(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "P. Ovidii Nasonis Opera omnia, Volume 1"

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the pubHc domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge thafs often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginaha present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
pubHsher to a Hbrary and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize pubHc domain materials and make them widely accessible. PubHc domain books belong to the 
pubHc and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at http : //books . google . com/| 







HARVARD COLLEGE 
LIBRARY 



FROM THE LIBRARY OF 
JAMES JACKSON HIGGINSON 

(CLAU OF 1857) 

OF NEW YORK 



lUNE IS, 1917 




Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



P. OVIDII NASONIS 



OPERA OMNIA. 



VOL. I. 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



P. OVIDII NASONIS 

OPERA OMNIA 

£X EDITIONE fiUBMANNIANA 

CVH NOnS ET IMTERPltETAnONE 

IN USUM DELPHINI 

VARnS LECTIONIBUS 

NOTIS VARIORUM 

NOTITIA LITERARIA 

RECENSU EDITIONUM ET CODICUM 

«r 
INDICE LOCUPLETISSIMO 

ACCURAtE RECBN8ITA. 



VOLUMEN PRIMUM. 



T 



LONDINI: 

CURANTE ET IMPRIMENTE A. J. VALPY, A. M. 
1821. 



Digitized by 



Google 



J^ 



Harvar. • Ueee Libr^ry 

Juntj 15, .9)7 
From ;ae ijibrary af 
James X. Higginaon 
New York 






Digitized by 



Google 



CONSPECTUS 



EORUM QVM HAC EDITIONE 



CONTINENTUR. 



D. Crispini Eptetola Serenissimo Delphino 

PUe&tio ..... 

P. Ovidii NaioQis Vtta, ab Aldo Pio Manutio ex 

eJQS ipsivs Operibos collecta 
P. Ovidii Naaqnui Vita, ex yetDsto codice Pomp<Miii 

Laeti, cajus apogfaphnm extat in Vaticana Bi- 

bliotheca 
Alia Nasonis Vita, ex codice Famesiano 
Testimonia et Jndicia de P. Ovidio Nasone . 
Kadex Codicmn .... 

P. Oridii NatMmis Hbroidbs. Epist. i. Penelope 

Ulixi 
Epistola II. Pbyllis Demophoonti 

III. BriseisAchilli 

IV. Phsedra Hippoljrto 

V. CEnone Paridi 

VI. Hypsipyle Jasoni 

VII. Didc^^se 

VIII. Hennione Orestse 

IX. Dejanira Hercul^ . 

X. Ariskdne Theseo 

XI. Canace Macareo 

XII. Medea Jasoni 

XIII. Laodamia Protesilao 

XIV. HypennnestraLynceo 



P«f. 

1 
4 

12 



24 
25 
26 
42 

43 

56 

71 

83 

101 

116 

132 

150 

162 

177 

187 

W 

215 

227 



Digitized by 



Google 



VI CON8FBCTW8. 






P«g. 


P. Ovidii Xasonis Beroides. Ep. x v . Sappho Phftou 839 


Epist XVI. Paris Hden» 


258 


xvii: HeknaParidi 


285 


xviii. Tjeander Heroai . 


ao6 


XIX. HeroLeandio 


323 


XX. Acontins Cydipp» . 


339 


XXI. Cydippe Acontio . 


9S7 


Index Codicom 


m 


Epigramma Nasonis in Amores snos 


877 


P. Ovidii NasMiis Amorvm lib. i. Eleg. i. 


878 


Eleg. II. 


381 


Eleg. III. . 


386 


Eleg. IV. 


368 


Eleg. V. 


308 


Eleg. VI. 


8M 


Eieg. VIK 


400 


Eleg. VIII. . 


405 


Seg.ix. 


416 


Eleg. X. 


490 


Eleg.xi. 


426 


Eleg. XII. 


429 


Beg. xiii: , 


43ft 


Ekg. XIV. . 


496 


Eleg. XV. 


441 


Lib. 11« El^. 1. 


446 


Eleg. ii<- 


450 


Eieg. 111. 


455 


Eleg. IV. 


457 


Eleg. V. 


400 


Eleg. VI. 


465 


Eleg. VII. 


471 


Eleg. VIII. 


r 473 


Eleg. IX. 


476 


Kleg. X. 


480 


Eleg. XI. 


482 


Eleg. XII. 


487 


Ek^. XIII. . 


490 



Digitized by 



Google 



OOMBPBCTtS. 


VII 




P«». 


P. Ovidii NaMMiU 4»onun LilK ii. fileg. x\m. . 


4M 


Eieg.xv. 


486 


El^. XVI. 


600 


Eleg. XVII. 


606 


Eleg. XV III. 


606 


El^. XIX. 


618 


lib. ni. Eleg. i. 


618 


Eleg. II. 


6M 


Eleg. III. 


683 


Eleg. IV. 


686 


Eleg. V. 


680 


Eleg. VI. 


642 


Eleg. VII. 


661 


Eleg. VIII. 


665 


Eleg. IX. 


661 


Eleg. X. 


667 


Eleg.xi. 


672 


El^. XII. 


676 


Eleg. XIII. 


681 


Eleg. XIV. 


684 


Eleg. XV. 


686 


P. Ovidii Nas<»i8 Artis AMATOBiis lib. i. 


691 


Lib. II. 


645 


Idb. III. 


600 


P. Ovidii NasoDis Bbmbdia Amoris 


747 


P. Ovidii NaqoDis Mbdicamina Facibi. Fraj 


f- 


meDtQtD . 


790 


P. Ovidii Nasoois Halibuticon. FragmeDtam . 


807 


iDcerti Aactoris Consolatio ad liviam Augastan 


», 


de Morte Drasi NeroDis, filii ejos, qai in Germt 


ir 


nia moibo periit . . . . 


819 


Nax, Elegia, Ovidio ascripta 


886 


A. Sabini ^istol» tres, tribas Ovidii Epistolis n 


9- 


qiondentes. Epist i. Ulixes PeDelopse 


848 


EpistoJa II. Demophoon Pbyllidi 


868 


iii. ParisiEiMHue 


867 


Nasoni» Epigranona in Libtos MetamorphoseoD . 


862 



Digitized by 



Google 



VIII COM8PBCTC8. 






v^. 


Index eonua qu» ia imoqaoqae libre HetanMHpho- . 


seoo continentar 


m 


Metamorphoseon Series compendiosa, ex Gailielmi 


Canteri Novaram Lectionam Libro i. cap. 30. 


868 


P. Ovidii Nafionis Mbtamorfhosbon lib. i. 


878 


lib. II. . 


986 


Idb. III. 


. 1001 


lib. IV. 


1056 


lib. V. 


. m6 


lib. VI. 


. 1164 


lib. VII. 


. 1214 


lib. VIII. 


1280 


Lib. IX. 


. 1845 


Iib.x. 


1406 


lib. XI. 


. 1460 


lib. XII. 


1516 


lib. XIII. 


1559 


Tib. XIV. 


1629 


lib. XV. 


. 1700 


Fasti Kalendates Bomani ex Ovidio 


. 1791 


F. Ovidii Nasoois Fastorvh lib. I. . 


1799 


lib. II. 


1864 


lib. III. 


. 1987 


lib. IV. 


. 2006 


lib.v. 


2079 


lib. VI. 


2133 


F. Ovidii Nasonis Tristium lib. i. El^. i. 


. 2195 


£1%. II. 


. 2206 


Eleg. III. 


. 2215 


Eleg. IV. 


. 2223 


Heg. V. 


. 2226 


Eleg. VI. 


. 2288 


Eleg. VII. 


. 2235 


l^eg. VIII. 


. 2239 


Eleg. IX. 


. 2243 


Eleg. X. 


. 2248 


Eleg. XI. 


. 2266 



Digitized by 



Google 



OOMSPBCTUg. 



IX 



P. Ovidii NasonU Tristiam lib. ii. 

Lib. III. 



Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 



Eleg. 
Lib. IV. Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 
Eleg. 



Eleg. 
Eleg. 



Eleg. 

lib. V. EI^. 

Eleg. 

Eleg. 



Eleg. 



De^. et Var. CUu. 



OrM. 



Eleg. 
Eleg, 
Eleg. 
Eleg. 



II. 
III. 

IV. 

V. 

VI. 

Vlf. 

VIII. 

IX. 

X. 

XI. 

XII. 

XIII. 

XIV. 

I. 

II. 

111. 

IV. 

V. 

VI. 

VII. 

VIII. 

IX. 

X. 

I. 

II. 

111. 

IV. 
V. 
VI. 
VII. 
VIII. 
IX. 
X. 
XI. 
XII. 



2960 
2310 
2317 
2319 
2326 
2334 
2338 
2342 
2347 
2350 
2858 
2868 
2863 
2368 
2871 
2875 
2883 
2890 
2397 
2408 
2406 
2410 
2418 
2417 
2420 
2431 
2437 
2448 
2447 
2451 
2457 
2461 
2466 
2470 
2473 
2477 
2480 



Digitized by 



Google 



X CONSPECTUS, 




p««. 


P. Ovida Nasonis Tristium Lib. v. Eleg. xiii. 


• 


S485 


Eleg. XIV. 


. 


2488 


P. Ovidu Nasonis Epist. bx Ponto Lib. i. Epist. i 


. 2495 


Epist. 11. 




2502 


Epist iii. 




2514 


Epist. IV. 




2522 


Epist. V. 




2526 


Epist. VI. 




2583 


Epist. VII. 




2538 


Epist. VIII. 




2544 


Epist. IX. 




2551 


Epist. X. 




2555 


Lib. II. Epist. I. 




2559 


Epist. II. 




2565 


Epist. III. 




2576» 


Epist. IV. 




2584 


Epist V. 




2588 


Epist. VI. 




2594 


Epist. VII. 




2597 


Epist. VIII. 




2604 


Epist. IX. 




2609 


Epist. X. 




2616 


Epist. XI. 




2620 


Lib. III. Epist I. 




2623 


Epist. II. 




2636 


Epist. III. 




2644 


Epist. IV. 




2651 


Epist. V. 




2660 


Epist. VI. 




2664 


Epist. VII. 




2668 


Epist VIII. 




2671 


Epist IX. 




2673 


Lib. IV. Epist I. 




2679 


Epist II. 




2682 


Epist III. 




2686 


Epist IV. 




2691 


Epist. V. 




2695 



Digitized by 



Google 



CON8PBGTU8. XI 

P. Ovidii Nasoms Bpiat ex Ponto Lib. iv. Epist. vi. 2099 

Epist VII. . 2703 

Epist VIII. . 2707 

Epist* IX. . 2714 

Epistx. 2724 

Epist XI. 2731 

Epist XII. . 2733 

Epist. XIII. . 2737 

Epistxiv. . 2741 

Epist. XV. . 2746 

Epist XVI. . 2750 

DiODysii Salvagnii Boessii, equitis Delpbinatis» in 

Ovidii Ibin Prolegomena • 2757 

P. Ovidu Nasonis iBis . 2767 

Fragmbnta P. Ovidii Nasonis • 2829 

NoTiB Variorum in Herotdas. '. Epist i. . 2836 

Epist II. 2846 

Epist III. . 2854 

Epist. IV. . 2861 

Epistv. 2873 

Epistvi. . 2881 

Epistvii. . 2891 

Epistvui. . 2901 

Epistix. . 2907 

Epistx. . 2917 

Epist XI. . 2923 

Epist XII. . 2928 

Epist XIII. . 2939 

Epistxiv. . 2945 

Epist XV. . 2952 

Epist. XVI. . 2962 

Epistxvii. . 2974 

Epist XVIII. 2984 

Epist. XIX. . 2992 

Epist. XX. . 2999 

Epistxxi. . 3006 

in Amoniin lab. i. Epignunma • 3012 



Digitized by 



Google 



XII GONSPECTUS. 





p«f. 


Lib. I. Eleg. i. 


8013 


£leg. II. . 


8016 


Eleg. III. . 


3090 


Eleg. IV. . 


3031 


Eleg. V. . 


3024 


Eleg. VI. . 


3025 


Eleg. VII. . 


3029 


Eleg. vni. . 


3032 


Eleg. IX. . 


3039 


Eleg. X. . 


3042 


Eleg. XI. . 


3045 


Eleg. XII. . 


3047 


Eleg. XIII. 


3048 


Eleg. XIV. 


8052 


Eleg. XV. . 


3056 


Lib. II. Eleg. i. 


3000 


Eleg. II. . 


3063 


Eleg. III. . 


3066 


Eleg. IV. . 


3067 


Eleg. V. . 


3068 


Eleg. VI. . 


8070 


Eleg.vii. . 


3074 


Eleg. VIII. . 


8075 


Eleg. IX. . 


8077 


Eleg. X. . 


8079 


Elcg. XI. . 


3080 


Eleg. XII. . 


3084 


Eleg. XIII. 


3065 


Eleg. XIV. . 


3088 


Eleg. XV. . 


3090 


Eleg. XVI. . 


3091 


Eleg. XVII. 


3095 


EI^. xviii. 


3097 


Eleg. XIX. 


3099 


Lib. }U. Eleg. i. 


3102 


Eleg. II. . 


3106 


Eleg.iii. . 


3110 


Digitized by VjO 


'oole 



C0N8PBCTU8. 


XIII 


•■ 


P«g. 


Notae Variemm in Amomm Lib. iii. Eleg. iv. . 


8112 


Elcg. V. . 


8114 


El^. VI. . 


8116 


EI^. VII. . 


8132 


Elcjf. VIII. . 


8125 


Eleg. IX. . 


3129 


Eleg. X. . 


8182 


Eleg. XI. . 


3184 


Eleg. XII. . 


3135 


Eleg. XIII. 


3137 


Eleg. XIV. 


3139 


Eleg. XV. . 


3140 


in Artis AinatoriaB Lib. i. 


3143 


lib. II. . 


3175 


lib. III. . 


8207 


in Remedia Amoris . . . 


3241 


ia Medicamina Faciei . . 


3278 


in Halieaticon 


3280 


in Consolationem ad Idviam 




■ Angnstam . 


3287 


in Nncem, Elegiam 


3805 


in A. Sabini Epist. i. Ulysses Penelopse 


8813 


Epist.ii. Demophoon PbyUidi 


8817 


Epist III. Paris CEnonas . . 


3320 


in Metamorphoseon lib. i. . 


8324 


lib. II. . 


3355 


Lib. III. . 


3381 


Lib.iv. . 


8404 


lib. V. . 


8485 


lib. VI. . 


3497 


* Lib. VII. 


8488 


lib. VIII. 


3521 


Lib. IX. . 


3555 


Lib.x. . 


8579 


lib. XI. . 


8600 


lib. XII. 


8624 


lib. XIII. 


8643 



Digitized by 



Google 



Not» Varioram in Metamorphoseon lib- xiv. 9669 

lib. XV. . 9609 

in Fastonim lib. i. . . . 3731 

lib. II. . 3769 

lib. III. 8811 

lab. IV. 8849 

I-ib. V. , . 8887 

I^b. VI, . 8911 

m Tristium Lib. i. Eleg. i. . 3943 

£Ieg. 11. 8948 

Eleg. iii. . 3951 

Eleg. IV. . 3954 

Eleg. V. . 8955 

Eleg. VI. 3957 

Eleg. VII. . 3958 

Eleg, VIII. . 3959 

Eleg. IX. , 3960 

Eleg. X. , 8962 

Eleg. XI. . 8966 

lib. II. , 89gg 

Lib. III. El^. I. . 8986 

Eleg. if. . 8989 

Eleg. III. . 3990 

^eg. IV. . 3992 

Eleg. V. . 3994 

Eleg. VI. . 3906 

EI^. vif. . 3997 

Eleg. VIII. , 8998 

Eleg. IX. . 8999 

Eleg. X. . 4001 

*Ieg-xi. . 4002 

Eleg. XII. . 4004 

Eleg. XIII. . 4006 

Eleg. XIV. . 4007 

lab. IV, Eleg. 1. 40O6 

JEIeg. II. . 4011 

Eleg. III. . 4014 



Digitized by 



Google 



CON8PB0TU8. 


x^ 


9 


p.g. 


SB Variomm in TriBtiam lib. iv. "Ekg. iv. . 


4016 


Eleg. V. 


4018 


£1%. VI. . 


4019 


Eleg. VII. . 


4031 


Eleg. viii. . 


40SS 


Eleg. IX. . 


ibid. 


Eleg. X. 


4034 


lib. V. Eleg. I. 


4037 


Eleg. II. 


4080 


Eleg. III. . 


40S8 


Eleg. IV. . 


4088 


Eleg. V. 


4084 


Eleg. VI. . 


4086 


Eleg. VII. . 


4037 


El^. VIII. . 


4089 


Eleg. IX. . 


ibid. 


Eleg. X. . 


4040 


Eleg. XI. . 


4041 


Eleg. XII. . 


ibid. 


Eleg. XIII. . 


4048 


Eleg. XIV. . 


ibid. 


in Epiatolanim ex Ponto lib. i. Epist. i. 


4045 


Epist II. . 


4049 


Epist. III. . 


4054 


%ist. IV. . 


4066 


Epist. V. . 


4058 


Epist. VI. . 


4060 


Epist. VII. . 


4061 


Epist. viti. . 


4064 


Epist IX. . 


4066 


Epist. X. . 


4067 


Idb. II. Epist I. 


4068 


j^ist 11. 


4071 


Epist 111. . 


4076 


Epist. IV. . 


4079 


Epist. V. . 


4060 


Epist. VI. . 


4082 



Digitized by 



Google 



XVi GONSPECTUS. 

Pag. 

Not» Varior. in Ep. en Ponto Lib. ii. Epist vii. • 4083 

Epist. VIII. . 4085 

Epist. IX. . 4087 

Epist. X. . 4091 

Epist. XI. • 4092 

lib. III. Epist. I. 4093 

Epistii. • 4098 

Epist III. . 4100 

Epist IV. . 4102 

Epist V. . 4105 

Epist. VI. . 4106 

Epist. VII. . 4107 

Epistviii. . 4106 

Epist. IX. . ibid. 

Lib. IV. Epist. I. . 4110 

Epist II. . 4111 

Epist III. . 4112 

Epist. IV. . 4114 

Epist. V. 4115 

Epist. VI. . 4116 

Epist. VII. . 4117 

Epist VIII. . 4118 

Epist. IX. . 4120 

Epist. X. 4122 

Epist XI. . 4126 

Epist XII. . ibid. 

Epist XIII. . 4127 

Epist XIV. . 4129 

Epist. XV. . 4130 

Epist XVI. . 4131 

in Ibin . . . 4134 

NoTiTiA LiTBRARiA de P. Ovidio Nasone . . 4159 

Recensus Editionnm P. Ovidii Nasonis 4179 
Recensos Codicum Mss. P. Ovidii Nasonis qui 

in Bibliotbecis Britannicis asservantor • 4304 

Indkx . . . ' . • . • . i 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



(/i?urru!Ui^ tUl^ r 



6^^^C^(^yf^^*^-< 



( //' ?M//^r/ ////////.ma//' ///. ////.i//:' (/////////, 



w////////y: 

Digitized by VjOOQ lC 



SERENISSIMO 

DELPHINO 

. DANTEL CRISPINUS, 

HELVETIUS. 

■ ■ i" I I f cas 



OuBM loDgissifiie.a patria, i^qne in nltimos bMrbarammv 
Caesaris ira. sabmoverat, ecim Mangtietudo tua ia urbem 
leducit, Bblphinb Sbrrnissime; nt non aliter cma ipso 
exolasse Musflc videa&tar» quam ut ex omnium luctu tua: 
majoT gloria spteadesceret. Is adeo^ qnaudo ita jussisti^. 
meqao ejus iotrodiictionis administrum^ ex iliustrissimi 
atque sapieatissimi Dacis Montanserii instinctu^ volnisti» 
tibi adest Venerum atque Deliciahnn comes assiduns, qui 
beneficio tuo neque ampUus Sarmaticam feritatem exhor- 
reaty neqne de manibus et ciBeribns.siiis sit ultrasolicitus. 
Gratia tna jam diu Iihpemtoris offimsiones omnes oblile-^ 
favit. Verum jam alktd majus est, quod elegantissimi' 
Poetae mentem distineat» Majestatis .videlicet nova qu6E^- 
dam toa atque incredibilis species^ qnam vnltn et omni 
corporis forraa^ mira cum suavitate conjonctam^ exhibe8> 
ito accedentts mentem totam perstrinxit» ut vix cogitati^ 
onnm snarum sit ipse sibi conscins ; nedum cogitata sua 
libere proferre possit. Roma ifla veteri^ in qua et ipse flo- 
merat, nihil mi^ttSy nihil amabiliu3> ne fando quideni.acoe« 

Delpk. et Var. Cku. Ocid. A 



Digitized by 



Google 



2 BPISTOLA, 

perat, quae Augasto soo tanquaro prassenti atqoe aspecta- 
bili niunine quopiam gloriabatur. At, ne quid de sede 
dicam regia^ cujus statum atque ordinem» decus» splen- 
dorem^ aliaque nullibi conspicienda nemo quisquam non 
admiretur; postquam hic homines Diis suis superiores 
advertit Naso, teque insuper vidit^ Princeps Auguste, 
LuDOVici Magni cura, quem per tam longam Regum 
seriem, tantoque rerum molimine Fata pro hujusce a&yi 
gloria et faustitate in orbem invexerunt, tunc yero^ si non 
in totum sibi barbarus visus est^ mutnm sane fieri stupor 
optimum esse persuasit. Ad nutum itaque tuum^ tibique 
in omnia paratissimus deinceps cum tuis permanebit : ut 
si quando a versando orbe et componendo, aut ab invicti 
Parentis labore animum revocare libuerit, seu jocis, quos 
amabiliter movere Thalia sua illum edocuit, seu fabellis, 
quas ab Apolline ipso videtnr mutuasse, cogitationes tuas 
delinire aliquantisper audeat. Si quidem et illum cooptare> 
atque in tuorum chorum arcessere non dedignatus es, haud 
iDgratum erit^ SbrbnisSimb Prinobps^ quod illius dotem, 
qua maxime prodesse possit, aliquatenus Terbis apud te 
exomem. Ea licentia plnrima habere etiam illum affirmare 
uon dubitem, quae regise dignitati^ ad quam et natales tui, 
et gloria Regis^ et populorum vota te ducunt, nequaquam 
infeliciter respondeant: siquidem et summo artificio quee 
hinc inde dispersa erant in unum corpos coegit, et ea, magis 
ad Yoluptatem parata^ politicis artibus ita consecravit, ut 
illam sub virtutis signa redigere unice studuisse videator. 
Scis ita esse jam diu^ qui Transformationum libros non 
evolvisti modo alacritate eximia, sed acri insuper^ quan- 
quam juvenili, judicio praecellentem moralibus observatio- 
nibus tois reddidisti. Sensim ergo et quasi per gradus a 
P.oet» lusibus ad ejus seria^ tum ab ejus seriis^ quae tibi 
quasi praeludio fuerint^ ad ardua regni^ ad quae posceris, 
Giim magno Parente assurgere poteris. Ita vero illum ador- 
navi/ Latinumque ejus sermonem» qua fieri potuit^ ad 6al- 
lici nostri rationem sic revooavi, ut si minus diireote tibi» 
Dblfhinb Sbrbnissimb, usui ease contendit^ per alium 



Digitized by 



Google 



BPISTOLA. 3 

saltem reyerentiam suam, meamqne cnm utrinsqne officio- 
sissimis obsequiis declarare aggrediatar. Nimirum ad 
oblectandam pueri iosignis Burgundi» Ducis priniam seta- 
tem fuerit aptissimus; cui> utpote Regis spei secundae, 
tuaeque voluptati^ gratum esse aliqua ex partc si liceat^ 
tom denique neque famae neque fortunae amplius poeni- 
teat At enim conatus me transversum agit, qui ubi sim^ 
et quem compellem^ sum pene oblitus^ pras studio. Ut- 
cumque ignoscas, nam mitissimus es^ tempora sua sibi 
praeripi non fama modo et gentes, sed et publica omnium 
Isetitia queritur. Quandoquidem melius vox omnium qu» 
pectore babeo comprehensa^ expediet^ pluribus supersedeo, 
non sine votis tamen, ut Deus ter Opt. Maximus te inco- 
lumem prsestet animo pariter et corpore^ teque bonorum 
onmium servet usque tutamen. 

D^umJUmtmue VIL Kai. Octob. 1089 



Digitized by 



Google 



BENEVOLO LECTORI 
SALUTEM* 



ViTAM suam tam accurate, tamque eleganter Naso ipse, 
Tristium 1. IV. el. 10.^ postei^is coosagnavit^ ut voluptati tnse 
invidere, minusque mihi consulere videar, si^ quas ille scrip- 
sit» aliter inculcare studnerim. Nonnulla adeoque tantum 
adjiciam, quae aut leviora illi visa sunt, aut de se praedicare 
modestia non sivit^ fata denique sua referre illum prohibu- 
erunt. Posito ergo, qnod Elcgiam illam perlegeris, ex qua 
non natales modo PoetaB, studia, plurimaque alia re ipsa 
magis quam oratione ejus modestissima perceperis, paucula 
hsec ex doctorum virorum monumentis hinc inde dcsumta^ 
seu etiam ab ipso Nasone mutuata, ita accipe. Ingeniosis- 
simum fuisse^ atque incredibili quadam facilitate et felicitate 
a natura instructum niiUus non confiteatur; siquidem vel 
iUa ipsa quae ex arte exquisitissima ab ipso proferuntur, 
tantam ubique habent simplicitatem^ ut quivis idem^ solo 
natursB impulsu^ praestare posse sibi videatur. Lepos nati- 
Yus in mira copia atque varietate nuspiam desideratur: 
minusque eo accorsitas aut aliunde petitas ejus opes credi- 
deris, quod subinde luxuriantem potius et exultantem 
stylum reprimere^ quam quicquam addere cupiveris. At 
enim tantopere illse celebratae Nasoniani ingenii dotes, ut- 
cumque maximce^ non tamen illud sunt quod maxime splen- 
det^ mihique adeo maxime probatur. Habent illao etiam 



Digitized by 



Google 



PRArATIO. 5 

omiies^ m fallor, decod sanm et snaviteleBi e& ingeima, 
qnani vix suo nomine dixerim, nescio qna sese senper ala- 
criQS et in melias effingente, lenitate atqne nrbanitate mki- 
fica, qna efficitnr nt, saUato omni verbonim omala, immo 
et rerom ipsaram ntilitate^ sapersit adhnc aliqnid,qaod 
animnm detineat^ qnod oblectet» qnod insnper vel lovitom 
seqnacem et Inbentem efficiat. Scilicet ille non foit modo 
arlHNis omnis generis excultissimaSy et omninm pr»cetteaAi 
disoiplina monnn ad contemplationem^ nt solent^ ant im- 
nem loquacitatem ad ambitom usqae imbQtas ; sed, cagRit 
qnod fait totins rei, paratas ita habnit, tamqne atte %ono a 
natora ingenio infixas rarissamas virtotes» candorem, inte- 
gritatem, commoditatem, benevolentiam, aliasqoe hnmani- 
tatem qoas vore sapiunt» ut iliae ejus ore spirare, vocesqne 
ejos eflbndere nonc etiam videantor. Cujns rei docume»- 
tom insigne hoc quoqoe fuerit^ qood ab iitfeslissimis inimi- 
cis per maximam socordiam laces»toSy tempore eidlii, non 
homane tantom illorum injorias tolit, sed nomina eHiam 
eomndem, vix alionde cognoscenda, dissimolavit. Urba- 
nissima itaqoe haec, tamqoe amabilis dicen^ et agendi 
ratio com sobtilisstma et acctiratissima singnla exqoirendi 
facilitate coigoncta laodem maximam i^ teoere, et bait>a- 
rorum etiam ammos facile conoiliavere : ot merito iliam 
omne tcdisse punctom asserere aodemms ; qoi com boBoa 
essetet ^Bcendi perittis^ monendo pariter» atqoe delectando, 
otile dolci, pro sommorom in his artibas vivovom seBteixtia, 
tam pr»clare miscuerit. Neo vero temere qoisqoam negli- 
gentiam ex facilitate, aot fucom ex aite caviSatos sit ; vel, 
qood iniqoius foret, virtotes tjM, qood natorales^ aot qood 
studio paratsBy solicitaverit; tam apte inter se ccAeerent 
diMgentia ejus et facllitas ; opes acqoisit» ita aperte eSL 
dotibus fluunt ingenii, ut non male singolis iHis quod est 
omniom, et vice versa vix omnibos qood est sinfolaraiii^ 
attriboere posse prima fronte quivis existiinet. Nisi forte 
qoispiam, qoia imngniter Nasonis dissimolatos ost UShx fit 
cvn, atque ad laborem et curam, iHam scilicet ingeidosam, 
de qoa mmc agimos^ onice factos videtor^ illod qood maxi- 



Digitized by 



Google 



6 PRiBPATIO. 

,me volmniis^ nol^is etiam dixerit» omnia in ipso bona, artis 
• quoque elegantiamy et peritam negligentiam anatura data 
esse. Qu8D omnia melius multo ex cujuslibet loci inspec- 
tione, ubicumque librum aperueris tibi innotescent, Lbctor^ 
qnisquis bisce literis faveris^ quam prolixa aliqua oratione 
assequi valeamus. Neque vero promiscue, aut sine judicio 
bonis suisusum Poetam uspiam comperies. Materiasua 
et argumentum modum ubique fecit orationi et generi scri- 
bendi : et, quanquam nullibi non sedulus, accuratus, facilis» 
copiosus, varins, certentque ad amcenitatem in omnibns 
ejiis operibus ingenii felicitas mira cum eruditione politis- 
sima, nihilominus tamen^ ubicumque opus fuit, character 
ille emicuit^ quem rerum ipsarum natura postulavit^ seu 
splendide, quo in genere primas tulit^ seu lenius dicendum 
foret Epistolas ab ipso, suo vel aliorum nomine con- 
scriptas, inspexeris, libellos Amorum, Metamorphosin, aut 
aliud quodcumque ejus opusculum^ elegautem illum et ama- 
bilem esse qui scripserit statim inteUiges. Ceterum» neque 
ingenium ejus, neque oratio sese ita in omnia induunt, quin 
ea perfectissimc recognoscas. Singulis lumen ita fcenera- 
tur, ut ea magis id esse quod revera sunt videantur ; tamet- 
si ille super haec omnia emineat, et propemodum ab ipso 
quicquid habent assumere credantur. Nugas agere ele- 
gantes cum pueUis, aut levius incerta amoris tractare quis un- 
qnam juvenilius didicit ? Metamorphosis tota omnis generis 
solidaque eruditione scatet, nuUa parte eloquenti» lumini- 
bus non illustrata. Namque de industria artificiosissimam 
fabulas diversissimi ai^^umenti inter se connectendi rationem^ 
quasi unica materia essent> non sine causa praetereo^ quam 
nuUus satis admiretur^ nisi ipse re ipsa cognoverit. Quare 
et Graeci ipsi» fabularum artifices^ luculentum iUud nume- 
risque suis absolutissimum opus Romanis non inviderunt 
i^odo, sed versibus suis suum fecerunt. Unde et nos^ quo 
simuly et quasi uno obtntu mirum artificium totius operis 
posset comprehendi, ab initio statim fisibularum omnium 
exhibuimus argumenta. In Fastis vero^ quam prisca et 
quam vasta eruditio! Dixerim facile ex omnibus veterum 



Digitized by 



Google 



PRAPATIO. 7 

moniiiBeiitis nQllam saperesse hodie» iii qno plas doctrin» 
et recoDditse antiquitatis contineatar. In Tristibns qaanta 
^nitasy qaamqae compositos moeror! Ea certe latet in 
ejos iuctu jucunditaSy ut et exulare et mcerere suave habere 
aliquid non abs re conjicias. Denique, ne tibt voluptatis 
tuae tempora praeripiam, Lbctor, natura ita instituerat 
Nasonem ad ea loquenda^ quas ipsa in singulis cuperet, 
qusdque omnes expectarent; tam accarate^ tantaque cum 
diligentia parentis illius beoignissimaB instinctum excolue* 
rat, ut non aliter quam perite et artifidose, neque ita, quam 
ut naturaliter et simplicitery seu dicere, sea facere, quodqae 
omnibns arrideret, posse Tideretur. Quibus rebus, aliisqae, 
quas prudens omitto^ in suo genere perfectum atque inimi- 
tabilem Poetam qidvis agnoscat» qui mellifluas ejns scrip- 
tmts yel primis labiis degusfarit. Mores deinde illius 
qoales fuerint nihil opus exqairere. Quanquam enim 
aBnnde non esset compertum^ facile ex iis quae memora- 
Timus cognoscerentur. Candor scilicet et ingenii facilitas 
atqueintegritas in iUos deriyata summe amabiles necessa- 
rio prsestitisset : ut ne addam^ quod humanioribus literis 
usque et usque expoliverit. Amicorum observantia et cul- 
tos quis fuerit, nunquam aliunde satis, quam ex ipsius Epis- 
tolis didiceris. NaeYos tamen ejus si quis notaverit, quan- 
doquidem homo fuit, idemque JBthDicns^ haudquaquam itti 
admodum repugnem, modo ne ultra metas expatictur cen- 
fiura. Illud maxime cnlpaverim tamen, quod nequitiae 
mes, atque amoribus supra modum indulserit. Namque 
anam atcumque tecusare videantur lasciviam et joci ama- 
Ynhs, et sermo verecundnsy ant etiam factonim negatio; 
ipsis ejus maxime pudicis atque honestis verbis eo minus 
honesta atque pudica admixta intelliguntur^ quo flagitia ea 
magis ex illo decoro obvolvit, et placitura propinavit. At 
Qui, ne tuberibus propriis offendat amicum^ 
Postalat ; ignoscat verrucis illius. JSquum est 
Peccatis veniam.poscentem reddere nirsus. 
Nimiam insuper felicissim» indolis ubertatemy qu» sese 
4ninus juveoilibtts annls preesertim contineret^ laufkitissimo 



Digitized by 



Google 



8 FltJBFATIO. 

PoetBB obtendmt. Verdin qQOtnsqnisqiie ita est beatQS^ vtft 
illi hajusmodi yitiam obtnidatar? Quos debuit fructiis 
iUa setas protulit: magisque naturae quam Poetas laudi 
obtrectaverit qui morosiorem se hac in parte praebuerit. 
Voces denique nonnuUas, quibus licenter nimis in carmi- 
ntbus usus sit^ reprehenderunt olim etiam ejus amici. At 
cunctanter arguendum esse ex eo abunde constat, quod 
data opera yir in aliis non ingenii modo acutissimi, sed 
delicatissimi jndiciiy ita faciendum crediderit. Quod qni*- 
dem ex jocosa cum amicis contestatione quadam manifeste 
apparet. Rogatus enim aliquando ab his, ut tres^ quos 
vellent, cx versunm ipsius numero toUerent; cum ille assen^ 
tiretor, modo ut sibi pariter totidem excipere concederent 
in quibus nihil illis Iiceret> iidem in utrisque codicillis sunt 
inventiy quos ipse retineret, iUi vero damnarent. Dioebat 
interim, et aptissime et festivissime, decentiorem eam fa- 
ciem esse in qua naevus atiquis esset. Verum enimvero, 
cnr in istis operam nostram frastra conterimus t Dolendum 
magis est quod prsestantissima qusedam opera ejus fato 
iniqno perierunt, Fastorum puta sex Ubri posteriores, Me- 
dea tragoedia, Fabio atque Tacito aliisque plurimum com^ 
mendata, Epigrammata etiam, de quibus Priscianus et 
Martialis. Libellum quoque de Phasnomenis scripserat, 
nti ex Lactantii et Probi sententia Uquet : itemque libnim in 
malos Poetas, ut ex Fabio coUigitur : nonnalla insuper Va^- 
ticinia, quae libro uno erat complexus. Quin et lingua 6e- 
tica triumphum Augusti CsesariSi et de gestis ImperatoriSy 
-ediderat. Plura alia adhoc deperdita, prdeter bellum Actl- 
acom, quod ad Tiber. Cdesarem duobus Ubris inchoawrat : 
ex quibus omnibus, 

Tum quoque cum fugeret, <}U8Ddam placitura cremavity 
Iratus studio^ carminibusque suis : 
uti quidem illum ipsum oonfitentem habnimus. IBorum 
autem loco mnlta falso attrtbnta ; in quibns Carmen Panegy- 
ricum ad Pisonem, Phihmela, Pulex, Nugce Ubris tribus 
De Vetula, in qnibus ineptissimus auctor, minos etiam 
Ovidiaffl referens^ quam simia hominem, non aUter iUitti 



Digitized by 



Google 



PRjBFATIO. D 

indacit, qnrai si Eyamgelio credidisset. Cnjas ridicnlos 
▼ersas refenre piguit. Superesi jam, at tam beiie de melio^ 
ribas literis p»ne a paero meriti doleas vices, qai Aagosfi 
iram» neqae adeo Tiberii successoris saeyitiam» nibil non 
expertus tamen, moUire anqaam potait Qoa caasa tam 
aspere illam leeserit» ut nollas Teni» foerit locos rdictas^ 
molti conjiciendo asseqai stadaerunt; nosqae etiam in 
Notis ea de re sententiam nostram diximas. At, ne plos 
leqao conjecturae nostr» favisse dicamur^ libenter viris 
doctis assentimar^ qui modum ponere cnriositati sattas dux^ 
eront in re^ qoam nescire se quoque veUe testatns est Naao, 
ipse prseterea offensas Imperator dissimulavit, qoam manes 
iBios solicitare. Cujuscomque ea foerit generte, idee 
exilio mulctatns est: quod fug» nomine omnitrasqae modis 
lenire conatus, Tomis impatimtissimey utpoto inter Scytiias^ 
bomines maxime barbaros, snb ccelo inmiiftissimo, et lan- 
gisfiime ab omnibus amicorum aliisque deUoiis remotns» 
tokrasse testatur. Qaanquam ne tam qaidem maUs sais, 
neqoe aBgritodine animi confectum fuisse, qoam TcUe videit 
Cf ediderim ; ut sciKcet Aagusti clementiam, sA qua esset, 
moverety et reditum suum^ vel saltem loci comnratationem 
impetraret. Anno mundi 3957 post Christum natom octar 
vo^ com ipsc Naso quinquagesimom ageret, siqaidem Hir- 
tio et Pansa CmsaUbas, adeoqoe mnndi 3907 natos, Urbe 
ejecttts est; domom amplam» quam haboit secandom 
Capitolium, neque horlos amcenissimos prope viam Flami- 
niam^ nonquam viaoras. Tomis ad Ponti Eoxini et Dan»- 
bii oraSy quo ablegatus foerat per novem annos circiter 
vixit ; deinde ibidem iato functus est, Tib. imp. S. Tomt- 
tenorum barbariem eo usqoe moUiisse noUus dabito, «t 
^amissum logereat» ejasqoe fiinus qoo maximo possent 
bonore prosequereDtor. Ceterum E^itaphinm Latixiom^ 
qood tymbo sea sepulchro ipsius inscriptum, atqoe anM 
ld06 repertom nomiuUi testantur, neatiquam Aogusti v«i 
ISberii a&vom sajiere, optime sane viri docti censoerant; 
Qmnetiam qoataor yersos, qaibos ittod coostat, describeM 
taBii non est visum. Gcnerom reUqoisse volo&tCimeliiim 



Digitized by 



Google 



10 PRiEFATIO. 

Fidum, qui Periliam scilicet, filiam quam solam habuity 
duxit uxorem. Nunc expectas, candide Lector^ ut quid ex 
hac nova operum ejus editione capcre possis compendiiy 
iugeDue profiteamur : quod quidem ex pauculis sequentibus 
lineis tibi constabit. Primum omnium admonendus es, non 
consilio nostro, eo . quo tentavimus modo adomatum esse 
Ovidium, sed Sapientissimiy quantum sors patitur faumana^ 
Ducis Montauserii, jussu: cujus quidem viri inclyti pru- 
dentiam postquam in bis, sicuti in aliis maximis, multo 
prasstantissimam Ludovigus Magnum in Serenissimi 
Dblphini gratiam primo approbavit, deinde Europa tota 
laudavity non est verbis supervacaneis ut extollamus. Si- 
quidem illius votis satisfacere» aut, quod suadebat incredi- 
bilis ejus beneficentia^ et qua dignatus est nos dulcissima 
dientela/ jussa saltem exequi nobis licuisset, spem tibi 
profecto splendidam faceremus. Namque ille tantus in 
maximis, postquam ad haec levia^ vera causa, animum 
demesit^ parva esse summum judiciun) .ejus amplins non 
sivit. Immo desideriis et cooatibus nostris nuUa si obsti- 
tisset sortis. perversitaSy quoquo pacto literaturae nostree 
tenuitatem compensavissemus. Neque vero aliter, aut 
niustrissimi Condomiaisis Episcopi Jacobi Benigni Bos- 
snetii, utcumque in Principis instituti<me olim assidui, de- 
fuissent monita^ quibus in hoc genere literarum nos aliquan- 
do etiam juvit humanissime ; aut Nobilissimi P. D. Huetii^ 
ineasdem curas cum illo asciti eruditio exerdtatissiftia 
4estituisset, qua nos primo sustentatosbenignissime^ nequa- 
quam immemores confitemur. Quibus opibus^ aliisque 
postquam nobis carendum fnit^ levissima forte videbuntur 
qucecnmque aggressi sumus. Quantulacumque fuerit 
tamen opella nostra^ istud vero assecutos nos esse spera- 
mnB, ut vel Interpretatione, in locis praesertim difficilioribus 
accurata^ vel Notis, qua fieri potuit festinata perspicuitate 
ad iUa subjectis^ non Poetae sententia modo, sed ingenium 
jarsque ejus patescerent. Quibus enim, et quibus de causis 
scriberemus nequaqjuam obliti^ yoluptati nobis labor fuit^ 
^» omnia supervaderet. Ne quis vero jure derqptam sibi 



Digitized by 



Google- 



PRAFATIO. 11 

laufeolam qiteri possit^ qood passim qaaecumqae ad sco- 
pom spectare credidimas, nostra fecerimas, tametsi^ spero^ 
et ex proprio censa nonnalia non conteronenda hauserimus, 
labentissime tamen cuivis illud totum, atqoe alia omnia 
accepta habere dixerimus. Nicolai Heinsii, viri de literis 
hamanioribas optime meriti, cnjusque recordatio bonis 
cara semper fuerit^ secuti sumus emendationes^ quippe 
qnas ex Mss. fide, somma diligentia confirmavit. Atque 
eqaidem illam^ qaia immutati textns Tolgaris reddenda 
ratio fiut, appellamus. Ceteris quam meraeront, suamque 
praestant illorum bene scripta et &cta, ogo homuncio augere 
laudem non possum^ quam maximam omnes faciant quibus 
innotescent ex animo vovemus. Quamobrem ita potius 
agere decretam fuerit dixi ad Sallustium: cumque ideo 
nuUns conquestus sit^ non sine causa Isesisse me neminem, 
ut nunquam in animum induxi meum, ea ratione credidi, 
Si qua vero aut cogitare ipse commode^ aut ex aliorum 
lucubrationibus fideliter admonere institai, maximum tibi 
yideri debet, quod illa^ cujusmodi esse videantur^ per edi- 
tionem nitidam atque accuratam tibi statim et sine omni 
labore pateant. Illam namque procuravit atque emendavit 
I. Anissonius^ Bibliopola LugdunwsiSy cujus eruditionem 
ai pateretur ejus modestia, faci]e asseruerim^ cuique adeo 
totum opus concredere non sine causa mihi volupe fuit 
Cum.notior ^t, quam ut eommendatione mea indigeat, tibi^ 
Lbctor, non illii quanquam et istud maxime cupiverim, 
ejus facta mentione prospectum volui. Vive vero lastus^ et 
nostns conatibus fave. 

DANIEL CRISPINUS, 



Digitized by 



Google 



P. OVIDII NASONIS 

V I T A 

AB ALDO PIO MANXJTIO, 

EX EJUS IPSIUS OPERIBUS, COLLECTA. 



FuiT Oyidias Sulmonensis : quod ipse sic testator in 
Tristlbusy IV. ei^. 10. 

Sulmo mihi patria est, gelidis uberrimus undis, 
Millia qui noTies distat ab urbe decem. 
£t in Fastis,. ubi etiam a Solymo Snlmonem denominatiun 
dicit, lib. IV. 

Hujus erat Solymus Phrygia comes unus 9b Ida, 

A quo Sulmonis moenia nomen habent. 
Sulmonis gelidi patrise, Germanice, nostrae : 
Me miserum, Scythico quam procul iOa 8(do est ! 
£st autem Sulino in Pelignis, quod ipse sic in Amor. ii. 
eleg. 1. 

Haec quoque composui Pelignis natus aquosis^ 
IUe ego nequitias Naso poeta mese. 
Etin iJi. eleg. 15. 

Mantua Vitgiiio gaudet^ Verona CatuIIo^ 
Pelignse gentis gloria dicar ego. 
Fuit esL equestri natus familia, ipso dicente in Trist. tv. 
eleg. 10. 



Digitized by 



Google 



P. OVIDII NA^ONIS VJTA. 13 

Si qaid id eai, usque a proavis vetus ordinis hser&s, 
Non modo fortuQGe monere factus eques. 
lEt Fastorum vi. 

Sancte pater patriae, tibi plebs, tibi curia nomen 
Hoc dedit : hoc dedimus nos tibi nomen eques. 
Idem ait et in Ponto iv. eleg. 8. 

Seu genus excutias, equites ab origine prima 
Usque per innnmeros inveniemur avos. 
Patrimonium satis aroplum habuisse constat ; qnod ab eo- 
dem in Ponto sic ostenditur : 

Non meus amissos animus desiderat agros, 

Rumqne Peligno conspicienda solo : 
Nec quos pomiferis positos in collibus hortos 
Spectat FlaminiaD Claiidia juncta visD. 
Item domum non longe a Capitolio : ait enim in Trist i. 
eleg. 3. 

Hanc ego suspiciens, et ad haec Gapitolia cernens, 
Quffi nostro frustra juncta fuere lari. 
Fratrem praeterea habuit natu majorem duodecim mensi- 
bus, et quod mirom est, eodem, quo ipse^ natum die : uter- 
que enim quartodecimo Kalend. Aprilis Minervae quinqua- 
triis natus est ; quod sic ipse in Trist iv. eleg. 10. 
Nec stirps prima fui, genito sum fratre creatus, 

Qui tribus ante quater mensibus ortus erat 
Lucifer ambobus natalibus affuit idem : 

TJna celebrata est per duo liba dies. 
Haec est firmiferae de festis quinque Minervae^ 
Qiiae fieri pugna prima cruenta solet 
Natus est autem Hirtio et Pansa Coss. qui beUo Antoniano 
apud Mutinam peremti sun^, ut ipse in Trist. iv. el<^. 10. 
Editus hinc ego sum, nec non^ ut tempora noris> 
Cum cecidit fato consul uterque pari. 
Cum autem Romse una cum fratrc sub clarissimis et Gram* 
maticis et Bhetoribus plurimum profecisset; legibus, co- 
gente patre^ qni hnmanitatis studia inutilia esse contcnde- 
bat^ ccepit incumbere^ et profecit legibas, et honoribus 
functus est Sed cum fomm dasplicerety quod esset majus 



Digitized by 



Google 



14 P. OVIDII NASONIS 

onos cjns viribiis, relicta curia et lati clavi scrvitute, ad 
mansuetiores musas rediit ; poetasque omnes illius tempo* 
ris natu majores assidue coluit^ atque a minoribus aeque 
cultus ipse est. Quae omnia in Trist. iv. eleg. 10. elegan- 
tissime sic scribit : 

Protinus excolimur teneri : curaque parentis 

Imus ad insignes urbis ab arte viros. 
Fratcr ad eloquium viridi tendebat ab sevo, 

Fortia verbosi natns ad arma fori. 
At mihi jam puero coelestia sacra placebant^ 

Inque suum furtim Musa trahebat opns. 
Sa&pe pater dixit : Studium quid inutile tentas ? 

Maeonides nuUas ipse reliquit opes. 
Motus eram dictis, totoque Helicone relicto^ 

Scribere conabar verba soluta modis. 
Sponte sua carmen numeros veniebat ad aptos : 

Quicquid conabar scribcre, versus erat. 
Interea^ tacito passn labentibus annis^ . 

Liberior fratri sumta, mihique toga est ; 
Induiturque hnmeris cum lato purpura clavOi 

£t studium nobis, quod fuit ante^ manet. 
Jamque decem vitae frater geminaverat annos^ 

Cum perit^ et coepi parte carere mei. 
Cepimus ct tenerae primos aetatis honores^ 

Deque viris quondam pars tribus una fui. 
Curia restabat : clavi mensura coacta est. 

Majus crat nostris viribus illud onus. 
Nec patiens corpus, nec mens erat apta labori : 

Solicitaeque fugax ambitionis eiam : 
*Et petere Aoniae suadebant tuta sorores 

Otia^ judicio semper amata meo. 
Temporis illius colui fovique poetas : 

Qnotque aderant vates^ rebar adesse Deos. 
Saepe suas volucres legit mihi grandior aevo^ 

Queeque nocet serpens, qnae juvat berba, Macen 
Saepo suos solitns recitare Propertius ignes^ 

Jure sodalitii qui mihi jnnotns erat* 



Digitized by 



Google 



VITA, 16 

Ponticus Heroo, Battus qooqne clarus lambis, 

Dulcia convictus membra fnere mei. 
Detinuit nostras numerosus Horatius aures^ 
. Dum ferit Ansonia carmina culta lyra. 
Virgilium yidi tantum : nec avara Tibullo 

Tempus amicitise fata dedere me». 
Successor fuit hic tibi, Gralle^ Propertius Uli, 

Quartus ab his serie temporis ipse fui : 
Utque ego majores, sic me coluere minores : 
Notaque non tarde facta Ttialia mea est. 
In secundo de Tristibus se et causidicum fuisse scribit^ et 
in priyatis causis arbitrum^ his yersibus : 

Nec male commissa est nobis fortuna reorum, 

Usque decem decies inspicienda yiris. 
Res quoque.priyatas statui sine crimine judex : 
Deque mea fassa est pars quoque yicta fide. 
Beni^us etiam adeo fuit^ ut nullus unquam opns> quod 
ipse composuerat, carpserit. Quod sic ipse testatur in 
Trist IV. eleg. 10. 

Nec qui detrectat prsesentia^ livor iniquo 
Ullnm de nostris dente momordit opus. 
Fuit et moribus omatissimus: nam etvinum multaaqua 
dilutum bibebat^ et a detestando puerorum conoubitu ab^ 
horrebat^ eratque purus omnis scderis. Sic enim ipse i. 
iDe Ponto. eleg. 10. 

Panms in exiles succus mihi pervenit artns^ 

Membraque sunt cera pallidiora nova. 
Non haec immodico contraxi damna Lyaeo : 

Scis mihi quam solao psene bibantur aqu». 
Non epulis oneror : quarum si tangar amore, 

Est tamen in Greticis copia nuUa locis. 
Nec yires adimit Veneris damnosa yoluptas : 
f Non solet in mcestos illa venire toros. 

Item in secundo De Arte Amahdi ait : 

Odi concubitus^ qui non utrimque resolvunt: 
Hoc est^ cur pueri tangor amore minus. 
In secundo autem De Ponto, eleg. 7. sic scribit : 



' Digitized by 



Google 



16 P^ OVIDII NASONIS 

Vita prior vitio caret, et sine labe peracta est : 
Auxilii misero nil tiilit illa mihi. 
Habuit uxores tres, quanim duns lepudiavit; cnm tertia 
vero conjunctissime et amantissime vixit: item filiam, et 
alios liberos; sed ex filia et avus factus est. Quare in 
quarto De Trist. ait eleg. 10. 

Paene mihi puero nec digna nec utilis uxor 

Est data, quse tempus perbreve nupta fuit. 
nii successit, quamvis sine crimine, conjux 

Non tamen in nostro firma futura toro. 
UUima» quse mecum seros permansit in annos, 

Sustinuit conjux exulis esse viri. 
Filia me mea bis prima fcecunda juventa, 
Sed noa ex uno conjuge fecit avum. 
In primo autem libro De Trist. eleg. 3. sic : 

Saepe eadem mandata dedi : meque ipse fefelli, 
Rcspiciens oculis pignora cara meis. 
Et in tertio eleg. 11. sic : 

Usque sit exiguum pcenae^ quod conjuge cara, 
Quod careo patria, pignoribusque meis. 
Cum autem Augostum CaBsarem imprudenter^ et inscius^ ut 
ipse ait, ofiendisset^ ad Euxinos ab eo relegatus est^ annos 
natus L. quare ait in Trist. iv. eleg. 10. 

Postque meos ortus Pisaea vinctus oliva 

Abstulerat decies praemia victor equus : 
Cum maris Euxini positos ad Iseva Tomitas 
Quaerere me laesi principis ira jubet 
Describit autem discessum suum ex urbe^ et uxoris et 
ceterorum suorum lacrjnosaSy duramque et periculosam 
navigationem suam primo De Trist longa epistola, quae 
incipit: 

Cum subit illius tristissima noctis imago, &c. 
Praeterea primo De Ponto in epist. ad Rufinum, eo in loco 
se exulare, nbi semper maaima foient firigorai summaqae 
inopia bonorum omnium, his qneritur versibus : 
Orbis in extremis jaceo desertus arenis, 
Fert ubi perpetuas obrata terra nives« 



Digitized by 



Google 



VITA. 17 

Non «fer hiG.poHiinn^ mm dulees edocat ovas : 

Non salices ripa, robora monte virent. 
Neve fretum laudes tma magvs ; aeqnora semper 

Ventomm rabie solibus orba toment. 
Qnocomqae aspicias, campi cnltore carentes^ 
Vastaquey qusB nemo vindicet, arva jacent. 
Hostis adest dextra la&vaque a parte timendos, 

Vicinoque mctu terret utrumque.Iatas. 
Altera Bistonias pars est sensura sagittas, 
Altera Sarmatica spicula missa mami. 
Sui autem exilii duas fuisse ait causas : qaaram alteram 
ubique fatetur^ alteram semper supprimit. Ait enim ii. 
De Trist. 

Perdiderint cum me duo crimina^ cannen^ et enor; 
Alterius faLcti. culpa silenda mihi est. 
Persaepe igitur et libros De Arte Amandi composuisse 
dolet, quod propterea Augusto odio esse cceperit, et aliquid 
vidisse per errorem^ ut ob id in Scythiam relegatus fuerit, 
offenso Caeisare: ait enim in ii. De Ponto eleg. 9. 

Neve roges quad sit : stultam quam scripsimus artem^ 
- Innocuas nobis haec vetat esse manus. 
Ecquid pneterea peccarim, quaBrer&noIi : 
Ut pateat sola culpa sub arte mea. 
£t paulo inferius eleg. 10. 

Naso parum pmdens artem dum scribit amandi, 
Doctrinas pretium triste magister habet 
Et in III. ad Amorem eleg. 3. 

Nec satis hoc fuerat» stnltus quoque cannina fed^ 

Artibus ut posses.non radis esse meis. 
Pro quibus exilium misero mihi reddita merces, 
Id quoque in extremis et sine pace locis. 
In eodem sic Amorem sibi respondentem inducit in somnis: 
Utque hoc, sic utinom defendere cetera posses : 
Scis aliud, quod te laBserit, esse magis. 
£t in IV. ad Carum epist. 13. 

IBe quidem dixit ; sed me jam^ Care, nivali 
Sexta relegatnm bmma sub axe videt 



Digitized by 



Google 



18 P. 0VID11 NA0i»KIB 

CariDtttaTifl pMMiiftttt: mcoenttl canniiia tptoniean, 
Primaqae tam uiiscv» caasaiiiere tagt^ 
Secando ibem ]>e Tiist. ait : 

Cur aliquid vidi t cnr noada lamitta feci ? 
Cur jnpnideiiii oegnita calpa mihi est ? 
Inscius ActdBon Tiiit sine veste Dianam : 
Fraeda fuit caaifciis non minus iHe sws. 
Et in eodem in fine : 

Carminaque edideram, cnm te deliota notantem 

Praeterii toties krequiettts eques. 
£fgo qu» juveni mihi non nocitura putavi 

Scripta param pmdenSy nmc nocuere seni. 
Sera redundavit veteris vindicta libelli. 
EKstat 'Ot a meriti tempove poeaa sni. 
Et in III. eleg. 5. 

Imuna^quod crinien videmnt tumiBay plector : 

Pecoatnmqae ooiilos ^est iialMiisse menm. 
Nm «(pndem totam possam^efendeve eidpam : 
Sed partem «ostri crimiiris eiTor iiabet. 
Ubicpie igltur «xiKi camam tum iibros De Aite> twn erro* 
rem fuisse conmaeiBorftt: qnis ven» ille em>r fmedt, nun- 
quam aperuit, w magis Ajugnstos mbi irasoeretor. V*erum 
quia, ut ipse ait, ' Nitimnr in vetitum «emper, cupimusque 
negata/ quidnam id fuerit^ plurimi scire conati savt, et co- 
natur semper aliquis: qvapropter snspicaiti sQDt qnidam 
turpe aliquod Angufiti secretum casu vddume Ovidium: 
quod non placet, quia toties olijiciendo ocdus^ immitiorem 
reddidiaset <Cm»nem, quem leniie et placare stodebat. Alii 
verOy quod Augnsti ttiam mb lialso Cotinnie noinine ama* 
verit, qiUB, ut PJiBdus ^ 'nanquillus soribant, flagravit 
adulteriorum inlamia, et damnsta eoL Qna de le aic Sido- 
nipspoeta: 

Btie carmtna per libidinesa 
Notum, Naso teaer^ Tomos^ae missmn^ 
Quondam Cffisare» nimis pneUsD 
Fako aomine mbditom CorimuB. 
Quod non videtw : 'qaia si ita esset, fwviter et jHDienter in 



Digitized by 



Google 



VITA. 1» 

Ajogwti majestatem ddiqniMet Ovidins, dod, nt nbiqiiA 
ip0e ficrilHt, per enrorem, et iaecieiiter. VtmtBt^, qawai 
ficto nomine Corinnam appellavit, potitom ae testatur^ in 
Amoribus lib. i. ^eg. 5. dieene : 

Singula qud referam ? nil non laadabile vidi, 

£t nudam pressi corpua ad osque meum. 
Cetera quia nescit? lassi requievimQS ambo. 
Proveniant medii sic mihi saepe dies ! 
Quare si ea vel filia» vel neptis, vel ancilla CesariSy vel 
qu»cumque alia foerit sic illi cara^ ut propterea Ovidium 
relegaverit; non error, sed scelns fuisset; non insciusvi- 
disset crimen, sed sciens fecisset. Adde, quod in eum erro- 
rem incidit jam senex : Corinnam vero javeais amavit. Sio 
enim de se ipso i v. De Trist. eleg^ 10. 

Carmina cum populo primum juvenilia feci^ 

Barba resecta mibi bisve s^nelve fuit. 
Moverat iagemam totam caotata per urbem 
Nonune non v^o dicta Corinna milii. 
Nec pato hic eam^ qoasi gaadens, nominasset, si ejus mise- 
riss et exiMi causa fuisset. CiedeBdam certe est, aliquid 
ab Ovidio per en-orem visam, cognitumque» ut propterea ab 
eCenso Aogusto sab Artis.amatori» culpa Tomos relegatus 
sit : sed quidnam illud fuerit, cum sciri ipse noluerit, ne^ 
quicquam qoeMrimus, prsss^m cum^ ne qujeratur^ sic ipse 
jubeat : 

Ecqoid pr»terea peccarim, quserere noli, 
Ut pateat sola cdpa sab arte mea. 
Exulans autem in locis asperrimiSi et perinkamanis^ stepe 
at saltem in mitiorem locum relegaretur, petiit : quanquam 
vel veniam impetratarum se ab ImperatcMre sperabat Qua- 
propter, eo moituo^ in iv. De Ponto eleg. 6. sic dolet: 
Coeperat Augustus deceptse ignoscere culp» ; 

Spem nostram, terras deseruitque simui. 
Qucde tamen potui» de coelite, Brute^ recenti 
Vestra procul positus carmen in ora dedi. 
Qo» prosit ^etas otinam mihi, sitque malorum 
Jam modus^ et sacrae mitior ira domus ! 



Digitized by 



Google 



20 P. OVIDll NASONIR 

Etin eodem Epist.^. nnmen Aug^asti rogat, nt sibi ignos- 
catur^ praesertim cum de illo novo Deo facto libellum scrip- 
serit. Ait enim : 

Tu certe scis hasc, superis ascite, videsque^ 

Cassar, ut est oculis subdita terra tuis. 
Tu nostras audis inter convexa locatus 

Sidera, solicito quas damus ore preces. 
Pervenient iUuc et carmina forsitan illa, 
Quae de te scripsi coelite facta novo. 
Auguror his igitur flecti tua numina: nec tu 
Immerito nomen mite parentis habes. 
Scripsit ante exilium Heroidum epistolas plurimas; de 
Amoribus ad Corinnam libros v. quos postea diligentins 
recognitos in tres redegit, quod sic ipse in i. eorundem : 
Qui modo Nasonis tueramos quinque libelli, 
Tres sumus : hoc illi praetulit auctor opus. 
De arte Amandi libros tres ; de Remedio amoris libros duo; 
Transmutationum libros quindecim : quos, quia non emen- 
daverat, tum iratus, ut ipse ait, studio^ carminibusque suis, 
cum Tomos relegaretur, sua manu.combussit, cum aliis qui- 
busdam placituris. Sed quia exscripti fuerant ante plurimis 
exemplis, omnino aboleri non potuerunt Propterea sic 
ipse I. De Trist. eleg. 7. ait: 

Grata tua est pietas : sed carmina major imago 
Sunt mea : quae mando qualiacumque legas. 
Carmina mutatas hominum dicentia formas, 

Infelix domini quod fuga rupit opus. 
Hasc ego discedens, sicut bona multa meorum, 

Ipse mea posui moestus in igne manu. 
XJtque cremasse suum fertur sub stipite natum 

Thestias, et melior matre fuisse soror, 
Sic ego non meritos mecum peritura libellos 

Imposui rapidis viscera nostra rogis : 
Vel quod eram Musas, ut crimina nostra, perosus; 

Vel quod adhuc crescois et rude carmen erat 
Qum quoniam non sunt penitus sublata, sed extant, 
Pluribus exemplis scripta fuisse reor. 



Digitized by 



Google 



VITA. 21 

Nunc precor, ut vivaiit : et non ignava legentem 

Otia delectent admoneantque mei. . 
Non tamen illa legi potemnt patienter ab ullo, 
Nesciat his snmmam si quis abesse manum. 
Ablatum mediis opus est incudibus illud : 

Defuit et scriptis ultima lima meis. 
Et veniam pro laude peto : laudatus abunde, 

Non fastiditus si tibi, lector, ero. 
Hos quoque sex versus in prima fronte libelli, 

Si praeponendos esse putabis» habe : 
Orba parente suo quicumque volumina tang^, 

Uis saltem vestra detur in urbe locus. 
Quoque magis faveas, non sunt haec edita ab ipso^ 

Sed quasi de domini funere rapta sui. 
Quicquid in his igitur vitii mde carmen habebit, 
Emendaturus, si licuisset, erat. 
Itemin iii. eleg.l4. 

Sunt quoque mutatae ter qninque volumina formae, 

Carmina de domini funeresrapta suL 
IHud opus potuit, si non prius ipse perissem. 

Certius a summa nomen habere manu. 
Nunc incorrectum populi pervenit in ora, 
In populi quicquam si tamen ore meum est. 
Scripsit et Medeam tragoediam, dc qua maxime et a Quin- 
tiliano et a Coraelio Tacito laudatus est. Ait enim Fa- 
bius : Ovidii Medea ostendit^ quantum vir ille prsDstare po- 
tuerit, si ingenio suo temperare, quam indulgere maluisset. 
Summo etiam eum fuisse judicio ostendit Seneca in ii. 
Declamationum sic inquiens : Rogatus aliquando ab amicis 
suis^ ut tolleret tres versus^ petivit invicem, ut tres excipe- 
ret, in qnos illis nihil liceret. Conscripserant illi, quos toUi 
vellent, secreto hic quos tutos esse vellet. In utrisque 
codicillis iidem versus erant. Ex quibns primum ftusse 
narrabat Albinovanus Pedo, qui inter arbitros fuit : 

Semibovemque virum, semivirumque bovcm. 
Secundum i 



Digitized by 



Google 



22 P. OVIOII NASONIS 

Egelidam Borean^ ep^Uduinqne Notum. 
£x quo apparet, summi ingenii yirb non judicium deiuisse 
ad compescendum liceutiam carminum suorum^ sed animum. 
Aiebat enim decentiorem esse faciem, in qua aliquis nasvus 
ine^set. De Medea tragoedia ipse sic meminit il. DeTris- 
tibus : 

£t dedimus tragiois scriptum regale cothumis : 
Quaeque gravis debet verba cothumus habet 
Composuitetlibruminmalos poetas^ qui non extat; item 
in exilio £pistolam consolatoriam ad Liviam Augusti de 
morte Drasi ; de Tristibus etiam libros quinque ; de Ponto 
libros quatuor; in Ibin; Fastorum libros xii. ex quibus 
sex tantum ad nostra tempora pervenerunt : de quibus sic 
ipse II. de Trist. 

Sex ego Fastoram scripsi totidemque libelloSy 
Cumque suo finem mense libellus habet 
Scripsit ct triumphum Caesaris, de quo iti. De Ponto eleg. 
4. sic mediinit : 

Utque suo faveas mandat» Rufine> triumpho : 

la vestras venit si tamen ille manus. 
£st opus exiguum, vestrisque paratibus impar : 
Quale tamen cumque est^ ut tueare^ rogo. 
£t linguaOetica libellum De laudlbus Cdosaris, quem etiam 
recitavit. Cujus meminit iv. De Ponto ad Caram eleg. 13. 
sic soribens : 

Ah pudet, et scripsi Oetico sermone libellum : 
Structaque sunt nostris barbara verba modis : 
£t placui, (gratare mihi») ccepique poct» 
Ititer inhumanos nomen habere Getas. 
Materiam quseris? laudes de Ceesare dixi : 

Adjnta est novitas numine nostra Dei. 
Nam patris Augusti docui mortale fuisse 

Corpiis, ad astherias numen abisse domos : 
Esse parem virtute patri, qui frssna rogatus 
Saepe recusati ceperit imperii : 



Digitized by 



Google 



YITA. S9 

EMe pudicanun Vestam te, livia» malrui : 

Ambigvum nato dignior» amie -viro. 
Esse duos javenes firma adjamenla pasieatid^ 

Qui dederint animi pignora certa sui. 
Hasc ubi non patria perlegi scripta Camoena^ 

Venit et ad digitos ultima charta meos ; 
Et caput et plenas onmes movere pliaretras, 

Et longum Getico murmur in ore fiiit. 
Atque aliquis, Scribas hsec cum de Cassare, dixit^ 
Cassaris imperio restituendus eras. 
De Piscibus opus non perfecit : de ^uibus postea Oppia- 
uus, Ovidium imitatus, Grsece scripsit ad Antoninum impe- 
ratorem. Extant praeterea multa opuscola sub hujqs 
poetae nomine^ ut de Nuce et Medicamine fttcid ac aurium^ 
de Pulice, de Somno, de Cuculo, de Aurora, de Philomela» 
de Limace, de Vetula^ de Quatuor humoribus, de Ludo 
latnmGQloram : quae omnia^ praDterquam de Kuoe el de 
Medicamine &un^, quaoi fortasae pu^ oompwilit» rtdiculli 
8tmi, nec digna, ul diTino Naaoais iagenio» uon JuTeni^ mo* 
60, Tiiive, aed ne pueri quidemj attribuantar. 

Desperans tandem ad TTrbem reditum impetrare a CaeaoK» 
sic ad uxorem Trist iii. el^g. 8. soripsit: 

Ossa tamen facito panra referaatuv in urna ; 

Sic ego mm etlam mortuua wal ero. 
Nqo vetat hoe quisqtiam: fratrem Tbebaaa peremtuiaji 

Supposuit tumulo rege vetante soror« 
Atque ea cum foliis, et «momi pulyeve mi^ee» 

Atque suburbaaa condita crede aolo } 
Quosque legat versus oeulo properante vi^ter» 
Grandibuain tumuU marmore emde notia } 

HlO BOO QUI JAOBO TBNBEOJtUli hV^09> AWWU» 
InGBNIO pBmil NA80 PQBTA ¥B0« 

At tibi qui transis, non sit gruYef qm£iqn]s amaatif 

Dicere» Nasonis molliter ossa cubent. * 

Missns autem fuit in exilium anno imperii Augusti secundo 

et qoinquagesimo, yel circiter : quinto antem Tiberii Tonds 



Digitized by 



Googte 



24 P. OVIDII NASONIS 

apud Getas diem obiit. Ex qao coUigitar, exolasse annos 
octo et menses aliquot. Sepultnm etiam juxta oppidum 
Tomos tradit Eusebius. 



P. OVIDII NASONIS VITA, 

Ex vettisto codice Pomponii Lati, aijus apographum exlat in 
Vaticana Bibliothecd. 

P. OviDius Naso a. d. xii. Kal. Apiil. Sulmone in 
Pelignis natus est : quo anno bello Mutinensi P. Hirtius et 
C. Pansa Coss. diem obiere. Honoribus Bomae functus : 
fuit enim arbiter et triumvir, et jiidicium inter centum viros 
dixit. Snb Plotio Grippo literis eruditus: deinde apud 
Marcellum Fuscum Bhetorem, cujus anditor fuit, optime 
declamavit Admirator plurimum Porcii Latronis fuit, 
quem adeo studiose audivit, ut multas ejus sententias in 
versus suos transtolerit. Bonus'decIamator et ingeniosus 
habitus est^ et carmine prosa lioenter scripsit^ ingenii sui 
adeo amator^ ut ex iis qu» dixit^ etiam precantibus amicis, 
nihil mutaverit. In carminibus vitia sua non ignoravit^ 
sed amavit. Militavit sub M. Varrone. Jolio Graecino 
Grammatico familiaris. Tandem cum venisset in suspicio- 
nem Augusti, creditus sub nomine Corinnse amasse Juliam» 
in exilium missus est; exulavit Tomis, ibique decessit 
annum agens lx. noTissimqm. 



Digitized by 



Google 



VITA*. 25 



ALIA NASONIS VITA, 

Ex Codice Famaiano. 

P. OviDius Naso Pelignis natus eo anno quo Hiitins 
et Pansa Coss. in Mutinensi bello perierunt simul, quo 
coepit triumviratus. Fratrem habuit nomine Lucium natu 
majorem, defunctum tamen in minimis annis. Bomas sub 
Plotio Grippo literis operam dedit: a Comelio Gallo ditis- 
simo et doctissimo cive, et a M. Varrone multa cepit. 
Familiarissimus fuit Julii Hygini Grammatici. Patemis 
stimulis foro aUquamdiu incubuit : unde plerumque judicium 
dixerit inter centum virbs. Post parentis mortem ad poe- 
tioea integer rediit, scripsitque libros duos Heroidum Epis- 
tolarum : inde cum M. Varrone Asiam petiit ; sub quo mili- 
tavit: neque prius huc se contulit» quam peritissimus lite- 
rarum Grsecarum foret. Scripsit inde epistolas quasdam 
jad Tiberii filiam sub falso nomine ac ficto CorinnsD inscrip- 
tasrquee propter crimen laesa^ majestatis combustse fuerunt. 
Inde et exilium meniit. 



Digitized by 



Google 



TESTIMONIA ET JUDICIA 

D£ 

P. OVIDIO NASONE. 



Vossius de Poetis Latinis cap. 11. 

Olymp. gxcix. anno 1. Ovidius Poeta in exilio diem 
obiit, et jnxta oppidum Tomos sepelitur. 

Inter cetera ejus, quae referre nihil attinet, cum omnium 
manibus yersetur, sunt Epistolae Hcroidum^ sed non omne^ 
sunt unius scriptoris: ipse lib. ii. Amorum eleg* 18. ut suas 
agikoscit, illam Penelopes ad Ulixem^ Phyllidis ad Demo- 
phoontem^ Canaces ad Macareum, Hypsipyles ad Jasonem, 
Ariadnes ad Theseum^ Phasdrse ad Hippolytum, Didus ad 
.£neam, item Sapphus ad Phaonem. Sed Josephi Sca- 
ligeri judicio prasterea ejus videntur istse : Briseidis ad 
Achillem, CEnones ad Paridem» Hermiones ad Orestem, 
Deianirae ad Herculem, Canaces ad Macareum» Medeas ad 
Jasonem, Laodamias ad Protesilaum, HypermnestraB ad 
lanum sive Lynceum ; quae autem Sabini potius yideantur 
inferius dicetur. Eti^m Ovidius transtulit Aratea, unde 
duos versus Probus adducit in Georg. 

Multa scripsit Ovidius quae deperierunt, ut sunt vi. Fas- 
torum libri posteriores, laudatissima Tragoedia Medea^ 
Phaenomena, y^ticinia, laudes Augusti, liber in malos 
Poetas. epigrammata» e quibus versus ille apud Martialem 
in secundo epigr. 

Ride, si sapis, o puella, ride. 



Digitized by 



Google 



TBSTIIIOlflA BT lUDIClA DB OVIDIO. S7 

Etiani omis Kbram de beflo Actiaco, et libeHmn lingua 6e- 
tica^ de qno sic ipse lib. iv. ex Pooto eleg. 13. 

Ah pndet : et Getico scripsi semone libelluin» 

Stractaque sunt nostris barbara verba modis* 
Bt placui ; gratare mihi» ccppique poetao 
Inter inhumanos nomen habere Getas ; 
Materiam qu»ris? laudes de CsBsare dixi^ 

Adjuta est novitas numine nostra Dei. 
Nam patris Augusti docui mortale fuisse 

Corpus : in fiethereas numen abisse domos. 
Esse parem virtute patri, qui fraena rogatus 
S«epe recusati coeperit imperii. 
Unde liquet scripsisse Tiberio imperante, cumque adeo 
facilis ejus dictio videatur, subinde tamen occurrit, ubi ob 
trajectionem verboram duriusculus dicatur: ut cum sic 
incipit libros de arte amandi : 

Si quis in hoc artem populo non novit amandi. 
Maluerit aliquis: 

Si quis in hoc populo legem non novit amandi. 
Ac ipse hoc mallem, si Ugii vocabulo artis nomen satis ex- 
primeretur. Kdem multa falso attributa, ut carmen Pane- 
gyricum ad Pisonem, cujus in Msto hsec inscriptio, Lucani 
Catalecton de laude Pisonis. 

Qucedam etiam deterioris notae^ ut Grammatici cujusdam 
Christiani Philomela, alius item Pulex» et alia quaedam. 
Aliqua vero hominum sunt nec mediocriter eraditorum, in 
his libri tres de Vetula, minus etiam Ovidium referentes, 
quam simius hominem. Nec ab insulsis librariis Ovldii 
esse nomen impositum» sed scriptore ipso indicat hoc lib. ii. 
in novas formas 
Corpora mutatas cecini. 
Et lib. iii. 

memmi dicens hsec de Jove verba 
Esse quoque in fatis reminiscitur affore tempus, 
Quo mare, quo tellus» correptaque regia cceli 
Ardeat^ et mundi moles operosa laboret. 



Digitized by 



Google 



28 TE8TIM0NIA BT JUDICIA 

Quas sant ex lib. i. Metam. etiam loquitur postea, quasi inter 
Getas degerety ac subdit, 

Nam quoniam reditum mihi jam sperare negatnm est 
Opto mori. 
Vide autem stuMtiam Poetastri. Etiam Ovidium inducit 
loquentem, quasi Eyangelium vidisset, 

' Hujus Cultorem me repromitto futurum» 

Dum tamen ipse trahat, quia si non traxerit, ipsi 
Nemo placere potest^ et ad ipsum nemo venire. 
Ovidii de vetula meminere Theodoricus de Niem in Nemore 
unionis tract. vi. cap. 38. et Grobellinus Persona in Cosmo- 
dromio aetatis iii. cap. 16. et aetat. iv. cap. 10. meminit quo- 
que, sed ut suspecti scriptoris Henricus de Hervordia in 
Saxonia: in historia Laurentii MuIIeri, atque exinde in 6Ian- 
dorpii Onomastico legas hodieque extare versus monumento 
Ovidii incisos : esse vero hujusmodi, 

Hic situs est vates, quem Divi Ca&saris ira 

Augusti Latia cedere jussit humo. 
Saepe miser voluit patriis occumbere terris, 
Sed frustra^ hunc illi fata dedere locum. 
Verum neutiquam haec sapiunt sevum Augusti vel Tiberii. 

BorrichiuSy de Poetis Dissertatione i. §. 21. 
P. OviDius Naso, eques, patria Sulmonensis^ natus anno 
U. C. DGcxi. hoc est^ primo a morte J. Caesaris, juveniles 
annos in studiis et foro egit, sed paulatim ad amores et 
musas propensior Bomam concessit, ibique ingenii huma- 
nitate, nobilitate generis» et venustate carminis statim coepit 
inclarescere. Poeta, si quis unquam^ facilis, nativus, ex- 
peditus. Extant libri ejus Fastorum vi. (nam totidem 
periere) antiqua eruditione patrum Pontificumque referti> 
quibus cum Bart. Morisottus sex alios ad supplendam Iacu<- 
nam adjecerit^ mirum quantum a suavitate Nasonis dege* 
neret. Quod si genuini sex in pago prope Ulmam delites« 
cant» ceu creditum quondam Celsi Protacio, magnam ab 
eruditis inibit gratiam, qui tam nobilem Tbesauruia queat 



Digitized by 



Google 



DB P. OVIDIO MA80NB. S9 

exflcolpeTe, sed deceptam Protacimn» cTedibile. Sapersant 
Metamorphoseon libri xv. non illo quidem stylo sublimi 
Epico, sed tamen decoro, arguto, nameroso exavati» et hoc 
ipsoy ut ceter» virtntes prsBtereantar, ingeniosissimi» quod 
miro artificio omnes propemodam veterum fabulas ab initio 
oifois, ad sua usque tempora perpetua serie, et velat catena 
quadam amabili, connectant. Heroides et Amorum libri 
parissimae dictionis sunt/sed impuri plerumque sensus, 
quibas sive Jaliam Augusti filiam amoribus suis implicuerity 
quod creditum Sid. Apollinari, sive urbem lascivo scripto 
corruperit, sive denique Augusti incesto oculos conscele- 
rarit, quo ipse L iii. Trist. videtur inclinare, certe in exilium 
missus Tomis consenuit. In qua calamitate non tantum 
Getice poetari didicit, sed et Ponticis suis Tristiumque 
libris Augusti misericordiam non destitit evocare, quan- 
quam incassum. Creduntur haec exulis scripta humiUora 
esse ceteris ejus operibns, ut inter barbaros et miseriam 
nata, at sane quantum iis detractum majestatis^ tantam ex 
ingenio addilum varietatis et pulchritudinis. Neque enim 
ingenium in exilio ipsi excidisse, satis docuerunt mordaces 
in Ibim diras, tot exemplis ex cana antiquitate petitis 
aculeatae, ut mirum sit, homini^ instructissima etiam Bibli- 
oflieca viventi; tantum suppetere posse apparatum^ quantum 
ipsi extra pluteos suggessit memoria. Plura scripsisse 
Ovidium constat, de quibus lil. Gyraldus Vossiusque ; sed 
Philomelam, Panegyricum ad Pisonem, Pulicem, et de 
medicamine faciei non esse Ovidianos foetus, consentiant 
eruditi, ut nec omnes Heroidum Epistolas. Inter editiones 
operum ejus nuUa castigatior est Nic. Heinsii, quam et 
postea secutus est Burchardus Cnippingius; laudatur 
et Ovidius Variorum. In optimis Nasonis yersibas iDe 
est^ 

Finemque potentia coeli 
Non habet, et qaicquid superi voluere, peractum est. 
Creditar obiisseTomis anno U. C. dgclxx. hoc estChristi 
XVII. monstraturqae ad urbem Kioviam cgas sepulchrain, 
si verus Brietios* 



Digitized by 



Google 



80 T£8TIM0NIA BT ^UDICU 

TESTIMONIA 

QU£DAM VE31&RUM ET RECEMTIORUM. 

Velleius Paterculiis lib. ii. cap. 96. 
libullas et Naso perfectissimi in foima operis sui. 

Seneca lib. iii. Natural. Quaest. cap. 27. 

Insularum modo eminejit moi^s et ' sparsas Cycladas 
augent/ ut ait ille Poetarum ingeniosissimus, sicut illud 
pro magpitudine rei dixit, ' omnia pontus erat : deerant 
qnoque littora ponto' nisi tantum impetum et materi» ad 
pueriles ineptias reduxisset. 

Nat hipas inter oves, fulvos vehit unda leones. 
Non est res satis sobria, lasoivire devorato orbe terrarum. 
Dixit ingentia et tant» confusionis imaginem cepit, cum 
dixit: 

Expatiata runnt per apertos flununa campos^ 
PressaDque labant sub gurgite ixores. 
Hagmfice boc, si non cnravit, quid oves et Inpi liBkciitnt 
Natari autem in diluvio et in illa rapina potest ? ant non 
eedem impetu pecus omne^ quo raptum erat, mersum est t 
coDcqpisti imaginem, quantam debebas, obnitis omnibus 
tarris^ casHo ipso in terram rueote. Perfer : dices enim quid 
deceait^ si cogitaveris orbem terrarum natare. 

De hmc Seneca cenmra vide ScheUum ad Dialogi de OratO' 
ribus cap. 23. 

Idem Controversia xxviii. 

Propter hoc et «lia^ qnibus Orator potest Poete 
similis videri, solebat Scaunis • Montanum inter oratoees 
Ovidium vocare. Nam et Ovidius nescit, quod bene cessit, 
rdiaquere. Non multa referam, qu» Montaniana Scaarus 
vocabat Uno hoc contentus ero. Cum Polyxena cwet 
abdaeta, ut ad tumulnm AduUis imiMlafletw, Uecaba dixil 
(lib. XIII. Metam. 503). 



Digitized by 



Google 



D8 P« OVIDIO KAMNK. Sl 

Ciufl ipse sqralti 
. In genas hoc pognat. 
Poterat hoc contentus esse ; adjecit, 

tnmalo quoque sensimus hostem. 
Nec hoc ooBtentns adjecit, 

.£acid» fceconda fui. 
Aiebat autem Scaurus rcm yeram : non minus magnam yir^ 
tutem esse^ scire desinere^ quam scire dicere. 

Idem Controversia xxxiii. 

Vinicius summus amator OTidii^ hunc, aiebat, sensum di- 
sertissime apud Nasonem OYidium esse positum, quem ad 
fingendas similes sententias aiebat esse memoria tenendum. 
Occiso AchiBe hoc epiphonema apponit (lih. xii. Met 007.) 

Qiiod Ptiamus gaodere senex post Hectora posset, 

Hoc fuit. 

QuiiitiKanus lib. x. Instit. Orat. cap. 1. 

* Lascrms in Heroicis <pioqQe Ovidius, et nimium amator 
i ng c Mi sni ; tamdalidud tamen ib partibus/ Et mox : * Ori^ 
dios TibuHo et Propertio lascivior/ Et iterum : * Oridtt 
Medea yidetur mihi ostendere^ quantum vir ille prsestare 
potuerit, si ingenio suo temperare, quamindulgeremaluis- 
set.' 

Martialis lib. i. Epig.Gii. 

ApoUodoro plaudit imbrifer NiIrs, 
Nasone Peligni sonant. 

Lib. 111. Epig. 38. 

Insanis : omnes gelidis quicumque lacemis 
Sunt tibi, Nasones Virgiliosque vide. 

Lib. V. Epig. 10. 

Bara coronato plansere theatia MeoaBMlffO ; 
Norat Nasonem s(da Corinna suum. 



Digitized by 



Google 



33 TE8TIM0NIA BT JU0IO1A 

Lib. VIII. Epig.63. 

Non me Pelignus, nec spemet Mantua yatem, 
Si qua Corinna mihi^ si quis Alexis erit. 

Auctor de causis corruptae eloquentice^ cap* 12. 

Nec ullus Asinii aut Messalas liber tam illustris, quam 
Medea Ovidii. 

Statius lib. ii. Silv. vii. vers. 75. 

Cedet musa rudis ferocis Enni, 
Et docti furor arduus Lucreti» 
Et qui corpora prima transfigurat. 

Spartianus in ^lio Vero cap. 4« 

^lius Verus Ovidii libros Amorum in lecto semper 
habuit. 

Lactantius lib. i. de Falsa religione cap. 5. 

Ovidius quoque in principio. praeclari operis sine ulla 
nominis dissimulatione a Deo, quem fabricatorem mundi^ 
quem rerum opificem vocat, mundum fatetur instructum. 

Hieronymus^ in Oseam cap. 11. 

Hujus Beli Semiramis, de qua multa et miranda referan- 
tur, muros Babylonis exstruxit, de qua insignis Poeta tes- 
tatur lib. iv. Met.^>. 

Quam dicitur olim 
Coctilibus muris cinxisse Semiramis urbem. 

Julius Scaliger in Hypercritico, p. 788. 

Jam yero ad eum pervenimns Iocum> in quo ingenJi 
magnitudo et a^umen judicii exercenda sunt. Quis enim de 
Ovidio satis digne dicere possit^ nedum ut audeat eum repre- 
hendere, &c. 

Ex Josephi Scaligeri Prolegomenis Manilianis, &c. 
Uno vincitur (niminun Manilius) quod non potest 



Digitized by 



Google 



DB P. OVIDIO NASONE. 38 

maiiiim tdlere de tabnla, et (quod tam fidso, quam imme- 
rito, Ofidio objectom oUm) mmqqam scit deemere, &g. 

Ibidem. 

Hoc ut non mediocre Titiam est in nitido scriploie, ita 
pori «nt ab bac labe (nimia eanmdem vocnm iteratioDe) 
prindpes Poet», Vii^ns et Ovidius. 

Idem in Libro iii. Poetices^ p. 261. 

In omnibns illad in primis cavendom est^ ne 'inepte 
discnrras, nisi libros componas eam ad rem destinatos: 
qaemadmodom Ovidias fecit in libris Transformationom, et 
Locanns. 

Victorius lib, xii. Var. c. 6. 

Ovidios, nt oratione ac versibns, ita vita et moribas 
enervatos. 

COMPARATIO TIBULLI ET OVIDII, 

Ex ekmentis Rhetoricie Joachimi Camerarii. 

DiCAMUS et de leviorom artiam stodio, nt Ciceroni 
placet, et ex illo nobiles poetas duos veluti in medium pro- 
dncamus, Tibullam atque Ovidium : utnimqae moDem, ac 
taieram, et facilem : qui ambo et amores cecinere, et ver- 
sicnlis iUos inclusere, quasi remissi et solutioris cujusdam 
modi, quos Elegiacos vocant. De his inter veteres conten- 
tio fuit, nter alteri pr»ferehdus videretur. Ego vero quo- 
ties Tibnlli carmina lego, nihil amplius requiro, neque 
venostatis, .neque d^anti» : doctrinam autem et eruditio- 
nem admiror. Omnia arte studioque summo elimata mihi 
videiitar. Itaque in maxima faciUtate, iUa tamen cura 
elaborationis et diligenti» conspicitur. Verba optima, 
sententias exquisitdD, compositio omnibus» ut aiunt, numeris 
perfecta. Ex quo necesse est hoc consequatur, carmina 
ut sint et canora, et splendida, et concinna. Quid autem 
in Ovidio, quaeve laus eminet? Primum ingenii tanta 
vis, ac tam agiles tamque celeres motus, tam promta 

lklfk.€i Vtar. Cla§. Ovid. C 



Digitized by 



Google 



84 TB8TIMOMIA BT JUDICIA 

Acottas» tenta bonitas in hac parte natane^ «t in ftcUi et 
extemporali geoere quodam, nihil reperias non flolnm qnod 
scriptis illius anteferre, sed ne conferre qnidem possis^ nihil 
in iUis solicitum^ nihil qaaesitam^ nihil anxium. Sententiis 
3rer1ia nrgentmr, Torba sententias iocitant* NuUa copia> 
^mllBm omamentttm^ nuUa insignia sont orationis, qoie iioa 
investigata quidem aut conquisita foerint ab hoc poeta, sed 
quae non iUi ultro occurrerint et suppetierint, ut jam aliqui- 
bus fastidiosis sciUcet, offensioni magis, qaam delectationi 
hsBC esse soleant, et dolori invidis, ex quo obtrectetio aUenas 
quasi divilias insectans naBcitur. 

POBTiB ELBGIACI. 

Est gravis et cultas^ puroque simiUimus amni, 

Dulciaque eloquio verba Tibnllas habet. 
MoUis et abstrasos, tenerique Propertius oris, 

Interdum fiaccho sed trahit iUe pedem. ' 
At faciUs Naso» snlcans pleno sequora vdo, 

Pectore Castalias divite fundit oi>es. 
Hos celebrat blandos Elegeia docta poetas : 

Diversi quamvis» laus siia quemquo manet 

Geoiigias Fabridms. 

Apologise pro Poetis Latinis pag. 484. post Gifanii obser- 
vationes in Latinam Linguam. 

Tantae semper omnibus admiiiAtioni Ovidius fuitj ut non 
iageniosus, sed iogenium ipsum; non Latinus, sed ipsa 
Latinitas; non Musarum sacerdos, sed ipsum Mosarum 
numen sit habitus. Quis enim plura, quis elegaatiora hoc 
Poeta scripsit? nec velim porro ex scriptorum m«Mitti|UBe 
summam esse Nasonis auctoritatem^ sod cum pmanim 
apud nostros fuerit, ut qui absolute, multa idem scrtpserit* 
Uinc certe Ovidium summumin suo genereiiusse coUigitBr» 
quod infinita et absolutissima ingenii sui monumenta nohis 
dedit: sed in divino Metamorphoseon opere tate sui speci* 
men exhibuit^ ut diversas fabulas diversissima temporuBl 
ratione ac seric gestas tam admirabiU ordine M{dieari^ uit 



Digitized by 



Google 



DS P. OVIDIO MASONB. 80 

ooB vanse, sed ima vMleii possity et ab eo iUiofl inventores 
Qndci tsnqnam ab aliis accipiant, Maximusque PlaDudes 
«Mm ex Latinis omnibas 6neci«B donarit Qood antem 
ad Latinam lingiiam attiDet, ernditi omnas mao ore oonfitai» 
tar^ si fimditiis iUa esset amissa, imins avtem Ovidit 8«»ipta 
exstaxent, ex ilKs commodissime posse restitui. 

£x Banielis Heinsii libro de constitatione Tragoediae 
secundum Aristotelem. 

- Omnes Ovidius transoendit Sive Eadsa probabiliter, sive 
obscura perspicae, siye utraque omate, sive omnia simpli<- 
citer sint exponenda. Falsa;, ut in Metamorpbosi. Obscu- 
ra, nt matfaematica» et antiqnitatis arcaaa in Fastis. Quao 
ad sm^s pertinrat, ubjqoe. Etiam cam fcidit ant laacivit 
Idqae verbis et oratione vulgari. Ut et dicat quee velit, et 
doceat qo» qoisqiie lateHigat: tam admirabili felicitate^ ut 
Gom quivis idem posse videatnr, nerao possit ; nemo^ nid 
magni ammi et exmtati, tentare idem ausit ; sapientes etiam 
desperent. Ubique sententi», ubique loci commanes : de 
ignavia, dc disciplinis, brevitatc formae, opum contemtu. 
Neque semper fiedsa. narrat. Ut in opere jam dicto : in 
qno pkajmas historias exponit Ut Lucretise. Nam quid 
cum simplicitate illa comparandam ? qnam indocti et rus» 
tici fastidiunt : urbani et ingenui sine uUa imitationis spe 
adorant. Ecce celeritatem : 

Nox snpercst : tollamur equis» urbemque petamus. 
Dicta placent : fraenis impediuntur equi. 

Pertulerant dominos : regalia protinus ipsi 
Tecta petunt: custos in fore nuUus erat. 
•NnHns eqaas, ae vix oogttatio h«mana> hanc celeritatem 
assequatur. Tale est illud : 

Sic sedit : sic culta fuit : sic stamina nevit : 
Inject» colh) sic jacuere coma?. 

Hoshabuit voUas : hsDc illi verba faerunt, 
Hic color, haec facies, hio nitor oris erat. 
Numerornm aatem tanta in hoc scripto^ Gojus partem alte^ 
ram habemus^ paritas^ simplicitas^ ac invidenda suavitas^ 



Digitized by 



Google 



86 TBSTIMONIA BT JUDICfA 

ui, qnid magni yiri velint^ cam mutari quosdam posse existi' 
ment, neqne ipsi, nisi faUor, neqne nos intelligamos. Non- 
dmn enim cuiquam id probarunt^ cum in simili scribendi 
genere versati sunt. Libri Tristinm^ et qui De Ponto in- 
scribuntur^ quo ab omni affectatione (quanquam iis cnm 
plerisque illius scriptis hoc commune est) magis alieni 
sunt, eo magis commendari juventuti debent. Et ubique 
LatinitaSy vel inter prima. Ut non temere Muretus^ quo, 
post literas renatas, nemo sine affectatione elegantius 
scripsit^ quendam^ qui auctori tanto hanc detraheret^ pro^ 
digii instar, ovis et snlphure lustrandam existimet. Ut et 
Josephus Scaliger. Jnlius autem^ in Bhetoricis (qui illias 
libri cum aliis non paucis perienmt) tanquam absolutam et 
perfectum omni ex parte exemplum^ scripta ejus propone- 
bat. Neque temere alia aactoritate qa» docebat, ' quod 
non semel ex divino ejus viri filio audire memini, ubique 
cottfirmabat. 8ed natura ejus viri^ candor, ingenuitas^ 
velocitas^ quas in narrationibus potissimum elucet, supra 
votum est. Proximum est ergo, recte de iis judicare. 

Barthius ad Papinii lib. ii. Silv. iv. 19. 

Rem nitidissimis verbis, et plane Calliope cantatrice 
dignis^ narrat Ovidius lib. v. Metam. 

Ad lib. iii. Silv. ii. 88. 

Quomodo Anthcdon formam perdiderit nimis eleganter 
et Poetice describit Ovidius. 

Ad lib. III. Silv. iv. 40. 41. 

Narcissi fabulam paene ultra hnmanum ingenium comiter 
et venuste describit Ovidius. 

Ad lib. i. Theb. 150. 

Nimia properantia ssepe peccat Ovidius, quem tamen 
contestatio propria excusabiliorem facit, de opere a busto 
velut actoris rapto.. 



Digitized by 



Google 



BB P. OVIDIO NASOKB. 97 

Ibid.ys.219. 

Ovidiiis ingeniosissimos Poetanim, tameD raro cautissi- 
mns. 

Ad lib. II. 92. 

Sane ego Valerium Flaccnm Argonautica scribentem 
legere malo> quam yel Ovidinm vd Papiniom, quonim ille 
tennem materiam lascivia utiqne violasset ant depndicas- 
set^ hic magniloqnentia contrivisset. 

Ibid. vs. 212. 

Fam» domus descriptionem ingeniosissimam (Meta- 
morph. lib. xii.) qna acotiorem et vennstiorem nulla ope 
humanaB mentis excogitaveris. 

Ibid. vs. 172. 

Mira suavitate et celeritate inimitabili, qui est genins 
NasonianuS; fabula reponitnr. Vide et ad lib. iii. 290. 

Idem ad lib. iii. vs. 192. 

In Niobes magniloquentia i>cenaque describendis, seip- 
snm vicit Ovidin^^ quem snspicor non pauca ex Tragicis 
snmsisse, hodie n<m extantibus^ magna cum nostra dolentia. 

Ad lib. IV. 756. 

librarii non solum tautologum fecemnt Ovidium^ sed 
majoribus dictis inepte minora. snbdere feccrunt Ovidium, 
Poetam cautissimum^ et alia omnia potius quam tautologiad 
notam meritum. 

Ad lib. V. 367. 

Virgilii gravitati si facilitatem Ovidii incomparabilem 
composueris^ miraberis ingeniosissimorum hominum diffe- 
rentiam. Papinius ad eos nihil. 

Ibid. V. 481. 

QusB divinitus dicta sunt^ nec ope nllius ingenii humani 
fieri possnnt praestantiora. 



Digitized by 



Google 



38 TBSTIHONIA BT JUDICIA 

Ad Ub. VI. 536. 

In descriptioae pagn» Lapitharam com Centatiris &iTeii- 
tionum copia, et sermonis nitidi celeiitate seipsmn snper- 
avit. 

Ad lib. XI. 42. 

Ovidins verus.Phoebi olor» qno nemo saavins» et (at ita 
loqoar) penetrantius anquam infoEtonia sua vel aUeoa de- 
qaestus est. Et omni lapide dorior fuit Augasti animus^ 
quiy si non plane condonare^ qaod utique et poterat et de- 
bebat, culpam, remittere tamen exilii atrocitatem uno verbo 
debebat iUiqaeati tam ingenois lamentationibas tanto inge- 
nio* 

Ibid. 400. 

Longa serie res ibi narratur^ versibus plane Musarum 
manu scriptis^ et ore canendis. 

Idem Advers. Lviii. cap. 9. 

Dicit universum ejus op^s (Metamorphoseon) ingenium 
potius referre quam curam^ quo ipso longe Marone est infe- 
rior. Vide reliqua. 

Manutias ad Cicer. lib. i v. in Ver. cap. 48. 

Elegantissimus Poeta, nulli vetemm aut ingenio aut doc- 
trina concedens^ mira brevitate dixit^ &c. 

Tanaq. Faber lib. i. Epist. 37. 

Ubique ingeniosus est Ovidius, quod nemo unquam^ nisi 
qui ipse ingeniosus non esset^ negavit. Ubique doctus est 
Ovidius, de quo non minus apud omnes constat : sed haud 
equidem scio, an alibi doctior sit et ingeniosior, quam in 
secundo Tristiam; neque adeo mirum est^ causam suam 
apud Augustum agebat, Principem doctum^ Principem 
Poetam. 

Idem Epist. 71. 
Haud equidem scio^ sitne aliquid in toto Lalio^ qaod 



Digitized by 



Google 



M P. OTIOIO NASONK. W 

elegantiiis et iugeniositt acriptmn ab idki Poeta foerit^ 
qiiam degia octava libri ii. Ponticonira; ita sa«t ifat oniiia 
tma^ ita omnia varia et wkawatfi, km) wia-m$ *Mmf xiwi yXiifti^ 
woimia. 

Morbof. de PataTinitate laviana cap» 5. 

Sant nonmdli^ qni eadem injmia Oyi JHmn afficiim^ ut ia 
narmtioiiibns piolixnm et decittmatoriis argutiia inMgen- 
tem ; ac foeie non inler TetereB tantun» asd et: iater leceo* 
tiores^ qui hoc illnm cavillo ferimftt^ in qmbiis VaTaaaoiem 
leperiri indignor sane. Nam qood Barthina ante ipmm 
id^ qnoqae in Oyidio repmlMadit, wm mQffor; emt nmume 
istamm rerom idonens jndex, longe ab illis elegantiis se- 
motus, qnales inOridio depidhendimns* Ab bac Tero injn- 
ria illum TiniMcaTit HeingiQs^ nt non saa tanton, sed Ma« 
reti^ Josephi Scaligeri et Jnlii GaBsaiis patris asntQntia» qui 
tanquam absofaitam et omni ex jiarte peffednm dicendi 
exemplum commendaTit» ptodigii' matar, OTis ac snlphiire 
lustrandos existhnet, qm anctori tanto detsaheronL 



ANGELI POLITIANI ELEGIA 
DE EXILIO ET MORTE OVIDIL 

£t jacet Euxinis Tates Ronupnis in oris : 

Komanum Tatem barbara terra tegit. 
Tenra tegit Tatem, teneros qni hmit amosss, 

Barbara; quam gelidis alluit Ister aquis. 
JKTec te Roma pudet, qasd tanto immitis alumno» 

Pectora habes ipsis barbariora Getis t 
Bcquid, lo Musce, Scythicis in finibus sagro 

Taedia qui morbi demeret^ uUus erat t 



Digitized by 



Google 



40 TBSTIMONIA BT JUDICIA 

Ecqaid frigidulos qai leoto imiponeret artas, 

Aut qai dolciloquo faUeret ore diem ? 
Aut qtti tentaret salientis tempora Yense, 

Aut fomenta manu qui properata daret? 
Conderet aut oculos media jam morte natantes, 

Aut legeret summam qui pius ore animam ? 
NuUus erat : nuUus. Veteres, tu dnra, sodales 

Heu procul a Ponto» Martia Roma^ tenes 1 
NuUaserat : procul ah conjux^ parvique nepotes : 

Nec fiierat profc^um nata secuta patrem. 
Scilicet immanes Bessi, flavique Coralli, . 

Aut Tos pelliti saxea corda Gretse, 
Scilicet horribili dederit solamina yulta 

Sarmata, ab epoto ssepe yehendus equo ? 
Sarmata^ cui rigidam demisso in lumine frontem 

Mota pruinoso tempora crine sonant. 
Sed tamen et Bessi extinctnmy et fleyere Coralli» 

Sannataque : et doras contadit ora Getes. 
Extinctum et montes flebanty et sylva^ feraeque, 

Et flesse in mediis dicitnr Ister aquis. 
Quin etiam pigro concretnm fngore Pontum^ 

Nereidum lacrymis intepuisse femnt. 
Accunere leyes Paphia cum matre volacres, 

Arsuroque faces supposuere rogo. 
Quem simul absumsit rapidae Tiolentia flammae^ 

Reliquias tecto composuere cado. 
Impositumque brevi signarunt carmine saxum ; 

' Qui jacet hic^ teneri doctor amoris erat.' 
Ipsa locum late sancto Cytherea liquore 

Irrorat nivea terque qu€Uerque mann. 
Vos quoque Pierides vati Ubastis ademto 

Carmina^ sed nostro non r^renda sono. 



Digitized by 



Google 



nB P. OVIDIO NASOHE. 41 

DE EODEM CARMEN 
JULII C^SARIS SCALIGERI. 

Loquitur ipse Ovidius ad Augustum. 

A ME Qtinam inciperes fenis esse^ craente; nec atras 

Per caedes faceres ad xnea fata gradain. 
Si mea te moyit tetricom lasciva javentas^ 

Te jayenem damnas perditas : exol abi. 
Impia flagitiis sqaalent penetralia diris : 

Damnati saperant nomina fceda rei. 
Non te diyinum ingeniom^ non candida tangont 

Pectora^ non Clario lingaa secanda Deo. 
Lactea molliyit veteres mea vena poetas ; 

Et renim docnit pondera certa novos. 
Com te laadarem^ tanc sam mentitas : ob anom hoc 

Exilii faerat debita pcena mihi. 



Digitized by 



Google 



INDEX CODICUM. 



A, Codex Ambroslamn. 

Apr, Codez ADgeli Aprosii IdU- 

meUL 
Ar. ArgeDtiDeDsis. 
Anmd. AniDdeliaous. 
Bt. BemeDsis. 
Batt, BaUioleosis. 
Barb, Codex Barberioi. 
Bat. BasileeDsis. 
Cant, CaotabrigieDsis. 

D. Codez Jaoi Doazft. 

E. ErfartaDos. 

F. FaroesiaDus. 

Fr. FraoeofaHeosiS. 

Go. Oottorpieosis. 

Gr. OroDOfiaoas. 

Gu. 1. 2. S. 4. Ooelferbytaoas primos, 

secoodas, tertios, quartos. 
God. Gudiaoos, epistolsB Sapphos. 

GiHld. Oodiaoos oterqoe. 
Htu Hafoieosis. 
tfslfli. Helmstadlensis» 
/. Codez Joreti. 
Jhii. Jooianas» 



L. Loraniensis. 

Leid. Leideosis. 

Li. Liocoloiensis. 

M€. Codex Mafiei. 

Jlf«s. Maiariniamis. 

Me. Meot^anos, 

Afs4.M6dtceoa. 

ilf«r. Codex Merani. 

Mor. Codez Moretl. 

N, Codices Aodrese Naogerii. 

O. Oxooieosis. 

P. Codex Poteaol. 

Pot Codex bibliotlMem P^tin«. 

Po». Patflifiaos. 

Pair. Codex PatrieU. 

Pet. Codez Petarii. 

A Regios Parisieosis. 

Sm. Codex SarraYii. 

Se, et Ser. Scriveriaoos. 

SeoL Codex Scaligeri. 

Sir. Codex Stroass. 

V. Vaticaoos. 

Kflss. Vossiaoos. 

W. Wittianos. 



Digitized by 



Google 



P. OVIDII NASONIS 

HEROIDES- 



EPISTOLA I. 
PENELOPE ULIXL 

AROUMENTUM. 

Obto Trojano MIo ob raptaiii a Paride HeleDam, babltoqae a Onecis con- 
irentOy inTitus cogitur UlyMes ad bellnm proficltd : in qna expeditlone 
multa adeo et designayit pneclare et gessit, nt excisK tandem TroJ» maz. 
ima Uli lana aicriberetar. PeracU nltione, Trojaqae fnnditus eversa» 
▼ictorea Gr»ci in patriam redennte», spoliis hostium ditati^ indignatione 
l«8sa MinerTsi, ▼ariis actl sont proceliis, adeo af , maltis obrntis, pauci 
post ▼arios errores eTaserint. Inter qnos Ulysses (ad qnem bsec epistolA 
dirigitur) decem errans annos, peragraTit Tarias orbi» partes. Peneiope 

. ifitnr, ejoa nzor, igoam qnidem nbi baereat, valde tamen soiicita de ejna- 
dem reditOy scribit ci banc epistolamy qna cnm primia ut redeat monet, 
maume cnm^ et Trqia jam excisa, atiisqne revenisy solns nnllam cnnctandl 



Hakg taa Penelope lento tibi mittit^ Ulixe : 
Nil mihi rescribas nt tamen, ipse veni. 

