaro relationem babcnt cum 



fiscis quibus subjunguntur. Hodie si paragrapbi» 
disjonctis continentur, causa procul dubio injuriis 
non paocis Codici illatis tribuenda. Nobis itaqoe 
congruum visum est separata in euindcm locam 
denoo hic cogère. 



IRMINONIS ABBATIS. 



51 



bertoft, Guarinns, lUnnulfus, Hildeburgis , 
Goflireduft, Robertos, Constantius, Ermengardis, 
Rainaldus, Stepbanus, Rodulfus, Robertus, 
Robes , Galterius , Guid « Bois , Gislebertus « 
Gislardus, Auburgus, Ermengardus« JeHent, 
MartiDUS, Legardus , Herbertus, Richardus, 
Ricbddus , Guillermiis , Ennengardus , Jofire- 
dus, filius Ubîci, Joslenus li corvesers, Her- 
bertus et uxor ejus , Johannes, filius Maineirii 
et uxor ejus , Hugo de Nogeut et filius ejus et 
filia, Rogerius filius « Bosdmus et uxor ejus, 
Laurentia, Rtiniddus, Guismundos et uxor 
ejus, Flabaux et uxor qus, GuiUermuf , Ro- 
dulfus de Bona Valle , Cbristianus , Odo de 
Mouasteriis , Amulfus de Bona Valle , Otgerius 
de Salivei , Robertus , Heliot. 

De Mauritania : GtiiDermttS mercator, Ro- 
bertus et Sicilia uxor ejus , Giraldus de Boscd 
et babel uxor ejus, Henrîcus et Erenburgis 
uxor ejus, Garoldus de Herseet et Ermenoldii 
uxor ejus. 

De Honte-Miral : Benedîctns , Bussus , Eren* 
burgis, FVoilina, Robertos, Herbertus, Ra- 



bel , Petrus et Maria uxor ejus , Guillermus , 
filius Girardi et Lichardis uxor ejus, David, 
Frolmundus et Isabel uxor ejus, Tebaldus et 
Remburgis , Richerius et uxor ejus. 

De Senoncha castro : Hubertus , Radulfus , 
Fulcherius , Quintinus , Isuardus , Erchem- 
baldus, Germanus, Cbristianus. 

De Mauritania : Rotbertus, Guillermus de 
Marens , Guillermus de Montcorien , Rotbertus 
de Prulei , Hugo de Bosco , Matildis , Joffine- 
dus de Reveri, Jeexdina, ViDermus de Bd- 
fin , AmuUbs de la Mesnerei , Hubertus , 
Guillermus de Asprea, Radulfus, filius Hil- 
deardis, Guido. 

De Mauritania vel de Baugenci : Leodericus, 
Germanus , Renuis , Amicus faber , Rotbertus , 
Anstesa. 

De Baugenci : Roger lo regrater, uxor Eme- 
lina, Bemar li miners et Guiguinus et Ode- 
lina uxor ejus , Martins , Anuigaude , Rotber- 
tus Port^uere et Heinris le oorveser, Ermen< 
gar la Roee, Gislebertus li burhers, Bertran- 
nos, Herbertus, Hubertus. 



52 



POLYPTYCHUM 



VI. BREVE DE SPINOGILO. 



Fol. a5v*. 1 . liabet in Spînogilo' mansum do- 
minicatum cum casa et aliis casticiis 
suflicienter. Habet ibi de terra arabili 
culturas vi quœ habent bunuaria cl, ubi 
potest seminare modios ccl. Habet ibi 
de vinea aripennos c, ubi potest col- 
iigi de vino modios dcccl. Habet ibi 
de prato aripennos xx%, ubi potest col- 
ligi de feno carra l. Habet ibi sUva quœ 
habet in totum légua m i et dimidiam, 
ubi possunt saginari porci ce. Habet ibi 
farinarium i, unde eiil in censum de 
annona modios lx. 

i. Habet ibi Ricbertus ecciesiam in 
beneflcio cum omni apparatu diligen- 
ter constructam, ubi aspicit mansus i, 
liabens de terra arabili bunuaria un , de 
vinea aripennos vu et dimidium, de 
prato aripennos m. Et sunt in suum 
dominiummansi ii, quœ habent de terra 
arabili bunuaria xi , de vinea aripennos 
XII, de prato aripennos vi. 

3. Gamalfredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalhildis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
iiii. Tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria viii , 
de vinea aripennos m , de prato aripen- 
nos V. Solvit in pastione de vino modios 



m, et in alium annum multonem i, et 
ad alium annum soledos ii et denarios 
III, et propter lignaricia denarios un, 
scindoias c ; et facit in vinea dominica 
aripennum i ; arat ad tramisem perticas 
II ; corvadas, manuoperas, caroperas, 
quantum ei injungitur. 

i. Donefredus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v et 
dimidiam antsingam , de vinea aripen- 
nos III et quartam partem de aripenno, 
de prato aripennum i et dimidium. 
Solvit similiter. 

5. Ermenarius colonus et uxor ejus 
coiona , nomine Siclcfrida , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I , nomine Siclehildis ; Wandalber- 
tus, colonus sancti Germani. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria v et dimidiam 
antsingam, de vinea aripennos m et 
dimidium , de prato aripennum i et di- 
midium. Solvunt similiter. 

6. Ragamboldus colonus et uxor ejus 
coiona, nonune Adevalda, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II, Hildeboldus, Ragamberga; Wama- 



' Hodie ÉpiiMjr'tar'Or^ » ad lapidem dccimum seitnin Paritiis, aastrum versus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



55 



dus coloDus et uxor ejus colooa , nomine 
Adalgudis, homines sancti Germani, 
babent secum infantes n, bis nominibus, 
Adalgis, Droctara. Isti duo tenent man- 
sum Ingenuiiem i, habentem de terra 
arabili bunuaria xi , de vinea aripennos 
III et dimidium, de prato aripennos ii 
et dimidium. Solvunt similiter. 

7. Aclevertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Landisma , bomines 
sancti Germani , babent secum infantes 
nu, bis nominibus, Oecteo , Gisievertus , 
Ebctildis, Ulû*anna. Tenet mansum inge- 
nuiiem I, babentem de terra arabili 
bunuaria x et antsingam i , de vinea ari- 
pennos m et quartam partem de ari- 
penno, de prato aripennos v. Solvit 
similiter. 

8. Adaibarius, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum infantes n, Restoi- 
nus, Adalgudis; Waldemia libéra. Isti 
duo tenent mansum ingenuiiem 1, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria x, de 
vinea aripennos ni , de prato aripennos 
VII. Solvunt similiter. 

9. Bertarius, colonus et uxor ejus 
colona , nomine Drocberta , bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 
III ; Eriefredus colonus et uxor ejus co- 
lona « nomine Ragbildis, bomines sancti 

Fol. 9$. Germani , babent secum infantes m , bis 
nominibus , Raintbardus , Giltranna , 
Ragentrudis. Isti dao tenent mansmn 
ingenuiiem i , babentem de terra arabili 
bmiuaria x et antiîogam i , de vinea an- 
pennos 11 et dimidium , de prato ari- 
pennos VII. Solvunt similiter. 



10. Baldoldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Baltfirida , bomines 
sancti Germani , babent secum infantes 
lin, bis nominibus, Baldoinus, Airbil- 
dis, Baldisma, Waltarius; Eldoinus, 
colonus sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuiiem i , babentem de 
terra arabili bunuaria xi et antsingas 11 , 
de vinea aripennos m et duas partes de 
aripenno, de prato aripennos 11 et di- 
midium. Solvunt similiter. 

1 1 . Bemeardus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Rotberta , bomines 
sancti Germani, babent secum infan- 
tem I, nomine Ermengarius. Tenet 
mansum ingenuiiem i, babentem de 
terra arabili bunuaria x et antsingam i, 
de vinea aripennos 11 , de prato aripen- 
nos m. Solvit similiter. 

1 Q . Ermenoldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aclisma, bomines sancti 
Germani, babent secum infantes n, bis 
nominibus , Ermenarius , Amalricus ; 
Framengarius colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Landedrudis, bomines 
sancti Germani , babent secum infantes 
m » bis nominibus, Flodoildis, Framen- 
gildis , Flodois. Isti duo tenent mansum 
ingenuiiem i , babentem de terra arabili 
bunuaria xi et antsingas n , de vinea ari- 
pennos m et duas partes de aripenno, 
de prato aripennos iiii et dimidium. 
Solvunt similiter. 

i3. Liantfipedus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gentildis, bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 
n, bis nominibus, Guntbeiiga, Dructil- 



54 



dis; Martinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Plectrudis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes un. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria v, 
de vinea aripennos ii , de prato aripen- 
nos V. Solvunt similiter. 



POLYPTYCHUM 

Germani , habent seciun infantes u , bis 
nominibus, Laidradus, Machildis. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de terra 
ai*abili bunuaria xi» de vinea aripennos 
m, de prato similiter. Solvit similiten 



1 &. Eurehanius colonus habet secum 
matrem et sororem ; tenet mansum in- 
genuilem I , habentem de terra arabili 
bunuaria vu, de vinea aripennos ii et 



18. Germenidfiis et uxor ejus, colo- 
na sancti Grermani, habent secum in- 
fantes mi, bis nominibus, Germanus, 
Pascuarius, Âclehfldis, Germana. Te- 
net mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria x, de vinea ari- 



dimidium , de prato aripennum i. Solvit pennos 11 et dimidium, de prato dimi- 
similiter. dium aripennum. Solvit similiter. 



1 5. Berneharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Judildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes 11, his 
nominibus, Bemegis, Bernoinus; Stra- 
didius colonus et uxor ejus colona, 
nomine Walantrudis, homines sancti 
Germani, habent secum filium i, no- 
mine Ânstasius. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i, habentem de terra ara- 
biÛ bunuaria vii et antsinga i , de vinea 
aripennos m , de prato aripennum i. 
Solvunt similiter. 

1 6. Elrmenfredus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Scupilia , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes V, his nominibus, Scopilius, Agan- 
fredus, Ansarius, Blitgarius, Ermenfrida. 
Tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria viii, de vinea 
aripennos 11 et dimidium , de prato ari- 
pennos m. Solvit similiter. 

1 7. Anstasius colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Bertildis, homines sancti 



19. Guntbertos et uxor ejus, colona foLsCi 
sancti Germani, nomine Teudelindis, 
habent secum inJEmtes nn. Tenet man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria vu, de vinea aripennos 
II, de prato aripennos 11. Solvit simi- 
liter, 

a G. Waldegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalgardis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II, his nominibus, Adalgis, Leutgardis. 
Tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria mi, de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato ari- 
pennum i. Solvit in pastione de vino 
modium i, vervicem i; cetera solvit 
sicut Gamalfredus. 

ai. E3dradus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalgardis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
II, his nominibus, Adalradus, Ragam- 
berta ; Ermenoldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hercanhildis, homines 



IRMINONIS ABBATIS. 



55 



sancti Germani, habent secum infan- 
tem I, nomine Hercanrada. Isti duo 
tenent mansiuningcnuileini^ babentem 
déterra arabili bunuaria vu» de vinea 
aripenniua i et dimidium , de prato ari- 
pennos ii. Solvunt similiter. 

22. Fulcoinus colonus et uxor ejus 
colona, Domine Âdalgrinna, homines 
sancti Gennani , babent secum infantes 
u, bis nominibus, Bertfredus, Fuicois. 
Tenet mansum ingenuiiem i , babentem 
de terra arabili bunuaria vu, de vinea 
aripennos u et dimidium , de prato an* 
pennos m. Solvit similiter. 

d3. Âutgarius cdionus et uxor ejus 
colona, nomine Land§, bomines sancti 
Germani, babent secum infantes ni , bis 
nominibus, Lantbertus» Âutbertus, Âut- 
gildis. Tenet mansum ingenuiiem i , ba- 
bentem de terra arabili bunuaria vu , 
de vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripennum i et dimidium. Solvit 
similiter. 

a/i. Sichaus orfouus et uior ejus co- 
lona, nomine Blatsinda, bomines sancti 
Germani , babent secum infantes m, bis 
nominibus, Hiltrudis, Austrudis, Si- 
cbildis. Tenet mansum ingenuiiem i, 
babentem de terra arabili bunuaria un , 
de vinea aripennum i et quartam par- 
tem de aripenno. Solvit similiter. 

a 5. Adalmannus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Eldois, bomines sancti 
Germani, babent secum infantem i. 



nomine Adalrada ; Ingo colonus et uxor 
ejus colona, nomine Adalbolda, bomi* 
nés sancti Germani , babent secum in- 
fantem I , nomine Agambodus. Isti duo 
tenent mansum ingenuiiem i , babentem 
de terra arabUi bunuaria x, de vinea 
aripennos ii» de prato aripennum i. 
Solvunt similiter. 

a 6. Landricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agentrudis, bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 

II, bis nominibus, Landrada, Frameu- 
gildis; Aldedrudis, colona sancti Ger- 
mani, babet secum infantem i, bis no- 
minibus, Haltbertus*; Danegildis, colona 
sancti Germani, habet secum infantes 

III, bis nonûnibus, Dominicus, Landol- 
dus, Amalberga. Isti très tenent mansum 
ingenuiiem i , babentem de terra arabili 
bunuaria vi et dimidium , de vinea ari- 
pennos lu et dimidium , de prato ari- 
pennos II. Solvunt similiter. 

a 7. Ragambertus , oolonus sancti 
Germani, habet secum infantes m, his 
nominibus, Ragenarius, Ragamberta, 
GodeUndis. Tenet mansum ingenui- 
iem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria V, de vinea aripenniun 1 et di- 
midium, de prato aripennum i. Solvit 
similiter. 

a 8. Sicharius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ostedrudis , homines 
sancti Germani, babent secum infantes 
ini, his nominibus, Ermenoldus, Ri- foLj, 
charius, Ermenarius, Elrmenildis. Te- 



' Sic nnoc leplar ; pnits cnt U^taUet imêt , ••qotbMitttnpM 'émo 



fOonoD potterios erttuin est. 



56 



POLYPTYCHUM 



net mansum ingenuiiem i, habentem 
de terra arabili bunuaria v , de vinea 
aripennum i et duas partes de aripenno, 
de prato aripennum i. Solvit sioiiliter. 

19. Bernehardus colonus et nxor ejus 
(K>lona, nomine Gentildis, homines 
.sancti Germani , babent secum infantes 
iiii, bis nominibus, Agenteus, Hildois, 
Âgamberga, Âldeberga; Adrebarius et 
uxor ejus, colona sancti Germani, no- 
mine Autiindis , babent secum infantes 

II, bis nominibus, Hiideboldus, Farobil- 
dis. Isti duo tenent mansum ingenui- 
iem I , babentem de terra arabili bu* 
nuaria vu, de vinea aripennos n et 
dimidium , de prato aripennos vu et 
dimidium. Solvunt similiter. 

30. Adalbarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Randoildis, bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 

III, bis nominibus, Ratbertus, Ratgis, 
Adalbildis. Tenet mansum ingenuiiem i, 
babentem de terra arabili bunuaria vi 
et dimidiam antsingam, de vinea ari- 
pennum I , de prato aripennos 11. Solvit 
similiter. 

3 1 . Randoinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gisoildis , bomines 
sancti Germani , babent secum infantes 
III, bis nominibus, Aldoinus, Ragen- 
teus, Girboldus. Tenet mansum inge- 
nuiiem I, babentem de terra arabili 
bunuaria iiii, de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato aripennum i. Solvit 
similiter. 

3a. Ingalmarus et uxor ejus, colona 



sancti Germani, nomine Beria , babent 
secum infantes 11 , bis nominibus, Saul, 
Ingalsindis. Tenet mansum ingenui- 
iem i, habentem de terra arabili bu- 
nuaria iiii, de vinea aripennos 11 et di- 
midium, de prato aripennos 11. Solvit 
similiter. 

33. Bertrannus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Autrudis , bomines 
sancti Germani , babent secum infantes 
nu. Tenet mansum ingenuiiem i, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria un, 
de vinea aripennum i et duas partes de 
aripenno , de prato aripennum i. Solvit 
in pastione de vino modios 11 et multo- 
nem i. Facit in vinea aripennum i. Arat 
ad bibernaticum perticas nn, ad trami- 
sem perticam i. Manuoperas, caroperas, 
quantum ei injungitur. PuUos ui, ova xv. 

3 A. Ermboldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Acletrudis , bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 
n; Amalricus, colonus sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum ingenuiiem i, 
babentem de terra arabili bunuaria vi 
et dimidium, de vinea aripennum i et 
dimidium. Solvunt similiter. 

35. Ardoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Lisegundis, bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 
m, bis nominibus, Frotbertus, Dago- 
bertus , Jobaona ; Aclulfus , colonus 
sancti Germani. Isti duo tenent dimi- 
dium mansum servilem, babentem de 
terra arabili bunuaria m et dimidiam 
antsingam , de vinea aripennum i , de 
prato aripennos 11 et dimidium. Solvunt 



IRMINONIS ABBATIS 

in pastione de vino modium i et dimi- 
dium , et faciunt in vinea dominica an- 



57 



pennos iiii, et manoperas in unaquaque 
ebdomada dies ii. PuUos ni, ova xv. 

36. Radoardus lidus et uxor ejus 
Foi.a7vv lida, Domine Sicletrudis (sol vit de- 

narios vni)» homines sancti Germani, 
habent secum infiaintes m* Tenet man- 
siun ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria vn, de vinea aripen- 
num I. Solvit in pastione de vino mo- 
dios ni. Fadt in vinea aripennos iiii, 
in unaquaque ebdomada curvtdas ii; 
manoperas, caroperas, quantum ei in- 
jungitur. 

37. ingi&ertus sarvus et uxor ejus 
colona, nomine Danegildis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
III. Tenet mansum servilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria m et di- 
midiam antsingam , de vinea aripen- 
num I. Sdvit de vino modios 11. Facit 
in vinea aripennos un et manoperas. 
Pullos ni, ova xv. 

38. Adehardus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum servilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m et 
diraidium, de vinea aripennum 1, de 
prato aripennum 1 et quartam partem 
de aripenno. Solvit similitec. 

39. Waldegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Elrmenildis, homines 
sancti Germani. Tenet mansum servi- 
lem I , habentem de terra arabili bunua- 
ria m, de vinea quartam partem de 
aripenno. Solvit in pastione de vino 



modium i. Facit in vinea aripennos un 
et manoperas in unaquaque ebdomada. 
Pullos III, ova XV. 



ko. Maurondus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Agildis , homines sancti 
Germani , habent seciun infantes 11. Te- 
net mansum servilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria ni et antsingam i, 
de vinea dimidium aripennum , de prato 
duas partes de aripenno. Solvit similiter. 

ài> Maurinus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum infantem i; tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria nu et antsingam i, 
de vinea aripennum i et dimidium. Ce- 
tera solvit sicut Radoardus. 

à2. Dominicus servus et uxor ejus 
colona , nomine Gaudildis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
ni. Tenet mansum servile^cn 1, haben- 
tem de terra arabili bunuaria v et dimi- 
dium, de vinea aripennum 1 et, dimi- 
dium, de prato aripennum i et dimi- 
dium. Cetera solvit sicut Waldegarius. 

&3. Gundoldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Autbolda, homines 
sancti Germani. Tenet mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria ini, de vinea aripennum i, de 
prato aripennos 11. Cetera solvit sicut 
Radoardus. 

&&. Constantinus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ingeltrudis , habent 
secum infantem 1 et matrem et fratres 11 
et sororem i. Tenet mansum servilem 1 , 

8 



58 



POLYPTYCHUM 



habentem de terra arabili bunuaria vii, 
de vinea aripennos ii. Cetera solvh sicut 
Waldegarius. 

à5. Galtfridus servus et uxor ejus 
colona tenent manstim ingenuilem i, 
habentem de terra aràbili bunuaria v 
et dimidium, de yintz aripennum ret 
dimidium , de prato aripennum r et di- 
midium. 
fi 

li6, Scubiculus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Teodildî» , homines 
sancti Germant, habent secum infantes 
II. Tenet hospicium i, babens de terra 
arabili anfsingam ), de vinea aripen^^ 
num 'f; Inde facit in finea domhnicà 
aripennum i, et in unàqdaque ebdo^ 
mada diem i. PuUos m , ova xv. 

47. Gunthadtts, colonus sancti Ger- 
mani, habet sécum sororem i; tenet 
Fol. a8. hospicium 't',ubi habet de terra arabili 
antsiligam i et dimidiâm , de vinea ari- 
pennum i; et facH inde aripennum i. 
Cetera similiter. ' 

liS. Âmadus et Ragenoldus, coloni 
sancti Germani, babent secum matrem. 
Isti duo tenent hospicium, habens de 
terra arabili antsiugam i, de vinea ari- 
pennum I et dimiéium. Solvunt de vino 
modium i -, et (aciant in vinea aripen- 
nos II , in unaquque ebdomada dies m ; 
ova X, pulios II. 

69. Eldiengus, colonus sancti Ger- 

' VU aliter «iplicanda est syilaba sac, <{tu manus 
paulo reccntior spatium vacuum, a priore librario 
relictam , Htterh pallidioribus eiplerit. Semas ta- 



mani, tenet hospicium, habens de terra 
arabili bunuaria 11 et dimîdiam antsin- 
gaqi, de vinea dimidium aripennum. 
Inde facit in vinea aripennum i, in una- 
quaque ebdomada diem i. Pulios 11, 
ova X. 

5o. Acievalda, colona sancti Germa- 
ni, babet secum infdttes n; tenet boa* 
pioiumi, habens de terra 'lÉiabiljlantain- 
gam I. Inde facit iB vdnea idimidium 
aripennum. PuUum i, ovai'ir. 

5 i . Maocebodus eolmius et uxor ejus 
colona, nomUie Berthiidis, homines 
sancti Germani, babent secum iofan- 
tem I. Tenet hospicium i, babens de 
tes^TGL arabili antsiagas Uy dèrvifiea duas 
partes ^e aripenno. Solvit de vixio mo^ 
dium I. Facit in vinea ^midium ari- 
pennum, et facit ortum dominicum. 
Pulios in , ova xv. 

53. logalboldus , sacerdos* sancti 
Germani,. de bénéficie Godoeno, tenet 
hospicium nostrum, babens de terra 
arabili bunuaria 11 et antsingam i, de 
vinea très partes de aripenno. Solvit 
de vino modium i , et fecit aripen- 
num I et antsingam i , et in unaquaque 
ebdomada curvatam 1 et diem i. Puilos 
ni , ova ny. 

53. Martinus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum infantes 11 ; tenet 
hospicium i, habens de terra arabili 
aatsingam i, de vinea aripennum i; et 

roen , oon litterarum ductus , postulare viderelur 
saUttarius, cujus quasi collega /orMtanaj io para- 
graphe sequenti occmrit. 



IRMINONIS ABBATIS. 
inde facit aripennum i in vinea domi- 
nica ; et est foristarius de siiva et vinea 
dominica. 



59 



5 A. Undoinus tenet bospicium i , ha- 
bens de terra arabili bunuaria m. Solvit 
de vinô fflôdiùm i et denario» ht ; et 
facit aripêtillàtn i et; perticas v. Corva- 
tas , itianofieras , ifQatituin ei injungitUr. 

55. Habet ibi Ragamboldui» in bene- 
fldo hiàhstinl i, habentem de terra Éra^ 
bili bUtiùflHa xi et àtltsingdm i et dimi- 
diâm , de vinea aripenno» nu , de prato 
aripennos ni et dimidium. 

56. f^ jurtiverom : Eidradu^, Ans- 
tasiUft, Ërleli^edm, Sèubicultts, Donefre- 
fîhc^Us, Adalfnamiti9, Bemeardns, Ra- 
gaitibertus , Radoardus , Maurifius , Aiit- 
gàrius , Waldegarii». 

Fol «8,*. S7. SiTNT îil Spinogiio, justa fjuod 
suptascriptum habetur, mdtisi ingénui- 
tés xxxn. SoivunthostiHcio solides Lxvni, 
ad tertium annum muitones xvnn, ad 



tertium annum vervices xni; lignaricia 
solidos X, pastione vini modios lxvui, 
scindolas m m, pulios cum ovis xcvi. 

Sont mansi servUes xi. Solvunt pas- 
tione vini modios xvini et dimidium , 
pulios cum ovis xxxni. 

8ttnt ibidem hospitia vnii. Solvunt 
vlili Énodios mi» pulios cum ovis xvii, 
denarios ni. 

58. bti flUBt servi ex villa Spinogik) : Do- 
minicus , Gotboldus , Jordaois , DomiDica , Ilil- 
degardis , Radoara , Frotlindis , Bertiiildis , 
Ragenardis , Beata , Ranois , Donefiredus , Exlra- 
Iqs, Elia, EKsabia, Adalardtis, CkUardus, 
Raifioîs, Adalindift^ Adàlrada^ Hildegardis, 
Adidhildifl^ Flodaldus, Gaudaldiu, Martîna, 
Godelbertus, Sechadus, Adalbertus, Ricliar- 
dus , Ingalbertus V 



59. Eat in page VeaunMiiai abbatia 
Sancti Ursini super Duviiiih fluviiim, 
et ad ipsam abbatiam ptitment villae , 
his nominibus, Chuviniacus, Curtis Ul- 
dulfi , ad cœnobium sancti Gennani 
pertinentes ^ 



*Hic pangraphos nuDo pâufiiltmi recentiore 
«lânUdt Ml. 

^ Uac loca tria , éiatttU Bit antinenci» • circa 



Pontem Reintmdis sita, hodie nominantur Saint- 



60 



POLYPTYCHUM 



VIL BREVE DE VILLARI. 



Fol. 39. I . Habet in Villare* in cella fratrum 
mansum dominicatum cum casa et aiiis 
casticiis sufficienter. 

a. Habet ibi ecclesias 11 cum omni 
apparatu diligenter constructas. 

3. Habet ibi de terra arabili cuitu- 
ras X, ubi possunt seminari modii dg. 

Habet ibi de vinea veteri aripennos 
lui; de vinea novelia, quam domnus 
Irmino abba plantavit, aripennos viiii, 
ubi possunt colligi in totum modii cccc. 

Habet ibi de prato aripennos l , ubi 
possunt colligi de feno carra xl. 

Habet ibi de siiva , sicut œstimatur 
totum in gyro, leuas 11 et dimidiam. 

Habet in Nirbanio^ de siiva bunua- 
ria ni. 

Habet in Lebiaco* de siiva ubi pos- 
sunt saginari in totum porci clxx. 

à. Habet Bodo coionus et uxor ejus 
colona , nomine Ermentrudis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
III. Tenet mansum ingenuiiem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria viii et 
antsingas 11, de vinea aripennos 11, de 
prato aripennos vu. Solvit ad hostem 
de argento soiidos 11, de vino in pas- 

' Nunc La CelUSaint-Cload , ad lapidem ooDam 
Parisiis, occasom venus- 

^ Hodie , ni fallor, BejM» tredecim millibus paa- 
suoin et quiogeoUs a Villari , vertus ocddentem. 



cione modios 11 ; ad tertium annum 
scindoias g; de sepe perticas ni. Arat 
ad hiberna ticum perticas un, ad tra- 
misem perticas 11. In unaquaque ebdo- 
mada corvadas 11 , manuoperam 1. 
Pulios III , ova XV ; et caropera ubi 
éi injungitur. Et habet medietatem de 
farinarium, inde solvit de argento soii- 
dos II. 

5. Frambertus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Odelindis, homines 
sancti Germani, habent secum infan* 
tem I. Tenet mansum ingenuiiem i, 
habentem de terra arabili bunuaria viii, 
de vinea aripennum i et duas partes de 
aripenno , de prato aripennos 11 et ter- 
tiam partem de aripenno. Excepto scin- 
doias , cetera solvit sicut Bodo. 

6. Isti duo tenent alium mansum in 
censo, habentem de terra arabili bu- 
nuaria XIII, de vinea aripennos vi, de 
prato aripennos vi. Inde solvunt soiidos 
y et denarios un. 

7. Waltarius servus habet secum 
infantem i ; Waldegaudus servus et uxor 
ejus colona, nomine EUegia. Isti duo 
tenent mansum ingenuiiem i, habentem 

' Nostro tempore Uvj, tredecim milliaribus a 
Villari, inter aostram et occasum. V. Lebeuf, t. nu, 
pag. 3o et seqq. 



IRMINONIS ABBATIS. 



61 



Fol. }y « 



de terra arabili bunuaria iiii etantsin- 
gam j , de vinea aripennum i et diini- 
dium, de prato aripenaos ii. Faciunt de 
vinea aripennos mi. Excepto scindolas, 
cetera solvit sicut Bodo. 

8. Ragenoldus colonus et uxor ejus 
colooa , Domine Âdalsindis , habent se- 
cum infantes vi; Flodoinus colonus et 
uxor ejus Agenildis» boniines sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum ingenui- 
iem I, babentem de terra arabili bunua- 
ria X , de vinea aripennos ii , de prato 
aripennos ii. Cetera solvit sicut Bodo. 

9. Josep colonus et uxor ejus colona, 
nomine Berta , homines sancti Germani, 
habent secum iniantes vi. Tenet man- 
sum I ingenuiiem, babentem de terra 
arabili bunuaria xi, de vinea aripen- 
num I et dimidium, de prato aripen 
num I et dimidium. Ekcepto scindolas , 
cetera solvit similiter. 

10. ErmBredus, homo sancti Pétri, 
tenet mansum ingenuiiem 1 , babentem 
de terra arabili bunuaria vi et antsingas 
11, de vinea aripennum 1 et dimidium, 
de prato aripennos 11. Cetera similiter. 

1 1. Bertulfus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Eusebia , bomines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes V. Tenet mansum ingenuiiem 1, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria un , de 
vinea aripennum i , de prato i. Elxcepto 
scindolas , cetera similiter. 

13. Agenricus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gerildis , homines 



sancti Germani. Tenet mansum inge- 
nuiiem 1, babentem de terra arabili 
bunuaria vi , de vinea aripennum i , de 
prato tertiam partem de aripenno. Ex- 
cepto scindolas , cetera similiter. 

i3. Teodaldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Eribolda, bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 
m; Eurebaldus, colonus sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum ingenui- 
iem I, babentem de terra arabili bu- 
nuaria VI , de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato aripennum 1 et di- 
midium. Cetera similiter. 

là' Wuithelmus servus et uxor ejus 
colona, nomine Elrmentrudis, bomines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes II. Tenet mansum ingenuiiem i , ba- 
bentem de terra arabili bunuaria viii, 
de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennum i et dimidium. Facit 
in vinea aripennos iiii. Cetera similiter. 

i5. Radoinus servus et uxor ejus 
colona , nomine Germentrada , bomines 
sancti Germani, habent secum. infantes 
m. Tenet mansum ingenuiiem i, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria vi et 
dimidium, de prato aripennos 11. Facit 
in vinea aripennos iiii. Excepto scindo- 
las , cetera similiter. 

16. Radulfus colonus; Erloldus co- 
lonus et uxor ejus colona, nomine Odil- 
bergdL , homines sancti Germani , habent 
secum infantes v; Waltsinda, colona 
sancti Germani, habet secum infantes 
un. Isti très tenent mansum ingenui- 



62 



POLYPTYCHUM 



lera I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria viii , de vinea aripennum i et di- 
midium , de prato aripennum i. Cetera 
similiter. 

1 7 . Ermengaudus colonus et uxor ej us 
colona , . nomine Bertranna , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
in. Tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria viii, de 
vinea aripennum dimidium, de prato 
aripennos n. Excepto scindolas, cetera 
similiter. 

i8. Sindulfus servus et uxor ejus 
ancilia, nomine Bertedrudis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I ; Benegaudus et uxor ejus ancilla 
sancti Germani, nomine Ramberga , ha- 
bent secum infantes n. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
ten*a arabili bunuaria viii, de vinea di- 
midium aripennum, de prato aripen- 
num r et dimidium. Excepto scindolas, 
cetera similiter. 

19. Ermoinus; Nataiis colonus et 
uxor ejus colona, nomine Âudimia, ho- 
mines sancti Germani, habent secum 
infantes n. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem I , habentem de terra arabili 
bunuaria un et dimidium , de vinea ari- 
pennum I dimidium, de prato aripen- 
nos II et dimidium. Elxcepto scindolas, 
cetera similiter. 

ao. Frotboldus, servus sancti Ger- 
mani; Deodatus colonus et uxor ejus 



colona, nomine Warnchildis , homines 
sancti Germani. Isti duo tenent man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria vin et antsingam i, de 
vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennum i. Solvunt ad hostem de ar- 
gento solidos n, de vino modium i. 
Ârant ad hibernaticum perticas nu , ad 
tramisem perticas n; et in tmàquaque 
ebdomada corvadas n. Faciunt in vinea 
aripennos un, ad tertium ànùum per- 
ticas m de sepe. 

2 1 . Hildegaudus eolonus et uxor ejus 
colona, nomine Witlindis, habent se- 
cum infantes m. Tenet mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria un , de vinea iuripennos m, de 
prato aripennos 11. Excepto ad tramisem 
non facit , cetera fadt sicut Bodo. 

DE BUSLONI CURTEV 

11. Cricianus, colonus sancti Ger- 
mani; Cri^tofoius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hildegudis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II. Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria vi, folj 
de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennum i. Solvunt ad hostem 
de argento sohdos n , de vino modios 11, 
ad tertium annum scindolas c ; de sepe 
perticas m. Pulios m, ova xv. Ârant ad 
hibernaticum perticas iiii. Caropera ubi 
eis injungitur. 

i3. Giroardus et uxor ejus colona, 



* Hodie BouUhcoui , milliaribus octodecim a Villari , occideotem versus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



65 



nomine Baltildis , habent secum infaor 
tes u. Tenet mansum ingenuilem !# 
habentem de terra arabili bunuaria iiii 
et antsingts n, de vinea aripennos ii, 
de pratoaripennijon i. Cetera solvit sicut 
Cricianua. 

9&. Rotharras oolonus et uxor ejus 
coiona « nmnine Restibia , homines 
sancti Germani; Teutgaudus colonus. 
Isti duo leaent mansam ingenuilem i , 
habenteni de terra arabiii bunuaria ? , 
de vtnea aripennum i, de prato dîmi* 
dium aripennum. Cetera solvit sicut 
Gricianus« 

i5. Puloaldus et uxx>r ejua coiona, 
nomme Rictrudit, habent seoum infan- 
tes ▼ ; Ansbaldus colonus et uxor ejus 
côldna, nomine ElUindis, habent secum 
infantes m. Tenenl mansum nq^enui- 
lem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria ? et antsingam i, de vinea an- 
penwmii, de prato aripennum I. Solvunt 
similiter. 

16. FYamnoinus colonus et uxor ejus 
Emegimdis, hab«it secum infantem i ; 
Gisloinus colomis; Sichardus oolonus 
et uxor ejus coiona, nomine Eroantro- 
dîtf , habent secum fiUos ni. Isti très te- 
nent mansum ingenuilem t, habentem 
de terra arabili bunuaria nn , de yinea 
aripennos m, de prato aripennos 11. 
Sohfunt ad hoslem de aigento solidos 11, 
de vino modios a ; in unaquaque eb* 
domada oorvadas it. Ad tertium an** 
num faciuQl sepem perticasi lu Arant 
ad hibematicum perticas 1111. Pullos m, 
ova XV. 



27. Amalbert colonus et uxor ejus 
oolona , nomine Hiltrudis , bomines 
sancti Germani, tenent mansum inge* 
nuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria un, de vinea aripennos lui, 
de prato aripennum i et dimidium. Ce- 
tera solvit usque hue sicut Cricianus. 

a 8. Elrcanteus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Teitla, bomines sancti 
Germani, habent secum infantes ni. 
Tenet mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria x, de vinea 
aripennos u, de prato aripennum 1. 
Cetera solvit sicut Bodo. 

ag. Ardoinus colonus et uxor ejus 
Fuiberta » bomines «sancti Germani , 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria vuu , de vinea 
aripesnum 1 et duas partes de aripenno , 
de prato aripennos m. Cetera solvit 
sicut Bodo. 

3o. Ingobodus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Colonia, bomines sancti 
Germani» habent secum in&ntcm i; 
Acknnus colonus. bti duo tenent man- 
sum ingenuilem i , habentem de terra 
arabili bunuark xi, de vinea duas partes 
de aripenno, de prato aripennum 1. 
Solvunt similiter. 

3 1 . Ermedrannus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Ermentera, bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 
n. Tenet mansum ingenuilem 1 , haben- 
tem de tesra arabili bunuaria vui, de 
vinea duas partes de aripenno, de prato 
aripennos u. Solvit similiter. 



64 



POLYPTYCHUM 



3a. M adalricus , colonus sancti Ger- 
mani; Âdalcarius et uxor ejus Madal* 
trudis , colona Sancti Germani , habent 
secum infantes ii. Tenet mansum in- 
genuilem i, habentem* bunuaria vu et 
antsingas ii, de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato aripennum i et di- 
midium. Soivit similiter. 

33. Ermenarius, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria vin, 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
num I et dimidium. Soivit simfliter. 

34. Bertinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Rageniidis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes ni; Eurinus, colonus sancti Germani. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xi et di- 

FoL3o^*. midiam antsingam, de vinea aripen- 
num i , de prato m. Soivit similiter. 

35. Eribaldus colonus et uxor ejus 
colona nomine Ragenildis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
m ; Restaldus , colonus sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria viii , 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
nos m. Excepto vino minuit modium i, 
cetera soivit similiter. 

36. Vulfardus, colonus sancti Ger- 
mani , tenet mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria vn 
et antsingam i* de vinea aripennum f , 



de prato aripennum i. Cetera soivit sicut 
Bodo. 

37. Gimsbertus, colonus sancti Ger- 
mani; Cristofolus» colonus sancti Ger- 
mani; Mortgilus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Elrmengudis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
m. Isti très tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria viiii, de vinea aripenaos ui et 
dimidium , de prato aripennum i. Sol- 
vunt ad hostem de argento solidos 11, 
de vino modios un. Arant ad hibema- 
tîcum perticas viii. Pullos vi, ova xxx. 
Ad tertium annum de sepe perticas m. 
Et habent unum farinarium, undesol- 
vunt de vino modios ^lvi* In unaquaque 
ebdomada corvadas n; manoperas, 
caplim faciunt quantum sibi jubetur; 
caropera ubi eis injungitur. 

38. Godevertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ingenildis , homines 
sancli Germani, habent secum infan- 
tes m. Tenet dimidium mansum inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria n et antsingam i, de vinea ari- 
pennos 11. Soivit ad hostem de argento 
soiidum I , de vino modium i. Arat ad 
hibematicum perticas 11. In unaquaque 
ebdomada dies ni. Pullos ni, ova xv. 
Caroperas ubi ei injungitur. 

39. Waltarius, colonus sancti Ger- 
mani, tenet dimidium mansum, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria 11 et 
antsingam i, de vinea aripennum i» 



* Sapple, dt ttrra «ro^*. 



de prato duas partes de aripenno. 
Soivit ad hostem denarios viii , de 
TÎno modium i. Arat ad hibernaticum 
perticas mi. Pullos m, ova xv. Mano- 
peras ubi ei injungitur. 



IRMINONIS ABBATIS. 65 

perticas viii. Ad tertium annum scîn- 
dolas c, et ad sepem perticas in. In ^•'•**' 
unaquaque ebdomada corvadas n. Pul- 
los III, ova XV. Caroperas ubi ei injun- 
gitur. Facit in vinea aripennos nii. 



lio. Martinus coionus et uxor ejus 
coiona , nomine Bertoara , homines 
sancti Germani, babent secum infan- 
tes iiii ; Bertaldus coionus et uxor ejus 
coiona, nomine Adalgardis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes VI; Hertanarius coionus et uxor ejus 
coiona, nomine Wintberla, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
un. Isti très tenent mansum ingenui- 
lein I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria viui, de prato* aripennos un, de 
prato aripennos un. Excepto antsingam 
ad tramisem , cetera sicut Bodo. 

6 1 . Siclebertus , coionus sancti Ger- 
mani; Segevertus, coionus sancti Ger- 
mani ; Siclebaldus , coionus sancti Ger- 
mani. Isti très tenent mansum inge- 
nuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria un, de vinea aripennos ni, 
de prato aripennos m. 

à^. Ragentlandus servus et uxor ejus 
coiona , nomine Ingranna , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
ui. Tenet mansum ingenuilem i» ha- 
bentem de terra arabili bunuaria vi et 
antsingam i , de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato aripennos un. Soi- 
vit ad hostem de ai^gento solidos ii , de 
vino modios m. Arat ad hibernaticum 



lii. Godalharius, coionus sancti Ger- 
mani; Ogebertus coionus et uxor ejus 
coiona, nomine Stargisa, homines sancti 
Germani, habent secum infantes un. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria m 
et antsingam i , de vinea aripennum i 
et quartam partem de aripenno, de 
prato aripennos ii. Excepto antsin- 
gam ad tramisem, cetera facit sicut 
Bodo. 

44. Frambertus, coionus sancti Ger- 
mani; Ebrehardus, coionus sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidium , de vinea 
aripennos ii, de prato aripennos u et 
dimidium. Soivit simiiiter. 

45. Amanoldus coionus et uxor ejus 
coiona , nomine Ercantrudis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
ni; Natlabarius coionus et uxor ejus 
coiona, nomine Ermenildis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
m. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria VI, de vinea aripennos u^ de 
prato aripennum r. Soivit simiiiter. 

46. Giboinus coionus et uxor ejus 



* Legendom mm«. 



66 



POLYPTYCHUM 



colooa, nomine Ingildis, habent secum 
infantes ii. Tenet dimidium mansum 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
buauaria ii, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato aripennos ii. Solvit 
ad hostem soiidum i , de vino modium 
I. Arat ad hibernaticum perticas ii. Cor- 
vadas, caroperas, ubi ei injm^gitur. Pui- 
los très, ova xv, 

47. Giroidus coionus et uxor ejus 
coiona, nomine Amada, habent secum 
filios u et filiam i. Tenet dimidium 
mansum, habentem de terra arabili 
bunuaria ni et dimidium , de vinea 
aripennos n, de prato aripennum i. 
Solvit ad hostem de argent© soiidum i , 
de vino modium i. Arat ad hibernati- 
cum perticas n. Ad tertium annum de 
sepe perticas n. Pullos m , ova xv. Caro- 
peras ubi ei injungitur. 

48. Hairteus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Ragentrudis , homines 
sancti Germani , habent secum infan- 
tem I. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria xx , 
de vinea aripennum i et duas partes 
de aripenno , de prato aripennos un. 
Inde facit antsingas u ad hibernaticum , 
et corvadas , et parveredum solvit. 

49. Teudericus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Ragnildis, homines 
sancti Germani, habent secum in&n- 
tes u. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de ten*a arabili bunuaria un, 
de vinea duas partes de aripenno. Solvit 
ad hostem soiidum i , de vino modium 
I. Arat ad hibernaticum perticas un. 



ad tramisem perticas n. Corvadas, ca* 
roperas, ubi ei injungitur; manoperas. 
Pullos ni, ova xv. Ad tercium annum 
de sepe perticam i et dimidiam. 

50. Ingo coionus et uxor ejus co- 
lona, nomine Rattrudis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes un. 
Tenet mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria un , de vinea 
tertiam partem de aripenno, de prato 
aripennum i. Solvit vervicem i cum 
agno, in pascione denarios un; pullos ni, 
ova XV ; manoperas. 

5 1 . Ingalrannus coionus tenet man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria v et antsingas 11, de 
vinea tertiam partem de aripenno, de 
prato aripennos n. Cetera solvit sicut 
Ingo. 

5i. Gisloldus tenet mansum inge-F«LSai 
nuilem 1 , habentem de terra arabili bu- 
nuaria VI et dimidium , de vinea duas 
partes de aripenno, de prato aripen- 
num I. Cetera sdvit sicut Ingo. 

53. Elrmenarius, coionus sancti Ger- 
mani ; Betlina , colona sancti Germani , 
habet secum infantes iiii. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria vi, de vinea 
aripennum i, de prato aripennum r. Sol- 
vunt ad hostem de argento soiidum i , 
de vino modium 1. Arat ad hibernati- 
cum perticas nii , ad tramisem perticas 
n. Manoperas , corvadas. Pullos m , ova 
XV. Ad tercium annum de sepe perticas 
III. Caroperas ubi eis injungitur. 



IRMINONIS 

bà. Martinus colonus et uxor ejua 
oolona , nomine mittnidis , homines 
Mncti Germani, habent secum iD&ntes 
lui. Tenet dimidium mansum iogenui- 
lem , liabentein de terra arabili bunua- 
ria III et antsingam i, de vinea aripen- 
num I et dimidium, de prato aripen- 
ûum I. Suivit ad hostem de ai^nto 
âolidmn i, de vino modium i. Arat ad 
hibernaticum perticas n, ad tramisem 
perticam i. Manoperas, caroperas iibi ei 
injuiigitur. Pullos m, ova xv. 

55. Antianus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Genana, homines sancti 
Gemiani, babent secum infantes un. 
Tenet dimidium mansum, habentem de 
terra arabili bunuaria n et antsingam i, 
de prato ariponnum i. Solvît ad hostem 
denarios vi. Arat ad hibernaticum per- 
tiras II. Manoperas. Pullos m, ova xv. 

56. Restaldus colonus et uxor ejus 
cdona, nomine Adrildis, homines sancti 
Germani , habent secum infantes m. 
Tenet de terra arabili bunuarium i et 
antsingam i , facit in unaqiiaque ebdo- 
mada diem f. Pullos m, ora xv. 

57. Gisioidus habet de terra arabili 
antsingam 1, de Ttnea aripetinum i. 
Solvit inde de vino modium i, puUum i / 
ora v; et in unaquaqneebdomàda diem i. 

58. ErmennKlos coloom et uitor ejus 
colona, nomine Beregildis, imbent se- 
cum infiintes vi. Tenet manstirh inge^ 
nuilem t , habeottni de terra aribJH 



ABBATIS. 67 

bunuaria vi, de vinea aripennos m et 
dimidium. Inde facit ad hibernaticum 
perticas nii, et solvit parveredum. 

59. Ebraldus colonus habet de terra 
arabili bunuarium i ; inde fiicit in ebdcH 
mada diem i. Pullum i. 

60. Sichelmus tenet de terra joma* 
lem i; inde facit in ebdomada diem t. 
Pullum T, ova v. 

6 1 . Ogebcrtus habet de vinea ari- 
pennos it , et nihil inde facit. 

6a. (jcnismus servns habet secunt 
infantes n. Tenet mansum servilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria nt 
et antsingas n. Solvit de vino*. In ebd<y- 
mada corvadas n ; manoperas. Pullos ni, 
ova XV. Fâcit de vinea aripennos im; 
ad tercium annum de sepe perticam i. 

63. VVitleîs servus et uxor ejus oo- 
lona , nomine Gislehildis, habent secum 
infantes nn. Tenet mansum servilem i , 
habeiitem de terra arabâi bunuaria ni , 
de vinea aripenntnn i, de prato aripem 
num I. Cetera solvit aient Genismus. * 

6 II. Ragfridus colonus et uxor ejus 
ancilla , nomine Adalgundis , habent 
socum infantes m. Tenet mansum ser- 
vilem T« habentem de tenu arabili bu- 
nuaria m « de rineâ aripennos n. Soivit m s> 
de vino modios n. Manoperas. Pullos m, 
ovsiv. Ad teriiuni «mun de aepe<per* 
ticam I. fliett in Tinet jR^pemios nn. 



'^ $tff\t modmi n. 



68 



POLYPTYCHUM 



65. Ercanaldus servus et uxorejus 
colona , nomine Eriberta, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I. Tenent mansum servilem i, 
habentem de terra arabili biinuaria v, 
de vinea aripennum i, de prato aripen- 
num I. Sol vit de vino modios ii , pullos 
III, ova XV. Corvadas, manoperas. Ad 
tercium aimum de sepe perticam i. Facit 
in vinea aripennos un. 

66. Gimtharius servus et uxor ejus 
colona, nomine Elrcanildis, habent se- 
cum infantes v. Tenet dimidium man- 
sum servilem, habentem de terra ara- 
bili bunuaria ii et antsingas ii , de vinea 
dimidium aripennum , de prato aripen- 
num i. Solvit de vino modium i. Arat 
ad hibematicum perticas ii. Pullos m, 
ova XV. Ad tercium annum de sepe 
perticam i. Manoperas, corvadas. 

67. Bertaldus servus et uxor ejus 
ancilla, nomine Ermentrudis, habent 
secum infantes lui. Tenet dimidium 
mansum. servilem « habentem de terra 
arabili bunuaria 11 et antsingam i, de 
vinea aripennum i. Solvit de vino mo- 
dium i, pullos m, ova xv. Caroperas, 
manoperas. 

68. Witbaldus servus et uxor ejus 
colona, nomine Ermenildis, habent 
secum infantes iiii. Tenet dimidium 
mansum servilem, habentem de terra 
arabili bunuaria 11 et antsingam i. Pul«f 
los ui, ova XV.. Facit in vinea aripen- 
nos iiii ; manoperas , caropenu. 

69. Radoardus tenet mansum inge- 



nuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria un et antsingas n, de vinea 
aripennos 11 et dimidium , de prato ari- 
pennum i. Facit antsingam i , et solvit 
de argento solidos v. 

70. Cristingaudus , Ragenus, Ger- 
sinda , Radoardus. Isti quattuor habent 
de terra arabili antsingas 11 , de vinea 
dimidium aripennum. Inde solvunt de 
ai^ento solidum i. 

7 1 . Frannus habet de terra arabili 
bunuarium i, de vinea aripennum i. 
Inde solvit denarios vi. 

7a. Aitingaudus habet de terra ant- 
singas II. Inde solvit denarios vni; et 
in messe diem i, et in prato simi- 
liter. 

73. Ilildegaudus solvit solidos m. 

7&. Lotfiridus solvit in censum de- 
narios iiii. 

75. Vidflandus et uxor ejus, nomine 
Clara. Abet de terra bunuaria 11, de 
vinea aripennum i , de prato aripennos 
II. Inde solvit de argento solidos 11. Arat 
ad hibematicum perticas 11. 

76. Hildegarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gislefreda , homines 
sancti Germaui, habent secum infan- 
tem I. Tenet mansum ingenuilem i« 
habentem de terra arabili bunuaria v 
et dimidiam antsingam, de vinea ari- 
pennum I, de prato antsingam i. Solvit 
in censo de argento solidos m. Arat ad 



IRMINONIS 

hibernaticum antsingam i. De vioo mo- 
dium I , puUos m , ova xv. 

77. Habet Gerardus de terra bunua- 
rium. Suivit Inde in censo soiidos 11. 

78. Elrmenricus et uxor ejus colon a , 
nomine Âdrehildis , habet de terra 
bunuaria n , inter vineam et pratum 
dimidium aripennum. Inde solvit de 
argento solidum i et denarios vi. 

79. Gislulfus, homo sancti Germani, 
habet de terra bunuarium i , de vinea 

p«i3af. quartam partem de aripenno, de prato 
dimidium aripennum. Inde facit ant- 
singam I. Et in censum de argento so- 
iidos H. 

80. Waltarius in censum denarios ni. 

81. Waltarius denarios mi, Elismus 
similiter, Anstrudis simiiiter, Hadoar- 
dossimiliter, Radoildis similiter, Euse- 
bia similiter, Âva similiter, Hilduildis 
similiter, Hairhardus similiter, Âlemu- 
nus similiter, Hildegarius similiter, 
Gisla similiter, Ragenus similiter, Rant- 
guda similiter, Gotlindis similiter, Nor- 
doinus similiter, Gisiefrida similiter, 
Raganfridis similiter, Cristengaudus si- 
militer, Siclehildis similiter, Gersinda 
similiter, Ragambertus similiter, Hart- 
garius similiter, Otbaldera similiter, 
Ercanfridus similiter, Sicleberta simi- 



ABBATIS. 69 

lîter, Esau similiter, Andreharius simi- 
liter, Morondus similiter et soror sua 
similiter. 

8a. Habet in Filcusas* de vinea ari- 
pennos vu. 

83. Habet in comitatu Witranni, in 
Pinciacensi pago, viUam quœ vocatur 
Magedon^; et in ipsa villa habet i man- 
sum indominicatum ; et ad ipsum man- 
sum pertinent xxini ospitia cum eccle- 
sia indominicata, culturis, pratis, vineis, 
cum uno farinario, et quicquid ad ipsum 
prœdictum mansum pertinere videtur. 

84. SuNT in Villare Cella fratrum, 
secundum quod suprascriptum tenetur, 
mansi ingenuiles l, qui solvunt hostilitio 
soiidos Lxxxni denarios n omni anno; 
pastione vini modios lxxxv ; de argento 
solidum I, de censu soiidos xxvin de- 
narios VII, vini modios xvii, vervices m ; 
scindolas iimcc ad tertium annum. 

Sunt mansi serviles v et médius. Sol- 
vunt vini modios x. 

Solvimt puUos cum ovis inter totuni 

CLXXXIII. 

Solvunt forcapii soiidos x. 

85. Tempore Albenci* abbatis senis, venit 
quiedam mulîer, nomine Inga , nobilis, qui m 
tradidit sancto Germano, omni anno solvendo 
1111 denarios. 



' Hodie Foar^aaur, paâtatnn quatuor millibos et 
qningeotis a Cella, ioter teptenuionem et occafum. 
^ Nooc Médan ad Sequanam, infira Pinciactim. 



* Aberieiit abbat anno Chritli 990 noniu abtoKit. 
V. Booiliart, Ukimn dt tÀkU^ de SÊÙii-Germam, 
page 70. 



70 



POLYPTYCHUM 



VIIL BREVE DE NOVIGENTO. 



Fol. 35. I . Habet in Novigenlo • mansum 
dominicatum cum casa et aliis casticiis 
sufficienter. 

Habet ibi de terra arabili culturas m, 
quœ habent bunuaria ly et possunt 
seminari de frumento modii"*. 

Habet ibi de vinea aripennos xli et 
dimidium , ubi possunt colligi de vino 
modios ccc. 

Habet ibi de prato aripennos xLin , 
ubi possunt colligi de feno carra cxx. 

Habet ibi de silva, sicut estimatur 
totum in gyro, leuas xv, ubi possunt 
M porci saginari. 

Habet ibi farinarium i , unde exit in 
censum de annona modios xxx. 

2. Habet ibi ecclesiam i. Aspicit 
ad ipsam ecclesiam mansus ingenuilis i, 
habent de terra arabili bunuaria vi, de 
vinea aripennum i; de prato aripen- 
nos II et dimidium. 

3. Vulfardus colonus et uxor ejus 
libéra, nomine Ermoara , habent secum 
infantes ui, his nominibus, Vulfricus, 
Âldeberga, VulfildLs. Tenet mansum 
ingenuilem i, habentem de terra ara- 
bili bunuaria xi , de vinea aripennos ii, 
de prato aripennos m et dimidium. 



Solvit ad hostem de vino modios x , in 
pascione modios m, soalem i, valentem 
solidum I. Arat ad hibematicum perti- 
cas VI , ad tramisem perticas m. Corva- 
das , caplim , caroperas , manoperas , 
quantum ei jubetur. PuUos m , ova xv. fol ssi 
Carritat vinum ubi ei injungitur» Sein- 
dolas c. Facit in prato aripennum i. 

à' Bertulfus lidus et uxor ejus colo^ 
na, nomine Gisoberga, homines sancti 
Germani , habent secum infantes lu , 
his nominibus, Acardus, Agenardus, 
Agia. Tenet mansum ingenuilem i et 
dimidium, habentem de terra arabili 
bunuaria ni et dimidium , de vinea an* 
pennos ii , de prato aripennos m. Solvit 
similiter. 

5. Hildebaldus colonus et uxor qus 
libéra, nomine Trutlindis, habent se* 
cum infantes m, his nominibus. Fut 
craus, Hildradus, Maun^inda. Tenet 
mansum ingenuilem i et dimidium, 
habentem de terra arabili bunuaria v , 
de vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripennos v. Solvit similiter. 

6. Gerulfus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Saxa, homines aancti 



' IlrxliG Soyent't Artaud , ad Matronam, supra Castellum Tbeodorici. 
^ N amer us abeat. 



IRMINONIS ABBATIS. 



71 



Germani. Tenet mansum ingenuilem i « 
habentem de terra arabili buniiaria u 
et dimidium , de vinea aripennum i et 
quartam partem de aripenno. Arat ad 
hibcmaticum perticas un , ad tramisem 
pertîcas ii. Cetera solvit sicut Vulfardus. 

7. Godeharius, colonus sancti Ger^ 
mani , habet secum infantes 11 , bis no- 
minibus, Bertradus, Berioindis. Tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria vu , de vinea ari- 
pennum I , de prato aripennos v. Solvit 
similiter. 

8. Gisloldus, colonus sancti Germa- 
ni, habet secum infaniem i, nomine 
Gislindis. Tenet mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria vu, 
de vinea aripennum i et quartam par* 
tem de aripenno, de prato aripennos 
nu. Solvit similiter. 

9. Fulcoinus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria ni et 
dimidium , de vinea aripennum i et di- 
midium, de prato aripennum i. Solvit 
similiter. 

10. Erlefredus et uxor ejus colona, 
nomine Grimildis, habent secum in- 
fantes m, his nominibus, Waltgrinus, 
Eriois, Goitla. Tenet dimidium mansum 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bimuarium 1 et dimidium, de prato 
aripennum i, de vinea dimidium ari- 
pennum. Solvit de vino in pascione 



modium i; cetera sicut de medietatem 
mansi. 

1 1 . Giroinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Waldegardis , homi- 
nes sancti Germani, habent secum in- 
fantes V, his nominibus, Geroardus, 
Girois, Geroildis, Madalindis*. . . Vul- 
fncus colonus et uxor ejus colona, no- 
mine Gisleara, homines sancti Germani, 
habent secum infantes n, his nomini- 
bus , Rotmarus , Gisloinus. Isti duo te- 
nent mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria vi , de vinea 
aripennum i et quartam partem de ari- 
penno, de prato aripennos nn. Solvunt 
similiter. 

12. Hucboldus, colonus sancti Ger- 
mani , habet secum matrem et fratres n, 
his nominibus, Gislindis, Gisledrudis. 
Tenet mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria m, de 
vinea aripennum i et quartam partem 
de aripenno, de prato aripennos n et 
dimidium. Solvit similiter. 

i3. Finitus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hincberta, homines 
sancti Germani. Tenet mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria m, de vinea aripennum 1 et 
quartam partem de aripenno , de prato 
aripennos n et dimidium. Solvit siniihter 

i&. Flotgis colonus et uxor ejus co- F«i 34- 
lona, nomine Godelgardia, homines 
sancti Germani, habent seciun infantes 



* Locvs quioti aonoiiit vaeviu appartt 



72 



POLYPTYCHUM 



ini, his nominibus, Odelgis, Teutgis, 
Flotsidis, Hildegardis. Tenet mansum 
iiigenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria un et antsingam i, de vinea 
aripennos n, de prato aripennos m. 
Solvit similiter. 

i5. Roitlus colonus et uxor ejus co- 
iona , nomine Âdalberga , hommes 
sancti Germani , habent secum infantes 
m, his nominibus, Audoenus, Godoal- 
dus, Savia. Tenet mansum ingenuiiemi, 
habentem de terra arabili bunuaria nn, 
de vinea aripennos u , de prato aripen- 
num I. Solvit similiter. 

16. Rutbaldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Birta , homines sancti 
Germani, habent secum infantes m, 
his nominibus Witrannus , Fuscildis, 
Isgildis. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria x, 
de vinea aripennum i, de prato ari- 
pennos V. Solvit similiter. 

17. Hildegingus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum matrem, nomine 
Amalgardis , et fratrem , nomine Wan- 
dregarius , et sororem , nomine Eure- 
gardis. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria vi , 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
num 1 et dimidium. Solvit similiter. 

18. Ambricus colonus et uxor ejus 
lida, nomine Berintildis , homines sancti 
Germani ; Amalgaudus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ernesidis, homi- 
nes sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem , habentem de terra 



arabili bunuaria v et dimidium, de vinea 
aripennum i, de prato aripennos ni. 
Solvit similiter. 

19. Sigeboldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Teudasia , homines 
sancti Germani, habent secum infantes v« 
his nominibus , Sigebrandus , Ermbran- 
dus, Droctelindis , Teutboldus , Sige- 
burgis. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria vni, 
de vinea aripennos n, de prato aripen- 
nos II et dimidium. Solvit similiter. 

2 0. Rotharius et uxor ejus colona, 
nomine Amalgildis, habent secum in- 
fantes VI, his nominibus, Rotlindis, 
Rathildis, Amalgardis, Scopilius, Wal- 
tharius. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria v , 
de vinea aripennos n , de prato aripen- 
nos III. Solvit similiter. 

2 1 . Teudoldus , colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v, de 
vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripennos 11 et dimidium. Solvit 
similiter. 

22. Ratgis et uxor ejus , colona 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes III , his nominibus , Ermenarius, Ro- 
thadus. Tenet mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria n et 
dimidium, de vinea aripennum i, de 
prato aripennos ini. Solvit similiter. 

a 3 . Wînegarius, major, tenet mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 



IRMINONIS ABBATIS 

bunuaria viii, de vinea aripennumi, de 
prato aripeunos m. Solvit similiten 



75 



a A. Vulfegaudus, coionus sanctiGer- 
mani , teiiet mao5um ingenuilein i » ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v et di- 
midium, de vinea aripennum i et quartam 
partem de aripenno, de prato aripennos ii 
et dimidium. Fadt in vinea aripennos ii. 
Multonem i; de vino in pascionc niodios 
m. Ârat ad bibernaticum perticas un, ad 
tramisem perticas ii. Goi*vadas, caplim, 
caroperas, manoperas, ubi ei injungitur. 
Scindolas c, pullos m, ova xv. 

TtL H V. a 5 . Aiulfus, coionus sancti Germani , 
tenet mansum ingenuilem i , babentem 
de terra arabili bunuaria u et dimidium , 
de vinea aripennum i, de prato aripen- 
nos VI. Solvit similiter. 

a 6. Ermgilus coionus et uxor ejus 
colona, nomine BaldeganUs, homines 
sancti Germani, babent secum infiui- 
tem I, nomine Ermesidis. Tenet man- 
sum ingenuilem i, babentem de terra 
arabili bunuaria ii et dimidium, de vi- 
nea aripennum r et tertiam partem de 
aripenno, de prato aripennos v et dimi- 
dium. Solvit similiter. 

a 7. Godelsadus cdonus et uxor ejus 
colona, nomine Âgentmdis, homines 
sancti Germani, babent seoum infan* 
tes ni , his nomihibus , Ragentrudis , 
Vulfedrudis, Waltbildis. Tenet maa- 
sum ingenuilem i, babentem de terra 
arabili bunuaria u, de vinea aripen- 
num I , de prato aripennos 11. Solvit si- 
militer. 



a 8. Warimbertus servus et uxor 
ejus colona, nomine Varlindis» homi- 
nes sancti Germani, babent secum in- 
fantes II, Warlaicus, Wanarius. Tenet 
mansum servilem i, babentem de terra 
arabili bunuaria lu et dimidium, de vi- 
nea aripennum 1 et dimidium , de prato 
aripennos u. Solvit de vino in pastione 
modios ni, multonem i. Facit in vinea 
aripennos un. Arat ad hibemâticùm 
perticas ui, ad tramiaem perticam i. 
Manoperas, oarroperas, corvadas, ca- 
plim, ubi ei injungitur. Pullos m, ova 
XV, scindolas c , de sinapi plénum stau- 
pum. 

a 9. Fredegarius et uxor ejus colona 
sancti Germani, nomine Andelindis, 
babent secum infantem i, nomine Fre- 
decus. Tenet mansum servilem i , ba- 
bentem de terra arabili bunuaria 11, de 
vinea aripemuim i et quartam partem 
de aripenno , de prato aripennum i et 
dimidium. Solvit similiter. 

3o. Ermerannus, eolonus sancti Ger- 
mani; Vulfinus xx>lonus et uxor ejus 
colona, nomine Anstrudis, homines 
sancti Germani» babent secum infan* 
tem i , nomine Ansboldi. Tenet man- 
snm servilem i , babentem de terra ara- 
bili bunuaria v, de vinea aripennos u, 
de prato aripennum 1 et dimidium. 
Solvit similiter. 

3i. Hildebodus et uxor ejus, colona 
sancti Germani , nomine Arois , ha- 
bent secum infantes v, his nominibus , 
Hildesmodus, Airoaldus, Hildefredus, 
Haimericus, Ebrearius. Tenet mansum 

10 



Ik 



POLYPTYCHUM 



servilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria v, de vinea aripennum i et 
qùartam partem de aripenno , de prato 
aripennum i. Solvit similiter. 

3a. Ercambertus et uxor ejus colona 
sancti Germani, nomine Adalindis, 
habent secum infantes nu , bis nomini- 
bii8, Lantfi*edus, Ercalîndis , Ermengar- 
dis, Ingalbertus. Tenet mansum ser- 
Tilem i , habentem de terra arabili bu- 
nuaria m, de vinea aripennum i et très 
partes de aripenno, de prato aripen- 
num I et dimniium. Soivit simiiiter. 

33. Aiagisuslidus et uxor ejus colona, 
nomine Ragamburgis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes ii, his 
oominibus , Ragambertus , Âdalgisus. 
Tenet dimidimn mansum servilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria ii et 
dimidium, de yinea aripennum i, de 
prato aripennum i et dimidium. 

34. Godebertus colonus et uxor ejus 
colona, ncMnine Raintiindis, homines 
sancti Germani» habent secum infan- 
tem I , nomine Ragamberto. Tenet 
mansum servilem i , habentem de terra 
arabili [bunuaria]* v et dimidium, de 
vinea duas partes de aripenno , de prato 
aripennos nu et duas partes de ari- 
penno. Solvit simiiiter. 

35. Ansegis et uxor ejus ancilla 
sancti Germani, Gisleberga, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes im, Custninus, Guotfredus, Gaus- 



fredus , Ambrosia. Tenet mansum ser- al a»- 
vilem I , habentem de terra arabili bu- 
nuaria Il et dimidium, de prato ari- 
pennos II. Inde facit^. . • . Solvit inde 
multonem i, valentem denarios un, 
puUos m, ova xv. Arat ad hibemati- 
cum perticas n , ad tramisem perticam i. 

36. Probardus, colonus sancti Ger* 
mani, tenet mansum servilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria ii, de 
prato aripennos ini. Arat ad hibemati- 
cum perticas ii , ad tramisem perticam i. 
Pullos m , ova xv. In unaquaque ebdo- 
niada dies m. 

37. Eudaldus servus et uxor ejus 
colona , nomine Landa , homines sancti 
Germani, habent secum infantes nn, 
his nominibus, Hildebertus, Hildebran- 
dus, Lantfredus, Gaudia. Tenet man- 
sum servilem, habentem de terra ara- 
bili bunuaria 11 et dimidium, de vinea 
très partes de aripenno , de prato ari- 
pennos II. Solvit inde multonem i, de 
vino in pastione modios m. Arat ad hi- 
bematicum perticas 11, ad tramisem 
perticam i. Pullos m, ova xv. Corva- 
das, caplim , caroperas, manoperas, ubi 
ei injungitur. 

38. Erlebaldus , colonus sancti Ger- 
mani, tenet dimidium mansum, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria n, de 
vinea aripennum dimidium , de prato 
aripennum i. 

39. Bernois denarios ini, Dilegildis 



' OmÎMa est tox kuiwuta. 



^ Hic spatium aliqaod ioterest vacuum. 



IRMINONIS ABBATIS. 



75 



similiter, Grima similiter, Hîldelildis 
similiter, Autboldus similiter. 

lio. Vulfardus habet de terra arabili 
dimidium bunuarium ; Godatharius bu- 
nuarium i; Floltgis dimidium bunua- 
rium ; Aiachis bunuarium i ; Hildeginus 
bunuarium i; Gi^oldus duas partes de 
bunuario ; Erlefredus bunuarium i et di- 
midium; Geroinus bunuarium i; Vul- 
fricus bimuarium i; Sicboldus tertiam 
partem dt bunuario; Warimbertus si- 
militer; Probardus duas partes de bu- 
nuario. 



&i. Helvidis cum fiiiis suis. 



4a. SiJHT in Novigento, secundum 
quod supra scriptum est, mansi ingenui- 
les xxmi et médius. Solvunt pro hos- 
tiiicio vini modios ccv, pasdone vini 
modios Lxxiiii, soales xx et médium, 
nnultones nn , polios cmn otîs Lxxiiif . 

Snnt mansi senrfles x. Solront pas- 
tiontm vini modios xii et médium, 
multones vin et médium; scindolas bcL, 
pullos com ovis xxxV 



* Codicît foiinin 36» quod pronnie aecutanim 
etset, nihil continens prêter et qius foiio 9 5 tnnA- 
cripu mox repcriemns (adeo ttt illias lectiooem 
dnpiîcainn iitdem pranus vedbit hoc pnBbatt), 
traittcribere tiipenricttam arfaitrati mmiu : hoc addc 



qvod iic«m Acmaftli , qoi iatagor ittfrt detcriht* 
U|r» foUom 36 Qobis ei parte tantiun twbminiatrMieU 
Monendam qooqae nos abhinc io ordmem retU- 
tiÛM foiia in God. transponta; quamobrean, mediis 
Buc pnaltfmiaats , coaliaiie ad 43 Uvniihniiu. 



10. 



76 



POLYPTYCHUM 



IX. BREVE DE VILLAMILT. 



Fol. A5. 1 . Habet in Villamilt* mansum in- 
dominicatum cum casa et aliis casticîis 
sufBcienter. Habet ibi cultùras inter ma- 
jores et minores, inter totas très deçà- 
nias, xzj, habentes buniiaria gcccxlyi, 
quœ possunt seminari de modiis fni- 
menti md; de vinea veteri aripennos 
Lxvin, de novella vinea, quam domnus 
Irmino pkntavit, aripennos xvn, ex 
quibus possunt colligi de vino modii 
CL; de prato aripennos lxxvi, ex quibus 
colliguntur de feno carra c. Habet ibi 
de silva passionali , inter totas decanias 
bunuaria lxx , in quibus possunt porci sa- 
ginari c ; de novella vcro quam domnus 
Irmino nutrire praecepit bunuaria vu. 

2. Habet inter Viliamilt et Alnidum** 
farinarios xxii, qui reddunt de multura, 
inter totos, mccccxc de viva annona, 
de braciis modios clxxvii, de argento 
solidos XVI, porcos crassos xii, pastas 
XXXVI, ova DC ; et unusquisque donat de- 
narios ii cum porcis crassis quos douant. 
Et ipsi qui in Viliamilt prœvident ipsos 
ferinarios , si poterint in ipsa aqua pren- 
dere, anwillas solvunt inde unusquîs- 

* Hodie Vdlemevur propter Auduram , in pa^ 
Durocassino, passibus circitersexies mille octingcntis 
a Durocassibus , inter auMrum et curum. 

^ Nunc Attlnajr'SouS'McY, septem millibos pas- 
suum et quingentis a Viliamilt, occasum venus, 
ad Blesam amniculum(Ia Biaise) ^ qui infra Duro- 
casses Aodune jungitur. 



que c, quae fiunt simui dcccc. Si vero eas 
accipere nequiverint, nihil inde solvant. 

3. Sunt vero ibi quattuor farinarii 
quos domnus Irmino fecit, qui adhue 
nondum sunt censiti. 

4. Habet ibi ecclesiambene construc- 
tam , in honore sancti Mauricii*. Aspi- 
ciunt ad ipsam ecclesiam de terra îndo- 
minicata bunuaria xxnn , de vinea ari- 
pennum i, de prato aripennos nii, dé 
pastura bunuarium i. 

Aspiciunt ad ipsam ecclesiam vi man- 
si ; sunt vero per focos xvi. Habent inter 
totos de terra bunuaria lxxiiii, de prato 
aripennum i, de pastura bunuarium i. foI.a5y* 
Solvunt ad hostem de argento solidos 
XII, de capatico solidos vi, de spelta 
modios XXXV, pullos liiii cum ovis, axi- 
culos Dcc , scindulas dcc. 

Simt ibi hospites xm, qui faciunt ei 
diem i in unaquaque ebdomada , si eos 
paverit. 

5. Est ibi altéra ecclesia bene cons- 
tructa, in honore sanctœ Mariœ, quœ 

• Han: ecclesia adbuc consecrala est in bonorem 
S. Mauricii. Altéra, cujus mox fiet mcntio, titulo prio- 
ratusposteaeslinsignita.G)nf. Nie. Doublet, PouiUé 
da dioc. de Chartres, pag. Sa et 67. Tertia ecdesia 
in eodem vico sub invocalione S. Pctri sediiica est. 
Y. ibid. pag. 62. 



IRMINONIS ABBATIS. 



77 



est subjecta suprascriptœ ecclesiœ. As- 
piciunt ad ipsam ccclesiam de terra ara- 
bit! bunuaria iiii, de prato aripennum i, 
de silva bunuarium i , et servi duo. 

6. Habet inBidolido* ecclesiam bene 
constructam. Aspidunt ad ipsam eccle- 
siam hospites VI. Habent inter ipsum 
presbiterum et ipsos hospites de terra 
arabili bunuaria xx, de pastura bunuaria 
m. Solvunt inter totos ad hostem deoa- 
rios XVI, de capatico solidos ii, de au- 
gustatico denarios ii, de spelta sesta- 
rios XX, pullos xv cum ovis. Faciunt 
diem i in unaquaque ebdomada , et per 
blada ii. Arant dimidiam rigam. 

7. Habet in Gisoni villa*' ecclesiam 
bene constructam. Aspiciunt ad ipsam 
ecclesiam de terra arabili bunuaria xii. 

8. Vullramnus, major et colonus, et 
uxor ejus colona, nomine Leutgardis. 
Isti sunt ejus infantes : Godevertus, 
Maurontus, Gulframnus, Osanna, Elli- 
sanna, Godalsindis. Iste manet in Teo- 
dulfi villa*. Tenet mansos n ingenuiles, 
habentes de terra arabili bunuaria xxxvi; 
et pnevidet inde servicium, et solvit 
caballum, et pascit alium; et donat, ad 
natiyitatem Domini, porcos un, duos 
majores et duos minores , et waccam i. 

9. luorius colonus et uxor ejus co- 



lona, nomine Ermina. Isti sunt eorum 
infantes : Ermengardis, Fruda, Adal- 
burgis. Et Frodacus colonus et uxor F«i.i«. 
ejus colona, nomine Aitla. Isti sunt eo- 
rum infantes : Leutgardis, Frotburgis. 
Et Frodoardus et uxor ejus colona , no- 
mine Erbedildis. Isti sunt eorum infan- 
tes : Adeardus, Hildoardus, Erboardus, 
Acberga. Omnes isti sunt bomines 
sancti Germani; manent in Villamilt; 
tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xi , de vi- 
nea dimklium aripennum. Si habuerint 
unde , solvunt ad hostem dimidium bo- 
vem ; si vero non habuerint unde pos- 
smt ipsum dimidium bovem solvere, 
s<rivunt multones nii; et unusquisque 
denarios im de capite suo ; de lignaricia 
inter totos denarios im ; quinque modios 
de spelta ad caballi pastum; axicnlos c, 
si eis silva non datur; si vero eis datnr 
silva, ce reddunty etipsi qui ipsum man- 
sum tenent adducunt ipsos axiculos in 
curte dominica; et medietas ipsorum 
axiculorum remanet in cuite dominica ; 
altéra quoque medietas, inter duos man- 
sos ducunt eam ad monasterium. Et soi- 
vunt inter totos scindulas c , non de do- 
minica silva, sed de suo conparatu ; puilos 
VI cum ovis. Eksolvuntadtertium annum 
ovîculam i de uno anno. Arant ad hiber- 
naticum perticas un, ad tramisum n. Fa- 
ciunt curvadas , quantumcunque necesse 
ftierit; et quando non araot , faciunt très 



* Villamilt cirtinnjâceiit vici fret nomioe Bî- 
dolîdot, Ynlfço BowU^^Ut'dmx'É^s , B&t h f 
Mw^, BoéMj ' Tkifrry , ùmnm awlruiii veriM, 
prior paBsuum octo millibns, posteriores millibu» 
Uilms. Viliam nnicam , ot opinor, olim constitue- 
btnt 



^Hodie GiromSU, mîllianbus lex a Villamilt, 
Inter aostmm et oecasmn. 

* Teodolfi TilU, inferiiis in Cod. Tewliilfi et De- 
dulG villa Yocata, Yulgo TktmtilU, milliaribus circiter 
TÎginti quinque a Villamilt, auatnim tenus. 



78 

dies ; manopera. Et £iciunt omni anno 
inter totas très decanias camim i ad 
wichariscam, si eis injungitur. 

lo. Wanulfus colonus, et Winegîsus 
colonus , homines sancti Germani. Isti 
duo manent in Villamilt. Tenent man- 
sum I ingenuilem, faabentem de terra 
arabili bunuaria xii, de vinea aripeii- 
num I. Faciunt similiter. 



1 1. Âdalildiscolona saocti Germani. 
Isti sunt ejus infantes : Racbertus , In- 
galbertus. Et Bonus, et Warimiridus 
colonus et uxor ejus ccdona» nomine 



POLYPTYCHUM 

menulfus, Em>enildis, Ermengardis. 
Et Âdalgisus colonus et uxor ejus co^ 
lona , nomine Raintildis : Âdalardus est 
eorum filius. Et Landoldus colonus et 
luor ejus colona, nomine Leutrudis. 
Isti sunt eorum infantes : Gausbaddus « 
Leuto, Gislebaidus. Isti très manent in 
Villamilt. Tenent mansum i , habentem 
de terra arabiU bunuaria xii et dimi- 
dium, de vinea dimidium aripennum, 
de prato sextam partem de aripenno. 
Solvunt similiter. 



là' Gerurfus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gamaltrudis. Et Âdre- 



Wînegardis, homines sancti Germani. gaudus colonus et uxor ejus colona, no- 



Isti très manent in Villamilt. Tenent 
mansum i, habentem de terra arabiU 
bunuaria x, de prato aripennos n, de 
vinea quartam partem de aripenno. Sol- 
vimt similiter. 

121. Âlacus colonus et uxor ejus co- 
Fol. 4e T*. lona, nomine Gengundis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Oâtrevaldus, Salacus, 
Blatfridus, Âmacus, Dedoicus. Et Wine- 
gaudus colonus. Isti sont ejus in&ntes : 
Ostrevoldus, Grima, Wineburgis, Os- 
trevolda , Ada%rima. Et Geroardus co- 
lonus et uxor ejus cdona, nomine 
Adaltrudis. Isti sunt eorum infaintes : Ge- 
rardus , Ermoldus, Gerlau. Isti très ma- 
nent in Villamilt. Tenent mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria viiii, de prato aripennum i. 
Solvimt similiter. 

i3. Montrannus extraneus et uxor 
ejus colona, nomine Elrmenaura. Isti 
sunt eorum infantes : Ermenarius , Er- 



mine Ansegundis. Isti sunt eorum in- 
fantes': Âdr^undis, Ermengardis. Isti 
duo manent in Villamilt. Tenent man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xni et dimidium, de 
prato dimidium aripennum. Solvunt 
similiter. 

i5. Acluinus colonus. Isti sunt ejus 
infantes : Acleardus , Gamalbertus , Do- 
denildis, Acledonia, Daguinus, Baldran- 
nus. Et Amalgaudus cdonus et uxor 
colona, nomine Agana. Isti sunt eorum 
infantes : Aganus, Gamalbdldus, Amal- 
gildis, Acleildis, Amalgis. Et Gislevol- 
dus et uxor ejus colona, nomine Elî- 
sanna, de beneficio Rotcarii. Isti sunt 
eorum infantes : Ingaigarius, Ingal- 
hardus , Bemeardus , Ansteus , Rac- 
beif;ai, Johanna. Et Anse4eus colonus. 
Isti quattuor manent in Villamilt. Te- 
nent mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria xii. âolvunt 
similiter. 



IRMINONIS ABBATIS. 



79 



16. Acluious coloous et uxor ejus 
colona , de benetido Frigiach, nomine 
Teutlildis. Isti sunt eorum infantes : 
Germanus, Erbuinus, Erbona, Acle- 
trudis. Et Acbaldus lidus et uxor ejus 
colona, nomme Ulberta* Isti sunt eo- 
rum infantes : Teutbaldus, Aldrada, 

PoL A7. Aitbei^. Isti duo manent in Villamih. 
Tenent mansum i , habentem de terra 
artbiii bunuaria x, de vinea quartam 
partem de aripenno, de prato simiiiter. 
Soirunt similiter. 

17. Gerhaus iidus et uxor ejus colo- 
na t nomine Madalhildis. Isti sunt eo^ 
rum infantes : Adalardus, Gerardus, 
Gerhardus. Geriaus. Et Wandremarus 
c<^onus. Isti sunt ejus in&ntes : Ercam- 
biddus, Waithildis, Waldedrudis. El 
Erbuinus coionus et uxor ejus colona, 
nomine ElisabeL Isti sunt ejus infim- 
tes : Arwis, Germenarius , Isentrudis, 
Elisa , Biris. Isti Ires manent in Villa- 
milt. Tenent mansum 1, habentem 
de terra arabili bunuaria xi et dimi- 
dium. S(dvunt similiter. 

1 8. Ercambalda colona. Isti sunt ejus 
infantes : Ercambertus, Arcamboldus, 
Wiltrudis. Et Hilgadrudis colona. Isti 
sunt ejus infantes : Hilgamus , Guntlin- 
dis. Et Marina colona ; Hildegardis est 
ejus £dia. Et Ermengardis coionus et 
uxor ejus colona, nomine Maria. Isti 
sunt eorum infantes : Marta , Elrmenil- 
dis. Omnes isti manent in ViUamih. 
Tenent mansum 1 îngaiiiilem, habeD» 
tem de terra arabili bunuaria xn » de 



prato dimîdium aripennum. Solvunt 
similiter. 

1 g. Alaricus et uxor ejus cdona , no- 
mine Didohildis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Agenulfus, Adalricus, Didoi- 
nus, Adalardus, Betla, Berta. Et Di- 
doinus et uxor ejus colona, nomine 
Ratburgis. Isti sdnt ejus infantes : De- 
doardus, Adalridus. Isti duo manent 
in Villamiit. Tenent mansum i ingenui- 
lem, habentem de terra arabili bunua- 
ria XM, de pralo dimidiom aripennum. 
Solvunt similiter. 

ao. Faminus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Enneniidîs. Isti sunt 
eorum infantes : Ermenteus, Habun- 
dus, Sigedeus, Deda. Et Gendradus 
coionus et uxor ejus colona, nomine 
Hildeburgis. Isti sunt eorum infante : 
Hildegarius, Wahcarius, Ansteus, Vi- 
nefridus , Adalsindis. Isti duo manent 
in Villamiit Tenent mansum i ingenui- 
iem, habentem de terra arabili bunuaria 
X, de prato dimidium aripennum. Sol- 
Tunt similiter. 

a 1 • Erbemarus coionus et uxor ejus, 
colona sanctiXjermani, de Calau*, no- 
mine Airbolda. Isti sunt eorum infan- 
tes : Gotmannus, Natalis, Adalfrida. 
Et Hildegarius oolonos ; et Leulfus co- 
ionus et uxor ejus colona, nomine Er^ 
menbei^a. Isti sunt eorum infiintes : r^ikT^r 
Ansegildis, Autcharius, Autbertus, Os- 
trearius. Et Agrisma oolona. Isti sunt 
eomm infantes : Agrannus, Inga. Et 



* Uodie Ciudû4i^R€W4» miiUarib«s 1 



80 



POLYPTYCHUM 



Judinga colona. Isti sunt ejus infantes : 
Jutcarius, Judelhildis, Luppa. Omnes 
isti manent in Villamilt. Tenent man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria x et dimidium. Solvunt 
similiter. 

2 3. Fnitgaudus extraneus. Isti sunt 
ejus infantes : Adregaudus , Frutlindis. 
Et Fulcadramnus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Odeiindis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Fulcraus, Fulcarius. Et 
Blidricus colonus. Onmes isti manent 
in Villamilt. Tenent mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria xim, de prato dimidium ari- 
pennum. SolVunt similiter. 

3 3. Ermenarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Walagis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Walthadus, Ermaidus, 
Âdalmundus , Ostrevaldus. Iste manet 
in Villamilt. Tenet mansum i, habeor 
tem de terra arabili bunuaria xu, de 
prato dimidium aripennum. Solvit si- 
militer. 

3 à. Idulfus colonus et luor ejus co- 
lona, nomine Atleverta. Isti sunt eorum 
infautes : Itgaudus , Ostrurfus. Et Wal- 
degaudus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Clementa. Isti sunt ejus infan- 
tes : Adalarius, Stadia. Et Hildoardus 
colonus et uxor ejus cokma, nomine 
Waldohildis. Isti sunt eorum infautes : 
Hildegaudus, IIildegardis,Hilduis, Adal» 
bildis. Omnes isti manent in Villamilt. 
Tenent mansum i, habentem de terra 



arabili bunuaria xn, de vinea dimidkun 
aripennum. Solvunt similiter. 

3 5. Ermbaldus colonus; et Erme- 
naldus lidus et uxor ejus lida, nomine 
Ada. Isti sunt eorum in£sintes : Adalar- 
dus, Geii)aldus, Ermenildis. Et Frut- 
bertus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Dlberta. Isti sunt eorum in&n- 
tes : Ulbei^a , Domleverga , Frotcarius, 
Frudoldus, Frotbertus. Isti très strnt 
lidi, quoniam de lida matre sunt nati. 
Isti duo manent in Villamilt. Tenent 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria vnn , de prato di- 
midium aripennum. Solvunt simUiter. 

36. Ostrebolda colcma; Adalgisus est 
ejus ffiius. Et Eodulfus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ada. Isti simt eo- 
rum infantes : Adrebaidus, Autrudis, 
Eutharius, Eodelildis. Et Eodalboldus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Willa. Et Saisbertus colonus et uxor 
ejus ancilla, nomine Hildrada. Omnes 

isti manent in. Villamilt. Tenent man- FoLâs. 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xni. Solvunt similiter. 

DE FLOGILVILLA'. 

27. Adreharius colonus et uxor c^us 
colona , nomine Ada. Isti sunt eorum in- 
fantes : Adalteus , Adrehildis, Adregun* 
dis. Et Andegaudus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Waldrada. Isti 
•unt eorum infantes : Gerouildis , Saxa. 
Isti duo manent in Flogili villa. Tenent 



* Niinc FlovdU, roilliariliiit v{|iali c|uiw|uc a Villamili, venus meridiem. 



IRMINONIS ABBATIS. 



61 



mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabfli bimuaria xn, de pratoari- 
pennum i, de silva bunuarium i. Sol- 
vunt similiter. 

a 8. Gerboidus colonus et uxor ejus 
colona de beneficio Remegi, nomine 
Uliioa; et Dandu5 colonus; et Adal- 
boldus colonus; et Waltharius colonus 
et uxor ejus colona, nomine Winebur- 
gis. Isti sunt eorum infantes : Winegau- 
dus, lutradus, Winevoldus, Adalgundis. 
Et Ava colona. Tsti sunt ejus infan- 
tes : Eurehardus. Orones isti manent in 
Flogfl villa. Tenent mansum i ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
ria xn , de vinea aripennum i , de prato 
similiter, de pastura bunuarium i. Sol- 
Tunt similiter. 



ejus colona, Domine Widohîldis. Isti 
sunt eorum infantes : Aldoardus, Al- 
doildis. Isti duo manent in Leven Fon- 
tana. Tenent mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuarit xn , de 
prato dimidium aripennum, de aîlva si- 
militer. Solvunt similiter. 

3 1 . Gerulfiis colonus et uxor ejus 
colona de beneficio Amiconis , nomine 
Sigenildis ; et Randingus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Agna. Isti 
sunt eorum infSmtes : Ratfridus, Ulfe- 
gaudus , Geronciua , Randingus , Rat- 
burgb. Isti duo manent in Leven Fon- 
fana. Tenent mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria xmi, 
de prato aripennum i, de pastura bu* 
nuarium i. Solvunt similiter. 



DE LEVEN PONTANAv 

a 9. Waltharius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Isemberga ; et Adalri- 
cus colonus; et Erbuinus colonus de 
beneficio Teodonis et uxor ejus colona, 
nomine Gisledrudis. Isti sunt eorum 
infantes : Grimbaldus, Erbona, Gisie- 
vei^, Aclebolda. Omnes isti manent 
in Levana Fontana. Tenent mansum r 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria xvu, de pastura bunuaria n. 
Solvunt similiter. 

3o. Adalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Rainisma. Isti sunt 
eorum infiintes : Rainardus, Ermuinus , 
Ragenildis. Et Aldaldus colonus et uxor 



3a. Ermengaudus colonus; et Ma- '•*•*•*• 
dalgaudus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Agenflidis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Madalcarius, Madalgis, Madal- 
berta, Ingoflidis, Sigrada, Bfadalgudis. 
Isti duo manent in Leven Fontana. 
Tenent mansum 1 , habentem de terra 
arabili bunuaria xn , de prato aripen- 
num I, de paatura bunuarium r. Sol- 
vunt similiter. 

33. Nodalricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agantrudis. lati sunt 
eorum infantes : Nodalgia, Nodalgrtma, 
Nodaltrudis. Et Nodalgaudis colonus et 
uxor ejus colona , nomine Agenildis. 
Isti sunt eorum infimtes'sNodalbertus, 
Agenoldus. Et Maurinus cdonus et 



* Hodit Lt^m inw M t , cntki» vîgHitâ miUibot 



• VWMrfh.ialtra 



1 1 



as 



POLYPTYCHUM 



uxbr €g«B cxdona , iMwnine Hildegardis ; 
et Acluinuscolonus et uxorejus colona, 
nomine Acledrisma. Isti sunt eorum 
in&nte»: Adevoldu8,Âcleinarus,Âcloil* 
(fis, Aida, Acleniidis. Omnes istimanent 
in Leren Fontana. Tenent mansum i , 
habentem de terra arabili bunuaria xii , 
de prato dimidium aripennum. Solvunt 
similiter. 

I>E SOWTERI PONTEV 

3&. Geralfiis colonus et luor ejus 
colona , nomine Fraunehildis. Isti sunt 
eorum infantes : Geraus, Graulfus, Ge- 
roildis. Et Ansgisns colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adaliidis; Adalsindis 
est eorum filia. Et Bem^udus colonus 
et uxor ejus colona de beneficio Teo* 
donis , nomine Ostrevolda. Isti ni ma- 
nent in Sonteri Ponte. Tenent man- 
sum I ingenuilem , babentem de terra 
arabili buniiaria xviiu, de prato aripeiv- 
nos im, de pastura bunuarium i. Sol- 
vunt similiter. 

35. Gamenulfufi et uxor ejus colona, 
nomine Madalgudis; et Airinus colonus 
et uxor ejus colona de beneficio Ami- 
conis, nomine Sigemberga;etLeutadus 
colonus. Omnes isti manent in Son- 
teri Ponto. Tenent mansum i ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
ria XX, de prato aripennos in. Solvunt 
similiter. 



colona, nomine Ermina. Isti sunt eoruga 
in&ntes : Ermenricus , Ermenarius. Va 
Riginus colonus; et Agenteus colonus et 
uxor ejus colona , nomine Martina. 
Omnes isti manent in Sonteri Ponto. 
Tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xx, de 
prato aripennum i. Solvunt similiter. 

DE AUDRIA'. 

37. Aanduinus colonus et uxor ejus ^^' ^9. 
colona de beneficio Gausbaldi , nomiae 
Grima ; et Adremarus colonus et uxor 

ejus colona, nomine Alsinia; RestOr 
vildis est eorum filia. Et Amalbertus 
colonus et laor ejus colona, nomine 
Teutlindis. Isti sunt eorum infantes : 
Teutbertus , Teutbaldus , AdalgudÎA , 
Teuthildis. Omnes isti manent in Au- 
dria. Tenent mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria xv , 
de pastura bunuarium i. Solvunt simi- 
liter. 

38. /Vganfredus colonus. Isti sunt 
ejus infantes : Agenardus, Hincbaldus, 
Ingalbertus, Hincarius, Agentrudis. Et 
Gerosmus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Adalgildis. Isti sunt ejus in- 
fantes : Adalcarius , Adalhelmus , Sige- 
drudis. Isti duo manent in Audria. 
Tenent mansum i ingenuilem , habenr 
tem de terra arabili bunuaria xii, de 
silva bunuarium i. Solvit similiter. 



36. Ennoldus colonus et uxor ejua 39. Marcamarus colonus et uxor 



* Hodie Chaq)ont. inilliaribus tribut a Villamilt, 
aqoiloaem specUns. 

** Nostralibus prius À9int^ ému ilalm», ul «on- 



jeclor, poetremo Ilautenve nominatus locus, qoi 
circiler scxdecim millibus passuum a Villamilt 
abesl , iolar «ut tcum et occ^eoUvo. 



IRMÏNONIS AfiBATIS. 



85 



€^«5 colotia « nomine Adalgriina ; et 
Adalulfus colonus et uxor ejus colona , 
nomme Adalgudis. Isti suut eoruiii if2- 
£uites : Adaloldus, Guntardus. Isti dao 
inauent m Audria. Tenent mansiuu i, 
habenteai de terra arabUi btinuaria xti , 
de paatura himuaiiuin i. Soivunt nmi- 
liter. 

4o. Eodalharduft colonus et uKor 
ejus colona, nomine Gerhildis. Isti 
sunt eorum infantes : Acleardus, Mau- 
rellus. ¥a Ingalboldus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ercantrudis. Isti 
sunt eorum infantes : Ereanardus , Go- 
dalberta , Ingalburgis, Godelindis. Et 
Ermina coloaa. Isti sunt ejus infantes : 
Aciearius , Teodohildis. Omnes isti ma- 
nenl in Audria. Tenent mansum i, in- 
genuilem , liabentem de terra orabili 
bunuaria xn. Soivunt similiter. 

DE ULMIDOV 



lem , iiabenlem ife*4erra arobili bunua- 
ria X. Soivunt similher. ^ 

;43. Eurebardus , eolonus et uxor cgus 
calona , nomine Gisloildis. Isti umi 
eorttMi iitfintes : Gisloinus, Winebdi- 
dm, I«Vudoinus, Frudina» ^rebardus, 
Gislindis, Gisla, Madalfridus, Fralbar- 
dus, Frotberga. Et Gerlus colonus et '''•'*9^ 
uxor ejus colona, nomine Ulmeda. Isti 
suBt eorum infantes : Gtroandus , Er- 
mengardis. isti duo manent in Vlnûdo. 
Tenent mansnm i ingenuilem, tiabenAem 
de terra arabUi bunuaria xv/, de prato 
dimidium aiipennmn. Soivunt âmiliter. 

Ml, Rcrneardus colonus et iixor ejus 
colona, nomine Ava. Isti sunt eorum 
infantes : Pascuildis, Eodaiburgis. Et 
Bernegarios colonus. Isti duo manent in 
Villare^ Tenent mansum i, babentem 
de terra arabili bunuaria xni. Soivunt 
similiter. 



à 1 . Benedictus colonus et uxor ejus 
colona, nomine (Jlberga. Isti sunt eo- 
rum infantes: Fulcraus, Fulbertus. Iste 
manet in L Imido. Tenet mansum i in- 
genuilem , liabentem de terra arabili 
bunuaria xn. Solvît similiter. 

6a. Berthadus colonus, et Godaldus 
colonus , et Dodevertus colonus , et 
Dodaldiis iidus, et Ansegaudus lidus, 
et Girevertiis lidus. Omnes isti manent 
in U Imido. Tenent nuutisum i ingenui- 

*ilodie Lonmey€, tribus mUlibas p i wttw al 
qutngentit • VUUmilt , intcr aotinmi et or- 
tiim. 



DE CASDON*. 

ko. Adregarius colonus; et Ratgau- 
dus colonus et uxor ejus eoiona, no- 
mine Flabia. Isti sunt eorum infimtes : 
Ratgarius , Trutgaudus , Truduinus , 
Ratgaudus, Truduildis. Isti duo manent 
in Casdon. Tenent mansum t ingenui- 
lem, babentem déterra arabili bunua- 
ria xii , de praio tertiam partem de ari- 
penno. de pastura aripennum i. Soivunt 
aîmiUter. 



•eptem a Villamîlt, vertof wamidêmm^ fêuào ma 
eamfn vergent. 

* Notiro Umpore Clumâon « milltarilMis dnobos a 

1 I. 



S4 



POLYPTYCHUM 



&6. Eutharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalhildis. Isti sont 
eorum infantes : Eutharia, Airlindîs. 
Iftte manet in Gasdon. Tenet mansumi 
ingenuileni, habentem de terra arabili 
bunuaria xvi, de vinea aripennum i, 
de prato aripennos m, de novella sîlva 
bunuarium i et dimidium. Solvit simi- 
Jiter. 

ây. Lieudo colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Godema. Iste manet in 
Gasdon. Tenet mansum i ingenuilem, 
babentem de terra arabili bunuaria xvf , 
de vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennos in, de silva bunuarium i et 
dimidium. Solvit similiter. 

US. Ictrus colonus et luor ejus co- 
lona, nomine Agina; Ermenricus est 
eorum filius. Et Aldulfus colonus; et 
Godefridus colonus; et Ermuinus colo- 
nus de beneficio FVigei, et uxor ejus 
colona, nomine Girohildis. Isti sunt 
eorum infantes : Ermoardus, Ermohil- 
dis. Isti très manent in Gasdon. Tenent 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria xnu, de prato 
aripennum i. Solvunt similiter. 

A9. Eudo colonus; Isada et Adrama 
sunt ejus sorores. Et Hilduinus colonus 
et uxor ejus colona, nomine Ermen- 
gauda. Hildoara est eorum filia. Isti 
duo manent in Gasdon. Tenent mansum 
I ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria X, de prato aripennos 11. Sol- 
vunt similiter. 



50. David colonus et uxor ejus colo- 
na, nomine Inga. Isti sunt eorum in- 
fantes : Albuinus, Albricus, Lantsera. 
Et Teuthardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Elia. Isti sunt eorum 
infantes : Anoildis, Ermenricus, Teut- 
gardis. Et Stabilis colonus; et Gunthei* f«l j 
mus. Omnes isti manent in Gasdon. 
Tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xi et di- 
midium, de vinea dimidium aripennum, 

de prato tertiam partem de aripenno. 
Solvunt similiter. 

5 1 . Didradus colonus et uxor ejus 
libéra , nomine Gerlindis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Laipingus, Ercambaldus, 
Osanna , Dedoildis , Godelindis. Et 
Odalricus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Euda. Isti sunt eorum infantes : 
Stefan us, Adalricus, Eodildis. Isti duo 
manent in Gasdon. Tenent mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria xii, 
de vinea dimidium aripennum, de prato 
similiter, de pastura dimidium bunua- 
rium. Solvunt similiter. 

DE MANULFI VILLA-. 

Sq. Restadus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Leutalda. Isti sunt eo- 
rum infantes : Leutberga, Madalberta. 
Et Beraldus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Leodoildis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Aida, Beregildis, Gaus- 
baldus. Isti duo manent in Manulfi villa. 
Tenent mansum i , habentem de terra 
arabili bunuaria xnn, de prato quartam 



* Hodie Mêfwlk'Mmiim^BHâé, ptsmom cirdier tribu» miiiibat quiogeottt t VilUmiit, occ id e n tMn versus^ 



IRMINONIS ABBATIS. 



85 



partem de aripenno , de pastura aripen- 
num I. Solvunt similiter. 

53. Agedeus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Alfasia. Isti sunt eorum 
infiamtes : Adalcarias, Ageteus, Anse- 
deus, Agitonia. Et Starcarius coloous 
et uxor ejus colona , nomine Odelildis. 
Isti duo manent in Manulfi villa. Tenent 
niansumi ingenuilem, habentem déterra 
arabili bunuaria x, de prato quartam 
partem de aripenno, de pastura bunua- 
rium I. Solvunt similiter. 

56. Ingadramnus colonus, et Wine- 
gaugius colonus. Isti duo manent in 
Manulfi villa. Tenent mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria xmi, de pastura bunuarium i. 
Solvunt similiter. 

DE MODINI VILLA' 



ejus colona, nomine Odaltrudis. Et 
Ratgaudus colonus; et Sicledulfus co- 
lonus et uxor ejus colona, nomine Sige- 
burgis; Sigebrandus est eorum fîlius. foi.^^ 
Isti ini*"' manent in Modini villa. Te- 
nent mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria xn. Solvunt 
similiter. 

Sy. Giuroldus, colonus et decanus, 
et uxor ejus colona , nomine Pinola. 
Isti sunt eorum infantes : Eutharius, 
Andréas, Laharudis, Trulhildis, Otli- 
na. Iste manet in Casdon. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xnn, de vinea dimi- 
dium aripennum, de prato aripennum i, 
de pastura dimidium bunuarium. Dé- 
bet similiter solvere , sed , propter ser- 
vitium , solvit in maio mense solidos v, 
et pascit caballum. Facit rigas et curva- 
das. 



55. Guntharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godelindis; Gunthar- 
dus est ejus filins. Et Amalgaudus colo- 
nus et uxor ejus colona, nomine Si- 
gedrudis. Isti sunt eorum infantes : 
Gauslindis, Amalwara. Et Grimo colo- 
nus. Isti très manent in Modini villa. 
Tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xii. Sol- 
vunt similiter. 

56. Ermengardis colonus et uxor ejus 
colona, nomine Sicleverga. Isti sunt 
eorum infantes : Ermengaudus, Sicle- 
dulfus. Et Ratmundus colonus et uxor 



58. Ulfardus, colonus et junior de- 
canus, et uxor ejus colona, nomine 
Ava. Isti sunt eorum infantes : Merul- 
fus, Ulfddis. Iste manet in Villamilt. 
Tenet quartam partem de manso, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v et 
dimidium. Propter servicum quod pne- 
videt, nihil inde facit, nisi rigas etcui^ 
vadas. 

DE DECANIA WABIMBERTL 

59. Ermenteus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hildegardis. Isti sunt 
eorum infiintes : Hildebrandus , Hil- 



* Hodie MMiiNttt-U-ifsfM • miiliaribst vifiiiti qaiaqve a ViJkailt , ««tlnua ? mut. 



86 



POLYPTYCHUM 



doardus, Hilduis, Leutgardis, Ermenta- 
rîa. Iste manet in Gisoni villa. Tenet 
mansum i ingenuilem, habenteiu de 
tarra arabili bunuaria xviii. Solvit to- 
tum oensum sicut superiores. 

60. Eriiiinus colonus et uxor ejus 
colona, de beneiicio Gelradi, nomine 
Raganbei^a; et Stefanus colonus. Isti 
duo manent ia Gisoni villa. Tenent 
mansum i, habentem de terra arabili 
benuaria xui. Solvimt similiter. 

6 1 . Godoinus colonus. Isti sunt ejus 
infantes : Amalbertus , Raganfredus , 
Rainhildis, Andrisma. Et Gundoinus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Adalgudis. Isti sunt eoruni infantes : 
HilduÛQus , Gunberga. Isti duo manent 
in Gisoni villa. Tenent mansum i , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria xi. 
Solvit similiter. 



rardus. Isti duo manent in Gisoni villa. 
Tenent mansum i, habentem de tenm 
arabili bunuaria x. Solvunt similiter. 

65. Droardus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Madalberta ; Droctunui 
est eorum filiua. Et Ausuhildis colona. 
Isti sunt ejus infantes : Aistulfus, Fors* 
tulfus, Erpulfus, Win^ardis. Et Ingal-> 
bertus colonus et uxor ejus colona, no* 
mine Madanildis; Adalbertus est eorum 
filius. Isti très manent in Gisoni villa. 
Tenent mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria xi. Solvmit similiter. 

6 6 . Ermengarius colonus et uxor ej ua 
colona, nomine Winefaildis. Isti sunt 
eorum infantes : Ermbaidus, Ratfridus, 
Ratbertus. Et Iwina colona. Isti sunt 
ejus infantes : Ivo, Adrabolda. Isti te- 
nent mansum i , habentem de terra ara- 
bili bunuaria xi. Solvunt similiter. 



63. Godalricos colonus. Iste manet 
in Gisoni villa. Tenet mansum i , haben- 
tem de terra arabili bunuaria x. Solvit 
similiter. 

63. Winearius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gerhildis; Winegisus 
est eorum filius. Et Ercanoldus colonus. 
F0L61. Isti duo manent in Gisoni villa. Tenent 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vui. Solvunt si- 
militer. 

6&. Ibuinus colonus; et Flodoinus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Gaustrudis. Isti sunt eorum infantes : 
Fludoicus, Flodogildis, Flodoardus, Gi- 



67. Godoinus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Eurengardis ; Godelildis 
est eorum fiha. Et Arcamarus colonus 
et uxor ejus colona , nomine Agembur- 
gis. Isti sunt eorum infantes : Agam- 
baldus, Adalfridus, Agrisma. Isti ma* 
nent in Gisoni villa. Tenent mansum 1 , 
habentem de terra arabili bunuaria x 
et dimidium. Solvunt similiter. 

68. Gausbaldus colonus tenet man- 
sum 1, habentem de terra arabili bu- 
nuaria XV et dimidium. Solvit similiter. 

69. Adalhildis colona. Isti sunt ejus 
infantes : Dodo, Eodelildis, Adalbur- 
gis , Hildebuiigis. Ista tenet mansum i , 



IRMINONIS 

hakenteni de terra arabifi bunuaria xv. 
Solvit similiter. 

70. Gausbertod colooua et uxor ejus 
colona, nomine Althildis. Isti sunt eo- 
mm infiintes : Uiflandus, Leuiharius. 
Et Ermengardus eoloniu et uxor ejus 
colona» aomme AclUma. Isti tenent 
mansum i, habeDtem de terra arabiii 
bunuaria xu. Soivimt similiter. 

DE PANE COCTOr 



ABBATIS. 87 

7/1. Starculfus coloni» et uxor efva 
cdona , Domine Uincflidis ; et Tancui- 
fus colonus. Isti tenent mansum i , ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria xmi. 
Solvunt similiter. 

76. Waiateus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godalberta. Isti sunt 
eorum infantes : Rathardus , Godalca- 
nus , Walecarius , Waltcaudus. Iste 
tenet mansum i » babentem de terra ara- 
biii bunuaria xx. Solvit similiter. 



7 1 . Ursmarus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Berncgildis. Isti sunt 
eorum infantes : Ursoldus, Bemegar- 
dus. Iste manet in Pane Cocto. Tenet 
mansum 1 , babentem de terra arabiii 
bunuaria xy. Solvit similiter. 

7a. Frotbertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ingoflidis. Isti sunt 
eorum infantes : Frotburgis , Ingelildis , 
'"*^"' Eleclrudis. Ingalgardis. Et Landradus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Aldrisma; Restadus est eorum filius. 
Isti tenent mansum i, babentem de 
terra arabiii bunuaria xvk Solvunt si- 
militer. 

73. Walameus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Geroildis. Isti sunt 
eorum infantes : Walandus, Bernear- 
dus, Walamilt. Et Martinus iidus; et 
Adalgildis lida; et Givedrudis lida. Isti 
traent mansum i, babentem de terra 
arabiii bunuaria xvi. Solvunt similiter. 



76. Alateus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Isamburgis; Ansirada 
est eorum filia. Et Ratfndus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Adalgudis. 
Isti tenent mansum i, babentem de 
terra arabiii bunuaria xvi. Solvunt si- 
militer. 

DE ALNIDO\ 

77. Alcismus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Elrmengardis. Isti sunt 
eorum infantes : Acloldus, Gauda. Et 
Ragenardus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Adalbildis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Amalcarius, Amalgaudus, Ra« 
gamberga, Ragena, Ratberga. Isti duo 
tenent mansum 1, babentem de terra 
arabiii bunuaria xii. Solvunt similiter. 

78. Frotbaus Iidus; et Adalgisus co- 
lonus; et Altuinus Iidus et uxor ejus 
colona, nomine Winedrudis; et Ratba« 
rius colonus; et Frotgaudus Udus et 



* Vulgo Paimeuk, vîcvIm, milliaribas tei a ViUa* 
aili, ioler aaslrum cl ocçaamn. 



^Hodâe ÀÊlmY'9—i'Mcjr» ut taperina didwii 



88 



POLYPTYCHUM 



uxor ejus colona , Domine Âdalonia. 
Omnes isti tenent mansum i, habentem 
de terra arabili bunuaria lx. Solvunt 
similiter. 

79. Ennengardis colonus et uxor ejus 
colona, nomine Wineburgis. Isti simt eo- 
rum infantes : Ermenarius, Gristofolus, 
Walcarius, Balda. Et Win^rius colo- 
nus et uxor ejus colona, de bénéficie 
Gerradi, nomine Walehildis; et Ricui- 
nus colonus et uxor ejus colona, no- 
mine Frothildîs. Isti sunt eorum infan- 
tes : Frotmundus , Ingoinus. Omnes isti 
tenent mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria xmi, de silva bunua- 
ria n. Solvunt similiter. 

80. Droctengardus colonus et uxor 
colona, nomine Landrisma; Autlindis 

Fol. 5a est eoriim fiiia. Et Autcarius lidus et 
uxor ejus ancilla, nomine Landovildis ; 
Frutcarius est eorum filius. Et Gundoi- 
nus colonus et uxor ejus lida, nomine 
Gerbei^a. Isti sunt eorum infantes : 
Gundoardus, Gerveus. Et Gundoldus 
servus et uxor ejus extranea, nomine 
Nantoildis. Omnes isti tenent mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria xvi, 
de pastura bunuaria v. 

8 1 . Framboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frotberga; etAnsarius 
lidus et uxor ejus colona, nomine Rain- 
berta; et Bcrtulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Amalbei^a. Isti sunt eo- 
rum infantes : Blatharius , Detla. Et Lan- 
deus colonus. Isti sunt eorum infantes : 
Lantbertus , Landoldus , Lantsindus , 
Landemia. Omnes isti lenent mansum 1, 



habentem de terra arabili bunuaria x?l* 
Solvunt similiter. 

82. Aclefiredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Grimhildis. Isti sunt 
eorum infmtes : Grimharius, Acloildis. 
Et Landricus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Marcadrudis; Landuifus 
est eorum filius. Et Andrevertus cdo- 
nus et uxor ejus colona, nomine Rain- 
hildis de precaria Acleverti. Omnes 
isti tenent mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria xni, de silva bunuaria 
II. Solvunt similiter. 

83. Vincuinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Autrudis. Isti sunt eo- 
rum infisintes : Raganbertus, Autulfus, 
Euruinus, Vincoildis. Iste tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xxi, de silva bunua- 
rium I. 

8&. Adaluinus colonus et uxor ejus, 
nomine Licudrisma. Isti sunt eorum 
infantes : Adalginus , Adalwardus , Gaus- 
vinus, Gauselmus, Anselmus, Andal- 
wildis, Adalwara. Et Madalgildis colo- 
nus. Isti sunt ejus infantes : Rotcarius, 
Daguinus, Daga, Madalwinus, Madal- 
carius. Isti tenent mansum i ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
ria XXII, de silva bunuaria n. Solvunt 
similiter. 

85. Rodoarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Framboida. Isti sunt 
eorum infantes : Agrannus, Radaldus, 
Agrisma , HildeganUs. Et Ratgaudus co- 
lonus et uxor ejus colona , nomine 



IRMINONIS ABBATIS. 



80 



Fnida. Isti sunt eomm infantes : Ra- 
duinus, Ratboldus, Rotcarius, Sine- 
drudis. Isti tenent mansum i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xxiiu» 
de pastura bunuaria iiir. Solvunt simi- 
liter. 

86. Berloinus colonus. Isti sunt ejus 
in&ntes : Winmarus, Vincoardus, An- 

r«i. 5> %*. suricus » Acuinus, Adalgudis. Et Droc- 
tamus colonus. Isti tenent mansum i, 
habentem de terra apabili bunuaria 
ivuj. Solvunt similiter. 

87. Aitmarus lidus et Asmundus li- 
dus. Isti tenent mansum i , habentem de 
terra arabili bunuaria xv, de prato an- 
pennum i , de concidis bunuarium 1 
et dimidium. Solvunt similiter. 

88. Adulfus colonus et uxor ejus co- 
iona, nomine Ermemberta. Isli sunt 
eorum infantes : Amalcarius, Aclus, 
Ermensinta. Et Aldrus colonus. Isti te- 
nent mansum i , habentem de terra ara- 
bili bunuaria xx , de prato aripennum i, 
de concidis bunuaria nii. Solvunt simi- 
liter. 

DE BEDOLIDO. 



nuaria xviu, de concidis bunuarium i. 
Solvunt similiter. 

90. Erchaharius colonus et uxor ejus 
cdona, nomine Marcadrudis. Isti sunt 
eorum infiintes : Erchanardus, Marcar- 
dus , Ercanildis. Et Eriuinus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Winebolda. 
Isti sunt eorum infimtes : Landisma, 
Winegardis, Rainhildis. Et Gerddis 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Gdilsindis; et Gisloldus cdonus et uxor 
ejus colona, nomine Hincbdda. Gisb 
est eorum filia. Omnes isti tenent man- 
sum I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria XX, de prato dimidium aripen- 
num, de pastura bunuaria n. Scdvimt 
similiter. 

9 1 . Ingalhardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Eugenia; et Geroardus 
colonus et uxor ejus c<dona , nomine 
Gaustrudis. Isti sunt eorum in&ntes : 
Gauabaldus, Geiradus, Agenddus, Ger- 
lindis, Geirisma. Et Gavioldus colonus 
et uxor ejus libéra, nomine Ingahris. 
Omnes isti tenent mansum i, habeiH 
tem de terra arabili bunuaria xxi , 
de concidis bunuaria m. Solvunt si- 
militer. 



89. Godenulfus colonus et uxor ejus 
colona , nomine L*andedrudis. Isti sunt 
eorum infantes : Lantbertus, Godoi- 
nus, Godelildis. Et Sicfiridus colonus 
et uxor ejus colona, nomine Aldisma; 
et Agrannus colonus. Isti tenent man- 
sum I, habentraa de terra arabili bu- 



DE SENARDI VILLAv 

9a. Criadus coloous et luor ejus co- 
lona, nomine Restada. Isti sunt eorum 
infantes : Leutgardis , Adalgundis , Adal- 
berta. El Marcamaras cdonus et uxor 
ejus colona, nomine GrùnoBdis. Isti 



* UoëM OUmfli. paroK» BcMidi TktoteMÎ, km atlU datsatit 



ft VniiaMR, I 



11 



IRMIN0NI5 ABBATIS. »1 

manBuai i, habentem de lerra «rabdî bentem de lomi afEbilî J^iumpuîa xviii. 
bunuaria ui. Solvit similiier. Solvunt similiter. 



loo. AdalharduA colonus et uuor 
ejuft colona, nomine Tevtlindù; Âda* 
lardus est eorum fdius. Et Àmaltraunu5 
oolonus ; et Winegaudus edonus et uior 
ejus colofu, nomine Ërmentrud». Om- 
nes isti tenent mansum i , habentem de 
terra arahili bunuaria xvu. Solvunt si- 
militer. 

dëtëudulfi villa. 

1 o 1 • iTeutbardua colonus et uxor c^us 
colona, nomine Frodelindis, honines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Teulgardis, Guntbei^a. Et Urema- 
rus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Benedicta. Isti duo tenent mansum i, 
habentem de terra arabiii bunuaria xii. 
Solvunt similiter. 

loa. Landoldus colonus et uxor ejus 
colona de beneiicio Ingalramni» no- 
mine UirUdis. Isti sunt eorum infantes : 
Landoardus , Landrisma , Ulfleudis. Kt 
Elegius colonus et uxor ejus colona , 
nomine Emoildis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Bernehildis, fliigardis. Isti duo 
tenent mansum i, habentem de terra 
arabiii bunuaria xvui. Solvit similiter. 

10 3. Ermenfredus colonus et laor 
ejus colona de beneficib Godoeni, no- 
mine WiuegildiSf et Ërmengaudus co- 
lonus ; et Michahel colonus et uxor ejus 
colona, nomine Audina. Isti sunt eo* 
rum infantes : Audingus, Audenildis, 
Nadalindis. Isti tenent mansum i, ha- 



1 o&. Adalardus ooloauà et uxior ejus 
coiooa, nomine Teodoildis. kti sunt 
eorum in&ntea : TwmIo, Adabidus; 
Adalberga. Et Aganleua colonus et uxor 
ejus colona , nomine Aldinga. Isti sunt 
qui inCsmlea : Ragaiteas, Agantismus , 
Ailalgisua« Et Frodericus colonuael uxor 
ejus colona de bêneficio Hildegarii* no« 
mine Balouildis ; et Hithalius colonus 
et uxor ejus lida, nomine Restouiidis. 
Isti sunt ejus infantes : Stephanus, 
Gadalcarius. Omnes isti manent in De- 
dulfi villa. Tenent mansum i. habentem 
de terra arabiii bunuaria Xvi. Solvunt 
similiter. 

io5. Ulfardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Geringa. Isti sunt ejus 
infantes : Walameus, Ulfleqs, Euran- 
du5, Fulcardus^ Ulfiardia. Iste tenet 
mansum i, habentem de terra arabiii r«i.M. 
bunuaria xu. Solvit sinûlîter. 

io6. Waldegaudtts eolonus et uxor 
ejus colona, nomine Gerioga. Isti sunt 
ejus infantes : Geao^us, Ualdringus, 
Isangildis, Gerberga. Et Frodecus co- 
lonus et uxor ejus colona, nomine 
Droctara. Isti sunt eorum infantes ; Isan- 
brandus, Dructoiniis, Ilikleboldus, Hil- 
deberga. Et Adalgisus de benefido 
Grimbaldi « et uxor ejus colona, apimne 
Aclildis; Acloildis est eorum fibai Et 
Gundoinus de bêneficio Grind>oldi, et 
uior qus oolona « noaÛM Gisla. Omnes 
isti tenent mansum i, habentem de terra 
amhili bunuaria iui« Solvunt simililer. 

17. 



os 



POLYPTYCHUM 



DE STRICOVILDI VILLA'. 



107. Geradus ; isti sunt ejus infan- 
tes : Gerhardus, Gerhaus» Benedicta. 
Iftta manet in Stricovîldi villa. Tenet 
mansum i, habentem de terra arabili 
bunuaria xvn. Solvit similiter. 

108. Godrebaldns colonus et uxor 
ejus extranea. Iste tenet mansum i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria ivii. 
Solvit similiter. 

109. Gautmarus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Landeduna. Isti 
sunt eorum infantes : Gausbaldus, Frot- 
brandus, Gohardus, Gauttrudis , Er- 
mina. Iste tenet mansum i, habentem 
de terra arabili bunuaria xx. Solvit si- 
militer. 

110. Eurulfiis colonus et uxor ejus 
colona, nomine Âdrabolda. Isti sunt 
eorum in&ntes : Euremandus, Eure- 
gaudus. Et Gristina colona. Isti sunt ejus 
in£aintes : Wineniundus, Godisma. Isti 
duo tenent mansum i, habentem de 
terra arabili bunuaria xiii , de pastura 
bunuaria n. Solvunt similiter. 

111. Godaldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Grimhildis. Isti sunt 
eorum infantes : Âmalcarius, Godal- 
beiga, Ausgudis. Iste tenet mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria 
xim. Solvit simUiter. 

lia. Frotgaudus colonus et uxor 



ejus de bénéficie Godoeni, nomine Grer- 
mana ; et Frotmundus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Hercanflidis; et 
Frodegisus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Teutlindis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Eurulfiis, Adebolda. Isti tenent 
mansum i, habentem de terra arabili 
bunuaria xvi. Solvunt similiter. 

11 3. Frodoinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Rainhildis ; et Giroar- 
dus colonus et uxor ejus colona, no- 
mine Lantrudis; Gervoldus est eorum 
filius. Et Gautlindis colona. Isti sunt 
ejus infantes : Landardus, Ermuinus, 
&bedildis, Raintbolda , Alsinia, Sigina. 
Isti tenent mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria xvim. Solvunt simi-M.s8« 
liter. 

1 1 &. Aldegarius colonus et uxor 
ejus colona de beneficio Patemi, no- 
mine Giroildis. Iste tenet mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria xii. 
Solvit similiter. 

1 1 5. Anstasius de precaria Adeverti, 
et uxor ejus colona, nomine Isla ; Is- 
nardus est eorum filius. Et Gaudius 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Flabia; et Waldegaudus de beneficio 
Gerradi, et uxor ejus colona, nomine 
Ermengildis. Isti sunt eorum infantes : 
Wandalgaudus , Wandalgarius , Wan- 
dalgis, Wandalus, Wanddbui^. Istei 
tenent mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria xvii. Solvunt simi- 
liter. 



* Ad qiMm locom nameD ittadpertiiieat (Sdîpoipu dicat cMb. 



IRMINONIS 
DE AHONTE VILLA'. 

1 1 6. Aloenus colonus et uxor ejus 
ddona, nomine Gauslindls. Isti sunt 
eonmi in&ntes : Agenulfus, Gausbeiv 
tus , Aga. Et Agenardus colonus et uxor 
ejus ccdona, nomine Genesia. Isti duo 
manent in Amonte villa. Tenent man- 
sum I , habentem de terra arabili bu- 
nuaria ivi. Solvunt sîmfliter. 

117. Winecarius colonus; et Ailmus 
colonus et uxor ejus colona» nomine 
Bertaria ; et Teudoinus colonus et uxor 
gus cdona, nomine Hitbildis; Ithar- 
dus -est eorum filius. Et Aldadeus colo- 
nus et uxor ejus colona, nomine Be* 
ritla ; Gisledeus est eorum filius. Isti 
tenent mansum i, habentem de terra 
arabfli bunuaria xmi, de pastura bu- 
nuaria m. Soivunt similiter. 

1 1 8. Gautus colonus et uxor qus 
colona, nomine Beroildis. Isti sunt eo- 
rum ittfiintes : Benùnus» fieroardus. 
Et Rainbertus oolonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Framengaudia ; Berta est 
eorum filia. Isti tenent mansum i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria xyiii. 
Soivunt similiter. 

DE APIAROLAS^ 

1 ig. Alfius colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Wama. Isti sunt eorum 
infiuites : Frolgrimus, Frolbaidus, Mau- 



ABBATIS. 99 

rinus, Wamegaudiis« Ursaldos, Wa- 
rimbertus, Alfia. Et Bemegarius colo- 
nus et uxor ej us colona, nomine Blidina ; 
Walemildis est eorum filia. Isti duo 
tenent mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria xvin* Solvit similiter. 

110. Lando colonus et uxor ejus 
colona, nomine Elisabet. Isti sunt eo- 
rum infimtes : Landoardus , Landoinus, 
Gailo, Giroardus. Et Inchardus colonus 
et uxor ejus colona, nomine Alvia. 
Isti sunt eorum infimtes : Framtm- 
dis, Ingenildis. Isti duo tenent man- 
sum I , habentem de terra arabili 
bunuaria xxf. Soivunt similiter. 

1 a 1 . Giroldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Aclesinta. Isti sunt 
eorum infimies : Sicboldus, S^ever- 
tus, Geihildis. Et Bel^arius cokmns 
et uxor ejus de beneficio Fr%ei , no- 
mine Godalberga ; et Ansfiîdus colonus 
et uxm* ejus colona, nomine Anse- 
gudis. Isti tenent mansum i , habentem 
de terra arabili bunuaria xx. Soivunt 
similiter. 

DE CASTELLO*. 

1 aa. Madalgilus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Godisma. Isti sunt 
eorum infimtes : Godasmannus, Bfadal- 
boldus, Altfirida. Et Wilericus cdonus 
et uxor ejus colona de beneficio Au- 
ddfi presbyteri. Isti duo tenent 



* Hodte JfartwwtWt, circitar ti^iiiU milliahlMBf 
a YUUinilt, antlmm verrat. 

^ létm , ni iallor, loeiit q«i vocstor Apiariti , 
S 1 44, — ac Âêekhu. ■ttJHarilwM mvma a ViiliMiii, 



* Uodia GûtUlUs, miUibot paMaini 
VillMMH,ÎBlar»«riaM««( 



04 POLYPTYCHUM 

sxktn it habentem de terra arabili Ira* 



iiuaria xvii, de pastura 
Solvunt limiiitcr. 



bunuaiia x. 



îii, Madalbertus colonus et uxor 
ojiis colona , Domine FVamnetnidis ; 
Traiiitrudis est eorum filia. Et Grego- 
riuA rolonus et uxor ejus de bénéficie 
Kmteari, nomine Lantnidis; et Berto- 
lomeus. Isli tenent mansum i , haben- 
tem de terra arabiii bunuaria xnn, 
de pastura bunuaria thit. Soivunt simi- 
liter. 