Ulffmj Ptnehpe tua nxor seribii ad te sero redeMntem kane epistolam : atta- 



1 UU»e et nos hle et nblqne recepimna, ob codicnm ftre omnlum auctorl- 
tatcm ; et Chiverlns ad Cland. L i. in Rnfin. fs. ISd. its in codlce veterc extare 

NOT^ 

HereUea] Eo nomine OTidio ap- iPeMfeprjIrariiLncedsnnoniifillay 

pelfaam annt ans eplstohe, quod ab Penelope dicia, at qnibusdam placet^ 

Heroinia, maximn ex parte, scriptsa Pindari interpretem secutisy ab ejm* 

fingantnr. dem uduiiui;» avibasy qnas expositam 



Digitized by 



Google 



44 



P. OVIDII NASONIS 



Troja jacet certe, Danais invisa pnellis : 

Vix Priamus tanti, totaque Troja, fuit. 
O utinam tunc, cam Lacedaemona classe petebat^ 5 

Obrutus insanis esset adolter aquis ! 

men nihil mihi retpaHdeas^ sed ta ip»e venia», Traja odiota G raeie nmribut pro- 
etrata ett equSdem: ai Priawm et Trqja univena mx fuii tanti, O utinam nug- 
ehus fuiBset Bubmemu^ aquia prqfundie et proeelMef tunCf eum Spartam veniebai 

testatnr: Yid. Erythmi Indic. Virg. RegtQS tamen ad QointiJ. i. 4. 
Ukftae» pr»fert, qoia ex Dialecto iEolica ab TSMrac^s dedocitor. Vocati- 
▼am Tero in bls nominibus ita extulisse veteres docent membran» emenda- 
tiores. Ita ex Mediceo codice apnd Virg. lEn, ▼. 664. Po/tf e : et saepe apnd 
Nostnim libri meliores : nt Ep. ti. 109. JEtemde. £p. ▼iii. 16. Orettef et 
similia passim. P. Burmannut, — 2 Pro itf iamen vulg. aitamen: et quidam sic 
distingnunt rescrifras: attamen, ^c. Retinetur scriptura a Gronovio prolata* 
In C(m1. Douzsb hic erat Non mihi reterib. Heusinger mavult NU mHu reteri' 
bat ah tamen ! ipte veni, Quidam apnd Burmannnm conjecit JVti mihi reteru 
bat: sic tamen ipte veni, — S Hanc vocem certe Hubertinus conjungit cum 



NOT^ 



a parentibus educaTerunt ; vel ut vo- 
lunt aiiiy a tela, derivatione Gnsca, 
quod in ea tesenda maximam laudem 
invenerit : cum prius Amaa, id est 
abjecta, aut^myre, appellaretnr* Cai- 
titatis eximise fuisse plerique tra» 
dunt. 

UHxe'] Fuit Ulysses, sen Ulysseus, 
vel ut perspicue scriptum vidisse se 
testatnr clarissimus Heinsios, Ulizus, 
Rex Ithaese et Dnltcfaiiy filios Laertas 
et Anticlese, bomo decantatae callidi- 
tatis et versutise. 

S Tnoti] Urbs fiiit minoris Asi» 
celeberrima in tractu Occidentali, ad 
Septemtrionem, qttse a regione ipsa 
ita dicta est. Nomen ortum a Troe 
Rege ; cum antea Teucria a Teucro, 
et Dardania a Dardano, lUum insn- 
per et proprie nnncnparetur. Ce- 
terum versum hnnc per indignatio- 
nem esse efferendnm arbitror, quasi 
dixisset Penelope: Quando ita vo- 
lubtis, Troja ^ruta est : at certe 
operse prctium non fuit, nt ea gratia, 
tanto cnm moliminey tot heroes a no« 
bis discederent. 



i>aMts] Grspci dicti snnt Danot, a 
Danao Argivorum rege, in Peiopon- 
neio. 

Invital Propter absentiam prseser- 
tim virorum suorum. 

4 Priomtis] Rex Trojae, qoo tem- 
pore a Onecis eversa est. Filins fiiit 
Laomedontis. 

Tanti] Illud est quod Galiice dici- 
mns, Cela ften veHoU pat la peine, 

5 Laeedamona'] AccusativuSy in- 
flexione Oraeca. Lacedsemon vero 
Urbs est et Regio Peloponnesi cele- 
berrima, a Lacedsemone, Jovis et 
Taygetes filio, sic nnncupata. Urbs, 
Sparta quoqne dicta est ; fnitque 
Regia Menelai. 

6 Intanit'] Id est, profnndissimis, 
seu procellosis. 

AduUer] Paris est, qni, Helenarap- 
ta, bello Trojano caosam prsebuit; 
CDJus historiam prolixe apud omnes 
invenias. Dedignata autem est Pene- 
lope nomine proprio eum Paridem 
aut Alexandnim appeUare ; . sed prm 
ira Adttltenim vocat, per qonVmn* 



Digitized by 



Google 



HBROIDES. BPIST. U 



45 



Non ^o deserto jaciiissem firigida lecto, 

Nec qnererer tardos ire relicta dies : 
Nec mihi, qQflerenti spatiosam fallere noctem, 

Lassaiet vidaas pendnla tela manas; 10 

Qnando ego non timai grayiora pericala verist 

.Res est soliciti plena timoris amor. 
In te fingebam violentos Troas itaros ; 

Nomine in Hectoreo pallida semper eram. 
Sive qais Antilocham narrabat ab Hectore victam : 15 

Antilochas nostri caasa timoris erat : 



i/ Ego «Mi aibmmem giUi^ im «ffflfw a te der^eiU ; nee ego deeerta 
eem^uererer Mee letiU procedere ; nee tOa ez jago pendene faiigtwet mmme deeti" 
tedem MiAt v&tenH det^fere iengme nociee, Qme&mn fuit tempue, emm ego nen re- 
fiirwudaverim dieerindna inirfora iity in qaibas r«MMa venabarit? Amar ett ree 
fienm mein» muriL ArkitrJbmr nieieniee Tr^mnte m te imwetmm fnetmree; expmU 
ieeeebmm md nemin Heetmrie. 8em oiifvtff diceret AniHoekmm emperaimm ek Hee* 



■^»^»''»^»»»»»»»^^ 



tiivfM. Sic et alii. BnrmanD. mamlt per te, — 9 Ozonienftis et Lincolniensis 
epmiieeuneciee; qnod et Barmaano pneferendom ▼idetur. Heinsios yero 
pliirilma esemplis ostondit singnlnrem nnmeram In locis Imjasmodi ssepe a 
poetis prolMuri.— 10 Luemeeet Oo. 1.f— 16 PrRcesait modo : ' Res est solicitl 
plena timoris amor ;' et bic in Mss. Oerardi Vossii cania delerie. Francins in 
on codicis sui coigecerat, oMsa «remorit. Non male« qa« voz smpe com 



NOTiE 



7 Nen ego] Si, seilicet, Paris aqoif 
obmtaa esset, neqae Heleimm ra^ 
pnisset. 

• 8 Tardoe'] Hli longa dies Tidetor, 
qnl aliqnid expectat, qoemve tsdet. 

10 LeeBmretl Non enim illa, ut tse- 
diom ex Tirl absontia minaerety pro- 
cosTC faDeret, tamdio telam tezuis- 
set. 

Vidmm»] Synecdocbe est partis pro 
toto: aumiis vidma posit» «nnt pro 
Penelope Tidna. 

PflNlitffl] Tf la enSm ex jogo pen- 
det. Elle eetenrU mMer, 

11 Timmi] Amorem snum a sotici* 
tndine ampiificat. 

14 Heetoreo] Hector Trojanorum 
fnit forUssimnSy filins Priami, quem 
Achiiles interfecit 

Potttda] Id est, Maxime timebam. 



Timore enim sangnis od praecordta 
retrahitor, onde pailor. 

16 Jntiioehmm] Fiiit is filins Nesto- 
rls. Constat ▼ero illam non ab Hec- - 
tore, sed a Memnone fuisse conlbo- 
sum. Qoare Tarie hunc locum ex 
Homero aiiisque emendsire conantnr. 
Ego f ero, cnm Tiris doctissimis, nihil 
necesse habeo contra iibrornm fidem 
qoicqoam motare. De indnstria enim 
potoit a Poeta fcemiha inducl qun- 
rundam circanutantiamm ignaray 
qoae per belli romores viz nnqnam 
satis certo cognoscuntur. Atqoe ez 
ignorantia Penelope fides conciliatnr, 
et ex pertur^atione ejns amor descri- 
bitnr. 

10 Camea'] Prae amoris impatientia 
et timorcy scilicet. Solemus enim ex 
commnni omnlum metu, omnia in m» 



Digitized by 



Google 



46 



P. OVIDII NASONIK 



Sive Menoetiaden falfiis cecidiase sub amus ; 

Flebam successu posse carere dolos : 
Sanguine Tlepolemus Lyciam tepefecerat hastam ; 

Tlepolemi leto cura novata mea est : 20 

Denique, quisquis erat castris jugulatus Acfaiyis, 

Frigidius glacie pectns ama&tis eiat. 
Sed bene consuluit casto Deus »quus amori : 

Versa est in cinerem sospite Troja yiro. 
Argolici rediere duces ; altaria fumant ; 26 

Ponitur ad patrios barbaia prseda Deos. 

Utre^ AnUioduu erat cwMa mahu MMtri : mu qnit neouMwet PiOfdMm i€Chm 
alum» orijktf acenbmne, purebwr fnmdm pmm /eUci emMu dmiitML Si TiepoU' 
Wtf ddrfeeerat katUim Sarpedonu JLycit mMgmm* mi»y nUekuda mea redmtegreta 
eet morte Tkpoiemu ToBdem fnicimf m ertt trmeidedme iu metrie Grmeiej eer 
mei mBmmtie fiebat frigidxae glaeie, At Drnu premtiae beite proepexU amori meo 
pudAeo : Tr^ redacla eet ia favillm taarito mee n i c a /i iiiit. Daee» Grmd redivc' 
rwU; aree/amant; prada de barbarie appeaditur Diie patriie, Puelke portant 



'^^•^<^<^^^>^>0<^>^^ 



timore fait oommnUta. Vide inf. Epist. m. SS. et aUbi. BicniMim^SO 8a« 
jMma, pro ciirs.— -21 Scr. codex m ame pro fmfftrii.— S4 Volg. eittereo, Sed 
«iiMrirai Heins. prafert.— Sd Malebat Dardam Fraacint pro harbara: ted 



MOTC 



deriTare. Qaod quidem iit natur» 
et fiuittt oostne cognitionis et pro- 
▼identiae, ita et infiniti erga noe ip- 
S08 amoriSy est yitinm. 

17 MemeBtiaden] Patroclns Aiit Me- 
nmtii filins, Achilli amicitia oonjnnc- 
tissimos. 

Fdlsis] Cnm Acliilles, pr« ira, qnod 
silii Agamemoon Briseidem rapoisset, 
ampliiis pngnare nollet, Patrocins, 
■ese Trsjmsos putins territnrnm, ejns 
Herois arma indtiit : ▼erum cnan io 
Hectorem tnddiMet, ab ipso tracida- 
tns est. Falsa itaqne dicnntnr Pa- 
tndi arma, qood ejot non essent. 

18 Poete] Scilicet timebat Pene- 
lope, ne aliqnaodo Uljsses, insignis 
iUe ddorom fabricator, in suis fnin- 
dibns interciperetnr. 

19 TJepoleimis] Herculis ex Asty- 
ocbe filins ; qnem Sarpedon ReK Ly- 
ciminterieclt. 



Lffeiam'] Id est, Sarpedonis Lycil. 
Lycia vero ad mare Mediterranenm, 
inter Pampbyliam et Cartam, Jacet. 

Tep^ecered] Sensns est, Si qnis Sar* 
pedonis bastam inllepolemi sangnine 
calefnctam narraret, metuebam ne 
tn, Ulysse, forte is esses, quem ille 
mactaret. 

21 iidktris] Greed» ; ab Acbaia re- 
gione ita dictis. 

29 Frigidiue] Propter metom, qui 
sanguinem ad interiora retrafait 

23 Deue] Hymenaeus, ant aliqnis 
aliiis. 

25 ArgoUei] GrtBei ; ab Argolide 
Peloponnesi regione ita dicti. 

Rediere'] Ut Menelans, Nestor, ez 
qno omnia se, per filtumTeleraachnm, 
didicisse, po^tea agnoscet Penelope. 
Ceterum notandnm est, plerisqne dn« 
ctbus Gnecis fataleet Inctnosum bel- 
Inm Trojannm fuissei pancosque io« 



Digitized by 



Google 



«BtOIDM. BPI8T. I. 



47 



Grata ferant Nymphad pro salTis dmia maritiB ; 

mi victa 8uis Troia iata canunt 
Mirantar jnstiqne senes» tiepidaaqiie pneliad ; 

Narrantis conju pendet ab ore Tiri : 
Atque aliquis posita snonstrat fsra prBlia mM» 

Pingit et exiguo Pergama tota mmo : 



30 



i i ii i ira gratum taunttm U ttm U m pro tiri» mA 



;^viri 



/««« 



Tnoana tmptTata a iictt fatis. ^giit «nte«y et foeUm HaMm admroHhir ea, ^am 
odicaDta 



debelloi 



icnDtor; oxaraMxa e»t loMu marUi Bingiila r^fermti», NamnuUta 
iortammm sii^ «wiim «bMUy H dmerikit gaiiaia rim Uiam 



#^»0»#l#»*»»'»l 



^ais nescit Barharoi io prini« Plirygea dictof ? Bmrm^Vf Nattm •ui^. HeiM. 
qaia Ntfmpkm lioc tensu panlo inaolentios. — 88 S»pe legitnr Troica, Optimi 
▼ero codices dant Trma. £t cevle Virg Uiiia sic paisiin ; apnd qoem Trmea 
ant Trotcu» nonqoam invenies. HeiM», — 91 Codices qoidam, et Editio Mi- 



NOT£ 



coliimes domnm rerertisse. 

FMMitf ] Ez sacrificiis et Tictimis 
-qaae Diis pro grntianim actione offe- 

TUItllf. 

96 P&akmr] Solebant enim Veteres 
.Etlinici arma et liostium spolia pr«- 
aertim Diis sois in templis appendere 
et coBsecrare. 

Barbara'] Id est, de barbaris Tro- 
Janis : omnes eniro, praeter se, Grsci 
barbaro» vocitabant. 

97 Feruni} Uaec omnia memorat 
Penelope, ot Trojie roina comproba- 
ta, aliaromqoe Oraecarum pueUarom 
isetitia declarata, graviorero et aeqai- 
erem soam faciat querimontam. 

Nifwipluel Id est, aovaB nuptae, 
TCl potios joniores. 

28 Faia'] Cum omnia ex erdine 
fiant Fatomm, id est, decreti divini, 
nihil mirum si Fala pro ipsis rebos 
£ato prsatitotis sumaDtor, proot fiC 
iatiid, boc in ioco. At vero liic ordo 
Fatorom, netcio qoo, qaammvis re- 
rom concortOy apod Ethnicot, coUi- 
gabator. Hnc foiiuie dicontnr Tro- 
jaaonun fata, qoibot ineapletit Trqia 
«api non j>ottet. Vita Troili, Priami 



filii : faonc Achiiles maetavit. Co»- 
servatio Palladii, id est, Palladis s|. 
molacriy qood in nrbe Trojani babe- 
bant ; ab Ulysse et Diomede, nocta 
orbera ingrestis, capsis arcis cottodi- 
but, eiportatom ett Tertio loco 
ioerunt Rbeti equi, si ante non ca- 
perentur, qaam * pabala gastassent 
Trojae, Xantbumque bibissent/ nt 
babet VirgiUas : ab iisdem Uiysse et 
Dieotede abducti sont, ut videbitinr 
postea, Ultimom foit sepolcrum 
LaomedontiSy qood erat in portaScaea: 
atqoe illud violatnro est, cam a Tr«- 
janit iptis diruia eat porta, ot eqao 
llgneo via apertretnr. 
. 80 Miramiw] £a, tcilicet, qoae de 
bello referontur. 

50 Peadei] 'Id est, maximo*cnm 
atudio aotciiitat. 

51 IfMiJlral] Idest, qaatiadoca- 
lom ostendit, didocta vini gottola, 
ad cMjnsque rei titom in tabolada» 
•igBandum. 

M Pergama] Alii Trojaray aUi Tro- 
janas arcet esse voloerunt. Propcie 
u| videtor de hit dicitor, qo o nqaa m 
et urbs per arcet saepe iatfilligitnr. 



Digitized by 



Google 



48 



P« OVIDII NABONIS 



Hac ibat Simois> hic est Sigeia tellos, 

Hic steterat Priami regia celsa senis ; 
niic JSacidcs, illic tendebat Ulixes ; 

Hic lacer admissos temiit Hector eqaos : 
Omnia namqne tuo sjenior^ te qnaerere misso, 

Retulerat nato Nestor; at ille mihi. 
Retolit et ferro Rhesnmque Dolonaque caosos» 

Utque sit hic somno proditus^ ille dolo. 



as 



40 



wrhem Trtgtm. HaCy inquit ille, Simms fiuebai ; Me eit terra SigeU ; kie erec- 
IM fuerat palatium eublime eeme Priami, lUtc AckiUeey iUie Uh/$$es expUeabat 
tua tetdoria ; He Hector dilaniatuM pereulU terrore equoe eoneiiatoe. Neator emm 
eenex enarraiBerat omma fiio tuoy Jueeo te quaretCy et ille mihi retuUt. Renwu 
tiaoit qaopie et Wieeum et DoUma enee pereueeoe, et quomoio cMer eoporej alter 



^•^•^•^•^•^^k^^g^i^^ 



cylli et «lioruin jamque pro atque. — S9 Plorimi veteres hoc eet : octo hae eet ; 
anod Heios. potat vemm esse. Bnrmann. praefert kicy nt respondeat r^ 
uHe: Henfiaf. hae eet, e Gn. 1. 2. 4.~S5 Frnstra qnidam Codices lUue JEae^ 
iUue temUb. ignorabat scilicet librarinii ille, tendere pro, Tentoria ponere, 
nuni : iUe vero pro, Ire, Proficisci, cepit. fittnn.— M Vnl|^o alaeer mieeoe, 
£x gloBsemate citato ab Heins., apparet lectum fnisse alaeer Mjftee. Legen- 
dnm docuit Egnatins, admtfSM. — Z9 Haec lectio Rheeumque absqne nlla U* 
ters suspicione reperitnr in uno Vaticano, qusB vera est. Ciefauue, — 



NOTiE 



SS Simoie'] Flnvins, vel potius ri- 
vnlusy agri Trojani. In gen. iSlmo- 
eniie* 

Sigeia] Campns Trojanns ; a Sig«o 
Promontorio, nbi sepnltus Acbilles. 

S5 ^aeide*] Acbilles, JEnci nepos. 

36 Laeer'] Ita omnino legendum 
esse, cnm doctis viris, censeo ; non 
alaeerf ut volnnt alii. Atqne intelli- 
gendnm istnd de Hectore ab Acbille 
circum muros Iliacos raptato : pront 
refert Virgil. 

97 Senior] Qnia tres vixit setates. 

ilftsso] A MineiTa, quas formam 
Ment», Anchiali, Taphiomm regis, 
fiiil, indoerat. Telemachus entm, sola 
nntrice conscia, Pylnm ad Nesto- 
rem, et Spartam ad MenelaonA, clam 
matre concessit ; qnod qoidem nnnc 
ab ipsa dissimnlatnr. 

S8 Neetor] Pyliornm Rex, Nelei 
fiUoSy vir snmma pmdentia daras. 



S9 Rheeumque] Rhesus £ionei fuit 
filios, Rex Thraciae ; qni cum noctu 
in Priami anxiliom venisset, atqoe 
adeo extra nrbem perooctare coac- 
tus esset, cnstodibus suis ex itinere 
fatigatis et somno pressis, ab Ulysse 
et Diomede deprehensus, ab usdem 
in tentoriis oppressns est Ex quo 
ejns eqni, candore nivali, prsBsertim 
vero pernicitate ventis comparandi, 
ad eastra Gnecoram abdocti snnt. 

DoUmaque] Foit Dolon vir Troja- 
nns, Eumedis filius, qni pactus cum 
civibns suis, nt sibi in remnneratio- 
nem AchilUs equi darentnr, post vic- 
toriam,quaro animo praesnmebaty spe* 
cnlator in cantra Onecorum advenit 
Veram a Diomede et Ulysse depre- 
hensus est, qni et ipsi speculatum 
venerant, eaqne in parte viglUas en» 
rabant. Promissa fnerat ab Ulis Im- 
punitasy siquidem Trojanonim consi- 



Digitized by 



Google 



HSR01DB8. BPIST. I. 49 

Ansus es^ o nimiam nimininqae oblite taoramy 

Thracia noctamo tieuigere castra dolo ; 
Totqae simnl mactare viros, adjutas ab uno : 

At bene cautus eras^ et memor ante mei. 
Usque metu micuere sinus ; dum victor amicum 45 

Dictus es Ismariis isse per agmen equis. 
Sed mihi quid prodest yestris disjecta lacertis 

Ilios ? ety murus quod fuit ante^ solum ; 
Si maneo^ qualis Troja durantc manebam ; 

Virque mihi, demto fine carendus, abes Y 50 

Diruta sunt aliis, uni mihi Pergama restant ; 

Incola captivo quae bove victor arat. 

« 

frmidt uUerefptutfuerii, Nim veritut e«, o nimit atipte nimit negUgent iuernmf 
mdire cmtin Thneia naeimmti frmde ; ei uno tutteniaiut, jugulare coi^uneiim tol 
virot / Ai enim egregie proeidut eraty ei amiea mei reoordabare ! Pedut meam 
attidue irepidami ; donec dietut et trantOtte victor per catira amica vectos equit 
"Thraciit. Verum ficid me jumt Tnga dtntfa vetirit Ifrackiit, et terra ^ptuet fuH 
mwrut anted ; tiquidem ego permaneoy quaUt eram Troja ttanie ; et marituM menfl 
ahtent ett^ quo nunquam frui lieeai 7 Arcet lUacte tMaim muilt pro alttt, Mper- 
aunt imM toU; quat cotonu» mdor tubigit hore rapto, *fam fruget tuccreteruni 



^>*S»^»i»i^»».»^^^^ 



42 Id qaatnor incmbrapU frangere cattra* Scd fangere probnm e«t. fieint. 
— 45 Libri pliirimi tremuere, aut ffmtiere,aat tumuerey ant metuere, aut riguere» 
Malebat Franciu» AchiMfum pro andcum. Perperam : et recte Parrbasins hoc 
verbnm amicum ostendere deposuisse timorem. Qoid cnim ex amico timen- 
dam? Burm.— 46 Dicerit Gottorf. et Francof. codices. — 48 Pianmi codi«> 
cet IUan agnoscunt. In nonnullis membranis mnrutquo, In quibnsdam 
fui: forte qua: nam in uno LAvaniensi erat qua. Heins. — 50 Vulg. habent 
abeti. i^alatinas nnns et alii codioes abet.— 61 Inveni codicem,qni eruta 
habet pro diruia: quod vero non prol>o. Heint, SoH mihi mnlti codicei 

NOT£ 

lia aperiret ; ez qno factum de Rheso 42 I%racia'] RliesiThnicii. Thracia 

prmcipue nt indicaverit. Vernm dig- vero Europae regio est ad maris £gei 

na raeroede, qnanquam improbe, om- Septemtrionem ; un<|e nomen fidjecti* 

nibns ab Ulysse perceptis, jugulatus vum Thraciut, 

est. 43 ilfodare] Non Uiysses, sed Dior 

40 Hic] Rhesns in tentoriis dor^ medes caedem peregit Rhesi, et dfto- 

miens. Hic pro alter positom : aiias decim socioram. Verum marito sno 

kic ad proximum refertnr. adblandttur Penelope. 

Doh] Qnem Dolon adversns Or«r 44 At bene] Ironiu est. 

cos paraverat : neque enim verisimile 46 ItmarUt] Tbraciis ; ab Ismaro 

est, Penelopen marito proditionem monte Thraciae. 

exprobratnram, qnam ille admisit in 48 Murut] Id est, Qnid mihi pror 

se, cum fidem Doloni datam non ser- dest, qnod mnri Trojaui solo aeqoatl 

vivit. foerint? 

Ddjpfc. ei Var. Oat. Ovid. D 



Digitized by 



Google 



fiO P. OVlDll NABONIS 

Jam seges est ubi Troja fciit> resecandajqne falce 

Luxuriat Phrygio sangaine pinguis humm. 
Semisepulta yiram eurvis. feriontar aratris S6 

Ossa; ruinosas occulit herba domos. 
Victor abes ; nec scire nrihi, qu» oansa morandi, 

Aut in quo lateas ferreus oibe^ licet. 
Quisquis ad hcec vertit peregrinam Kttora puppim, 

IUe mihi de te multa rogattis abit : GO 

Quamque tibi reddat, si te modo Yiderit usquam^ 

Traditur huic digitis eharta notata meis. 
Nos Pylon, antiqui Neleia Nestoris arva» 

Misimus : incerta est ioma remissa Pylo. 
Misimus et Sparten : Sparte quoque nescia veri ; 65 

Quas habitas terras, aut ubi lentus abes ? 

Mbi TV^ atetitf et es demetendis /alce menorla; aolum ftecundatum Btaguine 
Tngano ubertim producit l^ta» aegetea, Oeoa Memitecta virormm Troum yuUantur 
aratri» incurvis ; gramen tegit damoa in ruinam proanf ; Victor desideraria ; nee 
jPMHun cofrnoscere, quat tit tlbi ratio mortB et cunctationis, aut tn qua mundi 
parte tu durui iatites. Quicumque navem extenm admoret ad htec Uttora, ille di*- 
cedii pUarima d fftede te interrogatu»: ettabeHa eignata meis digitit HU dantur, 
aua» iibi tradat. ei ealtem te alicubi conepexerit, Nos misimus Pylon, in agros 
Neleias Nestorts ; fama ineerta de te remissa est nobis Pyh, Misimus quoque 
Spartam : sed Sparta est etiam ignara teri, qucs arva iMiCoUs, aut ubi tti tardus 



^>*^^0^*>^^^^>*^^f^ 



habent.--6a Pro Ineola lege accota. Heins.-^55 Mallet flnduntur Franciuii, 
non ego ifinditur enim terra aratro, ted ossa semiftepnlta ferinnttir et percu- 
ttnntur. Lncan. tii. 859, ' Pluraque ruricoUs ferinntinr dentibns ossa.*— 
66 Agas pro abes in Ser. ; qood placet pre Tulgato ; si kabites quoqne reponatur, 

NOTiE 

QiMd] In quibnsdam legUor i/ao ; Orbe] Orbis k>arte, aot regione. 
in aliis 71», anctore Heinsio. 59 Quisquis] Amoris anxietatem et 

51 R^seanf] Id est, Eodem sam impatientiam ulterius declarat. 
loco ac si Troja staret ; nam tu abes, Hirc] Nostra, scUicet, Ithacensia. 
quasi ilta expugnanda sit Vertit'] Proprie. Naute enim, com 

52 Arat] Maxime augetor affectitt ad portum perveninnt, puppbn in lit- 
bta cbmmen^oratione. tns conTertunt. 

54 Pbrygio'] Trojano. In Phrygia 63 PyUm\ Tres snnt in Pelopon* 

enlm minore, seu Troade, stetit Troja. nesi parte occidna. Utra Tero fnerit 

58 Lateas] SoKpicionem et aflec- Nestoris qoamvis ambigitur, pleri* 

tum habet vox ista ; quasi Penelope qne tamen, eam quae jacet in medio 

nndeqnaque maritum sunm qtittsie- aliamm, ad meridiedi 6amim8 At- 

rit, ilte Tcro, forte alio amore irreti* phtei, esse Tolont. 

tus, sese occoltaverit. Neleia\ In qnibus Ncleos regiiavif. 



Digitized by 



Google 



nBR01-DB8. RPIST« I. 



51 



TJtilias starent etiam mofc moeiiia Pboebi ; 

(IrascoT YOtis hea levis ipsa meis !) 
Scirem ubi pagnares ; et taotom bella timerem ; 

Et mea com multis. jancta querela foret. 70 

Quid timeam ignoro ; timeo tamen omnia demens ; 

£t ^idt in curas area lata meas. 
Qusecumque aequor habet, quaecumque pericula tellus, 

Tam longae causas suspicor esse morae. 
Haec ego dum stulte meditor (quae vestra libido est) 75 

Esse peregrino captus amore potes. 



moroiU. Mun «6 Apotttne exMtructi mmc adhMc cownnodnu pro me emtU erecti: 
heu, ego iMCOiuieme atkcctnneo voti» mei$. Mani/e$tum esMet mikij quo tn loco mi' 
tUareBf si Troja staret ; et r^ormidarem tantum pratia ; et querimouia mea ea$et 
commuMi$ cum muUi$. Nnnc u€$cio, (ptid riformidare debeatn ; attameu tnagfia 
cuncta reformido; et campus ra$tu$ apertu$ e$t mei$ $oHciiudinibn$. Cof\}icio om- 
nia di$crimina, qua mare et terra habetf €$u in culpa tam Umg<e cunctationi$. 
Quando ego hac incaute rolro aninuf (qute w$tra est protervia) tu pote$ €$$e ir- 



^^^^>0^0»^^^^^ 



ut iD uoo Mediceo est. Valgata •criptura miDvs LntiDa eat. Heine. Lentua 
ngk laalebat Capef«rreiia. Piemmque 04imma poatponltnr t^ om, et periodus 
T^ o6r*.— 67 Lege etiamnum, HeinB.— 77 Ita ez optimis codicibus et editio- 



NOT^ 



Voces vero istap, NeUia orrii, per ap- 
posttionem cnm voce Pylon jnngun- 
tor. 

64 InceHa] Id est, Nihil certi de 
te ex Nestore didicimns. 

•5 Spmricn] SparU, seu LaeedaB- 
mon, Regia fuit Menelai ; de qna jam 
•upra. 

Neacia'] Nescit Menelaus ubinam 
tu sts. 

66 Abe$] Scripturam hanc minns 
X<atinam dicit Ht^insins. Quamobrem 
Bon video. Pro abea mallet ille aga$, 
qnod in cliartaceo esse dicit Scrive- 
rit ; reposito tamen habite$p pro habi- 
ia$, nt in uno Mediceo extare idem 
testator. 

67 UtiHtu] Propter id, qnod addit 
postea, ' scirera , ubi pugnares,' Scc. 

Pheebi] Fabula est, PluBbiiro, seu 
Apollioem et Neptunum, mercede 
promisaa, Laomedooti Trojaoorum 
Regi mnros aedificavisse. Troja ita- 



qne per Apoltinis moros intelligenda. 

68 Voti$'] Scilicet Penelope, prins- 
quam Troja eversa esBCt, ut id brevi 
fieret optabat; quo citius maritus 
suas domnm reverteretnr. 

60 Sdrem'] Si etiamnom Troja sta- 
ret, scilicet. 

70 Jtiiida] Plurimis vero de caiisis 
magno est solatio miseriarom socie- 
tas, mnliercnlis prspsertim plebique, 
ooa cordato viro. 

71 Jgnoro] Postqnam deleta est 
Troja scilicet, nec scire possum nbi 
ta sis. 

72 Patef] Id est, looomera snot, 
qtiae ego pro te timeo, quKque me 
solicitam facinnt. 

74 8u$picor] Id est, Suspicor te in 
quodlibet discrimeo iocidisse. 

75 Hac] Dnm stulte ego de te sum 
maxime solicita. 

Ve$tra] Mious iovidiosiim est, quam 
si dixisset tna. Etiam credibiliiu est. 



Digitized by 



Google 



52 P. OVIDII NASONIS 

Forsitan et narres, quam sit tibi rustica conjiix ; 

Qusd tantum lanas non sinat esse rudes. 
Fallar ; et hoc crimen tenues vanescat in auras ; 

Neve, revertendi liber, abcsse velis. 80 

Me pater Icarius viduo discedere lecto 

Cogit, et iramensas iiicrepat usque moras. 
Increpet usque licet : tua sum, tua dicar oportet 

Penelope ; conjux semper Ulixis ero. 
Ille tamen pietate mea precibusque pudicis 85 

Frangitur, et vires temperat ipse suas. 
Dulichii Samiique, et, quos tulit alta Zacynthos, 

Turba ruunt in me luxuriosa, proci ; 

retUua amore extero, Fieri etiam potett, ut /abuleri» quam incuUa nt tibi uxor, 
qute modo wm patialur lanas rudea, Utinani dedpiar^ et hac criminatio tn auras 
nbtiies discerpatur ; nete cupioM ewe foriiy data poteatate redeundi. Icarius pater 
tneiis me urget deserere lectum marUo deatitutum, et indesinenter arguU immo- 
derata» tuas moraa, Quamvifl indeainenter arguat ; Bum tua ; opua eat, ut ego 
uocer tua, Peneiope aemper ero uxor Ulyaaia, Interim pater flect\fur pietate 
tHM, et precibua caatia ; et ip$e minuU tim auam. Proci DuUchiiy et Samii, et 
quoa produxU 2^nthua eminenaf agmen Ubidine excitum, cum impetu in me con" 



nibnt. Narraa habent minus emendatv. Biirfii.~81 Francius decedere vel 
aecedere malebat.— 83 Vulg. tua aim: sed tua aum habent sex codices, <fuod 
efficacius. Non enim vovet, sed asseverat Penelope se Ulyssis esse ; et ideo 
quoque dici Uiyssis vult, ueqne alteri in conjugium concedere. Burm. — 
86 Forte, temperat ira auaa, Heins. Melius tamen legeretur temperat inde 
auaa, propter pietatem meam et preces pudicas. Saepe haec vocula inde loco 
puUa ab ipae et Ule: vid. ad Met. v. S56. et vi. 660. et ita Epist sequente 654. 
* Parte satis |>otui qnalibet inde capi.' Francius malebat vocea temperat ipae 
auaa ; quod miiiime placet. Bersmannus Propertianam imitationem volebat 
ex £leg. ui. 21. * Victrices temperat ira manus :' ubi et iUa, vide Broukh, 

NOTiE 

quod niulti factitant, ab Ulysse qoo- 82 Cogit] Pro jure paterno ; nara 

que factum fuisse. patris voluntas puellis, hac in parte 

70 Captua] Ad Ulyssis amores allu- pra^sertim, ubi eas non habent admo* 

dit ; qui cum Circe et Calypso dici- dum reluctantes, pro irge habetur. 
tur consuevisse. 86 Frangitur] Flcctitur ; ita ut rai- 

77 ForaUan] Afiectus maxime nio- nns instet, miniisque me ad aliud 

vet haec 8u»picio. conjugium compellat. 

70 FaUar] Id est, Ne sit istndy 87 DuUchii] Dulichiuin insula ost 

qiiod suspicata suni. una ex Echinadibus, Peloponneso ab 

Kaii«acatj Nihil »it. occasu adjacens. 

81 Vidua] A tc derclicto. Id est, Samiique] Samos vel Samns, do- 

Vult patcr ut alteri nubani. men est plurium insnlarum. Hie 



Digitized by 



Google 



HEROIDES. KPIST. I. 



53 



Inqtie taa regnant^ nullis prohibentibus^ aula : 

Viscera nostra, tuae dilaniantur opes. 00 

Quid tibi Pisandram, Polybumqne, Medontaque dirum, 

Enrymachique avidas, Antinoique manus» 
Atque alios tefcram, quos omnes tarpiter absens 

Ipse tno partis sanguine rebus alis? 
Irus egens, pecorisque Melanthius actor edcndiy 95 

Ultimus accedunt in tua damna pudor. 



^airruntf H imperimm m tua regia cUinenif nemine impediente ; dtetf ur /»«, f)r«- 
eordia nosiru^ dHaceraniur. Quormim tibi nominem PiMmdruMy et Pohfimmy et 
erudtUm MedomtOj et manno rapacea Ewrymacki et Antinoi^ al^e aUoi^ ^uoo 
emnetoo tu afraeiw nutriOt non aine tuo dedecore^ bom» acquiaiUio oangwine tuol Irua 
mendicuM, et MelanthiuMf qm agit nofttros gregea^ ut eomedantwr, poatremum dede» 



<^«<x^<>»s<r^«»^v*s^ 



Biinn.— 90 Dt/aiitaii/ttr rectius melioresex tcriptis, quamdi/oc^raii/itr, quod est 
iii volgatis. Respexit Homert illa, Odyss. n. ftl5. icHi/jutra dapddirrooatr, Hoc 
verbum svpe Ovidio redonavimon in Metamorphosi. Ita et infr. Am. iii. 9. 
* dilaniata comas :' et ibid. 696. * Dilanient vigilum te qooqoe turba canom :' 
vulgata tamen retiueri potest ex Epint. iii. 86. nbi : ' Qnid larerat Danaas 
inipiger Hector opes.' Haim.— 91 Qusdam liabeut Polybon: et in multis 
codicibos Heins. scriptnm invenit Polybum Medontaaue. Hic copulara inse- 
rendam fnisse Egnatius admonnit* — ^9S Elegantius Junianus Codex quixlque 
aUoa : qnamvis ego quidte mailero. Barman, — 95 Ador Heins. legendum cen- 



NOT/E 



vero de ea agitor, quae Ithacs adja- 
cet, Cephalenia, commoniori noniine 
appellata, nbi etiam orbs fuit Same. 

Zacfnthoal Insula est juxta Cepha- 
leniam, ad meridiem. 

88 Turba^l Proci turba, appositio 
est. Hinc vero 24. inde plures pro- 
caciter Penelopen appetivernnt : nam 
nihil attinet ejusmodi niigas accurate 
recenser^. 

89 Regnant] Valde est istud invi- 
diosum, quodqne Ulyssem possit ma- 
le nrere, domnmque reducere. 

90 Viocera\ Opes vi^cera ; iterum 
appositio. Siint certe eqoidem opes 
viscera, quando ex natura intelligun- 
tur, siqnidem per eas vita quotidie 
recreatur. 

91 Pisitfidnim] NonnuIIos invidlo- 
sissime nominaty ad fidem etiam fa- 
ciendam. 



Medoniaque'] Hic prseco fuit 

Dimai] Hunc locum nonnnUi so- 
licitant, quod dirus non videatur, cui 
fere oni ob minora delicta Ulysses 
pepercit. Verum prsterquam quod 
nihil necesse est tfinuii exponere cm- 
delem^ com pro magno etiam a Vir- 
gilio iisorpetnr, fieri potest, ot hic 
Medon, erga Penelopen ex amore 
mansuetns, in alios diros et crudelis 
fuerit. Vel forte etiam ex obsccEno 
et truculento bomiuis vultu, ita eum 
Penelope vocitavit. 

92 £Hryiiiac^Hc] Hic erat quem 
Penelope Icarius destinabat. Qiii 
vero foerint ibti nebnlones, quos vo- 
cat Horatins, param interest cog- 
noscere. 

ilii/tiiot^u^] Fuit hic ciim Euryma- 
cho procus ex primoribus. 

95 /nt»] Itliarensis mendicus, cor- 



Digitized by 



Google 



M 



P. OVIOII NA80K19 



Tres sumas imbefles niunero, sine viribas uxor^ 

Laertesqae senex^ Telemachasque puer. 
nie per insidias psbiie est mibi nuper ademta»; 

Dum parat, invitis omnibns, ire Pylon. 
Di^ precor, boc jabeant, nt eantibns ordine fatis, 

llle meos oculos comprimat^ ille tuos. 
Hoc faciunt custosqae bonm, longsByaqae notrix ; 

Tertius^ immande cura fidelis barae. 



100 



cui, aeceduni m iua ianma, Tra immu nwmero, bOh tiM^M, im^ desHtuta viri' 
bu8, Lamiei emuaf, elpner TelemaekMa. Atqae iUe eet prvpemodmn miki per tfo- 
Um mtper erephm^ dem fnalwr ire PyUmj emteii» remtentibiu, Precer utMHikoc 
vetini, ui/atie eeamdum ordimemproeedeutibm, Hle eUmdai meoe aeulea, iUe claadat 
tuee. Bubuku» noster, ei naax mdrix toa, ei ieriiue cuaice eaduiua mtlif , MirM 



*^^S0*^^'^>^^i^^^ 



sait. Vulgati babent aueter edendi.—lOl Heios. maUet, li per membranai 



NOT^ 



pore vaatiis, sed nuUit viribas, ntpote 
quem Ulyases pugno mactavit. Pia- 
thoa vero est a person» humilitate. 

MeUtnthiua'] Fuit hic Ulyssis ovium 
Magister, qni pinguissimas qnasque 
in procorum epulas ad lanienam age- 
re solebat. 

96 Pudor] Irus et Melanthius pn- 
dor, appositio: Id est, qoi per sor- 
tis sute ignobilitatem roaximo sunt 
tibi dedecori. 

OS Telemachuaque] Filius Ulyssis. 
. 90 Per inaidiaa] Quas molitos est 
Autinous; proci ad Nestorem eonti 
Telemacho paraverunt ; qnasque ille, 
Palladis ope et numine, effugit. 

100 Inviiia] Fabula est, Telema- 
chum, suasu Palladis, ivisse de PaCre 
sciscitatum, atqne id illom clam ha* 
buisse, neniine,prseter nntricero, con* 
scio. Igitur, vel Penelope mentita 
cst supra, cum dixit, se misisse ad 
Nestorem, si de filio intellexerit : 
▼el, si id minos per rk omnibua^ proci 
tantnm erunt intelligendi, qui, ne 
ille aliqnid adversns ipsos machina- 



retnr, reformidarent. Quod si his- 
torisB fidem servatam esse supponasy 
per rb uwitia nascientes interpreta* 
beris, tum matrem tum procos ; 
quod qnidem ex Telemachi voto et 
opioione dictnro fuerit, utciimque. 
postea proci discessum ejus sobolue- 
rint, deinde etiam eidem insidias 
struxerint. Verum, nt quod ego sen- 
tio libere dicam, non neces^e arbi^ 
tror tam anxie ex Homero leges po-' 
nere Nasoni, multo minus Penelope ; 
vel si id adeo, nihilominus de indus- 
tria crediderim ita attemperatam fu- 
isse a Poeta Penelopes orationem, 
nt cnm eam rem, de qna loquimury 
dnbiam relinquat, utcumque vel gna- 
ti pietatem Ulysses, vel uxoris dili- 
gentiam laudet : atque hinc, tum con- 
jugales, tum paterni, in animi fiuc- 
tuatione majores moveantnr affec- 
tus. 

101 Ordine] Ita ut majores natn 
priores e vivis tollantur. 

102 Compriaiat] Qui erant genere 
proximi mortnornm clandebant ocu- 



Digitized by 



Google 



KJ3B04Q98. BFI8T. I. fiff 

Sed neque Laertes^ ut qui 9it umtilis amiLi^ 105 

Hostibus in mediis re^a tenere valet : 
Telemacho veniet (vivat QK>do) fortior aetas ; 

Nunc erat auxiliis illa taend«t patris. 
Nec mihi sunt vires inimicos pellere tectis : 

Ttt citius venias, portus et ara tuis. 110 

Est tibi, sitque^ precor, natus, qui mollibus annis 

In patrias artes erudimd» erat: 
Bespice Laerten : ut jam sua lumina condas, 

Extremnm fati sustinet ille diem : 
Certe ego, quae fueram, te discedeote, puellay 115 

Protinus ut redeas, facta videbor anus. 

9event. Sed neque Liurte$f nt qui nt ineptut ad wrma, petest tmperium ienere inter 
kettee medio$, JEtas praatanticr aderit Telemaeho, (ti vivat) mme iUa erat adHwanda 
tatda patria. Nee viree admmt, qm^MM areeam kietee n nostris tedHme : tu redea» 
celerius, qaippe qni portui sis et attare tuis. Habeey preear ot haben»f fiHumj 
^ erat imatituendue tenera eetate in virtutee patemae. Vide LaHerttn^ ut jam 
elquda» euoe eculoa; ilU trahit peatremum diem /atu Ego^ fiur eram adoleaeen' 
fulay eum prefectua ea^ tibi Aand dubie videbor vetida, uteumque properea. 



^<#^^^^^»*^^'^«»^ 



lioMt, />t, preeor^ ^juhea ed ^^W AfmauuAiecm codicea; et placet. ViUf.eniiM 
pro oniit^. NostraiD vero lectionem firmat lequens mentio Aoftitini, et/prhor 
eetoMy scilicet, armis tractandis. Btimi. — 106 Vakt meliores scripti quatuorde- 
cim, pro ▼nTg. poteat. Heins. — 108 Erit pro erat Leidensls Codex ; sed nHiil 
Bflta ; positnm enim est pro eaaet. Bnrm. Fovenda AmbrosiaBos cod«x : Mon 
mJe. Burm. iSec.~llO FraBcios maliet potiua: idqoe et Heinsio piacuit, ut 
.£p« vu. 148. * lios potins popolos,' Stc. sed citiua, qoia nos imbelles somns, 
et ideo in mora snmoinm pericolom. Redeaa habent viginti codices. Idem. 
Portua et aura tuia, nostri constanter, nisi qnod Argentinensis satis antiqans, 
portua et avara : mendose. Ciofanns e suis notat portua et ara, qood ▼enini 
est. Hms.'->113 Cfaiidiismagna pars codd. Eadem diversitas est £p. x. 120. 
— 114 Fatia septem seripti; forte recte ; ot intelligat diem a /atia scrtptnm. 
B«nn.— 116 Viginti Mss. tMnios; qood pro raiieas. 8ic in iaitio ipae veni, 
Heins. 

NOTiE 

los. Qoanqnam aoctor est Varro, bnsdam legitnr, inutiUa annia. 

npod NonioiB, ne filii parentibos in 106 Boatibua] Procis soUicet. Hac 

obilH oeulos sogiUarent, jd est clan- voce autem Penelopos fidos amor 

derent, (nt Nouios exponit) lege Mae- commendatnr. 

▼ia cantnm foisse. 107 Veniet] Id est, Non jam ille 

104 Cum] Id eat, qni cnrat Me- potest tot hos&s depeUere : adeoqne 
tonynia est, qnas vim maxime aoget necessatiom est, nt tn, Ulysse, ve- 
orationlt. nias. 

105 Sed ueque'] FeatiBBt ad coboIo- IIO Porfcis] Id est, Qoi aobit om- 
iioncm Penelope. nia tota fadas. 

ImdUia] Qula aeaeK. Ioobo ib qai» III Haysrt] Vok aat miacrlcordiae. 



Digitized by 



Google 



66 P. OVIDII NASONIS 



NOT^ 



Candas] Ocalos claadas ; de moie, 116 ProHmi$\ Id est, indesinenter. 

nt snpra. Gall. Toui de iuitef 9an$ vou$ arrHer 

114 SuUinei] Id est, Vix animam nuUepart, 
retinet, ut te lemel adhnc videat. 



EPISTOLA IL 

PHYLLIS DEMOPHOONTI. 

ARGUMENTUM. 

DEMOPHooNyTliesei et Phaedne filius, a bello Trojano in patriam redienSy 
maria tempestatibut in Thraciam delatus, a Pbyllide, Lycurgi et Crustn- 
men« filia (qn«e tunc Thraciae imperabat) hospitio et lecto benigne suscep- 
tns est, cnm qua aUqnamdiu coosneyit. Andita deinde morte Mnestei, qui 
post ejectnm Athenis patrem Thesea imperinm occupaverat, ref^ni cnpi- 
dine captns, Phyllidi fidem dat se intra niensem rediturum, confingens ad 
res componendas se soas ire. Mox refectis navibns Athenas petiit, nec 
redire cogitat. Qnatnor igitur exactis mensibns, Phyllis ad enm hane 
epistolamscripsit; qna suadet, nti beneficiomm memor, fidem datam non 
fallat : qnod si aliter fecerit, violatnm amorem crtideli se morte vindica- 
turam minatur. 

xlospiTA, DemophooD, tua te, Rhodopeia Phyllis, 

Ultra pTomissum tempus abesse queror. 
Comua cum Lunaei pleno quater orbe coissent, 

Littoribus nostris anchora pacta tua est. 

Demophoon, ego PhifUis Thracia, tua hoepita, conqueror te desiderari ultra tem- 
pu* aa$ignatuM, Anehora tua promma e$t a te nootris Uttoribu$, poalquam cornua 

S Quater dedit Burmann. ex Gro. et Med. in aliis $emel pro quater.-^S pleno 

NOT JE 
Rhodopeia] Thracia, a Rhodope £o enim temporis spatio evenit, ut 
moute l^hraciae. Lunae utmnique cornu, tum decres- 

S Cornua] Id est, post meusem. centis tnm creacentis, in uovnm or- 



Digitized by 



Google 



HBR01DE8. BPI8T. tl. SO^ 

Lona qaater latait ; pleno qoater orbe recrevit ; 5 

Nec yehit Actaeas Sitbonis unda rates. 
Tempora si numeres, bene qnae nnmeramus amantes, 

Non venit ante suum nostra querela diem ; 
Spes qooque lenta fuit : tarde, quas credita Isedunt^ 

Credimus ; invita nunc et amante nocent. 10 

Saepe fui mendax pro te mihi ; saepe putavi 

Alba procellosos vela referre notos. 

iMna eoncurrisierU iemel, pleno orbe, Interim Luna i/Maier receatU^ ea ^aier 
renovata ett toto orbe ; nec mare Throciuin reducit natee tuas AthenienMet» Si 
numeree diee, quo§ nos amaniea bene numeramui, nottra de te querimonia non exa- 
rHur onie euum tempue, Spes quoque nottra longior fmt ; iero credimui ea, qva 
eredita nos crudant^ et jam coaet^B amanti offichaU, Stepe mentUa tum imAt pro 
ie ; ieepe crtdidi auitroi proceUoeoi reducere taa vWa candida. Male ium precata 



ett ex Ha. coi consentiunt Ou. Codd. vulg. toto. — 7 Qua noi numeramui aman- 
ieiGu.l.—O Mst. quidaro rfail : sic et Epist. xvii. 108. ' spcs tua lenta 
▼enit' ex Mss. Pro tarde qua, Lincolniensis et nex alii liabent qua tarde. 
VoMit codex iarde quoque: locus corruptns. Forte : * Spee quoiiue lenta rrati, 
iarde (quia credita lceduni) Credimui. Heins. — 10 Gu. 1. invito nunc ei amore 
nocei. Gu. 4. incita nunc in amanie noceni. Heusing. ab Ovidio scriptum 



NOT>E 



bem concnrrat. 

Quaier] Id est, Quartus est roensis. 

6 Nee vekU] Id est, Tn non redis. 
Fref]aentiores snnt istie fignrae, quai|i 
ut eas annotare opns »it. 

Aeaioi] Id est, Atticas, Athenien- 
ses Demophoontis : a Grssco hieriij 
qnod Attica Regio littoralis, et undis 
fracta sit. 

SHfumii'] Thracia ; a vetnsto nomi- 
ne Sithony quo appellatam fuisse 
Thraciara refert Gellius. 

8 iVoii venii] Omnino; siquidem 
poftt exactuMi primuni mensem pote- 
rat Pbyllis Demophoonti promissa 
oggerere. 

9 Spei] Id esty Diu etiam speravi 
te venturum. 

Tarde] Sero credidit Phyllis De- 
mophoonta deceptorem esse, qui non 
rediret. Citius istud si auimo sedis- 
set, ipsnm hospitio et lecto non com- 
oumicasset ; vel saltem communi- 



catnm non dimislssct. 

lAtdmni] Postquam se ludificatam 
esse non credit modo, sed certo sen- 
tit. 

10 Credimui] Pessime istnd expo- 
snernnt, Te venturum sperarons : im- 
mo contra, Credimus te non ventn- 
rnro, te deceptoreni esse. 

Inviia] Non libens qneror, sed 
amor cogit, interpretantur. Nihil ad 
rem. Fatetur Phyllis se ainare, quan- 
quam potius deceptnrem optaret 
odisse, et id tantum. 

Noceni] Nocet omninoamanti,haic 
homini credidisse quem amat, com 
sese ab eo derelictaro sentit. 

11 Fui mendax] Mnltis mentita 
sum, exponunt/adeoqne nihil postea 
dicam. Osciianter. Sibi mentitani 
hoc ipso versn Phyllisait. Scilicet 
ipsa qnirJibet excogitavit qme De- 
mophoonta remorari sibi pi>rsnasit. 

13 Noioi] Notus vontus a meridie 



Digitized by 



Google 



58 F. aVKDII KA80N» 

Thesea devovi^ quia te dimittere noUet; 

]Vec tenuit cursus forsitan ille toos: 
Interdum timui^ ne^ dum vada tendis ad Hebri, 15 

Mersa foret cana naufraga puppis aqoa : 
Saepe Deos supplexy pro te, scelerate» rogavi, 

Cnm prece thuricremis devenerata focis : 
Ssepe yidens ventos coelo peIag;oque faventes, 

Ipsa mihi dixi ; Si valet ille, venit. 20 

Denique fidus amor, quicqnid properantibus obstat, 

Finxit ; et ad cansas ingeniosa fhi. 

Tkeaeo, quod tiin redeundi poteHtUem non /aceretf neq%e UU formm reditmm tuMm 
jrrohibuU. Quandoipte rtformidaviy ne, dumpergie ad vada Uebri^ mvm tutt mh- 
fra^ium pasUj ettet eubmersa aqua alba, Sape «go euppUx «dorsvi Deotf ad al^^ 
tarta ubi thue erematurt et prectbus petiviy ut Iti, seeleete, proapera valetudine fnU' 
reris, Seepe cum cemerem tentoe mari et caio propitioSy ego mihi dixi^ Si iUi bene 
etty redit. Denique fidelia meus amor exeogitavit quiequid remoratur feetinan- 
te$; et fid eaUida ad fingendiun cauaat tuae retardationU. At tu taraut abaene 



■^^#s#^*s»sr^N»^i^«».» 



fmtat invita nune et amanie nocet. — 13 Heinsius praefert demittere. — 17 Vulgo 
egitor Seepe Deot tupptexy ut tu, sceUratey vakret, tfc, Recte legitar Deot : 
sic enim seqaentis pentametri constractio pottulat : ut sit ordo ; Sappe Oeos 
snpplex suni^eyenerata prece, focis tharicremis : hoc est, apad aras nbi thnra 
cremantur. Sed commentatores pentametrnm hoc cum seqnente hexametro 
omittnnt, quae res difficultatem ac dubitationem hanc illis parit. MicylU 
Dnbito yehementer an haec satis Latina sint, ut volgo le^niitur, et an vrece 
venerairi focitj recte dieatur. Codices vero variant : in pnori yersn quidam : 
iii tuseeleraie rediree, vel veniret. Pro tt teeteraie rogavi^ anua Regins et Lei- 
densis, quod mintme rejiciendum pnto, qnia et rotondiorem versum laeitf et 
sensnra optimum exhibet y rogare vero pro aliquo conlra Scoppium alibi vin« 
dicavimus : cum prece recepimns ex Palatino et Vaticano. Cum prece turi- 
eremittum venerata focU : ut intelligat con^^^a/ioiim proprie dictam, qiiaE 
preces addebat saerifieio ; non dudnm ante indncto apparatu, sed snblto, et 
ut res ferebat : vide quae ad Petron. o. 60. notavimns : et binc euppUeare 
tkure et mno. T%urieremit retinnimus, non thaeriferit, iit erat in qnibiisdam 
codicibus : Thurifera sunt regiones, nnde thut venit, sed thurierema arap, 
Art. Am. iii. 393. ' Visite thuricremas vaccae Memphitidos aras.' Avien. 
descr. arb.603. Mnter thnricremas hic Phoebnro vidimus aras.' Virg. JEn. 
IV. 458. et alii passim. Deis supplex volebat Hubertinus, sed nihil opus. 
Burm,— 19 Ferenies malebat Franclas : nec nego sappe ita Ovidinm et alios 
loqnl ; sed non Ideo nbique in nnam formulam cogendi. Burm, See, — ^90 lUe 

NOTiE 

spirans, iissecandosy qui ex Attica in 14 Cimnis] Tnnm llefy tnav navi- 

Thraciam navigant. - gatioiiem ; optime. 

13 Thesea] Patrem tnnm, quem 15 Hebrt] Flnvias eat Thraoiae. 

egocredidi retinere te; cnm nuUof 16 Cana] Alba; ex agitatioiiey et 

redirei. aerii permixUone. 

NoUet^ Pront equidem tnnc con* 29 Fuixil] Ad tui excnsationeio. 

jiciebam» adde. CauMs] Quibsa iter tuun impedi- 



Digitized by 



Google 



HIROtDM. SPIST. II. 



58 



At ta lentos abes» nec (e jarata reducaiit 

Numina, nec nostro motus amore redis. 
Demophoon, yentis et verba et yela dedidti ; 25 

Vela queror redita» yerba carere fide. 
Dic mihi, qaid feci, nisi non sapienter amavi T 

Crimine te potai demeraiBse meo. 
Unam in me scelas est, qaod te, scelerate, recepi : 

Sed scelas hoc meriti pondas et instar habet. 30 

Jura, fides, ubi nanc» commissaque dextera dextr» ? 

Quique erat in falso plurimus ore Deas T 

ea; nee Dii per ^imm jwra»Hj te reduemtt ; nee reterterie imfulem amore meUro, 
Dmopftoofi, eommirieti vetUu dicta et vela ; ego eowjueror vela carere remrnc, 
Scta carere/de. Dic mihi^ quid odmut, itid quod imcaute amavi 7 Potui te 06- 
Urinxieee flagitio meo, Umm eat inme flagitium, quod te excepi, eeelerate ; aed 
«9 genere Jlagitii te demendeee ddmeram, Uin sunt miiic jura, ubi fide», et ma* 
mufncta nuami, et multue Deue^ tpA eredt in ore tao perjuro 7 Ubi nune Hy* 



i»^^'^^^»^^^*»^^ 



liber vetas ; qiiod probat CiofaniM. Vnlg. ^tf pro ille. Nos com LoTanU 
eini eodice distiaximiu, ei vaiet iUe^ vemi, Burm.— 24 Tret libri habeat cap' 
tm pro motue, Captue amore fuit Demophoou, cnm primum viderat PhyUicia, 
Bunc ut rediret, moMri debebat. Unus etiam Heimii r€iit«; solenni muta- 
tioDe. Idewe,—tl Heinaina vnlt, Dic miki^qmd fed? einon tapienter ama^f 
Criminey t^e. vel forte patiewter, Ego vero nihil muto contra seriotos et edi- 
tos codices. Idem. — Sl Heinsins malebat jura fideaque ubi suMt / In Cod. 
Francofnrtensi erat juray fide» ubi »md 7 Sed ic6t naiic elegantins. Idem. — 



NOT^ 



tnm fnerit. 

9A At t» lentM»'] Affectns maxime 
movet, lioc in loco posita ista accu- 
•atio. 

JRcdMctmi] Non de Diis, sed de 
Demophoonte queritur, qui Deomm, 
9noa perjnrio vlolavity iram contem- 
nit. 

. 25 DirmopAoofi] Si ego aJlqnid vi- 
deo, non tam stomachationem habet 
baec denomitatio, ut volont, qnam 
amoris intimi^ sensum efmoUitiem 
^xprimiL 

Frr6a] Verba dare ventis, est qui- 
dem Verba tn eonvm Jundere, uti ex- 
ponnnt ; sed simpliciter et sine inter- 
prctatione, hoc in loco, htec phrasit* 
est int^lKgenda. 

37 NiiniioR] Clarissiiiraa HeinMOf , 



vei invitb libris, at nom, ^e. repoait 
Quamobrem non potni divinare ; sen- 
sus enim optimns est, qaem facit kc- 
tiorecepta. Gallice diceres, Qn^at^ 
/aity st ee n*e»t de wu» avoir aimi »an» 
ancune pr^cauiion7 

. 28 C^imttto] Id est, Ea re qnod ta 
amavi non sapienter, et sine diffiden'.. 
tia, tn simplicitate mea md servan- 
dam fidem addoci debuisses. Veris- 
sime. Nam bis qnidem neqniter fadt 
qui et fallit et fidentero fallit. 

Sl Jiira] Hospitii, Connubii. Istnd 
est quod Oallice per exprobrationem 
dicimns, Ok e^ le droit, Oit e»t la 

Dextera] Quas hodieqne fidei est 
tjmbolom. 
89 l>OMa] Copidoy nt volunt ; vel 



Digitized by 



Google 



eo 



P. OVIDH NA&ONIS 



Promissus socios ubi nunc HymenaBUS in annos, 

Qui mihi conju^i sponsor et obses erat? 
Per mare, quod totum ventis agitatur et undis ; 35 

Per quod saepe ieras, per quod iturus eras ; 
Perque tuum tnihi jurasli, (nisi fictus et ille est) 

Concita qui ventis sequora mulcet, avum : 
Per Veneremy nimiumqne mihi facientia tela, 

Altera tela arcus, altera tela faces : 40 

Junonemque, toris quse prsesidet alma maritis, 

£t per tsediferae mystica sacra Deae. 



menau» pactut in annos nostros cmyunctoKf qui erat miki aponsor et obaes connubU 1 
Juraaii miki per mare totwHy tjuod movetur ventis et undis, per quod ttepe cucur- 
reraa^ per quod rolebaa currere ; et per tuum amm (niri et iUe est faliua) qid tem^ 
perai maria turbata tentis: jura»tl per Venerein, et tela nrmu ad me ttpectantiaf 
ptr arcu$ tela aUera, per facen tela altera; et per Jimoiiem, qua alma praest 
lectis maritalibus, et per sacra mystica De<e tadiferce, Si unusquisque Deorum de 



35 Pro et undis dfcem libri iniquiSy qnibns consentit Gn. 4. Qnindecini 
habent et auritf et sic 6n. 2. Forte iegendnm et Euria, Heins.— 37 Pro fic 
tU8 plnrimsB membraDae cnm priscis Edd. dant fabua. — ^39 Otiosa certe et 
snpervacua repetitio rov tela possit videri. Scripti nonnnlli teila, Codex 
Franciscanorom Patavinus bella, Unde legebani nimiumque mihi facientia 



NOT^ 



potias plurimus Deus omnes Deos 
significat per quos Demopfaoon jura- 
bat, qaos et postea Pbyllis recenset. 

33 Hjfmensnta] Nnptiarum Deus. 
Jiuum] Anni dicuntnr socii, qni a 

co^jagibns in vita sociali et coDjunc- 
ta, prout decet, exiguntur. 

34 Erat] Esse deboerat. Volt tan- 
tum Phyllis sanctissimas et inviola- 
biles matrimonii leges, adversus De- 
mopboonta proterre. 

37 Fictua] Id est, Nisi tn falso, nt 
multa alia mentitus ei», tnum esse 
avum aut proavum Neptunnm dicti- 
tasti, vel falso te Theseo et ^geo 
ortam prsdicasti. 

38 Avum] £geam ; qoem io Denm 
martnam transmutatuni fuisse Poetae 
fabulantor, cuni se in mare prircipi* 
tem dedisset : qao etiam alludere 
videtar Ovidios. Vel avam, ^ei 



patrem, pro proavo, Neptuno scili- 
cet, posnit, qnod aliis placet. 

40 Facea] Sagittae et faces tela 
snnt Cnpidinis; non entm tantam 
sagittis ferire, sed etiam face incen* 
dere dtcitnr. Ita Ovid. postea in 
Metaraorph. sed et eadem Veneri 
tribaantar. 

41 Junonemque] Juito Satumi 61ia, 
Jovis et soror et conjux, qnae nabea- 
tibus (unde pronufni) et partnrienti- 
bus (uode Lueina) prssidere dlcta 
eat. 

42 Tadiferaf] Cerefis Eleuslniv, 
cnjus sacra cain taedis fiebant ; ad 
ejns rei memoriam, qnod ipsa Pro- 
serpinam filiam, a Platone raptaro, 
nocta etiam, accensis in ^tna monte 
taedis, toto orbe qaaesiisset. 

Mjfstica] Noctarna et occalta,Sa* 
cerdotibus taotum cogoita, quaeqae 



Digitized by 



Google 



HBROIDES. SPIST. II. 



61 



Si de tot Isesis sua namina quisque Deoram 

Vindicet : in poenas non satis unns eris. . 
At laceras etiam puppes furiosa refeci ; 45 

Ut, qua desererer, firma carina foret : 
Remigiumque dedi, quo me fugiturus abires ; 

Hen patior telis vulnera facta mcis ! 
Credidimus blandis^ quorum tibi copia^ verbis ; 

Credidimus generi, nominibusque tuis : 50 

Credidimus lacrymis : an et hse simulare docentur ? 

Hae quoque habent artes^ quaque jubentur^ eunt? 



M rtololu uUum etd ma niiiiitM, tii $ohu non poierU ferre omiies pemu. At 
exo tiiiaaa ethm rettUui nave$ fraciai, ut earim, qua ego dettituererf emei tuia, 
Aique ego dedi remigium, auo a wu diacetmrua fnroflciaceriM : keu fera ptagae im- 
paetat teUs meit ! Fidem kalntimut Uiecebratit termomlnitf quibut abimdmt ; crt* 
didimut ttenmaiibut tuin, et tuit nomimbut: credidimut laerymit: an et km 
inttiiauutur ad fraadem? un km quoque kabent doloty et flumni qua iatperantur? 



^»»^^>»i»i»»^.^^^^ 



belli. Heins. Doasa legit ojfieieniia pro /od^lta.— 44 Viilg. erit. Heiosios 
cniii melioribus scriptis, et editis nonnuUis dedit erit, — 45 At pro vulg. ah 
Puteanas et alii, probante Heinsio, dedere.— 47 Gii. 1. ^iiod m€ /iig-tfunit 
haberet, — 50 Vett. Edd. numinibutque : atlege vel invitis librts nominibutquef 
ne bis idem dicat. Sequitur enim mox * Dis qooque credidtmns.' Heint. 
Sex scripti Heinsii et Gu. 3. manert^iisfii^;. — 62 Qnidam, apod HeiDsium, pro 



NOT^ 



quam occnltissimis caerimoniis per- 
agerentnr. 

48 JUests] Perjnrio: vtx enim eo 
major esse possit Dei contemtus. 

A^Kauna] Per NiMitM varias intel- 
lige Deorum potestates; stquidem 
ab Ethnicis bnic et illi Deo hsec et 
illa attribota sont, qnibus prtees- 
sent; nnde et qnandoqoe varia no- 
mina sortiebantor. 

44 In pcenat] Ferendas, scil. Id 
est, Tn p<enis obrntus nequaqnam 
Deornm ir» sufficere poteris. 

45 At lacenu] Magnum habet do- 
lorem hvc recordatio. 

46 ftrma] Contra niaris et vento- 
mm impetnro. 

47 FagtlMriis] Invidiose. Non fuit 
discessns, sed fuga. 

Abiret] Quanto cum dolore et 
aifectu verbum istud extulit. 



48 Meit] Qnia laceras naves refe- 
cerat, quibns Demophoon fugeret. 
Metaph. ab armis, qnse aliquando 
adversns nos ipsos prsebemus. 

49 Credtdtmtif] Maximo est soiatio 
malum pati qnod nos culpa nostra 
non arcesftivimns. In eo est PbyUis, 
ut consilia soa approbet, illndque 
excuftet qtiod simplicitate peccavit, 
in Demophooutis perfidiam cnlpa 
rejecta. 

60 Generi] Id est, Cnm tn Diis 
satus esses, ex te tantam ortum iri 
perfidtam non suspicabar. 

51 An et ka] Id est, An aliqnis 
etiam potest animum ad lacrymas 
fictas instituere i Vult ea re PhyUis 
sese et suain crednlitatem maxime 
excusare. 

52 Ariet] Prope idem est qnod 
ante dixit. Galiice diceremusi Varti» 



Digitized by 



Google 



62 



P. OVIDI! NASONIS 



Dis quoqne credidimus : qao jam tot pignora nobis ? 

Parte satis potui qualibet iude capi. 
Nec moveor, quod te juvi portuque locoque : 

Debuit hoc meriti snmma fuisse mei. 
Turpiter hospitium lecto cumnlasse jugali 

Pcenitet, et lateri consemisse latus. 
Quae fuit ante illam, mallem suprema fuisset 

Nox mihi ; dum potni Phyllis honesta mori. 
Speravi melius, quia^e meruisse putavi : 

Quaecumque ex merito spes venit, asqua venit. 



GO 



CredidimiUM eHam Dn$ : guormm vero jam nobis M jngnoral Potvi aatU gva- 
lihet parie iniereipi, Nec cure^ quod tibi profui et jtortu et loco ; hoc debuH eeee 
omne mgum officium, Penniet me a^jecieoe hoej^iiio lectum muriialemf et junxisee 
latualaierL MaUem noetemy qute /uit anieilUany fitieee mikiuUimam,dumpetui 
mari Pkyllie pediea» Speravi meUme^ quia eredidi me meruieee ; qmecnmque epee 



i»>*«^^<S^^^»^«^'»«» 



quaqney mallet cumque. — 53 Omnes fere £dd. habent eMtd Jam : Pateaiiaf 
codex quodjam. Sed lege omnino quo jam, Heins. — 55 £xcerpta Vossii siq 
se habent : quod te hortuque locoque recepi, At nibil e vulgato movendum do- 
cet Heinsins ad Valer. Flac. i. 375. — 56 Vnlg. dehuit hoBc. led rectins hioe 
mnlti ex «criptis dedere. Hdne, — 61 Vulgati habent ^iita /e : libri quatuor 
fet Gn. 1.] quia me; atque ita legendoni esse, deaue snis merilU bic loqui 
Phyllidem «equens versus liqnido arguit. Heina. Hoc jam raonuit ex codice 
8U0 Hubertinus. Francins ad oram codicis ascripserat, ' Casaubonnm velle, 
^iiaa demeruieBe puiabam:* sed elegaiitiam in repetitione illaruni syllabarnni 
me JMnctuc deprehendit Broukb. ad Tibul. i. 1. vid. et ad vi. Fast. 237. iv. 



KOTiE 



fiee peut'il Inen aUer jueques d feindre 
dee lamtee / 

Jubeniur] Ita nt de caasa qoalibet 
lacrymas qmsqnam poKsit effnndere. 

ffS Cf€dfi/lmi»] Ifltnd optiroe ; nam 
sicttti DQmtnis sui vindices, ita et vi- 
4ent«r Dii eamm remm sponsores, 
qnae, ipsis citatis, promittuntur. Quin 
tno modo snmn «t tstnd locnm habet, 
nbi de vero Deo ter opt. max. agi- 
tnr. 

Qua] Innnit se phira, qnam sit 
opns congerere, nt Demophoontis 
perfidiam, caiMam faciat snonim, si 
qa«B sint, delictornm ; illnmqne uitra 
qaam sit satia dedisse veri amoris, 
^oibas ildeadmn esset, testimonio- 



55 Moreor'] Id est, Non illnd ine 
nrit: non ejus rei pcenitet. Nimi* 
rum potuit ex humanitatis affectn 
Pbyllis extorrem patria Deroophoou- 
tem hospltio excipere. 

56 DebuU'] Jam ex eventn se ip- 
sam qiiodammodo accnsat; atque 
istnd tantnni ut poenitentise dolorem 
exacaat. Neque vpro PbylUdis roens 
est siiaro cnlpam facere. 

59 lUam] Qua latns lateri conse- 
rui. Sed moltus est in ista reticen- 
tia et impetns et lepos. 

61 MeUue] Demophoontem, scili- 
cet, sponsam fore firmum. 

62 JEqua] Adeoque nec ipsa stal- 
te, aat slne rattoue speVavit. 



Digitized by 



Google 



HBROIOBB. BF18T. tl. 



Fallere Gredentem non ert eperosa pueBMi 

Gloria : simplicitlus digna fAvore Int* 
Snm decepta tuis, et aaiaiis et ibemina^ verbia ; 03 

Di faciant, laudis suaoaa sit ista ton: 
Inter et iEgidas laedia statnaris in nrbe ; 

Magnificas titulis stet pater ante sois. 
Cum fiierit Scyron lectus^ torvusque Procrustes^ 

£t Sinis^ et tauri mixtaque forma viri; 70 

Et domitae bello Thebfle, fusique bimembres, 

£t pulsata nigri regia caeca Dei ; 

•fiArr ex nwrtto, jfuia est. TUm eti dijgicUii gleria dmpere pudkm Jldentem ; 
HmplieUm meekfyU digna fnore, Et amanii, ei famitue i mp e iuer mit hm verba: 
Mki fiuimUt at ek ieta omme Imu taa : H eottocerit inter JBgei poeteroe in nrite 
media ; Mw palriB tai titnHe magniftei etH eoram, Cnm Seyron /nerit lectne, 
ei cmdeiie I^roemeteej ei Sim», ei /orma eonfum wi fliniiil ei iamri ; ei Thelne 
Mioeabaeiee, et Cenianri /ngaii, ei regia atri Dei per vim iniraia; poei iUnm 



Triat. X. 75. et allbi. Bitrm. — 62 Nihil temere matandnin ; roallfm tmmen, nt 
est in qnibusdam Mas. emerito; vel cuicumque ex mcriio. Vid. ad Ep. iv. 26. 
et T. 7. BKrtn. — 69 Scuron lectue habere codices testatur Heinsios. Valg. leciue 
Scfron, Qaadam Ecfd. habent Procueiee. — 70 Seinie scripti quidam et editi. 
Heinaioi, ex codice Vossiano, mallet /ormague mixta. — ^72 Mentclianus 
alter a manu prima puleata imi : non male. Heine. Nos nigri retinemus ; li- 
brarius scilicet ille credebat primam in nigri producendam. Sed aliter Ho« 

NOTiE 

tare solitiim, brevtores trahere» donec 
cuoi lecto aequarentur. 

70 iSimtf] Hic in Utfamo Corinthia- 
co allifatos cnrvatis arboribns honi« 
nes in diTena trahebat, et diicerpe* 
bat. 

Farma'] SobtHia eit MinoHnf i cir- 
cnssoriptio, qnem labyrintho inclu- 
sum Theteua sostaiit. Forma vero 
ejoa mixta dicitnry qnod partiu ho- 
minis, partim tanri membris enm 
prodoxisiet mater Posiphae Minois 
axor, postqoam Dspdali ope com 
taoro coocubuisset. Proltxe fabulam 
' i»tam apud Mythologo», et ejiu ex- 
plicationem, Invenies; dom aiit ad 
Taomm Minols ducem, alii ad na-- 
vem, alii ad alia refernnt. 

71 Thebee] Piorea foeront eo no- 
mine orbes. Hic vero de Bceoticia 



66 Ammm'] ' Credola res «mor est,' 
ol postea dicet Ovid. 

06 Siomna] Id est, In eo posita sit 
•mnis laof tna ; qo« nuiia est. 

67 JEgidm] JEgei poateroa. 
Statnarie'] £x siataa reprseaenteris. 
66 Tiiedie] Nominibas magoificis, 

et rerom gestarom intcriptione. 

Siei} Statoa patria posita sit joxta 
toam. 

69 Seyren] Latro foit iniignif , cir- 
ca Megaram latrocinia soa exercens, 
qnem Thesens interfecit. 

Leeiui] In Thesei tituUs, propter 
egregii facti memoriam. 

Procmeim] Alias latro, qocm The- 
seos in Attica viatoribns iBsidiantemy 
foriiter superavit. Hunc volont ob- 
vioo qooaqoe leetom qoendaro oon- 
scendere coegisse, longiores ampn» 



Digitized by 



Google 



64 



P. OVIDII NASONIH 



Hoc tua post illiun titulo signetnr imago ; 

Hic est, cujas amans hospita capta dolo est. 
De tanta rerum turba, factisque parentis, 

Sedit in ingenio Cressa relicta tuo. 
Quod solum excus^^t^ solum miraris in illo ; 

Haeredem patriae, perfide^ fraudis agis. 



75 



imago tua notitur hoc elogio : Hic est cuJum fraude hatpUa amamt decepta est. 
Cretenii$ Ariadne deserta mansit in animo iuoy de tanta copia rerum et f^eitii 
pairtM, SuipidM in Ulo UlMd unvjn, quod unum excutai, Perfide^ te facis hare' 



ratius censebat, Od. i. 32. iv. 12. Propert. iv. G. 83. Burm.—7% Vulg. 
habent tituiot: sed titulo legendum, tum ratione tum bonornm librornm anc- 
toritate. Burm. Sec, — 74 Libri quinque hotpite dolo, — 75 Heinsias malebat 
patemis pro parentin, Veterrima edirio dedit parentum, — 76 AUi omDes pro 
relicta hnbent pueUa : nos ex Mss. codicibus CreBsa re/ic(a emendavimut ; in 
quo verbo et gravius ird$os esse videtur et acrior Pbyllidis accusatio. Egnu' 
iimt, Emeoda ex vetustis libris, Cresta puella, Ciofan. Sed Epist. i. 8. 
* Nec qnererer tardoa ire relicta dies.' £p. iii. G6. * Et videam pnppes ire 
relicta tuas.' Burm. Sec»—77 incusat Gu. 1. In Palatino codice legebatur, 
(fuod tolum excutat, tolum imitaris: quod fortasse esset, Quod tolum excutat, 
solumne imitaritin illo? Nibil tainen caus» video cur hanc lectionem rejicia- 
mus. O. Jleinsivt, Ciofanus pra^fert mtrar», Burmannusque putat hanc 



NOTiE 



*agitur; in quibns snbruendis Thesei 
virtus maxime cmicuit. 

Bimembret'] Centauri, Jnnonis, vel 
potins nnbis, et Ixionis iilii ; qnos 
llieseus et Lapithae, qnod illi in Pi- 
ritboi Buptiis tnm Hippodamise spon- 
886 tnm aliis fGeroinis vim facere vel- 
lent, partim interfecemnt, partim 
fngavemnt. Bimembret vero dicti 
sunt qnod superne bomines, inferae 
eqni essent. Quarnm et id genus 
fabnlaram explicationem vide apud 
Mytliologos, qnornm verba hnc frns- 
tra tramicriberemns. 

78 Regia] Plutonis aiila nigra, 
qnam tn Pirithoi gratiam, ut ei in 
conjiigem Proserpinam raperet, in- 
travit. Qnanqiiam istnd in amici 
gratiam ausnm fntsse The^eo aiida- 
cisB tantnni apponendnm : namqtic 
ille in inferis, Pirithoo a Cerbero 
cane intercepto, male mnlctatns est, 
donec ab Hercnle liberatus futt. 



73 JUum] Patrem tnnm Theseum. 
Gall. Qu'aprit qu'on anra vu votre 
pire, et tous ses Hoges, ifc, 

74 Hospita] In quinqne libris hot- 
pite Acriptnm esse testatnr clar. 
Heinsius ; nt bic idem, qnod in He- 
lenes epistola, innuat, * Certns in 
hospitibns non est amor.' Verum 
potior est lectio altera. 

76 J>e tanta] Moltum habet affec- 
tnm h»c criminatio ; sed cuivis pro- 
ficere Qupienti facile erit imaginari, 
qn» longnm esset scribere. 

76 SedU] Tibi tantnni placnit, et 
tibi imitandum snmsisti, <qnod ille 
perfidiose fecit. 

Cr£flM] Ariadne, Minois filia, de 
* qua plenius in seqnentibns. 

77 Miraris] Id cst, Probas, imUa- 
ris, qnod in se reprehendendnm pa- 
ter agnovit. 

78 Agit] GuXi, VouMtout portez p9ur 
MrUier. 



Digitized by 



Google 



HSROlDBft. KFmr. II. ^ 

Hta (nec itiTideo) fruitar meliore marito ; 

Inque capistratitf tigribos alta sedet. 80 

At mea despecti {ugiant connaliia Tbraces, 

Quod ferar extenrara praeposuiage meis. 
Atque aliquiSy Doctas jam nnnc eat, inquit, Atfaenas : 

Armiferam Thracen, qui regat, alter erit 
Exitus acta probat Gareat successibus opto, 85 

Quisquis ab-eventn facta notanda pntat- 
At si nostra tuo spumescant a&quora remo, 

Jam mihi^ jam dicar consuloisse meis : 
Sed neque consului ; nec te mea regia tanget, 

Fessave Bistonia membra lavabis aqua. 90 

'dm M ftUemL Itta Cmee Uveo) gmM meH/ete MMrtfo, et euhHmie eedet m 
tignkm» /renudie, At Tkraeee eeeUemH evemaUter imvm «tif^^fucm, «ma ego 
dtcor ftvtutieee peregrifmm meie, Atque aliquie dieit : Pt^Aciecuiwr jam muic 
doetae Athemie ; elter erit^ <fui imferH Tkrmeim heUicoea, Erentue prohat facta. 
Capio eareat teeto epeitUy (fuicumque putat aela tituperanda ah eventu. At ft maria 
uoetra aUneeM tuo remo, tum dicar proepexieae mUd et meie, Sed neque praepefi; 
neque mea auU te nmett tuque Upsahie laeeoa artue aqua Thrada, Im^» iUa toi 



t0e veran lectlonem.— 89 piad feror On. 4. et alti.— 64 armigeram Gn. 1. 
et 4. — 87 £d. pr. caneeeant.--^ tanget tres libri ; qnod et Heinsiiii del^pndit. 
Prisc» Editiones et scripti fere onmes tangit. — ^90 Mycillas propontt /p«Mte. 
Oiim legebfttnr freeaque. Prspstat feeeaxe ut post negativam, nec semper 
scribeiidom puto. Yid. BeatU ad Horat. Epod. ^vi. 6« i. Sat. vi. lOS. Burw^-^ 

NOM 

80 Tigrlkue\ Hlis eaioi enrms Bae- profecto ez ereiitn rattones nostrm 

chi tnbltnry ia qno Aiiadne, a Libero dijudica»tor. 

ptttre io ooDJagem aMumta, magni- 86 Nofoiida] Jndicanda et vttnpe* 

fiee sedet, qooqne ▼eliltur. randa. 

«2 F«rar] Ita mellores Hbri, anc- 87 At «] Pnrgatlonem soam a 

lore ileiBsio : qvanqiiam non minns contrario eventn confirmat. Dicar, 

placeat /erar. inqnit, bene fecissCySi tn rediveria. 

8S /»9ift<] 14 esty QniKbet ei mela Phyllidls antem Terba cnm spe aUqna 

foasit dioere. et voto conjuncta Tidentnr. 

jUftcKOs] Ad enom DemopboonU ; 80 Sed neque} Jam disjectns ebt 

•eilieet, egreginm iilnm» qnem nobis qni modo affuiserat spei radlns. 

omvilma lliracibns prseposoit. Taaget'] Sic placnerat HeinsiO ; 

85 Eadtue^ Verba snnt Thracnm sed qnod ante legebalnr meo qni- 

■b eTontn PhyHlda damnantium. dem jodicio convenientins tangit ▼!<- 

Careat] Responsio esrPbyllidis, ad detnr. 

pravnm Thracum soomm judtciom, 00 Blstonta] Hiracia nostra. Lacna 

per tmprecotionem In eos et Indirecte est Bistontns tn Thracia. 

propoaita. Atqne eqnidem perverse Laoofrtf] Pro vetericonsnetodioe ; 

Diipk. et Var. Clae. Omd. £ 



Digitized by 



Google 



06 



V. OVIDII NA66NIS 



Illa meis octilis species abeuntis inhmet» 

Cam premeret portUs classis itura ineos^ 
Ausas cs ampleeti, coUoque infusiis amantis 

Oscala per longas jungere pressa moras : 
Cnmqae tuis lacrpnis lacrymas conf undere nostias : 95 

Qnodque foret velis aura secunda» qoeri : 
Et mihi discedens saprema dicere voce ; 

Phylli, face expectes Demophoonta tuum. 
Expectem^ qui me nunquam visurus abisti 1 

Expectem pelago vela negata meo ? 100 

diiudeHiiB infixa ed meM oeiiK«, atm dutu diicettura enet m mei» poif ii6ii#. f^em 
loerUu» et me ampkcti; et pnfjectua in coUum mei oiiumltf dare oicula arcta per 
proUxas morae ; et miaeere laerymaa noatrae cum tuia lacrymie ; et queri, quod 
9entu$ eaeet faven» ve/M, et mihi dieere uUiata oocf , eum fnrofleiecereriOy FkffUi vide 
ut opperiari» tuum Dem op hoonia, Ojipertar, qui di»ee»»i»H mmquam vi»uru» me? 



92 Mss. plurimi pro meo«, daot tuo». Heiosias coojtcit »uo». — ^93 Amanii con- 
jeceram: atque ita cbartacens VossiaDu». Heiiu.— 96 Francius mallet: 
Cumipie fnei» tacnfmi» buryma» confundere veeira». Et ita fere Douiani ex ve* 
teri codice scribere ait: sed eodem redit.' Burm, Sec, — 96 Fac editio pr. et 
multi scripti : sed male. Hniu. Ego dod pato/ae posse corripi^ sed abiqiie 



NOTiE 



qnn etiam ex EvangeMo cogDOsci- 
tur: Non lavabis: ergo neque ve- 
nies. 

91 lUa] Se nihU amasse anqoam 
fateatory qoi ista commemoratione 
non commovebitur. 
9S ^tMiis e»] Ex Demophoontis 

. perfidiae contemplatione, tum blandi- 

^ tiarom, qaibos discedentem perfidum 
^emolserat, recordatione, veliemens 

, lisc increpatio Phylitdis nascitur. 
Qaantnm vero imaginaodi facultate 
valuerit Poeta, videbunt, qui profi- 
ciendi stodio, phantasiam soam iUi 

. comroitteot : vel etiam qui ejus lepo- 
Ttbas docti, iis sese oblectare voloe- 
rint. 

95 Coi^uMdere^ Neqoiter fecit De- 
QOphoony qni sinceras et ez amoris 
molUtie floentes PhylUdia lacrymaSy 
ficti» Boit et per dplom expreaaii fle* 



tibos compensaverit 

96 Queri] Quasi ille morse cansam 
ventornm vim adversam habere ma- 
luisset. Pbyllidis h»c est qoerela : 
An potnisti inter tot amoris mei tea* 
timonia ejusque illecebraa, me sinm* 
latione tuadelndere^ Vel, qaonodo 
. ad nimiam et tncredibilem fictionem 
. pectus perfidise suae coBSciam potn» 
isti adigere ? 

98 Expeeti»] Sicnti est isU Demo* 
phoontis voz saprema, et oltimHS 
amoris conatus, ita et est nltimna 
perfidisB gradus. Non enim tantvm 
torquetnr aoimns^ qaando ademta 
spes est, et Ule stupet, qnam cnm in- 
ter. spem et timorem attentos, nndi- 
qaaque distrahitnr, et cnra conficitar. 

100 Expectem'] Cnm dolora et in- 
cfepatioine: Quef^ttendel 



Digitized by 



Google 



Et fameo cxpecto ; redeas modo senis ainaoti ; < , 

Ut taa sit solo tempoie lapsa fides. 
1)«iid precor infelix.? jam te tenet altera codjbx 

Forsitao, et, nobis qoi male fa?it^ amor. 
Utqae tibi excidimus^ niiUam^ pnto^ Pbyllida noati : 106 

Hei mibi I ai^ qqas sim PbyUis^ et imde^ rogas, 
Qaas tibi, Demopboon^ longis erroribas acto 

Threicios portos bospitiumque dedi : 
Cujus opes auxere me» : cui dives egenti 

Munera mnlta dedi^ multa datura fui : 1 10 

QusB tibi subjeci latissima r^na Lycurgi^ 

Nomine foemineo vix satis apta regi : 

•ppenrn' mIs prMbiim m mari ihm 7 Et tmiun ptwdohr ; mti» rtttrimrU imrduM 
milii mmttmH; ttf Jldn tea drfietrU $oU iemptre. Miterm^ quid vweel Jmm mtim 
mxmr ie empii /orjoi, ei oaior, qmi mmim fmit no^ prvpHimt, Ei poeiaumm est 
e emep ee iu imm tmblmim twn, iniaMi reer PkyUidm eognamtU. Hei mikif ft ^iutrtf, 
fM eim PkjfUUy ei eejmt. Ego, Demmpkoon^ qmaprtebmi iibi lomgit iiimeribmtjmeUio 
porimM Tkrmeioe ei hotpiitmm : ei^mt diofiiat meet wujoree feeermnd : emi divet f g o 
Miitta doma coM/iiii, tivolmi memUm eomferre : qua tibi tubduli taie vmiene hmperium 
Lffemrgif qmee vix pottmni gubemmri nomine famineo : fna Rkoaope gelm rigent 



^»»^>»i*>»»#>#M^#^ 



fmee eue repooeiKlnm. Bnriii. — 102 Francius mallet ei tua^ nt est in quibni- 
dam scriptis. Pro lapta nnos codez 2dSia, alius laxm, vei itfta.— 109 Quid 
Uqimor Fraacios corricebat, sed pr»cesserant preces, * redeas roodo,' Sie, 
Bmrm. See.—lOt Vatlc. roget. Mor. rorW.— -107 «rraiili&ii« Cod. Pat. Juta. 
Heinfl. lamgit emdihmtf ul Metam. if. 667.->108 Pro poriut Potean. pmtiuo. 

NOtAE 

101 JBTfinMii] Vide mibi, qas?so, ItaetsnpraPeoelope. Sedpraden- 

qm oonatiis, qoi impetnS| qnsB lacto, tiam.nota Poetse ; qnomodo affectus 

|iri«sqiiam desperet I gradatim flectat ; et ex iis siognla 

Senut] Non, utsero redeat,petit; qnsMine mo?eat. Majores fecerit 

sed, qnando ita necesse est nt sero progressns, qni nnam epistolam com 

redeat, redeat saltem. cnraet diligentia in indagaoda arte 

108 Temepore] Proverbiali forma mediutns fnerit, qnam qni totnm U* 

•diclmQS, Qmejene "perde qme taiienie, brnm, nt mos est, legerit. 

lOS Preeor] Votorom fervorem in- 105 JSaMrtdimiis] liiod est qnod Oall. 

dicat, eadepqne vox ista corripit dicimns,^iisfi-ls#fiMOMism'«^etj»er- 

Ita enim sese babent cordis nostri due de vme. 

ci^tatioaes et rices. Coro roaxime . 100 Si qmm smi] Non mijor esie 

fervent affectos, tom faciilime pla- potest oblirio. 

CMMor ; obi nMxinws eorom impetns, 107 Erroribme\ Vere dicnntnr erro- 

ibidem et finis. Extrema qnvqne res,qQsepermareperficinntaritinera. 

Bdtteoc reenrrnnt et sese tangnnt; 100 Opeel Qose^ sUtu in qno erat, 

. »ec metas «Itra Uoet eroropere. eaignse eraat. 

itfikra] FoeUUsaspido laraiUaris. 111 Lpemgi] Pater folt PhylUdis; 



Digitized by 



Google 



68 



p. bvimi NAS0VI6 



Qaa patet umbrosam Rhodope glacialis ad Ha^mnm, 

Et sacer admissas exigit Hebras aquas : 
Cui mea yirginitas avibus libata siDistris» 115 

Castaque fallaci zona recincta manu : 
Pronuba Tisiphone thallimis ululavit in illis» 

Et cccinit moestum devia carmen avis. 
Aflfuit Alecto, brevibus torquata colubris ; ' 

Suntque sepulcrali lumina mota face. 120 

Mcesta tamen scopulos fruticosaquc littora calco, 

Quaque patent oculis aequora lata meis. 



extendUuTj nsqae ad HiemMm umkromm, $i qaa mcer Hebnu tolvit apuu eonct- 
ialae : a quo mea virginitai priino decerpta est alitibuM i^fauatiaf et xona pudiea 
detraeta est manujraudulenta, Tieiphone pronuba ululaffU tn iUit nostris nuptiia ; 
et avia devia cantacit carmen lugubre. AUcto eomta hrevibua aerpenHbu» oitiHt: 
et lumina admota aunt ex tada fimerea. NihUominua triatia premo oeoipuloaet 
lUtora fruticibua pkna ; et loca, unde vaata maria aperta iimi mna oeuiiM. 8eve 



— Itl Leetiamma Patean.— 114 emiaaaM Vnlg. in qaibasdam wadama, Heins. 
alitque adndaaaa, In Sa. eacaent pro exigU, — ^IIO Borm. post fnmiii Talt notam 
interrogationis.— 120 Qiiidam liic pro tumina ez Mss. ponant IMiia. Vos- 
sian. lata faee. — 121 Duo codioesjluciiuiM. Douaa acrupicoaaque. Bnrro. vi- 
tium latere suspicatnr et legendnra censet/htftMtafiie caiMtiia eakOf Qua^ 



NOT^ 



de qno Poetn, quod Baccliam con- 

* temsiMet, multa fiibulantnr. 

112 Vix] Qaia feroces et bellicosi. 

115 Hamum'] Mons est Thraciae, 
sicat et Rhodope, per qnos regni sui 
amplitndinem Phyllis describit. 

114 Saeer] Qnia omnes flnrit sacri 
propter incolas et praesidentes Deos 
et Nymphas. 

116 lAbatd] Primnm ▼ioiaU. Ma- 

* trimonii est circnmscriptio. 

Siniatna] Id est, Ansplcifs et Diis 

adversis. Nihil enim TCteres illl in* 

' ansplcato, vel sine Diis, snsciplebant. 

110 2^na] Cingnlo nova nopta 

pmcingebatur, qnod vir In lecto 

solvebat, factum ex lana ovls ; nt sic- 

Ht illa in glomos snblata conjnncta 

inter se sit, sic vlr snus secnm clnc- 

' tus vinctnsqne esset. Feslns. 

117 Fronuba] Loco Jnnonls nol- 
tris naptiis prsBfiiit. 



Tiripkone] Furiamm nna: altera 
est Alecto; tertia MegsBra, filias 
Noctis et Acheroatis. 

Ubdavit] Quanqnam vocem hanc 
mediam esse docet Servhis; satis 
constat tamen hic Ingabvem et fera- 
lem, pro nnptiini, cantnm slgaMeare. 

118 Devia] Bnbo, vel qnsdlbet avis 
devianoctama et latebris gandenf ; 
cajus vox qaernla mali omiitifl esse 
censebator. 

119 Aleeto] Altera ez FmrttSy «t 
ante dliimns. 

Brevibua] Ideoqne, vt volunt^ sft* 
Vioribns. 

120 iSiepiilerali] Id est, fMro fadbtts 
qninqne ex spina olba aot pinn ffei 
nnptiis adhiberl solitis, ferales admo- 
tse snnt ex rogo accensse, vel Aiaeri 
destinatse. 

121 Tumen] Id est, QaaoqiMn oifi- 
Blatintmilfi ad^etwiy tameit amoria 



Digitized by 



Google 



HSBOIDBI^. BP18T. II. ^ 

Sivo die laxatur hiiniiis» seu ijigidalttceiit 

Sidera ; prospicio, qols freta Yentns agat. 
Et qnaecumque procul venientia lintea vidi, 125 

Protinus illa meos auguror esse Deos. 
In freta procurro, vix me retinentibus undis, 

MobUe qua primasporrigit aequor aquas. 
Quo magis accedunt» minus et minus utilis asto : 

Linquor^ et ancillis excipienda cado. 130 

Et sinus, adductos modice ialcatns in arcus, 

Ultima praerupta comua mole rigent : 
"Bwc mihi suppositas immittere corpus in undas 

Mens fuit; et^ qaoniam fallere pergis, erit 

tem toMtwr per diem, mm atira gehda lucent^ obeerto fnu veiHta agUet maria ; 
et ^ueecmnufMe «tdi proeul vela aeeedentiaf ttatim cenyieio ilia eeee meoe Deoe, Ae^ 
eurro ad mare^ aquie me agre cokUtentibuty ^iia mare fluidum extendii frimai 
aireee. Quo magie aecedunt mnme et minmsflfma sum ; d^ficio, et cado mutentanda 
ak auciUie, Eet Hnue poutuiMm curvatue in ueodum arcue contenti, uUiwui cormuL 
^ft prcempta euni rupe ardua. Uiuc animMe /uit corpue preedpitare ts mare 
enloectum; et^ quoniam pergie deeipere, idem erit. Uniec me ferani frMpita- 



■#^^^»#S»»»«^l#'^«»^ 



pu 0, Uttora leta meie* HensiDgerns nihil mntat pneter interpmiefioDemf 
qaam ita coofltitnit : Mcteta tamenfiruticoiaque Uttora eaXco ; Quaque p, o, eequmreu 
lata meie, (Sive die I. h, e. f, lueent Sidera) protpicio, qide fr, venlnf agat, — 
129 queeque in doobus scriptis et prima Editione. Scripti oranes Kttera iolv, 
htsi qnod in tribus Uttora nota. — 129 laeeatur molti.— 128 Legendnm fno. 
C^ofan. — 129 Forte utiUSy aeta ; et constrne 9110 magie accedunt aetet, Heins. 
—192 Fronte qoidam Codd. intcr qnos A. et Apr.— 1S9 eubmittere qnidam ; 

NOTiG 

«ei t«Dtut est ardor, nt contra spem 129 UtUie] Qoia te dod csse video^ 

aoimi mei te semper et maximo com vix poMnm niti pedibns. 

labore, non sine forore quseram. . 180 lAnqeitr'] Animi deliqnivm pa- 

Fructieoeaque'] Ubi difficile est ad- tior. 

modnm soos gradns firmare. Sed ISl Est nnut^ Sese tandem ad 

operae pretinm est hsec omnia sibi desperatioqem coactam esse PhyUis 

phantasise opera ocolis repraesentare. declarat : qnod loci descriptione, nn* 

125 Laxatur] iSolis calore. de se io mare daturam dicit^ cog- 
Frt^ido] Id esty per noctem. Amo- noscitur. 

ris soi anxietatem commendat, qnas /n orci»] Id est, ad tensi arcus 

din noctuqne ipsam solicitat. modum cnrvatns. Curvatnr enim ar- 

, 124 Veniutl Optime amoris soU- cns, cnm nervo exuema ejos simnl 

citodinem declarant istiusmodi cogt- in sese adducnntur. 
tationes. 1S2 Bigent^ Alta, prsBrnpta, dnra 

126 itffos] Id cst» qoi me exandi- et salebrosa sunt ad horrorem et stu- 
yerunty et mihi propitii facti sunt. porem. 



Digitized by 



Google 



79 P. OVIDII NASONIS 

Ad tua me flnctas pToJectam littota portent, 139 

Occurramque ocalis intomulata tuis» 
Duritie ferrum nt superes^ adamantaque, teque; 

Non tibi sic, dices, Phylli^ sequendus eram. 
Saepe venenoram sitis est mihi ; saepe craenta 

Trajectam gladio morte pertre juvat : 140 

Colla quoque, infidis qoia se nectendalacertis 

Prsebuerunt, laqueis impHcuisse libet. 
Stat nece matura tenerum pCTsate pndorem ; 

In necis electum parva fatura mora est. 
Inscribere meo causa invidiosa sepulcro ; H5 

Aut hoc» ant simili carmine notus eris : 
Phyllida Demophoon leto dedit, hospes amaniein : 

Ille neci causam prsebuity iUa manum. 

tam ad tua UUara; et immiUa ineidmn in iwu aaUat. Qmmria dmriar mfirra^ 
et aiaauaite^ et t$ ipso ; due8f PhfUi, noaita ma debabaa tepd. Stepe eaai» U^ 
bere texieam ; ettpe piaeet traaafixam ense perire marte oaagaiMeUata, Etiam^ 
mda maa «pOa ee preBbmeruat imptieaada braekiia perfUdat fwM veio ea 'premera. 
JDecrm aatiffaeere neee ^eeelerata tenero pudari ; nan diu canetabar in eleetiena 
martie. Signaberia eanaa odioea mea eeptUcro : notne erie, ant hoCf aat ^wmodi 
titvla: Demapkaan hoepee tn»didit morti Pkyllidek amflntem: iOe dedit caaaank 



«»#»»^^«^#«^i»^»<» 



Doaza diatittere tette Francio, qni ipM malebat demUtere.^lt7 Volg. dnritia: 
aic et Oo. Codd. sed duritif probant Heins. et meliores.— 141 qaa ee Gn. 8. 
cnm aUts.— 142 pretbaerint tcripti nonnalli : intcr qoos Giu 2 prabuerant Go.. 
1. et 9. ' Potean. opt. etqnatuor alii prefbuerunt. Ez veteribiisnonnaUiB Ubei 
pro valg. jueat qaod jam prscesaerat. — 148 Oa. 4. totam hoc distichon abest. 
mtMrvm Libri dao.— 144 Eteetam Scr. et Ar, et Fr. et nndecim scriptl aUi 
cam Editione Veneta antiqna : qaod Burman. pntat malto elegantias vnlgata 
lecttone daetu. — 145 Heins. mallet tfifm6€iMif : et Barman. in pentamelro 
atqaa Aec, «Ki.stmtit. — 148 Vnlg. naeia ; sed Heins. pntat R€«i rectios scriben* 
dpm, c^aamvi» dissevtiant planmi Codd. ^im moim plerumqoe legitnr : sed 
plarimi scripti iUa \ 



NOT^ 

lU PoHeni\ Votnm est. UU et erosa. 

186 IntumuUita\ Absqoe sepaltnrm 142 iV«B(iMniiif] Nonnnlli habent 
lionore; qnod Ethnlcis prKiertim pretbueriM^ quod non mtnasy immo 
iMMrreiMlnm ; siqoidem et istnd ad ampUns placeref. 

Manes placandosvei torqaendos mo- 148 MoUra] Decoro et magnaai« 

mentnm hal>eret. mo leto, exponnitt. Esto deconimt 

187 Teqitel G,radatione ista vide sed mallwrum mlhl idem est qnod 
pBmophoonU nt PbyUis durissimam promtnmy acceleratum^ et opportn« 
faciat. Dom. 

U8. I^ PrOf a te. \ Pudarem^. y tolats m • te 

iSitf] MoitMy ittt«miiIaU«aiidbiac^ pndieiXiam. 



Digitized by 



Google 



HBAQIPBS* EPI8T. IfK 



71 



NOT£ 



144 EleetuM] Inter tot moirtis ge- 
iiera flactBaofy t^adem flefe ex anyg- 
dalo ftiupendisse dicitar ; qnaB arl>or 
cum exarolAsety Bemophoontts ad« 
veottt reviruit. 



145 iMNdw] M eit» Qm tefen- 
tiom invldiam et odinm in te derivec 

147 HoBpei] Hospitio a PbjlUde 
acceptos: Paative. 

148 Cmam] Perfidiatoa* 



EPISTOLA III. 
BRISEIS ACHILLI. 



AROUMENTUM. 

PomvAM Oraeci Plirygiam attigeront, orbes Troj» finttimasy prftcipocqu^ 
Lesbo oppo«itas,ho8tiliter aggressi popolari coepenint : interqoos AchilleS) 
. Pelei et Thetidis fiiios, otramqoe Ciliciam, et ThelMnam, et Lymesiam 
• Invasit. Expognato inde Chrynesio oppido, doas egregia forma virgihes 
abdoxit, Astynomen, ChrysaB sacerdotis Smynthei Apollioii filiam» et Hip* 
podamiam, Briss» natam, qnse postea a patemis noroinibos cognominatm 
fofmnt Chrysen Achilles Agamemnonl concessit, Briseide sibi reservata. 
Com deinde vero Agamemnon Deorom josso patri restitoeret soo Chrysen, 
ipse Acbilli Briseida per vim et sommam contentionem abstolit. Qoamob- 
rem effervescens Achilles alMtinoit sese aliqoandio a pogoando : adeo ot 
aoliias precilms ad arma contra Trojanos somenda moveri potuerit : nec 
^teo Briseida recipere soam voloerit, quamvis eam maximis cum doais 
Agamemnon esset remissnms. Briseis ergo hanc ad eom epistolam mit» 
tit, qoa nimiam ejos iracundiam accosat, rogitans, ut adversns Trojanos 
arma capiat, dnm sese prius ab Agamemnone ultro oblatam receperit. 

QuAM legis» a rapta Briseide litera venit, 
Vix bene barbarica Grasca notata mana. 

EfitteUqwtm legii, frix bM Grace ecripia mmm barbanf ttt a r&pim Hlpf- 

SOTJE 
llUfia'] A te scilicrt, ex Lyrneso. mlnor orationis apparatos. 
Piima est commiseratio a fortnna. Brieeiae] Seu Hippodamla, Brte 
Qaerimonia» qoideni non habet tam filia. 

hsecepistola; n«qoe tamen ea ^ JlorMca] I^rmi^ pMlflV 



Digitized by 



Google 



7:1 p. ovmvi KASoNm 

Qaascnmqne aspicies, lacrym» fecere, litorai^ ; 

Sed tamen et lacrymaB pondera vocis babent. 
Si mihi pauca qaeri de te, dominoqne yiroqtte, 5 

Fas est ; de domino pauca viroque querar. 
NoD^ ego poscenti qnod sum cito tradita Regi, 

Culpa tua est ; quamvis boc quoque culpa tua est. 
Nam simul Eurybatcs me Talthybinsque vocarunt, 

Enrybati data sum Talthybioque comes. 10 

Alter in alterius jactantes luraina vultum, 

Qodarebant taciti, noster ubi essetamor. 
Differri potui : poena". mora grata fuisset. 

Hei mihi ! discedens oscolanolla dedi. 
At lacrymas sine fine dedi, rupique capillos ; 15 

Infelix iterum sum mihi visa capi. 

damia. Laeryma fecerunt amnea liturag qwtB videbu, sed tawien etiam laerymte tim 
vocU hubent, Si mihi licet conqueri pauoa de te^ et dominu et miuritOf conquerur 
pauca de domino et marito. Non eft culpa tuu quod ego sum atatim daia regi pe- 
tenii, quamvie hocquoque est cuipa tuu. Nam Hatim atque EurybaieB et Tattkybiua 
me petiveruntf data mm come$ Eurybati et Talthybio. lUi vertentee oculos, aUer 
tn iwiruiii aUeriu» sdsdtabantur tacUi, ubi noater amor enet. Potui in tentpu» dltud 
remitti ; morafuitset accepta meo doiori. Hei mtfti / abi^ng nuUa tlbi obtuli tm- 
Ma. At ^jff^di lacrymas sinejiney et ditcerpH eomam^ Miaera tim mm mihi iterym 



^^^■#»i#i#»*«ir»*«*<»i»' 



4 J5< P. et I. vnlg. tamen hm lacry.—t Forte Vu» iit: nUi locas totns die- 
litts ftit ita constituendus : Sit mihi paucu queri de tedominoque rtrDfiM, Fa$ ei 
de domino pauca viroque queri. Nftm P. et R. queri habent. Heine.—7 Od. 2. 
nm eito : Heins. conj. iam cUo: qiii et mox ez scriptis edidit hoc quoque, pro 
▼ultf. hac quoq,— 10 Heins. mavnlt Euribatte.-^ll Heins. vnfti», quod et 
libri XIV. habeDt.— 12 veeter uhi Hetns. vel invltii libn8,~10 Idem corrlgit 

NOM 

.qo» cnm sit barbara Graecas literas <|oiA ez ipso ortum istud non fait : 

non recte novit. Tacite imperitiam, at in eo cnlpam esse dieit quod tam 

ne inepta videatnr, ezcnsat. cito tradideri^, cnm potuisset ipsa 

4 Pondera] Id est, Non minns es differri. 

litnris qnam ex verbis meis amorem 9 Eurybaieai Agamenmonis cnin 

raenm cognosces. Taltbybio mlnister. 