DE LANDULFI VILLA*. 

la^. Warimboldus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Nantedrudis. Isti 
»unt ejus in&ntes : Berneardus, Berne- 
gauduft , Walemîidis , Gertrudis. Et 
FVambertus colonus et uxor ejus colcHia, 
nomine Adaihildis. Isti dfto manent in 
Landuifi vflla. Tenent mansum i , ha*- 
beotem de terra arabiii bunuaria xvm. 
Soirunt similiter. 

•• 

12 5. Frodaicus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Autlindis; Frothardus 
est eorum filius; et Ratgaudus colonus. 
Isti duo tenent mansum i , habentem de 
terra arabiii bunuaria xvi. Soirunt simi- 
liter. 

136. Hildegaudus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Frudina. Isti sunt 
eorum infantes : Frudoinus, Frothar- 
dus, Iva. Et Hildradus colonus. Isti duo 



tenent mansum i, habentem de terra 
arabiii bunuaria xvni. Solvunt similiter. 

137. Criadus colonus et uxor qits 
colona, nomine Altberta; Emmo est 
eorom filius. Iste tenet mansum i ^ har 
bentem de terra. arabiii bunuaria xzx. 
Soiyit similiter. :i 

128. Agardus cdonus tenet mao- p«Lst' 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabiii bunuaria xx¥. Soivit similiter. 

129. Adalricus colonus tenet jnai^ 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabiii bunuaria xxw. Soivit similiter. 

1 30. Wilevertus colonus et uxor cgus 
colona, nomine Hildegardis. Isti sunt 
eorum infantes : Witbertus, Winegil- 
dis. Et Grimbertus colonus et uxor qus 
colona de beneficio Frigei ; et Bertulfus 
ccdonus et uxor ejus colona, nomine 
Blathildis ; Bertholdus est eorum filius. 
Isti tenent mansum i , habentem de 



terra arabiii 
similiter. 



bunuaria xxii. Solvunt 



DE CADENAS» 

I 3 1 . Germundus colonus et uxor 
ejus extranea. Iste manet in Catenas. 
Tenet mansum i, habentem de terra 
arabiii bunuaria xx. Soivit similiter. 

i33. Adalricus colonus et uxor ^us 
colona de beneficio Godoeni, nomine 



• Nunc 
Villamilt. aastraro Yersot 



drciler miilis ri bni a 



» Hodie CUùnej.decan millibiia pawun» à Villa- 
Mîlt, ûiter aoiUM •! ooc a w m i. 



IRMINOntS ABBATIS. 

Ga4>efga ; et Ainbtlclti» ccdonus et 
Adalberta colona. Isti leneiit mansum i , 
habentem de ferra arabili bunuaria xim. 
SolTUOt nmiliter. 



94 



1 33. Ercanfredus colanus de benefi- 
cio Godoeni et uxor ejus colona, no- 
mine Emena. lali suât eoriun îniaiites : 
(jeroiniu , Ercanricu» , Ercanradus , Er* 
caiitrudis,.Eniienbeffga. Iste ienet man- 
sam I, habeatem de terra arabili bu* 
Quaria &V11. Servit Moiiliier. 

iS&. Eurehardua de beoelicio Go- 
doeni; et Adalgrimus ccloous et u&or 
ejus colona, nomine Amalberga. Isti 
sunt eorum infantes : Sigramuus , Ge- 
rardtts, Frolbaus» Ililtrudis, Adaltru- 
disi Adairadai^ Isti duo teneat mansum i, 
habentem de tcrj:a af^bili bunuaria un. 
Solvunt similiter* 

DE VILITTA'. 

1 35. Âdalboldus colonus et uxor ej^ 
extranea. Iste manet in Viiitta. Tenet 
mansum i, babentem de terra arabili 
bunuaria xv, de silva bunuaria v. Solvit 
simili ter. 

i36. Beravius colonus et uxor ejus 
de beneficio Godoeni, nomine Genil- 
dis; et Blatbarius colonus. Isti duo te- 
nent mansum i , habentem de terra ara- 
bUi bunuaria xvni , de silva bunuaria lu. 
Solvunt simfliter. 

iSy. Hairmundus colonus et uxor 



^ua de beœiicîo Godoeni« nomine Al- 
dedrudis; et Ratboldus lidus et uior 
ejvs eolona, nomine AcloAii^-Iati smnt 
eoram infauaites : AcluUua« Guntbeigau 
Et Radulfus lidus et uxor ejus, iiomiae 
Raiovildis ; Ratsois est eorum filia. Et 
Dombertus c<domi8. Omnea iati tenent 
mansum i, habentem de terra arabili 
bunuaria xxv. 

i38. CUsleboklua colonus et uxor k«i.4o. 
q«* de bénéficie Teodonis, nomine 
laigalbefta ; et Remegios colonoa et 
uxor ejua de beneficio Godoeni, no- 
mine Aldelindis. Isti tenent manstun i, 
habentem de terra arabSi bunuaria 
xxv, de silva bunuaria v. Faciunt simi- 
liten 

1 ^9. Warimbertus , decanus et colo- 
nus , et uxor ejus colona , nomine 
Raintrudts. Iste tenet mansum i« ha- 
bentem de terra arabili bunuaria x?; de 
pasiura bunuaria n. Débet onme ser- 
vicium reddere ingenuile de mtqpro 
manso; sed, propter servicium quod 
praevidet , pascit caballum , et solvit 
solidos V. Facit inde rigas et curvadam 
abbatilem et praepositilem. 

i&o. Gendalbertus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Elida. Isti sunt 
eorum infantes : Teuthardus« Gidal- 
bertus, Gamalberta. Iste tenet dimi- 
dium mansum , habentem de terra ara- 
bili bunuaria vuiu. Facit iode rigam 
et curvadam abbatilem et pneposi- 
tilem. 



' Apud ooilrate» ViÊtHe-it-MmUtr, nilKaribiiscirciter oodecim a Viilamill, inltr aMrkttwi •! ocddMtem. 



06 



POLYPTYCHUM 



itii. Isû sunt hospites de decania 
Warimberti : 

Ulfiîcus, Fred^udus, Fredegardus, 
Racoinus, Maurontus, Frotharius extra- 
neus , Plectrudis. 

DE MANSmUS PARAVEHADORUM. 

DE DECANIA WARIMBERTI. 

ili2. Osarius colonus et uxor ejus 
libéra, nomine Baldruna. Isti sunt eo- 
rum infantes : Osgarius, Gdinia. Iste 
manet in Leudardi villa*. Tenet man- 
sum I ; habentem de terra arabiii bu- 
nuaria xxxv. Facit inde rigas et curva- 
das abbatiles et praepositiles. 

1^3. Dadalcarius colonus et uxor 
ejus colona de benefîcio Gerradi, no- 
mine Isengildis ; et Godalsadus colonus 
et uxor ejus colona de beneficio Pater- 
ni , nomine Aldedrudis. Isti tenent 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabiii bunuaria xxxvi. Faciunt 
similiter. 

\tili» Artemius colonus et uxor ejus 
libéra. Isti sunt eonun in£uites : Sigui- 
nus, Sigemundus, Sigeburgis, Gulfran- 
nus, Winedrudis. Iste manet in Apia- 
rias^. Tenet mansum i ingenuSem, 
habentem de terra arabiii bunuaria xviii. 
Facit similiter. 

DE DKAIIIA GlUROLDI. 

1 &5. AlduUiis, cujus uxor cum in&n- 



tibus non sunt sancti Germani. Iste 
manet in ViUamilt. Tenet mansum i». 
habentem de terra arabiii bunuaria xi p«L4««*. 
et dimidium , de prato aripennum i et 
dimidium, de pastura bunuarium i. 
Facit similiter. 

1 46. Eurefiîdus colonus et uxor ejut 
colona, nomine Rictrudis. Isti sunt eo^' 
rum infantes : Ermenardus, Frotberta.' 
Iste manet in ViUamilt. Tenet mansum i^ 
habentem de terra arabiii bunuaria xii, 
de prato aripennum i. Facit inde quie- 
quid ceteri ministerîales sibi predpiunt 
cum suo caballo. 

1 67. Aldus liber et uxor ejus colona, 
nomine Ansohildis. Iste tenet dimidium 
mansum , habentem de terra arabfli bu- 
nuaria mi et dimidium , de prato ter- 
tiam partem de aripenno. Prosolvit 
eum de caballo suo. 

1 48. Salamon colonus et uxor ejus 
colona, nomine Senedridis. Isti sunt 
eoram infantes : Senevoldus, Samson. 
Iste manet in Ulmido. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabiii 
bunuaria xvi , de pastura dimidium bu- 
nuarium. Facit sicut et ceteri paravera- 
darii. 

1 49. Hildegarius colonus et uxor ejus 
colona de beneficio Godoeni, nomine 
Teutberga; et Raintelmus colonus et 
uxor ejus colona de beneficio Godoeni. 



' Hodie, optnor, (hanUU» milliaribus 
a VilUnill. 



^ Idem vicus qui Apiarolai, noue Atckènt iliter 
Ackkn$» al tupra akcmonvimiia, S 1 19. 



IRMINONIS ÂBBATIS. 



07 



nomine Flabia. Isti duo manent in 
Colrido*. Tenent mansum i, habentem 
de terra arabili bunuaria xx, de prtto 
aripennum i. FaciuDt similiter. 

i5o. Gavioldus colonus manei in 
Telvico''. Tenet dimidium mansum, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria vi. Fa- 
cit inde blasos vu 

i5i. Saiomon et Benedictus tenent 
dimidium mannum in Caadon', haben- 
tem de terra arabili bunuaria vn et 
perticas ii , de prato tertiam partem de 
arîpenno , de pastura bunuarium u Et 
uihil inde faciunt, nisi ad iuminariam 
sancti Gennani solides m''. 

i52. Donationem quem fecit Acle- 
vertus in pago Dorcassino, in villa que 
dicitur Âlnidus*; dédit ibi mansos un et 
quartam partem de farinario^ 

i53. Cridanus, colonus sancti Ger- 
mani, manet in Sanmariaa*. Tenet man- 
sum I ingenuiiem, habentem de lerra 
arabili bunuaria xu, de pastura bunua- 
ria II. Solvit ad bostem multones n, de 
speita modios v; &citint^;ram rigam. 
PuUos m cum ovis. Et in unaquaque 
satione facit curvadam i, et alteram cum 
pane et poto. Facit winericiam cum 
r<i Al. duobus animalibus aut in Parisiaco aut 



in Aurilianense aut in Blisense ''. Sein- 
dulas c ; de lignericia carradam r. 

i5A. Geroinus colonus et uxor ejus 
colona sancti Gennani , nomine Ois- 
berta. Isti sunt eorum in£mtes : Gerra- 
dus, Ingo, Gerflidist Garoildis, Gisla, 
Daidrbma , Geroara. Et Lautmarus , 
servus sancti Gennani, et uxor ejus 
exiranea. Isti duo manent in Alnido. 
Tenent mansum i , habentem de terra 
arabili bunuaria xn, de prato aripen- 
num I. Solvunt similiter, et faciunt duas 
rigas supra. 

i55. Alcianus Udus et uxor ejus an- 
cilla , nomine Erloildis. Isti sunt eorum 
infantes : Ertuinus, Erloardus, Ermen- 
bei]^, Lanthiidis. Iste manet in Al- 
nido. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria vin. 
Solvit ad hostem multonem i , de spdta 
modios V. Facit intégra riga: PuUos m 
cum ovis. Facit curvadas sicut ceteri, 
et vinericiam cum uno bove. Soiixdu- 
las c ; de lignaricia carradam i. 

i56. Aldo servus. Iste tenet bospi- 
cium habens de terra arabili bunua- 
ria m et perticas ii. Facit inde très in 
ebdomada^ Solvit pullos m cum ovis. 

187. Berto extraneus, cujus uxor et 



* Nonc Le Comimy, viculiis, miliiaribat quinqae 
a Villtmilt, orientem vertus. 

^ HodM Tkmty. miliiaribw dêec» a VUlamilt. 
illier aostmm et oocasmn. 

'Vid annot.adSAS 

' Eadem legontor S t63. 

•Conf.S t69 



'Vid.St 

* UodieSniM^rts. mittiarilHiti 



I Villamilt. 



^ Sont pagi trw , Mai|M Pwiitsciu , Aorelta- 
neatifl, Biesensit 
* Sopple éit» 



98 



POLYPTYCHUM 



in&ntes non sunt sancti Germani. Iste. 
manet in Samnariaa. Tenet bospicium 
habens de terra arabili bunuarium i. 
Facit stmiliter. 

i58. E contra accepit de ratione 
sancti Germani indointniôatoni* cum 
casa et aliis casticiis Mffidentcr,et ec- 
desiam i bene èonstmctani. Aspicit ad 
ipsum mansum indominicatum de terra 
arabili bnnuaria xv, de prato aripen- 
nos ni , ex quibus coliiguntur dé feno 
carra im, de siiva norellâ bunuaria vnii; 
Et aspiciunt ad ipsam ecclesiam de terra 
arabili bunuaria vim. Aspicit ad ipsum 
mansum indominicatum alii mansi v, 
habentés inter totbs de terra arabili 
bunuaria lx, dé prato aripennum i et 
dimidiom. Solvunt inter totos ad hos- 
terti multones v ; de ^peita modios xxv, 
ptdios tY/ova Lxxv, iBt de lignaritfa 
FdAi.v. carra v, scindulas d. Et aspicit ad ipsum 
mansum indominicatum (arinariûs i , 
qui solvit de multura, inter totas afino- 
nas, modios c, et porcum r crassum, 
iearem i, denarios xn, pastas nr, ova lx. 
Sunt ibi bospites viii , qui Faciunt in 
unaquaque ebdomada diem i. PuUos 
xvm cum ovis. 

DE DECANIA ACLEDULPI. 

1 59. Hinclearius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Amalberta. Isti sunt 
eorum infantes : Restadus, Restemun- 
dus, Widulfus, Fulbertus, Adalberta, 
Restoviidis. Istemanet in Landulfi villa ^. 
Tenet mansum i ingenuilem, babentem 



de terra arabili bunuaria x, de pastura 
dimidiiinh bunuarium. Solvit similiter 
sicut et ceteri. 

1 60. Raintardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Altrada : Walitcarius 
est eorum filius. Et Iduinns colonus. 
Isti tenent mansum i, habeintem de terra 
arabili bunuaria xvi, de pastura ari- 
pennum I. Solvit similiter* 

161. Bamegaudus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Ingrada. Isti sunt 
eorum infantes : Bei*ttil(us , Stadia , 
Statgildis, Eit^aharius. Et Amalcarius 
ceionus et uxor ejus colona, nomine 
Aclildis. Isti simt eprum infantes : 
Aclearius , Gamalbertus , Landrisma. 
Isti tenent mansum i , babentem de 
terra arabili bunuaria xii, de pastura 
bumiaria n. Solvunt similiter* 

162. Odoardus colonus et luor ejus 
colona, nomine Marcoildis. Isti sunt 
eonmi infiintes : Odilardus, Marcuinus, 
Odelindis. Et Deddo cdonus. Isti sunt 
ejus infimtes : Agrulfus, Adalgaudus, 
Aclara. Et Agenoldus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Odalberga. Isti 
sunt eorum infantes : Giuroldus , Age- 
nuifus, Agenildis, Odindis. Et Macber- 
tus colonus. Omnes isti tenent mansum 
I, babentem de terra arabili bunua- 
na XI. Solvunt similiter. 

1 63. Waltcarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Restildis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Withelmus, Antonia. Kt 



' Soppie mansum. 



'" Conf S 1 aA. 



IRM1N0)NIS ARBATIS. 

Gerûasdus col^mus^IsUteneni mansum i, 
habentem de telnraarabili buniiaiia xiiu , 
de pasturaJbuniulriàm i et dimidiuin. 



9^ 



DE ANEI8 VILLAV 

1 6&. Fruduarduft colonus et uxor ejus 
colona , nomine Giùrisma : Frudinus est 
eorura filius. Et Adalgardis colonus et 
uxor ejus ooloiM, nokniae Ulirada. Isti 
mmt eorém kd^uites'r lUfirannua, Ogar- 
nus , ' Adricafeius 9 RadoôriuSi ^Hidegar- 
»ot 4> dis , Teut^ahfis. El AcliMàus ocdodus et 
uxor qus colons, noBiine Agtdà. Isti 
sont eoruin io&uitês : ftagûiteua, Ra- 
gaûhildis. QiAnes if ti teneîit mansote f ; 
habenteni de terra arabilib«muaria xrmi, 
de concidis bunuaria th. Solvunl simi- 
litor. 

DE OFFONI VILëtA^ 

i65.. Adalgabdus colooua et» uxor 
ejus cofooa^ nomine GiroildisAilatiiSuÉI 
eorum Mfantea : GeroardUs, Adilgildis, 
AdaiQdis, Altcada, Getrbeiga^ Et Abr 
ftus colonus et ûxor ejus coioéà, no* 
mine Adalina. Isti suât eomnii iafimtea : 
Adegarttts, Adàlina, AefiBidé,.Guntbier* 
ga , Adaisindis. Isti tenent lÉansiim r, 
habentem de terra arabili bunuaria xvi. 
Solvunt simiiiter. 

166. Axindiu cokmos et uxor ejus 
colona, nomine Madanildis. Isti sunt 



«eorum liantes : Agenttifiisv Acledul- 
fus^ Aclebdda; Et Araakarius colonus 
et uxor colona , ocMaine Ada^ardis. 
Isti sunt eorum infantes : Hildegardis , 
Amalbeiga. Et Idak colonaii Isti sunt 
ejus infantes u TeutKndîs'f idolindis , 
Teutsin4is, Idalbeiga. Omnes isti te- 
nent, mansupd j» Jhabeatem ide terra 
arabili bunuaria xvit. Solvunt simi- 
litcor* 

DE GAUDENI VILLA* 

167. Ërmenardus colonus jet uxor 
ejus colona < nomine il^gehildis :: Er* 
mentarius est eorum filius. Et Aide- 
drannus colonus et uxor ejus colona, 
nomioe WddoflkUs; etAldoicus colo- 
nus H uxor ejus coko*» nomine Jdema. 
Gi^ulfu^. m eorum fiKusr. Et Betto i)o- 
lenusM Omnea isti tenent mattsudi 1, 
babenUm de terra «rabiii bunuaria xuii , 
de vinea dimidiom aripeilnum. Solvunt 
aîadiliter^ 

168. Erbenoldus colonus et uxor 
ajw colona ^ nomine i Adalgldis. Isti 
supt eorum iaiantes ; Adilbildisi l^tii 
Sirî(a..Kt jErmeogariustpçto^ua cA.ia<^ 
€yu$ colona , nomine Ansflidif*^^ I$ti suol 
eori^w ii^fantes : Ermemriua et Amal- 
trudis.. Et IdeigardUs coUnua et Ittor 
ejus colona^ nomine Qeilj»dis» Jitiailuit 
eorum in^i^ i IdfU>eiga,« lldebei^ga, 
Gdia. Omnes isti tenait mansund i in* 



* IIo4Seiliiv&,irié«ia»MffUiniB01ilHit|MttaiiiB 
et qningendt a VUUvult, anttrvm vérins. 

^ Nonc Ofùtw'dU tive AffonvilU, vicnJus noo 
procQl ■ Cittro Novo Theodemarenn , miltiari- 
but circitcr irededoi a VUlanûlt » wfiiiit m»- 



I, aiiqfiMiniin «■■!• ed 
' Noue GfimmXU, yicuiiia haad looge, «b CMboi 
villa , milliaribus drcitar teiitecim a VUlamilt , inier 



analnun at occaaam. 



100 



POLYPTYCHUM 



genuilem, habentem de terra arabiii 
bunuaria xi , de vinea dimidium aripen- 
num. SolYunt similiter. 

169. Radingus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gaudida. Isti sunt eo- 
rum infantes : Âdaltrudis, Randinga, 
Ansburgis. Et Âdalulfîis colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ennida : Âdalfidus 
est eorum filius. Et Adalgisus colonus 
et uxor ejus colona, nomine Randoil- 

Foi.Aav. dis : Ermina est eorum filia. Isti tenent 
mansum i, habentem de terra arabiii 
bunuaria xii, de vinea dimidium an- 
pennum , de pastura bunuarium i. Sol- 
vunt similiter. 

170. Adulfus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Rainisma. Isti sunt eo- 
rum infantes : Gaudoinus, Ratgaudus. 
Et Bemearius colonus et uxor qus co- 
lona, nomine Godfldis : Bertinus est 
eorum filius. Isti tenent mansum linge- 
nuilem , habentem de terra arabiii bu- 
nuaria XII. 

171. Ragenarius colonus de beneficio 
Rotcarii, et uxor ejus c<^ona, nomine 
Adrama : Rainboldus est eorum fflius. 
Et Rainardus cdonus ; et Bemoinus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Adaltrudis. Isti sunt eorum infantes : 
Ado, Leodoîldis, Amalsida, Trisildis, 
Bertina. Et Amailis cdona. Isti sunt 
ejus infantes : Geiringus, Amdgildis, 
Adrada. Isti tenent mansum i, habentem 
de terra arabiii bunuaria xvu, de vinea 
dimidium aripennum. Solvunt similitcr. 



172. Bertoinus colonus, et Madaha- 
nus colonus; et Em^;ildis cdona. Iste 
tenet mansum i, hiÂentem de terra 
arabiii bunuaria xii, de concidis bu- 
nuaria II. Solvit similiter. 



DE SONANI VILLA'. 

173. Rainoardus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Agenildis. Isti 
sunt eorum infiamtes : Agamboldus , 
Amalricus, Ri^enildis, Adalhildis. Et 
Agradus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Gimina. Isti sunt eorum in- 
fantes : Madrevertus , Agrada , Ber- 
trida. Isti tenent mansum i« habentem 
de terra arabiU bunuaria xm. Solvunt 
similiter. 

17 A. Ermengardus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Electa. Isti sunt 
eorum in&ntes : Restedunus, Martinus, 
Rainoildis. Et Andrevertus odonus et 
uxcnr ejus colona , nomine Gisla. Isti 
sunt eorum infantes : Eurinus, Gotfîi- 
dus, Gisloardus, And^udus, Gisloil- 
dis, Nodalberta. Isti tenent mansum i, 
habentem de terra arabiii bunuaria xiii. 
Solvunt «imiliter. 

175. Frodegarius colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ratgundis : Cria- 
dus est eorum filius. Et Bertoinus colo- 
nus et uxor ejus colona, nomine Marina. 
Isti duo tenent mansum i, habentem 
de terra arabiii bunuaria viiu. Solvunt 
simUiter absque scindulas. 



* Hodie SiimmimUi, nadw mtiliaribiu qaindecîm a Vitlamilt, aottram venus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



101 



t>E ULMIS'. 



176. Blitmundus extraneus et uxor 
ejus colona, nomine Petronia. Isti 5unt 
eorum infantes : Blitmanis , Jonatan , 

Fol. 43. Adam , Jonaam , Sigrisma , Deodata. Et 
Elisanna ocdona. laii sont ejus infantes : 
Gerhaus , Garovildis , Erbedildis. Isti 
tenent niansum i, habentem de terra 
arabili bunnaria xm. Solvunt similiter. 

177. Winevoldus isdoDiis et uxor 
ejus colona, noraine Berta; Isti simt 
eorum infantes : GiTinus, Wicboldus, 
Teutbaidus, Ingrisma, Doda, Madal- 
berta. Et Idulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Winevolda : Warim- 
bertus est eorum filius. Isti tenent man- 
sum I ingenuiiem , habentem de terra 
arabili bunuaria xv. Solvunt similiter. 

^178. Frutgaudus colomis et uxor 
ejus colona, noraine Eurasia. Isti sonl 
eorum infiBmtes : Frotbecga, Adedrudîa, 
Frothildis. Et Gauabaldus ocdonns; et 
Frotgaudus colonus et uxor ejus colona . 
nomine Clementa. Isti sunt eorum in- 
fantes : Frotbardus, Berla. Isti tenent 
mansum i, babenlem de terra arabili bu- 
nuaria xn et dîmidium. Solvunt aîmiliter. 

179. Bertoldua colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agedrudis. Isti sunt 
eorum infantes •: Dominicus, Leutber- 
tus , AgantrudiSé El Raintelmus colonus 
et uxor ejus colona , nomine Ausbalda. 
bli suDt eomm infiuites : Ralgaudus, 



Berta, Rainildis. Isti tenent mansum i, 
babentem de terra arabili bunuaria xii 
et dimidium^. Solvunt similiter. 

180. Garulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agrada. Isti sunt eorum 
infantes ; Gaudalbertus, Odalbertus, 
Qagradus, Gisledulfus. Iste tenet man- 
sum I, babentem de^ terra arabili bu- 
nuaria XV, de prato dimidium aripenr 
num. Sdvit similiter. 

181 . Landarius colonus et uxor ^us 
cdona , nomine Geroildis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Bertricus, Gregorius , 
Amaltrudis. Et Erbuinus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Frotberga. 
Isti sunt eorum infantes : Frothardus . 
Frotgardis, Torveus , Adalrada. Et Fni- 
d^arius colonus. Isti sunt ejus infantes : 
Frotgarius colonus , Flodegarius. Isti 
teneni mansum i , babentem de terra 
arabiU bunuaria xv^ de prato aripen- 
num I. Solvunt similiter. 

18a. Godefredus coloous; et Erie- 
gaudus colonus; et Beroldus colonus. 
lati tenent mansum i ingenuiiem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria xvi, de 
prato aripennum i. Solvimt similiter. 

1 83. Rainattus colonus et uxor ejus 
ooiona, nomine Ava. Isti\ Et Ratbaldus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Benedicta. Isti sunt eorum infantes . 
Teutbaidus , Senedricus t. Leodoildis. 
Isti lenent mansum 1, babentem de 



* BMtLiiOrwm, ticnlaidratcrdeoeaimilUlNU 
ptstooni et qaîogeotit a ?fllniiîlt , * 



"•Voi 
' Voi êili 



DOlît tîroaîifiit icripU ett. 



IRMINONIS ABBATIS. 



109 



sont eju8 in&iitea: Deodatus, AiuduSt 
Rilbeitiis, Deoduta, Aiuda, Aclehildis. 
Et Waltharius colonuseluKorejuscolo- 
na , nomine Nodalbildis. bti sunteorum 
infioitea : Eurevertus , Stradegarius. 
Omnes isti teneiil mansura i, habei^- 
tem de terra arabîli biuMnria xx. Sol- 
vuat similitev. ' 

19 a. Ackddtia oolènua. UA simlejus 
infiintes : Geixingoi, Adalgranus^ Adai^^ 
gudi». Iste teMt* aaaMum i ingentii» 
lem, habentem de terra arabîB bonoa^ 
ria XVI. SoWit similiter. 

ig3. Actuinua ooiottMa ei lixor ejus 
colona. Domina Giilebolda. Isti suni 
eonim infanteat : Giakvddus , Kulooi- 
Qus, Rainoînwit Bainberta^ Et Acle^ 
drisma eolona :< Adulfua est eonun 
filius* laie tenat manaum i, habentraa 
de teita arabili bunuana xu. Solytint 
similiter. u. 

194. Ingaibertoa ooloaua et oios cgoa 
colona, Domine Aifasia : Ingalberta est 
eorum filia. Et Ermembddua cdonus 
et uxor ejua cdona, nomine Erbediidia. 
Isti suni ejus infimtea : Agrannuat Ait> 
fredus, Johannes, Erbedonia« Et Wao* 
dremarus colonus et uxor ejus colona, 
aoroine Agednidii : Anovildia est eonim 
filia. Onrmas iali teneot mansum i, ba- 
bentem de terra arabili bunuana xy. 
Soiytmt similiter.^ 

1 9&« Eliaanna ookuuu lati sunt ejua 
infantes : Symeon, Daonatns, Aderia- 
ma. Et Restedunus colonus et uxor ejus 
rolonn. nomine Agama. Isti sunt ejua: 



iafiiules : Réstoldua, Reatokiiia, Halde- 
driûgui^, Gbdailrudia<. bt» duo lènent 
OMiiaum is habentem de' terra arabili 
bunuarifr xm. Sohrttnl similiter. 

196. Ceisoinus* tolonus et uxorejus 
colona, nomine Autlindis. Isti sunt eo- 
nim infantes? Autbertw^ Ingleboldus , 
Autdindis. Et NaredoUîla eolonua et 
mon ejus colona-j nOmine Adatgiaa- : 
Nadaiia est qua» filia. Isti tenent man- 
sum- I, habentem «^e terra arabili bu- 
teiaria xn. Solvtmt similiter^ 

197. Madalgrimus eolonus ei uxor 
ejus colona, nomine Naddberga : Ma- 
dalgildis est eorum filia. Et Ermengar- 
dus colonus ; et Eudo colonus ; et Emina 
colona. Isti tenent mansum 1, habentem 
de terra arabili bunuana xm. Solvunt 
smîliter. 

198; Adahnumhia* eolonus. Isti sunt 
ejns infiinfles : Ada^rius, Herloînus, 
Adalhildis, ^inia , Eudildis , Eodaigar- 
dis. Et Ratgaudus cofonus et uxor ejùs '"^ ** '* 
colona, nomine Waltberla. Isti sunt ejus 
infantes : Amalricus, Amalgildis. Isti 
tenent mansum r, habentem de tarra 
arabili bunuaria xmi. Scrfvunt simi- 
liter. 

1 99. Eufoinua eolonua et uxor ejua 
colona, nomine Baldrada : BaMoinua 
esl eorum fiKus. fit Wahcariua cétomm 
et uxor fjuaoolona , nomine Gi^verta. 
Isti suni eontm infantes : Amaloariua, 
Aoledutfus. Isti duo tenent mansum* 1, 
habentem de terra arabili bunuaria xm 
et dinaidimn» Solvuni similiter. 



104 



POLYPTYCHUM 



aoo. Gaustrudiscoloaa.Istisuntejus 
infantes : Âdaigisus, Gautselmus, Ma- 
dalvinus» Gisuifus, Gavioardus, Gisoar- 
dus, Madalvis, Hildegardis, Gisla. Ista 
tenet mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria %. Solvit similiter. 

201. Ândrearius, et Leudoiniis, .et 
Niveiongus, et Lupus, et ÂuthariUs, et 
Adalharius, et Bemardus, et Giroar- 
dus, et Girardus. Omnes isti tenent 
mansum i supra suos mansos, haben- 
tem de terra arabili bunuaria un et 
dimidium. Solvunt inter totos totum 
debitum, prêter magiscam, nec sein- 
dulas, nec lignericiam. 

DE DISBOTH VILLAV 

2 02. Gisiehiidiscolona. Istisuntejus 
infantes : Isulfus, Isenbardus, Âcledeus, 
Raintberta. Et Âmalharius coionus et 
uxor ejus de bénéficie Gerradi , nomine 
Waldiinga. Isti duo manent in Disboth 
villa, habent de terra arabili bunuaria 
XII. Solvunt similiter. 

2o3. Âcfreda colona. Isli suut ejus 
infantes : Gisloardus , Gislemundus , 
Aclema, Âcledildis, Gialoildis, Aldris- 
ma. Et Eriemundus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Osanua. Isti sunt eo- 
rum' infantes : Ermengarius, Ermengis, 
Âusburgis. Et Erlearius cdonus et uxor 
ejus coiona , nomine Âdalgardis. Isti 
sunt eoruai inbntes : Aitenoldus, Er- 
lemandus, Aida, Adalhildis, Aitebur- 



gis. Onmes isti tenent mansum i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria zim. 
Solvunt similiter. 

20&. Hilgernus coionus et uxor ejus 
de benefîcio Fulcradi, nomine Teut- 
frida; et Gerulfus extraneus et uxor ejus 
colona , nomine Lanthildis ; et Flidas- 
tus de benefîcio Godoeni , et uxor ejus '•••**■ 
colona, nomine Eurebei^. Isti sunt 
ejus infantes : Ebroinus , Eurandus , 
lîtbeiga. Isti tenent mansum i . haben- 
tem de terra arabili bunuaria xm. Sol- 
vimt similiter. 

205. Haitenulfîis coionus et uxor ejus 
colona, nomine Raintberta. Isti sunt 
ejus infantes : Teutmundus , Teudelin- 
dis, Teutbuifpls, Amalbei^a. Et Go- 
dalricus coionus et uxor ejus cdona , 
nomine Ailsandra. Isti sunt eorum ia- 
fantes : Nadalius, Nadalbuigis, Adelin- 
dis, Adalgudis. Isti duo tenent man- 
sum I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria XII. Solvunt similiter. 

206. Warengarius coionus, et Aitol- 
dus coionus. Isti duo tenent mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria xn. 
Solvunt similiter. 

207. Stefanus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Beda. Isti sunt eorum 
infantes : Benedictus, Johanna. Et Her- 
menbardus coionus et uxor ejus colo- 
na, nomine Petrenilla. Isti sunt ejus 
infantes : Leuthardus, Amalberga, Er- 
menrada, Ermenberga. Isti duo tenent 



' Nooc IkmmlU, circiter xziu millibot pMsaain a ViUumlt , venus meridiem. 



IRMINONIS ABBATIS. 



105 



mansum i, habentem de terra arabili 
bunuaria xy. Solvunt similiter. 

a 08. Radoarius colonus, et Elrmena- 
rius colonus. Isti duo tenent très partes 
de integro manso. Reddunt très partes 
de integro manso. 

a 09. Acledulfîis, colonus et decanus, 
et uxor ejus colona , nomine Gautlindis. 
Isti sunt eorum infantes : Gaudovidus , 
Acleharius; Stefanus , Acledildis, Anse- 
gardis. Iste manet in Dodane villa*. Tenet 
mansum i, habentem bunuaria x. Facit 
inde rigam , et facit curvadam abbatilem 
et praepositilero ; et solvit inde caballi 
pastum et solidos v; et nihil inde aliud 
facit prêter servicium quod previdet. 

aïo. Gristoinus, colonus et junior^ 
decanus, et uxor ejus coiona, nomine 
Waltrada. Isti sunt eorum infantes : 
Berus, Waldrisma. Iste manet in Ulmis. 
Tenet dimidium* mansum, habentem 
de terra arabili bunuaria vi. Facit inde 
rigam et curvadam abbatilem et prsepo- 
sitilem, et nihil aliud iacit prêter servi- 
cium quod previdet. 

ail. Tresberto dedimus partem i , 
habentem de terra arabili bunuaria in. 
Facit inde buculas. 



Wineberga. Isti tenent quartam partem 
de servili manso, habentem de terra 
arabili bunuaria ni. Fodit inde quattuor 
aripennos de vinea ; et quando ipsam 
vineam non fodit, facit dies m in ebdo- 
mada , et facit wactam et quicquid eis 
injungitur. Et si vinum creverit in ipsa 
vinea quam facit, donat inde modium i , 
in pascione ; si vero non creverit , nihil 
donat, solum pullos m, ova xv. Facit 
portatura parvis**. Facit curvadas. 

21 3. Waldegaudus servus et uxor 
ejus lida, nomine Elgia. Isti sunt eorum 
infantes : Restuinus, Elegius, Elegia, 
Electrudis, Gerlindîs. Iste tenet dimi- 
dium mansum , habentem de terra ai*a- 
bili bunuaria v et dimidium. Solvit si- 
militer. 

2 1 4. Ermenbertus servus et uxor 
ejus ancilla, nomine Oiu*sleia. Isti sunt 
eorum infantes : Ermenarius, Ingalber- 
tus , Ermeroberga. Iste tenet dimidium 
mansum servilem, habentem de terra 
arabili bunuaria v et dimidium. Facit 
similiter. 

ai 5. Ermenberga. Iste tenet dimi- 
dium mansum servilem, habentem de 
terra arabili bunuaria v et dimidium. 
Facit similiter. 



ÏJ. i3 »•. 



DE MAKSIBCSSBRVIUSDEDBCANUGICROLDI. ^ . /* U7«U.«^«-..- «a.^.,. 4*4 .^^^ 

210. Waideganus servus et uxor 
2 ta. Ermentarius, et Adalildis, et ejus ancilla, nomine Marcadrudis : 



* Nnac DoémunUU , vicolos haad procnl Carnuto, 
wntnUm tpecUnt; milUaribos Beplenidecira a VBla- 
■nilt, autlntm venus. 

^ Hai voc», Hjmiûor, foper tinetin notit tinmia- 
DM acriptaa, ta mtOBi reccpunot. 



' Voxdimulmm îtan chiracteribos Urooianii noutâ 



ett 



'JmU dacImD lilterannn item légère poeti» 
pcfwt. quod eel «que obscumm ; nec tamen légère 



ih 



lOe POLYPTYCHUM 

Waltberta isû* eorum inf. Iste tenet di- 
inidium servilem^, habenlem de terra 
arabili bunuaria vi, de prato dimidium 
aripennum. Facit siiniliter. 



a 17. Basinus servua tenet quartam 
partem de manso servili, habentem 
de terra arabili bunuaria un. Facit si- 
militer. 



DE EURINI VICINIO*. 



Q a a . Rangilus servus et uxor ejus an- 
cilla, nomine Julida. Isti sunt eorum 
infantes : Richardus, Rainardus. Iste 
tenet quartam partem de manso servili, 
habentem de terra arabili bunuaria nu, 
de prato dimidium aripennum , de pas- 
tura bunuarium 1. Solvit similiter. 



Fol. .it. 



2 1 8. Hildcbaldus servus et uxor ejii9 
rolona, nomine Benedicta. Iste tenel 
quartam partem de manso serviii, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria un. 
l^'^acit similiter. 

219. Herbuinus servus, et Grima 
ancilla , et Amalberga anciila. Iste tenet 
quartam partem de manso servili, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m. 
Facit similiter. 

aao. Ëmuinus servus et uxor ejus 
ancilla, nomine Erbona. Isti sunt eorum 
infimtes : Erboardus, Erbedisdis. Iste 
tenet quartam partem de manso servili, 
habentem de terra arabili bunuaria m. 
Facit similiter. 

%2i. Grimoardus lidus et uxor ejus 
lida, nomine Rainildis. Isti sunt eorum 
infantes : Maurontus, Grimoildis. Iste 
tenet dimidium mansum servilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria un et 
dimidium. Facit similiter. 



2^3. Rainingus servus et uxor ejus 
ancilla, nomine Atla. Isti sunt eorum 
infantes : Âtlildis , Âltla , Erboildis , 
ÂldofUdis. Iste tenet quartam partem 
de manso servili, habentem de terra 
arabili bunuaria nii, de prato dimidium 
aripennum. Facit similiter. 

2 2 II. Jonam servus et uxor ejus an- 
cilla , nomine Waltsida. Iste tenet quar- 
tam partem de manso servili, habentem 
de terra arabili bunuaria ni, de pratô 
dimidium aripennum. Facit similiter. 

22 S. Rainoardus servus et uxor ejus 
colona de beneficio Teodonis, nomine 
Airiindis. Iste tenet quartam partem de 
manso servili, habentem de terra arabili 
bunuaria un, de prato dimidium ari- 
pennum* Facit similiter. 

Qa6. Teuthardus servus et uxor ejus 
colona, nomine Ermenrada. Iste tenet 
quartam partem de manso servili, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria nn. 



' Fort leg. H^aUberia est tommJiUa. 

^ Supple mansum. 

* Ad Éurinum senrum, paragrapho 379 memora- 
lom, minime pertînere videturoomen hujusloci; 
(|uâmnam vero fomum liodie apad Doatnlei indue- 



ril oondom exiricare potuimus. Âitamen vicos vel 
vicoios auuc Voitin, MévoUuis TaivoitÎH nuncupaloa, 
certc ob nominis similitudinem , indicare licet. Pkior 
paroMâa: Sancti ililarionisaggregatsa est, pofterioret 
tunt jurisdictionis Meatenonia (catUomdeMoinUHom). 



IRMINONIS 

de prato dimidium aripennum. Fach 
similiter. 

a a 7. Bertoldus servus. Iste tenet 
quartam partem de manso servili , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria nii, 
de prato dimidium aripennum. Sol vit 
similiter. 

aaS. Adraboldus, servus et celera- 
rius. Iste tenet dimidium mansum servi- 
iem , habentem de terra arabili bunua- 
ria VII, de prato dimidium aripennum. 
Solvit similiter. 

aag. Gerulfus servus et uxor ejus 
ancilla , nomine Ermina. Iste tenet 
quartam partem de manso servili, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria un, 
de prato dimidium aripennum. Solvit 
similiter. 

a3o. Atiidfus servus et uxor ejus co- 
lona de Buxido*, nomine Faroildis. 
Isti sont eoram infantes : Godovoldus , 
Ursedrannus, Aldulfus. Iste tenet quar- 
tam partem de manso sertili, haben- 
r«i H tf. tem de terra arabili bunuaria mi , de 
prato dimidium aripennum. Solvit si- 
militer. 

DB VlNlTORIBCm QC1 MANSOS INGIHOILBS TBNBNT. 

23i. Ërmengarius servus et uxor 
ejus coiona , nomine Ragoildis. Isti sunt 
eorum infantes : Aldina, Ermengildis. 
Iste manet in Villamilt. Tenet dimidium 
mansum ingenuilem, habentem de terra 

* HodM Boisty'^t^Dnmit , ctrciur qoalttor flûUibiis 



ABBATIS. 107 

arabili bunuaria v. Debuerat reddere 
censum ingenmlem, %tà propter vi- 
neam quam facit, reddit cen9um ser- 
vilem. 

2 3^. Balduinus et uxor ejus oolona, 
nomine Eurohitdis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Euruinus, Stefanus, Hilduinus, 
Gaudoinus. Iste tenet dimidium man- 
sum ingcnuilem habentem de terra ara- 
bili bunuaria v. Facit similiter. 

3 33. Ëriulfus servus tenet dimidium 
mansum ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria im. Facit simiKter. 

DE MANSIBCS SBRVIL1S DB DBCANIA WABIMBBRT1. 

a 36. Eunilfus servus et uxor ejus 
coiona, nomine Beata : Beirtla est eo- 
rum filia. Iste tenet dimidiam partem 
servilem , habentem de terra arabili 
bunuarium i et dimidium. Prœvidet 
inde silvam. Facit inde rigam ad hi- 
bematicum et ad tramisum. Solvit inde 
V sestaria de spelta et dimidium dcna- 
rium de augustatico; pullos m cum ovis. 

2 35. Areia ancilla. Isti sunt eorum 
infantes : Framericus , Adruinus. I^ti 
tenent dimidiam partem servilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuarium 1 
et dimidium. Facit rigam; pascit pastas, 
et reliqua similiter. 

DB MAKSIBOS SBBVIUS DB DBCAIIIA ACLBDULM. 

a 36. Ingalgarius servus et uxor ejus 



a VilUmilt, v«riMooeî4«iteiii. 



108 



POLYPTYCHtJM 



colona, nomine Adalbolda : Ingedran- 
nus est eorum filius. Iste manet in Gau- 
déni villa*. Tenet dimidium mansum 
servilem, habentem de terra arabili 
i3unuaria v. Praevidet înde vervices. 
Facit inde rigam ad hibernaticum et ad 
trarnisum; et solvit inde denarios ii ad 
agustaticum, et multonemi ad hostem; 
pullos ni cum ovis. 

287. Osanna ancilla : Gerulfus est 
ejus fdius. Iste manet in Sonane villa \ 
Tenet dimidium mansum servilem, 
habentem de terra arabili bunuaria v 
et perticas 11. Reddit omne debitum 
similiter. 

a 38. Droctingus servus etuxorejus 
t«i '5. ancilla, nomine Erbona. Isti sunt eorum 
infantes : Âutlina , Elrpoildis , Gerisma. 
Iste manet in Ulmis*". Tenet dimidium 
mansum servilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vi. Solvit similiter. 

a 39. Gyrulfus servus et uxor ejus 
de beneficio Grîmboldi, nomine Gun- 
drisma. Iste manet in Ulmis. Tenet dimi- 
dium mansum servilem , habentem de 
terra arabili bunuaria v. Facit inde cur- 
vadas quantum sufficit. Fodit inde an- 
pennos un de vinea. Pullos m cum ovis. 

iko. Milis servus et uxor ejus co- 
lona, nomine Gamalberga. Iste manet 
in Sonane villa. Tenet dimidium man- 
sum servilem , habentem de terra ara- 



bili bunuaria v et dimidium. Solvit 
similiter. 

aâi. Frotgaudus servus. Isti sunt 
ejus infantes : Frothardus, Frotberga, 
Âutlindis. Iste manet in Sonane villa. 
Tenet dimidium mansum servilem, 
habentem de terra arabili bunuaria v 
et dimidium. Solvit similiter"^. 

242. Deorulfus servus et uxor ejus 
lida , nomine Berta. Iste manet in 
Sonane villa. Tenet dimidium mansum 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria m. Facit inde curvadas, et 
fodit inde nii aripennos, et solvit pullos 
in cum ovis. 

a&3. Landricus servus. Isti sunt 
ejus infantes : Drogo, Teudulfus, Teut- 
mundus. Iste manet in Disboth villa*. 
Tenet dimidium mansum ingenuilem, 
habentem de terra arabUi bunuaria iiii 
et dimidium. Solvit inde caballi pastuni, 
et multonem i ad hostem, et duos de- 
narios ad agustatico. Facit inde rigam , 
et prœvidet vervices. Solvit pullos m 
cum ovis. 

DE DECANIA GIUROLDI. 

2txlX' Winegaudus tenebat de fisco 
dominico campos 11, habentes de terra 
arabili bunuaria lu , et terram quam 
Godocnus ortolanus tenebat; quos très 
Berto pro una parte dcdimus. Et facit 
inde buculas. 



'Conf.Si67. 
^Conf. s 173. 
•Vid.S 176. 



' Paragraphum hune, bis continuatimque in Cod. 
exaratum , semel tranicripsisae salis est. 
* Conf. S ao3. 



IRMINONIS 

a&5. Gundoinus tenet de fisco do- 
minico jornales ii. 

2 1x6. Giurordus tenet, supra suum 
r<ii.55Y». mansum , jornales ii. Arat inde perticas 

VIIII. 

2&7. Euthari mater, libéra femina, 
dédît infantibus de propria sua heredi- 
ta te jornales viin. Arat inde dextrum i . 
ad tramisum dimidium. 

a 48. Winegisus tenet dextrum i de 
fisco dominico , supra suum mansum , 
(juem Hildoardo darc constituimus , et 
jornales ii, quos Gundoinus tenebat, 
ùt dimidium mansum haberet. 

a&g. Gerosmus habebat partem i et 
nihil inde antea faciebat. Winegaudus 
et Giroardus similiter. 

aSo. Siraldus tenet dimidiam par- 
tem, habentem de terra arabili bunua* 
ria VI ; et nihil inde antea faciebat 

!i5i. Remegius tenet partem i; et 
nihil faciebat. 

2 5a. Didradus tenet supra suum 
mansum partem i , et inde nihil facit. 

a 53. Agardo et Adalrico fedmus 
mansum i de eorum terra, ut totum 
debitum inde solverent. 

ibà. Winedrannus tenet joraales yi. 
Pnevidet inde farinarium. 



ABBATIS. 109 

IN DBCANIA ACLBDDLPl. 

2 55. Tenet Adoldus partem i supra 
suum mansum ; et facit inde rigam , et 
seminat. Aitoino similiter. 

a 56. Altmarus tenet, supra suum 
mansum, bunuariosn de dominico fisco, 
({uos, sicut ipse dixit, donmus abba ei 
concessit. Arat inde dimidiam partem. 

a 57. Terram quam Ermengarius, 
coionus sancti Germani, con({uisivit in 
pago Camotino , habens de terra ara- 
bili bunuarium i et duas partes de alio, 
de vinea tertiam partem de aripenno ; 
tenent nunc eam Agardus et Alaricus 
nepotes ejus, et nihil inde faciunt. 

a 58. GerraduB tenet de terra arabili 
buauaria ni , quos Isaac ei dédit* 

a 5g. Eodalboldus et Frodoardus te- 
nent donationem Eutbrandi, habentem 
de terra arabili jornales 11 et dimidium . 

a 60. Hildoarduâ tenet de fisco do- 
minico campum i. 

a6i . Walgarius tenet de fisco domi- 
nico de terra arabili bunuarium i,quem, 
sicut ipse dixit, domnus abba ei con- 
cessit. 

a 6a. Gulfiramnus tenet de fisco do- 
minico dextrum i. 

a 63. Salamon et Benedictus tenent 
in Casdon bunuaria vn et perticas 11. 
Et nihil inde faciunt, niû ad lumiua- 



110 



POLYPTYCHUM 



riam sancti Germani de manso supra- 
srripto '. 

toi.^u. 26 à» Donationem quam fecit Landa 
iii pago Dorcassino, in villa quae dicitur 
Villamilt. Dédit mansum i, habentem 
de terra arabili bunuaria vu, de prato 
quartam partem de aripenno. Solvil ad 
luminaria sancti Germani denarios xin ; 
et facit dimidiam rigam. 

•265. Donationem quam fecit Hin- 
cledus in pago Dorgasino , in villa 
Samnarias^. Dédit ibi de terra arabili 
bunuaria xni. Tenent nunc eam David 
et Hincledus, nepotes Tanculfi, et do- 
nant tnde soiidum t. 

266. Donationem quam fecit Tan- 
culfus in pago Dorcasino , in loco quae 
dicitur Matiani viila ^ Dédit mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria xvi. 
Tenet nunc eam Frotcarius lidus et 
uxor ejus colona, nomine Sidonia. Isti 
suut eorum infantes : Faroardus, Lan- 
dricus. Solvit inde ad hostem soiidum i , 
et propter manopera similiter, v mo- 
dios de spelta , pullos m cum ovis ; et 
arat perlicas vu ad unamquamque sa- 
tionem. 

267. Donationem quam fecit Waido 
et Generisma in villa Nigri Luco**. De- 
derunt ibi inter utrosque mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria xni. 

* G)of. S 1 5 1 . 

'' Villa eadem jain su|)«nu!i commemoratur , 
SS i53, 157. 

* Nunc MajatMilU . vicolus milliaribus decem a 
Villamilt» occasum venus. 

* Ilodîe, conjector, GrauU, viculus non procul a 



Genoardus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Eodalberga. Isti sunt 
eorum infantes : Waldo, Waldovildis. 
Iste manet in Nigro Luco. Tenet me- 
dicta tem ipsius donationes, habentem 
de terra arabili bunuaria vi et dimi- 
dium. Solvit inde solidos 11. Facit rigas 
III et curvadas. 

Ulfinus liber tenet alteram medieta- 
tem ipsius donationis, habentem de 
terra arabili bunuaria vi et dimidium , 
de vinea aripennum i. Facit inde rigam , 
et debuerat inde solvere solidos 11 ad 
luminariam, et nihil inde facit. 

268. Donationem quam fecit Milo 
in pago Dorcassino , in villa Brotcanti\ 
Dédit ibi mansum i , habentem de ter- 
ra arabili bunuaria viiii, de prato ari- 
pennum I, de silva bunuarium i et 
dimidium. Tenet nunc eam filius ejus 
Haimericus , qui per cartam munbora- 
tionem sancti Germani habet ; et tenent 
eam fratres ejus simul cum illo, qui 
non sunt sancti Germani; sed Haimulfi 
infantes sunt sancti Germani. Solvant 
inde denarios xii ad luminaria. 

269. Praecariam quam tenet Acle- 
vertus in villa Âlnido. Habet ibi man- 
sum indominicatum cum casa et aliis 
casticiis sufficienter. Aspiciunt ad ipsum 
mansum de terra arabili bunuaria xv, 
de prato aripennos nii , de silva bunua- 
ria vin , farinarium i ^ 

Matiani Villa, milliaribus duodecim a Villuniit» 
versus occidentem. 

* Hodic Brèchamps , ad iapidem tertium a VtiU- 
miJt , orientem venus. 

'Goaf. art. iSaet i58 



r«i.&<.«* 



IRMINOMS 

170. Hftbet ibi ecclesiam bene cons- 
trucUm. Aspidunt ad ipsam ecclesiam 
de terra arabili bunuaria xu et bospites 
duo, qui faciiint diem i in unaquaque 
ebdomada ; et solvunt ei puUum i cum 
ovis'. 



ABBATIS. JU 

a 75. Wakcarius et uxor ejua co- 
loua, Qomine Elisabia. bti sunt earum 
infantes : Walfridus, Walbertus, Wal- 
drisma. Iste tenet mansum i ingeuui- 
lem» babenteni de terra arabili bunuaria 
xj. Facit similiter. 



271. Anstasius, major et coionus, 
tenet mansum 1, babentem de terra 
arabili bunuaria xn. Solyit ad boatem 
multoneni i, de spelta modium. Facit 
vinericiam cum uno boYe. Scindulas c , 
pulios m cum ovis. Facit curvadas 11 
et rigam, et dies n in ebdomada^. 

272. Cristeus coionus et uxor ejus, 
eolona de beneficio Teodonis. Iste ma- 
net in Âlmdo. Tenet mansum i inge- 
uuiiem , babentem de terra arabili bu- 
nuaria xn. Facit similiter. 

373. Cristuinus eoloaus, et Adria- 
nus coionus. Iste manet in Alnido. Te« 
net mansum 1 ingenuikm, babentem 
de terra arabili bunuaria xu. Facit 
similiter. 

376. Hincbertus coionus et uxor 
ejus eolona, nominc Waledrudis. Isti 
sunt eorum infantes : Walandus , Waia- 
fridtts, Ingelbertoa, Bertingus. Et Ingei- 
flidus; et Ulfi^odus coionus et uxor 
ejus eolona , nomine Ragoildis. Omnes 
isti tenent mansum t, babentem de 
terra arabili bunuaria xn. Faciunt si- 
militer. 



276. Adalcarius coionus. Iste tenet 
mansum i ingenuilem , babentem de 
terra arabili bunuaria xir. Facit simi- 
liter. 

277. Precariam quam tenet Rot- 
mundus non possum scribere. 

Et ille quem Ainria tenet* 

278. Donationem qtiam fecit Dedda 
et Hisla in pago Camotino, in loco 
que dicitur Wadrici Villa '*. Dederunt 
ibi mansum i indominicatum cum casa ; 
et dederunt ibi mansos 11 et dimidium. 
Aspiciunt ad ipsum mansum indomi- 
nicatum de terra arabili bunuaria x, p«i. s?. 
qus possunt seminari de modiis speltae 

et avenœ xl; de prato aripennoa nii, 
ex quibus coUiguntur de fiateno carra m. 
Habet ibi de sihra, sicut œstimatur 
totum in giro, leuas u , in qua possunt 
saginari porci ce. 

279. Eurinus servus et uxor ejus 
lida , nomine ErmentQdis. Isti sunt 
eorum infiintes : Euremannus, Beroi- 
nus, Ermenrada, Beroldus, Ermuinus. 
Iste manet in Wadrici villa. Tenet di- 
midium mansum , babentem de terra 



*Conr. art. i58. 
^Gottfcr.art. iiS. 






112 



POLYPTYCHUM 



arabili bunuaria.v et dimidium. Sol vit 
ad hostem denarios xii , et dies ii in cb- 
domada. Sed pro ipsa wacaritiam quod 
praevidet , non solvit denarios , sed fa- 
cit curvadas et rigas quantascunque 
sibi jusserit homo. Et solvit pullos m 
cum ovis. 

a 80. Acleariiis colonus et uxor ejus 
coiona , nomine Ericdrudis. Isti sunt 
eorum infantes : Nadalinus, Acieardus, 
Eiiegildis, Eriegaudus, Elrloildis, Acieil- 
dis. Et Hildingus colonus et uxor ejus 
libcra. Isti sunt eorum infantes : Hilde- 
bernus , Geirtrannus. Isti duo tenent 
niansum i, habentcm de terra arabili 
bunuaria viiii et dimidium. Solvit ad 
hostem solidos 11 ; pullos vi cum ovis. 
Faciunt curvadas et rigas , et dies 11 in 
ebdomada. 

DE MORNANE VILLAREv 

q8i. Genearius colonus; et Ans- 
marus colonus et uxor ejus coiona , 
nomine Winehildis. Isti duo tenent 
mansum i , habcntem de terra arabili 
bunuaria x. Solvunt similiter. 

282. Rainardus colonus et uxor ejus 
coiona de beneficio Gerbemi , nomine 
Marcadrudis; et Ingadeus lidus. Isti duo 
tenent mansum 1, habentem de terra 
arabili bunuaria xii. Solvunt similiter. 

* Nuuc MainviUien, juxta Carautum , miiliarihus 
\vii a \ illamilt , austnim versus. 

*• Nunc DiijnY, milliaribus x\iii a Viliamilt, inlcr 
austnim et occasuni. 

' Idonb Viilaris hodie (opinor) IviUUn, viculns 
flistans Carauto ui millibus paaauuni, curouolum 
\ersus; a Villamilt circiter ixxTi millibus passuum. 



a 83. Ercanteus colonus et uxor ejus 
libéra, nomine Adaltrudis. Iste manet 
in Diniaco ^. Tenet mansum i , haben- 
tem de terra arabili bunuaria xui. Débet 
solvere totum censum , sicut reliqui 
pagenses , sed nihil inde facit. 

a 8 4. Donationem quam fecit Ulma- 
rus presbyter in pago Camotino* in 
centena Caunocense, in villa qus 
dicitur Idonis Viilaris ^ Dédit ibi man- 
sum I cum casa. Aspiciunt ad ipsum 
mansum de terra arabili bunuaria x, 
de silva bunuarium i. Istum nullus reti- Foi. 07 »- 
net, ide^ nullus census ab eo exigitur. 

a 85. Eusebius lidus et uxor ejus 
lida , nomine Beroildis : Bemardus est 
eorum iilius. Et ipse non tenet, sed 
praevidet porcos. 

a 86. Gisledrudis , Osovildis. Iste 
tenet' hospicium, habens de terra ara- 
bili bunuarium i. Solvit pullos n cum 
ovis. Facit dicm i in unaquaque ebdo- 
mada , et in augustatico dies u. 

DE FONTANELLA'. 

287. Habet ibi mansum indomini- 
catum cum casa et aliis casticiis. Aspi- 
ciunt ad ipsum mansum de terra ara- 
bili bunuaria m , quae possunt seminari 
de modiis sigali viiii. Habet ibi de silva, 

duobusquc a Caunoco. Dcboc loco,nunc, ni £dkir, 
Chenay, viculo , olim capite centenc Caunocensis, in 
Commentariis egimus. 

^ Lcgend. idto vel id est 

* Legcnd. istœ tenent. 

' liodie FoideneUe, non longea Novigento Rotroci, 
milliaribus circiter xl Camuio, oocidentem venus. 



IRMINONIS 

justa aestimatione , ieuas mi, in qua 
poMunt inaaginari porci cccc. 

288. Eridfus lidus et uxor ejus co- 
iona de beneficio Hildegarii, nomine 
Danahildis. Iste tenet mansum i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v. 
Solvit inde ad hostem denarios vi. Ârat 
ad hibematicum perticaa m , ad trami- 
sum m. Facit dies 11 in ebdomada , 
quando curvadam non facit. Solvit 
puilos III cum ovis. 

289. Witbaidus lidus et uxor ejus 
extranea , nomine Hildedrudis , quo- 
rum infantes non sunt sancti Germani. 
Iste tenet mansum i, babentem de terra 
arabili bunuaria vn et dimidium. Solvit 
similiter. 

290. Frotbertus lidus et uxor ejus 
extranea, nomine Gerlildis, quorum 
infimtes non sunt sancti Germani; et 
Sicboldus lidus et uxor ejus colona , 
nomine Ulfinga. Isti duo tenent man- 
sum I, babentem de terra arabili bunua- 
ria vn et dimidium Solvunt similiter. 

291. Est ibi mansus 1 absus, babens 
de terra arabili bunuaria vi. 

291. Adalfridus lidus et uxor ejus 
extranea. Iste tenet bospiciuni, babens 
de terra arabili bunuarium t. Solvit 
pidios fi cum ovis, et ladt diem 1 in 
unaquaque ebdomada. 

293. Isti solvunt nn denarios de ca- 
pite suo : 



ABBATIS. 

Aclisma , 
Teodisma , 
Bertinga, 



115 



Lantberga , 
Teutlildis, 
NeUa. 



294. Isti jurati dixerunt : 

Erlulfus , Asmarus , 

Landulfus , Witboldus. 

295. Isti jurati dixerunt de decania mw 
Warimberti : 

Criad us , Ingalgarius , 

Erloinus , Raganbertus , 

Vincoinus , Walateus , 

Adalboldus , Eururfus , 

Gisleboldus , Walameus , 

Haltmarus , Alateus. 
Frotmundus , 

De decania Acledulfi similiter dixe- 
runt : 

Restedunus , Hiltgemus , 

Agenulfus , Inglebarius , 

Bemardus , Bemegaudus , 

Aitoldus , Amalcarius , 

Aitoinus, Rainbertus, 

Simeon-, Audoardus. 
Flidastus, 

De decania Giuroldi similiter dixe- 
runt ; 

Frodoardus, Amalgaudus, 

Alaricus , Win^audus , 

Ermenarius , Fulcadrannus , 

Restadus , WanuUîis , 

Ingadrannus, Winegisus, 

Angisus , Bonardus. 
Startcarius, 

296. Isti sunt ancille* de decania 
Giuroldi : 



i5 



lU 

Acboidus , 
Gerhaus, 
Ermenoldus , 
Dodevertus , 

Isle sunt lidœ : 

Kaintiidis, 
(îcrberga , 
Rainisma , 
Godovîldis , 
Hildegardis , 



POLYPTYCHUM 



Dodaldus , 
Ansegaudus, 
Girevertus , 
Eudo. 



iliitga , 
Gunsberta . 
Gunsildis , 
Haltberia. 



Iste sunt ancille de dccania Giuroldi 



Hildrada , 
Waltsenta , 
Giroflidis , 
Ermina, 
Haldowis , 
Alla, 
Rantgildis, 

297. Isti sunt 
rimberti : 

Martinus , 
Frothaus , 
Altuinus , 
Frotgaudus , 
Aulcarius , 
Ansarius , 

Iste sunt Kdae 

ingalwis , 
(jeldraberta , 
Landowiidis , 
Frothiidis , 



Erbona , 
Ermenildis, 
M arcadrudis , 
Urfleia , 
Hiittrudis , 
Waltsida. 



lidi de decania Wa- 

Bertoenus , 
Altinarus , 
Asniundus , 
Ingedeus , 
Waldegarius , 
Winegardus. 



(junhildis , 
Biada , 
Autbcrga , 
Adalgardîs, 



Gerberga, 
Ingovildis , 



Adaiturdis, 
Restoildis 



Iste sunt ancille de decania Warini- 
berti : 

Domnovildis , Leudoviidis , 

Aria, Adrisma. 

Winedrudis , 

298. Iste sunt ancille de decania 
Aclcdulfi : 



Osanna , 
Erbona , 



Argovildis , 
Berta. 



DE BELONE MANSO. 

399. Habet Adalbertut in Bdone* mantam. 
Sdvit de bostilitio denarios vi. Arat par fret 
sationes peiiicas xviii. Solvit pdlos m. Facîl 
omni ebdomada dies 11 ; set pro ipsa mannopera 
Aolvit carrum i cuai duabus toonis. 

Grimharius similiter. Elegiut simîliter. Inler 
Dominicain et sociis suis similiter. Inter Wit- 
laium et Ekcteum similiter. 

Habet Stradîlius quartam 1. Ermehariut 
hospitium i ; facit omni ebdomada diem 1 , 
solvit puUos II. 

Magenardus dimidium ospitîum. Facit une- 
quoque diem i ; pullum i. 

Adalharius similiter. 

Solvit Adalbertus denarios iiii. 

Grîmharius denarios m et dimidium ^. 

3 00. De decania Giuroldi de bis qui p«i..s8t*. 
cavatico solvere debent , de infrainitico : 



Framnus , 
Amalgaudus , 
Winemarus , 
Guntharius , 



Enmenteus, 
Rainoardus , 
Wandreouunis, 
Sinigus , 



* liodie Belouriout-Regmalard » non procui a Fon- 
tanelle, itemque millîaribus circiter xl Carnuto, 
«Kcafium versus. 



^ Hic paragraphus , quasi ad orani coojeclaa , 
manu recentiore exaratus videtur. 



Râtboldus, 
Gislearius , 
Samarinus , 
Ermenardus , 
Idinus , 
Aclavertus , 
Ratbertus, 
Ingaradus , 
Hainaradus , 
Walaricus , 
Ennenarius , 
Lantboldus , 
Aigridus , 
Tresbertus, 
Albricus , 
Adalfridiis , 
Euremanis , 
Frotgaudus, 
Altoardus , 
Elnnengaudus , 
Gidenoldus , 
Agenoidus, 
Aguinus, 
Hiltcarius , 
Aclearius , 
Bertoinus , 
Danegaudus , 
Warimbertus , 
Sicbaldus» 

De forasticis 

Eurehardus, 
Anaudinus , 
Ermenmarus, 
Stefana , 
Aclesinta, 
ElariuB, 
Sulpicius , 
Ricbertus , 
Ennedrudis , 



IRMINONIS ABBATIS. 115 

3oi . De decania Warimberti, de bis 
qui solvunt iiii denarios de capite suo , 
de inframitico : 



Bertlaicus , 
Bernardus , 
Ermenoldus, 
Edalboldus, 
Ricboldus , 
Amalcarius , 
Peristanto , 
Ermofiridis, 
Elrboinus , 
Framnegarius , 
Leutbadus, 
Gatbarius, 
Ermcnoldus, 
Albittus , 
Aganboldus , 
Ermenarius , 
Sicbardus , 
Ermenardus, 
Adoarius, 
Sivracus , 
Aloinus, 
Teuthardus , 
Winegaudus . 
Rainoardus , 
Gebilbardus , 
Wineduifus, 
Geîrverlus, 
Acieardus. 



Frotbertus, 
Ison, 
Siguinus, 
Agenoldus , 
Euregaudus , 
AltcarhiB, 
Erbemarus , 
Hildeboldus. 



Petrus, 
Raganboldus , 
Gavioldus , 
Martinus, 
Rainbertus , 
Salacus , 
Ercamboldus , 
Bemegarius , 
Arduifus, 
Droitbertus , 
Jonam , 
Watfridus, 
Ingalhardus , 
Ermenulfus, 
Gautus, 



Gislemarus , 
flrcangarius , 
Framneildil, 
Widrevertus , 
Germenarius . 
Gotfridus , 
Bertoldus, 
Ainbaldus , 
Aclericus , 
Cristianufl , 
Flolveu» , 
Warimbodus , 
Raganbaldus, 
Ratgaudus, 
Uldringus. 



De forasmitico : 
Eurohildis, Waldrisma. 

3oi. De decania Acieduifi, de infra- 
mitici : 



Adalradus, 

Adravoldus , 

Adaibolda , 

Leudo, 

Aidedeus, 

Euremanis, 

Geirardus, 

Gerulfîis, 

Agenulfus , 

Adalvinus , 

ActuUus, 

Adalgardus , 

Daguinus, 

Landrannus, 

Acloardus , 



Ingalgarius , 
Adeduifus , 
AdaUredus , 
Genadus , 
Bertramnus, 
Ingenoldus , 
Restencius » 
Widuliua, 
Siclearius , 
Sicluinus, 
Adraveus, 
Adragaudus , 
Godalsadua, 
Teodoildis , 
Ermengardis , 
i5. 



Fol. &f . 



116 



POLYPTYCHUM 



Itgius , 
Adaibertus , 
Widuinus , 



Ermesteus , 
Sigemanis , 
Hilsoardus. 



DONATIO BRUNARDI*. 



F«l.5tv*- 



3o3. G)ncainiaviinusad Evrardum in Vîllare 
du* suo alode jornales v, unde fecimus Sigem- 
boit dimidia quarta. Et pro hoc dedimus jam 
dictum Evrardum in Catenas *" jornales vi. De- 
dimus in jam dicta villa de îpsa terra jornales 
viiii pro denariis viiii \ 

DONATIO HILDEMODI. 

3o/l. Habet in Celsiaco** villa mansum indo- 
minicatum absum , ubi aspitiunt de terra ara- 
bili bunuaria vu. Habet ibi sex mausos, qui 
solvunt de argento, omni anno, solidos viiii , 
pro carropera ad Trecas deuarios viiii. 
Arant ad ibematicum perticas x , ad tramisum 
perticas un ; curvadas un , si bovos habuerint; 
carroperam in yËquilinam ad tertium annum. 
Traunt de fimo, ad tertium annum, quantum 
(rahere possunt per duos dies; bannos m. 
Sunt ibi quinque homines sancti Germani, 
qui solvunt denarios xx. Fatiunt in unaquœque 
ebdomada dies vi per bladum; fatiunt cur- 
vadas m, et accipiunt panem et pulmentum. 
Solvunt pidlos VI cum ovis. Habet ibi de silva 
bunuaria ii. Aspicit ibi ecclesia edificata in 
honore sancti Martini cum doto ; attamen nihil 
solvit. Pertinent ad ipsam ecclesiam hospitia v, 
sed tamen absa sunt praeter i, qui solvit ad 
ipsam ecclesiam denarios vi. Habet ad ipsam 
ecclesiam de benelltio mansum i , qui solvit de 
argento solidos viii. 

* Lcg. de. 
*Conf.Si3o 

' Paragraphi hujas scriptura mious antiqoa nobis 
videtur. 

* Nunc Souzy, septem mîHibuspaMUuin aStampis, 
ftcptentrionein versas. 

* Hanc chartam jam edidemnt Mabîllon, Annal. 
Btned. t. II , p. 7 55 , et Bouillard , Histoire dt XAhhayt 
lie S. Germ. pr. n. xix, p. xvii. 

' De hoc pago egimus in Commentariis. 



3o5. Donatio quam fecit Brunardus de alodo 
propriœ ereditatis suœ, in villa Cdsiaco. In 
nomine sancte et individue Trinitatis. Ego 
Brunardus ingenuus, de ingenuis parentibus 
natus; tam pro remedio anime meae, quam 
pro remedio genitoris mei seu genetricis nec- 
non parentum meorum; trado et transfimdo 
duos mansos proprie ereditatis mes beatisaimo 
presuli Germano Parisiacs urbis , sitos in viUa 
ipsius sancti pontificis, nomine Celsiaco, in 
pago Stampinse'. Totum eidem concedimua 
sancto cum integritate et cum omnibus eorum 
appenditiis , terris cultis et incultis , pratis , et 
cum una molendini area : eoquidem tenore, 
ut de redituro censu, quod exinde exieril* 
queat lumen habere an te sanctum ejus sepul- 
crum; quatinus, ejus piis meritis et interces- 
sionibus , valeamus adipisci perfectionem men- 
tis a Domino, et contemplari eum in sede 
magestatis sus. Si quis vero , quod minime cre- 
dimus , fuerit successorum nostrorum , qui 
contra hanc traditionem assurgere temtaverit, 
coactus auri libras x componat, ei însuper 
quod repetit minime adquirat ; et reniant su- 
per eum omnes maledictiones que sunt scripte 
in libris. 

Actum Parisius anno regni x karoli , kalen- 
das apriles' , abbate Gozlino. 

Ego Brunardus , qui hanc traditionem fierî 
rogavi, mea manu (irmavi. Conradus cornes^ 
suscripsit. Godinus abbas' suscripsit Fuko 
et Wibertus et Jeronimus , fdii Brunardi , 
subscripserunt. 

' Die prima menais aprilîs anni Christi 8^9. 

^ Is Conradus, opinor, comes erat Parisiensis. 

' Goilinus soccessit circa a. 848 Ebroino, abbatî 
roonasterii sancti Germani. Decennio post a Nor- 
mannis captos, non infra a. 867 restitutos est ipaius 
abbatic; hanc reiit usque ad a. circiler 884 » quo 
episcopatom Parisiensem obtinuit Rebos ibi strenne 
advenus Normannos gestis, obiît xvi kal. maîi a. 
886. 



IRMINONIS ABBATIS. 



117 



X- BREVE DE VITRIACO'. 



Fol 6o. I , Habet in valle Vitriaco ** mansum 
dominicatum cum casa et aliis casticiis 
sufficienter. Hahet ibi ecclesiam majo- 
rem et unam capellam , cum omni ap- 
paratu diligenter constructas. Habet ibi 
de terra arabili culturas x, ubi pos- 
sunt seminari modii dg ; de vinea veteri, 
quam sanctus Germanus plantavit, ari- 
pennos lui. Habet ibi de prato aripen- 
nos LU. Elst ibi siiva» quae vocatm* Pucio- 
lus', quœ peilinet ad ipsam viliam. Quœ 
videlicet silva , cum ipsa villa , fuit alo- 
dum sancti Germani. Coloni vero qui 
ipsam inhabitant viliam , ita adhuc sunt 
ingenui, sicuti fuerunt temporibus sancti 
Germani ; quatinus nuili bominum , 
aut vi aut voluntarie, sine precepto 
abbatis aut arcisterii , aliquod exbibeant 
servitium. Nam ipsum alodum sanctus 
contulit Germanus ad luminaria eccle- 
$i« sanctae Crucis sanctique Stephani 



prothomartyris seu sancti Vincentii le- 
vitœ et martyris ; quatinus omnibus 
annis persolvant ad ipsam ecclesiam vin 
sextarios olei aut xxii cerae libras. 

2, Est ibi in confinio quaedani alia 
possessio, quae dicitur Valliacus**, alia- 
que procul, quœ vocatur Galliacus'; 
quas pater sancti Germani ab Ermen- 
frido comité émit, quasque prsedictus 
sanctus prœsul contulit prœdictae eccle- 
siœ sanctœ Crucis sanctique protho- 
martyris Stephani seu sancti Vincentii 
levitœ et martyris, cum omnibus appen- 
ditiis suis ; quatinus , annis singulis , in 
commemoratione natalitii patris seu ge- 
nitricis suae, solvant ad sepulchra eorum 
cereos duos, librarum videUcet octo 
unumquodque, et refectionem fratrum 
XX solidorum. Addidît etiam preedictus 
sanctus praesul excommunicationem ro- 



' Caput ittud iniegnim in lucem proiolit D. Bouii- 
lard, Hittoirt de tabhajre de S. (ierm. pr. n. m, 
p. ly. 

* Doctiitiiniis ûthê» Lebeof ( Hist. dÂux. t. I , 
pag. 1 1 4 1 in tabula geographica; et Bêc. de dir. écr, 
t. I, p. 3a ) vocem valle nomen proprioin credens, 
alterins verbi Fitnmeo nulia ratione habita , nomen 
vici , nanc Immul nuncopati , a vmUe Htnaco dedaut ; 
Vitriacum vero vicom aliiim eaae pulat, bodie Bihy- 
Uê'MûOoia, a Gmdate ad Ligerim millîaribos xn dîi- 
tantem, inier teptentrionem et austmin. Nobb, ti a 
lanto tiro ditaentire licet, voi valle pro oonuniini 
accipienda videtnr, ot inde fiât tociu anictu, nempe 
Bilry4ÊS'Medkmi. 



* Neque hic stare poMamus a seotenlia ejusdcm 
viri litteratiatimi , qui per Puciolum tiWam intel- 
ligit vicalam, bodie Pomceaus naocupatani, ad 
Icaonam, milliaribni ctrciter quinque infira Clioiia- 
cum. Pacioloin vero siJvain credimus este pageiluoi, 
pottea arcbidiaconatum diœceais Autitaiodoreosis , 
Doatratibttt la Fmtaie, in qno aiti lunt Vitriacut mox- 
qoe memorandi vicnli Valliacus ac Galliacus. 

' Nnnc VoiîOy, ter mille paaaibni a Vitriaco, eu- 
roootiiin versos. 

* Uodie Ict BeùAly, circiter milliaribos lei a Val- 
liaco, inter meridiero et orientein. 



118 



ram xviiii episcopis, ut quisquis, temera- 
ria praesumptione, hoc donum, quod 
sxitB contulit ecclesiae, expropria videli- 
cel possessione, auderet auferre, seu 
episcopus urbis Autissioderensis , in eu- 
jus constant diocesi, seu princeps Ni- 
vemensis, sub cujus constant ditione, 



POLYPTYCHUM 

cum Juda traditore dampnationem per- 
cipiant hic et in aevum. 



3. Dies depositionis patris ejus, no- 
mine Eleutherii, kalendae novembris; 
ma tris vero, nomine Ëusebiœ*, v ka- 
lend^s januarii. 



* Honim erat filius sanctus Germanus , episcopus Parisiensis. 



IRMINONIS ABBATIS. 



UO 



XL BREVE DE NUVILIACO. 



r«i 6o«'. A. Habet in Nuvilîaoo* mansuin in- 
dominicatum et alîifl casticiis habundan- 
ter. Habet ibi campellos x, habcntes 
bunuaria xl, que possunt seminari de 
modiis avene ce, de prato aripennos 
vnn , ex quibus possunt coUigi de feao 
carra x. Habet ibi de silva , juxta esti- 
mationem , leuuas m in longitudine , in 
latitudine leuuani i , in qua possunt in- 
saginari porci dccc. 

I . Eiecteus servus et uxor ejus co- 
lona, nomine Landina, homines aancd 
Germani, manent in Nuviliaco. Tenet 
dimidium mansum , habentem de terra 
arabili bunuaria vi , de prato dimidium 
aripemium. Arat ad hibematieum per^ 
iîcas ini*, ad traniiaum xni. TraUt fimum 
in culture dominicata, et nihil aind fa- 
cit nec reddit , propter servitium quod 
pitevidet. 

a. Abrahil servus et uxor ejus lida, 
nomine Berthildis, homines sancti Ger- 
manu Isti sunt eorum infantes : Abram, 
Auremarus« Bertrada. Et Ceslinus lidus 
et uxor qus lida, nomine Leutbei^a. 
Isti sunt eorum in&ntes : Leuêgandis, 



Ingohildis. Et Godalbertus lidus. Isti 
sunt eorum infantes : Gedalcaus, Celso* 
TÎUis, Bladovildis. Isti très manent in 
Nuviliaco. Tenent mansum i, habentem 
de terra arabili bunuaria xv, de prato 
aripennos un. Faciunt angariam in An- 
degavo, et in mense madio Parisius. 
Solvunt ad bostem multones ii, pullos 
vnn, ova xxx, axiculos c et totidem 
scindolas, xii dovas, circules vi, xii 
(aculas; et adducunt de ligna duo carra 
ad Sustmk)^. Claudunt, in outte domi- 
nica, de tunino perticas nu, in prato 
perticas un de sepe, ad messen vero 
quantum suflicit. Arant adbibematicum 
perticas vni, ad tramisum perticas xxvi. 
Inler curvadas et rigas , trafaunt fimiun 
in cultura dominicata. Solvit unii.sqiiis- 
que lin denarios de capite suo. 

3. Gislevertus servus et uxor ejus 
lida, nomine Gotberga. Isti sunt eonnn 
infantes : Ragno, Gausbertus, Gavioi- 
nus, Gaullindis. Et Sinopus servus et 
uxor ejus ancîHa , nomine Froiaiea. Isti 
simt eorum ii^ntes : Siclandus, Fro^ 
thardus, Marellus, Adalvildis, Froltil- 
dis. Et Ansegudis ancîHa. Ifti simt eo- 



* Hodie SntHly - (t - fiiuoii , mîlliaribus cîrciter 
■ov«B AUotioac, isur teplentrioneai et orieotcm. 

^ Vid. Ducang. Gloat. Ut. t. v. tustraJo, obi de- 
promptâ est lurc vox e (x>d. nottro, in qao lolo 
occurrit. Accipitur I. c pro vocabulo communi , ei- 



planatîone tamen non ftddit«. AHûtraniir eo imlîcâri 
locom, nomine Snttradai , kôdie Smr4, joiu M«- 
DiercÎM , oiillianbiM cîrciter iiv a Nuviliaco , euro- 
ootuni vertat. 



120 



POLYPTYCHUM 



rum infantes : Ingalbertus, Frotbertus, 
Frotlaicus, Frotberga. Isti très mancnt 
in Nuviiiaco. Tenent mansum i, ha- 
bentem de terra arablli bunuaria xxvi , 
de prato aripennos viii. Solvunt sirai- 
Hter. 

k. Maurifius lidus et uxor ejus co- 
lona, nomine flriuengardis : Ërmen- 
gildis est eorum filius. Et Gaudulfus 
lidus et uxor ejus lida, nomine Celsa : 
Gaudildis est eorum filius. Isti duo ma- 
nent in Nuviiiaco. Tenent mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria 
XXVIII , de prato aripennos un. Solvunt 
similiter. 

5. Ragenardus servus et uxor ejus 
colona, nomine Dagena : Ragenaus est 
eorum filius. Et Gausboldus servus et 
uxor ejus lida , nomine Faregildis. Isti 
duo manent in Nuviiiaco. Tenent man- 
sum I, babentem de terra arabili bu- 
nuaria XI , de prato aripennos un*"'. Fa- 

Foi. $1. ciimt similiter. 

6. Feremundus servus et uxor ejus 
colona, nomine Creada; et Feroardus 
servus et uxor ejus lida , nomine Âdai- 
gardis : lUegardis est eorum filia. Et 
Faroenus servus , et Adalgrimus servus. 
Isti ini**' manent in Nuviiiaco. Tenent 
mansum i, habentem de terra arabili 
bunuaria vin , de prato aripennos nu'''. 
Faciunt similiter. 

7. Gautmanis servus et uxor ejus 
lida, nomine Sigalsis. Isti sunt eorum 



infantes : Siclevoldus, Sicleardus. Iste 
manet in Nuviiiaco. Tenet quartam par- 
tem de manso , habentem de terra ara- 
bili bunuarium i et dimidium, de prato 
aripcnnum i. Solvit quartam partem 
de integro manso. 

8. Hildeboldus servus et uxor ejus 
lida, nomine Bertenildis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Âldedrannus, Âdalber- 
tus , Hildegaudus , Trutgaudus , Bemar- 
dus, Bertrannus, Hildoinus, Haldedrudis, 
Martinga. Et Haldemarus servus et uxor 
ejus colona, nomine Motberga. Isti sunt 
eorum infantes : M artinus , Siclehildis » 
Bernegildis. Isti duo manent in Nuvi- 
iiaco. Tenent' habentem de terra bu- 
nuaria VI, de pratodimidium aripennum. 
Reddunt medietatem debiti de integro 
manso. 

9. Bertlinus lidus et uxor ejus colona, 
nomine Lantsida. Isti sunt eorum in- 
fiaintes : Creatus, Martinus, Lantbertus. 
Iste manet in Nuviiiaco. Tenet iiii^ par- 
tem de manso , habentem de terra ara- 
bili bunuaria m , de prato aripennos n. 
Facit rigam. Débet solvere quartam 
partem de integro manso , sed pro ipso 
debito praevidet porcos. 

10. Su?iT in Nuviiiaco mansi vestiti 
VI et dimidius , et alia medietas est absa : 
sunt per focos xvi. Solvunt ad hostem 
multones xii; de cavatico solidos v et 
denarios iiii**'; pullos xlviii, ova clx, 
axiculos Dc et totidem scindolas , dovas 
Liiii et totitem circulos, faculas lxxiv 



' Supple dimidium mtmtum 



IRMINONIS 

Faciunt dua carra ad vinericiam , et ad 
magiscam dua carra et dimidiuni, et di- 
midium bovem. 



1 1 . Isti sunt servi 

EUecteus , 
Gislevertus , 
Sinopus , 
Ragenardus , 
Gausboldus, 
Feremundus, 
Gedalbertus , 



Faroardus , 
Abrahil , 
Faroinus . 
Adalgrimus , 
Gautmarus, 
Hildevoldus. 



Isti solvunt faculas et faciunt porta- 
turam. 



1 3 . Isti sunt lidi 

Maurifius, 
Gaudulfus , 
Bertiinus, 



Ceslinus , 
Gedalbertus. 



ABBATIS. 

i3. Iste sunt anciliœ 



121 



Frotlina , Aida , 

Ansegundis, Fi*amberta. 

Iste pascunt paBtas, et faciunt drap- 
pos , si ianificium eis datur. 



i6. Iste sunt lide : 

Bertliildis, 
Leutbci^a , 
Gotberga , 
Celsa, 



Faregildis , 
Sigalsis , 
Bertenildis. 



Iste solvunt denarios ini* de litmonio. 

i5. Ragenardus tenet de fisco donii- 
nico bunuarium i. 

Gblevertus tenet, supra suum man- 
sum , olcas n. 



122 



POLYPTYCHUM 



XII. BREVE DE CENTENA CORBONENSI. 



Fol. 61 Y». 



1 . Donationem quam fecit Idema in 
pago Oximense, in centena Corbonense', 
in villa quae dicilur Pontis^. Dcdit itaque 
ibi mansos iiii**', habentes de terra ara- 
biii bunuaria xxv, de prato aripennos 
xni ; farinarium i , et haec mancipia co- 
rum haec sunt nomina : Winevertum et 
uxorem ejus, Gauthilde, quorum infan- 
tes isti sunt: Winebertus, Winevoldus 
Winemannus, Winegildus, Adrehiidis 
Wineberga ; et Sievertum et Solbertam 
ejus uxorem, corum infantes isti sunt : Se 
genandus, Silvanius, Siemberga, Sigenil 
dis, Sesberga; et Teutgardem, et Wine- 
carium , et Adrcbergam, et Siwaram. 

2 . Donationem quam fecit Godelhar- 
dus in eodem pago, et in eadem çentena, 
in villa quae dicitur Gurtis Saonis^. De- 
dit itaque ibi mansum i indominicatum, 
habentem de terra arabili bunuaria xv, 
de prato aripennos vni ; et alios mansos 
m , habentes de terra arabili bunuaria 
XX, de prato aripennos vu, de silva 
bunuaria ni; et farinarium i, et haec 
mancipia quorum ista sunt nomina : 



Ratgaudum ; et Rangaudum , quorum 
infantes non sunt sancti Germani; et 
Rothildem cum infantibus suis, id est, 
Adrevoldum et Rainboldum; et Teut- 
gardem ; et Airfridum cum infantes suos, 
hoc est, Balduinum, Soandum, Arega- 
rium, Airboidam ; et Soaram cum in&n- 
tibus suis, id est, Sicfarum, Airtrudem, 
Sicfaram, Cocictum; et Sichildem. 

Sunt in totum mansi viii. Solvunt 
inter totos de ai^ento, propter caro- 
pera , solidos n et denarios vin; propter 
linum, solidos iiii^'et dimidium ; pullos v 
cum ovis. 

3. Donationem quam fecit Aida in 
pago Oximense, in centena Corbonense, 
in villa quae dicitur Landas"*. Dédit ibi 
mansos 11, habentes de terra arabili 
bunuaria xliiii , de prato aripennos ini , 
de silva bunuaria iiii'', exccpto conpa- 
rationem quam simul cum uxore suo, 
Acleardo , conparavit ; de qua conpa- 
ratione totum et ad integnim, tam de 
casticiis quam et de curtilis et terris 
arabilibus et silvis et pratis, tertiam 



" Pagus Oiimenus , hodie THiémois , centenam 
GorbonfnMin, vul^o le Corhonnais , complectitur. De 
utroque dixinius in (>>minent. 

^ Nomini isti convenire videntur loca complu- 
ra, quorum duo solum, uurumquc nunc L« 
Potii vocatum, indicabimus. Dislant a G>rbone, 
aller tribui milliaribus, aquilonem versus ; aiter 



mille quingentis passibus, versus occideniem. 

* Hodie Cottryeon , bis mille passibus a G>rbone , 
septentrioncm versus. 

* Nunc vel Itt Landes, milliaribus sex a Corbone, 
euronotum versus; vel Landrt, secundo circiter mil- 
liario ab eodem inter austrum et occasum. 



IRMINONIS ABBATIS. 



123 



partem partibus sancti Germani condo- 
navit; ethlec mancipia quorum i$ta 
sunt nbmina : Bertlandum et uxorem 
ejufi, nonunc Warsindam; istisunt eo- 
rum infantes : Wamuinus , Bertiaicus , 
Landingus , Bertgaudus , Lantburgis , 
Sigemburgis , Sigedrudis , Bertcardls ; 
et TeutTridum , «t Adalgisum. Pro qua 
donatione deprecata est suprascriptas 
donationes, id est donationem Godal- 
hardi et Iderne; Solvit inde ad luminaria 
sancti Gennani solidos m. 
Surit inter totos niansî x. 

Ix- Donationem qua m fecit Aida pro 
filio suo, nomine Attone, in pago Oxi- 
mense, in centena Corbonense, in loco 
qui dicitur Curtis Ansgili'. Dédit ibi 
de terra arabiii bunuaria nu , de prato 
aripennos un. Tenet ipsam donationem 
Aida simul cum aliis donationibus. 

5. Donationem quam fecit Johannes 
in pago Oïdmense , in centena Corbo- 
nense, in viila quasdicilurGamarziacas^. 

F.I. •>. Dédit ibi mansum i , habentem de terra 
arabiii bunuaria un**'', de prato aripen- 
num I et dimidium. 

6. Donationem quam fecit Waltcaus 
in pago Oximenset in. centena Corbo- 
nense , in loco qui dicitur Curtis Fruda- 
nis^ et in villa Gamartiazas. Dédit ibi 
quoque mansum i indominicatum , cum 

* Apod nottrtttt, ni fallor, Comrlail, teptimo mil- 
liario a Corbone, aquilonem vereut. 

^ Nullos centeiMe GMrbonensis locos affinen haie 
•uppediut appellattonem. 

* Vesligia hujus noniinîs, in centena quidem 
Corbonenii , frustra qiunivimiu. 

* Hodie , opinor. CmriomUm, nilliaribat cifdter 



casa et aliis casticiis, habentem de terré 
arabiii bunuaria vin, de prato aripen- 
nos vir, de silva bunuaritun i. Tenet 
eum Geroidus , S€i|^s sancti Germani , 
et uxor ejus, nomsle Rainbolda, de be- 
neficio Gerradi ; quorum fdius est Rain- 
marus. 

7. Item donationem Waltcarii, quam 
fecit in eodem pago et in eodem cen- 
tena, in villa qui dicitiu: Curtis Dotleni''. 
Dédit ibi de teri*a arabiii bunuaria n 
et dimidium, de prato aripennum 1 et 
dimidium. Istum non tenet homo sancti 
Germani. 

8. Item donationem Waltcarii, quam 
fecit in eodem pago et in eadem cen- 
tena , in villa quae dicitur Mons Aldulfi*. 
Dédit ibi mansiun indominicatum cum 
casticiis, et alios mansos ni, habentes 
inter totos de terra arabiii bunuaria 
xvnii, de prato aripennos nii, de silva 
aripennum 1; et hœc mancipia : Flot- 
veum, et Saroardum, et Geroinuui, 
cujus uxor, nomine Odelildis, est colona 
sancti Germani, de Buxido^ quorum 
infantes isti sunt : Odaldus , Odalricus , 
Girardus, Gerbeiga. 

9. Item donationem ejusdem Walt- 
carii , quam fecit in eodem pago et in 
eadem centena, in villa quœ dicitur 
Manvis'. Dédit ibi mansos 11 , habentes 

\ a Corbone, inter •eptentrionem et occideu- 
lem. 

* De situ hiijiii loci OMidoiii liqtiet. 

' Hodie Boisiy-tm-Drommt , cujo» meatîo iteruni 
fiet in Cod. fol. 65 a. 

' Noitro tempore Jl«vr#i. quadringentii cirtiter 
paMibat a Corbone, inter attatnun et occMum. 

16. 



124 



POLYPTYCHUM 



de terra arabili bunuaria \v , de prato 
aripennos xni , quos nunc retinent Âgui- 
nus, colonus sancti Germani, et Adal- 
bertus munboratus, quorum uxor et 
infantes omnes sunt sancti Germani. 

10. Item donationem ejusdem Walt- 
carii, quam fecit in codcm pago et in 
eadem ccntena, in vflla quae dicitur 
Gurtis Ansgili*. Dédit ibi mansum i, 
habcntem de terra arabili bunuaria un*'', 
et de prato aripennos un**''* Et tenet eum 
Rainhildis, ancilla sancti Germani, eu- 
jus infantes isti sunt: Wineradus, Rain- 
marus , Wincrildis. Omnes isti laborant 
ad medietatcm. 

1 1 . Donationem quam fecit Ingo in 
pago Oximense, in centena Gorbonense, 
in ioco qui dicitur Mons Acbodi**. Dédit 
ibi mansum t , habentem de terra arabili 
bunuaria m , de prato aripennum i , de 
silva bunuarium i.Tenet nunc eum Rain- 
berta, colona sancti Germani, cujus in- 
fantes isti sunt : Rainbertus, Âinericus, 
Âiroinus, Aimingus, Airulfus, Girberla. 

I u . Donationem quam fecit Ingobo- 
dus in eodem pago et in eadem centena 
et in eadem villa. Dédit ibi mansum i, 
habentem de terra arabili bunuaria ni, 
de prato aripennum i , de silva bunua- 
rium I. Tenet nunc eum Geirwas, co- 
lonus sancti Germani, cujus infantes 
non sunt sancti Germani. 

i3. Donationem quam fecit Elblinus 
in eodem pago et in eadem centena et 



in eadem villa. Dédit ibi mansmn i, 
habentem de terra arabili bunuaria m, 
de prato aripennum i , de silva bunua- 
rium I ; et haec mancipia quorum ista 
sunt nomina : Aguinum et infantem 
ejus Ainbertum, et Auduinum, Rot- 
gildum, Rotbei^am et Agoildem. Et 
haec terra est tota divisa per mansoarios. 

16. Donationem quam fecit Electa 
pro fdio , Bemardo , in eodem pago et 
in eadem centena et in eadem villa. 
Dédit ibi mansum i, habentem de terra pacst 
arabili bunuaria ui, de prato aripen- 
num I, de silva bunuarium i. Et ipse 
similiter est divisus per mansuarios. 

1 5. Donationem quam fecit Ebbo et 
Ermemberga in eodem pago et in eadem 
centena et in eadem villa. Dédit ibi 
mansum indominicatum eum aliis cas- 
ticiis, habentem de terra arabili bunua- 
ria xn, de prato aripennos vni, de sUva 
bunuaria xn; et alias mansuras vim, in 
eadem villa, habentes de terra arabili 
inter totos bunuaria xxin , de prato ari- 
pennos VI, de pasturas bunuaria v; et 
haec mancipia : Audingam , Autbergam 
eum infantes suos , Leudingam , Ringo- 
nem, cujus infantes non sunt sancti Ger- 
mani, etWilîldem. Solvuntdecapitesuo 
solidos in et denarios un. Paciunt anga- 
riam ad vinericiam , et omnia quicquid 
eis injungitur. Solvunt pullos et ova. 

Has XI donationes deprecata est Er- 
memberga, et solvit inde solidos 11 ad 
luminaria sancti Germani. Et in Ânde- 
cavo mansum 1. 



' Conf. S h. 



^ Locus ttdhoc nobit îgDotat. 



IRMINONIS 

i6. Donationem quam fecit Oso in 
pago Oximense, in centena Corbonense, 
in villa quœ dicitur Mosoni'. Dédit ibi 
mansum i, habentem de terra arabili 
bunuaria un, de prato aripennos un, de 
silva bunuaria ii. 

17. Donationem quam fecit Stainol- 
dus in eodem pago et in eadem centena 
et in eadem villa. Dédit ibi mansum i , 
habentem de terra arabili bunuaria nii, 
de prato aripennos m, de silva bunua- 
ria II. 

18. Donationem quam fecit Adalhil- 
dis in eodem pago et in eadem centena 
et in eadem villa. Dédit ibi mansum i , 
habentem de terra arabili bunuaria nu , 
de prato aripennos nii, de silva bunua- 
ria in, de pastura bunuarium i. Et pro 
bac donationc deprecata est duas dona* 
tiones suprascriptas. Donat inde dena- 
rios mi. 

ig. Donationem quam fecit Hauta- 
nus in pago Oximense, in centena Cor- 
bonense, în villa quœ dicitur Mons 
Droitraundi*". Dédit ibi de terra arabili 
bunuaria m, de prato aripennum 1 et 
dimidium, de concidis dimidium jor- 
nalem. Tenet eam Wineradus ; aut arat 
eam ad medietatem, aut denarios xu. 

ao. Donationem quam fecit Frotsin- 
dis, uxor Wineradi, in pago Oximense, 

* Locos Dobis igootuft ; quippe vicuf , hodk non- 
cupatuf Mou$909niUien . milliârîbui XY a MaonUoia, 
extraque dicBcctini Sa^ienaeni tituf , ooovenire ibi 
non videtar. 

^ De aito non liquet 



ABBATIS. 125 

in centena Corbonense , in eadem villa. 
Dédit ibi mansiun i , habentem de terra 
arabili bunuaria ni, de prato aripen- 
nos II. Has dua» donationes tenet Wi- 
neradus, colonuf sancti Germani, cu- 
jus infantes isti sunt : Winerannus, 
Wicleradus, Dnoldus, Ainardus, Frot- 
bei^a. Et ipse Wineradus simul cum^.. 
suis habet de sua comparatione de terra 
arabili bunuaria 11 , de silva bunuaria 11 
in Monte Droitmundi. Sol vit capati- 
cum. 

3 1 . Donationem quam fecit Ermen- 
drada, lULor Winegaudi, in pago Oxi- 
mense, in centena Corbonense, in loco 
qui dicitur Curtis Ansgili. Dédit ibi de 
terra arabili bunuarium i et duas partes 
de alio. Quam donationem ipse et uxor 
ejus retinent. 

22. Donationem quam fecit Ainhar- 
dus in pago Oximense, in centena Cor- 
bonense, in villa quœ dicitur Rotnis^ 
Dédit ibi de terra arabili bunuaria xvu, 
de prato aripennos v, de silva bunua- 
ria II, de pastura bunuaria u. Hanc 
igitur donationem tenent filii ejus, hoc 
est, Win^audus, colonus sancti Ger- 
mani, et uxor ejus libéra, nomine Er- 
menrada ; isti sunt eorum infantes : p«i. $3. 
Winegaus, Bemardus, Adalgardis; et 
Winegardus, colonus sancti Germani, 
et uxor ejus libéra, nomine Rotsindis; 
isti sunt eorum infantes : Winerannus , 



* Uic inleijacet lacona vocia iiniiia. 

* Noatro tempore , conjeclor , Swà-MMé-dê-Rdmo, 
milliaribua quatuor a G>rboDe , aqplentriotieni 
veraua. 



126 POLYPTYCHUM 

Unoldus, Ainardns, Wîlleraidus , Rot- mine WincgHdis, hommes sancti Ger- 
berga ; et Elena , colona sancti Germani, mani. Isti sunt eorum infantes : Gunt- 
cujus infantes isti sunt : Grimoidus , bertus , Gmitrudis. Solvît ini*' denarios 
Winegardis, Winebertus, Winevoldus, de capile suo, pulios et ova. 
Ermentnidis, Grima; et Ingaltrudis , 



colona sancti Germani. Isti iiii*' tenent 
mansum îstuni. Arant illum ad medie- 
tatcm. Et supra istam terram, compa- 
raverunt, de libéra potéstate, de terra 
arabili bunuaria iiii**'. Et recepit Gerra- 



u5. Donationem qiiam fecit Hadoar- 
dus in eodem pago et in eadem vicaria , 
in vîHa qui dicitur Curtis Saxone*. Dédit 
ibi mansum i , habentem de terra arabili 
bunuaria nn**"", de prato aripennum i et 



dus, de extranea potéstate, de terra dimidium. Tenet eum Adaigardis lî- 
arabili bunuaria v, quos ipsi vendide- bera, cujus infantes non sunt sancti 
runt. Germani. 



a 3. Donationem quam fecit Elinus 
in pago Oximense, in centena Corbo- 
nense, in villa quœ dicitur Villaris'. 
Dédit ibi mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria vi, de pi*ato duas par- 
tes de aripenno. Tenet eum nunc Amat- 
laicus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Winerada , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Ermenardus , Amalgaus , Ermenildis , 
Winerildis. Arat ipsam terram ad me- 
dietatcm. Donat quattuor denarios de 
capite suo, pulios et ova. 

24. Donationem quam fecit Winiu- 
dîs in pago Oximense , in centena Cor- 
bonense, in loco qui dicitur Curtis Dod- 
leni**. Dédit ibi mansum i, habentem 
de terra arabili bunuaria vni , de prato 
aripennum i. Tenet eum nunc Gun- 
toldus colonus et uxor ejus colona, no- 



!i6. Donationem quam fecit Isembol- 
dus in pago Oximense in centena Cor- 
bonen^e, in villa quae dicitur Villaris. 
Dédit ihi mansum i , habentem de terra 
arabili bunuaria n et dimidium, de 
prato aripennos n et dimidium, de silva 
bunuarium i. Tenet eum Adaigardis. 
Arat illum ad medietatem. 

27. Donationem quam fecit Remis 
in pago Oximense , in centena Gorbo- 
nense , în villa quœ dicitur Curtis Se- 
soldî**. Dédit ibi mansum i, habentem 
de terra arabili bunuaria m, de prato 
aripennum i. Tenet eum nunc Rotveus 
monboratus. Donat pro sua monbora- 
tionc de cera valentem dcnarium i. 
Hujus infantes isti sunt : Frothardus, 
Frodardus, Godalardus, Rotcaus. Aut 
arat illum ad medietatem, aut sol vit 
soledos n. 



' Nunc ViUien . septem millibus paisatim a Cor- 
bone, venus aqailonem. 

^Conf.S7. 

* Nofttralibus Coargeoasi . niillianbus circiter XTt 
a Corbonc, inter aquilonem et occaaum; niai tameo 



intclligenda ait Curtis Saoïds, aupra S 3. bodie 
Coartfeon , ut diiimus. 

^ Hodie Coorcfraaft, bis mille paasibus a Coriboue , 
euroootum versus. 



PoI.«Sy« 



IRMINONIS 

a 8. Donationem quam fecît Adle- 
verta in pago Oximense , in eadem cen- 
tena, in loco qui dicitur Gamartiacas*. 
Dédit ibi mansum i, habentem de terra 
arabiii bunuaria xiii, de prato aripen- 
num I et dimidium. Istum nuilus retinet. 

a 9. Donationem quam fecit Scotar- 
dus in pago Oximense et in eadem cen- 
tena, in villa quœ dicitur Curtis Wal- 
dradanc''. Dédit ibi de terra arabiii 
bunuarium i, de prato aripennum i. 
Tenet eam nunc Amingu5. 

30. Donationem quam fecit Gode- 
nardus in pago Oximense et in eadem 
centena, in villa quœ dicitur Curtis 
Waldradane. Dédit ibi de prato aripen- 
num I. Tenet nunc eum Solignanus. 

3 1 . Donationem quam fecit Erpulfus 
in eodem pago et in eadem centena, 
in loco qui dicitur Villaris. Dédit ibi 
mansmn i, babentem de terra arabiii 
bunuaria u et dimidium , de prato ari- 
pennos 11 et dimidium. 

3a. Donationem quam fecit Rain* 
landa in eodem pago et in eadem cen- 
tena et in eadem villa. Dédit ibi de 
terra arabiii bunuaria m et dimidium , 
de prato aripennos u et dimidium. 
Has duaa donationes tenet AiruUus , li- 
du5 sancti Germani. Arat eas ad me- 
dietatem. 



ABBATIS. 



127 



33. Donationem quam fecit Adalcaus 
et Rainlanda pro filio suo , Crodeberto , 
in eodem pago et in eadem centena et 
in eadem villa. Dédit ibi mansum i , ba- 
bentem de terra arabiii bunuaria mi , 
de prato aripennos m. Tenet nunc eum 
Rainboldus, servus sancti Germani, et 
uxor ejus ancilia, Domine Framberta. 
Arat ipsam ad medietatem. Sol vit dena- 
rios mi, puUos et ova. 

3&. Donationem quam fecit Walateus 
in eodem pago et in eodem centena , in 
villa quœ dicitur Curtis Saxone. Dédit 
ibi de terra arabiii bunuaria n, de prato 
aripennum 1 , de silva quartam partem 
de bunuario. 

35. Donationem quam fecit Amadeus 
in eodem pago et in eadem centena et 
in eadem villa. Dédit ibi de terra arabiii 
bunuaria n et dimidium , de prato ari- 
pennum I, de concidis quartam partem 
de bunuario. Et pro ac donatione de- 
precata est suprascriptam donationem 
Walatei; et donat inde denarios xn. 

36. Donationem quam fecerunt Sco- 
tardus et Idema in pago Oximense , in 
centena Corbonense, in loco qui dicitur 
Villaris ad iliam Wactam*. Dederunt 
ibi de terra arabiii bunuarium 1 et di- 
midium, de concidis bunuarium i, de 
prato très partes de aripenno. Tenet 
eam Elio, et donat inde denarios n. 



* Coot S& S et 6. * Hmmt VilUên . vievlot parada vvigo Smê- 

^ Prediuin «c moleodiniini , quater mille el qvM- Germâdm-de-lm-^^omé^ noBcupata, milliarilmt ciivi- 

gMlU paatibuf a Corbone, venut aquiloBem, aiu, lar u? a Gorbooe, vertua neridieni. 

apod noaUatct Cpai^ooiM* aliiar CM^oMlm/* MMBè- 

nanior. 



128 



POLYPTYCHUM 



37. Donationem Ermengarii in co- 
dcm pago et in eadem centena, in villa 
qui dicitur Curlis Ansmundi'. Dédit ibi 
mansum i, hahentem de terra arabili 
bunuaria m. 

38. Donationem Hilduini in eodem 
pago et in eadem centena et in eadem 
villa. Dédit ibi mansum i habentem de 
terra arabili bunuaria vi et très partes de 
alio, de pra to m partes d e aripenno . Habet 
ibi farinarium i, de silva bunuarium i. 

39. Donationem Hildcgarii in eodem 
pago et in eadem centena et in eadem 
villa. Dédit ibi mansum i , habentem de 
terra arabili bunuaria xiiii et dimidium, 
de prato aripennos nii et dimidium , de 
silva bunuarium i. Et pro bac donatione 
deprecatus est suprascriptas donationes 
Ermengarii et Hilduini. 

ko. Donationem quam fecit Witlai- 
eus pro filio suo Witberto , in pago Oxi- 
mense , in centena Corbonense , in villa 
quœ dicitur Molevardi^. Dédit ibi man- 
sum I , habentem de terra arabili bunua- 
ria nu et dimidium, de prato aripennum 
I et dimidium. Tenet ipsum Teofridus , 
colonus sancti Germani. Solvit inde de- 
narios xii, de capite suo denarios un, 
puUos et ova. 

ài. Item donationem Scothardi in 



pago Oximense in centena Corbonense, 
in villa quœ dicitur M olevardi. Dédit ibi 
mansum i, habentem de terra arabili 
bunuaria nii, de prato aripennum i. 
Teneteam nunc Silvanius, colonus sancti 
Germani, quem Iderna partibus sancti 
Germani condonavit^ Donat inde de- 
narios xu , et denarios nn de capite suo, 
pullos et ova. 

Âa. Donationem Âmingi in eodem 
pago et in eadem centena et in eadem 
villa. Dédit ibi de terra arabili bunua- 
rium I et dimidium et perticas x ; et te- 
net eam suprascriptus Silvanius. 

&3. Donationem quam fecit Hildra- p«Lft4. 
dus pro filio suo, Hiltcario, in pago 
Oximense, in centena G)rbonense, in 
villa quœ dicitur M ons Âînhildis''. Dédit 
ibi mansum i , habentem de terra ara> 
bili bunuaria m et perticas xxxvn, de 
prato aripennum i et perticas x. Et tenet 
eam nunc Adlevertus, colonus sancti 
Germani , de bénéficie Gerradi. Arat 
ipsam terram ad medietatem. 

hk. Donationem Walatei, quam fecit 
in pago Oximense , in centena Corbo- 
nense, in villa quœ dicitur Peciau*. De- 
dit ibi mansum i , habentem de terra 
arabili bunuaria xiii et dimidium, de 
prato aripennos n et dimidium, Euri- 
num autem et uxorem ejus cum infan- 



* Locos nobÎA ignotas. 

^ ForUsse Movihard , milliaribiif xxi a Corbone, 
euronoium versus. 
•Conf-Si. 
' Si tus incertus. 

* Nomen, quod poslea noitraies huic ioco indide- 



nini, neqoe hic eniere potniinus. Idque ideo (qaod 
compluribus locis supra mcmoratis item accidil ) , 
quia ioci quamplurimi centenc Corbonensîs , prio- 
ribus Dooiinibus antiqoatis, a sanctis appellati tant, 
muUtionamque illarum perienint documenlA. 



IRMINONS 

tibus ftuis, et n ancillas alias. Tenent 
nunc ipsum mansum Hildegaus et Eu- 
relinus, et Âldegaus, et arant ipsum ad 
medietatem. Eureleniis sol vit denarios 
nii^' de capite suo , pullos et ova. 

65. Donationem quam fecitOstrebol- 
dus in pago Oximense , in centena Cor- 
bonense , in villa quœ dicitur Arsicius *. 
Dédit ibi mansum i « habentem de terra 
arabili bunuaria vu et perticas xxi , de 
prato aripennos nu et perticas xxvni. 
Tenent mine istam terram Gerhaus et 
Geroidus et Geroardus , bomines sancti 
Germam*. Douant inde solidos u ; sol- 
vunt capaticum , pullos et ova. 

46. Donationem quam fecit Warafius 
in eodem pago et in eadem centena , in 
villa quœ dicitur Lausei\ Dédit ibi cur- 
tilem I, habentem de terra arabili bu- 
nuarium i et perticas xvn , de prato per- 
ticas ni. Tenet nunc eam Agevertus, 
colonus sancti Germani, cujus infantes 
non sunt sancti Germani. Solvunt ca* 
paticum tantum. 

67. Terram quam conquisivit servus 
sancti Germani, nomine Maurhaus in 
pago Oximense, in centena Corbonense, 

* Hodîe ÀrcisH, nculos joxu Gorbonem. 

^ Vulgo ImmoU, vicos qvatar mille p»stibus a 
Corbone, êquilooem venus; vel fortâiee LoiU ^ 
vîculus seito milliario ab eodem Corbooc, tepten- 
trionero inler et occidentem. 

*Nunc, ni fallor, Vaaminmrd . viculus, quatuor 
millibus et qningenti» paiannm a G>rbone, aquilo- 
nem »pecUnt. 

' Hoc inatmmentum poUici jnris fedt D. BoiiU- 
lard, Hêjt. et ÏM. et S. G«nii., prob. xi.p. vim. 
Additom est in Cod. hkoIo. ot videltir, 
eieuate. 



ABBATIS. 120 

in loco qui dicitur Vallis Maurharii*. 
Habet ibi mansum i , habentem de terra 
arabili bunuaria xvmi et perticas xx, de 
prato aripennos vn. Tenet nunc ipsam 
terram Witlaicus in beneficio. Habet ibi 
homines duos extraneos nsanentes, et 
babent feminas sancti Germani, quo- 
rum infantes isti sunt : Altbertus , Adal- 
mannus , Ragenbodus , Ercamflidis , 
Adalgaria, Ragenberga , Agenberga. 

DOIfATIO AEVJB COMITISSJl'. 

68. In nomine sanctœ et individue 
Trinitatis. Ego iflva, ingenua, deinge- 
nuis parentibus nata vel procreata; lam 
pro remedio anime meœ , quam pro re- 
medio anime senioris mei, Walterii^ 
necnon parentum meorum; trado' et 
trasfundo alodum quod vocaturFuQo- 
ni Campum, et mansum Rotberti, în 
villa Ludolmis , in pago Caatrinse '; to- 
tum concedimus saneto Germano com 
integritate et com.onmibus eorum ap- 
penditiis» terris cultis et incultis, pratis : 
eo quidem tenore , ut de reditu et censu 
quod exinde exierit, quead lumen ha- 
bere ante sanctum ejus sepulcrum; 
quatinus ejus piis meritis et interces- 
sionibus valeamus adipisci perffctionem 

* Walterii nomine complorea sub fine dyneett» 
canilinaoccamuit» qni comitum vicea geteenant; 
ted qui fuerit vir £v« iatiua indicare non aode* 
mn». 

'De pago Caatirnai, cuju» caput apud noatrate» 
prius f^i Ckàtrt, poslremo ArpajoH nominabator, 
pluribua egimus in G>mnientariia. Villam Lodofania 
bodte LmâewBU nominari dicit doctiaaimna tb bat 
Lebeuf, t. XJ, p. 7$. De nominibna bodiernia doo- 
rom locorum qoi ibidem memorantur, indicium in 
promptu nullnm babemua. 



«7 



150 POLYPTYCHUM 

mentis a Domino , et contemplari eum tapecia ii , mappam i , lectîsteraia vu, cortinâs 

in sede magestatis suœ. Si quis vero, ", tentoriumi,inquinquepariibus divitum'. 

Poi. 6i .•. quod minime credimus , fiierit succès- 5,. Consoctudo quam dcdii» re* 

SOrum nOStrorum qui contra hanc tra- oognomento Widone in qnanidam vil- 

ditionem assurgere temptaverit, coactus '"^ ^""^ 9*^**^ ' Theodawuin nomioe, icilioet 

.... ^ ^ . . singulis annis , de unaquaque domo focam haben- 

aun Iibras x componat, et msuper quod ti. unum seiurium avene Hic mos est 

repetit minime adquirat; et veniant su- àt bobos apud Masîacum ^ et 

per eum omnes maledictiones que sunt • ' • • • : ' : • ^^"«««f"™ • V^^ vulgo didtv 

^ , . i»! . Al?- spoHet: quod vinum colligent mimstenales sancti 

SCnpte m llbns sanctorum. Amen. riat. Gemani, tcmpore vîndcmîannn, et deliberabont 
Anathema. Maranatha *. exceptoribus et condoctoribos ejnadem WidoB» 

in eadem villa; et ipsi exceptores condaeent vi- 
num ad conductum suum , quod dominos eomm 
voluerit Quod si defectio vini casa contigerit, al 
coloni ville perpenderint non se po«e penolven 
débita vini sibi institota , onusquisque eomm coram 
ministerialibos sancti et coram exceptoribos ooii- 
suetudinis exponet Tin- 

49. EbI în paco Mddis* homo nobilis , no- demiam vinee coosoetodinem debentis et calcibit; 

mine Ennenhardas, et unor ejus , nomine "' 'P*' "^T""' *^'*^ ^"î^"*^ '"^^ ^^^^ 9^ 

.,.,.,. ..1.1 . .i^ SI summa doceotorum modiorum vmi non posait in 

EnulsuidlB; et tradid<)nitit se «incto Geraiano, ^oeis villanorum ioTeniri. soffidat predicto Wîdoni 

Pansiace urbis episcopo, eum iilia sua, no- «t sois qood reppereriot, oec qoîcqo«n nlteri.» 

mine Havidis ; et reddenttes, omni anno vite aodeant répétera nec de dominio sancti oec de nia- 

susB, denarios nil , eum progenie sua. Et sit ticanis, sicot sUtotum et definitom sibi est in pne- 

eisin testîmonio Hantsarias , momine*, colonus cepto regaii, ne bac oceasione vinee destroamtiir. 

noster de Toodasio ^ vîHa. U^ consoetodo data est eidem Widoni donc rcgali 

Drogomii filias ejus et uxores ejus , * ** scilicet ratione . ot nollam omnino aliam conma- 

Warinburgiset Albulgis^anciUesanctiGeraiani. *"^'"^ in pwxlicu villa babeat. neque receptom, 

^ • neqoe hospiutnm , neqae tapsationem , neqoe ro- 

gationem, neqoe violeotiam, niai qood, tempon 

50. Hœc sunt ornamenta domni Walcherii vindemiarum, collectores vini soi v solidos ad c 
que apud nos sunt : dossalem i , bancalîa 11 , sam babebunt. 




* In ora Cod. ddineatum est monogramme quod 
prodimas. 

^ De pago Meldeoei dictom est io nostris Gom- 
ment. 

* Fort. leg. nomine. 

* Hodie TldmM, ad septimom ab Orbe lapîdem , 
propter viam qoa Fontem BKaodi dodt. De Tbeo- 
daxio iterom atqoe itemm infins verba fient, pag. 1 5 1 
et seqq. 



* Hic vods onios locos vacoos relictos est 

' Pàragrapbi ^9 et 5o aliqoanto post S 4S exarati 
sont. 

' Pro verbis qoc penitos in God. erasa foenmt 
poncU posoimos in boc paragrapbo, mano etiam 
paolo recentiore exarato qoam ^ 49 et 5o, qoi 
tamen ipsi , ot diximos , post reliqoa scripti sont 

^ Nostratibos Ma^, aJ lapidem nonom ab Urbe , 
propter viam Aorelianensem. 



IRMINONIS ABBATIS. 



151 



XIII. BREVE DE BUXIDO. 
DE DORGASINO. 



p«Le6. A. Habet in Buxido* manBum domi- 
nicatum cum casa et aliis casticiis suffi- 
cienter. Habet ibi de terra dominicata 
culturas majores x, minores ii, quœ ha- 
bent bunuaria cxcii » et possunt seminari 
de modiis firumenti cccclxu; de prato 
aiipennofi Lxixu, in quibus possunt col- 
ligi de feno carra c. Habet ibi (arinarios 
Yll , sex velustos et unum quem domnus 
Inniuo abba fecit; qui solvunt de mul- 
tura modios ccgl. SoivunI illi v porcos v, 
et tUe quem domnus abba fecit xii de- 
uarios; et iili 110"*' soivunt soiidps vet 
denarios im. De silvis, juxta estimatio* 
nem , leuuas y totum in giro, in quibus 
possunt insaginari porci ce. Habet in 
Pertico^ de siiva, juxta estimationem , 
totum in circuitu leuuas x, in quibus 
possunt insaginari porci dccc. 

u, Habet in Buxido ecdesias u bene 
constructas, et alîa casticia sufficienter. 
Asplciuni ad ipsam ecdesiam de terra 
arabili bunuana xi et uu^ pars de bi^- 
nuario , de prato aripenni v, de concide 
dimidkun bunuarium. Aspiciimt ibi 
mansi v , habentes inter totos de terra 

* Hodie Boiuj-€h'Dm9ms , ncut|Bni menoratus 
p. i»3.S8. 

^ Vulgo U Percke, pagus, de quo veriw fecimus 
in Comment 

*Nottro iempore fiûoa. cirdter ixx mllliâriboi 



arabili bunuaria xxxiin''' et dimidiam, 
de prato aripennos xx et dimidium. Soi- 
vunt inter totos de hostilicio multones 
yiiii , et unus ex illis solvit xii denarios ; 
de capatico solidos ni et denarios vim ; 
de spelta modios vmi, scindolas d, pul- 
los XXXVI cum ovis, doras xxxvi , cir- 
culos similiter. Faciunt carra duo ad 
vinericiam ; si militer faciunt ad magis- 
cam. Faciunt curvadas, et perticus arant. 
Faciunt dausuras ad orturo, ad curtem, 
ad mesfes ; faciunt et dies. Donat inde 
caballum^ 

c* Habet in 3i^au* ecdesiam ?t aliis 
casticiis. Aspiciunt ad ipsam ecclesiam 
de terra arabili bunuaria vi. Solvit soli- 
dos V. 

DE CUMBIS'. 

I. Hildegaudus, colonus sancti Ger- 
mani, et uxor ejus Ubera, nomine 
Franbildis : Hildi^us eorum fUius. Et 
Nadalinus , colonus sancti Germani , so- 
cius ejus, et uxor ejus libéra. Isti sunt 
eorum infantes : lUfardus , Droitoldus , 



a Bondo , Uil«r «Minnn et oocideQUai , cajut tcoU* 
lit S. Germano contecrau ett 

' Nnnc Comhrts, item millîarilmt cirdter xtx a 
Bondo, anatrom ipectana. 



152 



POLYPTYCHUM 



Erlemundus, Franhildis, Ulberta. El 
Rainlandus colonus. Isti très manent iii 
Cumbis. Tcnent mansum ingenuilem i, 
habentcm de terra arabili bunuaria xvii» 
de prato aripennos un"', de concidis bu- 
nuaria II. Solvunt ad hostem, omni 
anno, solidos m; de iignaricia denarios 
iiii"'; de capite suo denarios iiii"'; de 
spelta , onrtnes qui aliquid de ipso manso 
tenent et ingenui fuerint, modios ii; et 
de unoquoque foco, de viva anona dîmi- 
dium modium; et inter totos qui ipsum 
mansum tenent, asciculos c, scindoias 
Foi.65 V. totidem , dovas xii , circulos vi ; et unus- 
quisque m puUos, ova x. Arant ad bi- 
bematicum perticas iiii et ad tramisum 
un, ad proscendendum nii; et per 
unamquamque sationem curvadas m, 
et quartam et quintam, cum pane et 
potu. Et quando curvadas non faciunt, 
in unaquaeque ebdomada m dies ope- 
rantur cum manu ; et quando curvadas 
faciunt, nuUum diem operantur ad opus 
dominicum , nisi summa nécessitas eve- 
nerit. Et claudunt de tunini perticam i 
in curte dominica; et claudunt ad mes- 
ses perticas vin. Faciunt caropera prop- 
ter vinum in Andegavo cum duobus 
animalibus de manso , et ducunt illud 
usque ad Sonane viiiam *. Et in madium 
mense fâcit caropera Parisius cum asci- 
culos, similiter cum duobus animalibus. 

a. Erloinus, colonus sancti Germani, 
et uxor cjus libéra , nomine Fulcrada. 
Istisunt infantes: Bovo, AIdrada, Hul- 
drada, Nadramma. Et Marontus colonus 



etuxorejus colona, nomine Rotgildis, 
homines sancti Germani. Iste sunt eo- 
mm filie: Frotbei^, Wineverga. Et 
Faroinus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Airbolda. Isti sunt eorum in- 
fantes: Feregaus, Faregildis. Isti très 
manent in Cumbis. Tenent mansum in- 
genuilem, habentem de terra arabfli 
bunuaria xvii et dimidium , de prato ari- 
pennos VIII, de silva bimuaria ii. Facimit 
similiter. 

3. Sigrannus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine ^, homines sancti 

Germani. Isti sunt eorum infantes : Iso- 
vinus , Sigiricus , Isoardus, Sigevertus, 
Sigedrannus , Sigradus , Amalhildis. Et 
Concessus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Waltberta , homines sancti Ger- 
mani. Isti sunt eorum infantes : Goda, 
Waltrudis. Isti duo manent in Cumbis. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabOi bunuaria xnii , de 
prato aripennos im"*', de sUva bunua- 
rium i. Facit similiter. 

â. Hisulfus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Agilsindis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Isengaudus, Isembertus, Antmundus, 
Isenardus , Isemberga. Et Ermenoldus 
colonus , et Balduinus colonus , et Ânse- 
donius colonus , homines sancti Germa- 
ni. Isti iiii^ manent in Cumbis. Tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria xvi , de prato ari- 
pennos VI. Faciunt similiter. 



* Hodie Stnonne , miliiaribus xxxv Andegavis, 
ioier aquiloDem et occâsum; miliiaribus circi- 



ter CL a Buiido, inter austrum et ocddentem. 
^ Vacuus est nonÙDis locos. 



IRMINONIS ABBATIS. 



155 



DE NOVA VILLA'. 

5. Erioinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Bertoildis, homines sancti 
Germani. Isti.sunt eorum infantes : Na- 
dalinus, Bemeardus/ Bemus, Bemar* 
dus, Erioildis, Clementia. Et socius ejus, 
Beraldus colonus , et uxor ejus oolona , 
nomine Ulfa^ homines sancti Germani. 
Isti sunt eorum infantes : Berinus , Fa- 
roardus , Ingailrudis , Ingaisindis , Gun- 
dovaidus. Et Sicfarus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ansegiidis, homi- 
nes sancti Germani. Isti sunt eorum in- 
fimtes : Bertradus, Ansoinus, Ansegau- 
dus, Sicharius, Ansegaus, Andoinus, 
Actohildis. Et Ursbertus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Winerada , homi- 
nes sancti Germani. Isti sunt eorum in- 
fantes : Ursmarus, Wineradus, Wicleric. 
Isti nn**' manent in Nova Villa. Tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
'«L^ terra arabili bunuaria xvni, de prato 
aripennos xvi , de siiva bunuaria u. Fa- 
ciunt similiter. 

DE RAINBERTO V1LLARE\ 

6. Aitoinus cokmus et uxor ejus lida, 
nomine Altoildis , homines sancti Ger- 
mani. bti sunt eorum infantes : Altoar- 
dus, Onhildis, Aitoiidis, Andoildis. Et 
socius ejus, Waldradus colonus. Isti sunt 
ejus infantes : Waldedrannus , Waratli- 
nus, Walthildis, Saroara. Et Fraramun- 
dus liber et uxor ejus colona , nomine 
Rainhiidis, homines sancti Germani. 

* Nostrttibai NewxilltAa'Mare , TÎc«ilttt joilâ P«- 
tooioi ( Pmueus ) , milliarilMis xi a Baxîdo, Mitinini 
^tnnê , alk|iuntaliim ve rgent ad oneotcm. 



Isti simt eorum infantes : Betto , Aut- 
mundus, Faroardus, Aitohildis. Isti très 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria xnu , de prato 
aripennos viii. Faciunt similiter. 

7. Ostrovoldus, lidus sancti Germa- 
ni, et uxor ejus extranea; et Gauthildis 
colonus. Isti sunt ejus in£uites : Marti- 
nus. Hiltfredus, Dagbertus, Dairveus. 
Et Dacfredus colonus et uxor ejus colo- 
na, nomine Gairbolda: Gaifridus est 
eorum filius. Isti très manent in Rain- 
berto Viliare; et tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabili 
bunuaria xuii et dimidium, de prato 
aripennos n. Faciunt similiter. 

8. Landegiidis , colona sancti Ger- 
mani. Isti sunt ejus infantes: Ragenid- 
fîis, Landegaus, Junegildis, Junildis, 
Rainildis, Lanthildis. Manet in Rain- 
berto Viliare. Tenet dimidium mansum, 
habentem de terra arabili bunuaria nn**', 
de prato aripennos iiii**'. Solvit medie- 
tatem de integro manso. 

DE BISAU. 

9. Maurontus colonus et uxor ejus 
ccdona, nomine Autbolda, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum' infan- 
tes : Bemehaus, Autbertus. Et W^ilhaus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Rainberga, homines sancti Germani. 
Isti sunt eorum infantes: Wilbodus, 
Rainardus, Winedrudis. Et Aistulfus 

^Hoak SmM'Jêom-dê-tUbemOim. miiliarilM» 
nova» a Boiido. meridicni tpectant. 



154 



POLYPTYCHUM 



cxtraiieus et uxor ejus, colona sancti 
Germani , nomine Ërmentinga. Istisunt 
eorum infantes: Wido, Ivo, Ivonia. 
Isti III manent in Bisau. Tenent mansum 
ÎDgenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria xiiii, de prato aripennosviii, 
de concide bunuaria ii. Faciunt similiter. 

DE CAPPIS'. 

io. Celsuinus, coionus sancti Germa- 
ni, et uxor ejus extranea; et Staiiardus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Ërmentaria, homines sancti Germani. 
Isti sunt eoruAi infentes : Ermembertus, 
Celsoildis. Et Adaibertus extraneus et 
uxor ejus, colona sancti Germani. Isti 
sunt eorum infantes : Ermoinus, Erm- 
gaudus. Isti m manent in Cappis. Te- 
nent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria v et dimi- 
dium, de prato aripennos n et dimi- 
dium, de siiva dimidium bunuarium. 
Solvit similiter. 

I I . Siclandus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Waltbildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes: Frotbannus, Sigemundus, Sigradus. 
Et S^nandus colonus et uxor ejus lida, 
nomine Frodohiidis, homines sattcti 
Germani. Isti duo manent in Cappis. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria viu, de 
prato aripennos ii et dimidium, de silva 
bunuarium i. Faciunt similiter. 



* Nostratibus Ckappes, juxU Castruni Novum 
TliMNiemarenae , mÛliaribâs xi a Biuido, venus 
meridiem. 

^ Nunc Voisin » ood procul Carnuto , milliaribu» 



DE VICINIO\ 



I a. Ermenulfus colonus et uxor ejua 
colona, nomine Hildeverta, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infim- 
tes: Aitbertus, Ra^udus. Et Serlus 
extraneus et uxor ejus, colona sancti 
Germani. Isti sunt eorum in&ntes: Ar« 
lerertus, Sarra. Et Rathaus colonus:'^ m ^ 
Ratbertus est ejus filius. Isti très manent 
in Vicinio. Tenent mansum ingenuilem h 
habentem de terra arabili bunuaria vi 
et dimidium , de prato aripennos n et 
dimidium, de concide dimidium buniMe 
rium. Faciimt similiter. 

i3. Rainoldus colonus et uxor qui 
colona, nomine Frotbei^a, homioM 
sancti Germani. Rainardus est eoruai 
fdius. Manetin Vicinio. Tenet dimidium 
mansum , habentem de terra arabili bu- 
nuaria mi et dimidium, de silva aripen* 
num i. Facit omnia sicut de dimidio 
manso, exoepto vinericia. 

1 à> Erluinus colonus tenet partem i , 
supra ilium mansum quem cum suis 
sociis tenet, habentem de terra arabili 
bimuaria un* Solvit inde inter scindulas 
et aexiculos''; solvit ad hoetem denarioft 
vmi. Arat inter très sationes perticas 
ni. Et denarium i ad lignericia. Et caro- 
pero, et magisca cum dimidium bova. 

i5. Remegius colonus et uxor ejus 
colona, de beneficio Ingalramoi, nomine 

XXVI a Buxido , versus austnim, ad orientem aliquan- 
tulum vergeaa. 

' Vacuus relictos est Dumeri locus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



155 



Eriisma , homines sancti Germani. Te- 
net partem i, habentem de terra arabili 
bunuaria nu , de prato dimidium aripen- 
num. Et mittit i bovem ad caropera, 
inter vinericiam et magisquam. SoWit 
pullos et ova, scîndolas xxv» axiculos 
atmiliter, dovasin, circulos m, de spelta 
OKxliuin I , et denarios iiii''^ de capite 
suo. Solvit ad hostem denarios viui. Fa- 
cit curvadas, et cetera sicut alii. 

1 6. Frotfridus colonus, et (rater ejuâ, 
Waldingus colonuA, bomines sancti Ger- 
mani. Manent in Vidnio. Tenent dimi- 
dium niansum ingenuilem, babentem 
de terra arabili bunuaria iiii et dimi- 
dium, de prato aripennos un, de silva 
jomaies n« Reddidit medietatem debiti 
de integro manso. 

DE RIDO-. 

17. Ado extraneus et uxor ejus, co- 
lona sancti Germani, nomine Berthiidis. 
Isti sunt eorum infantes : Aiio, Adal- 
modus, Ingaisindis. Et socius ejus, Wan- 
daienus , extraneus, et uxor ejus colona 
aancti Germani, nomine Aldrada. Isti 
sunt eorum infantes : Wandoiidis, Wan- 
daiwis. Isti duo manent in Rido. Tenent 
mansum ingenuilem i, babentem de 
terra arabili bunuaria x?im et dimidium, 
de prato aripennos vni , de siiva bunua- 
rium I. Fadunt simiiiter. 



uxor ejus colona, nomine Hildegardis, 
de beneficio Rotmundi , homines sancti 
Germani ; et socius ejus Waldredannus 
colonus et uxor ejus colona , nomine In- 
galberga , bomines sancti Germani. Isti 
sunt eorum infieintes : Waltmannus, 
Ingalbertus, Waldrada. Isti n manent 
in Rido. Tenent mansum ingenuilem i , 
babentem de terra arabili bunuaria vnn 
et dimidium, de prato aripennos vi, 
de silva bunuarium i et dimidium. Sol- 
vunt simiiiter. 

19. Landoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Rainohildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum inian- 
tes: Martinus, Ragenildis. Et socius 
ejus extraneus, nomine Hildegaudus, et 
uxor ejus colona sancti Germani. Isti 
sunt infantes eorum : Far^audus, Hil- 
d^udis. Isti duo manent in Rido. Te- 
nent mansum ingenuilem i, babentem 
de terra arabili bunuaria vi, de prato 
aripennos ni , de silva bunuarium i. Fa- 
ciunt simiiiter. 

20. Amalberta, colona sancti Germa- 
ni. Isti sunt ejus infantes : Siginbertus , 
Siginbeiga, GausboUa. Manet in Rido. 
Tenet dimidium mansum, babentem de 
terra arabili bunuaria nu**' et dimidium , r«t «7. 
de prato aripennos n et dimidium. Sol- 
vit medietatem debiti de integro manso. 

DE BUXIDO. 



1 8. Walateus, colonus et decanus, et ^ » • Droctoldus colonus et uxor ejus 



* Notifo iMBpor» Bêj ^ûU boiê Bidm, vicuU : 
kic joUa Diniacoin, millUribiu vr a Bosiilo, aaa- 
Inim ttnot , jâiquanUilttai Umeo •à oedàtuimm 



ak eodem Boiido, ialir 
malif banc RiduB 
inlariiu nomiBatur S ^. 



if«iEî4«sG«Mind 



156 



POLYPTYCFIUM 



coloiia, nomine Âmalberta; et Hinc- 
bertus, coionus sancti Germani. Isti sunt 
ejus infantes : InganulRis , Ingaibertus. 
Et Bemegaus, coionus sancti Germani; 
et Ingrada colona. Isti sunt ejus infantes: 
Eiiseus, Jobannes, Ingo. Isti m manent 
in Buxido. Tenentmansumingenuilem i, 
habcntem de terra arabili bunuaria x, 
de prato aripennos un^'' et dimidium, 
de concide bunuarium i. Faciunt simi- 
liter. 

72. Madalvinus coionus etuxor ejus 
colona, nomine Hildcbranda, bomines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes: Ulfrannus, Ulfradus. Et Gairbol- 
dus, coionus sancti Germani. Isti duo 
manent in Buxido. Tenent mansum in- 
genuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria vi et dimidium, de prato ari- 
pennum i. Faciunt similiter. 

DE POMERIDOV 

2 A**. Waningus lidus et uxor ejus co- 
lona, nomine Sichildis, bomines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Leut- 
chaus , Sicmarus , Walachildis. Et Âdal- 
gildis, lida sancti Germani. Isti sunt ejus 
infantes : Bricius, Adalgardus, Âdalgisus, 
Âdalildis , Euregardis , Hildegardis. Isd 
duo manent in Pomerido. Tenent man- 
sum îngenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria vuu et dimidium , de 
prato aripennos ni. Faciunt similiter. 



2 5. Frotlaicus lidus et uxor ejus cp* 
lona, nomine Adaltrudis, bomines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Frot- 
boldus, Martinus, Âdalgisus, Rotberga, 
Ragentrudis. Et Hairveus lidus et uxor 
ejus lida, nomine Walthildis, bomines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Âldedrannus, Âiroildis. Et Mai^- 
dus lidus et uxor ejus lida , nomine In- 
galtrudis. Isti sunt eorum infantes : 
Ingaibertus , Ingalbodus , Frotbertus , 
Âmaltrudis. Isti m manent in Pomerido. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xnn et di- 
midium , de prato aripennos ii et dimi- 
dium. Solvunt similiter. 

a 6. Âltrannus lidus et uxor ejus iida, 
nomine Wama , bomines sancti Ger- 
mani. Isti sunt eorum infantes : Warnai- 
dus, Altbrandus, Aldrus. Et Hilduinus 
coionus. Istse sunt ejus filie : Hildegar- 
dis, Hildegudis. Et Giraldus extraneus 
et uxor ejus colona, nomine Ermtrudis, 
bomines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Elegardus, Ingalgardus. Isti m 
manent in Pomerido. Tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria vi et dimidium , de prato ari- 
pennos vni. Solvunt similiter. 

DE OSONE VILLA*. 

2 7 . Madalbertus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Ercantildis, homines 



* Hodie la Powunerayt, praedinm sife viculus, 
■ûlliaribai xv a Buiido, meridiem spectans. 

^ OknuiDS ctt nomefos 93. 

* Hodie fel Àmxaim9iUe, ticulos, vel OjrnviUe, Ticas. 
ntwqiie mîlliaribiifl xxi a Buxido , euronotum 



venus; vel denique, quod magis place! , AffbnvUU 
vicoluft, haud longe a Pomerido, milliariboa Xf a 
Boiido, versus meridiem, de quo jam iàcta ett 
mentio , p. 99,$ i65 , iterumque inferins fietSS 59 , 
55, 60, ubi nuncupatur Osone, Osoni, Ausooi Villa. 



IRMINONIS ABBATIS. 



157 



sanctiGermani. Istisunteorum infantes: 
Faroinus, Ercanoldus , Madalberta, Wi- 
nerada. Et Madalfredus colonus et uxor 
ejus colona, nomineTeodoHIdis, homi- 
nés sancti Germani. Isti sunt eorum in- 
fantes: Teutlindis, Waldrada. Isti duo 
manent in Osone Villa. Tenent mansiim 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria xvi, de prato aripennos ni, de 
silva bunuaria n. Faciunt siniiliter. 

a 8. Notboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Restata, homines sancti 
Germani : Faroildis est eorum filia. Et 
Ingoildis, colona sancti Germani. Isti 
sunt ejus infantes : Waldradus, Ingal- 
bertus. Isti duo manent in Osone Villa. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vin, de 
prato aripennos u. Faciunt similiter. 

DE VILLAREv 



30. Ulgaudus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Airlildis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Âir- 
bertus , Airulfus , Airveus , Autrudis. Et 
socius ejus, Gisloinus colonus, et uxor 
ejus colona, nomine Tcutbcrga, homi- 
nes sancti Germani. Isti sunt eorum in- 
fantes; Gisledrudis, Gisiegildis, Gisla. 
Isti duo manent in Villare. Tenent man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria vi, de prato dimidium 
aripennum. Solvunt similiter. 

3 1 . Aganfredus, colonus et major, et 
uxor ejus colona, nomine Farohildis, ho- 
mines sancti Germani. Isti sunt eorum in- 
fantes: Waldingus, Feredus, Agenardus, 
Teutgardis, Ainburgis. Manet in Gim- 
berti valle^. Tenet mansum ingenuilem 
I, habentem de terra arabiU bunuaria xm, 
de prato aripennos xm , de concidis bu- 
nuaria ni. Solvit similiter sicut et ceteri. 



a 9. Ingulfus, colonus sancti Germani, 
Fol 67 V. et uxor ejus libéra, nomine Sanctonia. 
Isti sunt eorum infantes : Aclentius, Eu- 
lalia, Angala. Et Winemundus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Hotiindis, 
homines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Autoinus, Wicbertus, Wido, 
Hildoara. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria vint , de prato aripennos viii , de 
concide aripennos n. Et super ipsum 
mansum, tenet Ingulfus de cultura domi- 
nicata bunuaria 11. 



* NottratibiM ftive ViUitn'Us'MoAihu . miUiaribiu 
circiter xtii a Buiido, intor aatlnim etoneolcm, 
vient jam lapra memoratuf , p. 83 . S 44 ; tel potins 
ViUitn, prwIiiiBi, Mtiaa mille pesaibnt a BÔiîdo, 



3a . Wilericus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Teutlindis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Adal- 
gildis, Gerberga.Et Willevertus colonus 
et uxor ejus, colona sancti Germani, no- 
mine Aldoildis, de Villamilt : Wilberga 
est eorum filia. Isti duo manent in Aim- 
berti valle*. Tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabili bunuaria 
XI , de prato aripennos x , de silva bunua- 
rium I et dimidium. Solvunt similiter. 

33. Walameus colonus et uxor ejus 

ver-Mift mendiem , hand procol a Blaeia flavio. 

^ Nanc, ul opioor, limhirwmU, milliario leito a 
Bmido, euronolum fereua. 

* Eadem qa« Mpra Ginberti vallia. 

18 



158 



POLYPTYCHLM 



colona, nomine Adalsindis, homines 
sancti Gennani. Manet in Villare. Te- 
net dimidiiim mansum, habentem de 
lerra arabili bnnuaria vi , de prato ari- 
pennos m. Facit rigam int^ram , et ce- 
tera sicut de dimidio manso. 

3â. Frodegaus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Teutberga, homines 
sancti Germani. Isti sunt eonim infan- 
tes : Teutbertus, Gundoinus, Teudoildis. 
Manet in Viilare. Tenet dimidium man- 
sum. Et frater ejus, nomine Fredeber- 
tus, colonus et uxor ejus colona, nomine 
Wicleberga, homines sancti Germani. 
Isti sunt eorum infantes: Hildebodus, 
Wineverga. Tenent dimidium mansum, 
habentem de terra arabili bunuaria y, 
de prato aripennos ii , de silva bunuaria 
îi. Faciunt similiter. 

35. Johannes colonus et uxor ejus 
colona , nomine Waldoiidis , homines 
sancti Germani : Waithaus est eorum 
filius. Manet in Bidulfi Villa*. Tenet di- 
midium mansum ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria v, de prato 
aripennum i. Facit similiter. 

36. Warnumus servus et uxor ejus 
colona, nomine Radamildis. Isti sunt 
eonun infantes : Maurellus, Mainbertus, 
Warnoildis. Et Maurinus servus et uxor 
ejus colona, nomine Adalberga. Isti sunt 
eorum infantes: Adalgisus. Manent in 
Risau. Tenent dimidium mansum inge- 

'Inferius.SS Si et 73, Btdulfî Villa , nunc vel 
lUtdinmUe , viculus sexies mille passibus a Buxido , 
occidentein spectans ; vel , quod malim , fiailonviUe 
castnim, milliaribiit xni a Buxido, euram venus. 



nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria V, de prato aripennum i, de 
silva bunuarium i. Solvit similiter. 

37 . Faruinus colonus et uxor ejus colo- 
na, nomine Aldrida, homines sancti Ger- 
mani. Isti sunt eorum infantes : Baldui- 
nus, Congaudia. Et Baldegaus, colonus 
sancti Germani. Isti sunt ejus infantes : 
Ermoidus, Baldegaudus, Ermengardus. 
Et Amalbertus servus et uxor ejus co- 
lona , nomine Hinclebîldis , homines 
sancti Germani. Isti très manent in folm. 
Buxido. Tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria ▼, 

de prato dimidium aripennum. Debent 
solvere omne debitum, sicut de int^^ 
manso, excepto caropera propter vinnm. 

38. Item Ado tenet in Dreausia^ di- 
midium mansum ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria iiii , de prato 
aripennum i et dimidium. Débet facere 
sicut alii dimidii mansi ingenuiles, sed 
ipse de manibus suis prosolvit eum. 

Blathaus, colonus de beneficio Rol- 
mundi, tenet dimidium mansum in 
Draavia^ ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria in et dimidium. Fadt 
sicut dimidii mansi; excepto caropera 
propter vinum , magiscam facit. 

DE HIS QUI DENARIOS SOLVUNT DE MANSIBOS 
LIDORUM. 

3g. Ermoidus colonus et fratres ejus, 

^ Nunc Droaiêy, milliario nono a Baxido, inter 
septentrioneni rt oceasum. 

* Apad nostratea, ut opinor, ïhtimè, jaita Sptni»> 
nem; miliiaribas unr a Biuddo, earoeotun ^ 



IRMINONIS ABBATIS. 



159 



Gerardus, Ërmenaus, Ermenulfus, Isem- 
burgis, homines sancti Germani; et An- 
sardus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Ingrada , homines sancti Ger- 
mani : Geroldus est filius ejus. Isti duo 
manent in Cumbis. Tenent mansum i 
lidum, babentem de terra arabiii bu- 
nuaria xvi et dimidium, de prato bu- 
nuaria vi. Solvunt inter utrosque soii- 
dos II ad hostem , et reliqua sicut ilii 
qui tenent mansos ingenuiles, prseter 
unum solidum ad hostem. 

60. Authaus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godelindis, homines 
sancti Germani. Et Guntberta colona. 
Isti sunt èjus infantes : Guntoldus, Gun- 
dadus, Ulfaicus, Berthildis. Isti duo te- 
nent mansum i lidum, babentem de 
terra arabiii bunuaria xvi , de prato ari- 
pennos vnii. Solvit similiter. 

6 1 . Warimbertus extraneus et uxor 
ejus, colona sancti Germani, nomine 
Hinclehildis. Isti sunt eorum infantes : 
Blathaus, Ingalricus, Ingalmannus, In- 
galaus, Waramboldus. Et Christianus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Adeildis , homines sancti Germani. Isti 
sunt eorum infantes : Walameus , Sido- 
nius. Isti duo tenent mansum i lidilem , 
habentem de terra arabiii bunuaria xin, 
de prato aripennos v. Solvit similiter, 
pneter unam medietatem de bove ad 
caropera. 

61. Dacboldus colonus et uxor ejus 
lida, nomine Gaudovildis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infismtes : Gau- 
vinus, Dacbertus, Acberga. Et Bertmi- 



rus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Dedla : Bertedruda et Betlina sunt eo- 
rum filise. Et Eriemarus extraneus et 
uxor ejus , colona sancti Germani : Acle- 
vertus est eorum filius. Isti très manent 
in Cumbis. Tenent mansum i lidilem , 
habentem de terra arabiii bimuaria x , 
de prato aripennos 11. Solvunt sicut et 
céleri. 

43. Bertinianus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Girlindis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Giroardus, Martinus, Girulfus, Anas- 
tasia. Et Baldevertus colonus et Uxor 
ejus colona, nomine Hildegardis, ho 
mines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Betto , Ingalardus. Isti duo 
manent in Nova Villa. Tenent mansum 
I lidilem , habentem de terra arabiii bu- 
nuaria XVI , de prato aripennos nii , de 
silva jomales m. Solvunt similiter. 

àà' Gautsindus, colonus sancti Ger- 
mani, et filius ejus servus, nomine Si- 
clardus, et soror ejus ancilla , nomine 
Baldisma. Et Faramundus lidus et uxor 
ejus colona, nomine Siclanda. Isti duo Fol.6^v 
manent in Nova Villa. Tenent mansum 
I lidilem , habentem de terra arabiii bu- 
nuaria Vil, de prato dimidium aripen- 
num. Solvit similiter. 

45. Gautsaus colonus et luor ejus 
lida , nomine Faroildis , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Gau- 
dus, Faregaus, Gaugioldus, Gaudoildis. 
Et Erchengaudus servus et uxor ejus co- 
lona, nomine Islebui^s, homines sancti 
Germani. Et Bemeans colonus et uxor 

18 



l&O 



POLYPTYCHUM 



ejus extranea; et Rainhaiis servus et 
uxor ejus colona, nomine Rotlindis, ho- 
mmes sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Nadalinus, Bona. Isti quattuor 
manent in Nova Villa. Tenent mansum i 
lidilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria xiiii , de prato aripennos viii. Fa- 
ciunt similitcr. 

46. Witlaicus lidus. Isti sunt ejus in- 
fantes : Withaus. Withildis. Et Witbol- 
dus lidus et uxor ejus lida, nomine In- 
galberta, homines sancti Germani. Isti 
sunt eorum infantes : Ingalbertus, Wil- 
trannus, Ingalbei^a. Et Winegaus lidus 
et uxor ejus colona, nomine Hinchildis. 
Isti sunt eorum infantes: Winegisus» 
Rainberga. Et Aldrismus lidus et uxor 
ejus colona, nomine Benoildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Crispedeus , Aldrisma. Isti iiii**' 
manent in Nova Villa. Tenent mansum 
I lidilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria xn , de prato aripennos v, de sil- 
va bunuarium i. 

47. Waldingus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Anahildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes: Bemegaus, Edoildis. Et Faroinus 
colonus et uxor ejus lida, nomine Ber- 
tla : Naildis est ejus fdia. Et Aitoinus 
lidus et uxor ejus colona, nomine Ma- 
dahildis, homines sancti Germani. Isti 
sunt eonmi infantes : Noctoinus, Âitoar* 
dus, Madalberga, Madalberta. Et Be- 
roinus colonus et uxor ejus lida, nomine 



Wandaildis, homines sancti Germani : 
Bemoinus est eorum fdius. Et Otboldus 
lidus et uxor ejus colona, nomine Fram- 
negildis : Erloildis est eorum filia. Et 
Aitardus lidus , et (ilius ejus Giroardus. 
Isti sex manent in Hachelmi Villare\ 
Tenent mansum i lidilem, habentem 
de terra arabili bunuaria xnii , de prato 
aripennos. vin. Faciunt similiter. 

48. Gaugioldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Madelindis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum in&n- 
tcs : Witlaicus , Acleildis. Et Gaviovinus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Winerada , homines sancti Germani. Et 
Agedeus colonus; et Ulsinus colonus, et 
fratres ejus , Ingalbertus , Madalgrimus, 
homines sancti Germani. Isti quattuor 
manent in Cumbis. Tenent mansum i 
lidilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria X et dimidium, de prato ari- 
pennos nn''^. Faciunt similiter. 

49. Inga vertus lidus et uxor ejus co- 
lona , nomine Galdisma , homines sancti 
Germani. Isti simt eorum infantes : Ingai- 
fridus, Hispanellus, Ingalbertus, Hinc- 
bertus, Ermentrida. Et Nadalius lidus 
et uxor ejus colona, nomine Teodildîs» 
homines sancti Germani. Et Nadalgri- 
mus lidus. Isti m manent in Bisau. 
Tenent mansum i lidilem, habentem 
de terra arabili bunuaria x, de prato 
aripennum i. Faciunt similiter. 

50. Acledulfus colonus et uxor ejus 



* Idem qui infra, S 78, nominatur Aielli Villa- Buiido, versos anstnim, aliquantolum ad orientem 
ris, hodic CUvittien'U'MoûtUr, milliaribus iv t vergens. 



IRMINONIS ABBATIS. 



l&l 



colona, nomine Autgudis, homines 
sancti Germani ; et Frotmundus servus 
et uxor ejus colona, nomine Rotleia : 
Frotbertus est eoi:um filius. fieraidus 
servus et uxor ejus colona, nomine 
'^ ^' Ainhildis , homines sancti Germani. kti 
sunt eorum infantes : Bemaidus, Ber- 
noûius, Bemoiidis. Et Audoinus lidus 
et uxor ejus colona , nomine Aldegildis , 
homines sancti Germani. Isti nif ma- 
nent in Nova Villa. Tenent mansum i 
lidilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria vui , de prato aripennos vni. Fa- 
ciunt similiter. 

5 1 . Honthardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Guntberga, homines 
sancti Germani : Gunthardus est eorum 
filius. Et Hincboldus polonus et uxor ejus 
ancilia, nomine Eurehildis. Isti sunt 
eorum infantes :'Honthaus, Eurinus , 
Hincbolda. Et Sicleboldus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Bemehildis, 
de beneficio Ingalramni, homines sancti 
Germani. Isti m manent in Badulfi 
Villa. Tenent mansum i lidilem , haben- 
tem de terra arabili bunuaria yn et 
dimidium, de prato aripennos ni, de 
silva dimidium aripennum. Faciunt si- 
militer. 

53. Rodrannus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Landisma , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Lantbodus , Lantbertus , Frotbertus , 
Frottrudis. Et Frodegardus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Waldrada, 
homines sancti Germani. Isti sunt eo- 



rum infantes : Frodegaus , Walduinus. 
Isti duo manent in Osone Villa. Tenent 
mansum i lidilem , habentem de terra 
arabili bunuaria vnii et dimidium , de 
prato aripennos u. Faciunt similiter 
sicut ceteri de lidilibuA mansibus, prse- 
ter I bovem ad vinericiam. 

53. Ingakus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adalberta , homines 
sancti Germani. Manet in Buxido. Te- 
net mansum i lidilem, habentem de 
terra arabiU bunuaria v et dimidium, de 
prato aripennos n. Facit similiter. 

5&. Gudoinus colonus et uxor ejus 
lida , nomine Rodioga , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Godcnardus, Godaltnidis. Et Geilinus 
lidus et uxor ejus ancilia , ncrmine Aut- 
bei^, homines sancti Germani. Isti 
sunt eorum infantes' : Autmundus. Isti 
duo manent in Pomerido. Tenent man- 
sum 1 lidilem , habentem de terra arabili 
bunuaria v, de prato aripennos n. Fa- 
ciunt similiter. 

55. Airulfus, lidus sancti Germani, 
et uxor ejus libéra; et Junigaudus co- 
lonus et uxor ejus colona , nomine 
Baldoflidis , de beneficio Rotmundi , 
homines sancti Germani. Manent . in 
Osoni Villa. Tenent mansum i lidilem . 
habentem de terra arabili bunuaria xui 
et dimidium, de prato aripennos u, de 
silva bunuarium i et dimidium. Solvunt 
totum debitum sicut céleri de mansibus 
lidorum. 



* UoiuD taotiimmodo nomeo appiret 



142 



POLYPTYCHUM 



56. Hildegaudus lidus et uxor ejus 
ancilla , nomine Bertoildis , homines 
sancti Gcrmani. Isti sunt eorum in- 
fantes : Berengau8 , Hild^aus , Bemear- 
du8 , Saregaudus. Et Rotboida , colona 
sancti Germani. kti sunt ejus infantes : 
Âiincricus, Frodelindis. Isti duo manent 
in Pomerido. Tenent mansum i lidilcm, 
habenteni de terra arabili bunuaria vu , 
de prato aripennos vni, de siiva bu* 
nuaria nn. Faciunt similiter. 

57. Hildevoldus colonus et uxor ejus 
lida, nomine Teutberga, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Hildelaicus, Hildoildis, Bertoliildis. Et 
Godo colonus et uxor ejus anciila , no- 
mine Adaiberga, homines sancti Ger- 
mani ; et Wamuinus lidus. Isti m ma- 
nent in Pomerido. Tenent mansum i 
iidilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria XI , de prato aripennos v, de con- 
cidis bunuarium i. Faciunt similiter. 

58. Frod^audus lidus el uxor ejus 
advena , nomine Benedicta , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 

F.4.*>9*«. tes : Benedictus, Frotgius, Fredegildis, 
Gisleverga , Gislehildis. Et Faroinus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Rainois, homines sancti Germani. Isti 
sunt eorum infantes : Altueus, Seattus, 
Rairicus, Rainbertus. Isti duo manent 
in Pomerido. Tenent mansum i Iidi- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
ria vnii et dimidium , de prato aripen- 
nos ni et dimidium. Faciunt similiter 
sîcut ceteri. 



59. Merlus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frotlindis, bominea 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Witboldus, Witbertus, Witberga, 
Âiruildis» Ermgildis. Et Frodevertus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Bertoildis, homines sancti Germani. 
Isti duo manent in Pomerido. Tenent 
mansum i Iidilem , habentem de terra 
arabili bunuaria vi, de prato aripen- 
nos m , de silva aripennum i. Faciunt 
similiter. 

60. Junegaus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Nadalgildis, homines 
sancti Germani : Nadalinus est eorum 
filius. Et Jonathan colonus et uxor ejus 
colona , nomine Berdanda , homines 
sancti Germani : Bertoinus est eorum 
filius. Isti duo manent in Âusoni Villa *• 
Tenent mansum i Iidilem, habentem de 
terra arabili bunuaria vu, de prato 
aripennum i et dimidium. Faciunt si- 
militer. 

61. Sarulfus cxtraneus et uxor ejus, 
colona sancti Germani, nomine Fre- 
debei^a. Isti sunt oorum infantes : 
Fredernus, Sarohildis, Gundoildis. Et 
Saroardus extraneus et uxor ejus, co- 
lona sancti Germani, nomine Rainoil- 
dis. Isti sunt eorum infantes : Aclandus, 
Gaviovinus, Rainovinus, Rainois. Isti 
duo manent in Buxido. Tenent man- 
sum I Iidilem , habentem de terra arabili 
bunuaria vi , de prato aripennos n , de 
concidis dimidimn bunuarium. Soivunt 
similiter. 



• Conf. S 17. 



IRMINONIS ABBATIS. 



1A5 



6a. FrolvouB colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ansfringa, homines 
sancti Germani. I«ti sunt eoruiu in&n* 
tes : Frotbertus, Frodandiis, Frotbertt, 
Ansberla, Anastasia. Et Rigenoldus li- 
dus et uxor ejus advena, nomine Lan» 
degaria, homines sancti Germani: Ber* 
nefridus est eorum filius. Et Aimoinus 
colonus et uxor ejus colona , nomine 
Frotlaica, homines sancti GenDaoi. Istî 
sunt eorum infantes : Amedeus, Frot- 
lebertus, FVodoinus, Froibeffga, Sigra- 
da, Sigovildis, Fredegildis, Berthildis. 
Isti très manent in Buxito. Tenent man- 
sum I iidilem, babentem de terra arabi- 
li bunuaria vi et dimidium, de prato ari- 
pennos ii et dimidium. Faciunt similiter. 

63. Godalboldos lidus et uxor ejus 
colona, nomine Inga, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : In- 
gadeus, Martina. Et Rainbardus et uxor 
ejus colona, nomine Adohildis, homi- 
nes sancti Germani. Isti sunt eorum in- 
fantes : GausHndis, Gaudoildis, Eure- 
gardis. Et Frotreus lidus et uxor ejus 
colona, nomine Acieverta : RoêgîMis 
est eorum filia. Isd m manent in Notb 
Villa. Tenent mansura i Iidilem, haben- 
tem de -terra arabili bunuaria vf et di^ 
midium, de prato aripennos n. Solvunt 
similiter. 

DE MANSIBUS SERVIL18. 

66- Audemarus aervus et uxor ejm 
colona, nMiine Ad«lberta, iKmiiffch 
sancti Germani : Ragenulfus est eorum 
fiiios. Manet in Nova VîHa. Tenet di- 
midium NMoisim) scrvilem; babentem 



de terra arabili bunuaria ni , de prato 
aripennos ii. Sdkit ad hostein muho- 
nem i , et denarios im de capite tuo , et 
c Kbras de ferro , scindolas l , axiooloa l, '<^' 70* 
dovas yi, circulos m, de (undone sesta* 
nos H , faculas vu. Arat insuper annum 
perticas vi. Facit caropera. Claudit in 
curte dominica de tunino pftrietem i, 
ad messes perticas mi. PtiUos m, ova 
XV. De conjecto de annone dimidium 
modium. Wactat in curte dominica , vel 
quicquid neoesse (uerit. 

65. Martinus servus et uxor ejus 
ancilla , nomine Frotlindis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Raganbotda , fiUa eorum , est an- 
<;illa ; Faregaus, Wlclericus, Winevoldus 
sunt lidi , quoniam de cokma sunt nati. 
Manet in Nova Villa. Tenet dimidium 
mansum , habentem de terra bunuaria 
nn . de prato aripennum i. Sol vit simi- 
Hier. 

66. Hildegardus senrus et uxor ejus 
Uliuidis, homines sancti Germani : 01- 
fingus est eonnn fîHus. Et Altrannus 
servus et uxor ejus cdfona, nomine 
Aginb<Ma . homines sancf 1 Germani : 
Aldringusesieoram filius. Isti duo ma- 
nent in Nova ViBa. Tenent dimidium 
mansum servilem. habentem de terra 
arabfii Inmuaria v et dimidium , de 
prato aripennum 1 et dimidium. Sofvit 
tmusquismie ^ ffl>ras ée ferro, cetera 

nmtiTfer. 

.■ * 

67. Dudoèms servus et lixor ejtis 
ccftona, nomine Celsimii.liolnines stneti 
Germani. Isti sunt fdii DodUifîi dê'sSJa 



14& 



POLYPTYCHUM 



femina, et sunt servi: Berhaus, Âde- 
vertus, Dodo, Faregaus, Aclevei^a, 
Âudina. Manet in Nova Villa. Tenet 
dimidium mansum servilem , habentem 
de terra arabili bunuaria y, de prato ari- 
pennum i et dimidium. Solvit similiter. 

68. Witbolda ancilia et filii ejus servi, 
nominibus Hontboldus , Wiltrannus. 
Manet in Nova Villa. Tenet dimidium 
mansum servilem , habentem de terra 
arabili bunuaria vi, de prato aripennum 
I, de silva bunuariumi. Solvit similiter. 

69. Ostrevoldus lidus et uxor ejus 
extranea. Manet in Rainberti Villare. 
Tenet dimidium mansum servilem , 
habentem de terra arabili bunuaria iiii , 
de prato aripennos n. Solvit similiter, 
prœter ferrum. 

yo, Wandearius iidus et uxor ejus 
colona , nomine Farohildis , horaines 
sancti Germani. Isti sunt eorum in- 
fantes : Faregaudus , Faroinus , Faroar- 
dus , Waldingus , WaratUnus , Wandoil- 
dis, Walthiidis. Manet in Nova Villa. 
Tenet dimidium mansum servilem , 
habentem de terra arabili bunuaria ni 
et dimidium , de prato aripennos n. Sol- 
vit similiter, pneter ferrum. 

7 1 . Frodevertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Bertoviidis : Frede- 
berga est eorum filia. Et Bemoldus colo- 
nus. Isti duo mancnt in PomervJo. 
Tenent dimidium mansum servilem , 
habentem de terra arabili bunuaria ni , 
de prato aripennum i. Solvunt similiter, 
prster ferrum. 



72. Autlefredus servus et uxor ejus 
ancilia, nomine Gencbolda, homines 
sancti Germani. Manet in Badulfi Villa. 
Tenet dimidium mansum servilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria n et 
dimidium , de prato aiîpennum i. Solvit 
similiter et ferrum. 

73. Wiltrannus, lidus sancti Ger- 
mani. Isti sunt ejus in£mtes : Âltbertus, 
Faroildis. Iste manet in Pomerido. Te- 
net dimidium mansum servilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria 11 et 
Il partes de alio , de prato dimidium ari- 
pennum. Solvit similiter, prœter fer- 
rum. 

7 A. Ingradus lidus et uxor ejus an- 
cilia , nomine Girlindis , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Autlemarus, Ingalbertus, Ingalardus» P«t7oi 
Faregildis, Bertrada. Et Withaus lidus 
et uxor ejus lida, nomine Ingalberga : 
Widrannus est eorum filius. Isti duo 
manent in Pomerido. Tenent mansum i 
servilem, habentem de terra arabili 
bunuaria v et dimidium , de prato ari- 
pennos VII, de concidis jomalem i. 
Solvunt omne debitum sicut de integro 
manso servili, prœter ferrum, 

75. Godoinus colonus et uxor ejus 
lida, nomine Rodinga, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Godenardns, Godaltrudis. Et Gailinus 
lidus et uxor ejus ancilia, nomine 
Otberga, homines sancti Germani. Isti 
sunt eorum infantes : Otmundus, Ful- 
coinus, Giroinus, Otlildis, Geilildis. 
Isti duo manent in Pomerido. Tenent 



IRMINONIS ABBATIS. 



145 



mansum i servilem , habentem de terra 
arahili bunuaria vi, de prato aripennos 
n. Faciunt similiter, praeter i bovem ad 
carropera , et ferrum. 

76. Ermenoldus lidus et uxor ejus 
lida, nomine Bertara, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Er- 
menardus, Ermenaus, Emioldus. Et 
Godenulfus coionus et uior ejus colo- 
na , nomine Waldrada , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Wal- 
dradus, Godeiindis. Et Waltnidis an- 
cilia, cum infantibus suis. Isti très te- 
nent mansum i servilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vni, de prato ari- 
pennos m, de concidis bunuaria 11. 
Reddunt totum debitum servilem, prê- 
ter ferrum. 

[76 bis.] Âinfredus; et Andoinus co- 
ionus et uxor ejus colona , nomine Acle- 
drudis, homines sancti Germani. Isti 
sunt eorum infantes : Ainbertus, Andra- 
dus, Aintcus, Deudoildis, Andoildis. 
Tenent partes 11, habentes de terra ara- 
biU bunuaria v. Solvunt ad hostem de- 
narios vi, et denarios 1111 de capite suo, 
et dimidium modium de conjecto, et 
modium i de spelta, pullos et ova. Cur- 
vadas et perticas vi inter totas sationcs , 
et manopera , et nihil aliud. 

77. Adalgudis coionus. Isti sunt ejus 
infantes : Gausmarus, Gaudoinus, Gaus- 
linus, homines sancti Germani. Manet 
in Nova Villa. Tenet mansum 1 ser- 
vilem, habentem de terra arabili bu- 



nuaria Vffi et dimidium , de prato ari- 
pennos nii*, de silva bunuarium i. Solvit 
ad hostem multones n , denarios un de 
capite suo , scindolas c , axiculos c , dovas 
VI , circulos VI, de fumlone sestarîos un*, 
faculas XII, pullos m, ova x ; de unoquo- 
quefoco, deconjcctodimidium modium ; 
de annona similiter, de unoquoque foco. 
Insuper annum arant perticas xn in 
antsingis. Curvadas m, et quartam et 
quintam cum pane et potu. Et faciunt 
similiter sicut illi qui mausos ingenuiles 
tenent , excepto bovem ad caropera. 

78. Walthaus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Lantborta , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Lantbertus, Waldedrannus, Walt- 
hildis, Waldida. Et Gifardus servus et 
uxor ejus lida, nomine Atloildis, ho- 
mines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Gibohildis, Agohildis, Giu- 
rada, Dactoildis. Et Ostrulfus lidus et 
uxor ejus colona , nomine Gaugildis , 
homines sancti Germani. Isti sunt eo- 
rum infantes : Warnoinus, Ostroldus, 
Ostrapius, Rainteus, Gaudoildis, Gau- 
lildis. Et Aciulfus lidus et uxor ejus 
colona , nomine Walda. Isti sunt eorum 
infantes : Agenulfus , W alebegildis , 
\\ aldisma. Isti nu'' manent in Axelli 
Villare*. Tenent mansum 1 servilem , 
habentem de terra arabili bunuaria vu, 
de prato aripennos un. Solvunt simi- 
liter; et isti mittunt n boves ad caro- 
pera. 

79. Rainhaut servus et uxor ejus 



'Co«f.S47 



IRMINONIS ABBATIS. 



147 



roJ.71 v«. 



bili bunuaria vii, de prato aripennos 
viif. Solyunt similiter, et ferruin. 

86. Sabudelluft colonus et uxor ejus 
colona, Domine Drogtla , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Droctarnus » Drutberga. Et Watlinus 
servus et uxor ejus lida , nonune Gauda, 
homines sancti Germani. Isti duo ma- 
nent in Pomerido. Tenent mansum i 
serviiem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria vmi» de prato aripennos nif*. 
Solvunt similiter, et ferrum. 

87. Berthundus servus et uxor ejus 
colona , nomine Drotia , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Fa- 
ramundus, Ermemberga. Et Geroidus 
servus et uxor ejus lida, nomine Os- 
trebolda , homines sancti Germani. Isti 
sunt eorum in&ntes : Gerardus, Gir- 
mundus, Bertrada, Ostrildis. Et Adal- 
ricus servus et uxor ejus colona, nomine 
Gautlildis : Eva est eorum filia. Et 
Airveus servus; et Maurontus iidus et 
uxor ejus colona , nomine Warfrida, 
homines sancti Germani : Waningus 
est eorum filius. Isti v manent in Po- 
merido. Tenent mansum i serviiem , 
habentem de terra arabili bunuaria xni , 
de pratf) aripennos iiii, de silva bunua- 
ria u. Solvunt similiter. lUi qui sunt 

servi solvunt ferrum, pneter '; et 

iUe qui Iidus est soivit modium de 
spelta. 

88. Ansedeus, coionus sancti Ger- 



mani, et uxor ejus extranea. Manetin 
Cumbis. Tenet partem i de fisco domi- 
nico, habentem de terra arabili bunua- 
ria ni. Soivit ad hostem denarios m, et 
arat perticas m insuper annum. 

8g. Bemoardus servus et uxor ejus 
colona , nomine Senera , homines sancti 
Germani. Manet in Nova Villa. Tenet 
partem i serviiem ^ habentem de terra 
arabili bunuaria n et dimidium, de 
prato aripennum i. Soivit totum cen- 
sum sicut de parte i. Soivit denarios m 
ad hostem , pullos m , ova x , ferrum , 
fumionem sextarium i, faculas m, scin- 
dolas XXV, axiculos xxv, dovas ni, cir* 
culos m; perticas ni in anno; carope- 
ras, curvadas. 

90. Frotgius servus et uxor ejus an- 
cilla, nomine Ragamboida, homines 
sancti Germani : Ontboidus est eorum 
fihus. Manet in Rido Geodrico **. Tenet 
partem i serviiem, habentem de terra 
arabili bunuaria m et dimidium. Débet 
facere similiter, sed, pro ipso debito, 
providet porcos. 

9 1 . Faregaudus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Nadalildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan^ 
tes : Faramundus, Faroardus, Nadali- 
nus, Sigenildis, Otiindis. Et Euregau- 
dus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Frotgildis , homines sancti Germani. 
Isti sunt eorum infantes : Ratboldus, 
Domegardus, Frotcaus, Frothildis. Isti 



* Ioter|acet aliquod »p«iiuin vacuum. 

^Nuac Jamdrmit» milliiribos xn t Biuido, 



venus auttrum , aliquantum Tergem ad occkUo- 



148 



POLYPTYCHUM 



duo tenent mansum i servilem , haben- 
tem de terra ardbiii bunuaria iiii* et 
jomalem i. Solvunt multonem i, et 
mittunt I boveni in madio mense, et 
reliqua faciunt, prœter vinericiam. 

9a. Amingus colonus et uxor ejus 
extranea; et Teudulfus colonus et uxor 
ejus colona, nomîne Ercamberta, ho- 
mines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Tcodoardus , Teutgaudus , 
Teodoldus, Teutberta, Ingalsindis. Isti 
duo manent in Buxido. Tenent man- 
sum 1 serviiem, habentem de terra 
arabiii bunuaria un*'. Solvunt multones 
H, et cetera simiiiter, excepto vinericiam. 

g 3. Adaibertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Girlindis , homines 
sancti Germani ; et Betlina colona. Isti 
sunt ejus infantes : Blathildis, Farobil- 
dis. Isti duo manent in Buxido. Tenent 
mansum i servilem, habentem de terra 
arabiii bunuaria vn , de prato aripennos 
m , de silva bunuaria n. Solvunt totum 
censum sicut de servili manso. 

94. Watlulfus servus et uxor ejus 
colona, nomine Ragantrudis, bomines 
sancti Germani : Baldrcvertus est eorum 
filius. Et \\'aldegaudus servus et uxor 
ejus ancilla , nomine Widisma, homi- 
nes sancli Germani. Isti sunt eorum 
infantes : W'aldricus , Watlinus , Wal- 
doiuus, Ercamboldus, Farohildis. Isti 
F0L7S. duo manent in Buxido. Tenent man- 
sum 1 servilem, habentem de terra ara- 
biii bunuaria vi, de prato aripennum i, 
de silva bunuarium i. Solvunt totum de- 
bitum servilem. 



95. Solinianus colonus et uxor ejus 
colona, homines sancti Germani. Isti 
sunt eorum infantes : Norbert us, Flo- 
dricus, Grimoildus. Isti très sunt de 
ancilla : Inguinus , Gaila , Ingalburgis. 
Manet in Buxido. Tenet mansum i 
servilem , habentem de terra arabiii bu- 
nuaria VI et jornalem i , de prato ari- 
pennum I. Solvit simiiiter. 

96. Item Hildegaudus tenet partem i, 
habentem de terra arabiii bunuaria 11, 
de prato dimidium aripennum. Solvit 
inde denarios nn. Arat ûide pertîcas m 
insuper annum. 

97. Godenulfus et Acboldus servi; 
et Bemoildis advena. Isti sunt ejus in- 
fantes : Bernegarius, Gbloldus, Wide- 
radus , Bemegildis. Isti très manent in 
Bisau. Tenent partes n, habentes de 
terra arabiii bunuaria in , de prato ari- 
pennum I. Solvunt ad hostem multonem 
I ; et ille unus ex servis solvit denarios 
iiii de capite suo ; et perticas m insuper 
annum; pullos m, ova x. 

98. Item Waningus tenet de terra ara- 
biU bunuarium i ; et arat inde per unam- 
quamque sationem dimidiam perticam. 

99. Sunt mansi ingenuiles xxxi et di- 
midius. Solvunt de hostilicio libras m et 
solidos vnii et denarios viiii, absque mi- 
nistcrialibus vi, qui retincnt postsesoli- 
lidos xii et denarios viiii. Est unus ibi cen- 
silis qui solvit solidos vi. Sunt librœ un et 
solidi lin et dcnarii viiii. Sunt ibi nii* 
perticaî, ex quibus exeunt xii denarii. 

Sunt mansi lidorum xxini. Solvunt 



IRMINONIS 

de hostilicio libras ii et solidos vi et 
denarios viiii, absque ministerialibus , 
cum ministerialibus duobus, id est, 
forstario et decano, qui retinent post 
se solidum i et denarios ni. Sunt librae 
VI et dimidia et solidi ii et denarii vi, 
aut boves xx. 

Sunt mansi serviles xxv et dimidius. 
Solvunt ad hostem multones xlvu. 

Sunt mansi inter ingenuiles et lidiles 
et serviles lxxxi et pertica i; sunt per 
focos GLXxxii. Solvunt de capatico soli- 
dos L et denarios xviiii. 

Sunt ibi foci inter ingenuiles et lidi- 
les cxxiiii, qui solvunt de spelta modios 
cxxiiii. Propter wactam , solvunt de axi- 
culo, inter ingenuorum et lidorum et 
servorum mansos , vidccc ; de scindulis 
similiter, absque ministerialibus. 

Sunt mansi, qui faciunt angariam 
propter vinum, lxv et dimidius-, qui 
faciunt carra, xxxn et dimidius, absque 

ministerialibus et bis qui' Solvunt, 

inter ingenuiles et lidiles et serviles , do- 
vas DCCLXXX, ex quibus conponuntur 
tonne xxxvi; circulos similiter; puUos 
D. ova il. Solvimt de conjecto de viva 
annona modios xcvini ad forstarium, 
r«t7*f. et puUos clxxx. Solvit inde ipse forstaus 
ad opus dominicum modios lx, ingium 
I, denarios ui, caldariam i, de melle 
sestarium i, alterum de sapone , li- 
bram i de cera , aucas ii , accipitrem i , 
sprevarios iii, et, quando ipsos habere 
non potest, solidos ni; scrofas ad opus 
dominicum c. 

Solvunt de lignaritia, inter ingenuiles 
et lidiles, solidos xvii. 



ABBATIS. 



1&9 



100. Ainfredus, major, et unuaquis- 
que homo qui de eadem villa major 
fuerit , solvit ad nativitatem Domini 

porcos II, ferreolos ii, coniadas viu^ 

Totidem censum solvit ad paseba. 

ICI. Walateus , decanus ejusdem 
villse, solvit inter utrasque festivitates 
porcelloft II, utrosque de quattuor de- 
nariis ; aucas ii inter utrasque. 

loa. Uilduinus, cellarius, solvit in- 
dium 1. 

Aitoinus prosolvit medietatem mansi 
de sex blasis. 

io3. Ërmcnulfus (aber medietatem 
mansi de vi lanceis. 

106. Hado faber prosolvit medieta- 
tem mansi de fabricina sua. 

io5. Solinianus et Amingus inter 
utrosque prosolrunt mansum i aervi- 
lem de manibus suis ; et de unoquoque 
carra, quando caropera non faciunt, 
exeunt solidos m. 

106. Solvunt de unaquaque patella 
omnes in eodem (isco, postquam très 
vices ibidem in anno bratsaverint , 
modium i de avena. 

107. Mulnarii solvunt solidos vi et 
denarios un. 

1 08. Isti sunt servi : 
Watlulfus, Waldegaudus, 



* Vocit nnioft tpaiiuin vacoimi ioltrett. 



^ Hk UiiM «Ha f«re Iota «brati p6oitQtq«« «Uku est. 



150 



POLYPTYCHUM 



Martinu5, 

Âmalbertuf, 

Waldinus, 

Giroldus, 

Sabodellufl, 

Berthundis, 

Aldricus , 

Adalmanis, 

Faroinus, 

Audulfus , 

Ingo, 

Bertlinus, 

Bertgilus , 

Frainoinus , 

Gauginus , 

Isti solvunt de ferro pensas xxxiii, 
de ftimlone modios tiii et sistarios un , 
faculas CGC. 



Framericus , 
Frotgaudus , 
Item !\fartinus, 
Audomarus , 
Hildegardus , 
Raganhaus , 
Ranchaus , 
Ercangaudus , 
Dodoinus , 
Beroidus , 
Bernoardus, 
Gifardus , 
Ontboidus, 
Autlefiredus. 



109. 



Iste sunt ancillsB 



Widîsma , 
Frodoida, 
Baitedrudis, 
Otberga, 
Adalberga , 
Bertoildis , 
Waltrudis , 



Girlîndis , 

Genbolda , 

Frotlildis, 

Rainbolda , 

Rodisma, 

Warna, 

Bertrada. 



Iste , si datur eis liniiicium , faciunt 
camsilos. 

110. Iste sunt lidae : 
Teudrada , Teutbei-ga , 

Hostravolda , Franiongildis , 



Gauda , Aidedrudis , 

Giiiildis , Waregildis , 

Bertara, Gautiildis, 

Warna, Farildis, 

Berildis , Ingalberta , 

Ingalberga , Beirtla , 

Ingaltrudis , Faroildis. 
Wathildis, 

Omnes iste aut faciunt camsilos de 
octo alnis, aut solvunt denarios nii*. 



111. Isti sunt qui 
Ainfredus, 
Hildegaudus , 
Walateus, 
Gauthaus , 
Marontus, 
Altramnus, 
Bertinianus , 
Nadalinus , 
Madalvinus , 
Walthaus, 
Erloinus , 
Waldingus , 
Waningus, 
Waldedrannus , 
W andrebaus , 
Johannes , 
Isulfus , 
Ermenulfus , 
Celsuinus, 
Gausmarus, 



juraverunt : 
Actuinus, 
Martinus, 
Sedonius, 
Merlus , 
Margildis, 
Walameus, 
Madalfridus, 
Gaugioldus, 
Sigrannus , 
Wilhaus , 
Hildegardus , 
Gifardus , 
Item Martinus, 
Audulfus , 
Berthundis, 
Bertlinus , 
Geroidus , 
Dodoinus, 
Amalbertus, 
Watiinus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



151 



XIV. BREVE DE THEODAXIO. 



Fol. 73. j . Habet in Theodaxio mansum do- 
minicatum cum casa et aiiis casticiis 
sufficieoter; de terra arabile culturas vi, 
que habent bunuaria clxx , et possunt 
seminari modiis dccc. Habet ibi de vi- 
neas veterû aripennos cxxxt , de vinea 
novella, quam domnus irmiix) abba 
planta vit, aripennos vni et dimidium, 
ubi possunt in totum colligi de vino 
modii Mccc; de prato aripennos ex , ubi 
possunt colligi de feno carra ccl. 

a. Habet ibi ecdesiam cum onmi 
apparatu diligenter constructam , cum 
casa et aliis casticiis. Aspiciunt ibi mansi 
ingenuiies 11 , babentes de terra arabile 
bunuaria vm, de vinea aripennos vmi, de 
prato VI, et mancipia u. Exîit de ipsa 
ecciesia in dona cabailus 1. 

3. Habet Giroldus oolonus et uxor 
ejus colona, nomine Adalgera, bomines 
sancti Germani, mansmn ingeooilem i 
et dimidium , babentem de terra arabile 
bunuaria xmi , de vinea aripennos v et 
dimidium , de prato aripennos xi. Solvit 
ad hostem de argento solidos nn ; et ad 
alium annum, propter camatico, solidos 
Il ; ad tertium annum , propter herbatî- 
cum^ germgia 1; in pastione, de vino 
modios m ; ad tertium annimi asciculoa 
c. Arat ad hibematicum perticas nn, ad 
tremissam perticas 11. Gurvadas in ima- 



quaque ebdomada u, manoperam i; 
pullos m, ova xv; carroperas ubi eiin* 
jungitur; et facit in vinea aripennum 1. 

à' Godebaldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Magenildis, homines 
sancti Germani , babent secum infantes 
fin. Ragamboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frambolda, homines 
sancti Germani , habent secom filiaa n. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
babentem de terra arabile bunuaria v, 
de vinea aripennos ui et quartam par- 
tem de tripenno, de prato aripennos ni. 
Cetera solvit sicut Giroldus. 

5. Oeotimius ecdonua et uxor ejus 
colona , nomine Statia , homines sancti 
Germani, habent secum infantes lu. 
Madalharius colonus et uxor ejus coio* 
na, nomine Johanna, homines sancti 
Germani, habent secum filiam i. Isti 
duo tenent mansum ingémiilem i, ha* 
bentem de mra arahik bunuaria v, 
de vinea aripennos lu et dimidium, de 
prato aripennum 1 et quartam partem 
de aripenno. Cetera solvit similiter. 



6. Vulfirieus colonus €t uxor qua co* 
lona, nomine Richeldis, hominea sancti 
Germani, habent secum fUias n. ingel- 
fridus colonus oi «xor «91» ookma, no- 



152 



POLYPTYCHUM 



mine Godelhildis, habeni secum infan- 
tes mi. Landalbertus coionus et uxor 
F(»i.7:w-. ejus colona, nomine Adalberta, homi- 
nés sancti Gcrmani, habent secum in- 
fantes nn. Isti très tenent mansum ingc- 
nuilem i, habentem de terra arabile 
bunuaria v et antsingam i , de vinea ari- 
pennos m et quartam partem de ari- 
penno; de prato aripennos ni. Cetera 
solvit similiter. 

7. Radoinus, homo liber, et uxor ej us 
colona, nomine Âdaiguis,'^babent secum 
filium I. Tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabile bunuaria 11 , 
de Tinea aripennos m , de prato aripen- 
num I et dimidium. Cetera solvit simi- 
liter. 

8. Bertelmus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Odelindis, homines 
sancti Germani, tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabile bu- 
nuaria ¥ et antsingam i , de vinea ari- 
pennos nn, de prato aripennum 1 et 
quartam partem de aripenno. Cetera 
solvit similiter. 

9. Radulfus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Frothildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes vi. 
Adalardus, colonus sancti Germani, ha- 
bet secum matrem suam et fratrem. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabile bunuaria vi« de 
vinea aripennos u et dimidium, de 
prato aripennos ini et dûnidium. Cetera 
similiter. 

10. Sechaus colonus et uxor ejus 



colona, nomine Helmberga, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
V. Madalgis colonus et uxor ejus colona, 
nomine Berta , habent secum infantes 
III. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I , habentem de terra arabile bunua- 
ria X , de vinea aripennos ni , de prato 
aripennos nn. Cetera solvit similiter. 

1 1 . Adalvinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agentildis, homines 
sancti Germani, habent secum infiuites 
VII. Dodrannus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Benedicta, homines sandi 
Germani; habet secum fratres 11. bti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabile bunuaria v et 
dimidiam antsingam, de vinea aripen- 
nos m, de prato aripennos 11 et quartam 
partem de aripenno. Cetera solvit simi- 
liter. 

1 a. Trutgaudus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalberga, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
v. Godefredus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Altana , homines sancti 
Germani, habent secum infantes m. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabile bimuariami 
et antsingam i , de vinea aripennos n et 
dimidium , de prato aripennos n et di- 
midium. 

1 3. Madalgarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Claudia , habent secum 
infantes iiii. Tenent mansum ingenuilem 
I, habentem de terra arabile bunuaria xn, 
de vinea aripennos ni et dimidium, de 
prato aripennos un. Cetera similiter. 



IRMINONIS ABBATIS. 



155 



1 A. Badilo colonus et uxor ejus 
colona, nomine Amalgildis, homioes 
sancti Germani , habent secum infantes 
m. Tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabile bunuaria xu, 
de vinea aripennos nii et dimidiiini, 
de prato aripennos nu. Cetera siini- 
liter. 

i5. Dodo, coionus sancti Geimani, 
habet secum sororem suam. Doininicus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Teutberga, homines sancti Germani, 
habent secum filium unum. Isti duo te- 
nent mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabile bunuaria n et antsin- 
F0L7A. gas II, de vinea aripennos nii, de prato 
aripennum i et quartam partem de ari- 
penno. Cetera similiter. 

1 6. Giroinus , colonus sancti Germa- 
ni, tenet mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabile bunuaria vi, 
de vinea aripennos iiii, de prato ari- 
pemios m et dimidiam antsingam. Ce- 
tera simiUter. 

17. Teudericus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aldedrudis, homines 
sancti Germani , habent secum filios 11. 
Wandrehaus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Amalberta, homines sancti 
Germani, habent secum ioiantes m. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabile bunuaria nu , 
de vinea aripennos 11 et très partes de 
aripenno , de prato aripennos 11 et di- 
midium. Cetera similiter. 

18. Frotlandus colonus et uxor ejus 



colona, nomine Ramedrudis, homines 
sancti Germani, habent secum (ilias 11. 
Rotgandus, colonus sancti Germanî, 
habet secum sorores 11. Gislehardus co- 
lonus et uxor ejus colona , nomine Frot- 
berga, homines sancti Germani , habent 
secum filium i. Isti très tenent mansum 
ingenuilem 1, habentem de terra arabile 
bunuaria vi et antsingam i, de vinea 
aripennos iiii , de prato aripennos m. 
Cetera similiter. 

1 9. Ermenoldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ballildis, homines sancti 
Germani, habent secum filios 11. Tenent 
mansum ingenuilem i , habentem de 
terra arabile bunuaria iiii , de vinea ari- 
pennos iiii , de prato aripennos 11. Ce- 
tera similiter. 

20. Ermenaus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalindis, homines 
sancti Germani, habent secum filium i. 
Tenent mansum ingenuilem i , haben- 
tem de terra arabile bunuaria iiii , de vi- 
nea aripennos un, de prato aripennos 
II. Cetera similiter. 

a I . Wartedenus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Rotfreda, homines sancti 
Germani, habent secum infantes ni. 
Uaeriboldus colonus et uxor ejus colo- 
na, nomine Adalindis. homines sancti 
Germani , habent seciun filium 1. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabile bunuaria un, 
de vinea aripennos n et très partes de 
aripenno. Cetem similiter. 

aa^ A4alricus colonus et uxor ejus 

ao 



IRMINONIS 

sancti Germani, habent secum infantes 
VI. Tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v , de 
vinea aripennos m et dimidium, de prato 
aripennos m et dimidium. Cetera simi- 
liter. 

3 1 . Magenardus colonus et uxor ejus 
colona, nominc Gcrtrudis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
ni. Gautselmus, colonus sancti Germa- 
ni; Gausbertus, colonus sancti Germa- 
ni; Teudoinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Gaudina, homines sancti 
Germajii, habent secum infantes ni, 
bis nominibus, Gaudenus, Teodra- 
da , Gotlindis. Isti iiii tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de lerra arabile 
bunuaria v et antsingam i, de vinea 
aripennos ii et très partes de aripenno, 
de prato arïpennum i. Cetera similiter. 

32. Ëbrulfus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Winegiidis, homines sancti 
Germani; Adroûius colonus et uxor 
ejus colona, nomine Amalfreda , homi- 
nes sancti Germani, habent secum in- 
ùknies II, bis noininibus, Aiualgarius, 
Amaigaudus. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabile 
bunuaria vi, antsingam i, de vinea ari- 
pennos iiii et très partes de aripenno, 
de prato aripennos ii et dimidium. Ce- 
tera similiter. 

33. Agenoldus colonus et uxor ejus 
coloua , nomine Landa , homines sancti 
Gennani ; Dagoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Scupilia, homines sancti 
Germani. Isti duo tenent dimidiuip man- 



ABBATIS. 155 

sum. Faciunt scrvitium sicut de dimidio 
manso; et habent de terra arabile bu- 
nuaria nu, de vinea aripennos un et 
quartam partem de aripenno, de prato 
aripennum i et dimidium. 

34. Flodoinus colonus et lULor ejiM 
colona, nomine Sedonia, homines sancti 
Germani, habent secum infantes n, his 
nominibus, Siguinus, Godebertus. Gaut- 
bertus colonus et uxor ejus colona, lio- 
niine Johaima , homines sancti Germa- 
ni , habent secum infantem i , nomine 
Godoinus. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem I , habentem de terra arabile 
bunuaria vi, de vinea aripennos m et 
dimidium, de prato aripennos m et 
quartam partem de aripenno. 

35. Celgaudus colonus et uxor ejus F«i.7i. 
colona, nomine Gundraima, homines 
sancti Germani, habent secum filium i , 
nomine Ëldi*adrus. Geroldus colonus 

et uxor ejus colona , nomine Baltisma , 
homines sancti Gennani, habent secum 
infantes ni, bis noininibus, Baltaldus, 
Guntlindis, Gerhildis. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabile bunuaria m et dimidium 
et antsingam , de vinea aripennos m , de 
prato aripennos u. Solvit ad hostem de 
argento solidos n; et ad alium annum, 
propter camaticum , solidum i ; ad ter- 
tiuni annum scindolas c; in pastione de 
vino inodios n. Faciunt ad hibematicum 
perticas ini, ad trcmissani peiticas ii; in 
unaquaque ebdomada curvalas ii; ma- 
noperas, carroperas, ubi eis injungitur. 
Puilos m , ova xv. Faciunt in vinea ari- 
pennum I. 

ao. 



156 POLYPT 

36. Eriiienariiis colonus et uxor ejus 
colona, iioinine Dodina, homines sancii 
Germaiii, habcnt seciim filiiini i, no- 
mine Dodinus. Tenent mansiim inge- 
nuilem i, habenteni de terra arabile 
bunuaria m et dimidium etnnlsingam, 
de vinea aripennos iii, de prato aripen- 
num I et quartam partem de aripenno. 
Cetera similiter'. 

Sy. Gamaifrcdus, colonus saneti Ger- 
niani, et uxor ejus colona, nomine 
Âmalberga , habent secum infantes vi , 
his nominibus , Amalricus , Teudericus, 
Gainalveus, Adalgaria , Amalia, Gama- 
nildis. Tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabile bunuaria m 
et antsingam i , de vinea aripennos m , 
de prato ii. Solvit similiter. 

38. Bcrtoinus, colonus saneti Ger- 
mani ; Belcmarus , colonus saneti Ger- 
mani , habet secum matrem et sororem. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabile bunuaria ni 
et antsingas n, de vinea aripennos m, 
de prato aripennos ii. Solvit similiter. 

39. Gundoinus colonus çt uxor ejus 
colona, nomine Winc^ildis, homines 
saneti Germani , habent secum infantes 
un , his nominibus, Elrmoinus, Ermgau- 
dus, Maria, Gunda. Tenent mansum in- 
genuilem I, habentem de terra arabile 
bunuaria m et antsingas n, de vinea 
aripennos iii, de prato aripennos u. 
Solvit similiter ^ 

' Subaudionduni , ut opiaor, sicut (iiroidus . su|ie- 
riuA noiuinatiiH, J 3. 

^ Ad oram bujus paragrapbi triuniquc proiîme 



YCHLM 

Ao. Ratbertus, colonus saneti Ger- 
mani , habet secum matrem et fratrem 
et sororem. Gundradus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Gundehildis, ha- 
bent secum infantes m, his nominibus* 
Tsoardus, Elisanna, Aldefrida, homines 
saneti Germani. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabile 
bunuaria un , de vinea aripennos m , de 
prato aripennos n. Solvit similiter. 

A 1 . Bemeardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aclisma, homines saneti 
Germani; Landardus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Gundrada, homi- 
nes saneti Germani^ habent secum in- 
fantes V, his nominibus, Lantbertus, 
Guntharius,Grimaldus, Sichildis, Lan- 
drada. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem I, habentem de terra arabile 
bunuaria ini et antsingas n , de vinea 
aripennos m, de prato aripennum i et 
quartam partem de aripenno. Solvit 
simiUter. 

4a. Melianus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Baltildis, homines saneti 
Germani; \\ inegaus , colonus saneti 
Germani. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem I , habentem de terra arabile 
bunuaria m, de vinea aripennos ni, de PaL75i*. 
prato aripennos n. Cetera similiter. 

43. Jordoinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ermentaria , homines 
saneti Germani , habent secum infantes 
v, his nominibus, Acilo, Adalhardus, 

sequentiuni voces dur, deest fucrts, vel UDa,({ecil« 
manu antiqua coDJcctx sunt. 



IRMINONIS ABBATIS. 



157 



Jordaiiis , Ermentelmus , Jordildis. Go- 
dinus colonus et uxor cjus colona , no- 
mine Dominica , homines sancti Ger- 
mani , habent secum infantes ii , his 
nominibus, Strataiis, Godeiberga. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabile bunuaria vi et 
antsingam i , de vinea aripennos m , de 
prato aripennum i. Cetera similiter. 

tili, Godo colonus etuxorejus coiona, 
nomine Grimoildis, lioniines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes ni, his 
nominibus, Grimoldus , Grimoardus , 
Godeimanis. Droclelmus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Waminga, 
homines sancti Germani. Isti duo te- 
nent dimidium mansum ingenuilem , 
habentem de terra arabile bunuarium i 
et dimidium, de vinea aripennos ii, de 
prato aripennum i. Solvit similiter sicut 
de dimidium mansum. 

US. Bemehardus , colonus sancti 
Germani ; Beraldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Anastasia, homines 
sancti Grermani, habent secum infantes 
n, his nominibus, Aclardus, Agia. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria nu, 
de vinea aripennos ii et quartam partem 
de aripenno, de prato aripennos m. 
Solvit similiter. 

Ii6. Strataus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Adalberga, homines sancti 
Germani , habent secum infantes u , his 
nominibus , Frotleius , Gundevildis. Al- 



bericus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Agia, homines sancti Germani, 
habent secum infantes mi, his nomini- 
bus, Acbertus, Altelmus, Isembaldus, 
Ernioiidis. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem 1 , habentem de terra arabile 
bunuaria x , de vinea aripennum i. Sol- 
vit similiter. 

liy. Altanus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Bertoina, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes ni, his nominibus, Aitbcrtus, Ma- 
ria, Ëligardis. Tenent mansum inge- 
nuilem, habentem de terra arabile bu- 
nuaria v et antsingas ii, de vinea très 
partes de aripenno. Solvunt in pastione 
de vino modios ii. Solvit' similiter. 

àS. Adaloldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frodelindis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
H, his nominibus, Frothaidis, Frotgil- 
dis. Tenent dimidium mansum ingenui- 
lem , habentem de terra arabile bunua- 
ria II et antsingam dimidiam, de vinea 
dimidium aripennum. Facit sei*vitium 
de medietate mansi. 

A9. Adalboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ingildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes vi, 
his nominibus, Ingobodus, Adalman, 
Ingalbertus, Adalgundis, Inga, Ingal- 
berga. Ragenaus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Iselindis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes n, his ftL^ê. 
nominibus, Martinus, Ragenildis. Isti 



* Loco verbi iohit forUssis legendam , ceitru. 



158 



POLYPTYCHUM 



duo tciicnt mansiini ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabile bunuaria vi , de 
vinca aripeimos ir, de prato aripen- 
num I. Solvil similiter. 

5o. Ranchaus, colonus saiicti Ger- 
maiii, habet secum infantes ii. Tenet 
mansum Ingenuilem i, habentein de 
terra arabile bunuaria vu et antsingas n , 
de vinea aripennum i. Solvit similiter. 

5i. Wandrebardus colonus et uxor 
ejuscolona, nomine Didinga, homines 
sancti Germani ; Adaloldus , colonus 
sancti Germani; FVothardus, colonus 
sancti Germani. Tsti très tcnent mansum 
ingenuilem i, habentem de terra arabile 
bunuaria vin , de vinea aripennos n et 
dimidium , de prato très partes de ari- 
penno. Solvit similiter. 

5a. Ardoinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Hadoildis , homines 
sancti Germani, habent secum filias n, 
bis nominibus, Ardoildis, Ansoildis. Ra- 
genadus, colonus sancti Gennani. Isti 
duo tencnt mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabile bunuaria vi et 
antsingas ii. Solvit similiter. 

53. Marso colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Guntlindis , homines 
sancti Germani , habent secum infan- 
tes n, bis nominibus, Guntleis, Adalbau. 
Altfridus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Avildis , homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes* mi, bis 
nominibus, Lantfridus, Eligaus, Madal- 



fridus , Adrianus, Eligeldis. Adaiardiu 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Bernegisa , homines sancti Germani , 
habent secum infantes ni, his nomini- 
bus, Adalbelmus , Adalvis , Berncgardis. 
Isti très tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabile bunuaria viii 
et antsingam i et dimidiam, de vinea 
aripennos n , de prato aripeimos un et 
quartam partem de aripenno. Solvit 
similiter. 

54. Salomon colonus et uxor ejus 
colona , nomine AdalgudLs , homines 
sancti Germani; Jonam colonus et uxor 
ejus colona, nomine Disba, homines 
sancti Germani; Ratgenis colonus et 
uxor ejus colona, nomine Franmiidis, 
homines sancti Germani , habent secum 
infantes n, his nominibus, Rainhiidis, 
Ragentrudis. Isti très tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabile 
bunuaria v et dimidium , de vinea ari- 
pennos V, de prato aripennos vi. Solvit 
similiter. 

55. Flavidus, colonus sancti Ger^ 
mani, habet secum fratrem et sororem. 
Petronilla, colona sancti Gennani, ha- 
bet secum infantes n, his nominibus. 
Godalricus , Erledrudis. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i , habentem de 
terra arabile bunuaria xii et antsingam i^ 
de vinea aripennos v, de prato aripen- 
nos vu. Solvit similiter. 

56. Godoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Alexsandria, homines 



* Quioque saot oomioa. 



IRMINONIS 

sancti Germani , habent secum infantes 
VI, his nominibus, Godeboldus, Gun- 
ra. 7« T-. doinus , Godeihildis , Alesinda , Adel- 
hildis*. Godelmarus colonus et uxor 
ejus colona, nomîne Ânsegundis, ho- 
mmes sancti Germani, habent secum 
infantes m, his nominibus, Ansoinus, 
Agebaidus, Ebrehildis. Isti duo tenent 
mansum ingenuilcm i, habentem de 
terra arabile bunuaria vu et antsingas ii, 
de vinea aripennos m , de prato aripen- 
nos un et dimidium. Solvit similiter. 

5 7. Ingaihaus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Aglina , homines sancti 
Germani ; Framengaus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Grima, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
u , his nominibus , Framengis , Framen- 
gildis. Histi duo tenent mansum inge- 
nuilem i, habentem de terra arabile 
bunuaria xn, et antsingam 1 et dimi- 
diam, de vinea aripennos v, de prato 
aripennos vn. Solvit simiUter. 

58. Ansfredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godelindis, homines 
sancti Germani, habent secum (ilium 
I, nomine Adalhaus. Landohildis, colona 
sancti Germani , habet secum filium 1 , 
nomine Frotgaudus. Isti duo tenent 
dimidium mansum , habentem de terra 
arabile, bunuaria vi, de vinea aripen- 
num I et octavam partem de aripenno , 
de prato aripcnnum i et dimidium. Fa- 
cit sicu^ de dimidium mansum. 

59. Ebtardus colonus et uxor ejus 



ABBATIS. 15« 

colona , nomine Ermentrudis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
nii, his nominibus, Guntarius, Adal- 
garius, Dominica, Amaltrudis. Adoi- 
nus, colonus sancti Germani. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabile bunuaria un et 
dimidiam antsingam , de vinea aripen- 
nos III et dimidium, de prato aripennos 11 
et dimidium. Solvunt similiter. 

60. Hiltfredus, colonus sancti Ger- 
mani ; Anastasius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Godeberta , homines 
sancti Germani. Isti duo tenent dimi- 
dium mansum, habentem de terra ara- 
bile bunuaria vi , de vinea tertiam par- 
tem de aripenno , de prato aripennos lu 
et quartam partem de aripenno. Sol- 
vunt ^biiliter. 

61. Ageteus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hildegildis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
un, his nominibus, Ilildegaudus , Do- 
minicus, Hildcleis, Hildeiindis. Lan- 
doldus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Electildis , homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes un, his 
nominibus, Hildeleis, Electeus, Dot- 
boldus, Maurentia. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabile bunuaria vi et antsingam 1 , 
de vinea aripennos m , de prato aripen- 
nos m. Solvunt similiter. 

6a. Frotgis colonus et uxor ejus co- 
lona , nomme Agia , homines sancti 



' Nomen sestum non apparet 



•Sic. 



160 



POLYPTYCHUM 



Gerraani, habent secum infantes m , 
his nominibus, Vuifaldus, Gerhildis, 
Aclina. Fulcoldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ragambolda , boraines 
sancti Germani , babent secum infantes 
Fol. 77. iii^ Adalgaus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Landadrudis, homines 
sancti Germani , habent secum filios 11 , 
his nominibus, Lando, Landardus. Isti 
très tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v et 
antsingas 11, de vinea aripennos m, de 
prato aripennos ni. Sol vit simfliter. 

63. Segoaldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Arilindis , homines 
sancti Germani , habent secum filium i , 
nomine Remegium. Dodo colonus et 
uxor ejus colona , nomine Sigrada , ho- 
mines sancti Germani, habent secum 
infantem i, nomine Benedictus. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabile bunuaria ini et 
antsingas n , de vinea aripennos ni , de 
prato aripennum i et dimidium. Solvit 
simili ter. 

64. Dotdo colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Adelindis, homines sancti 
Germani; Dodoinus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Giroildis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II , his nominibus , Ercambaldus , Ger- 
haus. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem I, habentem de terra arabile bu- 
nuaria VI et antsingas 11 , de vinea ari- 
pennos lin, de prato aripennos m et 
dimidium. 

65. Lando colonus et uxor ejus co- 



lona, nomine Aclevalda, homines sancti 
Germani, habent secum infantes un» 
his nominibus, Richardus, Landoaiius% 
Ostgaus, Dodinus. Frothardus, colonaà 
sancti Germani. Isti duo tenent maô^ 
sum ingenuilem i , habentem de terra 
arabile bunuaria un et antsingam i d 
dimidiam, de vinea aripennos nn, de 
prato aripennos vi. Solvit similiter. 

66. Ermenulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hilaria, homines sancti 
Germani, habent secum infantes m. 
Tenent mansum ingenuilem i, habai* 
tem de terra arabile bunuaria vi , de vi- 
nea aripennos un et quartam partelk 
de aripenno, de prato aripennos met 
dimidium. Solvit similiter. 

67 . Maurus , colonus sancti Gennanit 
habet secum infantes 11 , his nominibut, 
Ermembertus , Airhildis. Lantfreduf % 
colonus sancti Germani. Isti duo ten^t 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabile bunuaria un et antsingas n, 
de vinea aripennos 11 et dimidium , de 
prato aripennos v. Solvit similiter. 1- 

68. Teutgaus colonus et uxor ejnt 
colona, nomine Aglildis, homines aandi 
Germani, habent secum infantes m, 
Teudoinus colonus et uxor ejus colomf, 
nomine Ermentrudis , homines sanoti 
Germani, habent secum infantes n, 
his nominibus, Ermenaus, Ardoinui* 
Isti duo tenent mansum ingenuilem Iî 
habentem de terra arabile bunuaria n 
et antsingam i , de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato aripennos un. Sui- 
vit similiter. 



IRMINONIS 

69. Ansboldus colonus et uxor ejus 
FoL77v*. colona, nomine Doda, homines sancti 

Crermani, habent secum infantes 11, 
his nominibus, Ânsbrug, Frotgaudus. 
Tenent mansum iagenuilem i , haben- 
^ tem de terra arabile bunuaria nu et ant- 
singas n, de vinea aripennos n , de prato 
aripennos ni. Solvit similiter. 

70. Frotgaus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Auscelia , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
nu, his nominibus, Teutbertus, Frot- 
bertus, Wilhaus, Wilhelmus; Titbol- 
dus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Gislildis, homines sancti Germani, ha- 
bent secum infantes in , his nominibus, 
Sigradus, Electeus, Manisla. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabile bunuaria ¥i et ant- 
singas 11, de vinea aripennos 11, de 
prato aripennos ?. Solvit similiter. 

71. Litbertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Frendonildis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
ni, his nominibus, Untbrandus, Fride- 
gis , Ansberta ; Agloldus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Bodila, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II, his nominibus, Aclandus, Aciildis; 
Teutgaus colonus et uxor ejus colona , 
homines sancti Germani , habent secum 
infantes un', his nominibus, Frotlan- 
dus, Teutgis, Ermenfridus. Isti très 
tenent mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabile bunuaria un et antain- 
gam I , de vinea aripennos m , de prato 



ABBATIS. 161 

aripennum i et dimidium. Solvit simi- 
liter. 

7a. Petrus servus et «xor ejus Uda, 
nomine Scupilia, habent secum in£m- 
tes un, his nominibus, Agembaldus, 
Petronilla, Eiena, Agembalda. Tenent 
mansum servilem i , habentem de terra 
arabile bunuaria 11, de vinea aripen- 
num I , de prato aripennum i et dimi- 
dium. Solvit in pastione de vino modios 
n. Facit in vinea aripennos un. Pullos 
m, ova XV. Manopera, curvada, ubi 
eis injungitur. 

73. Gautbertus servus ; Gerardus, 
servus sancti Germani , et uxor ejus an- 
cilla, nomine Celsa; Dominicus et uxor 
ejus lida, nomine Secbalda, habent 
secum fidium i. Isti très tenent mansum 
servilem i , habentem de terra ara- 
. bile bunuaria un , de vinea aripennum 
I et très partes de aripenno. Solvit si- 
militer. 

7a. Aclemarus, servus sancti Ger- 
mani , et uxor ejus colona, nomine Wa- 
lentrudis, habent secum in&ntes m, 
his nominibus, Goda, Ermenricus, 
Godalfridus. Tenet mansum servilem i , 
habentem de terra arabile bunuaria m 
et antsingam dimidiam , de vinea ari- 
pennos II et dimidium , de prato aripen- 
nos II. Solvit similiter. 

75. Adalboldus senniB et uxor ejus 
anciUa, nomine Rangnoildis, habent 
aecum filium i, nomine Ragenaldui. 



' Très Untiim nominaotiir. 



21 



162 

Tenel mamum servilem i 
de terra arabile bunuaria un et antsin- 
Fol. 78. gam I, de vinea aripennum i et dimî- 
dium, de prato aripennos 11. Sol vit si- 
militer. 

76. Autgaus, servus sancti Germani , 
tenet mansum servilem i , habentem de 
terra arabile bunuaria iiii et antsingam i, 
de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennum i et très partes de ari- 
penno. Solvit similiter. 

77. Gisoinus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Agentildis, homines 
sancti Germani; Gausbertus, coionus 
sancti Germani. Isti duo tenent man- 
sum servilem i , habentem de terra ara- 
bile bunuaria nu et antsingam i, de vi- 
nea aripennum i -et quartam partem de 
aripenno, de prato très partes de ari- 
penno. Solvit similiter. 

78. Acioldus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Waltcaria, homines 
sancti Germani, habentsecum infantes 
ni, his nominibus, Waltcarius, Erlear- 
dus , Airsindis. Tenet mansum servilem 
I , habentem de terra arabile bunuaria 
v , de vinea aripennum 1 et dimi- 
dium, de prato aripennum r. Solvit 
similiter. 

79. Ragnoinua, servus sancti Germa* 
ni; Bernegaus coionus et uxor ejus, no- 
mine Heribolda. Isti duo tenent mansum 
servilem i, habentem de terra arabile 
bunuaria nn et antsingas u , de vinea 



POLYPTYCHUM 

habentem aripennum i et dimidium , de prato ari- 
pennos ni. 



Solvit similiter. 



80. Ageteus, servus sancti Germani; 
Georgia colona habet secum infantes vi, 
his nominibus , Framnildis, Adalbaida , 
Madalhildis , Airboldus , Airoinus , Are» 
gis , Aclulf. Isti duo tenent mansum ser- 
vilem I , habentem de terra arabile 
bunuaria un et antsingam i et dimidiam, 
de vinea aripennos m et dimidium , de 
prato aripennos n. 

81. Adalgaus et uxor ejus, colona 

sancti Germani, nomine *, habent 

secum infantes iiii , his nominibus , 
Franmaldus, Frotgaudus, Adalgis, Rot- 
bcrga. Tenet mansum servilem i , ha- 
bentem de terra arabile bunuaria vi , de 
vinea aripennum i et cpiartam partem 
de aripenno, de prato aripennum i. Sol- 
vit similiter. 

82. Ragenaus, servus sancti Germa- 
ni; Gairbertus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Madalhildis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
n , his nominibus , Gerbaldus , Gerel- 
mus. Isti duo tenent mansum servilem i, 
habentem de terra arabile bunuaria v 
et antsingam i et dimidiam, de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato * 
aripennos 11. Solvit similiter. 

83. Fredemus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Krlehildis ; Lantsindus 
coionus et uxor ejus colona, nomine 
(luntberga, homines sancti Germani, 



' Locos Dominis reiictus est vacuu». 



IRM1N0NI8 ABBATIS. 



165 



habent secum înËmies m , his no- 
minibus , Guntbertus , Lantbertas , 
Agembaidus. Isti dao tenent mansum 
servilem i, habentem de teira arabiie 
bunuaria m et dimidîam antsingam, àe 
vmea aripennos m , de prato très partes 
ro\.^%r\ de aripenno. 

84. Gaugîus, servus sancti Germani, 
tenet mansum servilem i, habentem 
de terra arabiie bunuaria v. de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato ari- 
pennum 1 et dimidium. Soivit similiter. 

85. Ermenboldus servus et uxor ejus 
colona , nomine GeUfrida , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
V , his nominibus , Bertrudis , Aclebalda , 
Ermemberga , Gerlindis , Madalindis. 
Tenet mansum servilem 1, habentem 
de terra arabiie bunuaria un et antsin- 
gam I , de vinea aripennum i et dimi- 
dium, de prato aripennum i. Soivit 
similiter. 

86. Ellegius hospes habet de terra 
arabiie bunuarium i et dimidiam ant- 
singam , de vinea aripennum i. Inde 
(acit in vinea aripennos un. Pullos m , 
ova XV. 

87. Acluifus hospes, homo sancti 
Germani, habet de terra antsingas ni. 
In ebdomadis m facit dies n. Pullos n , 
ova \, 

88. Gislemarus hospes habet de 
terra antsingas n, de vinea diaiidiura 
aripennum. In unaquaque ebdomada 
dies II. Pullos n , ova x. 



8g Isti j u ravenint t Gektddtii niajor, 
Frotbertus, Adalrictislï BerldmuarSa'- 
lomon, Marso, ItemiSi SicfaMs, Dot^ 
do, Bâdilo, Madalgauti» Oéiiiaus, Gau-- 
gius decamis. ^ 

90. DliCâPAQGO. 

BertonuiB denarios nu, 
Grimoîiius similiter, 
Hildoinus similiter, 
Hildelindis similiter, 
Grimara similiter, 
Teutbcrtus similiter, 
Ansegaus similiter, 
Frotveus similiter, 
Leudoinus similiter, 
Godeltrudis similiter, 
Margundis similiter, 
ErluUus similiter, 
Dominica similiter, 
Magenildis similiter, 
Adalingus similiter, 
Salecus similiter, 
Ermenfrida similiter, 
Ermenildis similiter. 
Salins similiter, 
Sintfreda similiter, 
Godoenus similiter, 
Ermenricus similiter. 

91. Habet Frotbertus de terra ara- 
bile de fisco dominico antsingam i et 
dimidiam. Inde soivit porcelium i, va- 
lentem denarios vi. 

9a. Habet Ragaroboldus in lienefido 
dimidium mansum , habentem de terra 
arabiie bunuaria ini et antsingas n , de 
vinea aripennos m et dimidium, de 
prato aripennos n et dimidium. 

2 1. 



164 POLYP 

93. Habet Richardus in precaria 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabile antsingas m , de vinea ari- 
pcnnos V et très partes de aripenno , de 
prato aripennum i et dimidium. 

96* Habet in Teodaxio mansos ingé- 
nuités Lxvi , qui solvunt omni anno , ad 
hostem, aut carra m , aut boves xin , aut 



TYCHUM 

de argento libras vi ; de camatico libras 
II et dimidiam; ad tertium annum jerm- 
gias Lvi , asciculos vd. 

Habet ibi mansos serviles xiii. Fiant 
simul Lxxviui , qui solvunt in pascione 
de vino modios ce; puilos ccxxxvii , ova 
MCLx ; de capatico solidos vi. 

Fiunt simul mansi Lxxvnii. 



IRMINONIS ÀBBÂTIS. 



165 



XV. BREVE DE VILLANOVA. 



f^ 79* 1 . Habet in Villa Nova' mansum do- 
minicatum cum casa et aliis casticiis 
suf&cientcr; de terra arabili bunuaria 
CLxxii , quae possunt seminare modios 
DCCG. Habet ibi de vinea aripennos 
XGi, ubi possunt colligi modii m; de 
prato aripennos clxvi, ubi possunt 
colligi de feno carra clxvi. Habet ibi 
farinarios m, unde exiit in censum de 
annona modios ccccl : alium nonest cen- 
situs. Habet ibi de siiva in giro leuas 
nu , ubi possunt saginari porci d. 

a. Habet ibi ecclesia cum omni ap- 
paratu diligenter constructam, cum casa 
et aliis casticiis suf&cienter. Aspiciunt 
ibi mansi m. Habet in ter presbyterum 
et ejus bomines de terra arabili bunua- 
ria xxvn et antsingam i , de vinea ari- 
pennos XVII, de prato aripennos xxv. 
Exiit inde in dona caballum i ; et arat 
perticas viiii ad opus dominicum et 
antsingam i, et ad tremissum perticas 
n; et in prato claudit perticas un. 

3. Âctardus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Eligildis, bomines sancti 
Germani, habertt secum infantes vi , bis 
nominibus, Ageteus, Teudo, Simeon, 
Adalsida , Deodata , Electardus. Tenent 
mansum ingenuilem i , habentem de 



terra arabili bunuaria v et antsingas ii, 
de vinea aripennos nn, de prato ari- 
pennos mi et dimidium. Solvit ad hos- 
tem de aif;ënto solidos un ; et ad alium 
annum , propter camaticum , solidos ii ; 
et ad tertium annum, propter erbati- 
cum , germgia i cum agno ; de vino . 
in pastione, modios ii ; in lignaricia 
denarios mi ; de carratione pedalem i ; 
scindolas l. Arat ad hibematicum per- 
ticas nu, ad tremisso perticas n. Gurva- 
tas, manopera, quantiun ei injungitur. 
Pullos m , ova xv. Gaudit in prato per- 
ticas im. 

4. GireboQus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Sicleverta, bomines sancti 
Germani, habent secum infantes nii, 
bis nominibus, Girbemus, Girberga, 
Ildeburs , Hildesindis. Tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria v et antsingas ii, de vinea ari- 
pennos ini, de prato aripennos iiii et 
dimidium. Solvit similiter. 

5. Adalgis liber; Ertfircdus, colonus FiL7«v* 
sancti Germani, habet secum matrem 

et sororem. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria n , de vinea aripennos n , de 
prato aripennum i. Solvit similiter. 



* Nunc VilUm€mf€ Saint-Georyts, «d duodfyimum Piristit Upidcm , in yU lielodoocntl 



166 



6. Adalgrimnus colonus et uxor ejiis 
colona , nomine Tcutsînta , homines 
sancli Germani , habent secum infantes 
iiii, his nominibus, Teudo, Adalraus, 
Teiitberga, Leutgardis; llariarnus co- 
lonus et uxor ejus colona, nomine 
Adalsis, homines sancti Germani, ha- 
bent secum infantes ii. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria vi et dimidium 
et antsingam i, de vinea aripennos ii, 
de prato aripennos viiii. Sol vit similiter. 

•7. V\ alanteus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum matrem et sororem. 
Tenet mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria vi et antsin- 
gas ni , de vinea aripennos ni et dimi- 
dium, de prato aripennos vu. Solvit 
similiter. 

8. Sigoinus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Susanna, homines sancti 
Germani, tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria un 
et dimidium , de vinea aripennos 11, de 
prato aripennos iiii et dimidium. Solvit 
similiter. 

9. Bertiaus, colona sancti Germani, 
et Ricsindis pictor. Isti duo tenent man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria vin, de vinea aripen- 
nos m, de prato aripennos x. Solvit 
similiter. 

10. Walateus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Actildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes m, 
his nominibus , Actoinus , Walenteo , 



POLYPÏYCHUM 

Elecieo. Tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria 11 , 
de vinea aripennos 11 et dimidium , de 
prato aripennos vi et dimidium. Solvit 
similiter. 



1 1 . Guiflaicus , colonus sancti Ger- 
mani ; Godalricus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Hartgaria , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II, his nominibus , Adalricus, Wandra- 
bolda. Isti duo tenent mansum ingenui- 
lem i, habentem de terra arabili bunuaria 
VII et antsingas 11, de vinea aripennos n, 
de prato aripennos viii. Solvit similiter. 

1 2 . Gamalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Wadedrudis , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I, nomine Ingalbertus; Hildegau- 
dus, colonus sancti Germani, habet se- 
cum filios II , his nominibus , Bertram , 
Bertarius. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem I, habentem de terra arabili bu- 
nuaria V et antsingas 11 et dimidiam , de 
vinea aripennos 11 et dimidium, de prato 
aripennos viii. Solvit similiter. 

1 3. Wandremarus , colonus sancti 
Germani; Eriegerus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Odaltrudis, habent 
secum infantem i , nomine Odalgis; 
Adalgrimus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Ermengardis, homines sancti 
Germani, habent secum filiam i, no* 
mine Adalgardîs. Isti très tenent mansum f«i. 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria un et antsingas 11, de vinea 
aripennos 11, de prato aripennos vin. 
Solvit similiter. 



IRMINONIS ABBATIS. 



167 



1^. Bertulfus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ragenildis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II, bis nominibus*; Hildebrandus co- 
lonus et uxor ejus colona , nomine 
Antildis , bomines sancti Germani. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria un et 
antsingam i, de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato aripennos v. Solvit 
simili ter. 

i5. Walateus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Godelindis , bomines 
sancti Germani , babent secum infantes 
in, bis nominibus, Grimbaus, Ellec- 
teus, Godelsadus. Tenent dimidium 
mansum, babentem de terra arabili 
bunuaria ini, de vinea très partes de 
aripenno, de prato aripennos viii. Fa- 
cit opéra de medietatem mansi. 

16. Ragnericus, colonus sancti Ger- 
mani, babet secum filium i, nomine 
Adalricus ; Haimo colonus et uxor ejus 
colona , nomine Nadalindis , bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 11, 
bis nominibus, Germanus, Haimildis; 
Adam colonus et uxor ejus colona , no- 
mine Sigrada , bomines sancti Germani. 
Isti très tenent mansum ingenuilem 1 , 
babentem de terra arabili bunuaria 
un et antsingas 11 , de vinea aripennos 
n, de prato aripennos ni. Solvit simi- 
liter. 

17. Hairi[>ertus, cdonus sancti Ger- 
mani, babet secum matrem suam. Te- 



net mansum ingenuilem i , babentem 
de terra arabili bunuaria 11 et antsin- 
gam i, de vinea aripennos m et dimi- 
dium , de prato aripennos v. Solvit 
similiter. 

18. Amalgaus, servus sancti Ger- 
mani; Amelius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Erilindis , bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 
in, bis nominibus, Adam, Airmarus, 
Airlindis. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem I, babentem de terra arabili 
bunuaria iii et antsingas m. de vinea 
aripennos 11, de prato aripennos v. 
Solvit similiter. 

19. Andelenus, colonus sancti Ger- 
mani; Altbertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Landa , bomines sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum in- 
genuilem ï , babentem de terra arabili 
bunuaria ini, de vinea aripennos m, 
de prato aripennos v. Solvit similiter. 

20. Amalgis , colona sancti Germani ; 
Jonam colonus et uxor ejus colona , no- 
mine Actildis, babent secum înfantem i. 
nomine Frotgaudus; Martinus colonus 
et uxor ejus colona , nomine Wandre- 
verta, bomines sancti Germani, babent 
secum infantes mi , bis nominibus , 
Gislebardus, Jenesia , Waldedrudis^ 
Isti très tenent mansum ingenuilem 1, 
babentem de terra arabili bunuaria ii et 
antsingam dimidiam, de vinea aripen- 
nos V, de prato aripennos n et dimi- 
dium. Solvit similiter. 



* PnttennisM ianl nomiiiA. 



NooMs (|VÉfft9ni non ■ppifsc 



168 



POLYPTYCHUM 



2 I . Âdaigaudus colonus et uxor ejus 
colona , Domine Gotlindis , homines 
Fd.8of. saucti Germani, habent secum infantes 
III, his nominibus, Godelindis, Gautru- 
dis, Vulfildis. Tenent mansum ingenui- 
leni I, habentem de terra arabili bunua- 
ria III et dimidium , de vinea aripennos 
II et dimidium , de prato aripennum i. 
Solvit similiter. 

22. Hildevaldus , colonus sancti Ger- 
mani, babet secum infantes ii, bis 
nominibus , Hiidoardus , Hildegardis ; 
Grimbaus , colonus sancti Germani ; 
Âdalgrimnus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Âdalgardis, bomines sancti 
Germani , babent secum infantes m , 
bis nominibus, Ermengardis, Âdalgis, 
Leutardus. Tenent mansum ingenui- 
lem I, babentem de terra arabili bu- 
nuaria vu et antsingam i, de vinea 
aripennos m et dimidium , et de prato 
aripennos viii. Solvit similiter. 

2 3. Grimoinus, colonus sancti Ger- 
mani, babet secum fratrem suum. Te- 
net mansum ingenuilem i , babentem 
de terra arabili bunuaria ini , de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato ari- 
pennos nii. Solvit similiter. 

2/4. Hairmundus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Uitta, bomines sancti 
Germani , tenent mansum ingenuilem i, 
babentem de terra arabili bunuaria nii , 
de vinea aripennos m , de prato aripen- 
nos ni. Solvit similiter. 



2 5. Hairbertus colonus et uxor ejiu 
colona, nomine Waldrisma, bomines 
sancti Germani , tenent mansum inge- 
nuilem I , babentem de terra arabili 
bunuaria un, de vinea aripennos m, 
de prato aripennos ui et dimidium*. 
Solvit similiter. 

26. Âldulfus colonus et uxor ejut 
colona, nomine Âmalberta, bomines 
sancti Germani , tenent mansum inge- 
nuilem I, babentem de terra arabili 
bunuaria m et antsingam i, de vinea 
aripennos n, de prato aripennos u et 
dimidium. Solvit similiter. 

27. Marcellus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aidedrudis, bomines 
sancti Germani , babent secum in&ntes 
II, bis nominibus, Âldo, Aidricus. Te^ 
nent mansum ingenuilem i , babentem 
de terra arabili bunuaria u, de vinea 
aripennos 11 et dimidium , de prato ari- 
pennum I et quartam partem de ari- 
penno. Solvit similiter. 

28. Martinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gaugia , bomines sandi 
Germani , babent secum infantes n« \^b 
nominibus, Ditbertus, Gaullindis; Ber- 
tricus colonus et uxor ejus colona, no- 
mine Âdala , babent secum infantes m > 
bis nominibus , Âudac , Âdalelmus « 
Bertedrudis. Isti duo tenent numsum 
ingenuilem i , babentem de terra ara- 
bili bunuaria iiii et antsingas m et di- 
midiam, de vinea aripennum i et dimi- 



* Vocet et dimidimm notU tirooianii eMr»UB lunl 



IRMINONIS ABBATIS. 



160 



dtum, de prato aripennos iiii. Solvit 
•iiniliter. 

29. Âclehardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Âdalburgus*, homines 
sancti Germanî, tenent mansum inge- 

\ nuilem i, habentem de terra arabili 

bunuaria nu et antsingas m , de vinea 
aripennos u, de prato aripennos m. 
Solvit similiter. 

30. Odelbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agia, homines sancti 
Germani, habent secum infantes 11 , 
bis nominibus, Odairicus, Hairricus; 
Adalradus colonus et uxor ejiis colona , 
nomine Gisla , homines sancti Germani. 

Poi. 8i. Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria m, de 
vinea aripennum i et dimidium, de prato 
aripennum dimidium. Solvit similiter. 

3 1 . Ragenfredus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ragenildis , homines 
sancti Germani , habent secum in&ntes 
II, bis nominibus , Grimbert, Girberga. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem 4^ terra arabili bunuaria v et di- 
midium , de vinea aripennum i , de 
prato aripennos viii. Solvit similiter. 

3a. Leotardus, colonus sancti Ger- 
mani , tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabiU bunuaria m 
et antsingas m, de vinea aripennum i 
et dimidium , de prato aripennos n et 
dimidium. Solvit similiter. 



33. Teutgarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Bertrudis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
ini, Bertoldus, Bertisma, Teutgildis, 
Teutberga; Ermentarius et uxor ejus 
colona, nomine Bertfreda, habent se- 
cum infantes m, his nominibus, Vul- 
fingus , Grimharius , Magenarius. Isti 
duo tenent mansum i ingenuilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria n et 
antsingam i , de vinea aripennos 11 , de 
prato aripennum 1. Solvit similiter. 

ilx. Genesius , colonus sancti Ger- 
mani , et uxor ejus libéra , nomine 
Momma, tenent mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria viii 
et antsingas 11, de vinea aripennos m 
et quartam partem de aripenno , de 
prato aripennum i et dimidium. Solvit 
similiter. 

35. Gamalboldus, colonus sancti 
Germani , et uxor ejus colona , nomine 
Sichildis , tenent mansum i ingenui- 
lem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria m , de vinea aripennum 1 , de 
prato aripennum i et dimidium. Solvit 
similiter. 

36. Adalmarus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gislindis , homines 
sancti Germani, habent secum [infantes 
ini^], his nominibus, Adalman, Adalar- 
dus , Adalmundi , Autmarus ; Autgingus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Ercamberta, habent secum infantes vt*. 



* Leg. Àdalhmrgis. 

^ Hr vocet duc in Codice prrtenniJMe soiil 

' Trt% untoin nominabiinior 



ai 



170 



POLYPTYCHUM 



llabram, Otgarius, Petrus. Isti duo te- 
nent mansum i ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria xii et antsin- 
gam I , de vinea aripennos m et tertiam 
partein de aripenno, de prato aripen- 
nos ni et dimidium. Solvit simîliter. 

37. Constabulis, coiona sancti Ger- 
mani, babet secum infantem i, bis no- 
minibus', Âcloarius. Tenet mansum i 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria m et antsingas ni, de vinea 
aripennos 11 , de prato aripennos m et 
dimidium. Solvit similiter. 

38. Abbocolonus et uxorejus coiona, 
nomine Bertlaus, bomines sancti Germa- 
ni , habent secum infantes m, bis nomi- 
nibus^... Tenent mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria xiu 
et antsingas m, de vinea aripennos v, 
de prato aripennos viu. Solvit similiter. 

39. Girardus colonus et uxor ejus 
Fol. 81 f . coiona , nomine Ermentrudis , bomines 

sancti Germani , habent secum infantes 
iiii , Ermoinus , Ermbarius , Adafia , 
Ermentrudis. Elisaba, coiona sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria un et antsingas n, de vinea 
aripennum i et duas partes de aripenno, 
de prato aripennum i. Solvit similiter. 

40. Emmo colonus et uxor ejus co- 
iona , nomine Heltrudis , bomines sancti 
Germani, habent secum infantem i, 



nomine Teodoina^. Tenent mansum i in- 
genuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria xv et antsingas 11, de vinea 
aripennos vu , de prato aripennos v. Ser- 
vit similiter. 

4i. Erlefredus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Ragenildis, bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 
ui, bis nominibus, Hildesindis, Ingal- 
fridus , Airfreda. Tenent mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria ini et antsingas 11, de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato ari- 
pennos V. Solvit similiter. 

1x2, Dodo colonus et uxor ejus coio- 
na, nomine Airhildis, bomines sancti 
Germani, habent secum infantes v, his 
nominibus, Adrianus, Erbertus, Ar- 
dingus, Hairburgo, Odelindis; Godo, 
colonus sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vu , de vinea ari- 
pennos un, de prato aripennos vnu. 
Solvit similiter. 

43. Berbarius colonus et uxq^ ejus 
coiona , nomine Frotlena, bomines sancti 
Germani, habent secum infantes un, 
his nominibus , Hermeharis , Haimo , 
Richildis , Frodelindis ; Ercambaldus 
colonus et uxor ejus coiona , nomine 
Doda , bomines sancti Germani, habent 
secum infantes v, his nominibus, Ele- 
gia, Ragamboldus, Ercamburg, Dodi- 
lus , Rotrudis. Isti duo tenent mansum i 



' Sic. 

" Noniinum locus iotnijaccl vacuui. 



' Notis tironianii scriptum nomen, de cajus U- 
men icctionc iiondum satii constat. 



IRMINONIS 

ingenuiiem, habentem de terra arabili 
bunuaria v et antsingas m , de vinea ari- 
pennos iiii et dimidium , de prato ari- 
pennos iiii. Solvit similiter. 

Il II. Ernaldus colonus et uxor ejus 
colona , nominc Ansgildis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
n, bis nominibus, Ermaldus, Âdalra- 
da ; Erniboldus , colonus sancti Ger- 
mani, babet secum matrem suam et 
fratrem. Isti duo tenent mansum i in- 
genuiiem, babentem de ten^ arabili 
bunuaria v et antsingas ii , de vinea 
aripennos ini et dimidium , de prato 
aripennos nn. Solvit similiter. 

/i5. Godelbaldus colonus et uxor ejus 
libéra, nominc Odeltrudis; Aclina, co- 
lona sancti Germani, babet secum filios* 
H, bis nominibus, Acloldus. Isti duo 
tenent mansum i ingenuiiem, habentem 
de terra arabili bunuaria n et antsingas 
H , de vinea aripennos ii , de prato ari- 
pennos ni. Solvit similiter. 

66. Amalgaudus , colonus sancti Ger- 
mani^ et uxor ejus libéra; Airulfus 
colonus et uxor ejus colona, nominc 
Elisanna, homines sancti Germani, ha- 
bent secum infantes un , his nominibus, 
Fol. *i. Hairbertus , Hairmarus , Acleburg ' ; 
Flavidus et uxor ejus , colona sancti 
Germani, nomine Ingaltrudis, habent 
secum infantes III^ his nominibus, Gir- 



ABBATIS. 171 

boldus , Ingalbertus. Isli très tenent 
mansum i ingenuiiem, babentem de 
terra arabili bunuaria n et antsingas n , 
de vinea aripennos n et dimidium , de 
prato aripennos m. Solvit similiter. 

Ây. Amalbertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Dedila , homines sancti 

Germani, habent secum infantes un* 

Tenent mansum i ingenuiiem , baben- 
tem de terra arabili bunuaria vi et ant- 
singas n, de vinea aripennos vi, de prato 
aripennos xi. Excepto bostilarido , sol- 
vit simililer, et parvaretum. 

liS. Amatus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Hairohildis , homines 
sancti Germani, habent secum infimtes 
v', Notalis, Wilehildis, Jenesia; Wic- 
hardus, colonus sancti Germani. Isti duo 
tenent mansum i ingenuiiem, babentem 
de terra arabili bunuaria nii, de vinea 
aripennum i et dimidium, de prato ari- 
pennos nn. Solvit simililer. 

49. Electrudis, colona sancti Ger- 
mani , babet secum infantes v , bis no- 
minibus , Ermenarius , Ermentarius , 
Gislebertus, Acleboldus'; Haimericus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Ilairhildis , homines sancti Germani. 
Isti duo tenent mansuni i ingenuiiem , 
habentem de terra arabili bunuaria vni 
et antsingas n, de vinea aripennos vni; 
de prato aripennos xnn. Solvit similiter. 



*DfleUi est, non penittis tamen, xotfUas: nomen 
«llerum non «pparel. 

^ Intfr line«» characterihusque iirooianit voce» 
iancti Germani exaratjp sunt. 

* Nomen quartum ne 



* Sequaomr aoo niii duo nomiaa. 

* Vacuua relicias est Domioam locm. 
' Tret (luntaxal nomiiuhuiitur. 

* Nomeo quimum non «pparet. 



aa. 



172 



POLYPTYCHUM 



5o. Teutgarius, colonus sancti Ger- 
mani; Jonam colonus et uxor ejus co- 
lona, noroine Berhildis , homines sancti 
[ Gcrmani*] , habent secum infantes ii, 
his nominibus, Girardus, Hildegildis. 
Isti duo tenent mansum i ingenuilem , 
habcntem de terra arabili bunuaria ini 
et dimidiam antsingani , de vinea ari- 
pcnnos un, de prato aripennos vnn. 
Solvit similiter. 

5 1 . Lando, colonus sancti Germani , 
habet secum matrem et fratrem et so- 
rorem ; Herlemarus , colonus sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria ni, de vinea aripennos m, de 
prato aripennos n et dimidium. Solvit 
similiter. 

5a. Ebroinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Geriindis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
iir, Ermnus, Petrus, Girberga; Adal- 
veus colonus et uxor ejus colona , no- 
mine Airhildis , habent secum infantes 
III, his nominibus, Eurehardus, Adre- 
veus , Sichelmus. Isti duo tenent man- 
sum I ingenuilem , habentem de terra 
arabili bunuaria nn et antsingam i et di- 
midiam, de vinea aripennos nii, de 
prato similiter. Solvit similiter. 

53. Ainboldus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum matrem et sororem. 
Tenet mansum i ingenuilem , habentem 
Foisa^-. de terra arabili bunuaria nii et antsin- 
gas II, de vinea aripennos m et dimi- 



dium , de prato aripennos iiii et dimi- 
dium. Solvit similiter. 

5 à. Ercambertus et uxor ejus, co- 
lona sancti Germani, nomine Gisohii- 
dis. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuarium i, 
de vinea aripennos v , de prato aripen- 
nos II. Solvit similiter. 

55. Albericus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Agentildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantem i, 
his nominibus^, Gostabulum. Iste tenet 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria m, de vinea ari- 
pennos v, de prato aripennos nu. Sol- 
vit similiter. 

56. Adalmodus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Christina , homines 
sancti Germani; Vulgis colonus et uxor 
ejus colona, nomine Hermlagia, homi- 
nes sancti Germani , habent secum in- 
fantem I , his nominibus , Teutgis. Isti 
duo tenent dimidium mansum ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
rium I, de vinea aripennos m, de prato 
aripennos ii et dimidium. Facit sicut 
medietatem mansi. 

57. Agenarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adelindis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
lUi , his nominibus , Agia , Lantfredus , 
Agenildis , Amaltrudis. Iste tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria 11 et antsingas 11, de 



PnctennisM eti vox Germani. 



^ Sic. ut infra quoqne srpius. 



IRMINONIS ABBATIS. 



175 



vinea aripennos ii, de prato aripennos ii. 
• Solvit similiter. 

58. Geroldus, colonus sancti Germa- 
ni; Grimhardus, colonus sancti Germani, 
et uxor ejus colona, nomine Waldrada, 
habent secum infantes iiii , Grimoardus , 
Grimharius, Girradus*. Isti duo tenent 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria v, de vinea ari- 
pennos II et tertiam partem de aripenno, 
de prato aripennos ii. Solvit similiter. 

59. Agenardus colonus et uxor ejus 
colona , Frotbildis, bomines sancti Ger- 
mani , babent seciun infantes 11 ; Wala- 
comis , colona sancti Geroiani. Isti duo 
tenent mansum i ingenuilem, babentem 
de terra arabili bunuaria 11 et antsingam i, 
de vinea aripennos n, de prato aripen- 
num i et dûnidium. Solvit similiter. 

60. Adalardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ercamtrudis, bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 
im, bis nominibus, Walateus, Odilar- 
dus , Elrcanildis , Gamanildis. Iste tenet 
mansum i ingenuilem, babentem de 
terra arabili bunuaria n , de vinea ari- 
pennos m , de prato aripennum i et di- 
midium. Solvit similiter. 

61. Actoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Bbda, bomines sancti 
Germani; Adalbertus colonus et uxor 
ejus colona* nomine Heldelindis, bo- 
mines sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum i ingenuilem , babentem de 



terra arabili bunuaria m, et de vinea 
aripennos ii et dimidium, de prato di- f^^y 
midium aripennum. Solvit similiter. 

62. Desideratus» colonus sancti Ger- 
mani; Adalboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Randoildis, bomines 
sancti Germani; Dodo colonus et uxor 
ejus colona, nomine Adalsada, bomines 
sancti Germani. Isti très tenent mansum 1 
ingenuilem, babentem de terra arabili 
bunuaria 11 et antsingas 11 et dimidiam , 
deyinea aripem^os m, de prato aripen- 
num i. Solvit similiter. Exceplo babent 
dimidium mansum , habentem de terra 
arabili bunuarium i et dimidium, de 
prato aripennum i et dimidium. 

63. Frodericus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Beata, bomines sancti 
Germani, babent secum infantes mi, 
Frotgaudus, Frotgarius, Frotlindis, Go- 
delindis; Godelbarius, colonus sancti 
Germani; Deodatus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Agentrudis , bomines 
sancti Germani. Isti très tenent mansum 
I ingenuilem, babentem de terra arabili 
bunuaria u et antsingam 1 , de vinea ari- 
pennos ui, de prato aripennum i. Solvit 
similiter. 

64. Sidina, colona sancti Germani; 
Wineraus colonus et uxor colona, no- 
mine Ermentrudis , bomines sancti 
Germani, babent secum infantes nu, bis 
nominibus, Giuraus» Gifreda, Ermena- 
rius^. Isti duo tenent mansum i ingenui- 
lem , babentem de terra arabili bunua- 



* Quartoin doomo noo appiret 



^Qnartataott 



17^ 



POLYPTYCHUM 



ria II et antsingam i, de vinea aripennos 
Il el dimidium , de prato diniidium ari- 
pennum. Solvit similiter. 

65. Mancivuscolonusetuxorejusco- 
lona, nominc Gertriidis, homincs sancti 
(lermani, habent sccum infantes n, bis 
nominibus , Benimius , Ermengarius. 
Iste tenet dimidium mansiim, haben- 
tem de terra arabili bunuarium i et ant- 
singam dimidiam, de vinea aripennum i, 
de prato quartam partem de aripenno. 
Solvit similiter, sicut de dimidio manso. 

66. Giiiindis, coiona sancti Gcrmani, 
habet secum infantes vn. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria ini , de vinea aripennos 
II et dimidium, de prato aripennum i. 
Solvit similiter. 

67. E^ecteus, colonus sancti Germa- 
ni, tenet mansum i, babentem de terra 
arabili bunuaria nii, de vinea aripen- 
num I et dimidium, de prato aripenmun i. 
Solvit similiter. 

68. Elianus, colonus sancti Germani, 
habet secum sororem suam ; Ârtgaudus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
(laugia, bomines sancti Germani, habent 
sccum infantes v, Gaugina , Stephanus, 
AldedrudisV Isti duo tenent mansum 
1 ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria nu et antsingas n , de vinea ari- 
pennum ! et (piartam partem de aripenno, 
de prato aripennos mi. Solvit similiter. 



69. Sigramnus, servus sancti Ger* '••-•>• *•• 
mani; Gcroinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermebildis, bomines 
sancti Germani. Isti duo tenent man- 
sum i ingenuilem , babentem de terra 
arabili bunuaria iiii et antsingam i, de 
vinea aripennos 11 et dimidium, de prato 
aripennos 11 et dimidium. Facit in vinea 
aripennos un. Solvit pascionem et^ de 
vino modios ni. Arat ad bibematicun» 
perticas nii, ad tramisum 11. Senapo 
sestarium i , osarias l , pullos m, ova xv. 
Ubi ei injungilur'. 

70. Âcloinus servus et uxor ejus an- 
cilla, nomine Waldadrudis. Iste tenet 
mansum i ingenuilem, babentem de 
terra arabili bunuaria ini, de vinea ari-' 
pennum i. Cetera similiter. Et illa an- 
cilla facit de lana dominica sarcilum i ; 
pastas quantum ei jubetur*^. 

7 1 . Alaricus, servus sancti Germani, 
habet matrem et sorores et fratres 11 ; 
Aldoinus , colonus sancti Germani. Isti 
duo tenent mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria nu et 
antsingam i, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato vu. Solvit similiter. 

7a. Richelmus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gerisma, bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 
ni, Agenildis, Riclindis, Hildegardis; 
Agentelmus colonus et uxor ejus colo- 
na, nomine Godehildis, bomines sancti 
Germani, habent secum infantes m, hîs 



Noiniiia duo désuni. 
^ Gonjunctio ei eipungenda. 



* Supplc voces , carvaUu . manopenu. 

* Supple pascit. 



IRMINONIS 

nominibus, Deutselmus, Ainbei^a, Go- 
debaldus. Isti duo tenent mansum i 
ingeniiiiem, habentem de terra arabili 
bunuaria un et antsingam i, de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato ari- 
pennum i et dimidium. Soi vit simiiiter. 

73. Jobannis colonus et uxor ejus, 
colona sancti Germani, nomine Teut- 
•inda, habent secum infantes 11, bis 
nominibus, Teudulfus, Bertiindis. Iste 
tenet mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria v, de vinea ari- 
pennos 11 , de prato perticam 1. Solvit 
simiiiter. 

7/4. Bemeardus et uxor ejus, colona 
sancti Germani, nomine Gulfildis, ha- 
bent secum infantes m , his nominibus , 
Restoinus, Girtiiidis, Gisla. Iste tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria 11 et antsingas 11 , 
de vinea aripennum i, de prato aripen- 
nos m. Solvit simiiiter. 

75. Ansbertus, colonus sancti Ger^ 
mani , habet secum fratres n et sororem. 
Tenet mansum 1 ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria ni , de vinea 
aripennum i, de prato aripennos ni. 
Solvit simiiiter. 

76. Adalgarius, servus sancti Ger- 
mani, et uxor ejus colona, nomine 
Hairbolda, homines sancti Germani. 
Iste tenet mansum i servilem. Hadoar* 
dus servus et uxor ejus anciila , nomine 
Winigildis, homines sancti Germani, 



ABBATIS. 175 

habent secum infantes v, Frothardus, v\a.h. 
Giroardus, Airoildis, Adois, Eïigildis. 
Isti duo tenent mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuarium 1 
et dimidium, de vinea très partes de 
aripenno, de prato aripennos v et di- 
midium. Facit in vinea aripennos ini. 
Solvit de vino in pascione modios m, 
de senape sestarium i, osarias l, pullos 
m, ova XV. Manuopera, ubi eiinjungi- 
tur. Et illa anciila facit sarcilum de laiia 
dominica , et pastas* quantas ei jubetur. 

77. Adalgaudus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantem i, his 
nominibus, Adalgildis ; Gislebertus, colo- 
nus sancti Germani , et uxor ejus anciila 
sancti Germani , nomine Gennana. Isti 
duo tenent mansum i servilem , haben- 
tem de terra arabili bunuaria n et antsin- 
gam I , de vinea aripennum i et dimi- 
dium, de prato aripennos n et dimidium. 

78. Ermenoldus, colonus sancti Ger- 
mani, et uxor ejus anciila; Fulcaldus 
servus et uxor ejus anciila, nomine Ra- 
gentisma, homines sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum i servilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria n et 
antsingam i et dimidiam , de vinea ari- 
pennum I , de prato aripennos n et di 
midium. Solvit simiiiter; et iila anciila 
et ejus mater faciunt sarcilos , et pastas 
quantas ei jubetur. 

79. Rangharius lervus et uxor ejus 
lida, nomine^, habent secum infan- 



* SnlModi p€icit. 



^Nomeo 



€tt 



176 



POLYPTYCHUM 



tcm I , his iiominibus , Âdrebaldus. Tenet 
iiiansum i servîlem , habentem de terra 
arabili biiiiuariiim i et antsingam i etdi- 
inidiam, de vinea dimidium aripennum, 
de prato aripennos m. Solvit simîliter. 

80. Âusgaudus colonus et uxor ejus 
noloiia, nomiiie Radoildis, hoinines 
sancti Germani , habent secum filios v, 
Aiisgarius, Eligaudus, Radoardus, Ra- 
dulfus, Radoinus; Hairmarus colonus 
t;t iixor ejus colona , nomine Flothildis , 
homines sancti Germani, habent secum 
inlantcm i, liis nominibus, Ermenarius. 
Isli duo tenent mansum i servilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m , de 
vinea aripennos 11, de prato aripennos 
fn. Solvit simiiiter. 

8 1 . Waltcaudus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Aclehildis , homines 
sancti (lermani, habent secum infantes 
mi, his nominibus, Waltarius, Waren- 
gaudus, Salacus, Rathelmus; Altfridus 
colonus et uxor ejus colona, nomine 
Ragentildis, homines sancti Germani, 
habent secum infantes nii, his nomini- 
bus, Dcodata, Eriehildis, Altildis, Fer- 
relo. [sti duo tenent mansum i servilem, 

koi.»at". habentem de terra arabili bunuarium 1 
et antsingam i , de vinea aripennos 11 , de 
prato aripennos vi. Solvit simililer. 

Hi. Landingus servus et uxor ejus 
ancilla. nomine Aclildis, homines sancti 
(iormani, habent secum infantes 11 , his 
nominibus. Acloinus, Viviana. Iste te- 
net mansum i ingenuilem, habentem 
do terra arabili bunuarium i, de vinea 
aripeiuios ni, de pi*ato tertiam partem 



de aripenno. Solvit simiiiter; et illa 
ancilla &cit de lana dominica sarciium , 
pastas quantas ei jubetur. 

83. Elias colonus et uxor ejus an- 
cilla , nomine Ingrada , homines sancti 
Germani , tenent dimidium mansum 
servilem , habentem de terra arabili 
bunuaria n, de vinea aripennum i, de 
prato aripennum i et dimidium. SoItîI 
simiiiter sicut de dimidio manso. 

Six. Âclebertus et uxor ejus ancilla, 
nomine Frotlindis , homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantem i, his 
nominibus, Aclebrug; TeutfHdus, ser- 
vus sancti Germani, habet secum ma- 
trem suam. Isti duo tenent mansum 1 
servilem, habentem de terra arabfli 
bunuaria un, de vinea aripennum i, 
de prato aripennos nn. Solvit simiiiter. 

85. Autgerus, servus sancti Germani; 
Petrus servus et uxor ejus colona , no- 
mine Wandelindis, homines sancti Ger 
mani ; Turpinus servus. Isti très tenent 
mansum i servilem , habentem de terra 
arabili bunuaria n et antsingam i, de 
vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripennos vi. Solvit simiiiter. 

86. Artgarius et uxor ejus colona 
sancti Germani , nomine Elrmberta ; 
Winegarius est eorum filius. Leutbaldus 
colonus et uxor ejus colona , nomine 
Clara, homines sancti Germani, habent 
secum infantes 11, his nominibus, Teut- 
baldus , Leutbei^a. Isti duo tenent man- 
sum I servilem, habentem de terra 
arabili bunuarium i, de vinea aripen- 



IRMINONIS ABBATIS. 177 

nom 1 et dimidiuin, de prato aripen- 91. Recepimus de £mmo de fisco 

num I. Suivit simiiiter. dominico de terra arabiii anUingas ini. 



87. Acloldus, servus sahctiGermani, 
habet secum infantes n , his nominibus , 
Agenoldus , Ratboidus ; Agembaidus , 
servus sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum i servilem, babentem de terra 
arabiii bunuaria 11 et antsingas u, de 
vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripennum 1. Soivit simiiiter. 

88. Waldranmus colonus et uxor ejus 
colona , nominc Gotlindis, homines 
sancti Germani, babent secum infantes 
III*, his nominibus, Godelindis, Ratha- 
rius. Iste tenet mansum i servilem, 
babentem de terra arabiii bunuaria m , 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
num I. Soivit simiiiter. 

89. Adalradus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum matrem suam; Pc- 
trus et uxor ejus colona, nominc Adreil- 
dis, homines sancti Germani, babent 
secum infantes 11, his nominibus, Alari- 
eus, Ratbcrtus. Isti duo tenent mansum 1 
servilem , babentem de terra arabiii bu- 
nuaria II et antsingas 11 , dé vinea ari- 
pennos m et dimidium, de prato ari- 
pennos n. Soivit simiiiter. 

90. Waltcarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Teutlindis, homines 

P0LS6. sancti Germani. Iste tenet mansum 1 
servilem, babentem de terra arabiii bu- 
nuaria III , de vinea aripennum i et di- 
midium ; de prato aripennos 11 et dimi- 
dium. Soivit simiiiter. 

* SuDt taotum Domina doo. 



92. Habet Ingalramnus presbyter in 
beneficio mansum ingenuiiem i. 

93. Habet Eda simiiiter. 

9/1. Droctingus soivit denarios un. 

Ëriiiîdis simiiiter, 
Adidhardus simiiiter, 
AUo simiiiter, 
Ragenhardus simiiiter, 
Johanes simiiiter, 
Gidedrudis simiiiter, 
Altildis simiiiter. 
Goda simiiiter, 
Aclevalda simiiiter, 
Johanna simiiiter, 
Trudina simiiiter, 
Teoda simiiiter, 
Johannes simiiiter, 
Martinus simiiiter, 
Elegius simiiiter, 
Wiclericus simiiiter, 
Amalgildis simiiiter, 
Wileramnus simiiiter, 
Wilenteus simiiiter, 
Acleverta simiiiter, 
Wadalbertus simiiiter, 
Nadaleus simiiiter, 
Sagevardus simiiiter 
Waldo simiiiter, 
Aida simiiiter, 
Segelauris simiiiter, 
Gersenta simiiiter, 
Rathelmus simiiiter. 
Lupus simiiiter, 



aS 



178 



POLYPTYCHUM 



Ragentrudis similiter, 
Ratbarius similiter, 
Martina similiter, 
Aciildis similiter, 
Odeltrudis similiter. 