6 Si mihi] Orationb prvmnnitlo, 12 Quterebant] AchiUeni argnit ex 
sine qua servae, bello captae, cniqae co, qnod etiam ejns in tradenda Hip* 
erga dominum nullnm jus erat, ho- podamia celeritaten ipsi Agaifeiemno- 
nesta querimonia non videbatur. nis ministri niirati sint. 

7 Regi] Agamemnoni. Noeter] Veetery vel invitis libriSy 

8 Hoc quoque] Idem aiflrmare vide* qnamobrem reponeadnm e«ian(rit 
tnr qood modo negavit i sed diversns Heinsins, demiror. 

est respectus. Fatetur Achillis cnl. IS Peenee] l>eloriy qwm «« ditOMta 
pam non «sm qnod tnditn tit Rtgi^ cap^rem. 



Digitized by 



Google 



HBROIOW. 1P18T; IH. 



79 



Saepe ego decepto yolui custode leveiti ; • . i 

Sed» me qui timidam praideret, hostis erat* 
Si progressa forem, caperer ne forte timebam^ 

Quamlibet ad Prifimi munus itura nnnna. 20 

Sed data sim, quia dauda fui : tot noctibus absuo^ 

Nec repetor : cessas, iraque leiita tua est 
Ipse Menoetiades» tuuc> cum tradebar, in aurem» 

Quid fles ? hic parvo temporc» dixit» eris* 
Non repetisse parum est : pugnas» ne reddaii AcbiUe. 2$ 

I nuncy et cupidi nomen amantis babe. 
Venerunt ad te Tdamcme et Amyntore nati ; 

Ille gradu propior saDgninis^ iUe comes : 

rapi, Skepe eg^ «•Zvt ftfdtre, cwUode deltuo ; sed hoeiie erai, aui me pavidam retine' 
ret, Metuebam, ne, «t diacettmem^ f^nan ahriperer^ itwra m donam ad ^mRbei 
imrtfM PrMmt. Sed fuerim redditOy quia debui reddi: abmtm per tot noetei, «€c 
repetor ; harea^ et ira tua tarda eet, Ipae PatroeUu mihi repoeuit in aurem^ tune 
cum dabart Quamobrem plorae? non diu kic nanebi», Parum e§t non repetiim ; 
certae, AchiUe, ne rettUuar. Jto «km, et retine nomen amanti» denderioJtagranti$, 
4d te prrfecti buM geniH ex Telamime et Amtfuiore, UU co^junctior grwiu eangui' 



^»^^^^^»»»'^»*^*' 



hrfduupu, Edd. plersqne rapi. Heins. emendat Mpi.— 19 noeie proforte plm'. 
£dd. ted forte praestat, qnod est in NftaceriaDis libris. Hetii*. — 20 jiKriu P. 
a prim. mann. — 21 «i« P. cod. opt. — 28 Hein». praefert aKrem pro vutg. aure, 
—26 Qocd. Edd, non pro nec.— 26 Heins. €0i\|. I mmcy i cupid. sed scripti 



NOTJE 



16 Capi] Qnae foit antea, qnam- 
qne Heinains detorbaverati vocem, 
rapif restitnere mallem, non alia 
cattsa, qnam qnta, stne bona rat^ 
MMy irihil in librls mntandnm esse 
eeoseo. NnUa antem videtnr ea, 
qnam reddtt, Briseidem ante raplam 
fiiisse se non legisse ; cnm, qn« ex 
Ljmeso expugnata capta est» eadem 
et rapU dici posstt. Qnanqnam et 
Mpt, qnod tx plurimis codieibns arrip 
imiase sa tastatnr idem, bonnm est. 

17 Resertii Ad ie, scil. 

18 £iial] Qni me prendere posseti 
Mpple : qnod et postea dicit. 

90 Quamlibet] Etiam indigaiisl* 



deris, tam cito etiam; tamenistnd 
mitto>nt graviora attiogam. Accu- 
sationem itaque liabet hsec ioquendi 
formnla. 

22 Irofue'] Ex eo qnod per vim me 
tibi Agamemnon prssripuerit. 

23 Menetiiadee] Patroclusy Menos- 
(ii filins. 

26 NonrepetiaH] Achillem argnit, 
qnod se non modo non repetierit» sed 
qnod insnper, cum redderetnr» restt* 
terit« In qnibusdam legitnry Nec re- 
petime. 

26 Imme] Iroi|ia est« Oall. dieere- 
mns, yrnmatl U nsiM VAmmU pas* 



91 8ed daim aim] Quasi dicat, Qnaii. 
qnam peccatnm fuit, qnod me tradi- 



27 VenarmUl Ut me tibi reitUttr 
erent. 
lUamanej ^ax. 



Digitized by 



Google 



n 



P. OVIMI KASbKW 



Qaascnmqne aspicies, laciym» fecere^ ' 

Sed tamen et lacrymeB pondera Yocr i 
Si mihi pauca qoeri de te, dominoqn 1 

Fas est ; de domino pauca viroq' v 
NoD^ ego poscenti quod sum cito | '* 

Culpa tua est ; quamvis boc ^\\ 
Nam simul Eurybatcs me Talth/ | ^ 

Earybati data sum Talthyb'. ^. 
Alter in alterius jactantes l*^» *^ \ 

Quaerebant taciti^ noste^ * * 
Differri potui : poeuflR mr- 

Hei mihi ! discedens ^^ 
At lacrymas sine fine % 

Infelix iterum sur 



i 



^ 



/«> 



<;=■ < 



■y 



damia, LaerynuB fecerun 
vocis habent] Si mihi ^ 
panca de dimino et nu 
teniif quamvi» hoequo 
me petiveruntf data ' 
tn vuUum alteriu» f, 
remitti; morafui v 
via. AieffudiU ^ 

lins ftit ita ' 
de domino 
nm cito : 

Itbn y iX 



,v 



oopUi, 
opus hnbe$ . 
mmere^ quee exhto^ 
<^ delicto meruifiert 



- ^TOif. Heins.— 29 Laerta P. ct V. 

. Vetuslectio fait bUnida.,.prece, — 

. mnltis.— S4 In lifero Ald. et iu V. 6ff 

. in Mycilli Editione hi» aeni, Pro mneer9 

ue Ou. 1. 2. et 4.— ^OiMfcs Scr. et Gu. 4. pro- 



NOTiE 



qni etiftm a 
et moderator 



jqr .ijaz. Folt enim TelamoQ 

t . elei ; adeoqae Acluiles et 

patrneles. 

^ Laertapie] Ulysses; prontjam 
iiepe ▼idimus. 

SO Dona'] Ea seqneDtibns yersibiis 
ex Homero recenset. 

'81 Op«ro0o] Id «vt, Opera et arte 
nnlta fabricato. 

82 Pomdere} f d ^t, In qntbns ars 
materitt pretinm exaeqiiabat. 

88 Talenta] Mnltiplex foit apnd 
Ytrtfts gentes, de qno mnlti tractave- 
nuit| qnos, si foles, adibls. UsUatam 
Mt pr«aortim Attlciimi sesagiata 



minamm sen libramm pondere. 

84 8ex] Ita melins ex Homero^ 
qaam, nt habent alii, bis tepien^ 

86 Supervacuum] Istnd est ex pne- 
matnra Briseidis Zelotypja. 

86 Leobides] E Lesbo Insnia, noa 
longe a Troja, abrept». 

Everm] A Graecls, Achille pne- 
sertim, qoo tempore Trojte belinm 
indixemnt. 

87 Nan apu»] Qaia sc eam inteadit 
efse. 

88 TYUnu] Chrysothemiii^ Ipfafft- 
nasfta, sive Iphigenla, et Laodioe, tre» 
ilhe fnernnt. 

89 Airida] AgMDemnoaei Atvai 



Digitized by 



Google 



> 



na memi cv 
«o leTis i 
eros f 
*iiit 



'> 



V>11^. SFI8T. III. 

I^acent, patrilque penates ; 
^ ^iaa magna ta». 
^ I on nnpta maritum : 
'S ^ V apta manos. 
S S t ^^a matres 






taos. 




77 



70 



75 



80 



.«ntfr infeliceal nt^, 
49m beUo, qviod geaneii; et %^ 
^mrtei pariter tttnguinia et morti$ 
u maUr, Vidi snper term otr^tam^ qmnu 
emfuo anDm cruentum, Extoqitavimuo te unum tu» 
dmmuB,tumaritut,iufruier, T^ip»e,juratuMperm»m^ 



^grtte 



^ibit 
9^ 



iMUite Heint .Volgo nega»^-4A matmrhuru opt. P. cain alin BonnnUift, 
Heitts. patat nil vntMMlom.^7 Vidi ^«Mitor/ef inauobns Ubrit. Ynit, 
emmrteo, Gn. 1. uidi et m«mK.--48 Franciiis volebat auibuM, qum mUd, ma, 
«vf.— 4K> Plariiw Msti, ttfrMntm.— 61 Qnidam codd. teste Heins. no$ de 
tftmmm: Ibrte pro immh< tat amimi». Heios. unien cooj. tot tami» ammoo 
te cmp. mo. GronoT. ObMnr. iv. 18. legit tot tamat amimoo ieeum penMmmM 



NOT£ 



40 Ddkuera»] 8i pretio ab Aga- 
aiewMM iiJiJHii debniMcm, aut po> 

4S Quo] 8e eam eMe innnit, qo» 

48 llMefflf ir] Ex calamitatis com^ 
Mninntiniir^ qmmi priMna AcliiMea 
flaHniaemty q«»qae inde ipaam affli- 
-gevetf ceHmiaeratiMiem stadet mo- 
Tero. 8amtnm vero ett istnd ex eOy 
qnod Tnlgo aUa, deinde alia nsala Uli 
{Bferre credatnr, qnem semel iniqaa 
totmia afibvit. 
45 i^mma} Non foit hse £f lae* 



sns Cilicifley nt male annotavtt Anto« 
HinSy et descripsit ejns Excerptor, 
sed n^foris Mysis, coutra LesboB 
Insnlam, in ora Trojs posita. 

46 lHagmi] Omnino, siqaidem con- 
jnx esset Minetis Ijymesi principiff, 
ant regnli. 

47 CMisMtM] Fratres snos circum* 
scribit, qaos ArhiUes roactavit. 

60 Ftnmi] Meom, scii. Minetem. 
6$ Jnratno'] Sigiii6catione activa. 
Matrio] Tn«, scii. Thetldis. 
f4 UtiU'] Qnia potior apad te sora 
nea esset» qnam cnm meis. 



Digitized by 



Google 



74 P. OVIDII NAS0NI9 

Jjaeitfiqae satas ; per qaos comitata redirem. . 

Auxerant bldLndde grandia dona preces : 30 

Viginti fulvos operoso ex sere lebetas ; 

Et tripodas septem/ pondere et arte pares : 
Addita sunt iUis auri bis quinque talenta ; 

Bis sex^ adsueti lincere semper, equi : 
Quodqae sapervacuum» forma praestante puell» 35 

LesbideSy eversa corpora capta domo : 
Cumqae tot bis^ (sed non opus est tibi conjuge) conjux 

Ex Agamemnoniis una puella tribus. 
Si tibi ab Atrida pretio redimenda fuissemy 

Qu8B dare debueras, accipere illa neges ? 40 

nii, itte come$, et nahu ex Laeria ; iguibu» ttipata reverterer, Mitee preeee ctum- 
hmmt magna munera : vig^inti scilicet r^foe cacabos ex are eUtborato^ et eeptem 
tripodaSf eeqwdee pondere etarte, A(f)uncta $uni iUu deeem talenta auri ; duodecim 
equi eoliti eempervictoria potirif et, quod euperfluMm, puelke ex Leebo pulekritudinie 
eximiaf corpora capta domo diruta, Et eum tot kie, (ted non opus habes uxore) 
una ex tribus pueUte AgamemnonHe^ in uxorem, Recueae ea aumere^ qu<e exhibere 
debueroif ri tibi redimmdafuieaem pretio ab Agamemnane. Quo delieto menujteri 



Obstant—as Scribendam Tel sine libris Iste grad. Heins.— 29 Laerta P. et V. 
Saepins ■criptnm Laerte. — 30 P. blandas, Vettu lectio fuit blanda,,,prece, — 
Sl lebetes, et mox trwodes in Msti». mnltis. — S4 In libro Ald. et iu V. bH 
septem, Sed aliter Homerus II. I. In Mycilli Editione bis seni, Pro mneere 
quidam Codd. cnrrere.—SO Atride Ou. 1. 2. et 4. — 40 negcs Scr. et Gu. 4. pro- 

NOT^ 

' Anu/ntore'] PboeniZy qni etiam a minamm sen libramm pondere. 

Peleo Acbilli comes et moderator S4 8ex] Ita melins ex Homero^ 

datus fuerat. ' qnam, nt halient alii, bis septem, 

28 IUe'] ^az. Fuit enim Telamon S6 Supervaeuum] larnd est ex pne- 

frater Pelei ; adeoqne Achiliea et matnra Briseidis Zelotypja. 

^ax patrneles. S6 Lesbides] E Lesbo Insnia, noa 

99 Laertapui] Ulysses; prontjam longe a Troja, abrepin. 

•spe ▼idirons. Eversa] A Orscis^ Achille pi«- 

50 Doua] Ea seqnentibns ▼ersibns sertim, quo tempore Trojae bellam 
ex Homero recenset. indixemnt. 

51 Operoso] Id est, Opera et arte S7 Non opu»] Quia se eam IntendU 
maUa fkbricato. e»se. 

SS Pondere] f d «st, In qnibns an S8 TWdiis] Chrysothemis, IpUa- 

naterisB pretinm exeqnabat. nasxa, sItc Iphlgenia, et Laodice, tres 

SS T\Uenta] Mnltiplex fuit ap«d illsfnernnt. 

Ytrias «entea, de qno mnltl tractave- 80 Airida] A(aiiiennoae, Atf«i 

rant, qnos, si foles, adlbis. Usitatnm £|io. 
Mt prmertim Atticw% aesaginta 



Digitized by 



Google 



HEROIM». BPtST. 111« 7$ 

Qna merai calpa fieri tibi yHHb, Acbilk 1 

Qao leyis a nohis tam cito &git amr 9 
An miseros ijne^ factoBa tanacilcr Qfgctt 

Nec Teait laoeptis mo&ior anra roeis 1 
I)diatal|aifetnoLymemmoBBiaTidi: 45 

£t fnecam patriaD pars egD magna raeas. 
Tiffi ego ooBeoiteB pariter generisqae nedsqne 

IVes oecidisse ; tribns» qnas mihi, mater erat 
Tidi ^o, qnantns erat/fnsnm tellure crnenta^ 

Pectora jactantem sangmnolenta, virum» 50 

Tot tamen a^ussis te compensaTOuns nnnm : 

Tn dominus, ta vir^ tu mflii frater eras. 
Tu mihi» joratos per nnmina Matris aquos», 

Utile dicebas ipse faisse capi. 

iHt etmUmta, AehiOe? Qw tnamttan» amor abiii tam eHo a «oK»7 An aor$ mQHgna 
fremit indeOMenter infelices? nec aura lenior affiat mei»aunbu8? Vidi Lymemm 
nrbemevermun beUOy quod geeaisii; et ego Jueram magna pan patria mea. Vidi 
fres eemaorteo pariier eangmnio et martia oecnbnim^ et matrem tribue^ qaa erai 
tmki woaier. Vidi snper terra atrainmj qmmiMa erai^ wmrUum meam agiianiem 
earpuM nram eruenium, ExeBqtunimue te unum tamen toi parditii: tu era» miAi 
damimu, iu man<i», tufraier, Tu ipeejuraiu»per namina gemiriei» tuse aquo$e»f 



^^>^«i»^^^i*^^i» ^ 



bante HeiDs.Vnlgo nega»4 — 44 mMorlmra opt. P. cnm aliis nononUis, et Oo. 1. 
Hcin». pntai nil vntaMloDi.-*47 Vidi egoeamarie» in dnobns libris. Voig. vidi 
ea mm ri e ». Gn. 1. widi et «Maori.-— 48 Prancius Voiebat a«i6Mi, fom miki^ maier 
arai^-'^ Plnriau Msti, MrMnfm.— 61 Qnidam codd. teste Heins. no» da 
iM aMorif •* fiarte pro aMfH< tai ammia; Heins. umen cooj. iU iamiu amimo» 
te cmnp. tnio. GronoT. OlMerv. iy, 18. legit ioi tamen amino» tecum pmavtimtf 

NOT£ 

40 JMnm»] 8i pretio ab Aga* ina Cilicin, nt male noDOtaTlt Anto« 

dcbnissem» ant po- Dini, et descripsit ejoa Excerptor, 

sed nM^iOTis Mysi», contra Lesbon 

49 Qmi Se eam esse innnity qoae Insolam, in ora Trojse posita. 

jUBWtb iwniHBBtiBm mereatar. 46 Magna'] Omnino, siqoidem con- 

45 WmamUr'] Ex calamitatis com- jnx esset Minetis Ijymesi prindpis, 
nMnBBvnlMie, qnam primmi Acbilles aut regnlU 

loHniseraty qovqne inde ipsam aflU- 47 Comorie»'] Fratres soos circnm» 

-geiety coBBmiseratiooem stndet mo- scribit, qoos AcbiUes roactavit. 
voro» Somtom ▼ero est istod ex eo, 60 Kinan] Meom, seil. Minetem. 
qnod Tnlgo aUa, deinde alia mala illl 6$ Jaralas] Sigiitficatione activa. 
Mbm crodotory «inem aemel imqna JfaM] Tnae, scil. Thetidis. 
forteo ofibTit. 64 CWk] Qnia potior apod te sora 

46 Lgrmaia] Non Init h«e £f lae* noa omoti qnam cnm meit. 



Digitized by 



Google 



76 



P. OVIDII NASOMIB 



Scilicet nt, qaamvifi veniam dotata, lepellas ; 56 

Et mecam fugias^ qa» tibi dentary opes. 
Quin etiam fama est» com crastina fulserit Eos» 

Te dare nubiferis linea vela notis* 
Qttod scelus ut pavidas miser» mibi contigit aare6> 

Sanguinis atque animi pectus inane fuit* 60 

Ibis : et (o miseram) cul me^ violente» lelinqoes 1 

Quis mihi desertae mite levamen erit? 
Devorer ante, precor, subito teUaiis hiatu, 

Aut rutilo missL fulminis igne cremer ; 
Quam sine me Phthiis canescant aeqaora remis^ 65 

Et videam puppes ire relicta tuas. 

dieebat mihi viilefui$8€ capi, Ntmtncm ut me r^iciatj quamvis accedmn dotata^ et 
mecum recutee diviiiaSy qua tibi offerufdur. Quin etiam ferunt telinea vela tradl- 
turum auttria nubiferit, cum diet crattinut luxerit, Quod faeinut pottquam ad 
timidat auret delatum ett, mihi infeUd pectutfuit tine tanguine atque animo, JHt' 
cirdett et i^felitem, apud quem me detetety vioUnte ? Quit erit dulce tolatium mihi 
dettituiet 7 Precorj ut ante abtorbear eeleri kiatu terfctf aut adurar igne rutilo 
vibratifulminit; quam tnaria albetcant rendt AchiUeit tine me, ei dettiiuta videam 



vno.— 65 Viilg. repellar, P. dedit repellat; qnod HeinsiU videtnr simplicinB, 
et sequentibns convenientins. — 56 dentur L. at retiqni dantur, — 57 £ot opt. 
P. Ceteri omnes^a pro Eot, — 58 nimbtferit Ha. et plurimi scripti. 6n. 1. 2. et 
4. tintea reto, vel veUa: nnde Myciilns et D. Heins. scribnnt {tiit^a veUe, 
Quatuor ' codd. Untea plena qnod placet Heinsio. — 60 Heins. mallet otiitMr 
peetut inane fui, — 61 Piemmqne legitnr Ibit et 6y ifc, sine distinctione.— 



NOT^ 



55 ScUieef] Ironice snas cnm Acliille 
Commoditates proponit ; ut ejns yana 
promissa arguat, enmque commo- 
veat. 

DotaUH Sibi dotem assumit ea, 
quflB secum ad Acliillis placandam 
iram Agamemnon mittebat. 

56 Dentwrl Quamobrem vocem dan' 
tar pro dentur Heinsins detnrbaverit 
nunquam videre potui» adeoqne eam 
restituere velim. 

57 Eot] Aurora. Id eit^ Crastipo 
die. 

58 Idneal In aliis Unteay item Un- 
tea veUa, unde velle pobtea pi^ocuanm, 
quod nonnuilis placet. 

, ^o<tf] Id ^ty Fama eAt, te naciiie 
•deo iratum esfe^ ul etiam ve^iia 



maxime adversis velis abire. Flantes 
enim a meridie Noti iis prorsus re- 
Aant, qni ez Troade in Graeciam na- 
vigant. 

59 Scelut] Ut ante captam Tro- 
jam discedas ; sicut etiam Antonins 
exponit. Nequaquam. Per respec- 
tnm ad Briseidis. desiderium et amo- 
rem, voxista inteliigenda est; etid, 
tantum. 

60 Sanguimt'] Uno verbo, drfeci. 

61 CMt] Istud ex amore Briseis^ 
qutt nnnqoam Agamemnonis, ntcum- 
que ei sit tradita, sese fuis&e, sed soli 
Achllii amorem suum reservasse» in- 
Duit. Atque ex Jjoc loco niaxime 
moveri potuit Achiliis mi«ericordia. 

65 Phikiit] Achilleis: Nam Achil- 



Digitized by 



Google 



HBil011>iB. XPI8T. III. 77 

Si tibi jam reditasque placenty patriique penates ; 

Non ego sum clasAi sarcina magna ta». 
Yictorem captiya seqnar, non nupta maritum : 

Est mihi, qu8B lanas moUiat, apta manus. 70 

Inter Achaiadas longe pulcheirima matres 

In tbalamos conjux ibit (eatque) tuos. 
Digna nurus socero, Jovis JSginaeque nepote; 

Cuique senex Nereas prosocer esse volit. 
Nos humiles, famulaeque tuse^ data pensa trahemus ; 75 

£t minuent plenas stamina nostra colos. 
Exagitet ne me tantum taa, deprecory axor» 

Quse mihi nescio quo non erit sequa modo. 
Neve meos coram scindi patiare capillos; 

Et leviter dicas : Hsec quoque nostra fuit. 80 

Vd patiare licet; dum ne contemta relinquar. 

Hic mihi vae miserae concutit ossa metus. 

mne» «Mi duaiere. Si recvrM», et d«mm$ patrim nime iejwaiii, ego «on miiii grete 
mnu i9ue deeeL Ego eaptwa eequar vkteirem, fum tmpia maritum: haheo mainiJii 
idoHeam ad «aidiim (onam. Vxor Umge fermiotMma mier matree Aehmadae ibit 
(et eat) m ioroe iiiot. Eat murue digna eocero, et nepate Jovis et MgVM ; et cvi 
eenex Nereus velit etee ftroeocer. Noe akjectee et eerwe tuee trahemue daia pensa ; 
'eifila, qua nebimue^ ndnuent pienae coloe, Deprecor tanlumf ne tua eoniux^ tpue 
mthi non erit, neecio quomodo^ propUia^ me vexet. Neve patiarie meam comam 
lacerari in tuo conepeetu: et dicae obiter, Heee quaque fuit noeira. Vel nnof, it 
volee, modo ne deeerar despecta, Vee, hie timor quaeeat oeea mihi miecra, Quid 



^^» » ^«^1^»^^^» 



65 Ga. 4. Phthiis epumeeeant.—e7 tam pro Jam Pal. probante Heins. Qdi- 
dam scripti eoeuque. — 68 Heins. «tni pro eum. Mycillos emendat Acheeiada» ; 
■oaira vero lectio Heintio placet.>-7S P. nepoti: ^ed.nepotie, et ed. pr. 
aed tnnc eoeeri legendttm eMet.— 76 trahamue On. 1.— 76 eolue 6u. 2. — 80 lo 
Gr. erat lemiier et dieae: et Editio fetns contra metmm ei lemter.-^l Plar. 
libr. et jNiliare.~-82 Molti Codd. comAlat: alii etiam Itmor vel ireiii0r.— 

NOT^ 

Hf PhtMi foernnt. 78 Ahxt»] Peleo. 

Cemeeeaidi] Id est, Qnam tn, tine Nepote'] Jnpiter ez JEgina, Atopi 

me, abeas. Metoojmia. BceotiB regis fiiia, JEacnm snseepit \ 

60 Capiixe[\ Id eit,TanqQim cap* ex qno Peleof, AcbUiis pater. 

tlva, non tanqnam nxer. 74 NeraaM\ Thetidiii pater, AchH- 

70 EMt] Id eat, Victam lanificio iis avna maternns, Dens marim». 
qncritabo. Frotecer] Qnia pater fnit Tbetidis, 

71 JdModit] Aduda AchUttt pa- Pelei conjngit, qna Tbetit tocrni ei 
tHa ; nnde Achat«det pneUte et ma- fnittet, qnam Acb^ nsoram dnxii- 



tret. J«et. 



Digitized by 



Google 



58 



P. t>VIDlI NIL80KI$ 



Quid taineii expectas ? Agamemnona pcenitet ind, 

Et jacet ante tuos Grsecia mcesta pedes. 
Yince animos, iramque tuam^ qui cetera vincis. 

Quid lacerat Danaas impiger Hector opes ? 
Arma cape^ JSacida, sed me tamen ante recepta; 

Et preme turbatos, Marte favente, viros. 
Propter me mota est, propter me desinat ira ; 

Simque ego tristitiaB causa modusque tuas. 
Nec tibi turpe puta precibus succumbere nostris : 

Conjugis CEnides versus in arma prece est. 
Res audita mihi, nota est tibi. Fratribus orba 

Devovit nati spemque caputque parens. 



85 



90 



iamen eupU? Agamemnona piget ira, et Gracia triatis prodrata eit aitte twepe' 
dea. Doma mentemf et iram tuam, tn qui domai oZta omnia, Quamobrem atrenun» 
Hector frangit mree Grteca»? Indue armay Maeo aafe, eed tamen me ante recepta ; 
et urge Marie eecundo mrosfractoa, Ira est exeitapropter me, aedetur propter me; 
et ego aim cauaa et fida tw, doioria, Nec crede tibi esse inhoneaium cedere preei' 
inta : MeUager ad arma compulaua est prece uxoria, Rem illam audivi, tu noviatu 
MaterdeatitutafrairUniadevomtapemetcapuifitUmi, Beltumerat; iUeatremiua 



^^»#^«»'^<»»»^>»»»i#< 



83 P ^: Jun. ^nod: Heins. valt quo,—S7 Vulg. JEacide: at opt. roembra- 
n» JEacida, — 88 Ou. 2. et 8. comprime turbatoa, — 89 Voss. Leid. et Bas. fi^ 
niet: unde Heins. coi\|. ftniat,— 91 On. 2. putea,— 95 Vnlg. belh erat: sed 



NOT^ 



78 Neaeio qao"] Plns dicit ista su- 
splcio^ quam si prolize muUa cnmn- 
iasset. 

81 ReUnquar] Hic, scil. cum Aga- 
memnone, procnl a te. 

82 Metual Neretinqnar. 

8S Expeetaa'] Qnid tibi vis? qnid 
qnssris ? qnorsum spectat ista tna ira 
implacabilis ? 

84 Meeata'] Qn», ex qno tempore 
arma posnisti,maxima damna ab boi- 
tibus Trojanis accepit 

80 Qitid laeerat'] Achiltem nt mo- 
'vtai, ei blanditnr ; qnast itte solus 
Hectorem, Trojanorum fortissimum 
(cujus pnesertim meminit ad vmn- 
lationem), totumqne adeo bostilem 
ejiereitnm, posset profllgnre. 

88 FtrM] Trojanos, quos flicile ia 



fngam yerteris. 

92 aSnidea] Meleager, CEnei filiul, 
qni, bello, inter Cnretes et Calydo- 
nios, ob petlem apri ab ipso-Atar* 
lantae traditam, conflato, cum prop- 
ter conceptam, ez matris impreca- 
tionibns, iram, hostes mcenibns de- 
pellere, nec, laboranti patriie opeB 
ferre, Tellet; tandem a Cleopatra 
nzore ad arma capienda compnlstti 
est. 

98 Rea] Historia Meleagri. 

Fratribua] Tbestii filiis, qno8,cniB 
apri caput, aut pellem, Atalant» 
siirripere voluissent, Meleager inter- 
fecit. 

94 Diwnnt] Mnltis imprecatioDibns 
Meleagrnm filinm, qnod fratres snos 
obtnumiaety Althaea deTovit. N«h 



Digitized by 



Gopgle 



HUOIBBS. XFflT* Hff* fB 

Bdfaim erat: ilfe ferox porit» secttssit ab «000, W 

Et patrise rigida meDle negavit opein. 
Sola Yinmi coBJax flexit Felicior illal 

At mea pro mdlo pondere ▼erba cadatit. 
Nec tamen indigiior ; nec me pro conjnfe geiisi^ 

Ssepitis in dominmn serra Tocata loram. 100 

Me qiuedam (memini) Dominam captiYa Yocabat: 

Senritio, dixi, nominis addis onns. 
Per tame» ossa viri^ snbito male tecta sepnlcro, 

Semper jndiciis ossa yerenda meis ; 
Perqne triuro fortes animas, mea namina, firatmmy 105 

Qai bene pro patrja, cum patriaqne» jacent; 
Perqne tanm nostmmque diput, qa» junximns ana ; 

Perqne tnos enses, cognita tela meis ; 
Nnlla Mycenaeum sociasse cabilia mecnm 

Jnro: fallentem deseruisse velis. 110 

rt^kqmi mhmt itpomiu^ H denegmrii mueUmm pthim «MMf • mtimo, Uxtr iifa 
■Mvit ■MrilvM. lUa he^ior I At mea verba eadmmi nae aUie virUmM, Nec imm^n 
moiuie/ere; nee eerta areemia t^u» in ledmm Doanai wu uxoremjaeiavL Qmp- 
dam eofiim (memiMi) apfeUabai tne dominam : Serviiimm^ dixt, aggravoi naattM. 
Tamemjvro per oeoa martti maie Mefmita .iepukluv properato^ per o$oa oemper wuki 
vemeramda ; ei per siremmas animaB trimm frairum^ nua iiwmMi, qui bene mmriui 
tmmi pro piiria^ ei emm pairia ; et per eapmi immm ei Rosf nmi, fiue comoermimmo ; ei 
per imM gladiooy ieia eognUa meis; Agam^emmomem mt^ioo Uctoojugaieo uuemm A«* 



P. benmm^ probmnte Heinsto. Oo. Marie erof , distinctione snblata. Bnmi. eoDJ. 
pooUio oecetoerai onmM. — OS Oratenu in marctne sui libri Ai mua proh^ ffc, 

Cbante D. Heins. — 100 donumi valg. U. dedit rfoaiuiini. — 104 Joa. Ulitjiia 
ait tmppliciiM, — 107 fmed jmmximm» ▼ulg. habent ; at P. et Me. et Fr. qmee* 

SOTJE 

tiora vero snnt, qn» de fatali Melea- qae, &c. 

Sri stipite fabolati snnt Poetse, quam 100 Focof a] Id ei t, Quanqaam fne- 

ut eomm decantatas fictiones bac rim vocata. 

opos sittranscribere. li» Nommmiiaddaommo^^S^rwitnttm 

95 Ferox'] Bello erat streunas. agfravas. Difficilius est enim «nm 
Omnino ; nam Tfaestii fiiio^ omnes in majori fortona tolerare. 
ksterfecit. lOS' Viri\ Mel Minetis, ctidna s^ 

97 Feitctor] Quam ego sum, snp- peliendi in patrias excidio non est 

ple. CleopatrtB felicitat^m mimtnr. data opportunitsts. 

96 Pro miUo pomdere] Id est, fms- 107 JiauKMwt] Inter osenla Tene- 
trm, rea. Ita et apnd Petroninm. 

. 99 Nocme] Vim oratioais perinde lOS Cogmaa] Nam per km perie* 
nceiper, ac sl diussety Nam ne<* nint* 



Digitized by 



Google 



^ 't. OVlDtl fTASOXIS 

61 tibi nuDC dicatii : Porfissime, tu quoque Jara, 

NuUa tibi sine rae ^udia facta : neges. 
At Danai moerere putant. Tibi plectra moyentur ; 

Te tenet in tepido moUis amica sinu. 
Et si quis quaerat, quare pugnare recuses : 115 

I^ugna nocet; citharse, voxque, Venusque juyant. 
Tutius est jacuisse toro^ tenuisse puellam^ 

Threiciam digitis increpuisse lyram,' 
Quam manibus clypeos^ et acut» cuspidts hastam^ 

Et galeam pressa sustinuisse coma. 1^0 

Sed tibi pro tutis insignia facta placebant ; 

Partaque bellando gloria dulcis erat. 
An tantum^ dum me caperes^ fera bella probabas? 

Cumque mea patria laus tna victa jacett 
Di melius : validoque, precor^ vibrata lacertd 1*25 

Transeat Hectoreum Pelias hasta latus. 

hmue: ffeH» me Uhdmiem de&liMtae. Sijam dietm H(n: F«ritfniii«, j«ra tn fit4» 
^ff nmaam ffohpMem tibi etemeee mme me; reeueee. At Graei arHtrmntm^ te 
bigere, Tibi eHkerm fmUmitwr, Taiera aaiica fopet te in eaUde gremie, Etei 
qme petaty fuare neUe fmgnare : eertamtn neeet ; eUhara, et nax, et Venue ptaeewt» 
TatiMe eet etratmn eeee USstOyfameee pueOam, paleaeee lyram Thraeiam digUie^ quam 
geetaeee dypeoe manilmey et haetam nmeroae aeuto, et caeeidem eepiUoe urgentem 
At pro eeeurieprmdarafaeinora tibi grata erant, et gioria aequieita beilimn gereudo 
erat euaaie, An tantum tiH plaeAmU bella atroeiay dmm me eapereey et gloriu tem 
preetrata eet euperaia cum mea patria 7 Dii meliue dent ; et precor, nt haeta P«- 
liae iatortaforti tno braehio traneflgat iatue Hectoreum, O Gneciy neUtite me; 



^^^^«^^«^^■^^'^^ 



—112 Heios. codJ. poda, imjprobante Burmann.— 11S Scr. te/ere, qaomodo 
Francins conjecerat.— llft On. 2. quarii: P. iSi fuitnune quarat : On. 1. 
Et guiequam ^uavit, — 116 voxque Jan, et Venet. Ed. Vulgati babent noffgiM. — 
121 On. 3. M tibu Heins. conj. pr^e <«H<.— 12S Quatuor Codd. Burmanno 
testante, para6a<. Ou. 4. bOla ptacebant,—l^ Scr. tibi vietay aiiique vetut- 



NOTiE 

1€0 Myeeueeum'] AganemiioDem, po<lamia, Achllles dormfre consue- 

i|tti Mycenis in Poloponneso regna- verat. 

▼it. 116 Pi^im] Pro AchiUe retpoiMlet 

112 Negee'] Id ett, Tn nolles jn- Briseis, nt eadem opera ipsnm ac- 

rare. cnset. 

11S Pleetra'] Qaibns pnlsatnr ci- 118 Tkreieiam'] Propter Orphem, 

thara : Tete uasica cnm amica ob- qni in Thracia tantum l^rra, ab Apol- 

lectas. line patre sen Mercnrio accepta, v&« 

114 jlMriea] Diomedam Pborbantis Inisse traditar, nt etiam caMns ina- 

filiam intelligity qnacum, ademta Hip. vltale syWas et saxa flMveiit. 



Digitized by 



Google 



HBROIOBS. BPI8T. ttl. 81 



130 



Mittite me, Danai ; dominam kgata rogftbo : 

Maltaqae maadatis oscula mixta team. 
Plas ego quam Phoeuix^ plas qaam focundiiB Ulixes, 

Plas ego quam Teacri (credite) frater agam. 
Est aliqaid coUam solitis tetigisse laoertis, 

PrsBsentisqae ocalos admonoisse sai. 
Sis licet immitis, Matrisqae ferocior andis ; 

Ut taceam^ lacrymis oomminuere meis. 
Nnnc quoque (sic omnes Peleus pater impleat annos^ 185 

Sic eat auspiciis Pyrrhus in-arma tnis) 

MtaM mneabor <l«mtiiimi ; H dabo nmUa oiaila nUiU mawiafi «. Egojpbii foeiam 
pum Pkamx, phu ^uam Ulipoei dioer^ CcredUo) pk» fmmfroier Tiuori. Eot 
oMqmd ietigiooo coUum Irrae^o aoouetio^ ot odmomaooo ocmoo omjroueniio. Qmom» 
tu m otpeTy ei irueidentuir wndio matrio tiis, tamein oHeam, JUeierio meio laery» 
Mtc Nwic fWfM (oio Poleuo paier cmmM omnooamioOf oie Pyrrkao arma <«• 

tiores Edd.— 195 Li. Hbrtda^ proVante Heiiu.--^1S9 Vols. preeoenioimie oc. 
«dmoii, ftmi. P. cam aiiU Dononllii, etiam Oa. 1. et4. frttoeiUio^, Idem P. 
flrfin^iiiMie Miinn ; et sapra ascriptam * vel «cii' pro di^ersa lectione. Pra» 
tMfifM «imi* onas V. TVes alii, teate Hcina. cnm Ou. t. proBoeniiqme stmi* 
Scr. prlor, PrmoenOoipie oenlio admoomiooe oitmo. Heins. legit,PncsMiil»7«e 
ocaiio adaiwiMiiif «Hty ▼«! mei ; nam fromeniiMqae meio erat in altero Me.~ 

NOTJE 

. 195 ffttof] Nom^n AdtllUBbastn aMHt^iM ffanit: tres alli preeeeMpia 

propriam, a Pello Thessaliae monte, tiiiik Prior ScriTerianns satis anti- 

nnde excisa ea dicitar ; vel, nt allis qons, prtneniio^e ocnHo admonuiooe 

placet, a Peleo Achtilis patre, qoi ea siiitif. Ubi minima mntatione Hein- 

potissimnm valnit. TaotSB vero fuit sins pro dnuo, oui legit : qoanqnavi 

magnitndinis nt Patroclns, cnm ce- nibil ille repngnat, ot eam, qoam 

tera arma someret, bastam reliqoe- etiam retinnimos, et plores babent 

iriL codicesy lectionero approbemns, dnm 

127 Miitiio me'] Jam Danaos Hip- ynlgatam, qnae certe, nt ille ait^ in« 

podamia, ot se ad Acbiltem delegent, nrbana est, rejiciamos. 

compellat: qnae qnidem confidentia Itt <7ttdif] Quib nnllios andiont 

non leve est am.oris soi testimoDiom. vola. 

U8 Mandaiio} A vobis DanaU ac- 1S5 Qiisfof] Id est, Postqaam 

ceptis, qoae ad Acbillem perferam. tibi et ir» tniB consnloeriS| tlfoiqne 

, 190 Teucri Jraier'] . Ajas est, qni ab Agamemnone satisfoctnm foerlt ; 

fait ex legatis ad AcbiUem. console etiam mihl miserse. 



ISl Eoi aHqmd] Immo magnam iSlf oamef] Obtestandi modna fe- 

babere vim fatebitor qoicomqoe se- teribos familiaris. < -* 

mel amaverit 1S6 Pfrrkuo] Acbttlis ex Deidsnl» 

112 Pr«afn<tffHe] AIU babent jms- fiiiiis, qoi etiam Neoptolemns dletoa 

oeaUoqao seaifi, deinde ftHMi^ et eat* 

sniMy et fwf. Unns Vatica&ns . prw- In] Melioa qnam «I, qnod In vnU 

IMik.ei Var. Clao. Ovid. F 



Digitized by 



Google 



82 p. ovimi NASONis 

Respice solicitam Briseida» fortis Achille ; 

Nec miseram lenta ferreus nre mora. 
Aut, si verscis amor taus est in tasdia nostri ; 

Quam sine te cogis vivere, coge mori. 140 

TJtque facis, coges ; abiit corpusqae colorque : 

Sustinet hoc animaB spes tamen una tui. 
Qua si destituor^ repetam fratresque virumque ; 

Nec tibi magnificum fcemina jussa mori. 
Cur autem jubeas ? stricto pete corpora ferro : 145 

Est mibi, qui fosso pectore sanguis eat. 
Me petat ille tuus, qui, si Dea passa fuisset, 

Ensis in Atridae pectus iturils erat. 
Ab potius serves nostram, tua munera, vitam : 

Quod dederas bosti victor^ amica rogo. 150 

Perderc quos melius possis^ Neptunia prsebent 

Pergama : materiam csedis ab hoste pete. 

dmt iui» mi9i>idi$) rupice mmam ]^ppodmmam,feHig Adutte ; nee ditnu tarque 
mieenm Umga mora, Vel^ ei amar tma» mutatu» eet iu tmdia noetri^ coge mori, ^iuriii 
eogie mvere eine te. Atque prout fade, cogee. Corpue et eoior mihi periit. Spee 
tamen una tui tuetur koe iita; qea ei epoUor revieam etfratree et maritum; nee 
erit tiln glorieeumfetmina coaeta mori. Cur vero cogae? Percute corpue menm 
nudato gladio, Habeo eanguinem, quijluat peetore trantfixo. JUe tuuegtadiuef qui 
perfodiaeet Agamemnonie peclue^ ei PaUae non proki6uieeety m me conuertatur. 
Aht potiue tuearie noetram vitam, tua dona : peto a te omica, quod tii vicior dede» 
rae mihi inimica. Tn^ Neptunia exhibet^ qnoe juetiue quea» interimere» Quare 



i»^»^>#»#«»^«^^>^^ 



1S6 od arma raiiUae Edd.— 139 Vulg. At ft. Grtitenis optime legit aut ei. D. 
HeinA.^142 Gu. 2. hac animi : Ga. 4. hoc animi : quatuor libri aiiiiiu epee 
t, v. mei, — 14S deetituor P. aliique noDDolli pro Tulg. deslihuir.— 144 Dou- 
sa conj. Nm tihi, ut sit Ironia.~>149 Ah potiue P. et dno alii )>ro Tnlg. at 

NOT^ 

gata lectione HeinsiaR notavit ; ma- in Agamemnonem ferretnr, obstitit. 
Jorcm qnia habet empbaiim, animi- 148 Atridm] Agamemnonis, Atrei 

qne ferocitatem probat, filii. 

141 Corpueque] Id est, ejns babt* 149 Munera'\ Qaia victor ilU eam 

tndo : Gail. Vembonpeint. adimere poterat. Vitam, manera, 

145 Repetam] Mortit beneficio Appositio. 

•«il* 151 iVtf^iiiiia] A Neptnno cmn 

146 Cvr auiem jubeaa] Com tn, ApoUine «dificaU ; qnam fiibnlaai 
•cUicet, istud efllcere poasis. jam snpra vidimus. 

147 Daa] PaUas» qase, ut Home- 158 ifalir«Mi] Id est» qoos iater- 
nu tcriblt, AchiUi, com stricto eiisc ficias. 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. BPIST. IV. 



Me modo, sive paras impeUere Tenuge classemi 
Sive manes^ domioi jnre ▼enire jnbe. 



fmm/areriM^ vmpera pro jure dommi me uecedere. 



^>»^>»#»»»#»#i#»»i# 



pcHaif.— 164 Qaadam Edd. mere pro jmre babent. At P. cain tribna aliU 
Jure. Uein«, mallet dmume jnre, vel mere. 

NOM 
ISS Jmpelkrel In patriun toui redire. 



EPISTOLA IV. 
PHJBDRA HIPPOLYTO. 

AROUMENTUM. 

Thbbbub iEgei fUias, iiitcremto Minotaaro, Ariadnen Minois et Pasiphaet 
fiilam, qaam ob latam sibi opem dacturom se oxorem donram promiserat, . 
simal com Pbaedra sorore ejna nayi impoiitam abdnzit Veram enim 
Bacchi admonito in Naxo, sive, nt alii volnnt, tn Chio, Ariadne re-- 
ficta, Phsedram dazit : qon deiode, alMente Hieseo, in Hippoty ti priTigni, . 
qoem ex Hippolyte AmasoDte sa8ceperat,amorem ezarsit. Qai, cum cceli- 
bem amans Titam sese venando oblectaret, nec in ejos consoetndinem oIk 
dnci posset, bac epistota aniorem ei snom profitetor. 

OuA, nisi tn dederis, caritura est ipsa^ salntem 
Mittit Amazonio Cressa pnella viro. 

Ph»dra,pttd/a CrefetMti, miHit Hippolyto, viroAmoMmef eeOuiemf qua ipaa 



i»^»^>#»#«»^«^^»^^ 



1 QiMm nm Oo. 4. R. et doo alii Codd. Qiumi nui tu dederie, uou ett habi- 

NOT^ 

S ^«Msimte] Hippolyto, Hippoly- Creeea'] Pbsdra ; Minois Cretcn- 
tes Amazonia filio. tlam regia filla. 



Digitized by 



Google 



84 



P. OVIDII NASONIS 



Perlege qaodcamque est: quid epistdla lecta nocebit? 

Te quoque, in hac aliquid, quod juvet^ esse potest. 
His arcana notis terra pelagoque feruntur : 5 

Inspicit acceptas hostis ab hoste notas. 
Ter tecum conata loqui, ter inutilis hiesit 

langua, ter in primo destitit ore sonus. 
Qua licet et sequitur, pudor est miscendus amori ; 

Dicere qu» puduit, scribere jnssit Amor. 10 

Quicquid Amor jussit, non est contemnere tutum : 

Regnat, et in Dominos jus habet ille Deos. 
nie mihi primo dubitanti scribere^ dixit : 

Scribe, dabit victas ferreus ille manus. 

fioii fruetwTj mn tu obtfderu, Perlege gwdcumque est. Quid epistola lecta oherH 7 
PoUat eaoe aliquid t» Aoc, fuod jrroaU quoque tHn, Qn» eecreia Bunt portauiur 
terra et mari Ium ngmU: Kodta legii iiieraa acceptaa ab koaie. lAngua mea ter 
couaia teeum verbafaeere, ter eonatiiit hmtUia^ter vox reatmt in extremia labUa, 
Quatemaferi poteaty etjuvat, pudor eatjuugendua amoru Auaor intperamt aeribere^ 
qua puduMi me ioqui. Non eat cauium apemere^ quicquid umor impenmit, Jmperaiy 
et iOejua habet in Dominoi Deoa, lUe dixii mihi incertaf primo an aeribereua^ 



turUf aalutem.—li arcdna modia conj. Burmann. qnia notaa seqnenti Yersu sine 
uUa specie eleffantias repetatur. — 8 Reatiiit ore L. quod prnferunt Dousa et 
Burm. rejicit Heint. Tres alii conatitit,— 12 Dominoa scriptl. In edit. MycilU 



NOT* 



3 Quedcumque eat] Quia Hlppolyti 
ingenium noverat, quem frustra aliai 
illexerat, cujusque fastidia experta 
erat,cavetPliedra ne etiam episto- 
lam luam legere ille dedignetur, cum 
primum quid sibi ea velit senserit. 
Neque vero immerito maximam adhi- 
buit cautionem in scrlbenda epistola 
mulier impurissima : namque etiam 
satiuii fuerit cuivis eam non iegisse, 
nislalia omnia in ea qustrat, quam 
quse per eam qussivit Phtedra. 

4 Poteat] Curiositatem acuit Hip- 
polyti, ut inter legendnm snppositls 
dolis capiatur. 

6 Notia] Literis. 

6 Inapicit] Ergo nulla potest esse 
ratio, cur ab epistol» mess lectione 
abstineas. 

7 Ter tecum] Uabet jam primum 
istud oommiseratioDemy et «4 favo- 



rem conciliandum aptum est. 

8 DeatitU] AUi reatUii, et conatUk. 
Sed bene Heinsius nihil mutandufa 
esse censuit, et ezempUs probavit. 

Qua Ucet] Id est, Quatenus Ucet, 
et amoris violentia patitur, cnm eo 
verecundia Jungenda est. 

SequUur] Conveoiens est Ita et 
Cicero. Optima vero ratione suum 
in scribendo consilium, boc versa 
approbat. 

10 Amor] In alium, Amorem Mi- 
llcety cnlpam suam rejicit. 

11 Non eat] A necessitate amorem 
suum excusat ; sed vide mihi qusesOy 
qua arte illud ante conetur, qoam 
ipsum revelet. Ea plane methodo 
noxios servos Terentius noster in 
scenam indncit 

la Deoa] Qui Cupidiois etiam sea- 
tiunt sagittas. 



Digitized by 



Google 



HBROIDES. BPIST. IV. 85 

Adsit, et, ut nostras avido fovet igne medanas, 15 

Figat sic animos in mea vota tnos. 
Non ego neqnitia socialia foedera rumpam : 

Fama (velim qaaBras) ciimine nostra vacat. 
Venit Amor gravios, qno serius : urimur intas, 

Urimur ; et caecum pectora vulnus habent. 20 

Scilicet ut teneros Ifedunt juga prima juvencos, 

Frsenaque vix patitur de grege captus equus : 
Sic male vixque subit primos rude pectus amores ; 

Sarcinaque haec animo non sedet apta meo. 
Ars fit, ut a teneris crimen condiscitur annis; 25 

Quse venit exacto tempore, pejus amat. 

Seribe^ iUe dwrui porriget mamu otcfcs. Utinam/nwaf , et qMtmadw^Mhm ille in- 
euboi meduUis nottrii igne fereido^ eie wrtat mentem ttuim in mea demderia^ Ega 
nem eetoam levitate foedera eoeiaiia, Fama nottra (opto ut inquiraB)'eat inm 
tatia» Amor 6t vekementior, quo tardior. Ardemue intuMf ardemu»; et eor 
kabet profuadMm vuhms, ^nmnim vt primajuga mdnerantjuoeneoetenerotyei 
oquuMdegregepreheneuMjtBgretolerai freena: iia eor inaeeueium mak et tegre pO' 
tOur primoe amoree; et hoc omit non conoenit animo meo, Ar» eueeedU^ eum erimen 
dioeiiur a primie annie, Que» amaty eum tempue prmterUty amai iniquiu», Tu 



i*»»»»»»»»^»'^^^»^»» 



et aljui e«t eupero», — 16*16 FraDcio yerhumjigai non videbatur respondere r^ 
/«vet, qaare refiogebat vorai igne medMUa»^ Urai eic, ^c. Barmannus pro ^ai 
maYolt/no^.— 19 Quidam libri Urii Amor, — ^20 Unns ez Heioftiania tacitum 
p. vuinu» A.— 21 Cod. uruni juga,^2S Bronckhnsioi malnit primo r. p. omort. — 
26 vl a tenerie noTom libri, teste Hejntio. Antiqna editio et cod. P.uta teneri» 
eriai, fuom diecitur aMU.— 26 Heins. et Faber conj. eui venit; scil. amor ; nt 

NOT^ 

15 JUe] Hippolytns. Snccnmbet; 19 Seriu»'] Id est, £tate provec- 
et qm imperabif, faciet. tiori. 

16 Ad»ii] Votnm eat, ut Amor sibi 20 Cacum] Occultum ; adeoque 
in demnlcendo Hippolyto opem fe- grave. 

rat. 22 Captu»] Id est, cnm primnm 

Povet] Id est, Quemadmodum me est captas e grege. 

«noris igne consnmit Capido, teque 22 Rude] Quod antea amorii sti- 

perditeamo. mulos nallot senserat. Sensua est| 

16 Figai] Sagittii tnit yulneratum le nimium et efflictim amare. 
Toluntati me» iubjiciat. 24 Sedet] Metaphora ab illis peti» 

17 Nequiiia] Id est, libidinoss; U, qui onus grave portantes, illnd 
leTltate. modo in hunc modo in illam home* 

Fetdaru] Qnie tu mecum iniTeris, rum rejieinnt. 

sopple. 25 iirs Jit] Ex qna facilitas nasci- 

IS Vdcai] Impudicitiae nota nallas tor adoperandum,laborquenunuitur. 

me bactenus infamaTit. ' Criinai] AmaDdi scil. 



Digitized by 



Google 



86 



T. OVIDII IfAflONIS 



Ta noya servatse capies libamina famas, 

Et pariter nostnim fiet nterque nocens. 
Est aliquid, plenis pomaria carpere ramis, 

Et tenai primam deligere nngoe rosam. 
Si tamcn iUe prior, qno me sine crimine gessi, 

Candor ab insolita labe notandns erat ; 
At bene successit, digno qnod adurimnr igni : 

Pejns adnlterio turpis adulter abest. 
Si mihi concedat Juno fratremque virumqne, 

Hippolytum videar prsepositora Jovi : 



90 



35 



decerpe$pnma WMmima fmuB MTMto ; et ^erque noainm ftH pariter eetueUu, 
AHquaienue jwat earpere pamaria pieme romif, et eoUlgere primam roeam wigue 
«citfo. Si tamen iiia innocemiia primr^ qma vixi eime crtmtfie, erat macmlamda cvjjpa 
tii«ii€to ; ai beme cecidUf qmod ardemme pr^Bclaro amiare : metckoM eordidme^ qni esk 
qmid imrphu aduUerioy abeU, Si Jmmo mnhi darei ei frairem^ ei marihm saniHy 



■»«»i^^^»i^»«#»#»»^ 



referator ad memi amur gramue, Fr. quod vemU ; forte pro ^iiot.— 87 Plerlane 
carpeeUbam, On. 1. carpie, In nonnoUis est eapiee; qood pnefert Heuis. 
qoia earpere est seqoenti disttcho : nli i qois fortasse malit niput, conj. eo- 
dem. Molli bebent lt6om. formm. Vetos ed. qoa osns «st Oroteros ftmmmm * 
—28 On. S. ftat.—ZX Volgati eed iamem, P. cnm plerisqoe aliis, etiam Go. 
3. S. et 4. SM iamem; qood Scaliger et Doosa probabant. Oo. 1. ei iemem. 
NonnnUi ai iamam ; qnod placet Nanger. et Heins. ob seqoentia td heme SMMet- 
sii, 4rc.— 84 obeat est a libr. Scr. Volg. o6es(.^t6 FidMr V. et F. Vnlg. tideor,^ 



NOM 



26» Qua vemU'] Qon molier sero in 
amorem incldit, Tiolentins et gravi- 
ori com pcena amat. 

27 iVofu] Prima. 

JUbamimeL\ Id est, Qood primnm ex 
fama mea, hnc osqoe tam cgregie 
terrata, et hactenns inviolata, de- 
cerptom foerit, habebis. Vel, Tn 
prlmns castitatis et podicitisB ftmam 
(qoam maritos non anfert) delibabis. 

28 NocMs] Com neqoe ego, prse- 
ter maritom, hacteniu qoenqnan 
amavero; neqoe to, poellam nllam 
attlgeris: nterqne, sl me redamare 
Telis, amoris crimlne pariter tenebi* 



29 Eei oltfMtd] Ad Toloptatem con- 
fert 

Carperel Id est, pomaria intnre 
ez qolbtts nnllnm adhnc pomniB ool* 



lectnm sit; et ex ramis, fmctibnt 
plenis, primnm florem et froctnro aa« 
ferre. Ad podicititmi Istud referen* 
dom. Verom caTesU, istse te capi- 
ant neqoitifley et improvidom a men- 
tis pnritate sedocant : lis enim tIti- 
mos, qos com Toloptate cogitannu. 

Sl Si iaman\ Secnm commnolcat 
Phaedra*, et de eo, qnod antea tetlgity 
crimine, amore scilicet, ratiocinatar : 
cnmqne seipsam consolatnry qnod • 
re nata hand melios fieri potneriti 
tom Inde laodando Hlppolyto locnm 
facit. 

22 imeMa\ Jam antea castitatift 
lande sese commendaTit. 

2S Digwi] Id est, Qood jiifeMm 
amore dignom amamna. 

S4 Peiue\ Hic est sensns : Qnaiido. 
qoidem necesse mihi liiit amsre, et 



Digitized by 



Gpogle 



HBftOIDBS. BPIST. IV. 



»7 



Jam qaoqne (vix credas) ignoias nitor in artes ; 

Est mihi per saevas impetus ire feras : 
Jam mihi prima Dea est, comu prsBsignis adnnco 

Delia : jndicium subsequor ipsa tunm. 
In nemus ire libet, pressisque in retia cervis, 

Hortari celeres per juga summa canes : 
Aut tremulum excusso jaculum vibrare lacerto, 

Aut in graminea ponere corpus hnmo : 



40 



miior mttepotaurtt Hippokfhtm Jmi. Jttm ^icnfiw (vix poatU fldm odkiben) 
aum propenta ad arieo igwdaa antea : percupio inoeqm feroM erudelea. Jam Dea 
DeUuij eontpieua arcu recurvo^ ett mtM poiitaikma : ego pnbojudicium tuum, Cupio 
in tylma progredij ei eeruia f» cattet ceneitaiitf inatSgare eanet vdoett per uitimM 
' aut Jaeere trenuUum jaeuhun brtMe/eriUer meio ; aut tter' 



S7 Credat qninqne libri, teste Hetntio, et Gn. S. et 4. pro vnlgmto credea. Mnl- 
ti perperam utiitorin artet, Muior optimiia P. Ar. et Gn. 1. quod placet Heini. 
et Hensing. Heinsins tamen etiam conj. Ml«r, qnod in Me. et Fr. repertnm 
probat Bnrm.— 88 Bormanno non placet per /erae trey nec teetat /erat pro- 
bat. Qnare conj. pertyhat impetutire /erat. — S9 On. 2. et 4. hoc diaticbon 
proxime sequenti postponnnt. Scriverianos liber et Gnelferbytani omnes 
«rcK pr, adunco. — 40 Subaequor P. etGu. 1. cuin al. nonnnllis. Vnlgo euXwquar, 
—41 Prenmque Poteanea excerpu et ^uinqne libri Heins. cnm Gn. 1.—» 
42 Quidamcodd. Ctiori cderes, alii Srciort, quod placet Heinsio.- *" ** 



NOT^ 



adttlterinm committere» bene est, 
qnod nondignom liominem non amavi, 
qnod pejos esset ipso adulterio. 

%6 Frairem^] Jovem; qniJuno* 
nis est et frater et vir. 

56 Ftdedr] Id est, Credo qnod 
prseponerem Uippolytnm Jovi. 

57 Jgnotat] Pe venatnra loqnitur, 
cni dedita antea non fnerat. 

. NUer tn «r<€s] Vnlg. nmlor m artet. 
Yeonstissimey pro, vehementer amo. 

58 Ett mikH Qnia artis est amap 
torisB, sese ei quem amamns faciiem 
et indnlgentem comniodarey nostros- 
qne ex ^ins moribus mores institu- 
ere ; ideo Phsedra sibi ad venatlo- 
MBB^qnam Hippolytns nnice amabat, 
propensnm animnm esse dicit. 

Pertetmit'] Plns est, quam si dizli- 
aettn/mu. 



S9 Prima'] Qnia venationem, cni et 
indulget Hippolytus mens, ipsa amat. 

Prtetignit] Nam etiam arcu instmc- 
ta pingitnr. , 

Adunco'] Enimvero in arcns extre- 
mitate, ubi nervns alligatnr, comua 
apponuntur recnrva, ne is inter ten- 
dendnmy per ejusdera extremitates 
exeat. 

40 Detia] Diana; a Delo Insnla, 
nbi, cum Apollioe fratre, nata dici- 
tnr. 

Judieium] Id est, Qnandoqnidem 
Dlanam pnesertim colendam tibi 
snmsistiy eandem quoque in venatione 
sequar. 
. 41 PresstsgiM] In retia abactis, 

4S Exeutto] Inter Tibraiidom de 
more. 



Digitized by 



Google 



86 



P. OVIDII NAS0NI8 



S»pe juvat verpare leves in pulvere currus, 45 

Torquentem fraenis ora sequacis equi : 
Nunc feror, ut Bacchi furiis Eleleides actae, 

Quaeque sub IdaBO tympana colle movent : 
Aut quas semideaB Dryades, Faunique bicomes, 

Numine contactas attonuere suo. 50 

Namque mihi referunt^ cum se fiiror ille remisit, 

Omnia : me tacitam conscius urit Amor. 
Forsitan hunc generis fato reddamus amorem ; 

Et Venus e tota gente tributa petat 



nere ariui in terra kerhom, Stepe Ubet mihi, JUctenii freeme wa e^ fugaeiif 
0giiare Utee cwrru» m jmhoere, Nune ineedo itf Bacchi mvtietne a^atm ejus 
fwriie^ et ut ille qaa fidtaet tympam eub monte Idae ; aaU quae semidece Dnfa^ 
dee et FaMsii bicamee attanitae reddiderunt^ f^jUdae eao ntcmtii^. Namq^ne naki 
omnta diamtMrt poHqiaam furor iUe eedatue eet, Amor coneciu» comeumit me taci» 
Forte koc amore tenemmrfato etirpie ; et VewMe pelit tributa e tota nostra 



^^«^^^^^^^<^>*^^ 



eie P. et Scr. eam qaatoor aliis. Volgo fugacie,^7 Vulgo Eleidee, vitiose et 
contra legem roetricam-. OnelferbTtani EUleideet nti iegendom esse jam vidit 
Egnatioa.-— 48 Pro muequie Mycillos reponi yolt quique, ot de OaUis sacerdo- 
tibofl intelllgator. Sed de iisdem foBmininom qooqoe accipiendnm esse do- 
cet Heins.— ^l HelmsUdieniii Jamque nitAt.— 5S Oo. S. et alii reddemue. 



NOT^ 



45 Vereare] Corrom et eqoos agi* 
tare et regere. 

46 Sequaeie'] Sic posoit Heinsias, 
pro voig. fugacie, 

47 Feror] Amoria impatientia, boc 
illuc, Bacchantinm more, non sine fo- 
rore, discorro. 

Fkriit'] Passlm, ex Poetarnm scrip- 
tis, qais foerit Baccharom foror, fa* 
cile est ediscere. Ejos rei Penthenm 
et Lycurgom testes facit Horatios 
Carminom lib. ii. 10. 

Eleleidee'} BacchaB, Bacchi minis- 
trff. Bacchns enim Eleleue a vocife- 
ratione, etymologia Or»ca,dicta8 est; 
qood cnm strepitu et clamoribos ejos 
orgia, seo forialia sacra, celebrarent. 

48 Quteque] Mulieres inteUige,Cy- 
beles, sen Deom matris, sacra, com 
Oallis seo Corybantibos, ejos nrioist- 
ris, celebrantes. 



Jdeeo] Ida mons foit Phrygiae, Cre- 
tse etiamy obi maximos fiiit Cybeles 
coltas. . 

Tympana'] Incondito tympanomm 
et fistulamm sono, ac fnriali nlnlato, 
nt Bacchi, ita et Cybeles sacra per« 
agebantor. 

49 Dryadee] Nymphae, sytvariim 
prsesldes; eonomine a qnerc0| origi- 
natione Oraeca, sic dictsB. 

Fauni^] Faanos, Satyros, Sylva- 
nos, et Silenos ssepe confandont ; eot- 
qne, cornotos et caprinis pediboSy 
agromm et sylvanun Deos fecerant 
Etfanici. 

50 Attenuere] Attonitasetlympha- 
ticas, seo fnriosas, fecere. Creditnm 
est enim ab antiqois, forore eorripi 
eos qoi Nympham aliqoam vtdlssent. 

51 Rrferuni] Qoi me ita Airestem 
conspezerant» sopjple. 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. BPIST. IV. 



80 



Jupiter Eoropen (prima est ea gentis origo) 55 

Dilexit^ tauro dissimiilante Deum. 
Pasiphae mater, decepto subdita taoro, 

Eoixa est utero crimen onusque sno. 
Perfidus iBgides^ ducentia fila secutns, 

Curva meae fugit tecta sororis ope. 
En egQ nunc^ ne forte parum Minoia credar, 

In socias leges, ultima gentis^ eo. 

progeme, Jupiter anunU Europeu (ea ett yrima eirigo genHeJ tamro teUmie 
DeuM. Paeipiuu.metL maUrjtabjeeia taMTo detuao emiiit erimen etmtrciaamex 
rewtre wo. Jnftdae Theteu»y secutue fia iUnni regeniiay u extrieatnt domo Mipft- 
4ta tfiunito mea eororie, En ego maic, ne forte dicar parum Minoiay venia pottre' 



60 



Francias conj. rfefteimw.— 64 Gn. 2. et S. petit.-MpHet.-^S Europen Sa. ct On. 
l. Vnlg. fitrojNroi.— 58 suo scripti pleriqiie : alli «miw.— «0 fregit tecta altcr 
Scr. eubiU teet, V. A. et Ha. Pro tecta Ulitiiw maluit ^exto.— 61 Qmdam 
MHnma dicae: alii credds. Dno etiam Minoida : Qode Barmann. conj. ne forte 



NOT^ 



62 ConjctKf] Cnjns ego •um con- 
scia. 

63 Generi» fe^l Gentii meae for- 
tnnfle. Gall. Peut-^tre eet-ce par 
quelque fataixti aitacJUe d notre mai'' 
eouy que, 

64 Venue'] Fabula est, VeBerem, 
cnm Solifl iodicto in adnlterio cuui 
Marte essct deprelienia, quo eam 
ii^wiam olciBceretur, tantam in om- 
ne. genos Solis immitiMe amoris im- 
patientaam, ut nuUa ex eo ortamoUer 
castitotem servare potuerit. 

. 66 Emrepen} Fnit Europa iilia Age- 
noris, quam Jupiter, Rez Cretse, na- 
viy cojos insigne taoros erat, ez Pbce- 
aicio abreptam, avexit : oode datus 
est locus fiibnUe. Befertor verois- 
' tod ad id» qood de sui generis fato 
dixit Pbsdni. 

.Primd} £z Eoropa enimnatosest 
MiDos, Pbsdrm pater. 

66 JHe e i mM l an te] Notior est de 
Jove io Taorom motato fabola, qnam 
ot bic de ea qoicquam dicator. 

67 PoMipkae] Solis fiUa, Minois 
oxor, Pbaedra mater, qnsi^wipbac 



Taori aroore capta, ot eo potiretnr, 
arte DaedaU, Taccss ligoete inclnso 
est. £x quo Minotanrnra peperity 
monstrura media corporis parte ho<* 
minemy reliqua Taurnm referens. 

Decepto'] DcdaU artificio, qui ei 
vaccam ligneam et Pasipbaen pro 
vera vacca sobjecit. 

68 CrtintfM] Miootaumm, criminis 
effectum et indiclum. 
, 69 Perfdmi] Qoia fidem Ariadnn 
datam non servavit ; sed eam in Naxo 
insoU reUqoit. 

JBgidee] Tbeseos, JEgei filios. 

Fiia] Qoomodo Theseos sese ex 
lAbyrintho extricaverit, fili ope, qood 
ex Ariadna acceperat» omnesMytbo- 
logi explicant. 

.6a Ciirra] InextricabUes et irre- 
meabiles JUabyrintbi errores et vias 
periphrastice describit. 

Sororie] Ariadnes^ qoa; filum Tbe- 
seo dedit. Scopos vero Pbsedne est, 
sororis exemplO| qose ob Tbesel amo- 
rem, patrem etiam prodidit, Ulod 
quod supra de Veneris io soam gen- 
tem vindicta prq[>9rait confirmare. 



Digitized by 



Google 



90 



P. OVIDII NASONI8 



Hoc qnoque fatale est : placuit domas una daabas ; 

Me taa forma capit, capta parente soror. 
Thcsides Theseasqae duas rapaere sorores: 85 

Ponite de nostra bina tropaea domo. 
Tempore, qao vobis inita est Cerealis Eleusin; 

Gnosia me vellem detinuisset humus : 
Tunc mihi prsecipue (nec non tamen ante) placebas : 

Acer in extremis ossibus hsesit amor. 70 

Candida vestis erat, pra&cincti flore capilli ; 

Flava Yerecandas tinxerat ora rubor. 



mu m leges iociaB mei genertB, Hoe i/uoque ett faio coMHtehu»: una 
arritU daabus : pvUchrUudo tua me teueif aoror mea correpta ent patre tuo, 
tidef et Theeeui ceperunt duaa tororet, Erigite bina tropaa de nottra domo, 
lem Crela me halmitset tempore^ quo Cerealit EUutit intrata ett vobit, 
(et tamen ante mibi placehat) vehement amor tedit in meis oetibut tnftmu. 



The- 
Fd- 

TUMC 

Vettit 



tan erat atbOf eoma tertit redimita ; rubor jmdicut pinxerat ora flava* Et tpeciet 



^■»»»>»<#«i#>#»»^^^«» 



parum Minoida credat,—62 In toUtat unns Heins. — 67 Quo voUt dno libri 
Heins. et On. 4. idqne recepit Heins. ut seanenti versni melins hsc respon- 
deant. Vnlgo nobit, Pro inita perperam Jibri nonnnlli vita vel nota, Vulgo 
Eleutit. Sm in Prosodia admodnm vetuitto charactere exarata, tempore 
Caroli M. facta, apnd Patres Societatis Jesu Lovaoienses legebatnr £/eimii, 
qnod rectnm esse, mnltis locis astruxit Heins. Elficstii etiam codex Helmst. 
— 71 Pracineii fronte Helmstad. — 72 Pinxerat ora conj. Heinsius. — ^7S To- 



NOT^ 



01 Ptfmm Minoia'] Id ett, Ex alia, 
qnam ex Minois gente, qnte, Ato, 
amori dedita est. 

65 Sbdot] Nobis omnlbns commu- 
nes, nt amore teneamur. 

C/INma] De Enropa loqnens dixit, 
prima. Ergo a prima ad nltimam, 
omnes ex Minois gente amori dedi- 
tss, nt ex amore procreatSB, Aiemot. 

68^ Una] Tua, scilicet, Hippolyte. 

64* Parente'] Tuo, Theseo. 

fiSsror] Mca,Artadne. 

66 Thetidet] Hlppolytus, Thesei 
lifins. 

66 Trop^'] MoDttmeota victori». 

67 Cerealit] Ubi Cereris mystica 
tftcra primum institnta snnt. 

Elmm] £leulo, sife Eleiisto, oriM 



est Atticse, non procnl ab orbe Athe- 
nis, ad occasum ; ex qua Ceres etiaflr 
cognominata. 

68 Gii«sta] Creta Insnla, vbi orbs 
Onosus vel Qnossos celeberrimo, Mi- 
nois Regia. 

Vellem detinuitte*] Qnia te non vi- 
dissem, nec amore ilagrarem. 

60 Tunc] Com te in Cereris taerit 
vidi. 

70 Exiremit] Intlmis. 

71 Flore] Corona «^x floribns. Ha- 
bitnm describit Ph»dra, qno siU 
tantopere placnerat Hlppolytns. 

7S Flam] Qme natoraliter flava 
snnt, sen aiba cnm mioifflo rolMire. 
FerecttMliis] Veffecnodtooi et podo- 



Digitized by 



Google 



HBR01DB8. SPIST. IV. 91 

Qttemque vocant ali» viiltam rigidumqiie tracemqiiei^ 

Pro rig;idOf Pha&dra judice, fortis erat. 
Sint procnl a nobis jnvenes^ at foemina, comti : 75 

Fine coli modico forma virilis amat. 
Te taus iste rigor, positiqae sine arte capilli, 

Et levis egregio palvis in ore decet : 
Sive ferocis eqiii lactantia colla recurvas ; 

Exigao flexos miror in orbe pedes : 80 

Sea vastom valido torqnes hastile lacerto ; 

Ora ferox in se versa lacertna habet: 
Sive tenes lato venabnla comea ferro : 

Deniqae, nostra juvat lomina^ qaicquid agas. 

toA fiHMi MHm appelkad mgrutim H irmcMUwUm^ pro ugrtdi erut drmauL, «r §m- 
Imlta Pkadra, Jwene$ ornaHffemiuunm wme^ emt precMl a twMf. Elegaaiia 
«tri(tf tuit craari modice, 7V« itia Mverilw mdiae^ et eeam eamta eime arie^ ei 
paHeaimi pmivia in ere palekerrime te decet, SiweJUctie coUa repagnaatia efoi 
i n d om it i ; Mtror pedee redmctoe in parao eirenlo, Sive Mrae graaem haatam po^ 
ieaH kraekao; brochium validma kabet miUam menin d» ii i> €r< i w i tJi«e. Sioe iraa^ 
'1«f «MfMa comea amipto ferro : deaiqae foiefaid feeiae^ Ulnd placet noetrie 



i#»^»»»»ii^^^»»»i»^ 



ceni nialit HeiiM.— 79 Dno exeinplaria/iiifncM cmct : alii coUa retorfoee, Priicae 
editt. et scripti codd. tn his Onelferbytani et nelmit. reearaoa, qnod praefert 
Heini. qnia iorquea mox acqnitnr^Sl Sea leniam OneilHerbytani cnm aliis. 
Vaetmm sat multi, unde Ueinsint coiii. Siae aeimm vaHdo, ant Sem qmaeaaoif nisi 



[uit malit jaetamf coni. eodem. Fro vaiido Ambrosianns rigido, — 84 Ha. 



quit malit jaehmf coni. eod 
deaiqmef fntofatd agie^ haauna 



moeira jmoai. Hensing, e On. 1. BcriUt 
NOTJE 



n Qmemqme'] Tunm» scilicet. tes, nt fominm, cnriose TitaDt^ viri 

AUei] Puelbe» qn» mecnm in te sine affectatione abstergnnt. 

octtloa convertnnt* 70 Reemrvaa] Fneno, sciL non sine 

Rlgidam] Hade, imkamain et eamoage, peritia. Dicit Phmdra sibi Hippoly* 

75 Sim proeo[\ Id est, Non amo. tnm qttocnmqne feerit suttt et habi- 

76 Fine modko] Ulud est qood Oall. tu placere. 

dicimus : A eeriaia degri: A eeriaime SO In arhe] In panro terrsB spatio. 

re, Est vero periti sessoris eo modo 



77 Te fmw iete rigor] Mitins eipo* eqnnm in gymm dextrorsnm et siais- 
neadns est faic rigoTj cum dicit PhsB- trorsnm versare. 

dra» * Tuus iste rigor/ quam snpra Pedee] Eqni, scilicet, qnem tnmax» 

ifigidaMy Oall. diceremns, Cei air de inui «rte flectis. 

JteriitimevaaemDet. 81 FosIimi] IiCNlttm Malo, qnod 

78 Levie] Qnalis est, qni per cor« powierosnm interpretor» qnodqno 
poris exerciUam ex terra excitatnr» ideo cnrvatnr. 

deindeitt vestns vnltnmqtttt residit: 88 Ora] Mea, scU. nam ttMinnd- 



moUes et daHctttaU adalMettB. «dratliNMm rapisi qniaqaid agas. 



Digitized by 



Google 



92 P. OVIDII NA80NI8 

Ta modo duritiem sylvis depone jngosis ; 85 

Non sum materia digna perire taa. 
Quid juvat incinctae stndia exercere Dianas, 

Et Veneri numeros eripuisse suos? 
Quod caret altema requie, durabile non est ; 

Haec reparat vires, fessaque membra novat. 90 

Arcus (et arma tuae tibi sunt imitanda DianaD^) 

Si nunquam cesses tendere, mollis erit. 
Clarus erat sylvis Cephaius, multaeque per herbam 

Conciderant, illo percutiente, ferae : 
Nec tamen Aurorae malc se prsebebat amandum. 95 

Ibat ad hunc sapiens a sene Diva viro. 

oeMlU, Tu omitte ttmiMM dwrUiem tn stfhii numioiU : wm iwn digna mori caua 
tua, Quid prodest iiuumbere studiis Diana tuecinetaf et outtuliaie Veneri ticet 
Mua$? Quod destituitur quiete aUema, non eat durabile. Hetc reficit ffires^ et re« 
Hiimt artut kuaoi, Areua (tuque debeo imitari arma tum JHmueJJiet kmcs, «t 
nunquam demnoM intendere. CephMdm erat eeUbrie «yietf , et mv/to fira procubu-' 
erant in herbam, ilio /eriente. Neque tamen exkibebat ae male atnandum Aurorm. 



^»»»^'^^*^^»^»»^^*»» 



Juv, inmtiia: et 6 Qn. 2. S. et 4. quicquid agia. — 86 TanaqniHns Faber conj. non 
aum duritia : Bonnann. volt nam aum taof .— 87 Go. 3. atudium,— 90 novat po- 
tiores scripti : alii levat, — 91 Volg. Areua et arma tuof tibi aini imit. Dtan, 
Scripti nonnulli aunt. Heina. scnbit et distingoit Arcua (ui arma tua t. aini 
imii. Dianee) Si nunquamt ^c— 09 Gu. 4. ceaaaa. — ^98 per herbam doo libri ex 
melioribns: volg. p^kerbaa. — ^04 Alter Mor. tndderoiii: unus Heins. eeddC' 
rani, L. deeideraMt,-^96 Fr. et Scr. et qninqofr alii de aene; nt * de conapecta 

NOT^ 

Laeertua] Tuos^ dnm tn bastile tor* Frequens est Oallice b«c locntio. 

qoes. 89 AUema] £o nomine appellan- 

83 Laio] Id est, latnm fermm ba- tor qose sibi iftvicem soccedont. 

bentia. 90 HeHf] Reqoies, scilicet, membra 

. C«ni€«] Ex conf arbore dora, et reficit. 

ad venabota aptlssima. 91 /mttonda] Id est, oportet, nt 

85 Duriiiem] Id est, Fac, nt ex corpus et animum relazes ; sicnt et 

sylvis redeas mei amoris plenos. arcos relaxantor, ne vis eornm assi- 

• 86 Maieria] Causa. doa contentione infiringatur. 

87 Jncineta] Id est, qu« vestis si- 93 Cepkakui] Celeberrimus iUe 

nushabetcollectos,utad venationem Procris maritus, ab Aurora adama- 

sit expeditior. tns ; qni etiam venator foit. 

Aiidia] Venationem. Nam Diana, 95 Freebebai] Non enm dicit Anro- 

Venationis Dea, .ejus fuit maxime ram amasse, quod esset contra liisto- 



stodiosa. riam ; sed tantom ab ils omnibns non 

• 88 Numeroa] Id est, Ea, qnae Ve- fuisse aversnm ■ qnm amorem spec- 
neri soo loco. et ordiiie convoiiiant. taat. Atque bic locns ad Pbaedram 



Digitized by 



Google 



IeIBROIDBS. BPIBT. IT. 



98 



Ssepe sub ilicibaa Veaetetn, Cinyraqae creatain» 

Sastinuit positos qaselibet berba duos. 
Arsit et (Enides ia M»nalia Atalanta : 

Illa feras spolianiy pignus amoris, habet. . 100 

Nos qaoqae jam primam tarba nameremor in ista« 

Si Venerem tollas, rastica sylva tda est 
Ipsa comes veniam : nec me salebrosa movebant 

Saxa> nec obliqno dente timendos aper. 
^qaora bina sais oppognant fluctibas Isthmon, 105 

Et tenais tellas aadit utramqae maie. 

DtM MpifiitiM a flene marito ad ftiuic. Stepe pkMMgmmeH dnm habmiy Fm*- 
rim et fiUwn Cmyne, etndoe tmb quereulm». EHam MeUager pentite amavU 
AUdmdam Arcadicam; itta habet exwiaM apri in pignmt amarie. No§ quo^e 
reeeneeamwr jam jnimMm in i$ta eopia amantiuDi. Si re moo e as Vtnerem, epha 
tua e$t agrettie, Ego te comitabor ; nec caate» aaperte me retmdmnty nee aper 
metmidue dente obUpio. Duo maria obstrepunt lalkm euie undut et terra pvoa 

fag«re' apod Phaednmi, notante Barmami.— 98 Heins. com.' quamliibet herba, 
— lOl Francius roalebat quttm pHmtim.— -108 SaUbroea Palatinas, onas Me- 
diceaB, et editt. prisc». Gnelferbytani cam aliis ia<«6roM.— 106 SKcbten- 
horstins ex Metamorph. vi. 419. conj. daudit utrumque. Dao «cripti teste 



NOTiE 



Anrorae exemplo ezcnsandam erat 
maxime idonens. 

96 Sapkn»'] Qnse maritnm senem 
Cephalo javeni et eleganti postposnlt. 

Mni] Anrora. 

Ftro] TithonOy seilicet, lAomedon- 
tis filio, et Priami fratre. 

97 .Ctitjfrofiie] Adonis est, Cinyra 
Cypriornm rege et Myrrha ejns filia 
genitos, qnem prssertim Venns ama- 
vlt. 

98 Hffrba'] Id est, snper herba sois 
amoribus indalserant. 

99 (Enide»] Meleager ; de qoo sa- 
pra, in Briseidis Epistola. 

Manaiia] Arcadica, a MseoalOy al- 
tissuno Arcadi» monte. 

100 Feret] Apri Caiidonii ; de qno 
etiam epistola tertia. 

P^nMs] Qoia eo Meleagri amor 
comprobatus est. 

101 Nof3 Xaetego. 



TMa] Ne tam qnidem torba: sed 
nbi remm testimonia desnnt, Terbis 
opns est sententiam snam saltem fal- 
eire. 

Numeremur] Mutao amore tenea^ 
mar, sicat et alii, qai ▼enatione sunt 
delectati. 

102 Rueiiea] Qn» nihil habeat pal- 
chri aat jucundi. 

108 Ffliiaml Si, scilicet, velis ama- 
re me. 

Mov^nt] A proposito tecum ve- 
nandi abdacent. 

104 ObUquo] Vei qnia cnrvus est, 
vel quia obliqae ab apro impingitor. 

105 JEquora] Isthmnm Corinthia- 
cnm describit. 

106 Tenm»] Omnino, siquidem Isth- 
mas nibii aliad est, qnam terrsB exi- 
gaum, ita inler duo maria coarcta- 
tam, ut viz impediat, ne Cbersonesuf 
insula fiat. 



Digitized by 



Google 



M P. OVIDII NAS0NI8 

Hic tecnm Troezena colamy Pittbeia regna ; 

Jam nunc est patria gratior illa mea. 
Tempore abest» aberitqne dia Neptoninsberos; 

Hlum Piriihoi detinet ora sni. 110 

Praeposuit Tbeseus (nisi si manifesta negamos) 

Pirithoum PhaBdrsBy Pirithoumqne tibi. 
Sola nec baec nobis injuria venit ab iUo ; 

In magnis laesi rebus uterque sumus. 
Ossa mei fratris clava perfracta trinodi 115 

Sparsit humi ; soror est prseda relicta feris. 

«adtt 6<iMiiiMfM. CMrabo hie itcum 7>«Miia, regna PUtUUi: jtm nmu tOf 
jmamHer ui patria mea, Theteui abe9t ab aliqno tempare^ et aberitdiu; regia 
Pmtkn md Wmm r^timet, l%e9ea$ (^Mfi negare veHmue ea qnm aperta sont) 
pturiafeeit Piritkoum, quam Phtedram et te, Nec iUa uua ii^uria uobii ed orta 
ab iUo : uteniue eumm» offenti in magnie rebuB, Per terram di^eeit otu meifrm^ 
trii peffraeta dami trinodi: eoror e$t deoerta in pradamferii, Mater te genuitf 



Bumi. et On. A: ambit utrumque, Burm. conj. oaidii uirimque. — 108 Gratior 
e Poteaneo et aliis nonnoUis recepit Bam. pro ▼olff. dkarior, quocnm ilind 
tflBpe permntaront librarii. — 109 Abeitqiue di» conj. lieinsias, qaomodo yo* 
Tentes et bonom aogoriom captantes loquebantor. — 111 Atit Jt maiufeita iie- 
gamui emendavit Heins. e P. et F. qni habent nui man^eito negamui, Vnrgo 
legitor iitfi noi man^eita negemiui^ qood etiaro in Goelferbytanis. Potioret 
scripti negamui, — IIS Vulffo legitor Nec soto hac ad noi, yei Sola nee hae ad 
naSy ot Oo. 1. et S. Barl>ennns et alter L. Soc Jeso Sola nee hae nobie i^fu' 
riUf qnod probat Heins. qoia hsec constmctio rov venire solennis Ovidio. — 

NOTiE 

ilttdtl] Id est, sita est inter ntrom- seo amicitia conjunctissimnm fuisse 

que mare. Andacla est tropi, qua ridimus. 

rei inanimatSB, qood aoimatorom est, Ora] Regio qnam Pirithoos inco- 

triboit. loit, Thessalia, sciiic. circa Peneom 

107 Hie} Ubi to tne, et Teuari amnem, obi potentatum Ixionem Pi- 

anas. rithoi patrem tenoisse, scribit Diodo- 

Tremna] Trceieny seu Troezena, rus. Ora vero, sen regio, posita est 

orbs est Argolidis in Peloponneso, pro Piritboo incola. 

ab Istlimo Corinthiaco, ad ortom. 111 Pnepoouit] Quandoquidem noi 

POtheia] Ubi Pittheus pater JE- hie reliqoit, et ad Piritboiim soom 

thrse, qoam Theseos matrem haboit, non modo ivit, sed et ibi semper com> 

regnarit. morator. Thesei vero, qoam caosa- 

109 7eNi|^] Jam ab aliqoo tem- tor, negligeotia, et injoriis, Hippoly- 
pore : nisi mavis, opportooe, ot aliis tom ad patris contemtnm Phaedra et 
placnit. sui amorem conatur perducere. 

Neptuniui] Theseus, cnjus pater 115 i<Wtfris] Minotanri. 
JEgeus, Agei Neptunos. Cleiw] Qoa, sicot et Hereoles, In 

110 PfrilAeri Qoem jam sopra Hie- nemoriam victori» qoam do latroae 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. EPI8T. IV. 



»5 



Prima secorigeras inter yirtute paellas 

Te peperit» nati digna vigore parens. 
Si qnsBras» nbi git ; Tiiesens latos ease peregit : 

Nec tanto mater pignore tnta fuit 120 

At ne nupta qaidem» tasdaque accepta jngali. 

Cur T nisi ne caperes regna patema nothns. 
Addidit et fratres ex me tibi ; quos tamen omnes 

Non ego tollendi caasa, sed ille fnit 
O otinam nocitura tibi, pulcherrime rerum, 125 

In medio nisu viscera rupta forent ! 



vbiuU pradpua nUer Ammnuu^ digm viHuU JUH. SSfifof nftt dt ; TAoMMt 
hw^foii laim fhdio: mc nmtir fuU meunt toMio JUio. At Mc fait iffddtm 
deapomtatm, mc admuta /aee jagali. QanMobrem mat, ne epuriMe regm paieraa 
eamee^uererie, A4paueii etiam tiH fratree exaee; qaee Uomm ommee egomemfid 
eaaea educamdi, eed iile, O utimam, puieherriaee rerua^ prmeeriia tiln obfutura 



#ii^»»»»^»»i»^»#>»» 



118 te gemuit Gu. 8. Omnet scripti, teste Ueiof. digma uigere: iic etiaiD om- 
nes Ga. Helmstadieiuis tameo /azere. — 121 me Fr. omnes Go. aliiqae, et 
vetnat« edd. aliqnot. Vulg. ai mec mupta^—l^ ipee /uii Helmst. Francius 



NOTJE 



qnodam reporta^, teli loco Theteus 



116 Relietd] Jam snpra diximnt 
Ariadnen in inanla Naxo a Theaeo 
rdictam. 

117 Priaui] Nonc ad injarias de- 
acendita Theseo Htppolyto illatas: 
et nt major prima videatur, quAB ejni 
matrem afflixity eam ante omnia lao* 
dat. 

Seeurigerae'] Amaaones, qnibas ar- 
ma lueront prvcipue secnres. 

118 Pareme] Hippolyte, mater toa. 

119 Tkeeeue] Aiii contra scribunt, 
ab Amazooe quadam eam interfec- 
tam fnisse, cum a Tbesei partibns 
staret ; belio quod ille adversns Ama- 
«mas g«ssit. 

Latue] Invidiose vox ista posita 
est, et tarti atroritatero aiiget. 

ISO Taaio] Te, scilicet. Multa an- 
tea soient oxoribos condonare ma- 
fiti, lii>erorom caosa. 

121 Ne mapta] Altera est Thesei 



iiUuria, qnod Hippoiyti matrem uxo- 
rem non dnxerit, nt is notbas esset, 
nec bsreditarinm regnnm adiret. 

Ttedaque] Antea, in PbyUidis epis- 
tola, qussdam ea de re annotavimns. 

182 Cur] NoD doxit, scil. Hippo- 
ly ten oxorem i 

123 Fratree] Unam aAteay Demo- 
phooota nempe, vidimos. Qui vero 
patres liberos suos vaide amant, ne- 
que illis novercas, neque, ex iis, alios 
fratres qnsemnt. 

124 Tstieiidi] Educandi. Qusb vero 
fnerit priscornm tempornm in infaa- 
tibns crudelitas, quibus quidem tem- 
poribus, patres, pro iibitn, receos 
oatos, vei homo tollendos, deinde et 
notrieodos, vel mactandos, aut expo- 
nendosjubebant, labui» etHistoris 
prspdicant. 

126 Viecera] Hubertinus, qui certe 
maximam . et inprimis laudabilem 
operam in Ovidio explanando coUo- 
cavity Phsdram sibi ipsi hoc in loco 



Digitized by 



Google 



96 



P. OVimi NASONI8 



I nunc> sic meriti lectum reverere parentis ;' 

Quem fiigity et factis abdicat ille suis. 
Nec, quia privigno videar coitura noverca, 

Terruerint animos nomina vana tuos > 
Ista vetus pietas, sevo moritura futuro, 

Rustica Satumo regna tenente, fuit. 
Jupiter esse pium statuit, quodcumque juvaret ; 

£t fas omne facit fratre marita soror. 



130 



frada enBeni in medio partu ! Ito niMC^ iiOy et reverere torum potris merUi ; tn 
^em fitgitf et r^it aetis wu. Nec nomina vana metum incueserint ttue mtenii, 
qwmiam videar mnerca ventura ad privignum. Fuit itta antiqua pietatf dmn Sa- 
tumuM potiretwr regno rudi, qua periret eaeulo futuro, Jupiter tanxit pium eue, 
quodcumque prodeeaet : et Juno eoror cot^jux Jovi /ratri /aeit omnefat esse. lUa 



^^<^.»i^^.#«^^^^'^ 



roalebat aed iUe, /k».— 126 itM« P. et alii meliores : valg. ffirii.— 127 Ou. 4. 
cnm aliis scriptiB et editis antic^nis, / minc, et meriti, Nonnnlli scripti, tm- 
meriti, nt On. 2. et S. vel emeritt, Ou. 1. H meriti, P. tt meriti; oDcle HeiDS. 
legit, t ntinc, i meriti, Excerpta Jureti et Helmstad. nc meriti ; qnod in Fn 
etiam ezcerptis repertnm preefert Bnrman. nt elegantins. On. 2. S. et 4. 
vereare parentis, — 128 Heins. malebat abdicat ipsp, qnod est in Gn. 1. — 
ISO Jun. animum tuum, — 182 Post hnnc yersimi in nonnnllis codd. inseritnr 
distichon spurium : 'Satumus periit, perierunt et sua jura, Sub Jove nune 
nmndus: juiea Jome oequerey vel jutaa iuere Jovi», In Palat. ita legitar: 
Sub Jove munduM adeet, jura Jome oequere. — 1S4 Slichtenhorstins ob iD8o- 
lentiam construction. conj. /rolru amica toror. Sed vnlgatam lectioDem de- 
fendit Burm. loco Horatii Od. iii. 5. * Milesne Crassi co^juge barbara Turpis 



NOTiE 



male precatam esse, et mortem op- 
tasse, putavit. Nihiloniinus tamen 
crederete potius per viscera intelli- 
gendos esse poeros, qnos in ipso partn 
mallet suiTocasse, quam ut Hippoly to 
nocerent. 

127 /nanc] Irrisioest. Arbitratnr 
Phedra se plura, qnam sit opns, con- 
gessisse, ut omnem patris reveren- 
tiam ex Hippolyti pectore eradlca- 
ret. 

Meriti] Immeritnm contra intelli- 
git. 

128 Quem] Hippolytnm intellige, 
quem fngisse et factis exhsferedasse 
Thesenm patremPhndra'contendit. 

129 Privigno] Tibi, scil. Oall. Bean 



■ 180 Nomina'] Privignns et No- 
verca. 

181 lata] Contemtum habet istnd 
pronomen. 

Vetus] Adeoqne contemnenda et 
doponenda. 

182 Rustica] In qnibns neque oog- 
nitio, neqne virtns, sed crassa modo 
rosticitas locum habuit 

Saiumo] Satnrnus Cceli et Terne 
filius, Jovis pater. 

188 Jupiter] Qni Donc, patre de 
solio deturbato, mnndi tenet mode- 
ramina. 

184 Fratre] Pro fratri; Jovl scili- 
cet, qui Jnnonis frater pst. Picit, 
Jovem omnia in amore iicita fecisse', 
qni Jnoooem sororem in vxorem ac- 



Digitized by 



Google 



HfiROIDBS. EPI8T. IV. 97 

IDa coit firma generis jnnctiira catena» 136 

iDnposnit Dodos cni Venus ipsa suos : 
Nec labor est ; celare licet : pete monus ab illa: 

Cognato poterit nomine colpa tegi. 
Viderit amplexos aliqois ; laodabimor ambo : 

Dicar privigno fida noverca meo. 140 

Non tibi per tenebras dabitor reseranda mariti 

Janoa, non cnstos decipiendos erit. 
Ut tenoit domos ona doos, domos ona tenebit ; 

Oscola aperta dabas, oscola aperta dabis. 
Totos eris mecom^ laodemqoe merebere colpa ; 145 

To licet in lecto conspiciare meo. 

ff cotOuncHo generiBjbrma eatena^ ctd Vemu ipea addidU nodoe imm. Nee ^gMU 
eet tegere^ coneedUwr ; pooee mnmiM ab Wa: erimen poierit telari nomxneaJlhiL 
Aep^eerii moo coi^mtetoo aHqnii? ambo UmdaMmwr : voeabor noverca indJgene 
pringno meo. Ottimm marUiferoeie non erit tibi operiendMm de noctOy autoo nam 
erU fattendne. Qnemadmodnm domus una nos dwoe kabuity donmi una kabebit : 
fereba» oocuki eoram ommbuSf fereo caram owmilnu, Eri$ oeeuruo meeum, etfam 
eie» Umdem tuam crimine ; qoammo mdeario in lecio meo. Remaoe tantum mara»^ 



^^0<i^>^^^<^^'^>^'^^ 



marituo vixit^W Reiiis. scribit Non labor, et eelare iieet, nt rh eat subintelH- 
gatnr. — 189 Amipiexoo est e Poteaneo. Reliqai amptexuM, — 141 DoMtur re- 
oeromda cod. Junianni. Vnlgo dnKri res, mar, — 142 Non euitos meliores, iu hls 

NOT« 

ceperit. pro alio oxtendat. Clarins istnd post- 

lt6 lUa] Scopns est, omnem con- modnm dicetur. 

langniBitatis prozimitatem prm Ve- ItS Cognato] Nomine qno cog- 

aerU neoewitndine aspemari ; quasi nati appellantur. ToU ret manifesta 

tec sola conjnnotio dici mereatnr. fiet, dnobus versibns proume se« 

Atqne id Uat PbsBdray nt omnem quentibns. 

scmpolnm ex Hippolyti animo, circa Culpa'\ Amor noster. 

violandum patemum lectnm, amo- 140 Dicar] Qni nos Tidecit am- 

▼eat. Qaod qoidem cnjns sit generis plexos, dicet illud ex caritate et 

I vidcbit. pietate, non amore impnro, proce- 



CoW] Est vera et firma, non ut dere. 

imaginariae et simolatQ illesangni- 141 Nontibi] A facilitate Hippo- 

aisjnnctnrse. i//flttiapprferatttaii«e. lytnm nititnr in sententiam snam 

1S7 Ceiare'] Amores nostros, scili- addnorre. 

oet 14S Ut tenmt] Quando alias m«- 

. lAeet] Fadle est. cnm foisti in domo patris tui. 

Mams] Celandi amores nostros, Ttnebit] Nec qoicqnam in eo erit 

■cil. • < snspectnm. 

JKa] Venere, qnse amorem alinm .144 Aperta] Coram onnibos.. 

Mpk.HVar.Cla». Ooid. O 



Digitized by 



Google 



08 P. OVIDil NABOKIS 

ToUe moras tantam, pToperataqoe fcedera jaBge : 

Qai mihi nonc soevit, sio tibi parcat Amor. 
Non ego dedignor sappl« humitisque precari. 

Hea ! ubi nunc fastuSi altaque yerba» jacent ? 150 

Et pugnare dia, nec me sobmittere culp» 

Certa fui : certi si quid baberet Amor. 
Victa precor, genibusque tuis regalia tendo 

Brachia : quid deceat, non videt uUus amaos. 
Depuduit, profugusqUje pudor sua signa relioquit 185 

Da veniam fassae, doraqoe corda doma. 

et fuete acceleraia /eedera* Sie Ameir, qvi ndhi ed cnMtelM, tibi eit jrrepitiue. 
EgQ wm rtfugio arare eupplex et Mmdtie» Heul «M mme meperbia ! Ne dmn MUa 
ade^mt verba magmfieal Et diu couetitvi reeittere^ necmetradere crimixi; jt Amor 
haberet eJ&quid ametituti, Vieta oro, et porrigo brachia regalia ad tua genua. 
NuUue awume cemit qiad deceat, Depuiuit ; et pudor exut deeeruit eua 4f m. 
Ignoece coi^fitenti, et vince tuam cor durum, Quid mihi prodest, quod pater tit 



^«i^^^^^^^^^i»» 



Oa. l. alil nec euotoe, — ^147 On. 4. Totle moraef oro. in membraBa Scriver. 
et HeiBS. erat eooiataque fetdera pro varia lectioBe. Barl>erln. BasiL et Oti. 1« 
properoitaque gaudia^ qiiod placei Heinsio. Burmannns, si quid mutandnm, 
conj. eperaiaque gaudia junge,^l50 Libri nonnulli Heu mihi nunc, Excerpta 
Puteani fffft miAt, unde Heinn. conj. Ueimihil quam /aetue, Alter Moreti 
mendose Ueu ! ubi nunc flatuit, ubi forte reponendnm putat Heins. flatue, 
sicut tumidi flatue occurrnnt Art. Am. 716. et apud alios, poetas praesertim. 
— 151 Hcinsius mallet, si per libros veteres liceret, Pugnamque diu^ nec, — 
155 Heins. vel inyitis libris scribendum censet pro/ugueque rubor, qnod 
ipsi concinnius videtur. rtlinquit Pateaaens et alii ex melioribus: vnlgo 

NOM 

145 fWvs] Ab omni iDfamia, acil. remqBe noB conteBumdnn tnadet* 

L audem^ '] Qaia onmea, qni t« Ego ▼«ro, pronomea, magBam habBt 

videbnat, es legitimo fiKi erga rna* empbasim, qnasi diceret, Ego Jovia 

trem affectu tnas blanditias venire ct Soiie neptis, qnae aatea q«otvii 

arbitrabnntur. solebam spervere, jam snpplex, drr. 

147 Feedera] Amoris improba ; scil. 160 Uki menc] CooqBerltnry qood 
de qnibns iQcnta est omnia Amor in ipsa depresierit ct 

Juuge] Veai dta et properaotery proculcaverit. 
ut Araoris jnngamns foedera. 16S Certu /ui] ProraBs deereve- 

148 Sie tibi panmt] Id est, Ite tibi ram Amori i^steie. 

parcat ut tn cito venies ; vel peliiis, 166 Depuiuit] PedoMi omneBB 

Ne tibi parcat, nt nex milii pepercil alijeci, 

Amor : ssvttia sna te borsnm adigat ReUnquit] Virtutem et honestaten^ 

140 Ego] Nnne ia se ipsam reflec* cnjus est custos qaaBdoqBey deserit. 

litnr; damqne vidator sola secum . Metapbora somta a miiitibu^. 

agere, eo maxime CupidiBis arcaa 166 Fatea] Mibi, quss amorem 

eontra Hippeijtna Intenditi Aao- aeBm sbb tibi cwftssBt parce. . 



Digitized by 



Google 



HfiftOIDfifl. APIST. tV. 90 

Qno mihi, qaod genttor, q«i poisidet aMiooffm, MiimniI 

Quod veniaat jpmavi fidiniiia torta mana 1 
Quod sit ayus, radiis ikxitesai vallatas acutis, 

Purporeo tepidam qui movet axe dieni? IGO 

Nobilitas sub Amore jaoet : miserere priomni ; 

Et> mihi si non vis parcere, parce meis. 
Est mihi dotaUs tollns, Jovis inMda, Cveto ; 

Serviat Hippoly to regia tota meo. 
Flecto feroa animos. Potait commpere tenrwn 166 

Mator: eris teuio sevior ipse tmci ? 

JftMt, ^ «bimei mmrui7 pud fmiminm Mfoia i^rqmemdttr mmm prmui 9 fmod 
mau, oni mrru pmnmreo Him eMmm re4meii, kmkemt fremtem eireeemdMmm mdn« 
tiel I - — 



maiiie^ NeUiiim emb emer§ preetrmim eei. Miieerere mmjermm ; ei igmeece mmie^ 
ei Mlii M^ igmeeoere. Cretat inemlm Jeeie^ ierra eei mmki im deiem : regim teim 
pmremi «w* Uippetpte, Fremge fereeimm «mm*. Mkdmr peimii mweere limiMw. 



i»»»'»»^»»»»»^^» 



rettaini.— 157 Volgo legitnr Qeod muki eii gemiter, nti in Pntean. et aliis non- 
Dnllis. Qnidnm codd. et in liit Oa. S. Quid miki »i gen. Gn. 1. 2. 4. cnm 
Helmftl. Qmd miiki eH gem. Qttinqne libri teste Heint. Qmid maki fmed^ atqoe 
ila iegendnia eenset MyciUns, ant certe Que maki^ qmed gem. perinde nt Horat. 
disit : Qee mAi fvrtmet^ ei men eemeedOmr mHf Menteliaavt Qmid tiki ^med g. 
Daa. Hetttsins Tult Qme mUki^ «i gem, probaDte Nicolao, qoi taoAen et oonj* 
Que meUd^ pud gem. — 168 Hebnstad. vemimmt. Praacof. a mann prima elc» 
gaoler prMoa fim, «MiM imniii. — 169 Gn. 2. et 4. cnm aaatnor aliis /roa* 
iem telmtme. Gn. S. fremiem rmdiie vekdma. — 160 Me. pro «Hverfta lectione qmi 
veUi, — 161 NmimUe teUMe Ibrte legendoni, ideoqne fleqoentem Tersimi pro ▼oto 
potiofl qnam promisiiiooe capiendnro, et in parentliesi ponendnm esse, oottf 
jicit Burmaiin.— 165 Sa. Gn. 2. et 8. flecte ferox. Hoc disticbon Ovidians» 

NOTiE 

Pmrm\ T«a, aciL atqne ad amoms Priermmk\ Majomm meoram, ne 

flecle. coacta dnritie Ina Utrpi amoris eicittt 

167 Qme mmkS\ Qaid raibi prodest ? gentis decns irlolem. 

GeeiiUr\ 8il mibi, snpple. 168 B^ mild] Oratorie intnd did- 

JEqmerm\ Qeem Rex Cretst, ci^ns Inr. Qoo enim jore sola palenmm 

lAle Impenom per mare iraliiit. regnitm obtinnisset ? 

166 Premxi] Joyls, scH. q«i Ph»- Jevie\ Ubi el iUe natus et edncalus 

dne ez parle malris proavus fuit, est. 



em ipsa Mvt fmt Pasi- Crete\ Nobilissima Mediterranel 

pliaes, Pasipbae Solis, Jovem vero insala. Cmmdie. 

pttlrem Sol babnit. Sed ex parte 166 Feroe] Amori resislentes. 

palris Miaois Jnplter Pbmdne lan- C«mmip«re] Ad amorem snl per- 

tan avns foit. ducere. 

159 VaUaime] Pingilnr et Sol idera TlsttnMi] Qnan^o ipsa Paslpbae 

eo modo radiis circnmdatns. sese in vacca lignea,a Daedaio fabri- 

161 NebiUime\ Mea, scil. cata, occulUvit 



Digitized by 



Google 



100 P. OVIDII NAS0NI8 

Per yenerem parcas^ oro, qase pluriiiia mecum est : 

Sic nunquam; quse te spemere possit, ames. 
Sic tibi secretis agilis Dea saltibus adsit» 

Sylvaque perdendas pra&beat alta fcras. 170 

Sic faveant Satyri, montanaque numina Panes ; 

Et cadat adversa cuspide fossus aper. 
Sic tibi dent Nymphse (quamvis odisse puellas 

Diceris) arentem quse levet unda sitim. 
Addimus hislacrymas precibus quoque: verba precantis 175 

Perlegis ; at lacrymas finge videre meas. 

RrUne ipte erudilior tmtro faroci? Per Veneremy qua est pltaima nueum, preeor 
te, ut mihi ignoocao : bU mmqmam diiigoMf qwe poorit te eontemnere. 6Sc tiH 
IHinui /aoeat in saUibuM remotie ; et •yAxi exeelu exkilteat /erae interfieiendae, 
Sie adtint Satyri, et Panes DU inMiteiii.- et aper tranoverberahu eadat venabulo 
tuo oppoeito. Sic Nyn^hu (qwmwio dieerie odieu paeUag) tibi aqnam exhibeantf 
qua sedet tiiim deeam. A^Sungimus quoque laerymat hit preeibut: abtolvit verba 
orantit, eogita etiam eemere lacryma» meat. 



^>^^-^<0>^>^>^^^>^<^ 



venae non esse, et cnm praecedenti intrusnm videtur Barmanno. — 170 SylvaqHC 
prcpdanda» Helmstad. — 171- Gu. 4. hoc distichon post v. 174. coUocat. Idem 
pro Satyri hal>et taturi. Pro Panet Pr. Li. et octo alii FaumL — 17S alii me 
cadat, Sed codd. omnes et cadat, — 174 ardentem plnrimi codd. — 175 Oo. S. 
Addimut kit verhit Uurymat. On. 4. eum verba preeantit. — 176 PeHegit ; at 
I est e conj. Burmanni. Vulg. scriptura, qoam ^et habet Go. 8. a raanu prima 
et 4. est Perlegit et laerymat. Heinsio perlegit e primo verbo sequentis epist. 
subnatnm videtor et scribendum Periegito. Perlege H laer. tres libri, teste 
Heins. etiam Gn. 1. S. et a correctore 2. Li. Perlege ted, 

NOTJE 

167 Plwrima] Qnia multum amabat polyto Phaedra ea oronia apprecatnr 
Phsdra. Sed vide qoomodo ez ver- quae a venatore possont desiderari. 
bis fecit argomentum. 176 Finge'] Optime istud ultimQm 

168 SZc] Obtestandi particula:id addidit; nam nihil magis animam 
est, Perinde eveniat nt tu ames vel movet, quam istud qnod phantasia 
non ames pnellam qnae te amet ant repraesentatnr. Fmstra tamen Phas- 
spemat, nt tu mihi peperceris. dra castissimum pectns ad nequttiam 

169 Seereti»] Ab hominam coetibas conata est perducere. Qnamobrcm 
remotis. iUum ad patrem accnsavit, quasi d^ 

J>ea\ Diaoa. ttupro eam ap^llaaset ; ez qno fac- 

170 Perdendat'] loterficiendas. tum, nt correpta fuga, atque extefri« 

171 SoityrS] Jam antea Satyros, tis eqnis qui ejos cnrram trahebant 
Fannos, Panasqne, Deos esse agres- a phocis, qnos NepUinas Theaei voto 
tes et sylvaticos diximos. immisit, per scopalos et sasLa dlstrao- 

173 }<fymphiai\ Aquaram DeK. Hip- tut male perierit* 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS» BPIST. T. 101 



EPISTOLA V. 



CENOXE PARIDL 



AROUMENTUM. 

€uM Hecabay Cissei filia et Priami uxor, gravida esaef, ardentem m pa- 
rere facem, qna omois infiammaretur Troja, somniarit. Territus itaqne 
Priamns oracnlnm consnloit : a quo cnm responsnm accepisset, filinm ipsi 
fore, qnl patriss exitium afferret, partnm, qnam primnm ederetnr, interfiei 
jnssit Hecnba vero, cnm puemm; qni postea Paris dictns est, peperisseti 
matema pietate mota, pastoribns regiis eondem clam alendnm mandaTit. 
Qni, cnro jam convainisset, CEnonen Nyropham adamavit, eamque, ut non- 
nnilis piacet,nxorem dnxit Sed cnm Jono, Pallas, et Venns de pulcliri- 
tndtne contenderent, propter aurenm pomuro, in quo scriptnm legebatnr, 
Detur pukhriori, a Jove ad Paridem arbitrom remissse sont : qui, cum Jnno 
regoom, Pallas saptentiam, Venns mulierom puichcrrifflam obtulisset, pro 
Venere sententiam tnlit Postea a patre cognitus Paris et receptusy 
Sparten navigavit ; Helenamque, Menelal nxorem, raptam abduxit Tro- 
jam. Quo intellecto, (Enone conqneritnr hac epistola de ejns perfidia, 
Helenamqne Graecis reddat, snadet. 

Perlbois? an conjux prohibet nova? perlege: non est 
Ista Mycenfiea litera facta mana. 

Perkgwu? tmreeau nupta impedii? Perlege: itta epittota non ett ecripU 



In nonnnllts codd. huic epistolsB seqnens distichon spnrinm praefixum 
legitnr : Nfmpha emo Paridi (quamm§ meuB eete reeueet) MiUit ab Jdmitverka 
iegendajMgit,—! Gu. 1. frohibet tua,-—^2 Editio princeps et alisB icripla manu: 

NOTJE 

CEjiMi«]NymphaCebreni8,Troadis memnonis; qnomm patria Mycenas 

flovii, filia, nt piacet ApoUodoro ; vel Peloponnesi civitas. 

Xantbi, nt alii volnnt tUera'] Qna-Helena a te repeta- 

1 Nowi] Helena, scil. qnam nnper tnr ; quamqne adeo non libenter le- 

rapnisti. Invidiose. gas. 

% Myceneea] Menelai ant Aga^ 



Digitized by 



Google 



lOS P. OVimi NASONISI 

Pegasis CEnone, Phrygiis celeberrima sylvis, 

Laesa queror de te, si sinis ipse, meo. 
Qnis Deus opposuit nostris sua numina votis ? 5 

Ne tua permaneam, quod Bubi crimen obest? 
Leniter, ex merito quicquid patiare» ferendum est: 

QusB venit indignae poena, dolenda venit. 
Nondum tantus eras, cum te contenta marito, 

Edita de magno flumine Nympha, fui. 10 

Qui nunc Priamides, (adsit reverentia vero>) 

Servus eras : servo nubere Nympha tuli. 
Ssepe greges inter requieviBiiis arbore tecti; 

Mixtaque cum foliis praebuit herba torum : 
Ssepe super strameu;^ foenoque jacentibus alto 15 

Defensa est humili cana pruina casa. 

manu Jttycenaa, Ego (Enmi Pegam, landathmima in s^Mi PkrygUMy ajflam 
canqueror de te^ tminuu$ et^ m tu ipaa caneedu» Qiiif Reu» o^ffd^ tmam foMtaitem 
noUriademderiiM? QiuenameidpaobieampamUfneaeHyer ekmtnm? Taiarandnm eH 
tfqua ammo fpiicqmd patiaris ex merito : peena ipuBt^ertw immerenti, f^ertttragre 
ferenda. Nondum tam magniftcu» eraa^ cam ego Tfympha^ nata ex magnofluminey 
fui eantenta te marito. Tn, qui mmeflHae es Priamiy (coneedatnr komr veritati,) 
erag aermu : ego' JVympAa anetinai mihere earoo, Cmbmmm aeepe inter gregee^ 
obaeiaii «rdori^ ; et kerba miata emnfoHis fuii Boster laetu», Seepe alba praina 
d^^ulaa ett a notia proatratia auper stramanto et fceni meta, depresao tugurio, Quie 



^'^««^>«>^#«^i^^^i^ 



sed emendBtiore!! et codd. Fr. et Mor. fdeta.-S Indigna, e Car. StrosuB 
Ubro, recepit Heine. eni contentiant Onelferbytnni. Vnlgo indigna: Heinsii 
chartacens indigna: P. cum excerptis Jnreti tndi^gno. — 11 Adeit rev. uero 
<)ninqne Heins. et Gn. 8. Helnr. aeeit, Vnlgo ahait rev, ff«r», nti G«. 1. et 9. 
adait ret. neri. On. 4. abait rev, verL — 10 Vnlgo Depreaea ett, qnomodo et On. 
a. et S. Multi libri vett. Deorenaa^ in hi< Gu. 1. et 4. Hinc P</^nita scriben* 
dum contendit Parrhasins ad Clandian. Rapt Pros. 1. 167. probante Heins. 

NOTJE 

» P«g«iw] Fontana, 6r«ca Ety- regii servas, non regi» &knK 
mofogia; etnmi ez NaivAbus» cnm . 11 Priamideo\ Prlamt ARin., 

sit flnvii iilia. Adsii reverentia\ Id est» Ignoscas, 

PArygits] Jam antea diiimus banc si vera narro. 

Phrygiam, quas minor est, Troadcm 12 Tuii\ Passa snm. 

esse, in qua mons Ida, nbi Paris edu- IS Gre^ei] Fergit in retundenda 

catnsfult. Paridis snperbia, qna se rejectam 

4 LtfM] Qnandoqnidem alfam con- credit. 

jugem, Heleuam scil. tibi delegisti. 15 AUo\ Snper fceni acervo in foe- 

9 TaNtns] Tanto nomine et poten- nili. 

tia. Credebatnr enim Paris pastoria * 16 Prvma] GeUe UaMche. 



Digitized by 



Google 



HEROIDBS. BPIST. V. 103 

Quis tibi moDStrabaf saltiis yeiiatibiis aptos> 

Et tegeret catulos qna fera mpe snos T 
Betia saepe comes, macolis distincta^ tetendi; 

Saepe citos egi per jnga longa canes. 20 

IncisaB servant a te mea lUHnina fagi ; 

Et legOT CEnone, falce notata, taa : 
£t qaantnm tninci, tantnm mea nomina crescnnt : 

Crescite» et in titulos snigite recta meos. 
Popnfais est (memini) flnTiali consita ripa, 25 

Est in qua nostri litera scripta memor : 
Popole, yive precor, qnee consita margiiie rip», 

Hoc in mgoso cortice carmen habes : 
Cum Paris Q£none poterit spirare relicta» 

Ad fontem Xanthi yersa recnrret aqua. 90 



9m? Smp4 mmm pmd fkgm — eiiHi dHrtw. Smpi tigiimk mma €9krm per em*^ 
temmMmmiim m fmnmiwK. Fmgia i» mJSpUt reimewi mmm ntmiim i H lyr €Mmm§ 
tigmaU tmo jcmlpfo. Et mm mmdma tamtwn augemtur, quantum truaci : cretetle, 
et im embiimu iittiiiitiit reeta t» meam lamdem. Ett papubu (reeordor) poeita ad 
emmue ri bi t, iw fM mt UUra emerata wmmr meeitrL PopaHa^^iitmm dmcii% fa mm^ 
qumpomtm et tii extrmma ripa, hakm Ime dittidmn im emr rm go H ei aepero mnieei 
€nt Pariepaterii vimere iSmame deeartaf mqiem r^fUxa ferei/er ad famtmm XamM. 



^^0^^*0^^ ^f>0>^>0>*S^ 



— SO Jaga iaaga P. et Jvreti Eawerpte cim aliif wmMOf «t Ob* 1. AIU «br- 
flM ; et lic Gttb 2. 8. et 4. — 2S In 6u. 2. et 4. hoc distichon proxime Mqnenti 

EMitponitur.— 24 On. 2. et 4. cum aiiis emrgite rt^e, idqne re^aendum censet 
euflngenu pro reeia^ quod ortnm videtnr ex interpretafione recie, qaam 
flonator aKqnis adverbio rOe aiicrlp«eraf.'-26 fioc disficlion in On. 1. deest 
Triginta tm Mm. tealaHciaii. etCHa 8. et 4« ee me l tm r i m * On. 2. mmeimriaa. 
-«-47 BmD. mavnlt ^tw nmrgime mmeUa rtvt.-*81 P* et septem aUi reemrrite 

NOM2 

17 Qak'] /a» beneficca espTobtst. bntimies ; atla«ei» ei» pnitailtos 

19 Mbmaim] Snat aiaeidtt ratii fo- aawre», et aaMeactaai intaa^ qmmk 

faariM, le« mmUlm, Hic Mmmiavit el> ocnlos ponant, aao paaMMt ■•■ 
qnidam Interpraa : qnad qtnden idca^ eMC magni momenti ad coramofeBM 

ft i wi adnoneo, mt nbi qaiiqae ca- <hmi ; nt Me elfaM tmnrt qiioft oam- 

taat 06 alicsis erravibos dncatnf • pvilat (BaoDa ▼ocsti reapoiideiHit. 

21 ServmU] Maa e«t adolMcentl- 26 NoefH nmmmr] TrmpHt aerlp. 

iHic eo moda corticibns arboram pnel- t«nmiy ifiMai itt ea de me Pari» ilg- 

larum, qnas amant, nomina iMcnl-' naiit 

parcr, QfwiBMiBam fcro levsa ct nnl. 80 Xamtld\ Fuit Xantlins flaflM 

lins ponderis TideaBlwr hm eaprv* agriT>n j — 1 > 



Digitized by 



Google 



104 



P«. OVIDII NASOMIS 



Xanthe^ retro piQpera; yersasque recnrrite lymphfie ; 

Sustinet CEnonen deseruisse Paris. 
Hla dies fatum miserae. mihi dixit : ab illa 

Pessima mutati coepit amoris hyems, 
Qua Venus et Juno, sumtisque decentior armis, 

Venit in arbitrium nuda.Minerva tuum. 
Attoniti micuere sinus, gelidusque cucurrit, 

Ut mihi narrasti, dura per ossa tremor. 
Consului (neque enim modice terrebar) anusque, 

LongaBVOSque senes : constitit esse ne&s. 
Csesa abies, sectaeque trabes, et/ classe peracta, 

Ccerula ceratas accipit unda rates. 



35 



40 



Xanthe, retrwrmm eurre ; et umue cmwena reeunite: Paridem wm jmdet reft- 
quiete CEmmen, lUa diH fatafia /uU mUu vmercs ; eJb iUa ccepenmt graciuuma 
mala amori» mutaii ; qua Vemu et Jimo, et Pallaa magis deeora armie aptatii, 
vemt nudaad Jaiieiam iuum, Pectue perculeum trepidavit, et horrer geUdue cw 
eurrit per mm dicra, ut miki illad dixidi, Caumdui (nefue tnim parum perciU 
iebar) et anuM^ et aenes Umgeewe : certum fuit ette mfae, Pinua lant exeieaj et 
trabee deUda, et, elam exeitata, mare eemdeum exeipit mnee eera obduetae, Abiena 

iVympAiv.->Si Dimt Onelferbytani cnm P. Ar. et qmituor a&U. Vnlgo duxit, 
— S6 On. S. tii arbitria nu, M. tuo,—%B L. et Jnn. oeoa timor,-^0 Mss. gran' 
dmoaqiue «net.— 41 Vnlgo datie parata, OronoT. et tres alil penuia.— 44 P. 



NOT^ 



tS SuainutJ Vim habet occnltam 
vox ista, qnasi dicat, Qnod incredi- 
bile est, illod fecit 

88 Hta dMs] Qua Venus et Jnno, 
&c. Lege ea qoa» seqnnntnr. 

Fatumdixit] Fnitiatalis. 

84 MutaH] Qni mihl non amplins 
favit: nam postea Paris alio amores 
soos transtolit. 

Hifemt'] Frlgus lllnd qnod dnfom 
et molestnm est, significat volgo vox 
isla. Ssepe etiam pro re adversa po- 
nttnr. 

86 Deeaniim^] Spectabilior est Pal- 
las, Dea belli, armata, qnalem de- 
scribtt Homems, qnam nnda. 

86 AHriirkmi} Ut jndicaret Paris, 
qnsMumi pnlchrior, cni pomnm dare- 
tnr. 

87 AfiMfre] Oall. dlceremns» J'sii8 



de grandt batiement de ceeur, 

88 Narrasti] Tres Deas 'id judi- 
cinm venisse; promissamqne tibi a 
Venere pnlcherrimam pnellam. Sed 
qnse molesta sont non ezprimit. 

89 iimis] Sortilegas et fatklicas, 
scil. 

40 IrONf ceess] Senes, qni din vixe- 
rnst: qnos vnlgns olim sortilegosy 
hodie veneficos statim credit 

Cmutitit ette nefat'] Pro certo cog- 
Dovl nefas esse. Oall. II te troumi 
9«'tl y «eotl de la diabterie» 

41 Ctfsa] Ex monte Id% qna na- 
ves eonstmerentnr, nt In Orvciam 
ad Helenam navigares. 

Seetat^] Ad naves SBdificandaa 
dolatsB. 

. 4S C«nila tONia] MarOy cojns aqnss 
ciBrnlesB videntnr. 



Digitized by 



Google 



RBRoiDBS. wifir. r. 



loa 



Flesti disoedens ; hoc saltem parce negiire ; 

Prseterito magis est iste pudendus amor. 
Et flesti, et nostros vidisti flentis ocellos ; 

Miscnimus lacrymas moestus uterque suas : 
Non sic appositis vincitur vitibus ulmuSy 

Ut tua sunt coUo brdchia nesta meo. 
Ah qnoties^ cum te yento quererere teneri, 

Biserunt comites ! ille secundus erat. 
Oscula dimissas quoties repetita dedisti! 

Quam vix sustinuit dicere lingua, Vale ! 
Aura levis rigido pendentia lintea malo 

Snsdtat; et remis eruta canet aqua. 



45 



90 



noU Mttcm h9e digUeru lite^mor eti wuigii enAetemdnUy qmim 
Ei laerymattiy et imtuUiu e» oeeUae moelree laerymtmie»: fderqiu trieiie 
tMMf leerpmu emu, Ulmme nan eie eenttrimgitw vitilnu juxta ee poniif , «i 
kraehia tma eemmexa emmt eoBe nuo, Ah ! tfmotie» eomiitee rieenmt, emm querererie 
te retimeri nemio / lUe erai fnene. Quotiea ohtnUeti oecnla iterata milii rOiette ! 
QmameegreUmgmm%umf9tmUdieere VaU! Veniue eeemidmeim/taiveiapendentia^ 



^l^l^»!»^^!*»*'^'^^ 



pigenim» mmur.—A& NoDnoIli Mripti et mutdidoe midieti ; oood prafert Nanger. 
—48 Bradaa mmeia Bas. Sed reliqoi omnei teate Heins. neM.— 40 Oo. 2. 
S. et 4. Ha giMlief.— 6S Leeie Pkrifgio Jun. et iu conjecerat Heins. Bera* 



NOT^ 



Ceraia»] Cera et pice oblitas. 

44 Preeteriio'] Qoando me anabat. 
I»te} NoTos, qoo in Heienam do- 

ceris. Per contemtom loqoitor, com 
dicit tfte. 

45 Flenii»] Mei flentis ; in genitivo 
caao ; nam Accosativos si esset, lon* 
ga fieret syllaba, ot annotavimof ad 
SaUostiom. Nec constroctio videri 
debet extraordinaria ; namqoe eo 
plane modo Horatios i. u. Sat. 4. 
* com mea nemo Scripta legat, volgo 
recitare timentis.' Atqoe ita et Vir- 
gilins, et Cicero locoti sont, nt op- 
ttme annotavit clarissimos Heinsins. 

47 Ubmm»] Qoa arbore otebautor, 
priesertim in Italia ad folciendas 
Tites. 

48 Nexa] Com discederes in Grv- 
ciam, iter Cutoros. 



49 QMram] Indicat (Enone PaTi.r 
dem, qoanqnam ventns esset secun- 
dns, qood esset adversoi, conqoet- 
tom esse; nt saltem aliqoa esset 
ezcosatio, aot prsstextos, qoo amor 
800S erga (Enonen, qoi eom retine- 
bat, qooqoomodo dissimolareton 

60 Bieemmi] De fatili, qoam ob- 
tendebas, excosatione; com scircnt 
te amore nostro teneri. 

61 DtmtsMt] Poitqoam discessis- 
set, redibat, ot iterom oscola repe* 
teret : qood amoris mollitiem prodit* 

63 Awra] Paridis discessom es- 
ponit. 

Rigido] Scilicet malos, seo navis 
arbor, le in4l, stare et erectos esse 
debet. 

54 Snecitai] Inflat. 

JEmia] Rcmis aqoa propemodum 



Digitized by 



Google 



106 T. OVIDU MA80NI8 

Proseqnor infelir ocnlis abeiintia Tela, 6S 

Qua licet ; et lacrymis bumet arena meis. 
Utque celer venias virides Nereidas oro : 

Scilicet, ut venias in mea damna celer. 
Votis ergo meis alii rediture redisti ? 

Hei mihi, pro dira pellice blanda fiii ! * 60 

Aspicit immensum moles nativa profundnm ; 

Mons fuit : aequoreis illa resistit aquis. 
Hinc ego vela tuae cognovi prima carin» ; 

Et mihi per fluctus impetus hre fuit. 
Dum moror, in summa iulsit mihi psrpura pr<na ; 6ft 

Pertimui : cultus non erat iUe taus. 

iMl» €mt9, €t flfw pfdmU mm» MexcH, Mmf twM* €9mHw mnem Unm 
ff/gintew^ ^uadwm p^aamm ; H mbmimnJU madidmm mcM fairyii, Atflu prmmr 
gkmeaB NerndM^ «# «ito redimt, MHeet^ ult cUo redeuM t» MMa etdmmUdem* Tn 
enfOjqmredkurMMerm bemfUio frmmn mtarum^redieti md tdterim mtiiUdUm f 
Hei mildf mippUx fid pra ermdeli pelUee l MoUe a metmnfmia epeeUd man vm^ 
Ummmm ; mmm ftnt : iUa eted adeerem a^aoM wmrimm. Uhu ego eegmmifrimm 
lintea tme mtvit: et cenata nm ad te venire per wmUu. Dam wumeo, purpwra 
wtUU tplewdwit in extrewm prora, Vaide timmi; Ule omatue wo» erat twm, Ncvt« 



^»^^»»#«#1» ^ ^» 



ecL fdMo.-— 6ft On. S. Pertegmer. Ideni albewtia wdku Reglua iimi* 
fugientia vela, — 66 Onidam codd. tn lacnfmia.—QO Gn. 1. cum P. et aliis 
noDnnllis nielioribns Et mihu GronoviaBns £t tibi. Heins. conj. Et die pro 
dira^ i^, — 61 Cod. Voss. molee ignata^ qood eit tiifMla, nt £p. vii. 37. * in» 
B«U rnpHNit altis Eabora,'— 69 Burm. conj. wte r«siiM.— 66 Csyam MripU 
oauiet tcate Hetns. etlam Gnelferb. In eoitls ynlgo legitnr pro^^exiy qiiod 

ex profnndo em!, sen trabi videtnr. tims nxoris locnm neqniter oceopat. 

' 67 Virldee] Qnia inter berbas ba- Helena bic intelligitnr. 

biunt, et aqnas, qnas ex riparmn Btmidal Apnd Deos snpplcx, qnos 

reperenssn ▼hides et glanesr eon- Totis meis pro te soiicitaTk 

spicimitnr. 61 Mok» noHwa'] Sig»uin prDmoo- 

Nereidm^ Nympbas, Nerei ffias. torinm, ant qaodvis alfnd deicriblt; 

58 SeHicef] Est quasl irrislo sni nnde Paridem Grsecta radeuatem 

ipsintf ; enm jam Paridem sciat alio primnm conspicata tst, 

amore impHcitnm. Fro/iiiidiiiii] Mare. 

50 Tetit] Perinde Mqnitnry ae si 63 Priwui] Qnod affectnm decfa- 

▼ota sna cansa fnissent reditns; nt rat; qno, primi, qnod alH etiam 

inde majns Paridi crimen objiciat. sentire possnnt, cognoscimns. 

Argnte profecto. 64 /re] Ut te cltius comptecterer. 

AUi] In Helensp^ scilicety utifita- 66 CnUrn'] Pertimui, qnod ia pro- 

tem et commodnm. ra sedentem aliqnem conspicarer, en- 

66 PeOce'] PeHez est, quee legl- jus caltns, sen vesfes, te non esse 



Digitized by 



Google 



HimOCDR». KPIST. ▼• 1«7 

Fit propior,1errasqiie eha mtis attigH anra: 

Foemineas Tidi, corde tremeDte^ genas» 
Non satis id fuerat ; quid eniin furiosa morabar? 

Hasrebat gremio tBrpift amica too. 70 

Tonc veio mpique sinos» et pectora pbmxi, 

Et secui madidas oi^ae rigeote geDas ; 
Lnplevique sacram queralis ululatibus Iden : 

lilinc has lacrymaft in mea saxa tnli. 
Sic Helene doleat, desertaque conjuge ploret ; 75 

Quaeque prior nobis intuHt, ipsa fcrat. 
Vme tibi conyenioat, qu» te per aperta sequantar 

JSquora^ legitimos destituantque toros. 

m ro pi mauif et MgH temuveUei venio: ridi fmUui /wmineaM corde ^emlio, 
anon fiurat tatie: (qnid enim imana ibiatabam?) Infnmu amiea eedebatin 
tna iim, TStm tero teetes diecerpgi, et pectn* perenedy et laceravi gena§ madidas 
dmris wngnibn$. £t implevi aacrum fdam laerymoaio pte»tibn$» UHnc tnii waff 
hrryiMff in meaa mpee. Sie Hetena hitgeat, et Jteai derelicta a morUo ; et ipott 
f t tStturf qma prior nobio hKporiMii, Nnne ad ie tenhady fMV oeqnantnr te pef 



^^^i<>^#»»»^»»^»ii» 



flne^t CiofiBO et Barni.*-e7 Meinbr. 8cr. aiinlit anra; witnto errore pro 
apfniei.'-09 Lcid. monbor ; (|ood placet HeiBf .— 71 Tnnc Jtevi Cod. Med. et 
qiiQS Heins. Itein Editt. MyciUi et Venet».— 79 comaa pro genao Job. et Scr. 
Codd. — 73 Iden Gu. 1. com melioribos. Reliqoi Idam, — 14 IlUmc meliore«. 
Volg. Iliie. GaelferbTrani IUue,—75 Burm. conj. d^ectaqne co^jnge, — 76 
Oa. 4. Uta /erat. ^77 Go. 8. Et fecnm veniant. Vulgo legitnr Nnnc tecum ve- 
nimdj qaod est etiHm in Gnelf. tribns. P. J. Me. Fr. aliiqne nomralN ex pr»- 
cipBigy Nmu iibi e m ve ninni . Potiorea Codd. oefnaninrf pro vnlg. eeqnnn in r.'^ 
78 Meliore» daoiiinamt^ pro ▼nlg. deiHtnmnifm. £t ioroo primoo A. allor 

J90TM 

referebant. mcesta jacerem. Hkc est omnino 

W CUa] Qnae etiam cito nafem dolentlum et plangentinm consnetn- 

ad portnm perpnltt. do. Primo qnerimoniit snis obvios 

60 /d] Vidkse fceminam pnrpnra qnotqne obtnndnnt ; dein, nbi sotatii 

omatam ; ex qno statlm crimen tuum nihil est, •iassi in aliqnod latibolnm 

perspicere debni. sese conjicinnt. 

Qnid enim} Qnam sustulerat Hein- 76 Sic] Ut ego doleo. Quam po- 

sina parenthesimy commodiore sensa rite natnram sequitnr Ovidiiis ! 

serrandam censeo. 76 Qnaqne] Et omnia eadem mala, 

.71 Pianxi\ Desperantinm more quas ipsa prior nobis intolit. 

percBssl. 77 Tibi conceniuni'] Pro Teenm ve- 

72 Rigenie] Pnro. ninnt; quod in aliis legitnr .codici- 

7S SwnMi] Propter Cybelem pr«- bus. Ita vero locotum esse Ovidium 

sertim ejnsqne csrimonias. exemplis probavit Heinsins, qna» 

74 /a mea eaxa] Vt ibi sola ot postea videbimns. Invidioso verb 



Digitized by 



Google 



108 



P. OYIDU NAS0NI9 



At cum pauper eras^ armentaque pastor agebais/ 

NuIIa, nisi (Enone, pauperis uxor erat. 80 

Non ego miror opes, nec me tua regia tangit^ 

Nec de tot Priami dicar ut una nurus. 
Non tamen ut Priamus Nymphae socer esse recuset ; 

Aut Hecubae fuerim dissimulanda nurus. 
Dignaque sum, et cupio fieri matrona potentis ; 85 

Sunt mihi, quas possint sceptra decere» manus: 

vMa maria, et deserant martlM $uoi, At eum era» impe, et paeior pateebae 
henesy nulla preeter (Enonen erat uxor inopis, Ego non opto dMHa», nee re- 
gia tua me maoet, nec ut diear una nuru» de tot Priami naribiu. Non tamen ut 
Priamus nolit eeee eocer Nympha, aui fuerim mmu non agnMcenda Hecubte, 
Et eum dignoy et cupio fieri matrona r^ ; habeo manus, qua» aeeptra po»»int de» 

Me. et Mor. Vulgo etrM.— 8S Qoidam perperam edideriint aut Priamu», — 
85 Et abest a libris plerisque. Cod. Pat. potenti : Tanaquillus Faber andacios 
corrigit : Dignaque »um Regiejieri matrona potenti». — 86 . Qua» po»»int meliores : 
al. po»»untf ut Ouelferbytani. Nonnulli qua poosint, Codex Patr. D. Scr. et 
Go. 4. qtuB po»aent (Gu. 4. pouunt) tceptra tenere, Vatic. qua» deceat »e, tenere. 



NOTJB 



plarali mimero ntitnr; ut significet 
0£ndne millam in Helena landem, 
nullumque amorem esse; sed eam 
commodis suis servire; qnod miUe 
aliae pariter facerent, 

AperleL\ Qus uon dobitent alto et 
procelloso mari sese committere. 
Soopus est CEnones, Helenas Aica- 
tnm amorem animumque tituliS| non 
personap, serfientem insectari. Ve- 
mm insuper ex Zelotypia eam in 
transcursu perstriogit ; omniaque in 
ipsa damnat. Gall. diceret, Vou» avez 
d prieent de» CoureuMe»^ qui, ife, 

78 Legittmo»] De Helena tantnm 
loquitor, qusB maritnm Menelaifm 
reliqnit ; sed, ut modo innuimns, eam 
GEnone in meretrlcolarum globum 
rejecit. 

79 Armentaquel Armentum. Gall. 
Haratf troupeau de grosee» b^te», 

80 Pauperia] Tui : adeoqne non te 
Helena, sed fortonaro cuam, spquitur. 

81 Tangit] Non ideo te amo, qood 
iu patris regia magnificiu agas. 



88 De tof] PlurimaB enim foemnt 
Priamoy cui 44. filii ab Apollodoro 
numerantur ; unde Virgilius JEn. i. 
' Vidi Hecubam, centumqne nnras.' 

83 Ut] Vim particulsB ex para- 
phrasi intellige. Sensus est enimj 
Qnod ego non moveor regia tna, nec 
magnificis titulis, cansam non debet 
prsebere, ut Priamns nolit mihi esse 
socer, nam Nympha snm. At re- 
stricta et coarctata est oratio. Gal- 
lice eodem propemodom modo dice- 
remus, Ce n^est pa» qv^Hant Nymphe, 
comme je sttu, Priam p(U rrfiaer da 
m*itre beau^pire, Istud vero addldit 
CEnone, ne nistica, et qute aulica et 
regalia ignoraret, forte videretor. 

84 Hecubai] Priami nxori. Gttll» 
Ni que faye Hk une peraonnfi qu'H6- 
cube p^ deeaoouer pour »a bru. 

85 Matrona'] Qoae com viro in ma- 
trimoniom convenit. GaH. la Dame 
d une mateon, 

80 Decere] Id est, qu8e tceptrum 
decenter tractavero. 



Digitized by 



Google 



HBR01DK6. BP16T. Y. 



100 



Nec me, faginaa qnod tecmn fronde jacebam, 

Despice : purpureo som magis apta toro. 
DeQique» tutas amor meos est tibi: nulla parantur 
. Bella» nec ultrices advehit unda rates. 
Tyndaris infestis fugitiva reposcitur armis : 

Hac yenit in thalamos dote superba tuos. 
Quce si sit Danais reddenda^ vel Hectora firatrem^ 

y el cum Deiphobo Polydamanta roga : 
Qnid gravis Antenor» Priamus quid censeat ipse, 

Gonsule ; quis aetas l<mga magistra fuit. 
Turpe rudimentnm, patri» praeponero raptam : 

Causa pudenda tua est ; justa vir arma movet. 



90 



a5 



Nte me eomtemnMj qwkt teewn ciiMam nper rami$ fagineit ; sum magie 
apia leeio pmrpweo, Deniqiuef meM» amar eet tibi eeearu»; %uUa bella a me ador* 



namtur, nec mare apportat naces uUriees. HeUnafugitita repetitur armis i^feetie, 
Hac deie illa faMtosa H in geniale tunm eubiculum. Qua, an tit reelituenda 
Gradsy interroga vel fratrem Hectorem^ vel Poiydamania cum Deiphobo, Pete 
quidseterus Antenor, quH ipu Priamus eenseat ; pete quid censeaDt : quibus 
vita Umga fmt magistra. Feedum initium praferre raptam Patriet, Causa tua 



#«»«i»<»>»^^^»»^^ 



>-87 L, frende eubahamM Alii Dotante Doosa sepe jacebam,—^ Heios. conj, 
Denique f«t. am, useus est. nrihi uuUa paranturf et seq. vergD advehet, Capo-. 
ferrena malebat cnt nuUa. — M Quidam, inter qnos Heins. Polydamanta pr«- 
ferant : et sic Bipont.— 06 Censeat recepit Burm. e L. cni consentiont Ou. 



NOT^ 



. 86 Pnrpwreo'] Porpora omato ; qoa- 
les sont regom lecti. 

89 Tutns'] £x qoo nifail tibi mali 
veniat ; com ex Helena grave bellom 
immineat. 

90 UUriees'] Quomodo, propterHe- 
len» japtomy tota Oraecia nafibos ad 
olciscendam eam injoriam mare co- 
operit. 

91 Ttfndaris'] Helena, Tyodari ex 
latdn filia credita, revera Jovis, si 
fabnlse credimos. 

F^igitiua] Illa enim clam Menelao 
marito, ot credere est, discessit. 

93 Hac] Bello,scil. Com stomacho 
irridet. 

. 91. ^ sit] Ao sit reddeoda, oecoe. 

94 Deiphobo] Foit Deipfaobos onos 
ez Priami filiisi idemqoe strenoos ; 



qui tamen a Paride fratre io certa- 
mioe soperatos, com hic pastoris ad« 
hoc serYOs, noo Priami fiHos crede- 
retor. Helenam, mortoo fratre, in 
oxorem accepit, qose ipsom postea 
prodidit. 

PolydamdNta] Foit Polydamas onos 
ex Trojanis primoribns. 

96 Antener] Uoos etiam ex princi- 
pibos Trojaois, quem reddendse He- 
lensB auctorem foisse ipse Ovidios 
alicubi testator: de qoo etiam sic 
Horatios,' Aotenor censet belli prse* 
cidere caosam.' 

90 Lsnga] Qoae etiaro imperitissi- 
mos experieotia sapieotes facit. 

97 Rudimeutum] Initiom. Paridem 
dicit OEnone, ex quo greges et syl- 
▼as, seqoe reliqoerit, et in patris 



Digitized by 



Google 



110 



P. OVIDII KABOHriH 



Nec tibi, si sapias, fidam promitte Lacmiain, 

Qud6 sit in amplexns tam cito Teraa tms. 
Ut minor Atrides temerati foedera lecti 

Clamat» et extemo laesus amoie dolet» 
Tu quoque clamabis. Nnlla reparabilis arte 

Laesa pudicitia est : deperit illa seme • 
Ardet amote tui : sic et Menelaoa amavit ; 

Nunc jacet in viduo creduluB ille toro. 



100 



105 



ut erube$cenda ; marUus infeii iuiim beliuau Sique^ n tapUtSf eeitfii€ Hek' 
nam Hbi fore ftddem, qua eii fiexa tam cUo tn complexue tuos, Quemadmodum 
juwuT Atrides tfueritur jura leeti «Mift, ei egemsuM dMoiv extem» imdifuaitur ; 
tu quoque quereris, PudicUia temerata mdla arte sareiri patest : iUa smel deper» 
dUur, Flagrat HeleDa amore tui? sic etiam dilexit Menelaum : nuue Ule simpkx 



^^^»^^^»»^^^»'^»»»^ 



1. 2. et S. Xnlgo suadeat,-^9B Gn.8. arma parat^—fQ Sisapias pnntantiorej 
tibri, et ita Oii. 1. Vulgo $i cupias, Heins. valt m sapies,— 102 Heiiis. cobj; 
DamiuU ety ac seq. vers. damaabis, — 103 Helms. reparaheris* — 119 Ve^M 



NOTJB 



regiam pervenertt, peuime vitam 
saam insUtuere. Hic enim e«t neo 
judick» veras senaat. 

Pattice] Cni propter tarpem mere- 
trimlam grave bellam imminet. 

98 Caiua] Lis, quse armis tibi cam 
Grscis erit contestanda. 

Vvr] Qaicomqae ad obtiBendam 
saam conjugem arraa movet. Adeo* 
qoe et Menelaus jare tibi bellam in* 
dicit. 

90 LoMmam'] Helenam.; ciijasma* 
ritos Menelaus Laconiam tenoit, et 
Lacedsmone regnavit. A raascalino 
Laeon fit foemininam Laeemaf et ad- 
jectrvum, LacouicuSf a^ um, 

100 Tam cUe] Quia pari celeritate 
te deseret, aliamqiie amabit. 

101 Atrides] Menelaas Atrei filius, 
Agamemnone fratre natn minor. 

Temerati] A sna coiyage Helena 
yitiati. 

102 Olamat] Oraviter conqueritar. 
Exteruo'] Amore qu^ aaa axor erga 

te externo flagravit. 
108 Clamabis] Si Heknau reti« 



neas, cam ejas levitatem expertas 
fneris/ 

104 Semel] ImMiit Ueleaam aem- 
per fore impndicam. Certe vere 
meditari dignom est qnod dicit <E« 
none. 

105 Ardet] Occurrit Paridis cogi- 
tationibas; ne Ule sibi blandiatar, 
qaod Helena jam ipsam amet. 

Sic et] Responsio est CEnoses: 
quasi dicat, Perpetoom credis forte 
Helenae amorem futornm, qoia ardet 
tai amore. Falleris; nara sic etiam 
Menelaom antea amavit ; quem ta* 
men deseroit. 

106 Viduo] Qnem Helena desti* 
tttit. 

Credulua] Qui Helense «morem |per* 
petuum fore credidit. 

107 Andromache] Eetioois filia,H«c- 
toris nxor. Confvndantnr vero ab <£• 
none argumenta, boc in loco ad Pa* 
ridem retrahendom : exemplnmmBm 
fratris Hecteirla exbibetory q«i, nt 
fortissimos, folt etiam nxoffi fidlUBi- 
BHM. Felicitaa deinde eK fidb i 



Digitized by 



Google 



HSaOlDBg. BTIST. V. 11|. 

Felix Aodfomache» certo ben^ napta marito ! ' 

Uxor ad exemplum fratris habenda fui. 
Tu leyior foliis^ tanc cam, siiie pondeie sacci, 

Mobilibus ventis arida facta, volaat : 110 

Et minus est in te, qoam sanmia pondaK arista» 

Quae levis assiduiB solibos usta riget» 
Hoc taa (nam recolo) qaondam germana canebat, 

Sic mihi diffosis vaticinata comis : 
Qaid facis^ CEnone T qaid aien» semina mandas 7 115 

Non profectaris littora bubas aras; 
Graia javenca ysait, qoa» te, patriamque» domomqae 

Perdat: ioproliibe; Graia javenca venit. ' 



mM w lict0 vidue, Bwta AnJrmkachif /elUiier mtpte JldeU vk0 f fWt 
reiimemia mi exempkm frairie taU Tu es wt^bilier folii», ttme eum eieea deeidemi 
eine pemdere Aiunoritf, a teniie Jluidie. Et ptmdue Uvius eei im te^ q;eam in extrema 
arieia, qum Uvie rigei, nato coiiHjitiw calarihue. Sorer tua (nam reeorder) vatiei» 
u a h a iur itocfiiMdm», eie miki eaaene eapilHe epareie: Quid agie^ {£nene f Qumm* 
ebram eemina epargie in eatmlmmf Proeeindie litiora Imlme mii ^oeeeeuriOk 
iSrmeaiuMixaeeediiy fua eukveriai ie, ei pairiam^ ei demmm, lo depette ; Grmcaje^ 



^>^»**0>^>0^<0^^^^^ 



meUore»y et Oaelferbytani qnoqtie. Al. eaduni,—lll Leviue esi inteL. contra 
netram, nUi legerb Eei in ie leviue, Ou. 2. et editt. auiiqa» tn mjniM.^ 
IIB On. 2. 'Heee iua, Reeoto Giwlferbytani cnm optinis ; et editt. priac». 
NoBBnlli rrfero, Alii me«Mt. Rcgiae iitfm«ro.— 116 Qaidam codd. Nil pro^ 
/eeiurie, Uoaca conj. Nee pro/uimrie, Bulme libri nonnnili, in bis Ou. 1. Vnlf o 
Miif.~-118 Perdai septem codd. bonm notse, teste Borm. et Oaelferbytaol. 

NOTiE 

proponitvr. Laas est in Toce Une, go generatim Innc Focem per frignt 

Affectns insnpermaximnt in fignrit, eKplicent. Primo significat sta» 

exelanatione, prosopopmia, Stc, erecturo, siccum et inflexibik esie. 

108 I/jmr] Paridem aUoqnitnr, cui lU Hoc] Calamitatem, qnaettm 

fratris exemptom imitandum foisse niinc conflictor. 

dicit. Tua] Cassandra, Paridls soror, qnm 

110 Volani] Sic melioree Codioes, Taticinandi artem ab Apolline, col to 
teste Heimio : qnoniodo et locatns obsecnturam polUciU erat, acoepit : 
est Virgilias. qnique ab ea irrisos, cnm ronnat da^ 

111 ilfJnM] Qttia ille in amore sno ttim eripere non posset, effeeit nt 
non steterat, sed levitate et incon- ejna vaticiniis nuUa ftde s baborotwk 
stantiaad Helenam aoimum odjece- 114 DiffueiM] 8parsis, votioUian* 
rat, Istnd objicit CEiione. tinm more. 

112 Letie aeeiduie] Vide, qnomodo 115 Quid /aae] Verba tnst Coa* 
suignla verba levissim» aristn pon* sandrv, (Enonen, qnod Alexandrnoi 
deri, si qnod fuerit, detrahant. fratrem amaret, increpantis. 

Rigei] Hinc videt quam male vol- Arenee] Qum tterilis ott. lodioat 



Digitized by 



Google 



m 



t>. OVIDII NABONIS 



Dum licet, obscoenam pooto, Di^ mergite puppim : 

Heu quantum Phrygii sangainls illa yehit ! 120 

Dixerat : in cursu famulse rapuere furentem ; 

At mibi flaventes diriguere comae. 
Ab nimium vates miserae mihi vera fuisti ! 

Possidet en saltus illa juvencameos ! 
Sit facie quamvis insignis, adultera certe est: 125 

Deseruit patrios, hospite capta, Deos. 
Illam de patria Theseus, (nisi nomine fallor) 

Nescio quis Theseus, abstulit ante.sua. 

iux venit. Diij tHbmergiie mari twrpem fiavnn, dum datur. Heu, qutmtum itta truhit 
saHgmnii Tri^ani ! Pinierat. In ftuxu Terboruin ancUUeMMxmaa eun Dea 
attenitam: at ^vi mei capiUi steterunt, Ak /uiati vateenimis certa mUdmae^ 
ra ! ^n Ula junix habet meoe ealtus. Quamvie »it vultu prasigni», eerte eet admU 
tera, Incensa kospitia amore destituU Deos nuptiedes, Antea Theseus Cnisi nomen 
imponitj nesdo quis Tkeseus rapuit eam ex patria sua. Putetur restituta virgo ab 



'^>^^>>*'^^>^^^^>^^ 



Al. perdet. — 119 -Di metgite meliores. Al. demergite. — 121 Alii incursu fa. e. 
accursn et interventa. Hein». conj. Vox erat in eursu : famda r. fuir. — 
123 Gu. 2, 3. et4. Ha mmttfm.-- 124 Gu. i. Graia juvenca.-^\2& X.f(uamms 
pnesignis, qnod pirobat Heinfl.— 126 Deseruit tocios codd. exarati omnes, idqne 
preefert Heins.^128 Guelf. omnes et Helmst. abstulit arte : primns tamen 



NOT^ 



CEnonen frnstra amare. 

116 Non profecturis'] Qnonmlabor 
est inntilifl. 

117 Juvenca'] Helena. 

118 /o] Fnrentis et dolentis vatis 
exclamatio est. 

Prokibe'] Oivinitatem coropellat^ 
<|na correpta vaticinatnr, ut quae 
ipsa videt mala avertat. 

GroM] Qnam bene Sibyllam, seu 
vatem, redolet hic stylus ! 

119 Obseeenam] Quae tnrpem me- 
retricem vchtt. 

. 120 Vekit'] Obscuro et prophetico 
atylo ntitnr. Vektt^ id est, Sangni- 
nem Helenam vebit, cnjus causamnl- 
tns sangois Trojamu profnndetur. 
• 121 bi eursu] Hoc est, antequam 
vaUcinationem suam absolvisset ; 
dam tdhuc loqneretur. Cursum vero 
dixity ut vim spiritus abripientis ez- 
prlmeret* 
Rapuere] Nci sciliceti niminmi cnm 



maximo corporis periculo, commove* 
retnr et agitaretnr. Nam quod de 
Priami jussu scribunt, non placet. 

Furentem] Vaticinantem. Fnrere 
enlm videntur, qui spiritu alieno ab- 
ripiuntur ; aut certe forunt. 

122 Diriguere] £x horrore et meta 
faturorum steternnt. 

124 Saltus] Vide, quaeso, qnam 
lepide alludity et vaticinationcm ex- 
plicat CEnene. ' Saltus/ id est, Pa- 
ridem. 

125 Insignis] Alii pretsignis, qno- 
medo et alibi loquitur ipse Ovi- 
dins. Conatur novis rationibus (£• 
none Paridem ab Helenas amore re- 
trahere. 

126 Patrios] Alii soeias, i. e. con- 
Jugales, sen nnptiales, Jnpiter adnlr 
tns, Juno perfecta, Venns, Snadit 
Diana, aliique. 

Hospite] Paride. 

127 Nisi] £x personss decoro.ti- 



Digitized by 



Google 



H«llOi1>B8. JBPIST. T. IIS 

A juYene et cupido eiedatar feddita virgo. 

Unde hoc compereiiin tam bene^ quseris t amo. 390 

Vim licet appclles, et cii^aa nomine xdm ; 

QuflB toties rapta eat, praetMiit ipsa rapi. 
At manet aSnoiie fidlenti casta marito : 

Et poteras falii legilMis ipse tuis. 
Me Satyri ceieres (sylvis ego tecta laiebam) 135 

QuaBsierunt rapido, turba proterva, pede : 
Comigerumque caput pinu praecinctus acuta 

Faunus, in immensis qna tumet Ida jugis. 

^Mueenie H dedderio Jlagrmtte. Petk vmde Hm hene ieiwd eegi m er m ? Ame. 
Peterie weere vMeidiam^ ei tegere erimai nmMme ; ipea dedU lecum rnptmi, fna 
ieHee tvplaeft. Ai (Efwiu peretai preba mariio ftaudmti : et peterae ipee de- 
eipi tme eoMetumihue. CiH Saiyriy grex iMxariemu, pede vehdeemo ^aM9mmt 
me (ego deUieecebam «yloif oeeuUata), et Fauitue vinctue capui pinu aeuia nw 
^iobsivit per vaeta eaeumMnOf ^[uaeumfue Ida aeenrgii ei porrigitur. Tr^ ivda- 



*»»i#<^»^»#^<^#^»^ 



Gnelferb. a corrpctore ante. — ISO Unde ea coDJ. Heinji. atqne Ita Vosslaons. 
— ISl Heins. mavult hoc cv/oam n, v, vel et eulpam hoc «. velee, Mnlti codd. 
«om. celM.— 133 Pro eaeta, Heins. maltet Jida, FaUaei caeta cod. Dous».— 
136 QucBeieruiU est a cfaartaceo L. Reliqui quewerani. —IZS Plarimi scriptl 
et immentis : quare forte legendum : Me Satyri eeleree eiMe (ego tecta UitebcM) 
QMtfstmm/, rapid/o iwrha fraierva pede, Comigerumaue capui pinu prtecinctuM 
foUa Faunue, et twanentie qua tumet Idajugi». Qnsstenmt me Satyri et Fan- 

NOTiE 

tiibantem facit et ineertam (Enonen doqnidem totiei rapta fnit Cetemm 

Poeta. Quanqnam non fallitor ta- defanoDiann a Theseo anblata eat 

men; nam Theaens, ApoUodoro et Helena, cnm sacrnm faceret. 
Hygino testibosy Helenam vir^ncn- 132 TVltes] Invidlose, siqnidem bia 

lam adhnc rapnlt ; ntcnmqne Castori tantnm rapta dicatnr Helena, a The- 

et Poiluci fratribns integram resti- seo primnm, deinde Alexandro. 
tnerlty si fabnlis credimus. 134 Legibue tuie] Quibns nteris ; 

129 Credaiur] Vitiatam a' Theseo qui non niodo conjnginm nostrnm vi- 
ioiase innnit, et invictis prope ratio- olas, sed alteri coiyngem rapia. • 
nibns evincit. 135 Sykne'] Quam vennste, statim 

130 0oc] Quod de Helena dico. • post nominatos Satyros, ne scrnpnlup 
Awto] Nullns Itaque Nasoni litem incideret^hano parentfaesim snbjecit l 

iMveaty quasi non potnerit <£none 136 Proterva] Qnia maxime libidi- 

omniaqa» dicit rescivisse; nam ut nosi finguntnr. 

faabet Virgilinsy * Quis fallere posslt 138 Jmmeime] Ergo ma^ima pndi- 

«mantem ^ citise cura fngitaverat et latitavent 

131 Vim] Qnod a Theseo per vim (Enone, qnam undiqoaqae fnwtm 
sapta fiicrity licet dicere, ct cnlpam qnRsivit veiocisaimnm et n^tm^ 
wrbis tegere. Ipsa volnit rapi, qoan- mnm genna. 

De^. et Var. Oae. Ovid. U 



Digitized by 



Google 



114 P. OVIDII KABONIS 

Me fide conspicnas Trojse mmiitor amavit : 

Ille mese spolium virginitatis habet. 140 

Id quoque luctando : rupi tamen nngue capillos, 

Oraque sunt digitis aspera facta meis. 
Nec pretium stupri gemmas aurumve poposci : 

Turpiter ingenuum munera corpus emunt. 
Ipse, ratus dignam, medicas mibi tradidit artes ; 145 

Admisitque meas ad sua donamanus. 
Quaecumque berba potens ad opem, radixque medenti 

Utilis in toto nascitur drbe, mea est. 
Me miseram^ quod amor non est medicabilis berbis ! 

Dcficior prudens artis ab arte mea. 150 

Ipsc repertor opis vaccas pavisse Pberaeas 

Fertur^ et a nostro saucius igne fuit. 

ficator dthara vuignii amavU me ; ilU habet tpolium mete virginUatis, Id quwjpie 
pugnando, Seidi tamen ante ejus comam ; et faeiee ejat facta est ecabra meis di- 
gitis, Nee petivi gemmas vei aurum in pretium vUii, Dona emunt sordide corpuM 
ingenuum, Ipee^ exidimana me dignam esse, dedU mihi artee medicoi ; et admi- 
rit meas manus ad sua munera. (^aeumque herba vim habet ad auxilium feren- 
duDi, et radix apta ad medendum crescit in toto mundoy illa est mihi cognita, Me 
infelicem, quod amor non est sanabilis graminibus / Perita artiSy destituor ab arte 
mea, Ipse medicina inrentor dicUur pavisu vaccas Pheraas, et fuU vulneratus 



^>^>^«»^>^>^^>^>^«^»^ 



nus in sylvis, et montis Ids jngis. Burm, — 141 Ungue scripti. Al. ante. — 
146 In sua dona Ou. 2. et 8. — 147 Medenti ex emendat. Heiusii : codd. fxe- 
dendi, — 149 Est sanabiUs herb, plnrimi scripti. — 150 Defieior scripti potiores ; 
alii deetituor, nt Gn. 4. — 161 Pher<eas melioies libri : Gn. l. fereas: 2. et 3. 
pharaas, Al. per asius ant per herbas, nt Gu. 4. — 152 Fertur et a nostro cod. L. 

NOTiE 

180 Fide'] Cithara. Qna quidem tuit. 
valaisAe itlum prsesertim dicere niliil 145 Ratus dignarn] Sese ApoUinia 

attinet. Hic vero Synecdoche esl. jndicio commendat. 

ilf ifiit<<ff*] Apollo ; qnem cnm Nep- Tradidit'] Nam ille etiam medicusy 

tnno Trojse asdificatorem antea vidi- et medicaB artis Deus. 
mas. 146 Doua] Artis medica» peritiam, 

141 Luetando] Non voluntate mea. quam ille cuicnmque vnlt, infundit. 
Capillos] Phoebi, scilicet. Manus] Adeoqne, qnod panci me- 

142 Aspera] Quia ipsnm nni^aibns dici sciunt, usnm etiani didici. Gall. 
dilaniavit : siqnidem tamen ilii cre- •Tay la Mcience et ht pratique, 
dendnm esse videtur. 148 Mea] Miht cognita ; nt ad sn- 

144 Turpiter] Adeoque, si Diis nanda corpora uti possim. 
placet, non erit meretrix, quae non 161 Opis] Medicioie. Exemplo os- 
qusitns caai«i corpns laam prosti- tendit nnlla artc amorem medicabi- 



Digitized by 



Google 



HBROIMS. BPIST. V. 



m 



Qaod neque granunibiis teUas foecimda cieandis, 

Nec DeuSy auxilium tu mihi ferre potes* 
Et potes, et menii : dign» miserere puellsB. 15S 

Non ego cum Danais arma craenta fefo. 
Sed tua sum, tecumque fui puerilibus annis : 

£t tua, quod superest temporis, esse precor. 

woHro amere, Tu poiei mHii opem pr^etm^, qmam neqm teruL fertiUi %erhi$ yr»> 
duceuiU, nee Deut potfst afferre. Ei poteSy ei ^igim mm: mieereat te fmeUm 
meritm. £go tum infero nrma mmgmmtenta eum Grmeie: $ed 4Hm iwa, < ' 
vixi atmiejwenilUms: et precor ette hui, qned reHqmm ed vitef. 



t ei teewm 



^>*s0^^ ^ ^^*<*<i0^ 



et antiqniores editt. Gn. 3. et ex noetro, 1. 2. et 4. com al. e noetro. Paoci 
tifM. et receutiores qnaedain editt. Dieitwr, et noetro. — 163 Go. 9. 3. et 4. 
feMmda ereaiie. — 168 On. 2. Et fuod nune etq^ereei. 



NOTJE 



lem esse; cnm ipse artis InFentor, 
Apollo, neqnidem sibi opem afferre 
potnerit. 

Pkeraat] Admeti, qui Pheris in 
Thessalla regnavit. Ceterum ad snum 
scopnm fabulam detorquet CEnone; 
non enim propter amorem, quod ea 
innoit magis, sed propter Jovis iram, 
de Ccelo detnrbatus, quod Cyclopas 
Jovis fulminnm fabricatores trans- 
fixisset, Admetl vaccas aut eqnas 
pascere coactus est. . 

163 GraminUmt] Quod neqne her- 
ba, neque Dens ullus afferre posset, 
anxilinm, id sibi Paridem prsstare 
posse dicit. 

166 Non ego] Qnod facit Helena. 

168 Preeor] Exitnm Calaber Poe- 



ta, ut vvlgo «ppettatiir, aperit. Dicit 
enim Paridem a Pblloctete sagitta 
vnlneratom ad (Enonem confugisse, 
ab eaqne auxilinra rogasse: quod 
com illa negasset, inter redeondmn 
in Ida monte expirasse ; nbi cnm a 
Pastoribns de more cremaretur, (£- 
nonen eodem secntam, in enndem ro> 
gum se ipsam qnoqne pCaecipitasse. 
Bictys vrro Creteniisy Paridis inter» 
emti cadaver ad (Enonen fuisse re- 
latnm, refert, nt sepnltnrse mandare- 
tor : illam autem pristini amoris re* 
cordatione, ad primum statim cada* 
veris conspectum mortuam concidis* 
se ; eodemqne cnm illo Ainere sepnl^ 
tam fuisse. 



Digitized by 



Google 



116 P. OVIDII NAS0NI8 

EPISTOLA VL 
HYPSIPYLE JASONI. 

ARGUMENTUM. 

MoNiTus Oracolo Pelia^ Neptuni filius, mortein sibi portendl^ cam quis pa- 
tri sacrificanti superveniret nndo pede. Cui deinde annna sacra peragenti , 
Jason ^Bonis filius, una cnm nepote, relicto in limo Anaori flnvii calceo, 
occnrrit. Pelias igitur, oracoli memor, Jasoni snadety ut in Colchos pro- 
ficiscator, ad aureom illnd veklns refif endom, sperans eum nnoqaam re» 
versornm incolnmem, quod audivlsBet opus illud humaois CMe vlribns 
majun. JaBon magnanimus ezpeditioDem illam lobenfl suscipit : ideoqoe 
comploriboB Orseiae nobllibna evocatit, Argo navem ex Pegaso, Thessaliss 
sinu, solvit, in Lemnon delatns : ubi, cum mulieres commoni consensa 
viros omnes una nocte trucldassent, HypsipyleyThoantis filia, quse patrem, 
caedis simulationey servaverat, imperium ezercebat, Jasonem et hospitio 
et lecto familiarissime excepit. Vemm enim doobus Jam exactis annis^ 
socils orantibus, ut promissam ezpeditionem perficlat Jason, gravidam 
Hypsipylem reUnquit, Colchosque petit; nbi Medese artibus dracone 
sopito, taurisqne saperatls, anrenm iUud vellns adeptus est; ipsamqne 
Medeam abdoxit volentem. Qoamobrem Hypsipyle, praUatam sibi Me- 
deam indigne ferens, liac epistola Jasoni reditnm gratnlatnr, per contem- 
tum scilicet, animpque abalienato, et postremo ambos dirb devovet 

LiTTORA ThessaliaB reduci tetigisse carina 

Diceiis, aQiutae veUere dives ovis. 
GratuloT incolumi» qaantam sinis ; hoc tamen ipsum 

Debneram scripto certior esse tuo. 

Tu opfNiKsfe dieerii nam reduei ad litiara TheteaiUgf diet» ex veUtrt arieti» aa- 
rei^ Grator tibi eakWf qMontum per te tieet, De ea re iamen ego dthaeram em 



i^i»i»»»#'^^*^^»» 



% hneotamim nnns Moretl. Onelferbytani cnm scriptis et editis plerisqne 

NOTJE 

1 TheeaaiuB] Patri« tne. ris anrei fabulam posteain Metamor- 

Tetigiau\ Id est, redivisse incoln- phosi videbimns. 

mis. 1 Qium^iim sjais] Noo poterat gan« 

9 Awratrn] Decantatisaimam velle- dere Hypsipyle, nec ex animo Jasoni, 



Digitized by 



Google 



HBROIDBflL BPfST. Tl. 

Nam, ne pacta tibi praeler nea regna redbes» 

Ciim cuperes, ventoa non haboisae potea. 
Qnamlibet adverso signetar epistola vento ; 

Hypsipyle missa digna asimie fni. 
Cur mihi fama prior» qnam nantia litera, venit, 

Isse sacros Marti sub juga panda bovest 
Seminibus jactis segetes adolesse viromm» 

Inque necem dextra non eguiase tuat 



117 
5 



10 



ceiHor epidoU tua, Nam p9ii$ non Jwhmme vaiip* •econdof , ng redireM^ Umeiu 
Miareef ad mea regna tibi promiata, QuaiUHmvis vento eentrario eeribatar epioMa, 
Ego Jui digna aalate wttooa» QaoBiobremfamateloeior qaam ejfioMa moMiia mUd 
aivemi^ Tauroe Marti dieaioe, aabjwgam eanmm mmoefmue / Semxmbao §par$i$ 
wegetee vironim ertvttee^ et wm opun hahmeee maam tua ad suam eeedeml Draeoaem 



^«r^i^i^»^^»^»#>» 



iamen ipoo, Ar. ipee, nnde Heiofl. conj. t^. Leid. Ipfiuii probante Donza. 
^ Heim. mavolt prMter mea regna, vel propore in moa r. — t Qaidam Na»« 

g»r. QmoHbet^dveroo, Oaelf. omneay led 1. a correctore, et Helm. QfutUbet, 
eins. con}. flfM<«r.~9 On. 1. prior de te fuom Utera, Helm. i[uam de ie 
ttfm.— 10 Marii nnos Scr. Ceteri Martit.-'l5 Boc egOy teate Heins. meliores 



NOTJE 



qnod redilsset, gratolariy qoamdin ab 
ipso se spretam, non sine causa, cre- 
deret. 
Hoe'] Qood redieris. 

6 /VtfKr] Joxta. Oall. Auprie, 
par devani, Vide Interpretatiooem : 
deiode perpende, an non sit sensus 
coranM>dior, si intelligator, non tam 
ab Hypsipyle Jasonem excnsari, qnod 
alii volont, qoam snbiraconde, qnod 
ille cansari posset, concedi. 

7 Signeiur] Vide jam iratam Hyp- 
aipylen, qos Jasonem non dtgnatnr 
atloqui, sed tertia persona utitor. Ita 
et loqoitor Sostrata apod Terentium, 
qoae pnesentem virum sub eadem 
tertia persona argoit. Oall. diceres 
eodem caractere, Le veni tantconiraire 
que Von voudroj o» a bien-ioi mit ton 
nom aa bat itune ieiire, 

9 Car] Et iracoodiam indicat hsBC 
interrogatio : Cor prios fama qoam 
cpistola toa didici ? 

19 Itu tubjuga'] A te domita fdis- 



se. Pharmacom a Medea, qo« ip- 
sum Jasonem amabat, ea caosa acce- 
peraty ApoUodoroaotore. Qoanqnam 
aUi aliter. 

Bovet] Taoros Marti sacros, eri- 
pedes, et naribns ignem efflantes; 
qoibos iodomitis vellos anreom tolli 
non poterat. 

11 SemMnUm] Serpentls dentes io- 
telligit, qoos seminare Jasonem ^te^ 
imperaverat ; ex qoibos liomines ar- 
mati nati sont. 

Segeiet'] Id est, mnltitudinem viro- 
mm. Ita etiam dixit Virgilios, ' Se- 
ges telorom.' 

19 Non eguitte] Com Medess mo- 
nitn, lapidem, aut lapides, nt alii vo* 
lont, inter eos armatos Jason proje- 
cisset, fabnU est, eos in sese arma 
convertisse, et motois volneribos coi^ 
cidisse : tametsi Apollodoros scribit 
Jasone etiam, com inter se disside- 
rent, mactatos foisse. 



Digitized by 



Google 



lld P. OVIDII NASONIS 

Pervigilem spolium pecudis servasse draconem, 

Rapta tamen forti vellera fnlva mann ? 
Haec ego si possem timide credentibus, Ista Ift 

Ipse mihi scripsit, dicere, quanta forem ! 
Quid qucTor officium lenti cessasse mariti ? 

Obsequium, maneo si tua, grande tuli. 
Barbara narratur venisse venefica tecum, 

In mihi promissi parte recepta tori. 20 

Credula res amor est: utinam temeraria dicar 

Criminibus falsis insimulasse vlmm ! 
Nuper ab Hsemoniis hospes mihi Thessalus oris 

Venerat ; et tactum vix bene limen erat : 
^sonides^ dixi, quid agit meus ? Ille pudore 25 

Haesit» in opposita lumina fixus humo. 

inmmnem autodiviau mns enioias, veUera tamen awrta MAafwli taa immii ? O, 
n mihi Uceret dieere iiijqui agre ista credwnl^ Ipee miki acriptii iata^quanta etsem / 
Qnamobrem queror officium segnis mariii retardahim este 7 Magno /ruor ofitMj ai 
tum tua, Veneficam barbaram tecum ferunt advectam esse, adnUuam in partem 
lecti mihi jmmieei. Amor eat res qucf facUe credit, Utinam levit dicar maritum 
arguitte fictit eriminibut ! Nuper ndhi advena accetterat e regione Thettalica ; et 
vix benc domnm ingrettut erai : Quid agit meut Jaton ? dixL lUe habena oeulot in 



*■ ^^^^^^^^^^ 



scripti cuni Gu. 1. et4. Heins. conj. Oego, — 17 Ou. l. Curquroir, — ^20 Parte 
futura Gu. 3. et 4. cnm plurimiB scriptis et editis. Cod. B. vocata ; nnde ille 
faciebat locata. — 24 Heins. ynlt ut tactum; Francins venUy et ut tactum. — 
S5 Helm. agat,— 20 Tres libri Heins. in oppotita; Gn. 2. H appotita; Gn. 4. 

NOT^ 

13 Pervigileml Fraeter Tanros sri- 18 Obteq[¥xum\ Si rem ipsam spec- 
peda«, fnit etiam draco immensaD tes, Gall.' dlceres, Je «eroi trop keu- 
magnitudinis, qui velltu anrenm ser- reuUf st vont me voulez encore pour vo- 
varety nec unqnam dormiret. tre femme, Qnasi dicat, Non enm 

SpoUum'] Pellem arietis. esse maritum Jasonem, a qno mnlta 

14 Fulva] Anri color est fnlvus ; officia sint expetenda ; satis esse si 
adeoqne velleris anrei. in capitalibns qnalemcnmqne prsestet 

15 Hac ego] In melioribns scriptis obsequii speciem. 

hoc egOy legitur ; in aliis hac : qnod 19 Vewfica'] MeHeam intelligit ; 

placnit Heinsio. cnjus veneiicia notiora snnt, quam ut 

Timide] Id est, Vix ea credenti- iis opns sit cliartam inficere. 

.bus, qufe de vellere aureo a te snbla- 23 Hiemoniit] Thessalis ; ab ^mo 

to refernntur. monte, qnod Servio placuit ; vel po- 

16 Quanla] Quam magna et felix '. tins, nt volunt illi, qui Servinm refel- 

17 Quid queror] Corrigit qnod con- lunt, ab ^mone Rege Tliessali», JE^ 
questa est de officii negligentia ; cum monia dicta. 

najora babeat quibns dolepdttm sit. 25 JEmmidet] JasoD^ fsonis fiUus. 



Digitized by 



Google 



HBROIDB8. BPIST. VI. 



lUk 



Protinus exsilui ; tunicisque a pectore raptis, 

Vivit ? an, exclamo, me quoque fata trahunt T 
Vivit, ait; timidumque mihi jurare coegi. 

Vix mihiy teste Deo, credita vita tua est. 
Ut rediit animus^ tua facta requircre coepi. 

Narraty aenipedes Martis arasse boves : 
Vipereos dentes in humum pro semine jactos, 

£t subito natos arma tulisse viros : 



30 



temm adreraam defixo», jmdore coniieuit, Contmuo me prorijmi, et veetibus « 
peetore diecerptit, exctamo, VivUne? anfatame qiuoque voeant? Virit, respondit 
ille, et coegi iUuni paventem mihi ilUid eacrawiento confirmare, Vix credidi te 
cioere, Deo teete, Ut rediit mihi antmaif , ccepi de tuis faetis qaarere, Narrat 
ille ToHros Martis ahenipedet terram subvertisae : dentee Draconie im ttrram mtt- 



et opponta ; Franciiis malebat m opporitam hmtmm, Gn. 4. fixit hwno,—27 Pee- 
toreraptis libri meliores, teste Heinuo ; com iisqne Go. 2. et 3. Helm. ecittie, 
— 28 Go. 1. cum Jiireti excerptis, et aliqnibniidam fata vocant. — 29 Plores 
antiqoi Ftvti, oti, timidum quod aitf Jurare co'egi,yel timide, Alii Vivit^ ait : 
tumdum^ quod amat jurare coegi: unde Mycill. conj. quod amo, Me. aiter ii- 
midumque rtrum. Heinji. corrigit Vivit, ait timide: iimidum jur. e.—Zl Ct 
rediit ammut excerpta Jnreti, uniis Pat et Gn. 2. idque tuetiir Heins. quta 
Nasoni aliisqne poetis ultima in rediit et aliis conjugatis verbis passiin pro- 
ducitor. Yu]|to Utque anunuMredHt. — 32 Aenipedet emendavit Heins. Vetusta 
exemplaria Narrat et JEripedeSf uti Gn. 2. et 4. vel Narrat aeripedet, nti Gn. 
1. et 3. Helm. Narrat aripedes, Quidam etiam Rettulit anipedetj quod a cor- 



NOTiE 



/Ae] Hospes, scillcet. 
Piidore] Qnia ea mihi dicere refor- 
midabat, qu» tu /ecisti. 

26 HtfMi] Tacuit. 

27 Ruptis] Alii raptis; iidemqne 
meliores, teste Heinsio. 

28 Vivit] Verba snnt Hypsipyles, 
botpitero de Jasone interrogantis. 

Trahunt] Perinde loquitnr ac si do- 
lienti sibi moriendum esset, extincto 
marito suo. 

29 Timidumque] Cnm ideo hospi- 
tem vereri crederet Hypsipyle, qnod 
Jason mortutis esset, neque tamen id 
dicere vellel, ipsa eum hospitem sa- 
cramento dicta confirmare coegit. 

80 Teste Deo] Id e6t, qiiamvis 
Denm in testimonii fidem sacramento 
lioapes citasset. Vide vero, quam 
eleganter et ad soopiim apposite 



hnc omnia a Poeta inflectantur, et 
in majns effingantnr. 

31 Ut rediU] Volgati Codices, Ut- 
que aNtmiu rediit, quem locuni quo- 
rundam librornm fide nitori suo re- 
stitiiit Heinsins: qni etiaro plurimos 
locds profert, nbi ultima syllaba pro- 
docitnr in redOty sicut et in adiitf abiiiy 
iniity ifc, 

32 Narrat^ aen^jtedes] Vetiista exein- 
plaria, Narrat et aripedes ; alii, Nar- 
rat teripedeSf pro quibus interpolasse 
correctores crcdit Heinsitis Rettulii 
teripedes, Ille vero lectionein resti- 
tuit AhenipedeSf id eat, pedet ex are 
habenies : qnomodo Horatius * murum 
alieneuni' dixit: Virgilius ' lucem 
ahenam.' 

AroMse] Pottqiuua a Jasoue domiti 
etsent. ' 



Digitized by 



Google 



190 



f. OVfDli NA80N1S 



Terrigenas populos» civili Marte pereintoSy 3A 

Implesse astatis fata diuraa suae. 
Devicto serpente, iterum, si Tivat lasou» 

Queerimus ; altemaBt spesqoe timorqiie fidem. 
Singula dum narrat; studio cursuque loquendl, 

Detegit ingenio vulnera facta suo. 40 

Heu ! ubi pacta fides ? ubi connubialia jura ? 

Faxque sub arsuros dignior ire rogos ? 
Non ego sum furto tibi cognita : pronuba Juno 

Affuit, et sertis tempora vinctus Hymen. 

#08 fro semuut et «f neun «rfM vtros cnM gt^tome : gtniem terra gemtaMy udif' 
feclum belh mtetiinOf perfunetamfaHe diumia vita Mtf. Qmmtims denmf mm» 
Jaeonvitafruatur^draceneguperato, Spes et timor cicimm occupant fidem, Dum 
narrat hospes singula ; affectu, etftuxu eermonu aperit vutnera impOiCta tuo animo» 
Heu I ubifidee promiBsa T ubi jura coti/ugatia 7 et fax dignior venire eub p^aBJUk- 
graturae» Ego non tum tibi juncta clanculum. Juno pronuba ^ffuiiy et Hymf» 



rectoribas esse ▼idetnr Heiasio. — 35 €hi. 2. ttrrigewot» — S7 Go. onmet et 
HeliD. com aliis Dtfoietut terptnt. Alii Devietum ttrptuttm. Gu. 2. ti vimt, — 
40 Ga. 2. et S. et alii qaam plurimi ailfim(iiof/rc no. Capoferreas cooj. m- 
genuo vulntrafacta toro, — 41 Ga. 1. et 4. cnm aliis qnibnaoam Htus ubi, Apr. 
Dic uhi, — 4) Furto Scr. Fr. Gu. omaes et qoatuor alti. Volgo furtim, — 



NOTJE 



88 Fi^«of] Fabalantar nonnalli, 
partem foisse dentiom ejns draconis 
qnem Cadnras ioterfecit. 

85 Terrigenaa'] Natos ex serpentis 
satis dentibus armato&yiros int«Uigit, 
qui ex terra fiteront geniti. 

Ctoiii] Qttia, ot ante dixiraoft, isli 
in sese arma s«a conterternAt. 

86 Diuma'] Qnia eodem qno natiy 
eodem sunt die iateremti. 

87 Itenm] Refertor ad quarinuit. 
Dicit Hypsipyle, se, aodita Jasonis 
de vellere aureo historia, de novo ab 
liospite petivisse, nom idem ille Ja- 
son viveret. 

88 AUemant] Dicit se Jasonis cao- 
sa niodo bene sperasse, modo male 
timuisse, qnamdia liospes ejos liisto* 
riani perseqoeretor. 

89 Studio] Id est, Dom hospea 
sigiUatlm et soo ordine miraliilia de 
te stodet enarrare, detegit^ Scc, 



Curtuque] Qoasi non data opera 
hospes, sed orationls sesto abreptns, 
Jasonis erga Medeam amorem pro- 
palaverit. 

40 Vulnera'] Medes anoretti. 

41 Ubipaetafidtt] Postqoam aper- 
tMs, qott de Jaaonis immatato amore 
Doverat, Hypsipyle declaravit, gra» 
vifM in eom invehitor. 

42 Sub arturot] Id est, qaa potios 
in fooeribos adhibenda foiaaet, qnam 
in ttoptils. Mos vero foit in lllis, ot 
qoi necessitodine proxirans esset, 
aversns, rogo, aecensa f«oe, ignem 
sopponeret. 

48 Furto eognita] Honestissiine, 
qntt tnrpissima sont, expUcat* Id 
est, Non tibi coojoncu fni per adol- 
teriom aot fomicationem, sed per 
jostnm matrimonnim. 

Jimo e^fuit] Adooqoe legitimittn 
foUi 



Digitized by 



Google 



HBROIDGS» B»IBT. VI. 



va 



At miM nec Jmo, wc HymeD, ged tmtU Eriimyg 45 

Prsetulit iB&nstas sangoinoliniita faces. 
Qiiid mihi cum Minyis ? qiiid cum Tritooide pimi ? 

Qnid tibi cnm patria, navita Tiplij, Hiea? 
Non erat hic aries viUo spectabilis anreo ; 

Nec senis Metm regia Lenmos erat. 50 

Certa fni primo (sed me mala fata trabebant) 

Hospita foeminea pdlere castra mann. 
Lemniadesqae Tiros, niminm qaoque» Tincere norent 

Milite tam forti ripa torada foit. 



rtiiMihi» etfna toirvm». Ai %ef(tti Jmto, me^ Hymen, wed huhum Erhmfe amt-' 
gubi€ h^HlH pfteMH mUd trlMee UedM, QMed mihi negothim cmm Argeiumiii f 
Qwedmm am Arg9 msti? Qtddiibi emn ptdrim mea, natttaTi^? Nemer^ 
Ide O0t» eenepieua veOere mKno, Nee Lemnm ertti mda $eniB JEeta, Prime de^ 
ereni ($ed m^fida me eogebani) extnrbare eattra hoepita mana nmUehfi. Lem/^ 
pirae qnoqnt eaperare, VUa JnH dffendenda tam 



49 Midti codd. fidvo ep. aaro ; 6a. 4. exhibet tantDn fuho ; deinde reliqiii 
tantnai epeet, «ov. — 60 Ou. 2. Naaeenie.—'bl Mata feia P. etduo alii \ Heint* 
item Oo. 3. Ceteri meafeta, — 62 Excerpta Vots. et cod. Jod. eatira damo, — 
54 JRipaiii nno Vou. et Fr. pro diversa lect. ascriptom. Volgo ri<a.-- 66 



NOTiE 



44 Tmpora eiiMhif] PbrMit Ormca 
Horatio famlliarifl, pro, Yincta tem- 



46 Ai ntiki] Dixerat Jnnoiiem nvp. 
tiii 8ait «liiiiise, «t jattmm matrimo- 
aimn inom faoeret Jam loqnendi 
f<mBaiam corrigit ; Tnltqne matrimo* 
ninm eqoidem legitimiim fliime, sed 
in eo Jttnonem non Tisam faisie. 

Eruenfo'} Foria. Trei faennt, qnae 
etia» Dirm et Enmenides dicts. 

47 MUngie] Argonontit. Fneront 
illi popnK Thettaii», qni Jaeonem in 
eapeditionem Colcliicam iecati sont t 
qoomvii aiiter Hyginui. 

TrOmdde] Id est, Argo navi; a 
Pallade, quae, a Tlitone palode, nbi 
noto eroditor, Tritonio dicta eit. Na- 
▼ia vero ideo a Paliode denomiaoto, 
quod ejiM consiiio a Jasone, adminio- 
tro Aiigo, contflsta foerit* 

4S Tipkfi Fmt Tiplisro iwTis gn* 



bemator» Qnod Tero ita onimatit et 
inanimatis irascitor Hypslpyle, id to*> 
tnm in Jasonem redandat. 

49 Nom erai] Qnasi dicot, Qnamob- 
rem hnc venisti ? Com qoo vero po^ 
tisslmam riaetor, nec qna de eausOy 
nescit Hypsipyle; qood moximom 
iodicot dolorem. 

69 Mei«e] Foit ^Eetes, sIto JEeto, 
Solis filius, Medeft pater, Rex CoU 



Xicmnaf] Moris JEgsri insnlOy pro^ 
pemodom oltima ad Septemtrionem, 
nbi Hypsipyle regnaTit. 

62 UoepUa] Hospitnm Argonoii* 
tomm. 

Pemined] Viroa soos interfecisto 
Lemniades in argomento vidimw^ 
Qnod qa|dem factnm, qnia ob fmto* 
rem o Venere irota immissomy ab iia 
spcmerenlnr» 

66 Nimte] Pro valde, moxinMt 



Digitized by 



Google 



m 



r. OVIDII MASONIS 



Urbe Tiram vidi, tectoque animoque recepi : 65 

Hic tibi b[sque dBstas, bisque cucurrit hyems. 
Tertia messis erat; cum tu, dare vela coactus, 

Implesti lacrymis talia verba tuis : . 
Abstrabor, Hypsipyle ; sed (dent modo fata recursus) 

Vir tuus hinc abeo ; vir tibi semper ero. GO 

Quod tamen e nobis gravida celatur in alvo, 

Vivat; et ejusdem simus uterque parens. 
Hactenus : et, lacrymis in falsa fluentibus ora, 

Cetera te memini non potuisse loqui. 

glrenuo mUite, Vidi otrum id urbe, ct excepi in adea et in eor: hic aeta» bia tibi 
ffrateriitf et bis hyem$, Tertia messis venerat ; cum tu eoactus- committere vela 
yenli», cumulaeti talia oerba lacrymis tuis: Abripior, Hypripyle ; sed, (fata coU' 
cedant ianitum reditum) hinc maritua tuua discedo ; aemper ero tibi maritus, In- 
terim quod abeconditur e nobis in utero too tumido toUatur ; et simua uterque parens 
ijusdem, Hactenus : £/, lacrymis ftuentibus per simulatos vultuSf memini te non 



Heins. CODJ. Urbe virum vidua.—5G Go. 1. et 4. bis ofstas, — 58 Heins. ma- 
vult verba suis,— 69 Helm, facta recursus, Go. 2. recursum, Alii si dent m. 
fata rtfocmcm.— 63 Fluentibus Go. ceteri cadentibu8,^65 Go. 1.2. 4. Argony 



NOTJK 



sie Terentios, in Eoniich. ' Os toom 
impudeDS videre niminm vellem.' 

54 MilUe'] LemDiadibos, ncilicet, 
molieriboii. ^ 

Ripa'] Vulg. habent vUa pro ripa: 
et sic qoiesy et vitae joconditas in- 
telligenda est ; nt saepe ea vox apud 
Terentiom osorpator. Neqne enim 
Hypsipyles vitae struxit insidias. Sed 
roonet Heinsius in uno Codice Vossi- 
ano pro diversa lectione ripa esse ; 
qnod, taroetsi non ob easdem rationes, 
ut quidem illi, niihi quoque placeret. 

65 Virum] Te, scilicet. 

Ftdt] Heinsio vehementer friget 
Tox ista, proqne ea scribit vidua ; 
qood certe, si paterentur membranae, 
elegantissimnm videretor; foerit enim 
.maximom beneficiam, quod moinibus 
receptus sit Jason, unde omnes viri 
detorbati fnissent. 

67 Coactus] Ab Hercule et aliis. 

68 Imptesti] Signi6cat sine lacry« 
mii eum mm potuisae loqut 



59 Abstrahor] Id est, Per vim et 
contra volontatem meam abducor. 

61 Tamai] Qnamvis discedam. 

62 Vitat] Ne inter6ciator. Jam 
altcubi, ni fallor, de barbara pueros 
perdendi consuetudine, apod veteres 
Ethnicos recepta, admonoimns. Sed 
Hypsipylem opos fuit insoper horta- 
ri, ot partom tolleret, ne si masculom 
enixa esset, more patrio interficere- 
tor. 

Stmiis] Sitqne pariter idem tnus 
foetnt amoris nostri pignos : nam is- 
tud est inteUigendom. Videntnr reip- 
sa oterqoe parens oonm fieri in libe- 
ris. 

63 Hactenus] Id est, Eeusqne per-. 
venit oratio tua : Hsec locutas es : 
Non oltra progressos es. 

Falsa] Fictat fnisse lacrymas, et 
verba, et vnltnm, contendit Hypai- 
pyle. 

64 Cetera] Qaae veUe te pronon* 
tiure gettiu et conttas iadicvbati 



Digitized by 



Google 



HBltOlDBS. EPI8T. Vf. 129 

Ultknus e dociis sacram conscendis in Argo. 65 

nia Yolat ; yentus concava vela tenet. 
Coerola propulsae snbdacitur unda carin» ; 

Terra tibi, nobis aspiciuntur aquae. 
In latus omne.patens turris circumspicit undas: 

Huc feror ; et lacrymis osque sinusque madent. 70 

Per lacrjrmas specto ; cupideeque faventia menti 

Longius assueto lumina nostra vident. 
Addo preces castas, «nmixtaque vota timori, 

Nunc quoque te salvo persoluenda mihi. 
Vota ego persolvam? votis Medea fruetur? 75 

Cor dolet; atque ira mixtus abundat amor. 

potidMse cetera prtferre. PoHremm ex ioeiU aoeendu in tacram Argo. Illa velo* 
cimme/MgU : ventw occupat vda coneana. Cceruki fiactua aMrahiuitur agiiatm 
Naci: reram terram reepidej noe vergua aquam. Turria ex onrni parte conapieua 
imminei mari : huc eo ; et faciea et ainua humeni laerymia. Per lacrymaa aapicio ; 
ei oeuH noatrifaventea animo avido mroapiciunt longiua quam aoUti erant. Adde 
precea pudicaa, et vota cum iiMfai cofi^uneta, 9«« etiam nuMC deheo exaotvere, te talvo^ 
Ego exaolvam vota 7 Medea gamdebit votia 7 Cordi etgre eat ; atque amor miaiua 



atqae ita infra etiam xit. o. — 6« Franciiis conj. vela rapit, vel rento cone. o. 
tumeni. — 68 Codd. Scr. et Mor. proapicitmtur, On. l. nufnriiiiUitr; 4. coiupt* 
dMntur. — 60 Ou. 4. Eat laiua. — ^70 Cod. D. a laerymia. Ora ainuaque optimi, 
etiani Ouelferbytani. Viilgo ora ainuaque. — ^71 Volscui conj. faventia amanti. 
—73 Al. Adde. Ou. 4. rota jmdm.— -76 Quidam trtf.— 77 Or. Tura feram. 

"SOTJE 

65 iSlimnii] Qnia Palladis cura fa- erat. Locnm describit» unde disce- 
bricata fuerat ; deinde etiam prop- dentem Jasonem spectasse dicit. 

ter malom, ant tabulam vocalem et 70 Feror] Certe istod est ex intimo 

fatidicam ex Dodon»a sylva, indi- amoris sinu depromtum : et quam le- 

caote Minerva, decisam. pidum est, tau est et tenerum. 

66 Comcava'] Cnm ventis inOantnr. 7S Addo] Alii adde; pro addo^ 

67 Subduciiur] Qnando ventis ct sen addidi. Ita et ex aifrctu majore, 
remis navis impellitnr, et velociter vel etiani variandi causa, loqoi ama* 
cnrrit, non modo terre, sed maris mns. 

etiam nnd«, adeoque mare fugere et Timort] Timebat Jasoni soo Hypsi- 
•obtrahi videtur. pyle, quem magnis periciilis sese ob« 

68 Terra'] Sic solent, qni abeunt, jectare vldebat. 

et qui remanent in se»e, motuo ora 75 Peraoleam'] Cnm maxima indig« 

convertere, donec extremnm vale di' natione istod est pronuntiandum» 

cere cogantor, qnando per locornm qoia dolori maximo versibns pr«ece« 

dUtantiam omnino separantnr. dentibus cauta substrata est, iraque 

69 /11 latvtj Qn« ergo editissima usqoe ad extremum repressiu AU 



Digitized by 



Google 



1S4 P* OVIOII NASONIS 

Dona feram templi0> yiyum quod lasona perdo^f 

Hostia pro damnis concidat icta meis ? 
Non equidem secura fui; semperque Terebar, 

Ne pater Argolica sumeret urbe nuram. 80 

Argolidas timui : nocuit mihi barbara pellex. 

Non expectata vufaius ab boste tuli. 
Nec facie meritisTe placet; sed caimino movit, 

«Diraque cantata pabula falce metit 
IUa reluctantem curru deducere Lunam 86 

Nititur, et tenebris abdere Solis eqnos. 
Illa refraenat aquas> obliquaque flumina sistit ; 

Hla loco syWas, TiTaque saxa movet. 

tra o^Kte. Feram mMnera tji tempULf ^pua amitto Jatima otvnm ? Ho§tia percuim 
eadai pro damnis meis f Nen eqmdem tfixi eine enra ; tt aemper Hmebam^ ne paUr 
tans idigtret merum ex ttrtfe tkemeMea. Reformiidam TheeaaUeaa: effecit mHd 
peUex barbara. iUata eei plaga ab hoeie improoua, Nec illa tibi graia e^ 
forma vd benefieiia; aed te ineantameniia peUexH : et veliit herboB noxiae fdiee 
ineaniata, lUa eanaiar deiwrbare amrru Lnnam reeiitentem, et abecondere tene' 
hrii eqnoi SoHs. lUa rHinet vndai^ et eoercet flumina iimtosa: iila detnrbat 



^l»'^»!^'^»^^»!»!^^^ 



Perdo Putean. Reg. et Ga. 1. a mann prima. Xulgo perdam, qnod in omnibns 
Onelf. sedin 1. a correct. Qr. Ftvwn ^tia^iM lai^perdam, HeinsiaB conj. oi- 
wmqne nt loi, perdam, Zinserlingiua promnls. crit. c. 24. legebat vtimm qno* 
-*-78 Concidat Patean. Reg. On. 3. et 4. pro Yulg. condde, qaod etiam in 
Oa. 1. — ^81 ArgoHdai P. probante Heins. Vnlgo Argolicai. — 82 Expectata e 
P. ceteri expectato, — 83 Oa. omnes meritiique, sex codd. carmina nodt^-^. 
85 Cnfm tres codd. Heins. Vnlgo cursu. Gn. 2. reducere Lun, — 86 Gu. 2. et 
4« ten. addere. — 87 Duo libri ebl^ittqwfuknmay qaod placet Heins. et Brooek* 

NOTJE 

tente, qni Tolet proficere, Poetse ai^ 80 ArgeXLca] Thessalica : nam eti- 

tem indagabitur : nec vero p«enite- atti Thessalia Argos Pelasgicum die* 

bit. ta ett. 

FruHwr\ Eorom ntilitate et Arncta 81 Bar6ara] Medea. 

gavdebitf 8S Momtl Te ad sni amorem In* 

76 Abund«d'\ Istad qnoqne ez na^ cantamentis perpnlit. 

tora: nam ira spiritus animales irri* 84 Fidce'] Ex magica arte, qoas- 

tantnr ; et ad id, qaod agimas, prom- dam herbas pro diverso nsn ▼elii, ant 

tlores reddnntnr. Itaqne ne irasca- incidi oportebat. Atque istnd poste* 

tar qni amat, nisi ametar. rius falce a*nea ad Lnnam fkctitatam 

77 Ftrtim peido'] In Todbas, in re esse ex Virgilio discimns. 

est repugnantia. Atqne h»c omnia 85 jyeducere] Id est, prorsns yene- 

Ironice et per indignationem snnt fica est Medea. Sic etiam dixit Ti" 

proferenda. bollas, * Cantos et e curni Lonam de- 

70 Seeura] De matrimonio nMtrO; ducere tentat' 

(KtKcet 80 Abdire^ Id est, Solem ipsam U^ 



Digitized by 



Gooigle 



Per tanralM emt pMsis dtscincte capilHa» 

Certaque de tepidis c<dligit ossa rogiB. 90 

Bevovet absentes ; simiilacmqiie cerea figit, 

Et misemin teniies in jecor nrget acns. 
Et qu» nescierim melios. Male qnsMritar herbis, 

Moribns et forma coadliaDdns, amor. 
Hanc potes «mplecti 1 tkalamoqne reKctns in nno 96 

Impavidns somno^ nocte siknte» fimi ? 
Scilicet ut taoros, ita te jnga ferre coegit ; 

Qoaqne feros angoes^ te qnoqne nraloet, ope. 



«ylMf fl vtott rwpe» loeo siio* DuciHeim wtg tit m per tepmkru «mm 4|mvm, H 
kgit qKmdoM mm de rogU ctHdU. Mmle prwctdwr «kiMli6iif ; et trmmerbirut 
imttgiiue eereoMj et defigii in mieeruMjeewr aeue exUee: et pue meUue ignoraieerim. 
Aeeer wude emiatmr herbie, qui debei Mei merilnte et pukkrUudine. Hane nem 
MCtaM /overeT et in eodem keto deeiittUue poteene dormhre eine metu per noetui 
mientiMm? Nbnirum eoegit iejugum paH^ ui coegit iauroe : et moUk ie quofua 
tmdaa eperUf qun molUt eeecoe eerpeniee. Adjjiee^ quod iHa u gamdet oueiorem 



Imslo.— 88 Saxa trahii cum codd. VoBa. Scr. et 6o. maynlt Hetns. — 69 On. 
9. et 4. errai epareiey S. pareie. Go. 2. et Helm. dietineia cop.— 90 Scr. et Ha. 
Omeiaque de iep, Me. aiter pro diverM lect Duraque. GroDovius obi. ecciea. 
c. S. «aspicator Curiaque; Heins. /uneiaquep vei erutaque e tep. — 91 Figit ett 
e P. Vulf o Jingit.-^9% Qaataur Hoiiu. et Ga. S. Et quoque. Cant. Ei 
quae pro diversa lect. script. pieriqne, in liis Ga. omnM, sed 2. a correcU 
magequeeritur. Alii scribunt Ei qua neteierim : infliMiif age quaritur kerbiej 
per interrogationem. Heius. yult Ei, quae neee. meUuMf maU q. k. yel Ei quee 
neecierH mdiue maga.-^^i. Pro Moriiue Gu. 1. et S. MoMie^ 2. NobUie.^ 

NOT^ 

■dne sno priyare. qnos, si cnfki iilis ridere yoles, yide- 

87 Obliqwil Epitiieton flnmiBiim» bis. 

qoornm ctirsus obliquus est. 92 J«air] Qnod sedem dfcant amo> 

88 Vieaque] Id est, ibi aata, et ris ; nt ita percatiatnr ille onjns est 



f qusB terrsB impiaiilata yiden* ilia imag o. 

tnr. Dee Uoekere. 9S MeHue] Mnlta aliapeMlmaMte 

89 Tumuioe] Sepulcra. dicit Medeam facere, qosD a se me« 

DisdMa] Bx disciplina magica l&ns ignorentur quam cogneecan^r. 

hmc ownia tsanscripta nmt. Sed 98 iStMs] Per aoctis silentinm ; 

^e .qmuD apposite et ad scopnm qnod.ad pavorem rnontieDdnm «tiam 

.conTenienter, qnam bMie et jaonnde aptam est. 

variata oratio. 97 SeiHcei'] Vide mibi, qnsMO, qnale 

91 Figii] Ut, qaemadroodum ima^ sit Poetse ingenlnm ; in quas te in* 

fo oerea hoc et iUad ▼niiins accepe* dnat fomiM ; et qaomodo ex quol|- 

rity ita et ille, qoem reprsBsentatylioc bet efficiat quidlibet. Hypsipgrlen 

ant iUo aSectu tangatar, dic. In his vemibns proxime prsecedentUms, Ja* 

Vii|;llioa et HoEatiaa; sonem a Medem amore latrahmiteaj, 



Digitized by 



Google 



13« 



l^. OVIDII NA^ONIS 



Adde, quod ascribi factis procernmque tuisqne 

Se favet ; et titulo conjugis uxor obest. 100 

Atqae aliquis Peliae dc partibus acta venenis 

Imputat, et populum, qui sibi crcdat, habet. 
Non haec iEsonides, sed Phasias iEetine 

Aurea Phryxeae terga revellit ovis. 
Non probat Alcimede mater tua ; consule matrem : 10&' 

Non pater, a gelido cui venit axe nurus : 

ceUbrari factotvm tuorum, ei Principwn ArgODantarum ; et eoi^ux moeet lau- 
dilnia mariti, Aique aliquie ex factione PeUcB ascribit facta tua venenu^ et 
habet plebem qua aibi fidem adhibeai. Non Jaoon^ eed Medea abttuUt pelUm 
«uream arietU Phryxei, AUimede mater tua non laudat ; conailium pete a nttf- 
tre: non laudat pater, cui advekUur nuru» a poU glaeiaU, lUa ea^quirai $Ud 



96 Ar. riUnte premi^ quod elegantius videtur Helns. — 100 Se faoet priane 
rditt. cnm optimo Puteaneo et aliis nonnuUis. Vulgo Se facit. — 102 Heim. 
crfdte.— 103 Vulgo sed JUia Phans Aeta, et ita Helm. Gu. 2. et 4. f^uuU 
oete, Alii snbstituere PA<uu» i£to, ut ^tam dissyllabum facerent; et 6u. 
1. habet farias ete, 3. pharias dede. Nauf^er. retineri vult Phario Atta, My- 
cillus Meta integre scribit; »ed ii) scansione dnas syllabas pro una sumit, nt 
fiat irwfir^v»j<ri5, non syncope.. In P. e vestigiis veteris lectionis, psbne era- 
sae, utcumque apparebat, scriptum primo fuisse Phaaias JEetine, cum rh JUia 
a secunda manu esset additnm. Atqne hanc ffenutoftin Nasonis scripturam 
putat Heins. — 104 ReceUit meliores ; quidam retuUit, Matth. Herculanus e 
'veteri libro notarat refixit. Brouckhusius malebat rerexi<.~106 .^^011 probai 



NOT^ 



induxit : nunc cum videtnr illa rati- 
onnm suarum vim infringere velle, 
iliis pondus addit, seu potius ex iis 
novnm argnmentum ad Medeam alie* 
uandam colligit. 

Tauroo] Quos Meden ope Jason 
perdomuit. 

09 Procerum^ Caatoris, Pollucis, 
Herculis, dcc 

101 Sefavet] Venuste : aliiM/a- 
cU. Gall. EUe prend plawr, EIU oe 
muUe, Hactenus vero in odinm, nunc 
in invidiam Hypsipyle Medeam ideo 
conatnr adducere, quod in se tot He- 
roum gloriam derivaret. 

Titulo'] Landibus tuis detrahit. 

101 PeUa de partibuM] Id est, Ez 
iis, qui Pelise partes aeqnuntar, ipsi 
faveat, tibique sunt infensi. 



102 Impuiat] Dictt, non virtnte 
tna, sed Medeae venenis, omnia facta 
fuisse, quas in expedltione Colchica 
faeta annt. 

103 Non h4Bc] Intellige hsec verblt 
esse cnjuspiam Peliae fantoris, qnibna 
Jasonis gloriam minueret. 

Phariaa] Medea, a Pbastde Coleho* 
mm iluvio. 

JEetine] JEetm filia; qnemadmo* 
dmn Neptunine, Nereine, Oceanine, 
aliaqne patronymica formantur. Se- 
cutns vero sum Heinsii correctionem, 
quam ex veteri erasa leclione, ut« 
cnmque tamen apparente, deinde 
etiam Salmasii approbatione confir* 
mavit. 

104 Phrifxeai] A Phryxo, Atha- 
mantb et Nepheles filio, qni Jovi, vel. 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. BPI8T. Tf. 



1S9 



Hla sibi Tanai, Scyfhiaeqae paladibas odae 

Qaaaraty et a patria Phasidos asqae, yirani. 
Mobilis i£sonide, veraaqae incertior aara, 

Cur tua poUicito pondere verba carent? 
Vir meas hinc teras, vir non meas inde redisti : 

Sim reducis conjax, sicut eaQtis eram. 
Si te nobilitas^ generosaque nomina tangont, 

En ego Minoo nata Thoante feror. 



110 



mmitum ex Tanai et pahtdifm$ SeyihuB AnjiiMto, et ui^ ex pairia PkatiB, In- 
eantians Jasan, et levior vento vemo, quamobrem promma tua non habentfidem 7 
Alneras hinc maritui meu8y rediUti marituM non meua. Sim uxor reducitf neut 
eram proficiacentis. Si motearis nobiUtate et magnificiM tituUo ; en ego dicor genita 



»».^^^^^^^i^^i^>^ 



6n. 1. Francius conj. a Getico, Heins. niavalt quia venit,— 107 Gaelferby- 
tani cam plnribtift aliis Tanais, nnde Tanai vutt Heiuii. Naugerias et Ciof. ex 
rais a Tanai. P. et Guelf. onmes cum plerisque paUtdibut unda. Uda e 4. libris 
restituit Heing.— 108 Phatidos «ex libri Heins. et Gu. 4. pro Tulg. Phatidit. 
Jan. Vlitius corr. apatrio Phntidot amne.^ldQ Gu. l. et 3. item Helm. jEto- 
mdet. — 110 PoUicitoex octo libris dedit Heins. pro poMict/i. — 111 Hine aberat 
Ou. 4. vir non meut P. et novem alii Heinn. et Ou. 1. 2. et 3. Keliqni curmon. 



NOTiE 



ut alii volunt, Marti, apnd Colchos 
arietem, quo Hellespontum transfre- 
taveraty immolavit. 

ReveUit] Bene reveUit ; nam arietis 
peHem, seu vellus aureum, in teuplo 
Martis Pbryxus affixit. 

IM ProbafiEtt omnia,8ciUcet,qoaB 
de te et Medea praedicantur ; aut ab 
bostibus tuis in te jactantar. 

106 GeHda] Colchide, scilicet, qoe 
respectn Grvci» gelida est, ntpote 
magis ad Septentrioncm inclinans. 
Cetenim invidioae istud auxit, quo- 
modo Gallice diceremus, du fondt du 
SepUnirion, ye\, det glaeet du Pok: 
nam ab axe seu Polo multum distat 
Colchis. 

107 Tanai] Taoais fluvius est no- 
tiisimus, Asiam ab Europa dister- 
ainans. 

Seythieeque] Scythia regio est^ca- 
jui pars ana Aaiae, altera Europae as- 
cribitur. Iracunde Tero ad barba- 



ros, et magis ad Septentrionem, Me- 
deam, qus sibi maritum qu«rat, re- 
mittit Hypsipjle. 

108 A patria] Id est, ex Colcbidis, 
vel Armeniae montibna ; unde ortum 
suum ducere volunt fluriam Phasi* 
dem. 

Phatidos] Phasis flnvius est pro« 
foDdissimus idemque rapidissimus, 
per qnem Argonaatac in Colcbos na- 
vigarunt. Phatidot vero genitivus 
Graecns est: Latine babet Phatitf 
vel Phatidit, 

110 PoUicUo] Alii liabent.poiUait : 
Heinsio magis arrisit poUicito, 

PoUieito jHmdere verba earent] Nota 
bene hanc in loquendo ratiouem et 
solertiam. Quaoti usas esse potest ? 
Sed pauci istnd intelligent, nisi ali- 
quando operi manum admoverint. 

114 Minoo] Tboas enim, pater 
Hjrpsipyies, fiiius fuit Ariadnae ; A* 
riadna vero Minoem patrem habuit. 



Digitized by 



Google 



138 



V. OVIDII NASOllfS 



Bacchns avus; Bacclii conjnx redimita covoiia 115 

Praradiat steUia signa miiiora Miisu 
Dos tibi Lemnos eiit^ terra ingeniosa colenti ; 

Me quoque res tales inter habere potes, 
Nunc etiam peperi : gratare ambobus, lasoii. 

Dulce mihi gravidee fecerat auctor onus. 190 

Felix in numero quoque sum ; prolemqne gemellam 

Pignora Lucina bina &yente dedi. 
Si queerisy cui sint similes ; cognosceris illis. 

FaHere non nomnt ; cetera patris habent. 

Thoante Minoo, Bacchu$ est mihi avus ; Ariadoe, Baccki cottiux^ drcumdata 
corana, prahicet eignis minoribu» tteUio euie, Do$ erit tibi LemnoBf terra feecunda 
cuitori : potee quoque habere me inter ree tam praclaroB, Nunc etiam «um enixa ; 
gratulare nobie duobuo^ Jaoon: auctor reddiderat pondue gratum nnhi gravidiB. 
Sum guoque /ortMnata in numero ; ei emisi binoe Ubero», progeniem geminam^ Im» 
cina a(i(;voaiUe. 3i petis^ cui eint eimHe» ; cognotceris per Ulos, Neeciuni fraur 



^*«#>#»»>^^^>^^>»^ 



— ^114 Membranft Catp. Barthii notante Bonn. Thoanle 



r,— 117 Editt. 



pneor.' 
Benm. et aliia De$ mihu Cod. Fr. Doetibi Lemmoe eat, qiiod arridet Barm. 6r. 
«nU^llS Alii Bfe quoMC qnodtaleOf ut Ou. 1. Aiiiiam toiet. Gu. 3. Me quopia 
idles, S. Me qu, quid toiM, 4. Afe qu, tu taUe, Tan. Faber conj. Me quoque 
jam matree, Meseriacus vult Me re§ doUUe, Mnaflhis Mf quoque dotaiee 
intCTy pro dotataa, Heina. scribendtim cenMt Mcqwique^qnottatHfriaerh. p» 
Tel Me qa, dotata» int^, rel 4teniqite Hanc qu, dotak» inter.—MQ Barthins ad 
Stat Theb. v. TIS. ita distinguit: Gratare duobu», Jason Dulce mihi gravidtE^ 
^c— 12S Quaris meliores ; vulgo qwnras, Dno libri ignoaceris,h,e, agooft- 



NOTiE 



115 Baedius amui] Omnino, aiqui* 
dem ille Ariadnen nxorem babuit, ex 
qoa Thoantem suscepit, patrem Hyp- 
ripyles. 

Redimita'] Hanc fabulam snpra vi- 
dimns tn Phyilidis epistola ; sed nota 
quam apposite et ez muliercul» in» 
Cenio Poeta Hypsipylen, gloriam ex 
obviis quibusque captantem, inducat. 

116 Signa"] Alia sidera rainora et 
minus iucida. Oall. Le» itoHe»demom^ 
dregrandear^^-le» constellation» moins 
remarquaides, 

117 Lemnos'] Insnla Lemnos, qnae 
dos est mea, toa erit, cnmme iixorem 
duxeris. 

Ingemosd] Id est, foecunda, ferti- 
lu: nam ingeninm terrae etiam tri- 
bnitur. 



119 Nune etiam'] Laudat se a foe« 
conditate, quse solet esse maritta 
grata. 

Ambobus] Mihi, sdiieet, et tibi. 

130 Duke] Minns mihi grave fnit, 
qnod gravida essem, qnia ez te eram. 

Aucior] Jasott, sciiicet 

131 NiMifro] Thoantem enim et 
Ennaenm nno paftu edidit. 

132 Pignora] Id est, Kberos ; qnia 
snnt ilH amoris conjugaiis vincnla, et 
qnasi pignora. 

Ltcctiia] Jnno Lncina, quss paitn* 
rientibus aderat 

138 CofNosceris] Adeoqne Jasoni 
erant simillimi. Atqne et istnd. «} 
eum in fide et amore tntineBdnm 
conferebat. 

m FaOcrr] fliciit Jaioiieomii 



Digitized by 



Google 



L^aiis quos pmie dedi pro matre fere&dos ; ' ' liSt 

Sed tenuit coeptas SGeva noverca Tias. 
Hedeam timai ; plas est Medea noTerca : 

Medeae faciunt: ad soelas omne manus. 
* Spargere quse fratris potoit laniata per agros 

Corpora, pignodbos parceret illa meis ? 19Q 

Hanc tamen, o 3emeus9 Colchisqiie ablate vene&is, 

Diceris Hypsipyles praeposoisse toro. 
Turpiter illa vi^m cognovit adultera virgo : 

Me tibi, teque mibi taeda pndtca dedit. 
Prodidit illa patreai : rapui de caede Ijioanta* laS 

Oeseruit Colchos : me mea Lemoos habBt. 
Quid refert, scderata piam si irincit^ et ipso 

Crimine dotata es^ ememitqiie yirum ? 

dmri : ' luJf€ht «Ito omma jhMs. <hto§ fert tfOiiidi p&Himdu l§gmU$ pn wHttr^ s 
s«d crudfU» 99ver€a im ptdi vU in^eptMm Uer. Refwnmdaiti JkUdemm ; plM» «#t ilfif- 
de* qiMiu iiov«r«s* Miom» Media npUe mmt «d »m»m nequitumk, Qnm pUmt 
dimeminare per Mmpa$ mimbra Uceruta frairie^ UUl ignmeeret mme Uteri» f Ta» . 
«cn, • vmtne^ gt incnnfata «mmiw CMdciSp iMccru pratmliem hanc tecta Hppd' 
MiM. iila }ivem$ aduUera cegnomt fcede menin marUma : fox cacta dadU me 
tUi^ ei te mikL lUa prpdidU pedrtm: ego $nUraM 7%mmia tmcL IUa reUqmi 
Caldme: l£mini9» mmi ienet m, Quidiniermtf dmeleHaemperaipiamj etdaiem. 



cerif. Capofemcu conj. ccgnoeeor in t//tt.— 125 Legntie Scr. et unns Re- 
«113. Volgo Legai&e. Oa. 9. Iegandc9.'-Wi Gii. 1. tenwit captaa.-^X^ Alii 
Taeerata per a. et sic Gu. et Helm.— 131 Uniis Regiiis Hane o ia dmens. Molti 
qooqne CokMeablate^iit Gu. 2. alli oblateet oblUe, — 133 Multi codd. adaUera 
eerte; in quibiisdam certe eat, qnod placet Bnrra. oui etperiodum post cog' 
novit vetit.— 135 Gn. 1, de c/ad#.— 136 AlU C«<c<ra,— 137 P. Qaid nferot., 

mm 

pftter,qQimatrenifefel]it. ▼eneScia mentealten&t^ a Medea^ 

125 Pro maire'^ Id est, Ut te miia hiiise. 

conciliarent. 133 rtrum] Te, flciiicety qui meat 

1S<I Nm-M-] M6de»,«otncel.' ' e»« 

187 Plue eet] Id est, Major-ett' 134 Tadapndieal Legitimttm con- 

adboc in Medea aaeyitiaf qoadi In jngiam ; ad cujua celebrationem tft» 

noTcrca. Oall. Qiit dU Medie, dit das adhibitas fuisse aopra ▼idimna* 

Mm p/w fpc mariitre. " Meton jm. est. 

139 apargere'] Pabnla eat» Me- 135 TUal Medea, cnjns ope ▼ellna 

deam, «t Inteqnentem patremmora- anrenm a Jasone snblatum» 

ralaryCtmi Jasonla f^am eomitata De eeede] Sola enim ex omnibot 

efftet^ Abiyni, fratris sni, membra* Lemniadibos patrera snum servairity 

dtlacerasie> iia^ viam stravisse. com aliae vlro* omnes tracidaisettt. 