95. HABETin Villa Nova mansos inge- 
nuiles lx, qui solvunt omni anno, ad 
hostem, aut carra m, aut boves xv , aut 
de argento libras vi; de carnatico li- 
bras I! et solidos xvi; de lignericia 
libram i et denarios xvi; ad tertium an> 
num vervices, cum agnis, lx. 

Habet ibi mansos serviies xiin et di- 
midium. Solvunt simul de vino in pas- 
cione modios ccx; pullos cccxxiiii, ova 



BiDCLXX; de carriciones pédales lxv; au- 
sariis mlxx ; de capatico solidos x; son* 
dolas iiiMGCcL. Fiunt simul mansi lxxiiii 
et dimidius. 

96. In pago Briacensi*, homines sandîGtP- 
mani : Hennenkardus et lagdaindia, uior qus, 
et ûlia ejus Odelaidis ; Restuidis fiemioa et filia 
eju8 Waldrada , et Oda filia ejus , et fdius ejus 
Martînus, et Teutboldus, Odœ fdius^ 

97. bu>8 homines et istas muliereB adquisivit 
Morardus abba*; et sunt ex potestate Ville 
Nove, et siant in Batiaco villa': Restuidis fie- 
inina^ fdie ejuB Waldrada, Oda, Willendis^ 
filius Waldrade , Marlinus , et fiIia Warem- 
burgis ; filius Ode, Tetbaldus. 



*Volgo la Brie, cujus descripiioaem TÎdesis in 
Gomment, nostris. 

^ Manu non «deo antîqna SS )^ et 97 ezarati 
sunt. 

'Morardus, abbu monasterii Sangermanensis, 



obiit kal. april. a. 101 d. V. D. Bonillard , BUi. de 
r Abbaye de 5. Germain , p. 7 1 • 

* Hodie Bottssy- Saint 'Àtttoine, ad Ederam, 
quinque millibui passoum a Villa Nova, eorono- 
tom vertus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



' in 



XVI. BREVE DE CUMBIS. 



p*i.85 .*. 1 . Habet ifi Cumbis' mansum domi- 
nicatum cum casa et aliis casticiis suf- 
ficienter. Habct ibi culturas vi, quae 
habent bunuaria clxviii, etpossuntse 
minari de modiis (himcnti dcccl. Habet 
ibi de vinea aripeiinos xciiii , ubi potest 
colligi de vino niodios Mcc; de prato ari- 
pennos lxxxviii, ubi potest colligi de 
feno carra c. Habet ibi de silva per 
totum in giro , sicut aestimatur leuas m , 
ubi potest saginari porcos m. Habet ibi 
farinarios ii*", unde exeunt in censu de 
annona modiî cxx, de frumento mo- 
diis XL, de mistura lxxx. 

a. Habet ibi ecclesias ii cum omni 
apparatu diligenter constructas, cum 
casa et aliis casticiis suflicienter. Aspi- 
ciunt ibi de terra arabili bunuaria xvi , 
de vinea aripenni vui , de prato aripenni 
XII. Exrepto, dédit domnus Irmino abba 
ad ipsas ecclesias hospicium i, habens 
de terra arabili tertiam partem de jor- 
nali, de vinea aripennum i et dimidium, 
de prato quartam partem de aripeimo. 
Et habet ibi hospites vi. Habent ipsi hos- 
pites de terra arabili bunuaria vi, de vi- 
nea aripennum i, de prato aripennos m. 
In unaquaque ebdomada, si eos paverit, 



faciunt dies n. Solvunt pullos u, ova x. 
Farinarius* exiit inde in dona caballus i , 
et exinde facit ad hibematicum perticas 
iiii, ad tramisum ii; curvadas m. 

3. Rumoidus colonus et uxor ejus 
colona , nominc Gidebcrga , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
VI. Tenet mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vi et ant- 
singam i, de vinea aripennos ni, de 
prato aripennos m. Solyit ad hostem de 
argento solidos nu, de vino in pascione 
modios II, ad tertium annum scindulas c, 
de carriciones pedalem i. In unaquacjue 
ebdomada curvadas ii, manoperas, ca- 
plim , carroperas , quantum ei jubetiu*. 
Pullos III, ova XV. Arat ad hibemati- 
cum perticas un, ad tramisum ii. Ad 
tertium annum wicharia. 

II. Dulcebeitus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Grimhildis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tes V. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria v et 
dimidiam antsingam, de vinea aripennos 
m, de prato aripennum i. Solvit simi- 
liter. 



*Nosc Comki'U'VUlt. ma fluami Edenun ia 
Briegio, ter mille paMibas a Braia oomitit Roberli , 
aostnim verwt. ad occidentcm aliquaDtoliiiii ver- 
gêna 



^ Fariaariiiai «ami A^aUial fài^ aMMor»b«iur, 
poalea, oimiero moUto, duo enomectU aont ; eadeiii 
tineo emendâtîo îo S s imprudenier omiata mL 

q3. 



180 



POLYPTYCHDM 



5. Gerleus, colonus sancti Germanî, 
hubet secum matrem et fratrem et soro- 
rem. Tenet mansuni i ingenuilem, ha- 

roi 86. bentem de terra arabili bunuaria v et di- 
midiam antsingam, de vineaaripennos ii, 
de prato aripcniiuiu i. Solvit similiter. 

6. Aper colonus etuxorejus colona, 
noniîne Truda, habent secum infantes ii; 
(irirnharius, colonus sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum i ingenuilem, 
liiihfutem de terra arabili bunuaria vu , 
tlv viuea aripennos m , de prato aripen- 
iiuin I. Solvit similiter. 



tes nii. Isti duo tenent mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria nn, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato aripennos ii. Solvit 
similiter. 

1 1 . Vulfleus colonus et uxor ejus 
colona 9 nomine Watlindis , bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 
iiii. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria n et 
antsingas n, de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato aripennos ii. Solvit 
similiter. 



y. Radulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Balda, bomines sancti 
Germani, habent secum infantes ii. Te- 
net mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria vu et dimi- 
dium , de vinea aripennum i , de prato 
aripennum i et dimidium. Solvit simi- 
liter. 



1 2. Madalvcnus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Herlindis , bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 
III. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria viii, 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
num f et duas partes de alio. Solvit 
similiter. 



8. Gerelmus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Ermenberga, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
VI. Tenet mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vu , de 
vinea aripennos ii. Solvit similiter. 

g. Ermengilus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Airiindis, habent secum 
infantes vi. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria vin , 
de vinea aripennos ii. Solvit similiter. 

10. Gernranus, colonus sancti Ger- 
mani; Amalharius et uxor ejus colona, 
nomine Frodoara , habent secum infan- 



1 3. Ansgarius et uxor ejus colona 
sancti Germani, nomine Wandegildis, 
habent secum infantes vi. Tenet man- 
sum I ingenuilem 9 habentem de terra 
arabili bunuaria vu et antsingas ii, de 
vinea aripennum i et dimidium, de prato 
aripennos m et dimidium. Solvit simi- 
liter. 

1 4. Aiulfus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Madanildis , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem i ; Etlenus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Madaltrudis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
V. Isti duo tenent mansum i ingenuilem» 



IRMINONIS 

habentem de terra arabili bunuaria iiii 
et antsingam i, de vinea aripennum i. 
Solvit simiiiter. 

i5. Stephanus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Bertefledis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
VI; Agamus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Germana, homines sancti 
Germani, habent secum infantes m. Isti 
duo tenent mansum i ingenuilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria vi , de 
vinea aripehnos m, de prato aripen- 
num I. Solvit simiiiter. 



ABBATIS. 181 

habentem de terra arabili bunuaria ini 
et antsingas ii « de vinea aripennos n et 
dimidium , de prato aripennos n et tei^ 
tiam partem de aripenno. Solvit simi- 
iiter. 

1 9 . Ermenoldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Girsindis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
v. Tenet mansum i ingenuilem , haben- 
tem de terra arabili bunuaria vin , de 
vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripennum i et dimidium. Solvit 
simiiiter. 



FoLsif*. i6. Helbodus et uxor ejus colona, 
nomine Bertinga, homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes ni; Ger- 
bertus, colonus sancti Germani. Isti duo 
tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vi , de vi- 
. nea* et quartam partem de aripenno, 
de prato aripennos m. Solvit simiiiter. 

17. Flotveus, colonus sancti Ger- 
mani; FVodoinus colonus et uxor ejus 
colona,. nomine Ragnohildis, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem I. Isti duo tenent mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria iiii et antsingas 11 , de rinea 
aripennos m, de prato aripennos m et 
tertiam partem de aripenno. Solvit si- 
miiiter. 

1 8. Ermenricus colonus et uxor ejus 
colona t nomine Eva, habent secum 
fiiios nn. Tenet mansum i ingenuilem. 



30. Fulcramnus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Unramna , homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem i; Frotbanus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum fratrem. Isti duo 
tenent mansiun i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vin , de 
vinea aripennos m , de prato aripennos 
VI. Solvit simiiiter. 

3 1. Gisloinus colonus et uxor ejus 
libéra, nomine Electa, habent secum 
infantem i ; Waldegarius colonus et uxor 
ejus colona, nomine Landramna, ho- 
mines sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria vin et antsingas ir, 
de vinea aripennos n. Solvit simiiiter. 

as. Ingalbertus, colonus sancti Ger- 
mani; Landoinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Electa , homines sancti 
Germani, habent secum infantes n. Isti 



* Fort •oppleodum, tui^tmimm 1. 



182 POLYPTYCHUM 

duo tenent ii ansum i ingenuilem, ha- 
bcnteoi ée terra arabili bunuaria xxxii , 
de vinea aripennos ii et dimidium, de 
prato aripennos vi. Solvit ad hostem 
solides un, de vino in pascione modios 
n. Arat ad bibcrnaticum perlicas nn, ad 
traniisum m. Ad tertium annum germ- 
gia I cum agno, et scindulas c Solvit 
canonica et agraria ; de carritionc peda- 
iom I ; pullos ni , ova xv. 



nuaria xu , de prato aripennos ni. Solvit 
similiter. 



2 3. Ingalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adaigarda, homines 
sancti Germani. Tenet mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria vin, de vinea' aripennum i et 
quartam partem de alio, de prato ari- 
pennos II. Solvit similiter V 

Fd. 97. aÂ. Ipcinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Bellindis, homines sancti 
Germani; Madalharius, colonus sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum 1 in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria x , de vinea aripennum i et di- 
midium , de prato aripennos n. Solvit 
similiter. 

3 5. Grerhardus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum 1 ingenuilem, ha* 
bentem do terra arabili bunuaria xii, 
de vinea aripennum 1 , de prato aripen- 
nos III. Solvit similiter. 

a 6. Waltarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Dathiidis , homines 
sancti Germani. Tenet mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 



27. Adalradus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Leodois , homines 
sancti Germani, habent secum ii^âa- 
tcm I, his nominibus, Adegia. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria xv et dimidiam 
antsingam, de vinea aripennum i ^t 
duas partes de alio , de prato aripennos 
II et dimidium. Solvit similiter. 



28. Grimboldus cdonus et uxor ejus 
colona , nomine Adalindis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
II, his nominibus, Ermengaudus, Adal* 
trudis. Tenet mansum i ingeBuilenit 
habentem de terra arabili bunuaria x 
et antsingas n, de vinea aripennum i, de 
prato aripeimos vi. Solvit similiter. 

29. Dodo, colonus sancti Germani . 
et uxor ejus libéra, nomine Geriindis, 
habent secum infantes iiii , his nomini- 
bus, Ansarius, Ëlecteus, Gislevertua, 
Dodelindis. Tenet mansum 1 ingenui<* 
lem , habentem de ten*a arabili bunuaria 
xxviiii , de vinea aripennum i et quar- 
tam partem de aripenno , de prato ari^ 
pennos xiii. Solvit similiter. 

30. Ardoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Aidelina, homines sancti 
Germani, habent secum infantes un, 
his nominibus « Artfridus, Adoardus, 
Hildevoldus, Hairhildis. Tenet man* 
suni I ingenuilem, habentem de terra 



* Voces duc potlreuue cbaracteribut tironianU scripte suDt 



IRMINONIS ABRATIS. 



185 



arabili bunuaria xiii, de vinea aripen- 
num T et dimidium ^ de prato aripennos 
VI. Solvit similiter. 

3i. Ascarius cotenus et uxor ejus 
colona , nomine Godelindis , habent se- 
cnm in&ntes un , bis nominibus, Gati- 
nns, Atfaidus, Doda, (jausmarus; An- 
serus, colont» sancti Germani, habet 
secum fratrem. Istiduotenent mansum i 
ingenuilem , babentem de terra arabiii 
bunuaria xiii , de vinea aripennum i , de 
prato aripennos vi. Solvit sinûlifer. 

3a. ErmboldiM cok>nus et uxor ejus 
colona , noBiine Alfida , homines sancti 
Germani, habent secum infantes ii. Te- 
net mansum i ingenuilem, babentem 
de terra arabHî bmiuaria un , de vinea 
apipenaum i , de prato aripennos xi. 
Solvit similiter. 

33. Adegis colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Adairada, homines sancti 
Germani, habent secum infantes m, 
his nominibus, Sicleverta, Aîrlindis, 
Gerlindis. Tenet mansum i ingenuilem, 
babentem de terra arabili bunuaria xiii, 
de vinea aripennos n et dimidium, de 
prato aripennos mr. Solvit similiter. 

r«i. 67 v«. 3 & . Ermenbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Flatberta, homines 
sancti Germani , habent secumiilium i ; 
Heldeboldus, colonus sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum i ingenuilem, 
babentem de terra arabili bunvaria x et 
antsingam i, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato aripennos m. Solvit 
similiter. 



35. Airmodus colonus et ujbor ejus 
colona, nomine Grimliadis, homines 
sancti Germam , habent secum iniflnies 
III, his nominibus, Aclevolda, Germo- 
dus, Gisleramnus. Tenet mansum i in- 
genuilem, babentem de terra ai^abili 
bunuaria x et antsingam i« de vinea ari- 
pennum I, de prato aripennos iiii. Solvit 
similiter. 

36. Adalgrimus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ermentrudis , homines 
sancti Germam, habent secum in&i»- 
tes VI, Aclevaldus, Wadalgrim, Emel- 
trudis, Starcariua, Hiltrudia, Elegius. 
Tenet mansum i ingenuilem , babentem 
de terra arabili bunuaria viii et antsîn- 
gas II, de vinea aripennos 11. Solvit si- 
militer. 

Habet dimidium mansum, babentem 
de terra arabili bunuaria v et dimidiam 
antsingam , de prato aripennos u* Facit 
inde ad bibematicum perticas nii, ad 
tramisum pertioaa nu 

37. Ansoinus, colonus sancti Ger- 
mani; Maurimis et uxor ejus colona, 
nomine Ingattrudîs » homines santli 
Germani. bti duo tenent mansum 1 in* 
genuilem, babentem de terra arabili 
bunuaria xii, de prato aripennos nu. 
Solvit ad hostem multones 11 , in pas- 
cione denarios lui* Arat ad hibemati- 
eum perticas ii. In unaquaque ebdomada 
corvadas ii. Pullos m , ova xv. 

38. Ragentelmus colonus et uxor ejus 
orfona, nomîne Aiidnida,bominet sancti 
Germani, habent secum infantes 11, 
Rangarius, Wandelindis. Teaet.jnan* 



184 



POLYPTYCHUM 



sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria x , de vinea duas par- 
tes de aripenno , de prato aripennos ii 
et dimidiuni. Solvit simililer. 

39. Frotgarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ingalaria , homines 
saiicti Germani , habent secum infantes 
II, his nominibus, Frodoardus, Adalin- 
dis. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria n , de 
vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennum i. Solvit similiter. 

/io. Frotlandus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria n et 
antsingam i , de prato dimidium aripen- 
num. Solvit similiter. 

U 1 . Siclonia , colona sancti Germani, 
habet secum infantes 11 , his nominibus , 
Nodalgis*. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria n, 
de prato dimidium aripennum. 

U 1 bis. Faregarius liber tenet mansum 1 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidiam antsingam , de 
prato dimidium aripennum. Solvit si- 
militer. 

/11. Teudoisus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Siclina, homines sancti 
(leimani, habent secum infantes un, 
his nominibus, Hedradus, Landulfus, 
Adalais, Adaltrudis. Tenet mansum 1 
ingenuilem, habentem de terra arabili 



bunuaria un, de vinea dimidium ari- 
pennum , de prato duas partes de ari- 
penno. Solvit similiter. 

43. Ardoinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Altfrida , homines sancti 
Germani, habent secum infantem i, his '^ < 
nominibus, Rumoldus. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria un, de prato dimidium ari- 
pennum. Solvit similiter. 

Il II* Frotbertus colonus et uxor ejua 
colona, nomine Gamaltrudis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
in, his nominibus, Frotberga, Frotlin- 
dis, Walateus. Tenet mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria ni et dimidiam antsingam, de 
vinea aripennum i , de prato aripennos 
II. Solvit similiter. 

45. Acleardus, colonus sancti Germa- 
ni , tenet mansum i ingenuilem , haben- 
tem de terra arabili bunuaria un, de 
vinea dimidium aripennum. Solvit simi- 
liter. 

46. Abram , colonus sancti Germani , 
tenet mansum i ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria vi et dimidiam 
antsingam. Solvit similiter. 

47. Artmannus, colonus sancti Ger* 
mani, tenet mansum 1 ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili , bunuaria vi et 
antsingam 1, de prato aripennos ni. 
Solvit similiter. 



* Nomeo alterum non compare! 



IRMINONIS 

àS. Froibertus colonus et nxor ejus 
colona , nomine Ansegildis , homines 
sancti Germani , tenent mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria xii, de prato aripennos ii et di- 
midium. Sol vit simili ter. 

àg> Ercanradus colonus et uxor ejns 
colona , nomine Roslîndis , homines 
sancti Germani , tenent mansum i inge- 
nuiiem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria mi, de yinea dtmidium aripen- 
num. Solvit similiter. 



ABBATIS. 185 

mi , ad tramisum m. In unaquaque eb- 
domada curvadas u, manoperas, caro- 
peras, quantum ei injungitur. Puilos m, 
ova XV. 

53. Ratharius, colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermentrudis, homines 
sancti Germani , habent secum infan- 
tem , nomine Ballefredus. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vu et dimidiam ant- 
singam, de vinea aripennos ii. Solvit 
similiter. 



5 G. Odelbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Malrada, homines sancti 
Germani , tenent mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria viii, 
de vinea octavam partem de aripen- 
no, de prato aripennos vi. Solvit simi- 
liter. 

5 1 . Adalvinus , colonus sancti Ger- 
mani , tenet mansum i ingenuilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria vni, de 
vinea aripennum i et dimidium, de 
prato aripennos ii. Solvit similiter. 

5a. Magenfredus colonus et uxor 
ejus colona , nomine RIdelindis , homi- 
nes sancti Germani, habent secum in- 
fantem i, bis nominibus, Sisa. Tenet 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria ni et dimidiam 
antsingam, de vinea aripennos n, de 
prato dimidium aripennum. Solvit ad 
hostem multones u , de vino in pascione 
modios n. Arat ad hibernaticum perticas 



5^. Walafredus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gertrudis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
n, bis nominibus, Girberga, Waranfire- 
àas. Habet de terra arabili bunuaria ii 
et antsingam i , de vinea aripennum i 
et tertiam partem de alio. Solvit simi- 
liter. 

55. Guinaldus colonus^ et uxor ejus 

colona , nomine edis% homines foi. s«t« 

sancti Germani, habent secum infantes 

II, bis nominibus, Baldasadus, Balta- 
dus; Erievoldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Teutlindis , homines 
sancti Germani, habent secum filios n, 
his nominibus, Teodrada, Dominica. 
Isti duo tenent mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria m 
et dimidiam antsingam, de vinea ari- 
pennum I et dimidium. 

56. Ragembaldus colonus et uxor 
ejuB colona , nomine Adalhildis, homines 



' Prima liuere oomini» peniiat ddetc tuât 



ik 



186 



POLYPTYCHUM 



sancti Ciennani; Amalricus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Teutlindis, 
homines sancti Gcrmani : Âmalradus 
est corum fUius. Isti duo tenent man- 
sum ï ingenuilem, habentem de terra 
arabiii bunuaria m, de vinea aripennos 
II , de prato aripennum i. Solvunt simi- 
liter. 

57. Erlulfus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Eva, homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes iiii, bis 
nominibus , Elrmenarius , flbreverta , 
Abbo, Emma; Amalgarius colonus et 
uxor ejus colona, nomine Ratbolda, 
homines sancti Germani, habent secum 
infiintes 11, bis nominibus, Gendradus, 
Âmalgis. Isti duo tenent mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabiii 
bunuaria iiii'et antsingas m, de vinea 
aripennos m et dimidium. Solvunt simi- 
liter. 

58. Solamius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Warmentildis, homines 
sancti Gcrmani, habent secum infantes 
II, bis nominibus, Wamarius, War- 
membei^a. Iste tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabiii 
bunuaria 11, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato dimidium aripen- 
num. Solvit similiter. 

59. Warmedramnus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Wandalbei^ , ho- 
mines sancti Germani, habent secum 
infantes m , bis nominibus , Âudradus , 
Audram, Adrevolda. Tenet mansum i 
ingenuilem, habentem de terra arabiii 
bunuaria 11, de vinea aripennum i et 



dimidium, de prato duas partes de ari- 
penno. Solvit similiter. 

60. Eurehardus colonus et uxor ejuB 
colona , nomine Godina , homines sancti 
Germani , habent secum infantes 11 , his 
nominibus , Bertegaudus , Godebert; 
Framnus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Erlefiida , homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes 11, his no- . 
minibus, Elefredus, Eriedrudis. Isti 
duo tenent mansum i ingenuilem , ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria u , de 
vinea aripennum i et dimidium, de 
prato tertiam partem de aripenno. Sol- 
vit similiter. 

6 1 . Teutgis colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Ermengardis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
III, his nominibus, Teutgildis, Teut- 
fireda, Elegius; Adalsadus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Teodildis, 
homines sancti Germani. Isti duo te- 
nent mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabiii bunuaria 11 et ant- 
singas III, de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato similiter. Solvit si* 
militer. 

62. Fulbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gendresma, homines PfLtf. 
sancti Germani , habent secum infantes 

un, his nominibus, Gotbolda, Fulberta, 
Wamevert, Andreus; Gendulfus colo- 
nus et uxor ejus colona, nomine Sta- 
bila , homines sancti Germani. Isti duo 
tenent mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabiii bunuaria m et dimi- 
dium , de vinea aripennum i , de prato 



IRMINONIS ABBATIS. 



187 



aripennum i et quartam partem de ari- 
penno. Solvit similiter. 

63. Ratgaudus, colonus sancti Ger- 
mani : Ratharius est ejus filius. Tenet 
mansuni i ingenuilem , liabentem de 
terra arabili bunuaria iii et antsingas ii , 
de vinea duas partes de aripenno. Solvit 
similiter. 

6 II- Radoenus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ellectrudis, homines 
sancti Germani. Tenet mansom i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria H, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato dimidium aripen- 
num. Solvit similiter. 

65. Natalifius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Widenildis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
III, his nominibus, Witbertus. Wit- 
boldus , Nadala; Ratveus, colonus sancti 
Germani, habet secum matrem et so- 
rorem. Isti duo tenent mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria un, de vinea aripennum i, de 
prato -dimidium aripennum. Solvit si- 
militer. 



pascione modios ii, umlone modium t. 
Facit in vinea aripennos nii, in messem 
perticas vi. Pullos ni, ova xv. Gurvadas, 
quantum ei injungitur. 

67. Ercanoldus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Ingalrada , ho* 
mines sancti Germani, tenent man^ 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria un, de vinea aripen- 
num I, de prato aripennum r. Solvit 
similiter. 

68. Landricus servus et uxor ejus 
colona, nomine Âmalfreda, homines 
sancti Germani, tenent mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria m, de vinea aripennos n, de 
prato dimidium aripennum. Solvit si- 
militer. 

69. Adalharius et uxor ejus colona 
sancti Germani, nomine Adaltrudis, 
habent secum infantes m , his nominî- 
bus , Adalhildis , Aide vertus, Teudricus. 
Tenet mansum i servilem, habentem 
de terra arabili bunuarium i , de vinea 
aripennos 11 , de prato aripennos ii. Sol- 
vit similiter. 



66. Landulfus servus et uxor ejus 
colona, nomine Gertrudis , homines 
sancti Germani « tenent mansum i inge- 
nuilem*, habentem de terra arabili 
bunuaria vi, de vinea aripennos 11, de 
prato aripennum i. Solvit de vino in 



70. Adalardus servus et uxor ejus 
colona , nomine \ homines sancti (îer- 
mani , habent secum infantes m : Ada- 
lardus, Adalbei^a, Madalhardus. Te- 
net mansum i servilem , habentem de 
terra arabili antsingas 11, de vinea an- 



* Maofti ingeouiieê qui in hoc paragrtpho noo- 
nulliiquc ad 79 uiqae Mqaentibii» memoras- 



tur, ia tomma, S 93, inier terrilet nameraotor. 



pnManmafQBi est 



îA. 



188 



POLYPTYCHUM 



pciinos II, de prato aripennuin i 
similiter. 



Solvit 



Fol S9 T*. 71. Pascuarius , servus sancti Ger- 
inani, lenet mansum i servîlem, ha- 
bentom de terra arabili bunuaria un, 
de vinea aripennum i, de prato dimi- 
dium aripennum. Solvit similiter. 

72. Wicleliiius, homo sancti Ger- 
mani; Bcrtsida, lida sancti Gcrmani. 
Isti duo tenent mansum i servilem , ha- 
bentcm de terra arabili bunuaria m , de 
vino aripennum i, de prato aripennos 
in. Solvit similiter. 

73. Fredebertus servus et uxor ejus 
ancilla, nomine Bertramna, habent se- 
cum infantes ni , bis nominibus , Frotni* 
dis, Bona, Lantberga. Tenet mansum i 
servilem, babentem de ten'a arabili 
antsingas un, de vinea aripennum i. 
Solvit similiter. 

7Â. Adobarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Erlindis , homines sancti 
Germani, babent secum infantes m, bis 
nominibus , Acledramnus , Autcarius , 
Gotlandus; Waltharius servus et uxor 
ejus ancilla, nomine Sicla, bomines 
sancti Germani , babent secum infantes 
ni, bis nominibus, Sigebcrtus, Elcna, 
Truda. Isti duo tenent mansum 1 inge- 
nuilem , babentem de terra arabili bu- 
nuaria nu, de vinea aripennos n. Solvit 
similiter. 



uxor ejus colona , nomine Agrada , ho- 
mines sancti Germani. Isti duo teneni 
mansum i ingenuilem , babentem de 
terra arabili bunuaria un, de vinea ari- 
pennos ni, de prato aripennum i el 
dimidium. Solvit similiter. 

76. Guntardus servus et uxor ejus 
ancilla, nomine Petresilla, bomines 
sancti Germani : Guntardus est eorum 
filius. Tenet mansum i ingenuilem, 
babentem de terra arabili bunuaria un , 
de vinea aripennos 11, de prato dimi- 
dium aripennum. Solvit similiter. 

77. Ermenarius, colonus sancti Ger- 
mani, babet secum fratrem etsororem. 
Tenet dimidium mansum servilem, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria n, de 
vinea duas partes de aripenno, de prato 
dimidium aripennum. Facit sicut de 
dimidium mansum. 

78. Adalgrimnus, bomo sancti Gei^ 
mani ; EJtsinda. Isti duo tenent mansum i 
ingenuilem, babentem de terra arabili 
bunuaria vi, de prato aripennum i. 
Solvit similiter. 

79. Frothardus et uxor ejus colona, 
nomine Walantildis , bomines sancti 
Germani. Tenet mansum i servilem, 
babentem de terra arabili bunuaria v 
et antsingam i , de vinea aripennum i , 
de prato aripennos n. Solvit simi- 
liter. 



76. Heldierus colonus et uxor ejus 
ancilla, nomine Tcutbildis, bomines 
sancti Germani ; Godebertus colonus et 



80. Benecristus, colonus sancti Ger- 
mani, babet secum matrem. Tenet 
bospicium dominicum, habens de vi- 



IRMTNONIS 

nea dimidium aripennum. Inde facît 
in vinea aripennum i ; in unaqua<{ue 
ebdomada dies n. Pullum i, oya xv. 

8 1 . Evus , colonus sancti Germani , 
tenet hospicium, habens déterra arabiii 
P0I.90. jomales 11, de vinea dimidium aripen- 
num, deprato aripennum i et dimidium. 
Inde facit in venia* aripennum i. Pul- 
lum I , ova V. In unaquaque ebdomada 
diem i. 

83. Ermenarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Walvis , bomines sancti 
Germani. Facit in unaquaque ebdomada 
diem i. Pullum i, ova v. 

83. Dido, colonus sancti Germani, 
facit similiter. 

84. RicuUus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Amildis , similiter. 

85. Agradus, servus sancti Germani, 
similiter. 

86. Ermensinda, ancilla, habet secum 
filium I. Similiter. 

87. Agenoldus, colonus sancti Ger- 
mani , et uxor ejus colona nomine Âlde- 
drudis. Habet de vinea duas partes de 
aripenno. Facit inde in vinea aripen- 
num I. Pullum I, ova v. in unaquaque 
ebdomada diem 1. 

88. Godoardus liber et uxor ejus 
colona, nomine Ilildegardis , bomines 



ABBATIS. 180 

sancti Gemianî. Tenet de terra arabiii 
bunuaria un et dîmidiam antsingam. 
Solvit inde multoaem i. Facit pertîcas 
ni; in unaquaque ebdomada diem i. 
Pullum T, ova v. 

89. Bertoinus, Uber, tenet dimidium 
hospicium. Facit inde in vinea et in 
messe et in prato, in unuroquemque, 
diem i. PuUum i, ova v. 

90. Habet Rothildis in bénéficie 
mansum ingenuilem i et quartam par- 
tem de manso , habentem de terra ara- 
biii bunuaria xiH et dimidiam antsingam, 
de prato aripennos viii et dimidium, de 
vinea aripennum 1. 

91. Habet Ostraldus in beneficio 
mansos ingenuiles n , habentes de terra 
arabiii bunuaria xxxi et dimidiam ant- 
singam , de vinea aripennos v et dimi- 
dium, de prato aripennos vu. Inde facit 
perticas vin , curvadas ni. 

92. Habet Heltbodus in beneficio 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabiii bunuaria vi, de vinea ari- 
pennos vu , de prato aripennos iiii. 



93. Habbt in Cumbis mansos inge- 
nuiles xxxm, qui solvunt ad hostem, 
omnianno, aut carra 11, aut boves vni,aut 
de argento libras ni et solidos un; de 
camatico libram i et solidos xini ; ad 
tertium annum vervices, cum agnis, xii; 
scindulas iimccc. 



•Sic. 



190 



POLYPTYCHUM 



Siiiit aiii luaiifti ingeiiuiles xii, qui 
>olvunt ad hostem inultones lx. 

Habet ibî maiisos t»erviies iiii, qui 
Aolvunt de uinlone modios xiii. Solvunt 
insimiil . iiitrr in|;cnuiies et .sr-rviles, de 
viiio in pascione niodios cxxx. 

àSunt niansi xii, qui solvunt in pas- 



done de argento soltdos nii , de capatico 
solîdos II. 

Sunt simid mansi lxxti et dimidnim. 



9^. Goscelinus et dao fUii cjns, Rodnllîi» 
atqoe Walteriui*. 



* Maou jaalutum recentiore videtur euratas esse |»aragnpbos. 



IRMINONIS ABBATIS. 



I«l 



XVII. BREVE DE MURCINCTO. 



Poi. 90 V. 1 . Habet in Murcincto * casa dominica 
cum aliis casticiis suflicienter. Habet ibi 
de terra arabili bunuaria cxxii, quae 
possunt seminari modiis dc. Habet ibi 
de vinea aripennos ex , ubi possunt in 
totum coliigi de vino modii dc; de prato 
aripennos xxx, ubi possunt coliigi de 
feno carra xl; de silva, sicut aesti- 
matur in giro, per totum, ieuas 11; et 
possunt saginari porci ccc. 

1 . Habet ibi ecclesias n , cum omni 
apparatu diiigenter constructas. Âspi- 
ciunt ibi mansus serviies i et dimidius , 
habens de terra arabili bunuaria m et 
antsingam i, de vinea aripennos v, de 
prato aripennum i. Exiit inde curva- 
tas ni. 

3. Geningus, major et colonus sancti 
Germani , tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria iiii , 
de vinea aripennos 11, de prato dimi- 
dium aripennum. Solvit in pascione dc 
vino modios u. Facit in vinea aripennos 
II; ad tertium annum viniculam. Arat 
perticasvii. Curvadas, caplim, caroperas, 
manoperas, quantum ei injungitur. Pul- 
los m, ova xv. 



à. Grimhardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Walda, bomines sancti 
Germani. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria m 
et dimidiam antsingam , de vinea ari- 
pennum i, de prato similiter. Solvit 
similiter. 

5. Gisoinus, colonus sancti Germani , 
et uxor ejus libéra , nomine Winednidis, 
habent secum infantes v, bis nominibus, 
Bertfndus, Giso, Gisoardus, Gisoildis, 
Bemoildis. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria xi , 
de vinea aripennos m , de prato quartam 
partem de aripenno. Solvit similiter. 

6. Gislardus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Teutgundis, homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
II, bis nominibus, Adaltrudis, Adal- 
tramna. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria vi , 
de vinea aripennos un , de prato dimi- 
dium aripennum. Solvit similiter. 

y. Blitgarius colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Gislindis, bomines sancti 
Germani , habent secum infantes 11 , his 



* Hodie Monam-turSeine , ter mille pttsibut t Gorbolio, Aeridiem venot. V. Libeof, Atif. émDioc. dt 
Parit, tom. XIII, peg. 160. 



192 

iiominibus , Gisledrudis , 
(lislardus colonus et uxor ejus colona , 
iiomine Dodalagia, homincs saiictiGer- 
mani, liabent sccum infantes iiii, his 
noininibus, Dodalbertiis, Gisleramnus , 
Gislebrandus'.... Tenet niansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria xii , de vinea aripennos m , de 
prato aripennum i. Solvit simiiiter. 

8. Alveus colonus et uxor ejus co* 
loua'*, nomine Ermoildis, homines sancti 
Germani, habent secum infantes ini% 

Fol. 91. simiiiter coloni, his nominibus, Adal- 
garius , Erlandus , Ej^lildis , Emildis , 
Aldo. T( net niansuni i ingenuilein , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria xii, 
de vinea aripennos 11 , de prato aripen- 
num I. Solvit simiiiter. 

9. Farcinctus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Kurehildis, homines 
sancti Gennani. Tenet mansum i ingc* 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria iiii et antsingas 11; de vinea ari- 
pennos II , de prato aripennos un. Solvit 
simiiiter. 

10. Farnoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Airoildi^, homines sancti 
Gennani, habent secum infantes m, 
his nominibu5, Airoin, Frambertus, 
Airois. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria viiii, 
de vinea aripennos m, de prato aripen- 
nos m et dimidium. Solvit simiiiter. 



POLYPTYCHUM 

Deurtrudis ; i 1 . Rainlandus colonus et uxor ejus 

colona , nomine Ingramna , homines 
sancti Germani, solvunt senapi sesta- 
rium 1, ansarias l. Ostremundus colo- 
nus et uxor ejus colona, nomine Agia. 
Isti duo tenent mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria vu , 
de vinea aripennos iiii. Solvit simiiiter. 



1 2 . Docfredus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Audrada , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
11 , his nominibus, Droitberga, Droitis- 
ma; Ërmeuardus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Agenildis , homines 
sancti Germani. Isti duo tenent man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vi , de vinea aripennos 
II , de prato aripennos nii. Solvit simi- 
iiter. 

i3. Ëuroinus, colonus sancti Ger- 
mani, habet secum infantes un'', his 
nominibus. Bonus, Euraldus, Ëbroinus, 
Elisaima, Osanna. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem terra arabili bu* 
nuaria xvii, de vinea aripennos nn, de 
prato aripennos vi. Solvit simiiiter. 

1 4. Albericus» colonus, et uxor ejus, 
libéra. Tenet mansos n ingenuiles, ha- 
bentes de terra arabili bunuaria xv, de 
vinea aripennos m, de prato aripennos 
vu. Solvit simiiiter. 

1 5. Aclefredus colonus et uxor ejus 



* Nominis quarti locus \ucnus rclicins est. 

'' Priu» legcbaiur ancUla , sed loco vocabuli illius 
abraai colona posiiiun est ; icicoque , ne in dubium 
vocaretur liberonim coodiiio , quar ubique mater- 



nain sequitur, ipsonim nominibus voces simiUlêr 
cobtni prviixx sunt. 

' Quinque mox nominabuntur. 

* Unus amplius nominaiur 



IRMINONIS ABBATIS. 



195 



colona, nomine Warmentrudis, homi- 
nés sancti Germani, habent secum in- 
fantes II, his nominibus, Domnehildis, 
Adalfredus. Tenet mansuin i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria v et 
dimidiam antsingam , de vînea aripen- 
num I et quartam partem de aripenno , 
de prato aripennum i et dimidium. Sol- 
vit similiter. 

16. Waltarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Bemehiidis, bomines 
sancti [Germani*]. Tenet mansum i in- 
genuilem , babentem de terra arabili 
bunuaria vn, de vinea aripennum i et 
dimidium ; de prato aripennos 11. Solvit 
similiter. 

17. Ermgarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ellecta , habent secum 
infantes n, his nominibus, Ellectrudis, 
Electardus. Tenet mansiun i ingenui- 
lem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria V et antsingas 11 , de vinea ari- 
pennos m, de prato aripennum i et 
dimidium. Solvit similiter. 



manuoperas, qiuintum ei injungitur. 
Pullos III, ova XV. 

ig. Trudoinus, colonus sancti Ger- 
mani , habet secum infantes ni , his no- 
minibus, Rotgarius, Ingalfredus, Adina. 
Tenet mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuarium i , de vinea 
aripennum i, de prato aripennum i. 
Solvit similiter. 

20. Ratbertus, colonus sancti Ger- 
mani , tenet dimidium mansum , haben- 
tem de terra arabili antsingas un, de 
vinea aripennum i, de prato aripen- 
num I. Solvit similiter. 

ai. Ragambaldua, colonus sancti 
Germani, habet secum infantes mi, his 
nominibus , Hiideboldus , Giroardus , 
Euregildis. Tenet mansum 1 ingenui- 
lem « habentem de terra arabili antsingas 
vil, de vinea aripennum i, de prato 
quartam partem de aripenno. Solvit in 
pascione de vino OKxlium i , ceten si- 
militer. 



1 8. Dodoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Deodrada, homines 
Fei.9tT«. sancti Germani, habent secum infantes 
II, his nominibus, Gerbertus, Daudoart. 
Tenet mansum 1 ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria 11 , de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato si- 
militer. Solvit in pascione de vino mo- 
dios II. Facit in vinea aripennos 11; ad 
tertium annum multonem i. Facit per- 
ticasiiii, curvadas, caplim, caroperas. 



la. Adremarus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Branthildis, homines 
sancti Germani , habent secum infiintes 
II, his nominibus» Autgarius, Ermen- 
gaudus. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria v, 
de vinea aripennum i. 

a 3. Aringaudus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Autgtria , homines 
sancti Germani, habent secum in£uites 



PneienniiMmi Gtrmëià. 



a5 



194 POLYPTYCHUM 

II. Tenet mansum i ingenuilem, haben- sum i ingenuilem , habentem de terra 

tem bunuaria iiii et antsingas ii, de arabili bunuaria iiii, de vinea aripen- 

vineaaripcnnumi,depratoaripennumi. num i, de prato similiter. Solvit simi* 

Solvit similiter. liter. 



a A. Augarius, colonus sancti Ger- 
mani, tenet dimîdium mansum, haben- 
tem de terra arabili bunuaria v et 
dimidium, de vinea aripennum i et dt- 
niidium , de prato aripennos ii et dimi- 
dium. Facit sicut medietatem mansi. 

i5. AutgiRgias colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godaltrudis, homines 
sancti Germani. Tenet mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria iiii et antsingas ii , de vinea 
aripennum i et dimîdium , de prato si- 
militer. Solvit similiter. 

a 6. Gerfiredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ermburga, homines 
sancti Germani. Tenet mansum i inge- 
nuiiem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria m, de vinea aripennum i, de 
prato aripennum i et dimidium. 

27. Adalgaudus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ragnoildis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
n, bis nominibus, Ragemarus, Waltsis. 
Tenet mansum 1 ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria un et antsingas 
II , de vinea aripennum i et dimidium, 
de prato aripennos 11. Solvit similiter. 

18. Ermenteus colonus et uxor ejus 
rolona, nomine Electrudis, homines 
sancti Germani; Ermenaldus, colonus 
suncti Germani. Isti duo tenent man- 



29. Acieardus colonus et uxor ejus F0L91. 
colona , nomine Domedrudis , hcmiines 
sancti Germani. Tenet mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabfli bu- 
nuaria iiii, de vinea aripennum i, de 
prato aripennum i. Solvit similiter. 

30. Rathelmus colonus et iixor ejus 
colona, nomine ËrmtrucKs, honÔMi 
sancti Germani, habent seeum infiuitss 
nr, his nominibus, Autbaldus, Erm- 
berta, Autberta; Audricus cokxMs et 
uxor ejus colona, nomine Adalgundis» 
homines sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria nii et antsingas n, 
de vinea aripennos m, de prato aripeu-* 
nos ni. Solvit similiter. 

3 1 . Farienus, colonus sancti Germani 
tcnet mansum 1 ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria mi, de vinea 
aripennos n et dimidium , de prato ari- 
pennos II. Solvit similiter. 

39. Gimtbertus colonus et uxor ejos 
colona , nomine Benedicta , homines 
sancti Germani. Tenet mansum i inge^ 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria V, de vinea aripennum i, de prato 
dimidium aripennum. Solvit similiter. 

33. Constantinus et uxor ejus coiona, 
nomine Hairtnidis, homines sancti Ger- 
mani, habent sccum infantes m, his 



IRMINONIS ABBATIS. 



19B 



nomimbus, Remegius, Frelinus, Hilde- 
gis. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili buiiuaria ii, 
de vinca aripenniim i, de prato dimi- 
dium aripcnnum. Solvit similiter. 

36. Dodalhardut coionus et uxor 
ejus colona , nomine Haiiindîs, hominès 
sancti Germani, tenent mansum i inge- 
nuilem, habenteni de terra arabili \m- 
nuaria m, de vinea aripennum i, de 
prato aripennum i. Solvit simiiiter. 

35. Maurus senrus et Uxor ejUs an- 
cilla , nomine Mauringa , bomines sancti 
Germani , tenent mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria m , 
de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripemium i* Sohrit simiiiter. 

36. Amalricus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Ifiltrodis , bomines 
sancti Germani, habent secum infiamtes 
II, his nominibus, GamanSdis, Hilde- 
brus. Iste tenet mansum i ingenuilem , 
babentem de terra arabili bunuaria vni, 
de vinea duas partes de aripenno, de 
prato aripennum i. Solvit simiiiter. 

37. Adaiboldus, coionus sancti Ger- 
mani , tenet mansum i ingenuilem , 
babentem de terra arabili bunuaria 11 , 
de vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennum dimidium. Solvit simiiiter. 

38. Sicliardus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Winerada , bomines 



sancti Germani i tenent mansum i inge^ 
nuilem, babentem de terra anAili bu- 
nuarium i, dé vinea aripennum i, de 
prato quartam partem de aripemio. StA- 
vit simiiiter. 

39. B060 coionus el uxor ejus co- 
lona, nomine Acbèrta, liomines saMti 
Germani, habent seetun infante» mi, 
his nominibus, Cristemia, Bosa, Bovo, 
Bosiebertak Tenet dimidium mansum 
servilem, babentem de terra arabili 
bunuaria un et antsingam i , de vinea 
aripennum i et dimidium, de prato fci.^t^\ 
dimidium aripennum. F\icit sicnt de 
medietatem mansî. 

60. Ebroihus coionus et uxor ejm 
colona , nomine Susanna » homttiés 
sancti [Germani*], habent secuin ihfiin'- 
tem I, his noipinibus, Martinus. Tené! 
mansum i ingenuilem^, habenfem de 
terra arabili bunuaria viii, de vinea ari- 
pennos n , de prato aripennos m et di- 
midium. Solvit sim^ersicutAdalmarus. 

à 1 . Adalmarus , coionus sancti Ger^ 
mani, tenet mansum i setriiem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria iiii, 
de vinea aripennoa u « de prato aripen- 
num I et dimidium. Facit in vinea ari- 
pennos iiii. Solvit in pascione de vino 
modios II , senapi sestarium i, ausarias l, 
pullos III , ova XV. 

As. Godefredus, coionus sancti Ger- 
mani , habet secum matrem et fratrem 



' PnBtermiMiiin est Germant. 



^ In anomenlîoiM S I9 manstu îtle ad terrilet 
detnuos est. 

a5. 



IM POLYPTYCHLM 

et MMfwetu. Tenet fuaiiMUKâ 6er\'ilem 1 , ruaetaDtsing;aiDi,deviDea 

babefitem de terra arsbili buiiuaria ui « 

de viuea aripefujum i et dimidiiiin • de 

pntto arîpefiiiuai i et dimidium. Solvit 

Ufriiliter. 



et dimidium <» de pnto aripenanm i. Se- 
napî sestuiimi i, osanas l. 



&3. l>afitl>ertu» coIcmicju» et tuor ejus 
eoloua , nomine Sichildis , homines 
tancti Gennaiii, tenent mansum i benrk 
lem , liaJ^enUffu de terra arabili bunua- 
rh 111 et difuidiiun, de vinea aripennum ï, 
de prato ariperiiiuin i. Solvit de senapi 
t«fttariiifn i , o^artas l. 

H. Gaudoenui colonus et u&or ejus 
'Xiloiia , iiomifie Aldoara , homines 
^aficti Genriani , habent secum infantes 
11, bijk uornifiibus* Adalardus, Altbertus. 
Tenet inansuni i servilein, habenteoi 
de terra arabili bunuaria vrn , de vinea 
aripennum i , de prato aripennum i et 
dimidium. Solvit similiter. 

46. Cbristehjldis* colona sancti Ger- 
maiii , habet «ecuni infantes ii , lus 
nominibu*», Crit»aiium, Andrebergam, 
similiter coloni. Tenet mansum servi- 
lem I , habeiilein de terra arabili bunua- 



46. Batbert senrus et uxorejus an- 
cilla, nomine Aida, babent de terra ara- 
bili anUingas ui« de TÎnea dnas parles 
de aripenno* de prato dimidinm aripen- 
num. Solvit iode vervicem i, puUos m, 
ova XV. 

47. Sichardus tenet hospîcîimi do- 
minicum. Solvit similiter, et in unaqua- 
que ebdomada dies n. 

48. Habet Fulb«tus in beneficÎD 
mansum 1 ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vm, de vinea 
aripennos ni, de prato aripennos n et 
dimidium. 

49. Habet in Muricinctu mausos in* 
genuiles xxxvi, qui splvunt, ad tertinin 
annum , ad hostem geniculas vmi et 
quartam partem , multones xun ; manaoa 
serviles vi et dimidium*. Solvunt simul 
de vino in pascione modios Lxxxim, 
puUos ex t ova ne. 



* Characteribut tironiânit et dimidium exiratum est. 



IRMINOMS ABBATIS. 



1Q7 



XVIII. BREVE DE COLRIDO. 



W.91. ,, Habet in Colrito* mansos ingé- 
nuités XI et dimidium , qui solvunt onuii 
anno ad hostem boves y et dimidium , 
puiios xxxni, ova clxv. 

2 . Habet in Colrido mansum domi- 
nicato, habentem de terra arabiii bu- 
nuaria lx , ubi potest seminari modios 
cLxxv; de vinea aripennos xini, ubi 
possunt colligi de vino modii ccxxx; 
de prato aripennos x , ubi possunt col- 
ligi de feno carra xl ; de silva bunuaria 

XXV. 

3. GeAertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalgundis, bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 
II , bis nominibus, Bismodus , Geriiierga. 
Tenet tnansum 1 ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xi, de 
vinea aripennos 11. Solvit ad hostem 
dimidium bovem , de vino in pascione 
modios n; et arat perticas vu. Facit in 
vinea aripennum i. PuUos m , ova xv 
Curvadas, caplim , caroperas, mano- 
peras, quantum ei injungitur. Lignaritia 
pedalem i. 

A. Teutgrimus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ingberta, bomines sancti 



Germani : Teutbei^ est eorum filia. 
Tenet mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria vi, de vinea 
aripennum i. Solvit similiter. 

5. Hiltbertus, colonus sancti Ger- 
mani , et uxor ejus , ancilla , tenent man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xn, de vinea aripen- 
nos. Solvit similiter. 

6. Amalgis colonus et uxor ejus li- 
béra , nomine Ardelindis » homines 
sancti Germani; Odilelmus colonus et 
uxor ejus ancilla , nomine Ermengardis, 
homines sancti Germani , babent secum 
in&ntes n, his nominibus, Leudricus, 
Gisloina. Isti duo tenent mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria n, de vinea aripennos n. Sol- 
vit similiter. 

7. Sicharius, colonus sancti Germani, 
et uxor ejus libéra, nomine Solisma ; 
Sicharia est eorum filia. Ermbradus, 
sancti Germani, et uxor ejus, sancti Ger- 
mani , habent secum infantes v, his no- 
minibus , Hildebertus , Godalbertus , 
Madalgarius , Ermbrada , E^. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 



* Hodie Le Coûdray, ad ripam aastraJem Seqoa- 
Dc, e regione Murctncti, in altéra ript atti; ater- 



qttc circiler tribtu milliaribiif a Girbolio, •natnuii 



198 POLYPTYCHUM 

de terra arabili bunuaria xi et dimi- sum i ingenuilem, habenteiu de terra 
dium, de vinca aripennos ii. Solvit si- arabili bunuaria x, de vinea aripennosii. 
militer. Soivit similiter. 



8. Sicboldus, colonus sancti Ger- 
main, et uxor ejus libéra, nomine Er- 
camberta; Âgebertus, colonus sancti 
Germani. Isti duo tenent mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria xi, de vinea aripennos u. Solvit 
similiter. 

9. Godebertus, lidus; Mattheus, co- 
lonus sancti Germani , et uxor ejus co- 
lona, nomine Cristiana. Isti duo tenent 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vn, de vinea an- 
pennum i et très partes de aripenno. 

10. Ermenul&is, colonus sancti Ger^ 
mani; Ingulfus, colonus sancti Germani. 

Fol. 94 «•. Isti duo tenent mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaiîa vu, 
de vinea aripennos n et dimidium. Sol- 
vit similiter. 

1 1 . Airbertus , colonus sancti Grer- 
mani; Adalradus colonus et uxor ejus 
colona 9 nomine Frotlindis , homines 
sancti Germani. Isti duo tenent man- 



12. Edimius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Electa , homines sancti 
Germani; Frothardus, colonus sancti 
Germani , habet secum matrem. Isti duo 
tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria v, de vi- 
nea aripennum i et dimidium. Solvit*. 

1 3. Earmenoldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Walda, homines sancti 
Germani, habent secum infantes 11, his 
nominibus, Sicrada, Sigenildis; Teut- 
gamus colonus et uxor ejus colona, no- 
mine Ermentradis , homines sancti Ger- 
mani : Melismus est eorum filius. Isti 
duo tenent mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria xi, de 
vinea aripennum i et duas partes de ari- 
penno. 

i4. Âiroardus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet dimidium mansum, haben- 
tem de terra arabili bunuaria v, de vinea 
aripennum i. Cetera facit sicut medie- 
tatem mansi. 



' Pnetennistum nwdlUer. 



IRMINONIS ABBATIS. 



199 



XIX. BREVE DE ACMANTO- 



DE PAGO SENONICO. 



1 . Habct in pago Senonica m villa 
Acmanto * niansum indominicatum 
cum ca^ et aliis casUciis suflicienter. 
Habet ibi de terra arabiii culturas viiu, 
quae habent bunaria cccim, et possunt 

seininari dq roodiis ^ Habet ibi 

de vinea veteri aripennos lxvi ; de no- 
vella , quem domnus Irmino abbas 
piantare jussit, aripennos xnii, ubi pos^ 
sunt coiligi de vino oiodii dc. Habet 
ibi de silva, sicut œsUmatur, per totum 
in giro , ieuvas im, ubi possunt saginari 
porci 0. Habet ibi de prato aripennos 
Lxx, ubi coUigi possunt de feno carra- 
das CL. Habet ibi farinarios ini : exiii 
inde in censum de annona modios cv, 
de argento soHdos n, aucas n. 

1 bis. Ego Hagano, per voluntatem uxom 
mes Addalde , et cum conseosu filioniis nos- 
trorum Hugonis et Odonis, damus sancto Vîn- 
centîo et sancto Gennano necnon firatribus tbt- 
dem Deo dcaervientibus, per ilaprecâtioneoi 
Brunardi tenri nottri, fiiiam ipûus, nomioe 
Adhuideoi, pro reinedio animanim nostra- 
rum, ut seroper pro nobis intercédant ad Do- 
roinum. El inde sunt lestes Tedrannus et Jos- 
bertus atque Hiibertus presbyter *. 



%. Habet ibi ecdesiam cum omni Foi.f5. 
apparatu diiigenter coostructam, cum 
casa et aliis casticiis suiEcienter. Aspi- 
ciimt ibi bospites v» qui solvunt puUos 
vnn, ova xlv, et faciunt in ebdomada, 
si eos pavent, dies n. 

Habet inler presbyterom et ipso* de 
vinea aripennos nn , de terra anabili bu- 
nuaria xvn, de prato aripennum i. Et 
exît de ipsa ecclesia in dona cabaHus r. 

3. Ermenarius, major et coionus, et 
uxor ejus colona, nomine Adaibrug, 
homines sancti Germani , habent secum 
infantes nn*, bis nominibus, Ermen- 
gardis, Ermembertus, Ermoara, Er- 
mois, Eàrmenrada. Tenet mansos n în- 
genailes , habentes de terra arabiii bu- 

nnarîa' , de vinea aripennos vi , de 

prato aripennos n et dimidium. I>e istis 
duobus mansis previdet servitium, et 
donat caballum. 

U. Albericus, cellerarius et coionus, 
et uxor ejus colona, nomine Altberta, 
homines sancti Germani, tenent man- 



' Naoc Bmtuu , td deiteram vne Seaooei»- 
tis, ter mille pastibus a Monatteriolo, vmtu 
roeridiem. De pago Senonico egimos in G>miiieii- 
tariw. 

^ Relicta est hic lacuna duamm vocun. 



* Ptu^graphom illum manas paaio reeeotior 
eiaravit 

' Leg. ip$ùt, 

* Uaiif ampiîas noanoatiir. 
I éeett 



200 



POLYPTYCHUM 



sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria x, de vinea aripennum i 
et dimidium , de prato aripennum i et 
dimidium. Et, propter servitium quod 
previdet, nihil solvit, nisi ut unam ant- 
singam arat et de suo seminat, et ad 
tramissum perticas ii. 

5. Aimeradus, colonus et decanus, 
homo sancti Germani , tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria vnii, de vinea aripennum i. 
Nihil solvit, propter servitium quod 
previdet. 

6. Grimhaldus colonus , mulinarius, 
homo sancti Germani , tenet dimidium 
mansum ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria nii, de vinea dimidium 
aripennum, de prato similiter. Nihil sol- 
vit , propter servitium quod praevidet. 

7. Âdrianus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Sulpitia, homines sancti 
Germani, tenent mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria xxvi, 
de vinea aripennos 11 , de prato aripen- 
nos nii. Et, propter mercedis causam, 
nihil solvit, nisi unam antsingam arat 
ad hibematicum et seminat de suo, et 
ad tramissum perticas 11. 

8. Salvius colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Blathildis , homines sancti 
Germani, habept secum infantes mi, 
his nominibus , Landoinus , Radoino , 
Fredericu5, Wamedrude. Tenet man- 



sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabilibunuaria xii, de vinea aripennos v, 
de prato aripennum i. Solvit ad hostem, 
aut de argento solidos un, aut multones 
mi, aut dimidium bovem; de vino ma- 
dios II, de avena modios n*; et si ha- 
buerit vinum, de viginti modiis solvit FtLfS* 
modium i, ad tertium annum vervicem 
cum agno; puUos in, ova xv. Arat ad 
hibematicum pecticas m , ad tramissum 
perticas n. Facit caplim quantum sibi 
jubetur. Facit caroperas ubi ei injun- 
gitur. Facit de vinea aripennum r. 
Excutit de dominica annona modios zn. 
Habet de suo conparato bunuarium i. 

g. Gigo colonus et uxor ejus colona, 
nomine Geriindis , homines sancti Ger- 
mani, habent secum infimtes n, his 
nominibus , Girandus , Waldedrudis. 
Tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria xvn, de vinea 
aripennos nii, de prato aripennum i. 
Solvit similiter. 

10. Agardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Beledrudis, homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
un , his nominibus , Ebroinus , Baldasar. 
Eurohildis, Altbei^a; Aimericus colonus 
et uxor ejus colona, nomine Benimia, 
homines sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i , habentem de 
terra arabili bunuaria xx , de vinea 
aripennum i, de prato dimidium ari- 
pennum. Solvunt de avena modios u. 
pullos VI , ova XXX , cetera similiter. 



MnhocparagraphoatqueSS i5, 16, 18, si,94, 
a6, s8, moi secoturis, numenit lu vel un prias bic 



legebatnr, posteâ nameri binarium excedeotet 
deieti sunt. 



IRMINONIS ABBATIS. 



201 



1 1 . Leudelgis colonus et uxor cjus 
colona , nomine Ildelihdis , homines 
sancd Germani , habent secum infantes 
mi , his nominibus , Ragneramnus , Leu- 
delgrimnus, Waldedrude, Deodata. Te- 
net dimidium man^um ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria tu et 
dimidium, de vinea aripennum i, de 
prato dimidium aripennum. 

\2. Ermoinus colonus et uxor ejus 
libéra, nomine Aida, homines sancti 
Germani, habent secum inOaintes un, 
his nominibus, Aldo, Salgia, lusana, 
Papia. Tenet dimidium mansum inge- 
nuilem , habentem de terra arabiii 
bunuaria vi, de vinea dimidium ari- 
pennum, de prato similiter. Isti duo 
solvunt de avena modios n ; puUos vi , 
ova XXX. Cetera similiter. 

1 3. Ermgaudus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Agenildis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
VI, his nominibus, Agenteus, Agember- 
tus,Ermgis, Airois, Acledrudis, Elrm- 
giidis. Tenet dimidium mansum inge- 
nuilem , habentem de terra arabiii 
bunuaria viii et dimidium, de vinea 
aripennum i, de prato similiter. 

1 Ix. Giso colonus et uxor ejus colona* 
nomine Gisla , homines sancti Germani, 
habent secum infantem i, his nomini- 
bus, Adingus. Tenet dimidium mansum 
ingenuilem , habentem de terra arabiii 
bunuaria xii, de vinet aripennos n, de 
prato aripennum t et dimidium. Isti 
duo solvunt de avena modios n; pullos 
VI , ova XXX. Cetera similiter. 



i5. Frodonus cdonus et uxor ejus 
colona, nomine Bertildis, homines Foi 96. 
sancti Germani ; Berois colonus et uxor 
ejus colona, nomine Gundeiindis, ho- 
mines sancti Germani; Salecus colonus 
et uxor ejus colona, nomine A^eberga, 
homines sancti Germani. Isti très tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bunuaria xvui, de vinea 
aripennos n, de prato aripennos m. 
Solvunt de avena modios n ; pullos vuii , 
ova xLv. Cetera similiter. 

16. Bertigerus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ercadramna, homines 
sancti Germani , habent secum in&ntes 
un ; Leutgis colonus et uxor ejus colona, 
nomine Titbalda, homines sancti Ger- 
mani, habent secum in&ntes ni; Got- 
bertus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Germenberga, homines sancti 
Germani, habent secum infantes ni. Isti 
très tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria xxi, 
de vinea aripennos m et dimidium , de 
prato aripennos 11 et dimidium. Solvunt 
de avena modios ii; pullos viiii, ova 
XLV. Cetera simQiter. 

17. Aglinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Silvana, homines sancti 
Germani, habent secum infantes 11; 
Fulgamus colonus et lULor ejus colona , 
nomine Aglisma, homines sancti Ger> 
mani , habent seeum infantes 11 ; Gode- 
bsddus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Albedrudis , homines sancti 
Germani, habent secum infantem i. 
Tenent mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabiii bunuaria xvii , de 

26 



1202 



POLYPTYCHUM 



vinea aripennos iit, de prato aripen- 
nos II. Cetera similiter. 

18. Aaiwinus colonus, home sancti 
Germani, habet secum infantes un; 
Gislebertus oolonus et mater ejus colo- 
na , nomine Gisleberta , homines sancti 
Germani, habent secum infantes m. 
Tenent mansum ingenuilem i, babentem 
de terra arabili bunuaria xvii , de vinea 
anpeniios 11 et dîmidium, de prato ari- 
pennum i. Solvunt de avena modios n, 
pullos VI , G va XXX. Cetera similiter. 

19. Eldradus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Berta , homines sancti 
Germani, Dadois colonus et uxor ejus 
colona, nomine Perpétua, bomines sancti 
Germani, babent secum infantes m; 
Ascaricus colonus et uxor ejus colona, 
bomines sancti Germani, babent secum 
infantes u. Isti très tenent mansum in- 
genuilem I, babentem de terra arabili 
bunuaria xun, de vinea aripennos m, 
de prato aripennum i. Cetera similiter. 



20. Wandalbertus oolonus et uxor 
ejus colona , nomine Bertrada, bomines 
sancti Germani , babent secum infantes 
Vf; Ingalbertus colonus, et uxor ejus 
colona, nomine Vulfoildis, bomines 
sancti Germani, babent secum infantes v; 
Ingalramnus colonus et uxor ejus li- 
Foi 9«.^ bera, nomine Vulbildis, babent secum 
infantes 11. Isti très tenent mansum in- 
genuilem I , babentem de terra arabili 
bunuaria xx , de vinea aripennos n et 
dimidium, de pralo aripennum dimi- 
dium. Sol vit similiter. 



3 1 . Ârduis colonus, bomo sancti Ger^ 
mani ; Florentinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Arobildis, babent se* 
cum infantes m. Tenent mansum in- 
genuilem I, babentem de terra arabfli 
bunuaria xxv et dimidium, de vinea ari- 
pennos V, de prato aripennos n et di- 
midium. Solvunt de avena modios ii; 
pullos VI , ova XXX. Cetera similiter. 

a a. Saroardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Agledranma, bramnes 
sancti Germani , babent secum infantes 
u ; Randingus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Benimia , bomines sancti 
Germani, babent secum infantes mi; 
Baldoinus colonus et uxor ejus odosa, 
nomine Landrada , bomines sancti Grer> 
mani, babent secum infantes n; Ifiit- 
garnus colonus , bomo sancti Germani. 
Isti quattuor tenent mansum ingenui* 
lem I, babentem de terra arabili bunua- 
ria xmi, de vinea aripennos n, de prato 
aripennos n. Solvit similiter. 

23. Dodalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hildedrudis, homines 
sancti Germani, babent secum 
iiii ; Flotveus c(doniis et uxor ejus 
lona , nomine Ermbalda , bomines sancti 
Germani , babent secum infantes vi; 
Elismus colonus et uxor ejus cdona, 
nomine Wandregildis , homines sancti 
Germani , babent secum infantes m. fati 
III tenent mansum ingenuilem i, hfr> 
bentem de terra arabili bunuaria xm, 
de vinea aripennos m, de prato aripen<> 
nos II. Solvunt similiter. 

ili. Maurus colontis et uxor ejus ce* 



IRMINONIS ABBATIS. 



ao5 



lona, nomine Agentrudis, bomines 
aancti Gennani, babent aecum filiiim i; 
Bruningus colonus et laor ejus cokma, 
nomine Adalfrida, hominea sancU Ger- 
mani, habent secum infantes un. ktî 
duo tenent manaum ingenuilem i • ha- 
bentem de terra arabili bunuaria xvin, 
de vinea aripennos v , de prato aripen- 
lium I et dimîdiuro. Solvunt de avena 
modios 11, puUos vi, ova xxk. Cetera 
simiUter, 

%S. Framericua colonus et uxar ejus 
colona, nomine Ërmentera, bomines 
sAttcti Germani, habent secum infan- 
tem i; Actoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frodoildis» bomines 
sancti Germani, habent secum infantes 
II; Benjamin colonus et uxor ejus co* 
lona , nomine Tendoildis , bomines 
sancti Germani, habent secum in&n- 
tem I ; Godalgrimus colonus et uxor ejus 
oolona t nomine Anteria , bomines sancti 
Germanî, habent secum infantem i. Isti 
lui"' tenent mansum ingenuilem §• ha- 
bentem de terra arabili bunuaria xvni et 
dimidium, de vinea aripennos m, de 
prato aripennum i et dlmidium. Solvunt 
similiter. 

a 6. Aldegerus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Beletbildis, bomines 
sancti Germani , habent secum infantes 
V ; Gerhaus colonus et uxor ejus colona , 
Domine Adalsinda, homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes un. Iiti 
duo tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabiU bunuaria xim, 
de vinea aripennos m et dimidium^ de 
prato aripennum i. Solvunt de avena 



modios h; puUos vi, ova xxx. Cetera 
sinûliter. 

27. Oi^enteus colonus et uxor ejus 
cplona, nomine Edelgardis, habent se- 
cum infantes n ; Alegreîs colonus, homo fol 97. 
sancti Germani; Ermembaldus colonus 

et uxor ejus colona, nomine Ragem- 
berga, bomines sancti Germani, habent 
secum infiuites iiii ; Effiraim colonus et 
uxor ejus colona , nomine Ama%undis , 
habent secum infentea nii. Isti quattuor 
tenent mansum ingenuilem 1 , habentem 
de terra arabili bunuaria xviii, de vinea 
aripennum i , de prato aripennos n. Sol* 
vunt similiter. 

28. Amalbertus cokmas et uxor «^ 
colona, nomine Elrmentildis , homines 
sancti Germani, habent secum infontes 
m; Abraham colonus et uxot ejus co- 
lona, nomine Ermkia, homines sancti 
Germani, habent aecum infantes n; 
Leutgardis, libéra, babet secmn infantes 
n, qui sunt sancti Gennani ; Pavia, co«* 
lona sancti Germani, habet secum in- 
fisufites m. Isti quattuor tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabili 
bunuaria xv et dimidium , de rinea ari- 
pennos II , de prato aripennum 1. Solvunt 
de avena modios 11; puUos xn, ova lx. 
Cetera similiter. 

2 9. Godoinus colonus et uxor ejus co 
lona , nomine Ermengisa , homines 
sancti Germani, habent secum in&ntes 
lu. Tenet mansum ingenuilem 1, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vni, de 
vinea aripennos ni, de prato aripen- 
num I. Solvit simUiter sîcut Salvius, 

16. 



204 



POLYPTYCHUM 



3o. Ermembertus, colonus sanctiGer- 
inani, tenet de terra arabili bunuaria v. 
Suivit de avena niodios ii , puUos un , 
ova XV. 

DE VILLASTAIV 

3 1 . Arcemirus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Fulcrada , homines 
sancti Germani , habcnt sccuni infantes 
m; Gislemarus colonus et uxor ejus co- 
lona, bomines sancti Germani; Beme- 
fons colonus et uxor ejus colona , nomine 
Gelsinda , bomines sancti Germani , 
habent secum infantes n. Isti très tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria xii , de vinea ari- 
pennos v. Solvunt de avena modios v^^ 
pullos viiii, ova XLv, Cetera similiter. 

S^. Ainardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Radoildis, bomines 
sancti Germani, babent secum infan- 
tem 1 ; Bertramnus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adilberga , bomines 
sancti Germani, babent secum infantes 
VI ; Adoinus colonus , bomo sancti Ger- 
mani; Altoinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Adelindîs, bomines sancti 
Germani , babent secum infantes v ; 
Lucius colonus. Isti quinque tenent 
mansum ingenuilem i, babcntem de 
terra arabili bunuaria xvi, de vinea arî- 
pennos n et dimidium. Solvunt de avena 
modios II ; pullos xv, ova lxxv. Cetera 
similiter. 

* Si quid conjicieodum esset, VilUcerf, teptimo 
milliario ab Acmanto, versus occidentcm, si Don 
Domine, certe situ, eo convenire viderctur. 

^ In paragraphis hujus iisci pêne singulit manus 



33. Teudaldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Grima , bomines sancti 
Germani, babent secum infantes m; 
Teudois colonus et uxor ejus colona* 
nomine Cristemberga, bomines sancd 
Germani, babent secum infantes ii; 
Gcrbertus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Lantberta , bomines sancti Ger- 
mani, babent secum infantes ii; Agedi- 
sus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Adalsis, bomines sancti Germani, ha- N.f7f*. 
bent secum infantes ii. Isti quattuor 
tenent mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuaria xvr , de vinea 
aripennum i et dimidium , de prato ari- 
pennum i. Solvunt de avena modios n; 
pullos XII , ova XL^ Cetera similiter. 

36. Ermenardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Acledrudis, homines 
sancti Germani, babent secum infantes 
m ; Randoinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Win^arda; Ragenardus 
liber et uxor ejus, colona sancti Ger^ 
mani, nomine Ermentrida, babentsecum 
fdium I et filiam i ; Ragcmfridus colonus 
et uxor ejus colona, nomine Octikiis, 
homines sancti Germani, habent secum 
infantes viiii. Isti quattuor tenent man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra 
arabili bunuaria xvi , de vinea aripennos 
II , de prato aripennum i. Solvunt simi- 
liter. 

35. Algeiiius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Lantbei^a, bomines 

poftterior, aotiqua tamen, numéros quibut aveWB 
niodii indicantur vcl cnieiida\it vol aduitcravit 

* FortassÎH Ic'^enduni, L\;quando quidemovoitm 
Dumurus pollorum quintuples esse solet. 



IRMINONIS ABBATIS. 



205 



sancti Germani , habent secum in£mtes 
II; Waldo colonus et uxor ejus colona, 
nomine Gisoina, homines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes m. Isti 
duo tenent mansum ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabiii bunuaria xvii , 
de vinea aripennos ii et dimidium. Sol- 
yunt de avena modios u; puUos vi, ova 
XXX. Cetera simiiiter. 

36. Ânsoinus colonus et uxor ejus 
coiona , nomine Saroildis , homines 
sancti Germani, habent secum infantes 
III ; Acleherus liber et uxor ejus , colona 
sancti Germani, nomine Âisa» habent 
secum infantes viui. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bunuaria xviii, de vinea ari- 
pennos u. Solvunt simiiiter. 

37 . Anseramnus colonus et uxor ejus, 
nomine Bertnidis, calumniata, habent 
secum filium i; Rainoldus liber et uxor 
ejus Ejrmentrida, habent secum filias m. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem 
dimidium, habentem de terra arabiii 
bunuaria v, de vinea aripennum i et 
dimidium. 

Ragenus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Ingalsis, homines sancti Ger- 
mani, habent secum filiam i. Tenet di- 
midium mansum ingenuilem, habentem 
de terra arabiii bunuaria vu. 

kti très solvunt de avena modios 11 ; 
puUos vim , ova xl. Cetera simiiiter. 

38. Teudo mansum i in precaria; 
unde solvit de argento uncia i. 



39. Adelardus de vinea aripennum i 
et dimidium , de prato simiiiter, de 
terra arabiii antsingam i ; unde solvit 
solidos v. 

DE MONTE MICHAOV 

ko. Bertaldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Wandalberga , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
m; Ermgengus colonus et uxor ejus co- 
iona , nomine Marcadrudis , homines 
sancti Germani , habent secum infantes 
lu ; Gunthaus colonus et uxor ejus co- 
iona , nomine Cristoildis, homines sancti 
Germani , habent secum infantem i ; 
Guntfndus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Waldigardis , homines sancti 
Germani. Isti quattuor tenent mansum 
ingenuilem i , habentem de terra arabiii 
bunuaria xxini , de vinea dimidium ari- PoL «s. 
pennum , de prato i. Soivimt de avena 
modios II; puilos xii, ova xl^ Cetera 
simiiiter. 

A 1 . Aldigcrus colonus , homo sancti 
Germani; Johannes colonus et uxor 
ejus colona, nomine Sarra, homines 
sancti Germani, habent secum infan- 
tem i; Eriebaldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine DodiU>erga, homines 
sancti Germani. Isti très tenent mansum 
ingenuilem i , babentem de terra arabiii 
bunaria xv, de vinea aripennum i. De 
avena modios n; puUos ymi, ova xlv. 
Cetera simiiiter. 

&3. Madalgerus colonus et uxor ejus 



* Nottro tempore M9M m ûick9m, bb mille trec«ntis pmibos tb Acmtnto, atutmm vertot. 

* Conf. S 33. 



206 



POLYPTYCHUM 



colonâ, Domine Ermengisa, homines 
sancti Germani , hâbent secum infantes 
y; Aidemarus, cdonus sancti Germani. 
Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra ai*abiii bunuaria xxi , 
de vinea aripennos mi, de prato ari- 
penniim i. De avena modios ii ; pullos vi, 
ova xxx. Cetera similiter. 

&3. Ërcambertus coionus, bomo 
sancti Germani; Ragentelmus coionus 
et uxor ejus colona, nomine Adeliidis , 
homines sancti Germani; Ermbaldus 
coionus et uxor ejus colona, nomine 
Gisledrudis, bomines sancti Germani; 
Nadalifius coionus et uxor ejus colona , 
nomine Ragnildis , bomines sancti Ger- 
mani, habent secum infantes v. Isti 
quattuor tenent mansum ingenuilem i , 
habentem de terra arabili bunuaria xviii, 
de vinea aripennos v et dimidium. De 
avena modios n; puilos xn, ova lx. 
Cetera similiter. 

DE FONTANASV 



colona» nomine Floremberga, hominet 
sancti Germani , habent secum infantes 
V ; Erlebaldus coionus et uxor ejus co- 
lona , nomine Ermembei^ , babent ae- 
cum infantes ii; Ainbricus coionus et 
uxor ejus colona , nomine Flodoildîs , 
habent secum infantes ini. Isti très te- 
nent mansum ingenuilem i, habentem 
de teri*a arabili bunuaria xvni, de vinea 
aripennos lu, de prato aripennum i. 
Solvimt similiter. 

&6. Ragenus coionus et uxor ejua 
colona , nomine Ermgera , homines 
sancti Germani; Adelius coionus et uxor 
ejus colona, nomine Framnildis, ho- 
mines sancti Germani, habent secum 
infantes ii; Ado coionus et uxor ejus 
colona , nomine Ansigardis , homines 
sancti Germani, habent secum infiutes 
VI. Isti très tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuaria x, 
de vinea aripennos n. Solvunt de avena 
modios II ; pullos vnii, ova lxv\ Cetera 
similiter. 



à II Elrmcnaldus coionus, bomo sancti 
Germani, et uxor ejus, Pavia, calum- 
niata , habent secum infantem i ; Hodal- 
ca, colona sancti Germani. Isti duo 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria xx , de vinea 
aripennum i et dimidium, de prato di- 
midium aripennum. Solvunt de avena 
modios 11; pullos vi, ova xix. Cetera 
similiter. 

&5. Saroardus coionus et uxor ejus 

' Hodie, ut opinor, Ui Fontainet, haud proeal 
a Braia ad Scquaaam , milliaribus \ii ab Acmanto , 



67. Wadalgis coionus et uxor ejus r^tst*. 
colona, nomine Nadalia , homines sancti 
Germani , habent seçum infantes n ; 
Gislemirus coionus et uxor ejus colona, 
nomine Guntrudis , homines sancti Ger- 
mani; Wandalbertus coionus et uxor 
ejus colona, nomine Ebertrudis, homi- 
nes sancti Grermani, habent secum in- 
fantes ni ; Amoinus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Frothildis, habent se- 
cum infantes n. Isti quattuor tenent 
mansum ingenuilem i, habentem de terra 

euram venus, ad «quilooeoi aliquantolum Tsrgeu. 
^ Fortaasis iegendiim il?. 



IRMINONIS 

arabili bunuaria xx , de vinea aripennos 
ni, de prato diinidium aripennum. Sol- 
vunt de avena modios ii; puflos m, 
ova Lx. Cetera similiter. 

Ix 8 . Bemoinus calumniatus et uxor ejus 
colona , nomine Electa , homines sancti 
Germani; Adacus calumniatus et uxor 
ejus , colona sancti Germani , nomine 
Elisabet, habent secum infantes un; 
Ingalfridus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Bricia, babet secum infantes mi. 
fsti très tenent mansum ingenuilem i, 
babentem de terra arabili bunuaria x vu , 
de vinea aripennos n. Soivunt similiter. 

âg. Habbt in Alsciaco* ecclesiam do- 
minicatam cum omniapparatu, cum casa 
et aliis casticiis. Habet de terra arabifi 
bunuaria n , de vinea dimidium aripen- 
num, de prato aripennum i. Inde exeunt 
in censu solidi v. 

Ratgerus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Arlildis, homines sancti Ger- 
mani, habent secum ^ 

5o. Sont in Acman, juxta quod su- 



ABBATIS. 207 

prascriptum tenetur, mansi ingenuiles 
XLi et médius ; qui soivunt , ad hostem , 
aut de argento solidos cLxvi , aut clxvi' ; 
vino, modios lxxxiii; avena, modios 
Lxxxm ; vervices, cum agnis, xli et me- 
diam , ad tertium annum; pullos cccxxi, 
ova MDcv; de censu solidos v. 

5i. Quidam bomo, Raioddiu nomine, ex 
iamilia sancti Germani , naUis io pago Pariaia- 
censi , abiit in territorio Pniviniensi , et duxit 
uxorem quandam, AhOdem nomine, génère 
Uberam ; haboitque ex ea duas fitias , Mammam 
scâioet et Rotbôrgam. Rotberga, soror Mam- 
me, habttil duas Cdias, Fnlcuciam ei Ange- 
luciam. Mamma genuit fiUam, nomioe Sopbi* 
siam, cum sorore ejus, nomine Girburga, et cum 
fiiio, nomine Framberto. Sophisia habuit duas 
filias , scilicet Lahildem et Girburgam. Lafaildis 
itaque geouît filiam, Tocabulo Plectrudem. 
Plectnidis habuit filiani , oomiiie Ingatmidcni ^ 
cum dia , nomine Leutberga, ac quinque fiho», 
videlicet : Bemerium, Jo8cdinum,Teutbertum, 
Anselmum, Tetgerium. Suprascripta igitur 
Girburga, soror Lahildii., habuit fiHam, no- 
■Hoe Mariam. Maria habuit filium, nomine 
Landricum. Hi et quicunque ex eorum proge- 
nie nati (uerint, debent solvere singuhs annis , 
V kalendas junii, in festivitate sancti Germani, 
unam deneratam cere , ad iuminaria ejusdem 
sancti'. 



' Situs ioci hujus videtur fuisse joiU vicum 
vidgo la Toflifr* DOBÛDatani , fonasse «bi nonc 
caospicitiir U Bêrdu J'àrcit, Billiaribus oolo aJb 
àcmanto , eanun yrtnu». 

^ His vo^is desinit columna prior folii 98 versi ; 
OMoe ttdnoet culniuBA sltera côuiulemeatiiiB pa* 
ra^apbi, sad, pett eanif ralioaii paBStaticaoBi 



fisci, genealogiam qoaindain, mox S 5i , referen- 
don. Doesl îtaqne finis paragraplii ^9, vd qood 
nanquaBi taaertas Aitt in CoÂoe, vcl quod exoidift 
fblitun obi erat scriptus. 

* Sappl. mMkoMt, Qt jam dictam est S 8. 

' Paragrapham istnm manas paoJo recentior eza- 
ravit. 



208 



POLYPTYCHUM 



XX. BREVE DE VILLA SUPRA MARE. 



F 1. 99. 1 . Habet in Villa' ccclesiani in ho- 
nore sancte Mariae et sancti Germani 
atque sancti Martini constructam, et pêne 
dissipalam. Ad quain aspicit mansus i, 
quem Ilairmannus presbyter tcnet, ubi 
ipse commanet, cum casa et aliis casti- 
ciis ; ubi habct de terra arabili bunuaria 
viin et mancipia 11 , Adalgarium et Gui- 
framnuni. 

a. Habet in ipsa Villa supra Mare 
niansum indominicatum cum casa et 
aliis casticiis abundanter. Aspicit ad 
ipsuin inansuni de terra arabili in valle 
bunuaria xxx, de alia terra inculta in 
monte bunuaria vu , de prato aripennos 
VIII, de marisco xii, de siiva bunuaria m. 
Habet ibi farinarios v. Solvit unus ex 
ilUs de annona in anno modios cxxx, 
camsiloin i , pastas v , très in pascha de 
dominicis pullis et très in natale Do- 
mini. Alius solvit similiter. Tertius au- 
lem solvit ex, et cetera similiter; quartus 
cxL, cetera similiter. Quintus solvit cxxx, 
refera sîcut superiores. 



3. Ingalgarius colonus et uxor ejus 



colona, Hiid^ardis. Qui habent infantes 
viji : Angalarius, Elisachar, Ans^rium , 
Ingalgarium, Sutgarium, Lantgarium. 
Rainboldam, Angalam. Tenet mansuin 
ingenuilem i de terra **, in terra arabili 
et pratum, bunuaria 11 et dimidium. Sol- 
vit , ad hostem , omni anno multonem i ; 
ad tertium annum porcum i , et ad ter- 
tium annum vervicem i ; et si spectaverit 
usqueadmense madio, solvit vervicem 
cum agno ; omni anno de spelta mo- 
dium I ; pulios 11 , ova x. Arat ad hiber- 
naticum perticas iiu, ad tramissum ii. 
Gurvadas n, si animalia habuerit, et 
si non habuerit, facit curvadam i ; omni 
ebdomada dies m, et tempora messis 
dies iiii ; et facit caropera usque ad sil- 
vam Waveram', et navigium usque ad 
monasterium ; et trahit fimum de curte 
dominica quantum in una die trahere 
poterit. 

II. Grimoldus, colonus, habet filios 
quorum bec sunt nomina : Warinbol- 
dum, Warimbertum, Flavericum. Tenet 
mansum ingenuilem i , habentem inter 
terram et pratum bunuaria m; et solvit 
similiter sicut superior. 



* lU'c Villa, Mvc Villa supra Mare, ut S 3 nomi- 
natur,hodie, opinor, .V(nmu7-aa-/Vr, ju&ta Sanc- 
tuin-Gemianum in Laia; de qua plura fliiimus in 
Comineiitariis. 

^ Leg. habentem inter terram aruhilem et ftmtttm. 



' Silva nomen dédit vico , hodic Vanve . quamlo- 
que ranvre nuncupato, juita Issiacum . ad quarton 
ab Urbe lapidcin, inter austnim et occideolem. 
Silva poAtca evulsa , campi vineaeque ubi fuit conspî- 
ciuntur. 



IRMINONIS ABBATIS. 



209 



5. Gromberlus, colonus, tenet man- 
sum ingenuilem i, habentem inter terrain 
ctpratum bunuarium i etdimidiuai. Fa- 
cit similiter. 

6. Authardus extraneus et uxor ejus . 
Godelinda, colona sancti Germani, et 
sotias' ejus Gautberga, Gautlindis, Au- 
delberga, Aurildis, Acleberga et Agel- 
berga. Tenent mansum ingenuilem i, 
habentem inter terram et pratum bu- 
nuaria m et dimidium. Facit similiter. 

Fol. 99 V. 7 . Modericus, homo extraneus, et uxor 
ejus, Rainois, colona sancti Germani. 
Isti sunt eorum infantes : Autbaldam, 
Hairlindem, Rainildem, Lantbergam. 
Tenet mansum i ingenuilem , habentem 
inter terram et pratum bunuaria ni et 
dimidium. Facit similiter. 

8. Gormenteus colonus et uxor ejus 
lida, nominc Agatea. Iste est eorum 
lilius, Angalcum. Et socius ejusTeodoar- 
dus colonus et uxor ejus, Germana, 
colona , qui habent infantem i , nomine 
Teutlindcm; et Grombricus, socius eo- 
niin. Tenent mansum ingenuilem i , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria ii et di- 
midium. Solvunt ad bostem multonem i, 
ad tertium annum porcos m et vervices 
III. Facit similiter. 

(). Ilinchardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Stadia. Isti sunt eorum 
infantes : Wilhardum et Adaliviam. Et 
socius ejus Aregarius colonus et uxor 
ejus colona, nomine Teudelberga, ha- 



bent infantes m, Rainingum et Arigil- 
dem**. Isti tenent mansum i, habentem 
inter terram et pratum bunuaria ni. 
Solvunt ad hostem multonem i , porcos 
ad tertium annum n et vervices n. Fa- 
ciunt similiter. 

10. Gulfrigus colonus et uxor ejus, 
Bergundis , colona , et filiam ejus , Berne- 
gundis. Tenet quartam partem mansi, 
habentem de terra arabili bunuarium i. 
Solvit ad hostem quartam partem mul- 
tonis, ad tertium annum porcum i et 
vervicem i; aliud servicium similiter. 

1 1 . Desiderius colonus et mater ejus , 
Adalhildis , et sorores ejus , Amalgudis et 
Angalsindis et Amadinga. Tenet dimi- 
dium mansum ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuarium i. Solvit ad 
hostem dimidium multonem, ad ter- 
tium annum porcum i et vervicem i. 
Facit similiter. 

la. Ingaigaudus colonus et frater 
ejus, Blitcarius, tenent dimidium man- 
sum. Solvunt ad hostem dimidium mul- 
tonem, ad tertium annum porcos n et 
vervices n. Facit similiter. 

i3. Electeus servus et uxor ejus. 
Waltrada, lida, habent secum infantes n, 
Wandalgaria et Electarium; et socius 
ejus Restaurius servus et uxor ejus , 
Wamedrudis, colona, habent secum 
infantes nn, Ratgaudium , Lieutgaudîum , 
Leutgardem, Fulcradam. Tenent dimi- 
dium mansum ingenuilem, habentem 



* Leg. êocut vel iocietas ejiu 



^ Nomen tertium non appiret. 



*7 



210 



POLYPTYCHCM 



Td. im* 



ée tem iwiwMfî i ini u Sohnmt ad hoê- 
tem dkïïMhun nmàtootm^ pcmos n ad 
tertiitfD aninim et Tcnrieei ii« Factl s* 
militer, et fadt wactam tn curte domi' 
uiea. 

1 4. Adebertus extnmeâs et luor ejus, 
Andeiialda.eoloDaiaiicIi Germani, ha- 
beiit fecttm ussuitts ▼« Hairbfandnm, 
Alf/famim, Adrabdda, Adebera, Fro- 
dimia; et fodos ejus, Uairgaudos. Te- 
neiit maiiinm ingemiilem , haheittem 
de terra arabOi bumiaria m. Solmiit 
ad hoitefn nmlloiieai i, adtertium an- 
ntim porcof ii et Tenricet n, de ^elta 
iDodiof u. Factt flnifliter. 

iS* EtmcidoÊ cxAoauê etazor ejaf , 
Eleetrada, colona, que habet secom in- 
Êuitem i« GisleiDamin; et Eiecteus co- 
loDus et uxorejus^ Adalberga^ qui habent 
tn&nfei in, Audelbertus , Qeclradiiin« 
Audelindis. Tenent mantmii iogenai' 
iem I, babentem inter prattim et terrain 
bootiaria uu Sdrunt ad bostem multo- 
nem i, ad tertitim annuin porcos ii et 
renrices ii; et aliud servidum simi- 
iiter. 

1 6. Odeibaldus colonus et uxor ejus , 
Flatberga, colona, habent seciun infantes 
If , Flotharium , Oddmannum; etsocius 
Aesindus colonus et uxor ejus, Gertrudis, 
colona. Tenent dimidium mansum , ha- 
bentem de terra arabili bunuarium i. 
Solvit ad bostem dimidium multonem, 
ad tertium annum porcos ii et vervices 
II. Facit similiter. 



Adabbdis , oolofia. Isti 
tes : TeodeficM et 





ani>3i banuariom i et jomdem i. Srfiil 
ad boftem dimîdinm 
tertinm auiium porciini i et ' 
Fadt sunditer. 

1 8. Folbaldos cdomis el ^ 
G e r b ei^jâ , ccriona, babenti 
tem j, Gandiarinm; et iodi g«a, Ao* 
baldos coloDos, et Fulgaudua < 
uzorejas, Teoddgddis, oolooa, 
infimlesnn, Fol^gaiidmm,( 
Poiooardnm, Gantbef]pu Isd 
midiiffn iiiaiisoin« hahefilfiii 
banuariom i et dimidinnu Soif uni m 
bostem dimidimn nndlooem, ad ter- 
tiumannumpcKcoametTenrîeea. Fbcil 
similiter. 

19. Adalmondos cdomis kabel in- 
Cuites nn , Varbodus , Wannmdni • 
Ada%undis, Adisma; et aodns cjnit 
Dominicus, senrus, et uxor ejus, Teodoia. 
odona. Isti sunt eorum infinités ; 
teus et Onrois. Tenent mansum ii 
Iem I, habentem de teira bunoarui im. 
Solyunt ad bostem multonem i, et ni 
tertium annum p<Mtx>s n et y ef f k ie a n. 
Faciunt similiter. 



30. Fred^rius, colonus, leneti 
dium mansum habentem de terra bn- 
nuaria u. Solvit ad hostan dmwdinin 
multonem , ad tertium annum poroo 1 
et vervice i , de spdta modium 1; oeleni 
similiter. 



1 7. Teutgaudus colonus et uxor ejus , 31. Richardus colonus et uxor e|iis. 



Vâ 



IRMINONIS 

Wandalgardis , colona , habent secum in- 
fantes II* Richarium et Richariam. Tenet 
quartam partem mansi. Solvit ad hostem 
quartam partem multonis, ad tertium 
annum porcum i et vervicem i; alia 
similiter. 

2 a . Australdus, servus, tenet quartam 
partem mansi. Solvit ad hostem quar- 
tam partem multonis, porcum i ad ter- 
tium annum et vervicem i ; et reliquum 
servicium sicut de quartam partem 
mansi. 

a 3. Gausmarus, colonus» tenet dimi- 
dium mansum , habentem de terra ara- 
bili bunuarium i et dimidium. Solvit ad 
hostem dimidium multonem, ad ter- 
tium annum porcum i et vervicem i. 
Facit similiter. 

a&. Landoardus colonus et uxor ejus, 
Ingalburgis , habent secum infantes m , 
Landeberga , Ingalberga , Ermbalda. 
Tenet dimidium mansum. Solvit ad 
hostem dimidium multonem , ad tertium 
annum porcum i et vervicem i , de spelta 
modium. Facit similiter. 

r.i.ioo«« ^^' Baso, homo extraneus, et uxor 
ejus, Lantberga , habent infantes v, 
Baddo, Fredegerum, Baldegarium, Ger- 
lindis, Adalbalda; etsocius ejus, Ingo. 
Tenent dimidium mansum ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuarium i. 
Solvunt ad hostem dimidium multonem, 
ad tertium annum porcos n et vervices 
II. Facit similiter. 



ABBATIS. 



211 



a 6. Odelharius colonus et uxor ejus , 
Gautberga, colona, habent infantes vi, 
Odelgis, Odelberga, Odelindis, Ingal- 
berga, Lantberga* ; et socius ejus, Ingal- 
bertus, colonus. Tenent dimidum man- 
sum ingenuilem, habentem de terra 
arabiU bunuarium i et dimidium. Sol- 
vunt ad hostem dimidium midtonem, 
ad tertium annum porcos ii et vervices 
Il ; faciunt similiter. 

ay. Elisachar, colonus, tenet dimi- 
dium mansum ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuarium i. Solvit ad hos- 
tem dimidium multonem, ad tertium 
annum porcum i et vervicem i. Facit 
sicut de dimidio manso. 

2 8. Adalgis colonus et uxor ejus , Ber- 
toara, colona , habent secum infantes v, 
Odelgis, Adalramnus, Bertuis, Ermen- 
gardem , Odelindis ; et socius ejus , Frot* 
bertus, colonus, et uxor ejus, Ratberga , 
colona. Isti tenent mansum i ingenui- 
lem, habentem de terra arabili bunuaria 
m. Solvunt ad hostem multonem i , ad 
tertium annum porcos n et vervices ii; 
faciunt similiter. 

29. Fulbertus, colonus, etOstreber- 
tus, servus, tenent dimidium mansum 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuarium i et dimidium. Solvunt ad 
hostem dimidium multonem, ad tertium 
annum porcos n et vervices n. Faeiant 
iter sicut et c^teri. 



* Nomen leituin b<mi apfiarti. 



«7- 



212 



ISTI SONT MANSI SERVILES. 



30. HiLTMUNDDS, scrvus, tenet hospi- 
cium servilem , habcntem de terra ara- 
bili dimidium bunuarium. Sol vit de hu- 
molone modium i, pullum i, ova v. 
Arat ad hibematicum perticam i, ad 
tramissum i. Facit wactam, et alium 
servicium quod ei injungitur. 

3 1 . Ostrebertus servus et uxor ejus , 
Godelindis, habent sceum infantes ii, 
Godelegio et Dominicam , et de alia 
femina infantes un *, Aclebertum , Aclea- 
rium, Adalgudem. Facit simiiiter sicut 
superior. 

32. Bemearius, servus, tenet hospi- 
cium , habentem de terra jomalem i. 
Solvit de humolone modium i, pullum i, 
ova V. Arat ad hiberriaticum jomalem i; 
et aliud servicium quod ei injungitur. 

33. Odelgarius servus et uxor ejus, 
Avagisa, colona, habent infantes mi^, 
Huntgarium, Huntfridum, Wandalga- 
rium. Tenet hospicium servilem , haben- 
tem de terra dimidium bunuarium. Fa- 
cit simiiiter. 

3 À. Adalharius servus et uxor ejus, 
Ermcmberga, colona, habent infantem i, 
Otrebei'ga. Tenet hospicium servUem. 
Solvit pullum I , ova v. Arat jomalem i ; 
facit diem i in ebdomada. 



POLYPTYCHUM 

anno de humelone modium i , et facit 
wactam et omne servicium quod ei in- 
jimgitur. 



36. Raingaudus, servus, tenet hospi- 
cium I. Solvit pullum I, ova v. Arat 
jomalem i; et aliud servicium quod ei 
injungitur. 

3 7 . Ermenradus , colonus , tenet hos- wd. loi. 
picium. Solvit ad tertium annum por- 
cum I et vervicem i, et denarios ii. 

38. Anganildis, ancilla, habetinfalitem 
I , Anganhildis. Tenet hospicium haben- 
tem de terra bunuarium i. Facit camisi- 
lem de lino dominico ; pascit pastas vi ; 
et aliud servicium quod ei injungitur. 

39.Ermeniidis, ancilla, habet infantes 
III, Audradum, Nodelindem, Germenin- 
gum. Facit simiiiter. 

ào. Adalindis, ancilla, habet in£in- 
tem I, Angelsindis. Tenet hospicium. 
Facit simiiiter. 

4 1 . Gulfinga, ancilla, tenet hospicium. 
Habet infantem i , Adalmarum. Facit 
simiiiter, et arat jornalem i. 

A3. Vandremarus, servus, tenet hos- 
picium. Solvit de humelone modium i, 
pullum I , ova v ; et aliud servicium quod 
ei injungitur. 



35. Restaurius, servus, solvit omni /|3. Angalbertus servus et uxor ejus. 



' (Jdus minas nomiattur. 



^ Très duDtaxat nominantur. 



IRMINONIS 

Alsavia. Tenet mansum i , habentem de 
terra arabili bunuaria ii. Inde pnevîdet 
silyam et pecora, si ibî fuissent. Pul- 
lum I , ova V. 

44. Ostroldus, servus, solvit dehumo- 
lone modium i ; et aliud servicium quod 
ei injungitur. 



45. Isti solvunt 


capatico : 


Altbertus, 


Grodoardus , 


Rainardus , 


Hiltcarius , 


Mainoardus , 
Rainarius , 
Everradus , 


Isingarius, 

Aldegarius, 

Grimulfus, 


Ermengisus , 
Aledramnus , 


Ansericus , 
Rainhardus , 


Ermenarius , 


Stadium, 


Valtgi5us, 
Azaius, 


Marcia, 
Stadia, 


Âdalgardis, 
Gotbardis, 


Angalberga, 
Jolimia, 


Hunoldus , 


Hiltlitveus, 


Walatgisus , 
Âdalgarius, 


Hilda, 
Waldrada. 


Frudulfus. 
Ermengarius , 
Rotboldus , 


Agathea, 
Jolimia , 
Aldradus, 


Flidulfus, 


Godo. 


Airsindus, 




Isti sunt xixvnr 





ABBATIS# 

Gerlindis , 
Teutgaudia, 
Geugenia. 
Grimbolda , 
Rainois , 
Elrmembcftiga , 
Rainildis , 
Wandalgardis, 
Isembui^ , 
Adaltrudis , 
Adalisma, 
Acboida , 
Ermemberga , 
FVedegardis , 
Rotlindis, 
Teutberga , 

47. Isti sunt votivi 



215 

Elisanna , 
Osanna , 
Verisma , 
M adreberga , 
Godelindis , 
Ermemboida , 
Rotlindis, 
Ailberga, 
Ermemberga , 
Rainboida , 
Teudoara , 
Gerberga , 
Acboida , '9 

Ermbrada , 
Godaltrudis , 
Agedrudis. 



Rainboida, 
Ricboldus , 
Emelgarius, 
Gerberga , 
Teutgaudia, 
Gerlindis, 



Item Gerlindis, 

Madreberta, 

Geugeniua, 

Waldulfus, 

Ricbertus , 

Gulfirada. 



46. Isti solvimt de eorum capitis pul- 
lum I , ova , et dies m : 



48. Sunt in summa mansi ingenuiies, 
cum domim'cato, xx; mansi serviles xn. 
Solvunt, adhostem, omnianno, midto- 
nés XX et quartam partcm de alio ; porcos 
ad tertium annum li, vervices li; de 
spelta modios li; camsiles vim; omni 
anno, de humolone modios vm ; pastas 
XLvim , denarios ni, pullos xcvnii , ova d^. 



* In saamu sunt nomina ixin 

^ Fitoo îlli snbjoDgitur oominniD haod pauconun 



Miiet, qium rapra retolimof, pag. 4 1 et 4s, at 
ibidem pnBDMmitinn Mt io nota. 



214 



. POLYPTYCHUM 



XXL BREVE DE MANTULA. 



DE PAGO PINCIACENSE. 



Fol. lo). 1 . Habet in Mantula* mansum indo- 
minicatum cum casa et capella et aliis 
casticiis suiBcienter. Habet ibi de vinea 
aripennos xliiii, ubi possunt colligi de 
vino modii cl; de terra dominicata, 
iiiter Mantulam et Hostoldi villam^, 
culturas xi , quse habent bunuaria cclxx , 
et possunt seminari de modiis frumentiD; 
de prato aripennos xx , ubi possunt col- 
tigi de feno carra xl. Habet ibi m lucos 
qui non ferunt fructum , habentes , 
juxta aestimationem , bunuaria c. Habet 
ibi farinarios m, quos domnus Irmino 
abbas in aptiori loco transmutavit et 
nieiius renovavit; qui solvunt de mol- 
tura modios ccc. 

2 . Habet in Maroilo' ecclesiam bene 
constructam, aspicientem ad memora- 
tam viliam. Habet ibi de terra arabili 
bunuaria xvi, de vinea aripennos vn, 
de prato aripennos ni. Âspiciunt ibi 
mansi nu et hospites duo. Habent de 
terra arabili bunuaria xxxi , de vinea ari- 
pennos II, de prato aripennos m. Sol- 
vunt puUos et ova ; et luiusquisquc arat 



ad hibematicum perticas nn et duos ad 
tramisum; et faciunt curvadas, et (a- 
ciunt dics m. Hospites vero nihil ei 
faciunt prœter unum diem in ebdomada. 

3. Âdalramnus, major, colonus sancti 
Germani , et uxor ejus, quorum infantes 
non simt sancti Germani. Manet in Al- 
togilo''. Tenet mansos ii ingenuiies* ha- 
bentes de terra arabili bunuaria xxvnn, 
de vinea aripennos m , de prato aripen- 
nos nii, de silvula, quam nunc nutrit, 
bunuaria ii. Solvunt aequaliter omne 
censum , sicut alii mansi ingenuiles. 

&. Madalboldus, decanus et colonus, 
et uxor ejus colona, nomine Ermentru* 
dis, homines sancti Germani. Isti sunt 
fUii eorum : Rainarius, Fnidoldus, Gul- 
fradus , Elrmenoldus , Framneharius , 
Gisentrudis, Vulfrada. Manet in Man- 
tula. Tenet ibi mansum i ingenuilem , 
babentem de terra arabili bunuaria x, 
de vinea aripennum i, de prato duas 
partes de aripenno. Solvit ad hostem, 
aut m solidos, aut tertiam partem de 



' Hodie Maule-U'Baat , ad amnem MaJdram , mil- 
liaribus circiier novem a Medonta , inter austrom 
et orientem. 

^ Locus nobis ignoiu». 



*Nunc Mareail'Sttr-Mandre s passibus mille qain. 
gentis supra Mantulam. 

* Nostro tempore AttUnU , miUiario circiter quinto 
a Mantula , venus austrum, vergens ad occidenlem. 



IRMINONIS 

bove; de vino modium i; pullos m, 
ova XY. Ârat ad hibernaticum perticas 
p<i.io*vMin, ad tramisum ii. In unaquaque eb- 
domada, persingulas sationes, curvadas 
Il et diem i ; et quando curvadas non fa- 
cit, fiicit dies m. Facit caropera ubi- 
cunque ei injungitur. Solvit pullum re- 
gale. 

5. Ercoinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Wilia, bomines sancti 
Germani; et Frotcarius colonus et uxor 
ejus, colona de Sicca Valle*, nomine 
Flavia, bomines sancti Germani : iste 
est eorum fiiius , Flodegarius. Manent in 
Mantula. Tenent mansum i ingenuiiem, 
babentem de terra arabili bunuaria xi 
et jomalem i supra , de vinea aripen- 
num I, de prato aripennum i et duni- 
dium. Solvunt similiter. 

6. Ragenoldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Leodimia , bomines 
sancti Germani : Leutbardus est eorum 
fiiius. Manet in Mantula*. Tenet man- 
sum I ingenuilem , babentem de terra 
arabili bunuaria vnu , de vinea aripen- 
num I , de prato aripennum i et dimi- 
dium. Solvit similiter. 

7. Waluppus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Wicberta, bomines 
sancti Germani. Isti sunt filii eorum vel 
filiae : Ardulfus, Walismus, Gerberga, 
Walantrudis, Girflidis. Manet in Man< 
tula. Tenet mansum i ingenuilem, ba- 
bentem de terra arabili bunuaria vm. 



ABBATIS. 215 

de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato aripennum i. Solvit similiter. 

8. Âmaldus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Waldegundis, bomines 
sancti Germani. Isti sunt filii eorum vel 
filiae : Arnulfus, Hiidegarius, Amolda, 
Andriga. Manet in Mantula. Tenet man- 
sum I ingenuilem, babentem de terra 
arabili bunuaria viiii , de vinea aripen- 
num I, de prato similiter; et solvit si- 
militer. 

9. Madalbertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Arigildû , bomines 
sancti Germani : Aregaudus et Madal- 
berga , filii eorum. Et Restedunus co- 
lonus et uxor ejus colona, nomine 
Ermengardis , bomines sancti Germani. 
Isti duo manent in Mantula. Tenent 
mansum i ingenuilem, babentem de 
terra arabili bunuaria x , de vinea ari- 
pennum I, de prato similiter. Solvunt 
similiter. 

10. Rumoldus colonus , bomo sancti 
Germani, manet in Mantula. Tenet 
mansum 1 ingenuilem, babentem de terra 
arabili bunuaria vni et jomalem i, de 
vinea aripennum i , de prato dimidium 
aripennum. Solvit similiter. 

1 1 . Ulfoardus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Godelindis » bomines 
sancti Germani : ista est filia eorum , 
Gutonia. Manet in Mantula. Tenet man- 
sum I ingenuilem, babentem de terra 



* Hodie SûiM-Gerwtaim^ê'SiCfmiwml, Mito miUiario a liaatola, inter «^«iloMai et 
itentm inlra mcmorabitor 



vicolo» 



216 



POLYPTYCHUM 



arabili bunuaria xii, de vinea aripcn- 
Qum î , de prato dimidium aripenuum. 
Suivit similiter, et unum modium de 
vino supra. 

1 3 . Landoarius, colonus, de beneficio 
Paterni , et uxor ejus colona , hoiiiiues 
saiicti Germani. Isti sirnt filii eorum : 
Walandus, llairveus, Hairvildls, \Va- 
labildis, Wandala, Raina , Wandelindis. 
Et Âctuinus et Artbcrtus coloni, ho- 
Fd. io3. mines sancti Germani. Isti très manent 
in Mantula. Tenent mansum i ingenui- 
1cm, habenteni de terra arabili bunuaria 
xvii, de vinea duas partes de aripenno, 
de prato aripennum et dimidium. Sol- 
vunt similiter, et unimi modium de vino 
supra. 

1 3. Ingalboldus colonus, homo sancti 
Germani. Isti sunt ejus filii : Ansbol- 
dus, Ingaltrudis, Âclildis. Manet in 
Mantula. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria vin , 
de vinea dimidium aripennum , de prato 
similiter. Solvit similiter. 

1 !x. Godalricus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Leodildis , homines 
sancti Germani. Isti sunt filii eorum vel 
filiaî : Leodo , Ilildegildis , Eodildis. 
Manet in Mantula. Tenet mansiun i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria vu, de vinea aripennum i. 
Solvit similiter. 

i5. Ercanildis, colona sancti Ger- 
mani. Isti sunt filius ejus vel filise : 



Agenarius, Ermenardus, Agenildis, Er- 
cantrudis. Manet in Mantula. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabiU bunuaria vn, de vinea aripen- 
num I, de prato duas partes de aripenno. * 
Et unum modium de vino supra. 

i6. Bladalinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Rainberga , homines 
sancti Germani: Rainbertus, Rainboldus 
sunt filii eorum. Manet in Mantula. Te- 
net mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabUi bunuaria x, de vinea 
aripemium i, de prato tertiam partem 
de aripenno. Solvit similiter. 

17. Mainardus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Rangildis , homines 
sancti Germani ; et Johannes colonus et 
uxor ejus colona, nomine ErmhiJdis. 
Isti sunt filii eorum vel filiae : Framhar- 
dus, Trutgildis, Ermentrudis, Ermem- 
berla , Balfrida , Johanna. Isti duo 
manent in Mantula. Tenent mansum i 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria xviii, de vinea aripennum i^ 
de prato dimidium aripennum. Solvunt 
similiter, et unum modium de vino supra. 

18. Wicbolda, colona sancti Ger- 
mani. Isti sunt filii ejus : Winegarius, 
^^initharius. Et David, lidus, homo 
sancti Germani. Isti duo manent in 
Mantula. Tenent mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria xn, 
de vinea dimidium aripennum , de prato 
similiter. Solvunt similiter, et unum mo- 
dium de vino supra. 



' Supple , iolv'it similiter. 



IRMINONIS 

1 9. Odo colonus et uxor ejus colona , 
nomine Madalhildis , homines sancii 
Germani. Isti sunt filii eorum vel fdis : 
Ermenarius , Elrmengisus , Doningus , 
Frotgardis. Manet in Mantula. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentcm de 
terra arabili bunuaria viiii, de vinea 
dimidium aripennum , de prato aripen- 
num I. Solvit similiter, et c scindulas 
supra; et dimidiam perticam ad trami- 
sum. 

20. Elrcambertus colonus et uxor ejus 
Fol. io3v« colona, nomine Aclindis , homines 

sancti Germani. Isti sunt filii eorum vel 
fdiœ : Aclcmarus, Ercamboldus, Agi- 
tara. Manet in Mantida. Tenet mansum i 
ingenuilcm, habentem de terra arabili 
bunuaria viii , de vinea aripennum i , de 
prato similiter. Solvit similiter. 

2 1 . Gislemarus colonus, homo sancti 
Germani ; et Odelelmus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Raintrudis, homines 
sancti Gennani. Manent in Mantula. 
Tencnt mansum 1 ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vi, de 
vinea aripcnnos 11, de prato aripennum i. 
Solvunl similiter, et modios 11 de vino 
supra. 

22. Hincbertus colonus,, homo sancti 
Germani. Manet in Mantula. Tenet 
mansum 1 ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vu , de vinea duas 
partes de aripenno, de prato aripen- 
num I. Solvit modium 1 de vino et c 
scindulas , et dimidiam perticam ad tra- 
misum , excepto supramemoratum cen- 
sum. 



ABBATIS. 217 

a 3. Hiltcarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Godalindis , homines 
sancti Gennani. Isti sunt filii eorum vel 
filiae : loguinus , Giringa, Edalgildis. Et 
Odilus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Acleverta , homines sancti Ger- 
mani : iste est filius eorum, Euremirus. 
Manet in Mantula. Tenent mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria xiii, de vinea aripennum i, de 
prato dimidium aripennum. Solvit si- 
militer. 

a 6. Rantgarius colonus et uxor ejus , 
nomine Plectrudis , homines sancti 
Germani : est filius eorum Frocarius. 
Manet in Mantula. Tenet mansum i in- 
genuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria xi, de vinea aripennum i, de 
prato similiter. Solvit similiter. 

DE ALTOGILO. 

a 5. Godaiharius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Girberta , homines 
sancti Germani. Ipse Godaiharius habet 
de alia femina colona filios 11, Godinum 
et Godalboldum. Manent in Aitogilo. 
Tenent mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria vin, de vinea 
aripennum 1, de prato dimidium ari- 
pennum. Solvit similiter. 

26. Acleharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Girberga, homines sancti 
Germani. Filii eorum sunt et filiœ : An- 
defridus, Idelgarius , Benedictus , Stadia , 
Ërcantia. Manet in Allogiio. Tenèl man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra ara 
bili bunuaria vmi , de vinea aripeimum 1 , 

a8 



218 



POLYPTYCHDM 



de prato dimidium aripennum. Solvit 
similiter. 
Fol. loA. Isti yiii' solvunt scindulas et vinum, 
et dimidiam perticam ad tramisum acqua- 
liter. 

a y, Berulfus servus et uxor ejus co- 
lona de Bisconcella^, nomine Ermovil- 
dis, homines sancti Germani. Habet ipse 
Berulfus de alla femina colona filias duas, 
Bertlindem et Givaram. Manet in Alto- 
gilo. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bcntem de terra arabili bunuaria xi , de 
vinea aripennum i , de prato similiter. 
Solvit similiter absque scindulas. 

DE HOSTURLFI CURTE^ 

28. Ërcanradus servus et uxor ejus 
colona de Sicca Valle, nomine Gislindis, 
homines sancti Germani. Isti sunt fdii 
eorum : Ricbardus, Gislevertus. Manet 
in Ostrulfi Curte. Et socius ejus Erhd- 
fiis colonus , homo sancti Germani. Te- 
nent mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria x, de vinea 
aripennum i , de prato aripennos ii. Sol- 
vit similiter. 

DE MAIROILO. 

29. Âirboldus, colonus sancti Ger- 
mani; et frater ejus, similiter colonus, 
et uxor ejus libéra , nomine Gunthildis. 
Isti sunt fdii eorum et filiœ : Gundulfus , 
Airsindis, Airlindis, Gunda, Âlsindis. 

' Subaudiendum «mumî. 

^Hodie DéconceUe, sive BécotueiL villuU sivc 
prcdium juxU vicum vulgo nuncupatum Oryerus, 
millitribut circiter novem t Mantnia , ÎDter meri- 



Manent in Maroilo. Tenent mansum i 
ingenuilem, habentem de terra arabilibu- 
nuaria x , de vinea aripennum i , de prato 
aripennum i. Solvunt devinomodios 11, 
et perticas nii ad hibematicum et très ad 
tramisum ; et relicum censum similiter. 

3o. Isaac colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Âmalgimdis, homines 
sancti Germani. Isti suntfilii eorum et 
filiœ: Wilefridus, Âmalgaudus, Genel- 
lus, Gerlindis. Manet in Maroilo. Tend 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria vmi, de vinea ari- 
pennum I. Solvit similiter absque per- 
tica f. 

ITEM DE MANTULA. 

DE niS QUI MULTONES SOLVUNT. 

3i. Girveus colonus et uxor ejus 
colona , Acleverta , homines sancti 
Germani, habent filium i et filiam i, 
Girfridum et Aclevertam. Manet in 
Mantula. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria 
VIII, de vinea tertiam partem de an* 
penno, de prato dimidiam partem de 
aripcnno. Solvit de vino modiuro f , de 
capite suo multones 11 , pidlos m , ova 
XV, pullum rcgalem. Arat perticas ini ad 
hibernaticum et 11 ad tramisum. 

il. Aguinus colonus, homo sancti 
Germani , manet in Mantula. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 

diem et oocasum. Vid. infira, cap. xxiY, cnjna litu* 
lus : Brève de Bisconcella. 

' Locus, ut videtur, intcr Altogiium etMaroilnm 
situ» , sed de nomine hodiemo non liquet 



IRMINONIS ÂBBATIS. 21D 

terra arabili buDuaria vn , de vinea di- maiisuni i ingenuilem, habentem de 
midium aripennum, de prato similiter. terra arabili bunuaria v, de prata ari- 
Solvit similiter« pennum i. Solvit ' similiter. 



PoL io4 T* 33. Teudulfus colonus, de SiccaValle, 
et uxor ejus coiona , nomine Giroildis , 
homines sancti Germani. Habet ipsa 
Giroildis de alio marito doloQO ii infan- 
tes, Gilmarum et Bipplinam. Manet in 
Mantuia. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria vu, 
de vinea dimidium aripennum, de prato 
similiter. Solvit similiter. 

3&. Bemegarius colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Adalburgis, homines 
sancti Germani. Isti sunt filii eorum vei 
fiiiœ : Odelelmus, Flodegarius, Gaut- 
marus, Adaigardb, Gisloina, Teutbur- 
gis. Manet in Mantuia. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria vm, de vinea aripennum i, 
de prato dimidium aripennum. Solvit 
similiter. 

35. Gauginus colonus et uxor ejus 
rolona , nomine Leutgardis , homines 
sancti Germani. Jsti sunt filii eorum vel 
filiœ : Gautvinus , Eva. Manet in Man- 
tuia. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria vu , de 
vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennum i. Solvit similiter. 

36. Beata, coiona sancti Germani. 
Isti sunt filii vel filiœ eorum : Elmea- 
rius, Germanus , Saruinus, Ermentarius, 
Ermentisma. Manet in Mantuia. Tenet 



Sy. Godalcarius colonus et uxor ejus 
coiona, nomioe Amantrudis, homines 
sancti Germani : iste est eorum filius , 
Electeus. Manet in Mantuia. Teoet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra ara- 
bili bunuaria vu, de vinea tertiampartem 
de aripenno, de prato duas partes de an- 
penno. Solvunt similiter isti equaliter. 

38. Sindus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Hotlindis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum filii : Otber- 
tus, Grimo, Walcarius, Walindis. Manet 
in Mantuia. Tenet mansum i ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
ria Vf, de vinea aripennum i. Solvit 
similiter. bte débet solvere duos modios 
de vino supra. 

39. Ercangaudus colonus et uxor ejus 
lida, nomine Lisabiris, homines sancti 
Germani. Isti sunt filii eorum : Frot- 
gaudus, Gtsiulfus, Benedictus. Manet 
in Marogilo. Tenet mansum i ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
ria vni , de Tinea aripennum i et dimi- 
dium. Solvit similiter. 

Isti duo solvunt equaliter. 

DE BOLA' 

60. Altbertus colonus et uxor ejus 
coiona , nomine Gothildis , homines 
sancti Germani. Isti sunt filii eorum vel 



' Nanc BemU. vicolof mille quingeoti» ptMibat a llâStttU, 



«8. 



220 



POLYPTYCHLM 



filiœ : Waltharius, Maginbertus, Stra- 
darius, Agtrudis, Altberta, Kagentru- 
dis. Manet in liola. Tenet mansum i 
ingenuilem , habcntem de terra arabili 
bunuaria viii et jornales ii, de prato 
aripcnnum i; et solvit similiter, et de- 
rot I0&. uarios nii supra de capite suo ; excepto 
vino, quod non solvit. 

ISTI DEBEKT ESSE SCBIPTI AD BOVES. 

4i. Flodericus et Flavidus, lidi, et 
uxor ejus colona , nomine Ermengildis , 
homines sancti Germani. Isti sunt eo- 
loim infantes : Modericus , Salvia , Rant- 
gardis. Manent in Mantuia. Tenent 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria viiii, de vinea di- 
midium aripennum, de prato similiter. 
Solvuntde vino modiumi, adhoslcmsoli- 
dos ni , et reliqua sicut de integro manso. 

&2. Hildegarius colonus, homo sancti 
Germani, tenet mansum i ingenuilem 
in Mantuia , habentem de terra arabili 
bunuaria x, de vinea aripennum i, de 
pralo aripcnnos u. Solvit similiter, sed 
iste nihil inde reddit. 

à3. Ermcnarius, servus domni abba- 
tis , et uxor ejus libéra , nomine Ermen- 
gardis. Manet in Maroilo. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria x, de vinea aripennum 
I, de prato tertiam partem de aripenno. 
Débet omne censum solvere , sicut de 
integro manso , sed iste nihil inde fecit. 



klx. Gunthardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godreverta, hommes 
sancti Germani, habent filium i, no- 
mine Ândream. Manet in Bola. Tenet 
dimidium mansum , habentem de terra 
arabili bunuaria v , de prato tertiam par^ 
tem de aripenno. Solvit multonem i et 
denarios ii ; et cetera fadt sicut de di- 
midium mansiun. 

AS. Godalharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Baltliildis , homines 
sancti Germani. Isti simt filii eorum vel 
filiœ : Gotharius , Godaltrudis , Aclehil- 
dis, Godahildis. Manet in Bola. Tenet 
dimidium mansum, habentem de terra 
arabili bunuaria im, de prato dimidium 
aripennum. Solvit similiter. 

66. Leutboldus colonus, homo sancti 
Germani. Manet in Bola. Tenet dimi- 
dium mansum , habentem de teira ara- 
bili bunuaria v. Solvit similiter. Isti très 
solvunt equalitcr. 

ITEM IN MANTULA. 

67. Âdoardns colonus et uxor ejus 
colona, nomine Osanna, hominea sancti 
Germani. Manet in Mantuia. Tenet di- 
midium mansum, habentem de terra 
arabili bunuaria viii, de vinea tertiam 
partem de aripenno. Solvit modium i 
de vino et multonem i , et reliqua sicut 
de dimidio manso. 

68. Âdalgrimus, colonus, de Buxido*, 



* De Duiidis duobufl jam dixinius. Hicnc de illis 
igitur, vcl de vico Dottratibui baiisy - tan» - Avoir 



oaDcaptio, sepUmo milliario a Mantuia, anstnim 
venus ? baereo. 



IRMINONIS ABBATIS. 



221 



et uxor ejus colona , nomine Ermen- 
trudis. Isti sunt filil eorum vel filise : 
Ermenulfus , Ermenardus , Adalgisa , 
Adalberga. Manet in Mantula. Tenet 
dimidium mansum , habentem de terra 
arabili bunuaria v. Habet ibi de vinea 
quartam partem de aripenno. Sol vit 
multonem, et reliqua sicutde dimidio 
manso. Iste non solvit vinum. 

69. Walantinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ercaniidis , homines 
sancti Gennani. Isti sunt fiiii eorum vel 
rti.io6t* filiœ : Ercamberta, Airoldus. Manet in 
Mantula. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabUi bimuaria un , 
de vinea aripennum i. Solvit de vino 
modios II et multones 11 , et facit rigas , 
et reliqua sicut de integro manso. Et 
iste bovem débet solvere, sed ante non 
fuit ad bovem. 

50. Aroicus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Winegildis, homines sancti 
Gennani. Isti sunt filii eorum vel fdiae : 
Winegarius , Grimlindis , Winegardis. 
Manet in Mantula. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria xin , de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato aripennum i. Facit 
totum servidum sicut de integro manso. 

5 1 . Rainboldus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Teutlindis , homines 
sancti Germani : Valantinus est eorum 
fdius. Manet in Mantula. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vu. Solvit multonem i, 



pullos nii , ova xv, et facit rigas , sicut 
de integro manso. 

5a. Gauginus colonus et uxor ejus 
colona , Anslindis, homines sancti Ger- 
mani, habent filium i, nomine Ansa- 
rium. Manet in Maroilo. Tenet dimi- 
dium mansum , habentem de terra 
arabili bimuaria un , de vinea tertiam 
partem de aripenno. Solvit multonem 1 , 
et denarios nn de capite suo ; et cetera 
solvit similiter. 

53. Gerfridus colonus et uxor ejus 
ancilla , nomine Rainildis , homines 
sancti Germani. Isti simt lilii eorum vel 
fiUae : Ragenarius, Winefridus, Wine- 
gildis. Manet in Mantula. Tenet man- 
sum I ingenuilem , habentem de terra 
arabili bunuaria mi , de prato quartam 
partem de aripenno. Arat quattuor pei^ 
ticas ad hibematicum , et solvit pullos 
m et quartum regalem , ova xv ; et nihil 
aliud inde facit, nisi quattuor perticas 
ad hibematicum. 

5&. Godinus advena et uxor ejus, 
colona sancti Germani, nomine Adre- 
gundis. Isti simt filii eoruiti vel filiœ : 
Gislcmarus, Ulfinus, Cclsa, Godelindis. 
Manet in PocioUs*. Tenet mansum 1 in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria xu. Solvit multones n, et rigas; 
pullos nn , ova xv ; facit curvadas et ca- 
ropera et dies. 

55. Ansedramnus senrus et uxor ejus 
colona, nomine Gundoina, homines 



* De oomiiM bodierno liojiii lod niliil eortt emere poliiîmw. 



222 

sancti Germani : est filius ejus Teutber- 
tus. Manet in Mantula. Tenet dimidium 
mansum, habentem de terra arabili 
bunuaria nii. Solvit pullos m, ova xv; 
arat perticas ii ad hibematicum. Non 
solvit multonem. 



Fol. 106. 



56. Baldrevertus, colonus sancti Ger- 
mani, tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria m, 
de prato dimidium aripennum. Solvit 
pulios III et ova; arat perticas im ad 
hibematicum. 

5 7 . Rainardus, servus sancti Germani, 
de Salcido*, et uxor ejus libéra, nomine 
Ilisabia. Isti sunt eorum infantes : Rai- 
narius, Magenarius, Narthildis. Manet in 
Mantula. Tenet dimidium mansum , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria mi. Sol- 
vit pullos m et ova ; arat ad hibematicum 
perticas 11 ; facit dies 11 in ebdomada. 

58. Adalradus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Waltberta, homines 
sancti Germani. Manet in Bola. Tenet 
dimidium mansum» habentem de terra 
arabili bunuaria vu. Solvit multonem et 
denarios 11 , pullos m et ova , et reliqua 
sicut de dimidio manso. 

DE MANSIBUS SERVILIS. 

59. Adrevertus servus et uxor ejus 
lida, nomine Ymnetrudis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eomm infantes : 
Remistagnus, Bemegaudus, Winegau- 



POLYPTYCHUM 

dus. Manet in Mantula. Tenet mansum i 
servilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria Vf , de vinea duas partes de ari- 
penno , de prato aripennum i et dimi- 
dium. Solvit dimidium modium devine, 
pullos m et quartum regaiem , ova xv. 
Fodit vineam; arat iiii perticas ad hi- 
bematicum ; facti curvadas et caropera. 



60. Trutboldus, colonus sancti Ger- 
mani, manet in Mantula. Tenet man- 
sum I servilem , habentem de terra 
arabili bunuaria vn , de vinea dimidhim 
aripennum, de prato tertiam partem de 
aripenno. Solvit mi denarios; arat per- 
ticas un ad hibematicum et duas ad 
tranûsum ; et reliqua similiter. 

61. Aregarius servus et uxor ejus 
colona, nomine Petranilla, homines 
sancti Germani. Isti sunt filii eorum : 
Petrus, Airboldus. Manet**. Tenet man- 
sum I servilem , habentem de terra 
arabili bunuaria vin, de vinea aripen- 
num I , de prato duas partes de aripenno. 
Solvit dimidium modium de vino, pullos 
et ova; arat nn perticas ad hibemati- 
cum ; facit curvadas et caropera. 