131 Abiaie] ^ Jaionem iamiit per lt& Deeertdt} Ut impndie» solent, 

Jk^et Var. Ctot. Ovid. t 



Digitized by 



Google 



130 P* oviDHNASONia 

Lemniadom fadnus culpo» non miror, lason; 

Quamlibet iratis ipsc dat arma dolor. 140 

Dic age, si ventis (ut oportuit) actus iniquia 

Intrasses portus, tuque comesque^ meos ; 
Obviaque exissem» fcetu comitata gemeUo ; 

(Hiscere nempe tibi terra roganda foret :) 
Quo vultu natos, quo me, scelerate» videres? 145 

Perfidi» pretio, qua nece, dignus eras 1 
Ipse quidem per me tutus sospesque fuisses; 

Non quia tu dignus, sed quia rnitis ego. 
Pellicis ipsa meos implessem sanguine vultus» 

Quosque venefitiis abstulit illa suis. 150 

Mede» Medea forem. Quod si qoid ab alto 

Justus ades votis, Jupiter^ ipse meis; 

habet erimen ipmmy et eo sibi eemeUutcit mmitum ? Damnojhgitium Lemima^mm • 
pneHaram, non fiitror, Jomni. Dolor ipeetHgerit qtuBUbet arma infeiuie, Dic^ 
qumeOf $i pniette ventie edverne (mt deeuit) tu et eemee iutnieeee meoe pertue ; 
et proeeeeieeem obeiMm eum duobue Ubrrie : (eeilieet tibi opue fuieaet precari ter* 
ramy utkiaret:) quo ore peiuieaei iutuerifilioey quo me, eeeleete} Quamorie 
dignue erae pro mereede perfidiee tne ? Tu equidem fuieeee tutue et incolnmie per 
me : non quia tu es dignue^ eed ipna ego snm toiw. Ego cooperuieeem meoe eculoe 
eangwine peOide, et tnos, quot illa abr^imit venefieiie euie, Eeeem Medea Medeee. • 
Quod ei Jupiter ipee adeet aquMe aiiqua parte ex eerio meie predhue ; peUex mei 



On. 1. et4. cnm al. rrferam, Go. 1. vineet, S. et 4. vineai. On. 4. et ipea,-^ 
138 Sa. cnm qnatnor aliis demeruUque. — 140 Quamlibet iratie est e P. Alii 
libri cnm On. 2. et 4. Qualibet ir. Alii quodUbet ad /acinue, nti On. 2. et 4. 
Hensing. snspicatnr Tocem iratie e Klossa irrrpsisse, et dedisse Ovtdinm 
Quamlibet invaUdiOf ant Quamiibet infirmie. Francins com. jitsfa dat. — 14S P. 
et Gn. 1. comitante, — 144 Quidam nonne tibi, ut Gn. 1. Idem roganda fuit.-^ 
146 Perfidiee pretio Pntean. et excerpta Scalig. Vulgo Perfide quo pr. Ou. 2. 
Petfice fKo.— 147 P. per te. Al. pro me.—lSO Li. Ula hiof.— 151-152 Quod st 

NOT^ 

138 CrtmtiM dotaia'] Medeam Ja- non ita yidetur ad scopnm spec- 
80n abdoxitji quod yii causa patrem tare. 

prodidisset. Qnam lepide vero et 141 Oportwi] Dignus /oistiy cni 

apposite istod argnit Hypsipyle ! istud evenerit. 

139 Non miror] Qnod viros suos 142 Coeueqae] MedOM, quam pr» 
Lemniades interfecerint, se equidem dolore ei ira iion noroiiMit. 

dicit non approbare. Vernntamen in 144 Hiecere] Id est, Tanti scelertt 

ep nihil esse quod dolor conlemt« podore luqne adeo siiffiisns fuiasea 

uxori facile non suggerat. et pertorbatnit, nt terrae hiata «b- 

140 QuamUbet] Sic ciarissimns aorptum qnam io meam cooipectndi 
Heinsius malebat pro qua:Ubet:. aed diUum te prsopttMea. 



Digitized by 



Google 



nmtoiDto. BPisT. vi. 131 

Qood gemit Hypsipyfe, lecti qaoqne sQbnaba nostri 

Moereat, et leges sanciat ipsa snas : 
tJtqne ego destituor conjux^ malerque dnorum ; 15& 

A totidem natis orba sit^ aqne viro. 
Nec male parta diu teneat ; pejusqaerelinqnat: 

Exnlet, et toto quaerat in orbe fugam.. 
Qoam fratri germana fuit, miseroque parenti 

FIKa, tam natis» tam sit aeerba viro. 160 

Cum mare, cum terras consumserit^ aera te&tet;. 

Erret inops^ exspes, caede cruenta sua» 

Uaifedt^ qmad HypripyU ^umtwr, tt ipm firmtt legi^mM. Ei fMmMJmoium 
etf9 uxoTy et mater dwrum relinquer, illa sit jtrivatu tatidem UUri§f offiM wuanto» 
Nec diu wmideaty quai maU aeqmiiiit ; et graviori modo deterat. Exut viwat ;, et 
quarat fugam ni toio mmudo, Quam oavafuU toror /ratrif et flUa ssva Mtcera 
patri ; tam ttit ssva iiberi$j tam oit 8«Ta marito, Cum peragraverit mare et t«r« 
rof, experiatur uera. Vagetur egena^ oine ope, oaugumoUwta eua neee, Ego^, 

Sid ttdett ftcripti plerique cum aditt. priscla, «t r^ qmd eleganter rediindet.^ 
II. 1. et 4. sed ille poct ratoram, et Helm. cum al. «I quio, Juotuo adoo.pwo- 
adeti reposnit Heins. atqne ita Hclm. Adeo preeiimt editt. Colin. et Bersm. 
Adat preei^ ed. Grypb. Lngd. 1554. Francius corr. st auid ab dlla Juotuot. 
mdiu o. Jvp. mreo mMf.-^15S SubmAa P. et On. 1. cnm melioribus. A\,$uecuba^ 
— 154 Sanciat Voss. et Me. alter* Vodgo Mnlttrt . On. I. «imctai, a correctore 
soidai. — 156 P. On. omnes et reliqni plerique iUa tiro. i^ins. conj. Da toH" 
dem n. o. s. or6a viro. — 157 P^uoque reUnquat nnus A. Pat. unns fMmis^iM re^ 
Itii^aat; unde Heins. conj. peenioque relicta Exulet. — 168 Unns V. inorbejidem^ 
Unos Str. tn orbe mam.~163 Molti scripti». UK bis On. 4. tii«!ps montio, Ou. 2». 

ISiOTM 

149 PeUicio'] Bledete. nt etiaqi- dtaino sno legem istini san-. 

150 Quooque'] Jasonis» eiat. 

Abotulit] A me avertit, 156 A totideml Voto sua non exci? 

151 Medeal Id est, saevissima. dft Hypsipyle. Jason enim, cnm 
Si quul] Alti st ^ttis. Optime vero Creusam Cteontis Corintbiomm re« 

•t veniiste oi quid plurimi ; quod re- gis filiam morem dtaceret> Medeam 

posuit Heinsios : qui idem vere^ ele- expnlit ; qnm dues, quee ex Jksone 

gmiter rednndare t^ ^iiid asserit. Iin habuerat, filios cmdeliter mactavit. 

et Virgilios. ' Si qnid pietas antiqua Nota vero pbrasim, orbum eose a re 

labores Respicit bumanos.' oltftia: ita et Cieero dixit in Ora* 

15S iS^itii5a] Medea concnbina» tione pro Fiacco, < orba ab Optima^ 

Alii liabent «iMai6a: quam vocem tibns concio.' 
Tix Latinam dicit Heinsios. Ftro] Cum Crensa conflagrtMse Ja* 

154 Sonetat] Firmet^ et ratas effi- sonero, incendio quod Medea in CiOi^ 

€«at. Id est^ Cnm ipsa sibi licitnm oiUis regia excltavit, scribit. Hygl* 

erediderit nxores de conjugali toro ons. Qnanquam alii aliterv 
detnrbare, et ea de re qnasi legem 161 Coiistimsmi] Frastraqne in iis 

exemplo tn me edito posnerit» opto, asylnm qntesierit* Coriatbo vero Me^ 



Digitized by 



Google 



139 P. OVIDII NASONIS : 

Hacc ego conjugio ifaadata Thoantias oro ; 
Vivite devoto, nuptaque, virque, toro. 

ThodntUJiHa, expuUa co^jugio hac imprecor. Vimte, vir et uxor, kcto diria dan- 



et S. inoptf expere, In Leid. pro Taria iMtione, ut Videtsr, ascriptnm erat 
altenun pentaroetmm : Et faguU nati» ipea cruenAa Mtf. » 

NOTiE 

dea pnlia eit, postqnam Jasoni Cren- pins Auctor noster memorat. 

sa nnpsisset : deinde etiam Atlienis, 168 TkoaUiat'] Hypsipyle, Hioan- 

ab ^eo, cni nnpserat, repudiata. tis filia. 

ASira] Qnomodo draconibns vecta 164 Deoeio] fizecrationibns et ini 

Corintho Athenioqne anftigerit Me- felicitatibns per meas imprecationes 

des; passim reperies: iUndqne sae« refhrto. 



EPISTOLA VII. 

f 

DIDO MTSEM. 

AROUBIENTUM. 

TftOJA a Graecis eyersa» iEneas, Anchissset Veneris filins, postqnam incen- 
dio penates eripnisset, Tiginti navibns mare ingreditnr. Tempestate antem 
jaetalnsy dinqno circnm mnlta Uttora errans^ in Libyam est delatns : nbi 
tuae Dido» nt fingit Virgilius, Beli filia, et SichsBi Hercnlis sacerdotit 
nzor» Tyjto profecta, ffatris Pygmalionis sssvitiam et avaritiam fngiens^ 
noTam nrbeos Ctrthaginem moliebatnr, a qna JEneas uoa cum sociis Ube- 
raUtar rasceptns, amatns, in ejnsdem sese interiorem consnetodinem de-* 
misiL Cnm antem Merenrii nmnitn in Italiam, fotis sibi promissam, 
navigare pararet, Dido (nt qn» cnrn mazime amaUs et ardens omnia mo- 
menta eipenderet) animttm ejus prsesentiens, a navigandi proposito enm 
reyoeare stndet : qno non impetrato, nt saltem difierat praeceps iter, orat. 
Mnltis antem fmstra admotis precibnSy tandem moritwa ad enm scribiti nt 
mortis canshm praebnisse intelligat 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BPI8T. Tll. 



18B 



'.SiCy ubi fata vocant, udis abjectos in heibis, 

Ad yada MaBandri concinit albos olor. 
NeCy quia te nostra sperem preoe .posse moveri^ 

Alloqvor : adverso movimus ista Deo. 
Sed merita et famam, corpusque animumque pudicum 5 
. Cum inale perdiderim, perdere verba leve est 
Certus es ire tamen, miseramque relinquere Dido : 

Atque tdem venti vela fidemque ferent 

Sic amdidy^ cyonw, jmtau iuper kerbay cmui ad v&da M^MHdri, enm wm$ «m«I. 
•JVegice eowy^eUo tCy qmod eredam te poMe fteeti freceMeme weatra: e ft eBe im a » iaiUL 
Deo aoereo, Sed am male profiiderim beneficia et famamy et eerpme et amimMm 
caetMmf parum eek projundere verba, Decrevieii tamen abire, et deeerere it^eHeem 
.Didemem: atqueOdemveiUi rapientveia etjldemumm. Deerevieti, Mmea^ ao^ 



Liher Regiiu et Excerpta P. cuni cod. L, seqvens dittiohoii haic epistoloe 
.praefignnt: Aeeipe, Dardanidey moriiuree earmen Elieeee: ^ue legiifa nMe 
•ntttMa nerba legie.-^ Heins. Tiilt atereo. P. cnm al. navimua ieta, Bas. voie^ 
unde Heins. scribendum cen»et vovimue, — 6 Vnlgo Sed nuriti famam, et sie 
Gu. omnes: 60. et alter Me. meritam: nnus Medic. merita: P. merite. 



NOTiB 



l^ eoncinit] Utl ego tanne cano, 
supple: quod, de Indnstrta, a Poeta 

'Don expressmn, majoris affectus de- 
clarandi causa. Cetemm in quibus- 
dam codicibns, hojns epistolae ini- 
tium faciunt Tersns dno seqnentes : 
< Accipe, Dardanide, moritorse car- 
mea EUss». Qnae legis, a nobis nltl- 
raa Terba legis.' At illi, tanietsi non 

•Ita male cohsrent, merito tamen, 

-cum in optimis praesertim «dtttonl- 
bus non appareant, tanqnam adnlte- 

irini rejecti snnt. Epistola vero fere 
tota est ex Virgilio desumta. 

Fatm voeant] Id est, cum nors in- 

ditaL Inde tracta phrasi quod nihil 
sine fatorum ordine iiat. 

- 2 FcHla] Vadum locns eet aqnoaus, 
per qnem tamen pedibns licet ▼»- 

4ere. Snfflitar etiani pro nqnis sim- 
pliciter. 

4 JUmandri} M»ander| seo, nt alii 



scribnntyMseandmSyflnTins est mino- 
rls Asiae, in iEgeum niare inflnens, 
adeo sinnostts, nt saepe videatur re- 
verll. 

Conermt^ Morti yicinnm cycnmn 
cantare Tolnemnt fabnlaram artift- 
ces Po^tsp. 

4 Movimue'] Cnr mooMiMf Improba- 
yerit Heinsins non video : (moMro 
enim scepe pro Boscipere ponltnr) nlsi 
quia jam ea voce, versnproxime pras- 
eedenti, nsns est Poeta. Vovimm vero 
ex hac Basileensis Codicis Scrtptnra 
▼ois effecit Heinsins. 
. leta] Ut te in mei amore retiae- 



ft Merita\ iEnenm hospitio perbe- 
nigne acceperat, 4(0. 

Fmmwi] Qoia aote visnm JEneam 
icastissima habebator. 

Corpueque'] Ab £nea violatom. 

7 €«rliw tre] < Certos eondi.' Virgil. 



Digitized by 



Google 



134 ^. OVIDII NASONIS 

Certtts es, MnedL, cum foedere solvere naves ; 

Qudeqae abi sint nescis, Itala regna seqoi. 10 

Nec noTa Cartbago, nec te crescentia tangnnt 

Moenia; nec sceptro tradita samma tuo. 
Facta fugis ; facienda petis : quasrenda per orbem 

Altera, qua&sita est altera terra tibi. 
Ut terram inycnias, quis eam tibi tradet habendam? 15 

Quis sua non notis arva tenendadabit? 
Alter habendus amor tibi restat^ et altera Dido ; 

Quamque iterum failas, altera danda fides. 
Quando erity ut condas instar Carthaginis urbem, 

Et videas populos altus ab arce tuos T 20 

•Mre nmut aan^acio : et regma Itdla pHere^ qute ignofo» ubi nnt, Nec nova Cwr» 
thagOj nec mttn eargenieB te movent ; nec »umma rerum concetsa tuo teejftro. Fu^ 
git qav facta snnt ; tequerit qim faeienda sunt. Altera tettus invettiganda est 
tibi per orbem, altera ett inrenta, Quanquam tolum reperiat, quisnam id tibi prce^ 
hebit pottidendum 7 Qui* dabit agrot tuot pottidendot bominibus incognitit 7 Su' 
'perett tibi dUer Amor habendut, et dUera Dido : etfldet altera danda, quamfrangat 
doKuo* Quando eveniet^ ut etdyieet wrbem vutar Carthaginit, et tublimit protpieiat 



»i^»^^»»»»i»«»i» 



Hcins. corrigit merita et /.—6 P. perdiderit,~ll L. Nee mea, R. turgentia 
tanguni» — 12 On. 4. cnm nndecim aliis, teste Bnrm. tradita regna. Mor. cre* 
dita regna, Heins. Tnit nec teeptri tradiia «iiJRaM mri. — IS Codd. plurimi it. 
ed. Ald. et Yen. fugienda petit, — 15 On. 8. qait cmm, probante Henslnf .— 

16 TreA libri regna tenendat nnns V. arva colenda^ et alter Me. tuenda,-^ 

17 Gn. 4. AUer am, iibi rett, habenduM,^lS Al. QvofM.— 21 Ut evemant P. et 

SOTJE 

JExu IT. Ceternm haec omnia cnm ali- Dido vdlficabat. 

qna admiratione proferenda snnt. 12 Summa] Id ett, Qnicqnid erat 

8 Fidemque ferent] Id est, Perfi- penes me diTitlamm et potestatii. 
dtti erls. Proverbialift locutio, nostris IS Faeta] Carthaginem conditam* 
etiam familiarit, dnm nnllins mo- Facienda'] Urbem quam, fatia ad- 
aenti rem aliqnam eiagitant. Di- monitns, in Italia conditnrum ae JE- 
cnntenim, Autant en emporte U vent : neas prttedicabat. 

.etsimilia. 14 AUera] Hspc, scilicet, qnam 

9 Solvere] Itemm in diversa yo- tibi dedL 

•cnm significatione ludit Poeta. Sol- 15 Quit] Quasi dicat, nnllns. 

Tere foedns, est foBdns frangere. 17 AUer] Quem fortasse nnnqnam 

-SoWere naves, est, eas ex portn de» jDTenles. 

dncere. Id est, Decrevisti slmnl et 18 Jtermm] Sicuti datam mlhi fefel- 

>pariter matrimoninm nostmm dissol- listi. 

vere, et, abeundi causa» naves portu FaUa»] Fallere fidem, pro, fidem 

solTere. Tiolare, etiam apud Ciceronem. 

11 Nova} Qnam tiinc temporis l^Qimdo] Quasi dicat, oniiQaamy 



Digitized by 



Google 



HBROIDB8» BPI8T. VII. 196 

Omnia ot evendant, nec te taa vota momtiir; 

Unde tibi, qu» te sic amet, uxor eritt 
tJror, ut inducto ceratao sulture taedaB ; 

Ut pia fumosis addita tbura focis. 
iBneas oculis semper vigilantis inbseret: 35 

^nean animo noxque diesque refert. 
llle quidem male gratus» et ad mea munera surdus; 

£t quo, si non sim stulta^ carere velim. 
Non tamen iEnean^ quamvis male cogitat, odi : 

Sed queror infidum» questaque pejus amo. 30 

Parce Venus nurui, durumque amplectere fratrem, 

Frater Amor : castris militet ille tuis. 



ptpiddn tuat ah tfTM ? QmmhunvU Mmta lueidmU^ nec hM demderia ie retardeni t 
vnde coiyux iibi aderii, qiue ie amei, ui ego ie wmo 1 Ardeo, ut ieeda ohUia inl- 
phure ; ui ffia ikura i^jecia aliaribus fumoM. Semper Mneae obvereaiur oculie 
mei experrecia: nox ei diee reprtguuiat JEnean omum meo. iUe quidem inrru' 
iu8, ei durui ad mea dona: ei quo^ n non rim ineana, cupiam carere. rfom 
iamen odio kabeo JEneanf quamvit male animo aentii: $ed querimoniam kabeo 
de perfldo, ei poetquam habii, magie omo. Venus ignoece nunU^ txkque, o Amor 
Jraierf compUeiera erudelem fratrem: Ule tequaiur caatra Ctio* Aui ego iie« 

Ga.S. ciimiiieUoribaa qniboftdaiii. Ai. jt faijaiil. Ou. 9. Omma euhveniant. 
Multi codd. iuafaeia; qnidam Jteia ; unde Ueina. conj. nec ie iihi Jteta mor, 
On. 4. /«<«.— SS Excerpta Sa. nt htcodq.^i^ Uonc et •equentem TerMim» 
in yolgatis Ubris, etiam Oo. oronibua, omissos, ex optimis membranis inae- 
mit Heint. Helm. a mano sec. pia gubmiesis. foeie eat e Or. et Baa. lo Sa. et 
plurimis rofi«.~S6 Al. vigUaniihuo k^ei.^M Al. JEneamque, vel JEneanqne, 
^97 IfMum lortfict Mor. Ha. et Leid. — S9 Al. cegUei; sed cogHat meliores* 

NOM 

aut (ardissime. carere non Tnlf, qnem neqoe bcnt* 

81 JUoreniur] Id est, Qoanqaam flciis neqoe amore retinere potest* 

nnna sit mora, qnin onmia, qnsB op« Sl fhirm] Id est, mihi. JEneaa 

taTeris, cTeniant. matrem haboit Veaerem: adeoqno 

22 8ic] Ut eg o te amo. Veneris noros foerit, quss illnm aa* 

2$ Tffrftf] Tflpda, arbor est ex resl- ritom vocitaveHt. 

nosis, flammis Inminibnsqne sacro- Amptedere] £t ad aei amoreni 

rum grata, anctore Plinio. perdoce. 

24 Pia] Qnibos erf^a Deoe pieta- B2 Fraier] ^nese frater fberit A« 

tem testamor. mor, slqoidem nterqne Venere geni* 

27 Surdua] Qnia iUls neqne movO' tns. 

•Iiatnr, neque ab Instituto itinere de- MHHH] Amet, et amet nei VSU* 

terrebatur. tia enim Amoiii aiMr €it« 

9B SiuUa] Stnltos tero est, qut eo 



Digitized by 



Google 



13B 



P. OVIDII NA80NIS. 



Aut egOy qaem ccepi (oeqiia enim dedignor) amare ; 

Materiam curae praebeat ille mesd. 
Fallor, et ista mihi ffilso jactatur imago. 36 

Matris ab ingenio dissidet ille suae. 
Te lapis, et montea, innataque rupibus altis 

Robora, te ssevse progenuere ferae : 
Aut mare, quale vides agitari nunc quoque ventis ; 

Quod tamen adversis fluctibus ire paras. 40 

Quofngis? obstathyems: hyemis mihigratiaprosit. 

Aspice^ ut cversas concitet Eurus aquas. 

Inar, qua ccepi amare^ fneque enim abnuo) ; ille det maieriam amwri meo, 
hcipior; et igta cofritalio ottentatur mUii faUo» Ilie non.vimt ex indole matri» 
Hua, Saxum et montea^ et robora ingenita rupUnu altis, ferte crudele$ produxenmt 
te : aut mare^ quale eemi» commoveri nune quoque venti» ; quo tamen ire cupie undis 
conthaiis. Quofugia? tempestasimpedU: tempeitatit graiia mHU serviat, VHti 



' —81 Helnf. dirumque,-~%^ Quem ccepi meliores cam 6a. 2. et 4. Alii qua eetpi. 
P. et duo aliiy Et ego, alitis Ait ; qiiinqne teste Barm. ct Helm. En ego qua, 
Ar. haud ego, Burm. ronj. Cast, mil. iile tui$ ; Atque ego, qu^e ceepi: mee enim 
d. a. — 35 Et ipta mihi faUo jactalur imago'] Itta imago P. et alit ex castigatio- 

'ribns : fataa quoque idem P. Forte, mihi fataa, Heio8.^-40 Quod tamen cod. 



NOTiE 



SS Quem'] Sic ex melioribos codi- 
' cibus correxerat Heinsins. Qimp vero, 
qiiod in aliis reperitur, reponendnm 
videtnr, quia clariorem sensnin et me- 
.Uorem efficit: nam etidem ille Hein- 
.sins hanc, at videtnr, sibi legem ia 
correctionibussnis posnit. 

34 Materiam'] Nntrimentam et caa* 
» sam amet. Qoam acnte istnd inflexe- 
rit, vide. Dicit Amori, se sponte ejua 
militifle aomen dedisae, et ijas castra 
seqoi : tantommodo ille roateria vota 
«oa Don destitaat. Qnn magis ho- 
nesta e»$e potest Onitio ad Impara- 
torem f At Dido tamen, qnod maxt* 
meeQpityConfictt; aam Amoria ma- 
teria JEstead amor est reciprocaa. 

C«f«] Ammi, Sic Virgli. de hac 
ipsa Dido loqoeiif : * At Regioa gravi 
jamdndnm Kaucia cara.' 

M /:Ufer] Qa» iEneMi ad bmI amo- 
rem perdoci posae cogitou 

lUa] Qvaot dies, noctet, mentem 



obambalat; eom £neon facilem et 
amorc victnm mihi fiogo. 

36 DiMndet'] Qnia ille dan»; Ve- 
nns moHis, &c. 

37 Te] JEuenn taaqnam prssentem 
alloqoitor. Qood quidem conveoien- 
tissime fecil, quo tempore enm phan« 
tasi» oberrantcm induxit. 

38 JRo6ora] Robur, arbor est glaa* 
difera, dorissima. 

40 QnMri Vulgo legitar Qua, AIU 
liabeot qua: qood Heiosio proptor 
ejnsdem quot versn proxime seqnoaiiy 
coDCorsom, placnit. 

Fugie] Invidlose. 

Byenm] Tempeataa. Ito et Hon^ 
tins. 

lff€Mttgrotui] Cnjaa vix oUa est. 
Ovidiom vide, ot ubiqae ingeaiosae 
est. 

49 Evenoi] Pro, evertat et eoa* 
citet. 

Earm] Votttut ab ortit aplrvis, 



Digitized by 



Google 



HBROIDB8. BP18T. TII. 13V 

Qnod tibi malaeriin, dBe me debere pfocdUs. 

Jnstior est animo veDtas et anda tao. 
Non ego snm tanti» (qoamTis merearis, iniqney) 45 

XJt pereas, dum me per Ireta longa fogis. 
Exerces pretiosa odia, et constantia magno ; 
. Si, dum me careas, est tibi yile mori. 
Jam venti ponent; strataque nqnaHter unda, 

Coeruleis Triton per mare curret eqnis. 50 

Tu quoque cum Tentis utinam motabilis esses ! 

£t, nisi duritia robora vincis, eris. 
Quid ? si nescieris, insana quid tequora possint? 

Expertae toties quam male credis aquae ? 

^ EuruM tnuU aquus emuitas, Fac ui diheam procelUtt P"^ maluMfim debere 
tiM. VentuM etfluctus est ^tquior tuo ingenio. Ego non §um tantif ut pereaM, 
(^uamvia dignui sis^ tftjiufe,^ dumfugis me per vaata maria. Odiia earienmi» in* 
dutgee^ et magno venientibus ; m modo mi careaSf leve eet tilfi mort. Venti braui 
auieocent, et fluctUmo ^rqualiter diffumy THton feretur per mart equio glaucie, 
. Vtinam tu etaeo quoque mobilis cum venti» ! Et eri», «tn durior e» roborilm». 
Quid ? «i ignoras»e», quid procetlosa maria poeoent 7 Co^fldi» mari, quod tatie» tam 



Str. Ga. omneft ciim viilgo Qrio. Scr. Qua. — S3 Mdluerim Ar. et ()nUique alii 
'fleins. et Helm. Al. Quod te (Gu. 2. tibi) malueram, Gn. 4. Qme tibi m. Gn. 1. 
Qmod tibi debueram ; unde Heusing. reponendom censet de^nm.— 44 Et aura 

Suidam. — 46 P. quid (emenda quod^ vel quo) non terreris, Oeto Heins. cum 
liK 1. quod non censeris, Tres quo (Oii. 3. quod) non cessaris, Octo q^ nou 
uuditeris; ftcptcm Heina. cura Helra. nuditaris, Quatnor Heina. cnm Gu. 4. 
quamcis medUeria, Scr. quamtis dimUHs, vel mtrtfru. Alius quod tu non credii, 
Ha. quautys censeri», Heins. coiij. quamvi» cen»eri» htique t. e. qaamvls ini- 
quuro milii pretium addis. Bnrm. mavult quamiois censebis in, — 48 Alii mm fu^ 
giaoy uti On. 1. et 4. Orto codd. »it tibi veUe mori: Gu. 1. est t, velle m, — 
60 Gu. 4. Cttm/flu.— 53 Neeeieria tres libri. Reliqui tt^sctres. excerpta Voss. 
resmM ^uid: meliores possint pro ;iosa«if(.— 54 Quam male V. et L. Gu. 2. jam 

NDTiE 

procellotas, et i» Itaiiam ev Africa to ipse in p«ric«iliim wnis. 

«navigatiiris maxime contrarius. 49 Strata^ Cum nnliis ventis agl- 

44 Juetior] Qnia milil bene merenti tatur «qmi, ivter ripas suas seqaabilis 

Kratiam refert^ com te apnd me reti- continetnr. 

Betyqoam tn, qni beneficinm acce* 60 Cotruleio] Propter aqn» prs»* 

pisti, non vis reddere. aertim, in qna vivunt, colorem. 

46 QiNniirts m<rMris] Perire, sci- Triton] Deus marinoSf Neptuai fi- 
lieet.. 8ed mnltum hic variant co- liosy ejnsdemqoe tnblcen. 

dtces. Qnidaro habent quod uon m«- Curret] Id est, placabltnr sestiM 

4»tari»f qood qnidcm oon Impreban* maris. Lubentias enim qaiescentn 

don. nnda snper aqnas Dii maris exennt. 

47 iVc<iMal QMiidoqiitdemy ob ao, 6S Nasderi»} Sic . habeot jioiumiIU 



Digitized by 



Google 



r 



136 



P. OVIDH NASONIS. 






Aut ego^ quem coepi (ooque eoim dedignor) 

Materiam curse praebeat ille mea&« ^ 4 
Fallor^ et ista mihi f^lso jactatur imaga 1 S 

Matris ab ingenio dissidet ille suas. > ^\. 
Te lapis, et montes, innataque rupibr 

Robora^ te ssevse progenuere ferae ^' 
Aut mare, quale vides agitari nunc V y 

Quod tamen adversis fluctibus. V \ 
Quo fugis ? obstat hyems : hyep * Zr 

Aspice^ ut cversas concilet ^ | V 

qnar, qiuB ccepi amare, (neque enim 
Decipior ; et ista cogitaiio oitentHiur n 
nua, Saxum et monteSt et roboraingf^ 
te : aut mare, quale cemis commoveri * l 
conihiriii. Quofugis? tempestasir rj 



(^* 



I 



V 



/ 






V 



i 



■ —31 Helnf. dirumque,—^^ Que*> | 
P. et duo alii, Et ego, alitis Jlt\\ 
Ar. haud ego. Burm. ronj. r« * *- 
d. o.— 35 FA ipsa mihi falso ' ^\\\ 



if 



33 Quem^ Sic ex m 
• cibiw correxerat Heir j 

qiiod ia aliis reperi ,'| 
videtiir,qtuaclario<i 
Uorem efficit: nar\ 
.•ins hanc, nt vi ^ 
corrcctioDibas 9/ 

34 Materiam'' 
• samamet. Q*' 'tio. Nec te 

rif, vide. Di .a syllaba pro- 

iniiilite noo m alia exempla 

seqai : tar «:ongerit, abi itidem 

«aa Don 

«eata e' io] Paaaive : Nota, 

torem ' j^pertae male ; id eat, Cam 

me er ricnlo : vel Credia male. 
terii* j Suadente] Tranqaillo; quod ad 

f ^yjgationem invitare videtar. 
ip jutinaaila 9eivQ$\ Solvas aochoram : 
j piiceda». 

47 ViotaM9e\ Navigationem pergit 
^iMnadere Dido. 
eo Cftkerkbos] CyUier» insnlaiut 



.anun «a» 

<<, ItBnaaeJidem, 

» quia mater Anuh' 

duo ne $im exUio, vel 

.nartfuts. Fire, fiurjo; 

cauaa mortia mea. Age, 

) fvtd erilt tibi animi ? iSto- 

Mu ad mortem itnputia fnmda 



.m male, Francius conj. Exp. iei. U 

J Amori8 qaatnor libri Heins. et Helm. 

jiherei$.-^6Z Helm. te pc^tii«.— 64 Ferare 

Ar. uiius, Pat. et Gn. 2. trepido,^7 Al. 

not;e 

in sinn Laconico, qno, cinn primnm 
nata esset, concha Venos devecta 
dicitar; 

61 P«fidam] Eam naufragio timeo 
perdere, quem sua volnntas perdidit^ 
qniqne adeo me perdtdit. 

63 Il§eliu$] Minori ciim dolore. 

64 Ferare] Qnam ego fni, suppley 
si me dnm fngeres, perires. 

66 Rapido] Qnam artificlote qnasi 
in pericnlo ipso conscientiam JEnem 
aolicitat. 

68 i^krygia] iEneae Phrygii: Ttti. 

Coacta] Quecnmqae de Didonis et 
iEnes dicttntnr amoribos, fabnlam 



/ 



Digitized by 



Google 



^ 



"-*« 



'Hs adte oc 

eteffn 

est» 

^et 



\ 



\ 



XnBB. BPI6T. Vlf. Ur 

\ 

^ iiainte tna mtminti damnent. 
< Via jactat hyems. 
jj ><5 recepi, 

e^ ^ •. \% faissem ; 

/4' 



90 



* 0ii Sorttl 









uitraiii' 






-? ^ > 



ms. 



95 



Ux. 



.' ytima tempeatoM Jac» 

* iM tmdii ; et regnu 

^ . 1 /msatt hi$ bene^ 

' ^ 9fM tm6er c«ni-. 

( -^m «mm; cre-' 



o^a. J. et Helm. £< Tyrio.— < . 
4m. Excerpta J. Qiuil tameii eti to^. 
, P. et qoatuor Heins. et Oa. 9. Valgo dicv 
tinomodo On. 8. 4. et Helm. At P. et Oa. 1« cau. 



fnen mic- 
ImAibM 



-Ig, 



NOTiE 



.etie meram, a Virgilio arti6ciose in* 
textam constat ex eo prssertimy 
j^aod Cartbago 132 anno tantum 
anteRomam a Didone lit condita; 
iloma Yero 432 post Trojse excidium, 
qno excidii tempore JEneas vixit : at 
stc 300 aimos oirciter ,£ne» rouni6ce 
Poeta condona?erit. 
. 70 S0MgysMieKta\ Qna tni caata 
sibi ▼ioleotas manns injecerit. 

71 /iQ Qaod patierii maJi.. Qaan. 
tacamqne faerint mala qo» patieris. 

CemeediUel ConsdentisB stimnlis et 
pericoli magnitadine conturbatum 
^nean fingit Dido sni sangninolen- 
tam imaginem spectraque alloqoi, e| 
^ se depellere. 

. Dtow] Plurimi codices babent du 
€€a: qnod quidem non hnprobave* 
rim ; quanqnam illud alternm reqai- 
/^e versom seqaentem Heinsipscre* 



diderit.* 

T2 /11 te] Ita vero noxios solet ti. 
mida conscientia agitare* Hine Ja* 
yenalis ; * Hi sant qui trepidant, et 
ad omnia fulgura pallent, Com to» 
nat, exanimes primo qaoque mnr- 
mure Cceli : Noii quasi fortattas, nec 
ventoruni rabie, sed Iratus cadatii^ 
terras, et vindicet ignis.' 

73 Da breve] Id est, Discessnni 
tuum differ. 

76 Te eatie] Id est, Satis est, qnod 
me« mortis auctorem te facias : nee 
ei filinm tunm debes objicere, dcc. 

77 ilscmiis] /Enem fiUus; qni e| 
Jnlns dictus est. 

Meraere^ Qnamobrem eos lempes« 
tati objicjas. 

Penate»] Quos dicitnr JEneas Troj% 
in Italiam portasse. 

7S IgnUmt] Trojas deflagraatia» 



■Digitized by 



Google 



138 1*. OVIDU NASONId 

Ut pelag6 suadente etiaiii retinacula soIraSy 55 

Multa tamen latus tfistia pontus habet. 
Nec violasse fidem tentantibus aequora prodest» 

Perfidi» poenas exigit ille locus* 
Praecipue cum laesus Amor; quia mater Amoris 

Nuda Cytheriacis edita fertur aquis. 60 

Perdita ne perdam timeo^ noceamve npcenti ; 

. Neu bibat sequoreas naufragus hostis aquas. 
Vive, precor : sic te melius, quam funere, perdam. 

Tu potius leti causa ferare mei« 
Finge, age, te rapido (nuUum sit in omine pondus) 65 

Turbine deprendi ; quid tibi mentis erit ? 
Protinus occurrent falsse perjuria linguse, 

Et Phrygia Dido fraude coacta mori. 

^aU amdsH? Tametai etiam mari consulenU moteas ancharamy tamen wuium 
mare habet mnUa luetuosa. Nequejuvat eoe^ qui §e mari commiitwiti Itesiaiefidem. 
JIU locut repetit pceruu perfidia, Praeertim cum Amor riolatus ; quia mater Amo* 
rie dieitur geuita nuda aquis Cvtkeriaci», Ego qu4B occidi, meiuo ne eim exUiOy «d 
olteimnocenti; nevekoatienaiifiagiumpauuasorbeataquaimarinaa, Fire,gtuirtor 
libentius amittam te aie^ quam morte, Tn potiua dicaria cauaa mortia mea. Age^ 
fme te cotripi turbine furente, (nulla ait via m omine ;) ^tttd erit tibi anim ? Sta- 
tim mentem aubibunt perjwria perfldw Hngute, et Eliaaa ad mortem itnputaa fraxid* 



made^ 1» 3. et 4. cnm plurimis a1. tam maU. Francins conj. Exp. M. te 
m. cr. a. vel, quam bene cr. aqU4B?—59 Amoria miatnor libri Heins. et Helm. 
Reliqai Amorum.—tO i^n. 4. Cythereia,—e% Melm. te poetii*.— 64 Ferare 
cod, J. el D. Vulgo /erere.— 65 Ar. unus, Pat. et Gn. 2. trepido.Sl Al. 

not;e 

Codices, refereute Heinsio. Nec te in sinn Laconico, qno, cmn priranm 

moTere debet nltima syllaba pro- nata esset, concha Venns devccta 

ducta; nam plorima alia exempla dicitur; 

idem Heinsins congerit, nbi itidem 61 Perdmn] Enm naofragio timeo 

produdtur. perdcre, quem sna volnntas perdidit^ 

54 Expertai] Paaaive : Nota. qnique adeo me perdidit. 

Mtf/e] Expert» male ; id est, Com 6S Meliua} Minori ctim dolore. 

tno pericnlo : vel Credis male. 64 Ferare] Qnam ego fni, sopple, 

65 Suadente] Tranqoillo; quod ad si me dnm fngeres, perires. 

aavigationeni invitare videtur. 65 Bapido] Qnam artificiote qnasi 

Retinaculaaolfm] Solvas ancfaoram : in pericnio ipso conscientiam JEaem 

Piscedas. solicitat. 

57 Viotaaae'] Navigationem pergit 68 Pbrtfgia] JEnem Phrygii : Tni» 

diMuadere Dido. Coacta] Quaecnnif|ne de Didonis et 

eo Cytkeriaas] Cytbera» insnlaiMt JEntm dicuntnr amoribu», fabolam 



Digitized by 



Google 



HBdlOlDBB. M18T. VU. 130 

Ck>njogis aitte t>calos dccepte stabit imago 

Tristis, et effnsis sai^ainolenta comis. 70 

Quicquid id est> totummeruiy concedite^ dicas; 

Quaeque cadent, in te fulmina missa putes* 
Da breve saeyitiae spatium pelagique tuseque ; 

Grande morae pretium tuta futura yiaest 
Nec mihi parcatur; pnero parcatur lulo: 75 

Te satis est titulum mortis habere meae. 
Quid puer Ascanius^ quid Di meruere Penates f 

Ignibus ereptos obruet unda Deos. 

TVo^aNa. Speeies ^txoru dehutB itabit ante oeuJos meftia, ei sanguiM reiperm^ ca« 
pilhM spanie. Qiricf vfd id eaif omne merttif dice», ditcedUe : ei credet fuknina, qam 
cadeni, es&e intorta in ie, Concede breve tempiu fwrori «Mrif, ei tute : rta inta 
fuiura esi magna merces eunctationis. Nec miki ignooeatuf; ignoscatur puoro 
Jufo. Satis est ie dici causam moriis mea, Quid puer AscamuMy <pM Dii Pcnate$ 
fneruerunt 7 Aqua opprimjtt Deos oubtraeios ignibus, Scd neque Deos tecum por* 



oceurrunt.'-eB Oa. I. et Helm. Et Tyria,— 71 P. Gn. 1. et septem alil Quid 
tanii esi 7 toium. Excerpta J. Quid iamen ett ioium. Gu. 2. Quicquid erU io* 
tum. dicas. P. et quatuor Heins. et Go. 3. Vulgo dices. — 76 AUi Nee mHu tn 
pareas; qnomodo Gn. 2. 4. et Helm. At P. et Ga. l. cum aliis ex potioribu«| 



NGT^ 



ease meram, a VirgiJio arti6ciose in- 
.textam constat ex eo praesertim, 
jqaod Cartbago 1$2 anno tantum 
anteHomam a Didone sit condita; 
Aoma Yero 432 post Trojae excidium, 
qno excidti tempore JEoeas vixit : nt 
sic 300 amios oirciter Mnen munifice 
Poet^ condonaferit. 
. 70 SanguinoUnia'] Qvm tui cansa 
sibi Yiolentas roanns injecerit. 

71 /iQ Qaodpatierismali,..Quan« 
tacnmqne faerint mala qo» patieris. 

Concediie'] Conscientise stimulis et 
pericnll magnitudine conturbatum 
yCnean fingit Dido soi sangninoien- 
jtam imaginem spectraque aJloqni| e| 
^ se depellere. 

. Dieas] Pliirimi codices babent dt* 
eesi qnod qoidem non improbave- 
rim ; quanqnam illud aiternm requi- 
/^e Tcrsom sequentem Heinsioscre* 



diderit.* 

72 /b ie] Ita Tero noxios solet ti» 
mida conscientia agitare. Hinc Jo* 
venalis : * Hi sont qui trepidant, e^ 
ad omnia fnlgura pallenty Cum t<v 
nat, exanimes primo qnoqoe mnr- 
mure Cceli : Noii quasi fortuitns, nec 
Tentorum rabie, sed Iratus cadat iia 
terras, et vindicet ignis*' 

73 Da breee] Id est, Disceasom 
tuum differ. 

76 Te satis] Id est, Satis est» qnod 
meae mortis auctorem te facias : nee 
ei filinin tunm debcs objicere, dcc. 

77 Aseanius] ^ne» fiiios; qni e^ 
Jnlns dictos est. 

Meruere] Qoamobrem eos tempes« 
tati objicjas. 

Penates] Qoos dtcitor £neas Troj% 
in Italiam portasse. 

7S Ignibus] Troj« deflagraatis» . 



"Digitized by 



Google 



140 



F. OVIDU NA80NIS 



Sed neque fers teciim ; nec^ qnas mihi^ perfide, jactas^ 

Presserunt humeros sacra Paterque tuos. 80 

Omnia mentiris : nec «nim tua fallere lingua 

Incipit a nobis ; primaque plector ego. 
Si quaeras^ ubi sit formosi mater luli.; 

Occidit, a duro sola relicta viro. 
S.edc mihi narraras ; nec me movere : merentem 85 

Ure ; minor culpa pcena futura mea est. 

iu8 ; nequef perfide^ pater et Moa^a^ qu€B mihi pradieiUy teligerutU humerot tuog, 
Prefers omnia/aUa ; neque vero Hngua tua me primam decip^; neque ego pruiHi 
criictor. 8% qnis petai^ ubi tU mater puUhri luU: periit deaerta oola a crvdeli fmi- 
rito. Hac mihi retuteras : sed tetigerunt meJUntem. Inde pcena toa fiUuru oU 



. "See mihi tueuree, — 80 Gn. 1. et 4. oaera patema. — 83 Ga. 2. et Helm. n qutf 
Yis, — 84 Gir2. a diro, — 85 Narrarao meliores pro narrabaM: alii nee me notere: 
Qn* 1. et4. at me movere: 2. at eocii me movere: S. admenovere: Helm. a 
manu sec. at te novere, Scr. nec eram corruptior inde^ pro varia lectione, nnde 
Barin. facit, nec eram quoque cauHor tadc, vel, nec eram prudentior, Crispiniis 
legtt ai me movere merentem^ Inde minor, Francius conj. hoK me mov^egemen" 
tem^ At minor hac culpa culpa futura m, e. Heusing. scrfbit an me movere 7 — ' 
86 Ure est e P. Vulgo lUa, Septem libri Heins. cam Gn. 1. Inde minor: dno 
Unde: unus Atque: alios Ipoa: alter Me. pro diversa lect. Vive, vel Inde. Fr. 



NOTiE 



80 Preaierunt'] Pins ideo a Virgilio 
JEneas cognominatur, quod patrem 
et Deos Penatesflammis eripuerit, et 
hnmeris bajnlaverit. Qnomodo eum 
frfctores etiam ex Virgilio celebra- 
\ernnt. 

8S Quarao] Aliquis quaerat ^nean 
dicit Creusam uxorem, Prianii filiam, 
niatrem Ascanii ante reliqnisse et 
decepisse. Quse quidem est quornn- 
dam sententla. Inimo ab ipso inter- 
fectam nonnnlli tradunt. 

85 Htec] Qnomodo Crensam ami- 
«isses. Istud vero ii, ^neidos, sub 
finem, Didoni ^neas narrat. 
. Necme movere] Alii novere: nnde 
•ensum extorqnere conatns est Hn- 
bertinus. Sed frufttra, meo quidem 
judicio.Qnid vero dicam vix reperio: 
.iilsiforte haec faerit mens Didonis, et 
it^ ASnean alloqai volnerit : Narrave* 
raa^niiu eqmdem^ quomodo Creosam 



nxorem tuam reliqoissesy unde per* 
fidnm tuum ingenium cognoscere de* 
bnissem, teque adeo longe a me pro- 
pellere: atsecas evenit; nam, cam 
in animo meo id nnum inscdiiset, 
t]na ratione tibi possem prodesse eit 
placere, etiam me movit, et ad mise- 
ricordiam perdnxit illey nt refere- 
bas, tuns et uxoris casns. Si qnis 
accersitam explicattonem credat, per- 
gratnm* fecerit meliorem proponere. 
Cetermn, stne manaseriptornm fide, 
nisi snmma cautione, nolim quicqnaiii 
mutare. 

86 Ure] Inde minor eulp, babent 
septem libri, Auctore Heinsio ; quam 
lectionem arripni, eo pnesertim indac- 
tus, quod alii undCf alit atquCf eodem 
prope senso habeant. Heinsins vnl- 
gatam illa non mutavit ; testatnr ipoa 
in nno codice legi : neque aliod nisi 
qood oli^d latere dicit, fiono w* 



Digitized by 



Google 



H£R0II>fi8. BPI6T. Vlf. 



I4r 



Nec mihi mens dubia est, qainte taa mtminti damnent. 

Per mare^ per terras septima jactat hyems. 
Fluctibus ejectum tuta statione recepi» 

Vixque bene audito nomine^ regna dedi. 90 

His tamen officiis utinam contenta fuissem ; 

Et mihi concubitus fama sepulta foret ! 
Hla dies nocuit» qua nos declive sub antnim 

Cceruleus subitis compulit imber aquis. 
Audieram vocem ; Nympbas ululasse putavi ; 9S 

Eumenides fatis signa.dedere meis. 

krwr culpa mea, Nec dMio, quin tui Dii ie exagiieni, Septima tempetioMjae' 
tat illom per marey per temu. Reeepi tuto pertu iUam expmlmm umik ; et regna 
tradidi^ vix bene cognito e|ns iiomtiie. Utinam tamen $aii» wUki fms$et Ati bene' 
ficm ; et nuHa CMtet mihi/ama conculntu» / lUa die» mc perdidit^ qua imber cetrw. 
UuM detrutU noo tub epebmcam atrvam repentini» aqui». Exeeperam aono»; crc'' 
diM Nfmpka» ciama»»», FuricB indicium fecerunt fati» mei», Pudor offenoe, vion 



^•^ '^ ^■^■^* ^ ^^^^ 



Jun.^^Vf Ga. 2. mea moiitaa? mnlti scripti iua mmera: R. etFr. meamu- 
nera: Mor. tma crunma^ qnod probat Bttrm.— >80 Mofeti et dno alii Fluctibu» 



NOTiE 



ro locnm sic expono ; Jnde^ id est, 
Ex 60» qaod Ticet taas dolni, te de- 
inde hospitio et lecto meo reccpi, 
ontlone tua decepta, ez eo, inqnamy 
cnlpa mea eTenit, nt mioorem per* 
fidi« poeoam Ineris. 

87 NocmikH Confirmatio est, sen 
ejna, qnod dizit, nlterior declaratio, 
JEnean perfidi» erga nzorem, po- 
nam Inere. 

88 Septimd] Cnm Virgilio fadt. 
Dionysins vero, anno ab incensa 
Trqjaaltero, ^ean in Italiam Te- 
niase seribit. 

Jactail ^nean, scilicet. Hse Tero 
EDIpticae locutiones, fere cnm indig. 
natione, aut aliquo mi^ore affectn, 
snnt conjunctae. 

Hyem»'] Pro anno. 

80 Statiane^ Portn, scUicct, Car* 
thaginiensl. 

02 SepuUa'] Nnnoa sciret. De bae 
Tero funa mulu Virgil. £n. ir. 

98 NookUJ Qnia eo, Jnnonis, Ve- 
■crit^ artificioy snbire spehuKom 



iEneas et Dido, imbribns Iramissls,; 
coacti, tnm primnm concnbuemnt ; 
nt scribit Virgil. JEn, it. Is Tcro 
qoam nnnc exponimus Tocem, sie 
reddit : < Ille dies 'primos leti, pri* 
mnsqne malomai Cansa ftiit.' 

04 CtBmtem] Pro nigricaute. U« 
troqne epitbeto promiscue ntitur 
Virgilins. 

06 Vocemy Pittfalem nnniemm ex 
Tulgata editione. mallem, quamTiS' 
singnlarem babere meliores codices 
Heinsius testetnr. Ratio est, qnod 
sicnt apnd Virgilinm plures etiam 
bic Nymphas Dido ipsa memorat. 

UMa»»e'] Vox est medise significa* 
tionisy quam, in bonom partem ac- 
cipi dubitare non sinit Lncanns, 
cum dicity * Laetts ulnlare trinmphis.' 

06 Eumiuide»] FiirisB ; eo nomine 
per antiphrasim Orssce dictse ; id esfi 
MaleTolse. 

iSivna] QusB ab illis non possmil 
esse nisi atra ; et mortis prsetagta* 



Digitized by 



Google 



142 F. OVIDII NASONIS ' 

Exige, laese pndor, poenas, ^iolate Sichaeo ; 

Ad qnem (me miseram !) plena pndoris eo. 
Est mihi marmorea sacratus in sede Sichceus ; 

AppositdB frondes velleraque alba tegunt. 100 

Hinc ego me sensi noto quater ore citari : 

Ipse sono tenui dixit, Elissa, veni. 
NuUa mora est ; venio ; venio tibi debita conjux : 

Sed tamen admissi tarda pudore mei. 
Da veniam culpae ; decepit idoneus auctor : lOS 

Invidiam noxae detrahit ille meae. 
Diva parens, seoiorque pater, pia sarcina naii, 

Spem mihi mansuri rite dedere viri. 

htte iSSeihtfo, rfpete paenaa ; md fiM», (m£ viiftUeem !) me dedo mffuea pudore, E$t 
mihi ^kaui eaertUue in temph marmareo ; rami aimoti^ et lanu candida operiunt* 
£go audivi me hine voeari quater voee cognita; Ipee Sichxas dixit voce gracili^ 
Adesto Elisaa. Non moror ; adatm : eo uxor tibi delnta ; eed tamen lenta pudore 
crimitut meu Coneede veniam delieto meo; dtjfni» auctor me fraudamt : HU 
mmuU inmdiam culpee meee» Mater Dea^ et pater eeniorf pium omufilii, feeerwid 



^^*»^^«»^^«^»^«»>#«» 



ere^um* Li. relicta pro eepuUa, — 95 Vocem ineliores. Alii voeee, — 97 TMttf" 
Heins. Tett. omnet Siclueu, At Gu. 1. et Helm. Syd^ei, 6u. 8. 5/cA«y.— 9S 
Scripti ODiiies Heins. etiam Oiielferbytani et Helm. Ad quat, Heins. valt 
plena ni6orM.~100 ApposiUe quatnor libri Heins. Vulgo opponta. — IQS Qui- . 
dfim venio dixi tihi : Gu. 4. venio, guondam. P. cum novem al. Heins. et Gn. S« 
dedita coi^jux, — 104 Goelferbyt. omnes et Helm. Sum tamen, Deinde Gu. 1. 
9. 4. et Helm. amieso, <}u. 4. admi$to, Tnm Helm. et Gn. 1. 2. et 8. tardapU' 
dore meo ; sed 3. a correct. pro mei, quod etiam in 4. restat.^106 Helm. tfe* 

NOTJE 

07 Violate'] Qnoniam Sichsei cine- lOS NuUa mora] Seae diclt morl * 

ribus castitatem promiserat. paratam esse, ot sit cnm Sichaeo. 

00 Sichioue] Didonis maritnff, Her- 104 Admiati] Impudlcitic crhni- 

Cfnlia Tyri sacerdo» ; * qnem Pyirma- nis. 

lion, obdivltiarum faroam. interfecit. Tarda] Tarde dicit se venire, qnan*' 

Hic vero per Sichteum, ejna statna, doqnidem ifon id ante violatam pn- 

qnam, summa veneratione, Bido co- dicitiam prsstiterit. 

lebat, iotelligenda est. 105 Da veniam] Sichsenm aVloqni- 

101 Noto} Sicbs^t, sctlicet. tnr. 

108 Jpee] Siclisens. Idoneus] Cniqne nulhis non coufi- 

EUaM] Noraen fnit alternm Di- dendum eftse disisset. 

das. Eo vero illam convenieniiftslme 107 Diva] Ea obiter ennraerat, 

SichaeuR appellat, Mqiiidem, ea DidOy qnip facti Mni invidiam pos8int mi- 

seo virai^o, lingna Punica, per glorlo- nuere : primo qoidem JEnevs matreffly 

tam mortem dicta tantnm fuerit ; Venerem idlicet, Divam esse. 

qnaDquam aliter alii. Pater] Anchises, sciiicet : quem 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BPIST. YII. 143 

Si fnit errandiun, cansas habet error honestas: 

Adde fidem ; nulla parte pi^endus erit. 110 

Dorat in extremuin^ vitaeqae novissima nostrso 

Persequitur fati, qui fuit ante, tenor, 
Occidit internas conjux mactatus ad aias; 

Et sceleris tanti prsemia frater habet. 
Exul agor, cineresque viri, patriamque relinquo; 115 

Et feror in duras, hoste sequente, vias. 
Applicor ignotis ; fratrique elapsa fretoque^ 

Quod tibi donavi, perfide, littus emo. 
Urbem constitui ; lateque patentia fixi 

Moenia, finitimis iuvidiosa Iocis« 130 

mki §pem m^iriiijlrmi, ut par ett. Si /uU peecandum^ errwr pretkH eeami kMm» 
tas : adjice illi fidem ; nullo modo erit pifrtndus. Fati raiio, 4fuet/mi mlM, mmut 
u$que adfinem, et eomitatur extrema titig iio«lr«r. Maritu$ meMs m^frtem obiu 
jugulatua ad secreta altaria; et/rater mvus hahet wiercedem tanti/aeinorio, Pelkr 
pTo/uga, et deoero cinereo mariti mei et putiiam : et premo viao aaptrag, koate htm 
geauente. AppeUo ad littura ignota ; et, elapoa/ratri et mort, cnmparo Uttua, quod 
tiH dediy perfide. Poaui urbem ; et atatui muroa tate patentea ineidioooa foieiidt 



traJud. — 108 Heasing. e On. 1. reponit dfdere torL—llO Qnatnor scrlptl 
p^endua amor. — 112 Peraequitur quatnor Mss. teste Barin. et Helm. Vnlgo 
Prooequiiur. — 113 intemaa e conject. Nangerii. Srripti pleriqne, in his Go« 
onines et Helm. interraa. Helm. a maiiu sec. in/elix: quinqne adterra»: 
quatoortii terria: duo tn terra: totidem extemaa: Mycillus reponit Herck* 
leua: Dan. Heins. conj. i^/ernaa: Nic. Heins. Herceaa, li. e. Herreo Jovi 
dedicatas. — 116 Bas. tii dultiaa. — 117 Cod. Mor. AppUeor ignaria: Heins. 
coiy. AppL hia oria. — 118 6n. omnes, eiwt.— 119 Unos Reg. lat. potentia. De* 
inde P. et decem alii Heins. et Qiu 3. ante correctorem, et 4. pai.Jinxip 
Helm. cnni Dovem Heins. /eei Heins. coo). jeei. Barro. praefert /tct*— • 

NOTiE 

homeris snis gestasse pins ille JEnena 113 OceidH] Incipit enamerare la* 

prapdicabat. Unde eum probnm esM fortonia sna. 

Dido conjiciebat. Iniemaa] Plertqne babent ttt terrmt 

108 Dedere] Non lioc dicit Dido, Alii mt terraa, ifc. Corani Piif Pena- 

nt se omnino exporget ; sed tantnn tibn» interffctiis e^t. 

Qt minorem culpain fuisse ostendat. 114 Fraier] Pygmalion, qui SichKi 



110 Fidem] Quain mibi dederat avnncnli divitiis inhians, enm 
£oeas. tare non dnbitavit. 

Pigendua] ^neas, an error i Poste- 115 Agor] Fngani vero sna^it Si« 

rios nialim. ch»i iinaco, qitie Didonl noctn app«< 

111 Dwrat] Dicit Dido, infelicita^ riiit, totnmque Pygraalionis faciftas 
tet fnas ab iuitio vitc asqne ad fiBem enarr^vit. 

dnrare. 116 Hotia uoquenie] Fratre, scili- 

112 Tffior] Lem^Me/rein* cac Dorissimam «titem fngtrey a«e 



Digitized by 



Google 



I4t P. OVIDII MASONfS 

Bella tament : bdlis peregrina et foemina tentor 2 

Yixqae rodes portas urbis, et arma^ paro. 
Mille procis placui; qui mecoiere^ querentes, 

Nescio quem thalamis praeposuisse suis. 
Quid dubitas vinctam Gaetnlo tradere larbaB 1 195 

Praebuerim sceleri brachia nostra tuo. 
Est etiam frater, cujus manus impia possit 

Respergi nostro, sparsa cruore viri. 
Pone Deos, et qoae tongendo sacra profanas; 

Non bene coelestes impia dextra colit. 130 

Si tn cultor eras elapsis igne futums^ 

Poenitet elapsos ignibus esse Deos. 
Forsitan et gravidam Dido^ scelerate^ relinquas ; 

Parsque tui lateat corpore clausa meo. 

Udi, BeOa paramtur ; ego fttmina et exiranea impetar heUu : tixque pona ermtMM' 
valtas, urbU et arma expedio. Grata fui miUe procit ; ^Kt eontra me cat^juraxe* 
runtf quirentee me aniepoiuiste nesdo quem auifconnubiis, Quid ttreri» me de* 
dere ligatam larba Gatulo? Commodacerim lacertos noetroeftagitio tuo» Habto 
etiamfratrem ; cujua manus scdesta tinda sanguine mariti niei, possit tingi noS' 
tro, Omitte Deos et saeray quce potluis iangendo : manus impia male coUt Deos^ 
Si iu erasfuturus adtor Diis igne erepiis, pcenitet eos esse erepios ignibus. Fortd 
H deseras Didonem prttgnantemy sceUste; et pars iui celetur comprekensa corpgre 



^»^»»^^»^»^^ 



191 Lugd. et Scr. beOa Hment : vnde D. Heins. conj. #tiiiffi«, ve\ ionant, 
Vulg. defendit Bomi. — 122 Excerpt. P. Virque rudis, Deinde Leid. et On. 
2. ad arma» Hinc Barm. lcfit, Vixque rudis porias urbis ad arma paraj^ 
12B Unus V. qui me eotusre. Alii me cupiere, ?ei peiiere. — 126 Donta lefrebat 
Freebueram : atqoe ita Ga. 3. a man. pr. et 4. etiam Helm. — 127 Heins. coni. 
impiaposcat: et poseit ett in Gii. 2. S. et Heini. — ISS Mnlti codd. Didon^ 
uti Gu. omnes. Gu. 1. et 4. reUnques; 2. et S. relinquis.—lZA Editt. Colin. et 

NOT/E 

locnm eertitm ad receptum cognos* tio, qnasi ^nei^ caosa pericnlifl ob* 

eare ; bo»tem inseqaentem, cnmqne jectam, non tantum ipse non erfpiaty 

frfttrem habere. std magis in ea ingratns et Infldoa 

120 JmMiaea'] Qnm sna magnitu- powit injicere. 

Mmt finitimis invidiam moverant. Geeinki] Ctetnlia regio est in me- 

121 Tument] Ab larba Otttnlo dia prope Afrjca. 

RegCy ob spmnm oonjngiam, Dldoni 1S2 Pemiiei'] Qnia malleBt este 

heUmn intenutnm. oombiutiy quam talem habere, cnIto« 

12S Caiere] Id est, Adversns me rem. 

coDjuraTerant. 1S4 P«rsfv#] Sic vocat paerakMi, 

IM Neeeiaqnem] Imrtdiose. ant foetnm in utero ktentem. 

125 Vindem] Acrla ost exprobni. 



Digitized by 



Google 



HtEROlDEd. • BPIST. Vlf. 145 

Accedet tald^ matris miserebills infans, 135 

£t nondiim nato faneris auctor eris : 
Cnmqne pareAte saa frater morietur luli, 

P<tenaqu6 connexos auferet una duos. 
Sed jubet ire Deus. Vdkm yetuisset adire, 

Punica nec Teucris pressa fuisset humus. 140 

Hoc duce (nempe Deo) ventis agitaris iniquis, 

Et teris in rapido tempora longa freto : 
Peigama vix tanto tibi erant repetenda labore» 

Hectore si vivo^ quanta fuere, forent. 
Non patrium Simoenta petis^ sed Thybridas undas : 145 

Nempe» ut pervenias quo cupis^ hospes eris. 
TJtque latet, vitatque tuas abstrusa carinas, 

Vix tibi continget terra petita seni. 

wuo. JVoaf miaertmdui mUthtr /ati» »i«lm ; €i cau9€ eri» tmmiii nmidum iiato. 
Etfnter Ascmni wimietiir cum ra« maire ; ei «mit dolor toUet dw$ cm^neto». M 
Deo» te juhet proflcieeu VeUem pfohibui»9et roe eoiirfiitre; nee terra Punieu 
fituui ceieatu a Tr^jani», Hoc duce (nempe Deo) ageri» venti» adverti», et perdi» 
muka tempora in mari proceUoto. Vix Tr<^a erai tSddenuo tidenda tanto taborey 
q[aanqaam e»»et tantai quaniafidi^Hectore eupereiile» Non i» ad patrium Simoei^ 
ta ; md ad aqua» TSfbridi». SeiUcet, ([uamti» appUee» ^uo op<a«, advena eri». Et 
W laiet terra quaeitaf et ab»condUa/ugit tua» naoe», vuc tihi «ent eveniet, Suma 



<^^i^^<m^>0^^i^^^ ^ 



Benm. et priores aliqnot iai kdUat,r-l36 Borm. oiaviilt matri» faioy ne tret 
vocet in i» eseant.— 199 Nato de conjectnra Slichtenhorst. et Heins. Scripti 
iM4t.— 1S8 Bersm, Mb. Miiiitaroe.>-lS9 Gu. 1. et 2. 8i jubei.—UO Helm. ne 
Teuerie.^14% Oo. 4. iibi fiurant.— 146 Ar. Or. pro diverta lect. et Ou. 1. 
&'«. bai»; nnde Heins. legit bU>e». Tibrida» P.— If7 Helm. U»que Uitet. 

NOTJS 

186 Aeeedet fidi»] Cnm illa miser sent. Continnatio est IronitR. 

erit. 140 PKiitAi] Carthaginientis; a 

JftimifrfiM] Non ille est, qnem to- Pcenis seu PhflenicibuB, qni illuc cum 

camuB uM^abUf sed digne de compa»- Didone migraTeroiit, ita dicta. 

juw. . T«ti«rt«l Trojania; a Teocro rege 

1S8 Peaml Mort, aic nominatis. 

ISO Sedjubei] Objectio est, qnam 141 Nempe Deo] Ironiam absolvit. 

posset facere JEneas. Ironice vero a A^^UarU] Quod Didoni ineptum ▼!- 

Bidone proponitnr. detur. 

. Deu»;] ApoUo, cnjiis jossn petebat 149 Pergama'] Ita appeitatsB Tro- 

Italiam ^neas ; vei Jupiter, aut jana; arces : quanquam per illas Tro« 

Buntins Mercurius. ja ipna ssppissiroe inteliigitur. 

Fe(|epiMliii«sd]Quasidicat:QHan- Tanto] Qnanto condeudam nrbem 

doquidem tam religiose Deorum man» petis. 

daU perficis, utinam adire me vetois- . 146 Simoenld] Simois Trqi». riTU- 

Deiph. et Fur. Cbs, Orttf. K 



Digitized by 



Google 



14# P. OVIQII NA6ON10 . 

Hos potias populos .in dotem, ambago team^ 

Accipe^ et adyectas Pygmalioms qpes.. 150 

nion in Tyiiam transfer felicias arbem ; 

Hancque, locum legai, sqeptraqae siMnra tene* 
Si tibi meas avida est bdli, si quasrit lulw 

Unde suo partus Marte triumphus eat ; 
Quem superet, ne quid desit» prffibebimiis hosten» : 15C^ 

Hic pacis leges; hic locus arma capit. 
Tu modo, per iQatjrem> fraterpaque teta, aagitt9fl> 

Perque fug» comites, Dardana sacn^ Deos ; 
(Sic superent, qaoscumq^e tua de gente reportas, 

Mars ferus et damnis sit modos ille tuia, 100 

foiiuM koi fMpnlM meos tii doiem, diMone tMOa^ tt tHhiM ihUiuM Pf gm M 
Utm$, TrmiporU fMiim TV^fcm tii wrb«m Tffiam: ti Irwto, faafSM» rmf 
aeeptra Mcrs. Si mmmu eti iHn bHU cmfidiu, «t' AMemmm ftmil^ imde irimmflht 
dMcahtrtuqmeihuviritaemui; nefndMi, dMmamkm iimj faemmneei. Mk 
locuM cmwenii pacie legilm»^ comfemi ariMt. IV tM i W y mreeer per maitem^ i$ 
MftM«, qon teki tantfreiri» CapidiniB, ei per eaera IVvnM, per Deoe CMified 
ff^ (m viMMl MMMy fNMCimgm refere de ima gMe^ ei iihd beOam mi pdtl 



Vii^qan P. Gn. 1. et 8, et Helm. cnra al. qiiibnMlAro. Vnlgo refaifi^, Itfof» 
ajMroaa meliores. Gn. 1. 2. 8. ofrifrKM. Malti oodd. aliter liaae ren, ezki* 



bent. R. Jao. et sex alii : Vi^ janei aeaiaaqae iaae reanuyae eerime: LeM* 
et Ga. 4. Uiipu javei v^aatqae ivat veniaaque cariaaB: Scr. Vi meveae remofm 
taa» veaioqae car» aHas : Uique voiei reaeaaqae taie veaiaeqae ear. — 149 Hmiiim 



meliores pro rmi«<e.— 150 Plarimi eddnclM opee: £d. p, adaetofs Helns. 
001^. avedae, — 199 Volg. laqae heo regie (aie et Ga. 1. % 4.) eeeptra mieraiu 
tene, Barb. Vobs. Helm. et Go. 8. iaqae loeam regie, Qmt I. r^gia eeepirm ieaef 
probante Heasing. P. NoadnO' coregle eeepiraqae eaera iemj nid^ Sahnas. fa- 
ciebat Noadae cam regie: Heins. NonUne et hancregie: JLeid. Haaeqae loeo 
regie: Barm. ex Testigiis Barb. Voss. et Leid. recepit Maaefee^ ieeam r^gniy 
eeeptraqae eaera ieae, — 156 P. et alii meltoi'. Qned eaperaei : nnde Heins. coiu» 
QiiM ff^pere«..JkMtei.— 157 Mairem Heins. ex scriptit deocm^ Monoulli pairem^ 

VOTJE 

Im. Difficnltates .Simm ingerit Dido. Dido. 

1%qhridae] Tibris fluTios Mt, qni a- 151 Tyrimn^ Carthaf iaom^ qoam 

gmm Romanum RomaiiH|ae allnit. alc n oonditoribos denomioal. 

14S Vixtibi] Vix senej^lnltaliam Fotfdns] Qnam poMis In Itafiam 



pervenies. transferre. 

149 Ambage] Qaiescendo ab omni- 157 F^raiemaqae tefo] CnpldlBiB, 

Ims marls erroribus, laboribasy Stc, scilicet. 

160 PpgmaUoaie] Nou enim tantam 158 J>ardana] DeMPenates. Oor- 

Sichtsi thesauros ; sed et Pygmaiio- dtmi Tero dicnntor a Dnrdaao Troja* 

nis opM plorimM cum magna nobillr no nege. 

tntis pnrte lecmB in Aliicaa avexit 159^ Ste] Ady «nntis est, qnoBMdo 



Digitized by 



Google 



RBR0IDM. BVI8T. Vlt. 



w 



Ascaniiisqiie raos feliciter bnpleat annos, 

£t senis Anchis» molfiter ossa ciriMBt) 
Parce precor domiii, qjOLed se tfbi tradit 1 

Qaod crimen dicis^ pneter amasse, roeum t 
Non ego snm Phthias, magnisiee ommda Myoeais ; 169 

Nec steierunt in te virqpie paterqne memi. 
Si pudet uxoris, non mipta, sed hospita dicar t 

Dum tna sit Dido, qnodlibet esse ieret 
Nbta mihi fretasunt Afrnm fraBgentia llttns; 

Temporibns certis dantqne negantque viam. 170 



' KwrfJ jwrw immmf mm 4M h HH pouUeitdmm, Qitod crimem M$ 
», fiitier amtntf £§• iw» mm Pkikmij H •rte wmgmi Mfeemt: mt€ 
i et ptHttMm 9 iiMnm U beUa mmnnmi, 9i fmdei te wne ktbtr e m 

\ tnmm^ji.jTwm wmm mmm tf^^MM • mmm m i 



^Md XtaMiff Iwff £. et alter L. Reliqai dmmd tat.~ie4 Ammm V. Oq. om* 
iics, et Helm. Alii mmmre.—U» PDMm P. cwn aliis emeiMUtiorilNis. Volg» 
Pmhi QveirerbytMiMltMs fiikgm,p9ikmu A, Nemeg» defUkm. 0«. 1. ft. 4L 
mmipdemt. MmIIi ▼itao«e iwpHiff.— ISS ArtmRiP. et litM. Vol«» titiimei^ 
€ki.SL^^ite«reH».— ItS QM«4i<F.etaLMeL MipddUbei. Oa. 2. ^mdU 
kei: l.et 4. fmmUkei; mo4 M?«lt HeMiiig.— 169 |iVw«MNa BMMorM cMi 
OMlf. ABimiieidim. UelM. coi^. p kt ^tuiim . Scattfer Mtarfte.^ue T 



KOTA 



JMi MtM TidimM. Id efft, Sie vi- 
▼Mt omMS, qei Trojs ineeiMlio elap- 
el, tMm fortHBtm tcqeuittiri «t ta 



100 ITerf tSff] lUiid MHim» ^mdi 
IsTffigemeMmit. 

aHmedee] Pett ilM beUmn,iml. 
Ihi MipliM demomA petltris. 

100 IfUUlfff] Sie JofeMllt: 'Wt 
m e Jer m M WBbrb tcMem et siiie pee* 

lOft PkM»\ £x Pbtliie^iifbeTlK». 
ealim, Acfaiilis boetle patria, oriimda : 
adeoqM nee OrKca^iiee iDimica. 

M f eade'} MycM», orbt Pelopoii- 
Mii, AfamemiiODis et Meoelai pa- 
tria. 

100 Sfoffffim»] Alii babent jeef ffrMl : 
aed ilhid malait Heiiisiiity ex flde op- 
Codicom: pimimaqQe ex» 



empla eougerit, ebi pariter fyUabe 
pneteritiy plenimqiie loDga* eorrtpl- 
ter. Sle eflam Vlr^. dfadt^ < Ob- 
ttetenmtqM eomm.' Net 
id eetv NoB sem boiti. 
bm toii fienita« nt om fngmi. 

100 /M] Nvoeqnendammemini, 
qni in Naionii TeriibM ordlnem re* 
prdlendere mtageiet, qntii nor on- 
nia ino loco dhdMet. Mimrn qnod, 
nt eceperaty Ita mm perrexerit. Hlc 
^ro reprebendefidl amplam iegetem 
kaboliiet. Qoid enim^ poitqnam 
contnmeUii et opprobriii ^nean Di- 
do oneraTit, ejnidem illam ad pedee 
inppllcem indnritl Ridicoiom. Im- 
mo, niUI melini. Mnliercolamm non 
potnit veritti exprimere leve et mo* 
bfle bigeniom. 

100 Neidi Itemm AieMapr«pe- 



Digitized by 



Google 



148 . P. OVIDIL NAS0NI8 i 

Cam dabit aura viam^ prasbebis carbasa ventis: 

Nunc levis ejectam continet alga ratem. 
Tempos ujt observem^ manda mihi ; certius ibis : 

Nec te, si ccr{)ies ipse^ manere sinam. 
£t socii requiem poscunt, laniataque classis 175 

Postulat exigqas semirefecta moras. 
Pro meritis, et siqua tibi prsebebimus ultra, 

Pro spe conjugii tempora parva peto : 
Dnm freta mitescunt, et Amor ; dum tempore et usu 

Fortiter edi$co tristia posse pati. 180 

Sin minus, est auimus nobis effundere vitam ; 

In me crudelis non potes esse diu. 

Cum venttu coneedet tiam, eommiiiet vela ventU, Nunc inutiUt eJga habet nacem 
eacpiflaam floctibua. Impera mtAi, ut obaervem iempua; navigabis tuiifie: nec egQ. 
concedam te cunetariy riopiaveria. Et c^mite» pettmt quieiemj et elaarie quaaaata 
aemirefecia depoadt exigvaa moraa. Peto parvam moram pro ape 4h>iiiiii6u, ob bene" 
ficia meUf et ri qua debebimua tibi ultro. Dum maria aedantuTj et Amor : dium 
perdiaco mora et uau poau /erre fortiter gravia, Sin minua ; decrevimua vUa exce» 



^^^^»^^>^^^^^<» 



con}./ugam pro etojii. — 17S Gn. 8. Sed ifvu.— >17S Ga. 1. et4. et Hdn. eiim 
uLaeriua ibia, Fr. pro varia lect. hiHitf.— 174 Ga. 1. 2. 4. cupuif.'— 175 Forte 
en aoriL Heins. — 177 Pr^ebebimua cod. Doaz» pro valg. d^ebimua. P. Ar. et 
Gn. 9. uUrOf qaod cam Heins. prsfert Heosing. — 179 Vnlgo et amar 
dum.temperat (P. cpm Gn. 2. et 4« alUsqqe temperei) uaumf vel uaua, Me. 
alter temperet «m £. P. Salmaaiot emendavit miteaeunt et amor: dum 
tempore et mii, ife, probante Heinsio. — ^181 Heiuing. ez omnibas Go. resti* 

NOTiE 
•ita naTigatiooe Dido stodet reToca^ Alga} Herba est mari innascenfl. 
re. Noto vero sant, qa» de Syrtibas 173 Tempua} Qaomodo se babeat ; 

et Afro Uttore a Scriptoribas memo- quando erit navigationi opportonam. 
TUDiuT. 177 SipM tibi prab.^ Valg. debebi' 

171 Dabit aura'] Cam per ventot mua: id est, Si beneiicium, qnod a 
propitioa licebit. te peto tanti est, nt etiam merita 

172 Levia] Nallios valorit. Quan- mea omnia tnperet, atque ego insu- 
quam ea nonnnlii ad ttercorandos per, nt iiiud conMqnar, tibi moltnn 
agros atuntar : propter sal, scilicet. debere agnoscere tenear, ea verolege 

Continet] Irl tni, Naves nndiqna- iUud idem ezpeto. 

que ejectameotis maris obsesss, qon 178 Pro ape cof^ii\ Ejus loco. 

adversos ventos et concitatom pela- 179 Et Amor] Salmasii haec est 

gas indicanty eas portu continendas emendatio. Vnlgata lectio sic babet, 

esse admonent, et ab itinere retra- et am»r d^m iemperat umm, 

bunt Ut nibil necesse sit hic nes- Vau ediaco] Consuesco. 

cio] qusD de alga soper undas sese 181 Vitam] Cum saogaine. 

efferente, et naves morante, fabit- \%2Nonpoiea] Qoia seipsam inter- 

lftri« ficere animo insederat 



Digitized by 



Google 



HKA0IDR8. BPIST. VU. 



149 



Aspicias atinaiD> qaae sit scribebtis imago ! 

Scribimus ; et gremio Troicus ensis adest : 
Perque genas lacrymse strictum labimtnr in ensem^ 

Qui jam pro lacrymis sanguine tinctus erit. 
Quam bene conveniunt fato tua munera nostro ! 

Instruis impensa nostra sepulcra brevi. 
Nec mea nunc primo feriuntar pectora telo ; 

lUe locus ssevi vulnus Amoris habet 
Anna soror^ soror Anna, mese^male conscia culpae, 

Jam dabis in cineres ultima dona meos. 
Nec^ consumta rogis, inscribar^ Elissa Sichsei ; 

Hoc tamen in tumuli marmore carmen erit : 



185 



190 



dirt, Non poii» tme dw Mrw m me. UtuMm videoMf qma eii epeeie» me i fcrt- 
bentis/ Senbimus; ei ^adim» Tr^amu eti m jmii : ei Uerywue deJUami per hmIm 
in gladimn evagimaiMm ; (pd modo loeo lacrvmttnm madidu» erii aainguine, Quam 
hene eohareni domi tua cnm faii» nostriel Oma» Mwnlcra noeira modiee »umiu, 
Nee pedu» meum percutUur nune primo telo : ille loeu» retinei plagam crudeU» 
AmeSri», Anna jorvr, «•ror iiMM, male eemuia mei erimini», Jam miite nofrieaima 
nmnera in einere» meo», Nee, alteumia ignUm», in»euipar Elma SielUBi ; koe t«» 



^■^^'^«»^^»^«»1»«^ 



tQit <i ntmcf.— 184 Tres iicripti m grem.—lS9 Primo alter R. £.etGa. 1. 
Volg. jntMiM.— 101 OiL 4. vale male corm.— 194 Cod. chartac. Str. in tituli. 



NOT/E 



184 Troieu»'] JEatve, quem festi- 
i omiterat. 

187 QiMM bene'] ExprolMratio est 
IroDia. Hoc vnlt i)ido : Egre- 

gie coDvenire, nt causam mortis qni 
prsberet, idem ad eam instmmeD- 
tam soppeditaret. 

188 /Mfmif] In* rognm, anrnm, 
vestesy arma, aliaque injici, sepolcra 
omariy See. moris foisse,omne8 no- 
rant Volt vero Dido eundem JEnex 
gladinTOy et sibi viveuti mortis esse 
instmmentam, et jacenti oraamen- 
tum. Qnanqnam istud totum cum 
amara exprobmtione est conjnnctom. 

180 Telo] Ambigna voce nsus est 
Poeta, ad Amoris sagittas, et Anese 
iflddinm respiciens. 

190 iUe loeu»1 Pectus. 

VuiMnM kabei] Amat Ita et Virgi- 



litts, in hoe negotio, de ipsa Didone 
loqnens, ' Vnlnus aiit venis.' 

191 iiRM] Soror ElissK. Abtentem 
vero alloquitnr; namqne eam, cum 
sibi roanns inferre vellet Dido, dimi- 
sit ; nt liquet ez Virgil. JEn, iv. 

Maie] Non sine ezitio : cum mihi 
prodesse neqoiveris. 

Culpee] De amore, qno Sicbseoda- 
tam 6dem violaverat, loqnitor. 

192 Dona] Lacrymas, si voles, in- 
tellige. Id est, Ossa mea compones. 
Hoberlinus exequia»; Antonius ur- 
nam exponit Qute omnia eodem 
recidont. 

mNeehueribar] Quia Sicliso ii- 
da non fnerat. Mos vero erat, in mii- 
Herum epitaphib maritorum nomen 
inscribere. 



Digitized by 



Google 



IM P. OVIOII NASONIS 

Prsebuit JBneas 6t caQsam mortis et eBsem. 105 

Ipsa sua Dido otecidit asa mann. 

wun ewrmgm erU in wmirmort aefnkri: JEnea$ obiM H cmmm meeu ei flidiaiM. 
Ipm JHde eccidU u§a mmm «la. 



— lt»ft G«. 9. MMMf.— IM Msi. plarimi, tmte Heiasio» lcta mam, 

NOTJS 

196 CmieidU] Fftbnlam lecotiit ef t pos ad nuiriti placandos MaDea pe- 

Ovidiof. At Trogof aliter. Didt tiisfe ; quo ezacto, in nrbif eminen- 

enim Didonem, cnm ab larba in am* tiore parte pyn inftracta, «■demqoe 

trimonium peteretnr, atqve ad id a popnlo convocato» com ad viram ire 

civibiif y l>elli meta, cogeretnr, tem- . se dixiff et, in ignem se prfedpitaffe. 



EPISTOLA VIII. 
HERMIONE ORBSTiE. 

AHaUMENTUM. 

HntMioNS, Men^ et Helenfs fiiia, a Tyndaro avo nMtemOy cni domiif fvm 
curam commendarat Menelanf , dom ad Trojam iret, Oref ti, Agamemnonia 
et Cly tfemuestrte fllio, dea ponsata est ; eandemqoe Menelaos, insclos hojos 
reiy Pyrrho, Achillls filio, qooqoe promisit, qoi ab excidto iVojs tandem 
reversos Hermionen rapnit. Com aotem Pyrrbi connobiom adversos ani- 
mom soom senraret, Orestisqoe amorcm antefcrret, per intemootiom dam 
-eom OMDelf fisdle sese pofse ▼iocnlis Pyrrbi ezsolTi. Qood etiam conse* 
cnta est. Orestes enim^ JEgystbi et Matris peracta cmde, forore lil>eratoa 
ot eapiatnf, Pynrhnm in templo Apollinis interfcciti et HeanioDen i 
recepit. 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. iraiT. VUI. 



151 



CAlloquor Hermioiie nnper fiatmnqne YimmqRe, 

Nimo fratrem; nomen conjngis altor habet.] 
Pyrrbus Achillideay animoms imagfaie patris, 

Inclusam contra jusqae ptumque tenet. 
Quod potuiy renui ; ne non invita tenerer ; 

Cetera foemineee non Talueie mttius. 
Quid facis, .Sacidet non ram sine viiidicei dixi^ 

H8BC tibi sub dmnino, Pynlie, pveUa suo est. 
SiArdior ille freto clamantem nomen Orestas 

Traxit inomatis in saa tecta comis. 



10 



J!<f O JjftfrMiMM C0Wtp€tt9 ■HfrVCifn €t flMTiMM lUlj^tTp fUIIIC ptKrUttCM f flMHl 

haM nmm wuuHL PffrrhnuJUiMM AchiUia^ cordtAui txemph pairU sai, tenet me 
eimuam eautraju» etfa». Remti ^iMnliiiii iktdt, ne temerer eenirm vAaUatem ; 
iMMf wtaHebre» mm peiaenmi reUpia. Qaid agie, JEaeide? dixi : Nam eam «m 
aUare: PyrrJbe, hae eet tibi peuUa eab eaa demiaa. lUe eardior mari rapaU 
m MMM demum me vocVeratiiem nemen OreeteB, ceipiBie edeeie. Qaid dmriae paeea 



#«i»i#*^>*^<^^>#^#i^ 



1 Boe distidioii «b omiiibas Mm. ijaxM vidit Hciiu. abest, nec nbn a On. 
omnibos et Helm. Hinc sporiam Jadicat Reins. qnamvis legatar in Ald. et 
in nno cod. margini adjectnm sit mann recentlori. — S Qnidam legendnm 
censent AekiHadee,^5 Aiter Me. QiiaM|M<iit. Oo. 91M.— 7 Heins. mavnlt 
MaddOftt ad Eplst. ixi. 87.— 9 Qnidam Oreeiie: P. Oresles.~10 Bas. Tra- 



NOTJE 



1 jtilsfMor] Cnm ab omnibnsma- 
■weriptis absit prinmm boc disti- 
ebon, moHto a qatbnsdam r^icitnr : 
nec idco epistola JUt rf ^aXo t » nt Myeii- 
Ins ▼oloity reUnqnetnr. 

8 Frairem'] Patmelem; Ceaeln. 
Qnomodo loqoi amabant veteres. 

Mhr] Pyrriins, scUioet. 

5 lamginepeirie] Id est,Prout pa- 
ter AchUles Aierat. Unde VirgU. 
* Instot Ti patria Pyrrtins.' 

4 Csirfra JMSfns] Non enim nxores 
carcere sant concindendae. 

6 Ne} Pro of. 

6 C€<€ra] Abire, pnta; mana li- 
bertatem ▼indicare, 4cc. 

7 JSaeide] Pyrrbns est; nb £aco 
Jovis filio,pro«TOSBO»ita(ttctttSb Fnit 
enim Pyrrims AdHltts, AdOUes Pe>. 



lei, Peleus iEaci fiiias. 

Nem smm] Id est, Habeo, qui me 
ex hac servitnte possit liberare, et 
injnriam nlcisci. 

Vimdiee'] Vindex est, qni aliqoem 
ex servitnte vindicat in libertatem. 

8 Heee iibi] Ego qnam injuste de- 
tines. 

PsMtNo] Oreste, cui desponsata 
fni. 

9 lUe] Pyrrbos. 

Preie] Qnod precibns^iollis move- 
tor. 

JVoMM Oreeia] Multom est hln nr- 
tificiom ad oommovendom Orestem ; 
qnod se eom, qneni Pyrrhos contem- 
serit, in auxilinm vocasse Uermiono 
profiteatnr. 

10 Inemaiie] Inuno, laceratis. 



Digitized by 



Google 



103 P. OVIDU NAStlNlS 

Qnid gravici3, capta Lacedaemone, serva talissemy 

Si raperet Graias barbara turba nums? 
Parcius Andromachen Texavit Achaia victrix^ 

Cum Danaus Phrygias ureret ignis opes. 
At tu, cura mei si te pia tan^t, Oreste, 15 

Injice non timidas in tua jura manus. 
An^ si quis rapiat stabulis armenta reclosis^ 
. Arma feras ? rapta conjuge lentus eris? 
Sit socer exemplo, nupt» repetitpr ademtae, 

Cui pia militiae causa pueUa fuit 20 

Si socer ignavus vidua sedisset in aula, 

Nupta foret Paridi mater, ut ante fuit. 
Nec tu miUe rates sinuosaque vela pararis> 

Nec numeros Danai miUtis ; ipse veni, 

essem ierva, Lacedtemone tubacta, n turba barbara arferret pueUae Gracat ? Gra» 
cia tidrix minut ^ffUxit Andromachen^ eum igni» Gracut ab$umeret ope$ Tnffamu, 
At tUf Oreate, m piHi» deaiderium miti te mocet, admoce manu$ audaeeo in tuajura. 
An, $i Qui$ abdueai armenta pra$epibu$ ckuuie, arma oume$ 1 uxore aMaia $egni$ 
eri$? Socerf repetitor uxorie eMat^y aAt tibi exmplo ; eui pueUa fuit caum pia 
belli, Si $ocer man$i$$et $ocor$ in aiUa derelictaf mater mea e$$et nupta Paridi^ 
ut antefuit» Nec tu adomaverie nuUe nave$y §t vela concava; nec cokorte$ Graci 



'^>*'^>^<^^^^<^^ 



dit inom, nnde Heins. facit Trudit. 6r. t» $ua eastra, — 15 Alii «t te Jam tam' 
git: al. eitenMtc: Cod. Ball. At te cauaameiei te pia t, — 17 Burm. conj. 
annewta revul$i$j vel r^racti$. — 18 On. 2. et 4. fere$, — 20-21 Hi versns in ple- 
risque codd. etiam Onelferbytanls et Helm. male oniittuntnr. Vidua aula 
trea libri pro vacua, Sedi$$et margo Mycilli et Befftm. Vtilgo etertiaoet, vel 
steti$$et^ utromqne vitiose. Unns Regins et Heins. zidua ptoraMoet,*—^ Vnlgo 
non iu, Parario P. Barb. et On. 1. 2. et 4. Vulgo poni^.— 24 Numero$ P. 

NOT^ 

11 Laeedtemone^i Patria mea. 14 Dojiinw] A Danais, sen Ontoit 

12 Nurue^ Pro qnibnslibet pnellis. immissus. 

IS Andromaehen'] Fnit Androma* PAryftas] Trojanas: sita enim fnit 

che Hectoris nzor ; qnam cnm Pyr- Troja in Pbrygia minore. 
rhus sorte accepisset, Heleno Priami 16 Jivtce] Verbnm est jnris : dici- 

filio cnm regni parte in uxorem de- tur enim mamis titftcere» qoi nolla ju-* 

dit. Vere ftaque dixit Hermione ris expectata auctoritate, qnod snom 

* Parcius/ &e. est vindicat. 

Aekaia] Pro Grscis. Per eam Tuajurd] Jnra, qnss babes in me 

enlm Peloponnesus qnandoqne, de- uxorem tnam. 
inde ejns reginncolay Onecla etiam 19 Soeer] Meaelaus, pater mens. 
intelligitor. Exemplo] Qui Helenom nxorem 

VieMx] Cni tamen belK jare nnl* snam mnnu a Paride reoepit. 
tom licuisset. Ademiee] A Paride raptn. 



Digitized by 



Google 



HBR01DB8« BF18T. Ylll. 



159 



Sic qaoque eram Tepetenda tikmen : nec tarpe marito 25 

Aspera pro caro bdla tnlisse toro. 
Qnid ? qnod avas nobifl idem Pelopeins Atrens ; 

Et si non esses vir mihi, frater eras. 
Vir, piecor, nxori, frater snccarre sorori : 

Instant oflBcio nomina bina tno. 30 

Me tibi Tyndareos» vita gravia anctor et annis, 

Tradidit; arbitrinm neptis habebat avas. 
At pater iEacid» promiserit inscins acti ; • 

Plns qnoqne^ qni prior est ordine, possit avns* 



mtiUti»: vem tu ip§e. Tami» ric pwqtu enm repeteMim: uee MmmeUm Cit «m- 
riie geetUee rrwfia bdla pro diUcte leeto. Qiitd,fiuid nebiM eit idem avu» Atreu$, 
JUimePeUpU? Et ei n$m e»$ee miki marihie^ eru» puiruelU? Merite, epemferp 
queeeoy ce^jugi; Jrater^ »ororema/l^uva: dwouemma »oUciiaMt heuefieium tmm. 
Tjfudaru», auetor graoU marilm» et eeuectuie, dedU me tibi ; avu» habebai poteeia' 
tem in neptim, Sed paier metts neeeiuefaeti paetu» erai me Pffrrho ; plu» etiam 



Go. et A. pro valf . numerum.--^l Tifudareo» cod. Leid. i»t Androgea» Ep. x. 
09. Viilgo 7V»damif.— SS-S4 Promi»erU P. pro yrww i nrat. Oo. 4. Me fM. JEj 
prteaUend. Deinde in P. deest quL Idem com alilA noonollit etiam Ou. po»' 
eet enu», Heins. cooj. Plu» 9110, ^nt (vel ^uod) prior eet ordiue, poeoet aem. 
Heusiog. vnlt : UtfiuJE, promieerU inee, aeti ; Plu» quo^, qui p. «. 0. 



NOT^ 



90 MilHiai] Nemo neicit M ene- 
lonm Orttciam totam ad Helenam 
obtinendam armaue. 

as M^er} Mea, Helena. 

SS Necporert*] Sicnti faetam opor- 
t«it, cnm ad repetendam Helenam 
Orvci ad Trojam navigaverant 

S4 Numero»] Cohortes; Militet. 
GalL Jl n*e»t poimt nieeeemre de met' 
tre dee armie» en eampagne, 

M SW] Navibus et militibas ; si 
me aliter recipere non potnisscs. 

97 Idemi Atrcns enim pater fnit 
AgamemnoniSy ex qno Agameronone 
Orestes, et Bfenelai» ex qno Hermi- 
one. 

POopeUa] Pelopis filins. 

99 Fraier era»] Qni adeo me Ube- 
lare deberes. Vides vero «foamob- 
roiii fratrem voeetOnttcai. 



Sl Tyndareo»] Qni fait p«ter He- 
lense. 

Groetf] Eum landat Hermioney ne 
forte temere fecisse videatur, cum 
neptim in matrimoninm collocavit 

09 ArbUrium] Quidvis de ea po- 
terat statnere. Oall. /1 m auoU te 



00 Aeti] Me, scil. tibi desponsa* 
tam. 

04 Phtequaque] Heinsins repoone- 
raty PU» quiO, deinde poeeei, Potior. 
vei% visa cst vulgata leetio : ut vox 
fiMfM Addita sit post primam ab. 
Hermione allatam rationem, qiiod, 
ab inscio patre Pyrrho promissa Ai- 
isset : et istnd, quod ab avo, ordinei 
priori, collocata esset, altera sit ra* 
tio. Qnasi dicaty per modiun objee« 
tionisi Sed pnter promisermt bm Pyr* 



Digitized by 



Google 



1|M P. OVIDII NASONI8 

i tibi nabebaiDy imHi isea teda nocebat : 3& 



Si juDgar Pyrrho, tu nriUL iaesas eris. 
Et pater ignoscet nostro Menelans amoii : 

Saccubnit telis praepetis ipse Dei. 
Quem sibi permisit, geneio permittet amoran; 

Proderit exemplo mater amata suo* 40 

Tu mihi, quod matri pater, es : qoas egerat cHttk 

Dardanius partes advena, Pyrrhns agit. 
Ille licet patriis sine fine superbiat actis ; 

Et tu, qufle Teferas, acta parentis habes. 
Tantalides omnes, ipsumque regebat AchiUetit 45 

Hic pars militiaB ; dux erat ille ducum. 
Tu quoque habes proavum Pdopem, Pelopisque parentem; 

Si melius numeres^ a Jove quintos eris. 

jNMM^ OTMt, fid p9lior ett trdwe. Oim tibi «iiMmi, mea fim milU ebermt : si aiM 
Pfrrrk4feaptU€rytueriafmkiojflm*ii^ Et ptiier meu» MenelmivemmmMitmeetra 
wmari : ipm vietue eet aagittu Dei oelMW. IUe perwdttet mmrem generQ^ fnm 
«IM jMmijfil: mHer mea HUetmjmMt d<m exempl» firo. 7V €s m&lt, 9«mI ^fllcr 
neiiB mmtri: Pff r rl mi tmetmr pmriee ^mu peregrume Tr^fmmMe mmHmMermt mlkm, 
Qmt wu i » iUe $em efermt eime ftme fmetie pmiriie ; tu diem heheefeetm ptitfi», fiM» 
M prm4icmre, Illc imtpermbai emmHnaftliie TmmtaU^ et ipei AekUH. Bie ermt 
r mititim ; UU^ rex regumu Tm etiem kabee prmemm Pttepem, et pettem Peie^ 



^«i»<^»>#^^#^<»i»>»»» 



«wf.— 89 Oa. 1. etS. ciim V. eameedU oMfrm, 1. a correct. S. et 8. com 
pterUqse aUk eemeedmt.^l Egermt optimM P. cmn «l. ex meliorilMs. Vtigo 
^eMeral.-^ Oo. S. pmiri$,—4A Oo. 2. /ata jMreolvf, trea fmetm com Helm. 
^8 Cod. D. attwf €miMfr«f. Heios. prsfert ab Jom.— 60 Paier P. ReUqol 

NOT^ 

rlm. BeMe Mpottdet, Venim e^i- eKpoditi celerlfqoe* 

dem promworat me ; at iwicloi octl DeS] Coptdiiili. 

promiierat: deiDde ratio postnlat» S9 Ofiwro] Tlbl. 

nt pfai pofsit avoi, qoi prior ea t, coi- 41 TNi mdhg] MaHtM, idUeet» qoi 

que commifta a patre foeram. eadem matrimoaU Jora, «t illo, poiib 

U Tadm} Pro matrimonloy ad qnod nndicare. 

adhibebaiKar. ^ 42 IMoNtef] Parii. Id eit, Pyr^ 

S6 l^ MiM] Qolay idUcet, iUi p*ro- riiM eit adnlter prDdigandoi. 



ifiierat: maximaqne est Ininria 4t /ffe] Pyrrhof. 
doiponiatam nxorem aUcui tollere. 45 IMeUdee'] Afamemnoa; ita 

57 £lpoNr] Pergit in proferendii dictnit a Tantalo proavo: fuit enlm 
ad penoadendum rationibns. ille Pelopit pater; qni Pelopf Atte* 

58 Smeembtdt} Anore Helon» We- nm» Agoniemnoidi patrem, fonit. 

Regtbmt] In bello Tn^ano. 



PhqMrtij Voloda,ntsdfiiaud— 46 Hk} Addlltt. 



Digitized by 



Google 



HBIIOIDB8* SPIBT. VI II. 



155 



Nec injgliicafes; ama iiiTidiMa taiiM: 

8rf tu quid figuxesea ? iadoit illa poter. 
Materia vellem forti» mdiore fiiigses : 

(Non lecta est, operi sed data caon tao.) 
Hanc tamen impleBti ; jnfcaloque JSgjHOkOB apeito 

Tecta crQentayit^ quas pater ante tuaa. 
lacrepat iEacidea, landemque in crimiiia verlit ; 

Et tamen aspectna sastinet JUe meos. 
Rnmpor^ et ora miln pariter cam meofee t 

Pectoraqne inchuns ignibna nsta doleiit. 



50 



iiiirf i ni : ttd ^md imtigenBf pmier diedit iUa, Oitmnm fmmm ttrmuHU - 

fttimez MHM mfm Uetm et<, ted pfrmeerifdm tue UiefL Heme immem emkm 

et JEgf^tkme emmfpMme i^feeU demmMJmgmie perfeem^ pmm fmter tmme mmte t 

gmitf et deterfmiet ieedem tmmm m efpirebfie ; et immmm iUe 
Cmeier, et gemm tmrgeemmt aeUd fmr&er eem mmmei et eet 



pmtreei.--^ Cod. Mor. Heme emuamm. — 56 Scr. et Bas. immem meepiexme, — 



NOT« 



Dmx trit] Dqz daeaniy Rex Tegmiiy 
Rex mxlimis Tulgo Agimemnoii dlc- 
tus est. 

48 A Jeve'] Petet ex iis, quse modo 
aimotevlmiis : . Jopiter enim pater 
fiutTuitalL 

4t 4ram tmml.] QomI dioat, Tam- 
etsl laodes toss non prsdioentnr, 
noa ideo tamea Tlrtnfee cares; sed 
lafeUciter arma tnUsU InTldiosa. Hoc 
dicit propter matriacsedem, qnnm ta 
patris, a Clytmmiiestra occisl, ▼indic- 
tam Orestes peregit Bed stodlo 
factnm atrocimlmom diMlmalat Hei^ 
■■08»; ec de «olo .Sglslho, Clytmm- 
imstnB adoltero, loqnitnr. 

60 /adMf] Id Mt» cansam prmbnit 
inlorfoetns paier« nt iadaeret. Mnlta 
de ea re Tragici. 

ftl JMsrio] Id Mt, VeUent^ntla 
ra alin fortitadinem 



M Nla Isda Ml] BTCBsatio esti^, 
qnod tadte accnsafit, cnm dizit < Vel- 
km/ ao. Qnaai ^onty Colpa «aa 



lectn^ 



iftad Bon eteait; nc 
sed data Mt cansa laetA tno. 

Deta] Cum pater tnns ab JEgystho 
adnltero et Clytssmnestra matre toa 
mactatns Mt. 

Cmim] Agysthum maetandnmln^ 
tellige, una cum CiytKmBMtra matre. 

U JaqrfssH] Egregie parfedsti, 
qnod tibi demaadatum ett, et omea* 
lo eoBsnltnm. 

5$ Lmmiem^ Id oft, PaetmBex ^a 
laudem merearis, .SgysCbi, sclllcety 
et Clf tmnmMtne cvdem : qoanqnam 
de dytmmnMtrm matre reticet. 

56 St Iwbm] Afbltror istud iodlg- 
nabnndam dicere Hermionen ; quMi 
DOB deberet Py rrbu de OrMte, qnem 
Ipsa amabaty coram male dicere ; aut 
indigDnm csset, qnod ei silentlum 
ipse OrMtM non imponeret. 

67 Rmaper] Dolore, seif. quod il- 
mnl tnam et meam iiiJnTiam nequeam* 
vtndicnre. Atque conllrmat istad 
BMtram prlorem ootam. 

Propter splntiii per 



Digitized by 



Google 



U9 



P. OVIDII NASONIS 



Hemione coram quicquaHUie objcictet Orestae ? 

Nec mihi sant vires ; nec feiiis ensis adest. GO 

Flere licet certe: flendo difiiindiiiins iram ; 

Perque sinum lacrymae/fluminis instar, eunt. 
Has solas habeo semper, semperque profundo : 

Hument incultae fonte perenne genae. 
Hoc generis fato, quod nostros errat* in annos, 65 

Tantalides matres apta rapina sumus. 
Non ego fluminei referam mendacia cygni : 

Nec querar in plamis delituisse Jovem. 

ittcenfumignihnB in^utit nugret. ExjnrobntUne aliquid Oresti eoram Hermione 7 
NeepoUeo viribus; nec tenut gladiue adeat, Certe Ueet mibi lugere: higendo- 
dietipamuM iram: et lacrynue Jluunt per ainum tamiuam ftumen, Uabeo hae Mlat 
eemperj et oemper prodigo: maxiUa neglecta madides eunt/onie jugi, Hoe faio 
Bostre geniity guodpenadU t» noetram atatemf nos matree Tantatidee eumuM prteda 
id»nea, Ego non commemorabo/remdem cycni Jhuninei ; nec querar Jovem leiitaMee 

^^^^.^»^^'^^^^^ 

59 Qiiu^iMJiiiie ohjectet OreeteB ex emend. Heins. Vnlgo quiequamne oiijeeU Oree- 
ti^ qnomodo On. omnes et Helm. Tres quatnorve ^iitcotMiiiiM. M e. alter m 
quiequam oljeeit, heid.quiequamne olffeetet, Ar. ei quieqiuamol^fecU Oreetem, — 61 P. 
defwedhme tram. Gn. 1. diepargimue irae. — 68 Membreun Barth. Haeeemper to- 
'crymaehabeo. Qu, 1. oolaeque prqfundo. — 65 FatoQu. 1. cum al. melioribas. Vul- 
go fatum. P. Samgenerie/ato. Alter Me. regnat in ann. Heins. conj. durat, vel 
Jueretf we\pertlat.—W Al. Tantalidet omiiM.— 60 Qnidam codd. freta detinet, ut 



NOT^ 



irftmirritatot. 

68 Ignibue] Irv, scll. 
. 59 QMMgiMiiiiic] Alii habent 9iii«- 
qmnmme. Eodem vero sensns redit.- 
iDdignans queritnr Hermione, qnod 
10 prsMeatia sna aasusfneritPyrrhns 
de Orette male dlcere. 

60 Nee mikt] Est qaasi ezcosatio, 
qaod non nlta sit Orestis ii^oriam ; 
qnasi dicat, Libentlssime fecissem, 
•ed defoerant vires, &c. 

61 Dt^Ndtjmis] Illud est qaod 
QalL diclmiiSy dieharger ea eeUre. In 
Poteaneo eat d^fundimuM: quod opti- 
■lum videtur. 

6S Ha» eolat] Oall. optiroe dicimusy 
Qett U tout Mon recoiiri. Lacrymas 
liabent niulaeres impotentiae bumm re- 
fogiam, ubi ir» et vindictsB sa» do- 
lii neqnennt consnlere, £x imbedl- 



litate enim et ignorantia, nt neqnef 
plurimi eff<£minati homines, ii^ariam 
non valent coquere. 

64 IneuUtB^ Allodit ad terras incuU 
tas, quibus, cnm ob dnritiem aquam 
non imbibunt, nihil est magis horri- 
dum : unde Horat. Carminnm Ub. u. 
Ode9. < Non semper imbrea nnbibni 
hispidos Manant in agroa.' Atque. 
optime eYprimit istnd puellsb statnmy 
qac in m«rore est,etoinnemaiii cnl- 
tam negligit, 

Fonie'] Ocnlis, aciiicety nndema- 
nant lacrymse. 

65 Fato} Aliibabent/BiiMi; qnod 
eodem redit Fato impntaty quod ct 
genere Tantali poeUae rapiantnr. 

Errat] Ad neam uaque setatem du- 
jrat 
9U Non ego] Rhetorico . artificio^ 



Digitized by 



Google 



HBHoiDfifi.. epist; viri. 



!l6f 



Qua dao .porreetas longe freta distinet Isttimos^ 
Vecta peregrinis Hippodamia rotis. 

Castori Amyclaeo et Amyclaso Polhici 
Reddita Mopsopia Taenaris nrbe sotor. . 

Ts&naris, I^aeo trans aequor ab bospite rapta, 
Ai^olicas pro se vertit in arma manus. 



70 



m fbmU, Hippodwnia fuit Muctu curru extemo ea parte fna ItihmmB extewu 
4i9MMgit hnge duo marui. Soror TanariB retiiiutu est urbe Mopeopia Caatori 
AmyOm et PoUuei AmytUeo, Teenmri; trmu ma^e oKectu «6 km^e Idmo^ «n* 



<^ < »»^^^^^^>#> 



Ou. tres, eeparaif et siinilia. Oa. l. com aliis vetostior. deatiMoi. — ^72 Tmnarie 
F. hoc etseqa. versa. R<liqni Tyndari^-^JZ JEquor scribit Helns. Codd. <vf ««fHi. 



NOTiE 



qiiod noUe se dicit, id facit. Taogit 
vero fabalam Led», H^rmlones avias 
matemae, qoam Japiter in Cycnnm 
conversos vitiavit; ex cojas Ledae 
pvifl^ollttX eC Heiena, Castor et Cly- 
temliostra nati sunt. Vix vero inter 
TaDtalidas rec«nsetar Leda : adeo- 
qne dixit Hermione, * Non ego fla* 
minei/&c. Sed Tantalis mater ta- 
men, qoia mater Helenae, Tantalidis 
matris, qoas Helena Menelaam Tan- 
talp ortnm virum habnit. 

AffNdocta] Cnm se cycnnm esse si- 
'mnlaverit. 

68 PUmi»] Cycni, seil. 

00 Qutt duo] Peloponnesam, ant 
Peloponnesi potios partem describit, 
nbi per vim et dolom alia rapta est 
Tantalisy Hippodamia sciiicet. 

/atJbnoff] Isthmns dicitor terra in- 
ter dno maria coarctata. Hic vero 
de Corinthiaco sermo est. CEnomans 
enim HlppOdamiae pater, non longe 
ab eo in Elide regnabat : atqiie ad 
Iqthmnm de Hlppodamia certamen 
finitom est. 

70 Peregrinu] Pelopis Phrygii, qoi 
cormpto QSnomai ai&rig«i Myrtilo, il- 
Inm cnrali certaminfe snperavit ; ex 
qoo Hippodamiaro, vletorisB prsmi- 
am ab ipso CEnomao positaro, repor- 
tavit. NotlSBimam vero fabnlam Bihil 



opos.est totam. referrc. 

Hippodamiu] CEnomai Hliam han« 
Tantalidem esse negat Antonius. At 
vero ille, qaod modo in Leda admo- 
nnimus, non advertit. Tantalis ma- 
ter dicitur Hippodamia, quas *Pelo- 
pero Taotali filinm babuit maritom ; 
per qnam Tantali proles propagata. 

71 Castori] Fuit Castor Jovis, vel 
potias Tyndari filinSy Pollucis et 
HeleniB frater. 

AniyeUBo] Ab nrbe Amyclis in Pe» 
loponneso, qate Castoris et Polfacia 
fnit patria. Nota vero syllabam nlti- 
mam In vocalem desinentem ante 
aliam vocalem non elidi : deinde quln- 
tnm hiijus versns pedem spondaeam 
esse, non dactylom. 

79 ReddUa] Adeoqne rapta fherat : 
in eo vero est Hermione, nt Tantali- 
des matres fato rapinsB aptas exem- 
pKs probet. 

Mopaopia] Attica, eo nomine a Mop- 
so, vel Mopsopo regr, nt allbi scribit 
Strabo, dicta est. Urbs vero Mopso- 
pia. intelligitnr Aphidna; qno Hele- 
nam raptam Thesens abduxerat. 

T4gnari$ ooror] Helena, a T»aaro 
Peloponnesi promontorio ita dicta ; 
qnam alibi vocat Tasnariam. Mavvlt 
enlm Heinsins hanc ex Pnteaneo eo- 
diceretinere iectiooem, ut fiat op< 



Digitized by 



Google 



109 P. OVimi NA80N18 . 

Vix equideia iBeniiiii : memini tamen. Onmia lnotBi^ Tft 

Onmia soliciti plena tiinoris erant 
Flebat avus^ Phoebeqiie soror, firatresque gemelli: 

Orabat Supecoa Leda^ saimiqiie Soyem : 
Ipsa ego^ noa loi^^ etiam mmc scissa capiHos, 

Clamabam, Sine me^ me aine, mater, abis T 80 

Nam conjux aberat. Ne non Pelopeia credar, 

Ecce Neoptolemo prseda parata fui. 
Pelides ntinam iritasset ApeUinis arcu ! 

Damnaret nati facta proteFva pater. 



jiplil pr* M od oniia iMiwf GrmcoM. 
nia eModfUma mmroriM it menu rnmxU. Anu tKgtbait ek mror Phtebef Hfndret 
gemhd: teda freeebahtr Dem^ ei eum Je/eemu Ege iftea epaream, hebene eem a m 
adkae mm Umgem Oamabmmf Sine me^ mater^ dieeedi» etae nu 7 Nam mariim ejni 
aberai, Ne nen eredar Felepeia, eeee fid rapin» adomaia Pfrrke, Uihmm 
AekiUe» ^ngmei nrene Jfeaimel Paier argnarei •aba feMetiiin jUiL Ne6 



^■*>»»^^^^>#^»^<» 



—77 PheAepu eerer pro wnlg. JUbatq^ Mr^re|NMiiU HeiiM. e P. Fr« et Jmi. 
qai habent PA«6i^ aor«r. EtiamOn. S. 
2. et 4. " 



eiiam «vfic.— 81 On. % 



Pb^m^7% Qm 1* F. 
Jam eeiejnnx.—9^ Blor. cod. jMtita fei^ 



NOT£ 



posUio cam terra.Mopsopi»; «ismbi 
nt in aliis legitar, IVMeri«; qoo no? 
Qiiiie Heleiiny a Tyndm mntm Lote 
maritOy dicta foerit. 

7S Idem\ Paride» ab Ida Phrygim 
monteinqoo edncatas foit) sicap» 
pellato. 

75 Memvn\ Afatris raptns. 

76 Plena\ Cam matsr mea HdeBa 
a Paride rapta foit. 

77 ifviw] Tyadams. 

PAo^iie sof«r] HeleoseySoiL Haiie 
Tero lectionem optime ex Eoripide 
vwtitait darissimas Heinaias; eo 
diaente Pateaneo codiee, iiemqvie 
Jmiiaiio» nbi PMtfae legebatnr: 
cominaliis mendom irvepsisset^ 



Freiree\ Castor ct PoUa^. 
7S SnMm\ A qno amata. faeiat 
70 Btiam mme\ Heinsius legi ▼■It 
«NaMaion; sed perinde est idimnmiiii» 
«taam mwc, ant «(Mmiwn, qnod ia vBo 



Famesiaap invenitnr, leferis. 

81 Cmi^] Matris ; seiL Meotf' 
laiis; qai, at Tolanty in Cretam br^ 
rat. 

Ne ttM] Nanc sese Hennioiie re- 
censitis ex Pelopis gente mntrtbns 
qnm rapts» fnerBat anniiaMrat 

8S NeefMeme\ Pyrrliiis intemgi* 
tnr, coi cogaonien iitod in bello Tro* 
jano, ad cajns reliqaias javenb ad- 
modum irit, datnm est In Attisenim 
eraty Trojamt lineiBacidamm aUqa* 
capi Mm posse. 

88 PdlidM] Achilles, Pelei mins, 
Pyrrhi pater. 

J y s Hia is ] In tgai templo, ipsios 
etiara ope, Achillem Paris, in calcem' 
(qna parte tantnm IUe Tnliias pote- 
fat acclpere) adactn sagitta, conl<^ 
dt. 

•4 llainmr«l] Qnia lUe gtarisshna 
Intlin AgamcmnoMm, qnl slhi Bri- 
.rapnorat^exaffsit. 



Digitized by 



Google 



HSMfM»* wmw^ Tlll. 190 

Nee qaondam flMof ^ 

AMacta fiimm CMjftgP §cte 
«loae mea eirititas iiypfi» ftdt inqvM 1 

Quod mM irm mbMd) sidiui obesie qpwnr? 
ParfftflieaflMMtfrefiii; patevmatoehat: 

B^duoeiMTiyaiit, oTtMtdnobHienun. 90 

lCmtibi UanditiaA pfimiB, mea mater, in nnwm 

beerto dictas ore poeHa tnli. 
Hon ego captayi brevihns taa ooUa laoeciit : 

Nec gremio sedi sarcina giata tQOb 
Non cnltns tibi cura mei; nec paota marito 96 

Intravi thalamos, matre parante, novos. 
Obvia prodieram rednd tibi (Tora fatebor) ; 

Nec facies nobis nota paraitis erat 
Te tamen esse Heleoen, (|aod eras pnlchemma, sensi : 

Ipsa reqoiiebas, qam tibi nata foret. 100 

pUaui dim^ impUiitdmti mm Admy mmrUim dettUmimm Ugert^ «mt» ropta. 
Qm im m mmhi «Hnw» fmUMftt J^ mihr 0dverm§? Vmmimrmt qmm del- 
kMfnmr miki meere? £go ptnm fid mm mtire mm; pvivfereUd 6ettiMi: 
Ht €um eeMeni dm m/perMUtMt entm Mitiito dwbue. Maier awa, ego jwetta iioft 
W pmm hkndUiae tii primie mmie pr^hiae ore iiiulHmie. Ege mmpimam' 
pUxa fwni mlhn ii panie irmehiie: nee ^mevi omm graium ftmit ttm, Nen cdft- 
tmii de meeenUu; tue deepemeata mmriio imgreeea eam thmUmmemmeef m$aire moa 
mdermamie, Ohmam proeeeeeram tibi revertemti : eee^Aer v ermm ; meqme viiftvt 
medrie erai mehie eegmUme» Cegmeoi toarm te eeee Heiemen, qtam erme/o rm e eittimm : 



»^#»^^o^»^^^ 



m 0«. 1. ot 4. «M MMM plme, S. -mee fiM.^-Sr Tm leripa Qmm mjU, oIo» 
Mlte.-« Qmd,mM9m miieerm meliom.ciHii On^ <rtf>M ot HoImp AJL 
Hmdme m^ki md^erm. Ovu 4. QimnIoii£.^SO Feretmi On. 1. ot t. cuai rocUor. 
Al gerebai.^99 Al. Bt «omm. Sed Te tamien scriptL— 100 Tibi Leid. Vosa. et 

NOT^ 

86 Flere] Vidimot aote& de eo ro qwe intor porontom amplexiif» eoo 

la Briocido. Atobeof ws qoMio, qnam quoqQO obloctoiit. 

«l««to ontioMa doUrqoot Horau.. 0» ^oii aOtm] ForU «nlom aoa 

oae, at, Adiillit ezomplo, Ore»to«o£> magi» r^n |MioUii.coatinilt voloptoo, 
iicU «dmoooot. 

SO 8im Mom] QoU UU «Parido 

npu. 08 Afafrv poroate] Mori» vor« ooat^ 

Ferekmi'] Advomns Tnjoaoi. «t BMtrot, vol qnm 

OS Imeerto] Titoba«U ot balbatl*' coitfnw liiil—i , ««pUi.U t 
afte. SeUndkllcaroiMo volnptati» 
kM|^b«a pnoUm ao^at. 



Digitized by 



Google 



IGO 



P. OVIPII KAg<)Kffi( 



Pa)rs hadc pna mihi conjux beoe cessit Orestes: 

Is quoque^ ni pro se pugnet, ademtus erit. 
Pyrrhns habet raptam, reduce et yictore parente : 

Munus et hoc nobis diruta Troja dedil* 
Cum tamen altas equis Titan radiantibus instat, 

Perfruor infelix Uberiore malo. 
Nox ubi me thalamis, ululantem et acerba gementem, 

Condidit^ in moesto procubuique toro; 
Pro somno lacrymis oculi funguntur obortis: 

Quaque licet fugio^ sicut ab hoste, virum. 
Sdepe malis stupeo : rernmque oblita locique 

I^gnara tetigi Scyria membra manu. 



105 



XIO 



tn ip$a petebuBy ^utenam essH HbifiUa, Hae una pars mihi pulckre evenit OretUs 
marHva: ie fuoque erit Bubiaiit$y tiui eertei pr9 u, Pprhue kabet rae ab&acUtm^ 
patre meo reduee et victore : et TV^a everea exhUmit nobis hoe damm, Cum 
tamen Sol eublimii urget equoa splendidos, ego nneera mtmu oeniio malum, Post» 
puim nox conclunt me vociftrantemf et aeerbe querentemf et reeubui m trieti leeto ; 
ocuU induigent Uurymia profiuentihu» pro eomno: et quantum piutum maritum 
vitOf tanquam hoetem, Sape torpeo calamtate; et obUta rentm et tociy tetigi 



excerpta I. Ynlgo tua, — lOS Raptam P. Vnlgo eaptam,^lQA Ita hie vertas 
in priscis editt. excerptis I. et multii Heins. item Helra. legitur. P. Et mtmit 
a nobia : sex Heins. Hoc mvnuk nobis, At. Ah non hoc nobie dUr, Tr, fuit, Al. Et 
minut hoc noHi Tvel mtniis a nobiSf vel mimiM nobis) dir, Tr, fuit, Heins. legit 
Munerii hoc nobu dir, Tr, fuit, Gu. 1. Hoc munvs nobis dir, Tr, tuttt, qood 



NOM 



101 Pars Atfc] Ennmeratis mnltis 
infelicitatibus sais, nnnc dicit Her- 
fflioney qua in re felix faerit; qnod, 
scilicet, Oresten maritnm habnerit. 

f/na] Fere pro Sola posita vox. 

102 Pro se] Ne adimatnr mibi. 
109 Parenle'] Meo» scit Menelao. 
104 ilfimaw e<] Hic mnltum ▼ariant 

codices; sed quae probari potemnt 
proferam tantnm. Quidam babent 
Et' minuSf ahj nobis dhruta Tr^ja fuit, 
Qni sensns optimos videtar : nam et 
eandem prope vidimus snpra, in Pe- 
nalope qnerinioniam. Et hsec erit 
maxima infelicitasy qnod Herraiona 
ftent etiam qote aliis sunt diruta. 

Alii babent quam reposuimos lec- 
lionem (nam Heinsianaray qnanqaam 



bona est etiam, non retinaimas, siiie 
librornm auctoritate) : atqoe ita ad 
Trojam stantem Hermione allnserit, 
unde Paris Helenas raptor prodierit : 
cum sibi eadem eversa Troja aiinmi 
Pyrrhum scilicet, immiserit. 

105 Cvm tamen] Id est, postquam 
dies rediit. 

Equi*] Nota est de Solis eqois fk» 
bula, quam etiam in Metam.' videbi- 
mus. 

Titan] Sol, ex Titanibas ortas. 

106 JJberiore] Mitiorc. 

107 Acerba] Pro Acerbe. 

109 Lacrymis] Lacrymantar, eom 
dormire deberent. 

110 Virum] Pyrrhom. 

112 Seifria] Pyrrhi Scyrii. . ^cyn» 



Di^itized by 



Google 



HBBM&U. VI8T. VI II. 



101 



Utqoe ne&s seBsi, male corpoia tacta relinqao ; 

Et mihi pollatas credor habere manas. 
Sflepe Neoptolemi pro nomioe^ nomen Orestas 115 

Exit : et errorem yocis, at omen, amo. 
Per genns infelix juro generisque parentem, 

Qui freta, qni ierras, qoi saa regna quatit ; 
Per patris ossa tui, patrui mihi ; qa» tibi debent, 

Quod se sob tumulo fortiter olta jacent : 120 

Aut ego prsemoriar, primoqne extinguar in sbyo ; 
. Aat ego TantaUdse Tantalis oxor ero. 



qrtui Sq/rifii manu iaMto. Et ui oqpiovt u^ua, duen numbru Mole iaetm: 
et mifU tideor habere maiiitf cemmjuculaias. S^epe uomeu Oresim frofefiMT 
pro nomiue Pyrrhi: ei amo oberraiiontm vocis, ut prtBSagium, Juro per 
f^euuB mieerum^ ei per pairem generief qui temnerai mariQ, vKt terraSy qui eua 
reguu t fer mm pkrie iuiy paikrui mikit quee inbi deUut, quodf ulta $e tireukey 
quietemU <■ Hputero ; aut ego aate tempue M#rMr, et epieituMprwckuieiur impriuuL 
estate; a«< ego TuuiaiiM ero coigux TautaUdee. 



placet Hen^ing.— 110 Virum qainqoe scripti Heins. pro tiro, — ^115 O- 
reitis nnus F. Etiam liic Oretia reponendnm.— 117 Gu. 2. et 4. cum P» 
Helm. et aliis mnltis, iu/eHx oro.~120 On. Qiiod eic, uti vnlt Baim Oa. 4. 
Qittp »e. L. Qutd sie eub tituio. 



NOT£ 



vero insula e«t maris Me<lit«mnei, in 
qiia regnavit Lycoinedes Deidamiae 
pater, ex qna Achilles Pyrrhnm sns- 
cepit. 

116 Omen^ Quia inde llla Orestaa 
se aliqiiando conjnnctam fore bene 
ominabatnr. Noroen fariebiit omen. 

117 /VWix] Non tantnm propter 
Tantaltdnni matruni raptnAy ut vo- 
Innt ; vernm quia ex llia domo satis 
Rabiierunt materiae ad sna Poemata 
Tragici, ubi omnia caedis et sangui- 
nis fiiemnt plena. 

Parentem} Jovem, Tantali pa- 
trrm. 



119 Poimt mihi] OinBiBO, tiqni* 
dem Agamemnoni pater Orest»» fra* 
ter fnit Menelai, patris Hermiones. 

TUndaheui] Orastet enim £g7<- 
thnm, matris adiilternm^ ipaamqne 
Clytsmnestram matrem, Agamem» 
nonis patris interfectoreS} morte 
mnlctavit. 

121 Pngmoriar] Id est, ante tem* 
pus, et immaturo fnnere. 

Prtmofiie] Id est, adolescentnla. 

123 TanidUdte] Tui, scil. Orestis. 
Voto potita est Hermione ; eam^ enim. 
Orestes, interfecto Pyri-bo« recepit. . 



Mph. ei Var. Oas. 



Otidt 



Digitized by 



Google 



VSt P. OV.IDII NA80N» 

EPISTOLA IX. 
DEIANIRA HERCULI. 



,>,. ARGUMENTUM. 

HERCULeM Joplter ex AlcmeM compresBo, pro Amphitryone se gereos,Bas- 
cepit : qaem Earysthens, rex MyceDaram, JanonU initnictas dolis, nt sie 
periret, ad labores arduos incitavit. Qai tamen semper victdr evasit. Ye« 
rum enim, ceteris monstris fortiter superatis, amori mulieroius jBOCubait. 
Deianira, CEnei regis Calydonis filia, nzor ejus» tam iilaadato loles amore 
oiTensa, redigit illi ad animum ante partas honestates pneclaraqne fkeU 
nora, ut ad exemplam illorom saos jam mores Kstimet. Hsec antem scri* 
benti nnntiatnr extrema Hercolis calamitas, qnam veste Nessi Centanri; 
Yimleoto sangnine tincta, ipsiqne a se missa, conciliaverat, cni inesse vim 
revocandi enm ab alienis amoribns credebat ; gravissimo igitor <)olor« 

' oppressa, facinns snnm porgare stadet : deniqoe snspendio finire cogitat. 

1 

Gratulor (EchaliaED titalis accedere nostris! 

Victorem victaB saccubaisse queror. 
Fama Pelasgiadas subito perveait in urbes 

Decolor^ et factis inficianda tuis ; 

Graiw CSekAUaM annumerari tesiris elofiU : quercr vielerem m vieta vielam 
e$$e. Twrfiefamoy ei meganda factie tai»y repente advdavU ad urbee Gracae;. 



^* ^^^^^^^^ *^ 



9 Ad urbet Codex D.->4 Diecohr Or. dno Voss» cnm altero Me.— 9 VeUt 

NOT^ 

1 (EekaUam'} Tres eo nomine nrbes Neetri»'] Alii habent vettrie* 

auciores meniinemnt, in Thessalia, 9 Vietorem'] Id esty te loles amore 

Arcadia^ et Enbcea. Qnanqnam vero victom fuisse. 

ifater veteresy ntra Enryti fuerit, de S Pelaegiadme'] Orsecas. Qnan* 

qaa nnnc, ambigatur, plerique postre- qnam enim Pelasgi vetnstissimi Grse« 

mam intellignnt. Illam vero Herca- ciae populi, a Pelas|;o Jovis filio ap- 

les ezpngnavit, quod sibi lolen Enry- pellati, Tbessaliss partl primo, deinde 

tns pater, (Echaliss rex, ejusqne filii Pelopooneso nomen dedernnt, tamen 

uxorem promissam negarent. £z ipsi pro omnibns Grsecis ssspisaim» 

qao satis pntet qnamobrem Deianiraf veniunt. 

Hercnlis nzor,de eodem gratoletar 4 Deeehr] Tnrpis: melapboni ab 

et quentar. infeclo panno. 



Digitized by 



Google 



HSmeitlBS. BPI«T. tx. 



le» 



Qaem mmqaain Jano> seriesqae immeiisa labonim ' 

Fregerit; haic loleaimposaissejagam. 
Hoc velit EaryslheaSy velit hoc gennana Tonantis ; 

LaDtaqae sit vitas labe noverca taie. 
At non iHe velit^ coi nox (si creditar) ana 

Non tanti, nttantos conciperere, fiiit. 
Plas tibi, qaam Jono^ nocoit Venas. lUa premendo 

Sastalit : haec hamili sab pede colla tenet. 
Respice vindidhus pacatam viribos oifoem, 

Qoa latam Nerejos coerolos ambit homom. 
Se tibi pax terr», tibi se tota «qoora debent : 

Implesti meritis Solis atramqoe domum. 



10 



15 



Hrmerit, Istud cnpwertt Eiajfithei», iatud eupiverii mnr TbMiifts ; H noverea 
gmrimfiterit erimine vUm tmm, At moh ilU eupiveritj aU (eijlde» limbetur) nex 
unu wu eoHs/uU, ut geuerurerii tmUue, Venu» eifuU tiln, plu» quam Juno, 
lUa evejcU te urgendo ; hme tenet eoUum »ub viU pede, Rnpic» orbem terraniin 
j^aeedum viribu» tnis ukrieibu», quu mare glaueum circuU vaetam terram, Terrm 
pueatay maria tuta debent te tiU : eumulasti beneficU» utramque domum SoU»,. 



decem Heint. \a1go tenU.—lO Qnidam codd. Non tati». Me. alter Non iania, 
—19 Oq. 1. 2. et 8. com Helm. Aiimtiu.— 13 Sa. soleiini aberratione Judir 



NOTJE 



It^ioMdu'} Nef^nda ; qnod priori* 
tw8 non respondeat. 

5 Jimo] Cnjns in Jovii omnea no- 
tboa incensaB aoaaa, infinitoa laborea 
Hercnli Eurjfsthena quotidie impone- 

iMlt. 

&rin7iif]']>ec8ntat}aaimoBHerea1ia 
laboresy nihil est opna, credo, liic 
commcmorare ; cnm plurimos liac ip-- 
aa epiatola Tiinri aimns. 

7 Ho€ vdU] Vt tandem a virtnto 
deaciscaa, ▼ictusqne discedas. 

Eivyotkimi Rex fnit Mycenamm, 
citfna mandalia» variia de eansiSy Her- 
cvlem obBOxinm Aiciunt Anctorea. 

€iarmana} Jano, Jovto soror. 

8 Novereu] Jono eadem; qas Her- 
.cnUa noTerca, cum sit Jovls conjux. 

IIW] Japiter;qai,tribusin nnam 
4»ngeads noetibnay cam Alcmena 
Ampbitryoius vxore et Hercalls ma- 



tre consuevit. 

12 Afs^2tf] Omninoy siqnidem per 
labores et pneclara facta in taotam 
celebritatem Hercules pervenit. 

Ifamtit]'Qaiad deprimendom non 
satls potens vidcbator. 

15 Ftfidid6iis] Hoc dicit, qula pln^ 
rimos nefarios hominea Hercoles sos- 
tnlerat. 

14 QiM latam] Totum orbem pera- 
grasse snnm Hercnlem volont GrsBci, 
qai illi quicqotd ab omnibos (nam 
plorea fuerunt) factnm est, attribn- 
ernnt. 

JVereas] Deus marinns, pro mali 
ipso positus. • 

16 Pax teme] Terra a te pacata. 
Totd] M\\ legnnt tuia ; U e. mott- 

stris et in mari insidiantibns latronl- 
bns tnterfectis. . 
16 SoU»] Orientem et occidentenu 



Digitized by 



Google 



164 V. OYIDII NASONtS 

Quod te latarnm est, coelam prior ipse tolisti : 

Hercule supposito sidera fidcit Atlas. 
Quid nisi.notitia est misero quiesita pudori, 

Si macula stupri facta priora notas ? '20 

Tene ferunt geminos pressidse tenaciter angnes^ 

Cum tener in cunis jam Jove dignus eras ? 
Coepisti melius, quam desinis : ultima primis 

Cedunt : dissimiles, hic vir^ et ille puer. 
Quem non mille ferse, quem non Stheneleius hostis, 3S 

Non potuit Jnno Tincere, vincit Amor. 
At bene nupta feror, quia nominer Herculis uxor ; 

Sitque socer, rapidis qui tonat altus equis. 
Quam male insequales veniant ad aratra juvenci, 

Tam premitur magno conjuge nupta minon 30 

7« jnior €aUm /uUisti^ qvod Uferet : Aiku hUit sidera Hereide eubmieeo. Qwid 
partum eet, nisi cognUio i^feliei dedeceri, ti dekonette» fada ipfwra Uhe evrdida ? 
T^ne awnt atrenue s^ffbcaese f^emin^s serpentes, cum teneUus in cviitt, jam enu 
dignus Jove? Melius incepisti, quamflms; vltima non respondent primis: hic 
vir et ille i^fans snnt abnmiles, Amor superat, quem miUe fera^ quem hostis 
Stheneleims non potuit mneere. At dieor nupta felieiler, quia appeUer nxor Her^ 
cnlis ; et aocer sU mihi, ^nt tonat alius e^uis fervidis. Nupta impar tam ketUtur 
mdgno marito, quam tauri impares maXe junguntur ad araira, ' Non honor est, sed 



cihus. Heinft.— 15 AHi Codd. parsterra, Heins. conj. iutaaquora, — 17Vnlff. 
prius, — 18 Gu. 1. a niann prima 2. et 8. cnm Helm. et plerisqne aliifl fktsU. 
-^19 Est abest a multis. Forte quid nisi nniities, Malebat etia<n Slicbten* 
horst. pudorque: non probo. Heuu.— 20 Gn. 1. 3. S. et Helm. cbm Tiiig. 
Siemnulas st, f, pr, nota. Reg. cnm Go. 4» Si maeulas stupri (Helna. conj, tmrpi) 
/. p. nota. Leid. Si eumulo st. f. pr. nofef .-- 27 ^•mtfKr Ar. Volgo nominor.T' 
%9 Vemant P. pro ynlg. ofluinU.— -81 Ffrentem jneliores cam Gn. 4. Al. fe- 

- NOTiE 

17 Laturuml Vnlt Deianira Her- jomm gloria posteris Inmen est, ne- 
culem virtute in ccelnm ascensornm. que mala eornm in occnlto patitnr.' • 

18 Hereuie] Id est, Atlas Hercnlis 20 Notas'] Macnlas, vitia. 

bpe cffiilnm snstinuit. Fictum vero 21' Tene] Qiiasi dicat, Fierine po- 

istnd ideo volnnt, quod Atlanti Her- tnit, nt tam mollis tamque turpis eva- 

cules in Astrologia, qnara ab Ipso di- leris ? 

dicit, snccesserit. Geminos] Ab irata Jnnone inoniiis- 

19 Notitia] Id est, Quid tibi per sos. 

prfecUra tna facta comparasti, nisi 25 Stheneleius] Eorystheos, Sthe- 

ttt nnnc magis cognoscatur dedecns neli filins. 

ttum? Hnic affine est qnod dicit 27 At bene] Objectio, cum ironfa 

Marins in Jognrtba Sallostii : * Ma- profcrenda. 



Digitized by 



Google 



HBIU>IDBS. BPyST. IX. 



161 



Non honor est, sed onas ; spedes laBsuim feraniem. 

Si qna voles apte nabere, nube pari. 
Yir mihi semper abest; et conjuge notior bospes 

Monstraque, terribiles persequitiiique feras. 
Ipsa domo vidua, votis operata pudiciSy 86 

Torqueor, infesto ne yir ab boste cadat. 
Inter serpentes, aprosque, avidosque leones 

Jactor, et esaros tema per ora canes. 
Me pecudum tbad, simalacraque inania somni, 

Ominaque arcana nocte petita movent. 40 



maii, ipeeie» qita premet geretttem : n f«a eupies bene mifrfrf, nwbe «gasU. Mm^ 
riiMM eemper mUd deridereitur : et keepee metiar est vuaiie : pereefeHmfmviietra^ ei 
iruoeeftrm, Peetqunm ego dedi eperam teiie eeuiiein dmne deeeriOf enuior metu^ 
me maritue iwtereat db keete eene. Vereer inter angnee et apree et leemee rapaeeeif 
et canee mandneainroe per temae ndic*. Fibrm vietiamrmn, imagin ee vanee eemniy 
et pnteagia eeereta nocte quaeita me perturbant, Mieera eapte rumoree dubieefa' 



reiaeft.— 92 D. n qua v«2tf .—35 Ar. etudiie eperata. Ha. thahtmi» ep. Ou. S. et 4; 
.caiii Helm. eperoea pud, — 38 Eeuroe mnlti codd. Oti. onnes cam P. et «L 
tuceuroe» On. 1. cemo per ora canee. 2. et 4. cemo per otea» P. tema per oeea, 
unDs V. esiirof cemo per ora; unde Heins. effinxit eeurbe tema per era, — 



NOT« 



28 iSoc^r] Jnpiter. 

90 Quam male} Responsio est ad 
4>lijectioneflu 

Sl Nen henor'] Sententia est, cnm 
«xonMtlone rhetorica per Adnooii- 
iiatkNiem fignram. Dicit magis onai 
qoam lioiiorcm esse^nobere nt^jori. 

Speeiee'1 Dlcit, qnod nupsisse ma- 
jori slt speeies, booor, aiit dignitas 
illi oxori molesta, qn» iila yidetnr 
ipmdere. Hic vero qnidam graviter 
kaUvciiiatas est. 

S9 Qua] PaeUa,scil. 

33 Noiior] Qiiia stepias hospes do« 
imim,qaam maritas petit. 

64 Menetraque] Qaale fait Hydra 
lieni«a,«eptemy novem, aat etiam 
amplias, secondam aliqoos, capitibus 
horribilem; itemqae Ccrberusy Cft- 
cus, &c. 

• rcrrlfrilef] PaUJjBooem N«m»iim, 
Apiam Erymaatliium) aliaa, qam in 



Hercnlis Aieront duodecim labori- 
bos. 

35 Operata'] Opavrt aigniicat, inr 
ter alia, Rem divinam fkcere, Saerifir 
care. Hic fnerit, •acrificUs, volomm , 
pro viri salate conceptoram, implcti- 
«nem a Diis petere. 

36 Torqueor'] Metu cracior. 

38 Jactar] Ex eo masimom dfcla» 
rat amorem Deianiray qaod omnia* 
cogitatione» pericuU subeat, quft 
Hercnles obivit. 

Canee] QnalisfoitCeri>eraHqii9my 
Eurystbei jasaa, Hercules, frtKtia 
oblatrantem, ad soperos perdoxit. i 

39 Fibr4B] Exta, quse, nt qoidde 
te fnturum sit eegnoscam, inspicio* 
Deonim ciiim voluotalem per »«ctOr 
tashostias ezqnirebaiit. 

Sumuiaeraque] Somiiia. 

40 OmtiMfaeamnM] Anguria, inr 
terpreUtor Hubertinns; MycillOJy 



Digitized by 



Google 



10& 



P. oyiDII NASONI9 



Aucapor infelix incertas marmora famce i 

Speque timor dubia, spesque timore cadit. 
Mater abest; qaeriturque Deo placoisse potenti : 

Nec pater AmpbitryoD, nec puer Hyllas adesjt* 
Arbiter Eurystheus irae Junonis iniqu» ^ 

Sentitur nobis, iraque longa Deae. 
Haec mihi ferre parum est: per^rinos addis amores ; 

£t mater de te quaalibet esse potest. 
Non ego Partheniis temeratam yaUibus Augen, 

Nec referam partus, Ormeni nympha, tuos : 50 



ma : ei nuhiM ncedii §pe bicerta^ ei gpe» meiu. Mater obett ; et dM se grataM 
fittue Deo peienH : uec ptUer AmpkUryan, nec puer HyUne kie eat, Prenur £«- 
ryttkeo wmiice /nreris Jnnonie in/ensdf, et /nrore pemuuunte Dea. Leve eat miki 
poUnre kac : mdliiciM nmore» extraneoo : et qtuBvis poteat esae parens de te. Ego non 
fiommmoraibo Angen vitiatam in valUbuo ParthemU^ nec partut iuot^ nympka Or» 



<^ir>^im^<^'^^^>*^^^ 



40 HeiDs. conj. petita monent; et sic On. 2. — 42 €adnnt anns V.— 43 Unus 
Str. et Oa. S. pUumue ionanti, Cod. D. pet^iftt.— 44 IIm alter L. Hfltoo 
Heins.--46 Qnidam Unta pro longa, — 47 Meliores, teste Heins. omittunt fsf. 



NOTiE 



Responsa ac Taticinia. Neutrom pro- 
bo. Per omtM nihil alind intelllgo, 
qnarn inanes, ez qnibnslibet rebnSy 
per noctem conceptas cogitationes ; 
^nomodo vel ex abaci crepitu, et 
cjnsmodi mnltis, portenta siM fiogere 
•solent etiam nostne mnliercDlse. 

PlBtiia'] Excogitata. 

41 Autupor'] Id est, Diiigenter, nec 
sine reMgione, scrntor. 

4S 9peipu] Id est, Tlmorem inter 
et spem conflictor. Sed spem dnbiam 
dicit; cnjns itaque potiores non Aie- 
mnt Tices. 

, 4S Materl Alcmena. 
•^ • Aboaf] Trachynen enim in exilinm, 
nbi Delaniram uzorem reUquit Her- 
coles, post interfectnra in conTiWo 
4£nei pincemam, concesserat. Sed 
de tota faac fabnla omnino opns est 
adire Apollodomra. 

Qneritwr] Qnandoqnidem dtlectis- 
simam ex eo fiUom nonqntm potett 
vtidere. - . 



44 Paier] Hercnlis, scilicet, vnigo 
creditur ; cum Alcmenae matris m»- 
ritus esset. 

HyUu»] Herculis ez Deiaoira filios, 
ab Eurystheo etiam in ezilium mis- 
sus. 

45 Arbiter Euryttkeut] Cnjos man- 
datts obnoxiom Hercolem jam antea 
monoimns. Jononis vero irse dlcitnr 
arbiter, quia pro arbitrio, quc Jono- 
nisiram explerent, Hercoli impera- 
bat, illomqne maximis laboribos 
damnabat 

46 Seniiiur] Viri enim absentia, 
ejns omnia in se redundabant^ncom- 
moda. 

47 Parum] Ironice credo intelli* 
gendom ; ut conjuncta sit aliqua ex* 
probratio. 

49 Partkeniio] Areadicis, a monte 
Parthenio sic ippellatis. 

Tenuratam] VitiaUm. 

Angen] Folt Aoge Alet AreadiA 
regls filia, ez qna T^lephott Heroi* 



Digitized by 



Google 



HBROIDBl. BPWT. IX. 



unr 



Non tibi crimen enant Tentiirantia toiba sorofes ; 

Qaaram de populo nulla relicta tibi. 
ITna, recena.crimen,,praBfertnr adoltera nobis; 

Unde ego sum Lydo facta noverca Lamo. 
Maeandros, toties qui terris errat in tsdem^ 

Qui lassas in se ssepe retorquet aquas» 
Vidit in Hercako sai^pensa m<Ailia ooUo ; 

Hlo, cui ccelum sarcina parva fuit. 



5ft 



Smwfy iwrha TeiOkrwniU^ dM tfmnm mmur^ mttta tihi wautLy wtm ermd 
tiHJtagUiiim, Umi pOlex, norum prohnm, nobis anteponitur ; exqwttga «Mn 
fofta naverca Lame Lffdo, M^eander^ ipd toiie» vagatw in ierrie tudm, ^in Mpe 
t» m rejleetit aqmiM emma»y intuiiu» ett armiUa» peHdentea coUa Hereulea; w» 



—61 Vnlg. Nec Ubi. — 63 Pnirfertur sex codd. Heins. Fr. et Go. 4. vujgo r«- 
/ertur. Oa. 1. ttferetur. 1. fertur, Egnatias coDJ. drfertur, — 66 Maandro» 
potiorM pro ▼nlg* Maander, Vetns ed. ifui ripi», Uous V. terri» totie» ^ oo(- 
Hiur MteM. L. 1. ¥»r»at in iodem, 9. regnai i. t. Qoatnor alii, fnt se Mtes coii* 
dadU inorhem: K.ltsffM ^ui se tiicfiulif m orbem; nnde Bnrroanii. oonj. Ma» 
muhmf toHe» fui aectHtt ladit in orbem.—S6 hum» Gu. 1. et 4. cvm P. et aliis 



NOT£ 



lea SQScepit. 

50 Orfliem] Astydamiam intalligit, 
Ormeni regis filiam; qnam cnm Her- 
cnles dari sibi ia conjngem petivis- 
sety pater rennit, aciens enm habere 
Deianiram. Qna re indignatns Uer- 
cnles regi beilnm intnlit, ci^itaque 
urbe et rege interfecto» Astydaroiam 
eaptam ▼itiavit, atqne ex ea Cte- 
sippnm genuit. Diodor. lib. v. 

61 TeMraaX\a\ De quinqnaginta 
Tlie^piiy Erechtbei Atlieniensis regis 
filii» natabnsy qnas, nt noonuilis pla- 
eet» nna nocte HeroaJes ▼itiavit, in- 
telligi volnnt. Quamobrem Tero 
Tenthrantia tnrim dicantur, Anto- 
ipns n Teotliranto, Atticae oppido» 
ubi pictnra visebatur admiranda, 
qnomodo hiec ab Hercule gesta 
CMCiity testatur. 

62 tUUda^ Intacta» sciiicet : quan-; 
qnam nnam eycipit Pauaanias in 
BcBOticis. 

69 C/jia] De Ompbale Lydorom 



regina intelligendum ; cni quam ser- 
viiiter sese Hercules snbjecerit, nc- 
qne Terentianum Thrasonem latnit. 

PrerfertoT^l Anteponitur. 

64 jLoflio] Fnit bic Lamus HercQ» 
lis ex Omphale filius ; cui qnidem 
Deianira noverca fnerit. 

66 MawHixo»\ Vnlgati babent Mat* 
ander, Flnvins est, Lydiam a Carin 
disterminans. 

Totie»} Hoc dicit» quia, sicut jam 
antea, ni falior, annotavimos, ita 
flexttosos cst, nt in se videatnr recnr- 
rere. £z qno factam, nt omnes obii« 
quitates, et vafra consilioy JtfMidros 
veteres appellaverint. 

67 Kt^tl] Fiovioy qnod ejns aceo- 
lis, tribnit. 

jlfoatiio] Non tantnm mnliebrem 
cuitum quandoque Hercnles apiid 
Qmpbalen snmsit, sed insnper Wh 
yfitp &c. 

68 IlUl Alii habent Ct0». 



Digitized by 



Google 



168 



P. QVIDII NA40NI8 t 



Non puduit fortes auro cohibero Iftceitos, 

Et solidis gemmas.appostiisse tcms. 60 

Nempe sub his animam pestis Nemeaea laceitis 

Edidit ; unde humerus tegmina lasTOS liabet. 
Ausus es hirsutos mitra cedimife ca^llos : 

Aptior Herculeee populus alba comse. 
Nec te Maeonia, lascivae more puelko, 65 

Incingi zona dedecuisse putas ? 
Non tibi succurrit crudi Diomedis imago, 

Efferus bumana qui dape pavit equas ? 

f«»*«vS!?J^*^-^'' ***•• ^*'" P"''"** impUeitre ttrenua hrachh «Mr», ef ad. 
Z^iTTV'^'"^*^ "'"''^- '^••^*^^' pemicieM Nemeaa, ex qua tiiiia Immirtu 
JZ?rXr'^ ^*^'^"*"'"' ^***^'* *"**'^'« '^ *" brachm, PatuM eoercere 
erSrJw^^ifr* ?^''"' .^'^'*^."' ^^ "^«^ "^ «»P'"" HercMM. Nee 
*^«^^./"'?L'^?C* "'?"'*'' •^'■^ ^^ iuxunantia? N^ tibi .h. 
tertata eat epeciee feri Diomedts, qui crudeUa aluU aquaa dbie humaaii? 



noimiiHU. Volg. lapeae.-^B Urnis Heins. pro var. lec t. CoUo, cui.-60 P. et 
cnm al. dedecutsse pudet. Leid. putee.-^S Equas P. et Oo. 1. Vulgo, e^i,.,. 



NOTiE 



60 Solidifi] Id c«t, fortibn^ et ner- 
votU musciilU et lacertis. Herenlu 
moUitiem argiiit. 

61 Sub hia]. lu omatis. Hercnlem 
irridet, qai tarpisaime moUi et laaet- 
vo habitu brachia sua ornaverit, aut 
potiiifl oneraverit. 

• ^^•i*' ^«'«•] I-eo, quem Ib Nc- 
meaea eylva Hercnles interfecit. 

62 Unde-] Illins Leonis pellem poAt- 
ea Hercnles pro scuto e.t thorace ees- 
Uvlt * 

Laime] Nam dextemm exertom etf 
detectum babere t»portnit, nt esset 
ad pngnam et ictiis expeditior. 

6S ^MMf «] Hoc dicit prsesertim, 
qnUmaxiaie ridicaJiMn erat, binatis 
et impexis capillU maliebre oraa-r 
Dientum apponerct 

MUra] Servio teste, nomen est 
barbarom, qno ci^tU qaeddam or- 



nameDtnm, ant pileas incarvos, de 
qao pbilyrse dependerenf, intelllgi. 
tur ; cigus, apud Lydias et Pbrygiaa 
mnlieres, aot quoedam etiam effosmi- 
netos viros, nans trut. 

64 Alha] Ex qaa Hbl eoronam fe* 
cisse fertur Hercales, cnm ed inferos 
eerbernm petHaros descenderet : 
mide illi saera arbor Aiit. Alia est 
aatera arbor popnlas nigra. 

65 Mtecnia] Oiiiphales Mconite,- 
seo Lydiae. 

66 Pwtae] Sic Heinsins malebat 
pro puiat: qood etiam in qoibitsdam 
codicibos reperitnr. 

67 Cfodt] Feri et inhamaBi. 
JHoaMdUJ Hunc cradelissiinom fii- 

bolantur Thracim tyrannam, qnt -e^ 
qoor saoa liospltnm pascebot corai« 
bus ; qoem victom iiadem eqois H«r<< 
eolea lapebalam dedH. 



Digitized by 



Google 



HffROIDSS. BPI9T. JX. 



Si te Tidisset cnlta Binirig in isto ; 

Huic victor yicto neiiipe pvdendos eras. 
Detrahat Antaeas doi o rediinicitla coUo ; 

Ne pigeat molli snccabiiitte yiro. 
Inter loniacas calathom tenoisBe pnellas 

Diceris ; et dominie pertiBiiiisse miniis. 
Non fngis, Alcide, victiBoem mille laboram 

Basilibus calathis imposossse mamim 1 
Crassaque robusto dedods poUice fila, 

JSqaaque famosse pensa rependis herSB T 



1«» 

70 



75 



f^ BnrirU U «upeximt in itio ematu ; nimirum vidor eroM emheMunduitJinU 
titie. AntauM deripiat armlUaMforti coUo; doUat victymftdsae a tiro tffawtUato. 
PerhiberU traetoMMe quoMiUum inter pueUae ToMiacos, et reformidasMe minoM domina, 
J^om pemHei, Aleidoy odmotiMMe moMum vietricem mUU laborum quatiUU expo^ 
UiU 7 Et tnikU JUa nUUa forti poUUe, <f reddU peua etqua pukkra domUut 1 



^^^^^^^^^* 



—70 Sa. et Oo. S. SU «w«Mr.— 71 Ocu S. diro re^.-~72 Gu. 1. Etpigeat: 
4. Nee p^eat. — ^7S inter loniaeoM nterqne V. Oa. oimies vi Helm. emn uU 
Vnlgo MetemoM inter. Heins. com. /ii#«r Ctftoddt, vel /oiiiad«i».— 75 N011 fugU 
melior. Al. Non pudet,—76 OmL Dousae implUuUMe man.— 77 Ekceipta P. 
Crmuque fam, multi CroMMoque: R. pUnaque: trei Heinii. et Gn. l. Tu qmo* 
9Mt; dno, Et gnofM.— 78 EiLccrpu I. cod. Vou. et Barb. Et data fam. 



NOT^ 



09 BuHrW] Uonc etlam, ^Bgypti 
tyrannom, hotpites immolare boU» 
tnm, Herottles mactavit. 

70 PudenduM] Id eat, lUnm a tn 
'vinci padaisset. 

71 Detrakat] Id eal, Detrahere cn- 
pint. Nota Itanc fignram ; attbtnflnm 
•onm Imbere poCerit. De pr«terito, 
tanqnam de fntnro toqoitnr; ntqne 
Hercnlem argnnt Deiaaim, Antmnm 
ez mortoMexcitat. 

^nteict] Oigns folt, Terr», vel, nt 
alii dicnnt, Neptnni ftlins, qni hospi* 
tes secnm loctari cogebnt, et ocdde- 
bnt HoncetkmHereHlessnhlimem, 
et a terra, ex qna seroper novns vf res 
Imbebat, abstractnm^ necavit. 

7« /oniMns] Omplwles, scH. Nam 
lonia Xijdian adeo conjnnctn, nt vix 
llButibns disjmigntttr. 



plnrimi codices habent MetonioM: sed 
jam prsecesftit. 

CalatftMin] Calatbos vascnlam est 
viminenm, lanis, Soribns, et ejniimodl 
peponeDdis npf nm. 

Tmiittsse] Id est, Cnm pnellis, pe- 
ristromatibns conftciendis Incnbaisse. 
OalL D'«rotr en eot eorbeiUet et vot 
petUMpemUrs: De nons etre «mms^ it 
faire de U Injwsserte. 

75 PugU] Pndet; quod in nliis 
legitnr. 

Aieide] Cognomen est Hercnlis, ab 
Aicseo avo; vel, ut alii volunt, ab 
Mi^rober, 

MUU] Dnodecim pnertpne ab £n<' 
rystheo imperati ammtfraDtnriqnan- 
^nam alti plnrimi fnernnt 

76 JUfHiftHs] Foiitfs. • 

77 CrmsB9«r] Qvod fili ett vitium,- 



Digitized by 



Google 



170 . V. OVIOII NAS0NI8 

Ah quotiefl, digitis dum torques stamiiia dnris, 

PraBYalidaB fusos comminueie manus. 80 

Crederis, infelix, squtic» tremefactus habenis, 

Ante pedes dominse procnbnisse tuse. 
Eximias pompas, prseconia summa trinmphi^ 

Factaque narrabas dissimulanda tibi. 
Sdlicct immanes elisis faucibus bydros 85 

Infantem cunis involuisse manum? 
Ut Tegeens aper cupressifero Erymantbo 

Incubet, et vasto pondere Isedat bnmum ? 

Ah fnoiMf, dum ftremU tiamina firmU digUi», manua afuo /wiiore» frt^enmt 
/NfM. Miaer^ dicerit, exterritu» Ivrisjlagri^ exiimui»se mtna» aiUe pede» domina, 
Commemaraba» maxima» taas lande» prtedari» pompis triumpkif et /acinora tibi 
tacenda. Nempe moiiiiiii pueriUm in amtUtvU» presai»»» eerpente» ingente» gnH» 
edtriti»? Quomodo aper Tegeeu» incambat Erimantko cnpreeoi/ero^ et premai ter- 



On. 4. Heecquoque. L. etHelm. /amoeai volgo /ormoMe.— 81 Oo. 4. Dieeri» 
iarfel, — 82 Procabui»»» Uue cod. R. Vnlgo pertimuiete fntiuu, qnod hnc perpemn 
tradnctttni e ▼. 74.— SS Ov. 1. 2. 4. et Helm. Eximii» pompi», P. Esawm» pom* 
pi» immama »emina laudum, Scr. Exinda» pompatf immauiaoemina laudum^ qnod 
probat Bnrm. nisi mali)«. Eximia» pompaoj et pramia ntmmaf triumpko», Bertm« 
nurgo et excerpta D. Exurii»po»iti» meritarum oemina laudwn,—9ii Hensing. 
e Ou. 1. emendat, Paeta^ tuarabi» di»», tibi ?— 85 Eli»i» On. S. cum melio* 
ribus. Vnlgo e<j<o«. — 86 P. com ceteris pleriaqae praestantior, Iitf, caudt»; 
et ita Oo. omnet, et Helm. Nonnolli In/, cuni», Qoidam Iiif, nnda dHace^ 
ra»»e momi. Alter Me. /«/. mditum dilacera»»» manu, Alii aliter. Heins. in- 
•itteoi veatigiis P. scribit I^/. nodi» involui»u maNMin.— 88 Inoibet et ladai P^ 

NOM 

Mun tenne landatur. Hercnli expro- snpra habentnr. Nolim tamen era- 

brat Deianira,quod fila trahat ; qa» dere. 

etiam trahere nesciat. Habeui»'] Loris. 

78 JE^uaquei Id est» Qnod tibi 88 Eadmia»] Heinsio et boc disti- 

pensnm tali pondere datom est, eo- cbon, quod neqoe in Pnteaneo codlee 

dem enm Ompbabe anciUis, dominse, legitor, suspectom est. Allodit vero 

postqoam netnm est, reddis. Poeta ad pompam triumphornm ; ntp 

Famooee] Sic HeinsinSy pro Tulg. eo qno erat babitn ad pedes dominss 

/ormooee^ mallet : quia ▼erisimile non projectus, ridicnliis magis Herottles 

stt Deianirs laudatam esse a forma videatnr. 

pellicem. 84 Dit^imuXaMda] Qoia qno illis 

80 Pretvaiidai] Hercnlem irridet, miyor erat HerciUes, eo ineptior vi- 
qn6d fosos fregertt. debator. 

81 Crederi»] Hoe distichon adol- 85 SeUieet] £a refert Deianira, 
terinnm esse opinatnr Heinsins ; qoia qne Herculem apud Omphalen prae* 
nequtt in Pnteaiieo codice, nisi in dicasse fingit. 

mrginei apparet i atque eadem fere 86 Ciciitf] Alii habent caudia. Alij« 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS„ BPIST. IX. 171 

Non tibi Threiciis affixa penatilHiSHQ^, 

Non hominum pingnes c«de tacentBr eqoce T 90 

Prodigiamque triplex^ armenti dives Iberi, 

Geryones; quamvis in tribus anas erat T 
Inque canes totidem tranco digestas ab uno 

Cerberos, implicitis angue minante comis T 
iQuaBqne redundnbat foecundo vulnere serpens 95 

Fertilis, et damnis dives ab ipsa suis^ 
Quique inter laevumque latus, l»vamqae lacertam, 

Praegrave compressa fauce pependit onus? 

ramingemii^mreJ Nenate praierwuiiyniwr eapita appenta pMiibMM 7%fiddif, 
nen equa npinue iangunu hominum ? Nec porientum triplex^ Gtryen abnadam 
amunii$ Iberia ; qnmmM unua erai in iribuM ? Nee Cerberut dititut in ioiidem 
canee ab uno eorporey oUii fyitsoUOia eerpMnUibus, minas intenianHbuM? Nee hydra 
feeeunda, quee renaBeebatur plaga /eriili, ipea opuknta etiam ex nis diapendiiM 7 
Nec qui inier tinisirum httuM ei rinitirum braehium fuit onu$ ponderomtMimum 



^^*'^^^^^ *^*^ 



Valgo inabali^Xtedii. Oa. 3. cam cod. D. /nnifrttti tosAo, Scr. InewaiSbenM va$io 
fond, Uxdai humum ? Gr. pubet Animim.— 94 Cerberot P.— 95 Helm. Qu^eque 
yeamdabai. P. a man. pr. elulabai ; forte pro reeultabai, Heins.— 96 Dvoet ab 
ipm Oo. 2. S. 4. cam P. et allU roelior. Vnlgo diiior ipta,—97 Gu. 3. et 4. 
cum Helm. Quodque inier, Deinde iidem dextrumque lacertum, Hercalanetts 



NOT^ 



l^faniem nuda dUaeeroMSe tiiajiM. 

87 TegeeuM\ Arcadicns, a Tegea, 
▼el, nt Poet» scribunt, Tege»a, Ar- 
cadtaB nrbe. Honc vero apmm ▼!• 
vam ad Enristheum pertraxit Her- 
cules. 

Erfmtmliko\ Erymanthuty mons Ar- 
cadi». 

88 loifaf] mpuUei. 

89 T^etctis] Dioiiiedi<| qnem Her- 
cules mactavit. 

Affixu\ Eomm hospitnm, qnos eqnis 
devorandos Diomedes apponebat, ora 
et capita postibos affigebat. 
. 91 TripUx\ De Geryone, Hispa^ 
nise,vel potins insnlaram Oadinm, 
rege, agitnr : qnem, ob triplicem ez- 
-erdtnm, tresqne fiitOi, insiilas etiam 
ternas, triplicem, tergeminnm, trl- 
corporem Poetie fabnlati smit Qmui* 



qnam alia etlaro alii. Hoc vero de* 
victo, boves, qnibns ille erat ditissi- 
mns,HercaIe8 io Italiaro egit. 

92 In iributunuM'] Justinns tres fra- 
tres concordes interpretatns est. 

93 TVvifco] Cerberi, scil. corpore. 

94 Angue'\ Iinmo aii^i6«s; centnm 
cnim babnisse dlcitar. 

95 Quaque\ Hydram Lernseam sig- 
nificat, septem,novem, qninqoaginta, 
centum etiam, ut nonnnliis plAcet, 
capitibtis terril)ilem ; qoornm nno am« 
patato,duo alia reoascebantnr. Qnam 
lolai, ignem ad caesa capita appo- 
neutb, opera, Hercules snstulit. 

97 Quique\ Antsens est, qnem, ne 
Terre matris auxilinm sentiret| Her- 
cnies, sinistro brachio sublatom, dex^ 
tra snffocavit 



Digitized by 



Google 



17S P. OVIDII NA8QNIS 

£i male confisum pe.dibu8 formaque Mmembri 

Pulsum Tbessalicis agmen equestre ja^s ? 100 

Haec tu Sidonio potes insigmtus amicta 

Dicere ? non cultu lingua retenta silet ? 
Se quoque Nympha tuis omavit lardanis armis, 

£t tulit e capto nota tropaea viro. 
I nunc, toUe animos, et fortia facta recense : 105 

Quod tu nonesses jure, vir illa fuit. 
Qua tanto minor es» quanto te, maxime rerum, 

Quam quos vicisti, vincere majns erat. 
Illi procedit rerum mensura tuarum. 

Gede bonis : haeres laudis amica tuee. 110 

jPro pudor ! hirsuti costas exuta lepnis 

Aspera texerunt vellera moUe latus. 



gutiure eUao 7 Nec iunna e^edris nutU nixa pedilmM etfigura bifomd, proJUguta 
ex montibus Thesaalici»? Tu pote» Iubc referre decoratut veatitu Sidonio 7 lingua non 
facet repvesia omatu 7 Puella etiam lardania se instruxit iuis .amiu, et reporiamt 
nota troptea ex viro ricto, Itojam, effer animot, etfacta nobilia cgmmemora. itia 
fuit rtr, quia tu non erat merito, Qua tanto es inferior^ eumme, quanto pneatani' 
iius erat superare te, quam quos superasti, lUi prodest mensura factonm tucrumt 
Cede honis : amica cst hceresgUria tua. Pro pudor ! pellis hirsuta derepta liUe- 
ribus leonis horridi velavH latus effaminatum, Erras et ignoras; ista exuvia 

^*'»^^^^^*^^^ 

dextrumque latus dextmmque laeertum.^lOl Pro Sidonio Heinn. corriffebnt 
Mygdonio,—\02 Vulg. nutn cultus,—\Oi Vett Codd. onemvit.—lOA Qoidam 
coidd. 6tjia trop<ea, — 105 fortia gesta P. et qnioqne alU. — 106 P. quem: fbrte 
quam: vel, ut alter Me. Qu» tu non esecs juretir^iUaforet. Heins. — 100 Unni 
V. yraeedat. P. a maou stcproh eedii.-^lW Pro pudor sex lH>ri Heins. Vnl* 

NOTiE 

99 Et male] De Centanris agitnr, dava et cetero Hercolia cnUii or- 

Ideo a Poeitft nnperna parte viriii, in- nari volnit. 

iiirna eqois fictts, quod primi eqiio 104 Noia] Aiii ha^ent ^uw ; ntde 

.lliessali illi pngnare coeperint. Illos amore Hprcnlis et de ejas spoUts 

▼ero partini cecidit, partim fngavit tropaea posnerit Omphale. 

Hercnles, qnod ad mirabileni vini, 105 / niuic] Increpatio est per ir- 

t|aod Phoiiis Centaorns exbibebat, risionem.- 

odorem accnrrentes, iinpetnni fecis- 109 Proeedit] Illiomoinm a te ges- 

aent. t&mm remm hiudi gloriaqne ? ertitur 

101 Sidonio] Pnrpnreo. Latidatis- laagttitudo. 

timaveroeratSidoniapnrpnra. 110 JBmms] Laude omni; qaando- 

103 lardanis] Ompliale a patre eo qoidsm te mi^rera invenisli. . 

Bomine appellata; quae vicissim et 112 JUoUe] Omphaks. 



Digitized by 



Google 



nmoiBM. BPtST. IX. 17S 

FaUeris, et neflCis ; non 8Qnt spolta ista leooig, 

' Sed tna: tuqne feri victor es ; iUa tid. 

Fcemina tela tulit Lernttis atra venenis, 11 S 

Ferre gravem lana vix satis apta coliim ; 
Instmxitque manum clava domilrice feraram» 

Vidit et in speculo conjugis arma sni. 
HflBc tamen audieram: licuit non credere famse. 

En venit ad sensus mollis ab aure dolor. '120 

Ante meofl ocolos adducitnr advena pellex : 

Nec mihiy quae patior^ dissimnlare licet. 
Non sinis averti ; mediam captiva pcr urbem 
' Invitis oculis aspicienda venitt 
Nec venit iucultis, captarum more^ capillis^ 125 

Fortunam vultus fassa tegendo suos. 
Ingreditur late lato spectabilis auro ; 

Qualiter in Phrygia tu quoque cultus eras. 

ttM ntnt leonh, ud tua: et tu u tictorfera ; itln tuL MuUery rix MtU idonea 
ud gerendum colum lana plenam ge$tatU sagittai infecta» toxici» Lermtis ; et ar^ 
nunii dtxtram clata tictriee ferarum ; et intuita ett arma eponsi »ui in speculo, 
Hmc Uanek aecepetwn: ftotui nan kabere fidem famee. Eece leti» detar ad «ni<4w 
peneirat ab aure, Adultera peregrina perducOur ante meo» ocuk»: nec poteum oc* 
cmiiare, qnee ^nfftro, Non pateri» me aecedere 1 Captiea addueitnr »peetanda 
eenU» rennentUm» per urbem mediam. N»c accedit coma inomata^ mere captixa- 
rnmyagnMcenefortunamy veiando euam faciem. Jntrat late ineigni» auromulto: 



go Omtdor. Cotta» P. Fr. et Me. alter pro Ynlg. cMfu.— 114 Feri P. et Gr. 
pro aiversa lect. Vulgo feree, — 115 In Leid. u»ta venen, dno alli tincta, — 
110 Ou. $. cam al. Hae ^oiitaiii.— 121 Leid. dedneitnt.—m P. a man. sec. 
Numeini», — 124 In Scr. erat coNipt«t«iufa. D. babet tn«pt€t«iula. — 136 Itaviil* 
gati. Qnidam pro fa»aa hal>ent falaa ant /r«M. Major pars codd. FertU' 
nam vuUufaua tegendo suam^ vel tegente, Unne A. Fortunam vultu dit$imulante 
»uam, Cod. D. Fortunam vuHu faaaa tegente manu, Alii aliter : vide Ciofan. 
et Heins. qni conj. Fortunam nttta faeaa rigente auam : Bnrm. vudente auamy 
vel tremenie: Hensuig. FortfiiiNmi enUufa»»a deeente auam,—W Al. late nuUM, 

KOTJE 

114 Feri] Leonis. 120 MoUia'] Minor : qnia non itk 

115 Tela] Hercnlis*; qn«iUeLer- certa innt qott aoribns percipionttir. 
necbydrs sangnine sen vcuenotnfe- 121 Ante meoa] Istnd vero dicit 
tit ; nnde pestifera fuerant. gravissimnm : nam postea ocuiis cre- 

118 Coi^jiigtf] Hercolis. detnr. 

119 H^ee tamen] Innnit se oon ita PeUex] Iote,Euryti (Ecbalis regis 
lit onmibusy qo9 tanttim per Aimam fitia ; qnam uttimam Hercnles amavif. 
cognoverat» male affectam IVHsse; 12S Averti] A me amoveri. 
qi^forteveraiHmesseat. ItS InPknfgia] Apud Omphafen. 



Digitized by 



Google 



174 V. OVIDII NASONI» T 

Dat vnltxim popnlo sublime sab Hercnle victo; 

(Echaliam vivo stare parente pa(es< ISC^ 

Forsitan et, pulsa iEtolide Deianira, 

Nomine deposito peilicis, uxor erit : 
Enrytidosque loles, atqne insani Alcidse 

Turpia famosus corpora junget Hjmen. 
Mens fugit admonitu, frigosqne perambulat artus, 135 

Et jacet in gremio languida facta manus. 
Me quoque cum multis^ sed me sine crimine, amasti : 

Ne pigeat^ pugnae bis tibi causa fui. 
Comua flens legit ripis Achelous in udis^ • 

Truncaque limosa tempora mersit aqua. 140 

mMnodo tu quaque erut omaiu» t» Pkr^guL Superbe exhibet faeiem p^pula sub 
Mircuie superatQ: credideris dchaHam numere piUre supentite, Forte etiam, 
nomine adulterte amieeo, erii cmtitur, Deianira JEtoUde repmdiata: Hfmenirftade 
eopulabit cerpora impudica loles Eur^doe et dementi» Aleida, AnimuBhorret 
recordationCf et tremor dieeurrit per membray et manue torpensjaeet ineinu, AmaeH 
me quoque cum midtief eed amasti me eineflagUio: ne del/atf bie tibi eaueafiu cer* 
tamMnis. Ackdou» kusrymans sustuUt conwa in rtpta humidis, et condidit tempora 



•^^^*^^^^^^*^ 



—120 Suhi&mie wb eoiutaDter scripti. Alter taroen Mc. tublUme ah^ EditQin 
▼algo sukUmie vt, — ISl Et puiea P. cnm Gu. 2. Valgo expuJea, Donza conj. 
Forsan et expulsa, et aic Gu. 1. — 1S3 Eurytidos vnlg. omisso 911«. Helm. lolee^ 
Alcida fortis uS^ipu, et ineani P. aliiqne Donnnlii. — 184 Gn. 2. cnm al. /or« 
HNMiff. Al. jungit, — 135 Mendose bic P. frigidosque, — 139 Ripie tn udie Ar. 
et Me. item Go. 1. etS. P. rtjnatjt imie, Vnlgo rapidis Achelous in undis, — 

NOTiE 

120 Sub Herade] Id eat, Hercule 130 Comua] Alterum tantam Her* 

^lcto ita Tolente. cnles perfregit. 

130 (Eehaliam] Id est, Quilibet Aeheloue'] Flliaa fuit Oceani et Ter- 
crederet lolen triompbare ; non pa- re, ▼el, nt alii volnnt, Tbetidis ; cui 
trem mortoum, patriamqne snbver- conceaserat mater, nt cum adversario 
^am es$e, pngnans quam vellet formam indner 

131 JEtolide'] ^tolis regis filia. ret. Cum Hercale itaqne propter 
183 Eurytidpepie] loles^ Euryti fi^ Deianiram congressns, primo ser- 

Jm, pentis, deinde sab Tanri fprroa latoit ; 

134 Famoeue] Turpi conjugio in- victosqne tandem in Acbeloum fln* 
famatua. men sese abdidit. Cujns fabuloe ez- 

135 Fugit admonitu] Recordatione positionem prolixe apud omnea My* 
horriet, et propemodnm a me reeedit. tbologos reperies : de qua etlam in . 

137 ^SiMcrtnitne] Qoia legitima fuit Metamorpb. aiiquid postea dicerans. 
nxor. 140 Tnmeaque] Dextero coma ab* 

138 Bie] Primum cum Acheloo, acisso» 

deiade cam Neaso Centaaro. Tempera] Non tempora modO| aot 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. BP18T« IX. 178 

Semivir occubmt in letifero Eveno 

Nessas ; et iofecit sanguis eqninns aqnas. 
Se^ qnid ego haec refero ? scribenti nnntia Yenit 

Fama^ yirum tunic» tabe perire meaQ. 
Hei mihi ! quid feci ? quo me furor egit amantem t 145 

Impia quid dubitas Deianira mori? 
An tuus in media conjux lacerabitur (Eta ? 

Tn, sceleris tanti cansa, s.nperstes eris ? 
Si quid adhuc habeo facti, cur Herculis uxor 

Credar ; conjagii mors mihi pignus erit. 150 

Tu quoque cognosces in me, Meleagre, sororem. 

Impia quid dubitas Deianira mori? 

wniUata aqva luhtlenta. Neasu» aemmr ceeidit in Emna miortifero ; et erwr 
epamu tinxit aqma, Sed quamobrem hac reeerdor 9 Fama nuntim vemt ^kenHy 
maritnm interhre veneno tunica mea, Hei miki! qaid egi?'qno impetue abttuUi 
amantem 7 Scelesta Deianiraf qumnebrem ewutari» obire 7 An tuu» maritu» tfit- 
eetpHw in media <Etn 7 Tu eau»a tanti Jtagitii vive» ? Si kabeo adkue aliquid 
admiaeiy ekr diear cor^ux HercuU»y olritu» erit miki fignu» connubii: Meteagre^ 
agnooeea tu etimn in me aororem* Sceleata Deianiray ^fldd eunctetria mori-? Heu 



141 Vnlgo occii&ttjl vi Lemiferoque veneno» Alter Me. in Lerntroque veifeno» 
Scr. aub lauriferoque teneno, NonnnlH Lermei tabe veneni ; vel trojeclua terga 
aagitta. P. a mann pr. in letifero vtneno ; iiDde Heins. corr. Semifer occubuit 
M lettfero Eteno. Gn. 3. m Unifero eveneno, Semifer est in qnatiior scriptis. 
^143 On. 1. koc rc/eram.— 144 Tabe Gu. 1. et S. cnm melior. Viilgo labe» 
— 145 R. ced. qui» mefuror, — 147 Gii. 1. a maau pr, jaetabUur CEta,— 14» P. 
Ou. 1. 2. 8. et Helm. cum miiltis al. viva auperttes, — 149 Vnlgo Et quid: P. 
£i quid ; nnde Heins. corr. Si quid.— 160 Gu. 2. 3. 4. et Heim. cnm al. mora 

NOTJE 

capnt, sed se totnm in flnvinm prflect- ter se mnlierem attin|^at Hercnles^ 

pitavit. Minntas vero ejusmodi fi- velit babere, ejns tunicam sangnine^ 

gnraSy qnibns assneti snmns, nihil est qni ex vninere, per sagittam fluebaty 

opns indicare. intingere properet. Credula mnlter^ 

141 Semivir] Centaums Nessus; clam Hercnle, qnod erat mandatum 

qni Deianiney qnara transvehebat, perflcit; deinde, cum ejus amores 

Thn facere aggressns, ab Hercnle sa- cognovisset» tnnicam illam sacrifica- 

gitta transfixns est. tnro per Lychani famnlnm milit: 

( Eveno] Evenns, flnvius est JBtolis. quam non priiis ille indnit, qnam tabo 

144 Tuniem tabe] Cruore Lemaei consnrotus, et in fnrorem actns, tan- 

MrpeBtis et Centauri Nessi tnfects. dem in pyram sese conjicere coactns 

Haec est vero fabula : Cum se mor- est. 

tvam vid^ret' Nessns, ut mortem ul- 145 Quo me] Qneritnr, qnod ma* 

cisceretur Beianiram ad se vocat, di- rito cansam mortis pnebnerit. 

^tqne, ai ^pUltram, qno nullam pne* , 147 OSta] In eo IheitaHai mosto» 



Digitized by 



Google 



m 



V. OVIDII 2f A80N18 



Heu devota domns ! solio sedet Agrios alto : 

CEnea desertum nuda senecta premit. 
Exulat ignotis Tydeus germanus in oris: 155 

Alter fatali vivus in igne fiiit. 
Exegit ferrum sna per praDCordia mater. 

Impia quid dubitas 'Deianira mori ? 
Dcprecor hoc unum» per jura sacerrima lecti, 

Ne videar fatis insidiatiei tuis. 160 

NessuSy ut est avidum percussus arundine pectns, 

Hic, dixit, vires sanguis amoris habet. 

dmmtt hsfelix ! Agrius premU tolivm excelsujn: teneeta tpoliata wrget (Enetide» 
stUuhm, Tydeusfrater profugua htet in orbe incogvito, AUer vituMfuii in igne. 
Mater trangfixit aua viscera glaJio. Impia Deianira, quamohrem differe mori ? 
Hoe unmmpreeihu» amo/ir»r, perjura Mcrtttiuitna tori ; ne eredar struxisse inndias 
feMa hiM. NessuB^ fotiquam fuU vutneratus pectus eupidum sagittUf Hic eru/sr^ H* 



mea, — 15S Valgo legitnr flcrtor olfo; P. aerios; nncle Heins. emend. jfgrMM^ 
ct iic On. omnes. — 154 A\. kmga seuetia.-r-mfiVxQ igustis Heins. "vnU hm 
chiis, — 166 Latetmendum. Me. missus in igne fuit : an, rtnis tii r^ periif 
Heins. Toriusfuii conj. Francins : D. rtni« in igne ftuU,—ieo Fatis quatuor 
Heios. et Gu. S. Alii thalamis, ot Gu. 2. Ou. 1. cum P. et al. titulis. Al. nodrig 



NOT£ 



oraenli monito, constmcta est pyra, 
in qnam Hercolis ascendit, et morta- 
litatem reliqnit. 

149 58 qi^ Id est, Si qnid dig- 
nnm lande snperest. 

151 Coguosees] Qnia, sicot tn, prop- 
ter Aulantam conjngem, ego, prop- 
t«r Hercnlem, mortem oppeiam. 
. 152 /aipta] Versos iiitercalarts di- 
pilnr, qni ai»pe interponitnr. 
. 153 Betota] Exitio destinata. 
; A^rwi] Frater CBnei, qni post hu- 
jus dissipatam domnm regnum iuva* 
lit ; qood nnnc deflet Deianira. 

154 iEnea] Accnsativns Grsecns. 

155 T^deus] Hie, patmo, ▼el, ut 
Hyginns ^ribit, fratre Menalippo 
ioterfecto, ad Arglvornm regem A« 
drastnm profngit, cujoa iliim Dei- 
pirilen nxoreoi dnxit. 



projecto in ignem, a matre Altbtea, 
fatali sttpite, qnoeum ipsins vitam 
Parcse coiligaverant, intestino simol 
igne consumtum Poetas volnemnt. 

157 Exrgit] Sese ipsa gladio, p<e- 
nitentia interfecti filii, vei, ut Dto- 
donis scribit, laqneo peremit. 

159 Deprecor] A me averto, qood 
fecisse ne credideris. 

1<K) Faiis] Mortem tibi intentass« 
ne videar. Alii liabent thakms; nt 
sit sensns, Deianiram non oo tntiictB 
misisse, nt peiiicem una cnm Herc«l« 
tolleret. 

161 ^vidviii] Niroio amore insa- 



Pereussu» peetus] Phraaia Gr»ca. 
Aruadia*] Sagitta. 
162 Kirfsl Id eat, Ad 
potest inipellere. Ovidins 

. IX, * Veintimttmeauioria.' 



Digitized by 



Google 



HEROIDM. RPlfiT. K. V7 

IBita Nesseo nW tibi lex.ta ^«iieiio. 

Impia qaid dabitas Deianiramoril 
Jamque vale^ seniorqiie pater, germanaqiie Gorge, 166 

Et patria, et patii» frater ademte tace ; 
Et ta, lox ocalis hodierna ooYissima nostris, 

Virqae, (sed o possis !) et puer Hylle, yale. 

fM<, kabet frim tmat&nam, Min Hhi vntm iaffHmm UA^ Nemt^, ImfU Jleia. 
1^^ fmmmbrmn €umitari$ obire? Jamq^ mU, et paUr prtmeetiar, et eerwr Garge^ 
et jMtfrta, ei fraier eablate jiatnat tua. Et (ic, diee Aodicnia, uUima ocnltt noeififf 
et mante, (eed opoeeief) et pu$r Bf^, ««le. 



tarie. Editio prisca tetie i«rif.— M8 Pr» Naeeeo SUku. aiaklMit £m€*.- 
160 Gvu 2. et 4. cum «1« «tf<r.-^168 lidem eed vii paiM 

NOTJB 

165 Jamque «^] Laijveo paretey Praieri f^vs». 
snMSslatat. 168 Pssiif] Valere^tcU. 

166 Patria] CalydMi. 



EPISTOLA X. 



ARIADNE THE8EO. 



ARGUMENTUM. 

HiNOS Jovb et ^Eatopm ffiins, Cretensis rec, ob Androgeum flliom ab Athe* 
nieasibns dolose occisum, lllos taodem post acria bella coegit, nt sibi pce- 

^ oas penderent, et qnidem qootannis pneros septem et totidem vli^nes 
mitterenty nt Minotanro, qnem arte Daedali Pasiphae cx tanro gennerat* 
dnm ejns maritns Minos cnm Atheniensibns bellum •gereret, devorandi 
traderentnr. Cnm vero sors Tbeseo contigissety ab Ariadne edoctns est, 
• qnonam pacto, interfecto Minotanro^ ex Labyrintheis amlMgibus egrede* 
retnr, < Errabnnda regens tenni vestigia filo/ ot ait-Catnllns. Tbeaena 
«■Um^Creta cum Ariadne et Pliaedra discedens» io Naxon insnlam delalna 
est ; nbi a Baccho monitos, nt Ariadnen relinqueret. Qni Dei veee |mp- 
cnli«i> aMnimo «omno aopltMnf eliqniA, lUa «i^eigefactalMM^optlloluii 
IMph. et Var. Cta». Ooid, M 



Digitized by 



Google 



178 P. OVIDII NASONia 

•cripsit, io qua cradelitatem Thesei ac duritiein accusans, iromemoreiil 
beoeiicioram eom appeUat; post multas <|uerelas rogat, ut cooversaoave 
redeat. 

JVf iTius inveni^ quara te^ genus omne ferarum ; 

Credita non uUi, quam tibi, pejus erara. 
Qu8e legis^ ex illo^ Theseu, tibi Uttore mitto ; 

Unde tuam sine me vela tulere ratem : 
In quo me somnusque meus male prodidit, et tu, 6 

Per facinus somnis insidiate meis* 
Tempus erat, vitrea quo primum terra pruina 

Spargitur, et tectse fronde queruntor aves : 
Incertum vigilans, a somno languida, movi 

Thesea pressuras semisupina manus. 10 

NuUus erat : referoque manus, iterumque retento, 

Perque tonim moveo brachia : nullus erat. 
Excussere metus somnum : conterrita surgo ; 

Membraque sunt viduo praecipitata toro. 
Protinus adductis sonuernnt pectora pahnis ; 15 

Utque erat a somno turbida^ rapta coma est« 

Experta sum onuie geinu ferarum leniuM giuim ie: ntm i^feliciMe eMSfvam pof«- 
rom eomrnUH quam Hbu Mitto tibi qua legiMf Theeeu, ex Uio lUtorej ex quo tela 
abripuenmt tuam navem, /n 9110 et somnM» meua me male perdiditf et tu imidiate 
perjlagitium »omni$ meis. Tempue eratf quo humu» tegUur pruina vitrea, et tme» 
rami» velata eonqueruntmr, Vix experrecta, torpen» a »omnOf »emi»upina movi ma- 
mu» amplexura» Tkeeeum, Non aderat : et refero nuuiiu, et iierum quntrito, et agito 
lacerto» per leetum : nullu» erat. Timor proturbamt eomnum. Tremefacta erigor : 
et artu» »unt d^ecti leeto deetituto, Statim mea peetora aonum reddiderunt immi- 
611S in^^i»: et capiUif ut erant co^fuei e »omno, sant dUaniati, LunafuUit: atpi^ 



*>^»»«»^»<»^'*S»^^ 



lo Go. 1. dtsticha tria priora sic traospoouotur, ut tertium locnm teoeat 
quod io vnlgatis primum, idque pr«cedat sccuodum et tertium vulgatarnm» 
-^ Al. QuamUgie.S AI. Pro facinu» — 9 AI. an »omno, ut Gu. 4. Heios. 
coi^. ac8omno. — 10 Gu. 3. cum al. pren<iirdfl. Semisupina ex emeod. Heios« 
Codd. semjjopt^a Sa. prodiversa lect »emi»epuUa,—lQ Gu. S. e »onma, margo 

NOTJE 

Ariadne^ Mioois fllia. stomacho sit istud legeodum. 

Theeeo'] Fuit Theseus ^gei, regis VUrea] Vitro similis. Autnmnale 

AtheoiensU, filins. tcmpus describit. 

6 Per faeimt»] Alu habent, prok 9 /acertam i^iloiit] Id est, Neseio^ 

/W**"' an vifilarem. 

r Tempm$rafl Yido pa uoa com 10 JUeed] Accasat. Qntcn», 



Digitized by 



Google 



HEROIDBS. BPIST, X. 179 

Luna fuit ; specto, si qaid, nisi littora^ cernam : 

Quod yideant oculi, nil, nisi littus, habent. 
Nunc huc, nunc illuc» et utroque» sine ordine, curro : 

Alta puellares tardat aroia pedes. 20 

tnterea toto clamanti littore^ Theseu, 

Beddebant nomen concava saxa tuum : 
£t quoties ego te, toties locus ipse vocabat : 

Ipse locus miserae ferre volebat opem. 
Mons fuit ; apparent frutices in vertice rari ; 25 

Hinc scopulus raucis pendet adesus aqais. 
Adscendo» (vires animus dabat^) atque ita late 

^quora prospectn metior alta meo. 
Inde cgo (nam ventis quoque sum crudelibus usa) 

Vidi praecipiti carbasa tenta noto. 30 

Aut yidi ; aut etiam, cum me vidisse putarem, 

Frigidior glacie demanimisque fui* 



rio, «t gmd ti^eam^ prater Uttora, Ckuli nihU inwetdunif qwd oMpiciaiUy mH 
Uttut. Nune hue^ nuuc iUuCf et utroque /eror iine ratione : arena eumulata remora» 
tur pedee virgineos, Interea rupes eava rtferebant namen tuumy mihi vociferanti 
toto ttttore, Theeeu : et auoties ego te, te toiiet ipte locue citabat, Ipte locu» volef 
hai auxiUum prabere tftfeUci, Mon$ e^it ; frutieet pauei cemuutur in cacumiue ; 
Bcopi^ autem eavatut aquit obttrepentibut immiuet, Ateentu tupero^ auimut n^* 
Jleiebut nret: atque ita vatte luttro meo prospectu profimda maria» Inde ego 
aspexi vela i^flata auttro rapido ; (nam qfiicta tum quoque tavit veniit.) Ve^ 
atpexi; vel etiamj eum arbitrarer me atpexittCy /ui frigidior glacie et temiviva^ 

Benmr. rupta eama, — 18 Oa. 8. cnm tribiis Hetns. littut erat, — 19 Retroque, 
l^el, iterumque tine erdiney ex Jano Vlitio annotaverat Francins.— 26 Hinc ex- 
eerpta Jnr. cnm al. nonnnllis. Vaigo Nunc: Voss. H«tc: qoataor Htc.-^ 
SO Al. teuta noto, nt On. 1. 2. et 4.— Sl Al. aut eertey quia me viditte pmtam. 
Me. alter dum me viditte putarem, Qninque codd. aut fuerantf quet m. v, p. 
Oiu 1. aut tanquam quet me vHitte putavi : 2. civ^ <f tam eum te vidiste putavi. 

NOTiE 

15 PfofiiitM] Id est, Pectus ex do- 22 jRedde6(iirf] Qo» adeo TlieseQ 
lore et admiratione percussi. ipfto mitiora erant 

16 Turbida'] Incomta. 26 Hinc} Alii JVimc, pro auiem} 
19 Utroque'] Sursnm, deorsum; quomodo, non sine lepore» utantnir 

Dextrorsum, sinistrorsum ; Rursum, aliqnando boni auctores. Quanquaqi 

prorsum ; Huc, et illuc. nonnuUi codices habent Hie ; pU\ 

90 Tardat] Difficile est omnino iu HtK^; Vossianas H|Utf. 
•rena, nisi madida tit, ambnlare. 



Digitized by 



Google 



180 P. OVIDII NA60NIS 

Nec languere dio patitar dolor: excitor illo, 

Excitor ; et somnia Thesea voce voco. 
Quo fogis? exclamo: scelerate, revertere, Theseu ; 95 

Flecte ratem ; numerum non habet iUa suum. 
Haac ego : quod voci deerat, plangore repleboin : 

Verbera cum verbis mixta fuere mei& 
Si non audires, ut saltem cemere posscs^ 

Jactatas late signa dedere manus : 4D 

Candidaque imposui longaa vekmina virgas, 

Scilicet oblitos admonitura mei. 
Jamque oculis ereptus eras : tnm denique flevi ; 

Torpuerant moUes ante dolore gense. 
Quid potius facerent, quam me mea lumina flei^&t, 45 

Postquam desierant vela videre tua? 
Aut ^ diflfusis erravi sola capilUs, 

Qualis ab Ogygio concita Baccba Deo: 



ffee dohr tmit diu torpere. lUo cxctUtor, excutior ; et ecnietUimwui foaee i 
Tkeuum, Qw prorumpis? tociferor: redi^ oceleste T%eseu, Coneerte naem: 
(Ito wfn hidnt iuum mmerum* Hwe ego : planetu compeusabam, quod voci deenU. 
ictui cm\junctifueruid cum meiB verbis, Manus multum concusMt /ecerunt MJcio** 
Kf atdtem posse» intueri, ei non audires, Et testem albam aptaviperticeBy commone* 
/aetwram nempe tos mei obUtos, Jamtfue eras adimius oculis: tum denique in 
/tefHs pronpi. Ocuti teneri prius stupuerant dolore. Quid prius agereni ocuH 
^lneif quttm me Utgerentf postquam destiterunt cemere earbasa tua ? A,ut ego sum 
vagata sola coma sparsa^ qualis Baccha acta a Deo Ogygio : aut prospectans mttre. 



Alii altter. HenBing. conj. Ut vtdt, oiif etiam, cum^ ^T^.—ST Vnlfo Hoe egOp 
quod fwd : P. Heec, — a9 Jun. heee saHem. Burm. conj. ai saUem uk-^^O O» 
Jactantes,—i2 In Gr. erat ammonumenta: inde Heine. conj. oblitis ak memsh 
menta mei.^45 Helm. te mea.--4A 6u. a. cnm P. et quinque al. demriBM.— 

notA 

t6 NkmtfrHm] Qola Uta aberat. intelHge. 

87 Pkmgore} Pectos graviter per- 46 Desierant'] Aiii habent desierem; 

cntiendo. qnod Heinsio placnit. 

41 Velamina'] Quodyis lintenm in* 48 Ogygio'] Tliebano ; ab Ogyge 

teUige. ^ebanornm rege. 

44 Torpueranit'] Cnm antea tota in Baechd] Jam antea mnlierciilarum, 

clam&ndo et plangendo fuisset Ari- Bacrhi furore correptamm, iBsaniaai 

adne/^videnti ratione flere non po- vidimus. 

terat. Deo] Baccho; a matre Semele, 

Gena] P^lpebr» ; nam pto iis eti- Cadmi Thebarom conditoris filia^ 

am attmontor. Per eas vero bculos Thebano dicto. 



Digitized by 



Google 



HSROIDM. BP18T. X. 181 

Ant mare prospiciens in saxo fngida sedi ; 

Qaamqiie lapis sedes» tam lapia ipsa ftii. 50 

Saepe torum repeto, qui nos acceperat ambos ; 

Sed non acceptos exhibiturus erat. 
Et tua, qua posaum^ pro te^ vestigia tango, 

Strataque^ quae membris intepuere tnis. 
Incumbo^ lacr^rmisque toro manante profnsis, 55 

PressimuSy exclamo, te duo ; redde duos. 
Venimus huc ambo ; cnr non discedimus ambol 

Perfide^ pars nostri, lectnlOy major ubi esf? 
Quid faciam ? quo sola ferar ? vacat insula cultu : 

Non hominum video^ non ego facta boum. 60 

Onme latus terrae cingit mare : navita nusquam ; 

Nulla per ambiguas puppis itura vias. 
Finge dari comitesque mihi^ ventosque, ratemque; 

Quid sequar ? accessus terra patema negat. 
X7t rate felioi pacata per sequora labar ; 65 

Temperet ut yentos ^olus ; exul ero. 

gMa Mdi in mfe ; et ipm iamfiU mentmf futm $edik ftiit «umM. Stepe md iee* 
tim redeo, fui aeeepereit noe ambee; eed non erai reddUunu teeepioe. Ei tango^ 
^mmtnm poeiMm, tua vestigia yro te: et veetee, qum eei^aetm fuerani ortukmM tuAe. 
inniterf et Uicrjfmi» efkeie, ieeto rerante, voei/eror, Duo Hfrt imeubuimut : reeiitue 
duoe, Ambo kue aeceenma»y eur nen ambo abimuej Torule iujidey ubi eet par» 
poiiM' noetri? Quidagam? Qaoeameola? Ineulia eet ineula, Ego non iniveor 
ktboree hominumy nen intueor 6omjii. JEquor eireumdai ommem eram terra» Sul- 
Ubi mmia : nuUa nacie eureura per viae incerta». Pone eonOngere mild ei eoemie» 
ei aura» et nacem ; quid incipiam? Solum paiemum negai aditu». Quanquam 
cnrramnavefortunata per maria plaeida; quanquam JEiAumoUiai ventoe; pro- 



»^>»^»»»i^^ 



St Qna poeeum Arg. et excerpta J. Vnlgo qua poe»um.^5 D. tncumboque toro 
laerymi» maaante pr^fuei». — 69 Quo eola meUores, pro ^im tolo. P. vocct cHtto. 
^l Volg. nu»quam <fl.— aS Oo. 2. veniotqH» Mcmidof.-^ L. plaeaia.'— 

VOTJE 

49 Frigida] Kx dolore; deinde ris. 

etiam sazi A-igiditate. 65 Manante] Id est, Rivnlo ex ta- 

50 Sedee] Cni insidebaro. crymis per Jectam carrente. 

6S Et tua] Vide milii, qaieso, qoam 02 AmHgua»] Qaalis est omnis in 

lepide, qaantoque cum affecta, haec mari. Neminem dicit iliac transitu* 

Poeta scripserit. Ipse tibi relictusy rum. 

aut sexum mntasse videaris, si illius 66 Vt'] Ooamvis. 

infUtere vestigiis non reformidave- 60 Motue] Ventorum Deus. 



Digitized by 



Google 



182 .!>. OVIDII NABONIS 

Non ego te, Crete, centam digesta per nrbes, 

Aspiciam, puero cognita terra Jovi. 
Nam pater, et tellus justo regnata parenti, 

Prodita sunt facto, nomina cara, meo : 70 

Cum tibi, ne victor tecto morerere recurvo, 

Quse regerent passus, pro duce fila dedi : 
Cum mihi dicebas, Per ego ipsa pericula juro, 

Te fore, dum nostrum vivet nterque, meam. 
Vivimus ; et non sam, Theseu, tua : si modo vivis, 75 

Fcemina, perjuri fraude sepulta viri. 
Me quoque» qua fratrem» mactasses, improbe, clava : 

Esset, quam dederas, morte soluta fides. 

fuga ero, Ego ie mm videbOf Creiaj ditUa per cewhm oppiday ierm maa Jovi 
puero, Nam paier, et ierra dominaia tequo pairi^ nomina dilecia, prodita nmH 
meofaeinore: eum iibi exhibuifilapro direciore^ qua modumfacereni tnis^emi^tt^ 
ne vicior interire$ tn domo perpkxa^ Cum mihi dieeboB^ Ego juro per ipea dberi- 
mina iefuiuram meam, quamdiu uierque nostrum viiafrueiur, Viiafruimur ; H 
non eum tua, Tke$eu : n taliem viiafruerie, o puella, perdita dolo mariii peijuri. 
Me quoque inierfecisaety perfide, cUsva qua frairem. Fidee, quam vovera», guei 



6G P. Eulo$, Heins. mavnlt Molo$,^67 Ou. 2. cnm Jnn. eenium di^eia: 
unde Heins. conj. disaepia, — 69 Mor. unas Ei paier: alter cnm P. Aipaier* 
Oo. 8. et 4. cum P, a niann sec. et qninqne al. parente. — 70 Voss. euninaeio» 
Oa. 2. etHelm. aunifato,--!! Kurfor P. et dao alii. \u\go vietuM.—7Z Vnlico 
Tu mikL Or. i$ta pmc.~74 On. 2. S. 4. et Helm. vivat.—lS Vulgo modo vivit; 
quomodo On. 1. a mann prima et 4. — 76 Tnrbant admodnm exarati codd. 
auorom Pal. et qnidam alii hic habent eoluta, et sequenti pentametro eepulta 
fidee: (ut et habet utrobiqne "aepuUa Mor. nnniy et Vosi.) quse tranipositio 

KOT/E 

67 NoK ego"] Maximnm affectum 75 iSi modo etvt«] Hcc babet cor- 
habet hiec recordatto. rectio mnltam emphasim, magnnm- 

C€nJtum\ Hec fama de centum qne affectnm. 

Crete nrbibns, ez Homero invalnit ; 76 SepuUa] Pronns perdita. Ita 

qnam veram fnisse, non facile credi- et Terentins alicubi. 

derimy nisi etiam vicos annnmerave* 77 Fratrem] Minotanmm. 

ris. Mactaiae$'\ Deeit irttJiaiii. Utinam 

68 Cogniia\ Quia ibi notritns foit. me interfecisiei. 

69 JuMto'] Quamobrem apud infe- 78 Sehda] Qnia tantnm, dum nter- 
ros jndex. qne viveret fidem inam dederat Tbe- 

70 Cara] Pater et Pairia nomina leoi. Ingeniosum vero est istnd ; 
carm lont. quaii tantum nefai ille patraTerit, ut 

71 Victor] Snperatp Minotauro. interfecta coi^uge fidem lervasie vi* 
Alii habent victua, deretur. 

Recurvo] LabTrintbi periphraiis. 



Digitized by 



Google 



HBROIDXS. BPI6T. X. 183 

Nunc ego non tantam» qnte snm piussara» recordor ; 

Sed qasBcomque potest ulla relicta pati« 80 

Occurrant animo pereondi mille %ara&: 

Morsque minns poenae, qaam mora mortis, babet 
^ Jam jam yentoros aut bac» ant suspicor illac^ 

Qui lanient avido viscera dente, lupos« 
FoTsitan et fulvos tellos alat ista leones : 85 

Qois scity an hasc saevas tigridas insola habett 
Et fireta dicuntor magnas expellere phocas : 

Quid vetat et gladios per latas ire meom ? 
Tantam ne religer dora captiva catena ; 

Neve traham serva grandia pensa manu; 90 

Cui pater est Minos, cui mater filia Pho&bi ; 

Qttodque magis memini, qo» tibi pacta fui« 
Si mare^ si terras^ porrectaquelittora vidi ; 

Multa mihi teme» mnlta minantur aquce« 
Coelum restabat : timeo simulacra Deorum. 95 

Destituor rapidis praeda cibusque feris« 

HheraiamMi€. Ntmeegonon tmUHm eogiiOy qua mm Uiwra; eedqiMMm^ 
mUa deetituiu poieet experiri, MiUe modi pereundi «lifno o^veroantwr: et more 
kal»et nmau euppliciiy quam dilatio mortie. Mentem tubit lupoejamjam accetturoo 
aui hacy aut illac, qui diacerpant prteeordia dente famelico. ForeiiaM itta terra 
mutriat etiam leonetjulvot, Cui pertpectum^ an Jkitc imiula alat crudelet tigridetf 
Maria etiam perkibentur immUtere ingeniet miulot, Quid obttai entet eiiam 
mUgi per kUut meum? Tonfiiiii ne eapta eontiringar tavit mncuUt; neve term 
utanu penta tngentia diducam, ego, cui Minot ett pater, cuiJUia Pkeebi mater ; tt 

Sod ampliut recordor^ qua tiln promitta fui. Si atpexi mare^ m ierrat et vaMa 
tora ; terra mihi inteniant mvtta, aqwt muUot CeBktm tupererat : iii«<iid laM- 
ginet Deorum, Deteror in rapinam et etcam ferit fiarentibut, Seu riri celebrant 



convenientior Poetae qnibnsdam videtnr. — 85 Atai P. et Sa« AHa On. S. 
Cod. D. parii. Vnlgo oli*.— 86 Al. an luec tcevat intuia tigret kabet: P.anet 
keec tigridet i. k. Mor. an kae tigret intuta teevafefat: Me. an kae tetvat fert 
guoque ierra tigree. Heins. conj. an et tava tigride Dta vaeet. — 02 Barm. ma^ 
ynlt Quoque magit merui: in £d. pr. Quoquemagit memini. Cod. D. miptoyiit. 
— 03 Heins. vult Seu mare^'teu terrat, porrectaoe lii. vid. — 05 In Or. /erarum 

NOM 

81 Pigurm] Mortis geneni. tnr, anctore Plinio. 

87 ExpeUere'] In siccum mltter«. Pkoeat'] Yitulos marinos. 

lo terra vero vivere, spirare, pra 80 Gladiot'] Cojnsvis advenae. 

aliifl etiam omnibns animalibus gra- 01 FUia Pkeebi] Pasipbae. Vnlt 

vissimo somno dormire Phpctt dicun- maxime indigonm videri^ li ipta Ro* 



Digitized by 



Google 



184 P* OT1DII NA0ONI8 

Sive coliM hri>itaiilc|ii6 virii diffidiiinis illis r 

Extemos didici tesa tiaiere viros. 
Viveret Androgeos utinam : nec facla loisses 

Impia funeribvs, Cecropi terra, tiiis ! .100 

Nec tua mactasset nodoso stipitej Theseii, 

Ardua parte virum dexteray parte bovem ! 
Nec tibi^ quae reditud monstrarent, fila dedissm ; 

Fila per addactas saepe recepta mamis ! 
Non eqnidem miror, si stat victoria teciim, 106 

Strataqne Cretceam beUna tinxit hnmiim. 
Kon poterant figi pT&&coTdia fmea corM : 

Ut te non tegeres, pectore liitiia eras. 
niic tn silices, illic adamanta tnlisti; 

niic^ qni silices, Thesea, vincaty habes. 110 

et execkmi haoc terraaiy eo$ mtpUbm^ Deeepkt doeta mm mehure vine pere- 
grkioe. UiimaM Andregeoe mnpereUe eeeet : nee exeolmeeee faemora impia tmermm 
eadUme^ terra Ceeropi / nee mamie tua in alium eubUttaf Theeeoy intetfecieeet claoa 
mtdoeaf tirum eemibooemy hooem ee miv i ru m f nee tUn prakmeeemJUaf quee oetem-' 
derent regreeeue ; fia reJecia per manue eape admotae ! Non eqmdem etupeoy « 
vietoria ieeum permanety et hellua humi afflieta infecit eolum Creiaum, Dura 
tm wieeera non poterant fodi eomm: fuamquam te mm drfendieeeoy erae seeii- 

iUie gcstut' "" 



rue peetore, Tu geetasti ilUe mom, iUie gcstuti adamaiUa; habee iOie Tho- 



^tr^r^i^»»»»!»»*» 



fn Deorum^W Oo. 1. et S. cmn Arg. rahidie ferle.^ii9 FaeUhdeeee Ob. 1. 
etHeliB. Al. Fata kneeee ytl ttdkeee; faeta tmHeeee^ faeta iuieoet.V. fataim- 
«iKt.— 104 HeiiM. eovi. fUareleeta.-^liM Aliiifyaott hmmmey qoomodo Hels. 
0«. 9. ft. 4: 6t 1. « gloMat Idem o mana pr. teadt hum. Mnlti tinsai^ 
lOS Cod. D. eom tribos uL Ut tuanon iegeree peetora.^W Volg. hic ntroqoe 

NOTJE 

l^ fiHa« aUlsqQe gaodens titolia» ser* 100 FumrUme} Poerorom et poei- 

▼irecogator. laram aeptem; qood aoDnom erat 

t5 AcrtoM] Qood contra me oon Athenienaiom, erga M ineem, triba> 

wset. tom, MinotaDro tradendom. 

Sfnntldcra] FigonM, in qoas illi se Cecrop(\ Attica, a Cecrope Atfae- 

dicootdr mntare. niensiom rege. Hle vero eit Tocati- 

96 XtfM] A Theseo liospite, qoi voi Onecoa, a forma patronymica 

Cret» mihi impoioit, meqoe liic reli- Ceeropiey idoe. 

q«it. 101 Nodoeo etipite^ Clava, qoa nte- 

90 Andregeoe'] ]>e qoo in argomen- bator Tlieaens. 

to^ Xo nge Tero^ mnliemm roore^ ma- 102 Parte otnn»] Miootanmm. 

tenm anomm canMm repetit Ari- 107 C«rmi] Minotanri 

•^ ' 108 C/«] Qnamria,. 



Digitized by 



Google 



HBBOIDB8. BVI8T* X. ^8| 

Cradeles somni, qnid me tesiiistiB inerten 1 

At semel aBtema nocte piemeBda fni. 
Vos qaoqne^ cradeles Teatiy niminmqm paiati, 

Flaminaque in laciymas officiosa meas. 
Dextera crodelis» qv» me fratremqae neca^t : lU 

Et data poscenti, nomen inane, fides* 
In me jorarant somnus, ventnsqae» fidesqoe : 

Prodita snm caasis ana poella tribos. 
firgfo ego nec lacrymas matris moritara Tidebo; 

Nec, mea qai digitas faimina coodat» erit ? 120 

Spiritas infelix peregrinas ibit in auras^ 

Nec positos artas angaet amica manasl 
Ossa saperstabant Tohicres inhomata marinael 

Haec sant offioiis digna sepalcra meis? 
Ibis Cecropios portas, patriaqae receptas 126 

Cum steteris urbis celsas in aree tu»> 

HWh q^ dwrior tii ioxU. Sonau cmdelw, enr me ignanam rdhmiiU7 Im- 
mo iemel obruenda fui nocte atema. Vo$ quoque, ventt oam^ ei wmu ex- 
pediH; ei flatua obaequiosi in meot fteiua, Manua Mva, jpue occtdii m€ et 
gemummn: ei fide» obeiiHcia mibi peienti nomen vanum. Scmmu ei ventuB et 
JUee coi^averunt tn me. Una pudla perdUa eum trUm» caueu. Erfopentwa 
neque atpiciamfleiu» matrie ; nec dabUur, ^ttt claudat ocuhe meos dtgttta f Anma 
miaera/ereiurinaerem ignatum: nee manua amica condUi membra compoaOaj 
Auea maritinue inmatent oanhua meis inaepuliia? Hac aepukra tmidHna o6«j. 
qummeU? Tangeaportua Cecropioa: et redux in patriamy cum aubhnua conatu 



locoiOirclegebatnrpro «tc— 111 Tres codd. qui me. Pal. «J.—lia Unni 
Mor. tenenda /ni.— 115 Heios. mallet dextraque.-^U^ Helm. PeriMa aum.^ 
120 DigituBScT, etPal. Vulgo digUU.--l2A Gu. 1. Dumatet. Urbta celaiutn 
«v< P. a manu sec. etieptem alii. Vulgo iurbie ceUua honore^ qnomodo Gu. 
2. et 4. com Uelm. L. urbUeeUua in •re.. Octo iurbie celaua m arce. Totidem 

NOTJE 

111 iSbmtit] In somnnm invehitor, Videbo^ Qnod alicojns ewet wUtil. 
quo retenta est, dum Theseus abiret. 121 PerfgrtiMit] Hic volunt argoti 

112 At] Correcrio e»t ingeniosa! quiddam videri ; at alieno loco, «tl 
qoaai «ieal, Immo in ttteroum de- qoidem videtor: pnellari enim lim- 
bniMem dormire. plicitate et molUtia i»tud arbitror ab 

114 Flamimf] Veatomm flatna. Ariadne dictnm. 

115 Nomem tMite] Fide», si non 12» Omo] Dicit, se avibn» lanU- 
Mrretsr, «tt )NPoft0to nomen inane* tum iri. 

119 Ergo] Concludenti» non e»t 124 OJ>l<?ttf] Erga te, Theseu. Iro» 

boc loe* pnrtlcala, »ed indignanti». nia e»t, cnm eaprobratione, 

Ingemlaclt, et Ingeminat Ariadne, 125 ibU] Et iatud cnm maxlM 

quod iB illa insiila 90la ilt moritora. «ffectn et iAvidia e»t coi^mictanL 



Digitized by 



Google 



166 . P. OVIDII NASONI&r 

£t bene nairarii^ letam taurique virique, 

Sectaque per dubias saxea tecta vias ; 
Me quoque narrato sola tellure relictam : 

Non ego sum titulis surripienda tuis. 130 

Nec pater est Mgeus ; nec tu Pittheidos MHbiad 

Filius : auctores saxa fretumque tui. 
Di facerent^ ut me summa de puppe videres I 

MoTisset vultus mcesta figura tuos. 
Nunc quoque non oculis^ sed^ qua potes, aspice mente 135 

Haerentem scopulo^ quem vaga pulsat aqua 
Aspice demissos lugentis in ore capillos; 

Et tunicas lacrymis^ sicut ab imbre» graves. 
Corpus, ut impulsae segetes Aquilonibus, horret : 

Literaque articulo pressa tremente labat, 140 

Non te per meritum^ quoniam male cessit^ adoro : 

Debita sit facto gratia nulla meo. 

terU in arce urhU iua, et bene retideru martem et tauri et virif et dontttm tapideam 
divisamj^er tuu ambiguag; refer me qvwiwe destituiam in ierra deteria : ego nan 
nint diaaimxiUmda iui» ehgii», Nec pater eet JEgeu»; tuJiUut Mtkra Piiiheidoe: 
ecopuU et mare snnt tui parentet, tJtiaam Dti praetarentt ui me a»p%eere$ de 
suprema puppe / trisiia spedeaftexisset tuoa ocuha, Nune etiam intuere non ocuUa^ 
aed animo, quo tibi licet, staniem tcopuloy cuiaqua incerta obstrepit, Ceme comam 
apartamper vuliut mcerentit; et veatet ponderoaaa lucrymi8f tanquam a pbwia, 
Corput tremUf ut tigetes aet<e Borea: et Utera tignata digito trepidanie vaciOat, 
Non teprecor per bentfidumy quandoquidem male ceaait: gratia nuUa ait debita 



^r^>#«#«^^«^^<^^<^^ 



Heins. item On. 1. et 3. turbce celaua in ore, Qninque m orfre.— 127 On. omoes 
et Helm. narrabia. — 120 Sola qnidam codd. Plerique aolam, — ISO V. wsct- 
pienda\ in cujns ora Mexdpienda: qnod posterios Heinsio non displicet — 
1S8 Jnn. de rupe, — 155 On. 2. quod poiea. — 187 In ore qnatuor libri Heins. 
Vulgo more. Leid. tugentum mare,— 141 R. CeaaU, adortor^ pro adhortor, — 

NOT^ 

128 Saxee^ Labyrinthom. ejns verba movent. 

180 ^Toii egol Vehemens eet Iro* 189 HerrH] Frigore, timore, do* 
nia. lore. 

181 ^rsepaierJJamaperteuKligna- 140 Artieuki\ Digito, 

tionem prodit. 141 MaU ceaaUI Maie euim bene- 

PUtheidatl Pitthens ^thrae pater iicia In Theseom iogrttom coUocai* 

fnit. vcrat 

183 JHfacereni'] Utinam adde : De- Adero'] Refertnr verbnm istnd ad 
indeySfdssaU pro/dcfmtf intellige. seqnens» verso epistolsB peooltinoi 

184 MmBuaei] Certe; uaoi ipsa JM« ; « Ftecte ratem/ &c. 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. fiPlST. XI. 187 

Sed nec pcena qnidem : si non ego cansa salntis, 

Non tamen est^ cur sis tu mihi causa necis. 
Has tibi, plangendo lugubria pectora lassas, 145 

Infelix tendo trans freta longa manus. 
Bos tibi^ qui superant^ ostendo moesta capillos. 

Per lacrymas oro, quas tua facta movent ; 
Flecte ratem^ Theseu, yersoque relabere velo. ' 

Si prius occidero^ tu tamen ossa leges. 150 

^^fieio meo. Sed nec malum quidem, Si ego non fui covm ealuiia^ non ett t^menf 
tur iu eia mHU cauea mtniia. Misera pcrrigo iibi trane vaaia maria manue defeeeoM 
htndendo nueeta peetora, Triatii exhiheo hoa eapiUoSt qui a up e ra nnt Rago pet 
laenfmaa^mtaatuafacinoraeHciunt: conxerte navemy Tkeaeu; et revertere^ veni^ 
nmtata, & jniua oceubuero ; tu tamen coUiges o$aa. 



^»»^»»^»^^^>»^»^»^ 



149 Gn. 1. cnm P. et qninqoe a1. Heinfi. ne peena quidem, Unus Mor. n^^ 
yom. quidem,-^\4J 6u. ft. Hoa quaque. Bnmi. conj. obteuto cap,— 149 Veh 
Bas. Vnlgo vento, Or. pro var. lect. curau,— 150 Legea Me. et tres al. Reliqui 
ferea, 

NOTiE 

143 Facto] BeneficiOy quo te ex 149 Flecte] Ail me coDTerte. 

labyrintlii erroribns extraxi. 160 Legea'] Alii liabent/rrM. Illa 

147 Qvt auperant] Nam ceteros vero non periityUt videtnr metnere; 
avnlst. fuit enim postea Baccbi nxor, et 

148 Fada'] Crndelia, tcilicet; qui translata in calum, nt jam snpra 
Kolam destitnit. Sed vls qusedam ta- vidimus. Quanqnam alia fabnlantur 
tet in voce tua, alU. 



EPISTOLA XK 
CANACE MACAREO. 

AKOUMENTUM. 

Macarxus et Canace, ^li regis ventomm filii, cum. turpiter se amarent, 
et consangninitatis pratextu culpam tegentes concnmberent, Canace filinm 
peperit : qnem cnm clam e regia per nntricem emitteret, nt aleretnr^ in« 
felix infans sno vagitu se avo prodidit. Qni filiorum incensns sceleref 



Digitized by 



Google 



188 P. 0VIDII NASONIS 

innocunininfuitemjusBitcaBibat exponi; et per satellitein Canacfe g\n* 
dium misit, quo illa pro meritis uteretnr ; et le interfecisae creditnr. 6ed 
prinsqtiam moreretur, Macareo, qiii jam in templum Apollinis Delphici 
confiigeraty hac epistola casnm suum narravit, orans, nt expotiti infkntlt 
ossa legat, et nna cnm snis nma componat. 