6a. Bemardus lidus, homo sancti 
Germani. Isti sunt filii eomm : Beren- 
garius, Bemico, Bemegardis, Rinça, 
Rem^ia, Mancia. Manet in Mantula. 
Tenet mansum i servilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vu , de vinea dimi- 
dium aripennum , de prato tertiam par- 
tem de aripenno. Solvit similiter. 



' Nostro tcmpore Saussay, yicns, jiizU Anetum, mil- 
liaribus xxv a Mantula* venns occasnm hibemalem ; 



de quo jam mentio iacta est supra, cap. m, S 61. 
^ Nomen loci omiaMm est 



IRMINONIS 

63. TeutbdUluB servus et iju^or ejus 
ancilla , nomin.e UUtrudis , hommes 
sancti Germani. Isti suni eorum infan- 
tes : Teutgaudus, Leutrudis , Teutbolda, 
Âlda , Adalgudis. Manet in Mantuia. 
Tenet mansum i servilem, habentem 
de terra arabili bunuaria v, de vinea 
dimidium aripennum, de prato simiii- 
ter. Solvit similiter. 

6 à. Frodoldus servus, homo sancti 
Germani, et uxor ejus advena , nomine 
Julia. Isti sunt eorum in&ntes : Frot- 
Poi.io<^ iindis, Avizone. Manet in Mantuia. Te- 
net mansum i servilem, habentem de 
terra arabili bunuaria nii et dimidium , 
de prato dimidium aripennum. Solvit 
similiter. 

65. Adalgrimus servus et uxor ejus 
colona , nomine Gulfranma , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Frotgrimus , Adalgarisma. Manet in 
Mantuia. Tenet mansum i servilem, 
habentem de terra arabili bunuaria v, 
de vinea dimidium aripennum, de prato 
duas partes de aripenno. Solvit similiter. 

66. Constantinus servus, homo sancti 
Germani, et uxor ejus advena, nomine 
Adalindis. Manet in Mantuia. Tenet 
mansum i scrvilem , habentem de terra 
arabili bunuaria viii, de vinea dimi- 
dium aripennum, de prato similiter. 
Solvit similiter. 

67. Wilericus servus et uxor ejus 
colona, nomine Balthildis, de Biseon- 
cella , homines sancti Germani. Isti sunt 
eorum infantes : Richardus, Rainfrida. 



ABBATIS. 223 

Manet in Mantuia* Tenet mansum 1 ser- 
vilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria vm, de vinea aripennum i, de 
prato similiter. Solvit similiter. 

68. Lantbertus lidus et uxor ejus 
colona, nomine Aidramna, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Mainbertus^ Aginildis,'Magimberta, 
Ermenildis, Ërmengardi. Manet in Man- 
tuia. Tenet mansum 1 servilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xu, de 
vinea aripennum i, de prato similiter, 
de silva bunuarium 1. Solvit similiter. 

69. Eurehardus servus et uxor ejus 
colona , nomine Fredegundis , hooiines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Fredegarius, Adalsindis. Manet in Man- 
tuia. Tenet mansum i servilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria v, de vinea 
aripennum i. Solvit similiter. 

70. Gundoinus servus et uxor ejus 
colona, nomine Framnehildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Bemoicus, Beligardis. Manet in Man- 
tuia. Tenet mansum i servilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria nu , 
de vinea duas partes de aripenno, de 
prato dimidium aripennum. Solvit si- 
militer. 

71. Badacus advena et uxor ejus 
colona , de beneficio Guntharii, femina 
sancti Germani. Manet in Mantuia. Te- 
net mansum 1 servilem, habentem de 
terra arabili bunuaria vmi, de vinea 
duas partes de aripenno , de prato dimi- 
dium aripenaum. Solvit similiter. 



224 



POLYPTYCHUM 



72. Ingalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Odilhildis, hommes 
sanctî Germani : Ansevertus est eonim 
filius. Manet in Mantula. Tenet man- 
sum I servilem , habentem de terra ara- 
bili bunuaria vu , de vînea aripennum 1 , 
de prato similiter. Solvit similiter. 

73. Fredevertus colonus et mtor ejus 
colona, nomine Eutberta, homines sancti 
Germani , isti sunt eorum infantes : 
Rainfredus, Hunuanus, Otbertus, Teut- 
berga. Manet in Mantula. Tenet man- 
sum I servilem, habentem de terra 
arabUi bunuaria vni, de vinea duas par- 
tes de aripenno, de prato similiter. Solvit 
similiter, et duas perticas supra ad tra- 
misum. 

F0L107. ^^ HOSPITIBUS* QUI SUNT IN BOVAIS VILLa\ 

74. Ermengarius colonus et uxor ejus 
lida , nomine Genuvefa , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Âlberadus, Elrmengisus, Savinus, Er- 
mena. Manet in Âitogiio. Tenet hospi- 
cium , habens de teiTa arabili bunuaria 
ifi. Solvit pullos III, ova xv. Arat perti- 
cas n ad tramisum. Facit curvadas, si 
habuerit unde. 

76. Âudoinus colonus et uxor co- 
lona , nomine Ingalrada , homines sancti 
Germani : Ingalmarus est eorum fdius. 
Manet in Aitogiio. Tenet hospicium, 



habens de terra arabili bunuaria v, inter 
vinea et prato dimidium^ Solvit pullos et 
ova XV. Arat perticas un ad hibematicum, 
ad tramisum ii; et reliqua similiter. 

76. Godallridus colonus et uxor ejus 
• colona, nomine Eusebia, homines sancti 

Germani. Isti sunt eorum filii vel filiœ : 
Aclevertus , Ratboldus , Godrevertus , 
Godalricus. Manet in Bola. Tenet hos- 
picium , habens de terra arabili bu- 
nuaria II. Solvit pullos et ova ; et arat 
perticam i ad hibernaticum. Facit cur- 
vadam i , et diem i , quando curvadam 
non &cit. 

77. Acluinus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Madalgudis, homines sancti 
Germani. Isti simt eorum filii vel fi- 
lise : Berila , Deotimia. Manet in Bola. 
Tenet hospicium, habens de terra ara- 
bili jomalem i. Solvit pullum i et ova v 
in anno ; et diem i in unaquaque ebdo- 
mada. 

DE MANSIBUS CENSILIS* QUI SUNT IN PETEALVI*. 

78. Gulfoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Teodalgardis , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Gulfardus, Angalgarius, Tutinus» Gul- 
framnus, Leutrudis. Manet in Mantula. 
Tenet proprietatem patris sui, quam 
partibus sancti Germani condonayit , 
habentem de terra arabili bunuaria x?i , 



* Et hic et sarpios infira haspitihus nsnrpittir pro 
Kospitiis. 

^Eadem, ni fallor, villa que Bovani dicetar 
cap. ixn, S 1 ; nunc BoinvilU, ter mille qningentis 
passibus a Mantula, vertus occasum «stivalem. 



* Deest ariptRnam. 

* Id est ie maniit censiUinu. 

* Hodie fortasse le Qo$ de Pierre, bis mille 
sibus et quingentis a Mantula , occidentem 



IRMINONIS ABBATIS. 



225 



de vinea aripennum i, de prato simi- 
liter. Sol vit inde solidum i, pullos m et 
ova. Ârat perticas iiii ad hibernaticuin , 
et II ad tramisum , et bannos m in una- 
quaque satione. 

79. Wiii vertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Frotlindis , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Wilibertus, Wilihildis. WUirada. Et Hii- 
debertus, colonus sancti Germani. Isti 
duo manent in Fiolinis ^. Tenent man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xxuii , de prato aripen- 
nos m. Solvunt solidos v, pullos ni et 
ova. Arant ad hiberna ticura perticas vi, 
ad tramisum 11. 

80. Raivinus servus et uxor ejus li- 
da, nomine Euscbia. Isti sunt eorum 
infantes : Ermenarius, Euseius. Manet 
in Mantiila. Tenet faospicium faabens 
de terra arabili jomalem i, de vinea 
tertiam partem de aripenno. Solvit inde 
pullum I , ova v , et diem i in unaqua- 
que ebdomada. 

DE HOSTOLDI VILLA 

81. Ratbertus colonus, homo sancti 
Germani, et uxor ejus advena, cujus 
infantes non sunt sancti Germani. Manet 
in Hostoldi villa. Tenet mansum i. . . \ 
habentem de terra arabili bunuaria xvni. 
Solvit pullos m, ova xv. Arat ad hiber- 
iiaticum perticas un, ad tramisum 11; et 

' Nottro tempore FUmi . milliaribos tribus et 
dimidio a MantoU , tepteotrionem venus. 

^ Sequitnr lacuna uni us vocis , qua maosi oonditio 
indicabatur. 



in unaquaque ebdomada, curvadam i ad 
imamquamque sationem. Facit caropera 
infra pagum cum uno socio, extra pa- 
gum cum iiii sociis suis ; et quando cur- 
vadam facit, duos dies opéra tur cum 
manu; et quando ciurvadam non fiicit, 
ires dies operatur cum manu. 

8a . Othertus"" , homo sancti 

Germani, et uxor ejus advena, cujus 
infantes non sunt sancti Germani. Ma* 
net in Hostoldi villa. Tenet mansum 
i , habentem de terra arabili bu- 
nuaria XVIII. Facit similiter. 

83. Odelindis et infantes ejus 

Ursbertus, Lupa, Odalgisus, Framne- 
garius, homines sancti Germani. Manet 

in Hostoldi vUla. Tenet mansum i , 

habentem de terra arabili bunuaria viiii. 
Facit similiter. 

8 A. Ricboldus advena et uxor ejus p«i.ie7ir*. 
colona sancti Germani, nomine GisÛn- 
dis. Isti sunt eorum infantes : Gislema- 
rus, Ercambodus, Rigoldus, Ricburgis, 
Ricberga, Ricsindis. Manet in Hostddi 

villa. Tenet mansum i , habentem 

de terra arabili bunuaria viii, et facit 
similiter. 

85. Girboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godalhildis, homines 
sancti Germani. Isti simt eorum filii vel 
filiœ : Gausboldus, Airoldus, Gulfoldus, 
Gulfrada, Otfrida, Godelindis, Gaus- 

* Et hoc paragrapho et aaqiMOlibiit oooditîo per- 
soDarum manaonmiTe «epe pmermiaaa cal, sonlque 
spatia Yacua in Cod. 



»9 



226 POLYPTYCHUM 

burgis. Manet in Hostoldi villa. Tenet Haregarius, Constantinus . 

dimidium mansum , habentem Teutboldus, Wilericus . 

de terra arabîli bunuaria xiii'. Facit Frodoldus, Beinilfus, 

similiter. Adalgrimus , Raivinus. 



86. Bemulfus , homo sancti 

Germani , et uxor ejiis extranea , cujus 
infantes non sunt sancti Germani. Manet 
in Ostoldi villa. Tenet dimidium man- 
sum , habentem de terra arabili 

bunuaria viii. Sol vit ad uniun annum 
pullos II , ad alterum i , et reliqua sicut 
de dimidio manso. 

87. Bcrnarius, Benieardus, Johannes 
sunt nepotes Ratberti et homines sancti 
(lermani. 

88. Meroldus, Rantgarius, Rainol- 
dus, Lantbcrtus, Gundoinus, Frede- 
vertus, Gislemarus, Elrcuinus, Gulfoi- 
nus , Ingalboldus , Walapo , M agenar- 
dus, Edcigerus, Amaldus , Ercambertus, 
Landoidus, Godalgerus, Gauginus, Ma- 
dalbertus, Rainardus, Rainboldus, Hinc- 
bertus , Airboldus , Odo, Bladalenus, 
Girveus, Adalgrimus, Altbertus, Rat- 
bertus , Autbertus. 

89. Isti sunt servi : 
Ercanradus . Adrevertus , 



90. Istae sunt ancillœ : 
Hiltrudis^ 

9 1 . Isti sunt lidi : 

David , Bemardus , 

Flodericus , Lantbertus , 

Flavidus , Gundoinus. 



93. Istae sunt lidœ ; 
Lisaviris , 
Ymnedrudis , 



Genuvefa. 



93. Sunt mansi ingenuiies xlvuii, et 
duo dati in beneficio; serviles xvi, cen- 
siles n. Solvunt de hostilitio libras im et 
solidos nii; de capatica solidum 1 et 
dimidium ""; dccensilibus mansis, solidos 
VI. Sunt in summa librœ un et solidi xn 
et dimidium; multones xxxi, pulii 
ccxciiii , ova mille clxxx , scinduke dgcc. 

Adalramnus, major, habet mansos 11, 
Agranmus presbyter v. 

Sunt in Hostoldi villa mansi v et 
dimidius. 

Sunt in summa mansi lxxxi. 



* Vocts extrême paragraphi , prioribus deletis , 
rescriptJB sunt. 

^ Nomen allerum penitus est deletum 



* In isto sequentique paragrapho dimidimm legîliir 
chancteribus tironianii. 



IRMINONIS ABBATIS. 



227 



XXII. BREVE DE SICCA VALLE SIVE FORESTE' 



P«L los. I . Habet ibi mansum dominicatum 
bene constructum et aliis casticiis suffi- 
cienter, et broilum muro petrino cir- 
cumseptum, quem domnus Irmino abba 
construxit. 

Habet ibi culturas majores vi, mino- 
res un, habentes inter totas bunuaria 
cxx, quae possunt seminari de modiis 
frumenti m. 

Habet ibi styrpos ii, quos domnus 
Irmino styrpavit , quae possunt seminari 
de modiis frumenti lx. 

Habet in Bovani villa** culturas ui, 
habentes bunuaria xxviiii , et possunt 
seminari de modiis frumenti c. 

Habet in Sicca Valle de vinea veteri 
aripennos lxx; de novella vero, quam 
domnus Irmino plantavit , aripennos 
XXX ; ex quibus colliguntur de vino mo- 
dios ccc. 

Habet ibi de prato aripennos xvn , ex 
quibus colliguntur de feno carra xx. 

Habet ibi de silva bunuaria un, in 
Romani Valle' bunuaria nir, in Bovani 
villa bunuaria ii, in Buscalide** bunua- 



ria II ; in quibus possunt porci sagi- 
nari L. 

Habet ibi farinarios vetustos vu. Sol- 
vunt inter totos de annona modios dxc. 
Quinque ex iilis solvunt de argento so- 
lidos V : et solvunt isti quinque inter 
totos , ad Nativitatem , pastas xxx , ova 
ccL , et in Pascha simiiiter. Sunt ibi fari- 
narii duo quos domnus Irmino fecit, qui 
adhuc nondum sunt censiti. 

Habet in Porto* ecclesiam bene con- 
structam. Aspiciunt ad ipsam ecclesiam 
de terra arabili bunuaria xxxin, de vinea 
aripennos nii, de prato aripennos vu; 
et aspicit ibi mansus i et dimidius. Sunt 
omnes desupra manentes m et hospites 
Ti. Habent inter totos de terra arabili 
bunuaria xvii. Faciunt ei curvadas m in 
unaquaque sacione et manuopera. Sol- 
vunt ei pullos XV, ova lxxv. 

Habet in Sicca Valle capeilam ' bene 
constructam. Aspiciunt ad ipsam capei- 
lam de terra arabili bunuaria vn. Habet 
ipse presbitcr farinarium i , quem ipse 
fecit. 



r«Lioi«* 



' Sieca Vâllis, vîrulut, hcxlie, ut jam dictam est , 
Saini-Gtnnam'de-Sectiueud . Uariio miiliario a Me- 
dunU âd SequAnam , aiulnim vertus. Foreste , item 
viculus, nunc U Foréî. millUribus novem a Sicca 
Valle, vertus meridicm, ad occasnm aliquantom 
vergeot. 

^ Noatro tempore BoimmBê, ut supra moDuimus, 
bii mille et quadringentit paatâboa a Sicca Valle . 
meridiem tpectans. 



* Nunc, opinor, la Aosm/lrn». viculns. milliari- 
but III a Sicca Valle , versos occasum caCivalcm. 

* Nosiratibus limckelay, quarto milliario a Sicca 
Valle , occasum cstivalem spectans. 

* Vul^ P^ri-éê-VilU: . tredectm millibus et dimi- 
dio a Sicca . Valle , inter aqoiloiiem et 



'Hmc capelU 
ni ta. 



tilolo prioratos eal inaig* 

>9- 



228 



POLYPTYCHUM 



2 . Laifinus, major, et uxor ejus colona, 
nomine Lisinia. Isti sunt corum infan- 
tes : Gotselmus, Acluinus, Fulciindis, 
Eugenia. Iste tenet mansos ii , habentcs 
inter utrosque de terra arabili bunuaria 
XX , de viiiea aripennos ii , de prato ari- 
pennos ni. Débet omne debitum solvere 
de bis duobus mansibus , sed , propter 
servicium qnod prœvidet, donat înde 
caballum i et pascit alîum ; et donat de 
ipso ministerio , ad missam sancti Mar- 
tini , multones n ; ad nativitatem Do- 
mini, porcos n, unum de vni denariis, 
et alium de un. Facit curvadas et rigas. 

3. Mascardus, colonus etdecanus, et 
uxor ejus colona, nomine Waratlindis. 
Isti sunt eorum infantes : Marcoinus, 
Gotlindis. Iste tenet mansum i , haben- 
tem de terra arabili bunuaria un, de 
vinea aripennum i , de prato aripennos 
11. Sol vit inde de vino modium i ; facit 
curvadas et rigas. 



solvit learem i de denariis rni ; et solvit 
omni anno de vino modios n , de mus- 
tatico sestarios n , de lignaricia denarios 
un ; et ad tercium annum scindolas l : 
si vero ei data fuerit silva , c ; si vero ei 
data non fuerit, non amplius quam l; 
puUos m, ova xv, et unum puUum r^aie 
absquc ovis. Facit in imaquaque ebdo- 
mada curvadam i cum quantis animali- 
bus habuerit, quantum ad unam cami- 
cam pertinet. Ârat ad hibematicum 
perticas un, ad tramisem perticas ui; 
et facit, ad unamquamque sationem, 
curvadas ni , abbatilem , .pnepositiiem 
et judicialem. 

5. Hilgemus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Âdalrada. Isti sunt eo- 
rum infantes : Beraldus , Starchildis. 
Tenet mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vni, de 
vinea aripennum i et dimidium, de prato 
dimidium aripennum. Solvit similiter. 



4. Frotgrimus colonus et uxor ejus 6 FtL lOf. 

colona , nomine Gundrildis. Isti sunt 

eorum infantes : Gausbertus , Frotca- 

rius , Gerosmus, Frotbertus , Savidus 

Deodildis , Gundrada. Iste manet in ^ 

IVfedanta'. Tenet mansum i ingenuilem , 

liabentcm de terra arabili bunuaria \n, 7. Frotbaus colonus et uxor ejus 

de vinea aripennum i , de prato aripen- colona , nomine Ermentrudis. Isti sunt 

uuni I. Solvit ad bostem, ad unum eorum infantes : Frodaldus , Ermember- 

annum, dimidium bovem; ad alterum tus, Ermenrannus, Deoroldus. Tenet 

annum, multones 11; ad tercium annum, mansum i, habentem de terra arabili 

oviculain i de uno anno ; itcrum ad ter- bunuaria xii , de prato aripennos m. Sol- 

ciuni annum, non solvit oviculam, sed vit similiter. 



' Duo 5unt loci sic nominati : Mcdanta castrum 
hoclie ManteS'Sur-Seine , Mcdanta villa. Mantes-la- 
ViUr . inilli' (|uingentis pa&sibus distant austrum 



versus. Uter kic memoretor non aatis oonsUt. 
** Paragraphi 6 locus inteijacet Yacous. 



IRMINONIS ABBATIS. 



220 



8. Heriu8 colonus et u\or ejus co- 
lona, nomine Anna : Eriedrudis est 
eorum fditw ; et Frotgrimus colonus et 
uxorejus colona, nomine Genisma. Isti 
sunt eorum infantes : Waltgrimus . 
Frotberga. Isti duo tenent mansum i, 
habentem déterra arabili bunuaria vni, 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
nos III. Solvunt similiter. 

9. Bernegarius colonus et uxorejus 
colona , nomine Adalburg;is : Adalbertus 
est eorum (Uius. Tenent mansum i , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria vi, 
de vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennum i et dimidium. Solvit simi- 
liter. 

10. Hildoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Teutlindis': Hildoardus, 
Witlindis, Hilda. Tenet mansum 1, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria viii et 
dimidium, de vinea aripennum i. de 
prato aripennum i et duas partes de 
alio. Solvit similiter. 

1 1 . Ingalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gerlindis. Isti sunt eo- 
rum infantes: Teutbertus, Wandalber- 
tus, Gerfridus, Gerlaicus, Constabila. 
Tenet mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria x, de vinea aripennum i, 
de prato aripennos 11. Solvit similiter. 



13. Deodatus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalguis. Isti sunt eorum 
infantes : Hardradus, Donatus, Adalgis, 



Gamalbertus, Gisleberga. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria x, de vinea aripen- 
num I, de prato aripennos 11. Solvit 
similiter. 

1 3. Ado colonus et uxor ejus colona , 
nomine Hildelindis. Isti sunt eorum in- 
&ntes : Godo , Hildegaudus , Krcoinus , 
Adalildis. EtIngalboldus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Aidramna. Isti 
sunt eorum infantes : Willebaldus , Ma- 
gemboldus , Nadalinus , Ingalsindis , 
Amalberta, Nadaltrudis. Isti tenent man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria viiii, de vinea aripen- 
num 1 , de prato aripennos 11. Solvit si- 
militer. 

1 4* Johannes colonus et uxor ejus 
colona, nomine Genesia. Isti sunt eorum 
ihfantes : Amalgarius , Gerhildis. Et 
Leutardus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Inga. Isti sunt eorum infantes : 
Ingalgarius, Ingalhardus, Ingoildis, In- 
galtnidis, Euthildis. Isti 11 tenent man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xii, de vinea aripen- 
num I, de prato aripennos m et dimi- 
dium. Solvit similiter. 

i5. Amalfridus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Enmengildis. Isti sunt 
eorum infantes : Majenardus , Aleteus , 
Gaudalirtdis , Ermenildis. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria v, de prato aripennoa 11. 
Solvit similiter. 



* Sopple, isû mmI eormm in/MUt. 



250 



POLYPTYCHUM 



Fd.io^v*. jg^ Gerulfus colonus et uxor ejus 
colona, nominc Amalberga. Isti sunt 
eorum infantes : Geulfus, Idulfus. Go- 
dalboldus, Wineberga. Tenet mansum i , 
habentem de terra arabili bunuaria nii , 
de vinea aripennuni i, de prato simi- 
iiter. Soivil siuiiliter. 

17. Pipinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gulframna. Isti sunt 
eorum infantes : Âidricus, Siefredus, 
Ercoiidis, Ërcanais. Tenet mansum i 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria xn, de vinea aripennos n; de 
prato aripennos m. Solvit similiter. 

18. Lantoinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Aiiindis. Isti sunt eorum 
infantes : Landoinus, Adalberta. Et Fre- 
devertus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Landoildis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Adalbei^a, Flodevertus. Isti duo 
tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria v, de vinea 
aripennum r, de prato aripennum i et 
dimidium. Solvit similiter. 

19. llagainbertus colonus et uxor 
rjus colona , nomine Plectrudis ; et Gis- 
levertus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Gunthildis : Gundoinus est eo- 
nun fdius. Isti duo tenent mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria v; de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato similiter. Solvit si- 
militer. 

20. Grimoinus servus et uxor ejus 
colona , nomine W'inevolda : Gislindis 
est eonmi filia. Tenet mansum i inge- 



nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria vnn, de vinea aripennum i, de 
prato aripennos n. Solvit similiter. 

2 1 . Frodricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Walthildis. Isti sunt 
eorum infantes : Flotarius , Flodegarius, 
Frotcarius, Walaricus, Florisma. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria vnn, de vinea 
aripennum i, de prato aripennum 1 et 
dimidium. Solvit similiter. 

2 2 . Landegarius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Ascoildis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Landoarius , Sarildis , 
Ancoinus. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria ?, 
de vinea aripennum i, de prato aripen- 
nos ni. Solvit similiter. 

2 3. Ragamboldus colonus et uxor 
ejus colona , nomine Andreverta : Lant- 
fridus est eorum filius. Et Teudoldus et 
uxor ejus colona, nomine Rainbolda. 
Isti II tenent mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria v, 
de vinea aripennum i et dimidium, de 
prato similiter. Solvit similiter. 

2 h' Ainricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frutrudis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Ercanildis, Restovildis. 
Tenet mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria un, de 
prato aripennum i et dimidium. Solvh 
similiter. 

2h. Hildevertus colonus et uxor ejus 
extranea, nomine Ratbrut; et Adalgisus 



IRMINONIS ABBATIS. 



extraneus et uxor extranea , nomine 
Godildis. Isti ii tcnent mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria v et dimidium , de vinea dimi- 
dium aripennum , de prato aripennos ii. 
Solvit si militer. 

26. Hiltbrandus colonus et uxor ejus 
PtLiio. nomine Erminga. Isti sunt eorum in- 
fantes : Hiitbei^a, Ermentrudis. Tenet 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vi , de vinea ari- 
pennum I et dimidium, de prato dimi- 
dium aripennum. Solvit similiter. 

ay. Walacus colonus et uxor ejus 
colona , Algildis. Isti sunt eorum infan- 
tes : Teuthardus , Wanacus , Altcarius , 
Wînehildis, Naudalgildis. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vi, de vinea aripen- 
num I et dimidium , de prato aripennos 
II. Solvit similiter. 

a 8. Aclegaudus servus et uxor ejus 
coiona , nomine Aclisma , de bene- 
ficio Pa terni. Tenet mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria v , de vinea aripennum i , de 
prato aripennum i et dimidium. Solvit 
similiter. 

a 9. Sicbaldus servus et uxor ejus 
colona, nomine Gausberga. Isti sunt 
eorum infantes : llairboldus, Sigebal- 
dus, Sigeburgis, Wiclebertus, Ratha- 
rius, Grimboldus, Gaustrudis. Tenet 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vu , de vinea an* 



231 

pennum i et dimidium, de prato ari- 
pennos m. Solvit similiter. 

DE PORTO. 

3o. Ragenarius colonus et uxor, Adal- 
guis : Rantgilus est eorum filius. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria xii , de vinea duas 
partes de aripenno, de prato aripennos 11 
et dimidium. Solvit similiter. 

3i. Genesius colonus et uxor ejus 
libéra , nomine Adalwis. Isti sunt eorum 
infantes : Fulcoinus, Adaria, Adalgu- 
dis. Et Godefredus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adalsindis. Tenent 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria xii , de vinea ari- 
pennum i , de prato similiter. Solvit 
similiter. 

3a. Lantfredus colonus et uxor ejus 
ancilla, nomine Actrudis. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xii , de vinea quartam 
partem de aripenno, de prato aripen- 
num i. Solvit similiter. 

33. Teutmundus colonus et uxor ejus 
extranea, nomine Girhildis; et Walit- 
carius colonus et uxor ejus colona , 
nomine Ermehildis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Agardus , Ermharius. Tenet 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vni, de vinea di- 
midium aripennum , de prato aripennos 
n. Solvit similiter. 

[ 33 bis. ] Hildioldus colonus et uxor 



232 POLYPTYCHUM 

ejus Rainildis colona. Tenet mansum i. 
Isti sunt eorum infantes : HUdemarus, 
Bemeoldus, RaigardisV 



pennum i , de prato aripennum i. Soivît 
similiter. 



DE SICCA VALLE. 

3/i. Idalcarius colonus et iixor ejus 
colona, nomine Hainiildis. Isli sunt 
eorum infantes : Magcmberlus , Godal- 
rariiis. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria vi, 
dr vmea dimidium aripennum, de prato 
îîripennum i. SoKût similiter. 

i^.'). \\ icbodus colonus et lixor ejus 
colona , nomine Ermberla. Isti sunt 
eorum infantes : Wicharius, liiltbertus, 
lliltcarius, Ermbalda. Tenet mansum i 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria vi , de vinea quartam partem 
de aripenno, de prato aripennos n. Solvit 
similiter. 

Foi.iio>- ;^(3, Ennenarius colonus et uxor ejus 
( olona, nomine Hildeberta. Isti sunt eo- 
l'iiin mfantcs . Erminus, Gerflidus. Te- 
iiiu mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria v, de vinea 
(|uai*tam partem de aripenno , de prato 
aripennos n. Solvit similiter. 

37. Walatous colonus et axor ejus 
roiona, nomine Hotmdis. Isti sunt eo- 
nun infantes : Walitcarius, Ritharius, 
Walandus, Hiltgudis, Godelindis. Tenet 
mansum i ingenuilem i, habentem de 
lerra arabili biuuiaria vi, de vinea ari- 



38. Grimfredus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gundrudis. Isti sunt 
eorum infantes : Grimoldus, Gundol- 
dus , Gundegardis. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de teri*a arabili 
bunuaria vi ; de vinea quartam partem 
de aripenno, de prato aripennos m. Sol- 
vit similiter. 

39. Wandalinus servus et uxor ejuB 
colona, nomine Bertlindis. Isti sunt 
eorum infantes: Âltbertus, Blandelca- 
rius , Berthildis, Waritlinus. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria un, de vinea dimidium 
aripennum, de prato aripennum i. Solvit 
similiter. 

40. Richardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Nadalina : Nodolharius 
est eorum filius. Tenet mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria v , de vinea quartam partem de 
aripenno , de prato aripennos n. Solvit 
simiUter. 

4 1 . Berinfreda colona. Isti sunt ejus 
infantes : Adalhardus , Âdalranmus. Te- 
net mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria nu , de vinea ari- 
pennum I, de prato aripennum i. Solvit 
similiter. 

ti2. Flodoinus, colonus, tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 



Hic })arj:;rapLub luuuu posttTÏoi'c , uûtiqua Umcn , exaratus , io margine legitur. 



IRMINONIS 

arabili bunuaria v, de vinea aripennum i, 
de prato aripennos ii. Soi vit siniiliter. 

À 3. Radoenus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Andregundis : Magnus 
est eorum filius. Tenet mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria V, de vinea quartani partem de 
aripenno, de prato aripennum i et di- 
midium. Solvil siiniliter. 

6 à. Witboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Madrehildis. Isti sunt 
eorum infantes : Wido , Rantgarius , 
Wicharius, Girbertus, Girboldus, Res- 
tauria. Tenet mansum i ingenuilem, ha- 
bentem de teri*a arabili bunuaria xi , de 
vinea aripennos n , dé prato aripennos 
m. Solvit similiter. 

65. Fulcoinus , colonus , tenet man- 
sum I ingcnuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vn, de vinea aripen- 
num I, de prato aripennos n. Solvit 
similiter. 

46. Idalus colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Rainberta. Tenet man- 
sum I ingenuilem , habentem de terra 
arabili bunuaria vu, de vinea aripen- 
num I et dimidium , de prato aripennos 
II. Solvit similiter. 

47. Rainardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gaustrudis. Isti sunt 
eorum infantes : Fulcardus, Fulchildis. 
Et Giroldus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Artlindis. Isti sunt eorum in- 



ABBATIS. 255 

fentes : Giroardus, Gerhildis. Isti duo 
tencnt mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bimuaria vi, de 
vinea aripennum i, de prato aripennos n. 
Solvit similiter. 

IxS, Hildemundus colonus et uxor Poti 
ejus lida , nomine Genedrudis Isti sunt 
eorum infantes : Autmundus, Adalmun- 
dus, Genesius. Tenet mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria m et dimidium, de prato ari- 
pennos u. Solvit similiter. 

69. Godaltrudis, colona. Isti sunt ejus 
infantes : Airfredus, Germanus, Hiltni- 
dis, Plectrudis. Tenet mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuaria V, de vinea aripennum i, de prato 
aripennos u. Solvit similiter. 

50. Flotharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gotfrida. Isti sunt eo- 
rum infantes : Gotfridus, Flodegarius, 
Adalgrimus, Wineiredus, Flodegildis. 
Tenet mansum i ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria v , de vinea ari- 
pennum I, de prato aripennos n. Solvit 
similiter. 

DE FRAXINELLOV 

5 1 . Adlemarus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Gotlindis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Ingalmarus, Uldemarus, 
Gautrudis, Bertgardis, Deodildis. Tenet 
mansum 1 ingenuilem « habentem de 
terra arabili bunuaria vi , de vinea ari- 



' Hodie Frémêl « Ticalttfl , joiia Siccam Valkoi , taroBoUiin Ttnot. 



3o 



234 

pennum i , de prato aripcnnum 
similiter. 



POLYPTYCHUM 



Solvit 



5q. Winevcrlus coionus; et Adalbol- 
dus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Âdalgudis. Isti siint eoi*um infantes : 
Adaiburgis , Hardoildis. Isti duo tenent 
tnansuin i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria vi , de vinea ari- 
pennuni i, de prato aripennum i. Solvit 
similiter. 



Wandelindis. Isti sunt eorum infantes : 
Ratherus , Ratberga , Gerberga , Ada- 
lindis. Et Framnegarius, germanus ejus, 
et uxor ejus , Goitla' : Gundovinus , 
Constabula. Isti duo tenent mansum 
ingenuilem i , habentem inter mansum 
et vineam aripennum i , de terra arabili 
bunuaria v , de pralo aripennos n. Solvit 
similiter. 

DE SEMODI VILLA^ Fd..„*. 



53. Leutgrimus, colonus, cujus infan- 
tes non sunt sancti Germani. Iste tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria vu , de vinea ari- 
pennum f et dimidium, de prato ari- 
pennos ni. Solvit similiter. 

5/1. Godevertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Blatsindis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Winegarius , Winegildis , 
Hildegundis , Octolindis. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria xii , de vinea aripennos 
n, de prato aripennos n. Solvit simi- 
liter. 

55. Ainradus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ricberta. Isti sunt eo- 
rum infantes : Maivis, Wineverga, Cris- 
tina, Godcvolda. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de teiTa arabili 
bunuaria un, de prato aripennum i. 
Solvit similiter. 



57. Hildevertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gerlindis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Artlaicus , Hildevoldus , 
Girmodus. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaria vni, 
de vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennum i et dimidium. Solvit simi- 
liter. 

58. Ermengaudus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Restevildis : Er- 
mcnulfus , Benina , Adalharius , Ermena » 
Ermengildis, Aclildis. Tenet mansum i 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria vnn , de vinea aripennum i et 
dimidium , de prato similiter. Solvit si- 
militer. 

59. Magenarius, colonus, tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria viiii, de vinea aripen- 
num I et dimidium , de prato similiter. 
Solvit similiter. 



56. Ratbertus colonus et uxor ejus, 60. Ragenardus colonus et uxor ejus 



' Supplc , isti sant eoram infantes. 

^ Nunc , ut videtur, SenneviUe , viculas , paraecic 



Guen'illx, milliario uno a Sicca Valle, meridiem 
spectans. 



IRMINONIS 

colona , nomine Aldina. Isti sunt eorum 
infantes : Frotcarius , Giinthadus , Gun- 
trannus, Alsaidis, Rainburgis, Ermen- 
gardis. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuaiia viii, 
de vinea diraidîum aripennuni , de prato 
aripennum i. Solvit similiter. 

6 1 . Bemegariu» colonus et uxor ejus 
colona, nomine Dominica. Isti sunt 
eorum infantes : Bernulfus, Rainberta. 
Tenet mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaria vin , de vinea 
dimidium aripennum , de prato aripen- 
num i. Solvit similiter. 

6a. Adaiveus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godenia. Isti sunt eorum 
infantes : Godevertus, Godo, Barucius, 
Bodo , Adraveus. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria x, de vinea aripennum i et di- 
midium , de prato aripennos u et dimi- 
dium. Solvit similiter. 

63. Flavidus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Adaliiidis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Galamannus , Adalardus , 
David , Odeiindis. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
binmaria vnu, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato similiter. Solvit si- 
militer. 

66. Winedulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ratberga. Isti sunt eo- 
rum infantes : Gaulfus, Godulfus, Ada- 
lindis, Winrgardis, Winelindis. Tenet 
mansum i ingenin'Iem , habentem de 
terra arabili bunuaria vu, de vinea ari- 



ABBATIS. 235 

pennos n, de prato aripennum dimi- 
dium. Solvit similiter. 

65. Grimharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Rainuis. Isti sunt eorum 
infantes : Autcarius, Gauduis, Girtru- 
dis. Et Nodalbertus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ratrudis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Odalbertus, Odalgarius, 
Ratherta , Nodalberta , Ratburgis. Isti n 
tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuaria xn, de 
vinea aripennum i , de prato aripennos 
VI. Solvit similiter. 

66. Aganteus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gamenildis : Agenai^ 
dus , Gamenulfus. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria xii, de vinea aripennum i et 
dimidium, de prato aripennos ii. Solvit 
similiter. 

67. Airbaldus, colonus : Adalteia est foiut 
ejus filia. Et Magenoldus colonus et 

uxor ejus colona, nomine Godalhildis. 
Isti II tenent mansum i ingenuilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria viiii , 
de vinea aripennimi 1 , de prato dimi- 
dium aripennum. Solvit similiter. 

68. Leutcarius servus et uxor ejus 
colona , Odelindis. Isti sunt eorum in- 
fantes : Ermenardus , Adalardus. Tenet 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria viiii, de vinea 
aripennum i, de prato aripennum i. 
Solvit simihter. 

69. Léo colonus et uxor ejus coloDa, 

3o. 



256 



POLYPTYCHUM 



nomine Widelindis. Isti sunt corum in- 
fantes : Adalboldus, Feodo, Ermenar- 
dus. Iste manct in Reomodi viUa'. 
Tenet mansum i ingcnuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria viii. 



DE IS QUI TENEMT MANSOS INGENUILES, ET NON 
SOLVUNT nOSTILIGICM SED CARNATIGUM. 

DE ARNONI VILLA'. 



Tenent mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria vi. Faciunt similiter. 

yS. Hiltrudis, colona. Isti sunt ej us 
infantes : Gotbertus , Agardis , Hilde* 
gardis, Godaltrudis, Airiidis, Amaltru* 
dis. Tenet mansum i, habentem de terra 
arabili bunuaria xii, de vinea aripen- 
num I, de prato dimidium aripennum. 
Similiter. 



70. Wandalbertus coionus et uxor 
ejus colona , nomine Maximella. Isti 
sunt eorum infantes : Wandilcarius , 
Wandelmarus , Wandelindis. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria 1111 , de prato duas 
partes de aripenno. Solvit ad hostem 
multones 11 ; ad hibematicum arat per- 
ticas nn , ad tramisem perticas ui ; facit 
curvadas m in unaquaque satione ; ope- 
ratur dies m in unaquaque ebdomada. 
Pullos m, ova xv. 

7 i . Grimhardus coionus ; et Gaufre- 
dus coionus et uxor ejus colona , nomine 
Isauria. Isti sunt eorum infantes : Airul- 
fus, Agia. Tenent mansum i ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunuaria 
VI. Solvunt similiter. 



74. Abraham coionus et uxor ejus, 
de beneficio Gisloldi presbyteri, no- 
mine Gerhildis. Tenet mansum i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria ini, de 
vinea dimidium aripennum. Solvit mui- 
tonem i, et reliqua similiter. 

76. Fulbrandus coionus et uxor ejua 
colona, nomine Aldenildis. Isti sunt 
eorum infantes : Fulcradus, Fulcrada, 
Halda. Iste manet in Mcdanta. Tenet 
mansum 1 ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria viii, de vinea ari- 
pennum i , de prato aripennum i. Solvit 
multoncm i et dimidium , de vino mo- 
dium i et dimidium. Arat ad hibemati- 
cum perticas m, ad tramisem perticas 
II ; facit curvadas. Solvit pullos ni , 
ova XV. 



72. Jusopus coionus et uxor ejus ex- 
tranea , nomine Gaugefreda , quorum 
infantes non sunt sancti Germani; et 
EHseus servus et uxor ejus colona , no- 
mine Mainberga. Isti sunt eorum infan- 
tes : Andréas, Atleverla, Mainberta. 

* Nunc, conjcctor, JameauvilU, milliaribus qua- 
tuor a Sicca Valle, auslrum versus, aiiquaotulum 
vcrgeosad orienlem. 



76. Hidalbertus coionus et uxor ejus roLn» 
colona, nomine Hiltrudis : Hiltbertus, 
Airbertus , Idala , Ilaria , Hildesindis. 
Tenet dimidium mansum , habentem de 
terra arabili bunuaria m , de prato ari- 
pennum I. Facit similiter. 

^Nostro tempore ArnoaviUe, ter mille paaaibua 
et trecentis a Sicca Valle « oicridiem »pectans. 



IRMINONIS ABBATIS. 



257 



[76 bis.] Airoldus, colonus, tenet di- 
midium mânsum, habentem de terra ara- 
bilî bunuaria 11, de prato aripennos iiii. 
Solvit muitonem i ; et arat ad hibema- 
ticum perticas 11, ad tramisem dimidiam. 
Solvit pullos III cum ovis. 

[ 7 6 ter. ] Guntharius , colonus , tenet 
hospicium , habens de terra arabili jor- 
nales vi. Arat inde perticas un, et nihil 
aiiud facit. 

DF. MANSIBCS INGENtlLIBUS QUI PACIUNT VIl^EAS. 

77. Waldinus serviis et uxor ejus 
colona, nomine Itbolda. Isti sunt eorum 
infantes : Waidegaudus, Wandrisma, 
Wandalboldus , Girhildis , Ricbaldus. 
Tenet mansum i ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuaria vi, de vinea 
dimidium aripennum, de prato aripen- 
num i. Fodit inde do vinea dominica 
aripennos iiii ; facit caroperas ; facit cur- 
vadas, sicut et cetcri. Pullos ni , ova xv. 

78. Amiehardus et uxor ejus colona, 
nomine Aldevina. Isti sunt eorum infan- 
tes : Ilildegarius , Eudo, Aldegundis. Et 
Eurcundus servus et uxor ejus libéra, 
nomine Dedda. Tenot mansum i inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuaria X, de vinea aripennum i, de 
prato aripennos m. Solvit similiter. 

79. Grimfredus servus et uxor ejus 
colona, nomine Perpétua. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria v, de vinea quartam 
partem de aripenno, de prato aripen- 
nos II. Solvit similiter. 



DE MANSIBCS SERVI LIBCS. 



[ 79 bis. ] Frudinus servus et uxor ejus 
colona, nomine Balsima. Isti sunt eo- 
rum infantes : Fruduina , Teutlindis. 
Tenet dimidium mansum , habentem 
de terra arabili bunuaria 11 et dimidium, 
de prato dimidium aripennum. Facit 
inde vineam, et, si haberet unde face- 
ret , curvadas. Solvit pullos m , ova xv. 
Facit wactam, et portât caveas ad mo- 
nasterium. 

80. Frodoldus servus et uxor ejus 
colona, nomine Bertramna : Frutuinus, 
Dructuinus , Frotlandus , Frotberga , 
Danagildis , Berlrada. Tenet dimidium 
mansum , habentem de terra arabili bu- 
nuaria Il et dimidium , de vinea dimi- 
dium aripennum, de prato similiter. 
Solvit similiter. 

[80 bis.] Ingramnus servus et uxor 
ejus extranea, nomine Euroildis. Tenet 
dimidium mansum, habentem de terra 
arabili bunuaria 11 et dimidium, de vinea 
dimidium aripennum, de prato sextam 
partem de aripenno. Facit similiter. 

81. Teuthardus servus et uxor ejus 
colona, nomine Jngoberta. Isli sunt eo- 
rum infantes : Leotardus, Teodradus, 
Leodardus. Tenet dimidium mansum, 
habentem de terra arabili bunuaria 11 et 
dimidium, de prato dimidium aripen- 
num. Facit similiter. 

[81 bis.] Wichardus servus et uxor 
ejus extranea , nomine Gundrada. Tenet po. ns 
dimidium mansum serviiem , habentem 



258 POLYPTYCHUM 

de terra arabili bunuariaiietdimidium, dimidium, de vinea aripennum i, de 
de vinea dimidium aripennum, de prato prato quartam partem de aripenno. Fa 
similiter. Facit similiter. cit similiter. 



8a. Âgedeus servus et uxor ejus ex- 
tranea , nomine Nodalia , cnjus infantes 
non sunt sancti Germani. Tenet mansum 
servilem i, habentem de terra arabili 
bunuaria viii, de vinea aripennum i, de 
prato aripennos ii et dimidium. Facit 
similiter. 

83. Ragnegardis, colona, tenet man- 
sum dimidium servilem, habentem de 
terra arabili bunuaria nii et dimidium, 
de vinea terciam partem de aripenno, 
de prato similiter. Facit similiter. 

[83 bis,] Baldegarius servus et uxor 
colona, nomine Gaudoildis. Tenet di- 
midium mansum servilem, habentem 
de terra arabili bunuaria vi, de vinea 
aripennum i , de prato terciam partem 
de aripenno. Facit similiter. 

8^. Danafridus servus et uxor ejus 
extranea, nomine Frutlindis, cujus in- 
tantes non sunt sancti Germani. Tenet 
dimidium mansum servilem, habentem 
de terra arabili bunuaria un et dimi- 
dium, de vinea dimidium aripennum, 
de prato quartam paitem de aripenno. 
Facit similiter. 

[84 bis,] Ërmenoldus servus et uxor 
ejus colona, nomine Airlindis. Isti sunt 
eorum infantes : Airmundus, Bcrtlindis. 
Tenet dimidium mansum servilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria lui et 



85. Blatharius servus; et Raganfre- 
dus servus, et Adalsinda lida. Tenent 
dimidium mansum servilem, habentem 
de terra arabili bunuaria ni, de vinea 
terciam partem de aripenno. Facit simi- 
liter. 

[ 85 bis. ] Ermenarius servus. Isti sunt 
ejus infantes : Ermenardus, Ermenul- 
fus. Tenet dimidium mansum servilem , 
habentem de terra arabili bunuaria un 
et perticas vi, de vinea dimidium ari- 
pennum , de prato simUiter. Facit simi- 
liter. 

86. Ratharius et uxor ejus lida, no- 
mine Hinchildis. Tenet dimidium man- 
sum servilem , habentem de terra arabili 
bunuaria ni, de vinea quartam partem 
de aripenno, de prato aripennum i et 
dimidium. Facit similiter. 

[86 6i5.] Acluinus, servus, tenet dimi- 
dium mansum servilem, habentem de 
terra arabili bunuaria ii et dimidium, 
de vinea terciam partem de aripenno» 
de prato aripennum i. Facit similiter. 

87. Godaluinus servus et uxor ejus 
lida , nomine Genisma : Godaldus est 
eorum (ilius. Tenet dimidium mansum 
servilem, habentem de terra arabili 
bunuaria 11 et dimidium, de vinea quar- 
tam partem de aripenno , de prato ari- 
pennum I. Facit similiter. 



IRMINONIS 



Fol. ii3>< 



DE HIS QCl HOSPICHS' TENENT. 

[88 ^] Frodoldus colonus et uxor 
ejus coiona , nomine Amalgildis. Tenet 
inansum dimidium , habentem de terra 
arabili buniiaria irii , de vinea duas par- 
tes de aripenno, de prato aripennum i. 
Solvit inde modios m de vino. Arat inde 
ad hibematicum perticas m, ad trami- 
sem perticas ii. Facil curvadas et ma- 
imopera. Solvit pullos et ova. 

[89. ] Blatharius, colonus, tenet hos- 
picium , habens de terra arabili bunua- 
rium I. de vinea dimidium aripennum, 
de prato dimidium aripennum. Solvit 
inde modios m de vino, puUos et ova ; 
et arat jonialem 1 ad bibernaticimi ; et 
manuopera. 

[90.] Nadalus, colonus, tenet hospi- 
cium, habens de terra arabili bunua- 
rium I et dimidium , de vinea dimidium 
aripennum, de prato similiter. Solvit 
simililer. 



ABBATIS. 25« 

gala , Adalburgis. Et Adricus colonus et 
uxor ejus coiona , nomine Leodramna : 
Aregisus, Aregaudus, Airmanmis, Brio- 
ria. Isti tenent mansos 11, habentes de 
terra arabili bunuarîa xiii et perticas xx , 
de vinea aripennum i , de prato arîpen- 
nos v. Et habent dimidium farinarium; 
et de ipso farinario solvunt in domi- 
nicum do annona modios v, et para- 
veredum i; et faciunt cur\'adas m in- 
unaquaque satione; et arant ad hibema- 
ticum perticas viii, ad tramisem vi ; de 
lignaricia denarios v. 

[93. ] Godalricus colonus et uxor ejus 
libéra, nomine Sicbolda. Isti sunt eo- 
rum infantes : Madalricus, Segenandus. 
Et Adam colonus et uxor ejus coiona , 
nomine i^va. Isti sunt eorum infantes : 
Eurinus, Wairmarus , Gulfmus, Adal- 
berga. Tenent mansos n ingenuiles , 
habentes de terra arabili bunuaria xii, 
de vinea aripennum 1 , de prato aripen- 
nos v. Et habent dimidium farinarium. 
Solvunt similiter. 



[yi.] Geroldus colonus et uxor ejus 
exlranea , nomine Gisleverga , quorum 
infantes non sunt sancli Germani. Tenet 
hospicium , habens de terra arabili bu- 
nuarium 1 et dimidium, de vinea di- 
midium aripennum, de prato similiter. 
vSolvit similiter. 

DE MANSIBOS PAliAVERADOIlL'M. 

[92.] Adalricus, colonus. Isti sunt 
ejus infantes : Odalricus, Alaricus, An- 



[ 96. ] Ermenoldus , colonus , tenet 
mansum 1 ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuaria xi, de vinea ari- 
pennum I , de prato similiter. Solvit 
inde paraveredum 1. Arat ad hibemati- 
cum perticas un, ad tramisem ni; et 
curvadas ni in unaquaque sacione. 

[95.] Radius colonus et uxor ejus 
coiona , nomine Julia. Tenet mansum 1, 
habentem de terra arabili bunuaria nu 
et dimidium, de vinea terciam partem 



•Sic. 



^ Parsgraphift Mqueottbiu oameri detunt. 



240 

de aripenno , de prato aripcnnos ii , de 
siiva bunuaria ii. Débet solvorc similiter. 
Et hakent inter Ërmenoldum et Ran- 
duinim et Petrum et Ëodimiam, de 
hereditate bunuaria xii, de vinea ari- 
pennum i et dimidium , de prato aripen- 
iium I. 

[96.] Adricufi cuni filiis suis heredi- 
bus habeiit de proprietate jomales vnii. 



Fol. Il 4. [97-] SuNT mansi ingenuiies lxx 
absque ministcrialibus et paravereda- 
riîs, per focos vero xc. Soivunt ad hos- 
tein , onini anno, aut boves viii, aut soii- 
dos Lxxx; multones cm, de vino modios 
Gxxxnii, de annona modios vr, pulios 
Gccxv, ova MGCCCLX, pulios regales lxx 
absque ovis; do lignaricia solidos xxvi 



POLYPTYCHUM 

et denarios vmi. Âd tercium annum soi- 
vunt oviculas de uno anno lxx; item 
ad tercium annum totidem leares , va- 
lentem unumquemque denarios nii; et 
soivunt semper ad tercium annum sdn- 
dolas iiiMD; si vero datur eis silva, viim. 

Sunt ibi mansi servorum x , per focos 
vero XX. 

Sunt ibi mansi paraveradorum vi. 
Isti soivunt de annona modios x et de- 
narios X. 

Sunt ibi alii mansi ingenuiies, qui 
non soivunt hostilicium sed camaticum, 
vnir , per focos xii. Soivunt ad hostem 
multones vm; pulios xxxvi, ova clxxx. 

Sunt ibi mansi ingenuiies m qui fa- 
ciunt vineas , et soivunt in pascione de 
vino modios vi. 



IRMINONIS ABBATIS. 



241 



XXIII. BREVE DE CAVANNAS' VEL DE LODOSA\ 



1. Waltbertus et uxor ejus colona, 
nomine Rathildis. Isti sunt eorum infan- 
tes : Rado, Waldrada. Tenet mansel- 
lum I , habentem de terra arabili bunua- 
ria m et dimidium , de prato octava 
parte de aripcnno. Arat inde ad hiber- 
naticum perticas un , ad tramisem 
m. et jomalem i in corvada; et in 
blado mittit operarios x. Sol vit pullos 
et ova. 

2. Airmundus colonus; et Airbertus 
colonus et uxor ejus colona , nomine 
Godalberga : Airberla est eonun filia. 
Tenent mansellum i , habentem de terra 
arabili bunuaria ni et dimidium , de 
vinea dimidium aripcnnum, de prato 
similiter. Arat ad hibernaticum per- 
ticas ini , ad tramisem ni , et in cur- 
vada jomalem I. Facit manopera, dies 
III in ebdomada. Sol vit pullos m , 
ova XV. 

3. Eugenius colonus et uxor ejus 
colona , nomine Genisia. Isti sunt eorum 
infantes : Genesius, Jutcarius, Eugenia. 
Tenet de terra arabili bunuarium i et 
perticas xn. Arat inde ad hibernaticum 

* Vul{^ Qtavannei . qood nomeo adhuc senrator 
molcndino in ripa Vallis-Colori», amoiculi, iolra 
ViUcUam , ter mille passibus a Medaota ad Seqtu- 
t , aostrum versus. 



perticas un, ad tramisem m, et nihil 
aliud facit. 

4. Sicledulfus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Gamalberga. Isti sunt 
eorum infantes : Sicleharius, Gamal- 
berga. Tenet mansellum i , habentem 
de terra arabili bunuaria ii et dimidium, 
de prato dimidium aripennum. Arat ad 
hibernaticum perticas im , ad tramisem 
m, et in curvada jomalem i; pullos 
ni , ova XV. Operatur dies ni in eb- 
domada. 

5. Airveus colonus et uxor ejus an- w "At- 
cilla, nomine Giriindis. Isti sunt eomm 
infantes : Evaidus, Plectmdis, Airvil- 

dis. Tenet mansellum i, habentem de 
terra arabili bunuaria ii, de prato di- 
midium aripennum. Solvit similiter. 

6. Precariam quam tenet Elavia et 
Godalberga. 

DE BOVAM VILLA 

7. Constabulis colonus et uxor ejus 
colona» nomine Frotsindis. Isti sunt 

^ Hodie Lemm. vicnlu», millicrio uqo a Cavinma, 
meridiem tpectana. Fiscua tlk , cm BiaiiMit dontni- 
eus nulluspnreat , tob fiaco Sicc»-Vallta, qui proiinM 
pr«cedit , fotasc videtur. Coof. S 7 moi Mcatonim 

3i 



242 



POLYPTYCHUM 



eorum infantes : Bernegarius , Aînbcr- 
tus , Angeniidis ,' Frotgildis. Tenet man- 
sum i ingenqilem , habentem de terra 
arabili bunuaria viii, de vinea aripen- 
num I, de sîlva bunuarium i. Solvit 
totum debitum sîcut ceteri Siccavel- 
lenses. 

8* Wichardus colonus et uxor ejus 
lida, nomine Droildis. Isti aunt eo* 
rum infantes : Giroardus , Richildis. 
Tenet ndansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabiii bunuaria vun , de 
vinea dimidium aripennum. Soivit sinoi- 
Uter. 

9. Fredericus colonus et uxor ejus 
cQlona, nomine Lanthiidis, hti sunt 
eorum infantes ; Fredegis, Ermenulfus, 
Ejrmentrudis , Lantrudiâ. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habenlem de torra 
arabili bunuaria vu , de vinea aripen- 
num {. de concidis aripennum 1. Soivit 
similiter. 

10. Leutardus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Frotbolda : Leuthardus 
est eorum filiu». Tenet mansura i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria vun , de vinea aripennum i , 
de concide aripennum i. Soivit simi- 
liter. 

1 1 . Frede vertus colonus et uxor ejus 
(rolona , nomine Frodoara. Isti sunt 
eorum infantes : Fredernus , Adal- 
wara. Tenet mansum i ingenuilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuaria vim , 
de vinea aripennum i , de concidis ari- 
pennum I. 



1 1 . Airhardus , colonus , tenet man- 
sum 1 ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vui, de vinea aripen- 
num I, de prato octavam partem de ari- 
penno , de concidis aripennum i. Facit 
similiter. 

1 3. Flotharius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adaltrudis. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vni , de vinea dimidium 
aripennum, de concidis aripennum i. 
F'acit similiter. 

1 4. Wicleboldus, colonus, lenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria vi et dimidium , de 
concidis dimidium aripennum. Facit 
similiter. 

i5. Geroardus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Johanna. Isti sunt eo- 
rum infantes : Geroinus, Ingalboldui , 
Beligardis, Hildegardis. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria y ni, de vinea quartam partem 
de aripenno. Facit similiter. 

1 6. Fredegarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Walda. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuaria x, de vinea quintam 
partem de aripenno , de concidis dimi- 
dium aripennum. Facit similiter. 

1 7 . Aclevortus , colonus ; et Mannus , 
colonus. Isti sunt ejus infantes : Gun- 
thardus, Manuis. Et Elisma, col<ma : rfLii& 
Ermgarius est ejus fdius. Et Airgundis, 
colona. Isti sunt ejus infantes : Giran- 



IRMINONIS 

nus, Airulfus, Agenildis, Ejrmenildis. 
Tenent mansum i ingenuilem» habcn- 
tem de terra arabili bunuaria x, de 
vinea aripennos ii, de prato quartam 
partem de aripenno , de concidis dimi- 
diiim aripennum. Facit similiter. 

1 8. Remegius colonus et uxor ejus 
colona de beneficio Fredelonis , nomine 
Ermina. Isti sunt eorum infantes : Re- 
megarius, Bertoara. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuaria vu, de vinea aripennum i. 
de concidis aripennum i. Facît simi- 
liter. 

19. Ingalbertus colonus et uxor ejus 
lida, nomine Dominica. Isti sunt eorum 
infantes : Ingalboldus, Laivartus. Tenet 
mansum 1 ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuaria v. Facit similiter. 

ao. Teudericul, colonus, tenet man- 
sum I ingenuilem , habentem de terra 
arabili bunuaria vu. Facit similiter. 

2 I . Hunbertus colonus et uxor ejus 
colona de beneficio Fredelonis, nomine 
Placia. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuaria vi. 
Facit similiter. 

aa. Giroinus colonus et uxor ejus de 
beneficio Ermengaudi. nomine Rada- 
lindis. Tenet mansum 1 ingenuilem. 
habentem de terra arabili bunuaria vi. 
Facit similiter. 

a 3. Ratgaudus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Deodata. Isti sunt eo- 



ABBATIS. 245 

mm infantes : Grimoldus, Ratharius, 
Deodatus, Ratgarius, Ratrudis, Adal- 
grimus. Tenet dimidiiun mansum in- 
genuilem , habentem de terra arabiii 
bunuaria un, de vinea diniidium aripen- 
num. Reddit medietatem debiti de in- 
tegro manso. 

ili. Gotboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Datlina : Frotboldus 
est eonim filius. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuaria vi, de silva dimidium, de 
concidis i. Arat ad hibematicum perti- 
cas ini, ad tramisem m, et in curvada 
niT , et nihil aliud facit. 

a 5. Eui'ehardus servus et uxor ejus 
ancilla, nomine Wandrehildis. Isti sunt 
eorum infantes : Giroardus, Wandre- 
voldus. Tenet hospicium , habentem 
de terra arabili jornales n. Solvit inde 
pullum 1 et ova v , et facit diem i in una- 
quaque ebdomada. 

a6. Sunt in summa mansi ingenuiles Foi ii&« 
xvn, per focos vero xvnn. Solvunt ad 
hostem , ad unum annum , aut boves ni 
et dimidium et ad alium annum mi, 
aut de argento solidos xxnn , ad alium 
annum xxx ; et multones xxv ; puUos 
LU , ova ccL ; de iignaricia solidos xv et 
denarios ini; de vino modios xxxni. Ad 
tercium annum solvunt oviculas xvn ; 
item ad tercium annum leares xvn , va- 
lentem unumquemque denarios nu. Si- 
militer ad tercium annum solvunt sein- 
dolas dcccl; si vero dalur eit silva, md. 

37. Iste sunt lidae: Droihildis, Do- 
3i. 



244 



POLYPTYCHUM 



minica. Iste debeiit solvere camsilos riii 
aut denarios xvi. 

Ista est ancilla : Wandrehiidis. Ista 
débet facere de dominica iana sarcilem i 
et pascerc pastas. 

28. Isti dixerunt jurati : 



Constabulis , 
Leutardus , 
Fredericus, 
Airardus, 
Wicleboldus , 
Fredegarius , 



Flothahus , 
Teudericus , 
Fredevertus, 
Wichardus, 
Giroardus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



245 



XXIV. BREVE DE BISCONCELLA. 



Poi. ii6. 1. Habet in Bisconcella* mansum 
dominicatuni benc constructuni , cum 
ecclesiis duabus bene construclis et de- 
coratis, et aliis casliciis suflicienter. 
Habet inter très decanias de terra ara- 
biii bunuarios cxc, qui possunt semi- 
nari de modiis frumcnti dc. Habet ibi 
inter Bisconcellam et Bolam** et Mace- 
rias'^ et Altogilo'* de vinea veteri aripen- 
nos XXXVI, in quibus possunt colligi de 
vino modii ccl. Habet ibi de vinea no- 
veila quam domnus Irmino abba plan- 
ta vit aripennos xn. Habet ibi de prato 
aripennos xl , in quibus possunt colligi 
de feno carra xl. Habet inter Hainrici 
Villam* et Super-Vigeram'de terra ara- 
bili bunuarios xv, qui possunt semioari 

' Nunc vcl lUconceUe sive Béconseil, pncdium, 
juita Oryenu : vcl , quod raagi» pUccl , ipse Or^enu , 
vicun , sexto inilliario a Monte Forti Amalarici , inler 
septentrioncin et occidentem. De Bitconcclla jam 
egiinus xxi, 27, pag. 218. 

^ llodic litaU . milliaribus xii a Bisconcella, inter 
aquilonem et eurum. G)nf. xii . 4o, pag. 219. 

* Nofttratibtis Mési^rts. milliaribus xi a BitcoD- 
cella , venus sepieotriooem, aliquantum ad orienteni 
vergens. 

* Nostro tempore, Auteml, circiter sexto milliario 
a Bîsroncella, orienlem versus «stivalem. Conf. iir, 
3, |)ag. 3 1^- 

* Nunc fortasse HichevilU. viculut, haud procul 
a Vigera, vulgo la V^re; milliaribus septem a Bis- 
concella, orcasum specUns bibemalera. Idem in- 
ferius Anritf rilU nominatur. 

' Inlelligendam putamus Vigeram sope ri o r em, 
qui amnis oritur prope Sanetinii Leodegarimn 



de modiis frumenti l. Habet inter Su- 
per-Vigeram et Septoiium^ farinarios vi, 
qui soivunt inter totos de nioitura mo- 
dios ccLxxxv; et unus ex illis soivit pas- 
tas u ad Nativitatem Domini. Habet ibi 
juxta Bisconcellam, de una parte, de 
silva annosa, sicut estimari potest, to- 
tum in giro leguam i , et de altéra parte 
bunuarios un. Habet in Villare^ de silva 
annosa buimarios m. Habet in Morcinc- 
to' de silva annosa buimarios v. Habet 
in Ricmarivilla^ dc silva annosa bunua- 
rios vu. Habet in Farone Villa ^ de silva 
annosa bunuarios m. Habet in Frotmiri 
Villa* dc silva annosa bunuarium r. 
Habet in Hainrici Villa de silva annosa 
bunuarios m. In quibus possiuit porci 

AquiliiMB ftilvc, infraque Ibriacum in Auduram in- 
fluit. 

* Hodie Srpteml, milliario quinto a Riscoocena, 
aquilonem venus, n«c lamen situs ad Vigerun sed 
ad fluvium Vaiiis • Coloris , qui supra ModuuUm 
SequanjT jungitur. 

^ Nunc MlUen-U-Makienj', quater mille quingentb 
passibus a Bisconcella , inter aquilonem et eumm. 

' Nostro tcmporc MuUent, milliaribus quinque a 
Bisconcella , M'plentrioncm versus, aliquantum ta- 
men ad orientem vergens. 

' Hodie, conjector, Bickehomrg, aliter SamLf»Bt- 
càc6oiiry . ter mille passibus a Bisconcella, oocidefi- 
tem s|)ectans. 

^ Nqoc FhanriUe , item ter mille pataibiis a Bis- 
eoDcella , ioter aquilonan ti fumm. 

* Nostratibtts. at conjicia, Frhilk, milliaribus octo 
a Bisconcella , attstnun versos, aliquantolum ad oc- 
cMoro vargeos 



246 



POLYPTYCHUM 



saginaiicc. liahct ibi de silva novelia, 
quani dofiiims Irmino abba nulrire pvsc- 
cepit, iiiler lotos locos bunuarios xii. 

Habet in Maisnilo* ecclesiam benc 
coiistruclain. Aspicit ad ipsam eccle- 
siam inansus i, habens de terra arabili 
bunuarios VI, de vinea aripennum i et 
dîmidium, de concide aripennos n. 

Foi.iifi^' a. Teuthardus, colonus et major, et 
uxor ejus colona, nomine Hildesindis, 
homines sancti Germani. Isti sunt co- 
nnu infantes : Teuthardus, Hildebodus, 
Teulbertus, Sichildis. Tenet mansum i 
ingi'nuilem , habentem de terra arabili 
bunuarios x et jomalem i, de vinea di- 
niidiuni aripennum , de prato aripen- 
nos v. Sol vit soledos in ad hostem in 
uno anno, ad alium annum soledum i, 
puiios ni, ova xv. Arat ad hibematicum 
perticas un , ad tramisum perlicas ii. 
F'acit rnrvadam in unaquaque ebdo- 
mada cum duobus animalibus per 
iinamquamque sationem ; facit caro- 
pera Aurilianis aut Cinomannis ; et 
dies II operatur, et quando curvadam 
non facit, operatur dies ni; et claudit 
perticas duas ad vincain de paxiUis 
fissis, et duas ad messem, si ci silva 
non datur in proximo; et si proximo 
datur silva, claudit tii; et secat in prato 
perticas ii. 

i. Benjamin colonus et mater ejus 
colona , nomine Frotlinda , homines 
sancti Germani. Tenet mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuarios \n, de vinea aripennum i et 



dimidium, de prato aripennos mi. Solvit 
similiter. 

^. Frudoldus colonus et (ilius ejus 
Frotlandus colonus, homines sancti Ger- 
mani , tenenl mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuarios vu, 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
nos un. Solvit similiter. 

5. Haldoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Nodisma, homines sancti 
Germani. Istae sunt eorum filiœ : Go- 
dina et Aldina et Restovildis. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuarios vn , de vinea di- 
midium aripennum, de prato aripen- 
nos II. Solvit similiter. 

6. Aclulfus colonus et uxor ejus co* 
lona, nomine Ratgardis, homines sancti 
Germani. Iste est eorum filius : Enne- 
nardus. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuarios v 
et jomalem i, de vinea dimidium ari* 
pcnnum , de prato aripennos m. Solvit 
similiter. 

y. Aldo colonus et uxor ejus colona , 
nomine Teutsindis, homines sancti Ger- 
mani. Allbertus est eorum filius. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuarios xn , de vinea 
aripennos ii, de prato aripennos nu. 
Solvit similiter. 

8. Restoinus lidus, homo sancti Ger- 
mani, tcnet mansum i ingenuilem, ha- 



* llodie le MénU-Simon» inilliario decimo a Bùconcclla, inter acptentnonem et occideateni. 



IRMINONIS ABBATIS. 



247 



bentem de terra arabili bunuarios v, de 
vinea dimidium aripennum* 

Fol. 117. g. Teutharius coionus et uxor ejus 
coloiia , nomine Aclindis , homines 
sanctiGermani. Tsti suiit eorum infantes : 
Teutgarius, Bertfredus, Aiiaiirus, Teut- 
burgis, Teutberga. Tenet mansum i 
ingenuiiem , habentom de terra arabili 
bunuarios un et dimidium, de vinea 
terciam partem de aripenno, do prato 
aripennum 1. Solvit simiiitor. 

1 o. Isigilus , coionus sancti Germani, 
de Taievinda **, et uxor extranea ; et so- 
cius ejus Lantharius coionus et uxor ejus 
colona, nomine Fiiitbolda, bomines 
sancti Germani. Tenent mansum i in* 
genuilem , babentem de terra arabili 
bunuarios vi, de vinea terciam partem 
de aripenno, de prato aripennos m. 
Solvit similitcr. 

1 1 . Gotardus advena et uxor ejus co- 
lona, nomine Teutbildis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Godinus , Gaudinus » 
Aldrada. Et sooia ejus colona, nomine 
Aserlia. Isti sunt ejus infantes : Hcele- 
nus, Eusebia, Aulgudis, homines sancti 
Germani. Tenent mansum i ingenuiiem, 
babentem de terra arabili bunuarios vi , 
de vinea aripennum i , de prato aripen- 
num I et dimidium. Solvit similiter. 

la. Atlas coionus et uxor ejus co- 
lona, nomine Acteniidis, bomines sanctî 



Germani : Gulfradus est eorum filius. 
Tenet mansum 1 ingenuiiem , babentem 
de terra arabili bunuarios vini, de vinea 
dimidium aripennum, de prato aripen- 
nos nn. Solvit similiter. 

1 3. Frotmundus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Ermenrada, homines 
sancti Germani. Iste sunt eorum filiœ : 
Elaria , Frotburgis. Tenet mansum i in- 
genuiiem, babentem de terra arabili 
bunuarios vni , de vinea aripennum 1 et 
dimidium, de prato aripennos n. Solvit 
similiter. 

I à» Berninus coionus et uxor ejus co- 
lona de benencio Gunthardi, nomine 
Bernehildis, homines sancti Germani. 
Tenet mansum 1 ingenuiiem, liaben- 
tem de terra arabili bunuarios vu, de 
vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennos nu. Solvit similiter. 

i5. Adalradus coionus et uxor ejua 
colona, nomine Adalrada ; et Ingalradus 
coionus, homines sancti Germani. Isti 
duo tenent mansum 1 ingenuiiem, ba- 
bentem de terra arabili bunuarios vi 
et dimidium, de vinea aripennum 1, 
de prato 11. Solvit similiter. 

16. Lantbertus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Hildelindis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : HiMebrandus , Hildebodus, Hil- 
debertus, Fredericus, Amalricus, HiU 



* Paragrapbus. imperfrctus relictos ett , ideoque 
oonnihil spatii vacui subsequitur io G>d. 

^ Niinc diremU in vicos duo , «foomm aller r«ir- 
ttnde-U'Gramd » aive Saint- Mmrhm-Jê^Tûlertmàê ; aHtr 



Ttdgttnàt-ii-Petà , wt Saimi'Gtfwmm'iU'TmUtrn^ , 
uterque circitcr milliario tertio a Vira Normannur . 
inler MMUwn et 1 



248 



POLYPTYCHUM 



devoidus, Farandildû, Lantbcrga, Lant- 
burg». Kt Ilalbcrtus socius cjus, homo 
.sancti (icTinani. Isti duo tcnent man- 
.Huiii I ingciiuilcfii, habcntein de terra ara- 
hiii huniiaims viiii, do, viiica aripcn- 
iiiiin I, de pralo ariprniiuin i, de silva 
purva siiniliter. Solvit similiter. 

i'oi.u7^« ly. Kadoeiius coloiius et uxor cjus 
reloua , uornine Girhildis , homiiics 
saiicli (jermaui. Isti sunt eoiaim infan- 
tes : (jirbertus, Katwis. Et Gotselmus, 
noIoHus sancti (icrmani. Isti duo tenent 
niansuni i iiigenuiieni, habcntcni de 
terra aral>ili bunuarios vnr, de vinca 
dinndium aripcnnuin , de prato aripcii- 
Muni 1. 

iH. Katiierus colonus et uxor cjus 
rolona . noniine VVinegildis , honiines 
sancti (icrmani. Isti sunt eonini infan- 
tes : Rantbarius, Rantgarius, Rainoldus, 
Ratnidis, Rainildis. Kt socii ejus, Ber- 
negarius* colonus, bomines sancti (îer- 
niani. isti duo nianent in Fontanito'*. 
1Vn(*nt niansuni ingenuilem , babentem 
de terra arai>ili bunuarios vni, de vinea 
(|uartani part(*ni de aripenno, de prato 
aripennuni i. Solvit similiter. 

i(). Alniedius eolonus et uxor ejus 
eolona. noniine Ilildebei'ga , bomines 
sancti (lermani. Isti sunt eoruni infan- 
tes : Adaigaudus, Krmgerus, Allô, (îo- 
tbildis, Kramninga. ManetinFontanodo. 
Tenet mansum i ingenuilem , babentem 
de lena arabili bunuarios vu. de vinea 



dimidium aripennum, de prato aripen- 

nos II. Solvit similiter. 

3o. Hiltcarius colonus et uxor ejus 
eolona, nomine Nithildis, bomines sancti 
Germani. Manet in Fontanido. Et socius 
ejus Altcarius et uxor ejus eolona, no> 
mine Suntbildis. Isti sunt eorum infan- 
tes : Âdalgarius , Evertramna. Manet in 
Fontanido. Tenet mansum i ingenuilem, 
babentem de terra arabili bunuarios vu, 
de prato aripennum i et dimidium. Sol- 
vit similiter. 

2 1 . Ricbardus colonus et uxor ejus 
eolona , nomine Bertrada , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infieuites : 
Ricbarius, Adalgis, Adalgarius, Aius. 
Manet in Fontanido. Habet de terra 
arabili bunuarios vi, de prato aripen- 
num. Solvit denarios xn, et cetera si- 
militer. 

aa. Ercbearius colonus, homo sancti 
Germani. Isti sunt ejus filii vel filiœ : 
Godalricus, Ostoldus, Ingilbildis, Eu- 
sebia. Manet in Fontanido. Tenet man- 
sum I ingenuilem, babentem de tem 
arabili bunuarios v , de prato i. Solvit 
denarios xn , et cetera similiter. 

a 3. David , decanus, colonus et uxor 
ejus eolona, nomine Rainberga, bomines 
sancti Germani : est eorum fdia Bele- 
gardis. Et socius ejus Gaugius colonus 
et uxor ejus eolona , nomine Adeverta : 
(loismarus est eorum filius. Manent in 



Aliu» iirnio prji'ter Bemrgariuni nominal ur. 
' \\\h\w nimiînalii» Fonternav-MauroitiH . >îctt» de- 



cics mille i^aAsibu» a Uiscoucdla, venus aepten- 
trionem 



IRMINONIS 

Villarc. Tenent mansum i ingenuUem , 
habentem de terra arabiii bunuarios viii, 
de vinca duas partes de aripenno, de 
prato aripeniios ri et dimidium. Sol vit 
similiter. 

2 II, Nodaiharius colonus cl uxor ejus 
colona , Adleverta, homines sancti Ger- 
mani. Isti sunt eorum infantes : Nodal- 
niarus, Nodalis, Johanncs, Nodalgardis. 
Et socius ejus Nodalhardus colonus et 
uxor ejus colona, nomine Rainberta : 
(iirhildis est corum fdia. Manent in Vil- 
lare. Tenent mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabiii bunuarios vu , 
Fol. ii8. de vinea duas partes de aripenno, de 
prato aripennum i et dimidium , de silva 
aripennum i. Solvit similiter. 

i5. Lantfredus colonus rt uxor ejus 
colona de Sicca Valle , nomine Ermen- 
gardis, homines sancti Germani. Ipsc 
Lantfredus habet filias ii do alia femina 
sancti Germani , Gaudam et Aclinam. 
Manet in Villare. Tenet mansum i in- 
gfMiuilem. habentem de terra arabiii 
bunuarios vu, de vinea dimidium ari- 
pennum , de prato aripennos ii. Solvit 
.similiter. 

i(). Nodelus colonus et uxor colona, 
Vulfrada , homines sancti Germani , 
manent in Villare. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabiii 
bunuarios vi, de vinea aripennum i, 
de prato aripennos ii. Facit similiter. 

a 7 . Ermengardus colonus et uxor ejus 
eolona, nomine Ilinchildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes: 



ABBATIS. 249 

Hincbodus, Sunthildis, Alla, Eufrasia, 
Beltrudis. Manet in Villare. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabiii bunuarios vni , de vinea aripen- 
num I, de prato aripennos ri. Solvit 
similiter. 

a8. Anstasius colonus; et socius ejus, 
nomine Girmundus , colonus , et uxor co- 
lona , Bemegildis. Isti sunt eorum infan- 
tes : Bemegaudus , Remedius . Valerius , 
homines sancti Germani. Et Geroinus 
colonus et uxor ejus colona, Gunthii- 
dis , homines sancti Germani. Isti simt 
eorum infantes : Gunthardus , Aldisma. 
Manent in Villare. Tenent mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabUi 
bunuarios vi et jomalem i, de vinea 
dimidium aripennum , de prato aripen- 
num I. Solvit similiter. 

a 9. Girveus colonus et uxor ejus, 
Ermengildis. Isti sunt eorum infantes : 
Giroardus , Girfridis , Ermena , Elrmen- 
gardis , Girtnidis. Et socius ejus Rainul- 
fus colonus et uxor ejus colona, nomine 
Salama. Isti sunt eorum infantes : Hin- 
rharius, Rainildis, homines sancti Ger- 
mani. Et manent in Villare. Tenent man- 
sum ingenuilem , habentem de terra 
arabiii bunuarios vi, de vinea aripen- 
num I, de prato aripennos 11. de silva 
aripennum 1. Solvit similiter. 

3o. Alduigus presbyter, homo sancti 
Germani , manet in Bisconcella. Tenet 
dimidium mansum , habentem de terra 
arabiii bunuarios vi« de vinea aripen- 
num I, de prato aripennum 1 et duas 
partes de alio. Et .solvit omni anno 



250 



POLYPTYCHUM 



denarios viiii, piiUos et ova, et facit 
rigam. 

DE HIS QUI MULTONES SOLVUNT. 

DE BISCONCELLA. 

3 1 . Gîrvinus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Aclehildis , homines 
sancti Germani; et socius ejus Gislema- 
rus colonus et uxor ejus colona , nomine 
Grimberga. Isti sunt eorum infantes : 
Grimbertus, Gislcvertus , Ginnarus. Ma- 
nent in Biscella*. Tenent dimidium 
mansum ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuarios nii. Solvunt molto- 
nem i omni anno, pullos m, ova xv. 
Arant ad hibernaticum peilicas un, ad 
tramisum ii. Faciunt curvadam cum uno 
animali, et diem i; quando curvadam 
non Faciunt, dies n. 

Zi. Godaldus colonus et uxor ejus 
Foi.ii8f colona, nomine Bobla, homines sancti 
Germani. Isti sunt corum infantes : Bo- 
da et Goda. Et socius ejus, nomine Ym- 
doinus, colonus, et uxor ejus colona, 
nomine Adreverta. Isti sunt eorum in- 
fantes : Leutharius, Produis, Fredebecga, 
Fredericus, homines sancti Germani. 
Manont in Bisconcella. Tenent dimidium 
mansum servilem, habentem de ten^a 
arabili bunuarios un. Solvit similiter. 



Isti sunt eorum infantes : Landedrudîs , 
Rainhildis,Hildegardus, Landoildb, Se- 
nova. Manent in Bisconcella. Tenent 
dimidium mansum servilem , habentem 
de terra arabiii bunuarios v. Soivit si- 
militer. 

34. Electeus servus et uxor ejuB ad- 
vena, nomine Waltbei^. Istisunt eorum 
infantes : Giltrada, Girbeitus, homines 
sancti Germani. Manet in Bisconcella. 
Tenet dimidium mansum servilem , ha- 
bentem de terra arabili bunuarios int et 
jornalem i. Solvit similiter. 

35. Idemus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Ermendmdis , homines 
sancti Germani. Isti sUnt eorum infan- 
tes : Teudrada, Ermherus, Itburgis. 
Manet in Bisconcella. Tenet dimidium 
mansum ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuarios v, de vinea aripen- 
num. Soivit similiter. 

36. Adlegaudus colonus et uxor ejus 
advena, nomine Grimberta; et socius 
ejus Acleherus colonus et uxor ejus co» 
lona , nomine Ermengildis , homines 
sancti Germani. Manet^ in Bisconcella. 
Tenent mansum dimidium, habentem 
de terra arabili bunuarios v. Solvit si- 
militer. 



33. Winefredus servus et uxor ejus 
ancilia , nomine FYotlindis. Isti sunt eo- 
i*um infantes : Winemarus, Grimlindis, 
^\ inolindis. Et socia ejus , nomine Rai- 
nildis, ancilia , homines sancti Germani. 



37. Adelulfus colonus et uxor ancîUa, 
nomine Ardimia , homines sancti Ger- 
mani. Isti sunt eorum infantes : Electa, 
Aldrada. Manet in Bisconcella. Tenet 
dimidium mansum ingenuilem, haben- 



* l.cg. Bisconctlla. 



^ Leg. manent. 



IRMINONIS ABBATIS. 



251 



tem de terra arabili bunuarios un. Solvit 
similiter. 

38. Illbertus coionus et uxor co- 
lona, noinine Grima, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum inraiites : Gri- 
moldus, Ilîltbodus, Hiltbcrga. Etsocius 
ejiis Ermengarius coionus et uxor cjus 
colona , nomine Aciehildis. Ista est ejus 
(Hia : Aciildis. Manet in Bisconceila. 
Tenet quartam partem de manso senrili, 
habentem de terra arabili bunuarios Vf , 
de vinea aripennum i, de pratoaripen- 
num I. Solvit similiter. 

39. Gistevoldus servus et uxor ejus 
colona, nomine Adalindis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Gb- 
learius, Autdrada. Et socius ejus Gis- 
loinus servus et uxor ejus colona, nomine 
Dominica. Manet in Bisconceila. Tenet 
quartam partem de manso servili* ha- 
bentem de terra arabili bunuarios nr. 
Arat ad hibematicum perticas u, et ad 
(ramisum 1. Solvit pullos et ova; et pnc- 

Foi. 119. vident porcos de ipsa pardone omnis 
qui ipsam tenuerit •. 

DE VILLARE. 

40. Daduinus servus et uxor ejus co- 
lona , nomine Guthildis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Au- 
lehardus, Gutlindis. Et socius ejus Ber- 
tarins rolonus et uxor ejus colona , 
nomine Ragentrudis, deViliamilte. Ma- 
net in Villare. Tenet dimidium ^ «enri- 
lem, habentem de terra arabili bunuarios 



m , de prato aripennum i. Solvit mui- 
tonem i et pullos et ova ; rigam integram, 
curvadas et dies. 

âi. Tnguinu5 coionus et uxor ejus 
colona de Villamilt, nomine Janovildis , 
homines sancti Germani : Genardus est 
eorum filius. Manet in Villare. Tenet di- 
midium mansum ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuarios ni, de vinea 
quartam partem de aripenno, de prato 
aripennum i , de silvula dimidium ari- 
pennum. Solvit similiter. 

iia . Ermengerus , coionus sancti Ger- 
mani, et uxor ejus calumniata, nomine 
Vitlindis. Isti sunt eorum infantes : Wi- 
drehadus, Ermgaudus, Ricbolda, ho- 
mines sancti Germani. Manet in Villare. 
Tenet dimidium mansum ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuarios rn 
et jomalem i , de vinea quartam partem 
de aripenno , de prato aripennum i. Sol- 
vit similiter. 

ai' Aregarius coionus et uxor ejus 
colona , nomine Teutfrida , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Teuthitdis, Aregildis. Manent in Villare. 
Tenent dimidium mansum ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuarios un 
et dimidium, de vinea perticas vu, de 
prato aripennum 1 et dimidium. Solvit 
similiter. 

DE FONTANITO, 
66. Hilduinus coionus et uxor ejus 



' l^g. iêtitunni 



^Sopplei 



3s. 



252 



POLYPTYCHUM 



colona, noinine Nodelindis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eonim filii vel 
filiœ : Hildevcrtus, Hildemundus , Hil- 
degardis, Hildesindis. Manct in Fonta- 
nito. Tenet dimidium mansum ingenui- 
lem, habentem de terra arabili bunuarios 
V , de vinea tcrtiam partcm de aripenno , 
de prato aripennum i. Soivit denarlos 
XII omni anno, et facît integram rigam 
et totum servitium sicut de dimidium 
mansum. 

45. Aiulfus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Adalgardis, homines sancti 
Germani. Manet in Fontanito. Tenet 
dimidium mansum ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuarios v. Soivit 
denarios un , puUos et ova ; facit inte- 
gram rigam et dies ii. 

46. Odalvinus colonus ; et socius ejus 
Adalricus colonus et uxor ejus colona, 
nomine Aldedrudis, homines sancti Ger- 
mani. Isti sunt eorum infantes : Odal> 
mannus,Odalwis. Manelin Bisconcella. 
Tenet dimidium mansum ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuarios v , 
de vinea aripennum i et dimidium. Soi- 
vit multonem i , et cetera similiter. 

DE OSPÎTIBUS. 

47. F'rotgarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Inpcrgia; ista est ejus 
filia, Frotburgis : homines sancti Ger- 

Foi.iijy niani. Manct in Villare. Tenet hospi- 
ciuni. Habet de terra arabili bunuarium 1 
et dimidium, de prato aripennum i. Soi- 
vit denarios 11, pullos ni, ova xv. Arat 
perticam i ad unamquamque sationem; 



et diem i in unamquamque ebdoina- 
dam. 

48. Ermenarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Rainboldera, homines 
sancti Germani. Ista est eorum filia : 
Ërminga. Manent in Villare. Tenet hos- 
picium. Facit similiter. 

49. Ëbruifus advena et uxor ejus 
colona sancti Germani. Manet in Bis- 
concella. Tenet hospicium. Facit simi- 
liter. 

50. Raivinus extraneus et uxor ejus 
extranea , nomine Andreverta. Manet in 
Bisconcella. Tenet hospicium. Facit si- 
militer. 

5i. Gotfredus et uxor ejus, nomine 
Ënnengildis , homines sancti Germani. 
Manet in Bisconcella. Tenet hospicium. 
Facit similiter. . 

02. Godraninus advena et uxor ejus 
colona, nomine Berthildis; ista est eo- 
rum filia , Gotrudis : homines sancti 
Germani. Manet in Bisconcella. Tenet 
hospicium. Facit similiter. 

53. Gundoinus servus, homo sancti 
Germani, manet in Bisconcella, tenet 
hospicium , facit similiter. 

54. Ragainfredus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Daitla, homines 
sancti Germani. Manet in Bisconcella. 
Tenet hospicium. Facit similiter. 

55. Sicholdus colonus et uxor ejus 



coiona ,. nomine Oistra. hte est eorum 
filius, noiniiie Sicbrandus. Manetin Bis- 
concella. Tenet hospicium. Facit simi- 
litcr , et ad unamquamque sationem 
perticam i; et solvit pullos et ova et de- 
iiarium 1, et facit diem i. 



IRMINONIS ABBATIS. 253 

ejus Hidelbertus colonus, homo saiicti 
Gennani. Manent in Vinceni Cuite. Te- 
nent niansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuaiios v , de viiiea 
dimidium aripennum, de prato quartaiu f«l i»o. 
partem de aripcnno. Solvit similiter. 



DE DECANIA AGEMBOLDI. 

56. Agemboldus colonus, de bene- 
neficio Gausbaldi, et uxor ejus coiona, 
nomine Waleg'indis, homines sancli 
Germani : Alsida est eorum filia. Manet 
in Vinceni Curie'. Tenent mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuarios un et de vinea dimidium ari- 
pennum, de prato similiter. Solvit in 
unumquemque annum multonem i , 
pullos ni, ova xv. Arat ad bibematicum 
perlicas nii, ad tramisum n; et facit 
curvada cum duobus animalibus. Quan- 
do vero curvadam non facit, facit dies 
m; quando curvada facit, facit dies n; 
et facit sepes sicut et ceteri. 

57. Isenibrandus colonus et luor 
ejus coiona, nomine Adrevolda, ho- 
mines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Ostrevoldus, Eidebrandus, Is- 
nardus, Krcambrandus. Manet in Vin- 
ceni Curte. Tenet mansuin i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuarios iiii, 
de vinea dimidium aripeiuuun , de prato 
simihter. Solvit similiter. 

58. Isembertus colonus , homo sancti 
Germani , et uxor ejus advena ; et sodus 



59. Walthadus sei^vus et uxor ejus 
ancilla, nomine Bernegardis. Isti sunt 
eorum infantes : Bertgaudus, Waracul- 
fus, Waltasia, Bertlaus, homines sancti 
Germani. Manet in Vincenti'* Curte. 
Tenet mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabili bunuarios nu et di- 
midium, de prato aripennos m. Solvit 
simihter. 

60. Acledulfus colonus et uxor ejus 
Landisma coiona, de Villainilte. Isti 
sunt eorum infantes : Lantberga , Lan- 
doviidis. Et socius ejus Girmundus. 
Homines sancti Germani. Manent in 
Berlandi Curte'. Tenent mansum 1 in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuarios un et jomalem 1, de vinea 
terdam partem de aripemio , de prato 
aripcnnum 1. Solvit similiter. 

ti I . Agenulfus , de beneficio Gausbol- 
do , homo sancti Germani , et uxor ejus 
advena; et socius ejus Stephanus, colo- 
nus sancti Germani. Manent in Vinceni 
Curte. Tenent mansum i ingenuilem, 
habentem dv terra arabili bunuarios nu, 
de vinea quartam partem de aripenno, 
de prato aripennuin 1 et dimidium. Sol- 
vunt similiter. 



* Ilodic Coarytiù \opinor) , nailliario sesto a Bi»- 
cooctiU. aqoiUnen verMit. 



* De uomiDtf kodiarno mhil aosain delinire. 



25A 



POLYPTYCHLM 



6a. \\ alliarius colon us, homo sancti 
(fermani : Vaiharius est ejus filius. Et 
socius ejus Odoenus coionus, homo 
saiicti Germani. Manent in Vinceni 
Curte. Tcncnl mansum i ingenuilem, 
habontem de terra arabili bunuarios v, 
de vinea terciain parteni de aripenno. 
de prato aripennum i et dimidium. Sol- 
vnnt siniiliter. 

63. Bcniehaixlus coionus et uxorejus 
coiona, Berhildis. homines sancti Ger- 
mani. Isli sunt eorutn infantes : Bert* 
bildis, Ingardis. Et socius ejus Ebre- 
haixius . coionus , et uxor ejw* colona , 
Ai^onildis. homines sancti Genuanî. Istî 
sunt eoruin infantes: Guntlnnius. Gunt- 
lindis. Manent in Viceni' Curte, Tenent 
mansimi i ingenuilom, habentem de 
terra arabili bunnarii>s v , de vinea di- 
midium aripennum • d^^ prato similiter. 
Solvunt simililer. 

6 I. Adivvoldus ix^kwus et uxor ejus 
colona , niMuine IsembtTia, homines 
sancti GcnnauK Isti sunt eorum infan- 
tes \ii boldus est etmun filius. Manet 
in \ iccni Curte, IVnct mansum i inge- 
nuihm. lubenteui Je terra arabili bu- 
nuario> \ cl dinudium jomalem, de 
vinea dimidium aripennum, de prato 
quartam partent de aripenno. Solvit si- 
militer. 

li.S. Isouïbi^ldus, ctilonus sancti Gcr- 
maiti Manet in Ninceni Curte. Tenet 
mansum i inj;enuilem , habentem de 
terra arabili bunuarios v , de vinea di- 



midium aripennum , de prato dimidium 
aripennum. Solvit similiter. 

66. Senopus coionus et uxor colona* 
noniine Benimia , homines sancti Ger- 
mani. Isti sunt eoinim infantes : Frotbol- 
dus, Benimia. Et socius ejus Radivina. 
Isti sunt eorum infantes : Tengaiara, 
Idelboldus. Manent in Anrig Villa **. Te- 
nent mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuarios x , de prato 
dimidium aripennum. Solvunt similiter. 

DE OSPITIBUS. 

67. Audoenus coionus et uxor ejus 
colona , nomine Rainbei^ , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum in&ntei : FaL i>o v 
Grimharius , Rainburgis. Manent in 
Vinceni Curte. Tenet hospicium. Habet 

de terra arabili bunuarios 11 et dimi- 
dium aripennum. Solvit in unoquoque 
anno multonem i, pullos ni, ova xv. 
Arat ad hibernaticum perticas u, ad 
tramisum similiter. Facit curvadam per 
rn vices in anno cum duobus animalibus. 

68. Frotcarius coionus et uxor ejus 
colona, nomine Emma, homines sancti 
Germani. Istî sunt eorum infantes : Elr- 
menaixlus, Frotgardis. Manet in Vinceni 
Curte. Tenel hospicium i, habens de 
terra arabili bunuarium i. Facit in wia- 
quaque ebdomada diem 1. Pullos ni» 
ova XV. 

69. Isaac, coionus sancti Germani, 
manet in X'inceni Curte. Tenet hospi- 



" Eadem , nisi fallor, qiue Henrici VilU, tupi^ S 1 . 



IRMINONIS 

dum I, habens de terra arabili ari- 
pennuni i. Facit similiter. 

70. Frolerus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomiiie Alisabia, homines*. Isti 
sunt eoruni infantes : Waldricus, flot- 
liarius, Frodericus. Manet in Vinceni 
Curte. Tenet hospicium, iiabens de terra 
arabili jomalem i. Facit simiiiter. 

DE DECAMA HILDEGABM. 

7 1 . Hilde^arnus decanus, colonus , et 
uxor ejus coloija, nomine Sirica, ho- 
mines sancti (iennani. Isti sunt eorum 
infantes : Hildeniarus , Hildebrandus. 
Manet in Septogilo. Teuet mansum 1 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuarios vi, de prato aripennos n et 
dimidium, de silvula aripennuoi i.Solvit 
ad hostem , in uno anno, solidos lu; ad 
aliuni annum , solidumi; pullos m , ova 
w. Arat iiu perticas ad hibernaticuni , et 
n ad traniisum. Facit curvadam i in eb- 
doinadain unamquamque sationeni cuni 
duobus animalibus, et dies a; et facit 
caropera aut Aurciianis autGnoniannis. 

7a. Teudo colonus , honio sancti 
(sermani, manet in Septogilo. Tenet 
mansum 1 ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuarios vin, de prato 
aripennum 1 etdimidium, de silvula bu- 
nuarios n. Sol vit similiter. 

73. Guntharius colomis et uiorejus 
cotona, nomine Adalgisa, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum inboles : 



ABBATIS. 256 

Gunthardus, et Guntaixlus, Adalwiâ, 
Ratgildis. Maneat in Septogilo. Tenant 
mansum 1 ingenuilcm, habentem de 
terra arabili bunuarios lui et jomalem 1 , 
de prato aripennum 1 et dimidium, et de 
silva parva aripennum i. Solvit similiter. 

7^. Hostuliiis colonus ot uxor ejus 
colona, nomine Ratrudis, homines sancti 
Germani. Iste est eorum iilius, Randul- 
fufi. Manet in Septogilo. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuarios vu et jomalem 1, de 
prato aripennum i, de silvula aripen- 
num I. Solvit similiter. 

70. Rainarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Amalgardis, homines 
sancti Germani. Iste** sunt eoruei filius 
vel filiae : Baganharius , Amalbarius , 
Baingai*di«, Angilgardis. Manet in Mur- 
cincto. Tenet mansum 1 ingenuileni, 
habentem de terra ai^abili bunuarios vi 
et jomalem 1 , de vinea dimidium ari* 
pennum, de prato similiter. Solvit s^i- 
militer. 

76. Ërmharius colonus et uxor ejus n. oi 
colona, nomine Gisentrudis, homines 
sancti Gennani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Albuinus, Eugenia. Manet in Mur- 
cincto. Tenel mansum 1 ingenuilem, 
habenl^m de terra arabili bunuarios vi , 
de vinea dimidium aripennum , de prato 
aripennum 1 et duas partes de aripenno. 
Solvit similiter. 

77» fiftlboJkhis colonus et uxor ejus 



* Soppk, MJirfi GfffivMMi. 



'Sh:. 



256 POLYPT 

colona , nomiiie Hildara , homines sancti 
(iermanî. Ista est corum filia : Hilduis. 
Maiiet in Murcincto. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili bu- 
iiuarios VI, de vinea dimidium aripen- 
niim, de prato similiter. Solvit similiter. 

78. Flodeverlus extraneus et uxor 
fijuscoiona de Sicca Valle, nomine Acli- 
na. Ista est eonim (ilia : Flodcvcrga. 
Manet in Murcincto. Tenet mansum 1 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuarios nu, de vinea dimidium ari- 
pennum. Solvit denarios xu , et cetera 
similiter. 

79. Krmenardus colonus et uxor ejus 
coiona , nomine Ermenwis , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Hildoardus, Ermengildis. Et Leu- 
thadus, socius ejus, colonus. Manent 
in Murcincto. Tenent mansum i inge- 
nuilem , habentem de terra arabili bu- 
nuarios VI, de vinea aripennum i, de 
prato similiter. Solvunt similiter. 

Ho. \rnulfus colonus et uxor ejus 
roiona, nomine Ansildis; et Berildis, 
homines sancti Germani. Manent in 
Murcincto. Tenent mansum 1 ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 
rios VI, devinée dimidium aripennum, 
de prato similiter. Solvunt similiter. 

8 1 . Artrarius servus et uxor ejus co- 
lona, nomine Amalberga, homines sancti 
(lermani. Isti sunt eorum infantes : 
Aregildis, Amalgildis, Rertegimdis. Ma- 



YCHUM 

net in Murcincto. Tenet mansum i in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuarios v , de vinea dimidium aripen- 
num, de prato aripennum i. Solvit simi- 
liter. 

8a. Restoinus servus; et Leudegarius 
servus et uxor ejus colona , nomine 
Plectrudis, homines sancti Germani. 
Isti sunt eorum infantes : Leutcarius, 
Leutharius. Manent in Murcincto. Te- 
nent mansum i ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuarios ini, de vinea 
dimidium aripennum. Solvunt similiter. 

83. Altgrimus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ingalhildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan* 
tes : Segenandus, Ingalsindis, Bilhildis, 
Benina. Manet in Urs Villare*. Tenet 
mansum i ingenuilem. Habet de terra 
arabili bunuarios xi , de vinea duas par- 
tes de aripenno, de prato aripennum i 
et dimidium. Solvit similiter. 

84. Ermeningus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Grima , homines sancti 
Germani. Manet in Urs Villare. Tenet 
mansum i ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuarios xi, de vinea di- 
midium aripennum , de prato aripen- 
num I. Solvit similiter. 

85. Ardoinus extraneus et uxor ejus 
colona, nomine Gunthildis, homines 
sarcti Germani; et Bertolomeus, socius 
ejus, servus, et uxor ejus, nomine Gri- 
moena. homines sancti Germani. Ista 



* Nunc On-UUtn. quater mille quingentis passibus a Bisconcella « inter septentrioDero et occidentan. 



IRMINONIS ABBATIS. 



257 



Fol iiif est eorum fdia : Grimberga. Isti duo 
manent in Murcincto. Tencnt mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuarios v et dimidium , de vinca di- 
midium aripennum. Solvunt similiter. 

D£ IIIS QDl PEU SINGtU» ANNOS SOLVUNT XII 
DENARIOS AD IIOSTEM. 

86. Adalbcrtus colonus et iixor ejus, 
nomino Bemegundis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Bemoinus, Hiltbertus, Adalburgis. Ma- 
net in Murcincto. Tenet mansum i in- 
genuilem , habentem de terra arabili 
bunuarios vî, de vinea dimidium ari- 
pennum, de prato aripennos ii. Solvit 
ad hostem denarios xii . et reliqua facit 
similiter. 

87. Wamuinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hildelindis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Ilildemundus, Hildebodus, Hildi- 
sindis. Manet in Septoigilo. Tenet man- 
sum I ingenuilem, habentem de terra 
arabili bunuarios vu , de prato dimidium 
aripennum, de silvula bunuarium i. 
Solvit similiter. 

88. Fredevertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Aldegundis , homines 
sancti Germani. Istc est eorum filius, 
Fredcmus. El Nithardus, socius ejus, 
colonus, homo sancti Germani. Manent 
in Septoigilo. Tencnt mansum i inge- 
uiiiiem, habentem de terra arabili bu- 
nuarios vil, de prato aripennum i. Sol- 
vunt similiter. 

* Vo\ tnfatdei de industrii ftbrait, prope al visum 
fiïagiat. 



89. Adalhardus colonus et uxor co- 
lona , de beneficio Gisloldi presbyteri, 
nomine Rainoildis , homines sancti Ger- 
mani. Isti sunt eorum infantes* : Berte- 
drudi, Adalgardis, Adalindis, Danaildis. 
Et Hildulfus socius ejus , colonus , et 
uxor colona, nomine Badoildis, de Sicca 
Valle, homines sancti Germani. Isti sunt 
eorum infantes : Teudulfus, Godalrada, 
Baltaflidis, Junildis, Bemardus, Bal- 
dasar. Isti duo manent in Tontoni 
Curte^ Tencnt dimidium mansum in- 
genuilem, habentem de terra arabili 
bunuarios vi, de vinea aripennum i. 
Solvunt similiter. 

90. Avilanus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ricfrida, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Cons- 
tabilis, Fredericus, Ermentarius, Fre- 
devertus, Avelonia. Manet in Tontoni 
Curte. Tenet dimidium mansum inge- 
nuilem, habentem de terra arabili bu- 
nuarios mi , de vinea dimidium aripen- 
num. Solvit similiter. 

g 1 . Isaac colonus et uxor ejus colona, ^'^ *•» 
nomine Eriindis, homines sancti Ger- 
mani. Iste sunt eorum fdie : Isigildis , 
Eriedrudis. Manet in Tontoni Curte. 
Tenet dimidium mansum ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuarios un, 
de vinea dimidium aripennum. Solvit 
similiter. 

Dl BIS QCl MCLTONtt SOLVONT. 

93 . Godovddus colonus , etErmingus 

^ IIodK Dmmccmri, Ticulut parocic Seploili, quin- 
qiM mîllia a Biico t ic di a ditfittts, aquâonein ipeclâiit. 

33 



iîS 



POL\PTYCHlM 



laoreras. imnila if:niai uimcj?. a<:iiiiiie 

lac. T-fncîic riniuiniin iiansïTii: jm^*- 
inriffgi laiWiiTiini le Tfm nn^iii bo- 
îuanus T-r m -rrm: ir'.in^nntTg nu. 
S:rrr aiii£tcntf*n tiiiic*ï> et ova, et 

a 5 ijÉnrciiTTg- :vimms -n uxorejusGO- 
3Mta . :îciiuiir^ rvm*io . aoiniues sancii 
^MffTiMiu. b<i ?uuc f^.YniD infantes : 
A-runiarai^ .VirriJccuB. Berengardis. 
Vmn*« jr Jbi:-,-jiC^v. Tenet m^nanm i 
ïîiC^r'îi-. l' •:. \.Ct:r: :cai de terra arabili 
^i*^M^r'»:> i.; vrnea diniidium ari- 

jtfsfi'.jjr; Sr " -C 3xuIioneni i, puilos et 
."^t A iïc-': siZîditer. 

; . •Vxt?^. - colonus ft uxor ejus co- 
'.xw r^^v..,>f .Utborta. Iiotuiiies sancti 
v'îo^.vwi, isG suût eonim inlaiites : 
Vrr rSfttto^ Jv^T>ù. Wauet iu St^ptogilo. 
V,>w^: ^îjse^utti mattsum. habontem 
.V r, - 1 j;-ibilt baii*wrh» vi. Solvîl si- 



ç5 Fn;r\tiu> vvk>au*. hoiuo sancU 
vW^>ân: Uwet lit ST>h^ilo, Tenet 
,:,w:\^.,.;ï: awwc^i». aftWntem do terra 
..:^S;.; Kwwwi»^'«^^*- ^' P»'«^^^ ^Uniidium 

. .^ Xr^i* v.^vx a^^ lUuito * mnnet in 
N :^ v ^^ V,vN^ '*iwJi«»^ «nansiim in. 
c.: ,. ,^w. KaW^^W** sK* terra arabili 
S;îîv,;a;-,ax x A^ v^»>*^' lerliam partem 



9-. Wanldns colonus et uxor ejas 
o^iona, nomine Riciindis, homÎDM 
sancti Germani. bti sunt eorum infantes : 
Walandus, Walmannus, Waratlindis. 
Manet in Murcincto. Tenet dimidium 
niansum ingonuilem, habentem de terra 
arabili bunuarios iiii , de vinca perticas 
ini, de prato dimidium aripennum. 
Soiyit multonem, puUos m, ova xv; 
arat duas perticas ad hibematicum et 
una ad tramisuui. 

98. Bemardus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Grimbildis, homines 
sancti Germani. Ista est eorum filia , 
Grimburgis. Manet in Murcincto. Tenet 
dimidium mansum , habentem de terra 
arabUi bunuarios m , de vinea duas 
partes de aripenno, de prato aripen- 
num I. Solvit simiiiter. 

99. Autbertus colonus et uxor ejus, 
nomine Ingrisma, homines sancti Ger- 
mani. Manet in Septogiio. Tenet dimi- 
dium mansum, habentem de terra ara- 
bili bunuarios lui, de prato dimidium 
aripeimum. Solvit simiiiter. 

100. Fiiitrudis coiona et infantes 
ejus Frodricus, Flavia, flothiidis, ho- 
mines sancti Germani. Manet in Septo- 
giio. Tenet dimidium mansum, haben- 
tem de terra arabili bunuarios nii, de 
prato aripennum 1. Solvit simiiiter. 

101. Ratboldus colonus et uxor co- 
iona , nomine Leutsinda, homines saneti 
Germani. Iste est eorum filius : Leut- 



\. .s /l..^ .^-I*«*' t»^ «lillt» quittg^iU, pmibus t Bisconcella, eumin venat. Coof. ui. 48. 



IRMINONIS ABBATIS. 



250 



brandus. Et Grimharius colon us et soror 
ejus Ercantrudis, homines sancti Ger- 
Foi.i))V mani. Isti duo manent in Tontoni Curte. 
Tcncnt unciam i, habentem de terra 
arabili bunuarios ii , de vinea dimidium 
aripennum. Solvunt puUos et ova; arant 
dues perticas ad hibematicum et unam 
ad tramisum. 

loa. Girobildis, colona sancti Ger- 
mani. Isti sunt ipsius infantes : Giroai^ 
dus , Girvinus. Manet in Septoigilo. 
Tenet unciam i, habentem de terra 
arabili bunuarios ii et dimidium. Facit 
[similiter*]. 

io3. Frutlaicus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Onrada, homines sancti 
Germani. Isti sunt corum infantes : 
Frotlandus, Salvalindis, Maureia. Ma- 
net in Ricnuuri Villa. Tenet unciam i , 
habentem de terra arabili bunuarios un. 
Solvit ad hostem denarios ii , pullos et 
ova , et cetera. 

\ok- Frutgarius colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adaigardis, homines 
sancti Germani. Iste est eorum fdtus, 
Frutgildus. Manet in Murcincto. Tenet 
mansum dimidium ingenuilem , haben- 
tem de terra arabili bunuarios nu , de 
prato dimidium aripennum. Solvit un 
denarios , pullos et ova. 

DE HOSPITIBUS. 

io5. Fludoinus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Airisma, homines sancti 



Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Airulfus, Fredericus, Fladrudis. Manet 
in Tontoni Curte. Tenet hospicium, 
habens de terra arabili bunuarios n. 
Solvit pullos ni, ova xv; arat perticam i 
ad hibcrnaticum , et i ad tramisum ; et 
diem i ; et solvit denarios nn. 

106. Grimboldus colonus et uxor 
ejus , nomine Anstasia , homines sancti 
Germani. Iste est eonim ftlius : Rain- 
boldus. Manet in Septogilo. Tenet hos- 
picium , habens de terra arabili bunua- 
rium I et dimidium. Solvit pullos et ova, 
et diem i. 

107. Bemeharius colonus et uxor 
ejus ancilla, nomine Ingrisma. Isti sunt 
eorum infantes : Bemehardus , Bemefl- 
dîs. Manet in Septogilo. Tenet hospi- 
cium , habens de terra arabili dimidium 
bunuarium. Solvit pullos et ova , et facit 
similiter. 

1 08. Ainboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Grimlindis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Grimfredus, Ainildis. Manet in Septo* 
gilo. Tenet hospicium habens [de terra ^] 
arabili bunuarium dimidium, de prato 
dimidium aripennum. Solvit pullos et 
ova ; et iacit similiter. 

109. Alafius colonus, homo sancti 
Germani : uxor ipsius et infantes non 
sunt sancti Germani. Tenet hospicium. 
Solvit pullos et ova , et diem t. 



Deefti itmulii€r. 



'IU«a.itl«m, 



33. 



260 



POLYPTYCHUM 



Fol. ia3. 1 1 o. Elrcanricus colonus, homo sancti 
Germani, et uxor ipsius : et infantes non 
sunt sancti Germani. Manet in Scpto- 
gilo. Tenet hospicium , habens de terra 
arabili bunuarium i. Sol vit similiter. 

111. Âclehildis colona et infantes 
cjus , Bcitulfus , Bertbildis , homînes 
sancti Germani. Manct in Scptogilo. 
Tenet hospicium , habens de terra ara- 
bili dimidium bunuarium , de prato ari- 
pennum i. Sol vit similiter. 

112. In paco Belviciacensi* sunt muHeres 
due , quae vocatur una Amalsindis , et alla vo- 
catur Emiltnidis; et dederunt se in servitio 
sancti Germani , Parisiace urbis episcopi , cum 
progenie sua , cum una candela. Yai de nascen- 
cia eorum una mulier, nomiue Adelaidis ; filia 
ejos , nomine Fredeburgîs. Soror Âdelaidi , 
Alpoidis. Bannoido** stant. Item alius, nomine 
Walterius, cognatusearum^ 

DE DECANIA RAGENULFI. 

1 1 3. Ragenulfus, colonus et decanus, 
et uxor ejus, nomine Ercanildis, ho- 
mines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Ranbodus , Ercanrada. Et so- 
cius ejus, Nohelenus, sancti Germani. 
Isli duo manent in Ulmido**. Tenent 
mansum i ingenuilcm, habentem de 
terra arabili bunuarios viii et dimidium, 
de vinea duas partes de aripenno, de 
prato aripennos ii et dimidium'. Sol- 
vunt in uno anno solidos ni ad ostem , 



ad alium annum soiidum i. Arat perti* 
cas ini ad hibernaticum , ii ad tramisum. 
Pullos m et ova xv. Facit caroperam 
sicut et ceteri. Facit curvada cum duo- 
bus animalibus, et duobus diebus : 
quando vero curvada non facit, facit 
dies m. 

Il II. Morellus colonus et infantes 
cjus, Adelricus, Arven, Ada, Rain- 
sinta, Winegardis, homines sancti Ger- 
mani. Manet in Ulmido. Tenet mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuarios vni, de prato aripennum i, 
de vinea dimidium aripennum. Solvit 
similiter. 

1 1 5. Frotboldus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Godelhildis. Isti sunt 
eorum infantes : Goda , Framnoidus. Et 
socius cjus, Frothadus. Homines sancti 
Germani. Manent in Ulmido. Tenent 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabUi bunuarios vu , de prato an* 
pennum i et duas partes de alio. Sol- 
vunt similiter. 

1 16. Cristeus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Rosibia , homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes : Ar- 
nulfus, Gohearius , Ërherus. Manet in 
Ulmido. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuarios vni, 
de vinea aripennum i et dimidium. Sol- 
vit similiter. 



* De pago Bclvacensi, iiostnitibus le Deautoisis, 
cgimus in coromcntario. 

^ Hodie, ut opinor, liailleu, vicus ad Taram, ad 
sextum Bellovaco lapidem , euronotum versus. 



' Manu paulo minus anliqua totus partgraphiu 
1 1 a exaratus est. 

' Nostro tempore Osmojr, milliario quarto a Bis- 
concdla , septentrioucni versus. 

* Vox dimiiUam notis tironianis exarata est. 



IRMINONIS ABBATIS. 



261 



1 1 7. Wilharius*.... et uxor ejus colo- 
lia , nomine Grimhildis , homines sancti 
Gemiani : Adhelsadus est eorum fiiius. 
Et sociim ejus, \V itboldus, servus. Homi- 
nes sancti Germani. Manent in Llmido. 
Tencnt roansum i ingenuilem, habentem 

Fol. I »3 ^» de terra arabili bunuarios vi, de vinea ari- 
pennumietdimidium\Solvuntsimiliter. 

118. Godelboldus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ardrada; et socius 
ejus, Acardus, colonus, et uxor ejus, no- 
mine Erminga, ancilla. Isti duo tenent 
mansum 1 sei*viiem , habentem de terra 
arabili bunuarios vin , de vinea aripen- 
nuni I , de prato dimidium aripennum. 
Solvunt simililer. 

119. Airboldus servus et uxor ejus 
ancilla , de cclia fratrum , nomine Go- 
daltrudis , homines sancti Germani. 
Manent in Ulmido. Tenent mansum 1 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuarios vin, de vinea aripennum 1 et 
dimidio, de prato quailani partem de 
aripenno. Solvit simililer. 

DE FLARSANE VILLA 

I 30. Ërcanradus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Datia, homines sancti 
Germani. Manet in Flarsane Villa'. Te- 
net mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuarios vui, de vinea 
aripennos 11 , de prato aripennum i et di- 
midio. Solvit similiter. 



1 Q 1 . (Jtelricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Hiltrudis. Isti sunt eo- 
rum infantes : Adclmarus, Adeltrudis, 
Odelindis. Et socius ejus , Framnoldus , 
et uxor ejus colona, nomine Flotgildis. 
Isti sunt eorum infantes : Ingilmarus , 
Ërmenoldus, Gertrudis. Homines sancti 
Germani. Manent in Flarsane Villa. Te- 
nent mansum 1 ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuarios vi , de vinea 
aripennum 1 et dimidio, de prato di- 
midium aripennum. Solvunt similiter. 

I Q a . Di*uctoinus colonus et uxor ejus 
colona, de beneficio Artmari. nomine 
Ingoildis. Manet in Flarsane Villa. Te- 
net mansum i ingenuilem , habentem 
de ten*a arabili bunuarios vu , de vinea 
aripennum 1 et dimidium , de prato ari- 
pennum I. Solvit similiter. 

DE FKCTTMIHI VILLA DECELLA FHATKLM. 

1 2 3. Randingus colonus et luor ejus 
colona, nomine Gerohidis. Isti sunt 
eorum infantes ; Ranbodus , Rangildis. 
Homines sancti Germani. Manet in Frot- 
miri Villa. Tenet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabiU bunuarios vi . 
de vinea duas partes de aripenno. Solvit 
siaiiliter. 

iQÂ. Girulfus colonus et uxor ejus rd. isa 
colona, nomine Frotbolda. Isti sunt 
eorum infantes : Uildeboldus, Graulfus, 
Gemildis. Homines sancti Germani. 



* Loco vocis naulet Wilhirii declaritiirr , tpa- 
tiom vicaum raliclam est. 

^ Cbaracteribus tironiiiiit teriptWD «t dimulimm. 



* Hodie tlexmitmlU, t« nUle 
c«lla, hitcr aquiloiimi «t tmm 



ê Bitcvu* 



-^«f 



POLYPTYCHUM 



ViLu^.-i to è':vtauri Villa, Tenet man- 
xvuit I uiact*tiuilem « liabentem de terra 
jmSili biuuianoj» vu, de vinea dimi- 
vliuïii aiifKnuuini. Soivit similiter. 

\ » j. Arnefredus coloniis et uxor ejus 
cwluiia. noinine Frutbolda. Isti sunt 
ooruiu infantes : Gerboidus, Itlefridus, 
Krutboida. Homines sancti Germani. 
Manet in Frotmiri Villa. Tenet man- 
Huni I ingenuilem, habentcm de terra 
arabiii bunuarios vu, de vinea dimi- 
diiun aripennum. Soivit similiter. 

1 ati. Ingiifridus coionus et uxor ejus 
eolona , noniinc Ric&ida. Isti siuit eo- 
rum infantes : Waltarius , Gennana. 
Homines sancti Germani. Manct in Frot- 
miri Villa. Etsocius ejus, Godoinus, et 
uxor ejus ancilla, nomine Aichildis : 
Godina et Ermhildis sunt eorum infan- 
tes. 1'enent mansum i ingenuilem , ha- 
bentem de terra arabiii bunuarios vu , 
de vinea duas partes de aripenno, de 
prato aripennum i. Solvunt similiter. 

DE BRAOGILO DE CELLA FRATRUM. 

1 117. Leutbertus, coionus, deGiliaco, 
et uxor ejus eolona , nomine Adaiindis. 
Isti sunt eorum infantes : Adeloldus, 
Teudoldus, Adelsadus, Benipsia. Etso- 
cius ejus, Ercanricus, servus, et uxor 
ejus coiona, nomine Frandildis. Isti 
sunt eorum infantes : Dada , Guntlindis, 
(iundrada , Frotrudis. Homines sancti 



Germani. Manet in Braogilo*. Tenet 
maosum i ingenuilem, habentem de 
terra arabiii bunuarios vi et dimidium, 
de vinea dimidium aripennum, de prato 
aripennum i. Soivit similiter. 

ia8. Gulfradus, coionus. Isti sunt 
ejus infantes : Teutlandus, Teutgarius, 
Teuthildis. Homines sancti Germani. 
Manet in Braogilo. Tenet mansum in- 
genuilem, habentem de terra arabiii 
bunuarios vi et dimidium, de vinea 
dimidium aripennum, de prato simili- 
ter. Soivit similiter. 

12 g. Acloinus coionus et uxor ejus 
libéra. Isti sunt eorum infantes : Bene- 
dictus, Bertharius, Benedicta, Flavil- 
dis. Homines sancti Germani. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabiii bunuarios vi , de vinea di- 
midium aripennum. Soivit similiter. 

DE WARENGERAS. 

1 30. Bcrnoinus coionus et uxor ejus 
coiona, nomine Berta. Isti sunt eorum 
infantes : Bernehardus , Deotimia. Homi- 
nes sancti Germani. Manet in Waren- 
ceras^. Tenet mansum 1 ingenuilem, 
habentem de terra arabiii bunuarios x , 
de vinea aripemmm 1, de prato similiter. 
Soivit similiter. 

1 3 1 . Frotlandus coionus et uxor ejus 
coiona, nomine Vina, homines sancti 



* Nanc vel Hrtail caMrum, millia passuum tria a 
iiiscoDcrlla , inter meridiem et occasum; vel Bremil, 
\iculuA |>ar9ciac Warencerarum. quater mille quin- 



genios pasttti circiter ab eadem, enrum Ttnas. 
^ Nostratibus Garencièreê, ter mille paieibas s 
BiscoQcelU , oheotem specUnt. 



IRMITNONIS 

(jermani. Isti sunt eorum infinités : Vi- 
nevoldua» Vinegarius, Froderindis. Et 
socius ejufl Villeboldus, homo sancti 
Fol 13 u* Gerintni. Manet in Warenoeras. Tenet 
Hiansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuarios xi, de rinea 
dîmidium aripennum. Solvit aimiliter. 

tSQLE me DE CEI.LaV 

DE BUBLA 

1 3a. BemuUîis ooionus et uxor ejus, 
nomine Tentlindis , honiincs sancti Ger- 
mani. -lati svnt eorum infantes : Atlin- 
dis , Teuthildis , Bernegardis. Et socius 
ejus , nomine Teutiiridus , colonus , et 
uxor ejus colona , nomine Flothildis. 
Isti sunt eorum infantes : Teutbert\ 
Bertlindis. Et Singevertus. Homines 
sancti Germani. Isti très manent in 
Bubia^. Tenent mansum i ingenuilem; 
habentes de terra arabili bunuarios vm 
etdimidium, de vinca aripennum i, de 
prato dimidium aripennum. Soivimt 
simiiiter. 

j 33. Krmoardiis colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Ragenanta, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Ursinianus, Bertramnus, Ermoi- 
lius. Manet in Bubla. Tenet mansum i 
ingenuilem, abentcm de terra arabili 
bunuarios viii et dimidium, de vinea 
aripennum i. Solvit simiiiter. 

i3d. Frottrudis, colona sancti Ger- 
mani. Isti sunt infantes ejus : Frotber- 



ABBATIS. 2«5 

tus, Frotharius, Froteitius, Frotmundus. 
Frotlindis , Rangamburgis. Manet in 
Bubla. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuarios vni 
et dimidium, di vinea aripennum i. 
Solvit simiiiter. 

DE ALTOGILO 

1 3ô. Frotmundus colonus , homo 
sancti Germani; et Frotcarius et uxor 
ejus"" — , nomine Bemegildis , homines 
sancti Germani ; et Ermenoldus , et 
Ermenarius, homines sancti Germani. 
Manent in Altogilo. Tenent mansum i 
ii^enuilem, habentem de terra arabili 
bunuarios vini, de vinea aripennum r 
et dimidium, de prato dimidium ari- 
pennum. Solvunt simiiiter. 

1 36. Frotbertus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Lantfrida , homines 
sancti Germani : Frotberla est eorum 
(ilia. Kt Valandus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Bertildis, homines sancti ^ 
Germani. Isti sunt eorum infantes : 
Frotlindus, Astrandus. Et Lantsindus 
et uxor ejus colona , nomine Alcisma . 
homines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Lantardus» Lantsinda. Isti très 
manent in Altogilo. Tenent mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabili 
bunuarios vnn, de prato ari|)ennum i. 

DE VILLA FARONIS fo... 

167. Hildegariiw coiomis , homo 



* Hmc veriM pottehos adjccla tant, ncno 
Dtiqai. 



tloc«ii|wSi 
* Spatimn toc» «ww iatcraM 



2&^ 



sancli Germani , et uxor ejus libéra, no- 
inino Âvalonia. Manct in Villa Faronis. 
Tenet mansum i ingenuilem, haben- 
teni de terra arabili bunuarios xii et 
joniales n , de vinea aripcnnos n et di- 
niidiiim, de pralo similitcr. Solvit in 
luio anno solidos m , in aitero solidum i. 
Arat ad hibematicum perticas viii , ad 
traniisum un. F^acit curvadas cum duo- 
bus animaiibus in unaquaque cbdo- 
mada per singuias sationes, et dies n, 
et caropera sicut et ceteri. PuUos et oya 
non solvit. 

1 38. Guifardus colonus et uxor ejus 
colona, noininc Datlefreda : Ânsfreda 
est eoruin filia. Hominessancti Germani. 
Manet in Villa Faronis. Tenet mansum i 
ingenuilem , babentem de terra arabili 
bunuarios v et dimidium', de vinea di- 
midiuni aripennum , de prato similiter. 
Solvit in uno anno solidos ni in aitero 
anno solidum i. Arat ad hibematicum 
perticas ini, ad tramisum perticas n. 
Facit curvada de duobus animaiibus 
in unaquaque ebdomada , et dies n , et 
caropera sicut et ceteri. 

139. Deroldus coionus et uxor ejus 
colona, nominc Raintrudis : iste est 
('oruni fdius , Andreus. Et socius ejus 
Incbaldus, servus, homo sancti Ger- 
mani. Manet in Villa Faronis. Tenet 
mansum i ingenuilem, babentem de 
teiTa arabili bunuarios vi, de vinea ari- 
pennum I et dimidium^ de prato ari- 
pcnnos II. Solvit similiter. 

* CliararieribusTironisadurobratuiii e^idimidiam. 
^ Item notis tironianis \ox dinùdium exaraU est 
hic el infraSS i5o, i5i, i5S, i58. 



POLYPTYCHUM 

1 4o. Aldrada , colona sancti Gei^ 
mani: Aldara est ejus fdia. Et socia ejus 
ac fdia, Adalguis: et Guntegisus est ejus 
filius. Homines sancti Germani. Manent 
in Villa Faronis. Tenent mansum i in- 
genuilem, babentem de terra arabiU 
bunuarios vi , de vinea aripennum 1 , de 
prato aripennos n. Solvunt similiter. 



1 Â 1 . Blidramnus colonus et uxor ejus, 
Inga , colona , homines sancti Germani : 
Blidiiîcus est eorum filius. Et socius 
ejus Adhel^us colonus, homo sancti 
Germani. Manent in Villa Faronis. Te- 
nent mansum i ingenuilem , habentem 
de terra arabili bimuarios vin , de vinea 
terciam partem de aripenno, de prato i. 
Solvunt similiter. 

1 4^ . Adelardus colonus, homo sancti 
Germani , manet in Villarcerlis*. Tenet 
mansum i ingenuilem, habentem de 
terra arabili bunuarios xii , de vinea ari- 
pennum j , de prato aripennos n. Factt 
duas rigas, et cetera solvit similiter. 