Si qua tamen caecis errabant scripta litnris ; 

Oblitas a domina^ cffide libellus erit. 
Dextra tenet calamam; strictam tenet altera ferram : 

Et jacet in gremio charta soluta meo. 
HsBC est ^olidos fratri scribentis imago : 5 

Sic videor duro posse placere patri. 
Ipse necis cuperem nostrce spectator adesset, 

Auctorisque oculis exigeretur opus. 
Ut ferus esty multoque suis truculentior Euris, 

Spectasset siccis vulneranostra genis» 10 

Si tamen aliqua aeripta depravata mnt tbteuri^, Hturii ; libellus erit deletue a 
ueee Domina, Dextra movet etylum ; altera habet gladium nudatum; et ekarta 
e$t expUeUa w jtatt mee. Hete est spedee JEoUdoe JcrtAotfif fratri : $k uideor 
plaeere poeee patri $avo, Optarem ipee astaret teetie mortit noetra ; et opu§ pert 
ficerelur in conspectu auctoris. Ut savus est, et multo terribilior suis Eurts^ mdis- 



In mnUis codd. praBmitfitur hoc distichon adnlterinum : JEoUs MoUdes^ 
^uam non habet ipsa^ salutem Mittit, et armata verba notata (a\. seripta notatay vel 
verbalegenda)manu. — l Heins. coi^. latent cacis errantta scripta,—4 Ou. S. 
Et patet. Ou. 4. cam al. ckarta notata,^ Cod. D. diro patri.— 7 Alter Me. 
«ect. Quinque libri adesses.—g Ou. 1. Utque ferus multoque,— 10 Al. Speeta- 

NOTiE 

1 8i qua tamen] Propter istnd ta- caedes Domins, quod epistola litnria 

iii€ii pntaveriiot nonoulliy ioterpola- oblita. 
toris seqnentes duos versns linic epis- 4 Soiuta'] Explicata. 
tolae initium facere : ' JEpWs ^olld», 5 JEotidos] Ue seipsa Canace, JEoli 

qnam non habet ipsa, salotem Mittit, filia, loquitnr. 
et armata verba notata mann.' Frns- 6 Sic] Ense ad meam necem pa- 

tra vero illi : nam, nt £oli filiam sic rato. Patris argnit crudelitatero. ' 
morientem decebat, principio abrup- 8 Auetoria] Patris, scil. qui ensem^ 

to nsa est Canace ; ita ut sensns, non quo se ipna interficeret per satelli- 

verbasupplendasint. Qiiis verosen- tem miserat. 
sns foerit spurii illi duo versns de- Opus] Csedes mea. 
elarant. 10 Spectasset] Alii babent specta- 

Qua] 8i quae epistolae mes partes. ret. 

Caeis] Qnae vix legi possint. Gems] OcullB : ot snpra in Ari- 

B ObUtus] Id esty Id enlpa erit adne. 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BPIST. XI. 



18D 



Scilicct cAt aliqald» cmn sasyis viveie ventfai; 

Ingenio populi conyenit ille sui. 
nie Noto Kephyroqoe» et Sithonio AqaUoni 

Imperat, et pennis, Eure proterre, tuis. 
Imperat (beo) ventis ; tomid» non imperat irm : 15 

Possidet et vitiis regna minora snis. 
Qaid juvat^ admotam per avorara nomina ooAo, 

Inter cognatos posse referre Jovem ? 
Num minus infestom» fenebria mnnera, femim 

Fceminea teneo, noo mea tela^ mann ? 20 



»et plagta n^ttrtu HwH» arrdtf. Nempe etl tilifM vUam agtn emm venH» aeperi» : 
m» r»»p»mdet iwgenio peptUi m\ JU» tMpenaim tenei i» Auetrum »t Fcemumi «C 
Borem Thraeiimf et pemuu tua», gubtolane procax, (Heu !) temperat teuto» ; 
uom temperat iram ferventem: et habet regna miinora Mtf vitii». Qmid prodeot ' 
tablatam eeeio per nmi^nia aoorum po»»e amamerare Jovem inter eonoanguineoo? 
Ann» nunm» tractofeeminia dextra gladium odioeumf donafunettay aema miki wm 



^^^^O^^I^ K ^^irf» 



r»t: P. »p»etat aed.— 10 Nmn mmm» P. 0«. onnea et Helm. Pleriqne Nou »t« 



NOT^ 



11 SeiUeet] Reddit rationem, cnr 
8»Ttts sit pater. Sed Utet qaaedam 
iiidi|[iiatio et Ironia. 

IS PopuX] Venti. 

IS NoUi] Vento a meridie flanti. 

Siepktfroque] Ab occara. 

SSHumo] Threicio, a Sithone monte 
Thradae; qnae OrsciaB et Italiae 
retpectOy ad Septemtrionem vergtt; 
iinde Aquilo teu Boreaa flatus emit- 
tit. 

14 Pemei»] Alati enim levei venti 



Eure] Flat Euros ab ortu. 

16 Tumida] Qom adeo ventis fu- 
rentibuB est acvior. 

latperat] Jam aperte Canaoes dolor 
erumpit. 

16 Pesftdd] Ventoft, quibus tmpe- 
faty pater asperitate et satvitia snpe- 
rat* 

17 Admotam aor/o}^ Vide, quttooy 
^modo granditatem rebus per ver* 



ba Poeta tribuat. Solemns nos dicere 
Gallice, il ett de»cendu d» ia raee de» 
DteuXf et similia. Verins loquinmr ; 
at taata non est dignitas. 

ilroram] Jam videtnr vox ista Itt 
numero plurali rei dignitatem, ut 
versni numemmy addere : qood cob« 
tra ett; nam quo propior Jovem 
Poeta C|macen posnissety eo majo- 
rem fecisset. Potuit aatem, siqni« 
dem» nt qnibusdam piacitum, Jupiter 
pater fuit iEoIi. At, ne quid temere 
in Poetam scripisisse videar, scien- 
dum, quod obscnrnm valde, et parum 
cognitnm sit genos iEoliy diversisst- 
maque de eo scripserint Mytliologt 
Ez qno Poetae opns fuerit forte le«* 
ga avemm et atavomm serie, non 
modo a materna sed et patema par- 
te, nt Canacrn usque ad Jovem atlel- 
leret. 

19 Ferrwm] CUndinmy qoem pater 



Digitized by 



Google 



ItN) P. OVlDtl NA80NIS 

O utinam» Macareu, quae nos commisit in unum, 

Venisset leto serior hora meo ! 
Cur unquam plus me, frater^ quam frater amasti ? 

Et tibiy non debet quod soror esse, fui ? 
Ipsa quoque incalui ; qualemque audire solebam, 25« 

Nescio quem sensi corde tepente Deum. 
Fugerat ore color ; macies adduxerat artus ; 

Sumebant minimos ora coacta cibos. 
Nec somni faciles^ ei nox erat annua nobis ; 

Et gemitam nullo leesa dolore dabam : 30 

Nec cur haec facerem, poteram mihi reddere causam : 

Nec noram, quid amans esset ; at iUud eram. 
Primamalum nutrix animo praesensit anili : 

Prima mihi nutrix, ^Eoli^ dixit, amas. 
Erubui^ gremioque pudor dejecit ocellos : 35 

Haec satis in tacita signa fatentis erant. 
Jamque tumescebant vitiati pondera ventris, 

JSgraque furtiyum membra grayabat onus. 

apia 7 t> vftiiam, Maeareu, horaf q[U€B ntn coegit tn imiifii adveniuet tardior morte 
mea / QiMiiio6reiii, frater^ amaiti me unquam ptua quam frater 7 et tibi fui^ 
qwd germana non dehet ei8e7 Jpuquoque snm ineenm; et mm experta neteio 
quemDeum peetore tepido^ qnalem eonsueveram audire. Color exceeserat facie : 
macieeeontraxeraimembra: orainmtacapiebantmimmumaHmentum, Nec eomni 
levet, et nox erat nofttf longistima: et gemebam nuOo dolore pretoa. Nee poteram 
miki indicare eauttan, eur kac agerem : nec cognoteramy quid etset amane ; at iUud 
eram, Nutrix prima eubodorata est maUun mente aniU ; nutrix prima mihi dixit^ 
JEoU, ama$, Pudore euffusa eum, et pudor demieit ocuhs in sinum. Hac indiaa 
in iUente erant confUentit, Jamique onera uteri temerati turgescebitnt ; et earcina 



^^^^^^S^i^».»^^»» 



nu$, Al. Nee mfoic».— 21 Edd. Ald. Benm. et al. not coi^nxUj contra Mss. 
'>»S7 Adduxerat Qo. S. et Hetm. Vulgo abduxerat, et obduxerat, uti Ou. 4.— 
SO Gu. 4. gemitut.—Zl Vulg. Hoe faeer,—ZZ Dousa legebat pertentU,— 
87 Mor. pondere : unde Burm. conj. Jamque tumetcebam vUiati pondere ventrit^ 

NOTJE 

82 Leto MTtor] Id est, nooqnam verat ; attenua?erat. 

Tenisset, qnn leti cansa. 28 Coaeta] Amore ; qui cibi tollit 

25 Jnealui] Amore incensa fui. appetentiam. 

26 Neteio quem'] Qni ante incogni: 29 Annud] Nox ona, pr» tsdio et 
|Q8 fuerat. arooris impatientia, annus videbatnr. 

Deum] Cupidinem. 26 DejecU] Pudoris proprinm. 

27 Fugerat] Pallent eoim amantes. 86 In taeita] Id est, Ucettace* 
Adduxerat] Coatraxerat ; cormg»- rem, h«c tatis indicabant me amo- 



Digitized by 



Google 



H9ROIOB8, BP18T. :(I. 191 

Qnas mihi oon herbas^ qaae non medicamina nutrix 

Attulit^ audaci sapposuitqne mana« 40 

Ut peoitas nostris (hoc to celavimas unom) 

Visceribus crescens excuteretur onus? 
Ah ! nimium viyax admotis restitit infans 

Artibus> et tecto tutus ab hoste fuit* 
Jam novies erat orta soror pulcherrima Phoebii 45 

Denaque Inciferos Luna movebat equos. 
Nescia quae faceret subitos mihi causa dolores^ 

Et rudis ad partus, et nova miles eram. 
Nec tenui voc^m. Quid^ ait^ tua crimina prodis ? 

Oraque clamantis conscia pressit anus. SO 

Quid faciam infelix ? gemitns dolor edere cogit ; 

Sed timor, et nutrix^ et pudor ipse^ vetant* 
Contineo gemitus^ elapsaque verba reprendo ; 

Et cogor lacrymas combibere ipsa meas. 

mereta impediehat artua nwrbidoa, Quae herboM, quee medieamenta non mihi eski' 
Imit nutrix, et tu^ecit manu temeraria, ut pondue adoleteens prorski dtjiceretur 
neatri$ pracordii»i (tibi oceultarimus hoe unum,) Ah ! faetus nimium vivax /uit 
firmm advemu medieamina adhibita ; et fuit defensus et seeurua ab hotte, Jam 
soror /ormosissima Phcehi erat renovata novies, et luna decima agebat equas luei^ 
feros, Jgnorabam, quce mihi esset causa dolorum subitaneorum^ et eram imperita 
ad partusy et mUes novitia, Nec compescui voeem. Quamobrem, anus inqmt, tua 
profers flagitia? et pariieeps flagitii obstruxit ora exctamantis. Qutd agam^ 
misera 7 Dohr subigit gemere ; sed metus, et nutrix, et ipse pudor fnvhibent^ 
Protimu reprimo gemitus, et voees qua exeiderant : et cogof ipsa absorbere meas 



^^^V^^^^v^sr^x^^ 



Pal. Leid. et Oa. 4. Visceribus nostris. Fr. et Qn. S. exueretwr,^^ Naa- 
ger. et Ciof. conj. At nimium,— 44 Teeto P. Yalgo teetus. Gn. 1. teetis. — 
46 P. Nonaque lue, L. premebat equos. Oronovio placebat Plenaque. Du» Ve- 
nets antiqnny item margo Bersm. et Mycilli, vehebat equos : quidam defen- 
dnnt premebat. — 47 Gu. 1. iV««do.— 50 6r. clausit pro pressii. — 59 Contineo 
tres libri Heins. Vulgo Continuo, Helm. rependo, — 54 Heins. mallet Et eonor, — 



NOTiE 



fepa meom coofiteri. 

97 Timi9eeha:nt'\ Ventremqne adeo 
timidom efficiebant 

98 Fwrtinum\ Fnrto atoproqne 
conceptom. 

Om»] Poer, qoem otero geatabat. 
40 AuAadl Ut qom facinos admit- 
febatt 
AfpMnii^l Utero ad excutienr 



dnm fcetum apposnit. 
41 I7mim] Refertor ad hoc, 

44 Artibus] Medicaminibtu. 
Hoste^ Anoy scil. quflB illom me- 

dicinis qaaesivit interficere. 

45 8oror\ Luna: nonus mensifl loo 
naris praeterierat* 

61 Fa«tam] Pro facerem» 
59 Ueprendo} Reprimo, 



Digitized by 



Google 



lilt 9. OVIDII NAB0MI8 

Mors erat ante oonlos, et open Laoiaa negabct: flft 

Et grave, si morerer^ mors quoque crimen erat. 
Cum superincunibeBSy scissa tunicaque cooiaqiie, 

Pressa refovisti pectora nostra tuis. 
Et mihi, Vive soror, soror o carissima, dixti, 

Vive ; nec unius corpore perde duos. 60 

Spes bona det vires ; fiutri nam nnpta ftitnra es : 

IUiuSj es de qno mater, et uxor eris. 
Mortna (crede mifai) tamen ad tua veilMt revixi ; 

Et positum est uteri crimen onnsque mei. 
Quid tibi grataris ? media sedet MolnB aula : 65 

Crimina snnt oculis snrripienda patris. 
Fmgibns infantem^ ramitsque albentis olivae, 

Et levibus vittis sedula celat aiius ; 

laerymoi. Monerat ffMoadi»; et iMcma reauabat OMxQitm: et obitMterai 
etiamscebuatroXftifatoJwigerer, Cum ntperetratue, vettHnu et cagHUe lamatie^ 
reeal^eeuti nottra pectora/ota tuit, Et mihi dixitti^ Vive toror^ o toror dUeetit' 
tlau^ vive : ntc imterflee duot corpore umut, Bona tpet tuJMat mret: mm^fiUmra 
u uxorfirairit : erit oo^fux ittiut, de quo et mattr* Drfumtta (credt mikij taatem 
txtitata tum ad tua verba: et crimta et pondut alvi mea ett depotUum» Qiuni* 
obrem tiln graiuiarit? JEohtt regmtt midia aula: flagitia tmii tubtraheuda oculit 
patrit. Anut ditigtnt occuUat i^fantem fimgibut et fromHbut oHta caneutitf et 



^»^»»^»»^»»^^»»»» 



§6 Mnlti ti moriar, in his On. S. et 1. a correct Idem n Bann pr. cnm P. ai 
««rior.— 69 Helm. Viot prteor, P. et Ar. aitti: mnlti ez Hcins. rodd. dittL 
—61 Qnidam Heins. Gtrmano mtpta fut, et: On. 2. firatri tu : t,firaint»am: 
4. firatri tit nupta fuiura,^6^ Ita Leid. Vnlgo lUiut, de quo mater et, (P. Oo. 
omnes et plerique al. mater et) uxor m«.--04 Ball. Depotitumqut uieri. On. 
2, Mfero meo.— 07 Fmgibm P. Ceteri frondWut,"^ Codd. Scr. velai aimi.—- 

NOTJS 

55 JLndfw] Jnno ; qnae partnriea- M Duotl Te et fiHnm. 

tibna adewe solet. 62 De f no] Cnjns facto. De selpio 

Negabai^ Fcetnm emittere non po« Macarens loquitnr. 

teram. 65 Qntd tibt] Seipsam alloqnitnr; 

56 Mortquoque'] Qnia crimine ac- qnae, tanqnam de bono aliqno, da 
celerata. partn sno Tisa est loqni : 



57 Stitta] Bz^dolore^ qnod soro- cles ab iEoli cmdelitate immioeret. 
rera ita laborantem videret. Sedet] Qni otiose omniaeirciuiiS|rf« 

58 PresM] Doloribns, scil. dty omnibnsqne proWdet. 

Tuit'] Dixit ipsnm snperlncnbnisse. 67 Frugibm] Mola salaa, qon fai 



Solenras enim, qnos amamns, in do- sacri6ciis ntebcntnr. Ut 

lorum et mortis angnstiis, benevolen- anferpet, sinralaYit amv, ae, qnss ad 

tia et amoris testfficandi caosa, so- rem sacfam fiiciendam reqnlsitn €^ 

landi etiam, amplecti. sent, poitare. 



Digitized by 



Google 



HBftOlDBfl. «PI9T. Xf. I9B 

Bictaqiie Baom^Mit, dkiUlfie precanlia Teiba. 

Dat popvlns sacris/dat pater ipse, viaai. 70 

Jam prope limeD erat : patrias vagitas ad aures 

Venit, et iadicio proditur ille rao. 
Eripit infantem, nieotitaque sacra reyelat 

. ^olus: insiana regia voce sonat. 
TJt mare fit tremuloiD^ tenm cum stringitur aura ; . 75 

ITt quatitur tepido fraxiaa vii^ noto ; 
Sic mea vibrari palleBtia membra videres : . 

Qoassus ab imposito corpore lectus erat. 
Irruit ; et nostrum valgat clamore pudorem : 

Et vix a misero continet oremanus. 80 

Ipsa nihil» praBter lacrymas^ pudibunda profudi : 

Torpuerat gelido lingua retenta metu. 



/ojcttf Zm6tt«: «f oi^ertAwt Mcrii iimulaiUy et profert verba oraniU, Popth 
bu eedit tia tacrU^ ipoe pater eedit. Jam ad lim^ pervenerat : rc^iM peu^ 
traxit ad patrie auree, et iOe detegihir indicio euo. JEobu corripU itrfanr' 
temj et detegit eacrafieta: regia peraonat voce boante, Quemadmodum mart 
trenntf cum raditur vento Uvi; quemadmodum virguUum /raxineum puiaatur 
Auetro calido; eic cemeree meoe artu» pallidoe tremere, CubUe concuiiebatur 
q' auperetrato corpore» Pater irrummty et propalat cUnnore noetrum dedecue: et 
nix abttinet mamu a faeie it^eHet, Ego pudore euffuea nihil niei iaenfmaa 
emiei: tingua etupuerat repreeta timiore frigido. Jamque imperaieerat tenerum 

70 Alter Me. et Fr. Dant pop.^H Gu. 1. com a1. ipse euo.-^JA Bss. voee 
ionat. — 76 AK trepido noto, Gr. rapido L. cnm tribiu al. Heins, tremulo,'^ 
77 Umis R. Sic mtat. — 80 Francias malebat a inuerfv.— 82 P. et alter Mor. getp- 

68 Ft^^it] Fascilfl ; quibuB victimse 75 FU tremulum] Fremlt et crispa- 
corooabantur. tur, com primolum vento agitatur. 

69 Diciique precantia'} Hymoos et iSfrta^Hr] Leviter percotitnr et 
supplicatioitfs. corrogator.' 

70 Dat] Id esty Omnes loco et via 76 Tepido] Quia spirat a meridie. 
cedunt; nec quisquam anui affert Fraxina] Cnjns folia tcnuia et ob- 
unpedimentnm. longa facile commoventur. Fraxina 

71 Hmfn] Ad regipe portam p^r- vero, positum pro/rajriti€vi. . 
venerat, qoa egrederetur. 77 Vibrari] Moveri, trrmere. 

. Vagitue] Pn^ruli ctamor. 79 IrrnU] lo meum cubicolom in« 

72 lile] Infans. . trat. 

7S MentUa] Infantem ipsum ; quf m . Puiorem] Dedecut» infamiajn* 
sacra esse anns simnlaverat. 

Delpk. et Var. CUe. Ovid. N 



Digitized by 



Google 



194 F. OVIOIT NA60NIS 

Jamqne dari parvnm canibnsqae avibasq^e nepolm 

Jusserat ; in solis destituiqae locis. 
Vagitus dedit ille miser^ (sensisse putares ;) 85 

Quaque suum poterat voce rog;abat avum. 
Quid mihi tunc animi credas, GermanCy fuisse, 

(Nam potes ex animo colligere ipse tuo,) 
Cum mea me coram sylvas inimicus in altas 

Viscera montanis ferret cdenda lupis ? 90 

Exierat th^amo : tonc demum pectora plaiigi 

Contigit, inque meas unguibus ire genas. 
Interea patrius, vultu moerente, satelles 

Venit, et indignos edidit ore sodds : 
iEolus hunc ensem mittit tibi, (tradidit ensem ;) 95 

Et jubet ex merito scire^ quid iste velit 
Scimus ; et utemur violento fortiter ense : 
. Pectoribus condam dona patema meis. 
His mea muneribus, genitor, connubia donas? 

Hac tua dote, pater^ filia dives erit ? 100 

nepotem prqjUi eambus et wribuMf et reUnqtti im loci» deiertii. HU irfeUx edidU 
va/ci^ ; crederes uUeUexieee: et oraM ciwm «iitnn verhi» quHme patend, Qmid 
putetj firater^ fmue twne mUd wnimiy (ntmi potee ipm nrferre ex ingemo tuo,) cmi 
tJi meo eompectu deferret pnmordia mea in excelm» tifiva» devoranda a lupi» moii* 
tani» 7 Exceeaerat cubiculo : tunc denique coneeegum tundi pectora, et immUtere 
unguei in mea» gena». Inierea mimeier pairiu» accedit vultu tristi, et emieit ore 
horrenda» vocee: Mabu mittit tibi hme gladiumt Cporrexit gladiumf) et imperat 
noMe ex merito, quid iete eignificet. Novimu»; et utemur inirepide »avo gladio : 
abdam nmnera patema meo cordi. Munerari», P^^i A<* doni» meum coiyugium f 
FiKa iua, pater^ erit opulenia hae dote? Hymenae eluee, procui eummove t4eda» 



^^^■^^^^^^»^^ 



da mamL-ST Gn. omnes et Helra. eredi».—dS Benm. Tu vote». Cod. F. camei' 
pere ip»e.—9l Ga. 4. et a correct. 1. cnm al. tum demum, Al. tum (Hetm. «inn) 
denique. Deiode piangi E. et ed. Benm. Vnlgo plinurt.— 02 Al. ire coma», nt 
Oa. 1. et ft.— gs P. hUerea patrmw.— M Unat Med. et Helm. pradi^ are. 

VOTJE 

80 Immicmii Qoivis ejoa pntrit sn- Tradidit eneem] Verba Canaces. 

tellesy qni iafiintem ia sylvas et loca 06 Merito'] Per crimen, incettom 

■ola delbrret. tciiicet. 

00 Vieeera^ FiliQm meam. Qiiid i»te wltf] Qnid cnm itto gift- 

01 Exierat] Pater, ftcil. dio tibi faciendnm. 

06 iBoliif] Verba •iiBt MteUitU 06 GmmImi] Me eo imerfidatt. 
^i. 



Digitized by 



Google 



HBROmSS. JIPIST. XI. 19S 

ToOe procnl dec^te faces, HymenaBe, mantas ; 

Et fuge turbato tecta nefiuida pede : 
Ferte faces in me, qaas fertis» Edimyes atr»» 

Ut meus ex isto laceot igne rogns. 
Nnbite fi^ces, Parca meliore» sorores ; IM 

Admissi memores sed tamen eate mei. 
Qoid pner admisit» tam pancis editns horis? 

Qno Isesit facto^ vix bene natns, amm ? 
Si potnit memisse necem» memisse putetnr. 

Ah miser admisso pkctitur iUe meo ! 110 

Nate^ dolor matris, rapidamm prsDda feramm, 

(Hei mihi !) natali dilalcerate tao : 
Nate, param fansti miserabiie pignns amoris» 

Hadc tibi prima dies» haec tibi smnma fnit 



mifHmtn : tt wte i t mmm ictfeito» pide eattenUm, fkrimwigrm^ mnmetmoMe 
f$imy^puugmkk; idrogwimituM meeemiUt^ Saroreebeeim, uiMie 

feiokeHere : eedUmM wuwdneriiie wmfmdetene. ijidd pmer pmtrmBk mmhu mmie 
" ^" ' ' — -•- "' ef Sipehdimenh 

%munm/ FUi,dehr 
B mmimli: Mif pigwem 
JlOrik mmine U^dkm; hme fmU'iibi pnmmimx, kmi iilri fntt uUmm. Nem mM 




^>#«*^#i»»#i#»#>»>*»» 



.-S6 Leid. JEehu hmme^ tftxtf, p& me tibi tredkUi ciufM.--101 Me. 1. Tel* 
kf pr€C0r.— 102 Gn. 4. et Helm. ^Mge, — 103 Bann. mallet mirae; ntM/oiit- 
tme £p. Yi. 46.— 104 Oa. 1. et 2. Et meue.—\06 P. Gu. 1. et al. Awueem 
iNfm.— 107 Cod. Mor. mvdiiue Jbrtt.— 109 Gu. 1. Si mendeee meeem peterai. 
—111 Qnidam codd. raManiM fer, alii tr€|iitf onan.— 112 diimeeramde malebat 

NOTJE 

101 Hffwumme} Deoa, anpttanm didenmt* Trea aatem foenint Par- 
pTsaes. c», Clotho, Lachetis, Atropos. 

102 JMmio'] Ceteri et pnecipiti. Meiivre] Magis propitia. 
Metonymiaestantecedentiaprocon- 107 Qnul pai«r] Pottqnam de le 
Mqnente. statoit, ad infantem revertitur Ca* 

Nrfmmdm] Propter meam inceatnm* mice ; ejnsqiie cmnia patrem «rgolt. 
lOS FoMff] Nnptiit adhiberi toU- IVon fNWdt kork] Id ett, ante 
taoy Qt ontea vldlmat. psnealat horot. OoU. llymmpemde 



Etkm§f%] Faritty malefactomm nl* 

tricet Detp. 109 8i potmii] Permlttione hac in- 

Mnm] Qnia Infemalet» tontem pnernm ette ottendit. Nee 

104 itto] InfemaU; es Tettrit fo^ fortiter negat h«c ilgora; et commi* 



terationem movet. 
106 Mitcs] Id ett, feliciter. 110 Ak] Commitcrantii. 

Pmrmm] fis PaicsfOm teo fttoram 112 NeUK] I>ie,iicUleet 

fieri EHmld etiam cre- 11» Pigmm mmirtif] Hlmi liherl» 



Digitized by 



Google 



196 P. OVIDII NASOKIS 

Non mihi te licoit lacrymis peif imdere justis ; 115 

In taa non tonsas fenre sepulcra comas. 
Non snperincubai ; non oscula frigida carpsi : 

Diripiunt avidee viscera nostra ferse. 
Ipsa quoque infantes cum vuinere prosequar umbras ; 

Nec mater fuero dicta^ ncc orba diu. 120 

Tu tamen, o frustra miseree sperate sorori, 

Sparsa, precor, nati coUige membra tui ; 
Et refer ad matrem^ socioque impone sepulcro : 

Umaque nos habeat, quamlibet arcta, duos. 
Vive memor nostri, lacrymasque in vulnera funde : 125 

Neve reformida corpus amantis amans. 
[Tu (rogo) projectae nimium mandata sororis 

Perfer : mandatis perfruar ipsa patris.] 

fml cimcemai te trrorare juatu UienfmU ; noH iamUtere m tw$ rogw M)»iUa0 <ff» 
$eeto8, NoH me suferwmum: mm smnei oaaUa gelida: /ene rapidet diiamiami 
fioatra prmeordia, tpoa quoqae comitdbor vmbrae itifantee cum vulaere : mee dicta 
fmero dw maier, nee orba, Tu tamen^ o incaetum eperate i$^elici eorori, coUige 
ariuM dieeUoe fUH tui; et eos reporta ad matrem^ et iwmutte humdo eommuni ; et 
«nM, quantumvie parva^ capiai fiM duoe, Ftoe memor nottri^ et egwede lacrymaa 
tR piagam ; wete metue amane eotput eunantie, Tu (qumtoj petfw jutaa Mowi$ 
fdmium iMfetieit: ipta exequar imperata patrit, 

Broakjius. — 115 llt\m. perfundere nottrit, — 116 Al • «ec /«rnaaf. Helm. nottouM, 
— 117 Kvg^ frigida fixi: al. tumti: al. junaci. — 119 Infatdet codd. optimh 
Ou. omnes cum al. infantit, P. et 6n. omnes cum al. melior. prouquar. 
Vnlgo pereequar, — 126 Vulotra exc. Douzae et Ou. 4. P. cum On. Z, et al. 
tmhire, Vnlgo /iiMre.— 127-198Totum hoc distichon spnrinm yidetnr Ueint. 
et in P. a manu secnnda erat. On. 1. dUecta nmutm, Oo. Mandatnm perflce, 
Naufer. P. et Or. pertequar, On. 1. a glossat. efice: 3. prqfer: 9t, prater: 
Helm. protequar. Hensin^. bic emendat: Tu, rogo, dHectte nim, mand, ssr. 
Perfiee : mamerilmt petfr, tpoa pairit, 

NOT£ 

P^nora sunpUciter dicimtnr. . nere malieres sirfebant. 

116 Jutiit'] Qnae, cnm jnsta mor- 117 Stiperineubni] Pareotes enimy 

tno persolTuiitnr» in e^equiis effnn- ex affectn, matres prsesertim, cada- 

dnntur. ^ yera etiam liberorum solent amplecti 

116 iVsii iotuat'] Hubertinns has et osculari. 

dnas voces conjunctim legit. Noo 119 Cumv^biere] Id est, Pervnl- 

bene, credo. Optime Mycillus «efi nuB, qnod mihi gladio infligam. 

refert ad lieuit ; deinde iMMue sim* lao Nec maier] Quia mortnns est 

piiciter intelligit comaa ; qnas,fnne- filins, et ipsa jamjam moriar. 

rali BMHPe etiam toiidere,etin rogum, r 121 Sforaie] In matrimonim», sell. 

^a, Mpnlciwn niJttese» in gtaTl fia- isa Hpar^} A eaiubta^ lupii Jinc 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. BPIST. Xll. 



197 



NOT« 



iDiic distracta. 

126 R^armidA] Qaanqvmi ipta' 
moitanni cadaTer exhorruimt. 

1S7 Tm(rog9)'\ Totnm hoc disti- 
choo a mana seconda in Puleaneo 
codice, optime interpolatornm etse, 



et elegantia Ovidiana indignnm cen* 
snit chiriBalmns Heinsins. 

Pr^ctai] Infelicis et abjectae. 

128 Petfer] Perfice. 

Peffruar'] Quod imperavit pater, 
efficiam. 



ma 



EPISTOLA Xn* 



MEDEA JASONL 



AROUMENTUM. 

-Jasoh, enm primnm Colchon attigit, a Medea, JEietm Colchomm regis et 
Hecates tilia, receptns est, et amatns : interpositaqne conjngii spolksione, 
' itlnm edocnity qnonam pacto ad optatam perteairet prmdam. Anreo igi* 
tnr Teliere rapto, clain cnm Medea fngam arripnit. Qnos cnm inseqnere- 
tnr £eta^ illa Absyrti fratris, qnem s^cum docebat, ocdsi merabra disper- 
sit, nt ita patrem ossa filii legentem moraretnr. Et sic incolmnes in 
Tbessaliam tandem devenernnt : nbi Asonem, Jasonis patrem, annis jam 
decrepitum, ad viridem aetatem rednxit. Jason dein Medeam repndiavit ; 
etCrensam, Creontis regis Corinthiornm filiam, nxorem assnmsil. Fnri- 
baada igitor Medea ad Jasonem scripsit, ingratnm ejus animnm accusat, 
prsesentemqne nltionem, nisi recipintnr, interminatnr. 

A.T tibi Colchornm (roemini) regina vacavi, 
Ars mea, cum peteres, ut tibi fetret opem. 

At (memmj ego r«gtn« Celdkemfn tiki apermm prwstili, oim rofares, «I «rs 
1 AttibiP, et Gu. S. com aL nonnnllis. Vnlgo Ut titi.^% P. Gn. 8. et aL 



NOTA 



1 At] Admirantis est, simwl et indig- 
iMmtis. Principio verp otitnr atn-np- 
to» itbi maka «ubinteUigeada rant, 



mfjoria affectns declarandi canaa. 

CoUhmrum] Colchi popnli snnl Pon- 
d Eozini, ab ortd, accoic. 



Digitized by 



Google 



19S 



P. OVIDII MASONIS 



Tunc, quse dispensant mortalia fila, Sorores 

Debuerant fusos evolnisse meos. 
Tonc potui Medea mori bene : qnicqnid ab illo 

Prodnxi vitse tempore, poena fnit. 
Hei mihi ! cur unquam juvenilibus acta lacertis 

Phryxeam petiit Pelias arbor ovem? 
Cur unquam Colchi Magnetida vidimus Argo ; 

Turbaque Pbasiacam Graia bibistis aquam ? 
Cur mihi plus aequo flavi placuere capilli ; 

£t decor^ et lingu» gratia ficla tow ? 



10 



mea tibi auxOium prwberei. Tunc 9orore$, <pM dwidMaiU JUa mortaUa, delmerani 
exkmmeeeftUM meoe, TSmc petui Medea hene fako fungi : quiequid ftrotraxi otto 
ab iOo tempore, fmt eapfli^mm. Hei mHdf gMomobrem navis PeUae, impuUa 
bradtti» juveniHbiu, expetivU veUue Phryxeum? Cur unguam CoUki aepeximMe 
Argo Magnetida; et agmen Gneeum potattio aquam Pkaoiacam? Qiui9io6raM 
eomajlavay etfarma, et tepoe rimedaltue Ungua twE arriteruni mihi pUuJutto 1 Aut 



merioL /aeta, Vnlgo fata, qnod ett in Gn. tribns et Helm.^ P. Go. et aU 



NOT^ 



J2«iriiMi] QaippeiEetKCoklioniiii 
refUfiUiL 

Vaeavil Operain pnsstiti; ioser- 
vivL 

2 Arai] Magiea, Veneficii* vero 
Medea notissinia. 

Opem} In tollendo yellere anreo ; 
omnibusqne, quibus septnm erat iUnd 
inceptnm, soperandis difficultatibns. 

3 Tune'] Cnm primum opem meam 
petiisti. 

Diepentani] Cniqne vitte modnm 
et mensnram assignant. 

FiUi] Tres Parcas Aitale exercere 
lanificinm; earnmque primam st»- 
men dncere, alteram fnsnm versare» 
tertiam filnm abmmpere» ex fabnlw 
notissimnm. Qnanqnam varie bsec 
omnia fingunt Poetae. 

^ivrores] Pafcs. 

4 Evoiuiese] Id est, vitas mese fi- 
nem imposnisse. 

6 iisiM] Qnia feUx el bonesta^ 
iU«d tempna fueram* 
6 Penui] Nam per criaiMsn «b* 



nia gemn^ cnraiqae et ddores» vi- 
tam tradnzL 

7 AM] Impnlsa. 

8 Phryxeam] Vellus anrenm ; qaod 
Marti.Pbryxus appendit. 

PeUae] TheMtaliea: a Pelio monte 
Tbessaliae, nbi decise arbores, ex 
quibns Argonavis fabricata est. Mn- 
liebri vero more malomm suornm 
cansam Medea longe repetit. 

Arbor] Pro navi, qna in Colchos 
vecti sunt Argonantse. 

9 Magneiida] Thessalicam ; a Mag- 
nesia, reginncnla Thessaliae, in qna 
moos Pelias; nisi qnod verivs iUam 
huic conterminam dixeris. 

10 Turba] ArgoMutsp. 
Phaeiaeam] Colchicam; a Phast, 

Colcbornm fluvio. 

Bibietii] Id est, Cnrvenistis? Tim 
miyorem habet interrogatlo, qoam si 
dixiaset simpliciter, se optare, ot 
nnnqnam Argoaaatse Colehos vidis- 
sent. 

11 Ph» eeque] Ut toi cawa patrm 



Digitized by 



Google 



HBR01DB8. BFI8T. XII. IflB 

Aat (scmd in nostras qaoniam nova pnppis arenas 

Yenerat, audaces atialeratque viros,) 
Isset anhelatos non praemedicatus in ignes 16 

ImmeinoT JBsonides, oraque adonca boum. 
Semina jecisset ; totidem sensisset et hostes : 

Ut caderet cultu coltor ab ipse suo. 
Quantum peifidide tecum, scelerate, peiisset ! 

Demta forent capiti qoam mala multa meo ! 20 

Est aliqua ingrato meritum exprobrare voloptas. 

Hac fhiar: habc de te gaudia sola feram* 
Jossus inexpertam Colchos advertere puppim, 

Intrasti patriae regna beata me». 



f fiMMbfMUc» MM MNM MMel oppMkrtt nMfit UUmiim$t ei ^dvexerat 
imtrarmB) Mfnrfiw JB»mdu dtteendiiBH wuttit mtdicameMii» prmmmmiMM ts 
igmm e/Udm^ dt erm reemvm beem. Speermeeet eemetm; et experhu eeeet ioiidem 
keeiee ; «f t^ egrieeU iMerirei eh egriadtwreL mo. Qeeadem ferfidia teemm 
ieUerneeet^ eeeleete / oimm Mii<^a moIs euttreeU eeeetd m^o ca/dit / Eet difMi 
mmmta» eifieere benefleimm iemewmri. Haegmidebo; eemeeqear de te kene^eotKm 
weHei ptet eee. CeetetM» Cotekee dkrigere rmdem MweM, enbHeti regntt felieia petriee 



^^i»»»»»»i»<»i#i#>#ii» 



mIH jNMhm «toi.— IS Ant P. et aL On. oBDea Helm. et al. At eemeL 
— 16 Gu. oMnes et Helm. cam al. non prmMdUatne.'— 17 Valgo totidem 
.eaaeeieeei^ nti Helm. a meDn pr. item On. 2. et acorrect. 1. P. ^MitJiaMii- 
,eieeet totidemqne tt eemina et (a correct. eeminat) koetee, Gn. 1. a manu pr. toti- 
dem iiuod teminat koetee, Helm. pro var. lect totHem ^mot eewUna et heetee, 
MeUores plerique Semina eeneieeet (yeXjeeieeet) totidem quod eeminat hoetee; 
qiiidm etiam tetidem eeneieeet et keetee, Heins. rescribit Semnajecieeeti totidem 

NOTiE 

prodiderim, aliaqne' mnlta patrave- Tanris ab ipsiH Isederetnr. De qnibus 

rim. omnibus snpra in Hypsipyle. 

JFIfvil Qttl etiam nnnc snnt in pre- 16 InUnemor'] Beneficiomm a me 

tio. Gall. Biomde. acceptomm, soil. Ingratne. 

18 Unguei'] Dicit, Jasonem mellita JEeonidee'] Jason, .fsoois Thessa* 

▼erba, orationemqne bene q^omtam, Usb regis filiiis. 

delo malo, nt ipaam caperet, qniesi- Ora otfipica] Propter coraua. 

visse : non ex animo nec vera gratia IT SflnmaJ Dentes serpentis. 

lecntumeste. Hoeta] Qui ex jactis seminibus 

IS 3^«ea] Cni similem nnnqnam vl- nati sunt 

derant. Quinqnam Ovidius, aliique, 18 UtcaderH] Ut Jason, qui, Un- 

primam Argo navem fnisse volnerant. quam agricola, dentes Serpentis in 

IS Anhelatoe] Ex tanrorum aheui- terram misisset, ab hostibus armatis, 

pedum nnribus emiHsos. qui ex illo semine nascereniur, intev* 

Pramedisatne] Venenis M edea Ja- ficeretur. 

aonem iiMtriixerat, ne \p subigeudis 9S Hae] £xprobrai»di, 8ci]..ben»> 



Digitized by 



Google 



900 P. OVIDIl NA0ONIS 

Hoc illic Medea fui, nova napta qnod hio est. 35 

Quam pater est illi, tam mihi dives erat 
Hic Epbyren bimarem ; Scytbia tenus iUe nivosa 

Omne tenet, Ponti qua plaga laefva jacet. 
Accipit hospitio juvenes .£eta Pelasgos, : 

Et premitis pictos corpora Graia toros. 90 

Tunc ego te vidi ; tunc coepi scire quid csses : • 

Hla fuit mcntis prima ruina mece. 
Ut vidi, ut perii ; nec notis ignibus arsi: 

Ardet ut ad magnos pinea tceda Deos. 
Et formosus eras, et me mea fata trahebant : 85 

Abstulerant ocuii lumina nostra tui. 

mea, Ego Medea iUic id fia, quod nova mMpia -ejf kic, Paier eni mki i0m 
4tpMienihu, quam poter eet itti, Hic imperiam kabet-in Epkfrim liima r e m ; tttr ia 
omnem partem Seffthia nivaH», qua regio eimttra Ponti pomgitnr. JEeta eanipU 
hoepitio jwoene» Pelaegos ; et vos, Grad, diocumkiiie leoHa picHj.' Tam egn te 
aepexi: iune primam cognooi quid etteee : iUa prima fuit pemMcies animi mei, Ut 



aepexi, ut inierii ; nec incenea eum Jtanunit oojfniftf : incensa «nni, tanqumm teeda, 
pineajtagrat ad magno» Deoe, Et pulcker era»^ et fata mea me eogeitaMt, OcuU 



Jeeieeet et ko»te».—25 P. cum 1111« qolbatdam ilMca/iit^— 27*28 Qnidam &y- 
ihiamtenet iUe nieooam, vel Scifthite nivo»a, Scr. Scffthia tenm» iile nioooa Ohm 
iatu». Heins. conj. ScythuB tenet iUe.ni^oooet Omne latu» ; vei Hic Ephffrm MaM- 
ri», Seythia tenet ille niooom Omne lofiu.— 29 Quldnm Codd. excipit. Oxu 1. 
et Helm. cum al. juvene» paier JEta, — ^SO Oo. peeiora Graia. V. GrsM inrte. 
Mor. I. Graia jmvenia.—Z\ Vnij^. ^vu e«te#.— S2 Heins. mallet menft. — 
SS Alii Et ctdt, e^pcru.— S4 Ou. S. C/ror, «#. Qninqne scripti pmca : Heins. 

NOT^ 

ficia. Temui] Id est, nsque ad Scythiam. 

2S Jmsiii] A Pelia patrno tuo. /tfe] Pater meas. 

Inexpertam] Navi tribuit, qnod Nivooa'] Frigida; quia mnltnm ad 

nautis referendnm. Septemtrionem vergit. 

24 Beaia] Ditia. 28 Penit] Maris Enxini. 

25 Nova nupta] Creusa : de qna in 29 Juvenet] Argonautaiif Grflscos. 
argnmento. SO Premtfts] Discnmbitis in lectiSy 

Hie] Creon, Creusse pater. tapetibns omatis. 



27 Ephffren] Corinthns est, cni pri» SS Nee noti»] Id est, i 
mo illod nomen datum. si forte indicat tantum, se antea non 



Bimarem] Qnia est inter dno ma^ 

ria. S4 Ardet] Arsi, nt tsoda ardet 

Scfthia] Alii habent Seythia latu» S5 Fata trahebani] Dicit se, et Ja- 

iUe niooete, De Scytlris jam antea sonis elegantia, et fato sno, ad ipsnn 

diximns, qni popuU fuernnt Asim, amandnm compnlsam fniise. 

itemque Europ». SO Abetulqaat] Id eit, SUi tey ni- 



Digitized by 



Google 



HBttOtMS. B^IST. jtll. fl0l 

Peffide, flensisti : quis enim bene celat amofem ? 

Eminet indicio prodita flamHia sho. 
Dicitar interea tibi lex ; ut dura ferorwn 

Insolito premeres yomeie oolla boum. 40 

[Martis erant tanri phis, quam per cofnna, ssovi ; 

Qaomm terribilis spiritos ignis erat.] 
.£re pedes solidi, pra&tentaque naribos sera : 

Nigra per a£Batas hsec quoqne facta suos. 
Semina prseterea, populos genitura, jnberis 46 

Spargere devota lata per arva manu, 
Qui peterent secura natis tua corpora telis. 

Illa est agricolse messis iniqua suo. 

iid rofttermU MMlro* 0cu1o9, Perfidf, adverlUii : qiti$ etnm bene tegii aumrem 1 
FkoHmuL apparet num^e$tata em indicUi» ItUerea conditio tiln prapemtur; «1 
nrgereefortee cereieee bown/erocium vomere ina$$ueio, Tcwrt erant Aartie magig 
terribilee, qnam per eamua ; tptiorum Jtaiue erat Jiamma fo rmida bike, Pade$ duri 
etrej et lera inducta naribae ; hac quoifue /acta atru per kaiitue euo9, Imperarie 
iuuper jacere mmm eoneecrata, per va$to$ agroo^ oemina endeeura populoe ; qui in- 
vekerenturin iua membrajacuUe $ecum ortie, lUa nMinf parum/avet $uo cuUori, 



pntit prunea,—ZS Edd. qnedani Enitet mdic.'— S9 Dieitwr P. Lex ez emend. 
Heins. el aic etiam Helm. Vulgo Dixerat interea tibi rex; aaomodo Go. om- 
nc8. — 40 Barb. vremeree pondere. — 41 Hoe di«ticlion Oviaian» irenm non 
eue vldetnr Heins.— 4S Scr. et Pa. nuribue era.— 46 Al. lata per, Unns R. 
loqps.— 48 Al. ilia erat ; ted e$t scripti. Heins. conj. imminet agrtc, Gr. me«tt 

NOTiE 

hil amplias videre poteram. Qnod ex textn tolllpossinty nonTideo.. 

mazimum est indicimn amoris. 43 Sptritmi} Hatitns. Ore flammam 

Omit] In illis vero vismnltaest ad emittebant. 

pffOTOcandnm amorem. 43 Pedee^ Ungula, scilicet. ' 

S7 Seneisii] Me amore teneri. 46 jSfiniiM] Dentes serpentis. 

38 Emina] Apparet. * Popuioe] Homines armatos. De 

39 Lex] Qna veilas aorenm tollen- qaibns in Hypsipyle. 

dum erat. 46 Detota] QnsB se hnic lato de- 

Diira] Ferocia, minnsqnejufoas- Toveret. Ita optiow Hnbertinns. 

saeta. Qno sensn devoti dicuntnr, qui se in 

40 Vomere] Mon eqtti<(em vomnre, medios bostes, vel inelactabiU dis- 
sed jngo premontnr coila boom ; ni- crimen prvcipitant. 

si qnod jngo aratrum, ci^ns vomer 47 Qui petennt] Qni in te irrne* 

pars est, alligatnr. rent. 

41 Jtfarlis] Hoc disticbon Heinsio Seeum nalis] Armati illi ex tem 
Ovtdian« venm etio non videtur. prodiisse dicnntnr. 

Videtnr equidem: qnomodo tamen 48 ikf<mii] Segetem inteliig«« 



Digitized by 



Google 



908 P. OVIPII NA80N1S 

Lmnuia castodis, succambere nescia somno, 

Ultimus est aliqua decipere arte labor. 50 

Dixerat Metes, mcesti consur^tis omneSy 

Mensaque purpureos deserit alta toros. 
Quam tibi nunc looge regnum dotale Creuscei 

Et socer, et magni nata Creontis erant? 
Tristis abis : oculis abeuntem prosequor ndis; -55 

Et dixit tenui murmure lingua, Vale. 
Ut positum tetigi thalamo maie saucia lectum ; 

Acta est per lacrymas nox mihi, quanta fuit. 
Ante oculos taurique truces segetesque nefandae ; 

Ante meos oculos pervigil anguis erat. 60 

Hinc amor, hinc timor est : ipsum timor auget amorem. 

Mane erat ; et thalamo cara recepta soror; 

Labar p^stremu» ett faliere dUquo Mo eeuht euetodis fitgieniee awperwri a mmna, 
Aheoliierut JEetee: amnei prorianjuHe; etmenoaeu^Hmkdeatituit leeioo purpureo», 
Quam proeul tibi erant nune rognum dotaU CreuatBy et oocer, etflHa magni Creonii» ? 
Memtuo recedio. Cemitor diocedentem ocuti» humidii: et lingua dixit levi miir- 
mwre^ Vale, Poatipuim male vuinerata pretei tonim admotum cubiculo ; «ox, giuim 
longafidt^ ett mihi praterita per fietue, Et Taurif et ugete» vrfanda ocmiio ob- 
versabantnr ; draco pervigii erat pree oculi» mei», Rx um parte est amor, ex 
nHerametu»: amor crescit ip»o metu, Mane erat ; et dOecta ooror admina tn 



^»*»» ^»»^i^^^#»» 



oNMra.— 60 Heins. coni. oiia.— 6S Vnlg. tihi I»m.— 64 £dd. yett «r«t. — 

66 Al. pereemwr, — 67 Gq. I. a manu pr. et 2« Et po^tum, — 58 On. 4. A^a- 
que per lacr. Bas. tsi laerymi».—59 Duo Helm. Ou. 1. et 2. ta»aiq[u^ meo», — 

NOT^ 

40 Lminacuetodi»'] Oculoa draco- de vatre beoM-pire me iwm occupoU 

nis pervigilis, qui veilos aurenm cna- guiro» VeeprU. 
todiebat. 66 OcuU»'\ Egregie amorem sunm 

50 Decipere'] Sopire, puta. declarat. 

51 Dixerat^ Omnia proposuerat, 57 Male'] In pemiciem meam. 
qnae prins absolvenda essent, qnam «Soaaa] Am.ore incensa. 

vellns anreum avelleres. 68 Acta] Per totam noctem lacry- 

Menii] Qiiod impossibilia crede- ma?i. 
reBt,qui« imperahantur. 69 roarifii^] A quibns tibi metae- 

52 JXeeerit'] Reniota est mensa, poat- bam. 

quam ArgonauiaB surrexissent 61 Timoriuiget] Verissimum, et di* 

6S Quam tiln\ Qoam vero apposite ligenter notandom. Sese . invicem 

jam istnd internectitl acount et aiigent affectos : immo in- 

Longe] De iis minimum cogitabas. ter se commutantnr. 
54 Afagnt] £x Jasonis ingenio lo- 62 MotiM eroH] Postqnam ' matotl- 

qoitur. J» eroi» fu'aior» b gnmdeur num tempna advenisset, Cbalaiopie 



Digitized by 



Google 



HBBOIDBS. BPIST. XII. ^Mf 

DiHJectainqae comas aversaque in ora jaceDton 

Inyenit, et lacrymis^omnia plena meis. 
Orat opem Minyis : petit altera, et altera babebit. 09 

^sonio juveni, quod rog^at illa, damus. 
Est nemos, et piceis, et frondibus ilicis atrum : 

Vix illud radiis solis adire licet. 
Snnt in eo, fuerantque din, delubra Dian» : 

Auiea barbarica stat Dea facta manu. 70 

Nostin', an exciderunt mecum loca? venimus illuc : 

Orsus es infido sic prior ore loqui: 
Jus tibi et arbitrium nostrao Fortuna salutis 

Tradidit ; inque tua vitaque morsque manu. 

ciMeuktmf me eamferii H epenam cofiiUB it eu bmU mm ui ftidm mMfmsmy 
ei mmua redmtdanita laerymia meie. Rogai amxiUam MhifU: aUera regai 
ei aUera kabebii, Conee4imu$f ftiod iUa petiit jnMiit JEaemo* Ed ntmme 
ebeemnKm ei piceiMf ei ramis Uieie: mx emicediiur radm SoUs iUac tntrare. 
SUmiimeo^ et diu sieteraai, temjda DiaiuB: Dea oMTea erecta est faeta mamu 
barbariea. Haud «cto, aa loeorum obUtue fuerie^ eicuti mei. Ittue nccefti- 
mme : eie jirimue ccBfiMii hfui ore perfldo : Portuaa tiH obtuHi jue, et poieelatem 
meetrm naliifif , ei mta ei mer» est tn <im iimini. Akimde eei poeee opprimere ; m 



6S Oa. omnes CQm nraUis «1. «rfMrw^.— 66 P. Oo. et On. 2. aHer peOi^ 
alier kabebH. NoiiimUi peOi aUera^ et aUer habebii. Heins. conj. Orai opem 
itfiafM eoror dUera^ at aUera Jlemi, Heasing. e glossa Oa. 1. sic interpaiigit : 
Orai opem Mtliyif. PeOt aUera^ et aUera. tiabebit; ut habebit sit tox pro mit- 
tentis.— 68 Valg. tttvc.— 69 A\, fuerant cerie : On. 1. certa^Yel ciaeia: Ou. 
4. ui fuenmi certe,— 71 Noeiia* an exciderunt P. et On. 4. Vnlgo Nescto a» ex- 
ciderini : onas Med. Noeiiet quinqae Noscts : Helm. Nmcis m excideraat : Ou. l. 
Noacie? am excideraai aaimo loca: 2. Neeeie (a corr. Noeeie) aa exierimt mecum 
Uca: 9. NcMts an exeiderimit,—7% Ga. 1. et 2. com al. iliiiiis e», Fr.prier iUe» 

VOTM 

soror mea cabicalvm meura intrayit. 67 Eet meunuH Loeom, nbi cnm 

6S /n ora jacemtem^ Cobantem in Medea Jason collocutas est^ descri- 

faciem, nt mos est dolentibos. bit. 

65 Onil] Qoia nanfragos ejns libe- Piceie^ Picea arbor esf, ex qoa re* 

TOB, nndosqne et Inopes, Jason adjn- sina deSnit. 

▼ent; ot refert Hyginus. IHcie] Ilex arbor est gtaadifera, 

JitRyis] Argonautis : qnomm dox dnrissima. 

Jason ex lolcho oriandns ; qno ex 69 Delubra] Templa, Diana» dedl* 



Orcliomeno, qnod et Mioyeom dio- 

tam, coloni dedncti, • cui Jasonem 70 Des] Diana. 

serravimus.' 71 Nsfftii^aii] Vnlg. Neeeioam: id 

AUera kobebU] Creosa, sciUcet. est, Nescio an locorum sicnt mci ob- 

66 JBtmUo} Jasoni, JEsoDia filio. litos fneris. Aifectttm ▼eio mofet 



Digitized by 



Google 



ft04 P. OVIDII NASONlS 

Perdere pos.^e sat est, si quemjuvet ipsa potestas; 75 

Sed tibi servatus gloria majo^ ero. 
Per mala nostra precor^ quorum potes esse levamen ; 

Per genus et numen cuncta videntis avi ; 
Per triplicis vultus, atcanaque sacra/ Dianas ; 

Et si forte alios gens babet ista Dto^: 80 

O vii^o, miserere mei ; miserere meomm ! 

Effice me meritis tempus in omne tuum. 
Quod si forte virum non dedignare Pelasgum, 

(Sed mibi tam faciles unde^ meosque Deos ?) 
Spiritus ante meus tenues vanescat in auras, 85 

Quam thalamo^ nisi tu, nupta sit uUa meo. 
Conscia sit Juno, sacris prasfecta maritis, 

Et Dea, marmorea cnjus in aede sumus. 
Heoc animum (et quota pars hsec sunt ?) movere puell» 

Simplicis ; et dextraa dextera juncta meae. 90 

pds diUetehtr ipta potuUiie; ud UberahiMf ero tibi Itna ma^, Oro permala 
MA«fri, fttomm poiee eete eoUtium; per gemte et poteatatem avi ^nmia intvetitis ; 
perfaciem et ^aaera tmfatica Diawe tripUcie; et n forte bae natio agnoidt alioe 
Deoe; ovirgo, motearie commieeratione ergame; movearie eommieeratione erga 
mfM / Devincito me iibi in omne tempu» oficm, Qaod «i forte non aopemarie 
etmm PelaMgumy (aed wnde sperehi Deoi tam l^enignoe ndki et faventesl) anima 
mea prino diecerpatw in aera m6li{k, qnam uxor Hia, «ifi ta, etAeat menm ciiM- 
enium, Jliiio preepoeka eaeri» Jngalibne eit teotie; H Dea, in e^fno dekdtro mar- 
moreo etamm. Hac (et foantnla pare heee ennt 7) tetigernni montem pneiUe ere» 



^■^^>^'>^^^^^>^^^ 



--74 Vnlg. tua eet.—75 Al. juvat, et i»ta.'^7S P. genua et nomen.-^79 7Vt* 
pUde P. dao A. et Gn. S. Vulgo irtp/tcet.— 80 ^iiioa n^posnit Heins. Scripti 
aiifuoe, — 84 Maiti unde puialto Deoe, vel Deoe kaifcam. Gn. 1. arbitrer unde 
Dfos.— 85 Vaneecet reponit Hensing. e Go. 1. — 87 Arg. ecit Jti«o.— 89 Et 

NOTiC 

Imbc commemoratio et dnbitttio. Areana'] Mystica noctaniaqaew 

76 Perdere'] Id eit, Si qnis potet> 80 Si forte'] Nou andet nanc spe- 

tate delectatnr, ei satis esse debet, rare, se non contemtam iri Jason, 

qnod possit nocere, aat perdere : no- qni postea Medeam sprevit. 

cere autem revera non debet. 8S Peki/^gum] Me Graecnm. Fne- 

78 Qemu] Tnom, scil. rant enim Pelaagi Gr»ci» popnli. 
Ati] Solis. ^ta enim Medeae pa- 84 Mem] Mihi prppitios* Qnam- 

ter, iUins fait filins. obrem sperem Deos mibi nsqne adeo 

79 Tripticii] Qatm Lnnam in cmlis, propitios, nt efficiant me a te non 
Dianam in terris, Proserpinam apnd contemni ? 

inferos PoetsB fabnlati snnt. Utam 86 Vaneeeat] In nihilnra redigatnr. 
etiam triplicapite eqninoi hamano, 87 Cowscia] Quae mihl l»ti sni nn- 
jiiiUBO, fiBoemnt minis p«nas lofligaty ti pejeravero. 



Digitized by 



Google 



HRBOIPBS. IBPIST. XII. 900 

Vidi etiamladTiiias : an pars eet fnrodis iii 3lif ? 

Sic cito ^tm retbis captsL puella tdis. 
Jungis et ftripedfs ioadiisto corpore taiirQB, 

Et solidaiQ jasso voinere findis hamimi. 
Arva veneaatis, .pro seminey deikibas imples: 95 

Nascitar, et gladios scataqne mfles habet. 
Ipsa ego, qnm dederam medicamiiia, paUida aedi^ 

Cam vidi subitos arma teoere viros: 
Donec terrigepee (facinus miseiabile) firaties 

Inter se stricCas conseroere manos. 100 

Pervigil ecce draco, sqaamis crepttantibas horrens, 

Sibilat; et torto pectore verrit homum. 



mtvrtiiaflM? iic pwlte «iMijl«ltM «leccpltf ««rM (iii«. EJk yigoM immf mni^Him^ 
tmrpanigm kdaetOy H tmmdu temm dmmm vmtm^ imftrdtQ. SfmrgUagr— 
dmMmt w n emiu fro 9aHme : intfef enmtpii, etgmU efme et clfpem, Ef9 ^» 
gum «Midfni» nmdUmmeaia, expmikd ; cmn aapexi mrm repemHnoe tnctmre mrwm, 
Uefmdmm fndree terra tati (faetumfiMe) m eeee Moicm mmeerterwU mmmm. 
exprem t at, Ecce aerpeoM perrigUj konidme eqmmm etrepentUnmy edii eibila, ei 



^<^«»<«^^»»^^» 



fMfa fort hme emit P. Pleriqne gaota pare poeewKt rquidam peeeaU vel 
petermtt) memre^ Tel «mvmk. A1. etiam mevere. — 01 Li. an part fi.— 02 R, 
SHe tf«.— OS H abest a Gr. Heins. ynlt Jmigis a£nipedee,—94 Gr. tneoU-^ 
tam»ue^ preeee vomere, Helm. cam el. tcindie ham, — 06 Vulgo ^aberne,^ 
06 Helm* Cmn video, V. arma mooerc—lW Vu|go In ee eenetrictae, et sic 
Gu. 9. P. et Gu. S. Inter conetrictae. Str. et Helm. Inter m eonttrictae.^ 
101 Tres scripti Serpene ecce vigU eqaammie: unus V. iiisoiniitt urpene: P. 
et.Gu. 1. Ineopor eeee mgUy unde Heios. fmcit Ineaperecce vigil: £• pro var. 
lect. Jneepor eeee draco. — 109 Helm. intorto. Quidam wrtit AnmwM, Tel ver^ 

VOTJE 

Saerie mmritie] Soleniiiutibns nnp- deztrie janxisses ; lacrymas addidis- 

tialibns* sei. 

86 1»m] Diana. OS Jintfis] Jugo snbjicis. Narrat 

60 Qaota pare'] Dicif, se paneula Medeih qnomodo a se impetrato auz- 

referre eomm omninm, qute Jason ilio, qnsecnmqne pater £eta impe- 

promiserat. ravisset, Jason perfecerit. 

PneUm'] Ipsins Medesp, seitlcet. Inadueto] Referunt ad tauros : ma« 

01 Ftdt e<taM] Dicit ettam Jaso- lim ego ad Jasonero ; ut iotelligatur, 

Dem laorymas etfndisse. Medeoe ope, ipsura spiritu terribiies 

Am pare eet] Illnd est quod de4a- iUos tanros incolumem subegitse. 

erymis dixit Poeta in Pbf llide : * An 04 Jnmo vomere] Id est, Jussns 

«t hsB simulare docentur? Hseqno- terram daram.fiDdis. 

qM habent artes, quaqne . jnbeotnr 07 Ipoa ego] Quanto magia alii ti- 

enntr mere debuissent ; tn prtesertim, si 

89 Sie] Cnm jorasses ; deztram absque medicamine in certamen v»« 



Digitized by 



Google 



fl06 V. oviDn vABONre 

Dotis apei iiN tanc? vbi tunc tibi legia cmjaxt 

Quiqae maris gemini distinet Isthmos aqnasf 
Illa egOy qnse tibi som nonc denique barbaia fBLCtSL, lOS 

Nunc tibi sum pmper, nunc tibi yisa nocens, 
Flammea subdnxi medicato lumina sonuio : 

£t tibi, quae Taperes, Telleia tata dedi. 
Proditus est geoitoir ; regnum patriamqiie Tdiqai : 

Munus in exilio quoMb^ esse tuli* 110 

Viif[initas facta esl peregrini pneda latnmis ; 

Optima, cum cara matre, velicta soror. 
At non te fugiens sine me, germane, reliqui. 

Defidt hoc uno litera nostra loco. 

dbtitrgiitefvmaMi^pethre, CMhmdiMmMk? UH Um Hbifuo$rrtlfm' 
a§? Et lathmmj fMt dkidii «oiMf mmi$ dvpikig? iUu eg^j^mm mm^tiHmme dem- 
^/aeia bm^m^ mme emmtwiffieti egem^ nme <tM visft mmjIm, 'eiUmmri mkIm 
igneet emmm, mediemmiKe indeteto ; et tredidi tibi veUeru eeeure teUenda. Patet eet 
prediiae ; deeerm r^pt,um et patriam: et exietimmi bemm eeeite eeee in extHo, 
Virgimtmfeeia eet rapim extend yradmie ; opfiMc eerer deetOuta est eam tmtre 
ittleetieei$mu Atjfraier^abiemmntedeeereKi, EfUMafmetrammMeaetltkeemiie 



i»»»»»»*»*»^ 



«tf: iinuii Heins. metat, — lOS Opee M tme? M tmc tUfi ez emendat. 
Heins. Vulgo epee M erani? uln erat tua. Pleriqae scripti tibireg. om* 
jux. Unns Pal. ubi iune et regia. Buo Med. Detie yme ubi tune. — 108 Unus 
Heins, guee referm. Med. unus foettera /nioa.— 110 Unns Pat. Jtfinniff exiUo. 
QuoUhet e conject. Burm. pro piedlibet. Helm. auaUbet. Al. quodUeeteem tuU^ 
vel, ^ Ueet. Heins. conj. Ei minm exUio juidUbet eeee tiilj.— 113 Gn. 2. cnm 

NOT^ 

nisses ! cionim obiitns transtnlerit. 

PeJIUda\ £x tiroore oHtnr pallor. 106 yoeem'] Venefica. 

06 SeiiHoe] Snbito natot. 107 FlamsNM] Flammam et ignem 

00 Tefrigenai] Milites cz terra ge- jacnlantia. 

Bk]. Sabdm^ SopiTi, Otto Terbo. 

100 Strietm] Strictis eniibnSy in 106 7U«] Id est, Qme tnto rape- 

pngnam expeditas. rea. 

109 ToHo] Obliqne et slnnofe sese 100 IVsdttaf] A me. 

«gitando, serpentes prorepnnt. 110 Bimem im eaUUo'] Id est, Exi^ 

lOS DotO] Qnam ex Crensa tna fau^ teenm, mihi omninm bonormn 

nnnc sperax. loco esse dnxi. 

104 TsfibMi] Corinthiarnm intelU- IIS ilfafre] Hypseam eam ▼oeant 
ge, qni maris ntrimqne illum alluentis aonnnlli ; pleriqne Idyiam. 

aqnas retinet, et diyidit. IIS At «m fe] Fratris Absyrtl ▼!- 

105 Denii(ue barbeBra] Jasoni expro- ces dolet ; quem nt inseqnentem pa^ 
brat, qnod se barbaram appellety trem remoraretnr, fngiens Medea la- 
poatqnam alio imorem ranm, benefi- eeravit ; membraqne ejnSi qu« Uln 



Digitized by 



Google 



HBBOI0BSi ]HPI8T« XII. 



Mf 



Qaod fiicera ansamea e&t, iiob audet a^AhOte; dextra, 115 

Sic ego, sed tecnin, dilaceraBda fui* 
Nec tamM extimui (quid euim post ilia timeiem?) 

Credere me pelago foeminai (amque Bocens. ' 
Numen ubi est? ubi Di 1 meritas subeamus ia alto, . 

Tu fraadis poenas, credulitatie ego. 130 

Complexos utinam Symplegades elisissent, 

Nostraque adhsDreient ossibus essa fois ! 
Aut nos ScyHa rapax canibus misisset edendos ! 

(Debuit ingratis Scylla nocere viris :) 

Im9. Manmi nan andet ccnrigiutref putd nuHsmU patfwre : ego aefid JSkammdit^ 
§ed teoMi, Nee temen eitm veritm (quid enhn vererer vmt Ula 7) jtueUa etiam •ee^ 
Unda eammUtere me mari, Ubi ett monen 7 Uhi DU / AMeiammr M^tciu nwr^ 
ti»f in marif tu dolif ega wmipUcUatui, Utinam Shfmpkgadet oppreuineni eanatriC' 
ioBj et aeaa naetra eo^jmngereniur aeeihne ivw/ Awt ScffUa vorax noe tradidieeet 
devorandot cambmt ! ScyUa dehmit obette vtm ingratit, Et qua reddU mndat toti- 



^>»#»*>^*>^»^#>#^ 



tfiiiltis al. Ai U non fitg.—ns .Thmqme Fr. C^eteri Jdiii^v^.— 191 Compkxot 



VOTM 



coHigeret, boc illac per Tiam disper- 
sit. 

114 Defteit'] Qiiia ex omnibns, qntt 
pro te feci, lioc aouro est, quod scri- 
bere non audeo. Loqaitur de fratris 
lacerati niorte. 

115 Quodfofiere] De fratris lace- 
ratione iterum loquitur. 

116 Su] Ut frater a me discerptns 
est. 

Sedteemm] Quia etiam meruitti. 

117 Extimmi] Ex conscientise sti- 
mnlis, qnv sontibns yindictam fnri- 
asqne objicit. 

Qmid enim] Ne jocum ex verbis 
male captanne Naso videatur, Medeae 
totam sententiamsicaccipe: Qoan- 
qnam nnnc noo andeam scribere, 
qnsB ipsa patravi ; non verita snm 
tamen antea mari me credere : nam 
qnid non aosa esset, qosp potuit ea 
dmnia, qnae in patrera et fratrem pec- 
cavi, admittere i Se fatetnr antea in- 
consnlte ae velnti per dementiam, 
Mt nbie qnadam divexataray omnia 



fecisse. 

lUa] Patrem proditnm, fratrem ]»• 
Diatnm. 

118 Fmuui] A natnra timidior. 

119 Nhhmii] Deprnm potestas,qu& 
sontes pnniremur. 

Subeammt] De prsFterito attente 
cogitans, ut de praesenti loqoitnr. Id 
est, Cnr non in profondum nltrici 
Deoruffl ira projecti fiiimns ? 

120 Frandts] In me. 
CredmUtatit] Qnse tibi periido cre- 

diderim. Verius dixisset crmdeUtatit : 
nisi metri ratio repngnaret. 

121 Complexot] Vulg. eomprettot: 
quia, puto, procul visentibns joncti 
videbantnrscopuliSymplegades, ideo 
eos disjnngi, dein conenrrere Poetas 
fabiilati sunt. Hinc vides qnamobrem 
dixit Medea, eomprettot* 

Sym]4egadet] Cyaneae etiam dictm 
sunt dos insulae, vel potins scopuU 
in Bosphoro Ihracise, ant veriosin 
Ponti Enxini ostio. 

122 AdkeBrerent] Postqnaa colliia 



Digitized by 



Google 



m 



B. OVIIMI N AMNM 



Qiueque voniit flaotiui totideiii» totideiiiqiie resorbet, 135 
Nos qnoque Trinam» soppesidiflet aqoas ! 

Sospes ad HsBiiHiiiias, ▼ictorque, Teverteris urbes ; 
Ponitur ad patrios aurea lana Deos. 

Qnid referam PeU» naias, pietate nooentes, 
Caesaque vi^^inea mcHibm patema manu t 190 



rfMiy et UHdem rtmmU^ tm 911MIW 
i; velUu 



\ Sknki, V0H CMQMt niU 



meohami mi «rfref H^momiu:'v€Utu tMrtum appendUur Diie jMenw, Quid emtu 
memMtmJUiMPeiiaeeeleeUupiHaie^etariMMfaieniMdiBcerptmmmiu pueUan? 



i»^^i^»i»i»i^«^i»^«^ 



dno Med. Vnlgo CmHpretem.—lM In odo Mor. erat rMiOcf.— 197 Ha. 
arce$,—l2S Quidam codd. mareapretda^ vel, 6ar6M pretda. Arg. harhara 



NOTJS 



timul e( confr«cU foiueot. 

123 Hapaxi Qns navet attrahit. 

Cambm^ Poet» Scylbun scopnlam 
infema parte canom et laporum ca- 
pitahabaitte, propter aqattfremitum 
nndanimqne astnm, fabnlati suut 
Adeoqne dixit Poeta noster mM- 
eet. 

194 l^elmt] Qula ipsa etiam in 
nnmero aroantlum fuit, Scylla Pliorci 
filia. Indignata autem Circe, quod 
illa mntno Glauci amore teneretur, 
qnc Olaucnm ipsnm perdite amabat, 
fontem, in qno layara puella consne- 
▼eraty noaiis herbis infecit. Cnjns 
rei ignara Scylla, de more fontem in- 
gressa, nbi advertit inferiorem sui 
corporis partem in caninos rictus 
esse mutatam, amissse dolore forni« 
exhorrescens, se In vicinum mare 
prvcipitem Jecit ; ubi in scopulom 
nanfragiis infamem versa est. Quan- 
quam vero bsec potissimum a Poetis 
Scjlla intelKgitur, quse in scopulum 
versa sit ; illam tamen Ovidins cum 
Scylia, alia Nisi filia, qnae Minoi, a 
quo conterota est postea, patriam 
patrenique, amore incensa prodidit, 
alicnbi Naso confndit. Atque hinc 
melius cognoscitnr quamobrem Me- 



dea dicat, < Debnit ingratis Scylla 
nocere viris ;' quippe hcc, cnm se a 
Minoe spretam vidisset, doloris im* 
patientissima, non sine cansa ingrap 
tii infensa existimetnr. 

125 Qaafve vamWi Cbarybdis vo- 
rago intelUgitnr, quam dicit Sallns-' 
tius nnivers» sorbere, eaque circnm 
littus Tanromcnltannm egerere. Ne 
quis vero miretur,qnamobrem Scyllam 
Charybdimque Medea meminerit, 
sciendnm est, qnod illnc etiam Jason,' 
immissa ab irato Jove, propter Ab- 
syrti necem, tempestate, delatns sit. 

126 Trinacriaf] Sicili», quss sic a 
Orspcis dicta propter fignram. An* 
tea a.utero monuimus Scyllam et 
Charybdim in mari Siculo esse, 

127 Hamonias] Thessalicas; ab 
Hsmo monte, quo a Thracia dividi- 
tur, ita dictas^ 

128 Lamt] Vellus aureum. 

129 Qiiid re/eram] Aliud in Jaso- 
nem Medea comuiemorat beneficium ; 
qnsp Pelian ipsius filiarum manibus» 
pollicita se eum ad jnvenilem etatem 
reductiiram, jngulavit. 

Pietate} Palri enim juvenilem ae- 
tatem, non mortem afierre, arbitra- 
bantnr. 



Digitized by 



Google 



ftBBOtOBSi «PtfST. XII. 209 

Ut culpeat aUi^.tibi BM laadare necesse est, 

Pro quo snm toties efise coftcta oocenSb 
Ausus es O9 (jiisto desunt sua rarba dolori,) 

Aosus ea, JSsoma, dicere, cede domo. 
Jussa domo cesaiy natis comitata duobns; 135 

Et, qui me seqnitnr 8emper« amore tui. 
Ut subito nostras Hymen caotatus ad itmres 

Venit, et accenso lampades igne micant^ 
Tibiaque effundit socialia canniDa yohis, 

At mihi funerea flebiliora tuba ; 140 

Pertimui ; nec adhuc tantom scelus esse putabam : 

Sed tamen in toto pectore irigus erat. 
Turba ruunt; et, Hymen, clamant; Hymenade, frequentant. 

Quo propior vox est, boc miiii pejns erat. 

Quamms aHi me vUuperent, cogerU me prohare^ ta, a^ eausa fotiet eoaeia oum 
etae noocia, Potuieti o, (verba aua dettitmmijuttum dMorem) poiuutidieeret Amo^ 
Ore ie domo JEoonia, Coaeia emeui domo, atipataJUiia duobue; ei amore hri, qui 
nuuquam me derettnquit, Ut repente Hymen edebratua peneiravii ad auree noetroM ; 
€t facee fuigent igne exdtaio, et iibia volna exprmnU earmina nuptiaUay at mild 
tadnMBffra iuba lugubri; exierrita eum ; nee arbitrabar adkue tantum eeeejtagi" 
Imm; aed tamen korror harebat m toio peetore. Turba prorumpuni, ei voeiferan^ 
twr, Hffmen; HymemBe, ingeawMmi. Qiw hic aonua rictmor, eo mihi erat iriatiua. 



^i*»»»#<#«*»^» 



—180 Oa. 1. Mjeaaaque virg. 4. Seiaaaque.^lZl S«. o&v pro valf . «lii.-^lSt 
H«infl.iiiftVttUMM. Frrac. coDJ. Profuoaim totiea faeta noeenie noeena.^lt§ 
Bann. mavatt pmba dojno.— 139 Effimdit P. Oa. 3. et sez Heinfl. Ceteri effk* 
dtt.— 140 Ei naid funeata P. FinMitif etiam Oa. 3. et 4. cam Helm. Gu. 4. 
JUbiL ^—141 P. putabat: Heins. patebat.^l4A P. et Go. vox keee: Oa. 1. 

MOT£ 

130 Cmaa'] Patrem Tero ille Me- tiale cantabatar. 

deae hortato dissecuernnt 140 Funerea'] Faneribos admoTeri 

131 Ui] Qnamvis. tolita. 

134 JEaonia] Patris mei JEaonh. I41 Tanium] Ut, me tpretai aliam 

137 Cantatua'] Cantibua celebra- nzorem doceres. 

tnt. 142 Frigua] Timor, ez qoo fri- 

138 Lampadea] Faceii ; in naptiis gas. 

Jasonis et Creos» adhibit». 143 Turba nunt] Pergit in de- 

130 Tihiaque] Vel ez Tcrentii fa- scribendis Jasoois cam Creosa nnp- 

bnlisy tibias nuptiis adliiberi solitas tiis. 

eMe, clarnm est. Frequentant] Ingominant; itenim 

Efimdit] Ad tibiam carmen nnp- .atque itemm, de more, faiTOcant. 
Jh^ et Var. Ckt. Ovid. O 



Digitized by 



Google 



SIO P- OVIDII NA90NIS 

Diversi flebant servi, lacrymasqne tegebaht. 145 

Qais vellet tanti nuntius esse mali ? 
Me quoque, qnicquid erat, potius nescire juvabat : 

Sc^ tanquam scirem, inens mihi tristis erat* 
Cam minor e pueris, jussus studioque videndi^ 

Constitit ad ^eminae limina prima foris : 150 

Hic mihi, Mater, abi ; pompam pater, inquit, lason 

Ducet ; et adjunctos aureus urget equos. 
Protinus abscissa planxi mea pectora veste : 

Tuta nec a digitis ora fuere meis. 
Ire animus mediae suadebat in agmina turbse, 155 

Sertaque compositis demere rapta comis. 



Servi di^ecti UtcrymahMtw, et eelnbant laenfnuu, Quie cuperet ene index twnH 
mttU ? Proderal me quoque ignorare potiue, fuicquid erat : eed animuB meus megetma 
erat, quan cognameaem, Cumjuaior e jmmSf miMsu», et desiderio inapiciemlif sub- 
ttitit ad prima HnUna porta dupUci* : Uic miki, Mater, excede, atl ; paier Jaton 
rehit pompam ; et aplendidue instai equitjugatia. Statim percueei mea pectora^ 
amictu Umiato : nee vultuefueruni Mecuri a meie unguibus, Mene impeUebai ruere 
in agmina medix twrlHe, et auferre coroUaa dereptaa capilUa comtia, Vix me re- 

cum daobu* Heins. hacvox, — 146 Diviai yel diaperai malebat Franc. — 148 Mena 
mihi Bas. et Hclm. Vulgo mena mea, — 149 Mnlti codd. juaau : quldam viaua, 
viau^buUfmiaaua. Gr. carm.— 150 Oo. 1. Aatititad^ quod ▼emm pntat Hen- 
sing. Ha. ad domina. — 151 Hic quatnor Heint. vulgo Huu: unns V. Qui 
miibt.~152 Dueet P. et Ha. pro ducet, R. et tres al. adductoa equoa: dno nnrn- 

NOTiE 

144 Hoc"] Tanto. ten Jasonis et Mede» fiUos Tocat 

145 Dtrfrn] Id est, hic, illic. Gall. Apollodorus. 

Lea una d'«A eoti^ lea autrea d^un autre, Justiis] A me, scil. 

Ita et loqoitur Sallustins alicubl in Studioque'] Pueri enim nova omnia 

Jugnrtha. yidere cupinnt. 

Servi] Mei, scil. qnod me desertam 160 GemineB] GaU. d deux battana. 

viderent. Foria'] Genitivns singularis : in nsn 

147 Neaeire Juvabai'] Omne enim vero est tantum numerus plnralis. 

quod est interea tempus, priusquam . 151 Pompam] Apparatum nuptia- 

Id rescitnm, lucro est ; ut habet Co- lem. 

micus. 152 Ai^uMctoa'] Cnrmijnnctos. 

14S Sed tanquam] Sic et Terentins ^artfiis] Anreis vestibns omatns. . 

in Heant. * Nescio qnid profecto 166 il^^msiia] Multitudinem, qnsB 

mihi animus prvsagit maU.' te sponsamque tnam comitabatnr, 

149 Faerii] Memienmi et Phere- 150 Serieique} Coronas. 



Digitized by 



Google 



HBKOIDBS. BPIST. XII. 211 

Vix me continni^ qnin sic laniata capiUos 

Clamaremy Meus est, injiceremqne manns. 
Laese pater, gande ; Colchi gandete relicti : 

Inferiasy umbr» fratris, habete mei, 160 

Deseror (amissis regno, patriaque^ domoque) 

Conjuge ; qui nobis omnia solus erat. 
Serpentes igitur potui^ taiirosque furentes ; 

Vnum non potui perdomuisse virum ? 
Quaeque feros pepuli doctis medicatibus ignes, 165 

Non valeo flammas effugere ipsa meas ? 
Ipsi me cantuSy herba^ne, artesque, relinqunnt? 

Nil Dea, nil Hecates sacra potentis agunt? 
Non mihi grata dies : noctes vigilantur amaras : 

Nec tener in misero pectore somnus adest. 170 

Quae me non possum, potui sopire draconem : 

Utilior cuivis, quam mihi^ cura mea est. 

prestiy fntii sU scista conum exdamarem, Meu» eat; et immUierem mamu» Paier 
affeni^ ketaior: Cokki deeertij Uetemini: umbra fruiria mai^ habHe Inferiae, 
lUgno^ el pafrta, et diomo perditie, deeOtwr mariio ; ^iit umcue erai tuMi omma, 
Ergo miki iiemi vtncere et angues et tauros satos ; iioii poiui superasse mmm 
pirum 7 Et ego, qua repressi ignes saivos expertis medieaminibus ; ipsa mm pos^ 
fmn mteare ignes rneos? Incantationes ipsa, et herba, et artes destiiwniit me 7 Dea 
mkil prsttat, sacra ProserpintB petentis nihU jirastant 7 Lux miki dispUcet : 
uodes acerbm pervigHes ducuntur ; nec somnus moUis subit meum brfelix pectus, 
£go, quee potui soporem inducere serpeniif mihi mm possum, Ars maa est oppor» 



tos. — 157 Heins. pntat giitit dHaniata, — 166 Pepuli dao Med. et Sa. pro div. 
lect. item Helm. et Gu. 1. et 2. vnlgo repuH. Excerpta P. et I. cnm al. non- 
jiiiUis fapuif tret dmmti. — 170 P. cum mullis castigatior. et Ga. l. 8. 4. et 

NOT^ 

Comiff] Spons» inm, scil. • ciis erant gratissima. 

167 Lmnaia capittos] Meon, scil. Fratris'] Absyrti ; de qao an- 
OaU. Qu'ickeveUecommey^ois. tea. 

168 Meus est] Jason, scil. 161 Deseror] Qnomodo plectatnr 
I^i i cerensfue mamui] Ut meam asse- enarrat. 

reffem et vindicarem. De mananm 16S Serpenies] Qnam bene, et ap- 

isjectione jam aliqnid vidimns snpra posite in malornm saornm hsBret con- 

in Oreste. templatione et exulceratione! 

169 Gaude] Qnia nonc gravissi- 166 Fbtmmas] Amoris. 
mas perfidiflp meie pcenas Ine. 167 Cantms] Incantationes. 

160 iftferias] Snnt inferiae, sacra Artesque] Mafficip, scilicet 
ad mortaorum placandos Manes : 168 Dea] Diana ; qns et Proser- 
qo« ez inimicomm morte et tappli'« pina, seu Hecate. 



Digitized by 



Google 



212 r. OVIDII N ASONIS 

Qaos ego servavi, pellex amplectitur artos : 

Et nostri fructus iUa laboris habet. 
Forsitan et, stnltae dum te jactare maritas 175 

Quaeris, et injustis auribus apta loqui, 
Infaciem^ moresque meos, aova crimina fingas : 

Rideat^ et vitiis l»ta sit iUa meis. 
Rideaty et Tyrio jaceat subUmis in ostro : 

Flebit ; et ardores vincet adusta meos. 180 

Dum ferrum flammieque aderunt, succusque veneni» 

Hostis MedesB nuUus inultus erit. 
Quod si forte preces praecordia ferrea tangunt, 

Nunc animis audi verba minora meis. 

tunior oriru, qvam mihi. AdulUra eomplectiiw membraf qiuB €go vmdkam : et 
iUa gaudet pramue notiri laborii. Forte eHojn, dum ttudee te efferre apud imperu 
tam conjugemf et proferre idmMa oMriJbua tnif nw, commimaeeriM imudxta prekTa ik 
mdtuB et mores meoe: iUa rideat^ et gaudeat mei» probrie, Bideat, et ouperba ta- 
cumbat purpuree Tyria; ^uhUnt et cremaia auperabit meot eettuM. Dumferrum 
et ignet tuppetent^ et humor veneni ; iiii//ia hottit Medea erii impwtitut. Quod 
riforntan precet ntovent dura tua fBitcera ; mmc oMMcutta vocet infaioret ineif cogl' 



»»i»#»»»»>»*»#<»^i» 



Helm. teneram mit. p. t. habet : qninque tenero miteram peciore : dao scripti 
Nec taatam mitero pect. t. habet. Tres tacUo miteram: anus A. Sec teneram 
mitero p, t. alU : Ou. S. Ne tacUo mitiret peetore mmuM habet. — 171 Dno libri 
Quamenon potuif potm. — 177 Fingat V. Tulgo fingit: Gu.l. finget. — 179 
Letd. niteat tubl. Scr. tedeat. — 180 Ou. 2. cum al. nonnuUis tenttet utta uteot. 
VoM. «dJictet.— 18S FianciuB volebat At ti forte.-^lSS Tam et quam t Leid. 

NOTj£ 

172 Cura] In roagica aite diligen- Sublimit] Magoifica et fiiperba» in 

tia. solio sedens. 

175 Jaetare] Voutfaire vdhir. 180 Vincet] Magis ardebit. Qvod 

176 Apta] Qa« plaeeant. postea perfecit, nunc Medea minita- 

177 /a faeiem] Qjaod non sim pul- tur ; qa« in regiam ignea, qae et 
chra. Creusa cremata est, immisit. 

Nooa] Inaudita et maxima. 181 Succutque Miim] Venenam. 

178 Xrfeia] Puellarum more, qnsB 18S Quod ti] Jam ad preces oon- 
idlaram vitiis delertantur» qaod inde vertttur ; si forte Jasonem flecter^ 
rainas gratas eas fore sciant sois amap queat 

•iis. Preecordia] Tua, scil. o Jason. 

Jlfets] Quae inibi affingis. 184 Minoru] Qvue noo responde- 

179 Rideat] Concessio est per in- ant superbis et irc mese. Uinc 
dignationem. suromus magister Horatias lib. de 

Tyrio] Landatissima fuit Tyria Arte Poetica ; * Sit Medea ferozy io- 
purpura, sive ostram. victaque.' 



Digitized by 



Google 



HBROIDES. BPI8T. XII. S13. 

Tam tibi sum siipprlex, quam ta milii saDpe foisti : 185 

Nec moror ante tuos procabuisse pedes. . 
Si tibi sum yilis ; commaneB respice natos : 

Saeviet in partus dira noverca meos. 
Et nimium similes tibi sant ; et imapne tangor ; 

Et> quoties video, lumina nostra madent. 190 

Per saperos oro, per avit® lamina flammae» 

Per meritum, et natos, pignora nostra, daos : 
Bedde torum ; pro qoo tot res insana reliqni : 

Adde fldem dictis, aaauliomque refer. 
Non ego te imploro contra tanrosqae virosque^ 196 

Utque tua serpens victa qniescat ope. 
Te petOy qnem merai, qaem nobis ipse dedisti ; 

Cum quo sam pariter facta parente parens. 

tttitmikHi. Tam gttm tUn dimiiM, fumm tu fuUH miAt tape t nee abmt» pnMtrU' 
Umfuuse amte tu»$ pedee. Si eum tiH eouiemnenda ; iutuere JUha eommunee, 
Noverta crudeHe rubiem exereebit in nates meoe, Et euut tibi prorsue eimUee : ei 
nmueor eimilitudine : et, fuotiee MfiMor, oeuH noetri kumeeeuut. Precor per Deoe^ 
perradioeeoUe mntif per beuefieia et duoe^Uoe, pif^nora noetra : reetitue lectum ; 
etfjue grutia amene tot ree deeerui. Prabe fldem dictie tnia ; et opem praeta vi- 
cuta». JE^ nan te oro advereue booee et veroe ; etut Draco euperatue opera tua 
e^iaiur. Te peeeo, fnm meruif quem ipee trmdidieti noHe ; eum 9110 parente eum 



valffo Nam et ^uod : P. ^iMin tu miAt.— 188 P. nouerea : aode primo Keina» 
scrTptaiii putat in parvae„.maMue,— 191 Unus R. item edcl. Yeii. Ald. 1. et 
Bersm. nmnina JlamnuB.— 192 Al. pignora redde. Dao scripti pign. earu, Al. 
tuoe pro duo$,^l94 pactie pro dictie Heins. malebat.— 199 Mor. ^iums. On* 

NOT^ 

188 Partuel liberos nostros com- Pignora] Liberi sant matrimonii et 

amoris pignora. 



189 Nimium'] Pro vdtde : eoqoe 19S Toram] Qoem mihi demis, 
seDsn etiam apod Terentium legi- Creasse tradis. Id est, Matrimoninm 
tar. Dostrnm firma. 

Imagine tangor'] Moveor. Non Jneana'] Amore demenB, 

preces nodas, at vides, Medea protn* 194 Adde JUem] Prssstando qnod 

lit : sont enim qusB dicit amoris ple- poliicitns es. 

na, et ad pertaadendom maxime ac* Rtfer] Stcat tibi aaxilinm tnli) pa- 

cooimodata. ' rem gratiam referas. 

190 LamsjM] Per radios, lucem- 196 Qiciescae] Dormiat. 

que Solis avi mei. 197 Jpee] Id est, Sponte tna ; al* 

MJadenJ] Rigaotnr lacrymis. tro. 
19t MerUum] Me«B, scil. 



Digitized by 



Google 



214 P. OVIDII NASOKIS 

Do8 ubi sity quaeris: campo nninerayiniiis iUo, 

Qni tibiy laturo yellus, iArandus erat. 200 

Aureus iUe aries, villo spectabilis aureo, 

Dos mea : Quam, dicam si tibi, redde ; neges. 
Dos mea, tu sospes ; dos est mea, Graia juventus. 

I nunc, Sisyphias, improbe, confer opes. 
Quod viyis; quod habes nuptam socerumque potentem; 205 

Hoc ipsum, ingratus quod potes esse, meum est. 
Quos equidem actutum ! sed quid prasdicere poenam 

Attinet ? ingentes parturit ira minas. 
Quo feret ira, sequar. Facti fortasse pigebit: 

£t piget infido consuluisse viro. 210 

Viderit ista Deus, qui nunc mea pectora versat. 

Nescio quid certe mens mea majus agit. 

Tpariitr ftuia parens, PetU, ubi sU do§ : exkUmimuB iUo agro, qui erat JMendMM 
tibi rafitmroveUiu aareimi. IIU ariei awreut intignia lana aurea est doo mea; 
quam, a dieam tibif rettitue, reatseo. Do$ mea, tu incolumis : jucentu» Grmca est 
dot mea. I namc, peuime, eompara dieitiaM Sisyj^ao cum meis, Quod mtafntit' 
ria ; quod habes maritam, et socerum opibus pracettentem ; koc ipsumf quod Ucet 
esse ingratOj est meum, Quos equidem confeatim / sed quorsum ante indieare sup^ 
pUeium 7 Jra eoncipit maximaa minas, Fadam, quod ira suadrbit, Forte jNnii- 
tebit facinoris, Pcautet etiam /atisso vvroperfido, Deus ittis consuluerity qui 
nunc cor meum agitat, Profecto wuns mea nescio quid nu^ movet. 



^•^•^^<*^^^>^^^^^ 



1. 2. 4. cnm scriptis plerisque mmeromus in iUo, Quatnor Heins. et On. 4. a 
corr. numeremius in tl/o.— 302 Ball. Dos mihi: quam «fioim.— 208 Ha. Dos miAt. 
—204 Heins. conj. His mmc, Fr. / iiiimc HypseaSf cnm glossa, ' a matre Cren- 
sae.'— 207 Heins. ▼nlt, Quos quidem ego actutum,-^2ll P. Videris : qno ad- 
misso, Heins. corr. vcrfof.— -212 P. cnm al. agat, 

NOTiE 

109 MmMravimMs] Beneficia maz* 208 ParturW] Cogttat et emittere 

ima a se accepisse Jasonem, dotis lo- conatnr. 

co, iodicat. 209 Sequar^ Faciam qnod ira sna- 

202 Neges'] Nolis milii dare. debit. 

20S Grata] A me tecnm servata. Pigebit'] Me scii. Ad terrorem in* 

204 Sisypkias] Creontis, Sisyphi cntiendnm bsBc sunt maxime idonea : 
filii. sed et ad deterrendum locns est 

Coitfer] Cum meis compara. aptissimus. 

205 Nuptam] Crensam. 211 Viderit] Oall. dicimns, U en 
207 Actutum] Snbahditiir pumdm, arritera ce qu*il phira 4 Dieu. At cnm 

Tel aliquid ejnsmodi. Simile est il- furore haec snnt pronuntianda. 

lud Virgilii, * Qnos ego....8ed motos,' 212 Jtfi^tis] Maximnmy et antea in- 

dec. anditum. Hla vero ex Juone Uberos 



Digitized by 



Google 



HBKOIDBS. BPI8T. XIII. 
NOT£ 



215 



•IHM maetmTit ; regiam, «bi Creasa 
periit, Tenenis quibQMlun accendit; 
deindeXhebatad Hercaleni| servan- 



dornm Jasonis promisionim spoDso- 
rem, profagit Qua de re plarimay 
diverrissima etiam Poetse. 



EPISTOLA XIII. 
LAODAMIA PBOTESILAO. 



ARGUMENTUM. 

Protesilaus, Iphicli filias,ad Trojam qoadraginta Davib.as (at ait Homerns) 
navtgansy cnm ceteris Grscis Anlide, portn Bceotiae, ob teropestatem 
dansos est. Qood dam intellexisset Laodamia, Acasti ex Laodathea fiUa, 
ejns uxor, sincere maritom amansi mnltis somniis perterrita, hanc episto- 
lam ad enm scripsit : qna snadet, at oraculi memor, a belli pericalis abs- 
tineat. Datam eniro Gmcis fnerat responsum, eum, qai primas ex 

. classe in terram Trojanoram descendisset, peritnmm. At Protesilaas 
magnanimns primns exscehdit, et ab Hectore occisns est 

MiTTiT, et optat amans, qao mittitar, ire, salutem» 

.^monis iEmonio Laodamia viro. 
Aolide te fama est yento retinente morari. 

Ah ! me cum fugeres, hic ubi ventus erat ? 



mariio Mmomo^ H eam etifU ii«rre- 
t» AftiUef vetdQ efrs^aMf «. Ah ! Mmm 



JEmtmumtuau, mUtit 
mir€^ qito mUHhur,. Rimar eti^ te manere 



4 P. et octo al. A me: Heins, malebat At me.- 

NOT^ 



l Hehn. nottrie oMeitre»— 



3 JEmom»'] Thessalica, ab £mo 
monte. 

8 Auiide] Aulis, oppidum et por- 
tas Bceotise, ubi Dianae ira, ob cer- 
yam ab Uiscio Agamemnone interfec- 
tam, Grsci Trojam navigatnri tem^ 



pestate, donec ille filiam Iphigeniam 
immolaret, retenti sunt. 

4 Cfmfugeree'] Istad ex desiderio 
dictnm, et affectu: non enim fugit 
Protesilaos. 

Hw] Qni te apnd me retinuisset. 



Digitized by 



Google 



3t6t F* OTimi NASONIS 

Tom fireta debuerant yestiis obsistere ranis : 5 

Ilhid erat saevis ntile tempus aqnis. 
Oscola plura viro^ maiidataque plura dedissem : 

Et sunt quae voiui dicere plura tibi. 
Baptus es hinc prseceps ; et^ qui tua vela vocaret, 

Quem cuperent nautae, non ego^ ventus erat 10 

Ventus erat nautis aptus, non aptus amanti. 

Solvor ab amplexu, Protesilae, tuo ; 
languaque mandantis verba imperfecta relinquit : 

Vix illud potuit dicere triste Vale. 
Incubuit BoreaSy arreptaque vela tetendit ; 15 

Jamque mcus longe Protesilaus erat 
Dum potui spectare vimm, spectare juvabat: 

Sumquc tuos oculos usque secuta meis. 
Ut te non poteram^ poteram tua vela videre : 

Vela diu vultus detinuere meos. 20 

At postqnam nec te, nec vela fugacia vidi ; 

Et quod spectarem^ nil, nisi pontus, erat ; 

trdk Vic venhUf cm a me ducedereal Tum maaria ddnunuU advemu veetree 
remoa niti. lUmd tempue eret aphm a^farefOibuM. Pburiime niartw et pktritue 
mandoHe mariium cwmdaegem: et eant phara ^ tehd Hbi dicere. AbMM» ee 
MaofeeUnm; et venh» fabat q^ eieret tua vdaj^uemmaOa expeUreid, nen ego* 
VeniuM eratfavene nauttMj nan amantu Di^ungar ab amplexu tuoy PreieeUat, 
Et Ungua admonentie deetituit vocee ineomiiietas. Vix potui pfoferre nueetum Ubed 
Vale. AquiUt irruit, et i^^Ueeit earhaea eorrepta, Jamquc meus ProteeUaue erai 
longe. Dumpotuiaepiceremaritnmfproderaiaepieere: eteumproeeeutatueeoeu^ 
loemeie, Cumtenonpoeeem,poteramtuavekLeemere: vdadiuretinucruntoeuloe 
meoe» Ai poeiquam iitfyve a^pexi te^ ncqec «ela fugieeHa; et nihU erai quod 



i#<>i»o#*»»«»#»»>#<» 



7 Apr. piura fiieo. — 8 Ga, 1. S. 4. cnm al. nmUa tibi. — IS Malti scripti, in his 
On. •nuiet, mandantie et reHqmt.^Vk On. 1. Vix ietud. Qn. omnes cnm 
9l.patnL Vulf. poiui. Gr. Mliii.'16 P. Gn. 1. et u\.,^epiaquc Bas. 
tf/tataquc. Jon. D. et PaL ereptaque.^19 Francios volebat, poteram dum veta 

NOT£ 

6 UtiU] Qaia te mihi serrasset. 16 IneubuU'] Constanter flaTit. 

7 Mandataque] Hortata esset am- Boreae'] Qni Tentns ab axe spiranSy 
pliaSi at sibi prospiceret» &c. primo, Protesilao a Moiossis, Thessa^ 

PreBcepe'] Festinas. liseqae ora occidentali, ad Aofidem 

10 Non ego] Qnia Tento secundo Trojamqne navigatnro, secandnt faif . 

Protesilao erat discedendum. 18 Tuoe oadoe] Id est, Cnm to ocu- 

18 Infpeifeeta] Non potai| qam di« los ad me converteres, ego etimn td 

eere Tdlebaili, absolvere. te assidne respiciebaffl. 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BFJ$T« XHI* ^?! 

hax qaoqae tecnm abiit ; tenebris exsangois obortifl 

Succidiio dicor procnbuisse genn. 
Vix socer IphicliiSy Yix me grandaevtis Acastas, 2ft 

Vix mater gelida moesta refecit aqua. 
Officiom fecere piom ; sed inatile nobis: 

Indignor miseraa non licuisse mori. 
Ut rediit animus^ pariter rediere dolores ; 

Pectora legitimus casta momordit amor. 30 

Nec mihi pectendos cura est prsebere capillos : 

Nec libet aurata corpoca veste tegi. 
Ut quas pampinea tetigisse Bicomiger hasta 

Creditur^ huc illuc, quo furor egit, eo. 
Conveniunt matres Phylleides^ et mihi clamant^ 35 

Indue regales, Laodamia^ sinus. 
Scilicet ipsa geram saturatas murice vestes; 

Bella sub Hiacis moenibus ille gerat? 

ofpjcfrfm, iM mare ; hmem quoque teeum exeeeeU ; eoHgine indueta jmtMmt eX' 
maigm» eeeidime^ remi vaeiUmde. Vix aocer IpkielMe, vix Acashu eenex, mxma- 
Ur triatu me reeiUmt aqua/rigida. Pradiiermd effidwn ptmii, eed nobte mep- 
tm^ D^wmiUmmiiifaidotiire. PodaMmn animuM rediiiy dMaree panter 
reditrmd: amorimdieaeeor eaetmn eomtri»aat. Nee volo tradare eomam oram^ 
«fa»: nuviaeH eorpora velariamietu amato. ineedo hae iUae^ qao (Mltt MWChif,. 
tdmmoBieamiger exiatkMtw pereuHtm haata pam^nea. BUdrome PhyUmdea^ 
MM^witf» et mUd eimmmi; Laodamia, aameveatta r^. Seiiieetipn mduam 
veatimenta bU tincta murices ilU beUa moveat eub mMria Trojania? Ipaa omer 



^i#^«#>#i^«»»^»i»«»» 



viden, Vda diu, te."-» On. 2. ciun al. tenakriaqui.^9A Mor. et tre» aL «m- 
bra r^Mit.— 89 UtrodiU P.Oa.S.8. etseptem Heina. Viilgo Ut^ammm 
rediU.-^ Go. 1. et 8. cum al. qua furor.—ZS PhuUeidea emend. Helns. ex 
P.qni Phylaidea: vnlgo Phyiaeeidea. Ou. 2. Pfcyloceydof.— ST Ba«. et Gr. 
pro diT. lect. mmice lanat, Burm. conj. loiuif.— S8 Gn. l.S. 4. geret: S. gt- 

NOTJE 

8S AbUf] £x meis ocnlU, teil. ri^ qna» tantU de te cnris Texari« 

JMbrW] IndncU ante ocnlos ca- 8S Pampinea] Tliyrsnm inteUisit; 

Ugine. Qnod iU lolet accidere,qni qnod fnit lelnm, sen gestamea, ant 

animi patlnBtnr deUqninm. sceptrnm Baccbi, vel haata pampi- 

84 Sueeiduol DebiU, et ad caden- nia bederiiqne obdncU, quo qni tacU 

dnm prono. eMent, forore, pro qne etiam qnando- 

DtMr] Nam ipaa, qnid egerim, qne tbyrsni snmitnr, corripiebantnr. 

BUormger'] Bacchns est, cni eoiN 



Ormdmu»] Senex, pater mens. nna propter wini effectns Poetss affix* 
86 Ifnisr] Mea. emnt. 

V teHls] QaUMliu faiiaet ^ S6 PkyOeide»] Tbesialicss; aPbyl- 



Digitized by 



Google 



218 P. OVIDII NASONIS 

Ipsa comas pectar; galea caput Ule premator? 

Ipsa novas vestes ; diira vir anna ferat ? 40 

Qua possum, squalore tuos imitata labores 

Dicar ; et ha;c belli tempora tristis agam. 
Dux Pari Priamide, damno formose tuorum^ 

Tam sis hostis iners, quam malus hospes eras. 
Aut te Tsenariae faciem culpasse maritas, 45 

Aut illi vellem displicuisse tuam. 
Tu^ qui pro rapta nimium, Menelae^ laboras^ 

Hei imihi^ quam multis flebilis ultor eris ! 
Di, precor, a nobis omen removete sinistrum : 

£t sua det reduci vir meus arma Jovi. 50 

atpittoM ; iUe urgeatur capui eamdel Ipaa geram amictua apUndidoi ; vir genU 
arma atpera 7 Diear imUata iuoe lahores aordihuty quantum queo : et meeeta ducam 
hae beUi ipaf ta. Port, dux Prumitde, epecioee detrimetUo tworum^ tam oi» koitit 
ignavuOf quani eras HotpeM infidue, Vel cuperem ie vituperoiee vultu» uxoris Tana- 
ria ; vel tuo» iUi mtntw pjacingie. Tu, Menelae, qui e$ fttmtnm anxiua pro ncMulii, 
kei mtAt, quantum erie vvndex luctwm» muUie! Dii, oro, avertite a nobii nudum 
pireeiagium ; et maritui meui iuipendat arma iua Jom reduci, Sed metuo; et ^ico- 



rti.— S9 Pectar alter Mor. et On. 1. yn\go pectam, Helo. et Gn. 8. et 4. com 
al. premetur.—AO Gu. omnes arma ferei: nonnnlU gerai: Helm. geret, — 
41 Gii. 2. et 4. item Heliii. cum plerbqiie Qito pomum, — 42 Gn. 4. hoe beUi^ 
3. cnm Heim. kie beUi, — 48 Sa. et qiridam alii Dfgpari, pro Dux Pari, Gr. 
pTO var. lect. formoie viromm.— 49 R. Pal. unns et D. om^n revoeate, — 60 D. 

NGTJE 

lo Theasalis nrbe. AUi faabent Phy- 89 Comoi pectarl Elegant Qraecis- 

taeeidei: qnod minns Heintio placnit ; mns : qnanqnam mlii habent pectam. 

qnia plemmqne a Poeta, geminato I^ 41 Qua poinim] Qnantnm poaaum. 

prodncitnr. AUi habent fao, squalore sciUcet 

87 Seiiicet'] Responsio est Laoda- Sqwdore'] Sorde et corporia ne- 
mi« ad id, quod snadebant matronae» glectn. 

ufyestes indueret pretiosas : didtque 48 Damnol Nam iUins cansa Patria 

illnd non decere, quamdiu maritus eversaest. 

anus periclitaretnr. 44 TamiiM\ Ne ProtesUao meo no- 

Afiiritfe] Mnrex piscis est, cujus ceas. 

sanguine tinguntnr lanspi. Dihapham Hoepei'] Cum apnd Menelanm ea- 

vero vocabant porpuram bis tinctam, ses, cujus perfidiose uzorem elam 

et murice saturatam, qnae erat preti- subduxisti. 

osissima. 45 Tenuaiai] Helense ; aTasnaro La- 

88 l/iooit] Trojanis. lUnm enim coniaejundeeaortaest, promontorio. 
Trojanaestcivitas,abllorege,aqoo Culpame] Quod si fecisset, neqne 
ampUatafuit, sic dicta. Helenam amassetf neqne fapdisiet; 

/Oe] ProtetUans. neqne inde ortum beUomeiMt; ae- 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BP18T. XIII. 



21d 



Sed timeo ; qnotiesqtie snbit miserabile bellam, 

More niyis, lacrymse, sole madentis, ennt. 
nion et Tenedos, Simoisque^ et Xanthns, et Ide^ 

Nomina sunt ipso paene timenda sono. 
Nec rapere ausuras, nisi se defendere posset, S5 

Hospes erat : vires noverat ille suas. 
Venerat (ut fama est) mnlto spectabilis auro, 

Quique suo Phrygias corpore ferret opes : 
Classe virisque potens, per quae fera bellageruntur: 

Et sequitur regni pars quotaquasque sui? 60 

His ego te victam, consors Ledaea gemellis^ 

Suspicor; haec Danais posse tiocere puto. 