1^3. Adremarus colonus, homo sancti 
Germani; et socius ejus Artcarius co- 
lonus et uxor ejus colona, Madrehildis, 
homines sancti Germani. Isti sunt eorum 
infantes : Frudoldus, Madrisma. Ma- 
nent in Villarcellis. Tenent mansum i 
ingenuilem , habentem de terra arabiU 
bunuarios xn, de vinea dimidium ari- 
pennum , de prato aripennum i , de silva 
bunuarios n. Solvunt similiter sicut et 
ceteri. 

' Ilodie Ki7/arrfaiur . viculus millia pasftnuiD lex a 
Biscoucella, inter aquilonem et euram. 



Fol.iiSt- 



IRMINONIS 

1 ÂÂ. Ercanfredus seirus et luor ejus 
coiona de bencficio Ercammari , nomine 
Petrisma , homines sancti Gcnnani. Ma- 
net in Villa Faraonis. Tenet mansum i 
ingenuilem, babentem de terra arabili 
bunuarios v, de vinea dimidium aripen- 
num , de prato aripennum i et dimidiun). 
Solvitsimiliter. 

1 45. Ereanricus coionus etuxorejus 
coiona , Adeliva , homines sancti Ger- 
mani : Ercangarius est eorum filius. 
Manet in Flai*sane Villa. Tenet dimi- 
dium mansum ingenuilem , babentem 
de teiTa arabili bunuarios vi, de vinea 
aripennos n , de prato aripennos n. Sol- 
vit in uno anno denarios xviii, in altero 
anno denarios vi; pullos m, ova xv. 
Arat ad bibematicum perticas ini» ad 
tramisum perticas n. Facit dies n in una- 
quaque ebdomada. 

1 66. Ostreharius coionus et uxor ejus 
coiona , nomine Gotlindis , bomines 
sancti Germani. Manet in Fiarsane Villa. 
Tenet dimidium mansum ingenuilem , 
babentem de terra arabili bunuarios m , 
de vinea dimidium aripennum , de 
prato similiter. Solvit in uno anno de- 
narios VI, in altero anno denarios xvin. 
Arat ad hibernaticum perticas n, ad tra- 
misum perticam f. Facit in una ebdo- 
mada dies 11, in aiia ebdomada diem i. 

DE IS QUI MULTONRS SOLVDNT. 

1 67. Gundoinus coionus et uxor ejus 
coiona, nomine Walantrudis , bomines 
sancti Germani : Wandalbei^ est eorum 
filia. Et socius ejus, Rainmarus, et uxor 



ABBATIS. 



265 



ejus anciUâ , nomine Fredeildis : Rage- 
narius est eorum fUius. Manent in Ul- 
mido. Tenent dimidium mansum in- 
genuilem, babentem de terra arabili 
bmiuarios v, de vinea aripennum i, 
de prato dimidium aripennum. Solvit 
multonem i omni anni, pullos m, ova 
XV. Arat quattuor perticas ad bibema- 
ticum, duas ad tramisum; et facit dies 
n in unaquaque ebdomada. 

1 48. Ragenulfus coionus, bomo sancti 
Germani , manet in Ulmido. Tenet di- 
midium mansum ingenuilem, babentem 
de terra arabili bunuarios vi , de prato 
terciam partem de aripenno. Solvit si- 
militer. 

149. Martoinus coionus, bomo sancti 
Germani , manet in Villa Faraonis. Te- 
net dimidium mansum ingenuilem , ha> 
bentem de terra arabili bunuarios m, 
de prato aripennum 1. Solvit similiter. 

1 50. Ercansindus coionus et uxor 
ejus coiona, nomine Lbeverus, bomi- 
nes sancti Germani. Manet in Alto- 
gilo. Tenet dimidium mansum ingenui- 
lem, babentem de terra arabili bunuarios 
V et dimidium, de prato aripennum i. 
Solvit similiter. 

1 5 1 . Segemarus coionus, bomo sancti 
Germani, manet in Farone Villa. Tenet 
dimidium mansum ingenuilem, baben- 
tem de terra arabili bunuarios v, de vinea 
aripennum i» de prato aripennum i et 
dimidium. Solvit siaiiliter. 

i5a. Bemegaudus coionus et uxor 

34 



S66 



ejus colona, nomine Fradohis : Bert- 
gardis est eorum filia. Manet in Farone 
Villa. Tenet dimidium mansum inge- 
nuilcm , habentem de terra arabili bu- 
nuarios v , de pralo aripennos ii et di- 
midium. Solvit imamquamque anno 
rd. 1.6. denarios x, pulios m, ova xv. Facit 
rigam i et in unaquaque ebdomada 
dies I. 

i53. Eodo, homo sancti Germani, 
colonus, manet in Frotmiri ViHa. Tenet 
dimidium mansum ingenuiiem , haben- 
tem de terra arabili bunuarios ni. Solvit 

multoneni i , pulios m , ova* Ad 

hibematicum perticas n , ad trami- 
sum I. Facit dies ii in una ebdomada, 
in alia i. 

1 5 &. Godelboldus servus et uxor ejus, 
nomine Berga, coiona sancti Germani, 
de Cella, manent in Cio^is^ Tenent 
dimidium mansum servilem , habentem 
de terra arabili bunuarios un. Solvit sî- 
militer. 

1 55. Anno colonus et uxor ejus co- 
iona , Ërcainfreda , homines sancti Ger- 
mani , manent in Flarsane Villa. Tenent 
dimidium mansum ingenuiiem , haben- 
tem de terra arabili bunuarios un et di- 
midium , de vinea dimidium aripennum, 
deprato aripennum i et dimidium. Sol- 
vit simiiiter. 



POLYPTYCHUM 

i56. Balsmundus colonus et uxc 
ejus anciUa, nomine Briza, hominc 



sancti Germani, manent in Pociolis 
Tenent dimidium mansum servilem 
abentem de terra arabili bunuarios ni 
Isti non solvit puilos et ova ; solvit sim: 
liter. 

iSy. Adelmundus colonus et uxo 
ejus Ingalberga, ancilla, homines, sanci 
Germani , manent in Pociolis. Tenet di 
midium mansum servilem, habenten 
de terra arabili bunuarios nu. Sdivi 
simiiiter. Et David sociur ejus, colonu 
sancti Germani, de Mantola^ et uxo 
ejus ancilla, nomine Adalberta : Adal 
gisus est eorum filius. 

i58. Ingalbertus, servus sancti Gei 
mani, et uxor ejus extranea, manent ii 
Pociolis. Tenet dimidium mansum ser 
vilem, habentem de terra arabili ba 
nuarios ni et dimidium. Solvit simiiiter 

169. In Maxnili Badanrete* habetu] 
area molendini una. Débet autem ipaun 
molendinum modios frumenti decem 
alterius vero annonae modios v. Terra 
vero arabiies circa Êirinarium bonuarii 
III, de prato aripennes ut; hostitia nu 
quœ solvunt denarios nu unumquod- 
que. Pertinet autem eadem terra pei 
suggectionem ad fiscum Spicarias^ De 
altéra ripa Medante fluminis, quicquid 



■ LocuA esl vacuus, explcndus fortasse sic : xv. /irai. 

Iclem« ut viddur, îocus qui inox S i56 PocioH 

nominabitur ; nu ne, conjcctor. Ut Foncitmr sive les 

Poncmux «ppeilatus. bis mille quingentis passibun a 

liiscoucclla, occasum venus orstivalem. 

•Conf.S i5l 



* Conf. XXI, I. 

' MaxniliA Badanrete qui» situ fîieril , ptine in- 
ccrtum est 

'Hodie Épieds, milliaribos xviii a Biiconcdla, 
occasum cstivalem 8|)ectans, non procul a Icvi 
Aadune ripa. 



IRMINONIS 

ibi est de terra arabili et de pratis inter 
duas vias puplicas ad Septcm usque 
Sortes*, totum est terra sancti Ger- 
mani^. 

DE OSPITIBOS. 

160. Rainharius extraneus et uxor 
ejus colona, nomine Teutgardîs, ho- 
mines sancti Germani, cum infantibus 
suis. Manet in Ulmidello*. Tenet ospî- 
cîum , abentem de ferra arabili bunua- 
rium I. Sol vit pulios et ova, et diem 
unum. 

Foi.i.sf 161. Helpuinus colonus et uxor ejus 
ancilla , nomine IlairlHda , homines 
sancti Germani : Airfridus est eorum 
filius. Manct in Ulmido. Tenet ospicium , 
habentcm de terra arabih* jornales 11. 
Facum** si militer. 

163. Ragamfredus colonus et uxor 
ejus colona, nomine Ërmeliildis, homi- 
nes sancti Germani : Ragamberga est 
eorum filia. Manet in Llmido. Tenet 
ospicium , habentcm de terra arabili jor- 
nales H. Facitdiem 1, niliil aUd% et non 
solvit pulios. 

1 63. Adalgisus colonus, homo sancti 
Germani, manct in Lhnido. Tenet os- 
picium, habentcm de terra arabih jor- 
nales II. Solvit pulios et ova, et diem i. 

i6!i, Leutharius colonus et uxor ejus 

* Locus nobis ignotu» 

^ Paragrapbu» ille mano doo adeo antiqua oa- 
ratot videlur. 



ABBATIS. «57 

cxtranea, nomine Oiverta. Manet in 
Ulmido. Tenet ospicium , habentem de 
terra arabili jornalem i. Solvit similiter. 

i65. Ragambertus coloiras et uxor 
ejus colona, nomine Actila, omines 
sancti Germani : Grimboidits est eonim 
fdius. Manet in Ulniido. Tenet ospicium, 
habentem de terra arabili jornales n. 
Facit similiter. 

166. Erloimis colonus et oxôr eju^ 
colona, nomine Gerlindis , ommes sancti 
Germani. Manet in Altogilo. Tenet os- 
picium, habentem de terra arabili jor- 
nalem I. Facit similiter. 

167. Georgius, colonus sancti Ger- 
mani, in Braogilo, lenet ospicium, ha* 
bentem de terra arabili bunuarios n. 
Solvit puUos et ova et denarios n. Aral 
ad hibematicum perticam i, ad trami- 
sum I , et facit dies n in ebdomada una , 
in alia unum diem. 

1 68. Amalgimdis , colona sancti Ger- 
mani. Isti sunt ejus infantes : Wineram- 
nus, Adelulfus, Frotgarius. Manet in 
Frotmiri Villa. Tenet ospicium i. Solvit 
pulios ni et ova w; et in blado unaqua- 
que ebdomada diem 1. 

1 69. Berthadus colonus et mater ejus 
colona, nomine Ostrehildis, homines 
sancti Germani. Manet in Flarsane Villa. 
Tenet ospicium i, habentem de terra 
arabili bunuarios v. Facit in unaquaque 

* Looof vel hIciii q«i Ulmidva, val promie étoa^ 

34 



Fol 07, 



268 POLYPTYCHUM 

ebdomada dieai i. Solvit polios m et pennumi et dimidiuin. Solvitiiisolid 

ova XV. ad unum annum , et ad alium annu 

solidum i; pullos m, ova xv; et ceU 

170. Bernegarius colonus , homo sicut de integro manso. Alter est 
sancti Germanl ; et socius ejus servus, Aglini Curte** : habet de terra aral: 
nomine Ratboldus , et uxor ejus colona , bunuarios xv. Exeunt inde solidî v, » 
nomine Frothildis , homines sancti Ger- iste nihil inde facît. 

inani. Isti sunt eorum infantes : Ratha- 

rius, Frothaidis. Isti duo manent in 178. Bemardus colonus et uxor ejv 

Camborto*. Tenent mansum i ingenui- Idelinga, colona sancti Germani, < 

lem, habentem de terra arabili bunua- Villa*. Manet in Bisconcella. Isti su 

rios VI et de prato aripennum i. Sol- eorum infantes : Ingliseus, Idilardu 

viuit similiter\ Bermodus, Hildegardis, Elisabia, G 

rois. Tenet mansum i ingenuiiem, fa 

iSTE MANSUS SOLVIT BOVEM. bcutc de terra arabili bunuarios x, i 

vinea aripennos 11, de prato similitei 

171. Gregorius colonus, homo sancti de concide bunuarios 11. 
Germani, cui feniina et infantes non 

sunt sancti Germani; et frater ejus 174. Petrus colonus sancti Germai 

Ragamfredus colonus , homo sancti Ger- et uxor ejus libéra' Tenet mansun 

mani ; et Teutgaudus colonus et uxor ingenuiiem , habentem de terra arab 

ejus colona, Gregoria, homines sancti bunuarios vu, de prato aripennum 

Germani^ de vinea aripennos m. 

DE ANDRIG VILLA. 

1 76. Berneardus colonus , bon 

sancti Germani, et uxor ejus adveni 

nomine Berta ; et socius ejus, Bertoinu 

colonus, et uxor ejus colona, nomii 

17a. Hunrocus, Saxo, tenet mansos 11 Tsembcrga , homines sancti German 

ingenuilcs. Unus ex illis est in Fiarsanc Isti sunt eorum infantes : Isengaudu 

Villa : habet de terra arabili bunuarios Bertfrida, Godalricus. Manent in Andr 

vil, de vinea aripennum i, de prato ari- Villa. Tenent mansum i ingenuileor 



* Nunc Chambori, decies mille quingentis ]vassibii0 
a Bisconcella , versus ortum hibemalem. 

^ Paragraphus iisdcm vcrbis iteralur infra, S 180. 

' Fuliuin in quo finis paragraphi illius scquen- 
teaqae complures scripti fuerant, evnlsum e\ Cod. 
hodie inlercidit. 

* Ilodic vel E^lancouti, viculus, milliaribiifl \\i a 



Bisconcella, austnim versus, aliquantum ad 00 
dcnlem vergens ; vel, quod malim, Elaticowi, vio 
milliarioxiii, ab cadem, ortum hibemalem specUi 

^ Ulrum Villa Faronis Icgendum sit, utrom Vill 
milt, SLUiVUla tantum, incerti sumus. 

' Vox nmiliter bis scripta est , oscitante libnrio. 

-' Locus vocis unius interest vacuus. 



IRMINONIS ABBATIS. 



269 



habentem de terra arabili bunuarios \\, 
(le prato aripennum i. Solvit in unaqua- 
que anno denarios xii, pullos m, ova 
XV. Arat ad bibematicum perticas m , ad 
tramisum ii. Facit curvadam et dies 
sicul et céleri. 

I 76. Nodelsiiigus advena et uxor ejus 

colona, noiiiine Isengildis* Isti 

sunt eorum infantes : Isengarius, Fram- 
nildis. Et socius ejus colonus de Villa- 
niilte, et uxor ejus. nominc Bertovildis , 
homines sancti Germani. Manent in An- 
drig Villa K Tcnent mansum i ingenui- 
lem . habentem de terra arabili bunua- 
rios \ii, de prato dimidîum aripennum. 
Solvit similiter. 

177. Bemildis, colona sancti Ger- 
mani. Isti sunt ejus infantes : Bernovi- 
nis, Girlindis, Acloardus, Berta. Manet 
in Andrig Villa. Tenet hospicium , ha- 
bentem de terra arabili bunuarios un. 
Solvit pullos III , ova xv. Arat ad hiber- 
naticum perticas ini , ad tramisum simi- 
liter; et facit in unaquaque ebdomada 
diem i. 

1 78. Girbertus colonus, homo sancti 
Germani, manet in Andrig Veilla. Tenet 
hospicium , habentem de terra arabili 
bunuarios 11. Facit in unaquaque ebdo- 
mada diem 1. Pullos ni, ova xv. 

K«J.i)7«- 17g. Ratmiindus colonus et uxor ejus 
ancilia , nomine Ileltrudis , homines 



sancti Germani; et socius ejus, nomine 
Wileboldus. Manent in Camborto. Te- 
nent mansum i ingenuilem, habentem 
de terra arabili bunuarios v, de prato 
aripennum i.Solvunt multonem i, pullos 
III, ova XV. Faciunt rigas, curvadas, opéra 
manu et sœpes. 

180. (Beraegarius colonus, homo 
sancti Germani; et socius ejus sei*vus, 
nomine Ratboldus, et uxor ejus, nomine 
Frothildis , homines sancti Germani. 
Isti sunt eorum infantes : Ratharius, 
Frothaidis. Isti duo manent in Cam- 
borto. Tenent mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabili bunuarios 
VI, de prato aripennum 1. Solvunt si- 
militer*. ) 

181 . Ratmundus, servus, tenet hos- 
picium I. Solvit pullos III, ova xv, in 
unaquaque ebdomada diem 1. 

18a. Isti sunt homines qui se tradi- 
denint ad luminaria sancti Germani : 



Hildegarnus , 
Aldricus , 
Teudo , 
Guntharius, 
Frutlenus, 
Flodoinus , 
Ilildulfus, 
Adalhardus , 
Ërmentarius, 
Natboldus , 



Artcarius , 
Rainardus , 
Grimoldus, 
Aniulfus . 
Altgrimus , 
Ermingus , 
Fredevertus . 
Godovoldus , 
Frutlegius, 
Ermenai*dus. 



* Duaruin tnamve «ocum patet areola. 
^Conf.Si 

* U paragrapbus totidem fcrbis legiUir jam Mipra 
S 170, Dec coQsiat liloe hic suo loco tn ibi. Qui- 



propter, can otrobiqae mooealar foltendum esêc 
periinle ac in paragrapho proiime saperiore, ciuiM|ar 
în SS 169 el 170 différant pnettatioDet, que sintbic 
•enritttlet difficiliter definiri polett 



270 


POLYPT 


YCHUM 




i83. Isti sunt 


similiter ad iuminaria : 


De decania ' 


Ragenulfi : 


David, 
Berninus , 
Gaugius , 


Nadaius, 
Benjamin , 
Bemardus , 


Ragenulfus , 
Maurellus , 
Wiiharius , 


Bemovinus , 

Griorgius, 

Ercanricus, 


Alduinus, 
Frudoidus , 


Teutharius , 
Lantbertus , 


Frotboldus , 
Ercanfredus 


Radingus, 
Ârnefredus, 


Nodalharius , 


Erchaarius , 


GulFardus , 


Girulfus , 


Ermcngarius , 
Raduinus , 
Almedicus, 


Aiulfus , 
Ingalradus , 
Haircarius , 


Frudinus , 
Ermherus, 
Ulfardus , 


Frotlandus, 
Cristeus , 
Godalboldus , 


Ermengardis , 


Rotmundus. 


Boslinus, 


Artcarius*. 



* Summa redituiim fisci dcsideratur 



IRMINONIS ABBATIS. 



271 



Kal. i>S. 



XXV. [BREVE] DE MANSIONIS* VILLA, 
QUAE EST IN PAGO PINCIACENSI. 



1. Habet in Mansionibus mansum ciaco, cuni casiâ et aiiifi casticiis. Aspi- 

dominicatum cum casa et aliis œdificiis ciunt ibi hospites m. Unus ex illis solvit 

suflicienter. Habet ibi de vinea veteri xvi denarios , pullos m , ova xv ; et illi 

aripennos xlvi, de novella, quam dom- duo solvunt de argento solidum i, pul- 

nus Irmino plantavit, aripennos un, los m, ova xv, duo carra de ligna; et 

ubi possunt coiligi de vino modii c; de arant perticas nu ad hibematicuin , et u 

terra dominicata in ter Mansiones et ad tramisum. Habet in ter preabyterum 

Camborciacum\ habet culturas vn et et ipsos de vinea aripennos ini , de terra 

campellum i, quae habent biuiuariofl arabili biinuarios xxxv, de prato an- 

ccxx; et in^ulam i quam domnus Ir- pennos vni. Sunt mansi très et dimidius. 
RMno styrpavit, in qua continentur bu- 

nuarii VI : et possuTit seminari de modiis DE CAMBURCIACO 
frumenti et sigali dcl; de prato aripen- 
nos ex, ex quibns po6sunt coiligi de 3. Cristingaudus colonus et uxor 
fœno carra c. ejus* nomine Amaltrudis, ho- 

Habet in Lida' de silva. Juxta œsti- mines sancti Germani. Isti sunt eorum 

mationom , totum in giro leuas ni, in infantes 

qua possunt saginari porci ce. Habet in 

Creua** de silva totum in giro, sicut Manen' in Camburciaco. Tenent maii- 

aestimatum est, leuuas ii, in qua pos- sum i ingenuilem , ubi habet de terra ara- 

sunt saginari porci cl. Habet ibi lucos ii bili bunuarios xi , de vinea aripennos ii, 

parvulos, ad nutriendum purcellos. de prato aripennos ii. Solvit ad hostem 

aut solidos un, aut dimidium boveni; 

2, Habet ibi ecclesias ii; unam in de vino in canonica modium i et dena- 

Mansionibus, et alteram in Cambor- nos un in lignaricia, et ini denarios de FoiitSv* 

' Hodie ^éauonS'SurSrine , qninque miilibus ptA- * Phus la/orrt dt Cruu, poitca de Jojtmtûl, nunc 

tuuin infraSanctumGerniaoum in Ledia, ad Unram dt Mariy» milliaribai octo a Mantionibot, aottniin 

Sequanc ripam. vertus, wA ôc ti i u» tfiqoMitttlimi ¥«rfCttf. 

^ Noslratihus Ckamkourcy . miUiino teito a lias- * Descriptio fiad lltiniôa— et fine ctff«l «t non 

ftionibua , inter aiiAlnim cl occatom , ad levain a paods icatet laçants *, loca vacoa rrlicU punrti» 

Sancto Gennano Meduntam recta via euntibus. noUvimos 

• Nostm tempore la forêt de Smrni'GerwMnn. ' Sic 



272 



POLYPTYCHUM 



^apite siio : pro hoc accipiunt passio- 
nem. Ad tertiiim annum gergia i: et 
de curie dominica trahit fimum , r 
carra in cuitiira dominica ; similiter ad 
tertium annum ; de carrationibus pcda- 
lem I. omni anno; centum scinduias , si- 
militer omni anno. Arat ad hihematicum 
perticas iiii, ad tramisum perticas n. 
In prato secat perticas irn. Pullos m . 
ova XV. Et in unaquaque satione, omni 
rbdomada. Tant rur\-adas n . et manuo- 
pera dieni i: facit caropera , et scutit xn 
modios de annona in granica dominica, 
et ducit eam ad monasterium. 

ji. AJroardus coionus, homo sancti 
Germani. tenet mansum et dimidium 
ingenuilem, habentem de terra arabili 
bunuarios xv, de vinea aripennos ni et 
dimidium, de prato aripennos n et di- 
midium. Solvit similiter. 

ô. Gautsarius coionus et uxor ejiis, 
nomine Godaltrudis, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes': 

Tenet dimidium mansum ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuarios nri , 
de vinea aripennum i et dimidium , de 
prato dimidium aripennum. Solvit sicut 
d<' dimidio manso. 

6. Sichelmus coionus et uxor ejus 
ancilla . nomine Landa. Isti sunt eorum 

infantes : Tenet mansum i 

ingenuilem . habentem de terra arabili 
bunuarios xii, de vinea aripennum i et 
dimidium. de prato aripennos n. Solvit 
similiter. Uxor vero ejus aut facît sarci- 
lem . «lut solvit denarios xii. 



7. Amalgisus coionus, homo sancti 
Germani. habet filium i lidum de alia 

fimina de fisco domioico et 

uxor colona de beneficio Bettonis, et de 
ipsa femina filium aut filiam non habet. 
Tenet mansum i ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuarios vi , de vinea 
aripennum 1 et dimidium, de prato ari- 
pennum I. Solvit similiter. 

8. Erienteus coionus et uxor colona 
sancts Marias , nomine Hild^ardis, ho- 
mines sancti Germani. Isti sont ecHiun 

infantes : 

Tenet mansum ingenuilem dimidium, 
habentem de terra arabili bunuarios vi, 
de vinea aripennos iri , de prato aripen- 
nos n et dimidium. Solvit omne ddiitum 
sicut de dimidio manso. Et habet un- 
ciam I de terra arabili, habentem bo- 
nuaria tria, et de prato aripennum 1, 
quae de bereditate proximorum suorum 
ei in bereditate successiU Facit inde per- 
ticam I ad tramisum , et solvit inde de- 
narios nn. 

9. Aldegarius coionus et uxor ejus 
colona. nomine Adalhildis, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum înfiui- 

tes : Tenet dimidhun 

mansum ingenuilem , habentem de 
terra arabili bunuarios v, de vinea 
aripennum i et dimidium « de pnto si- 
militer. 

I o. Teutboldus coionus et uxor ejus 
colona, nomine Framneildis, homines m-i*» 
sancti Germani. Istas sunt eorum filie: 
Tenet mansum 1 ingenui- 
lem , habentem de terra arabili bunua- 



ABBATIS. 275 

i5. Dcusadjuva colonus et uxor co- 
iona , noinine Eusebia , hoiuines sancti 
Germani. Isti siint corum infantes :. . . . 

Geroardus 

advena et uxor cjus colona, homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infan- 
tes : Inter istos 

tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem déterra arabili bunuarios viin, de 
vinea aripennum i, de prato similiter. 
Soivunt similiter. 



IRMINONIS 

rios vin, de vinea aripennos n, de prato 
aripennos n. Solvit similiter. 

1 1. Landolinus colonus et uxor ejiis 
colona , nomine Iltrudis , homines sancti 

Germani. Isla est eorum filia , 

Tenet mansum i ingenuilem , habentem 
de terra arabili bunuarios vini , de vinea 
aripennum i et dimidium, de prato ari- 
pennum I. Solvit eundem censum. 

DE POÏENTIACO*. 

i6. Radoinus colonus et uxor ejus 

\ a. Adalharius colonus et uxor ej us colona, nomine Autrudis , homines 

colona. nomine Wathildis, homines sancti Germani. Isti sunt eorum in fan - 

sancti (lermani. Isti sunt eorum infan- tes : 

tes : Tenet dimidium mansum in- Aregarius vero colonus et uxor ejus co- 

genuilem, habentem de terra arabili bu- . Iona, nomine Grimhildis. Isti sunt eo- 

nuarios VI, de prato aripennum i. Solvit rum infantes : Artgaudus 

omne debitum sicut de dimidio manso. colonus et uxor ejus ancilla , nomine 

Hiltrudis. Istœ sunt eorum filiœ : 

i3. Aimardus colonus et uxor ejus Isli tnrs fratres tenent mansum i inge- 

colona, nomine Gisla, homines sancti nuilem, habentem de terra arabili bu 

Germani. Isti sunt eonmi infantes :. . . nuarios xvi, do vinea aripennos ni. de 

Tenet mansum prato similiter. Soivunt similiter. Et si\- 

ingenuilem i . habentem de terra arabili pradicta ancilla solvit xn donarios. 
bunuarios xv, de vinea aripennos ii, de 

prato similiter. Solvit similiter. 17. Adaifredus colonus et uxor ejus 

colona , nomine Ermollidis , homine.s 

16. Ingo colonus, Ingalrainnus colo- sancti Germani. Isti .sunt eorum infan- 

nuset lieudramnus colonus; Teuthardus tes : 

advena et Algundts colona, u\or ejus, 

homines sancti Germani. Ista est eorum Et Gillrada colona. Isti sunt eorum infan- 

filia, Inter Istos totos tenent tes : Isti duo 

mansum i ingenuilem, habentem de tenent mansum i ingenuilem, haben- 

terra arabih bunuarios xv, de vinea ari- tcm de terra arabili bunuarios vnii, de 
|>ennos n, de pi*ato similiter. vinea ari|>ennum i , de prato similiter. 



' llodîc Poney \iruiii« in \irinia Camburriari . niiiliario M^ptiroo a Mansmiiibut. iDlfrmmdiem rt ucri 
'ieoleni 



274 POLYPTYCHUM 

1 8. Âmalgardus colonus et uxor ejus et denarios iiir de capite suo; et solvunt 
advena; Teutmannus lidus et uxor ejus simul cum sociis suis vi modios derino. 
oolona, honiines sancti Germani. Isti 

sunt eorum iiinintes : aa. Aimericus colonus et uxor ejus 

Tsti duo tenent mansum ingcnuilem i , colona , nomine Gauda , homines suiod 

habentem de terra arabili bunuarios VIII, Germani. Isti sunt eorum infantes :•• 

Koi.ijç,.» de vinca dimidiumaripennum, de prato 

siniilitcr. Solvunt similiter. 

Ingo colonus, Ingalramnus colonus. Deus- 

19. Agardus lidus et uxor ejus eo- adjuva colonus-, Ermingus colonus et 
loua, noniinc Framncdrudis, homines uxor ejus colona, nomine Airvina. Isti 

saiîcli (îermani. Iste est eorum filius, sunt eorum infantes : 

Tenet mansum i ingenui- Berlinus colonus ; Frotcarius colonus 

lem, habentcm de terra arabiiî bunua- et uxor ejus colona, nomine Rainoara. 

rios viiii , de vinea aripennum 1. Solvit Isti sunt eorum infantes : 

ad hostem denarios xn, et denarios un Teiithar- 

de capite suo. Solvit pullos ui, ova xv, dus advena, Adalharius colonus, Leu- 

et facit antsingam. dramnus colonus, Aimardus colonus, 

Tngina colona. Isti xn tenent dimidium 

20. Altsindus advena et uxor ejus, mansum ingenuilem, habentem de terra 

nomine Plectrudis , colona sancti Ger- arabili bunuarios v , de vinea aripennos 

mani. Isti sunt eorum infantes : . n ; et solvunt de vino modios xv, et unus 

quisque solvit denarios nn de capite 

Et Aldradus colonus et uxor ejus co- suo, et pullos simul et ova. 
lona , nomine Aclcildis , homines sancti 

Germani. Isti sunt eorum infantes : 3 3. Restoldus et uxor 

Isti ejus colona , nomine Benedicta, ho- 

duo tenent dimidium mansum ingenui- mines sancti Germani. Isti sunt eorum 

1cm , habentem de terra arabili bunua- infantes : 

rios v, de vinea aripennos n, de prato 

aripennum I. Solvunt de airbanno soli- Tenet mansum absum, habentem de 

dos n, et unusquisque denarios un, terra arabili bunuarios vi, de prato 

et de herbatico agnelhim i inter utros- aripennum i. Solvit inde multonem; et 

que. arat un perticas ad hibematicum et it 

ad tramisum. Nihil exinde aliud solvit. 
2 I . Arleharius colonus et uxor ejus 

colona , nomino Ermenildis, homines 2 4. Bemoalus colonus el uxor ejus, 

sancti Germani; et absquc libcris sunt. nomine Sigrada. Ista est eorum filia,. . 

Tenent quartam partem de inanso in- Tenet mansum i ingenui- 

genuili. Solvunt ad hostem denarios xii lem, habentem de terra arabili bunuarios 



IRMINONIS ABBATIS 

im, de vinea dimidium aripennum, de 
prato aripennum i. Solvit multonem i; 
et facit III dies in unaquaque ebdoma- 
de. PiiUos III, ova xv, et denarios iiii 
de capitc suo. 



275 

naticum, et i ad tramisum; et solvit 
denarios iiii de capite suo , m puUos et 
ova XV. 



Fol. i5o. q5. Adalgaudus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Adalindis. Isti sunt 
eorum infantes : 

Tenet mansum i, habentem de terra 
arabiii bunuarios vin, et de prato ari- 
pennos m. Soivit multonem i, et (acit 
simiiiter. 

q6. Abbo colonus, homo sancti Ger- 
mani , habet mansum i ingenuilem , 
habentem de terra arabiii bunuarios vi , 
de vinea aripemium i, de prato ari- 
pennos m. Soivit simiiiter. 

Q7. Giltradus colonus et uxor ejus 
colona , nomine Agia. Isti sunt eorum 

infantes : 

Tenet mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabiii bunuarios vi; et solvit 
muitones 11 : reliquum servitium facit 
sicut superiores. 

38. Kicboldus colonus et uxor ejus 
rolona, nomine Berta, homines sancti 
Germani. Isti sunt eorum infantes:.. 

Tenet dimidium mansum, habentem de 
terra arabiii bunuarios vi, de vinea di- 
midium aripennum. Solvit multonem i 
de uno anno. Arat perticas u ad biber- 



29. Item Aldegarius et item Altsindus 
tenent mansum ingenuilem i, habentem 
de terra arabiii bunuarios xiu , aripen- 
num I de prato. Solvunt muitones 11; 
arant ad hibernaticum perticas un et 
duas ad tramisum. 

30. Item Rotcarius colonus, et Agle- 
harius et Bertinus coloni tenent alium 
mansum ingenuilem, habentem de terra 
arabiii bunuarios vi. Solvit multonem , 
et reliquum servitium simili modo ex- 
hibet. 

3 1 . Bemardus colonus ; et Grimoe- 
nu8 colonus et uxor ejus colona , no- 
mine Ilildedioidis : non habent fdios. 
Tenent mansum i ingenuilem, haben- 
tem de terra arabiii bunuarios xiiii, de 
prato aripcnnos m. Solvunt muitones 11. 
Arant inter utrosque perticas 1111 ad 
hibernaticum et 11 ad tramisum; et 
solvunt simiiiter. 

il. Item Adalfredus colonus tenet 
mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabiii bunuarios nii. Solvit mul- 
tonem I , et facit simiiiter. 

DE SPIMTO-. 

33. Krmharius servus et luor ejus 
colona, nomine Lanthildis. Isti sunt 



tamporiboi tàlii majortM eacto pirtgw viUs u^i 



iy f >a f»tft ri t StBcli X^toopu. Acctdil qood immioet 
alteri n|Ne Sc<|iiui9, qui amoîi per ho« InctiM dû- 

35. 



276 POLYPTYCHUM 

eorum infanles : aripennum i , de prato i et dimidium. 

Tenet mansiim ingcnuilem, habentcm Et facit similiter. 



de terra arabili bunuarios viii. 
inultoncni , et facit similitcr. 



Solvit 



34. Godalharius coloims et uxor ejus 
colona, homines .sancti Germani. Isti 

sunt eoinim infantes : 

Tenet inansiim i ingcnuilem, habentem 
de terra arabili bunuarios vnii , de vi- 
nea aripennum i, de prato aripennum i. 
Solvit ad hostem dimidium bovem aut 
solidos Hii; de vino in canonica mo- 
dium i; de lignaricia denarios nu; de 
capile suo denarios idi; ad tertium 
aiuium ovem unam de uno anno. Et de 
curte dominica trahit fimum quinque 
carra in cultura dominica , similitcr ad 
tertium annum ; de carralionibus peda- 
lem I omni anno ; c scindulas , similiter 
omni anno. Arat ad hibcrnaticum per- 
fqLi3ot*. ticas nu, ad tramisum n. Secat in prato 
perticas nn. Solvit puUos ni, ova xv. 

35. Madanulfus et Berengaudus co- 
lon! tenent mansum ingenuilem, ha- 
bentem de terra arabili bunuarios xnii , 
de vinea aripennos n, de prato aripennos 
ni. Faciunt similitcr. 

36. Bertgaudus colonus et uxor. . . 

nomine Bcrlfreda. Isti sunt 

eorum infantes : 

Tenet mansum ingemiilem, habentem 
do terra arabili bunuarios vnn , de vinea 



37. Aldricus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Ingaltrudis. Isti sunt 

eorum infantes : 

Lantfredus colonus et uxor ejus colona , 
homines sancti Germani. Isti sunt eorum 

infantes : 

Isti duo tenent mansum ingenuilem i, 
habentem de terra arabili bunuarios xii , 
de vineaaripemiosni, depratoi. Faciunt 
similiter. 

DE MOLINELLIS'. 

38. Adalharius, colonus sancti Ger- 
mani, et uxor ejus colona , nomine Teo- 
dela , de beneficio Guntliani , homines 
sancti Germani. Isti sunt eorum infantes : 

Tenet dimidium mansum ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuarios v, 
de prato aripennum i. 

39. Aglehildis, colona sancti Germa- 
ni, et Deodramnus colonus, fdius ejus, 
homines sancti Germani. Tenent dimi- 
dium mansum ingenuilem, habentem 
do terra arabili bunuarios v , de vinea 
aripennum i, de prato aripennum i. 

DE CURCELLÏS\ 

Âo. Johannes colonus et uxor ejus 



junxiMc vidclur pnrdia S. Diofi)-»!! et S. Ger- 
iiiaiii. Aliiiiii taincii lociim, qui bue ({uadrci, non 
video. 

" Nunc les Monlineaor , praNlium , milUferibns xi a 
Mansionibus , euronotum vortus. 



^ De hoc loco non habeo qood iiqacat, neqne apte 
couvenire videnlur viculi ounc ConrcelUs nancupatî. 
Qui minime di^iiant a capitc Gsci , sunt aller hand 
procul a Caprosia , milliaribat xnii a ] 
meridiem venus ; ai ter j uta Glipiacwi , ad 4 



IRMINONIS 

colona, noiniiie Basina, de beneficio 
Hiltbodi, homines sancti (jermani. Isti 
sunt eorum infantes : 

Tenet dimidium mansiim, habcntem de 
teira arabili bunuarios v, de pralo ari- 
pennum i*. 

DE MANSiONlBUS. 

6 I . Madanullus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Adalindis, bomines 
sancti Gerinani. Istc est eorum filius, 

Tenet dimidium mansum, 

babentem de terra arabili bunuarios 
ini , de vinea aripennum i . de prato si- 
militrr**. 

Aa. Wandelgaiius colonus et Guiit- 
bertus, fraler ejus, et mater eorum 
coiona, nomijie Âmaltrudis, homines 



ABBATIS. 277 

sancti Germani. Tenent dimidium man- 
sum ingenuilem, babentem de terra 
arabili bunuarios v, de prato aripen- 
num I. 

43. Gentianus colonus et uxor ejus 
colona, nomine Eurehildis, de beneficio 
Guntbarii , bomines sancti Germani . . . 

Tenet dimidium mansum, babentem de 
terra arabili bunuarios nn, de vinea ari- 
pennum I , de prato simiiiter. 

lia' Viji^ardus colonus et uxor ejus 
coiona, nomine Aia, homines sancti 
Germani. Tenet quartam partem de 
manso ingenuili, babentem de terra 
arabili bunuarios ni, de vinea dimi- 
dium aripennum, de prato simiiiter. 

SEQCJENTIÂ DESIDERÂIUTUB. 



.Sequanr ripani, octiet mille passUB ab tisdem, ortuni 
«stivalom spcctans. 

' Proxinie soquuntur in Ccnlice note duc tiro- 



nianc, qum significtre vtdentur, ahsut ttt; subaud 
mansus. 

^ Ecdem DoUe iteraotur hic. 



278 



POLYPTYCHUM 



FRAGMENTA DUO 



AD POLYPTYCHUM IRMINONIS PERTINENTIA- 



I. 



1 . Sunt in siimnia de beneficio Eurici 

in pago Parisiaco, in Gcline** , cum 

illo manso qni in t/ommirato est, mansi 
vin. Solrun^ ad hoslem de argcnto soli- 
dos .... et denarios vnn ; in pascio- 
nem de vino modios xvi ; pullos x , 

2 . Régnante Ludovico sercnissimo im- 
peratore, anno x*, Icmpore domni Irmi- 
nonis, abbatis sancti Germani,/MïY cons- 
titotuin de ipsa potestate, ut ubi habet 
rulturas indominicatas, ipsa potestas vc- 
niat ad bospitalitatem sancti Germani 
cum omni inlegrîtate. 

DE 7ÎENEFICI0 ACOIM. 

3. Habet Acoinus in pago Parisiaco in 
villa Novarito ** mansum (2ommiratum 
cum casa et alia casticta ft&undanter. Aspi- 
riunt ad ipsum mansum de terra arabili 
biinuaria xxxvi , de vinea aripennos . . . . , 



de prato aripennos x, de silva, secan- 
dam œstimaiionem , ad c porcos sagi- 
nandos. 

à. Dominicns , major, colonus et 
iixor ejus, nomine Dominica, homines 
sancti Germani; habent infantes n, bis 
nominibus Dominicas, TVudildis. Hil- 
dradus colonus et uxor ejus colona , 
nomine Teutlindis, habent infantes n, 
bis nominibus, Ilildc^audus, Baldranus. 
bomines sancti Germani. Isti duo tenent 
mansum ingenuilem i, babentem de 
terra arabili buniiaria vi et perticas nn, 
de vinea aripennum i. Sol vit ad bostem 
solidos n, in pastione denarios mi, in 
unaquaque ebdomada corvatam i , ma- 
noperas n; arat ad bibematicum perticas 
ini, ad tramissem perticas n. Pullos m, 
ova XV. 

5. ïeudericus colonus, Winevoldus 
colonus, bomines sancti Germani. Isti duo 



* llxc Iragmenta, rc|>erta in tegumcnto codicis 
sangermanciisis n" 1^89, subjunxiinus Pol\plyclip 
nostro, cujus pars oliiu fuerant. Voccs litterasve 
pronus ablatas aquc uobis ex conjectura restitutas, 
rharacterc ittlico distingucndas curavimus : lacunx 
ffuas cxplere non audebamus, punctis notats sunt. 



^ Foriassc legendum Céline ViUare » nunc Getu- 
iHUers, ab urbe sexto ferc milliarin, inter aquilonem 
et occasum. 

'IlocestaCbr. 833. 

* Nunc Sosay , antca Noray» bis mille ptnibiu a 
Monte Letherici inter septentrionem et ocddentein. 



IRMINONIS 

tenent niansum ingenuiiem, habentem 
de terra arabili bunuaria viii , de vinea 
aripennuni i. Facit omne serritium 
.similitcr. 

6. Frodericus colonus et uxor ejus co- 
lona, nomine Rainlildis, habent infan- 
tes nu , bis nominibus, Ragenarius , Frot- 
garius, Ragembei^a, Regenildis. Item 
Doininicus colonus et uxor ejus coiona , 
nomine Andedrudis, habent infantem i, 
nomine Agevertum. homines sancti Ger- 
mani. Isti duo tenent mansum inge- 
nuilem i, habentem de terra arabih 
bunuaria vi, de prato aripennos n. Facit 
omne servitium similiter. 

7. Isembolda, coiona salicti Gennani, 
habet infantes mi*, bis nominibus, Masi- 
lianus, Masemboldus, Helseus, Gyrfre- 
dus, Balda. Tenet mansum i ingenuilem, 
habentem de terra arabili bunuarium et 
dimidiuin , de vinea aripennum 1 et di- 
midium. Facit omne servitium simi- 
liter. 

8. Frambolda, coiona sancti Germani , 
habet infantes v, lus nominibus, Balda, 
Eugenia, Ragenildis, Isembui^gis, Pau- 
linus. Tenet mansum ingenuilem j, 
habentem de terra arabili bunuaria v ; 
de vinea in longo perticasn, in latus 
pertica i. Facit omne servitium simi- 
liter. 

9. Domaldus, colonussancti Germani, 
tenet mansum ingenuilem i , habentem 
de terra arabili bunuarium et perticas 



ABBATIS. 279 

nn, de vinea aripeimum 1, de prato 
dimidium aripennum. Facit omne ser- 
vitium similiter. 

I o. Romanus colonus et uxor ejus co- 
iona , nomine Teutbolda , habent infan- 
tes n , bis nominibus , Tentberlus , Gau- 
didus. Ercanarius colonus, homo sancti 
Germani, habet infantes ni, Magam- 

bertus , Trutboldus , Tenent 

mansum ingenuilem i, haben/em de terra 

arabili bmiuarium et perticas , de 

vinea aripennum , de prato ari- 

pennum 1. Facian^omne servitium simi- 
liter. 

1 1 . Landrada coiona , femina sonc^i 
Germaiii, habet infantes v, bis nominibas, 
Hildegaudus, GodalhaWu^, Adalvinus, 
Elegia, Adal^'Uts; Ragainlildis coiona, 
femina sancti Germani. Isti duo tenent 
mansam ingenuilem 1 , habentem de terra 

arabili bunuaria de vinea diœi« 

dium aripennum, de prato aripennum 
et dimidium. Facit omne servitium si- 
militer. 

1 a . Corbus colonus , Gummarus colo- 
nus, homines sancti Germani. Isti duo te- 
nent mansum ingenuilem 1, habentem ck 
terra arabili bunuaria x , de vinea ari- 
pennum et quartam partem dearipenno. 
Faciunt omne servicium similiter. 

i3. Romanus colonus, homo sancti 
Germani, tenet dimidium mansum iage- 
nailem, habentemde terra arabili bunuaria 
ni, de vinea aripennum, de prato simi- 



' Legendiiin ^mii^iie . tôt eoim ooaiiiuiiiii proferuottir iiberi. 



280 POLYPTYCHUM 

liter. Facit ni^rfielatem de omni servicio ni, in pago Pansiaco, in Novarào, cum illo 
quod alii faciiint. manso qui indominicafiu est, niansi \ et 

dimidius. Solvunt 

I 4. Suiit in suinma de benelicio Acoi- 



II. 



Tenet niansam ingenuilem i, habentem 
de terra arabili bunuaria v, de vinea 
aripennos ii, de prato aripennos m et 
dimidium. Facit omne scrvicium simi- 
litor. 

1 . Magnarius colonus et luor ejus co- 
lona de Auxionis Monte ', nomîne Ger- 
rada, homines sancti Germani, habent 
infantes v, liis nomînibus Guiberga, 
Hartmanus , Gerradus, Magenadus , Ma- 
ria. Tenet mansiim ingenuilem i, ha- 
bentem de terra arabili bunuaria ni et 
perticas ii, de vinea aripennos ii, de 
prato aripennos ii. Facit omnem servi- 
rium simiiiter. 

3. Audoenus colonus et uxor ejus co- 
lona , nominc Girlindis , habent infantes 
III, his nominibus Sicardus, Acloildis, 
Aduisus, homines sancti Germani. Te- 
net mansum ingenuilem i, habentem de 
terra arabili bunuaria ni et perticas m , 
do vinea aripennum i, de prato aripen- 
num I et dimidium. Facit omnem ser- 
viciuin simiiiter. 

'i. Radulfus, filhis Hefioni, liabet in 



beneficio mansum ingenuilem i, haben- 
tem de terra arabili bunuaria vu et di- 
midium , de vinea aripennum i , de prato 
aripennos nii. Facit omne servicium si- 
miiiter. 

5. Frotgarius colonus et uxor ejus co- 
lona , nomine Norgildis , habent infantes 
ni, bis nominibus, Adalbertus, Hirlin- 
dis, Adohardus. Isti duo** tenent man- 
sum ingenuilem i, habentem de terra 

arabili bunuaria et perticas n , 

de vinea aripennum i, de prato ari- 
pennos II. Facit omne servicium simi- 
iiter. 

6. Otbertus servus et uxor ejusancilla, 
nomine Ada , habent infantes duos , his 
nominibus , Odbcrga , Aclara. Tenet 
mansum ingenuilem i , habentem de 
terra arabili bunuaria nii et perticam i, 
de vinea aripennum i, de prato aripen- 
num I et dimidium. Facit in vinea do- 
minica aripennos iiii , et uxor ejus sar- 
rilem i, et pascit pastas m. Et facit omne 
servicium simiiiter. 

7. Gaufredus servus tenet mansum in- 
genuilem i , habentem de terra arabili 



* Nunc , quantum conjectura a»MH{uor, (hmoni . 
\illulu |)arurcia.> IV)nnclla*, pagi CaMrensi», millia- 
rihiis m:i a Caprosia, austnim vcrsub. 



'' Hic duo numerantur; initio unus dunUsat no- 
niinatur, alteriu» nonien omiftsum est, «{uippe ^ir 
uxorquc unius conductoris viccm pnntant. 



IRMINONIS ABBATIS. 



281 



bunuaria III et perticas viii, de vinea 
aripennum i, de prato aripennum i et 
dimidium. Facit in vinea dominica ari- 
pennos un » et omnem servicium sinii- 
liter. 

8. Rrcangaudns servus et uxor ejus 
colona , nomine Ermenberta , habent 
infantes m, bis nominibus, Adalbertus, 
Ercangarins, Ermenberga. Tenet man- 
5uni ingenuiiem dimidium, babentem 
de terra arabiii bunuarium et perticas 
m , de vinea dimidium aripennum , de 
prato aripennum i. Facit in vinea Jomi- 
nica aripennos iiii, omnem servicium 
iimiiiter. 

9. /)oininicus servus tenctmansuin in- 
genuiiem dimidium, babentem de terra 
arahili bunuarium i et dimidium, de vi- 
nea aripennos 11. Facit in vinea domi- 
nica aripennos iiii, omne servicium si 
militer. 

I o. Sunt in villa Ccrsito*. cum domi- 
nicato, mansi \\i. Soivunt omni anno, 
in pascione, de vino modios xl; ad os- 
tem de argento solidos xx; in lignaricia 
solidos VI ei denarios viii ; soaies xx , 
vervires xx, pullos lx , ova ccc. 

I I . Isti dchent rabaticum sol v ère 
Landrirus servus . 
Hildoarius < olonus, 
Adalburgis coiona , 



Adaltrudis colona, 
Hairbalda ancilla , 
Ermcntildis ancilla , 
Aldo colonus, 
Adreboldis colona , 
Fidralus servus. 
Teutberga ancilla . 
Ragentildis colona , 
Edeltrudis ancilla , 
Nodalgarius servus, 
Ilildegaudus servus , 
Autrudis ancilla , 
Gisloldus servus. 

I î . Istijuravenint omnia ila veraesse : 



Ncctarius, 
. . . .oalus. 



Gilmarus , 
Fulcradus. 



DE BENKFICIO VULFRADI 

1 3. HabetVulfradusin pagoParisiaco. 
in Monte Waldone^ de beneficio man- 
sum dominicatum cum casa et aliis casti 
ciis abundanter. Aspicit ad ipsum man- 
sum de terra arabiii bunuaria xxx , de 
vinea aripenni xvii. de prato aripen 
ni V. 

16. Habet in Maciaco' ecclesiam in 
lionore sancti Germani. Tenet ip^am er 
clesiam presbiter nomine Beraldus. As- 
picit ad ipsam ecclesiam de terra iirai)ili 
bunuaria x, de vinea ari|)eiuu nii . <\r 
prato similiter. 



• Hodic Cerçay. rastrum ftivr viculiis, milltann 
quarto a Villa .\o\a Sancli Grorgii , eunim versus ; 
nisi Cemius idem sit qui Olsiacus supra mémo- 
ratui . i\, SoT) 

^ De noiDÏne hodiernu nooduni satit lujucl; vide- 



tur tamen hic locus haud procul a Maciaco abfuis^ 
* Nonc MacY, »ive Mauy, ad decimam ab Urbc 
lapidem, austrum versut. Sacellum in arre S. Ger 
mano erat consecratum. V I^beof , Hht. i/a «/loi Jt 
Part», l IX.p 33; 

36 



282 POLYPTYGHUM IRMINONIS ABBATIS. 

iS.Grimolduscoionus, major.etuxor alio, de prato simither. Facit in una- 



ejus colona, uomine Ragentrudis, ho- 
mines saiicti Germani, manant in Monte 
Waldone ; habent infantes m , his nomi- 
nibus, Grimboidus, Grimhardus, Ra- 
genoldus. Tenet mansum ingenuilem i , 
babeutem de terra arabiii bunuarios iiii , 
de vinea aripennum i et duas partes de 



quaque ebdomada corvatas n« mano- 
peram i ; arat ad hibematicum perticaa 
iiii , ad tramissem n ; facit ad hibemati- 
cum corvatas m , ad tramissem similiter. 
Soivit ad hostem de vino modios un , in 

pascione modios , ad tercium an- 

num 



CETERA DESUNT. 



APPENDIX. 



I. 
POLYPTYCHLM FOSSATENSE'. 

( Ex codice reyio , n" 5. ) 

1 . Habet in Varena inansos caroperarios xxxvji ; et sunt ex ipsib in beneficio 
mansi un et très partes; et sunt ibi manoperarii xvni. Suiit ibi ospicia vn. Et 
manent ibi inter mansos caroperarios et manoperarios et ospicia honiines cxxi. 
Solvxint mansi carroperarii in tertio anno unusquisque solidos v, et alios duos annos 
unusquisque vervecem cum agno. Soivunt de annona inter tolos annis singulis 
inodios cvHii. Ârant ad ivematicum unusquisque pcrticas un, et ad tramisium h; 
et in lertia ebdomada faoiunt corbadam. Solvit unusquisque pulios in cum ovis. 
Habet ibi mansos manoperarios ni , et soivunt in tertio anno solidos vint. 

2 . Habet in Novigente mansos carroperarios xvin et manoperarios vi et dîmidium ; 
et manent ibi homines lv. Soi vit unusquisque mansus carroperarius uno anno 
acrfidos V , et aiio anno vervecem cum agno; de vino modios n. Arat ad ivematicum 
unusquisque perticas v , ad tramisium n. Arant ad ivematicum et ad tramisium in 
unaquaque ebdomada perticas m ; a tertia ebdomada inter très mansos jomalem r. 
Fodiunt in vinea aripennum i. Soivit unusquisque puilos m cum ovis. Serviles 
mansi vi et dimidius. Soivunt verveces vi cum agnis suis, de vino modios viir. 
Arant ad ivematicum perticas ini , ad tramisium n. Soivunt puUos ui cum ovis. 

3. Habet in Tortiaco mansos carroperarios xxxii et manoperarios m , ospicia vi. 
Manent ibi homines lxxi. Solvit unusquisque carroperarius uno annosob'dos v. aiio 
anno vervecem cum agno; de vino modios u. Arat ad ivematicum perticas nn. 
ad tramisium n. In unaquacfue ebdomada arat ad ivematicum et ad tramisium 
jomalem i. Facit corbadas m, et solvit puUos ni cum ovis. Unusquisque mansus 
manoperarius solvit per annos singulos vervecem cum agno, de vino modios n. 
Arat ad ivematicum perticas un , ad tramisium u ; et solvit pulios ni cum ovis. 

* Hoc doaime»UnB primii» pttbiici jorit fectt St BsIttiiM, C^pilaL t. II , cd. i587*i 391 . 

36. 



28^1 APPENDIX. 

Ospicia VI solvunt communitor de vino niodios ni et dimidiuin , iinusquisque vero 

piillum mm ovis. Solvunt ibi liomines de terra censale solidos vi denarios iiii. 

f\. Habet in Curtc Protasîo ospicia ini. Solvit unusqiiisque per singuios annos 
i\v vino modiurn i» et puilum cum ovis. 

5. Ilabot in Ruxido mansos carroperarios wiiii et dimidium, et nianoperarios x; 
ospicia xin. De quibus mansis sunt in beneficio v et dimidius, et ospicium i. 
Manent ibi hoininos lxwiii. Solvit unusquisque mansus carroperarius uno anno 
solidos V, alio anno vcrvecem cuin agno; de vino rnodios ii. Arat ad ivematicum 
perticas un, ad tramisiuni ii. Inter duos mansos in unaquaque ebdomada arant 
pertic^is ni, a tertia ebdomada inter très mansos carruam i. Et solvit unusquisque 
omni anno ad vineam claudere carradara i de virgis , et pullos m cum ovis. Solvit 
umisquisque mansus manoperarius de vino modios ii , orani anno vervecem cum 
agno. Arat ad ivernaticum perticas un, ad tramisium n. Solvit pullos n cum ovis. 
Ospicia solvunt de vino modios vin et dimidium, et unusquisque pullos n cum ovis. 
Est ibi terra censalis unde solvunt festivitate sancti Dyonisii solidos vnii dena- 
rios VIII. 

(i. Habet in Ferrarias mansos carroperarios xvi, manoperarios nu. Manent ibi 
homines l. Habet ibi duos mansos absos. Solvunt vestiti mansi hairbannum pro 
dnobus bovibus solidos xx , pro homine ridimendo de oste solidos ni ; verveces xiiii 
cum agnis, de vino modios xx, de frumento modios xx. Arat unusquisque ad 
ivernaticum perticas ini, ad tramisium n; ad ivernaticum corbadas ni, ad trami- 
sium m. Solvit unusquisque pullos m cum ovis. 

7. Habet in Savegias mansos vn , ubi manent homines x. Solvit unusquisque 
omni anno vcrvecem cum agno, de vino modios n, pullos m cum ovis. Arat ad 
ivernaticum perticas un. 

8. Habet in Derentiaco mansos sei*viles vn, ubi manent homines x\nn. Soivit 
nirnsquisquo vervecem cum agno. Arat ad ivernaticum |>erticas un, ad trami- 
sium Il , et inter ivernaticum et tramisium corbadas vini. Solvit pullos m cum ovis. 

9. Habet in Mairiaco mansum indominicatinn cum casa et diversis aedificiis su* 
prapositis , cum viridiario et omnibus congruis adjacentiis. Habet ibi de vinea iiido- 
minicata juctos, id est aripennos, c; de terra arabili indominicata ad niodios 



APPENDIX. 285, 

ducentos quadraginta unius sationis, de praio juctos lx , de silva plus minus 
bunuarios c, habens in giix) plus minus leuuam i. Est ibi capella indominicata , 
honori sancUe Mariai dicata , ad quam respicit terra arabilis ad modios x\x unius 
sationis, de vinea jucti vi , de silva ini, de prato ii. Elst ibi etiam alia ecclesia 
parrochialis , sub honore sancti Melanii dicata , oui aspicit terra arabilis ad modios l 
unius sationis, et de vinea jucti xiii, de prato v. Solvunt censum inter capeliam 
et ecclesiam libram unam. Habet in ipsa villa factos, id est mansos, lx. Solvit 
unusquisque de hostileso, id est pro bove, solidos n, et porcos ii aut solidos un, 
multones ii , aut solidos n. Solvit inter vinericiam et pascionem de vino modios vi. 
de lignario denarios vi. Facit pecturam in cultura dominicata, et seminat ibi de 
suo tritico modios ii. Solvit de avena modios v, de faba sextarios un. Fodit unus- 
quisque juctum I in vinea dominicata. Solvit pullos m cum ovis xv , et alios 
pullos vindemiales cum ovis. Solvit sinapem et faces. 

1 (>. Habet in Floriaco unum mansum indominicatum , ad quem respiciunt mansi 
xviiii, ex quibus sunt ingénuités xn , et servîtes vu. Respiciunt etiam ad ipsum man- 
sum de terra aral ili bunuaria xxxvni , quae sunt sita inter Remis et Floriacum ; et in 
alio loco sunt bunuaria xxxii et dimidium , sita inter Remis et Curtem Rokiniacum. 
Est etiam una area in Remis , pertinens ad ipsum mansum, quœ habet de uno latere. 
juxta terram sanctœ Mariœ , pedes cxvi ; de alio latere , juxta terram sancti Crispini , 
pedes cxvi; de una fronte, juxta terram sancta3 Mariœ, pedes lxvi; ex alia fronte. 
juxta viam publicam, pedes xlu. De supradictis ingenuilibus mansis sunt v in ipso 
Floriaco, et n in Pimella, un in Curte Rokiniaco, et unus in Mastiaco. Solvit unus- 
quisque mansus ingenuilis per totas ebdomadas in anno dies v, prêter très ebdo- 
madas, unam in natale Domini, alteram in Pasca, tertiam in Rogationibus. Débet 
napaticas n, habente unaquaque in longum perticas xl et in transversum un; de 
lignatico carradas ni. Quinque mansi ingenuiles, qui sunt in Floriaco, et duo, qui 
sunt in Pimella . solvit unusquisque scintulas cl ; quatuor vero mansi qui sunt in 
(lune Rokiniaco, et unus qui e>t in Mafriaco solvit unusquisque scintulas c. Débet 
unusquisque pullos ni cum ovis \v, de vino sextarios xn; corbadas n, unamquani 
que <:um sex bovibus, et tertiam corbadam cum duobus ; pro hostilicio denarios xniu 
pro carmpera denarios v; bannos ni, unum in vinea, alterum in prato, tertium in 
messe. Débet unam carradam adducere de feno in granicam senioris, et unam 
carradam de garbis de campania. Débet ducere annonam ad farinariuin super 
carrum suum de suis diebus, et in ipso farinario débet stare servilis mansus qui 
ipsam annonam provideat et cooperetur. Débet etiam de suis diebus fimum ducere 
in campum et expandere de suo carre, et servilis mansus débet levare fimum suf>er 



286 APPENDIX. 

carrum. Débet unusquisque mansus serviiis per totas ebdomadas dies v, et uiiain 
napaticam in vinea, de qua recipit tertiam parlem; pullos m cum ovis. Débet cor- 
badas m , unamquamque de duobus bovibus. Débet denarios v pro carropenr , 
bannos m. Débet faculas. Débet mansionem et curtem custodire et atabulum curare, 
et facere quicquid opus est. Unusquisque mansus ingenuilis et serviiis débet in 
eulogiis panes vi, ad carnem denarios ii, et pullos n; de vino sextarios u, de avena 
sextarios un. Cum fecerïnt corbadas, in mense martio debent habere panem et 
ligumen et siceram, mense maio panem et caseum, mense octobrio panem eC 
vinum, si esse potcst. Si ibi sunt cavaticarii, debent kalendis octobris denarios nn; 
et imum diem in banno et ad très audientias venire cum suis eulogiis. 

1 1 . Habet in Turgiaco niansos serviles vnn et dimidium. M anent ibi homines xni. 
Solvunt mense maio vervcces vnn et dimidiam cum agnis. Ârat unusquisque ad 
ivernaticum perticas x, ad tramisium n. Glaudit unusquisque a tertio anno in 
manso dominico perticas ii. Solvit pullos u cum ovis. 

12, Habet in Belsa mansos serviles vni et dimidium. Manent ibi homines xmr. 
Solvunt annis singulis agnos viii et dimidium. Ârat unusquisque ad ivernaticum 
perticas un, ad tramisium n. Arat corbadam inter ivernaticum et tramisium 
perticas nn. Ducit de frumento ad monasterium modios x. Solvit pullos ii cum 
ovis. Habet ibi culturas xv. 

1 3. Habet in Vitlena mansos xi , ubi manent homines xnii. De quibus mansis 
sunt unus et dimidius in beneficio et unus absus. Solvit unusquisque uno anno 
solidos n , alio anno porcos n et arietes n. Solvunt duo mansi de vino modios n 
et dimidium; alii mansi unusquisque de frumento modium i. Ârat unusquisque 
ad ivernaticum perticas nn , ad tramisium n ; et arat corbadas ni ad ivernaticum , 
ad tramisium perticas ui. Glaudit unusquisque in vinea perticas vn. Solvit pullos ni 
cum ovis. 

1 Ix. Habet in Monte Hayrici mansos ingenuiles xii. Manent ibi homines xxi. De 
quibus mansis tenent xi alii homines. Solvit unusquisque annis singulis solidos v 
et dimidium. Arat ad ivernaticum perticas vn et dimidiam , ad tramisium v. Fadi 
ad ivernaticum corbadas ni, ad binalia m, ad tranûsium m. Débet unusquiaque 
de lignario in latum pedes v , in altum pedes vi , et de càtactionibus carradas nn , 
et omni anno, festivitate sancti Martini et in natale Domini et in Pascha* carra- 
dam I. Glaudit inter curtem et ortum et vineam perticas vu et dimidiam. Solvit de 



APPENDIX, 287 

lino fascium i, de xxx madasciû, et in pascione modios ii de vino ; de terra censali 
modios II de vino. Arat ad ivernaticiun perticas vu et dimidiani. Solrit puUos iir 
cum ovis. 

1 5. Habet in Eqna manaos serviles vnii et dimidium. Manent ibi homines xviiii. 
Solvit tmusquisque usque ad monasterium carroperam i , et soc et cultrum. Faoiiint 
corbadas xi. Arat unusquisque inter ivematicum et tramisium perticas x. Solvit 
puUos II cum ovis. 

i6. Habet in Fabarias septem mansos ingenniles. Octavus mansus pertinet ad 
ecclesiam ipsius viliae, dicatam in honore sancti Martini. Antiquo tempore solvebat 
unusquisque mansus solidos v ; postea in alio tempore solvebat unusquisque in 
unoquoque mensc per totum annum très dies. A festivitate sancti Johannis usque 
in natale Domini , solvebat a tertia in tertiam ebdomadam corbadam , et faciebat 
unum bannum in vinea , alium in messe. Solvebant duo mansi très carroperas in 
anno usque ad Fossatis. Solvebat unusquisque de pascione denarios xii et puUos 
très cum ovis xv. Nonus mansus est indominicatus ; ubi habet culturas v, et pratum 
et silvas et aquas cum farinario. 

1 7 . Isti sunt cavaticarii sancti Pétri : Tetboldus, Gondoildis defuncta , Elmhardus , 
Ledelindis, Amalgarius, Hairlindis, item Amalgarius, item Tetboldus, Amalbertus, 
Frodovinus , Frodevildis. 

i8. Famiiia de Cliciaco : Godelsadus, Ravenus, Odilo, Vivardus, Ermengisus, 
Hiid^sus, Ansberga, Vitalis, Adelgardis, Mamucia cum tribus infantibus suis, id 
est Dominicus ctHildulfus etGozlenus, et cum aliis tribus; Gisberga, ErluinuSi 
Nadalbertus, Erliardis, Godinus, Doda, Odila, Adelindis, item Odila, Wido, 
Winegauda,Tedelindis, Odelberga, Ermengildis, Roducia, Frotgarius, Grimhardus, 
Erembcrtus, Johannes, Tetsinda, Hildbertus et soror ejus, Rainberga et filia ejus, 
nomine Ellisabct, cum suis fîliis. 

19. Hengelrannus , Rodulfus, Rainerius, Hengelsent, VVarenbui^, Rodulfus 
et Bmnice , omnes isti cum infiintibus suis , Berhengerius bresbiter. 

ao. Ingelbui^is, filia Vitalis de Buxido, baato Peiro se tradidit, tall ratîone ut 
Dumquam a monachis esset vendita neque uiii homini donata. Doda, Wamerius, 
Ingelgerus» Ansoldus, Beliardus. 



288 APPENDIX. 

31. Adnanus, Uainuis uxor sua cum tribus filiis , Duraiidus, Gcrmundus , 
Rainerius, Ermengai*dus, Nodelenda cura quinque (iliabus et uiium iiliuin, Ri- 
chai*dus, Tesccnda cum duabus fiiiabus et unum filium, lideardus et lilius ejus 
Constantius. Isli sunt fratres et sorores Adriani. Rainuis, Legardus, Nodeienda 
abeiit seniores. Alboldus, Girberga, Tescenda, Constantius, Ascelinus , Sireda 
soror ejus. Idfredus cognatus eorum, Isenbardus filius Rîchardi. Isti sunt cognati 
Adriani germani. 

'i:i. llisenburgis Britlonisa gratanter se condonavit sancto Petro, antequam acci- 
pei^t maritum, ut in postcrum cum filiis et fiiiabus suis sub senûtutisjugo teneatur. 
Quorum bec sunt nomina : Odolricus, Gislebertus, Durandus. 

-^3. De Nobiliaco rémanent xxviin panes, Lvnii capones et denarios xvi, soli- 
des X et dimedium, et de tramisso vin modios. 

ai. Habet in Varena in longo prato aripennos xxx et quaitos ni. 

11. 
FRAGMENTA POLYPTYCI S. REMIGII REMENSIS, 

SCIUPTI TEMPOBE HINCMAhl AhCHIEPlSCOPI '. 

[ Ex Bibliolhecu reyia, mss. Du Cliesnv, t. LXXJII , fM(f. 12 et seqq. \ 

1 . In TiUKLoxGCM habet inansuin dominicum cum solario et cellario et caminata , 
iaubia , horrea 11, quoquina , stabula 11 , hortum ac gardinium , torcular i. 

2. In Tasiaco inansi ingenuiles xxxn. Donat unusquis(|ue in bostelitia den. xx\\ 
pro caiTopera Cavalonense den. 11, cl propler bovcm den. n. — Lign. carr. un, 
pull, nii cum ovis ; rarropera et manopera; inler tolos cirrulos l. 



' Mi'iiioratur ]>oly|)t\diiiDi illudcum a Mabilloiu' Hec p. .'io6-'iu9. Deiiiquc in Ducaii<'ii UUtu. lai. 

Ihftlnm. p. 2^0,'^ 7 \ Xmn Mottv. TraiU de dipl t. ÏII. pasMiii occurrunt cxceqtta t\ codein polvptvcho 

|>. 320, ft t. V» I». A49; itemquca (iuill. Marlotn, remigiaiio. Hune t-odicem pranUntissiniuni , qoi 

.\frtmfi. Hem. hist. t. I, p. .'^91. Imroo de codem inaxinia mibi iitilitatp Tuisset in hoc opère , Rem» 

oodirc Vinrciitius, inon.Bciicd.fduascpistolusedidit (Àitulauniitque quvrendum curavî, frustra tamea; 

in Kphemrndih rmdtior 1 770 , jun. p. 4 1 5 - '1 2 1 , et \ idelur eiiiirt prorsiis evanuÎMe 



APPENDIX. 289 

3. In Cukte Agutiore sunt et farinarii très : primus solyit de frumento mod. xx , 
de mixta annona mod. xl. Caroperum ad vinum seu annonam quocumque necesse 
fuerit deducendum. — Ad macerias nionasterii seu alterius loci faciunt manopera. 
— Facit ad vindemiam dies xv et pecturas ad cortem , scurias et hortum. — No- 
mina feminarum ingenuitatem babenlium per cartam de jam dicta Curte Augu- 
tiore , et debent annis singulis dies iiii. — Nomina omnium servorum vel ancillarum 
interius et exterius de eadem villa, debentium unusquisque servorum, scilicet 
perfectae aetatis , din. xii , ancillarum vero din. xn. Sin autem aliquam partem mansi 
anciUœ babuerint, douant pastas m, pascentes eas de dominico, et ova xv. 

Ix- Ordinante Ingmaro archiepiscopo , venerunt ejusmissi in Curte Acutiori, Si- 
gloardus scilicet, presbyter vel caput scolœ sanclae Remensis ecclesiœ, et Dodilo, 
vir nobilis, vassallus cjusdem episcopi. Résidentes ipsi in piacico publico, inves- 
tigantesque justitiam S. Remigii vel senioris jamdicti, audierunt sonum de istis 
vel bis mancipiis, quorum subter continentur nomina, et de eorum gencalogia, 
quod servi et ancillœ merito debuerant esse, eo quod Berta et Avila, eorum avise, 
de precio dominico fuissent compara tœ. Mbsi enim supradicti, ut hoc audienmt, 
requisierunt diligenter eamdem rationem. Et hœc nomina eorum qui présentes 
intcrrogati fuerunt : Grimoldus, Warinherus, Leutbadus, Ostroldus, Adelardus, 
Ivoia, Hildiardis filia. Ipsi enim respondentes dixerunt : «Non est ita, quoniam ex 
tt nativitate ingenui esse debemus. » Praefati vero missi interrogaverunt si aliquis ibi 
fuisset qui ex bac ratione veritatem sciret , vel abprobare voluisset. Tune accesse- 
runt testes senissimi, quorum haec sunt nomina : Hardierus, Tedicus, Odelmarus, 
Scrulfus, Gisinbrandus , Gifardus, Tcudericus; et testificaverunt quod de precio 
dominico eorum origo coniparata fuit, et magis per justitiam et legem servi vel 
ancillœ deberent esse, quam ingenui et ingenuae. Missi autem interrogaverunt 
si testes contra eos verum dicebant. Ipsi enim videntes cognoscentesque rei 
veritatem atque comprobationem , statim se recrediderunt , et per judicium 
scabinorum, quorum bsec sunt nomina, Geunfridus, Ursoldus, Fredericus, Ur- 
siandus, Haroderaus, Hericberus, Ratbertus, Gislehardus, rewadiaverunt ser- 
vicium multis diebus injuste retentum vel neglectum. Actum in curte Acutiori \\\ 
idus maias in placito publico, anno vi régnante Karolo rege glorioso, r^ente 
autem Ingmaro ai*cbiepiscopo sanctam sedem Remensem anno ni. Ego Sigloardus 
presbyter omnibus bis veris indiciis regius interfui, et manu propria subtcripsi. 
Ego Heronodus cancellarius scripsi. Ego Dodilo propria manu subscripsi. Sig. Lei- 
dradi monacbi. Sig. Adroini majoris. Sig. Goifiredi vocati. Sig. Flotgisi. Sig. Guntionis. 
Et ego Haiix>aldus cancellarius recognovi et subscripsi. Testes suprascripti compro- 

3? 



290 APPENDIX. 

baverunt etiam Teutbertum et Blithclmum originaliter esse serves, et per judicium 
scabinorum , quorum nomina supra videntur scripta , rcwadigaverunt servicium 
in eodcm placito'. 

5. In Bajna facit et baïuium i. Dat asciculas c, scindulas l. Teinpore vindemûe 
Tacit dies xv. Facit et pecturas ad claudendam cortem et ad tegumen scuriarum, 
ubi de inateriamine quantum necesse sit mittit. — Ingenui. — Aceolae pnefatae 
vill», commanentes in ipsa villa, debentes omnes dies vnu aut den. mi. — 
Forenses homines debentes unusquisque denarios nu. Servi vei ancillae întra 
villam. 

ti. h VILLA Vico habetur ecclesia in honore S. Hemigii. 

7. Villa Pullio.nis. 

8. In givitate Gatalaunis habet sessus i , a via publica usque in aquam. Hrotbei^ 
ingenua donat pro mansioue denar. ini , pro capite suo similiter. AvruUîis inge- 
nuus similiter. Marius ingeuuus pro capite suo den. un , pro mansione m. 

(j. CoLOMCA DE LuPERciAGo. Uuusquisque colonorum qui ibi est ex nativitate débet 
den. VHi, et feminœ denar. un. Ceteri coioni qui ibi se addonaverunt, débet unus- 
quisque den. un, et feminœ den. 11. Servi quoque debent unusquisque den. ui, 
aiicillœ similiter. 

1 o. In vico s. Remigii est ecclesia in honore S. Timothei dedicata. 

I 1 . In Risleio est ecclesia in honore S. Remigii dedicata. 

l'i. DEC1M.E DE ABBATIA S. TIMOTHEI AD HOSPITIUM S. REMIGII. 
IN PAGO RKMENSI DECIM.K II.E SUNT. 

De Scoilo. De Poi-ceto. 

De Hunrezeio. De Nantoilo , 

De Calmiciaco. De Prateilis, 

* Hoc placitum in luccni protulit Balui. CapM. t. II, cal. 8a3 et 83.V Prxterea conferend. 'Md. 
col. ^là^ «l 1873. 



APPENDIX. JSm 

De Villari AfiHorùfn. De Aiemamionim Cotte. 

De altero Villari. De Hîldrisei Villa. 

De Burdenaio. De Remiliaca Corte. 

De Puteolis. De Bnrgerii Corte. 

De Villa Merla. De Ursiniaca Corle. 

DeCerfoilo. De Floreio. 

Dé S^mafco. Dé Avennaco. 

De Savércei Corte. De Véntbîlo. 

IN PAGO LAimCMBNSI. 

De Coceio. De Audanî Corte. 

De Azillis. De Vauguliaca Corte. 

De Condato. 

IN PAGO TARDINENSI. 

De Pavilleo. De Baconi Villa. 

De Antenaio. De Monte S. Mariae. 

De Auvennaio. De Monte S. Martini. 

De Lagereio. De Proviliaco. 

IN PAGO PORCENSI. 

De Castello. De Abbonis Corte. 

De Vendée: De Somma 'fûrba. 

De Godulfi Monte. 

i3. In Atrio S. Remigii est ecdeaia in honore SS. martymm* Coimie e^ Dànoiani 
sabra ta. 

i li.ln LvpBntiAoo est mansus domimoatuf eum edificiiê, porto et viridario. Suht 
ibi avergafiae très , ubi possulit seminari de i^gik> môdîi ix. 

1 6. CoLORicA DB CoeiDATosciper Maternai --«Coloiiioi in CastélUotie. Anno incar- 
natîonîs dominiez Doc<%uvepiscopat«^aiileiiidomni Hintmari iVtt , f^nMki iniàâfM 
doauii régis ktnhiK» nomine Gautselmnst derieus, in vilIsfffi'GondcMmv êlfiWi 
super fliivium Matronam, viii kal. octob., ex prsecepto pnefati gloriosi régis , coram 
testibus roui lis, francb videlicet atque coionis • et consigaans tradidit ipsam viU^m 
missis donuii Hincmari, Adaloldo scilicet, custodi ecdesiœ S. Rem^ii, et Herin* 

37. 



292 APPENDIX. 

gaudo, ipsius advocalo. Hi testes in prœsenti fuerunt Mainherus, Theodaldus, 
Herieboldus. 

( Ex D. Vincentii epistola, excusa in Ephemeridih, Eruditornm, jun. 1770, p. 4ig. ) 

16. Major ejusdem villae [i. e. Agutioris Curtis] ex antiqua consuetudine 

débet nativitate Domîni et Pascha venerari seniores in monasterio, ex his obla- 

tionibus, de melle buticuias 11 In venerationibus magistrorum. . • • Quando 

autem aut magister iiiud venerint, occurrunt ei déférentes oblationes. 

Balda ing. cum inf. i tenet mans. dimidium ad dimidium censum 

Landoldus serv. ten. mans. ingenuil. dimid. ; facit et solvit medietatem 
similiter. 

(Ex Daluz. Capital t. II, col. 806.) 

17. In Tasiago habet mansum dominicatum cum caeteris œdificiis, hortumcum 
arboretis , vinario , etc. ; mansos ingenuiles xxxii , serviies xxxiv 

1 8. In Gubte âgotiore, excepto dominicato manso, mansi ingenuiles xcn semis, 
serviies xxxv. 

III. 

FRAGMENTA POLYPTYCHI SITHIENSIS'. 

( Ex Folcaini chartaiio, in hihliotheca civitatis Bononiensis asservato. ) 

1 . In ToRBODESHEif habet ecclesiam cum bunariis vni et jomalem i, mandpium i 
indominicatum ; de prato bunaria xv, de terra arabUi bunaria cxlyh, de mbm 
minuta bunaria viiii, de pastura communi satis, mansa xvin : ex his unum constat 
bunariis xii , deeem per bunaria x, item vn per bunaria vmi. Sunt in eis servi xii, 
qui faciunt in ebdomada dics ni; anciile vnn, faciunt iadmones vnn. Aiii ingemii 
faciunt in ebdomada 11 dies ; et ille ingénue femine vn, unaqucque facit ladmon. 
Ad hostes solidos nn; ad vineas carra ni. Facit de brace modia x, de farina simi- 
liter. Pullos II, ova X. Lunarios vi, luminarios xvi. Solvunt inter omnes solidos n 
denarios vin. Molinum j, unde veniunt in censum modia xn. De terra 



'De chartArio Folcuini, scculo x 9criplo, conf. Mabîll. Diplom. p. 7, a35, 6o5 et seqq.; Hîfl BU 
(/«[aFitincf»tVI,p. 385. 



APPENDIX. 205 

modia vnn. Arat bunariâ nn , et dat multcmein i. Rogenger habet bunarium i et 
jornalem i. Arat bunarium i. Alavîus habet bunaria ii. Arat bunarimni. Hisegeger, 
major, habet bunaria xvui , mancipia viii, molinum i. Solvit modia xi« Homines qui 
faciuntii dies in anno sunt xxviiii. Sacger habet bunaria u, mancipia* m, et cabal- 
licat. Allwardus , ilie Saxo , habet bunaria Yim. 

a. la ScALA habet casam indominicatam cum aliis castictis; de prato bunaria vu , 
de terra arabiii bunaria lxxxii, de pastura commun! sufficîenter; mansa xvr, omnes 
per bunaria xii, cum servis v, qui faciunt ii dies in ebdomada; anciile ii, quae 
faciunt ladmones n. Alie ingénue, unaqueque £icit ladmon. Ad hostes solidos nu, 
ad vineaa carram i. Parât unusquisque de brace modia x, de farina simiiiter. 
PuUos ni 9 ova x. Sunt ibi prebendaru vi. Adaiknd habet bunaria xx, arat bu- 
naria ni; iiie major habet xxim, mancipia i. 

3. In Bekmimgahem habet mansum cum scuria ; de terra arabiii bunaria xiu , silva 
minuta bunaria ui , et in Edekenas de terra bunaria x , mancipia x. Omnes, excepto 
Iremberto, arant ad ipsam viiiam bunaria nn, et coliigunt n et ducunt ad monas- 
terium; et daudunt virgas xii, et in monaiterio item omnes rirgas im. Et fadt 
unusquisque in anno dies xxnii in estate. Irembertus aulem arat bunaria n et 
coliigit i. Luminarii xi , solvant inter omnes sdidos vu , denarios vm. Homines 
qui fadunt in anno m dies sunt xx. 

&. In Kelmis habent monachi ecdesiam i ac bunuaria xn et mandpia vi. Lumi- 
narii IV : unusquisque solvit de cera vaiente denarium i. Mansum indominicatuni 
cum casa et aliis casticiis; de prato bunaria xxxvun, de terra arabiii bunaria xxx , 
de silva minuta bunaria xv. Mansa xv et ille dimidius per bunaria vi • cum servis x , 
qui fiidunt in ebdomada in dies , et anciile vi faciunt ladmones vi : alie ingénue , 
fadt unaqueque id est dimidium ladmon; unaqueque parât de brace modia x, de 
farina vi. Pullos ni, ova xx. Ad vineas unum quodque annum carros n. Lu- 
nariî XVI» prebendarii vn. Ded habet bunaria vi, arat bunaria ii. 

5. In MoRNniGAHBM Gundebertus habet bunaria vm, arat bunaria un. Gerbald 
habet bunaria m, arat bunarium i. Stracfiret habet bunaria vi, arat bunarium i. 
Theger, major, habet casam dominicatam cum aliis caatidis; de prato bunaria v , 
de terra arabiii bunaria xx, de silva minuta bunaria v; mandpia xn« fiertarius 
cabdlarius habet mansum de terra arabiii bunaria xx, de prato bmaâa v, de ailva 
minuta bunaria vi. Mansa n per bunaria xn. Fadl skxtt auperioa. àfattcipia vin. 



29Û APPENDIX. 

Benemar habet casam cutn aliis casticiis; de prato bunaria x,: de. terra arabili 
bunaria xxx, de pastura et silvà minuta bunaria xxin; mahsa' m pei*' bunaria xni 
Facit sicut superiua. Mancipia: xxiiii. Ostorandus habet mansa cum casticia; ck 
prato bunaria. X», de terra arabili bunaria xx, de ailva ijninuCa ^ bunaria iri« 
mansa m per bunaria xii. Facit sicut superius. Mancipia xxnii. Bavo habet caBuh 
cum aliis casticiis; de prato bunaria xi, de terra arabili bunaria xxx, de silva 
minuta bunaria un; casam i; per bunaria vin. Facit aicutsuperiiia. Mancipia xvi. 
Wendelbadus habet casam cum aiii» casticiis; de prato > bunaria û, àt, terrh 
arabili bunaria xxx, de sîlva minuta bunaria ni; mansumi, per bunaris xu. Faôt 
sicut superius. Mancipia xnii. M^nfridus habet casam cuni aliis casticiis ; de pnio 
bunaria xi, de terra arabiK bunaria xiv, desilTa minuta- et pastnra bumtrià xvi; 
mansa ii, per bimaria xii. Facit sicut superius. Mancipia nn. Baldninut babét 
casam cum aliis casticiis; de prato bunaria vi, de terra arabili bunatria xlx, de silFa 
minuta et pastura bunaria xx; mansum i per bunaria xii. Facit sicut superius. 
Mancipia vin. 

6. Iif BaiKOà^iHa habet ecclesiam,iiidoihimcatum mansum cum castieiisrvdepmitb 
bunaria xv, de terra arabili bunaria cxx, de siiva grossa^ bunaria xl ad saginandos 
porcos XX, de silva minuta bunaria c. Mansa xvni et dimidium per bunaria x», et 
illo. dimidiuS'per bunaria vi, cum servis xi, qui fadunt ih dies in; cdbdomada; 
ancillc viiii faciunt ladmones viiii; alii ingenui £tciunt ii dies in ebdombdai;: et: de 
ingenuis fcminis x veniunt ladmones v. Âd vineas carra iv et dimidium. Unusquis- 
(fue de brace parât modia x, de farina vi; pullosiii, ova xx. Lunàrit xxi. Sunt ibi 
prcbendarii vi. Luminarii xc; Solvunt inter omnes librami» solides v; -finiiigcr 
habet bunaria vi, arat bunarium i et dimidium. Megei habet bunarium-L.ei dimi^ 
dium, arat dimidium. Megenger habet' bunaria ii, arat dimidium» Bavo faabel 
bunaria xui, solvit denarios vin. Gundalbertus habet bunaria m, arat bunaria' n. 
Omel, decanus, habet bunaria m, arat bunaria ii. Lantfred habet de tem 
bunaria xxxi et dimidium, de silva minuta bunaria m; mancipia xiii. Arat b» 
naria ii , solvit solidos n. Elmgelger, major, habet bunaria de terra xuii et dimidîÉiiii; 
de silva minuta bunaria x; mancipia \x. Item alius Ingelgerus habet casam cum 
casticiis, de terra arabili bunaria xui^ de silva minuta bunaria x; mancipia 'Vi.Isti 
arant bunaria ini unusquisque, et sepiunt virgas xv. Gundelbcrtus habet biri 
nuaria xl, inde solvit solîdos vi:, et unaquaqueebdomada n dier; et habet inait 
cipia m. Molinos m : de uno veniunt modia c; de aliis, de unoquoque- modia Lxi; 
et ilic unus dat pullos xx, ova ce; illi alii unusquisque pullos xv, ova c. Bada^ev 
habuit inde >precariam' i, bec est mansum i^ de terra bunaria xliih; manctfna vj 



APPENDIX. 2«5 

Istî arant bimaria nn unusquisque» el sepiunt Tirgas xv; et in eitale fÎKit dies XTt , 
et cdligH bunarium i , et ducit ad monasterium ; et ad raonasterhiin sepiunt 
inler (Mîmes virgas m. Dant pulios n, ovar x. 

7. In Goiâco habet eccleûam eum bunariia xviu, mancipia 11. De luminaribus 
solidos ui. Casa» indominicatam cum aliis casticiis. De prato bunaria xl , de terra 
arabili bunaria clx, de silra minuta bunaria xxxv. Manaa xxi, per bunaria x. Sunt 
in eis servi xv, qui faciunt in ebdomada dies ui; anciile vu raeivnt ladmones vu; 
alii ingenui, qui faciunt in ebdomada 11 dies; et iile ingénue femine unaqueque 
facit iidmon. Ad hostes carrum , ad vineas carra m. Facit unusquisque de brace 
modia x , de farina modia vi. Puilos in, ova x. Sunt ibi lunarii xxnn , luminari xlu. 
Solvunt inter omnea solidos xii. Prebencbrii sunt ibi vf . Habet ibî sediiium i , 
inde solvit soiidum i. Walager habet bunaria n, arat bunarium i. Moiinum i, 
solvit modia xxx. Gamba i, solvit solidos un. Megenbardus habet bunaria ni, solvit 
soiidum I. Homines qui faciunt 11 dies in anno sunt xxxvn. lUe mayor habet casam 
cum casticiia; de terra bunaria xxii, de silva minuta bunaria vu; mancipia nn. 

8 . In RuKUNQiJiEM habet mausum cum castieua ; de terra bunaria xv, de siiva minuta 
bunaria x. Mansa u per bunaria xii , et ille dimidius per bunaria vi. Reaident in 
eia servi ui, qui faciunt in ebdomada diesiu ; ipsique perserviunt totoa iiloa mansos. 
Ad vineas carrum. Faciunt de brace modia x. Puilos 11, ova xx. Habet ibi lu- 
nares m , luminarios x. Solvunt inter omnes solidos u , denarios u. Homines qui 
faciunt 11 dies in anno sunt nii. Sunt ibi bunaria xnii. Veniunt ad incensuni de 
formaticis pense x. Item de bunariia 11 solvit pensam 1 de formatico. Item de 
bunario solvit de formaticis pensam. Item de bunariis vu veniunt de formaticis 
pense vn. 

9. In Wesrrnio habet eccleaiam indominicatam, mansum cum casticiis; de prato 
bunaria xvi, de terra arabili bunaria clviiii, de silva grossa bunaria xvni ad sagi- 
nandos porcos xx, de silva minuta bunaria u, de paatura communi suflicienter. 
Mansa xvin. Decem ex bis constant per bunaria xn; item v constant bunaria \, 
très bunaria viiii ; cum servis xn , ancillis vni. Faciunt in ebdomada dies 11 , et 
ladmones vui. Alii ingenui faciunt 11 dies in ebdomada, et de ingenuis feminis x 
veniunt ladmones v. Ad hostem carram , ad vineas carram i. Unusquisque parât 
de brace modia x , de iarina vi ; et dant puUos u , ova xx. Prebendarii v . 
lunarii xxxvi , luminarii lx : inter omnes solvunt libram i. Sunt ibi homines xxi 
qui faciunt in anno n dies. Habet ibi sedilioa x. Veniunlin inoensom de ai^gento 



296 APPENDIX. 

solidi VIII. Junel habet bunaria xini, arat bunaria ii et custodit sâyam. Moli- 
nos III : unusquisque solvit modia majora xxx; in uno anno saginat porcos ii, 
in alio i; et débet puUos xx, ova ce. Item molinum i, solidos v. Winehnar, major, 
habet de prato bunaria m, de terra arabiii bunaria xxxii, silva minuta bunaria v; 
mansa ii. Facit sicut superior. Lunarii xvii. Hlodeger habet mansum dominicatum; 
de prato bunaria vu, de terra arabiii bunaria XLin, de silva minuta bunaria vnr. 
Lunarii xxi. Gervine, caballarius , habet casam dominicatam cum castidis, de tem 
bunaria xv, municipia ii. 

IV. 
SPECIMEN BREVIARU RERUM FISGAUUM CAROU MAGNI'. 

( Ex J.G. Eckhardi Comment, de rébus Franc, orient t. II, p. goa-gio.) 

1 . Invenimus in insula, quae Staphinsere** nuncupatur, ecciesiam in honore S. Mi- 
chaelis constructam, in qua reperimus altare auro argentoque paratum i. Gapaas 
reliquiarum deaiu*atas et cum gemmis vitreis et crystallinis omatas v. Guprinam 
per loca deauratam i. Crucem reliquiarum parvulam, cum ciave , laminis argenleis 
dcauratam i ; aliam vero crucem parvam reliquiarum auro vitroque fabricatam i , 
aliam vero crucem majorem auro argentoque paratam cum gemmis vitreia i. 
Pendet super idem altare corona argentea per loca deaurata i, pensans libras n, 
et in inedio illius pendet crux parva cuprina deaurata i et pomum crystallinain ; 
et in eadem corona per girum pendent ordines margaritarum diversis colo- 
ribus xxxv. Est ibi de argento munidato solid. m. Habentur ibi inaures am^i iv« 
pensantes denarios xvii. Sunt ibi calices argentei ii, quorum unus, deforis sculptas 
(^t deauratus, pensât paritcr cum patena sua solid. xv. Offertorium argenteum i« 
pensans solid. vi. Bustam cum cuperculo argenteam ad timiama portandum i, 
pensantcin solid. vi; aliam bustam argenteam i, pensantem solid. v. 

•i. hivenimus ibi turibulum argenteum per loca deauratum i, pensans sol. xxx; 



' Cuin Carolus M. câpitularc de Villis anno 81 a Uvit. ConnDgius vero, cum lecto diflBdliora enciil, 

(-uiidi<li5!ict , rt inissis per provincias regiis cxequen- eadem cum Baluzio non communictvit , Dot vero 

(liim tradidisAct, videtur simul iis specimina que- ex codice carolinis lemporibus C(MBV0,qiii estai fal 

dam exhibuiMe, unde discerent qua ratione veilet bibiiotheca HelmsUdieosi , exacte detcriptUMS^ 

res fiscales ubique in catalogum referri et recen- Eckhard. 

Nori. Ilujusmodi specimina et speciminum frag- ^ Nunc Stepkantweri , in Moae fluminit ioMib, 

nicuta nactus est velustissimus descriptor capitularis miiiaribus xii infra Trajectum. 
îllius de Villis eaque dicto capituUri buic pnrno- 



APPENDIX. Ètrt 

aliud etiam turibulum cuprinum antiquum i. Âmpullam cupriiiini i ; diMH am- 
pullam stagneam* i. Urceum cum aqiiamanile cuprinum i. Ollam vitream ma- 
gnam i. Âmpullas vitreas parvulas cum balsamo'' ii. Pendenles super eandem 
ecclesiam signa bona ii , habeutes' in funibus circulos* cupiinos deauratos u. 
luvenimus ibi planetas*^ castaneas ii , de lana factam et tinctam i. Dalmaticam i. 
Lineam* i. Aibas vu. Amictus un. Fanones lineos serico paratos ad offerendum ad 
altare xin. Pallia ad altaria inducenda viiii. Pallia de iana facta et tincta ad altare 
induendum ii. Pallia linea tincta n. Linteamina serico parata ad altaria vestienda u. 
Manicas sericeas auro et margaritis paratas un , et alias sericeas nii. Corporales ini. 
Orarii n. Plumacium' i. 

3. De libris : liber Eptaticum' Moysi et liber Josuae et liber Judicum, et Ruth, 
et libri Regum un , et libri Paralipomenon n , in uno volumine. Liber psalmorum 
David, et liber parabolae Salomonis, et liber Ex^clesiastes, et liber Canticum can- 
ticorum, et liber Sapientiae , et liber Jesu filii Sirach , et liber Job , et liber Tobi, 
et liber Judith, et liber Ëstber, et libri duo Machabaeorum, in uno volumine. 
Libri xu Prophetaruro , et libri Hesdrae duo in uno volumine. Liber Actuum Apos- 
tolorum, et liber Epistolarum Pauli , et libri vu Epistolarum canonicarum, et 
liber Apocalypsis , in uno volumine. Liber Lectionarius , tabulas laminis cuprinis 
deauratis habens paratas, i. Liber Omeliarum diversorum auctorum i. Liber B. Gre- 
gorii quadraginta Omeliarum i. Libri Sacramentorum m. Libri Lectionarii n. 
Liber Canonum excerptus i. Liber Ëxpositio psalmorum sine auctore i. Liber 
quatuor Evangeliorum vetustus i. Libri Antifonarii ii. Liber commentarii Hiero- 
nymi in Matbaeum i. Liber Regulae S. Benedicti i. Est ibi de nitro duae tinae 
plenae, de piumbo tabulaeMii et una massa, et calami glxx. Faldonem ad se- 
dendum. 

Item unde supra. 

à. Invenimus in eodem loco ciurtem et casam indominicatam , cum caeteris aedi- 
(iciis, ad praeiatam ecclesiam respicientem. Pertinent ad eandem cartem de 

* Pro iUtnmemm ' Cckardus plomêciom hic eiponit de vélo ihre 
^ Intcllige Mcnim cbrisma. labemaculo opère plamato tel pltuneo iacto, boc 

* Corri^ndom, opinor, ^nJenlia et kahtnHa. est, acupicto, a plamario me taitore aut aciipic- 
' PlaneU ûve casula , nostris ckanMê , erat vettit tore. 

•aœrdotis, ticot dalmatica diacooi, tunica tub- * fyte(ic«m ett tt ffMm i c km i aive libri quinque 

diacoDÎ. M ojab , liber Joana et liber Jndkvm. 



* Videlor subaudiendom hudctu. 



38 



29» APPENDIX. 

terra «rabili juraales dgcxl ; de pratis , unde coUigi poflsuat de ibeao carmdes dgi. 
De aonona nihiJi reperii.uuâ, excepto quod décimas proveodaruat citrrad. xUt 
qui fiunt provend^ti usque ad inîssain S. Johannis*, et &unt lxui. De braoe 
modii XII. CabaiUm domitum i, boves xxvi, vaccas xx, taurum i, aninnftiiii 
minora^ lxi, vitulos v, vervices lxxxvii, «gnellos xiv, hircos xvii, capreas i.via» 
haediculos xn» porco» xl, porcello6 l, avecos'' lxiu, puUos l; vaaa apium xm. 
De lardo baccones xx, pariter cum minutiiâ; luictos xxvii; verrem occisum ft 
suspensum i,\ formaticos xl , de inelle siclus dimidius ; de butiro sicli u , de i^ 
modi Y» de sapone sicli m. Culcitra cum plumariis v; c^daria aerea ui, fervea 
vcro VI ; gramacula v, luminarc ferreum i, tinas ferro ligatas xvu, falcea x, &1- 
cîculas XVII, dolaluras vu, secures vu; coria hircina x, pelles vervecinas xxvi, 
scigenam ad, pisçandum i. Est ibi genicium, in quo suot foeminac xxiy, in quo 
veperiisaus sarciles v cum fasçipiis iv , et camisiles v. Est ibi molina i ; reddit annia 
singulis modios xii. 

5. RespiciuQt ad eaïklem curlem mansi ingénuités vestiti xxiii. £x bk suai fi 
quorum rendit uausquisque, aonis singulis, de anaona modios xiv, irishcingus^ iv, 
4e lino ad pisam seigam i, puUos ii, ova x, de semente Uni sextarium i, de lese 
tiicuUs sextarium i. Operatur anjnifi singulis hebdomades v, arat jurnalesui, secal 
d^ {bei¥> in prato dominico carradas i et introducit. Scaram iacit. Caeteronim vera 
Sf\m\ VI, quorum un^quisque arat annis singulisjumaiesii, seminat et introducit; 
secat in prato dominico carradas m et iiias introducit; operatur bebdomadaa ii. 
Dant in ter duos ia hoste bovem, id est, quaudo in hostem non pergunt; equilat 
quocunque illi praecipitur. Et sunt mansi iv, quorum arat unusquisque anoja 
singulis jurnsdes ix, seminat et introducit; secat in prato dominico carradas in el 
illud introducit. Operatur in anno hcbdomadas vi, scaram facit ad vinum dit- 
cendum, firmat de terra dominica jurnalcm i, de lîguo donat carradas x. Et 
est unus mansus qui arat annis singulis jurnales ix , seminat et introducit; secat 
de foeno in prato dominico carradas m et illas introducit; scai*am facit; para- 
fredum donat, operatur in anno septîmanas v. Scrvilcs vero mansi vestiti ux. 
quorum reddit unusquisquc annis singulis Friskingam i , puilos v , ova x ; nutrit 
porccUos dominicos iv; arat dimidiam araturam; operatur in ebdomada m dies. 



' Dccimarum itaqoe , ut hune locum dilacidem, in suo commenUrio subministrare interpratatio 
triginta carrada ccrtis quibusdam hominibus, Lxx ^ Animalia minora, que, nondumtauriaatvaooB, 

numéro , frucnda: uAque ad fcstuni S. Joannis ab vitulorum tamen œtatcm exccsserunt. Ex EckkmA. 
eeelcsia; Stephanscrcnsis prxpositis data: fucrant. ' Avecos idem est ac aucaSs quod anseres sigid- 

Nec reticendum tamen Eckbardum hic longe allam iicat. 



APPÉNDTX. 

stsaram faeit, [MifttffèKluttt dûttot. Hmp vwo^iillnis hàà dbMkfiem r M nitilem i; 
(!;Mfidthfa<^eni etC!6i|U{t[yàll^ynV ♦« î " 

6. Restant enim de ipso épiw^pthn eilTteft tH de qikitnn hN^brtviatimi «on eil^ 
sed in summa totum continetur : habet quippe summa Aiigustensis episcopatus 
manâ<» ingenuiles vestittm iMtv , ëbsos xnx?; séfrâes Vistt» irèMîlos dcccvto^ abios xlv. 
Imer itigetiiii)^ acitein «ti^Tvilès Yestito^lKGeiâttvu , $hmê txtt. Vaanâéni 

De illis clericis et laicis , qui illorum proprietates donavenint ad monasterium ; quod vocatur 
Witttnbsrg ( Wmsênhmuy ) , et e œnlni recepenial ad U8«in fimotuâriiliti. 

7. Haetwig piwbyter tradidit ad ipsum mooasteriiHn supradictuÉd io pigo Wor- 
macinse medietatem de Ua ecdeâia^ quae est constracta in TÎlla Hessiheim^ etcum 
casa dominicata mansos vdstilos senriiÉs !▼« de vinets pkturaa v; et e ooatra leoepH 
illam ecdeaiam in Tilla Uidienstein , et cdm casa dominicata mantoa vestiios eei^ 
viles VT , de vineis pictaras ▼ i de prata ad carradas xx : in ea Tébo ratione , «1 id 
ipsum, quod tradidit, diebus >ritae auac habeat in ^racariiMi. 

8. Motuuinus et uxor ejus simiiiter tradiderunt ad ipsum monasterium, in villa 
Heasibatm» in ipso pago, ctim casa dominicata mansos véstito» ^erviiM vi, de 
vineis picturas v, de prata ad canrada» xit; et e liontra receperont^ in ipaa villa» 
cum casa dominicata mansos vestitos serviles vi , de vineis picturas vu , de prata ad 
carradas xv. 

9. Unroh habet in ipso pago , simiiiter in precariutaa, in viHailla mansum veaë- 
tum r, serviles absos 11 ; de vinea pictura i, de prata ad carradas xx, diebus vitae suae. 

I o. Birniho presby ter tradidit ad ipsum roonasteriumt in ipsapago^ in vîila Pran- 
conadal, ecclesiam 1, et cum casa dominicata mansos vestitos serviles vn, de 
vineis picturas ni, de prata ad carradaa xx; et e contra reeepit, in îp#o pago, 
in villa Marisga , mansos serviles absoa m , de vineis piotiHWB 1 « àe prata ad 
carradas xx. 



' Hic èniott recoûib rcrm ^fm id fiHuaiSc*» flMitiiteayoiligpiiâli»,tni'iHlliiii,iaaftaftaf' 

pbinsere pertinoerunl. Corn vtco non procyl ab koc ■Malnmdtf epiicopUi Km^oMmo (iy>>fj, Um^gê 

û%co Asnipium , Gritio H TreoU , ut infcriui vide- ikbiiic diitito) et recemkNieBi booer uB i monatteni 

bimus, jaceint, bine nrideof est librariom , qoi hmc Wetfltenburgeiittt , que proxime teqaontiir, inter- 

breviarii carolini ipecimina detcripsit. ea qiue de calaïae, loco certe doo congrao. Em Eekimrdo. 

38. 



500 APPENDIX. 

1 1 • Similiter tradidit Gomoldus ad ipsum monasterium , in ipso pago , in villa 
nuncupata Vuisa, cum casa dominicata mansos serviies vestitos y» de vineis pic- 
turas III , de prata ad carradas xx ; et e contra rccepit in ipsa villa cum casa dcHni- 
nicata mansos vestitos serviies iv, de vineis picturas ii. 

1 2 . Graolfus ciericus tradidit ad ipsum monasterium , in ipso pago , in villa illa , 
cum casa dominicata mansos vestitos serviies v, de vineis picturas quinque. Er 

SIC CETERA BREVIARE DEBES. 

De beneficiariis qai de eodem monasterio benelicium habere videntur. 

i3. Habet Hunbertus in beneficium, in pago Wormacinse, in villa nuncupata 
Wanesheim, cum casa dominicata mansos vestitos serviies vi; ingenuiles ves- 
titos II, absos iv; de prata ad carradas xx, de vineis picturas vi, et silvam conunu- 
nem. Et in ipsa villa habet Friduricus beneficium i; Baldrih habet beneficium in 
ipso pago , in villa nuncupata illa , cum casa dominicata mansos vestitos serviies v, 
absos IV ; de prata ad carradas xxx, de vineis picturas v, molinum i, et silvtm 
communem. 

i&. Habet Gerbertus, in ipso pago, in villa illa, beneficium, cum casa domi- 
nicata, mansos serviies absos, de vineis picturas v. 

1 5. Meginhartus habet in beneficium, in ipso pago in villa Âlusenza, cum casa 
dominicata mansos vestitos serviies n , absos m ; de prata ad carradas xv, de vineis 
picturam i , molinum i , et silvam communem. 

16. Habet Herigis, in ipso pago, in beneficium, in villa illa, mansos vestitos 
serviies iv , absum i; de vineis picturas ii. 

I y. Waltheri habet in beneficium, in ipso pago, in villa iila , cum casa dominicata 
mansos vestitos serviies vi, de vineis picturas vi, de prato ad carradas vi; et 
inter Lorcnzcn Villare et Hepranheiin et Winolfesheim mansos vestitos serviies ii, 
absos II. Et habet ipse Waltheri, in pago Spirense, in villa Tatastat, ecdesiam i, 
cum casa dominicata mansos vestitos ingenuiles m ; serviies vestitos x , absos i ; de 
vineis picturas v, de prata ad carradas xx. Et sic caetera de talibus rébus bre- 
VI are debes. 



APPENDIX. 501 

Item ad breviandum de Peculiis e mioUterio ill. Majoris vd oeteromm*. 

1 8. Invenimus in AsDapio*" fisco dominico salam regalem ex lapide factam optime t 
caméras m , solariis totam casam circumdatam , ciim pisilibus xi , infra ceiiarium i , 
porticus u; aiias casas infra curtem ex ligno factas xvn cum totidem cameris et 
ceteris appendiciis bene compositis; stabulum i, coquinam i, pistrinum i, spi- 
caria ii, scuras m, curtem tunimo strenue munitam, cum porta lapidea, et de- 
super solarium ad dispensandum. Curticulam , similiter tunimo interclusam , 
ordinabiiiter dispositam diversique generis plantatam arboribus. Vestimenta : 
lectum parandum i, drappos ad discum i parandum; toadum i. Utensilia : con- 
cas aereas ii, poculares u, calderos aereos ii, ferreum i, sartaginem i, grama- 
iium I, andedam i, farum i, secures n, dolatoriam i, terebros ii, asciam i, scal- 
prum I , runcinam i , planam i , falces n , Êilciculas ii , palas ferro paratas n ; 
utensilia lignea ad mînistrandum suflQcientia. De collaboratu : spelta vêtus de 
anno praeterito , corbes xc , quae possunt fieri de farina pensas cccl ; ordeum , 
modios c. Praesenti anno fuerunt speltae corbes ex ; seminum ex ipsis corbes lx , 
reliqua reperimus. Frumenti modios c ; seminum lx , reliqua reperimus. Siliginis 
modios xcvni, seminum totidem; ordei modios mille, dccc seminum, reiiquire- 
positi; avenae modios ccccxxx, fabae modium i, pisorum modios xii, de mol. v 
mod. ccxL, reliqua reperimus. De cambis iv praebendarum mod. dcl ad minorem 
mensuram , de pont, n ; [de] sale mod. lx et sol. n , de ortis iv sol. xi ; mel mod. m 
de censu ; buty rum mod. i ; lardum de praeterito anno baccones x, novos baccoiies ce , 
cum minutia et unctis; formaticos de anno praesenti pensas xLin. De peculio : ju- 
menta majora capita li , de anno tertio v, de praeterito vn , de praesenti vu ; poledros 
bimos X , annotinos viii , emissarios ni ; boves xvi , asinos u , vaccas cum vitulis l . 
juvencos xx , vitulos annotinos xxxvni , tauros ni ; porcos majores cclx , porcellos c , 
verres y; vervices cum agnis cl, agnos annotinos ce, arietes cxx; capras cum 
hoedis xxx , hoedos annotinos xxx, hircos m; aucas xx\, pullos lxxx , pavones xxii. 

De eo que tupra. 

I g. Item de mansionibus quae ad suprascriptum mansum aspiciunt. In Grisione* 
villa invenimus mansioniles dominicatas , ubi habet scuras ni et curtem sepe cir- 

* Vid. noL a« pag. 398. prociil ib orbe CiiTÎa, ofrawiin varsos Libarnalem 

^Nofltroteinpore,EckliardoiDteq>rete,(»«aiup«op- *Hodie Grittk, ad f^p^wrinm Qhria lapidem . 

pidom miiliahbos circtier xlt • Slephanswerdo, baiid orieat«n veffMt. 



502 APPENDIX. 

ruindatam. Habet ibi hortum i cum arboribus; aucas x, anantes viii, puUos xxx; 
casas et curtem sepe munitam. In alia villa reperimus mansioniles dominicatas > 
et infra scuras m, vineam aripenn. i , hortum cum arboribus i, aucas xv, puUos xx. 
In villa illa mansioniles dominicatas. Habet scuras n, spicarium f, hortuai i, 
ciirtem sepe munitam. 

Item unde suprt. 

Q o. MfiNSORAM modiorum et sestariorum ita invenimus, sicut et in Palatio. Minûte- 
riales non invcnimus aurifices, neque argentarios» ferrarios, neque ad venanduait 
neque in reliquis obsequiis. De herbis hortulanis quas reperimus, id est : lilium, 
costum, mentam, pctresilum, rutam, apium, libesticum, salviam» satureiam« 
savinam, porrum, allia, tanazitam, mentastram, coliandrum, acalonia», oepM, 
caules, ravacaules, vittonicam. De arboribus : pirarios, pomarios, mispilarios, per- 
sicarios, avelanarios , nucarios , morarios, cotoniarios. Reperimus in ilio fisco domi- 
nico domum regalem , exteriuâ ex lapide et interius ex ligne bene conslructam ; 
caméras ii , solaria ii ; alias casas infra cmtem exl^no (actas vni ; pisile cum camttm i 
ordinabiliter constructum ; stabulum i , coquina et pistrinum in unum tenenttlr. 
Spicaria quinque ; granecas m , curtem tunimo circumdatam desuperque spinis mu- 
nitam, cum porta lignea. Habet desuper solarium, curticulam similiter tunino 
interclusam; pomerium contiguum, diverai generis arboribus nemorosum; infin 
vivarium cum piscibus r, hortum bene compositum i. Vestimenta ad lectiun pa* 
randum i, drappos ad discum parandum i, toaclam i. Utensilia : concas aereas n, 
pooularem i, baccinum i; caldaria aerea n, ferreum i; sartaginem i, cramaliumi, 
andedam i, farum i, securem i, dolaturam i, terebros n, scalprum i, asciani i, 
runcinam i, planam i, falces ii, falciculas ni, fossoria u, palas ferro paratas a; 
utensilia lignea sulBcienter. De conlaboratu : spelta vêtus de anno f»^eterito cor- 
bes L\\\, quae possunt iieri farina pensas cccc ; de anno praesenti spelta corbea xc, 
quae possunt fieri pensas ccgcl; de ordeo novello ad servitium modii dcg, ad 
sementem modii dc; lardum vêtus de anno praeterito baccones lxxx, novo de 
nutriminc baccones c, cum minutia et unctis; sunt simul baccones cccxxx; for- 
matas pensas xxiv. De peculio : jumenta majora, capita lxxix; pultrellas trimas xxiv, 
bimas xn , annotinas xni ; puledros bimos vi , annotinos xii ; emissarioa vel bur- 
doues IV; boves xx, asinos n, vaccas cum vitulis xxx, tauros ni; alia animalia a; 
porcos majores cl, minores c; verveces cum agnis lxxx, agnos anniculos Lvm, 
multones lxxxii; capras cum hocdis xv, anniculos vi; hircos vi; vasa apium L; 
aucas XL, anantes xvn, pullos c, pavones vni. 



APPENDIX. 505 

3 1 . Inyenîmus in iUo fisco dominieo casam regalem cum cameris ii , totidemque 
caminatas, cellarium unum, porticusii; curticulam interdusam, cum tunimo strenue 
munitam ; infra camcras ii , cum totidem (nsilibus ; mansiones foeminanim ni ; ca- 
pellam ex lapide bene constnictam , alias intra curtem casas ligneas ii, spicaria iv, 
horrea n, stabulum i, coquinam i, pistrinum i. Curtem sepe mfuiiitam, cum 
portis ligne» ii , et deauper solaria; lectum paralum i, drappoa ad discmn paran- 
dum I, toadam i. Utensilia : concas aereas n, poculares n; caldaria aerea ir, 
ferreum i, patellam i, securem i, dolataram i, terebrum i, scalprum i, pianam i, 
utensflia lignea ad ministrandum aufficienter. 

De conlaboratn : spelta vetua de anno praeterito, corbes xx, quae possuni fieri 
farina pensas c; praesenti anno (uerunt de spelta cori>e8 xx; seroinavit ex ipsis 
coi4>e8 X, rdiqua reperimns. Sigil modii gex; seminavit c, reliqua reperimus. De 
ordeo mod. ccccl ; seminavit ccc , reKqua reperimus. De aveno modioa ce ; semi- 
navit totidem. Lardum vetas de praeterito anno, baecones lx; novetto de nutri- 
mine, baccones l, cum minutia et unctis; de censu bacconea xv, cum minutia et 
unctia : sunt simul baccones cxxv. 

De peculio : jumenta majora , capita xi^nn ; potreHaa trimas i , bimas xif , an* 
niculos XV ; poledros bimos vu ; emissarios vel burdones ii ; bovcs xxuii , vaccas 
cum vitulis vi , alia animalîa v; poreos migres xc, minores lxx; verveces cum 
agnis CL , anniculos ce ; multones vin , capras cum hoedis xx , anniculos xvi , hir- 
cos V, aucas x. 

3 3 . Repperimcs in illo fisco dominieo domum regadem, ex ligno ordinabiliter cons- 
tnictam; cameram i, cellarium i , stabolum i , mansiones m , spicaria n, coquinam i, 
pistrinum i , scuras m; curtem cum tunimo circumdatam et desuper sepe munitam « 
hortum diversi generis insertum arboribus, portas ligneas ii, vivaria cum piscibus m. 
Utensilia : concas aereas ii, poculares aereos ii, cramalium i, andedam i, patel- 
lam I, securem i, dolaturam i, terebrum i, scalprum i, palam ferro paratam, 
utensilia lignea suflicienter. Vestimenta : lectum paratum i, culcitram i, pluma- 
cium i , linteos ii, mantile i, mappam i, toadam i. 

De conlaboratu : spelta vettia de anno praeterito, corbes xx, unde possunt 
fieri farina pensas e ; praesenti anno fuerunt spelta corbes \x\ , aetntnavit corbem 
unum, reliquum repperimus. Lardum vêtus de praeterito anno, baccones ce; 
novello de nutrimine , baccones l , cum minutia et unctis ; de censu baccones lxxx , 
cum minutia et unctis. 

De peculio : jumenta majora» capita tantum; putreUas trimas tantum, bimas x, 
anniculos xi ; poledros ie tertio anno tantum , bimos x, anniculos v ; emisaarios ii ; 



504 APPENDIX. 

boves tantum, vaccas cuni vitulis tantum, juvencos viii, vitulos aoniculos m» taurum 
I ; porcos majores cl, minores c, verbices cum agnis cl, agnos anniculos ce , mul- 
tones G ; capras cum hoedis xxx , amiiculos xc , hircos x , aucas xx , ananteft nii. 

a 3. Invenimds in Treola fisco dominico , id est casam dominicatam , ex lapide op- 
time factam, caméras ii cum totidem caminatis, porticum i, cellarium i, torcularium i, 
mansiones virorum ex ligno factas m , solarium cum pisiii i ; alia tecta ex maceria m ; 
spicarium i; scuras ii; cortem muro circumdatam cum porta ex lapide facta. 
Vestimenta : cuicitram i, plumarium i, Icctarium i, linteum i, coopertorium i» 
bancaiem. Utensilia : ferreolum i , pateliam plumbeam i. De vineis dominicis , 
vino mod. dgcxxx, de censu mod. d. Ganabis libras ii. 

De berbis bortuianis , id est : costum , mentam , livesticum , apium , betas , 
liiium, abrotanum, tanezatum, salviam, satureiam, neptam, savinam, sdareiam, 
iiolsequia, mentastrum, vittonicam, acrimonia, maivas, mismalvas, caolas, cer- 
tbiium, coriandrum, porrum, cepas, scalonios, brittolos, alia. 

De arboribus : pirarios diversi generis, pomarios diversi generis, mispilarios, 
persicarios, nucarios, prunarios, avellanarios , morarios, cotoniarios, cerisarios. 

Haec est sumiiui de tupradictis viliis. 

a 6. Sont in summa : spelta vêtus de praeterito anno corbes rtur, unde possunt 
(ieri de farina pensae rmr ; frumentum vêtus , et sic de caeteris praeteritis et 
praesentibus Irl [ iitterulis ? ] numerabis. 



( Ex cod, sangermano-praterui fere coœvo , n® g64 « in BMiotk. rtg, ) 

NATIVITAS THOMiE. 

Ad stabulum m. Letramnus i. 

Ad buriam i. Filibertus i. 

Vervccarius i. xlvi. Isti accipiunt panem sprimatam. 

xLVi superadditi. Matriculari vini. 

Medici i. m. Laici xxx. 

Albuinus. De prima caméra ini. 

Hartlaiiim. De secunda caméra x. 

Ragcmboldus. De tertia caméra ii. 

Guntvinus. Ad portam secundam i. 

Vulgcrus. Ad domum iniirmonim i. 



APPENDIX. 



SUS 



Ad portam mediam i. 

Ad portam sancti Albini i. 

Carpentarii iiii. 

Mationes iiii. 

Molendarii x accipiunt panes xv. 

Ad piscatores vi. 

Ad ortos VIII. 

Ad bunam vi. 

Ad vineam i. 

Ad vivarium m. 

Verbecarius i. 

Très infantes. 



Sopenddiii. 
Ad cellarium viii. 
Ad marmorum n. 
EMuinuftj 
Et Wiuidill I. 
Ëftfierliif. . 
EiOtgertift, 1. 
Infirminn i.jlxi. 
Molendarii m. 
Pan^ vui. CVL ; 
cxxxv. 



QUIBUS TEMPORIBUS POTIO DATUR. 



viii kal. jaii Nativitas Domini ; mor. [i. e. moratum]. 

VII. Lai. jan Stephani : non môr. , sed potio. 

VI kal. jan Johannis : non mor. , sed potio. 

kal. jan Grcumcisîo Domini : potio. 

VIII id. jan Epiphania : mor. 

III kal. feb Bahhildflfc : mor. 

un non. feb Pnrttcàlîo tâncts lltm : mor» 

un id. mart • • . Gregorii : potia 

kal. mai Philippi et Jacobi : potio. 

X kal. jul Paulini : potio. 

VIII Lai. jul Johannis : mor. 

ni kal. jul Pétri et Pauli : mor. 

1111 non. jul Martini : potio. 

XIII kal. agusl. . • • Dedicalio sancti Stephani : polk). 

VIII kal. agusl. . . . Jacobi : potio. 

V kal. agusl. . . . Dedicatio Pétri : polio. 

III non. agusl. . . Iiiventio Stephani : potio. 
iiii id. agusl. . . . Laurentii : potio. 

IV m kal. sept Assumptio Mans. 

Vint kal. sept .... Bartbolomei : potio. 

VI id. sept Nativitas Mariie : potio. 

XI kal. octob. . . • Mathet : potio. 

VII kal. octob. . . . Firmini : polio. 

V Lai. noverob. . Simonis et JikUc : potio. 

nu id. novemb. . Martini : non mor, sed potio. 

II Lai. decemb. . Andreae : non noor., led potSo. 

III id. decemb. . Fusciani, Victorici etGenliani. aM>r. 
xii Lai. jan Tliomc : potio. 



h 



506 APPENDIX. 

In caput QuadragcsimflB : poiio. 

In ccna Domini : podo. 

In sabbalo sancto : potk). 

In dominica Pasche : mur. 

Per totam ebdomadan : mera. 

In medio Paschœ; in ebdomada abbatis. 

In Âscensione Domini; in Pentecosten : potio. 

V id. jul. sancti Benedicti abbatis : potio. 

STATUTA- ANTIQUA ABBATIS SANCTI PETRI CORBEIENSIS*. 

Brevis* qucm Adalhardus senex**, ad Corbeiam régressas, anno incamationis Domini dgqcjuii, 
mense januario , indictione quinta décima, imperii vero gloriosi Qduduici Augusti* viii*, 
fieri jussit. 

LIBER PRIMUS'. 
CAPUT I. 

Isti sunt provendarii qui omni tempore aequaiiter et pleniter in nostris diebus 
esse debent; et si unus ex eis mortuus fiierit, statim aller restituendus est, ut 31e 
numerus semper sit plenus , et nuilus amplius in illo numéro addatur. Et quamvis 
modo sint alii clerici superflui , sicut est Savaricus^ et aliquanti aiii ad illam celiam ; 
vel laici aliqui , sicut sunt^ ibi ad ipsam celiam', et sicut sunt illi Winedi et Gerola 
et Bruningus Saxo, vel germanus Bituradi, vel si alii adhuc mittantiu*' clerici vel 
laici , non tamen ad illum numerum cl adjungendi sunt, sed semper separatim 
habendi et tunc^ liberandi sunt, sccunduni quod tune temporis ilie qui praeest 
eis singulis darc jusserit. Isti vero cl uno semper tenore in nostris diebus libe- 
randi sunt , sicut hodic per singulas ofHcinas liberantur ; alii sic , alii vero sic : quod 
ideo hic scribere necessc non fuit, quia ex usu quotidiano' tam dantibus quam 

* Haec Adalhardi sUtuta bis fereque continuatim * Bme. B. 

Mrripta sunt in nostro (>>dice ; prior transcriptio cum ' 5enex decst. B. Ed. 

lacunis , postcrior cum itcrationihus , impertecta * Agnsù. A. 

tamen, utraque parum congrucns et inordinata. ' Nullus in G>dice api^aret divisionii ordo; aUa- 

ldco(|uc modo unam modo altcram sccuti sumus, men quem instnuit Adierias, illum, ntut lût. 

prout h«c aut illa magis gcnuina prxhere vidcbatur, quantum potaimiu servandum dosimus. 

spuriis ad oram conjectis cum variantihus ex Achcrio ^ .Sa/vcncui. A. 

Icctionibus, quas tamen ipsas quoque in textum in- ^ Sont dcest. B. Ed. 

tcrdum inseruimus. Littera A priorem in ordinc Irans- ' CeUam deett. A. 

criptionem indicat , B posteriorem , Ed Acherii edi- ' Mittuntur. A. 

tionem. ^ Tune deest. A. B. 

^ Conf. Mabill Annal Bened. I. xxix , c. iT) . t. 11, ^Cotidiano. A. B. 
p. ^65 et 466. 



APPENDIX 507 

accipientibus notissimum est, elipn minisleriales htbent inde riogiili brèves suos, 
id est camararius, cellerarhis* et senesoaioàs. 

De glebicis : PulsanHes duodecikn; dii olérici septetn. Ex his ad ceUarium^ doo, 
ad lavendariam fratrum unus, ad curtioulam abbatis unus^ ad domam infinnomin 
très. Alise vero nécessitâtes quas derici faoere debent, per pidiantes fiant. Et ideo 
necesse est, ut taies ibi ponantur, qui omnes nécessitâtes. interiores facere poasint, 
et de familia nostra sint; nec* contradicere quicquam audeant, et, jcuta quod esse 
potest , Qt officiâtes sint , et de ipso officio vel TeUgione sua , post prepositum et 
deoanum, ad castodem'' sancti Jobannu ï^espiciant, nec omnino suie custodia 
relinquantar, ne, propter aliquam turpHodinem iUorum, religio monasteni Mas- 
phemetur. 

Item ihs laigts : Matricularii duodecim, laici triginta. Ad primam cameram sex, 
sutores m, cavdarii* n, fuUo i. Ad seciindain cameram decem et septem^ Ex bjs 
ad cameram unus, fabri grossarii sex, aurifices duo, sutores duo, scutarii duo, 
pargaminarius i , saminator' i , fusarii très. Ad tertiam cameram ni ; ad eellarium et 
dispensam portarii duo; ad domum infirmorum unus ; gararii duo; ad lignarium in 
pistrino unus; ad portam medianam tmus; ad portam sancti Albini unus^; car- 
pentarii quatuor, mationes' quatuor; medici duo; ad casam vasatlorum^ duo. 
Isti sunt infra monasterium. 

IsTi VERO EXTRA MONASTEiuoM : Ad moliuum duodccim , ad piscariam sex, ad sta- 
bulum duo, ad bortos^octo, ad buriam septem, ad vineam unus', ad virarium 
unus", ad arboretam novam duo, berbicarii duo. 

CAPUT II 

Isti autem sunt dies tredecim in quibus eis , premier amorem Dei et bonorem * 
sanctoram dierum, excepto provenda sua, si non amplius, Tel taiit oouolatio 



* CeUarwAt. A B 

^ CêUûrwimm. & — CêUêrurimm Cd 
•ATf. A. 
'Ouiorrm. A. 

' Oundùi. A. a 

' QmtUmonlecim Ed 

• SaHÙalor. A. 



^ Voce*, mdpmim miIi âlkim —a. ^mwt. ». Ed. 



* htf^Uflwwt. A. — FMSêûUmmL Ed 

^ àéwmummmu.dmÊL^Eà, 

^^HMBc an. 
*llonmffkimtmi.A.B. 



Sg. 



508 APPENDIX. 

danda est; id est, inter duos panis unus vasallorum * , talis qui fiunt ex modio uno 
triginta ; et unicuique cujus libet gcneris pulmenti média libra; et unicuique plenus 
cnlix, si fuerit uiide, de vino, sin autem de cervisa fratrum : Nativitas Domini* 
sancto Teophaniœ^, missa domnœ Balthildis^ et ipso die de ministerio camerarii; 
purificatio sanctae Mariae; die dominica, initium quadragesimae ; cœna Domini* 
sancto Paschae*', Asccnsio Domini, Pentecosteo% missa sancli Johannis Baptistoe, 
sancti Petri , sancti Martini , sancti Ândreœ. 

Et isti^ sunt dies in quibus eis ab opère publico, excepto necessitate prœparandi 
victus, parcendum est, dies xxiiii : Nativitas Domini, sancti Stephani, sancti 
Johannis, natale Innoc^ntum^, octabas^ Domini, sancto Theophaniœ, missa domns 
Baithiidœ, purificatio sanctœ Mariae; primo die jejuniorum quadragesimœ' , adeo 
ut spalium habeant confessiones suas renovare; cœna Domini, Parasceven', Sab- 
bato Sancto, quarta feria in Pascha, Rogationcs, triduo^; Ascensio Domini; sancti 
Johannis Baptistae , S. Petri*, sancti Marcellini"', sancti Firmini» sancti Mar- 
tini , sancti Andrese, vigiiia nataiis Domini; et iiios" dies de quatuor temporibus*. 

CAPUT III. 

Ho^c sunt qua; clericis nostris canonicis suprascriptis, qui specialiter pulsanti' 
dicuntur, dari debent : de vestimento , tunicas^ duas albas et tertiam de alio' 
colore, et cahgas nn, femoralia duo, soccos filtrino&u, caicearios nn cum solis 
novis, exceptis denariis vin* ad calceamentum, wantos^ n et mulfolas* n. Hase 



* Vassalloram. Ed. 
^ Teophania. FUI. 

** Hic paragraphus et sequcns quatcr itérant ur in 
(Uxlicc; in tcrtia transcriptione Icgitur DcdthihliSf 
(|Uod retinuimus; in csteris inquc Acbcrio, BaltkUdœ. 

* Pascha. VA. 

' Peniccoste. Ed. 

^ Dux priorcs transcriptiones, pariter ac Achcrius, 
hic habent : SimUiter ciiam iiCi sunt dies qaibus eis ab 
opère dominico parcendum est, excepto iUad <fUod 
[ qutnl decst in Acherio ] ad vtctum pnrparandum per- 
hnet. Duas posteriorcs tequi maluimus. 

^ Innocentium. Ed. 

^ (ktaba. 

' Primo die lunis in quadrayesime , idto 9l spa^ 
tium kaheant confessiones suas rcnovmrt^ io duabus 
transcriptionihus; in duabus alterîs : Dia lunis 
primo in quoilntijesimo , ■( et ammoniîi «inl, et ha- 



beant locum omnes confessiones suas 

"• Parasceve. Ed. 

^ Sahbato sancto, si non ampUus, mi ftria Mm 
ipsa ebdomada; très dies» Rogationes^ în duabus tniis* 
criptionibus posterioribus. 

' In tertia transcriptione : sancti Petri et Pinli; in 
quarta : Sancti Petri et S. Paali. 

" Sancti ^fathei vel Sancti MarceUini , fui aïo die 
sunt, in teriia quartaquc transcriptiooîbiUL 

" m. Ed. 

" Et iUos dies de quattuor temporihus, deest in dnabot 
transcriptionibus posterioribus. 
^ Puisantes. Ed. 
' Tonicas. A. B. 

• Àlia. A. R 

* Denariis Ml. A. 

* Vantos. A. 

• Muffolas. A 



APPENDIX. 509 

omnia anno. Cappam vero de sago et pellitiam; cottum aut iectarium sive sagum 
in tertio anno accipiant. Ista omnia de ilio vestimento debent accipere, quod 
filtres reddunt dum accipiunt novum ; et talia de bis eligantur iliis qualia inve^ 
niri possunt utiliora. Cetenim capellœ*, broccus, sive cuculla de sago, unde broccus 
fieri possit , ad arbitrium prions erit. 

CAPUT IV. 

Gonstituimus ad bospitalem pauperum quotidie dare panes de mixtura factos xlv, 
librarum trium et dimidiae, et de frumento vel spelta panes v, quales vasaiii^ acci- 
piunt, ut fiant simul l. Ipsi vero panes isto modio partiantur, id est% ut xii pau- 
pères, qui supra noctem ibi raanent, accipiant singuii unusquisque panem suum, 
et in crastinum"^ unusquisque dimidium ad viaticum. Hospitaiarii autem duo, qui 
ibi deserviunt, de suprascripto numéro unusquisque panem unum : nam panes v 
frumcntacii debent partiri inter ciericos peregrinos qui in refectoriuni ducuntur 
ad viaticum , et infirmos qui ibi sustentantur. Ipsam tamen distributionem panum 
arbitrio committinius hospitaiarii; ea videiicet rationc , ut, si venerit major nu- 
merus pauperum, aut plus aut minus indigentes sicut sunt"* inedia defecti, aut 
pueruii parvuii, ipse discernât juxta quod oportet. Quod si contigerit aiiquo tem- 
pore minus vem're pauperes, ipse bospitaiarius et magister ejus, senior portarius, 
in memoriam oomimodis habeant quanto ' de suprascripto numéro , propter 
paucitatem venientîum , minus dispensatur, ut iterum , cum piures venerint , quod 
remansit dispensetur. 

Gaeteris vero pauperibus venientibus, et eadem die recedentibus, soiet dari 
quartarius, vel, sicut diximus, juxta quod bospitaiarius prœviderit in majori vel 
minori numéro aut necessitate expedire'; conpanaticus autem ^ secundum con- 
suetudinem tribuatur. 

De potu autem detur quotidie' cervisa^ modius dimidius, id est^ sextaria viii; 
de quibus dividuntur sextaria iiii inter Ulos xn suprascriptos , ita ut unusquisque 
accipiat calices ii : ex aliis quoque quatuor sextariis' datur* clericis, quibus pedes 



* Cap€Ha, B. ^ ial pro amiem. K EA 

'UeH deett B. Ed. ' Ctmw deeU. E Ed. 

'IWenudM. A. ^JdjMtA.B. 

'JmldeefttA. *5i».B.Ed. 

'QtoMtem.A. *DMv.Ed. 

• Ompêdift. a Ed. 



MO APPENDIX. 

UixmiUir a fratribus, uniciriquc calix «nus, et Willeranno servitori calix uniu. 
i^Kioil resklnum foerit m arbîtrio hospitalarii relinqoimus, <quomodo iUud si?e 
iiilirniis, live aliis pauperibus tlividat. 

l)e laicis autem qui , pro beneficio qaod* tenent, abbati aut priori ^d^ prafo- 
siti>, intus aut' foris, vel equitando vel aliud** servitîum faciendo, semmiC; 
iHMistituimus ut, in natali Doinini et Pascha, habeant aut duo sextaria cerviaœ» 
lUt uimm sextarium vini, non hereditario jure , sed pro charitate seu ioci honore : 
Ii4)c tainen sit in voluntate abbatis et prions et praepositorum*. 

De vino autem erit in arbilrio prions. Infirmorum avtem neceasitatem aenior 
portarius débet juxta possibilitatem proridere, sive iu cibo aive in potn, in hia 
rébus quœ hospitaiario desunt ad opus infirmomm. 

Si contigerit venire peregrinos de longinquis provinciis , qui aupNMcriptum 
numerum excédant, portarius provideat eis quœ necessaria sunt, ita ut non mi- 
nuatur quicquam de bis quœ quotidianis diebus deputata sunt. 

CAPUT V. 

AddimuB etiam de companitico in cibos pauperum ad pensas xu, qom danlnr 
inter caseum et lardum , et modios xxx de legumtnibus , quintain pairtem de decÎM 
quaoi accipit portarius a celierario de angnillis , vel caseo récente , qui •oonatitntus 
est dare de decem berbicariciis , necnon et de ilk> qui de villis dominkùs datur io 
decimam. Similiter onmem quintam decûnœ «le pecudibus, id est, in viiulia, in 
berbicibus , vel omnibus quae dantur de gregibus portario , etiam in cafbaHia, 

Insuper disposuimus dare ipsi supracommemorato hoafHtalario de omiû argento 
quicquid ad portam venerit quintain partem, per manus portarii seniorîs. De fHO 
argento talem voluimus fieri distributionem ^ , ut non minus quotidie quam mf^ 
dcnarii dentur; et si minor fuerit numerus de ipsa quinta, quam sufficere posait 
ad banc distributionem quotidianam faciendam, abbas, si vidt, suppléai aiinnde ; 
et si ultra creverit, non subtrahatur. 

Ligna aulem provideat portarius pauperibus, aecundum consuetudînom » vd 
cetera quse hic scripta non habentur, sicut sunt panni in lectulis vel vasa et cetera 



* Quem. A. tréma , et prions et prmpoutOTnm , es AcImA» wp^ if 
" .4ttl. Ed. sunt; hc et tequeotes, uaque poA inhinoi éi^ IT 

* Vel. Ëd. lib. II , in hoc priore Codicis eiempUri , Uiii bob- 
** AUnd deest. Ed. nullis ibi avulsis , perierunt. 

' Paragraphus iste totus desidentiur. £. — Ea- ' Vobuwu fieri dispaitionem. Ed. 
dem Acherius in commentario subniisit. Voces ex- 



APPENDrX. 5M 

quœque. Hsec omnia supraseripta de histcpue ad portam veniimt, propter illud 
supplementum argenti, sicut supra comiiieinoratum est, dentur. Inauper accipiat 
hospitalarius a caroerario vestimenta vel calciameota fratnim vetera, paapehbus 
tribuenda secundum consuetudinem* 

Obsecramus igitur omnes quibus ordinandi* (uerit offichim in hoc monaaterio, 
ut, in largitate ac distiibutione, Deî potius attendant^ voluntatem, quam noalrap 
parcitatis exemplum ; quoniam unusquisque est pro se redditorus rationero. 

CAPUT VI. 

Ratio vel numerus annonae seu panis, quaKter vel unde vel quantum ad mo- 
nasterium debeat annîs stngulis venire, yel qualiter custos pams illud debeat 
dispensais . 

Volumus ut annis singulis veniant de spelta bene ventilata atque inundata 
corbi DccL, unusquisque corbus habens modia xn bene coagitata et rasa, ad 
istum uovum modium quem donmus imperator posuit. Et veniat ipsa annona de 
illis* viilis quas pnepositus specialiter in ministerio habet, et"^, si necesse fuerit, 
de omnibus ; sin autem , de iilis quibus ipse cum akibate oonsiderarerît. btum nu- 
merum ideo taliter ordinavimus : ut per dies aingulos anni , qui suot ocolxv, semper 
duos corbos habeat; qui simul sunt corbî nccxxx. Ideo antem xx addere fecimus, 
ut antea supercrescat , quam dcficiat. Et quamvis ipsa annona interdam meiior, 
interdum deterior, et aliquando ampitus, aliquando minus de farina reddere soleat; 
nos tamen mediocriter aestimantes, speramus quod de illis duobus corbîs semper x 
haberi modia possint. Sir* ergo singtda modia xxx panes ccc. Quia ergo rerti 
sumus quod omni tempore non minus quam ccc, et aliquid amplius, semper intiis 
assidue manentes et supervenientes in monasterio erimus, cum tamen modo non 
magis quam cccl simus, nos tamen, quia aliquando minus, aliquando ampKus, 
quam cccc fortasse sumus, ita ordinare yolumua, ac si omni tempore cccc simus. 
ut ex eo quando minus quam cccc sumus, supercrescit , habeat unde abundanter 
dari possit quando ampiius sumus. Raro tamen fit quod amplius stmus, oum hoc 
siepissime fiât quod muito minus quam cccc simus. 

Addamus ei^o ex eo quod de molinia venit quotidie modia iiuT, et fmnt 
panes cxx; junge simul, et sunt panes ccccxx. Ecce habemus non solum ad ccc»:, 
qui raro sunt , sed etiam cotidie ad xx supra , qui rarissime fiunt. Sed quia omnis 

* Ordinatum. Ed * Ei deett in Cod 

^ Atiendat , in Cod nottru * 5i in Cod. 

' ne iptU Ed 



512 APPENDIX. 

substantia nosira, quœ per ministros noslros dispensanda est, semper magis volumus 
ut supercrescat , quam deficiat, addimus adhuc exeo quod de molinis venitmo- 
dium unum, et fiuiit quotidie panes ccgcl de molinis xv. Collecto igitur numéro 
per singulos dies, fiunt in totuni in anno modia vmcccclxxv; addamus etiam xxv* 
de iilis molinis, et fmnt vmd, ex quibus iiimdcl de speita, reliqua vero mdcccl de 
molinis venire debent. Quia ergo, sicut supradiximus, magis ut supercrescat quam 
deficiat volumus , idcirco primo corbos xx et insuper quotidie panes supra illos cccc 
provendarios , et adhuc modia xxv addere fecimus; cum tamen, sicut supradic- 
tum est, saepius minus quam aut cccc, aut certe ultra cccc esse soleamus. 

Et quia ad ipsum molinum boves , porci , aves diversae , canes et interdum 
oaballi pascendi sunt, addamus^ adhuc de ipsis molinis modia cl, et fiunt in totom, 
quod de molinis venire débet, modia n [millia]^ Hœc intérim ita dicta atque 
servata sint, quousquc pariter considerare valeamus, utmm addere aut subtrahere 
aliquid nccesse sit. 

Verumtamcn monemus atque obsecramus custodem panum , ut quicquid 
cxinde per mensuram vel numerum dierum septimanarum , vel totius anui men- 
sium^ sciri potest, cum omni diligentia scire non negligat, quemadmodum cum 
tcmpus mutationis venerit* , nobis renuntiare sciât qualiter prsesentem annum ad- 
ministrando transeat. Et ut hoc levius scire possit, separet inde primo illos pro- 
vendarios, qui per pensas semper œqualiter et habentur et liberantur, quoram 
numerus semper a^qualis est , nisi forte aliquando minor, nam nunquam fit major. 
Deinde perpendat panem fratrum , quando semel , vel quaudo bis in die mandu- 
cant; et ponat semper semotim illum qui ad illorum opus deputatus est, et con- 
sideret quantum eo temporc quando semper semel, quantum eo quando semper 
bis in die manducant, et quantum in una scptimana, in utroque tempore quando 
minime, et quantum in una quando maxime impendit; et arbitremur prope eum 
invenire posse de quanto valeat pane vel modiis ad eorum opus transire. 

In isto numéro ponendi sunt omnes qui panem fratrum accipiunt, excepto ho8- 
pites , qui hune quotidie ' non accipiunt. Observet autem ne tantum pariter de 
pane fratrum faciat, ut remanendi nimium obdurescat : quod si fecerit, eo tem- 
pore (|uando ille illum numerum probat, ipse panis tollendus est et alter pro eo 
ponendus. Quia vero, ut diximus, modo semel, modo bis in die manducamus, et 
nunc plurcs, nunc pauciores sumus, et numerum nostrum cpanti esse debeamus 



MA ¥A, * Mensuum, in Cod. 

** Addimus, in Cod. • \cril , ibid. 

* Modia diicenta. Ed. ' Ospites , <fui hanc cotidie , ibid. 



APPENDIX. 515 

definire nunquam possumus; si ipse aliam rationem meliorem ad hoc probandum 
invenire potest , cum Dei gratia feciat. 

Similiter de vasallis nostris ; siiniliter etiam ad portam , quorum numerus certus 
esse non potest, si eodem sensu, quem supra diximus, per dies, per septimanas, 
per menses , quando minime , quando mediocriter, quando maxime dat , aestimare 
coeperit, putamus eum omnino* invenire posse, unde per totum annum vaieat transire. 
Nam de pulsantis , de scolariis , de reliquis clericis seu laicis nostris vel extraneis , 
facile sciri potest quaiiter eos liberare potest 

Monemus etiam ut hoc considerare non negligat, quod panis iile qui datur non 
ad unam mensuram omnibus , sed quibusdam major, quibusdam vero minor datur. 
Et ob hoc necesse est ut de singulis mensuris panum consideret , quanti de majo- 
ribus , mecliocribus vel minoribus , de uno modio fieri possunt. Et speramus quod 
hoc facto ei cuncta aperte patebunt. 

Ecce ut potuimus, non ut ita semper tenendo firmemus, sed ut incipiendo 
probare valeamus, quaiiter inantea tenere debeamus hoc quod ad monasterium 
de annona venire débet; sub bas divisiones quas supra posuimus hoc bene inve- 
nire posse speramus : id est, prima famulonun nostrorum, vel matriculariorum , 
qui semper œqualiter habendi sunt; secunda fratrum , tertia vasallorum, quarta 
hospitum, quinta pulsantium vel scholariorum''; sexta singulorum bue illucque 
provendariorum. Ex quibus tamen, ut diximus, nullum qui semper «equaliter 
habealur definire numerum possumus. 

CAPUT VII. 



De molinis vel cambis^ talis volumus ut sit ratio : Primo ut unicuiquc molinario 
mansus et vi bonuaria de terra dentur; quia volumus uthabeat unde ea qu» ei 
jubentur perficere vaieat , et illam molturam salvam faciat : id est , ut boves et 
reliquam pecuniam habeat, cum quibus laborarc poesit, unde' et ipse et omnis 
familia ejus possit vivere ; porcos , aucas et puUos nutrire ; molinum componere ; 
et onme matriamen, quod ad iilum molinum emendandum pertinet, adducere; 
sclusam emendare , molas adducere , et omnia qua^ ibidem ad habendum vel fa- 
ciendum neccssaria sunt , et babere possit et facere. Et ideo uolumus ut uUum aiium 
servitium , nec cum carro, nec cum caballo, nec manibus operando, nec arando. 
.ner seminando, nec messes* vel prata coUigendo, nec bracesfaciendo, nec hum- 



* ()mni non. in Cod 

^ PtdtaUum tel tcolanonum. in Cod. 



'e^cir.inCod. 
* Metsu» inOnl. 



ho 



514 APPENDIX. 

lonem, nec ligna solvendo» nec quicquam aliud ad opus dominicum faciat; led 
tantum sibi et suo molino serviat. Porcos autem, aucas et pullos, quos de auo 
molino incrassiare* débet, de suo nutrîat, et ova solvat; et ea, ut diximus, qiue 
vel molino nccesse est facere , vei quœ de molino debent^ exire, illa tantum studett 
procurarc. Quod vero supra diximus , ut ini modiorum ad opus nostnim de moUnis 
ad monasteriuni venire debuissent , non hoc ideo diximus , ut illam diam moft- 
turam ab illo granario separemus; sed ut ipse hoc anno probare studeat, utnim 
addere vel subtrahere necesse sit, et ad tantos provendarios, et ad ea opéra qua 
omni anno in monasterio fiunt, ut sunt vendemiœ, horti, prata^et bis simflia, 
cum tanto numéro per totum annum transire valeat. Volumus etiam ut illa modia 
anteriora coram illis molinariis ad istum nonun modium œstimare fieidat, cum 
omni œqualitate, quanta modia de illis faciant ista, et, secundum bec modîa« 
quantum eis convenit, sic solvant in antea eorum cenaum sive de annona ahre 
de brace. Volumus autem ut ipsi molinarii singuli integram causam habeant ad 
providendum cum rôtis vi. Quod si noluerint habere vi, si medietatem de iUa 
causa, id sunt rotœ m, non habeat nisi medietatem de illa terra qus ad iUum 
mansum pertinet, id est, bonuaria m, et socius ejus alia m; et interfllos duos et 
integram molturam reddant, et int^um servitium faciant, quantum ad ilium 
unum molinmn pertinet, vel de opère, vel de sclusa, vel de ponto, vd de om- 
nibus, quantum singulis molinis deputatum est. 

LIBER SECUNDUS. 
CAPUT I. 

HJEC EST ORDINATIO HORTORCM. 

Ut iratres, qui eos iaborare debent, sine molestia vei aliqua ineommoditata 
inhonesta possint in eis ofiicium sibi commissum ad communem explere ut3i- 
tatem ; constituimus ut mansiones, quae ibi necessariœ sunt, et sepes faciant, 
quandocumque necesse fuerit; et emendent majores de bis villis : Ad primum 
ostium quod*' est juxta vivarium, de Waniaco et Cipiliaco; ad secundum de 
Villa ; ad tertium de Albiniaco et Cerisiaco ; ad quartum de Vernis et Taaîaeo. 
Et idem ipsi dent, unusquisque ad hortum cui deservit, in tertio anno aratrum i, 
jugum cum amblacio et conjunclis*, quando necesse fuerit, et in quarto erptiam 
in hortum cxcolendum semper ad missain sancti Marcellini. Et postquam tempus 

• Inenutiart, in Cod. * Hostium tfui, in Cod. 

^Df^f. Ed. * CojttncUs, ihïd. 

' PanUa, in Cod. 



APPENDIX. 515 

venerit cpio necessarium fuerit hortos a noxiis purgare herbis, id est, a medio 
apreli usque ' médium octobrium , omnimodis absque negligentia vel aliqua 
subtractione, semper finids viginti diebua, veniat miusquisque de ipsis majoribus 
ad illum fratrem hortolanum; cui ipse adjutorium facere débet, videre et inteiro- 
gare quando necesse ftierit sarculatores in illo mittere. 

Porricini autem et porri postquam transplan ta ti fuerint, ascaloniœ quoque, 
allia ^ atque cèpe ; ha^ tantum debent majores , quandocumque necesse ftierit , 
sicut dictum est, purgare; et quandocumque familia ad eamdem convenerint pur- 
gationem, major ipse per se, sive decanus, unus ex illis duobus, omnimodis ibi 
sit ad providendum ut studiose et utiliter operarii expleant opus suum. Carra vero 
accipiant hortolani de bura omni anno secundum consuetudinem. Omnia utensiiia 
ferrea* debent accipere a camerario, qui fabros providet, secundum consuetudinem 
communem. Idem si fracta fuerint, ostendat illa camerario, et ipse faciat' ea 
reparare; aut det illi aliud ferramentum, et recipiat illud fractum. Similiter qno- 
cumque modo necesse fuerit reparari ea, a camerario requirantur. Et unusquisque 
habeat ad hortum excolendum, sive ad alias nécessitâtes explendas, fossorios vi 
bessos II, secures ii , dolatoriam; taratra ii, majus et minus; scalprum i , gulbium i, 
falcOia ii, falcem i, truncos ii, cultrum i, serram* i. Caetera autem vasa ad ipsum 
oflicium pertinentia, sicut sunt vanni, banstœ, vel aiia quaBlibethujusmodi, quan- 
docum(|ue vetera defecerint, dicat hortolanus abbati, et ipse det ei adjutorium 
unde possit alia adquirere. 

Constituimus etiam illis dare ad conducendos homines, qui areas lèvent in 
autumno, et plantationes primo tempore facere adjuvent, necnon et sarcolare 
herbolas in œstate , cum necesse fuerit , unicuique fratri hortolano per vices panes r 
provendaricios, quos panes débet dare frater qui panem providet fratrum; et non 
simul , sed juxta quod hortolano necesse fuerit, sic distribuât dispensator Uli ipsum 
panem , donec numerus , si necesse fuerit hortolano , completus (iat. Detur etiam 
unicuique hortolano a cellcrario de cervisa modium i , eodem modo sicut et panis 
datur, id est non simul, sed per partes, quando et quantum hortolano necesse 
fuerit , et ipse eam requisierit , donec mensura pnedicta compleatur. Et débet unus- 
quisque modium i accipere de legumine, et unicuique debent dari ab abbate 
solidi V per annum , ad conducendos homines , sicut diximus : qui conducticii non 
sunt necessarii quaerere aliubi, nisi infra monasterium. De caetero unusquisque 
frater quidcpiid de horto suo potuerit adquirere supra serridas, quas fratribus 

' A mêéiô apnU$ ad. fjA * Fmciti, in Cod. 

^ Ali. in Cod ' Oc«f«jii. ibid 

• Ftrre, ibid 

Ao. 



5IG APPEM>I\. 

i'étf:0:tH drrb^rrit, pleniUr ahvfue aiiqua demirjoratiooe déférant opotioDO tempore 

Mfkii. lUfv^rn disfx/suimus }ialjf:re unumquemque suum, quibus' sine impedi- 

mfiîiU^ hrpi: ^iium cxcoUiit. quii; ad hortos neci^ssaria sunt. Hoc pFsecipue coauno- 

fj'rrnij% horl/jlano» , ut lucri fac^re aliquid turpiter, aut petere ricinos . omniinodîs 

d'r'lifjont^. 

CAFLT II. 

hr, MeifilS 1^ FCSnVlTATIBCS SASCTOBCM. 

Iri nativitaU; Oorriini m, in sancti Stephani ii, in sancti Johannis ii, in natale 
luuf}i'jmX\ïtiï I, in .sancti SiKe^tri r, octavas' Domini i, in Epiphania"* n, octava 
Kfiiphania:' i, ydncUft .\gnetis i, dedicatio sancti Johannis et Baltildis i, purificatio 
s'dîicUfi Maria; ii, francta: Agatha^ i, sancti Vedasti i, sancti Gr^orii i, sancti Benedicti i, 
'jdnuntiatio rditcUt: Mariai i, Phiiippi et Jacobi ii, sancti Johannis Baptistae i, sancti 
Pr^tri II, sancti Pauli i, sancti Martini i, sancti Jacobi i, dedicatio sancti Pétri i, 
dr.*dicatjo sancti Stephani i, sancti Laurentii i, assumptio sanctae Maris i, sancti 
ltartholoma;i i, sancti Johannis i, nativités sancta; Marine i, sancti Mathei i, 
saïK-ti Mauritii i, sancti Firmini i, sancti Michaelis i, sancti Dionysii i, Simonis 
rM Jiida: I, Omnium Sanctorum ii, sancti Quintini i, sancti Martini i, sanct» Ce- 
cih'a; I , sanr-li Andréas i , Fiisciaiii et Victorici i , sancti Thomae i, in cœna Domini n, 
in Sahhato Sancto i, in sancto Pascha lu et per totam hebdomadam meros'n, in 
itscmnioiio. Dorniiii ii, in Pciitccosten ni, post vindemias i. Dies dominici xlvui. 
vihhatiiiii siniiiitor, festivitatcs sanctoruai l. 

CAPUÏ III. 

<X>lflieMOIlATIO be IIEPKCTIONIBCS QOAS CELLERABIUS DEBET PACBBE. 

i)e ('iirtilis uiiaiii pi-o llilnipradu episcopo et fratre suo Isengario', xvi Lai. 
juiiii; altcra uiitcrii pridie iionas junii, pro Ilerirado et Gundradane''; xin kal. 
iiiaii aniiivcrsariiis Jiidit; idihus junii nativitas Karoli régis; xri kal.julii anniver- 
wriii.s Ludowiri iriiperatoris'. 

' In prc» ffuibuM. Kâ. « Hengario. Ed. 

l'ost ïupc proiimc succedit in Cod. caput ii *' Herirardo ci Gundradone, £d. 

libri I»c|uiMljam lupra dedimui. 'liée profccto Adalhardi eaie non poMant, 

* (ktaiHt M. quippe cui non Judith solum, sed etiam LadovicQS 

* In Tkeophunia. Kd. Pius diu supcntites fuere. Acher. — Gapiti buîc 
' Ocfapui Kpipkania, in Cod. proiime succeditin Cod. caput quod inferios iegelwr 
' Mrros dccsl. Ed. sub n* V. 



APPENDIX. 517 

CAPUT IV. 

S 1 . Hœc quoque breviter de his quœ infira eoclesiam horis quibus opus Dei ceie- 
bratur strictim commemoratis , salva ut semper et anteposita diligentiore , seu 
prœstantiore , cui Dominus dederit*, ratione vel ordine, hœc non ab re adjungenda 
videntur. Si œstivum tempus fuerit, peractb bis horis, post^quas continuo in 
refectorio generaliter eundum est, oportet ut omnes cum silendo in ecdesia sub- 
sistant, quousque, audito signo, caute rererentiam Deo dantes exeant, et cum 
prsefato silentio intrantes, et résidente^, et exeuntes de refectorio, singuli ad ea 
quœ tune secundum tempus ratio docuerit, vel jossum fuerit, adtendant. Si autem 
hyemps fuerit, et calefaciendi nécessitas ingnierit, prout ei qui pneest visum fuerit , 
sive ante seu post peractum officium aliquod intervallum fiât, quaiodo se calefacere 
possint; sin autem, in ecdesia exspectent, ut «supra. Hœc etiam de his. 

De dormitorio, in hoc omnia apud eosr, qui hoc digne intelligere voinnt, 
complecti possunt, quod nulio tempore aliquid ibi inhonestum vel inhoneste fieri 
débet ; et ut aliqua ex his ad memoriam reducantur, per quœ cœtera his similia 
nequaquam obliviscendo contempnantur. Quando loqui licet, quia iocutio semper 
ibi servanda est, sive duo, seu très, seu etiam plures, mcuti fieri soiet quando 
de capitulo surgunt , conjungantur. Quando vero dormiendi tempus fiierit , sive 
in die, sive in nocte, sicut silentium iunditus in ore, ita in incessu, ut nulhis 
injuriam patiatur, summa cautela esse débet. Nemo vestimenta sua excutere, nemo 
incaute ascendere, vel descendere de lecto débet» vel cetera his similia, quœ stre- 
pitu, vel cujuslibet incommodo^ sonitum reddant, incaute agere débet; sed et 
omni tempore, ut prœdictum est, omnis ibi cautela servanda* est, vel propter 
honestatem, vel propter infirmorum requiem, ne si forte aliquisdbidem nécessita te 
coactus requiescere optât' , alterius improbitate turbetur. Quod sî aliquis etiam ad 
legendum in lectulo suo resederit, nequaquam alterum sibi ibidem âd ooUoquium 
conjungat; sed si necessitatem loquendi diutiua habuerint, exeant .fcmu, et ibi 
loquantur. Nam longe alterum* ab altero positum. propter sonum, nec duos conse> 
dentés vel stantes propter domus ipaius honestatem vel conauetudinem, coUoquium 
habere nequaquam oportet. Hœc etiam inter cœtera plurima quœ in dormitorio 

*QiUB pnecedont , a capitit initio, detant in captu ctim novit capitim oaoMrit aifamiiimu 
Codice, itaque ea ex Acherio loppievimafl , cojus ^ /nc«wmiio<faw. ia Cod. 

capvl n libri II hoc BoaUiim capot iir fiwtiiin eat * Sêntûmdmm , ihid. 

Hinc iode oiqoe mû calcem ordio«m Codicst noa- ' Ohimi, ibid. 

tri , ooo acberiaoc editiooia , •erranmiit , noiraqoe * AlÈir, ibkL 



518 APPENDIX. 

servanda sunt breviter dicta, ne quasi pro nichilo a quibusiibet insipientibus, vel 
ultra quam debent prementibus contemnantur, non solum a prseposito, decano, 
seu ceteris decanis , omni tempore non mediocriter, sed ab ipsis etiam circinnato- 
ribus , bons quibua vacant fratres lectioni*, observanda , et ioTenta arctius casti- 
ganda sont. In piselo vero, tempore quàndo illo uti necesse eat, eadem pêne in 
omnibus^ excepte quod ad dormiendum pertinet , cautela et honestas aerranda est . 
qus de dormitorio diximus; et si forte quœdam ad eamdem domain spedaliter per- 
tinent, ut est de pannis infusia qui suspenduntur, de pigritantibus etsomnolentia* 
et propter calons suavitatem minus attente l^ntibus, et si qua bis simUia, ex nau 
quotidiano quid exinde faciendum sit nuUos ignorât, qui hnjusmodi^ ad providen- 
dum sollicitudinem imposîtam quantulamcunque portât. Cum vero horœ incompé- 
tentes tranaierint, et tam coUoqueûdi quam conjungendi tempua licitum advenerit, 
semper tamen ibi, sicut et in cœteria omnibus iocis , aive pauciores sive piures fiie- 
rint , in loquendô: et agendo aœpe commemorata bonestas servanda est , nec unqnam 
postponenda aut contemnenda. 

CAPUT V. 

OaÎMNATIO ABFBG10RII SIVE COQUINiB FRATRUM *. 

I ■ 

In administratiône ailiem refectorii , intérim quousque aliter, sicat et in cœteris 
habitacuiis nostris dixinnis, melius^aliquid invenitur, talis fbrtasse non inconve- 
nienter débet servari ratio. Inprimia deHérarius junior omnibus firatribus eminam** 
suam sub œquali mensura anteponat. Deinde si propter aliquam necessitatem 
cujuslibet temporis, hospitum; et imequaUtatem aeris, necesse fuerit, deputetur 
ei talis frater ùiatunis^ de cujus consoièntia omnes se<^uri sint, ut nulli quicquam 
debeat nisi ieigitima mensura' addere vel snbûrabere. Si vero domnus abbas aut 
prsepositus vel decanùs, propter cujuslibet infirmitatem , die, duobus, tribus, vel 
aliquanto aitipliust ei potum mùtare pneceperit, non tamen ulio modo ipse junior 
ceUerarius« aut ille qui ei splatium prœsfat, aut alteri dare, aut ultra denominotos 
dieaeidem id ipaùm dando protendere prœsumat. Caetera autem omnia ad l^timam 
bonestatem pèrtinentia, que vel causa hospitum , vel ménsœ seniorum, vel gene- 
raliter fratrum omnium, administranda vel procuranda sunt, ad ejusdem curam 



' Lectionem , in God «nie defecerat, nobis tob? enift pottetior -îtêmuiffào, 

^ Hujus régi. ibid. ^ Gémmam. B. Ed. 

^ Titulut deest. B. Ed. — Hic iteruin , qna paolo * Legitimam mciuaram. A. 



APPENDIX. 510 

junioris cellerarii pertinere debent, ne aliqukl ibî intrantes , e&euntes aut commo- 
rantes, sive, ut dictum est, supervenientes , in usa vel qualibet minus digna pro- 
corata munditia offsndat. Ea autem quœ specialiter ad oocoa pertinent, ipai quidem 
cum summo studio eadem providere debent. Sed* tamen pnefatus cellerarius 
nequaquam pnefatam soUicitudinem postponere débet, sed semper caute provi- 
dere et admonere, ne pne&ti cooi ea quie sibi commisaa sunt, nnUatenus pnesu*- 
mant, quousque hebdomada expleta, secundum quod Régula pFBBcîpît, vasa mi- 
nisterii sui munda et intégra restituant. 

Senior autem cellerarius , tam interius quam exterius , id est , vel in refectorio , 
vel in ooquina, vel in bis habitaculis qu» ad coquinam pertinent, in omnibus et pro 
onmibus scdlicitudinem gerat, ne quia ibi aliter agendo^, loquendo intemperanter, 
vel se, vel ea quœ* agit, tractare pnBsumat, niai secundum quod rdigioni nostr» 
omnino conveniat. Nec qussrendum nec exigendum ab.eodem ceUerario est , ut ipse 
ao si propria devotione in prssparandis'' pulmentis se ingérât, et prcfatam soUici- 
tudinem ob hoc in aliquo postponat; sed polius, secundum Regul» auctoritalem, 
aliud soiatium , si opus fueht, requirat, ut ipse quidem semper* bine et inde ad ea 
quœ Dei sunt providenda liber remaneaL Hec non ideo dicimus , ut ejus devo- 
tioni, quando absque offendiculo prœfiatti'sollicitudinis fieri potest, obsistamus, 
sed ne dum se in bis quse ad eum eo* tempore non pertinent, ac si devotius^ im- 
mei^t, certam sibi impontam providendi necessitatem postponere présumât. 

CAPUT VI. 

Sed ' ne cellerarius dicat nescire se de quibus et in quibus pnefati ceci admonendi 
sint, ut agant vel non agant, luec inter estera principaiiter observanda sunt. In- 
primis de onmi re , que ad boc offidum eo tempore non prodest , ut silentium 
teneatur ; deinde ut ipsum silentium cum fhictu alterius mercedis ab omnibus iliis 
ibi servari possit, psalmi sine intermissione cantandi eunt; et quandiu duo ex iilis 
adsunt, nunquam iidem psalmi pretermittendi. Et cum contigerit ut aliqui ex 
ipsîs , propter quamlibet necessitatem administrandam , longius discesserit , et ob 



'5i. B. ^Dfrotw. A 

^ Agenda. A. ' A vociboi brevi tecuturit, Hmc inifr tmterm prin- 

* Qmm deest. A. ctpoUter ohstrvamda nua, caput iir in Acberio incipit ; 
' UcrtpaMlii. A. ae totem meiif oratiooU MMpcnM, ot ibi , bsivret , 

* Saper. B. Ed. tectioiicnQ inlicipandân duinwM , niotiBe omuno 
' Prwfaim. Ed. obtUote Codice , cujoft pvtct , ot moDuinios. tunt 
■ Eo dfcst. Ed pAinm dittiocta DomfniqiM proriot dcttit«i» 



520 APPENDIX. 

hoc solus fortassé inchoatum psalmum cantare non poterit, mox ut revenus fuerit, 
in loco in quo cœteros psallentes invenerit, ingrediatur, et cum eis, quandiu cum 
ipsis est, cantare studeat. Similiter quoque si alter tertiusve* discesserit, revertens 
psalientibus se conjungat, 

Quod si etiam talis evcnerit causa, sicut nonnunquam fieri solet, ut omnes 
quidcin ila occupcntur , ut nuUus memoria ^ cantando percurrere licent , mox ut 
cuilibet*" vacaverit intermissum psalmum in loco quo eum dimiserit, répétât, et 
rctcri omnes quibus vacat cum eo pariter in laude Domini ora permoveant. Sed et 
si ita forte evenerit, ut nulli occurrat quo loco inchoatum psalmum dimiserit, ubi 
vicinius rétro cccinisse memoriœ'' occurrit, ibi incipiat, et opus cœptum non ne- 
gligant, quousque consummatis omnibus, cum quibus et in quibus idem stu- 
dium servari potuit. Et tune singuli, prout ratio docet, ad ea quœ restant, servato 
semper, quantum possibile fîierit , silentio, redeant. Sed ne cui hcec propter priorem 
sernionem a mente cecidcrint, idcirco breviter repetimus tria esse in quibus hœc 
omnia' constant : id est, ut aut a non' necessariis tacere, aut necessaria dicere, 
aut psalnios cantare. Sed et hoc nequaquam, quasi propter servandum ordinem, 
ncgligendum est. Cum fortassé idem ordo juniores omnes, aut etiam minus sapientes 
vel constantes , in coquinam mittere poposcerit' , ut, prœtermissoeodem loco, ali- 
tpiis^ junioribus' senior constans addatur, qui et se et ceteros, zelo Dei ductus, 
rustodire studeat; et transacto servitutis suœ tempore, iterum iile, qui tune propter 
taleni rationcm transiiitus^ est, mixtus cum senioribus ingrediatur, ac sic omni 
tempore omnimodis obscrvetur, ut nunquam tantummodo sive propter defessam 
a^tateni fatui , sive propter juventutem minus perfecti , illi solummodo mittantur, 
de quibus in nullo ejusmodi conservandi justitiam fiducia habeatur; sed semper, ut 
praîmissum est, unus aut duo ita maturi^ hebdomadis singulis mittantur, ut et 
interius voiuntas Dei , et cxterius' condigna semper sobrietas custodiatur. 

At si quis dicere" vcJuerit non ita oportere (ieri, sed secundum ordinem quo- 
modo pcr mensas sedent , ita semper ordo tenendus est; nequaquam ille audiendus 
est . sed fortiter cur aliter sentiat objiu^ndus ; et si non ab bac temeritate quie- 
verit*', et patienter obediens fuerit, acrius coerceatur, quousque saniori consilio 

* SimiUîer i^uoqut alier teriÎHs. si inde decestent. Ed * Exjmonhms. B. 
^ \Ma$ memu>nûm. A. B ' Tmnsitut. Ed 

' Jifar cuihhfi. A. B. ' Maturis. A — ITotarej. B 

' Mfmoria Ed. ' lolwîns Dei. i» fiU, ri estaw B. -^ l'ofaatet 

* Httc owjiiii de<«t. ÏA fVi . ut pUi. ttexierims Ed 
' .Von dttsx B Ed ' DcK-rrv Ed 

« Popautnd A * Qatticenî. B Ed 

* .iU^Uim B Ed 



APPENDIX. 521 

obediat. Hœc idcirco proptcr simpliciores , ve), quod majus est, ut ita dicam, 
stultiores , sic aperte et multipliciter dicimus , ne quis se de ignorantia excuset. Ut 
autem hsec ita servari possint, semper decanus et cellerarius per plures dies antea 
provideant, cpiomodo ista dispositio nuliatenus turbctur, neque per occasionem 
infirmitatis alicujus , neque propler, si evenerit , itineris causam , vel propter quam- 
libet novam surgentem necessitatem, vel etiam propter dorani abbatis aut preepositi 
quamcumque jussionem. His ita propter perpetuam custodiam prœmissis, iUud 
quoqiie postponendum non est, ut cellerarius semper, quando ei vacat, illas admi- 
nistrationes manu propria singulis anteponat; ne alter ei majus minusve quani 
debeat, propter cujusiibet gratiam dando, excédât; et ipse, qui'singuiorum infir- 
mitates vel nécessitâtes scire débet, prout certa et recta nécessitas poposcerit 
cuncta^ distribuât. Si vero ei non vacaverit, tune iile* cui ipse jusserit, vice sua 
hoc faciat, cavens semper ne aliquod vitium ibi oriri incipiat. Haec etiam de his'. 

CAPUT VII 

De laicis autem haec est una et definita sententia. Ut quandiu ibi aut puhnentaria 
prœparantur, aut praeparata ministrantur, sive quando fratres prius generaiiter, sivr 
quando postmodum ministri* reficiùntur, nuUus ingrediatur. Si vero talia aiiqua, 
aut prius praeparanda, aut postmodum mundanda vel curanda fuerint, quse laicis 
deputata sint , fenestra , aut ostium, aut locus, extra coquinam talis constitutus ait , 
ubi fratres vel prspparanda suscipiant . vel mundanda ' référant , ubi ea illi vol 
ponere, vel posita recipere possint ; ut tamen nullam occasionem, pro qua coquinam 
ingrediantur, habeant. De quibus hœc intérim mémorise occurrunt , ut sunt herba^ 
cujusiibet generis, unde pulmentarium fieri debeat, adferendœ, mundandae, ordi- 
nandœ. Similiter pisces , quando opus fuerit exinterandi , exquamandi; legumina 
diversi generis lavanda vel prseparanda, sive cetera vel his similia, cpise tamen 
omnia extra coquinam in locis sibi deputatis plenissime et honestissime, quotiens 
necesse (uerit, agere studeant ; et in loco apto ubi a firatribus congrue suscipi possint, 
studiosissime ponere vel componere studeant; et tamen, ut dictum est, ab in- 
gressu coquina* prapdictis temporibus funditus abstineant. Ligna quocfue similiter 
qua* comportanda, scindenda vel congrue pra^paranda sunt, per fenestram, ut 
diximus, aut per oportuiunn introitum ita abundanter immittantur, ut nec illis 



' Oui. B. Ed * Hmc €tum d€ kit decst. Ed 

* (Àmcta deest. EA. * Mimitih pneterroisMim est. Ed. 

- £i pro ilU A. B. ' MmmUma. Ed. 

àl 



522 APPENDIX. 

introire ad fratres , nec fratres ob hoc ad eos exire necesse ait. Forsitan enim haec* 
alicui tam multipliciter dicta increscunt, sed nos^ magis elegimus singula, proul ne- 
cessaria videntur, singulariter ordinando dicere, quam alicui, acsi nesciat quid 
facere debeat, occasioncm cxcedendi reliiiquere. Cellerarius autem haec omnia, 
prout ei vacaverit, diebus singuiis, ne quid ibi vitium nascatur, providere atudcat, 
quousque, Deo auclore, quicquid ibi rite et honeste agenduin est in conduetudinem 
veniat, ut nuUusquamlibet novitius propter ignorantiam excédât. Idcirco autem 
hœc omnia ad providentiam cellerarii flectimus'' » quia ei nulluih in ipso officio vel 
officina rebellem aut contradicentem esse Yoiumus aut permittimus. Sed et si, quod 
absit, contigerit ut ipse cellerarius, senior aut junior, haec et bis similia qus ad 
hoc pertinent, caute non servaverit, et secundum** regulam* admonitus non se 
correxerit; ipse quidem, si ad permanendum dignus non (îierit, cum condigna In- 
vectione exeat : ordo vero inconfusus-et imper turbatus permaneat. 

CAPUT VIII. 

DE PROVENDARIIS'. 

De porta autem monasterii, vel qus ad eam pertinent, idcirco înter hsec qus 
superius complexa sunt , nil inserere voluimus ; quia quœcumque ad eam vel minis- 
tros ejus pertinent de decimis , Domino insinuante , per se semotim disponendum 
judicavimus. Unde primo ioco illud commemorandum est, ut de provendariis, qui 
ibi servire debent, certa discretio seryetur, ut et suflicienter sint, et ultra quam 
necesse est nullo modo sint , quia ipsi de eadem décima et pascendi et vestiendi 
sunt, ea mensura quae eis competit; ita ut nec penuriam patiantur, nec aliqua 
superfluitate distendantur. Visum est igitur nobis in decem provendariis ad eos 
qui hospites suscipere et eis servire debent suffîcere posse. Similiter ut ipsi pro- 
vendarii eadem qualitate et quantitate cibi et potus, sicut cœteri provendarii nostri, 
sustententur : id est, ut pensam quidem secundum cœterorum consuetudinem per 
mensem; similiter panem et potum, secundum eorumdem consuetudinem, acci» 
piant; vestimenta autem et calceamenta, sicut supradictum est, mensurate acd- 
piant, ita ut nec nuditate nec aliqua turpitudine squaleant , nec tamen e contra ultra 
mensuram suam exigere prœsumant. Hsc de provendariis. 

De pane autem et cervisa ista erit consideratio , ut, sicut ipsi portarii de decimis 

' Forsitan enim nec hm:. £d. * Regidam decst. B. Exl. 

'* Ut si nos. £d. ' Hic titulus manu recentiore scriplus est in Cod. 

* Refectimus. A. ■ Paragraphus iste omoino deest apud Ache- 

* Secundo. Ed. rium. 



APPENDIX. 523 

quse eis dantur, annonam et braces de suo dant, ita quoque ligna similiter dent, 
juxta quod in utroque ad suum opus praeparandi ipsi cum caeteris niimstris consi- 
deraverint necessarium esse. Unde necesse erit, ut omnia ligna, quse familia nostra 
generaiiter ad annualem necessitatem ad monasterium adducit, sicut cœtera omnia , 
decimata fiant, et semotim ponantur, in ipsa tamen clausura. Et hoc ideo, ne forte 
cum portariis ligna ad alios usus, quse ipsi ex sua sollicitudine providere debent, 
deficere cœperint, ipsi ad ea qu«e supra diximus manum mittant, et in utrtfque 
parte decepti* fiant, sicut hoc anno (actum vidimus. Et idéo ligna quœ ad susci- 
piendos hospites, vel ad esteras omnes nécessitâtes, ad tolius anni spatium, 
ad portam necessaria fuerint, aestivo tempore erga portam monasterii comparata 
fiant, et in locis oportunis servanda coUocata; ut semper eis qui merito accipere 
debent, in omni hospitio, sufiiciant, et tamen ab onmi firaude tuta permaneant. 
Idcirco autem eadem ligna, licet carius sit, circa monasterium comparare diximus, 
ne vagandi acsi ad conducendum, et ob hoc levius comparandi occasionem dédisse 
videremur. His ita et jam specialiter de Ugnorum providentiadisposîtis, transeamus 
ad caetera. 

CAPUT IX. 

Videtur igitur nobis, si omnis décima de omnibus et in omnibus, sicut ** consti- 
tutum est, datur, ut onmino ad omnes hujus modi nécessitâtes divitum vel pau- 
perum sufficere debeat : id est, vel de his quœ ad monasterium, elemosynœ causa, 
ecclesiis vel fratribus in diversis corporalibus specicbus vel mobilibus rébus sponte 
condonantur*, similiter quicquid in diversis laborationibus quolibet modo adquiri- 
tur, vel in variis pecubum"* generibus enutritur, vel in ipsis peculiis, Deo dispen- 
sante, sine humana providentia sponte producitur, ut est lac et lana; similiter 
fenum, vel quse in arboribus gratis nascuntur, ut est pastio, vel divers! generis 
fnictus, quantum possibilitas admittit, data fuerint, secunduro qualitatem vel 
quantitatem singularum rerum, juxta quod tempus permiserit, sufficere possint. 
Et ut manifestius quod dicimus elucescat , primo de nostris villis quae iji Aitibia- 
nensc, Alrapatinse, seu Belvacense sitsB sunt, pleniter omnia, sicut supra commr- 
moratum est, dantur; deinde, si forte, propter longiorem viam, possibilitas addu- 
cendi familiae non fèerit, bonum exinde restât, Domino insinuante, consilium, ut 
propter hoc nec décima remaneat , nec uUum in pauperibus generetur peccatum* * 

' Decepîa A. * PecuUun. Ed. 

^ Si. \. * Hic detinit Acheriuft; estera que Mqnuntur 

' Condonamur. A Ed. nonc primQiii in lucem prodenat. 



524 APPENDIX. 

id est, ut oiniiis illa quantités vel qualités laborationis, quae in longioribus locis 
adcreverit, et ob hoc quamvis in spelta fieri possit, in garbas tamen et feno impoa- 
sibile fuerit, restât tamen, Deo inspirante, ex aiia parte salubre consiiium, ut nec 
familia conteratur, nec décima retrabatur. Sed antequam id ipsum quomodo ratio* 
nabiliter iieri possit dicamus, obsecramus bonitatem omnium qui bsec adminiatrare 
dcbent, ne ea iliis aut inpossibiiia appareant, aut in fastidium veniant, si aliquid, 
propter satisfactionem prescntium vel (uturorum , paulo iongius dicendo et ratio- 
cinando extendimus , dum , ut praemissum est , per hoc qualiter et secundum Deum 
sine peccato , et secundum seculum sine aiiquo detrimento , fieri possit , satisfa- 
ccre querimus. Videtur igitur nobis nullum esse malum , immo, propter rationero 
superius premissam , non modicum esse bonum , si omnis illa laboratio quœ per 
manipuios decimari potest , ut pleniter singulae annonœ in suo génère decimatœ 
fiant, et insuper per veram exactionem probata fiant quanti manipuli modium* 
reddant. Similiter illud omnino observandum est, ut de singub's campis singulœ 
annonae per se decimatœ fiant; quia quamvis, sicut omnes novimus, unius generis 
sint, non tamen equaliter bonœ et finictuosa; in omnibus campis fiunt; et ideo 
necesse est , ut homines in villis singulis ad hoc agendum Deum timentes eligan* 
tur, eisquc a magistris suis fortissimo praecipiantur, ut nuilam hinc aut inde fraudem 
facerc prœsumant, ut vel majus vel minus quam sicut veritas est dicant. Hœc 
autem ideo prosecuti sumus, ut, cum per veram rationem probatum fuerit, 
quanta modia de singulis annonis, si omnes manipuli decimati excutiuntur, ad 
decimam venire debuissent, nuUa remaneat dubitatio qualiter in alîo loco res- 
taurari possint. Similiter de feno diligenter et equaliter considerandum et nume- 
randum est, quanta carra ad decimam veniant, ut eadem qualitate^ in alio loco 
restitui valeant. Cur ^ autem talem rationem , quae forsitan quibusdam superflua 
videri potest, describendo praemisimus, melius ostendimus si per villas denomi- 
natas'^ id ipsum plenius demonstramus. Ecce etenim cuncti novimus, quod de 
Waiiaco et Montiaco, de Haiono quoque Villare et de Domno Aglino, sicut et in 
ceteris quibusdam locis, non solum grave, sed etiam pêne inpossibile est, utilis 
annonœ quœ in manipuios colliguntur, aut fenum quod ibidem coUectum recon- 
ditur, ad monasterium deduci possit sine gravi valde afilictione famiiiœ. Quod ai 
ibidem excutitur, et tantummodo annona aut venundatur aut adducatur, palea 
omnis quae cis similiter in hieme, secimdum suam qualitatem, necesaaria est, 
inutilis remanet, cujus, ut diximus , profectus pêne similiter necessarius esset. Quam- 
obrem, si hinc et inde vel juxta villarum magnitudincm, vel singulorum annorum 

* M<tdicum. A. ' Qaar. in Cod. 

^ QnaUtaiem, A. ' Nominaias. A. 



APPENDIX. 525 

Frugum quantitatem, causa perpenditur, fortasse non inconvenienter de pix)pin- 
quioribus villis duplex décima dalur, et illa supra enumerata, vel decimœ demino- 
ratio, vel familiœ afllictio, facillûne declinatur. Sed ne obscurum sit quod dicimus , 
aul ad quem finem dicendo pervenire volumus, necesse est ut villas aliquas deno- 
minemus, interquas talis commutatio sine detrimento fieri potest. Jungamus ergo 
Waliacum et Vemum, ut, cum illa décima data fuerit et perducta ad monasterium 
quœ de Vemo' est, tune veniat ille missus et brevis qui illam decimam in Waliaco 
dinumeravit, et faciat de ipsis manipulis per diversa gênera annonœ probationem 
in Vernis quantum ad œqualitatem ejusdem decimse quœ ad Waliacum dinumerata 
est, con veniat; et tune ipsa décima ad monasterium deducta, sive in manipuiis 
integris et non excussis , sive in feno pleniter veniat. Hoc tamen sciendum , quia 
nuilatenus volumus ut illa familia per imperium ipsam secundam decimam ad mo- 
nasterium deducat, sed ipse portarius sibi carra cum pretio conducat, secundum 
quod tune tempus fuerit, et ipsa carra locare potuerit. Et haec non ita dicimus , ut 
ipse portarius aut illam decimam ad Waliacum examinandam vel ad islam iterum 
ad equalitatem ejus sestimandam, per se ipsum vadat et (aciat, sed ut per praepo- 
situm et per actorem villarum taies ministri Deum timentes et (idem in omnibus 
fideliter servantes eligantur, qui hoc et ibi et hic absque ulla fraude perficiant , et 
portarius inde nuUam soUicitudinem, excepto ad suscipiendum, babeat. Per brevem 
tamen de singulis locis omni anno semper omnia suscipiat, ut, si necesse fuerit, 
cognosci possit utrum ipsi ministri hoc fideliter peregissent. Haec exempli causa de 
bis duabus villis dicta sufTiciant, ut ad hanc similitudinem ceterae villae duie et duse, 
una longius et altéra vicinius posita, conjungantur, prout oportunius et aptius 
conjungi possunt, ut eo modo, sicut supra intimatum est, de vicinioribus duplex 
décima detur ut et eadem sœpe dicta décima pleniter ad monasterium absque ullo 
detrimento vel deminoratione perducatur, et familia nuilatenus afUigatuj* : id e^t, 
Montiacus et Albiniacus, Templum Martis et Vila, Habronastus cum Gampania et 
Waniacus , Fortiaca Villa cum Walhono Curte et Saliacus , Filcono Villaris et 
Tittono Montis, Haiono Villaris et Tanedas, Donmus Aglinus et Domnus Au- 
doinus. Paliortus vero, Alas, Haiono Curtis et Arvillaris'*, Gpiliacus, Ciiîsiacus, 
Galliacus, Wadono Curtis', unusquisque tantum decimam suam simplicem solvat. 
Ideo autcm easdem villas ita dimisimus, quia nec tam longœ sunt, ut décimas suas 
adducere non possint, aut, si forte in aliquo loco** aut laboratus non creverit et 
tempestas abstulerit, et in ipsis remanserit ut aliquid semper supersit, unde hoc 
restaurari possit. 

* Vema. B. * G^àiacfu , W^è^m Cmtîu. E 

^ Haionocttrûf et Andlani deest. B * Loco deett A. 



526 APPENDIX. 

Quod si alius ordo vcl alia conjunctio prœdictarum villarum melius inveniri 
potest, non rccusamus ut fiat; ita tamen ut, sicut supra diximus, piœdicta ratio 
finniter permaneat, et, quantum esse potest, ipsa duplex décima in propinquio- 
ribus villis fiat, propter gravationem portarii, qui ipsa carra , sicut prœmissum est, 
conducere débet. De pretio autem , unde iila carra conduci debent , portarius per 
discipuium suum quicquid agendum est agat; quia turpe est ut ipse hoc per se 
faciat, quasi nuUimi hominem invenire vaieat, cui merito credere debeat. 

Spelta autem aut * ordeum , qui similiter cuin meduia sicut spelta eoUigitur, de 
singulis villis ubi^ nascuntur, ex jussione dominica, adducantur. Similiter linum, 
iaiia, naves et omnia legumina, quae universa , priusquam inde sementia separetur, 
decimanda sunt , ut nihil in singulis locis non decimatum remaneat. De hortis* 
vero , juxta quod consuetudo in singulis locis"* laborandum est , sicut sunt porri , 
ascaloniœ, algi, vel cetera bis similia; quœ rationabiliter venundari possunt, 
venundentur aut contra denanos aut contra annona, et ad portarium deferatur. 
De fructu quoque ubi et unde rationabiliter fieri potest, similiter fiât; vd si quœ 
aliae quœcumque minutse laborationes fiunt, similiter ex eis faciendum est*. Tecla 
vero et coopertura tectorum, ubi annonae recunduntur, ad prœpositum perti- 
neat , qui disponat qualiter congrue haec fieri possint ; nobis quoque videtur, quod 
aptissime ex Vemo et Saliaco et Girisiaco et Galiaco fieri possit , nisi melius aliter 
invenerit. 

CAPUT X. 

Haec intérim de his satis dicta sunt ^ nunc de omni peculio et nutrimento vi- 
dendum est. Sed antequam aliquid inde specialiter de singulis pecudibus discer^ 
natur, hoc generaliter de omnibus servari volumus, ut quantœ decadœ de omni 
nutrimento quadrupedum fierint' decimus detur. Si vero ultra decadas novem 
remanserint, nonus detur; similiter si octo, octavus; si septem, septimus; atque 
ita usque ad unum; et si amplius ultra decadas quam unus non (uerit, ipse unus 
detur. In qua decimatione illud praeceptum Domini diligenter servandum est , ut 
non eligatur nec mutetur alter pro altero, id est, nec bonoinferius, nec inferiore 
melius, sed quale unum post unum per foramen** cujuslibet clausurœ transeuntes 
decimum occurrerit, illud detur. Si vero decim non fuerint, detur nonum, vel 
octavum vel ipsum unum , si amplius non fuerit, sicut supra dictum est. 

* Àut deest. \ ' Qu^ sequunturid fioem uique capitis desunt B. 

* Hfi A. ' Sifd. B. 

"■ Oriis hic et fcre ubique in Cod. pro Kortu. • Faerint. B. 

' Aon decimaiam remaneat hic iteratur. B. ^ Perforamus, B. 



APPENDIX. 527 

Primo autem de jumentis. Mox ut omnes ejusdem anni puiletri nati fuerint , 
decimandi sunt, et ita a pastore gregis usque dum annum habeant, sicutet ceteri', 
diligenter servandi : similiter si portarius voluerit, usque dum duos annos habeant 
custodiendi sunt. Si vero prius eos portarius toUere voluerit, in ejus potestate sit ; 
ultra tamen duos annos eos ibi non dimittat , sed aut venundando , aut quolibet 
modo commutando, in obsequium pnefatœ porte convertere studeat. Idcirco 
autem eos non multo postquam nati (uerinl decimari volumus » ut si forte aliquis 
ex eis per humanam negligentiam perierit» sciât iile per cujus neglectum evenerit , 
quia portario hoc componere et non actori vel majori débet. Similiter autem in 
decimando, vel per biennium in nutricndovel conservando, de vitulis omnibus 
agendum est; lactis vero fructus ad monasterium decimandus est. 

De agnis quoque decimandis, vel usque Inennium nutriendis, similis per omnia 
forma servetur. Lana vero illorum tota portario reddatur. Reliqua autem lana in 
ipsa tonsura ovium , sive majorum sive minorum , seu agnorum , absque ulla elec- 
tione bonitatis vel coloris vel magnitudinis , mox per ipsa vellera decimetur, et 
portario ad monasterium deferatur. Lac autem, ut supra de vaccis diximus, ad 
monasterium decimetur. 

De hœdibus quoque decimandb et nutriendis similis ratio , sicut de agnis dixi- 
mus , per omnia servetur. Et si lac caprarum ad monasterium defertur, ibi deci- 
metur ; sin autem in ipsa villa ubicunque capr» (uerint , actor et -major provi- 
deant, ut omnino per caseos juste decimatum fiat. Et quicquid inde decimum 
adcreverit, singulis'' mensibus ad portam delatum fiât, nec' ultra servatum inutile 
proveniat. 

De porcis autem quia difficilis ratio est, propter necessaria et incerta tempora 
illorum generandi et pariendi , ut ita ordinari possint sicut de ceteris pecudibus 
supra ordinatum est; ideo bonum nobis visum est, ut in bac ordinatione magis ad 
necessitatem totius anni considerandam animum convertamus; et prout estimamus 
sufficere posse numerum certum, statuamus quantum annis singulis de porcis non 
minus quam bene mediocriter crassis ad portam dentur, sive sit pastio , sive non sit. 
Quod si pastio abundanter fuerit , et porci pieniter incrassati , pleniter etiam ad 
portam incrassati doncntur. Quia igitur, sicut omnibus notum est, quinquaginta et 
du8B ebdomades in anno sunt, videntur'' nobis, quantum ad hanc rationem pertinet, 
duo porci per septimanas singulas sufficere posse, exceptis bis quos ipse sibi por- 
tarius nutrire voluerit. 

De porcellis autem, quia annonam , Deo auctore, pleniter habebit , ipse sibi pro- 

' Cetera A. • iVt B 

*5iiiu7iJ. inCod * Viddmr B. 



528 APPENDIX. 

videat, et prsevideat ut, juxla quod esse potest, de suo nutrimento unde hospiti- 

hiis hujusmodi honorandis sufficienter habeat. 

De agnis autem, dum tempus illorum fuerit, in sua potestate erit quantum de 
décima sua sumére voluerit. 

De arictibus vero, dum sirailiter tempus illorum utendi fuerit, ipse de decem 
berbicariciis , unde fratribus aestivo tempore caseum procuratur, quantum voluerit 
sumat ; quia de ipsis , sicut de ceteris omnibus , decimus agnus ipsius est. Et cum de 
ceteris gregibus ipsi decimi agni absque matribus sine detrimento vivere possunt, 
in ipsius potestate sunt, si aliquos ex eis ante biennium illorum tollere voluerit, ut 
eos infra decim* praefatos grèges, qui ad monasterium deserviunt, mittere voluerit, 
ut eos ad manuin habeat, et quando vel quantum voluerit toUat. Intérim vero 
quousque prœfati agni, qui hoc anno decimandi sunt, bimi vel trimi facti fuerint, 
i])se de decim supradictis gregibus , secundum quod inter se et magistrum gr^;um 
convenerit , toliat : ita tamen ut nec ultra mensuram desolentur gr^s , nec neces- 
sitatcm vel indigentiam contra rationem patiantur hospites. 

De décima autem agnorum de cunctis gr^bus , ideo illos in illos decim grèges 
mittere diximus, qui aestivo tempore ad monasterium de caseo serviunt, ut ibi 
semper ad manum sufficienter habeat, unde hospitibus abundanter ministrare 
possit , et non sit nécessitas propter longitudinem viUarum , aut portarium aut pas- 
torem aut quemcunque hominem pro hoc sepius fatigari. Ipsa autem adductio 
agnorum non ad portarium sed ad majorem pertinere débet, ut ipse, cum portariua 
jusserit, eos ad prœfatos grèges adducere faciat. Si autem, cum ad biennium vel 
triennium venerint , ipsi predicti decimati agni plus creverint quam ipsi decim 
grèges aut pastores^'sustentare possint, consideret portarius cum magistro gr^um 
quid exindc faeiat , aut venundando aut occidendo et suspendendo , aut certe porcos 
çommutando, unde iterum, eo tempore quando berbices non prosunt, friskingas 
haberc possit , sicut de ceteris (Hskingis supra dictum est ; vel si annonam tantum 
non habuerit , unde eos per totum hiemem pascere possit , partim ex eis occidat et 
suspcndat, partim ut semper aliquid de friskingas habere possit, vivos reservet: 
ita faciat, qualiter omnia quœ vel ad necessitatem vel honestatem prefatœ portœ et 
monasterii in susceptione hospitum providenda vel prœvidenda sunt, tempore 
congruo procurentur, ut semper tempore congruo habeantur^ Et quamvis forsitan 
aliquibus heec superflua videantur, nos tamen magis elegimus minus intelligentium 
verba patienter ferre , atque per hoc quod scribimus omnes occasiones'^ non neces- 



• Sic. • HabeanL A. 

^ Ad. k. * Occannonet, B. 



APPENDIX. 529 

sarias auferre, quani portarium in aliquain non necessariam et incongruam religioni 
nostrae occasioncm* incnrrere. Et idco prœfatum magistnim decem gr^um eideni 
portario in hac parte conjungimus, ut omnem utilitatem quœ congrue de ipsis 
decimis ordinare possunt, cum communi conscnsu disponant, utque una cuni 
discipulis laicis ejusdem portarii cuncta perliciant; ut non sit nécessitas pnefatum 
portarium vel quemcunque monachorum pro hac re extra monasterium hue illucque 
discurrere , sed secundum praefatas rationes universa ordinare et ordinate recipere » 
et ipsum tamen ab hoc exteriore tumuitu in inonasterio quietum residere. 

CAPUT XI 

Hic est numenis et hœc est divisio porcorum qui occiduntur in anno ad cellarium 
nostnim. Numenis ut minus si uliatenus babentur quam dc, divisio in quattuor 
partes erit : inprimis ad portam dentur lx cum omni** integritate, excepto sungias; 
ad cellarii dispensationem ccclxx ; ad provendariorum opus qui pensas accipiunt , 
cxx : L vero qui superfuerint ad quod aibas voluerit reservenlur. De tribus autem 
partibus quœ cellerario rémanent talis erit dispensatio : de ccglxx inde débet 
celierarius onuiia providere, quantum ad camem pertinet% infirmis vasallis, et 
cetera ut diximus , omnia , excepto ad portam et ad illos provendarios qui dispensas 
accipiunt. Ideo autem ccclxx ad hoc deputati sunt , ut per singulos dies in anno , 
qui sunt ccclxv, singuios baccones cum minutia conmi habeat ; et insuper quinque, 
ut CCCLXX compleantur, addere fecimus» cpiia magis voiumus ul remaneat quam 
deiiciat. Sed et ipsi ccclxx taliter voiumus ut dispensentur : quando primitus sus- 
pensi iiunt, separentur semper xxx baccones cum plena minutia eorum, ita ut per 
duodecim menses** semper unusquisque mensis x\x habeat cum minutia eorum 
semotim suspensa; et, si esse potest, voiumus ut semper per singuios menses cum 
illis xxx bacconibus , cum minutia eorum , iiberet , et secundum quod iiii homines 
fuerint quibus dare débet, aut iardum aut carncm ita provideat, ut eis congrue 
donare studeat. Si autem ei lardus defecerit, tollat de illis l porcis quod ad opus 
nostnim servari jussimus, et impieat ilium mensem. [Simiiiter si ei minutia defe- 
cerit. tollal ex ipsa per numerum, et impieat ipsum mensem*.] OI)servet autem 
ne ad iilam aiiam carnem vel Iardum transeat, cpii ad sequentem mensem deputatus 
est , antê kaiendas mensis sequentis. Si autem ei lardus vel minutia remanserit de 
illo primo mense, dimittat eam in ipso ioco esse, et ad ilias alias kaiendas incipiat 

• (kcansionem. B. * Per xï meituâ. B. 

'' Cummuni A. * Pnetennissa que uocinit incluM suot. A 

' Periinet deest. A. 

6a 



550 APPENDIX. 

de illo alio mcnse , cl, sicut supradiximus , liberet ipsum mensem; et si ei defecerit, 
répétai iterum quod ei necesse fuerit aut iardum aut camcm aut utrumque de illo 
mensc antcriore quod remansit. Quod si etiam ibi satis non habuerit, recurrat 
itei*uni ad illos l quac separatini positi sunt ad opus abbatis. Elxpleto autem secundo 
mense, si viderif inler duos menses qui rétro sunt hoc sibi rcmansisse, aut de 
iardo aut de came aut de utroque , unde tertium mensem liberare possit , accipiat 
et faciat. Si autem aliquid defuerit ei, addat de illo tertio mense, qui tune est, 
quantum necesse fuerit, et quod de tertio remanet servet ad quartum, de quarto 
ad ([uintum ; atque ita in antea scmper per singulos menses faciat, hoc omnino 
observans ut numquam de futuro mense in prœteritum, sed de praeterito, si ei 
remanet, accipiat in futurum. 

Nec volumus ut i|)sam carnem aut illum Iardum qui ei remanet , per singulos 
menses de loco ad locum eat pendendo , sed ut in suo ioco ubi sui fm't tamdiu pen- 
dere permittat, donec illam in secundo aut in tertio mense futuro, sicut supradictum 
est, expendat. Nec volumus utipse cellerarius hoc quaerat ut aequaliter per singulos 
menses aut minutia cum Iardo, aut lardus cum minutia currat; sed lardus secun- 
dum suam, et minutia secmidum suam rationem currat; quia hoc sditer bene es^e 
non potest : scimus enim quod Iardum et minutiam unius anni non débet equali ter vel 
sinml ad dispensandum incipere qui illam débet providere, quia minutia, statim 
cum facta (uerit, ad dispensandum bona est, et quantum plus servatur semper de- 
terior habetur; lardus vero nec statim cum factus fuerit bene coctus, nec ante 
Pascha bene comedi potest crudus. Et ideo etiam exinde talis volumus ut sit ratio : 
ut ille cellerarius qui intrat kalendis januariis sic incipiat illam novam carnem dis^ 
pensare per illos ini''' menses , et tamen illum novum Iardum non tangat ante 
kalendas maias , sed habeal reservatum ah anno priore de vetcri Iardo unde illos 
ini'"^ menses, sicut supra dictum est, secundum uniuscujusque nicnsis rationem 
dispensare possit usque kalendas maias. Â kalendis autem maiis per illos vni menses 
usque iterum kalendas januarias, utrumque simul, et carnem et Iardum novum, 
dispenset; et ita fiât, ut scmper minutia de kalendis in kalendas januarii, lardus 
vero de kalendis in kalendas maii currat. Nec volumus ut ille lardus vel iUa 
minutia qu«e de illis porcis fil, qui de molinis veniunt, nec illa minutia quae 
de illis porcis fit unde alabum fit, in isto numéro ponantur; similiter nec illa, si 
secundum consuetudinem, quando porci de pastione boni sunt, minutia supercres- 
oere solet super illum numerum qui de singulis porcis redditur. Haec autem omnia 
ideo separatini superesse volumus, si forte necose fu<Tit, ut ccllararius habeat unde 

' ViJens A. 



APPENDIX. 551 

cum omni pienitudine ministrare quibuscumque débet possit, et tamen ipsa admi- 
nistratio in omnibus locis semper cum rationc sit, ut, cum tempus mutationis 
fiierit', plcniter de singuiis rationem deducere possit, quantum vel qualiter in 
praeterito** expendit, vel quantum ex veteri ad futurum annum rescrvatum habet*. 
l'xcepto novo quod tune vel in came vel in lardo susccptum habet. Et illud omnino 
volumus, sicut supradiximus , observet, ne ille numerus qui sequenti cellarario 
reddi débet, aut de veteri aut de novo lardo vel carne, ullatenus confusus sit, 
sed quicquid inde fuerit, et per ordinem per brevem dicatur, et per ordinem ubi 
et ubi sit demonstretur. 

CAPUT XII. 

Est autem de ipsa carne in quocunque loco dispensanda est etiam aliqua ratio , 
quam volumus ut ministeriales nostri intendant atque studiose intelligant. Si enim 
computamus illos xl dies in quadragesima , quando nemo caniem manducat; et 
insuper illas sextas ferias quse extra quadragesimam xl et vi , quando etiam vix 
uilus camcm manducat; inveniemus dies Lxxxvi. Est etiam consuetudo multis 
hominibus ante natalem Domini, et vix uUus est perfectae a^tatis qui non aliquantam 
a came abstinentiam facial. Haec idcirco ad memoriam reducerc volumus, quia, si 
evenerit aliqua nécessitas , aut ad iter aut ad opéra aut ad aliam quamlibet necessi- 
tatem, ut integri baccones aut minutia detur, aut ut cellerarius ad amplius dis- 
pensandum qnam supra ordinavimus aliqua necessitale constringatur; non tamen 
necesse esse , aliqua si non nimb datur, ut ratio quam supra ordinavimus destmatur. 
Quod si talis nécessitas aut parva aut nuUa evenerit, multo minus ut destmatur 
necesse erit , sed niagis ad fructum futiuiim crescere potcrit. Hoc iterum atque iterum 
monemus, ut quicquid cxinde cpiicuncpie débet facere, quantum potest, et Deo 
placite et hominibus gi^te studeat agere , et semper ex singuiis divisionibus singulas 
noverit rationes deducere. 

De secnnda autem parte ubi cxx sunt ad opus provendariorum qui illas pensas 
accipiunt, débet per singulos menses x baccones accipere , ad decom pensas facien- 
dum, de singuiis bacconibus singulas pensas facere. Et si illi baccones singuli sin- 
gulas pensas non faciunt, postea ei dicturi sumus unde illas compleat. Si autem 
aliq\iis plus habet, tollat et mittat ad illum qui non habet. Sic faciat per singulos 
menses, ita ut numerum suum nunquam perdat. Quem tamen lardum, secundum 

• Vtnenl B. ' Hahttar A. 

^ In pnetento deesl, A 

4a. 



332 APPENDIX. ' 

superiorem rationem» a kalcndis maiis incipere débet, cl ita persingulos menses x 
et X dare , quaiiter post illam mutationem remaneat sequenti cellarario unde iile 
iteinim usque ad kalendas maias habere possit. Illam minutiam vero de ipsis 
cxx porcis salvam faciat , donec ei abbate aut prœposito vel decano pnecipiatur 
quid cxinde faciat. Quod si forte talis fuerit causa , ut ei illa muiutia sua et insuper 
de illis L porcis defccerit, dicat boc magistris suis, et quantum necesse fuerit acci- 
piat exinde per numerum. Idcirco vero istam minutiam, nisi necessitate cogente, 
nuUo loco deputamus, quia si nobis, Domino douante, aliquid superfuerit, magis 
istam dispensationem de veteri lardo aut de veteri minutia facere speramus quam 
de novo. De tertia parte ubi l sunt, si ad aliqucm mensem, secundum quod supra- 
dictum est, necesse fuerit , accipiat'; sin autem, cum omni integritate ad abbatis 
arbitrium serventur. 

Prima autem portio quae ad portam esse débet, omnes quidem lx infraipsum 
lardarium suspendantur; et secundum illam rationem quomodo cellararius facit de 
mense in mensem per xxx et xxx , ita portarius per singulas septimanas faciat per 
unum et unum. Et sicut cellararius non pendit quod remanet^ de loco in locum, 
ita nec portarius faciat; sed quod necesse fuerit ad portam portet, et quod re- 
manet ibi dimittat. Ideo autem vin porcos supra numerum septimanarum anni , 
quae sunt lu, addere fecimus, ut, si necesse fuerit, inde accipiat et illas futuras 
septimanas non tangat. 

De molendinis, quœ habet Lupus in suo ministerio, possunt omnibus annis 
venire inpinguati porci xli. Freskingias , ad domum infirmorum damus a missa 
sancti Johannis Baptistse usque ad missam sancti Martini. 

CAPUT XUI. 

tbec ita de berbicibus dicta, non idem de pulletris, de vitulis et de hœdibus ordo 
servandus est; sed tantummodo, si non ante, post biennium portarius eos non 
sorvando , sed , ut dictum est , venundando vel commutando , ad utililatem hospi- 
talis, prout ratio docuerit et melius potuerit, eos convertere studeat. Âucas autem 
et pulli quœ in tuninis dominicis nutriti fuerint, semper decimus portario reddatur. 
De ceteris pullis quos familia solvit, si ad monasterium deducuntur, decimus 
ibidem portario dctur; si autem pretio redimuntur, de ipso pretio decimum eidem 
reddatur. Similiter, quantum esse potest, de ovis fiât, sive ad monasterium de- 
ducantur, sive in villis redimantur. 

* Àccipiaiur. B. ^ Quod remanet omissum est. A. 



APPENDIX. 555 

Precamur autcm ut nenio haec aut superflua aut non necessaria ad conservan- 
dum judicct, quia in hoc nihil supcrfluum quœritur ubi non tantum homiiub 
quantum Dci causa exigitur; sicut ipse auctor humani generis Phariseis de deci- 
matione mentae et aneti inter cetera dicere dignatus «st : et haec oportaitfacere et iUa 
non omittere^. Quaequae omnibus legentibus et intelligentibus cur^ dicta sint nota 
sunt, ideo a nobis non prolixe extendi scd breviter tangi debuerunt. Unde magis 
oportet ut hoc cujusque sapientis et intelligentis studium provideat, ne aliquid 
inde remaneat, quam ut de bis quae dari Deo jubentur vel admonentur, acsi 
ridiculosa sint subsannare praîsumant. 

CAPUT XIV. 

Insuper ctiam volumus omnino , quamvis usque modo consuetudo non iuisset , 
ut de omnibus molendinis nostris ad portam decimam pleniter detur, et semper 
prius detur quam aliquid inde, vel propter viduas, vel propter quamlibet aliam 
utilitatem aut comparationem , vel venundationem seu cujuslibet provendam, dis- 
tribuatur. Sed quicquid agendum est in aliis partibus postea agatur. 

Deadductione autem ejusdem decimae ad portarium proprie pertinebit, ut ipse 
discipulum suum mittat, qui banc aut cum bubus suis adducat, aut certe alia sibi 
carra cum pretio suo conducat. 

CAPUT XV 

De cambis quoque et bracibus, quae de cambis iiunt, simiiiter volumus, ut 
decimus modius do bracibus, postquam Tacts fuerint, portario dandus, priusquam 
monasterio deducantur, separetur. Et si forte tantum non restât unde illa servita 
dominica plena sit nec de ipsis cambis impieri possit , de annona dominiea quaf 
decimata est compleatur, et inde portario décima non detur. 

Portarius autem , ut supradictum est , de malatura braces suas per suam solli- 
citudinem ad se venire faciat. Si vero ibi satis non babuerit, ipse sibi scientem 
hominem conducat qui tantum ei braces faciat, quantum sufficiat. De humJone 
quoque, postquam ad monasterium venerit, décima ei portio de singulis servidis 
per singuios menses detur. Si vero hoc ei non sufficit , ipse vel comparaiido , v(*l 
quolibet alio modo, sibi adquirat unde ad* cervisas suas faciendas suflicienter 

*Mauh. iuii,93 'M«al. A 

^ Qaar, in Cod 



554 APPENDIX. 

habeat. Similiter prœpositus, si ei necesse fuerit, de dominica substantia facial, ut 

propter hoc nequaquam ipsam fainiiiam supra suum legitimum censum affligat. 

Hoc tamen scicndum , quod omnem panem , quantum ad portam necessarium 
est, ipsi pistores dominici coquere debent; similiter ac' omnes cervisas bratsare 
bratsatores dominici. Portarius autem annonam et braces de suc dare débet; et 
quotiens aut in cervisa aut in panibus numerus ejus quem dédit consumptus 
fuerit , iterum alium augeat , ut semper de suo et non de dominico fiât. 

CAPUT XVI. 

De vestiario autem fratrum de bis villis quœ aut in Âmbianense aut Beiioacense 
aut in Atrapatinse sitae** sunt, ita per omnia, sicut de reliquis viliis nostris ordi- 
natum est, observetur. 

CAPUT XVII. 

De decimis autem quas vassi vei casati homines nostri dare debent, talis est 
ratio. Omnia enim quaecunque ad opus suum in terra laboraverînt, sicut est an- 
nona, vinum, ligumina horti vel cetera; quœque majora vel minora laboraverint , 
ex omnibus décimas et dare et ad monasterium adducere debent. Similiter etiam ea 
qu8B sponte nascuntur, sicut sunt poma, fcnum vel reliqua, in quibus homo non 
tantum laborarc cernitur, quantum omnipotentis Dei providentia non solum ho- 
mines sed etiam pecudes pasci voluit, decimare studeant, et, ut dictum est, ad 
monasterium sua etiam pia voluntate ante perducant. De omni génère autem diver- 
sorum animalium simile studium mittant, ut a jumentis usque ad pullos velova, 
quicquid vivum nutrierint; aut a familia sua eis', sive de his quœ supra enu- 
meravîmus, sive de istis quae nunc dicimus, ex annali debito datur; nihil in sua 
domo, quantum provideri et rationabiliter fieri potest, non decimatum remaneat. 
Si quis vero hœc pleniter non intellcxerit, vel animus ejus dubitaverit quo ordine 
vei qualitcr hase impleri debeant, veniat ad monasterium, et interroget magistros 
monasterii : quomodo ibi de rébus monasterio servientibus impicri jussa sunt , sic 
et ipse de rébus suis facial. Si vero bcneficium ejus paulo iongius positum fuerit, 
quain ut manipuli aut fenum sine nimio labore adduci possint, sciât quantum de 
décima est , et convenientia cum portario faciat , quo tempore hœc eadem utiliter 

•i4d,inCod « Ei'. in Cod. 

•* Sita, in Cod 



APPENDIX. 555 

venundare possit , et absque ulla fraude vel subtractione venuiidalutn pretium 
ejus portario dcferatur. Si vero portarius cum suo magis carra conducere voluerit 
unde hoc ad monasterium perducat, quam ibi venundatum fiât, in ejus potestate sit. 
Scicndum etiam , quod illi decimam suam , eo ordine quo supradictum est , ad 
monasterium soivere debent, qui usque quattuor mansos de beneficio habent : nam 
qui minus habent, codem quidem ordine, décimas suas pleniter dare debent, non 
tamen ad monasterium, sed ad illam ecclesiam vei presbyterum ubi illa familia, 
quam habct , decimam suam dare consueverit. Istum brevem tantum onmes beno- 
ficiarii sancti Pétri habere debent, ut sciant quomodo facere debeant, et nuUus se 
de ignorantia excusare possit. Si quid tamen , ut praemissum est , dubitaverit , ad 
monasterium recurrat, ubi illa onmia cpias de decimis ordinata sunt per ordiiiein 
digesta sunt , et ibi discat quomodo facere debeat '. 

I. 
BREVIS DE MELLE QUOD SOLVERE DEBENT MAJORES 

AD MISSAM SANCTI MATHEl. 

De WaihuDcurte sextarii n, de Fortiaco Villa iiii« de Villa ii, de Templo Mariis viu« de 
Waniaco nu, de Havernast n, de Haiono Villare nu, de Galiaco n, de Wadooo Curte un. de 
Qpiliaco n , de Vernis u , de Saliaco ii , de Tanetis u , de Gentella u , de iianga»ter u , de Domno 
Audoino u , de Taceaco n, de Cirisiaco u, de Montiaco un, de Albiniaco u, de Cumelli» u, de 
Paiiardo ii , do Walliaco lUi , de Fircono Villare ii. In totuni sunt modi m et sextarii diio<le<'im 

ITRM DK MORIS QVM SOI.VINTUR. 

De Walliaco sextarii xlvi , de Monciaco sunt xuni , de Walhuiicorte sunt xxx. de Fortia \ ilU 
sunt xxx, de Waduncorte sunt xxv, de Templo Martis sunt xl, de Habronaslo sunl xxx. de 
Waniaco sunt l. de Villa sunt lx, de Gpiliaco sunt xxx« de Saliaco sunt xxxnn , de Cirisiaco 
sunt xxx« de Galliaco sunt xxx, de Vernis sunt lx, de Albiniaco sunt lx« de Taceaco sunt xxx , 
de Hangaster sextarii xxv , de Domno Audoino sextarii xxx « de Tanedia sextarii xlv , de Gimelli» 
sextarii xxx, de Paleardo sexUrii xl. de Haîon Villare sunt xi.. 

DE MELLE QVM DEBENT VILICl SOLVEHE DE TEKMM». 

Wicfridus situlas xii, Ililmarus similiter, WUleoianis similiter. Ansculfus m. Item de cera 
super annum ad sanctum Stephanum libras cclx, et insuper quod remanet ad puniicationein 
sanctff Mariae. et in Pascba libras xiiii ad cereos (acîendos: de ture libras ii. Ad sanctum Johan- 

* Cetera qu« scquuntur, semel duntaut scripU in oosCro Codîcr, fitra Adalhardi abbati» Statuu Aunt , 
nec tamen monasterio Corbeieosi aliéna 



336 APPENDIX. 

iiem, de cera libras lxx, de ture libram i. Ad sanctum Petrum, de cera Hbra5 lxx, de tuiv 
libram i. Ad sanctum Martinum, de cera libras xx. Ad sanctum Albinum , de cera libras xii. Ad 
sanctum Silvestrum, de cera libras xii. Ad cellam libras xii; ad medicinam libras xii; ad scolam 
infantum libras vi. Ad purificationem sanctae Maris, inter cereos et candelas libras lx. Inter totum 
fîunt libros* dlx. 

DE OLEO. 

In throno ad sanctum Petrum , ad sanctum Andream , ad sanctum Laurentium , olei libras cxxvi. 
Ad sanctum Johannem olei libras clxi. Ad sanctum Stephanum, per totam ecclesiam, libras clxv. 
Ad sanctum Martinum , olei libras x et viii. Ad cdlam olei sextarium unum. Ad sanctum Albinum 
sextarium i. In totum suntlibrac ccccxxxii. 

II. 

Istœ sunt pigmentœ quas ad Camaracum debemus comparare de singulis tantum, si pretium 
babemus : piper libras cxx ; ciminum similiter, gîngimber libras lxx , gariofile libras x , cinamo- 
mum libras xv, galingan libras x , reopontico libras x , custo libras x , percrum libras x , reo- 
pontico libras x, spicum libras v, salviola libras x , granomastice libras x , tbus libras x , gotsumber 
libras v; timiama, si inveneris bonum, libras ii; mira libras m, sulfus libras x, minium 
libras m , auripigmentum libras m, sanguinem draconis libras m , indium libras m , tpongias x, 
pomicar x; adzeduarum, bonum compara, storacem, calamita, libras x; de cera libras dc. 

Custodibus ecclesiarum damus solidos viiii, ad scolam solidos m, pulsantibus solidos m, 
matriculariis solidos v, scamatariis solidos m et denarios m, in sanguissugas solidos ii; in 
funibus , ad lectos , in mattas , in sponzias , in berbas , ad potum fratrum , in cerasias ad medicinam 
libras vi argcnti ; ad sanctum Stepbanum in papiros denarios u et in sevro** denarios ii ; ad sanctum 
Petrum in papiros denarium i et in sevro denarium i ; ad sanctum Jobannem similiter. 

III. 

DE PASTIS. 

iiii nonas januarias débet bonum pastum facere fratribus praepositus Temacensis pro Adalbardo 
abbate. Meuse februario dcbent fratres babere pastum , pro abbatibus Angilberto et Hildeberto, de 
villa Curceiiis , quorum unus obiit nonas februarias; alter vero, id est, Meldebertus, x kalendas 
martias bominem exiit. Eodem mense, viii kalendas martias , cellararius débet pascere pro 
Fraiicone et Hcrrado abbatibus. vi kalendas aprilis obiit Bodo abbas ; cellararius de Berberias ejus 
anniversarium procuret in servitio fratrum, et memoria Waldrici et Almanni simul celebretur 
cum anniversario nuncupato. 

DE ANNIVERSARIO RATOLDI. 

Idus martii anniversarius cœlebretur dies domni Ratoldi, abbatis, bonœ mémorise. Quem diem 
anniversarium oflicialiter oraiido Deum celebrem nostris successoribus agendum onmibus annis 

'Sic. 

^ Sevmin sive sebnim oonounquam pro sebo recepit média infimaque latinitas. 



APPENDIX. 557 

mandamus ; et eos vice Christi deprecamur ul pro remedio et salute ejus aDÏmae omnipotentem 
Deum fideliter exorent. 

Unde notum ait omnibus nostris frairibus tam pxaeseniibus quam et futuris, quod ego Johannes, 
ejus spiritaliler alunnus, et, sua olim constitutione sancta, camerarius firatrum factus, meo ser- 
vitio optinuerim apud domnum Maingaudum abbatem aKxlesiam de Tauri Monte , quae est 
juxta mare, in honore beati martyris Christi Quintini dicata, eo utique tenore, utquotannis ex 
prsdicta ^scclesia camerarius fratrum fratribus, idus martii, optimam refectionem faciat, et ipsi 
ejus memoriam dévote tencant; insuper nec habeat umquam abbas aut quisquis camerarius 
fuerit, praefatam ecclesiam vendendi potesta(em, sed maneat omnibus in commune semper. Et at 
hoc ratum et stabiie permaneat, vice Cliristi sanctique Pétri, apostolorum principis, contestamur 
successores nostros ut ita faciant sicuti statutum est Anno Dominiez incamationis dcccclxxxvi, 
indictione xiiii, régnante Hiudowico serenissimo rege anno i. 

VI kalendas maii obiit Uatbertus abbas, proquo camerarius fratrum fratribus impendat servitium. 

XI 11 kal. junii obiit Maurdrannus abbas, qui Tanedas Montem dédit nobis. Videte ne ejus me- 
moria obliviscatur : praepositus inde fratribus pastum iacere débet. 

VIII kal. julii in nataii sancti Johannis Baptiste, debent firatres habere pastum pro Hedone, 
abbate , de Brachio monasterio et villa Dosonis CurtA. 

XVI kal. septembris cellararius, simul cum camerario firatrum, refectionem facere débet firatribus, 
pro Gunttero et Heilone abbatibus; quorum Gunttenis obiit abbas m idus julii, Heilo vero xvi 
kal. septembris. 

Pridie kalendarum semptembris obiit Wala abbas ; de Busco débet fieri ejus memoria. v idus 
ejusdem mensis obiit Isaac abbas; prspositus fratrum ejus faciat memoriam de Culmellis. 

XVII kalendas januarii pascere débet fratres cellararius , pro Hiltmerado episcopo, de Maineras. 
X kalendas ejusdem mensis debent fratres habere pastum de Ritbodi Monte, pro Tratulfo 
abbate et Benedicta , quap banc pro salute anims sus tradidit ad altare sancti Pétri. 

In Epiphania debent habere fratres pastum de villa Poponis Curte. 

Octo diebus ante purificationem sanctc Maris camerarius débet pascere fratres de suo minis- 
terio. Finitis vero réfection ibus, die purificationis sanctae Marix , débet domnus abbas aut decanus 
in capitulo cunctis sedentibus imperare fratribus, quatinus pro camerario unum ex integro 
psallant ac décantent in occlesia psalterium. Similiter agere debetur pro pra'posito post Pascha ; 
et item similiter pro prapposito Temacense post natale Domini. 

Die Martis ante caput jejunii pascere débet prxpositus fratres ; die Jovis post cellararius ; die 
Veneris post thesaurarius ; die Satumi post portariut. Die dominica post très missos habeant de 
piscibus : primum dabit abbas , secundum pra^positus , tertium cellararius. Et in nocte similiter 
Domini ; similiter in cœna Domini , et in sabbato sancto dare debent , et in tribus diebus rogatio- 
num. Prima die dominica quadragesinue pascere débet cellararius fratres; secunda prippositus; 
in festivitatc sancti Gregorii thesaurarius, in festivitate sancti Denedicti domnus abbas; in annun- 
tiatione sancta; Maria? cellerarius; tertia die dominica quadragesima? [x>rtarius; quarta pnepositus; 
quinta cellararius. Die sancto Paschae, octQ diebus, pascere débet prcpositus. In susceptione 
sancti Gentiani optime pascere débet custos sancti Pétri. In ascensione Domini pascere débet 
prsppositus ; die Veneris post cellararius ; sabbato post portarius ; die sancto Penlecoateo cella- 
rarius. De die sancti Johannis jam dictum est. In festivitate sancti Pétri pascere debetur de 
illis duobus capturis piscium qux sunt juxta /Vlbiniacum. In festivitate sancti Paulini episcopi 
pascere debent ortulani. In festivitate sancti Benedicti thesaurarius paacât Kaiendis augustî, ad 

43 



538 APPENDIX. 

vincula sancti Pétri , debent habere pastum de duobus molendinis , quos construxit abbas Franco 
super fluvium Corbeiae, in loco qui vocatur Pons Pelrinus, unum superius, aiterum infiBnus. In 
festivitate sancti Laurentii cellararius dare débet pisces firatribus, excepto pnebenda sua, aient 
constitutum est. In transitu sanctœ Marias dcl)ent habere pastum pro abbate Bodone , de molen- 
dino quem construxit in villa qu« Vallis dicitur; cujus memoriam similiter agite. 

In nativitate sanctae Mariœ pascere debetur pro Berrengario abbate , de molendinis quoi sdifi- 
cavit et construxit ad portam sancti Albini. 

In festivitate sancti Mathei apostoli pastum debent habere pro domno abbate Ratoido, de viUa 
quae vocatur Domus Pétri, quam Normanni nobis pridem de nostra potestate tulerant; sed, Deo 
propitio et sancto Petro , jamdictus patronus noster, pro suo jugi famulatu et insnarralMli boni* 
tate , tantum potuit apud Ricardum comitem , ut ei praefatam villam redderet : quam sane nobis , 
deprecatione Johannis, tune temporis cdlararii, ad nostram communitatem reddidit. Qui, nuUo 
cogente , nobis sponte sua unam exinde addidit refectionem , qua festive carebamus illo in die. 
Quorum memoriam habere proinde studcte omnibus annis. 

In festivitate sancti Michaelis pastum debent habere pro memoria Inds, cujusdam nobilis 
matronae, quae nobis ad altare sancti Pétri suum alodum de Bettonis Curte tradidit, et villam 
quae vocatur Avesnas, super fluvium Corbeiae. Insuper frater Johannes, postea custos aBCclesic 
sancti Pétri, adauxit nobis unum mansum alodi in eadem villa, quem scilicet comparavit qua- 
draginta sexsolidis denariorum, cum quodam milite, nomine Geroldo, et ejus uxore, nomine 
Eufemia, et eorum infantibus. Videte ne memoria obliviscatur datorum harum remm. 

In festivitate sancti Dionisi débet pascere thesaurarius pro Garolo rege , cujus memoriam agite 
orando. 

In festivitate Omnium Sanctorum communiter se pascere debent fratres, sicut constitutum est. 

In festivitate sancti Martini pastum habere debent pro Grimoldo praeposito, de mdendino 
quem construcxit in Crisiaco ; cujus memoriam similiter agite. 

In festivitate sancti Andréas apostoli debent pascere domnus abbas et custos sancti Pétri : si unus 
dederit cibum, et alter det potum, mutantes altematim. 

Die dominica prima adventus Oiristi débet pascere abbas de Fulcarii Curte, de qua olim 
inhoneste ejecti sunt fratres ; sed Dcus eos inde postea vindicans , in eorum ditionem prefatam 
decenter redegit villam. 

In festivitate sanctorum martyrum Fusiani , Victorici atque patroni nostri Gentiani , debent 
habere fratres pastum de respectu domorum istius castri sancti Pétri. 

A memoria excessit, nec de sîngulis benefactoribus nostris singulariter scribere potui. Videa- 
mus, nos présentes et qui futuri sunt fratres, uti memorias eorum agere non neglegamus, de 
quorum praediis atque facultatibus refectiones suscipimus. 

IV. 

Hœc sunt Corbeiae pastorum nomina Priscae , 
Quorum cura fratres nutrivit dognriate plures : 

Teodcfridus abbas. 
Hrodgarius abbas. 
Erenbertus abbas. 



APPENDIX. 55» 

Sebastianus abbas. 
Grimo abba5. 

Leodgarius abbas , v idus novembris. 
Addo abbas, un kalendas decembris. 
Mordramnus abbas, xiu kalendas junii. 
Adaibardus senior abbas, nu oonas januarii. 
Item Adaibardus abbas , idibus julii. 
Waia abbas , u idus septembris. 
Heddo abbas , vui kalendas julii. 
Isaac abbas , v idus septembris. 
Ratbertus abbas, vi kalendas maii. 
Odo abbas. 

Angelbertus abbas , nonis febmarii. 
Trasulfus abbas , x kalendas januarii. 
Hildebertus abbas, x kalendas martii. 
Guntbarius abbas, ni idus julii. 
Heilo abbas, xvi kalendas septembris. 
Franco abbas, vnn kalendas martii. 
Herradus abbas, vnn kalendas martii. 
Bodo abbas , vi kalendas aprilis. 
Walbertus abbas, vn kalendas januarii. 
Berengarius abbas, ni kalendas septembris. 
Heriboldus abbas, xvni kalendas decembris. 
Ratoldus abbas, idibus martii*. 
Maingaudus abbas, n idus novembris. 
Herbertus abbas, xnn kalendas decembris. 
Ricardus abbas , xni kalendas aprilis. 
Fulco abbas , nonis decembris. 
Nicbolaus i abbas, n nonas martii. 
Rotbcrtus abbas, xi kalendas febmarii. 
Nicbolaus n abbas, nn idus augusti. 
Johannes abbas, xv kalendas septembris. 
Hugo abbas, x kalendas augusti. 



Olim non modica contentio fuit inter nos et comitem Ambianensem ac ejus vicecomites . 
Roriconem , Sasgualonem ; sed, Deo propitio, et Waltero comité fratreque nostro Johanne. scîiicet 
camerario, bujus rei negotio permaxime laborante, victores extitimus. Et ut potteris nottrit boc 
impoftenim pateat, huic pagine inscribere studuimus boc icriptum. 

* Nomint que scquuntur non manu cadem oeque ejusdem aotiquitatii tcripta luot 

A3. 



340 APPENDIX. 

DE FOnATlCO IN >VAKLEIK). 

« Anno dominicœ incaraationis dgccclxxxv, indîctione xiii. Ego Walterus , gratia Dei, Ambia- 
norum comcs , cum uxore mca et filiis nieis , cum consilio et voliintate nostrorum communlter 
iidelium , proptcr remedium et saiutem animarum nostranim , ac propter visitationem filii nosiri 
Widonis episcopi, quem optime cum suis sanctis reliquîi5 visitaverunt ; damorem quem de fon- 
tico in Warledo de cambis ex longo tempore nostiî ûdeles Rorico et Saxwalo contra monacboft 
sancti P^tri habebant ex toto remanere fecimus ; et promisimus eis , abbati scflicet et csteris mo- 
nachis sancti Pétri, secundum ûdem et possibilitatem nostram, nunquam nos supradictum 
clamorem in vita nostra removere; et si quîs post discessum nostrum removerit, ex parte Dei et 
sancti Pétri malcdictus et anatliema in perpetuo sit. Et ut boc scriptum firmum et stabile per- 
maneat, manibus nostris firmavinius, manibusque fidelium nostrorum firmando tradidimus. 
Signum Walteri comitis. Signum Godesmanni episcopi. Signnm Fnlconis archidiaconi. SigDum 
Roriconis archidiaconi. Signum Huberti prspossiti. Signum Ogeri. Signum Lantranni. Sîgnom 
Hilduini decani. Signum Tancfridi. Signum Roriconis. Signum Drogonîs. Signum Wennundi. 
Signum Saxwalonis. » 

RECEFTLM DE OTMARl CIJRTE. 

Ermenfridus, comes Ambianensium, ejusque frater, nomine Goxbertus , jam pridem statuemnt, 
se daturos sancto Petro de suo alodo quandam villam, nomine Otmari Curtem ; sed non id legitûne 
peregerunt, douantes eam absque conseusu suorum parentum. Quorum votum et voluntatem 
postea Walterus, comes Ambianensis, ipsorum etiam haeres et successor, adimplere desiderans, 
suorum communi consilio superstitum parentum, praedictœ rillae traditionem legaliter nobis 
iecit , et inde hoc scriptum fieri jussit, ut posteris cognitum habeatur. 

«Sempek humana fragilitas débet inœvitabiles casus perpeudere, ut quando repentina super- 
venerit dies , positio non nos inveniat imparatos, juxta Domini mandatum, date etdaUtwr vMt; 
et aiiud, facite elemosinam , et ecce omnia mnmda sont vobis; ei.facite vobis amicos de mamr 
mona iniquitatis , qui vos perdacant in aetema tabemacala ; et, thesaurizate vobis thesauroe in 
cœlo, ubi neque erugo neque tinea demolitur, et fores non effodiunt nec fumntar, Hia igitur et 
aliis quampluribus prsîceptis dominicis admonitus, ego Walterus, gratia Dei comes, nihilbomi- 
nus et uxor mea, nomine Adela, cum consensu et voluntate nostrorum utîque (iliorumet filia- 
nim, dedimus supradictam villam sancto Petro, principi apostolorum, Corbeiensis viddicet sc- 
clesiai rectori atque defensori, pro nostrarum sane remedio animarum : eo scilicet tenore, 
ut abbas et fratres exinde sibi comparent luminaria atque inceiisum ad suarum^obaequia rdîquia- 
runi quotannis. Et quicumque infringere banc traditionem temptaverit, sit anatbema, mara- 
iialha , hoc est alienatio a consortio christianonim, uisi ad satisfactionem venerit. 

« Actum Ambianis, anno dominic» incamationis dcgcclxxxvu , indictione xiiii*, régnante 
rege Odone. 

« Ego Walterus firmavi, manibusque nostrorum iidelium iirmandum tradidi. Signum Widonis. 
Signum Adela*. Signum Walteri, nostri fiiii. Signum RodulG. Signum Gozfridi. Signum Fulconis.» 

* Leg. indictione xv. 



APPENDIX. 541 

VI. 
FRAGMENTUM CHART/E LEODOINI. ARCHIEPISCOPI TREVIRENSIS. 

( Ex apographo inedito Biblioth, rtg, Paris,, Dépôt des Chartes , sub ann. 706. ) 

A». 706 Hœc sunt jura quœ eadem villa [i. c. villa Stain, in pago Wafranse sivc 
Vabrcnsi] dicUs ccclosioî [i. c. ccclcsiœ S. Eucharii monasterii in suburbio Trevi> 
rensi] fratribus annuatim persolvcrc débet. Igitur apud viliam Stain xxv niansi 
computantur, quorum quatuor in nostrum usum non cedunt. Reliqui in Pascha 
nobis persolvunt viginti gallinas et centum ova, et viginti carradas lignorum. Iti- 
dem in festo sancti Martini , similiter in nativitate Domini , in festo sancti Andrée 
taliter et octo solidos census. Item in festo sancti Remigii centum malta tritici. In 
eodem die vehunt nobis , si volumus , usque Dietenhoven centum octoginta cpia- 
tuor maha tritici; sin autem undecim uncus et quiiique den. hoc redimunt. Item 
in februario septem dies et dimidium unusquisque mansus servit; similiter in maio , 
si servitio indigemus. Uno anno pui^nt curtem a stercore , in secundo anno centum 
octoginta tegulas dant, et tegunt edes; in tertio anno purgant aquœductum moien- 
dini et reparant. Singulis etiam annis in Pascha de areis nostris dabuntur nobis 
septem solidi et decem galline. Item ad Vincida sancti Pétri de pratis dabuntur 
decem solidi et sexdecim galline. In festo sancti Martini mulieres censum persol- 
vunt, quedam quatuor denarios, quedam très, si possunt; si non, quantum vil- 
licus et nuntius noster eas persoivere posse existimant, ab eis accipiant. Similiter 
vivi in maio capitalem censum persolvimt, quidam viginti, quidam quinque dena- 
rios, si possunt; si non, quantum videmus posse, dabimt. Ad servitium abbatis 
villicus quinque solidos, decanus quinque, custodes silvarum quinque, in festo 
sancti Eucharii persolvunt. 

VII. 
CHARTA WADEMERI ET ERCAMBERT.E. 

( Ex prototypo inedito arckh, regni Francim. ) 

km. 7«9. Domno sancto et in Christo venerabile patri Sigofredo abbati vel omni congre- 
gatione monasterii sancti Vincenti et sancti Gennani, ubi ipse pretiosus Domnus in 
corpore requiescit, quod est sub opidum Parisius civitate constnictus. Nos enim, in 
Dei nomine, inluster vir Wademerus et inluster matrona sua Ercamberta ne .... . 
et nostra decrevit voluntas . 



342 APPENDIX. 

ut villa vestra oui vocabulum est Prisciniacus , quac est in pago Vilgasino super 

alveum Sigona medietatemque nomen 

Hebroilsus , Sendam et Hansberta ad ipso monasterio vestro delegaverunt, ad usu 

beneficio dignati fuistis nobis concedere tam illas res quam et iilas alias 

stnimenta ante hos dies ad ecclesia sancti Vincenti et sancti Ger- 

mani adfinnavimus , hoc est Novisolio in pago Ândegavenioso , seus alias res quae 

sunt in pago Dorgasino - bus, edificiis, casticiis, 

niansibus, si! vis, canpis , pratis, pascuis, farinariis, gregibus cum pastoribus, 
aquis aquarumvc decursibus , praediis mobilibus et immobilibus , utriusque génère 
scxus tam majore quam et minore, adjacentiis vcl reliquis quibuscumque beneficiis. 
Ea juris ratione, ut dum pars partis nos advexerimus, ipsas res superius nominatas, 
Prisciniacus, Novisolio et Uxxima, usu fructuario ordine cxcoUere, possidere debca- 
mus ; post nostrum quoque amborum dcscessum omnem rem inmeliorata, quicquid 
ibidem invcntum aut rcpertum fuerit, tam nos quam successores nostri ad partibus 
monasterii vestri sancti Vincenti et sancti Germani recipere debeant, ut neque nos 
neque de hœredibus nostris per artifîcium non habeant aliud adserciendum, et cinso 
annos singulos de festivitate in festivitalem sancti Germani, quod evenit n kaiendas 
junias, solidus in argento xxx dare et adimplere studeamus ; et si de ipso cinso neg^e- 
gens aut tardus apparuerimus , licentiam vobis permittimus de totas res ut nos 
eiciatis et ad partibus vestris rcvocare. Si quis vero , quod fieri non credimus , si 
nos ipsi aut aliquis de hœredibus nostris vel proheredibus , vel quilibet extranea 
personea , qui contra banc epistolam praecaturia ista, qui nos spontanea voluntate 
fieri vel discripbere rogavimus, venire aut eam infrangere voluerit ,,tunc vobis vd 
ad partibus vestris , unacum distringente fisco, auri libras 1 1 argento pondo x emen- 
dare faciat; et ut haec epistola precaturia tam se de quiquennio in quiquennio reno- 
vata fuerit , ista non sit necesse , cui nobis placeat adfirmare , sed per semetipso 
omni tempore obteneat firmitatem, cum estipulatione subnexa. Hactum Prisciniaco 
villa publiée quod fecit mensus agustua dies \x vigenti in anno decimo x régnante 
Theoderico gloriossissîmo régis. 

VVademerus banc epistola praecaturia facta relecta suscripsit. Ercamberta sub- 
scripsit. 

Signum •} Faronio dominus subscripsit. Signum -|- Ansberto , servo Dei. 
Asinarius subscripsit. Ratbertus subscripsit. 

Jonatas subscripsit. Rainarius subscripsit. 



APPENDIX. 545 

VIll. 
INSTRUMENTUM INQUISITIONIS A MISSIS IMPERATORIS FACT.*:. 

(Ex Angeli FumagaUi Cod. diphm. Santambrosiano , p. 172-174.) 

**»« Brève inquisitionis quod fecerunt Anspertus et Anibrosius missi, Gausus gas- 
taldins, de causa domnî imperatoris in ciirte Lemunta; unde intentionem habent 
Angelbertus, actor domni imperatoris, de ipsa curte cuni Johanne, archipresbi- 
tero de ecclesia Massalia [hodie Missaglia], et advocato ejus Adeipert de casale 
ipsius ecclesiae , quaiem conditionem ad ipsam cortem domini imperatoris facere 
debeat , hoc est ipsum casale in ioco qui nominatur Conni, qualiter exinde jurave- 
runt homines circummanentes ipsa loca ut quitquid exinde scirent certam dicerent 
veritatem. In primis homines de Belasio. Besoio dixit et recordavit : « Certe scio 
et bene memoro hodie per annos xxv et ampiius facientem talcni conditionem casale 
illo de Conni, qui pertinet de ecclesia Massalia in corte domni imperatoris Le- 
munta, que et homines illi qui in ipsa casa habitabant per conditionem adjuva- 
bant, et colligebant oliveta illa de curte ipsa, et premebant ipsum oleum, seu 
adjuvabant illud evehere ad civitatem Papiam; et si hoc non faciebant, tune 
pertinentes de ipsa curte domni imperatoris potestative pignorabant ipsam casam vel 
homines illi qui inibi habitabant; et debent minare remos et persolvere per annum 

foenum fascium unum » Léo, homo senex, dixit : a Scio casalem iilo in 

Conni, qui pertinet de ecclesia Massalia, talem habentem conditionem in corte 
domni imperatoris Lemunta per annos xl , quod homines illi qui inibi habitabant 
per conditionem adjuvabant coUigere oliveta de ipsa corte, et minabant remos et 
adjuvabant premere ipsum oleum atque evehere ad Papiam , aut de tractura pacca- 
bantcum actore de ipsa corte; quod si hoc non faciebant, pertinentes domni im- 
peratoris habitantes in ipsa casa pignorabant » 

Invenimus iii pago Mediolanensi villa que vocatur Lemunta [Limonta], Kst ibi 
mansio parva domiiiicata , et est ibi capella intra cortem in honore sancti Genesii , 
que nullum adjutorium habet nisi decimam. Âspidunt ad predictam viUam ma» 
nentes v. Résident super tcrram domnicam, et rcddunt censuni secale modtos 
ixxvi , vinum anforas xn ; porcos xn , valentem per unumquemque denarios xx ; 
arietes xvni, valentem per unum denarios v; pullos xl, ova ccc. Intuperest ibi 
terra absens quam ipsi servi laborant , unde solvunt censam solides v. Sunt aidions 
duo, qui, propter hostem, ad ipsam viliam ae tradidemnt; donant ceoMim ai|^- 



An. 818. 



34/i APPENDIX. 

tum solidos iiii. Suntibi oiiveta unde exit oleum libras lx. Ista haecjuravit domnus 

Scarius. Madericus habuit in bencficium. 

Brève de cortc Lemunta , tam de rébus quam et familiis , quod inventum est 
reservatum esse ad partem sancti Âmbrosii. In primis in prefatam domnicatam 
cortem cum dicata capella in honore sancti Genesii martyris, et olivetas petias 
duas prope ipsam cortem, atque famulos intra cortem promiscui sexus, numéro xxx ; 
et oiivetum unum quod positum esse ceraîtur in loco qui dicitur Comuia. Et nihil 
i^eddunt predicti homines, sed excolunt prenominata oiiveta, et babent sucs 
peculiares pro victu et vestitu. Hoc tantum inventum est dimissum esse ad 
partem sancti Âmbrosii. Reliquas vero possessiones ejusdem cortis diversis in locis 
constitutas, quaies dudum per missimi Ermenuifi ad partem predictae ecclesiae 
abbreviatae fîierunt, id est oiiveta petias très, quae positae esse videntur in ioco qui 
dicitur Âuci , atque oiivetum unum quod cemitur in ioco qui dicitur Conni , seu 

casales ibi prope très : primus in silva Riari , qui regitur per [ cœtera 

desant] . 

IX. 
PLACITUM DE COLONIS VILL/E ANTONIACI. 

( Ex prototypo inedito Biblioth. regiœ Paris. ) 

Pipinus, gratia Dei, rex Âquitanorum. Cum nos in Dei nomine, die Martis 
Casanogiio viiia , paiatio nostro , in pago Pictavo , secus alveum Clinno , ad midto- 
rum causas audiendum rectaquc judicia terminandas resideremus; ibique venientes 
aliqui homines, nomen Aganbertus, Aganfircdus, Frotfarius et Martinus, tam ipse 
quam eorum pares coloni sancti Pàuli de villa Ântoniaco ex monasterio Cormari- 
cum sive Jacob abbate; ibique se proclamabant încontra ipso abbate vel suum 
advocatum, nomine Âgeno, eo quod jam dictus abba vel sui missi eis super quœ- 
rissent vel exactassent ampiius de censum vel de prosoluta , quam ipse per drictum 
facerc nec solvere non debebant, nec eorum antecessores antea adlongum tempus 
non feccrant nec solserant; nec talem legem eis non conservabantquomodo eorum 
antecessores habuerant. Sed ipse Âgenus advocatus et Magenarius pnepositus ex 
ipso monasterio de prœsente adstabatit, et taliter incontra ipsos intcndebant, quod 
jam dictus abba nec ipsi nullas functiones nec redibutiones eis non exactaverant 
nec exactare jusserant , nisi quale ipsi per drictum vel per triginta annos partibus 
ipsius monastcrii tam ipsi quam et eorum antecessores desolserant ; et discriptionem 
ibidem optuierunt ad relegendum, in quo continebatur qucHnodo, sub tempus 



APPENDIX. 545 

Âlcuino abbate, ipsi coloni et ipsa villa qui ad présente adstabat, unacum eorum 
pares, cum juramento dictaverunt, quid per singula mansa ex ipsa curte dcsolvere 
debebant , et habebat datunim ipsa discriptîo anno trigesimo quarto régnante Ca- 
rolo rege. Interrogatum fuit ad jam dictis colonis , qui ibidem de prsesente adhé- 
rant, supra discriptione dictavcrant vei ipsa redibutione per annorum spatia dis- 
solserant, sicut in ipsa continebatur ; aut supra discriptio vera aut bona adhérât, 
aut si contra ipsa aliquid dicere aut opponere vellebant annon. Ipsi ipsam discrip- 
tionem verani et bonam esse dixerunt vel recognoverunt , et hoc minime denegare 
non potebant quod ipsa redibutione per annorum spatia non desolsissent, vol 
ipsam discriptionem ipsi non dictassent vel antecessores rorum. Proînde nos taliter, 
unacum fidelibus nostris, id sint, Himmoni comiti, Dadeno, Bobilone, Launaldo, 
Dodone, Sigoino, Gyslebaldo, Hifarius, David, Helinberto, Adalbcrto, Acsindo, 
Amaliredo, Joseph, Arcambaido, Erinfredo, Geraldo, Ruben, Rotgaudo, Leot- 
garius, Ingilberto, Dettimio, Salacone, Sevet, Johanni comiti palacii nostri, vel 
reliquis quampluris, visi fuimus judicassc, ut, dum ipsi coloni taliter se recc^os- 
cebant sicut superius est insertum , ut ipsa discriptione sicut ipse dictaverunt vel 
conscripta adhérât , vel ipse ipsa redibutione per spacia annorum fecerant , ita et 
per singulos annos partibus ipsa casa Dei facere vel dissolvere debeant. Proptera 
jubemus, ut , dum ac causa sic acta vel perpetrata esse cognovimus , ut memoratus 
Agenus advocatus sive Magenarius prœpositus taie scriptum partibus ipsa casa Dei 
exinde recipcre deberet, quod ita et de praesente manifestum est fecissc. 

Deotimius, ad vicem Johanni comiti palacii, recognovi et subscripsi. 

Datum quinto idus junio in anno xv imperium domni Hludowici screnissimi 
imperatoris. 

Nectarius scripsit et subscripsit. 

X. 

FRAGMENTUM CHART/E TROANM COMITIS BOVyEQLE, IPSIUS 

UXORIS. 

( Ex apographo mêdito ejusdem hihUoth. , Dépôt de» Qurtes . tub ann. 833 ) 

A> ny Et censivinius nos pro hoc annis singulb adfestivitatem sancti Martini hiemalem 
dare censum solidos ii partibus S. Martini vel vestris [partibus scilicet abbatis 
monachorumque monasterii S. Martini Majoris] et ad illos famulos in monasterio 
servientibus sartiles xli , unumquemque longum cubitos xi et latum cubitos n , et 
pullos cum ovis quantos illi homines solvunt aut precium, missa S. Martini; et in 



546 APPENDIX. 

mense octobrio de caseo modios m; et omnî anno, per très vices,, hoaiia^ tii- 
ginta diebus quindecim ad operandum, qui vivere debeut de suo ebdomada um« 
et de rébus ejusdem ville alteram; et ad tertium aanum famulçfs quales et qii^otoi 
portarius elegerit. Et si de ipso censo tardi aut négligentes apparuerimus iatra 
dies XIV in duplum restauremus. 

XI. 

DIPLOMA CAROU CALVI DE FEMINIS MONASTERU S. GERMANI 

PRATENSIS. 

(Ex chartnl Sangermano-pratensi , tribas crncibas signatq^fol, 34 , m arckiv, regni Franc,» L 8a.) 

A» 877? In nomine domini et salvatoris nostri Ihesu Chr^sti. Karolus, divixia. ordinstfite 
providentia , rci Francorum, cunctis sanctœ Dei aecdesi^ fidelibus çt ûostàs notum 
esse volumus , quemadmpdum venera})ilis vir Godpius et abbas içoii^terii fane- 
tissimi praesulis Germani Parisiacœ urbis, nostram adiit praeseatiain« ijwotesçeiu» 
nobis ingentem altercationem et scandalum quae erant inter suos milites ^t monachos 
ipsius sancti praesulis Germani , videlicfet propler feminas qu» ducebantur de viUia 
abbatiœ tam dicti abbatis Gozlini smorumque (ideliiim in potestatem nuMiaçhonifl^ 
uxorandi causa , quas postea répétera volebant , et capitalitium ab eis requireb^t. 
Nos quoque ex bac altercatione atque tam forti jurgio consilium requi^re^tes, niQ#- 
trorum cum assensu princq)un;i ac nostri archicapellani et abbati» Gozlim» Ude 
repperimus consilium , pro Dei amore et sancti Gennani, qup omni tempore fuisset 
nobis propitius et misericors, ut feminae quae ex abbatia di^ctae (ueriat in mpna- 
chorum potestatem , a nuUo umquam ex ipsa potestate abbatis repetantur» uec 
aliquod capitalitium neque ullum munusculum eis requiratur ab ipsis. Ërgo pneci- 
pientes jubemus vobis hoc pietatis praeceptum omni tempore inconvulsum et 
intemeratum permanere, quemadmodum nostri antecessores sua jusserunt prae- 
cepta sistere firma. Et ut haec auctoritas firmior habeatur et per futura saecula melius 
conservetur, de anulo nostro si^Hari jussimus. Qui vero nostro tempore aliter 
facere pnesumpserit» sive post discessum nostrum hanc confirmationem violare vo- 
luerit, a Deo cujus extitit contemptor pcnis aetemalibus se dampnandum cognoscat. 

Hebrohardus ad vicem Godini archicapellani recognovi. 

Signum Karoli serenissimi r^;is. 

Datum Vf idus julii anno Christo propitio vi imperii* donmi Karoli serenissimi régis. 

Âctum Âquisgrani palatii. In Dei nomine féliciter amen. 

* Fort, legend. cmo n impêrii 



APPENDIX. 547 

XII. 
CHARTA BOSONIS DE MONASTERIO DERVENSI. 

( Ex apographo inedito Biblioth. reg.. Dépôt des Chartes, sub ann. 876. ) 

A». «76. Domno sacrosanctœ basilicae sancti Pétri, id est monasterio in Dervo constructo , 
in pago Pertense , super fluviuni Vigera et Âtesmantia , quem donnus Bercharius 
edificavit. EgoBoso, in Dei nomine, cogitante de casu hominum fragilitatis , «ive 
pro Dei timoré intuituin , aut aliquid de peccatis meis minuendis , propterea dono 
ad monasterium sàncti Pétri res meas quas hàbeo in pago Pertense , in fine Olo- 
nense , in finem Atistralsiago , in finem Tunerense , in finem Addoniaca , in (inetn 
Scvrriacense , in finem Alineis Gurtis, tam mansis quam perviis olcas, campis, 
pratis, silvis, aquis aquaramve decursibus, tam de proprio quam de oomparato, 
de metcato tel ponto, quod ibidem ad me pervenit, cum omni int^ritate; et 
mancipia quatuor, his nominibus Autgarde, Adolane, Wilarde, Adolo, cum pe- 
calîares eorum , sicut superius conscriptum est ; de meo jure in donatione ipsius 
monasterio sancti Pétri, a die presenti dono, trado atque transfundo, aut quicquid 
ipse abbas aut monacbi vel agentes sancti Pétri de ipsis rébus et mancipiis facere 
veldominari voluerint, in Dei nomine habeant potestatem ad faciendum, nullo 
contradicente. Si quis vero, si ego ipse aut ullus de heredibus meis aut quelibet 
ulla opposita persona , qui contra hoc testamentum plenissima voiuntate mea con- 
scriptum venire aut agere voluerit, ne hoc valeat evendicare quod repetit, et in 
fisoô, sicut lex est, multa sustineat, et nicbilominus presens testamentum omni 
tempore firmum permaneat , stipulatione subnixa. Actum Pertense ad basiiicam 
sancti Desiderii ubi vocabulum est Olimna vico publico. Datum est hoc testamentum 
octavo idus octobris anno xxxvi, régnante domino nostro Karolo rege sire im- 
peratore. 

Sunt autem hec ad partem monachorum in ipsa Oionna ecclesia una, ad quam 
asptciunt de terra arabili jomales cxxin , de prato jomales ni. Aspicit ad ipsam 
ecclesiam mansus unus in quo habetur jomalis i et de prato jomalis i ; mansus quo- 
que indominicatus i , continens jomales 11 , et habet in ipso manso hospicia v, de 
terra arabili jomales xcni, silva communis; aliimansi iiii. Manenl ibi homines viii. 
Aspiciunt ad ipsos mansos de terra arabili cxxini jomales, de exartis jomales xxxyn, 
mancipia inter majores et minores c ; farinarium unum. Soi vit in annodeannona mo- 
dios duodecim ; ex ponte exit de sale modii sex, de pice soiidum i. Inde quoque in 
Ohereca Curte mansus 1 , in quo manet homo 1 , de terra arabili jomales xly. In 
Dodelini Monte mansus unus, de terra arabiK jomales xv, mancipia quindecim. 

àà. 



348 APPENDIX. 

XIII. 
PLACITUM ARIPRANDI DIACONI. 

{Ex Angeli Fumagalli Cod. diplom. Santambrosiano , p. Â89-Â93. ) 

Ad. 881. Dicebat ipsc Petrus abbas [ monasterii S. Ambrosii ] una cum euiidem Ambrosius 
advocatum [ejusdem monasterii] : Isti prenominati servi homines vel ceteri suorum 
parentes et vicini bac consortes suorum omnes, habitantes in prenominatis locis, 
Gevenna , Cantoligo , Selvaniaco et Madronino , sunt servi de ista curte Lemunta ; 
que istam curte Lemunta cum sua pertinentia et famiiiis adque et predictas locas , 
cum eorum integritate atque famiiiis, in predicto monasterio sancti Ambrosii 
datum et concessum est a bone recordande memorie Lotharium imperatorem per 
suum preceptum, que hic pre manibus habentur. Et relegere fecerunt. Et postea 
ab Caroium imperatore, qui nunc esse videtur, cp modo sicut in isto continet pre- 
ceptum , per suum preceptum in ipsum cenobium onmia ut supra confirmaverat 
abendum proprietario jure. Sed dum isti prenominati onmes adque ceteri eorum 
consortes de prenominatas locas inter cetera que parte ipsius monasterii, pro 
suorum personis et rcbus, pro suorum servitia, annue redere et persoivere de- 
beant, qucrunt se subtraere ad coUigendum olivas ex olivetis iUas qui sunt 
dominicatas de ista curte de Lemunta, et eas premere, vel oleum que exînde 
exiit cvegere nolunt , sicut suorum fecerunt parentes et consortes de ipsas locas , 
Gevenna, Cantoligo, Selvaniaco et Mandrenino a longo tempore. Cum ipsi 
Petrus abbas et Ambrosius advocatus ita agerentur, tune predictis omnes vicini 
et consortes qui ibi aderant elegciiint ex bac causa de eorum parte in rationem 
standum et finem inde perciplendum, id sunt Leoniaco et magistratum quas super 
ipsis constitutum erat ad regendum, seu Johannes et Mauretio de Cevenoa, 
(îemmolo de Selvaniago, Donnolino de Madronino. Qui cum ipse Petrus abbas 
et Ambrosius advocatus iterum eorùm qucrerent quod ipsi et eorum parentes 
et consortes de prenominatas locas inter cetera quas pro suorum personis et 
i^ebus omnibus quas habebant, et reddcre censum debebant annue de predictas 
olivetas, olivas coUigere et premere, bac oleum que exinde exiret evegere debe- 
rent ad curtem donmi imperatoris, qui dicitur curte Deusdedit. Ipsis manifesr 
tantes et concredens se dixerunt : « Vere hoc negare non querimus , quia cum iege 
non possumus quod aldiones imperialis non fuissemus , et verum est quod ad ipsi 
augusti in ipsum sanctum locum dati fuimus et censum reddidimus, et reddere 
debemus annue de personis et rébus pro aldianicia in ipso monasterio, sicut 



APPENDIX. 540 

nos antea fecimus et nostri feceruni parentes. Nam hoc verum non est quod nos 
aut nostros parentes vel consortes olivas de prenominatas olivetas coligere aut 
premere vel evegere debuissent , aut debeamus. » Cum taliter inter se altergarent , 
interrogati sunt predicti consortes ad supradicto Ariprando diacono et vicedomino 
[ecclesiae Mediolanensis] seu ab ipsis judices, si ipsis haberent aliqua (irmitatem 
pro co eonim concessum fuisset quod ipsî ipsas olivas coliegere aut premere vel 
evegere non deberent, aut si legaliter se exinde subtraerc poterent. Qui dixerunt • 
((Verc nuUam (irmitatem exinde non abemus, nisi, ut diximus, iterum dicimus 
quod nos nec nostros parentes nec consortes eas non collegerunt, nec premere 
neque evegere debuerunt, nec debemus. » Cum autem ibi essent nobiles et 
credentes omines liberi Arimanni habitantes Belasio loco, id sunt Gunibertus, etc. 

XIV. 
NOTITIA PLACm TEUDBOLDI COMITIS. 

( Ex apographo inedito Biblioth. reg. , Dépôt des Chartes , sab oiui. 888. ) 

A: SS8. ii^ j)çj nomine. Noticia vel tradiccione quaiiter, quibus presentibus bonis» 
onndnibus, qui anc noticia vel tradiccione subterfirmaverunt, insertum quaiiter 
venit omo nomen Berterius in Asine Villa in publico ad ecclesia sancti Pétri plena 
plèbe conjuncta ; inluster vir Teutbolt comité, ibique in eorum presencia fuit mea 
peticia, et vestra decrevit voluntas, nec invitis nec coactus nec circumventus , nisi 
per mea plenissima prumta voluntate, corrigiam ad coUum meum misi et manibus 
in potestate Alariado vel ad uxore sua Elrmengart , ad integrum estatum suuni , 
secundum lege romana , se tradidit; quo [i. e. in qua lege ] insertum est quod omo 
bene ingenuus estatum suum meliorare et pegiorare potes; ut post ac die de me 
ipsum et de mea angnicione* faciatis quitquit volueritis, vos vel eredes vestri, ad 
abendi, vendendi, donandi vel ingenuandi. Et si ego, per me meipsum aut per 
consilium malorum ominum, me de servicîo vestro abstraere voluero, taliter mi- 
chi detinere vel destringere debeatis, vos vel missi vestrî. sicut rclico mancipio 
originalio vestro. Is presentibus qui corrigiam notaverunt et tradiccione ista .sub- 
terfinnaverunt. 

Sig|ErluIfo. Sig + Rainart. Sig-|-Magnione. 

Sig -f Ahino. Sig -|- Costancione. Sig -f Mahidranno. 

Sig -|- Bertran. Sig -j- Winierio. Sig •(• Berfredo. 

Sig -j- Wandalbert. Sig -|- Disderio. 

Ego Eidevoldus roytus [leg. rogatus] tradiccione ista scripsi. Datavi die sabato 
in mense junio anno primo post obittmi Bosone et régnante Rarolo imperatore. 



550 APPENDIX. 

XV. 
DIPLOMA (INEDITUM) ODONIS REGIS DE RICBODONE. 

(Ex chartaL capituli B. Marim Camot, pag. 53; coi, rtg. 5i85 J. ) 

A>. 999. In Domine sancte et individue Trinitatis. Odo clementia Dei rex. Regalis celsi- 
tudinis mes est fidèles regni sui donîs multiplicibus atque honoribiu àagentibiis 
honorare sublimesque efficere. Noverit igitur omnium fideiium sancte Dei ecdesie 
nostronimque tam presentium quam et futurorum soUertia, quoniam placuit sera- 
nitati nostre quendam fideiem nostrum, ùomine Ricbodonem, de quibusdam rébus 
nostre proprie ta tis honorare. Sunt autem eedem res in pago Gamotensi super 
fluvium Oduram in villa Gaugiaco : mansus indominicatus ubi aspiciunt mansa xxii 
que supradictus Ricbodo in beneficium tenet. Hoc itaque beneficium jam dicte 
fideli nostro jure beneficiario et usufructuario concedimus , quactenus dum quilibet 
Ricbodo, et quando quidem, Deo disponente, uxorem duxerit, et etinde fiiium 
procreaverint, et unus ex iilis advixerit, jamdictum beneficium teneant atque possi- 
deant , nemine inquiétante. Unde hoc nostre altitudinis preceptum fieri et memo- 
rato fideii nostro dari jussimus , per quod precipimus atque jubemus* ut ab hodiema 
die jamdictus fidelis noster Ricbodo suprascriptum beneficium teneat, uxorque et 
filius ejus dum advixerint disponant, usu quidem, ut dictum est, finictuario et 
jure beneficiario omni tempore vite sue; eo siquidem tenore, ut aliquis eorum in 
nostra fidelitate semper et defensione pro eorum bénéficie deserviat. Et ut bec 
nostre largitionîs concessio ita in omnibus conservetur atque verius credatur, 
anulo nostro insigniri jussimus. Robannus notarius ad vicem Ebbonis recognovit. 
Datum XVI kalendas julii , indictione vn , anno 11 regpante donmo Odoni ^orio- 
sissimo rege. Actum Sancto Maximino monasterio in Dei nomine féliciter. Amen. 

XVI. 
CHARTA RICALSENDIS. 

( Ex apographo inedito Biblioth. reg.. Dépôt des Chartes, sub ann. 976. ) 

Cire. Igitur ego enim in Dei nomine Ricalsendis vendidonem facîo ad alico homine , 

'^ •^*' nomine Ildegario , episcopo , de alodo meo qui est in urbe Limovicino ih vicaria 

Padriliaco, manso uno cum curte et prato ; et in ipso loco , [in] villa quœ vocatur 

Pino, hoc sunt mansos v et bordaria una; et in ipsa vicaria alia villa qus vocatur 



APPENDIX. 551 

Vileta; et hic hat^t unvuu ^ervum nomîne Rotbertua cum uxore sua et manciiûif 
suis, et suQt in ipsa loco mansios un. 

XVII. 
CHARTA ERMENFRIDI. ARBATIS GOHZIENSIS. 

( Ex apographo inedito Biblioth. reg. , Dépôt des Chartes, sub ann. 98Â. ) 

As. 984. Elrmenfridus, gratia Dei humilis abbas Gomensis monasterii, omnibus sub 
imperio Christi pie viventibus^ Notum sit omnibus presentibus et futuris quod 
homines potestate Bruoch , quœ a piae memoriae Raimbaldo comité perpetuo pos- 
sidenda tradita est patrano noslro sanclo GcMf[oiiio , nos satis humiiiter petierunt 
quatinus ipsis firmitatem privilegii nostra aMcthoritate roboraremus, secuqdum 
l^em qua ipsi régi, donec ejus fisçus erat» a pr^dic^>. Raipibaldo pr«decessoi:esque 
ipsius servierunt. Nos vero rem bujusiQodi intime pieque considérantes, indigaum 
nimis judicavimus, nostro tempqre, majori eos quam antea gravari servitio. 
Unde collaudantibus ac suggerentibus cunçtis fratribuj» nostris, quid, servitii 
eatenus sub dominis sccularibus ad sanctis predecessoribus nostris, Algenaldo 
sciiicet, Johannc, Odelberto , agerent ab ipsis piacuit sciscitari ac deinceps in 
reliquam setatem id eis privilegium certissimum fîrmari, ea lege atque conditione , 
ut si quis forte eos aliquid mentitos fore aç qiucquand debiti servitiique celass« 
convinccret, predicta eorum postulatio funditua cas9aretur. Servitium autem ab 
ipsis professum subter adnecti visum est. Unusquisque mundialium débet vi de- 
narios festo sancti Remigii , etiam si liberœ sit fiiius ; in anno m placita observabit. 
Si vero clamosuâ fuerit, donec ejus causa finiatiur» infira poteatatem triturabit duo 
modia avenœ et unum parali; ialcem unam in prato mîttet femina unum diem ia 
prato, et unum (aciet in agro. Fortatis* n fidcea mitlet in parato^. Sunt mansi xxt 
et ui quartae. De quodam dimidio manso nil solvitur niai de ancinga. Integer mansua 
vehet VIII modioa parati aut iv diebus ante festum sancti Remigii aul xv postea. 
Mansus etdimidium vehet carradam vini, el, sipreceptiim fuerit, unam vendent. 
Si domus indominicata aut horreum de^ructum fuerit, cum carpentario nostro ipai 
reataurabunt. Post natale Domini mansus quiaque débet vm denarios de obli^o- 
nibus. In Paacha quisque manuia débet puUos 11 et ova xv. Septem mansi ei ipaU 
solvuat puUos IV et ova xxx. In maio integer mansus débet u camdaa lignomm; 
mansua quiaquQ di^s perticaa fieiciet de peiluim obiomiique pnaoêptum fuerit infira 

* Fort. leg. JorialU. ^ Ftil. kftnd. 1 1» PmtêÈ mmi mm ui. 



352 APPENDIX. 

potestatem. Manipulos ce harundinis mansus soivet festo sancti Johannis. Quid- 
(fuid creverit in ancingis et croadis totum tritnrabiint. In croada quaque dabuntur 
«»x nostra parte n modii parati ad panem et vi ad bratium. 

Âctum Gorziœ publiée sub die xvi kal. septembris , anno ab incamatione Do- 
mini DccccLxxxiv, indictione xii, epacta xv, concurrenta m; in obitu Ottonis ii, 
et in adeptione rc^ni Ottonis in , et ipso eodemque anno Deoderico defuncto ; 
Adelbero ii cathedram Metensem accepit. 

XVIII. 
EX CHARTA STEPHANI. 

( Ex apographo inedito, ibidem, $uh ann. gg8. ) 

A» .9ys. Dono Deo et SS. apostolis ejus Petro etPaulo, etiocoqui dicitur Cluniacus, 
cui preest domnus Odilo abba, aliquid ex rébus meis quse sunt site in pago 
Maticensi in villa Aziaco : hoc est curtilum indominicatum ubi Tedgerius stat 

Ita dono pro remedio animse meae et pro emen- 

datione pro quodam servo, cujus pedem amputavi. Dono etiam quemdam servum, 
nomine Boninum. 

XIX. 

charta ramerici, abbatis monasteru s. winwaloei 

monasterioLensis. 

(Ex apographo BUlioth. reg.. Dépôt des Chartes, sab ann. looo.) 

An.iooo. Quoniam sepe renim memoria gestarum et onmium recordatio preteritorum, 
labentibus long! temporis spatiis, a mentibus hominum decidit, iceirco ^o Rame- 
ricus, ecclesie beati Winwaloei de Monsterolo humilis minister, providens ne 
quis, forte pravo consilio seductus, quod suum non esset sibi usurpare presumeret, 
noticie futurorum cartam istam legentium et audientium deelarare curavi, quaiiter 
beati Winwaloei corpus a quodam episcopo , nomine Clémente, et quodam abbate, 
nomine Benedicto, et quibusdam aliis monachis, clericis et laicis, pro terrore 
Francorum terram minoris Britannie vastantium (îigientibus , et in majorem Bri- 
tanniam déferre volentibus, ut pote qui ejus famulatui prorsus dediti erant, apud 
iMonsterolum allatum est; quem Helgaldus, qui tune comes erat, honorabiliter 
suscipiens honorabiliter detinuit. Quia villam Caveronis*, que proprium ejus erat 

* Hodie Cavron. intcr Uesdinioin et Monaiterioltiin. 



APPENDIX. 555 

allodium, sine advocato, sine majore, penitus liberam sancto donavit, unde »er- 
vitores vivere possent, et ubi iaici qui Sanctum secuti fuerant habitarent : quarc 
predeccssores mci ionga in pace tenuerunt. Sed invalesccntc mundana nequitia , 
partim a Dominis circummanentibus , res nostras injuste invadentibus; partim ab 
habitatoribus, juslicie nostre aliquando subdi se respuentibus ; temporibus nostris 
pax illa turbata est. Hac igitur tam gi^avissima necessitate eonpuisus, consilio capituli 
et amicorum meorum qiios prudentes et fidos miebi credebam , Alulfum , comitem 
Hisdinii, advocatum constitui, quo neque fortiorem neque compotentiorem rectitu- 
dini nostre tucnde cognovi . ut ejus potentia dominos res nostras invadentes depri- 
meret» et habitatores qui rebelles essent ad justiciam nostram vcnire compelleret'. 
Ne qua igitur inter nostros et suos posteros seditio oriretur, consuetudines quas 
ci ob banc causam concessi subsequens pagina déclarât. De uno quoque orto, 
opéra dierum duodecim ad castrum Hisdinii in martio , exceptis vavassorum hortis 
et mansuris que in atriis sunt, et exceptis mansuris molinorum et cambe; de 
dimidio horto, vi dierum opéra; de coteriis, trium dierum operam, de porsonio 
comitis, infra natale Domini; de horto, v mumos** et minam avene et gallinam; 
de dimidio sive coterio , v obolos et quartarium avene et gallinam. In unoquoque 
anno débet habere cornes très coroweias, ad galcheras, ad remotiones, ad avenas, 
exceptis vavassoribus , nisi forte arent terram que debeat. Has consuetudines pretor 
comitis submonere débet in ecclesia. Si vero quis non venerit, iterum pretor sub- 
moneat ore ad os, testimonio vicinorum, ad justiciam ante comitem, sub nomine 
opère sive coroweie. Si vero venerit et monstrare nequiverit se fecisse operam 
sive roroweiam, per ni solidos emendabit. Si autem venire contempserit, comes 
ad abbatem clamorem faciet. Quod si ante abbatem venire noluerit, comes quod 
suum est querat. Preterea comiti, in exercitum meanti, ad ducendam bennam, 
debent rustici ministrare quatuor equos et vavassores duos, quales babueriiit. Si 
quis de supra dictis equis comiti displicuerit, redimatur, sive ad comitis crcditum 
fiai. De impensa comitis vivrre debent. Et sciendum est quod comes débet esse 
advocatus et defensor. Si vero aliquis ad justiciam abbatis venire renuerit , comes 
cogère débet. Si autem abbas ab aliquo auxilium liabere voluerit , auxilio comitis 
et justicia dare débet. Precepi autem ego Alulfus, comes Hisdinii, banc cartam 
ideo fieri, ut tam presentibus quam futuris notum fiât, quod bec conventio per- 
pétua stabilitate ac manus nostre confirmatione roborata consistât. Actum est hoc 



* Que scqutinlur usque ad voce», et se en.lum est ubi birc rharti édita eal, ton X, intlr. col 9(13 
(juod comes . ptirlenniAM sunt in Gallia Cliristiana . ^ Fort Icgmd 



AS 



354 APPENDIX. 

in cenobio sancti Winwaloei apud castrum Monsteriolum , anno dominice incar- 

nationis m^., indictione xiii , régnante vero rege Roberto anno ni. 

Signum Alulfi comitis, qui hanc cartam fieri jussit, et manu propria firniavit. 

Signum Ramerici, abbatis. Signum Rainerî Rufi. 

Signum Herboldi, prepositi. Signum Walteri. 

Signum Adsonis, monachi. Signum Tedardi. 

Signum Warîni. Signum Otberti. 

Signum Ebroini. Signum Hugonis. 

Signum Hildradi. Signum Bemardi. 

Signum Fulcardi. Signum Walonis. 

Signum Saleconis. Signum Fulcardi. 

Signum Amulfi. Signum Aldonis. 

Signum Madelberti. Signum Rodulfi. 

Signum Henrici. Signiun Winoldi. 

Signum Lanberti. Signum Hairfridi. 
Signum Olgeri. 

XX. 
NOTITIA PLACITI DE MUUERE MAJORIS MONASTERU, INEDITA. 

( Ex ckartaL Major. Mimait. Twron,, coi. reg, n^ bàài , fol. i93.) 

i 

Cire Fugax rerum gestarum memoria litterarum vinculis est ailiganda , quae et pne- 
sentibus vel oblita in memoriam revocent vel ignorata notiiioent, et futuris antiqua 
rénovent et prœterita représentent. Notum igitur fiat et fidelibus univerais et 
maxime successoribus nostris , quod Odo cornes et mater ejus Berta regina dede- 
runt S. Martino et monachis Majoris Monasterii quendam servum suum , nomine 
Ohelmum, qui accepit uxorem, nomine Hilduciam, Rotberti, vicecomitis Ble* 
sensis, ancillam, quam ipse vicecomes dederat cuidam miiiti suo, Herbaido nomi- 
iiato. Videns autem Okclmus quod propter uxorem suam a dominis illius pateretur 
molestiam , dédit Herbaido aliquantum pecuniœ ut eam faceret iibcram. Quod et 
ille feoit dum , tempore quodam , profecturus esset Romam ; et ut res recta foret 
et firma, iibertatis cartulam fecit fieri et tradidit mulieri, quam firmavit etiam 
vicecomes Rodbcrtus et Miiesindis, uxor ejus. Post hœc, mortuo Rodberto, vice- 
comité , et Herbaido , ejus milite , Ohelmo quoque defuncto et uxore sua fiiioque 
eoruin Ascelino, jam pêne obsoleta rei hujus memoria, raptata caiumnise opor- 



•B. lo:*; 



APPENDIX. 555 

tunitate, insurrexerunt Rodbertus et Guillelmui clericus, aller Rotberti ricecomitia, 
aller Herbaldi filius, et in res Aaeelini patrisque ejus, Ohelmi, quœ S. Martine 
remanserant , inhiantcs, cœperunt partem mulieris repetere, n^ntes patres suoh 
llberam eam fecisse. Quibus cum rei gestae veritatem monachi Majoris Monasterii 
retulissent, et Milesindim , Rotberti vicecomitis uxorem, quœ adhuc vivebat, quœ 
etiam se ab Ohelmo conductam fuisse ut cartam de libertatc mulieris firmaret 
protestabatur, tcstem fidelissimam adhibuissent ; etilli, veritate dissimulata, ab 
intentata calumnia minime désistèrent, ad postremum cartam eîs, quam de liber- 
tate mulieris patres eorum fecerant, ostenderunt. lUi ad versus tam illustris testi- 
monii claritudincm ettantœ evidentiœ lucem calumniosarum objectionum tenebras 
oflundeutes , in sua persistebant pertinacia nullorum judiciis adquiescentes sed 
prœdas de S. Martini rébus agentes , et se pejora semper facturos comminantes. 
Tum Guillelmus clericus dédit istam querelam cuidam militi , nomine Landnco , 
cognomento Balbo» qui sororem ejus habebat uxorem, ut quasi licentius quam 
ipse , qui clericus erat , in monachos exerceret ultionem. Qui nimium vehemens et 
ultra modum infestus ibi tantum erga illos innocens erat, ubi nulio nocere ingénie 
poterat. Tandem post multa jurgia plurimaque litigia, post multas audientias 
initas et prœ partium certamine non dcterminatas, condicto apud Firmitatem 
Norberti placito, post causœ suœ recitationem , cartam monachi de libertate feminœ 
protulerunt; et, quoniam neque lex neque consuetudo erat eb belli faciendi, 
hominem quendam suum tradiderunt, qui calidi fcrri judicio cartam probaret esse 
veridicam. Tune illi rectum quod impugnabant» sero licet, recognoscentes, juatitiœ 
cesserunt , suoque auctoramento cartam firmantea manuum quoque tactu corrobo- 
raverunt. Verum ne penitus calumniœ suœ fructu privarentur, sedecim denariorum 
libras a monachis acceperunt, quas illi inquietudine carere volentes, secundum 
Apostoli dictum , redimentes tempos, (juoniam dits mali sunt, dare non renuerunt. Ad 
recidenda vero in posterum omnia succidivœ calumniœ pullulamina, hœc quœque 
prœter priorem cartam facta est notitia , similiter ut illa , ab bis omnibus fu*mata 
quorum infra, cum testibus qui afiuerunt, scripta sunt nomina. 

Signum Rotberti de Vilenolio. S. Guillelmi , clerici , filii Herbaldi. S. Landrici 
Baibi. S. Hildeburgis, uxoris ejus, sororis Guillelmi. S. Beriadii, filii ejus, nepotis 
Guillelmi clerici. S. Adelaidis, filiœ Hildeburgis et Landrici. S. Archembaldi. 
fratriâ Landrici. S. Gerardi, filii Herberti. S. Elmaldi, filii Hugonis Balbi. S. Hem- 
rici, fralris ejus. S. Guamerii de Viridario. S. Sanzonis, senescalci. S. Ansaldi 
Neimanni. S. Hervei , ûlii Tedbaldi. S. Rodgerii, filii Gauscclini Longi. S. Ri- 
cbardi, fratris lladebrandi. S. Hadebrandi, filii ejus. S. Teoderici, filii Rainardi. 
S. Andraldi, monachi. S. Radulfi, monachi. S. Gualonis, prioris. S. Hademari, 

A5. 



556 APPENDIX. 

monachi. S. Gonzonîs, monachi. S. Gausfredi de Virsone, monachi, de famulis. 
S. Fulchodîi, presbyteri. S. Raimbaldi de Campo Martis. S. Girbaldi. S. Frodgerii. 
S. (lonstantii. S. Maurini. S. Gualterii. 

XXI. 
CHARTA BALDUINI, FLANDRENSIS COMITIS. 

( Es And. Du Chesne, Histoire de Béthune, instrum, p. 5 et 6.) 

An. 1038. Prudenter satis excogitavit antiquorum solertia , ut litteris commendarent et 
confirmarent quae honeste ac recte a se facta posteros latere nolebant. Unde et 
ego Balduinus, Dei gratta, Flandrensium cornes, ad notitiam tam (uturorum quam 
praesentium hic annotari jussi, quaiiter beatae Rictrudis Marcianeosîs abbatiam 
per quadringentos et eo amplius annos, hoc est a sui constitutione , semper fuisse 
ab omni redditu advocationis liberam , coram baronibus meis, cognoverim et tes- 
tatus sim; annuens humili petitioni Albrici abbatis et fratnim ipsius ecclesiae, 
suggerentc etiam et concedente Adela comitissa, conjuge mea, fiiia régis Roberti; 
sed , quoniam praevalente secularium nequitia , ad sui defensionem advocato in- 
digct , ut sim ecclesias fideiis advocatus et defensor, supradictus abbas mihi dédit 
duos moiendinos , qui sunt in villa Berberia, et duas carrucatas terrœ in villa 
Nigella, ecclesia tamen in sua antiqua libertate semper manente. Ego autem mo- 
lendinos illos cum terra supradicta per manum ipsius abbatis dedi Hugoni Havet 
de Albiiiiaco , eo tenore ut in omnibus sit ecclesiae Marcianensi proniptus adjutor. 
Quod si neglexerit, me prœscnte, coram baronibus meis, judicavit, ut et succès- 
sores ejus et ipse datum supradictum atque advocationem , quam de me tenent, 
perdant. Et hœc sunt qua3 in potcstatibus ecciesiae accipiet. De omniforis&ctura, 
ubi ecclesia ope indigens eum in auxilium vocaverit, si per justitiam ejus aiiquid 
adquisierit , ipse tertiam partem habebit. Quod si non fuerit vocatus , nihil onmino 
debcbit habere. Majores dabunt ei in Nativitale duo sextaria vini et duos capones, 
et ipse cibabit eos et homines eorum pane et came et vino. In Pascha dabunt ei 
duo sextaria vini lantum. Adjutorium, tempore obsidionis vel hostilitatis generalis , 
quatuor vel quinque hebdomadarum accipiet in potcstatibus; id est, de carruca 
duos solidos, de dimidia unum, de operario divite an paupere très denarios. 
Cocus ecclesia; , magister pistorum , cambarius , et qui cum carro de nemore ligna 
adducit, niliil dabunt ei, quia omnino ab omni redditu advocationis semper iiberi 
crunt. In hoste quoque regali per manus ministrorum abbatio) in potcstatibus 



APPENDIX. 557 

accipiet octo paleiridos, et hoc semel in anno si nécessitas evenerit; sin autein, 
nihil omnino. Palefridos ferrare faciet hominibus qui eos ducent, in victu et cai- 
ciamentis providebit. Cum fuerit reversus, statim illos palefridos omnes restituet 
dominis suis. Quod donec feccrit , niliil pro eo (aciet ecclesia, nec homines ecclesis. 
Prœter haec nihil débet haberc Advocatus in ecclesia, nec ista accipere nisi per 
manus ministroruin abbatiœ. Pro supradictis cnim molendinis et terra servire 
débet ecclesia; et promptus esse adjutor. Non bannum faciet, nec prccarias; nec 
latronem accipiet, nec corveias nec palefridos; nec ministri ejus aliquid accipient. 
Sciendum quoque, quod non interpellabil quemquam ad campum de hominibus 
ecclesia;, scd iile, contra quem agct, judicio scabinorum, cum sacramento, sola 
manu, purgabit se. Nec licet ci, nec alicui terrenœ potcstati, in aliqua villa sanctœ 
Rictrudis contra voluntatcni abbatis vel monachorum manere , nec convivia pi*8e- 
parare , nec placita tenere , nec denariorum vel pccuniœ coUectionem ab incolis 
exigere, nec uUam violentiam inferre. ^Equalem libertatem habcbunt omnes hos- 
pites potestatum , tam advena quam indigcna. Iterum non licet ei terras ecclesis 
emere, aut in vadimonium accipere, nec scrvos nec ancillas cjusdem ecclesias in 
feodo militibus dare, nec aliquid ab illis per violentiam exigere. In silvis quoque 
sanctœ Rictrudis vel in aquis ipsius*, nullam habetpo testa tem, nec homines ecclesia* 
contra voluntatem uhbatis manutcnere potest. Et ut hœc (irma et inconvulsa per- 
nianeant, studui sigilli mei imprcssione hoc privilegium roborarc, et testes inferius 
designare. 

Signum Balduini marchionis, qui fieri jussit hœc. S. Adelo; comitissa?. Signuni 
Eustachii, comitis Bolonia". S. Rogrrii, comitis de sancto Paulo. S. Gcrardi, épis- 
copi Camoracensis. S. Drogonis , episcopi Morinensis. S. Fulconis , episcôpi Am- 
bianensis. S. Lieduini, abbatis S. Vedasti. S. Roderici, abbatis S. Bertini. S. Mal- 
boldi, abbatis S. Amandi. S. Wichardi abbatis. S. Gerardi abbatis. S. RoduUi 
Tomacensis. S. Rodulfi Gandeusis. S. Roberti advocati. S. Johannis, advocati 
Attrebatensis. S. Hugonis Aldcnardensis. S. Sanswalonis, Freardi, Walteri. Ber- 
neri, Ogeri, Dominici, militum. Hoc placitum fecerunt quatuor milites Advocati: 
Udo, Ursio, (larderus , Maimbodo. Actum Attrebati curte publica in capella sancti 
Benedicti, anno Domini mxxxviii , indict. vi, epacta vu, nnno iv Balduini, comitis 
gloriosi ; regc Francorum Henrico. 

' l>/ imaqui* ET m T£RMS nmlUm. etc., in ipographo ejoMiefii iliartc, aMcnrato m Bibliotiieca rvgia. 
I>fp6i dti Chartes» sub anno io38. 



558 APPENDIX. 

XXII. 
CHARTA BALDUmi NOVIOMENSIS EPISCOPI, INED. 

( Ex apographo Bibliotk. reg., DépAt des Chartes, iub ann. 10A6. ) 

Ad. 10^6. Ego B/in Del nomine Noviomorum episcopus, cunctis sanctœ JEcdesiœ filiis 
presentibus et futuris notum esse volumus, ante nostram venisse presentiam 
domnum Remigium , abbatem cenobii sancti Eligii, clamorem facientem de quo- 
dam Gerardo manente in Roia^ qui dicebat se esse advocatum unius yiflœ sancti 
Eligii, que dicitur VeIieius^ et enim ipsius advocationis occasione quam tenebat, 
. injuria magis quam jure, incolis ejusdem ville tanta inferebat mala, ut omnes 
fugere vellent inde. Quorum calamitati succiu^ere volendo , precatus sum dom- 
num Fulconem, episcopum Âmbianensem, cujus erat parrochianus, ut eum ana- 
themate feriret, nobisque licentiam id ipsum faciendi daret : quod et fecit, et ego, 
ejus consensu. Monachi vero cotidianum anathema adjecerunt, immoetiam cor- 
pora sanctorum de sedibus suis ad terram deposuerunt. His ille perterritus et ab 
amicis suis sapienter consultus, presentiam nostram adiit, para tus dimittere quœ 
invaserat injuste. Facta est ergo subnotata diiBnitio, eo tenore ut, si ulterius post- 
hac in bac cùlpa contra abbatem et monachos incident, quod tune super eum 
clamabant , v videlicet porcos , un asinos , ni libras et x solidos denariorum in capite 
répétant, et ego hujus excommunicationis emendationem : quod ita ad presens 
perdonatur, si conventio facta nunquam permutetur. Ea siquidem talis est : In 
eadem viUa Verieio habeat prefatus advocatus, pro advocatione et deffensione viUe, 
duos mansos terre: et in villa Matherei^Gurte**, quae est membrum prœfiitœ villœ 
Verleii, unum mansum; et in eadem villa Verieio, a modo in posterum, de uno 
quoque mansionario, singulis annis, non plus accipiet, nisi tantum n panes, 
II sextarios vini , 11 denarios pro came , 11 sextarios avenae , et unam corvadam apud 
Matherei Curtem in mense martio per viii dies suœ monitionis in ecciesia in die 
festo. Homines sancti Elligii neque sibi neque alii justificabit , nisi de ea re quam 
sibi debent , et hoc infra villam. Famulos servientes in dominica curte abbatis nuUo 

* Leg. fkilduinas. septentrionem , aliquantulum ad ocddenton ver- 

^ Ilodie HoYf » ad xiv a Noviomago iapidem , gens, 
inter aquiloneni et occasum. ' Nostro tempore Mikaricomi» bU mille ptaanum 

' Nunc Vrehr. vicus, milliario nono a Roia, venus a Verieio , orientein spectans. 



APPENDIX. 559 

modo justificabit, prêter illos qui mansos tenent; et illos non juBtificabit nisi de 
prefata consuetudine. Ncque mandabit hominem vel feminam de Verleio vel ad 
Vcrieium pertinentem , ad suam domum vel in ipsa villa , ut exigat a quoquani 
manducare vel bibere , vel pretium unius denarii. Quicquid vero agat abbas aut 
monachus in eadem villa, sive justum sit sive yideat injustum, nullomodo quen- 
quam contra eos sustincbit. Quod si super homincs sancti Elligii, qui in cadem villa 
manent aut extra, aiiquis clamorem fecerit, non recipiet illum claniorem, nisi 
prius delatus fuerit clamor ipse ad abbatem aut prepositum aut monachum viliœ . 
et justitia fuerit prohibita. Si autem aiiquis illorum qui censales mansos terre tenent 
obierit, aut paupertate compulsus terram dimiserit, tune abbas in cujus manu terra 
est praefatam consuetudinem prefato solvat advocato. Et quoscunque deinceps in 
terram mittere voluerit monachos , soluti sint ab omni consuetudine contra eun- 
dem advocatum et quieti. 

Volentes igitur banc defuiitionem ex hoc et in omne tempus permanere invio- 
labilem, sigilli nostri inipressione necnon et fidelium nostronun clericorum ac 
laicorum nominibus assignari decernimus, quorum ista suntnomioa : 

Signum Balduini episcopi. S. Gerardi ipsius advocati. 



S. Harduini archidiaconi. 


S. Ingranm. 


S. Gisleberti prepositi. 


S. Hugonis. 


S. Âchardi decani. 


S. Nocherii. 


S. Harduini clerici. 


S. Bosonis. 


S. Guidonis clerici. 


S. Fulconis. 


S. Gerelmi cantoris. 


S. Hatonis. 


S. Rotberti clerici. 


S. Guarselini. 


S. Guiberti clerici. 


S. Gamelonis. 


S. Gibuini clerici. 


S. Gerardi, fdii Heroardi. 


S. Gerardi clerici. 


S. Azselini, fdii Galefredi^ 


S. Gualterii clerici. 


S. Gualterii, fratris ojus. 


S. Guntcrii clerici. 


S. Guidonis. S. Ratbodi. 


S. Rainoldi clerici. 


S. Elberti. S. Haduini. 


S. Odonis clerici. 


S. Gamelonis, fdii Bosonis. 


S. Hugonis clerici. 


S. Odonis Papalac. 


S. Dionisii clerici. 


S. Godefridi, filii Iberti. 


S. Levulfi clerici. 


S. Odonis, hominis Amulfi. 


S. Drogronis clerici. 


S. Godefridi, famuli monachoruni 


S. Hugonis clerici. 





560 APPENDIX. 

S. Ratbodi clerici. 

S. Hugonis castellani. 

S. Amulfi militis. 

Actum Noviomi anno incamationis dominicae mxlvi, indictione xiiii, pontifi- 
catus domni Balduini anno m. Per inanus Guidonis. 

XXIII. 

NOTITIA (INED.) PACTI INTER MONASTERIUM DERVENSE ET 
COMITEM BREONENSEM INITI. 

( Ex apographo, ibidem, sah ann. io56. ) 

Monachi sancti Pétri et beati Bercharii proclamationein fecerunt ad magnanioium 
comitemTheobaldum de superfluitate quam cornes Breonensis, donnus Walterius , 
faciebat eis; quam proclamationein misit predictus cornes in mensuram. Elst au- 
tem talis mensura. Quando accipiendum erit opus castelli, et karroperum accipiet 
ministerialis sancti Pétri et cum laude ipsius minister Breonensium comitis. Et 
accipient sccundum salvationem hominum sancti Pétri et secundum salvationem 
comitis. Opus crgo castclli semcl in anno (iet una ebdomada martii, et non in aiio 
mense. Et si opus non fuerit, pro rcdemptionc operis recipiet sex denarios de mansu 
vestito , de dimidio très , de quarta parte mansi très minutas. Ipsum vero opus si 
ad aiium locum quam ad Brcone castrum transducere voluerit, villani non suivent, 
et ipse ministerialis non inferet illis, scd sex denariis redimcnt se de mansu vestito, 
sicut supradictum est. Carroperum quoquc similiter semel in anno fiet, si necesse 
fuerit , a feria quarta usque ad diem dominicam , et solummodo apud Breonam et 
nusquam alibi; in hac quoquc conventione, ut bos claudus sive cornu fracto, et 
vacca pregnans et fétu tenera in carropero non eat. Quando autcm frescenne fuerint 
accipiendc, ministerialis sancti Pétri eas accipiet et secundum ipsius [51c] minister 
BreonensLs comitis eas recipiet. Si aliquis per se non potuerit integram solvere, 
solvet, et pauperes duos vcl très aut quatuor simul adjunget ministerialis sancti 
Pétri, secundum salvationem hominum : frescenna duos solidos valebit, aut pro 
ipsa duo solidi dabuntur. Porro terminus frescennarum erit a festo sancti Martini 
usque ad natale Domini, et si soluté non fuerint ante diem natalis Domini, in crastino 
duplicabuntur. Ab illis autem qui in atrio et mercato morantur, frescenne et alie 
ronsuetudines non accipientur. Si igitur de opère castelli aut de carropero vel de 
frecenniis aliqua neglegentia facta fuerit , aliquam justitiam extorquere non Hcebit 



APPENDIX. 561 

ei, nisi per oiinisterialeft sancti Pétri. Conventum autem suum generalem semel in 
anno habebit in Pentccostem , si voluerit ; et ai aliquo modo forte ei contigerit ut 
per regionem transeat cum decem aut quindecim miiitibus, minîsterialis sancti 
Pétri victum ei prebebit. Saumarius unus semel in anno ei prestabîtm* in servitio 
Majoris comitis, et quousque reddatur saumarius, alius ei non prestabitur : alios 
quidem caballos in tota abbatia non accipiet , nec ullum servitium de opère cas- 
telli vel de carropero aut frescenniis neque omnino aliquid accipiet a ciericis sancti 
Pétri vei equitibus aut servientibus ad ultimum , nec in monasterio neque in tota 
abbatia sue defensioni subposita, prêter bec que comcs Tcobaudus ei divisit que- 
que supranotata sunt. Et cum laude monachorum promisit cornes Vuaiterius Deo 
et sancto Petro, memorabili quoque comiti Teodebaudo, nicbil amplius se acceptu- 
rum. Hujus roi testes idonei sunt : Walteri comitis, Theodebaudi comitis, Sane- 
vuaie, Ciarembaldi, Vuaiteri de Orion, donni abbatis Bernardi, donni abbatis 
Brunonis, Albrici monachi, Engonis monachi, Alberti monachi, Witeri monachi, 
Josberti monachi. 

XXIV. 
NOTITIA PLACITI APUD MONTORIUM HABITl, INED. 

( Ex chartui Vinàocin. . cod. rtg. 544i , c. i6i. ) 

<i 

Km 1070. Notum sit fratribus nostris, scilicet monachis Majoris Monasterii, quod quidam 
servus sancti Martini et noster. nomine Hildradus, duxit uxorem quandam coii- 
bertam Hugonis , filii Teudonis , de qua habuit quatuor iiberos. Post mortem Hu- 
gonis , filius ejus Guillelmus , calumniatus est nobis medietatem filionim , propter 
colibertam patris sui. De qua re domnus Ascelinus monachus, tum praepositus 
obedientiœ Burziacî , iniil placitum cum eo apud Montorium in feria sancti Lau- 
rentii, ibique judicatum est quod nati de servo et coiiberta non debent partiri, sed 
paticm sequuntur omnes filii, ideoque calumniam ejus esse injustam. Et cum ille 
contenderet ilium fuisse colibertum , guadjavit ei domnus Ascelinus jurare quod 
ille servus fuerit non colibertus. Quod jusjurandum fecitei fieri perunum hominem 
ejusdem familiœ, nomine Alchienim, de villa Rebla, apud Rupcs Episcopi. Acta 
sunt h»c anno vu* domni Bartholomei abbatis. Placiti facti apud Montorium 
testes sunt hi : Matheus de Montorio et frater ejus, de cujus feuo coiiberta 
fuit; Malgerius, gencr DrogonÎ5;Uosto de Lavarzino; Hubertus MuscipuU; Sevinus 
de sancto Karileppho; Helinandus de Fracta Valle, Achardus de Rupibus; Frot- 
mundus de Artins; Gaufredus Caulîs. De nostris : Benedictus Bianchardus . 

&6 



562 APPENDIX. 

major; Martinus Lorinus ; Hildradus de Buziaco ; Morgandtu Carpentarius ; Teles- 
bcllusDens; Petrus, filius Richildis. Jurisjurandi testes : Leod^rius de Rupibus; 
Benedictiis Blancardus ; Hugo de Vilia Malorum ; Hugo , nepos Leodegarii; Hil- 
dradus; Fulbelinus; Gauterins. 

XXV. 

( Ex apographo BihUoth. reg. , Dépôt des Chartes, sub ann, 1076. ) 

CœiVENTIO [iNED.] EPISCOPI UNGONEMSIS AG SENIORUM GUJNIAGENSIUM ADVERSCJS 
LANDBICITM GROSSriM* DE MERGATORIBUS ET DE INJUSTA PEDFrURA. 

Cire. Scriptum est : Qai converti fecerit peccatorem ab errore vie sue tahakit animam gus 
a morte; et iterum : Redimentes tempos, quaniam dies mali sont. Quapropter noverint 
cuncti fidèles futuri et présentes , quod ego Landricus Grossus a oonoupisoentia , 
que plerumque sccularibus obrepit, abstractus et illectus, quosdam mercatores 
Lingonenses cepi per terram meam transeuntes, et eorum res abstuli, donec, con- 
ventus ab episcopo Lingonensi ac senioribus Cluniacensibus , partem retinui, 
parteni reddîdi ipsis mercatoribus , ut sua reciperent et deînceps per terram meam 
quicte transirent, quid michi singulis annis, loco quasi tributi, solverunt consti- 
tuentibus. Ex hoc pcecato nata est mihi peccati occasio, scilicet ut cunctis per 
terram meam iter agentîbus, seu causa negotiationis seu orationis, exactionem, 
quam Tuigo pedituram vocant^ imponerem, et hoc meos ab ois exigera juberem. 
Hoc seiiiores Cluniacenses audientes, et, quia nunquam ab antecessoribus meis 
aliquid taie factum audierant, nimium dolentes, per fratrem meum domaum Ber- 
iiardum , suum camerarium , me conveneruot , et ut ab bac injustitia ac Deo odibUi 
exactione desinerem proposuerunt; et ut tempus sibi redimerent, aliisque quos 
hac exardone turbabam quietem providerent, trecentos mihi solidos dederunt. 
Kgo autcm, qui facere hoc spoate, pro timoré et amore Dei, debui, accepto 
pretio, tandem aliquando cousensi, et in manu domni Hugonls.abbatis, ac postea 
in capitulo Cluniaccnsi exactionem illam nunquam a me vel ab aliquo meorum 
exigcndam fideiitcr repromisi; set et serros vel francos, quoscumque tune tem- 
poris raiumpniando requisivi , similiter in toto et in perpetuum , sicut exactionem 
illam, verpivi, et hoc observandum a me omni tempore fideliter promitto, et 
heredes meos observare precipio. Siquis autem , vel ego ipie vel quilibet filiorum 

' Charta altéra rjusdem Landrici Grossi ediu est in Gall. Christ, t l\\ instr. col. 383 



APPENDIX. M5 

Tel filiarum meorum, vel certe mihi in hoo honore lerreoo succedentium, hanc 
exactionem iniquam» «piam vocant pediluram, facere, aut servoa veL fraacM, 
tphoê werpivi, répétera, vel quolibet modo a servicio sancti Pétri seniorum Gu- 
niaceasium inquietare presumpserit , iran> omnipotentiB Deî Patris et Filii et Spi- 
ritus Sancti incurrat, et, nisi ad satisractioaem et emendatioaem yenerit, in per- 
pétuant anatbema maranata, etemo igné combu rendus, regno Dei et vita etema 
careat. Amen. Signum Landrici, qui hanc werpitionem fecit. Sig. Joceranni, fiUi 
ejufl. Sig. Uii de Graia. Sig. Humberti UngrL Sig. Ekigilberti de Gurtayas. Sig. An- 
sedei, juvenis, de Oblaco. Sig. Artaidi de Buxeria. Sig. Joceranni de Curtavas. 

XXVI. 
NOTITIA (INED.) PLACITI A NIVERNENSI EPISCOPO HABITI. 

( Ex apographo, ibidem, sab ann. lOgA- ) 

.^'io«o Notum fieri volumus omnibus nostre ecclesie filiis tam presentibus quam (uturis, 
quoniam domnus tertius Hugo , Nivemensis episcopus , xv kal. septcmbris prima 
feria, Nivemis, sub ulmo sua consedit, et nobis canonicis filios Alchisii de Valle 
divisit. Evenerunt autem nostre parti de pueris isti : Johannes major natu et Mes- 
chinus atque Baroneilus et uxor cujusdam nostri rustici. Fuît autem Nivemis 
puplice factum , videntibus atque audientibus clericis et laicis. Cîerici vero simt 
hii : Rainerius prœcentor, I^andricus presbiter, Bemardus filius Malguini, Bemardus 
de Aîiaco , Guido Vermilio , Iterius de Narsiaco. Laici vero sunt isti : EIdradus 
puer, filius EIdradi; GofTridus de Caniivasco, Raginaldus prepositus et OHverius, 
Bemardus de Gnice , Raginaldus Mirator Pedum , Girbaldus Baido , Goffndus 
filius Gislemari et muiti alîi. De servîentîbus episcopi : Giraldus Bogareilus et 
Sirellus privignus ejus , Stephanus dapifer, et Raginaldus mariscaicus. 

XXVII. 

NOTITIA (INED.) PACTI INTER ABBATEM NOBIUACENSEM ET 
ENGELELMUM DE MORTUO MARI INITI. 



Circa 
•a. iod6. 



Stndfle malris ecdesiœ cunclia fidelibua tam posteria quam pneteotibua çartiun 
iieri Yolumus , quod Engelelmua de Mortuo Mari multa malA fiecerat et lacâebai 

46. 



564 APPENDIX. 

sancto Juniano, et in suo tempore malas consuetudines in terra sua miserat, in 
curtibus videlicet que Bubalicia [Bowresse] et Mazeriole [Mazeroles] vocantur; sed 
postea se contra Deum et sanctum ejus Junîanum maie fecisse recognoscens ; fech 
inde placitum cum abbate Bertranno [Nobiliacensi] et monachis ejus, relinqueni 
eas consuetudines ipse et filii ejus, Engelelmus scilicet, Petrus et Bemardus, et 
uxor sua Lucia : de quibus consuetudinibus bas scribere curavimus. Si quislibet 
homo manens in terra sancti Juniani, in altéra terra duxisset uxorem, vel femina 
virum; sequebatur eos et capiebat illos et omnia sua. Quod nequaquam amplius 
faciet, nisi tantum cum domus remanserit vacua in terra sancti Juniani, sed tenc 
illos reducct. Et si quis forifaciebat aliquid ei vel suis hominibus in curtibus 
supradictis, capiebat sua sineulla reclamationc quam faceret judici nec monacbo. 
Servi vero sancti Juniani ad eum venire solebant, et ex illis suos servientes in 
domo sua , vel quoslibet ministros , quosdam autem milites faciebat ahsque con- 
sensu abbatis atque monachorum. Has consuetudines et omnes alias, quas enarrare 
longum est, et cetera omnia que maie in curtibus supradictis invaserat, omnino 
reliquit super altare sancti Juniani, satisfaciens Deo , exceptis bis que infrascripta 
sunt : videlicet causa manducandi onmi anuo retdunt homines de curtibus supra- 
dictis XX solidos. Retinuit biannium rusticorum ad castrum ciaudendum, sicut 
fecerant antecessores. Retinuit conducendi annonas inde unde antecessores sui 
conduxerunt, et ad dicm natalis Domini quatuor karratas de ligna; et si aliquis 
villanus de ipso biaimo remanserit, minime dabit suum gatgium. De unoquoqae 
villano qui vineam habet et vineam débet, unam somam vini reddat; simiiiter 
de unoquoque oves habentem, unum anniculum. Nec poreus, nec bos, nec 
vaca, nec aries, nec aliud quicquam sit raptum. Si comes Pictavis ibi veniens 
manducaverit , et aliquod forfactum fuerit factum villanis , ubi abbas vel rusticus 
clamaverit, sit emendatum in sua mercede; et de ipsis terris ubi non est statîo 
hominum, si aliquis consuetudinarius volens ipsas terras operari, operetur per 
preccptum prepositi sancti Juniani, et reddat de consuetudinem mensurate secun- 
dum quod liabucrit de terra, ut non remaneat terra absa. Si vero aliqub villanus 
de foris vcnerit, et voluerit ibi manere et terram abcre, liberam teneat per duos 
annos ab omni consuctudine. De pratis vero que senior de Luciaco habel ad 
medictatcm de villanis per quictantiam, ita sit quod ipse faciat sequare ad suum 
cauctum [al. conductum] , pretiumque reddat, et villam [fort, villani] affenerent et 
parciantur, et postmodum senior accipiat qualemcumque partem voluerit. Armiger 
autem senioris accipiat unum taie onus de fcno vel de palea , quod ipse portare 
possit , ex unoquoque villano , si invenerit. Quarta vero Arberti soluta et libéra. 
Dcfensio vero leporum omnino dimissa. De illo qui parât focum abbati nulla eon* 



APPENDIX. 565 

suetudo sit accepta. De silva Faiet abet abbas medietatem de pascherio de terra 
sancti Juniani. Testes hujus rei : Engelelmus, Lucius, Pelrus Abrutit, Rotbertus de 
Faadel , Unbertus de Gorciaco et Jordanus frater ejus , Guillelmus de Maceriolas et 
Isembertus de Bubalicia. 

XXVIII. 
NOTITIA DE NIVELONE PETREFONTENSI , INED. 

{Eœ apographù, ibidem, sab tum. 1089.) 

A>. loSf. Consuetudo hue usque fuit satisque laudabilis ab illis quibus res sue violenter et 
indebite auferebantur, et, dictante malitia, injuste cousuetudines imponebantur, 
tandem pace séquestrante malitiam , postquam cuiquc sua rcstituta erant et cousue- 
tudines contra jus posite destîtute fuerant , fieri Utteras continentes fedus concordie ; 
ut si aliquis, vel qui malum intulerat, vel quimala perpessus fuerat, adversus legem 
federis vellet recalcitrarc, litteris allatis in medio, prelecto cyrographo, juxta ejus 
significationem , malecfactor nil contra decretum repetere , mala perpessus nil quod 
jure dcberet ultra posset defendcre. Hujus itaque consilii formam tenentes, notuni 
fieri volumus tam futuris quam presentibus, quod Nivelo Petrefontensis*, suoruui 
consiiio servientium , postquam Suessorum matrem ecciesiam muitiplici rapina 
iongo temporc spoliavit; villas quoquc illius, scilicet Amblolacum'' et Kalam, in- 
justis cousuctudinibus oppressit ; super bis multotiens conventus a fratribus ut eurn 
peniteret, non assentiens illis, a corpore sancte Dei ccclesie faice anathematis ab- 
scisus est, sicque ab an te natale Domini usque in diem Parasceve impenitens 
sustinuit maledictum; die autem predicta, disponcntc Domino, contigit domnum 
Rainaldum, Remorum archipresulem , et cum eo Ingelrannum, ecdesie nostrc ar- 
chidiaconum, interfuissc Compendio, quorum consiiio et frequenti ammonitione, 
quia ibi morabatur, Nivelo pulsatus , non potens persuasoriis eorum verbis contra- 
dicere, nesciens sue salutis hortamina declinare , hortante archiepiscopo , adnitentc 
archidiacono, cogentc anatberaatis summo periculo ; ante dictum archiepbcopum et 
nostrum arcbidiaconum injustas cousuetudines, quibus villas ecclesic supcrius dictas 
graviter oppresserai , inibi werpivit ; illud werpire poliicens se (acturum et emenda- 
turum fratribus mala que illis fecerat , altéra die Veneris sequcntis ebdomadc , in 
capitulo sanctorum Gervasii et Prothasii : quod et fecit. Ne vero inter nos et illum 

' Castmm Petrefontense hodie Pierre/omis, cir- ^NoDc AmhUnjrtt CkeUt: hic millUribos it, Uic 

citer II millia passoum a SaesMODibus , occaaiiiD quinqnîes mille et quingentis pastibiis a Saeaaîoiii- 
tpectant. bot , «lerqae ^9nnê octkl«of«ai. 



366 APPENDIX. 

vel ejus successores. ut fieri solet, aliqua in futuro fiat altercatio, que wapivif 
subscribi pii?cipimus , nec minus ea qne sibi debentur in villis stilo memoiieque 
mandavimus. Carnes ad edendum, suilias sciiicet et arietinas ceterasqne, pro tem- 
poris oportunitate soiebant in Amblolaco sui servientes in meatikns Ulius capere : 
hcc diinisit, et eas simiiiter quas capiebant in die placiti advocature, ad opus 
obsonii de hospitibus nostris , qui sui non erant consuetudinarii. Jumenta quoque 
hominum nostrorum, ubicumque per annum inreniebantur, abaque voluntate 
eorum quorum fuerant, ad quodcumque opus Nivelonis servientes ejus soliti erant 
secum abducere. Si quis autem nostrorum hominum in aliquo Nivelonem videretur 
oflendere , ciamore postposito , qui deberet ad nos vel ad ministros nostros fieri , 
ministri ejus nostris nicbii relinquebant, domos eorum depredantes et terram 
infringentes sanctuarii : hec iterum Niveiowerpivit, ea conditione ut cames quas 
in die placiti sui ad opus obsonii de hospitibus nostris, qui sibi piadtum debebant» 
caperet , admodum acciperet et eas justo precio compararet. Ulad etiam silentîo 
non fuit transire consilium , quod si aliquîs hominum nostromm haberet duos filios 
aut plures, et iiii postea adulti etate velient in alodiis nostris, in quibus ipse 
nichii habet, edificare, interminabat ne fieret : quod postea coneessit, ita tamen ut 
edificia sue advocationis déserta non remanerent. Partem atrii quam nobis abstu- 
ierat restauravit; et placitum trium mansionum que erant site apud Damumstal- 
lum , Johannis sciiîcet filii Fulradi , Guntini quoque et Albrade , nostri esse juris a 
nostris sacramento probatum, reddidit. Pascua quoque que nostri erant dominii, 
a suis usurpata ministris , eodem modo probata, reiiquit. Hue usque de Ambloiaco; 
nunc ad ea que ad Kaiam attinent accedamus. Kalam vero , in qua nuUus prede- 
cessonim suorum quicquam juris habuerat, prêter duos mansos eidem ruri 
adjacentes; et medietatem bestiarum arantium sua corvada ob ville custodiam 
tôt modis oppresserai, ut de die in diem, prêter suum jus, jumenta, boves et 
asinos ad quodiibet opus faciendum , non solum ipse sibi , sed et sui tam militei 
quam servi caperent; et ne faber, nisi quotannis sibi pro incude %if^ numinot 
redderet , aut pistor, aut sutor, aut camiPex , aut tabemarius , absque sui licentia 
in ea haberentur, prohibuerat. Prata nostra et nostrorum mansionariorum per 
annum multoticns a stabulariis suis seccare et devastare fadebat ; corvadam unam 
nb incolis ejusdem ville ad munitionem sui castri unoquoque anno requîrdi>at. 

Pro quibus omnibus, quia injuste egerat, excommunicatus et ad ultimum Dei 
<;ratia visita tus; militum suorum conailio, immo precibus sue probate mulieris; 
domino Dco et nobis injustas consuetudines quas in Kala exercucrat werpivit. Nos' 
vero, quia Kale custodiam habebat, cum mansis et medietate corvade, que, ut 
dicium est, pro custodia ville antiquitus tenebat, ut eam deinceps melius servaret 



APPENDIX. 367 

et nobis amicitior csset , duas corvadas , quas prius non habebat , ad incrcmentuni 
sui bencficii in eadcm villa ei conccssimus : unam , in tempore messis , ad defe- 
rendas fruges pertinentes ad Petrefontensis castri dominium, exccptis (jrugibus 
Sarmasie , Ciri et Altrechie*; et aliam, in tempore vindemiarum , ad oomportanda 
vina, vino simiiiter excepto prescriptarum villarum. Fuit etiam concessum, quod 
animalia de dominio fratrum, et animaiia prepositi, majoris, decani, presbiteri, 
ad has corvadas faciendas non accédèrent , nec ministri Nivelonis animalia corva- 
danim per se caperent , sed a ministris nostris temporibus dictis requircrent ; ita 
tamen ut ministri nostri animaiia omnia que die constituta invenirent , suis delibe- 
rarent. Si autem eadem die omnia animalia corvadam debentia haberi aut inveniri 
non possent , înfra xv^ dies sine lege persolverentur. Cum vero, expleto corvada- 
rum negotio, bestie reddercntur, si cui suum animal in corvada mortuum fuisset, 
justo componi precio censuimus. Ula Nivelo werpivit, et ista sibi concessimus; et 
inde mutua volnntatc litteras istas fieri preoepimus , ut earum interpositione , et 
ex utraque parte infra scriptorum testimonio , a modo inter nos et ilhim et etiam 
successores illius omnis lis sopiatur et contentio. 

Facta snnt hec in domo Lisiardi prepositi, anno ab incarnalione Domini mille- 
simo LxxxTrx, concurrentibus vu, epacta vi, indictione vn**. 

XXIX. 
ITEM NOTITIA ALTERA DE EODEM, INED. 

( Ex apographo, ibidem « mb ann. 1089. ) 

•o«9 Notum ficri voluraus tam fulmis quam prescntibus , quod Nivelo Petrefontensis 
villam quandam sanctorum martjrum Gcrvasii et Prothasii , Kalan\ scilicrt . diu 
injustis consuctudinibus oppressit, pro quibus multociens conventus a fratribu.s 
ecclesic, ut cum peniterel, non assentiens illis, a corpore sanctc Dei errlesic 
anathcmate scqucstratus est; sic que ab ante natale Domini usque in diem Paras- 
ceve impenitcns sustinuit excommunicationem. Die autem predicta» disponentr 
Domino, contigit domnum Rainaldum, Remorum archipresulcm , et cum eo Ingei- 
rannum , nostre ecrlcsie archidiaconum , interfuisse Compcndio; quorum consilio 
et frcquenti admonitione Nivelo pulsatus, injustas consuetudines , quibus villam 
ccclesie nostre superius dictam graviter oppresserat , in manu I. archidiaconi , 

* Hodie Sermoise . Ciry . Aairtchei , tici, haud procul a Suestionibu». 

* Leg. iméictHmt m 



368 APPENDIX. 

présente Hugone Albo, fratre suo, et Uugonc de Basilicis et Dudoae, Tetbaldi 
comitis dapifcro, et Fulchoio, sancte Remcnsis ecclesic canonico, et Odone, 
Gatalaunensi archidiacono ; prcsentibus etiam canonicis sancte Compendiensis 
ecclcsie cum multls aliis; ex parte vero Nivelonis, présente et eodem modo 
werpiente uxore sua Haduidc, et Hugone de Atbichi, et Thesrone de Compendio. 
et Nivelone de Rupcforti, cum multis aliis, inibi wcrpivit, illud werpire pollicens 
se facturum et emendaturum fratribus inala que fccerat , post imminens Pascha , 
sexta feria sequcntis ebdomade , in capitule sanctorum martynim G. et P. Quod 
et fecit hoc modo. Kalam namque , in qua nuUus prcdecessorum suorum quicquam 
juris habuerat, prêter duos mansos eidem ruri adjacentes, et medietatem bestia- 
rum arantium in sua corvada, ob ville custodiam, tôt modis oppresserai; de die 
in diem, prêter jus suumi jumenta, boves, asinos, ad quodlibet opus fiiden* 
dum non soluni ipsc sibi, sed et sui tam milites quam servi capiebant; et ne faber, 
nisi pro incude quotannis sibi xn^'" nummos redderet , aut pistor, aut sutor, aut 
rarnifex, aut tabernarius, absque sui licentia haberentur in ea prohibebat; prata 
etiam nostra et nostrorum mansionariorum per annum multociens stabularii sui 
secabant et devastabant; corvadam ab incolis ejusdem ville ad munitionem sui 
castri unoquoquc anno requirebat; pro quibus omnibus , quia injuste egerat, ut 
dictum est, excomunicatus , et ad ultimum Dei gratia incitatus, bas injustas con- 
suetudines, qiiibus Kalam oppresserai, werpivil. Nos vero, quia Kale custodiam 
habebat, prêter mansos et medietatem corvade que, ut dictum est, pro custodia 
ville antiquitus tenebat , ut eam melius deinceps servaret» duas karraturas, quas 
prius non habebat, ad incremcntum sui beneficii, in eadem villa eî concessimus: 
unam scilicet in tempore messis, ad deferendas fruges pertinentes ad Petrefon- 
tensis castri dominium , exceptis frugibus Sarmasie , Cyri et Altrechie , et aliam in 
lempore vindemiarum eodem modo. Fuit etiam concessum quod animalia de 
dominio fratrum et animalia prepositi, majoris, decani, presbiteri, ad has carra- 
luras faciendas non irent , ncc ministri Nivelonis animaUa ad carraturam iUam per 
se capcrent, sed a ministris ejusdem ville temporibus dictis rec|uirerent; ita tamen 
ut ministri uostri animalia, que die constituta invenirent, suis deliberarent; si 
auteni cadem dîc omnia animalia haberi non possent , infra octo dies sine lege 
poi^vercntur. Injustas îgitur consuetudines, quas Kale intulerat, nobis in capitido 
nostro Nivelo wcrpivit, et duas quas non habebat ci concessimus. Inde mutua 
voluntate litteras istas fieri precepimus, ut earum intcrpositione , et ex utraque 
parte infra scriptorum testimonio a modo inter nos et illum et etiam successores 
illius omnis lis sopiatur et contentio. Infra scriptorum autem nomina utriuaque 
partis hec sunt : ex parte ecclesie, I. archidiaconus , L. prepositus; de sacerdoti- 



APPENDFX. 509 

bus , Hugo precentor, Adam , Hilduinus , Hugo , item Hugo , Odo ; de diaconibus , 
Rotbertus, Erchcnaldus, Petrus, Hugo scolasticus, Rainardus, Ivo; de subdiaco- 
nibus, Rogerus, Johannes, Gamerus succentor, Tetbaldus, Ivo. Ansellus, Rol- 
bertus, Guamerus, Hugo, Adam, Ivo, Gualterus, Rainaldus, Girardus, Odo, 
Fulcho; de acolitis, Manasses, Petrus, Adalus, Odolus, item Odolus, Ebahis, 
Alexis, Laurentius, Hugolus, Gualterus, Ivolus, Hugolus, item Hugolus; de laieis, 
Adelaidis comitissa; Rotbertus, frater Fulclionis; Sanswalo; Odardus, filius Hel- 
vidis ; Rotbertus stabularius ; de Amblonaco , Rogerus major, Guido decanus , 
Rogerus capitalicius ; Rotbertus, filius Berte; Albcricus, Golvanus, Bonardus, 
Ogerus, Hcrluinus, Albertulus, Macharius refectorius; de Kala, Paganus major; 
Tetbaldus, Pétri filius; ex parte Nivclonis, Guillelmus Rorigonis; Ivo, frater FuU 
chonis; Odardus, Goislanus, Hugo, Guiardus de Cociaco, Herveius. 

Facta sunt bec in capitulo sancti Gcrvasii anno incarnationis dominice mlxxx"^x*", 
concurrentibus vu, epacta vi, indictione xi, régnante Phylippo rege anno xxviii, 
episcopante Henrico Sucssioni anno m. Et ut bec conventio rata et inconvulsa 
permaneat, ego Hugo, ecclesie sancti Gervasii scolasticus et canccUarius, hune 
inter nos et Nivelonem scripsi et subscripsi cyrc^raphum. 



XXX. 



NOTITIA (INED.) PACTI INTER MONASTERIUM S. CYPRIANI 
PICTAV. ET INGELELMUM INITI. 

( Ex apographo, ibidem, sab ann. 1098. ) 

circ« Willelmus , cognomento Nobilis , dimisit quendam famulum , cum alodo in quo 
nianebat, monasterio sancta^ Mariœ et sancti Cypriani et fra tribus, absque alicujus 
servitio, nisi ejusdcm loci. Sed quod in prospectu castri Mortemaris erat ipse 
alodus, per vim rapiebant substantiam servi, qui ibi manebat, Ingelelmus etfratres 
ejus et hominescorum. Unde contristi [sic] fratres rogaverunt eos utquiescerentab 
hac rapina. Quod ita feccrunt ; et promiserunt ut deinceps nullus, eis consentien- 
tibusveljubentibus, juste vel injuste aliquid raperet aut acciperet vel quereret; 
quod si factum fuerit, justitiam facercnt de eo qui invaserit. Et ut hoc firmiter 
tenercnt, dedcrunt monachi I. et fratribus ejus Seguinoni et Launo xv solidos 
karitative. S. Ingclelmi et fratrum suorum Seguinoni et Launi, et obtimatum 
eorum qui adfuerunt. 



570 APPENDIX. 

XXXI. 

NOTITIA (INED.) DE JUVENIBUS DUOBUS QUJ SE ABDICATA 
UBERTATE S. MARTINO DEDIDERUNT. 

( Ex apographo, ibidem, sub ann. logg. ) 

A>. :o99. Notum sit omnibus quod, ctim domnus abbas nostcr Bemardus*, obedientiai 
nostras peragrans et invisens anno ab ordinatione sua xvi, esset apud villam Bei- 
fodii, duo quidam juvenes, Glamahoc scilicet, cognomento Bciserius, et Isenbar- 
dus de Âbleni Villa , venerunt ad eum in domum nostram ejusdem videlicet obe- 
dientiae , et spontc propria et in futura vîta vera libcrtate a Deo donarentur et a 
jugo et servitute peccati et mortis nunc et in setemum liberarentur, devenerunt 
servi beati Martini et omnium monachorum Majoris Monasterii ante prefatum 
domnum abbatem nostrum, super genua sua stantcs, et, ut moris est, positis qua- 
tuor dcnariis ab eisdcm super capita singulorum. Quod videnmt et audierunt 
testes isti, de monachis : Âriprandus Hainricus; Gausfredus Vaslinus; Hugo, qui 
tempore illo rcgebat eandem obcdientiam; Laurentius, socius cjus. De famulis : 
Rotbertus de Guastina, Guarinus presbyter, Petrus Burdonius, Haimo de Dalma- 
riaco, Hilduinus famulus, Hubcrtus capcllanus Majoris Monasterii. 

XXXII. 

NOTITIA ( INED. ) PLACITI INTER FRATRES MONAST. SANCTI 
ARNULFI CRISPIACENSIS IPSORUMQUE SERVOS INITI. 

( Ex apographo, ibidem, suh ann. i loa. ) 

B. iioa. 'n nomine Patris et Filîi et Spiritus sancti. Notum ficri volumus tam presentibus 
quam futuris, quosdam scrvos et ancillas beati Arnulfi in contradictionem et 
rcbellionem contra ecclesiam et monachos sancti Âniulfi aliquando venîsse, et 
in tantum numcrum eorum et tumultum popularcm valuisse , ut omnino comeatum 
uxorum ducendarum et partem suarum pecuniarum , quam vulgo mortuamanum 
dicimus, se daturos dcnegarent; liberasquc uxores se ducturos absque uUo respectu 
monasterii, filiasque libéras alicnis daturos se adiirmai^ent; iïdelitatem tamen tan- 
tum se facturos ecclesie sine alio respectu conccdcbant : et ita se a jure et servitute 

* Ordinatus ubbas Majoris Monasterii ann. io8i. 



APPENDIX 571 

monasterii se alienabant. Super quibus omnibus Harnorem et querimoniam în 
presentîa damne Adèle, comitisse nostre, uxoris vrdelicet Hugonis Magni, fratris 
Philippi , régis Francorum , qui tune peregre profeclus fucrat Iherosolimam , feci- 
mus. Comitissa autem diem conrvenientem cause hujus definiende constîtuit. Die 
vero statuta convenimus, et, prcsentibus magnis viris et vicinis obtimatibus, 
rausam nostram hoc modo ad finem hune perduximus. Videlicet confessi et legi- 
timo judicio convicli et comprobati in presentîa comitisse et barorum [sic] omnium et 
innumeri populi, qui huic discussioni intcrfuerant , se servos et ancillas et onmcm 
suam posteritatem sue generalionis in perpetuum ecclesie sancti Arnidfi cognove- 
runt ; fidelitatem coram populo fecerunt , respectum et capitale suî capitis , id est 
riii^ denarios per singula capita unicuique viri et mulicris, rcddiderunt. 

Hec sunt nomina servorum qui fidelitatem fecerunt : Rotgerius, Rotbertus , 
fratres et sorores eorum. VVilburgis et maritus ejus, Ascclûius. Mascelina et vir 
eju», Herveus. Qui duo viri per copuUm predictarum mulierum servitatî et fide- 
litati nostre acquisiti fuerunt. Tertia vero soror Walbturgis , uxor BaMuini , similiter 
fecit. Qui prenombiati fratres et sorores filii et filie faerant Walterii et Ërmengardis, 
uxoris ejus. Consanguinei horum predictorum fuerunt Bertrannus Argentarius et 
soror ejus Emelina , uxor Radulfi Fabri. Similiter et Balotus et sorores ejus, Eldear- 
dis, uxor Gunterit , et Emelina et Ermenildis , uxor Ilugonis Macicrerii , et Suphkia , 
uxor Theoni, filia supradicti Ascelini, et Rascendis, uxor Theinardi , soror su- 
pradlcti Bertranni. 

Hoc autem definitum est sub Slephano , fyriore sancti Amulfi ; présente eliam 
Ursione, priore sancti Martini de Campis, cum rpiibusdam suis iratribus, Rot- 
berto de Pruvinis et Richardo de Borith, et W'alterio camerario. De nostris autem 
fratribus hujus loci afluerunt : Hugo camerarius, Walterius sacrista, Rotbertus 
decanus, Bartholomeus rantor. Richardus subprior, Petrus eementariiis, Walterius 
cellararius et alii quamplures. I)e vservientibus laicis qui interfuerunt et videront 
et audicrunt sunthi : Ingelbertus, cognomento Cochemcrus; Dominîcus, Odardus, 
Proardus, Bodo pistor, Walterius cocus; Hugo sartor et frater ejus Stepbanus, 
qui et de cognatione eorum erant; Walterius de Otgerio, filius Richerii majoris, 
qui et de eadem consanguinitate fuerat; Gunterius Boverius et Balduinus juvenis. 
Milites vero qui afluerunt testes hujus definitionis hi fuerunt : Adam Dîves et 
frater ejus Petrus, et anibo filii Thethaldi Divitb; Anmlfus vicceomea et filii ejus 
Arnulfus et Svmon; Paganus de Dicii; Roduifus de Martirio et firatres ejfoa Rolge- 
nus et Paganus; Thetbaldus Strabo et filius ejus Roduifus; RuTiis et Joabertus de 
Monte Tallant. Vicini vrro obtimates fuenmt : Hugo de Loduno; Wîilerannus ca- 
merarius; Richardus, castellanus de Bistisiaco; Moreiius de PIncsîaco: Odardus 

A;. 



372 APPENDIX. 

Percebut ; Hudardus de Gonissa; Oddo Brieto; Ermerius de Vietello; Manassedis, 
Hugo, Girardus, fratres, et Gislebertus, nepos eorum, de Bolenche; Robertus 
de CelHs. 

Acta sunt autem hec anno ab incamatione Domini millesimo en. îndictione x^ 
et epacta nulla, concurrens unus, vi idus decembris antc nativitatem Domini, 
régnante Philippo rege Gallie. •+• A. Cl. 

XXXIII. 
NOTITIA (INED.) DE DUELLO PICTAVIS INITO. 

( Ex apographo , ibidem, sah ann. i loii. ) 

An. iioi. Estât lex sancita antiquitus, quam constat stare firmius, in qua derogacionem 
aiicujus utique nefas esse deprehendimus. Nunc igitur edisseram quod cunctis esse 
palam peroptavi enixius; notificare cercius rem gestam et non fabulam dîgnam 
decrevimus memoria, ne fieret obiivio Nobiiiaco in monasterio; sciiicet cum voiu- 
mus persistere quod posteris gliscimus relinquere, diiigenter membranulis sata- 
gimus inscribere. Anno quo ab Hierosolimis Wiilelmi , Aquitanie ducis , fit reditus , 
Wiilelmus quidam , Teotbaudi grammatici fiiius , cum duce supradicto ab Hiero- 
solimis rediit , quem dux arcius diligens Pictaviensem prepositum constituit. Qui 
tanto sublimatus honore supra se cepit extoiii, et inferiores quosque premere, 
superiores aggressus est attentare. Igitur et nobis non modicam inferre ca]umpniam 
molitus est, molendinos videiicet, qui ad Cassannas nuncupantur, violenter aufe- 
rens. Quo facto, domnus G. abbas necnon monachi pariter consternati cepenint 
contra hoc înquirere quid opus facto esset. Tandem salubri reperto consilio , suis 
hoc imputavere peccatis. Quapropter imprimis Deum suis voluerunt precibus, 
helemosinis, aliisque placare quampiurimis. Ad ultimum conquesti sunt ad Ugonem 
de Liziniaco, qui, ut dux ab Hierosoiimarum partibus eodem anno redierat, quem 
itidem suis interesse negotiis adsciverunt, utputa qui et defensor cenobii mag*. . . . 

nostri apud judicem fore videbatur. Igitur dux, vix compulsus 

Ugonis precibus , mixtisque querimoniis , decrevit ipse et magnâtes sue domus , 
quatenus duelium a pugilibus fieret, quo pacto absque ulla retractacione molen- 
dinos possiderent exitus rectius decrevisset. Quod impendio abbatem 

et monachos perterruit. Enimvero, ne tantum dampnum, si hoc facere récusa- 
rent, de moiendinorum amissione paterentur, de Dei adjutorio presumentes, qui 

' Ubi voces excidenint puncU posaimas. 



APPENDIX. 575 

deriderium paupem exaudit et re juvat , violentiam vero a longe ob- 

pugnat , spopondenint se, licet coacti, facturos comitis dcliberacionem ; ita duntaxat 
ut, si Victoria eos, de qua hesitarc non poterant, consequerentur, assensum pre- 

béret, et si opus haberent in hoc denegaret. Qui se sane ita facturum 

promisit. lUico dies, in quo hoc fieret, constiluitur ab utrisque. Fit tante rei 
apparatus, omnibusque rite pcractis, venerunt pugiles, quorum nomina haec 

sunt, David Quatuor-Ossa ex nostra parte, Arveus, in insulam que 

Pictavi habetur, in qua moris est taliter pugnandi. Oracione prius celebrata, 
congressi sunt; diuque iilis dimicantibus en haud dcfuit vcrus inspcctor, qui 

servos suos , monachos scilicet , donans victoriam sufFudit suosque 

fautores confusionc permaxima. Clamor fere omnium qui afFuerunt, Dominum 
suppUciter laudantium, attoliitur, qui diligit justitiam et odit iniquitatem. Qua de 

re monachi tripudiantes cum gaudio rêverai sunt ad noscuntur, 

anno millesimo centcsimo quarto incamationis Doroini, idus junii, epacta vige- 
sima secunda, luna décima scxta, indicione duodccima, concurrente v; Philippo, 
rege Francorum, régnante; Petro Pictavîensi cathedrc présidente; Willelmo, 
comité, Aquitaniam gubemante. 

Assigna ti : filius comitis Willelmus cum pedagogo suo. Sig. Ugo Claret. 
Sig. Ugo de CcUa. Sig. Bromandus Aimericus. Sig. Ranulfus de Venaurs. 
Sig. Audebertus Gunciafer. Sig. Hiohannes Gauterius. Sig. Radulfus fiiius. . 

vicarius. Hi fuerunt in insula dum ccrtamen fîniretur; extra insulam 

spéculantes abbas Gunbaudus sancti Benedicti Quinciacî, Ugo de Lixiniaco, et 

innumcrabilis Pictavorum nostrorum spectantium monachorum. 

Sig. Gcraldi. Sig. Engelberti. Sig. Bernard!. Sig. Pétri. 

XXXIV. 

NOTITIA (INED.) WERPITIONIS AB ANDREA DE TRAHENTO 
ABBATISSiE S. MARLE SANTONENSIS FACT/E. 

(Ej: apographo, ibidem, sub ann. iioâ) 

cifM Andréas de Trahento, prepositus de Vix*. faciebat injuriam sanctœ Maris, de 
fumo villse , et de medietaria Ansterii, et de receptu vinearum; unde querebantur 
abbatissa et sanctimoniales ; et hœc querela protracta usque ad tempus domna: 

* Nonc qQoqoe Vis, mille qnin^Uw paiMit a MalUâoo PictoaiUD, tnicr aostnim «I occatum 



•a. iio4, 



574 APPRNDIX. 

abbaiissœ Florentin, tali modo difiinita est. Andréas siquiàem, ammonitus a do- 
mina sua abbatissa Florentia, die constituta venit cum amicis suis responsurus et de 
fiinio et de medietaria quod curia abbatissa^ jndicaret. Faeta igîtar nairalione 
utriusque partis, judicatum est, quod, si Andréas posset probare sacramento et 
manifesta legc judieii narrationem suam , haberet et fumum et terram. Qui affir- 
mans se id facturum , suscepit duo judicia , umim pro fumo, alterum pro terra, aUa 
die determinata apud Xanctonas ante domnam abbatissam, et ipso die Êicturus eî 
rectum de aliis injuriis , de qiiibus domînae querebantur. Cumque dics illa adre- 
nisset , fuit Andréas ante abbatissam cum Amelino de Benatia et cum aliis amicis 
suis. Galefacta itaque aqua in duabus caldariis în ecclesia sanctœ Maris , et pne- 
paratis hominibus Andreae, quasi ad portanda judicia, Andréas videns animum 
abbatissae firmissimum ad judicia suscipienda, timuit, nec austis est se mittere 
rontra dominam suam in periculum judicionim ; et stans anfe iiiam in praesentia 
domni Ramnulfi episcopi et Pétri archidiaconi , ac aliarum yenerabilium persona* 
rum tam canonicorum quam militum , defecit , et recusarit judicia , mittens se in 
misericordia abbatissx, et relinquens illî furnum et terram. Abbatissa yero retinens 
sibi fumum totum, nullam partcm Andreœ relinquens, concessit ilU et fiiio suo, 
tantum dum viverent, ut, dum ipse vel (ilius suus in villa manerent, haberent 
licentiam coquendi pancm suum proprium in fîimo sine fornagio; ita ut nec filius 
iilii sui, nec aliquis prorsus heredum illam licentiam nlterius haberent. Terram 
etiam prefatœ medietariae, quam abbatissa totam requirebat, scilicet rupturam et 
consuetudinem , tali pacto sibi concessit, ut ip^e et filius suus terram haberent et 
totam consuetudinem, praeter terragium et decimam, tantum dum viverenl. Si 
vcro filius suus haberet filium légitime de nxore sua natum, haberet filius rupturam 
torrœ , si totam consuetudinem vellct facere. Si vero filius suus sine legitimo filîo 
moreretur, haberet sancta Maria totam terram suam absque uUo impedimento; aut 
si ille fdius fdii Andreœ consuetudinem noUet facere, similiter esset terra sanctae 
Maria; sine impedimento. Rehquit quoque Andréas rcceptum novellanim vinea- 
lum , quein injuste accipiehat; ita ut nec ipse nec filius suus ulterius receptum 
illum haberet. Et totum hoc placilum, sicut prœdictum est, firmatum est conces- 
sione Aiidreœ facta proprio ore, et concessione similiter domnœ abbatisse Florentiœ 
in claustro sancta* Mariœ ante capitulum , ubi congregatio monasterii convenerat, 
in presentia domni Ramnulfi episcopi et Pétri archidiaconi, astantibus canonicis 
saiicli Pctri , Goscelino magistro scolarum , Rainaudo Chaisnelo , \\ illelmo Jo6- 
bcrto ; astantibus etiam mililibus Fidcaldo Aiialdo, Constantino Crasso, Engeiberto 
de Escoels, Aimclino quoque de Benatio , et aliis pluriniis. Et quia filius Andreœ 
illuc venire non poterat, concessit ibidem Andréas quod apud Vix (aceret fitium 



iio7< 



APPENDÏX. 575 

satm totum placitum concedere. Quo &cto , jurarit Andréas snper altare sancte 
Mariœ fidelitatem abbalissœ, sicut antca jurarerat abbatissse Anendi. 

XXXV. 
NOTITIA (INED.) DE VILLA POPERINGEHEM. 

( Ex apographo, ibidem, sub ann. 1 107. ) 

Notum sit omnibus quod villa Poperingehem', quam cornes Arnuiiiis sancto 
Bertioo tradidit cum comitatu ipsius Tille, pro redemptione animée suœ, et tam 
successorum suorimi videlicet comituin quam predecessorum , in magna pace fuit 
usque ad tempus quo Odo de Ilinigelles ministerium obtinuit , qui pravas consue- 
tudines in eadcm villa elevavit. Unde, mortuo Odone, hœc conventio facta est 
inter Lambertum, fdium ejus, et abbatcm sancti Bertini, Lambertuni nomine. 
Post mortem siquidem Odonis, Lambertus, fiiius ejus, venit ad abbatem Lamber- 
tum, rogans eum ut quod pater suus ab co tcnucrat, scilicet quoddam feodum in 
terris, et ministerium de Poperingehem ei rcdderet, offerens pecuniam pro minis- 
terio. Abbas vero, communicato consilio cnm capitulo ecclesiœ et hominibus suis, 
feodum quidem terrœ ei concedcns, ministerium reddere noiuit, propter magnas 
injustitias et fiDrisfacturas quas pater ejus fecerat, videlicet depredando homines 
Sancti contra justitiam et voluntatem monachi procurationem villuî habentis, et 
sine judicio scabinorum, et coactas petitiones faciendo ; et cum ad cum nisi deci- 
mus nummus de placitis pertineret, reliquos novem et cœtera , quœ de placitis ad 
abbatem pertinebant, abbati et ecclesiœ violenter auferebat. Timens vero abbav 
et firatres ne Hlius similes injustitias faceret, sub testimonio et presentia fratrum et 
militum suorum, eidem Lamberto ministerium ad custodiendum tantummodo 
commendavit, et nullum donum ei aliquatenus indc fecit; ita tamen ut lamdiu 
banc custodiam haberet, quamdiu abbati placerct. Idem tamen Lambertus omuino 
promisit et in conventionem habuit abbati, coram predictis testibus, quod uullam 
coactam petitioneni in eadem villa faceret, neque sine assensu prepositi et judicio 
scabinorum quemquam in villa depredaret, nec ea quo* de placitis ad abbatem 
pertinent ad se quolibet modo traheret; et si querimonia de aliqua forisfactiira 
ministeriali (uerit facta , nuUatenus admissam causam , nisi publico placito coram 

* Hodte PoperiAgke, ad ocUvum ab Ypra Upidem, venos occaaiun. 



576 APPENDIX. 

preposito et judicibus, dctcrminaret ; nec quemlibet post factum clamorem sine 
prcposito rcconciliaret ; ncque torram in villa sine voluntate et licentia abbatis 
emeret, pro eo quod pater suiis censum tcrrae suœ semper retinucrat; neque 
stramcn equorum, nîsi cum voluntate abbatis, in curiahaberet. Cum vero milites 
villœ in expcditionem comitis moniti proficisci deberent, prepositus cum consilio 
ministerialis et scabiqorum de uno pauperiori milite redemptionem accipiens, 
V solidos et iiii'*'' nummos ministeriali , ad expensas suas in hostem comitis, in 
auxilium darct; reliquœ vero militum redemptioncs, si quae fuerint, non ad minis- 
terialem sed ad abbatem pcrtinerent. Postremo nuUam injuriam in pnedicta villa 
faceret; et si in eadem villa quod homines pond vocant accipitur, nusquam, nisi in 
curia abbatis, dcponetur; et de omnibus submanentibus seu hospitibus abbatis , 
vei de rébus eorum qui in burgo vel in villa manent , ministerialis , nisi monitus 
a preposito, nullatenus se intromittat. Haec conventio facta est anno m* c* vu* in 
caméra abbatis , sub his testibus quorum nomina subscripta sunt : Elembertus de 
Kelmes, Alardus de Menteka, Wido de Crumbeke, Heremarus Garetir et Ro- 
bertus ûiius ejus , Meingerus filius Bovonis , Almarus et Scinelinus , Winredus et 
Hagebamus clericus, Ascelinus et Fulbertus. Postremo hujus conventionis totum 
capitulum est testis. 

XXXVI. 
CHARTA WILLELMI, ABBATIS S, PETRI CARNOT. 

Inédit. 
( Eœ chartul monast, S. Pétri Cam. » cod. reg. 5417, p. 5oa.) 

Al. iios. Quicquid utilius'. — Ego Willelmus , abbas sancti Pétri. — Notifiée hominem, 
nomine Durandum, qui, cum prius liber esset , quia quandam nostram ancillam, 
nomine Dudam, accepit uxorem, vinculo sei^itutis apud nos est obligatus, pristine 
libertati eum, cum tota procreatîone înfantium, restituisse. 

Actum in capitulo sancti Pétri anno dominice incamationis millésime centesimo 
octivo. Assistentibus Ansoldo Goethe , Anseldo Elimatere , Roberto Quatuor-Boves, 
Salomone de Bon villa. 

* Librarius, prxtennissis, dod paacis, que minoris momenti TÎdelMDiur, summam chaïUs in chaitn- 
larium citatum transferre aatis habuit. 



APPENDIX. 577 

XXXVII. 
NOTITIA DE CASA VICECOMITIS IN PICTONIBUS. 

( Ex apographo Biblioth. rey. , Dépôt des Chartes , sub ann. i io4- ) 

chKM Notum sit omnibus sancte Dei ecclesie (idelibus, quod Aimerius, Dei eratia 
Toarcensium vicecomes, suorum peccatorum pondéra considerans, et ob hoc 
cruciamenta infemi , nisi clementia Dei subveniat, perhorrescens , ut societatem 
(idelium saltim in districto examine conscqui valeret, edificavit ecclesiam in Dei et 
sancti Nicholai honore apud Casam *, cum consilio et concessione fratrum suorum 
Roduifi atque Savarici , necnon et filiorum suorum Herberti atque Gaufridi , aucto- 
ritate insuper domni Pétri, Pictavensis episcopi, et Amati, Burdegalensis archi- 
episcopi, atque Guiiielmi, Aquitanorum ducis. Sed quia ad salutem animœ eccle- 
siam instruere parum proficit , nisi ilii qui ibidem ad servitiiun Dei sunt constituti 
habeant unde corporaliter sustentari possint, providit de rébus suis dare monachis 
sancti Florentii , quos ibidem locaverat. Illa vcro que eis concessit tam iiberaliter 
eis contulit, utnuUus ex judiciaria potcstate ibi potestatem exercendi ingrediatiir, 
nec aliquid imperare. 

Statutum est ergo in constructione castelli et paroechie de Casa ab Aimerico, 
vicecomite , et Isemberto , Pictavorum episcopo , sua auctoritate id confirmante , 
ut omnes qui in castellaria Case , tam in arabili terra quam in tota foresta viceco- 
mitis propria , tune habitabant vel habitaturi erant , paroechiani essent ecclesie 
ipsius castelli, decimamque consuctudinariam , quam vieecomiti reddere solebant, 
predicte ecclesie servitoribus persolverent : predictus nempe episcopus, vir nobi- 
lissimus, ut eqidtatis amator, et rerum preteritarum non ignarus, antiquorum 
patrum traditiones sequens. parechiam sequi debere asseniit decimationem. 

Si exercitus in teiTam vicecomitis intraverit , bellumque ei fuerit , homines sancti 
Nicholai a preposito monachorum invitati illuc pergent, et rémanentes a monachis 
tantum distringantur : sic namque difBnitum est apud Casam in presentia Gaufridi 
vicecomitis, filii supradicti Aimerici, post combustionem castri Toarcii, patrate 
[leg. patratam] a Gauzfrido Martello, adhuc juvene, Andegavorum comité, anno 
dominice incarnationis millesimo ciiii, die dominica, hora tertia, v kal. septembris. 
At vero si contra rebelles in sua ditione obsidionis seu vastationis causa perrexerit, 
homines sancti Nicholai castrum Case cum aiiis custodient, ut prepositus viceco- 
mitis juste disposuerit. 

' NuDc la Ckaist le- Vicomte, octies mille paatut « Borbone Veodecosi, emn v«fMU. 

48 



578 APPENDIX. 

Fera seu venatio in terra sancti Nicholai ab aliquo suorum homine infira defen- 
sum, si ictu ferri vel juste fortuitu coniprehensa fucrit, monachorum erit; si 
vero cum insidiis aut immissione caiium , et reus et fera judicio vicecomitis 
siibjaccbunt. 

Discordia qualiscumque inter homines sancti Nicholai et vicecomitis exorta , non 
nisi apud Casam in curia sancti Nicholai erit judicanda, cujuscumque ordinis sit 
ciamans. Inde cum primis alii officiales vicecomitibus successissent , inter illos ac 
monachos lites facte sunt; sed prefati Aimerici vicecomitis auctoritate, factonim- 
que illius replicationc , a monachis devicte sunt. Ipse namque Aimericus totius 
castelii Case curiam sancto Nichoiao concessit, ita ut ejusdem sancti homo* cujus- 
cumque etiam judicii preliique sit, ibi lege convictus, liberum iiium monachi 
reducant , nullamque forfacturam emendet preposito nec vicario. 

Si vicecomes aliquam costumam in suos burgen^es seu villanos levaverit , ho- 
mines sancti Nicholai immunes erunt, omnisque illorum redditio monachonun 
erit ; et hoc ita soUemniter vidimus confirmatum , quando predictus Herbertus , 
Aimerici vicecomitis filius, quando vendam camis in casteilo Case immisit, 
quam post très fere annos in lerosolimitana peregrinatione jam morte vicinus, 
annuente Gauzfrido, fratre suo, jussit dimitti. 

Perarum omnium pelles que in spaleo vicecomitis sunt apud Casam, quocum» 
que modo , morbo vel ferro , aut a quolibet interficiantur, pellis sancto Nichoiao 
erit, et quisquis sit portitor, libram panis justitiamque vini idoneam pro unaquaque 
pelle a monachis accipiat. 

Burgensis necnon ruricola quispiam vicecomitis seu monachorum , si ad aller- 
utrum migrare voluerit, anno uno ac die exul factus, liberum iter deinceps ha- 
bebit. Baronum vero homo, si ad monachos transierit, suscipiatur; si quas tamen 
ipsius ejus prior dominus invenerit facultates, in illius erunt deliberatione. 

XXXVIII. 
NOTITIA DE HOMINIBUS ECCLESI^ S. MICHAEUS BELVACENSISi. 

Ined. 
( Ex apographo, ibidem, sub ann. i loo. 

Cire. Notum sit universis tam futuris quam presentibus , quomodo ex progenie 
■. iioo. Qisiçjjerti^ majoris sancti Michaelis de Mariscello', quem proprii capitis natura 

* Uodie Marùel , prope BelloYacam , orientcm venus. 



APPENDIX. 570 

sancti Michaelis ecdesie dederat, duo fUii ejus Bernenis et Gndo, cum tribus 
sororibus, videlicet Hildeburgi, Helisabcth et Hersendi, capitinm quatuor de- 
nariorum, quod singulis annis dederant, non denegantes; sine assensu vero 
pre£ate ecclesie cujuslibet generis mulieres in uxores ducere, et supradictas 
sorores, insuper etiam uni versas sui generis feminas quibuslibet in conjugium dare 
sibi licere dicebant , atque in extrcma vite eorum consuetudinem, que vnlgo mortua 
manus vocatur, se non daturos affirmare volebanl. Quoeirca canonici supradicte 
ecclesie ces ad placitum invitantes , certam diem cis constituenint. Illi autem in 
infidelitate sua se non posse perseverare apud semetipsos scntientcs , consrientia 
accusante , ante diem cause constitutam Bernenis et Gudo ad ecclesiam beati Mi- 
chaelis, nullo invitante, spontanea voluntate venientcs, quicquid injuste prius 
negaverant , nullo cogente , coram Rainero decano atque Warnero necnon et 
Baidrico atque Raimbaldo et Hainrico et Adonc et Guntero, canonicis, liben- 
tisaime cognoverunt. Istius cognitionis testes existunt Girardus de Hanvelis, 
cum filio suo Nichoiao et Gisberto suo homine , et Rabellus de Braicclio et 
Walbertus vcnator; Bernenis, Lancionis filius; Gamenis de Trosuris, Warnenis 
Naslim , Bcrengarius de Magno Campo ; R<^rlus , Helisabeth filius. Sororcs 
autem cum vidissent fratres ad viam veritatis rediisse , noientes in errore suo 
diutius pcrmanere, eodem modo duc earum, Hildeburgis scilicet et Hersendis, 
non diu post fratres ad eandem sancti Michaelis ecclesiam accedentes, quod fratres 
recognoverant confitcri non distulerunt, attestantibus Lanscione de Alceio, Pnl- 
cone de Milliaco, Raduifo de Lavercinis, Walone de Hulceio; Asrelino. majore 
de Bovisgenu'; Berengario molendinario , cum Walifrido, filio ejus; Ivone de 
Maricello, Bernero de Braicello. Ad ultimum autem Helisabeth , soror tcrcia, cum 
filia sua F^rmengardi, nolens ner potens denegare diutius nec veritati resistere, 
nullo, nisi rectitudinis ac conscientic voce, eam vocante, ad prescriptc ecclesie 
|)resentiam modo servili regrediens, quod injuste et negligentia fratrum proposue- 
rat vcrbo veritatis recognovit; ibique propria manu, pro filia secum adducta, 
quam in conjugium erat datura, consuetudinem , que licentia vocatur. scilicet xv 
denarios sancto Michaeli ejusque eanonicis, uti eonim coliberta. multis aliis viden- 
tibus, donavit. Itaque ut istius rei memoria onmi tem{>ore servarelur, denarii 
(fuos pro filia dederat, more solito, circumstantibus hic notatis, dispersi sunt. . . . 

I^rengarius de Magno Gimpo , \\ alterus de , Hugo 

de Muncilleis, Ricardus de Vagiscort, Dlbertus, Waitems Brito, Walterus cocus, 
Alardus carpentarius , Bernenis ac Gudo fratres, de (piibus fuit prima querela; 
Robertus de ilulseio; Odo, major de Senenlis. 

* Tïuoc Bon^eiioax , viculus, milliario i a Bellovaoo, tpecUns meridicm. 

48. 



580 APPENDIX. 

Ascelinus de Bovisgcnu et major, capitalis bomo sancti Michaelis, Avelinam mu- 
iien^m liberam duxit; hec cadem postea fidelitatem sancto Michaeli et canonids 
ejiis, in presentia Garncri de Colonne, Pétri Thesaurarii, Henrici et Rambaidi, 
ejusdein ccdesie canonicorum , in caméra ipsius Rambaidi , fecit , quatuor denanos 
de capite sno solvens, et jurans quod servitutem sancti Michaelis et canonicorum 
ejus non negaret, et quod sanctus Michael et canonici illîus Ave- 
line fuit. Supradictus Ascelinus et Galterus Brito, Garneri de Goionne bomo. Hec 
supranominati canonici viderunt et audierunt; et Rabellus de Braicello, et Galterus, 
filins Geile, et Scirannus cellerarius, etRadulfus, Lanscelini cocus, viderunt et 
audierunt, et testes inde sunt. Hoc factum fuit in fcstivitate sancti démentis. 

Adsignamus memorie futurorum Roberlum de Polohoio ad ecdesiam sancti 
Michaelis vcnisse, et fidelitatem coram decano R. et predicte ecclesie canonicis 
fecisse , et iin^' denarios de capitali dédisse ; quod testantur clerici et laici : Rai- 

nerus , , Garnerus de Goionne , Ogerus ,- Odo et Walterus et Raim- 

baldus; laici vero, Ascelinus, major de Bovisgeniculo , et ejus filius Guascio, et 

Robertus nepos ejus, Guerrico de Bovisgenu Non longo post tem- 

pore uxor ejusdem Robert! ad predictam ecclesiam venit, persolvens 

de capitali iiii^ denarios, fidelitatem fecit, bis attestantibus : Rainero decano, 
Odono de Gernant, Garnero de Goionne, Rambaldo, Ogero et Waltero clerids; 
laicis vero, Segnore et Bemardo fratribus, Lanscelini famulis, et Amuifo, nepote 
Raincri decani , et Manasse de Mal. 

XXXIX. 

CHARTA TETBALDI, COMITIS PALATINI, DE VINO SANCTI 

GERMANI VILL/E. 

( Ex prototypo ined. archiv. regni Franctœ. ) 

in. nio. In Dei nomine. Cum , teste Apostolo, omnis potestas a domino Deo sit, necesse 
est bis qui potestatem babent, cujuscunquc honoris vel dignitatis sint, ne coUati 
sibi beneficii existant ingrati, set, uti sibi a Deo prebentur temporalia commoda, 
ita ipsi efficaciter studeant quatinus ex transitoriis rébus sibi, Deo largiente, affluen- 
tibus, premia aetemae beatitudinis adquirant; quod sine dubio fit si justitiœ et 
pietati animum suum applicuerint , sanctamque ecclesiam tuentes et servorum Dei 
precîhus aurem accommodantes, eis assensum non denegaverint : nicbil quippe 



APPENDIX. 381 

offertur Deo ditius bona voluntate. Ego itaque Tebaldus, Dei gratia cornes pala- 
tinus, notifico tam fidelium presentiœ quam posteritati, quod Hilduinus de Ma- 
triolis in terra sancti Germani, quœ sanctus Germanus et Vallis appellatur, et in 
adjacenti potestate centum niodios vini se debere babere de feodo meo tcstabatur. 
Sed quoniam ipsa terra tam guerris quam ipsius Hilduini et predecessornm ejus di- 
versis oppressionibus pêne destructa fuerat, et paucis incolis habitabatur; nec ibi 
vineœ cultae crant cum ipsam vini quantitatem babere non valeret, a paucis habi- 
tatoribus eara exigebat nec eis parcere volebat ; qua de re terrse ipsius incolœ com- 
moti, possessiones suas deserentes fugam parabant. Abbas vero Hugo et monachi 
beati Germani possessionis suœ devastationem graviter ferentes, Hilduinum conve- 
nerunt, rogantes ut a tanta et insoHta exactione cessaret, nec ab bominibus terrae 
suœ majorem vini quantitatem , quam ipse vel pater suus habueranl, violenter exi- 
geret; sicque, incolis redeuntibus et terram et vineam libentius colentibus, ipsis a 
Uilduino majus indc commodum proveniret. Hilduinus siquidem jam sibi damnuni 
incurrisse, fugatis incolis, prospiciens, petentium prccibus celerius assensum pre- 
buit. Quia vero advocatoriam prefatae terrœ idem de feodo meo tenebat, utrique. 
monachi videlicet et Hilduinus, Calestrœ presentiam meam adierunt, obnixedepre- 
cantes ut huic remissioni misericorditer assentirem. Ego autem illius evangelici non 
surdus auditor : Estote miséricordes sicut et pater tester misericors est; et illius : Beati 
miséricordes quoniam ipsi misericordiam consequentur, petentium preces gratanter ob- 
audivi. Statutum itaque est in presentia mea, me disceraente etHilduino assentiente, 
ne ab incolis, eo tempore prescriptam terram habitantibus , vel corum successori- 
bus, major vini quantitas, quam ipse vel pater ejus habuerant, deinccps exigalui: 
quantitas vero xxxvi modiorum erat. Si etiam vinum , gelu vel grandine vel iilia 
tempcstate, defccerit, non major vini quantitas, quam in vineis erit, ab ipsis ex- 
torqueatur. Quod si ipsi incolœ vel alii supervenientes in terris incultis, quaK vinum 
reddere solitae fuerant, vineam œdificare voluerint, arpennum, qui antiquitus mo- 
dium vini reddere solebat, dimidium modium deinceps solvat, et dimidium aripen- 
num quartam partem roodii. Ne vero super hoc statuto aliqua controversia inovcri 
in posterum valeat, placuit discretioni meae ut omnes terne illius incola} cum dé- 
bita vini quantitate subscribantur ; et ne quandoque hœc institutio a nostris vel 
ipsius Hilduini suecessoribus quassari valeat, banc cartam fieri precepi, quam sigilli 
mei auctoritate con'oboravi. 

RoUandus unum modium et quartam partem reddere débet. Landricus i mo- 
dium. Petrus dimidium modium ; idem inter se et Emeliuam , sororem suam , quar- 
tam partem modii. Robertus quartam partem modii. Johaunes et Guedo, gêner 
ejiis, dimidium modium et quartum. SuBanna dimidium modium et quartum. Terri- 



582 APPENDIX. 

eus quartam partem modii et ii sextarios et dimidium. Rogarius viii** partem modii. 
Petrus dimidium modîum. Reiiioardus quartam partem modii; Britio tantumdem; 
Simon tantumdem. Isembardus dimidium modii. Girardus quartam partem et n sex- 
tarios et dimidium. Ernaldus viii partem modii. Osanaa quartam partem modii. 
Rcimbaldus dimidium modium. Britiardus dimidium modium, et quartam partem 
inter se et Emeiinam, sororem suam..De ten^a Hiiderii quartam partem. Rainaidus 
etMiiesendis ii sextarios et dimidium; Girardus tantumdem. Roberlus dimidium 
modium. Âzcseiina quartam partem; Letaldus tantumdem. Hermengardis et Gui- 
berlus quartam partem modii et quartam partem sextarii. Clemens , sacerdos, quar- 
tam partem modii. Herberlus dimidium modium. Reinaldus tantumdem. Ëralmus 
diuiidium modium; idem et Leugardis, ipsius avunculi uxor, dimidium modium. 
De astis vu, quas Godardus tenuit, dimidium modium, quousque vinea crescat. 
Drogo III partes modii. Vitaiis quartam partem; Elmaldus tantumdem. Meinardus 
quartam partem; Elimeiina tantumdem. Johannes quartam partem; Eimelina tan- 
tumdem. Miio et ipsa Eimelina quartam partem. Girbertus et Johannes, fiiius ejus, 
dimidium modium. Robertus m partes modii. Guibertus quartam partem. Durandus 
quartam partem et ii sextarios. Gunterius quartam partem modii; Letrannus tan- 
tumdem. Tebaldus et fratres ejus vin sextarios et dimidium. Odo quartam partem 
modii. Petrus et Odo, frater ejus, quartam partem et duos sextarios et dimidium; 
idem Odo ii sextarios. Hunoldus quartam partem modii; Josbertus tantumdem. Guil- 
leimus m partes modii. Guarinus ii sextarios et dimidium. Gonstantius dimidium 
modium et m sextarios et quartum. Odo quartam partem modii. Gualterius et nepos 
ejus dimidium modium. Elrmensendis quartam partem. Vinea Odonis quartam 
l>artem. Durandus dimidium modium. Robertus quartam partem et ii sextarios et 
dimidium. Odo et Âmanbertus diuûdium modium et vi sextarios et quartam pai^ 
tem sextarii. Meinardus quartam partem modii. Girardus et Froilandus, firater 
ejus, modium et très partes sextarii. Josbertus dimidium modium; item ipse et 
ejus heredes quartam partem. Froilandus quartam partem et ii sextarios et dimi- 
dium. Ricardus ii sextarios et dimidium. Rainerius quartam partem modii; Herber- 
tiis tantumdem. Tacentes dimidium modium. Terriens quartam partem. Andréas 
dimidium modium. Avunda et sorores ejus sextarium et dimidium. Amulfus 
quartam partem modii. Henricus m partes modii et m partes sextarii. Amulfus 
dimidium modium. Reimbaldus quartam partem. Terra Guinbaldi modium. 
Robertus dimidium modium. Ërcmbui^is dimidium modium et m partes sextarii. 
Johannes dimidium modium et ii sextarios et dimidium. Odo quartam partem 
modii. Gualterius et Tebaldus dimidium modium. Benedictus quartam partem. 
Richerius dimidium modium. Durandus et GiUebertus, frater ejus, quartam partem 



APPENDIX. 585 

modii et m partes sextaiîi. Guibertus ii sextarios et quartum. Mflesendis n sexta- 
rio5. Bertrannus dimidium modium. 

De curia comitis sunt testes : Stephanus de Garlandia , Goscelinus de Aunello , 
Hildeinus de Vendopere, Petrus de Castello, Petrus Bursaldus, ^bertus de Monte 
Omeri, Guido de Garlandia, Marcus de Plaiotra, Herbertus Grandis de Pruviuo. 
Ex parte vero monachorum : Teobaldus monachus, Lambertus monachus près- 
byter, Clemens, Galterus presbyter de Donna Maria, Rollàndus major saneti 
Germani , Hugo custos nemorum. Ex parte vero Hilduini de Matriolis : Erardus 
miles et major Amanthi, Herbertus TafTeth, Fulco Gainnardus, Salomon celie- 
rarius ipsius Hilduini, Martinus Furlo, Bemardus Mignuns, Teobaldus Cballou. 

Actum est hoc apud Pruvinum, anno ab incamatione Domini m** c" XL^ rég- 
nante Ludovico, Ludovici filio, in tercio anno regni sui; Henrico, archiepiscopo 
Senonensium, cathedra résidente. Willelmus, clericus meus, hanc cartam sigillavit. 

XL. 
DE MANUMISSIONE HOMINUM DE VILLA NOVA. 

(Ex chartulario sangermano-pratensi , dicto Guillelmi abhatis , fol. 1 58 -160. m archiv. regni 

Franciœ, signato L. 83.) 

i»49. Universis présentes litteras inspecturis frater Thomas, miseratione divina, beati 
Germani de Pratis Parisiensis minister humilia, totusque ejusdem loci conventus, 
etemam in Dominosalutem. Notum facimus, quod, cum ecclesia nostra esset et fuisset 
in possessione quieta etpacifica, a tempore quo non erat memoria, habendi, levandi 
et capiendi manum mortuam, forismaritagium , talliam sive coUectam ad placitum, 
singulis annis, ab hominibus de Villa Nova Saneti Georgii, de Valentone et de Crona , 
et de omnibus aliis infra metas parrochiarum de dictis villis, videlicet de dicta Villa 
Nova Saneti Georgii, de Valentoiie-et de Crona, commorantibus ; tandem post plu- 
restractatus placuit hominibus dictarum villarum, pro remissione et recompensa- 
tione prcedictorum , et tali modo quod de cetero ipsi et heredes ipsorum essent im- 
munes et liberi a predictis manu mortua, forismaritagio , tallia annua ad placitum, 
dare mille et quadringentas libras parisienses , de quibus nobis a dictis hominibus 
extitit intègre satisfactum. Condictum est etiam et concessum internos, ex una parte, 
et homines dictarum villarum , ex altéra , quod non poterunt facere communias [in] 
jamdictis villis, sive communiam in aliqua dictarum villarum, niai a nobis vei suc- 
cessoribus nostris petita licentia et obtenta , nec esse de communia quamdiu in dicta 
villa vel in villis manebtmt. Item condictum est et concessum, quod teneuram sive 



584 APPENDIX. 

teneuras , in territorio dictarum villarum sitas , nulli ecclesie vel monastcrio , vd 
alicui ecclesiasticc persone, que originem non duxerit de hominibus dictarum viila- 
nim , nulli communie nec alicui de communia , nulli militi dare , vendere , commu- 
tare , vel alio alicjuo modo alienare in ipsos , aliquis vel aliqui poterunt quoquo modo. 
Et si contigerit aliquem vel aliquos dictorum hominum communiam intrare, vel 
aliquid de teneuris in territoriis dictarum villarum sitis aliquem existentem in 
communia ex successionc vel ex legato vel alio justo titulo devenire, non poterunt 
se juvare de libertate, privilegio vel usu communie contra usum vel onus annexum 
teneuris. Item universi honiincs etatis légitime predictarum villarum , ad requisi- 
tionem nostram vel prîoris nostri de dicta Villa Nova Sancti Georgiî, tenentur no» 
juvare et defendere personaliter , sicut boni homines dominum suum , ad repellen- 
dum violentiam , si qua personis vel rébus nostris inferretur infra territorium dicta- 
rum villarum , quotiens a priore dicte ville vel mandato ipsius super hoc fuerint re- 
c]uisiti. Hec autem omnia et singula homines de Villa Nova Sancti Geoi^, de Va- 
lentone et de predictis aliîs villis voluerunt, laudaverunt et etiam promiserunt se 
bona fide servaturos , se et suos hcredes successoresque ipsorum ad omnia predicta 
et singula nunc et in perpetuum specialiter obligantes; salvis nobis et ecclesie nos- 
tre omnimoda justitia et dominio in dicta Villa Nova Sancti Georgii et aliis predictis 
villis, et aliis redditibus nostris, redevantiis et costumis. Que costume taies sunt. 
Universi homines de Villa Nova Sancti Georgii et de Valentone onmia sua animalia 
trahentia ad carrugam tenentur ducere ad excolendum terras nostras quinque die- 
bus per annum : videlicet in prima aratione, per unumdiem; in secunda, per duos 
dies ; in seminis hyemalis coopertione , per alium diem ; in aratione martii per aiium 
diem ; exceptis hospitibus monasterii Fossatensis et feodalibus, qui quater tantum- 
modo per annum, videlicet in qualibet aratione per unum diem, tenentur ducere 
animalia sua trahentia ad terras nostras annis singulis excolendas , cum super hoc 
fuerint requisiti; et hospitibus nostri conventus de dicta Villa Nova, qui ad corvadas 
hujusmodi non tenentur, sed in prima aratione, et secunda in seminis hyemalis 
coopertione , pro quolibet aratro duos panes de duobus denariis et unam quartam 
vini. Et in martio pro quolibet aratro très denarios aratoribus prior noster dicte ville 
ministrabit. Item habemus bannum in dicta Villa Nova Sancti Géôrgii annuatim a 
die Pasclie per unum mensem continuum et integrum ; et vendere poterimus in 
domo nostra vel extra , in dicta villa in uno loco, per servientes nostros proprios, 
vel per alios quoscunque de eadem villa in pluribus locis , vina qualia voluerimus 
seu bannum, et quantum vendere poterimus, per totum dictum mensem : ita quod 
pro qualibet masura tenentur capere et recipere unum sextarium vini usque ad va- 
lorem octo denariorum ad minus, jure banni, nec licebit alicui hospiti nostro ven- 



APPENDIX. 585 

dere vinunvin dicta villa quamdiu duraverit bannuin nostrum. Item universi hospi> 

tes nostri de Villa Nova Sancti Georgii et de Valentone bennarii ad molendina nostra 

per bannum molere debent; et iidem homines de Villa Nova Sancti Georgii ad fur- 

num nostrum sive fuma nostra per bannum coquere, et pro quibuslibet quinque 

minellis bladi unum boissellum cumulatum per totum anni circulum nobis solvenl 

et fumagia, salvojure participantium , prout hactenus exstitit consuetum. Boulen- 

gerii vero multuram et fumagia prout hactenus consueverunt nobis solvent. Item 

uUus hospitum nostrorum de Villa Nova Sancti Georgii poterit panem vendere in 

dicta Villa Nova, nisi sitdc hospitibiis qui fuerunl defuncti Ade Rigaut , excepto illo 

pane qui (iet de blado quod moletur ad molendina nostra et coquetur ad furna nostra : 

qui vero contra fecerit totum panem amittet, nisi in die fori in quo quilibet panem 

quemcunque, dum tamen legitimum, poterit vendere in dicta Villa Nova, salvo 

nobis jure fori. Item nullus forensis panem in dicta Villa vendere poterit , nisi so- 

lummodo transeundo, excepto predicto die fori : qui vero moram fecerit, nullo 

emptore présente, vel dequarchaverit, panem totum amittet. Item cubas suas et 

vindemias omnium vinearum et terrarum, si in vineis plantate fuerint, que tenen- 

tur ad censum de nobis , quilibet possidens ad curia nostra [51c] dictarum villamm 

' Ville Nove et Valentone in vindemiis adducere, et pro quolibet modio duo sextaria 

vini de mera gutta pro décima, et tertiam partem totius pressoragii; exceptis vineis 

que dicuntur de pressorio Hemerici , ex quibus pro quolibet modio unum sextariuni 

vini tantummodo de pressoragio pro décima et tertiam partem totius pressoragii re- 

sidui; et exceptis vineis feodalibus, de quibus pro quolibet modio unum sextanum 

vini tantummodo pro décima nobis solvet. Nec licebit alicui vindemiare vineas suas. 

nisi prius a priore nostro dicte ville petita licentia et obtenta. In die vero qua vinde- 

miabuntur vinee clausi nostri de dicta Villa Nova, dicti homines cessabunt a vinde- 

miatione aliarum omnium vinearum. Item in vindemiis quolibet anno dicti homines 

(le dicta Villa Nova et de Valentone tenentur nobis et ecclesie nostre in septuaginta 

(juinque modiis vini annuiredditus, pro redditu qui dicitur bien; quos sepluaginta 

quinque modios vini dicti homines tenentur assignare, et declarare debitores dicti 

vini, sacramentis corporaliter prestitb, quotîens super hoc fuerint requLsiti. Item 

linteamina, culcitras nobis abbati et successoribus nostris, quotiens in dicta villa 

jacebimus, et illis qui nobiscum in dicta Villa Nova pemoctabunt de faniilia nostra, 

homines dicte Ville Nove ministrabunt. Item hospiles nostri de Villa Nova Sancti 

Georgii, manentes in terra que fuit defuncti Ade Rigaut militis, liberi abomni banno 

molendinomm, fumomm et vini, tenentur nobis et ecclesie nostre annuatim in 

festo sancti Dyonisii inxxnii*' solidis redditus pro masuris suis, cum censu capitali ; 

et hospites nostri de Valentone , manentes in terra que fuit defunctorum Pétri Dt- 

49 



580 APPENDIX. 

vout et Humberti le Picart , tenentur nobis et ecclesie nostre in duodecitn soKdis et 
deceni denariis parisicnsibus annm redditus pro masuris suis, in festo sancti Re- 
migii, cum censu capitali. Preterea homines de Villa Nova Sancti Georgii et de pre- 
dictisaliis villis consuetudines et jura omnia alia prout hactenus consueverunt , ex- 
ceptb predictis manu mortua, forismaritagio , tailia annua ad placitum, de cetero 
sine contradictione et difiicultate qualibet, nobis et ecclesie nostre reddent et per- 
solvent pacifice et quiète. Hoc ctiam salvo nobis et ecclesie nostre , quod , eo anno 
quo dominus rex a nobis soiidos suos ievabit, a dictis hominibus solidos levare po- 
terimus, quos habito respectu ad solidos nobis impositos et terram nostram talliabi- 
lem , ievandam [ sic ] viderimus bona fide. Gonsenserunt etiam et voluerunt dicti 
homines quod summa pecunie, quam nos vel successores nostri ipsis imposuerimus 
pro çolidis domini r^is, bona fide, quolibet anno quo dominus rex a nobis solidos 
suos ievabit , assidebitur et levabitur per duodedm homines electos ^ communitate 
villarum predictarum; qui duodecim homines jurabunt coram nobis yd coram 
priore nostro dicte ville , antequam dictam assisiam faciant , quod eam bona fide 
facient , nec aliquem gravabunt plus debito , nec etiam plus debito reievabunt. G(rf- 
ligent etiam dictam assisiam cum sumptibus dictarum villarum , et eamdem coUec- 
tam apud ecclesiam nostram apportabunt infra duos menses, postquam summa 
dictonim solidorum domini régis hominibus predictarum villarum ex parte noatra 
determinata fuerit et imposita ; et eamdem intègre persolvent. Si vero aliquis por- 
tionem sibi assignatam solvere distulerit, prior noster dicte ville mittere tenebitur 
servientem suum sine mercede ad capiendnm seu sesiendum de rébus illius qui de- 
fecerit, vel sic per captionem seu sisionem rerum suarum quilibet solvere compel- 
latur. Voluerunt etiam et concesseruut dicti homines, quod, si in solutione dicte 
pecunie deficerent in toto vel in parte, vel non concordarent in electione duodecim 
hominum qui dictam assisiam, prout dictum est, deberent lacère, ita quod per hoc 
summa pecunie eis imposita non esset nobis et successoribus nostris infra dictum 
terminum intègre persoluta, ex tune liceret nobis, quolibet anno quo dominus rex 
a nobis solidos" suos Ievabit, capere vel capi faccre de rébus cujuscumque hominia, 
hospitis nostri, in dictis villis conunorantis , unius vel plurium, mobilibus velim- 
mobilibus, prout nobis mehus placuerit, tantum quod super summa pecunie dictis 
hominibus pro dictis solidis imposita, nobis vd mandato nostro fuerit plenarie sa- 
tisfactuni , et quod liceat nobis vel mandato nostro distrahere res captas , nisi , infi« 
octo dies post captionem rerum predictarum, super tota summa pecunie nobis vd 
mandato nostro fuerit intègre satisiactum. Nos vero hujusmodi recompensationem 
gratam habentes, Petro dicto Comiti, démenti le Gouz, Galtero dicto Asino, Ge- 
rardo le Velu, Bertaudo filiastri ejus, Rodulpho Quartier, Aveline relicte RenoukK, 



APPENDIX. 587 

Acelino de la Trelle, Boucardo de Furno, Guillelino le Pic, Reginaldo de Fonte . 
Johanni fratri ejus, Thome de la Tuille, Bertaudo le Galeis, Galtero dicto Asino, 
Gaufrido Vilain, Cl enienli Germon t, Thome fratri ejus, Nycholao de Mongûoa, 
Fulcherio fratri ejus, Johanni Lorence , Galtero le Nomiant , Onfrido de Lômolio, 
Odoni Pietran, Ade Morel, Ade le Buchet, Joberto de Puiseit; Henrico, fiHo Ra- 
dulphi Surdi; Christiane de Castello, Dionisio de Castelio, Huberto de Castello, 
famille defuncti Vitalis; Nicholao et Giloni de Castello, et universis hominibus et 
eorum heredibus et ipsorum uxoribus commorantibus infra methas parrochiarum 
prediclarum villarum, videlicet de Villa Nova Sancti Georgii, de Valentone et de 
Crona, manum mortuam, forismaritagium, talliam annuam ad placitum et omnimo- 
dam servitutem , si quam habebamus vel habere poteramus in dictis hominibus uni- 
versis et singulis et eorum heredibus , quantum ad personas eorum , totaliter remisi- 
mus, et eosdem manumittimus, et libcrtati piene et perpétue ascribimus et doua- 
mus. Ilujusmodi au^em remissionibus et libertatibus tantummodo gaudere Tolumus 
homines superius nominatos , cum uxoribus et heredibus corumdem , tempore con- 
fectionis presentium litterarum in eorum mainbumia e&istentibus, et illos et illas 
undecuraque duxerint originem , qui et que infra metas dictarum parrochiarum de 
Villa Nova Sancti Georgii , de Valentone et de Crona, tempore remissionis predicte 
et manumissionis, morabantur, et illos dictarum parrochiarum nativos qui se causa 
peregrinationis seu ad aliéna servitia transtulerant , qui necdum alibi matrimonium 
contraxerunt. Quod ut ratum et stabile permaneat in futurum , predictis hominibus 
in testimonium présentes litteras concessimus, sigillorum nostrorum munimine 
roboratas. Actum anno Domini ii^cc*xl** nono mense fi»bruario, régnante Ludovico, 
Ludovici fdio, rege Francorum piissimo. 

XLI. 
HEC LITTERA EST DE UBERTATE HOMINUM DE THEODOSIO. 

(Exeodem chartulano, fol. itio-ià^'.) 

Universis présentes litteras inspecturis frater Thomas , miseratione divina , beati 
Germani de Pi^tis Parisiens is minister humilis, totusque ejusdem toci conventus, 
etemam in Domino salutem« Univcrsitati vestr» notum facimus, quod ad nosiram 
accedentes presontiam homines nostri de Tbeodasio, de Choisiaco et de Gringnon, 
et Guillelmus Brunel, Robertus Brunel, Gamierus Niger, GuiUotus Niger, Albertus 
Liodis, Johannes de Orliaco, familia defuncti Robert! dîcti Saoti Pétri, Maria Parva . 
Odo Pelliparius, Radulphus de Choisiaco, Petrus de Furno, familia defuncti Martini 
de Furno , iamilxa defuncti Johannis de Furno, familia defuncti Landeriri de FVimo , 

49- 



588 APPENDIX. 

Guillelmus Parvus et filius ejus, fratres Guillelmi de Gringnone, familia defuncti 
Roberti Loncjuinel, Robertus de Ruella et Ysabella Nigra, homines nostri de Py- 
rodio, id est Pareto; itein Herberlus Buchet, Johannes Blanc-Chien, Gilotus Blanc- 
Chien , Odo de Martreio , uxor Mathei Boulart , uxor Guidonis Rolebaut, Gileta ejus 
nepotis, Johannes Repile , mater ejusdem Johannis, Maria de Orliaco, PetrusBlanc- 
Fourre, relicta Johannis Fahri, Johannes Valens, Symon deOrgeriis, Galterus Sutor, 
Stephanus dictus Prepositus et Henricus de Fonte , homines nostri de Vitriaco, nobis 
humilitcr supplicarunt ut pro manu niorlua , forismaritagio , collecta sive taliia an- 
nua' ad placitum, de quibus habendis, levandis et capiendis a dictis hominibus eccle- 
sia nostra erat et fuerat in possessione quieta et pacifica a tempore a quo non extat 
memoria, certam pecunie summam in emptionem redditus et utilitatem ecdesie 
nostre couvertendam , pro remissione et recompensatione predictorum , ab ipsis re- 
cipere misericorditer dignaremur. Nos autem ipsorum pctitionis clementer annuen- 
tes et eorum utilitati et quieti imposterum providere volentes , communi assensu et 
voluntate, manum mortuam, forismaritagium , coUeclam sive talliam annuam ad 
placitum et omnimodam servitutem, quam habebamus vel habere poteramus in 
dictis hominibus , universis et singulis et eorum uxoribus heredibusque eorumdem, 
tempore confectionis presentium litterarum in eorum manbumia existentibus, quan- 
tum ad eorum [libitum] ubique de cetero se transferre voluerint, pro duabus noûlî- 
bus et ducentis libris parisiensibus , de quibus a dictis hominibus nobis est int^re 
satisfactum , totaliter et imperpetuum remittimus et quitamus , et eosdem manu- 
mittimus ac perpétue libertati plene ascribimus et donamus , salvis nichilominos 
nobis et ecclesie nostre omiiimoda justitia et dominio in dictis villis deTheodaaio. 
de Choisiaco, de Gringnon et de Pyrodio, id est Pareto, et de potestate dictarum 
villarum, ctaliis redditibus, consuetudinibus , redevantiis et coustumis. Que coustu* 
me taies sunt. Cubas suas et vindcmias omnium vinearum , que tcnentur ad censum 
a nobis et ad oblies et ad campipartem, de quibus vineis sitis in terra ad campipar- 
tem plantatis et plantandis tencntur nobis pro quolibet arpcnto in viginti denarios 
annuicensus in dominica proxima post festum nativitatis béate Virginis, tempore 
vindemiarum ad pressoria nostra de Theodasyo, de Choisiaco, de Gringnon et de 
Pyrodio, id est Pareto, in vindemiis dicti homines tenentur adducere, et pro quolibet 
modio vini duo sextaria vini de mcra gutta , et terciam partem totius pressoragii 
nobis solvent, exceptis vineis sitis in censivis buticularie Sanceline, Girardi Gontart, 
terre sancti Pétri Fossatensis , feodi Johannis de Cristolio et Guiilermi de Braia; de 
quibus pro quolibet modio vini unum sextarium vini pro décima , et quartam partem 

' Voces nominr aiu?irn(/aram iisdem qus hic proxi- libcrtatc hominum P)'rodu, ipsis anno laSi con- 
me pnecedunt subjunguntur in cbarU pecaliari de cessa, relataque in eodem chartolario, fol. i37. 



APPENDIX. 589 

totius pressoragii, si ad pressorium adducere voluerinl, nobis solvent. Si vero terras 
ad campipartcm plantatas in vineis vel etiam plantandas ad agriculturam rcdigi con- 
tingent, ad campipartem item revertentur, cessante solutione census annui supra- 
dicti. Nec liccbit aiicui pressorium in dictis viUis de Theodasio, de Choisiaco, de 
Gringnon et de Py rodio , id est Pareto , sive pressoria facere vel habere. Item quando 
nos abbas seu successores nostri jacebimus in villa de Teodasio, hospites nostri 
ejusdem ville nobis et successoribus nostris et illis qui nobiscum ibidem pernocta- 
bunt de nostra familia culcitras ministrabunt. Item omnes hospites nostri dictarum 
villarum de Teodasio, de Chosiaco et de Gringnon, bannarii ad molendina nostra 
per bannum molere et multuram solvere; etiidem homines de Teodasio , de Cho- 
siaco et de Py rodio, id est Pareto, ad furna nostra per bannum coquere etfumagia, 
sicut hactenus consueverunt, nobis reddere tenebuntur. Et corveias similiter, que 
taies sunt. Omnes hospites nostri de Teodasio et de Choisiaco , exceptis commo- 
rantibus in censiva buticularie, tenentur quilibet ipsorum, pro masura qualibet, 
nomine corvadarum, per unumdicm interesse ad prata nostra fenenda, et tune prior 
noster dicte ville cuilibet fenanti unum obolum parisiensem ministrabit. Item om- 
nes hospites nostri de Theodasio et de Choisiaco omnia animalia sua trahentia tene- 
buntur ducere ad colendas culturas nostras novem dîebus per annum , sriliret in 
prima aratione per très dies, in secunda per très dies, in arationamartii per très 
dies. Item omnes homines de Gringnon et omnes manentes in terra sancti Pétri, 
sancti Marcelli , Johannis de Cristolio et Guillelmi de Draia , tenentur ducere omnia 
animalia sua trahentia ad excoUendas predictas culturas nostras sex diebus per an- 
num, videlicet in prima aratione per duos dies, in secunda per duos dies, in ara- 
tione martii per duos dies, cum super hoc predicti omnes homines fuerint requisiti, 
scilicet in prima aratione et secunda pro quolibet aratro , in prima aratione in im* 
solidis parisiensibus , in secunda in quatuor solidis parisiensibus , et in aratione 
martii in un** solidis, nomine corvadarum. Item quilibet possidens sive