He$ in mentem vemi heUum lamefUabUe^ laeryma JUnmt in medmm wme SoU U- 
qmeeeeiUis, IUim et Tenedos, et Simoie, ei XaMtkue, et Ide iuni Rointiia fere ma» 
tuenda ipeo §ono, Neckotpee canuiuBeeoet Heienamabducerejnieipoeeeteetuiri: 
ittf eognaoerai tua$ ope$. Auemerat (uifamafertwr) intigme muUo auroj ei pd 
geaiarei eorpare euo diviiia» Phrygiae, Potene daeee^ et vM«, per qua 6<l<a «0M 
odMiiitifraiitiir ; et quoiacumque par$ regni $ui enm eomiiaiur. Ego eoi^ieio iOy o 
eenjuMeta Ledeea geminie, euperatam foisse ietie: arhiiror JUtc po$$e oj/Uere Gree* 



Ui eua, Gn. 4. vir preeor»-^! Libri vett prvter unnm V. <[uoiie$ $uHii.— 
5S Vulg. Ida:—$A tremenda mallet Fnincin8.~69 Idem iiift mm.— 69 Heins. 
per fuoe.^60 Francins Qiim $eiiuitur. Vulgo quota quemque: P. pro div. lect. 
quotaeunque: Stu quotaquaquey vel quotaquamque.—6l Helm. Hi$ quoque. 



NOT^ 



qne Prote«ilani abiviMet. 
: 48 MuUi$ fteHHe] Qnia mnlti hac 
tna nltione peribnnt. 

49 Oifi«ii] Ominosnm videbatur, 
qnod mnltif flebilem Menelanm diz- 
issct : non enim de nihilo, sed prop- 
ter maritomm mortem fleturas ma- 
tronas Orcecas intelllgendnm est: 
Adeoqne addidit Laodamia, * Dt, pre- 
cor/ &c. 

50 JMi] De more appendat, et sa- 
cra faciat. 

Reduei] Rednctori, Conservatorl. 

52 Madeniie'] Hnmescentis et li- 
qnescentis. 

5S Tenedoe] Insnla In TrojsB con- 
speetn. 

: Simaioque et XmUkmii Sniit agri 
TVojaai rindL 



Ide] Ide, sen Ida, mons Phrygise. 

54 l^iiiMiufa] Timidie, scil.etdeli- 
catulae pnellse ; qnae sibi, eztra do- 
mum attonita, omnia fingit aspera. 

55 Rapere] Helenami scilicet. 

56 Hospes] Paris. 

58 Corpsrs] Ex quo, illnm qui vl- 
disset tam magnifice ornatnm, qnam 
dives esset Phrygia,poterat jodicare. 

59 Potene] Snpple, Paris venerat. 

60 Quotaquaque] Id est, Minima 
seqnitnr. Unde conjicere licet, quan- 
tis sit Paris iile instmctus viribns. 

61 Hi$] Magnifico Paridis omatn, 
viribusqne. 

Fi^am] Ad illnm amandQm indnc- 
tam. 
Con$or$] Soror. 
Udeea] Leda matre orta. 



Digitized by 



Google 



320 P. OViDll NA60NI8 

Hectora nescio qaem timeo. Paris Hectora dixit 

Ferrea san^inea bella movere mann. 
Hectora, quisqnis is est> si sum tibi cara, caveto : 65 

Signatum memori pectore nomen habe/ 
Hunc ubi vitaris, alios vitare memento ; 

Et multos illic Hectoras esse puta : 
Et facito dicas> quoties pugnare parabis, 

Parcere me jnssit Laodamia sibi. 70 

Si cadere Argolico fas est sub milite Trojam ; 

Te quoque non ullum vulnus habente, cadat. 
Pugnet, et adversos tendat Menelaus in hostes ; 

Ut rapiat Paridi, quam Paris ante sibi. 
Irruat ; et causa quem vincit, vincat et armis : 75 

Hostibus e mediis nupta petenda viro est. 

di. Rrfcrndd^ neteio ^Mem Heelarem. Paria dixU Hectorem gerere fera beVa 
nmim erueni^, Viimte Heeterem, fnieqnu ie eetf ei enm tiln dileeta. Gere 
nemen illad noiatnm mente memeri, Ubi efkgerii hnnef eogHee ef^ere aliee : et 
crede nmUee Heeterae Ulie eeee, Ei eura nt dieae, qneiiee te hutrue^ad pmgnam^ 
Laedamia miki imperavit eibi indulgere, Si/ae eet Thijam ruere eub mitUe Argo- 
Uco ; ruai te pioque nuUa plaga impedUo, MenelauM eertei, et eai in hoeiee oppo* 
eUoe; lU mrferai Poridt, ^iuwi Parie anie eibi abstulic. Irrumpai; et enperet 
armie, quem euperai eauea, Uxor petenda eei vtro e medUe koetibua, Camea tma 



^«^»»»»»^'!^»»!»»^»»»^ 



Heins. toU Lederi ; ut et initio £pi«tolfle ParidiSi— 66 Qaidam Heetora, u 
auie ie eet, Item it «iifii tibi cura,—e9 FacUo, dkae Or. Valgo ut dieoM, Scr. 
beUare paroMf.— 72 L. Te quoq[ue, eed nuUum, Francins conj. Te voveo nuUum ; 
vel ie modo nen uUum,— 74-75 Hi versas absunt a P. L. item Oa. 1. et %, 
Qnem vicit Helm. — 76 HoetUme, tfc, Post hanc versom in O. hasc iegebanlur : 

NOTJE 

GemeUU] Cutori et PoUnci; qai 6S Heetmrae] Id ett, M altoa» a qai- 

igemlni fiierant, non eodem ovo, nt boB caveasy viroe fortisiimoa. 

male annotavernnty aed eodem partn 70 Sibi] Indicat fe, ex amore, non 

editi. nisi in Proteailao vivere. 

62 fltfc] Vireset diviti». 71 ArgeUeo] Qrveo; ab Argo^qni^ 

DoMif] Oraecis; a Danao Argivo- duplex foit Oraecomm civttaa; aeu 

rnui rege. Argolide, eomm Provincia. 

65 Seecio ^iem] Fortiaaimnm in- 78 Menelaue'] Cnjna nxoria causa 
telligit ; atque haeCy ex paellae inge- bellom inceptnm. 

nio, itemqae decoro, timorem aoget 74 Ut rapiai] Heinsiua hunc ver- 

dobitatio. anm cum seqoenti a Puteaneo et Lo* 

64 Heetora] Aecimit. Oraecomm vanlensi codice abeaae teatatur. 

more. Fnit vero Hector Priami filiua. .76 CMac^iinii mncU] Potior Me-. 

66 Nmnen kabe'] Ut aemper ab illo nelai, cni mpU coojux^ cauaa AUe, 
caveai. quam Paridiai qui illam rapuerat. 



Digitized by 



Google 



HBR01DB8. BPI8T. XIII, 221 

Causa taa edt dispar : tn tantam vivere pngna, 

Inqae pios dooiiaaB posse redire sinas. 
Parcite^ Dardanidae^ de tot (precor) hostibns ani ; 

Ne meas ex illo corpore sanguis eat. 80 

Non esty quem deceat nudo concurrere ferro» 

Saevaque in oppositos pectora ferre viros. 
Fortius iUe potest multo, cum pugnat amore. 

Bella gerant alii ; Protesilaus amet. 
Nunc fateor; Yolni revocare; animosqne ferebat; 85 

Substitit auspicii lingua timore mali. 
Cum foribus velles ad Trojam exire paternis^ 

Pes tuus offenso limine signa dedit : 
Ut vidi^ ut gemui ; tacitoque in pectore dixi : 

Signa reversuri sint^ precor, ista viri. 90 

4m mfSnMUUS tu OFitl itU^htM VIMffy €t p9§t6 TtfMftt tH ptHM gTBMlMtH «MIUIlV. 

Jhardutid^j ignMcUe (ipuuo) «m d« M ho§Him8: n§ tneu$ mmgttk /hui tx ttio 
corpore» Nott €•«, «m iil doeonm e&tjfiigere etricio gMitkf et ngereferoein peetoru 
tm tttroe adaereee, lUe poleet getteroeime^ cum eeriai vteito emere. Alii beBa «mm- 
tmt; Proteeikttieotttet* Ntate egmeeo ; vohti te retrakere ; et tttene euttiebtit; 
UttgttM reietda eet mtetu ttiali ommie. Ctmt reUet exeedere Uenme patento ad Tro^ 
jamf pee tuue otuinefeeit tmme pereueeo, Ut aepexi^ ingetmti ; et dixi in peetore 
eeereto : Oro ieta eint indicia mariti redituri. Nunc tuec tibi narrof ne eie audax 



^i*»^v»^*^^i^»i*»*^ 



Hoetie et imeadat thaUmuts Heleitatnque reducat, Ictibus adeereit potcat tua fnicn^a 
fortit. In atio Mor. Ictibut adverne potcat tua munera fortitf Hottibut e medHt 
tutpta petenda viro ett.—n Heios. Cauta tua ditpar. — 82 Gu. 4. Ditraaiie tii. — 
8S CtMi pugtuit e conj. Heins. Valgo qtd pugn. Gu. 3. quam pugnat. P. fiuijfi 
pugttat amare.—Sb Al. Ifiiiic fat. contra scriptos. — 86 Qainque libri Sed tieiit 
ttuepiciit. l, retetUa molis.— 89 Ui gemui Heins. emendavit : valgo ingemui : sex 
eenptigemui: Go. 2. cam ano Pat. Et vidi, et gemui.—90 Unas Pal. rAwriiir» 

NOTjE 

77 Diepar'] Nam domi axorem taam 80 Illo'] Mariti mei Protesilai, iii 

habea : unde non tibi pagnandami ut qno ego vivo. 

illam liabeaa ; sed ut vivas. 81 Non eet] flnpple, MaritiM mea«. 

Pugna] Prorsus Protesilao adver- 8S Foreitct] Snnm dicit Protesilaimi 

aoi seipftom pagnare opaafoisset, ne melins Cupidinis, qnam Martis castra 

tam acriter in hostes, animi primo sequi: quod qnidem e% Laodamisa 

impetu victus, irroeret. votis iDtelligendom ; qn« iikim ab 

70 i>ardaiird«] Trojanos, noa sine hostibos Trojanis in liostium nnmero 

BMximo affectn, taoqnam prspseotes oon cnpit rfcenseri. 

esaeBt» compeUat. Ulos vero a l>ar- 85 A^wic faieor'] Quod antea nen 

dano soo rege eo nomine appellatoa snm aosa dicere, ne male omiiiari 

«otea dlxiana. viderer, iUod jam moneo. 



Digitized by 



Google 



222 



P. OVIDII NASOKIS 



HaBC tibi nunc refero^ ne sis animosus in afmis ; 

Fac meus in ventos hic timor omnis eat. 
Sors quoqiie nescio quem fato designat iniquo, 

Qui primus Danaum Troada tangat humum. 
InfeliXy qud6 prima virum lugebit ademtum ! 

Di faciant^ ne tu strenuus esse velis ! 
Inter mille rates tua sit miUesima puppis^ 

Jamque fatigatas ultima verset aquas. 
Hoc quoque prasmoneo ; de nave novissimus exi : 

Non est^ quo propercs, terra patema tibi. 
Cum venies, remoque move veloque carinam, 

Inque tuo celerem littore siste gradum. 
Sive latet Phoebus^ seu terris altior extat^ 

Tu mihi luce dolor^ tu mihi nocte, venis. 



95 



100 



in anmi: /oc hie mnms mihi$ vanesca^ inawnu, Sor$ elimn .deitni/Ktf nneio 
fuem, morti ii^tcBf qui primue Daumn attingct tolum TVoianiim. Mieen, qua 
primafiebit mmitum aublatuml DH pnBttenty ne tu tfeUe eeae generoeue! Inter 
miUe ncEcee tua ait navis mttiMtma, et postrema eruat undoB lasmte, Hoc quoque 
ante hortor; prodito uUimua e nave. Sohm non eat tibi palriumf quo featinea. 
Cum reverterioy impeUe navem remo et velo ; etjlge pedem velocem in tuo littore. 
Sive Sol abaconditur, aeu aubiimior terria eminet ; tu mtAt occurria dohr de die, tu 



«ii<.--92 Exc. VoA8. Irritua in v, fae tim. o. e.— 111 Tres Heins. Excitor e 



NOTiE 



Revocare'] Impedire, ne ad beUom 
Trojanum ires. 

Ferebat^ Cupicbat. 

86 Timore"] Timens ne male omi- 
nari yiderer : qnod jam dixi. 

00 Signa] Aagnria, Omina, Prae- 
^gis. 

Reverauri'] Malnm erat omen ita 
cespitasse ; qnod satis indicavit : at 
ne quidem vult illnd effari. 

91 Animoaua] Andax, qni in omne 
discrimen irruas. 

92 In ventoa] De nihilo me invase- 
rit; vauusque sit. 

93 Nescto quem] Fnit ille ipse Pro- 
tesilans. 

Falo] Morti. 

94 IVcNida] Troas vocatur regiio 



Trojana : ex qua patronymicnm mas- 
culinnm Troa, Troia; et fcBDiinin. 
ThMu, rroodu. 

96 Ne tu atrenuua] Id est, Ne tn 
primus pereas : sed vocibns abstinet 
ominosis. 

97 MiOeaima] Ul&ma, qnss terram 
attingai. 

98 Fatigata»] Aliorum remis agi- 
tatas. 

lO^ Terra patema] Ubi ab amicis 
excipiaris, «ed iniroica. 

101 Veniea] Re^erteris in Patriam. 

Remo] Ocyssime redi. 

Cartaam] Navem. Pars positaest 
pro toto ; est enim carina navis pars 



103 PheOma] Sive SoK Dicit se 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. Bt>tST. Xtll. 22S 

Nocte tanlen, qiiam lnce, magis : nox grata pnellis ; 105 

Quaram suppositus coUa lacertns habet. 
AucupoT in lecto mendaces coBlibe somnos : 

Dnm careo veris, gaudia falsa juvant. 
Sed tua cur nobis pallens occurrit imago ? 

Cur venit a verbis multa querela tuis ? , 110 

Excutior somno ; simulacraque noctis adoro, 

Nulla caret fumo Thessalis ara meo. 
Thura damus, lacrymamque super ; qua sparsa relucet^ 

Ut solet affuso surgere flamma mero. 
Quando ego^ te reducem cupidis amplexa lacertis^ 115 

Languida Istitia solvar ab ipsa mea? 
Quando erit, ut lecto mecum bene junctus in uno 

MilitiaB referas splendida facta tu» ? 
Quae mihi dum referes ; quamvis audire juvabit ; 

Multa tamen capies oscula, multa dabis. 120 

mtJU dolor de node. De noeU tamen nutgiM quoM de die. Nox Muivi* puoaUt 
quanm eermeem hrackhun mUjectum ampkciitur, Capto eonmoe /aUacee in lecto 
viduo, Gaudia Jfcta proeuni, dum deatituor verie, Sed quamobrem. tua meciee 
nolne eietUur palUda 7 Quanufbrem muUa quarimonia orUur ex verbie tuU 7 Somno 
exeutior; et veneror imaginee noetia, NuUum aUaee Theeealieunk dettUuitur fymo 
meo, Exhibemue thura et lacrymae euper ea ; quibue irrigatajtamma micaif ut 
eeitet erumpere vino inetiUaio, Quando ego, eomplexa te redueem uUUe sotdtf , d«it- 
fntMi paiiar ipea deficiene meo gaudio 7 Quando erit, ut bene mecum eompoeitue 
t» toio toro narree etrenua faeta mUma tuee 7 Quee dum mihi narrabie; pbomcie 



■»«^«»^^»#»»>»i^>^^^ 



eomno, — 11S Laerymamque codd. Scalig. Qu. 1. S. 4. et Helm. pro lacrymaeque, 
Qua eparea relucet e coDJ. HeiDS. atqoe ita Ga. S. et Helm. vulgo qua ep. re- 
lueentf qqomodo Ou. 1. sed vett. pleriqoe qua eparea relucet. Cod. Scalig. qui 
ora rducet; uude Dan. Heios. CODJ. queie ara rel. P. qu4eea relueet^ et a corr. 
qui$ ara. — 114 Exc. Doozae cum multi« edd. et scr. a/ueo : Oa. 1. et 2. tifueo: 
3. caiq Helm. effuao,— 1X6 Fr. Gr.etseptem aL trietitia fobwr.— 119 Ga. 1. 

NOT^ 
dia noctoqae de Protesilao anxiam bras, qoas in somnis tuam imaginem 
esse. mihi reprnsentant* 

106 Grata] Adeoqae iagrata, cnm 112 fStmo'] Id e»t, Sacrificio. 
maritus abest. 113 Damue^ Focis injicimus. 

100 Lacertue'] Mariti, scilicet. Qua] lu aliis est, quee eparea reiii* 

107 Aucupor] Stadeo laeta de te eeni : sic vero refereadam ad tbnra^ 
somniare. non ad flammam. 

Ciilt6f] Viro destitnto. 115 Quando] Affectnm anget in- 

111 Excutior] Snbito excitor. Gall. terrogatio, com exclamatione. 

Je wHveUle en eureaut, 116 Solvar] Nimio gandio etiam 

Smuhcnque noetie] Noctnrnaa um- aaimi deliqninm patimnr» 



Digitized by 



Google 



221 P. OVIDII NASONIS 

Semper in his apte narrantia verba resbtunt : 

Promtior est dolci lingua retenta mora. 
Sed cam Troja snbit, subennt ventique fretomque; 

Spes bona soUicito victa timore cadit. 
Hoc quoque, quod venti probibent exire carinas^ 125 

Me movet: invitis Sre paratis aquis. 
Quis velit in patriam vento prohibente reverti ? 

A patria pelago vela vetante datis. 
Ipse suam non praebet iter Neptunus ad urbem. 

Quo ruitis ? vestras quisque redite domos. 130 

Quo ruitiSy Danai? ventos audite vetantes: 
' Non subiti casus^ nnminis ista mora est. 
Quid petitur tanto, nisi turpis adultera, bello ? 

Dum licet» Inachiae vertite vela rates. 
Sed quid ego revoco hsBC? omen revocantis abesto^ 135 

Blandaque compositas aura secundet aquas. 

grahm erit au9cultare ; Umen wmUa mme» oecula, offerei maUa» Vocee^ ^iut 
a)i<|irid rtfenmt, eemper ewamode tn kis iuerent. lAngua eat fotatior « iii uie 
«iMTi mora, Sed ewm Tr^a ^ecmrit, oecummt etiam venti et wtare ; epee bmm 
euperata metu aaxio dilabitur. Hoc quoque me pereellit, quod auree obataedy ne 
maeu dmedaut : inatituiliM diecedere aquis renitentibus. Quie cupiat redire ni 
patriam venito oheiante ? Panditis vela a patria mari prohibente. Neptmm» ipm 
non dat vtom ad urbem suam, Quo prorumpUis'1 Quisque repetite vestras domoa* 
Quo prorumpitiSy Danail auseuUate auris prohibentibus, Ista retardaHo est M, 
nan casus repentini. Quid quaritur tanto beUo, misi ii^famis aduitera? Naves 
Inaebue, fiectite carbasa^ dum datur. Sed qmd ego hac repeto ? Augurium repe- 



rtferas: 2. Dumque mihi refera», P. a manu pr, Juvant ; onde Heins. conj. 
jmarit,— 120 Viilgo rapies osc. — 121 Al. narrantiSf quomodo On. 4. narranti 
Mor. — 128 lAngua rttenta tres lieins. Oii. 4. et margo Mycilli : vulgo Ixngua 
rrferre, Francins malf bat refeeta mora. — 129-1S2 Hi ▼ersus in Helm. hoc 
ordine collocantnr: 131. 130. 129. 132.-131 Sa. et Helm. aa^te sanmdes: 
qoattior tonantes, — 135 NonnoUi revoco hofc, I. et On. 1. Sed quid ago rero- 

NOTiE 

121 In his] Osculis. 129 Suam} Qoia, cnm ApoUiney 

Apte^ Cum jucunditate e^ volnp- Trojie mcenia sdificaverat. 

tate. 131 Quo ruitis] Vim habet maxi- 

ResistmU] Abrumpiintnr. mam et affectum hsc iteratio. Tan- 

U2 Promptior] Paratior. tnm non inconaideratos et iiiaanoa 

DuUi] Qnam fecernnt oscola. vocat Danaos. 

123 iSy^it] Iniueniem recurrit. Sic 132 Aicmtm<] Neptnni Dei; coi 

Oall. dicimoA : Mais quandje songe. aon posaitis resistere. 

U5 ProhibenJt] lllud supra vidi* 134 Inaehiee] Argive, sen Grseca ; 

niu* «^ a priftco Argtrornm rege loacho. 



Digitized by 



Google 



H£ROIDBS. £P19T. X11I. 229 

IVeasin inYideo: qtm si lacrymosa soomiii 

Fanera conspicieDt, nec procul hostis erit ; 
Ipsa sais manibus forti nova nopta marito 

Imponet galeam» barbaraqae arma dabit. 140 

Arma dabit : damqne arma dabit^ simul oscala somety 

(Hoc genus officii dulce duobns erit) 
Producetque viram; dabit et mandata reyerti : 

Et dicet : Referas ista, face, arma Joti. 

tetdis abewio, et lenia tmra favettt aqMit quieti». JEmmkr Trq}ani$ : qum n uUiie- 
huntwrflebUe» eade» eudtrum, nee hoetis ent longe ; noca mnpta ipea aptabii camidem 
mambm tai» etremio martto, et exhibebit arma barbara, Exklbebit arma: ek dM^ 
arma exkibebit, simul capiet oecula, (hoe genus officii arit wuace ambebMtO Et 
detinebU maritum, et admonebit redwe : et dieet, Vid/t at repertee ieta arma Jovi. 



cansl qaod amplectitiir HeoMDg. On. 2, Sed pud if» kac reweo: S. Si fuid 
egorevoco: 4. Sedfuidego revoeo hie: deiode quidain, Sed quid ego revoco? 
Leevum proeul omen abesto : al. Sedauid ago revocans 7 revocantis nomen abesto : 
P. a maou sec. Sed quid ego revoco 1 retacantis et mw» abesto : Helm. Sed qm, 
e. heec revoco, dictis kis omen abesto: Heins. com. Sed qwid ego hos revoco 7 ra^ 
toeaminis omen abetto, vel revocatibus; qnia unus Med. revocantibus omen abesto. 
— 1S7 Troasin emend. SalmM. e Testigiis P. qni babet Tros imDideo: volffo 
perperam Troades, On. orones et Helm. qu4B nc. — 143 EduceUpu est in 

NOTJE 

Vertite vAi\ Adeoque in patrtam qnanquam hanc fateor correctioneiA 

revertimini. mihi non arridere. AccusativuB equi* 

1S5 Sed quid ego'] Mire bic variaut dem solas vulgo cum verbo invideo 

libri veteres, qnorum BoaiwUiy Sed . non ita construitar ; at nolim ideo 

quid ago revoeans? revoeantie nomen affirmare Ovidium non ita ■cripsitae. 

abesto, Longom esset onmia referre. 1S8 Funera] Caedes. 

HeioftioB putat scribendom, Sed quid Nec proeuf] Unde fteqnitur, qnod 

egoko$revoco7 revocaminisomenabesto* ano» maritos nappe videbnnt uxores 

Senii» vero apcrtisaima» ett. Maium Trejanee: nam istud ioteiJigendam; 

omen ax voto et revocatione sua ne beneficii loce, qood pessimum esty 

Laodamia raetuens, cerreptione uti- arripirisse Laodamia videatnr. 

tnr ; conceditqne, ut Grieci ad Tro« 140 Barbaraque'] Epitheton vagnm^ 

jam ire pergant. Arma intellige simpliciter : qnamvis 

136 Secundet] Navigationi vestrse barbara vocavit, quia barbaromia 
faventes efficiat. Trojaoorum. 

137 Troasin'] Troas invideo habebat Arma dabit] Kepetit, qnod Troja* 
Pnteanens: nnde Salmaains, t^ in * nts mulierilMiB iDvidet,qnaai armv ab 
gaainato, feliciter, testa Grooovio nxore tradtta vim m^orem Uabeanl s 
Troasin invideo, tertio casu Grmco qnod forte suo modo verura ent. 
pturaii^reponebAt. Quod ut appro- 14Z Producetque] Retardabit: ne 
bet HtiosuiSy qo«dara ex Propertio tam eito in pericula veniat. 

similia loca citat. Nibil vei» ad- 144 Faee] Fac. ImperativQS anti- 
wnam tantos viros ausim proferre : qnonun raoxe. 

Delph. et Var. Clas. Ovid. P 



Digitized by 



Google 



230 P. OVIDII NASONI8 

Hle, fereos donuiue mandata recentia aeciiBi, 14ft 

Pugnabit caute, respicietqae domum. 
Exaet hsBc reduci clypeum, galeamque resolyet^ 

Excipietque sno pectora lassa sinu. 
Nos snmus incertae : nos anxius omnia cc^t, 

Qo» possimt fieriy facta patare timor. 150 

Dom tamen arma geres diverso miles in orbe, 

Quae referat vultns est mihi cera tuos. 
lUi blanditias, illi tibi debita verba 

Dicimus ; amplexas accipit illa meos. 
Crede mihi, plus est, quam quod videatur^ imago : 155 

Adde sonum cer» ; Protesilaus erit. 
Hanc specto, teneoqae sinu, pro conjuge vero ; 

Et tanquam possit verba referre, queror. 
jPer redituSy corpusque tuum^ mea numina^ joro ; 
■ Perque pares animi conjugiique faces : 160 

Perque^ quod ut videam canis albere capillis, 

Quod tecum ppssis ipse referre, caput : 

JUe §ecum pariatujuma rom DmifUBf ceriahli providey ei ocuht cowertei ad do« 
wmm, Hac deirakH aaUmM reAici, et cmde Uvabit, ei redpUi pectoru defetaa 
gretmotMiO, Noemtmu» dubim: metna aoUeituB eubigii eredere ocia omiiM, qum 
poeeuMi evemre, Dum iumen mma iraeiubiM milee in ierri» remoiie, eot milU oeroj 
auee cjAibetU /aeiem iuam, Lo qui mur ilH bUmdUiae^ loquimiir iUi verba tibi de* 
Uta; iUa fruUur meie ampUxibuM. Fidem mUU kabeio; pUu eai egtgiee^ ^tiam 
qu/od frideatur. A4)ice vocem imagiui ; erit Proieeilaue. Hame intueory ei ieneo 
gremio pro vero marito; ei eonquerory 'quaei poeeit voeee reddere. Juro per r€- 
greaene^ et corpua tiwm, mea niMitfM ; etper facea aimul amiad et co^jugH ; ei per 
caput^ quod ipee poeaU tecum reporiarej uJt vidnm canere alba coma ; me acceteuram 



^i^»#>^»>^«^»i^»^^ 



Editione prima.'->147 Heec reduci P. Tulgo H red. Molti Codd. et Edd. 
gakam^ dypeumqae. — 148 Peciora quatuor Heins. volgo eorpora.-~l5l Gd. 
*J. et Helm. cnm al. gerU: Oo. 1. et S. com al. geraa.-^lb^ Helm. Ulm 
tuoe. — 1S5 Heini. pntat 91101110110 vufeiiliir: scil. 9H0 pro ut. — 167 Francias 
malebat Hnac epecto, — 168 Heino. mavnlt rescribi Hhw, tanquam poeeU 
verba rrferrCy queror. — 161 Excerpta OaHicana: Perque quod videam; unde 
Heins. conj. Perque quod videam. — 168 Voii. Ui iecum» Heini. cooj. O 

NOT£ 

140 Noa'] Mulierei OrKce, qutt co ficta erat. 

tam longe a maritis dissit» ranMu. ' 166 Pteo eat'] Ex maximo erga 

ineertie] Qutd agant, ■cll. mariti Protesilanm amore, dicit, ae majori 
noitri ; quid sperandum ait, &c. in ejua deotcnlanda imagine, ▼olnp* 

161 Diverm] In terrii longe remo- tate frui, qoam cuiquam videretvr. 
tii : In Aila, nbi Troja fuit 166 Smmm] Vocem. 

16a Cera] £z qna Proteiilai iffla- 168 Quciw] Apud Ulan imagioem, 



Digitized by 



Google 



HBBOIDfifl. EPI8T. XIV. 827 

Me tibi TeDtiiTam comitem, qaocomqoe vocaris: 
Sive, (qaod heu tiroeo !) sive superstes eris. 

TTltima mandato claudetar epistola parvo : 165 

Si tibi cura mei, sit tibi cura tui. 

Jbma Uiermjbuetwr pano numito : Curam geroM tm^ ri me oiiMff. 



^<»>#»#^»^»^»^<»^ 



<M«M, vel, Hm.— 165 Oa. 4. c(giida<iir.— 166 Si R. iinns et nniu Med. 
Tulgo SUtUd e. M. M< tiH c. hrt. P. ntroqne loco ti pro«i#. On. 1. ct 4. SU 
UHe.m.eiimihie.iui. 

NOTJE 

ftdl. tanqnam mihi respondere posaet. 16S FflUnraM] Etiam moritnram; 

160 Pmim «NtMi] Qhae me tibi pa^ si ipse moriaris. 

riter anjmo et eorpore conjnnxernnt. 164 Quod hem Umee] Id ent, Sire 

161 Aibere'] Sencaeere^ Uetonymia interfidaria. Carit antem Tocibns ntt 
e»t 



EPISTOLA XIV. 
HYPERMNESTRA LYNCEO. 

AROUMENTUM. 

BAiiAVfy Beli priaci filins, ez plaribns conjngibnt qninqnaginta filiaa insce- 
pit : qnas, cnm iEgyptns ^ns frater, cni totidem erant filii, rogasset sibi 
nnms; Danaus, oraculi responso comperto, se manibas g eneri moritarum» 
▼olens periculnm eritare, conscenais naTibus Argos Tcnit. Indignatur 
.figyptns, quod spretos esset, fiJiosqne com ezercita ad illnm oppagnan- 
dom mittit, hac lege, nt non nisi interemto Danao ad se redirent, aut filia- 
rnm connnbia inissent. Ille antem obsidione coactus, filias se datnmm 
spopondit. Sed pnell», accepto a patre gladio, ut jnssum erat, prima 
nocte, cum vino lctitiaqne calentes juTenes arctissimo aomno easent aopiti, 
unaqncqne aunm jogoIaTlt, Hypermnestra excepta, qnaa Lino, qaem En- 
sebins Lynceiim appeltat, marito sno pepercit, snasitqne, nt ad patram 



Digitized by 



Google 



328 P. ovimi NA60NIS 

Mgypivany deiecto fAcinofey qnmn primiim fvferet. Sed cnv p«ter I>a^ 
aans ab omnibns perfectum ffkcinns intelleKissety pneterqnam ab Hyper- 
mnestra, eam cmdelissime vinctam in carcerem compegit. Qnare maritmi 
kac epistola rogat, nt vel opem ferat, vel, si mori contingat, sepnltnr» 
bonore non careat. Sed a Lino f andero, Danao tmcidato, fiiit liberata. 

IVfiTtiT Hypeniiiies<(ra de tot modo fratribos tmi ; 

Cetera nuptarum crimine turba jacet. 
Clausa domo teneor, gravibusque coercita vinclis. 

Est mihi supplicii causa, fuisse piam. 
Quod manus extimuit jugulo demittere fermm, 5 

Sum rea : laudarer, si scelus ausa forem. 
Esse ream praestat^ quam sic placuisse parenti. 

Non plget immuncs ca^dls habere manus. 
Mepater igne licet, quem non vialavijBas, urat; 

Quaeque aderant sacrts, tendat in ora faces; 10 

Aut illo jugulet, quem non bene tradidit, ense ; 

Ut qua non cecidit vir nece, nupta cadam : 
Non tamen^ nt dicant morientia, Poenitet^ ora^ 

Efficiet : non es^ quam piget esse piam. 

UypemmeUra tcribU wd de M modo /ratribut : ctteri periemnifiagiiio uxonm» 
Detineor domo eonciMM, et eonttrieta ponderoeit catenit. Est mihi eaaoa peena^ 
fuieee piam, Argmr^ quod dextra verita eet exigere enaem per fauce» tuas : cf(e- 
brarerf ei audax fuiesem ad fhgitium. Satiue eet ream arguiy quam eic gratam 
fuiesepairi. Non pcgniiel hibere manue ineontee homieidiL Quamvie pater me 
incendai igne, quem non temeraoimue; et immittat in faciem tcBdae, quee aderamt 
eacris ; aut mactet gladio, quem male exkUfuit ; quamvie ea morte occumbamj qua 
marituM non occubuit ; non tamenadigetf ut ora occumbeniia proferantf Peenitet: 



S Chartac. Heins. domt.— 5 Scripti dimittere. — 12 Al. nupta cadat, — 
13 Francins yolebat ut dicam mariautif penritet, ere, — 14 Non ee e conj. Heins. 

NOTiE 

I ^ttif] Epistolam, soil. g Quem'] Facimn nnptialimn igiiem 

Fratribue] Patrnellbns H^er- inteliige ; qnem, qrtia matrimonii A' 

nnM»rti«. dpiti, iriterl^cto imirito, nnn l«terat 

9 TWr9a] Fratre» tnf, a sororibns Hypermnettr», se non Viulasisa dlcit. 

BMi» in«erf(E»eti. 10 Sacrw] Nn^tia1iMi0,scil. 

4 PtMn] Erga te, quem •erravi. Tendut]- In ora iMinMtat. 

5 Juguio]' Tuo, scik. qnia nolni te 11 Non bene] Qnandnqufdem a«l in- 
iaCevficere. terilciendirm maritnm dederat. 

Si ecalue] Si te perfidiose mac- 13 Ora] Hktm, sctfr. Non f«»i«t pa- 
I « patre laadarer. ter meus, «li qaod U «wt nMCteve- 



Digitized by 



Google 



HBROIDKS. BPI»'. XIV. 



239 



Poeniteat sceleris Dattauni» swvasqve soiores. !£ 

Hic solet eventas facta nefaada seqai. 
Cor pavet admonita temerate sanguine noctfts ; 

Et subitus dextrae praepedit orsa tnemor, 
Quam tu csede putes fungi potuisse mariti^ 

Scribere de facta non sibi caede timet. 20 

Sed tamen exper iar. Modo facta erepuscttla terris ; 

Ultima pars luois, pritta^ae noctis «rat : 
Ducimur Inacbides hm^ sub tecta Tyranni ; 

Et socer armatas accipit aede nurus. 



non mm, quam ifigeat eue jriam, Pigeai DoMaum ei awwree crudele» Jloiiiii, 
Hie evenitu eolei comiiari ftuia fadnoroea, Cor irefridai reeordaiione noeii» pol" 
late cmore ; et repentinns horror oeeupat oua dextra, Quam tu eredme potuitoe 
perpetrare cadem mariii, metuii ecribere de eade a ae non pairata. Sed iamen 
ientabo. Modo crepuscula advenerani terrie ; erat pare norissima dieif erai et 
prima uoeti$: Inachides deducimur dpmum magui Pelaegi ; ei socer in iecta ad- 



^^s»«*s»^^<^«»^»»^ 



Vnlgo eti, 6cx scripU Nou onm, Leid. eui oiget.—lT Jwa, Mme fngU atiomin 
Um, — 18 QaatQor dextnm concuiit, Codd. Nauger. orea, Geleri omo. Oa. 4. eC 
Helm. oiM timor, — 19 P. marito, unde Heins. conj. marila. — 22 P. Ga. 8. et 
sex Heins. UU, par$ nociie, pritnaque lueU erai, — 23 Tyranni R. et qaatuor al. 



NOT^ 



lin, me pceiiitere pro6tear. 

14 Nan ee'] Alii Non mm. Heifi. 
sius legebat non e$, ut sese alloquatur 
Hypermnestrn. 

15 PeenUeat'] Propter mactatos 
Lyncei fratres. 

16 Hie evenius] Poenitere, scil. 

17 /idmonitu] Id est, Quando me- 
mini, seu recordor: recordatione : 
cnm mentem subit cogitatio. 

Temeratee] Pollut», maculat», foe- 
dat», infectce. 

18 Dextrai] Qua, nuper roactando 
tibi, nunc scribo. 

19 Qnam] Dextram, scil. 
Tu putee] Pro Aliquis puteU 
Mariti] Alii liabent marita, 

20 Non sibt] Non a se. 

21 Experiar] Cooabor tibi, quo 
pacto fratrum peracta sit catdes, 
perscribere. 

Modo /aUa] Optime totiu9 facti 



aeriem, « tempore facto initio, nar- 
rare occipit. 

Crepuscula] Qnid sit crepusculum 
aequenti yersn dlcit: sed aliud est 
etiam matntinum. 

22 UUima] Heinslus quosdam se- 
cntus codices legir, UUima pars noetiSf 
primaque lucis erat, Sed vulgata lectio 
potior videtur ; quippe quae ad ritiw 
matrimoniales servandos est magis 
accommodata : nam sub noctem spon- 
sa domnm sponsi dedncebatnr. 

2S Inachides] Inachi proneptes. 
lUe enim lo genuit, quae ex Jove 
Epaphum ; Epaphns Belum, ex quo, 
ut in argnmento vidimus, ^gyptus, 
Danansqne qninqnaginta pnellarum 
pater, orti sunt. 

T)franni] Qui Argis regnaverat. 

24 Armaias] Pugionibus a patre 
datis instructas. 



Digitized by 



Google 



230 P. OVIDII NASONIS 

Undiqae coIlaceDt praBcinctaB lampades anro : 25 

Dantur in invitos impia thara focos. 
Volgus, Hymen, Hymen»e, vocant : fngit iUe vocantes. 

Ipsa Jovis conjox cessit ab nrbe sna. 
Ecce mero dubii^ comitom clamore frequentes, 

Flore noYO madidas impediente comas, 30 

In thalamos laeti, thalamos, sua busta, feruntur ; 

Strataque corporibns, funere digna^ premunt. 
Jamque» cibo» vinoque graves^ somnoque, jacebant ; 

Securumque quies alta per Argos erat. 
Circum me gemitus morientum audire videbar; 85 

Et tamen audibam» quodque verebar^ erat. 

mUtit wrniu armh inairucttu. iMcevfUB muro deconicp fufgetii midi^. fhurm 
impia mittuniwr m ara» illa reaimenif$, Vmigui iwMicaut ifynem^ Hwmemae : itte 
/ugii intjocamie*. ipea Jocii uxor dieeeMeii ab mrbe muu Ecce mno tabamiee^ 
ceUbraH cirau^fmeormm comitum vociferaiiamef fiote rectmti capiUo» umdoe redU 
miemiey fetiivi emni tn cubicuUf cubicula mm rogoe ; et eorporibu» incmmbumt Udie 
digmUfimere. Jamque prem cibo ei oum ei aowmo jaeebmU ; ei pr^fumdui eep&r 
habebai Argoe quidum. Videbar amdire drcum mu gemitu» meriemiium : ei iamgm 



^^»»#<^#<»»i»>»ii»i#«» 



Vnlgo Peloiigt.— S4 JEde anos A. Vulgo ipee vel HU, Exc. I. tiuiff.— 86 Barb. 
im amiiqm»», — 37 Uymumue P. a muin pr. Valgo perpefferti HyfluiuM.^99 Unns 
Heins. cMiii<t.Or. damarefremumte»: V\itin»com\,frequemtt: Bttrm. eeqmemie. 



yel fremumie.^Zl On. 4. Udi jmveme» fiM.— S2 Unus Mor. funera. Bas. frnma- 
ribm» corpore digmm.—M Amdibam P. et Heln. Vul|ro audieram. On. 8. cnm 

SOTJE 

95 Prudmdeel Anro omats et cir- pentibos stlpati. 

cumdataB. SO Biadida»1 Ungnentis delibutai. 

86 Imdio»] Diis enim feralia con- Oall. Parfiumez. 

nnbia, nec Aacrificia placere poterant. Sl TkdUmo», bueia'] Appotitio. Thap 

Foci pro Diis positi. lami buda sen oepukra eomm* di- 

/jn|nfl] Qam ab impiis offeruntor. cnntar, qaod ibi essent illi jugnlandi. 

97 Fugii] Non enim yolt Isetus Feruntur] Ennt. 

noptiaram Dens infanstis connnbiis 92 Sirata prfmim<] Jacent in lcctiSy 

adesse. ycstimentis linteitqne stratis. 

88 Jod» cet^jux] Jnno Jngm pro- Fumere digma] Dicit iectos fnnerl- 

nnbnque, qo» connobiis ades«e solet. bas magis qnam nnptils convenire. 

Ce»»ii] Ne improbnm conjaginm 99 Grare»] Orayati et oppressi. 

yideret. 94 Quiet aita] Omnibns profondo 

Sma] Illi enim sacram Argos» nbi somno sopltts. 

prscipoe colebatnr. 99 Uorientum] Fratrnm tnoram» 

80 Dubii] Sponsos intelligit yino scil. 

cftptos» et titnbantes. 96 Tamm] Pro Omnino : sed not« 

FrefU€mie»'] Comitibos l«tis et stre- ▼im ocenlUm Utins yoenl» ; qoar eilj^ 



Digitized by 



Google 



HEROIDES. BPfST. XIV. 231 

SangQis abit ; meDtemqae caiorj corpasqae, relinquit : 

Inqne novo jacai frigida facta toro. 
Ut leni Zephyro fragiles vibrantar aristie ; 

Frigida popaleas ut quatit aara comas ; 40 

Aat sic, aat etiam tremni mag^. Ipse jacebas, 

Qa»qae tibi dederant yina, soporis erant. 
Excnssere metam violenti jassa parentis : 

Erigor ; et capio tela tremente mana. 
Non ego falsa loqaar : ter acotnm sastalit ensem^ 45 

Ter male sublato recidit ense manas. 
[Admovi jugulo ; sine me tibi vera fateri ; 

Admovi jugalo tela patema tao :] 

mdkbmm : €t eratf fti§d metuibQm, Sangvii reeedU ; H c^ dedUiiU mimmm H 
cerpue : etjtuui gehda faeta in «oim» leeU, QuemadmodftM JragUee arieUe eanea- 
tbuUar plaeide Faoenio ; qu em a d ma da m veniutfrigidMe eeneaiH fraiAee papaleae ; 
eadeic^aMt etiam amplhu trepidam. Ta jaeelHu: et vim, quee tibi exkibueramf 
anmi eeporifera. Mandata eeem patrie expulenmt timoreim, Sarfro ; et eumo ea- 
eem imniM trepidaate, Ego non proferam Jleta: manue ter euetuHt gladium acu' 
tainaiumf ter reeidit giaSo male eublaio. Admonfaueibue ; eoncede me tibi vera 
€ee^eri; admooi faaeUme tuie eneem paiemum, Sed metue et pietae prokibuii 



Scr. audiium: 4. audim: L. auditum eet. O. auditu.'-97 Vulgo reUquU. — 
SO Ut ieui P. On. 1. et septem »1. Heins. Valgo Ut^ letL fragUee Jub. 
Me. 6u. 9. et Helm. Vnlgo gradlee. Tres xcripti agitaniur ar. — 12 On. oro- 
neK com al. dederam.—AS P. et Or. lofuar. Vnig. loquor. — 46 RecidU emend. 
HeiiM. Vulgo deeidU : On. 3. et S. cnm nno Pat. cecidU : 4. cnm al. eoneidU. 
-^7-48 Hoc distichon a 8ciolo confictom pronuntiat Heins. et pro Sed v. 49. 
reponit Ei. Vers. 47. e«t in P. On. 1. ac S. et aL qnibnsdam, pro qno Tnlgo le- 

NOT^ 

citnr, Qt Hypermnestray prn metv S8 Now] Qnl fuit novae nnptap. 

et ret atrocitatCy ita tnrbata videatur, SO Zephyro'] Ventus est Zephyms 

at ne illa poftsit satis sais auribns ab oecasa spirans. Fatoniue Latinis 

credere ; sed, andiatne revera niori- dicitur. 

entinm gemitns, an vero id tantum 40 Popuieae eonuui] Frondes po- 

ez imaginatione credat, dnbia hae- puli arboris. 

reat. 49 Seporiel Qnae soporem induce- 

. Quodque uer^far] Ne patmeles in- rent. Snccnm aliqnem soporifenira 

terficercntnr. Tino immixtnm fuisse innnit. 

S7 AbU] In intimas corporis par- 46 MtUe} Nec audacia, nec, qnibns 

tes; in praecordia, ipsnmqne adeo par erat, viribns. Vel male, id est, 

cory nt solet ex roetu, relabitur. non joste adversus maritum. Prior 

Calor] Siqoidem sangiiis ad pras- Tera videtnr expositio. 

eordiaex meta fagit| qalor cnraeo 47 Admooi] Alii' liabent, At rureue 

pariter reeedil. aeemiief jueeuque eoacta pareniie, Alii 



Digitized by 



Google 



282 



P. OVIDII NAS0NI8 



Sed tiiDor et pietas CTudelibas obstitit aasis ; 

Castaque mandatum dextra refu^t opus. 50 

Purpnreos laniata sinus, laDiata capillos» 

Exiguo dixi talia verba sono : 
SfievuSy Hypennnestra, pater est tibi. Jussa parentis 

EflSce : germanis sit comes iste suis. 
Foemina sum, et virgo ; natura mitis, et annis : 5S 

Non iaciunt moUes ad fera tela manns. 
Quin age, dumque jacet, fortes imitare sorores : 

Credibile est caesos omnibus esse viros. 
Si manus haec aliqtiam posset committere caedem, 

Morte foret dominae sanguinc^enta suae. GO 

Bova eapia ; et mmus pudica ahi;iii opmijunttm. Sn«M amielMt pMtwfire&s, 9eimm 
comamt protnli taUa verha wce demitsa : Hfpernmeslra^ parentem habea erudelem* 
Perfice mandata patris : iste sU socius sms frairibas, Piemma smm et wrgPj mMs 
natura et cetaie, ManuM tenera non smU apta ad sava arma, Qntn age^ et dmm 
jacetj amutator strenuas sorores. Credibile est marUos esse tnter/eCtos ab ommtmg^ 
Si kac dextra posset patrare oHquam eeedem ; cruetda esset neee Domina sues, Qm 



^^«^^«^i^i^^^i»^^ 



gitur hic : At rwrsus mmiitis jussugue coaeta parentis,—6S Qninqne librl et non 
agDMcnnt.—- 57 Oo. 8. Dusifue placet. Ed. Gryph. ann. 1664. dunque Ucet,-^ 
60 Mor. et Ou. S. iMai m.--61 Qus P. Al. Quid, Hmd^ Aut, An, vel, 2Vra. 



NOTJE 



aiiter. Heinuas expnngendnm totuni 
hoc difltichon putat ; utpote a sciolo 
confictumyqni superiora cnni sequen- 
tibns non cohsrere arbitrabatnr. 
Qu« qnidem optirae cohsrere dicit 
itle idem Heinsinft, si pro Sed, proxi- 
mo yersn Et reponas. Nullnt carie 
dubito qnin spnrii sint illi. 

49 Timor] Qui omnibus a natnra 
est insitns, qni male facinnt; maxime 
cum criminum aasnetudine conscien- 
ti« stimnlu» non elanguit : qoasqiiam 
alias inntilen, strennse sunt ad male 
facienduro plurlmsp mnliercnlap. 

61 SinuM] Veptes meas. 

62 Sono^ Voce demiasa. 

54 Isie'] Lyncen», maritna meuii. 
65 Feemina sum"] Ostendit ntnc, 
qupd maritttra non poMit interficere; 



rationibns a sezo et state petitis. 
56 Faciunf] Apt» snnt 
MoUes] Quales snnt mnUebres. 

67 Quta age] Jam muliebri more 
mntat consiMnm; Tel potius nntant 
ad illud mutandnm sese hortatnr. 

Jucet] Maritus, sril. 

Fortes] hamo fnriosvy qme snof 
maritos tmcadavemnt : quamobrem 
etiam a Poetis infame illud genos ad 
inferos detrasnm. 

68 Oimii6ics] Pro Ab omnibna. Ita 
sspe et eleganter loqoontnr Poet» ; 
Horatios pnesertim. 

60 Si manuti] Nnnc coosiUnm de 
interficiendo raarito reapoit. 

60 DomincB] Mei Ipains, qn» me 
potins ipsa, qnam maritnm, loterfice* 
rem. 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. SPIST. XIV. tSS 

Qao meraere necem, pttbndia refaa tenendo, 

Qaae tamen externis.danda forent ^eneris ? 
Finge viros meraisse mwi; qni& fecimtts ips» ? 

Qno mihi commisso non licet esse piae ? 
Qaid mihi cum ferro ? quo bellica tela puelke ? £6 

Aptior est dif itis lana ccdnsqiie meis. 
Haec ego : damqne qneror, lacrymee soa verba seqtantnri 

Deqae meis ocalis in tna membra cadunt. 
Dam petis ampiexns, sopitaque brachia jacfas, 

Psene manus telo sancia facta toa est. 70 

Jamqne patrem, famulDsque patris, lacemqae ttmebaai. 

Expulerunt sonmos haec mea dicta tuos: 
Surge age, Belide, de tot modo fratribus unus : 

Nox tibi, ni properas, ista perennis erit. 

re IMi Sgui mmi mari^ f u i d ew d o r$gn€ ptdrmeHa, qtUB icmm emni trtdend^ 
geikerk p eregr i mt ? Peme vjtm dignoe eme hUerire: ^wid hm eommerwmwi? Qua 
fmeimre nmi Ueet milu eeee jn^7 QM miki oum enee ? Qn^mnii mHHaria teln 
frirgini? Lnnm et eoUie eet mogis idonea digitie meit, Hae ego: et dam con- 
yer^r, tnerfnue tntaefmmtur eaa 9erba,etjtauai tn tme artae de mei» oeutie. Dum 
quarie me compleeti, et agitae lacertoe eopUoe. manua taa eet propemodum vnbie- 
rata gladio. Jamque metuebam patremy et mtnistroe patrie, et diem. Hasc mea 
uerba exeuteemnt tomnot tuot: Surge age^ BtUde^ toim de tat mado fratribut. 



»^^^^»i»>^^»rfS»^ 



Gu. 1. regna timendo, — 62 Gr. extemit regna tenenda forent. Mor. et dno al. 
ext. aecipiendaforent.—6A Pia P. vnlgo piam.—65 Quo beltica P. et Ar. yulgo 
^uid. — 69 Heins. potat amplexu. — 72 Expulerunt P. vulgo ExpmUnmt, — 

NOTiE 

61 Qtio] Qaa re? qao eriroiae? dus meas gladium pater pomit? 
NuUiim dicit eMc in patra«tii>us cri- <^} F&ue» iciiicet. Sciebat equi- 
men, ad qnofl, eK auo cem Danat dem e«te ea ad interficieiMki pa-' 
filiabus coigugio, jure ejut regwiai trneles ; quorMura vero spectaret iUa 
perveniat, ciim hsredibuc niasculit caedes, netoiebat, aut oeaclre simida- 
ille careret. bat. 

PqtrueUa} Quap haereditarip jere . 67 Hac ego"] Depresta vece dixi, 

ad patroeles suat obvenireot ; qua*- supple. 

qne per snvu ciua iUis eonjugium Saa verba] Id est, qvie ^srnodi 

ftuaSereot. querimoniae et lacrymis cott{)et»> 

62 Extemie'] Qiii ex. sna gente noa rent. 

esseat: quibttavis aliis homiBibus, 60 Petit ampUanui] Intcr dornies* 

6S Finge] Pone. Gali. Suppotez, diim vis ne anplecti. 

»64 Qtto pomiiitiio] Prepter quod Jaetae] In somnis neves. 

peceatnm ? 7S Belide] Beli nepos. Uie ymn 

65 Qitid ndM] Qaamobrem in iba- est vocativus GrBecomm iBOfey a ao- 



Digitized by 



Google 



334 



P. OVIDII NASONiS 



Territas exsnrgis : fagit omnis inertia somni. 75 

Aspicis in timida fortia tela mann. 
Qnaerenti cansam, Dnm nox sinity effiige, dixi : 

Dom nox atra sinit, tu fhgis ; ipsa moror. 
Mane erat : et Danaos generos ex caede jacentes 

Dinnmerat. Summas criminis unos abes^ 80 

Fert male cognatae jacturam mortis in uno ; 

Et queritur facti sanguinis esse parum. 
Ahstrsdior a patriis pedibus ; raptamque cainllis 

(Hsec meruit pietas prasmia) carcer babet. 
Scilicet ex iUo Junonia permanet ira ; 85 

Quo bos ex homine est> ex bove facta Dea. 



I$ta nax erit UH perpetua, mn/eBtinas. Tren^factuM exeuierii: enmia eegniiiee 
mmm diiabitur: eernis tela voHda tM uwnn pavida. Dixi tibi «cucteoiifi coMam^ 
Prorumpey dum nox concedit, Dum ncx ehecura /acU copiamy tu abi$ : ega tC' 
uumeo. Mane erai : et DanauM enumerai generoe proetraioB ex neee : mku dem- 
derurie iummee JlagiiiL - Inique paUiur demnum moriie eonaanguinea in uno ; «f 
fueriUwemeparumeanguiniieffwn. Abr^piorapedikuepaiemie; eimnculafpieim 
meruU hane mercedemjteneni ablatam coma, Nempe ira Junonia peretai ex itto tem- 
port^ fuovacca/aciaeelfmminatetexwiecaDea, AteaiitettmipptieHmoUempuH' 



<#>i^l#S^<#^#<i#<#«#««t«l^ 



74 Vulgo properee.—l^ Or. tii tremuia.—T^ Heina. mftTnlt at Danau», Yalgo 
Bcribltiir t» cmde. — 88 Pacti prBestantiores, et Oo. omnet, et Helm. Al. 
/aetum.-^S^ AI. pairiii manibue, Sc. He. et £. laribu$,—96 de bove R.— 



NOTiE 



minatlyo Bdidee, 

Unut} Solos. 

74 Perennii'^ Per annos omnes dn- 
ratora: etema. 

7b Ineriia'] Illam intelligit pigri- 
tiam qna non bene experrecti te- 
neri lolent. 

76 Fnrlia] Id est, qn» lolent esse 
fortiom Tirornm. 

77 CeMMM] Qnamobrem telnm ma- 
nibns baberem. 

70 Erai] Pertinet istnd ad seqnen- 
tem narrationem. 

80 Summa] £x omni numeroy tu 
toius deeras, qui non esses coojagis 
•ocerique crimine mactatus. 

81 Maie] Inique. Danaum dicit 
iratnm ideoy quod nnns ex snis con* 
Ut^faixkpm morti esset ereptus. 



Cognaief] Cousangninese. Id est, 
pro morte nnins consanguinei. 

8a FacH] Sparsi, effusL . 

88 Abetrahor] Scilicet ad patris 
pedes delicti veniam petens procn* 
buerat. Qnanquam alii codices ba- 
bent manibua: alii laribut, 

Raptamque] Qose in carcerem ca* 
piliis protracta fnit. 

84 Pietae] Erga te. Ironice, ad- 
▼ersus patrem, loquitnr. 

85 SkiHcet] Tantam domus sue et 
patruelium caiamitatem, muliebri 
more, altius repetit ; ab ira Junonis 
scll. propter Jovb cum lo vacca 
consuetudinem. 

mo] Tempore, scilicet. 

86 Bos] lo est ab Jove in vaccam 
motata, de qna postea in Metamor- 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BP18T. XIV. 



235 



At satis est pceDe teneram magisse paellam : 

Nec, modo formosam, posae placere Jovi. 
Afltitit in ripa liqoidi nova vacca paientis, 

Cornaaqne in patriis non sua vidit aqois : 90 

Conatoque queri mugitus edidit ore ; 

Territaque est forma, territa voce saa. 
Quid furis, infelix ? quid te minuris in umbra ? 

Quid numeras factos ad nova membra pedes ? 
nia Jovis maif^i pellex, metuenda sorori, 95 

Fronde levas nimiam cespitibosqae famem. 

IM wmgiaat : mtejum pmiehram pome graimm etm Jm>u Novajwenea eonMiUU m 
ripapairupudi,etatpejeUeornMoiUmiimaqmepoiermt: etmaiitMtemitUorttuxo 
eonqaeri: etiremrfaaaeaiJigarataaytremrfaeiaMttm. Qaamobremimtaaittmi' 
teral QmmtbrtmtetiMpttvtambral Qaamo^m djmumermpedet mtitatm§iaiUt 
mimtvmanat? JUaaiaiieratimumdamtroritxeeitiJooit,tedat/6tiitHker&itmi- 

87 Velg. Ahf Mfif. Or. mmgkre.-^ 6r. eomttitii.^l Comaiofot pmri vnu 
R. •tOn.l. Valco Ei eommta foen. 6n.9. EieoamtaioqmLP.eomaiaelofmi.-^ 
M 6B.4. cam J. QhW fagit. P. «Itcr Moc et G«. S. et 4. mmUrrm. Vnlgo 



NOTJE 



pbot» ▼idebimas. Sopre ex eo Oa- 
naum ^Bgyptomque per avot mnm 
ortok csse diaimof: adeoqae jam 
notandam eat tantom, qaod, pellici 
illi ab Janone immisso cestro, per 
fnrorem maxima orbis terrarom par- 
te pererrata, taodem in ^gyptom 
delata tit; nbi pristinam formam 
pofttqnam Jovis anxilio recnperauet» 
ab .Sgyptiis pro Dea eit babita, vo- 
cataqoe Jtit. 

87 Saiit ett petHa] lo snpplicio 
•atift magno a Jnnooe afflicta est; 
jamqne cjaii posteris deberet parcere. 

Mugitte] In vaccam mutatam eise. 
Ab ipto Jove in vaccam mntata est 
lo, ne sanm cum ilia adalterinm ab 
interveniente Jnnone cognosceretur. 

88 Nee potm placere] Propter vac- 
cse formam : quanquam nec ipse Ju- 
piter quamlit>et, satiandi turpissimi 
amoris cansa, indnere dedignatos est. 

ilfods formotam] Pulcberrima fnit 
lo, anteqoam vaccae formam indue* 
ret. 



89 Lipddi] Inachi, flnvii Pelopon- 
nesi. 

Nova] Non a longo tempore ez 
pnella facta. 

90 Nom taa] Non enim comna ho- 
minnm, sed bratomm snnt. 

91 Qa«ri] De sna transmntatiooe, 
et infortnnio. 

95 Fmrit] GSfttro perciU lo, hne 
illnc furens a Poetis errasse fingitnr. 
Qiuimobrem illod fecerit, ejos cala- 
mitatis, Jnnonisque ir« descrlbendss 
cansa, Hypermnestra qnssrit. 

/tt wo^] Cum tuam nmbram vi- 
des. 

94 Nmmtrat] Qnia qnatnor erant 
hoc petit. Commiserationem vero 
habent ejnsmodi compeliationos. 

96 JUa] Tu, lo, ante pellcx illa, 
quam Juno ob formam metneret, 
jam, Sic. 

PeUex] Ita vocatnr lo, qnss Jnno- 
nem ex Jovis mariti lecto pelliden- 
do, si vim vocis spectes, pelleret. 

90 I^emtt] MinniSy sedas, Noo 



Digitized by 



Google 



830 P. OVIDU NASOMIS 

iFonte bibiSy s()ec(asqae tuain stnpefacta figwam : 

£t te ne feriant, qna? ipeiris^ anna^ tiBies. 
Quaeque modo, ut possU etiam Jove digpna viderij 

Dives erasy nuda nuda recumbis humo. 100 

Per mare, per terras, cognataque iumina cnnris ; 

Dat mare, dant ampes^ dat tibi terra viam. 
Qu» tibi causa fugse ? quid lo freta longa pererras ? 

Non poteris voltus effugere ipsa tuos. 
Inachi, quo properas ? eadem sequerisque fugiaque. 105 

Tu tibi dux comiti ; tu comes ipsa duci. 
Per septem Nilus portus emissus in aequor 

Exuit insanae pellicis orabovi. 
Ultima quid referam^ quorum mihi cana senectns 

Auctor ? dant aom quod querar» ecce, mei. 110 

miamfamem. Fontefotag, et miralnmda agpieii tuam fcrmam: et metuis arma, 
^^ gatmt ne te ofpetant. Et ftur vmdo eroc apmkmtaf ut ffami$ eiiam mdtri 
digmJevefjaeesuudaiMierramtda. Erras per mare^ per terrmy et fiumim co»' 
MiigrirtnM. Mare prabet tibi Her^fimmmL pr^ebent^ terrm pnebet. Qua; tibi amm 
fuga 7 Quamobremf lo^ dueunia per vatta maria ? Non ipm poieri» vitare tuam 
faciem. Inachiy quofestinae ? Eadem nuequeris et fugis. Tu dux tibi comiti, tu 
ipM comee duci, Nilu» erumpen» in mare per eepiem ostia detraxit faciem peUicis 
vaemBfurenH, Quamobrem oemmemorem remMi$mma, quorum eenectm canu t%K 
mihi oMctor ? Ecce mea atae mppeditat, ^mod omniquerar. Pater et patruu» bdlm 



unda. — OS^ Al. Ipta Jovis.—^J D. ^ctasque novam.—9B Libri multi/r ne, — 09 
Al. posses. — 100 Quidam scripti dura kumo^ aut uda, autgWtJa, aut aolida. — 
103 L. vel quid freta : Mor. ^iur, die, freta. — 107 L. portas. Gu. 4. cnm al. 
denussusin: Helm. irnmissus, Gr. pro var. lect. diffusus. — 108 Bovi L. ce- 

NOT« 

vero siae commiseratlone haec pro- Eadem sequerisque] Id est, Cum 

ferenda. ipsa vacca sis, fngiendo vaccam, ean- 

Ce^iJmsque] Herbis. Proprie ve- dem seqneris ; nec fngiendo vaccam, 

ro est cespeSy herba cnm terra re- esse desines. 

vulsa. 107 Per septem'] Dicit eam in JE- 

08 Arma"] Comna. SyP^o fignram bovis depoRuisfle. 

101 Cognata] Propter patrem fln- NiUui] Hnviu.^ est ^gypti maxi- 

▼ium. mns, in niare per septem ostia in- 

lOd Dat mare] Hnjns est versus floens: quanqnam plura alii memo- 

qui superioris idem sensus: verba rant. 

differunt. Portus] Ostia Nili portns appel- 

104 Vultusl Bovillos, scil. lat : beiie quidem ; ejnsque ratio 

10$ Inachi] Vocativus Grsecus Pa- aperta. 

tronymici foeminini. Id est^ filia 108 Insana] (Estro, et Janonis ira 

furentis. 



Digitized by 



Google 



HVItOt0K(S. fiTIST. XIV. 



»97 



BeHa pater patmnsque genmt ; regnoqne demoque 

PelUmur : ejectos nltimos oilVis babet, 
Hle ferox solus soKo sceplroque potitur : 

Cum sene nos inopi tnrba vagamnr inops. 
De fratmm popule pars exignissima restas ; 115 

Qniqne dati leto, qneeqne dedere» fleo. 
Nam mihi quot fratres» totidem periere sorores ; 

Accipiat lacrymas ntraqne tnrba meas. 
^ ego, quod viTis, poenae cmcianda reseryor : 

Quid fiet sonti, cnm rea laudis agar T 120 

eaeereent: ^Jieimur regfno et domo: remoHtBima regiau» iimad tXfndM. lUe 
/erodeut aobu oecupai aoUum et ocepinim : iim twba egena erramut eum eene egtm, 
Supero» par$ mtiitiiia de turbQ/ratrum ; kigeo iUoe^ qui morti traditi sant, et quee 
Wmtidtrunt, Natii mmt fratreo miA» mnmi, iotidem tororeo aniM». VUrqm 
popukm hakeat meem laerpmt, Eeee ego torfuemta dettimtr euMpUao^ fpiia viMt. 
Qua peaia miukietm oouMeia^ emtt ^fu» artoaoar qaod laudamktmi Etmiterat otm 



^^>»»»^«»^>#»»*>#N»i 



tori homt: Qn. 1. a Ubrtr. aru (mn*, a ton. ora hemtt atque boc etiMB ia 
reliqais Ga.— 112 On. 4. com al. ^ectaM.—\\l Oa. 1. «o2to ookua, Vnlg. toojp* 
tritpLe,— 115 Olini rettat : at Gr. et alii reaiat. — 117 Oa. 1. cam qoinqae al. 



N€T^ 



PetHcia] Qa» faerat JonoDiB pel- 
lezy doiB formam homioia obtiaeret. 

Oro] Omnemque adeo formam. 

109 UUimai Remota et antiqoa. 

Quid rtferam] Vel contra librorom 
aoctoritatem r^ero reponendom ease 
censet clarissimus Heinsins. Quam- 
obrem non video. Sensnm enim opti- 
mnm illa alia lectio efficit ; ut innoat 
Hypermnestra plnra a >e de lo posse 
referri, quibus ejns pcenarum atroci- 
tatem Jnnonisqne erga suam doronm 
ssTitiam angeret ; nisi amplam que- 
rendi materiam de novo baberet At- 
qne egregie ilhid ad Uypermnestrte 
icopum pertinet. Forte dicat allqujs, 
' At omnia de lo niemoraverat Hy- 
perm.' Ne omniii qnidem: illud 
etiam si essei, tainen ex Rlietorica 
arte, sic loqni, ubi rem augere est 
opos, saepe solt* mos. 

Qnenim cana tenectut Aucior] Id est, 
QoaB a aenibns didici. 



111 Gervnf] Qaas Tidit ipsa cala- 
mitates narrare incipit. 

112 UUvmui] PelopmMiemis «st; 
qno aufugisse Danaom in argamento 
Tidimus. Ullimos vero dicitor, Tel 
ex puellffi ingenio, pro remotissimo ; 
vel, quia ea parte orbis terrarom ter^ 
minus est, cum mari cingatnr : qna 
ratione etiam Britanniam, altemm 
orbem dixerunt. 

113 lUe] Patrous ^gyptos. 

114 Sene] Daoao patre nostro. 

115 Exiguitsima] Qnippe solus sn- 
perstes^ ceteris ab uxoribus* inter- 
fectiA. 

Rettaa] Lyncenm alloquitnr, cui 
aliam snam calamitatem memorat. 

116 QuiBque] Qnia misersp, qoas 
tantnm facinns perpetraverant; qoi- 
bus Hypermnestra* rarenduni erat. 

117 Periere tororet] Qnia com illis 
non est ; qoia perditse illae, qae no- 
centes ; qoia pcena sna illas attinget. 



Digitized by 



Google 



P, OVIDIi NASONId 



Et, consanguinese qaondam centesima tarbee^ 

Infelix, uno firatre manente^ cadam. 
At tUy si qua piae, Lynceu, tibi cura sororis^ 

Quaeque tibi tribui munera, dignus habes ; 
Vel fer opem ; yel dede neci : defunctaque yita 

Corpora furtivis insuper adde rogis. 
£t sepeli lacrymis perfusa fidelibus ossa, 

Scriptaque sint titulo nostra sepulcra brevi : 
Exul Hypermnestra^ pretium pietatis iniquum, 

Quam mortem fratri depulit, ipsa tulit 
Scribere plura tibet ; sed pondere lassa catensd 

Est manus ; et vires subtrahit ipse timor. 



125 



130 



anietSma pvfMH eofiMf t, nMrtor, imo fnOre mKperMe, At tuj LjfneeUf n qua tUn 
eura pitB patnteHBt et mm immeriiUM frui dome qutB tibi exhiim ; vel atnriUum 
prabe^ tel trade morti: et iuntper impoue rogie eecretis artu» jaeentes, Et eende 
MM d^ibuta laaymiefdeHbui: et noater tumulus eU eignalu» breri elogio: Hy* 
pemmeetra prqfuga mercedem in^uetam reportacii pieiatiOy weMm, quam afratre 
iummotii. Vetlem plura eeribere; §ed manuM esi d^eem onere eatence; et ipoe 
timor avfert viree. 



^»^«#«ir#«»i»#»»#^ 



Nam «ifrt.— 120 Septem Quid fierei : doo fiai.-^l2l Heios. mTiiU En con- 
oang.^W Lfnceu cod. Hercnl. Vvlgo Xim, e$t tibi^ et LmotibL-^lM Ldd. 
Corpora finiiimis. Heins. t, superadde : Francins pro addg Tult Ms.yel ure, 
— 128 Oo. omneA et Helro. cnm plurimii Sculpiaqas siwt^-^lZl Ou. 1. a 
I pr. pondere pressa. 



NOTJ3 



118 Utraque'] Patrnelinm et loro- 
roro. 

110 Qtwd mms'] Qnia tenonjngn- 
lavl. 

190 Qntd /et] Qnati dicat, Mnlto 
crudelins. Patrid crudelitatem argnit. 
Alii codicea habent/ai; feret. 

Rea laadtt] Com de eo accnaer 
quod laodem meretnr. 

121 Ceniesima] Omnino: fuerunt 
enim qninquagiota Danai filite, toti^ 
demqoe £gypti filli, patrneles, qni 
omnes centeaimum nnmernm iin- 
plent 



122 Vno fraire'] Solo Lynceo sn* 
perstite. 

125 Pitf] QuK te aervavit. 
124 Quaque'] Vitam, sdlicet. 
Dignuskabes] Mereris. Si mererta 

▼itam, quam tibi dedi. 

126 Furtvris] Quos, si non ansua 
fueris, aut non potueris palam, fnr- 
tim et occulte excitaverii. 

128 TUulo] Epigrammate aeqnenti. 

120 P^vttwit, nMrerat] Appositlo. Id 
eat, mortem in pretinro, 

122 Timor] Ne pater, ant ab eo 
aliquis, scribenti interveniat. 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BP18T. VT. 280 

EPISTOLA XV# 

SAPPHO PHAONI. 

AROUMENTUM. 

TBADVVt scriptorety daas boc nomine Sappho extitisie: qmnim eltem 
Eretia, poetria percelebris, qnm Tarqnioii Pritd tempore clamit : qn« 
etiam plectrom primk adinvenit: altera Mytilenea, longe jnnior, qnas psal* 
tria et meretrix loit JElianoty lib. xii. scribit» pnlcberrimnm mortalium 
omnium Pbaonem fiiisse, in cnjni amorem omnes mnlieres LesbisB exarse- 
rint : prae ceteris vero impatientissime atqne ardentissime enm esse a Sap* 
pho adamatnm. Cnm Tcro Phaon in Siciliam forte discessisset, Sappho 
amoris ignibos incensa, et plane ardens, se ab illo spernl timens, statnit 
etiam capitis pericnlo fnrorem lenire, pnecipitato in mare corpore, ex 
I^ncate Epiri promontorio. Sed antequam illnc accederet, per inconstan- 
tiam nraliebrem tentans qnod desperaverat, hac epistola enm advocare 
stodet : faciens absenti invidiam snse conditionis et calamitatis, qnam om- 
nibns incommodis miserabilem ostendit. Deniqne omnes misericordiss 
angnlos percurrit : nec qnicqnam, qnod mo? ere poult, pnetermittit. 

CcQUiD^ nt inspecta est stadiosas litera dextrac, 

Protinus est oculis cognita nostra tuis ? 
An, nisi legisses anctoris nomina Sapphus, 

Hoc breve nescires unde Yeniret opns ? 

Annem^ jpatlfuam vimtm esl mgtmm mmt» sedula, atoHm notinm e$i agnihm 
9enHs tmaf An^ niH legiue» nonUma SapphMS aaclorts, ignonwe»^ a quo eet ho€ 



^^'»^*«»^i»»*' 



1 Eefmi «t N. vnlgo Nm» qnid nM. Intpeeta Ma, vulgo atpecta eil.-— 4 Knii- 

NOTJE 

JEfisfela] In nnllis Heroidnm Ovi- 1 jEbfnul] Interrogatio hsec Iro- 

dianamm exemplaribns' nisi recen- niam habet, et affectnm anget: nt 

tissimis apparere hanc epistolam tes- hinc Sapphns dolorem intelllgas ; qnss 

Utnr ClariMiinns Heinstns ; qui eam se nsqne adeo a Pbaone neglectam 

insuper in calcem operis rejectam saltem simnlat, ut roannm neqnidem 

dicit. Qnod forte non sine cansa fac- snam, nisi addito nomine, ab ipso 

tnm fnit, cnm sit omninm pnlcher- putet cognitom iri. 

rima. iSl«dtM« Klcra] A mann accurata 



Digitized by 



Google 



1M0 



P. OVIDII MA80N18 



Forsitan et, qaare mea sint altema» requiras, 5 

Carmina ; cnm Ijrricis sim magis apta modis. 
Flendas amor meus est ; ele^ia flebile carmen : 

Non facit ad lacrymas barbitos uUa meas. 
Uror, ut, indomitis ignem exercentibus Eufis^ 

Fertilis accensis messibus ardet ager. 10 

Arva Phaon celebrat diTersa Typhoidos iEtnas : 

He calor ^tnaeo non minor igne coquit. 
Nec mihi, dispositis quae jungam carmina nervis, 

Proveniunt, vacuae carmina mentis opus. 

rata ad nameroe fyryfOM, Amor Meii« eet lugendtu: EUgeia earmm lagubre* NiUa 
cithara apta esi meis laerymis. ArdeOy ui wfmua fertiUafiagrat meuilmt infiam- 
^matitf Euriafiarentibutexeitantibusignem, Phaon incotit agros dissUoe MtntE 
Tfphoidoe : ardor non Umor ftamma /Etnea me torret. Nec mihi profmtM car- 
miuiayqamaeoomimodemehordiaeoncinnatU; carmina simt ofvo ammi tranqaUU. 

ret Sa. et Fr. vnlgo moveret. Gnd. 1. 2. et Scr. movetwTfiyaod pUcet Heiu. — 
6 Bei(u»ra$ iiniis Med. et Fr. Valgo retfuirie, Scr. requiree. — 7 Ma. elegeia. 
6«d4. etScr. cani al. elegi Jleh^ AL ekgi qmoque. — 8 In vett iUa wteoe: in 
qoHraadaiii mem, — ^ll Scr. ceMret.^li Ma. Gadd. et Scr. igne temet. — 



NOTiE 



et docta scripta. 

S Legiaies] Annon, nisi inscriptnm 
YidisseSy * Sappho Pbaooi/ onde easet 
epistola nescivisses P 

4 0;ws] Epistolam snam iBtelUgtt, 
cni nomen suom de more pnefiae- 
rat. 

5 Altema'] Qoalia stint Eleglaca, 
^osB altemis vicibos Hezametris et 
Pentametris con»tant. 

Requiraa'] Postqnam qassieris, co- 
jns stt epistola, forsan et velis scire 
qnamobrem, Sce. 

6 Cumbfrieia'] Coro magift soleam 
carmina, qoae ad lyram cantentnr, 
4NMnpotter«. Hoc vero cTicily qola in 
lyrtcis Sappho maxiine clamit; a 
qttaetiam Sa^phknm carmnn, gi^os 
•n inventrix foit, ap{>ellatam eat. 

7 Flendus] Rationem reddit,4 
«brem elegos «cripserlt. 

FlebUe] Rebos qos 
Wt Mribeadia ap4nnu 



S Faeii] Genvenk» apta cal. 

BorMlos] Instromentnm est mosi- 
com citbarae seo lyrsB iMt>Jumom, 
quod moltis chordis folsse Indicat 
Theocritns. Hi^ vero, per BorMon, 
carmiaa ad harbiton cantarl seHta ia> 
teiligenda sont. 

Indomitia] Vehementibos. 

Exercentibua] Hoc illoc jacteati- 
bus ; nrgentibns et excitanttbos. 

10 Ardet] Ardere solet. 

11 Celebrat] Pro Jneoiity freqnea. 
ttt Sed vox illa dignitatem habet. , 

Diveraa] Remota, et binc procol 
pesita. 

T)fpMiee] 8uh qae Typh e aem seo 
Typhoenm gigaBtetn falmiae iotoai 
Jnpiter Goereuit. 

JEtnet]Mtma mem StoUi», Igaihaa 
quos evomit Boti^simiia. 

1:1 CaUar] AmoriSf nempe. 

» Nec miki] Id eat, Jam, niane 
amore tabida, ad versns dedocendoi 



Digitized by 



Google 



HBROIDB8. BPI8T« ^T. 341 

Nec me Pyirhiades, Meibymniadesye pnella^j 15 

Nec me Lesbiadum cetera torba jayaot. 
Vilis Anactorie, vilis mihi candida Cydno: 

Non ocolis grata est Atthis, ut ante^ meis. 
Atqne alias centun, qoas non sine crimine amavi. 

Improbe, multanim qood fuit» unus babes. 30 

Est in te facies> snnt apti lusibus anni. 

O facies oculis insidiosa meis ! 

SiC PffrrhUdei mU Methymmadei fueUa mlU gnda mnL nee pepuk» ret^juwe 
Leekmium mihi gratns est. iiiuiclartV, Cytfwo, mUd nuUlue pretA: AUhiemm 
eet ^ecepia ueeie eeuUe ui emie. Atque iliee eeutumf quue nau uwuni eineJlagHio^ 
:vilet tmit. Preierve, eeiu» iemee^ quodfiui imiManiM. Eet in teforma^ eetue eai 
^fin deHeiit, O fermm i nei di eea ecuUe meie/ Cape cithetram et pharetram ; eriu 



^<»i#i#»»i»«»»i*>»i*«» 



Vi'l6 IttN. etAldinfe. A1. Necmihi Purino eubeunt Mnedere pueOee, Doml^' 
tlnt Celd. item cod. W. Ondd. Scr. et al. Nee mihi Pietidee I. Dryadeeque p. 
(Oad. 1. et Scr. Naiadeeque) ^ec me Th^piadum c, I. jiirai.— 17 Al. KUii 



Amijahene, Gndd. et Scr. cam al. Amaiorie. Al. Anemiorief yA Ameiorii^ — 
19 Godd. et Scr. ciim plorimitaL qua$ hie eim. — $!% Scr. jiiarflrct, et t 



NOTJB 

tHm iantilis. intula commorantinro. 

Diepoeiiie'] Scilicet tno qnoqne lo- Junani'] Ad vertat pangendot ioci* 

CO, pro ratiooe f ravit ant acnti tonl, tant ; ti taroen probanda tit Domitii 

nenri ten ctiordaB instrumentit moti- expotitio, Vel non jwMni^ id est, 

cit aocommodantur. Non cnro. 

€hee jungam] Lyrica; qnat timul 17 Anaeiorie] Una fnit ez iit, quat 

yoco et cithara cantentur. tribat Sappho impudice amavit : niti 

CorMtiM, ofMt] Appotitio. Carmina tamen, quod Telctippam et Mega- 

diclt ab otioM mente provenire. ram pro Anactorie et Cydno «pud 

15 Nec me] Dicit te puellamm, Snidam potitat inveniet. 

qnibot ad panf endot vertnt oiim in- ViUe} Non curo» pottqnam tni 

citabatnr, jam nulla moveri. amore correpta tum. 

. PyrrAMdet] Ma»«; a Pyrrha; et . 10 Jllfitf aJt^r] Vilet snnt, tcilicet. 

Pyrrfaaea ten Thettaiia tic dictx ; CeiOvm] Numerut certuty pro in» 

enimvero a locit, qnm incolaemnty certo. 

Poet» tolent illat appellare. Sed 20 tmprobe] Bene pro avido, oe- 

malim per Pyrrbiadet, Pyrrh», Let- qne «tinm re immodica contento, im- 

biae urbit, paeUat,qaam Musaii, in- probamtnmi, optime annoUvit Do- 

.telligere : qoaaquam Domitio tJiter mitiut. Attamen hic locum non Im- 

vitnm ; ciuot hic certe in qovrendit bet htrc tif nificatio ; ted timpliciter 

alleforiit odiotn vita ett nimia dili- por improimmy malut ett inteUifon* 

gentia. dnt. 

Meihymuiadeece] A Methymna Let- Qifod fuit] Amor ; quem in mniiu 

bi intnltt nrbe celebri. ditpentaveram. 

10 Leebiadmn'] PaeUanim in Letbo 21 Eei in U] Jam toom ama^iavi 

iklph.eirur.Clae. Ocid. Q 



Digitized by 



Google 



m 



P, OVIDIt KAS0NI8 



fiome fidem et pharetram ; fies manifeBttis Apbllo : 

Accedant capiti cornua ; fiacchus eris. 
Et Phoebus DaphneB, et Gnosida Bacchas amavit : 25 

Nec norat Lyricos illa, Tel illa, modos. 
At mihi Pegasides blandissima carmina dictant ; 

Jam canitur toto nomen in orbe meum : 
Nec plus Alcaeus^ consors patriaeque lyreeque, 

Laudis habet; quamvis grandius iUe sonet 30 

Si mihi difficilis formam natura negavit ; 

Ingenio form» damna rependo meae. 

9€re Apotto. Conma oddwUwr capiti, erU BaechMi, Bi ApoUo ammoit Dafikamf 
et Bacchua Gnorida, Nec iUa, vel iUay aciebat numeros Lyricoe, At Pegandeo 
tuggenmt miki carmina moUinima: jam nomen meum celebratur per omnet terraa, 
ffec AUeeuMf eociue pairia et Ifree^ coneecatuo eet majorem gloriam ; quamms itt» 
eantet 8ubUmin$, Si natura uUqua mHu non tribuit pulchritudinem ; compcnoo dt#- 

-26 Heias. volt noraHt,-^0 R. naas Heint. et Ood. 1. Mnat.^-tfi Pro mm 



SOTJE 



laadat. 

Faeie»] Pro poldiritadine et ele- 
gantia. 

Sunt apti] Id est, JaveniB es. 

:i8 Fidem'] Citharam. Synecdoclie 
est ; pars pro toto ; chorda pro toto 
instrnmento ponitar. 

Pharetram'] Le carquois, Foemnt 
vero Cithara et Pharetra Apollinis, 
qai Mnaica et sagittis clarait, duo 
intignia. 

Fiee mani/ettut] Id est, Tam ele- 
gans es, nt nallas te cum Apoliine 
comparare difiiteatnr, 

25 Et Phabut] Jam Phaonem ad 
umorem tui, rationibas ab exemplo 
petitis, Sappho perdacere nititar. 

Daphnen] Daphnes Penei flnvii ft- 
liae in lanmm mntatse historiam pos- 
tea in Metamorphosi videbimus. 

Onotida] Id est, Ariadnen, Minois 
filiam, qai Cretam insnlam tennit, 
nbi Onoaat civitet. 

96 Nec norat] Se diidt,qnam Daph- 
%e et Ariadnoi qnod neutra versna 



pangere docta foisset, praestantiorem. 

27 Pegatidet'] Musse ; GraBca ety- 
mologia, ab Heliconis fonte clarissi- 
moy qnem ictn nngalas Pegasns ata- 
tns eqnns aperaiite flngitur, sic dic- 
t«. 

Elandittima'] Snavissima. CarmU 
nnm vero snavitate pracipne Sappho 
commendatnr. 

29 iVec plut] QxlHl sicnti ilie gran- 
ditate laudem consecatns est, ita ego 
snavitate. 

Aleami] Poeta foit MitylenBena seu 
Lesbins, cui, propter granditatehi et 
elocntionis soblimitatem, aorenm 
plectram veteres attribnerant. 

Contort] Ejasdem patrioe : nam 
nterqne patriam habnit Lesbon. 

Contort Iffraque] Qni ejnsdem ge- 
neris carmina lyrae aptanda, sicnt 
et ego, scripsit. 

81 Si ntihi dijgieilit] Quod firaiitsi- 
mnm cansari potuisset Phaon, formas 
vitinm, sciiicet, ipta Sappbo difnere 
conatnr. 



Digitized by 



Google 



HEfiOlDBS. BriST. XV. 2tf 

Sum brevis *^ at noinM, quod terras impleat onmes, 

Est mihi r meniMiram nominis ipsa fero 
Candida si non sum, placoit Cepheia Perseo ^ft 

Andromede, patri» fusca colore suce. 
£t yariis albse jaoguntur saepe columb» ; 

Et niger a yiridi turtor amatur ave. 
Si^ nisi qudB facie poterit to digna videri, 

NuUa futura tua est ; nuUa futora tna est. 40 

At^ me cum legeres^ etiam formosa videbar : 

Unam jurabas usque decere loqoi. 
Cantabam ; memini ; (meminenint omnia amantes) 

Oscula cantanti tu mihi rapta dabas. ^^ 

Hsec quoque laudabas ; omnique a parte placebam : 45 

Sed tum praecipue^ cum fit Amoris opus. 

pendia puhhritudiniM mea ingenio. Sum parta : ai fama ett miAf, qua feratvr 
per omnee ierras : ipaa fero tastiiaiem mea ghrite, Si non eum alba ; Andromede 
Cepheia gratafuU Ferseo, nigra cohre patria eua. CeHambee etiam candida eeefe 
eopuUmtmr eum vereieohribut ; ei turtur ater diligHur ab oHie viridi, Si nulla 
fidura eei tua, niei quee poterii m&eri ie 4igna pulehriiudiney nuUafwtura eei tua, 
Ai cum legeret mea oputaday videbar etiam puUhra : tineftnejurabat mihi toti de- 
eorum ette tofui. Canetnim ; recordor : (amaniet omnia recordantur) tu oteula 
eapiebat canentit, Probabat hac etiam ; ei grata eram ab onim parie : ted tum 

Siirm. malit ma\a,—ZZ-%i Ita N. Vnlgo : Nec me detpidat^ si tum tibi eorpore 
parra, Menturamque brecit nominit ipta fero: Scr. gero,' — 35 Scr. nontim. 
36 Culore iuatebat Francias, quod et crat in Li.— 39 Maz. et Pal. qua faciet, 
^l Vett. Ai mea cum legeret, Gnd. 2, iibi jam formota, — 45 Maz. omnique 

NOTA 

t>igkUU\ faiiqiift et maligiiiL 39 Fade'] Pulchritadine. 

33 Rependo^ Compeaso. 4« NnUa] Puella, icll. PHw f ero 

33 Breeit] PirTa statvra. h«c aegatto condltloiri anMM e»t : 

34 Iptafero] Adeoqne magna sum. Posterior absoiate et affirmando Ib- 

35 Cepheia] Andromede e»t, Ce- telllgonda est Si nout n'en voulez 
phei Athiopam regic iSUa, a PeiBeo poini qui ne nou» paroitte digne de tout 
liberata, et amata. par ta bemdi^ wut »'«• aurez potni dtt 

36 Pe^ria] Scilicet /Ethiopia, solh ioui. 

ardoribas exustay caodidos BOtt gig- 41 Jlfe] Meoa ▼enofl. 

nit homines. 42 C/fMm] Me aolam tiae fine jil« 

87 Vetrut] Colonmi varietate di»- rttbat deoere loq«i. 

tinctia. 44 Rapia dabai\ F«rtim raptimqve 

38 Ftridt oee] Pslttaco. De hoc oacnlabaris. 

Psitlaeonrai amore Plhihis : de qao 45 Hae'] Oacala rapta. Molta Tero 

etiam postea aliqaid ab ipso Nasone est hic wxn niavitas modo, sed latci- 

Imbehimns. via. 



Digitized by 



Google 



244 P. OVIDII NASONIS 

Tunc te plas solito lascivia nostra javabat^ 

Crebraqoe mobilitas, aptaqae verba joco ; 
Qaique, ubi jam amboram faerat consamta v^^optas, 

Plurimus in lasso corpore languor erat 50 

Nunc tibi Sicelidcfs veniunt, nova prseda, puell». 

Qaid mihi cum Lesbo ? Sicelis esse volo. 
At vos erronem tellare remittite nostram, 

Nisiades matres^ Nisiadesqae naras. 
Nea vos decipiaut blandaB roendacia lingaas : 55 

Qase dicit vobis, dixerat ante mihi. • 
Tu qaoque, qase montes celebras^ Erychia^ SicanoSy 

(Nam tua sum) vati consule^ Diva^ tuse. 

piWMrfJM, am ieniaiur nfgotium amarii, Tune huntria natira Hhi ffdeebai pta§ 
eoiUo^ eifrequan» mobiliiaa^ ei verba idanea luaibma ; ei Urnguor mmltm, ^ eroi t» 
carpere defeteOf peaiquam gaudia amborum fuerami eammixia, Nune S^ceUdee 
puiUes acceduni iibi nova raiiina, Quid miki cum Leebo 7 Cufria eue Sieuku Ai 
vae nuBhrotut Nidadaa, ei murue Niaiadetf remUiiie terra Testra tagum noairuuL 
Neve doU ndiit linguta vae /aUant ; ndhi anie dixeraif qua dieii vobie, Tk quO' 
quep Dea Ertfcina^ fum frequeniaM cottet SHculot^ fave vaii iua; nam iua tuau 



in pwie: Fr. omni iibi parte,-^7 V. et R. et doo ex Heins. juvabanii, — 48 
Qnidam mambra Joeo : al. verba Xoco.— 49 Quique e conj. HeiiM. Scripti plurimi 
Atqme. Ma. On. l. et Scr. Ai timui amborum, Oud. % Ai ubijam. Ai. £1 quid, 
ubu Pal. eanaumia : ceteri cm0iM.— 61 R. SiciUdetf et mox jSidlit.— 68 AL O 
«M, Nee CM, Ne vot, Neu vot. Gndd. et Scr. cum al. errorem, Moz Oad. 8. 
cnm a1. admittiie noitr. Scr. remUtUe vetirum, — 64 Gudd. Siciiidet matret, Si' 
eiUdetque: al. Nitiadet mairet, Sicelidetque.Sb Giid. 1. Ne votf 8. et Scr^ 
Nec,— 57 Moniet N. Fr. Gudd. et Scr.' Ceteri tmiiii<e«.— 69 Li, FortiHM la6o- 

NOTiE 

61 SkeUdet] Sicnlae. Pliaoni ez- nonproculaSyracati8yrefiiivit|iUiid 
probrat, qnod veteris amoris oblitos, nomen habuerunt. 

.ad paellas Sicalas animnm a^jece- 66 Mendaaiai QaaBCumqne Phaon^ 
rit nt voa ad aui amorem- pelllciat, pro* 

62 Qutd nMAt] Patriam, nt in Sici- ferre poterit. 

liam, obi saos e«t Fbaon, concedat^ 66 Qutt dicUI Qa» vobii ille nnnc 

copit Sappbo deserere. promitiit, eadem et mihi ante polli- 

6S At vot] Corrigit votnm; meli- citns erat, fidem, constantiaqD, &r. 

nsqae jndicat» si a Sicalis laus sibi et tamen roe de»titiiit. 

.remittator Pbaon. ' 67 Erydnal Veuos est ; qass ab 

Koff] Clarissimos Heinsius pntat Eryce Siriliae montey abi matri Ve- 

4^ra legendaro. neri templnm ^neas coiutituity tllad 

Erronem] Phaonem ; qai, relicta nomen sortita esL 

patria, in [alienis regionibos errat . ^icoaos] Sicalos ; a Siciao rege sie 

64 NiMiadet'] Megarensesinteliige; dictos. 

qasB a Ntsoi qni Megaris in SicUia, 68 2Wi «tan] Omnino ; siqaideM 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. BPI8T. XV. fi45 

An gravis inceptain peragit Fortuna tenorem, 

£t manet in cnrsu semper acerba svo ? 60 

Sex mihi natales ierant, cnm lecta parentis 

Ante diem lacrymas ossa bibere meas. 
Arsit inops frater, captus meretricis amore, 

Mixtaque cum turpi damna pudore tnlit. 
Factus inops agili peragit freta ccerula vemo ; 66 

<2uasque male amisit, nunc male quaerit opes. 
Me quoque, quod monui bene multa fideliter, odit: 

Hoc mihi libertas, hocpia lingua dedit 
£t tanquamdesint, qaae me sine fine fatigent^ 

Accumulat curas filia parva meas. 70 

mtima tu nostris accedis causa querelis : 
; Non agitur vento nostra carina suo. 

Au /arhnM adter^a ab$olrit ienorem ineepimnf et erudeUB penUd eemper im nta 
proceemj Sex anni mihi pneterieranif eum otea pairiM eotteeta aate ten^ hanei' 
nmt mea» laerfmae, Frater egena» ineensu» eet tuperatuM amare eeorti ; et paeen» 
e$t diependia juncta cum i^famia, Egenu» faetu» excurrii mioria gkmea remo 
ceieri / et nune male captat divitia»^ ^ua» male perdidit, Me eiiam odio perae^ui* 
tur^ quia plurima fide&ter admonui, FacUita» et ingeimHa» mihi hf>c attulitf hoe 
pfa hmguu, Ei^ tam/nam abeinif qum me indeeinenter wrgeanif vma fitia augei 
mea m eelieiimdinem, Tuadeeni»eaM»ap9»irenuim»tri»i[uerim»nii». Ncetranam» 



r^M.— 6S Gndd. et Scr. cnm vnlg. tietu» nuretr, W. vineiu»,^67 Qud. 2. £1 
MCfHtfd.— 68 Scr. mihi Uugua^—eiO Oud. I. Ut nunquam demni.—lO Ood. 9* 

NOT« • * 

amans aroatoria scripserit. cansa bonis omnibns dilapfaMik 

69 An graeii] Fatornm iiii<}uitatera . Fraier'] Charaxin. Larycliu& et 

et pertinaciam hac interrogatlene ar- Enriglns doo alii fnernnt. 

guit. 65 PeragU] Piraticam, affliMit bo» 

Ineeptum peragit^ Ut mihi antebac, nis, exercnit. 

ita porro iuresta erit. 66 3fa?e] Tnrplter, et^ per iiiii- 

. 61 Natale»'] Anni intellignntor : miam. 

qnibut singnKt natalit diet ceiebra- 67 Hfonuf] Immo iratrem amltis 

lUtnr. carminibuA laceravit. 

. Leeta] Oata, cineretqne mortno* 68 Hoc] Fratria odinm. 

rum, qnot cremare olim tolebant, 70 Ft/ia] Cleit nomine ; qnam ex 

pottqnam rogi flamma tubtedittet, Cercyla aiit Cercola viro peperiiM 

^Uigebantnr. Sappho auctor e«t Soidat. 

63 Aniediem] Patrem dicit funere 73 NonagUnr] MeUpfaora a ma- 

Immatnro obiitte. tit peiita te infelicem esse diclt. 

69 /Mf»] BfeittrkiS Bhodopet Sao] Propitio. 



Digitized by 



Google 



246 



P. OYIDII NABONIS 



Ecce, jax^ent coUo sparsi sine kge capilli ; 

Nec premit articulos lacida gemma meos. 
Veste tegor vili ; nuUum est in crinibus aurum ; 

Non Arabo noster rore capittus olet. 
Cui colar infelix, aut cui placuisse lahorem? 

lUe mei cultus unicus auctor abest. 
MoUe meum, levibusque cor est violabile telis ; 

Et semper causa est, cur ego semper amem. 
Sive ita nascenti legem dixere sorores ; 

Nec data sunt vitflB fila severa meae ; 
Sive abeunt stadia in mores, artesque magistras ; 

Ingenium nobis moUe ThaUa facit. 



75 



80 



von impeUiiur vento suo, Ecce, coma diffuMa reeumbU coilo tme orditu: nec gm- 
ma micmts circumdat mcot digitos. Induor amictu minimi pretii : nuttum aurum 
est in capilUs ; coma nottra non fragrat rore Arabo, Cui omer miseray aut eui 
cupiamplacuim? lUe $olu$ cauta mei omatu$ abe$t^ Cor meum tenerum €$t 
otmoxium telit moUibus : et ett temper cauta^ cur ego temper amem. Seu tororet 
aic potueruni legem natcenti ; necfila dura tunt tradita vita me<g ; tite ttudia cow 
cedunt in contuetudinemf et in artet magittrat ; TkaUa nobit dat ingenium tenerum» 



^^^^■^*^*^^*^ 



«ifiCNmtdu. — 7S Al. Mt pomku R.]mmi.~7S N. et Aklinae ArAum notitr d&na, 
Al. Arabum n, rwre, Fr. Arakmn n. dam cap, habet^^lS Heio*. roalebat «&#•••<- 
79 Fr. lecibutque, Vnliro /m^.~82 Fr. Nec, Vulgo Et, — 88 Afagittrte emend, 
H. Codd. magittrat. Burm. conj. arii$que magi$tra Ingefuumf ^c, Fr. et W. 



NOT« 



73 Sine lege'] Incomti et sine or- 
dine. 

74 Articuhe'] Digitis annulom nol- 
lom Qmatos caosa habeo. 

70 Arabo rore] Myrrfaam, aot qoem- 
libet odorem intelUge. Ex Arabia 
¥ero plorimos asportari noa opos cst 
indicare. 

7r Cm] In cojos gratiam. 

78 Auctor] Phaon, scil. coi ut pla« 
ccret leae Sappho omabat. 

79 LevUm] Qaalia Amoris esse 
decet. 

81 Straret] Pare«; qoas antea 
coiqoe vitam et sortem assignare.Ti- 
dimos. 

•1 Nee] Contra llbrorom fidem 
vocemMstam pr* et reposnit dar. 
Heittsios. Qoas lectio, qoalevcom- 



qoe ez alia sensom eruere satagaft, 
meliorem et elegantiorem efficit. 

Fila] Per fila, qnscumque ad vl- 
tam spectant intellige. 

88 Arteeque magietrai] Volg. magit' 
ira$. Omnino vcro scribendom esse 
magittr^g clarissimns Heinsius cease* 
bat. Attamen, re acctiratins pensa- 
ta, sensnm prope eundem esse, nec, 
sine manoscriptomm auctoritateylec- 
tionem motandam esse, contendere 
me posse arbitror. Utrobiqoe enlm 
signlficaverit Sappho, ex stodio, et 
ad rem aliqnam propensione, deinde 
et artiboHy formari mores ; qoibos 
difficile sit resistere. Illa vero de ar- 
tlbns amatorils prsecipoe hoc in loco 
iuleiliglt. 

84 TkaUa] Novcm Mtisiurttm vna 



Digitized by 



Google 



HBROIDSS. BPIBT. XV. St? 

Qaid mimm, primaD si me laimginis a^tas 8ft 

Abstolity atque anni, quos yir amare potest? 
Hmic ne pro Cepbalo raperes, Aorora, timebam : 

£t faceres ; sed te prima rapina tenct. 
Hunc si conspicias, quae conspicis omnia, Phoebe ; 

Jussus erit somnos contiuuare Phaon. 90 

Hunc Venus in ccelum curru yexisset ebumo ; 

Sed videt et Marti posse placere suo. 
O nec adhuc juvenis, nec jam puer ; utilis aetas ! 

O decus, atque aevi gloria magna tui ! 
Huc ades ; inque sinus, formose, relabere nostros : 95 

Non ut ames^ oro, verum ut amare sinas. 

Qmd «incm, n aioi primm UmMgimi» m« tAripwi, et amil, quo» mr peint ^marti 
Aur0ray metuelHuny ne hune toUere» pro Cephah, Et tolkres : $ed prima prmda te 
retinet. Si Phcebe, qua videt omJiia, htme videat ; Phaim eoaetue erit proregar» 
somnoa, Venus traaetulimt hune in eeelum ewrru elmrneo ; nerwn aeit eam pom 
etiam graium e$$e $uo Marti, O nec adhue jucenie, nee jam puer ; ettae idanea / 
O honor, et gloria magna iui eeecuU ! Hue redi ; et pulcher redi in grenuum no$* 
trum. Non precor ut amee, terum ut coneedae «mm. Seribimiu$f et oculi irrigan^ 

fyek : Tulgo dedit. — 89 Ondd. cam a1. eonepieiat, iptm eon$pieit,—QO Scr. cnai 
«1. eri$, — 96 Gud. 1. caro pleri«que scriptis $ed qwodamareeina», Gr.d. 2. com 



NOTiE 



est, quAm a cantns amcenitate et las- 
eivia sic dictam volnnt. Hic vero per 
iUam ttndiam intellige Poeticesy et 
reriim deKectabiliam. 

85 Primee Umugimk eiia»] Id est, 
Javenilia. 

Lanugini»'] Lanngo vocantur primi 
et teneri piii, qnales adoletcentinm 
genui cernontor. Du poUfoUet, 

86 Ab^tuHf] In amores illectam ab 
omni re alia avertit. 

An$n] Id est, Si amoribui eo tem- 
pore indnlsi, cum a viris poteram 
amarS. 

87 JUunc'] Pbaonem. 

, CephaU] Hunc Anrora amavlt ; ca« 
jns fabolam prolixe in Metamorpb. 
videbimus. 

Aurora] Vocativi est casns : illam 
emm compellat Sappbo. Quo artifi- 



cio Phaonem suum elegantissimum 
fingit. 

88 Prima] Cephalns; qnem rapu* 
isse Anroram finxerunt Poetal! 

89 Phetb»] Luna, Phcebi soror. 

90 Ju$$u$] Ad Endymionis pasto- 
ris fabnlam alhtdit; qoem perpetutf 
somno a Jove damnatnm Lnna dicitnr 
amasse. 

91 Ebumo] Lnnse argentenm, Ve- 
neri ebnmeom cnrrum Poetn tribne- 
rnnt. 

93 Martt] Martis cum Venera 
adulterium vel pncris notam. Dicit 
Sappho, qiiod nisi Venus suis cum 
Marte amoribus detineretur, Phao- 
nem sibi praeriperet. 

99 Onec] Phaonis soi etatem alia* 
que bona, forore Amori» cjBfrepta^ 
Sappho miratilr* 



Digitized by 



Google 



B48 



P. OVtDtl KA80N18 



Scribimns^ ef lacrymis ocali rorantar obortis: 

Aspice, quam sit in hoc malta litura loco. 
Si tam certus eras hinc ire, modestias isses; 

Et modo dixisses : Lesbi paella, yale. 
Non tecum lacrymas, non oscula samma talisti. 

Deniqae non timai^ qaod dolitara fai. 
Nil de te mecam est, nisi tahtum injaria ; nec to, 

Admoneat qaod te, pignas amantis habes. 
Non mandata dedi; neqae enim mandata dedissem 

Ulla, nisiy nt nolies immemor esse mei. 
Per tibi, qai nunqaam longe discedat, Amorem» 

Perque novem jaro^ nnmina nostra, Deas ; 



100 



105 



iur laenfwdi prorumpeniibvs, ' Vide, quam muUa Uhtn eii m Um Iom. & iem 
bene eoiutUueraa hinc diKedere, leniue disceesigeee ; ei eaUem diximee: Vuk^ 
pueUa Leebi, Non portatti tecum lacrymaiy non suavia uUima, Deni^e 
non mehd, quod fui fletura, NihU e$t mecum de fe, niti tantum tnjvjMia : 
nee te coarguit, quod iu kabee pignut amantie, Non jumia ineiruxi: nequ€ 
verojueeie ulli* inttruxissemy niti ui non obl\tntcereriM mei. Juro tibi per Cupi» 
dinem, qui nunquam procul abeai, et per novem Deat, nottra numma/ dm^ 



•^^^^^^■^^^^■^ 



u\, tedui am, Unns tedieut am. — 100 Al. Si mHu dixittet, Noniiinlli Si modo. 
— 101 Ai. otcula nottra, — lOS-104 Vnlgo nec te Admoneat (vel AdmcnuU) quod 
tu munut a. h, V. et Mo. nec te Admonuiy quod iu munut a, h, — 107 Al. diteeiU» 



NOT^ 



06 Verum nf] Dnrnm hoc cl. Hein- 
sio VMum: adeoqoe legeret Afe ted, 

98 l^hdta'} Qnam fecernnt lacryme« 

99 Modestiut ittet] Rnsticitatem 
accnsat, qnod discedens ne amasiam 
qnidcm salntaverit. 

- 100 Letbi pueUa'] -Haec erat appel- 
latiOy sine omni amoris indicio. 

101 Sumnui] Ultima. 

- 102 Nofi iimui] Nnlla Tero hic a 
Phaone injnria, yerba si spectes : at 
metonymice per iioii timere diteetsum, 
intelligendnm est, de eo Phaonem 
Don monnisse. 

• Quod doUtura'] Discessnm.' 
108 /i|^ia] Qnod, scil. me dese- 

rnisti. Nam ad concnbitnm referre 

wnK placet. 
104 Admoneat] AdmmmU alii. Caa- 



sam ostendit, inqnit l>omitlnSy qnare 
mnnera discedentibns amicis dari ae* 
cipiqne soleant ; ut, scilicet, sint mo** 
nnmenta amici absentis, cnjns repr» 
sentent memoriam. Malim ego It^ 
intelligere, Nec pignora, qn» babea 
mei ainoris, te admonnemnt, nt sal- 
tem dJscedens valediceres. Si tamea 
legas admoneai, Domltii favebis inter- 
pretationi. 

105 Non mandaia dedi} Sicoti mop 
est Taledicentibus. 

107 PertibiyquinunquamUngidlr' 
eedU] Alii habent Per tUii, qui moh 
fiMnis Umge diteedU, Amorem^ tensii, 
nt vides, diverso. QnamTis tu disceH 
aeris; perqne amorem prMena 9% 

106 No9em} Mnsas. 



Digitized by 



Google 



HBItOIDBg. BPI6t« XV. 34tt 

Cam mihi nescib qnis^ Fa^unt tuagaodiay dixit; 

Nec me flere diu, nec potaisse loqui, 110 

Et lacrymse deerant oculis, et lingua palato : 

Astrictum gelido frigore pectus erat. 
Postquam se dolor inyenit ; nec pectora plangi^ 

Neo puduit scissis exululare comis. 
Non aliter, quam si gnati pia mater ademti 115 

Portet ad exstractos corpus inane rogos. 
Gaudety et e nostro crescit moerore Charaxus 

Frater ; et ante-oculos itqne reditque meos. 
Utque pudenda mei yideatur causadoloris ; 

Quid dolet haec 7 certe filia vivit^ ait. 120 

Non veninnt in idem pndor atque amor : omne videbat 

Vulgus; eram lacero pectus aperta sinu. 

neacU fiu^» mihi dixit, Exeemt tua to}npta»^ me diu nee htgere potmeee, nec^terkum 
frefevre, Et Uteryma dentituebunt ocuIm, et Ungua pakium : pectu» erat opfre^ 
eumgelidofrigorf, Poaiquam dohr $e compfrit ; neepuduii pectora percutif nec 
^Uetim ^ukare capiHiB huna^ie, Non alUer feci, qaam ei pia maierferai ad rega» 
congeMtoB eorpue vacuumflUi erepiL Frattr Charaxu» ketatur, et augetur ex noairo 
luctu ; d meat et remeA anie vultu» meoe, Et ui cauaa meto meeatUia vtdMhir 
erubeecenda; Quamobrem kac luget 7 inquit : certefiHa rivti. Pudor et,amor noi% 
conteniunt: vuigu» omne cemebatf nuda eram pectu» amictu laniato» Tu, Phacmy 



^^^»0^^»^*^^» 



Scr. (fiiMJd.— 108 Ma. mmina oanda^—XW Al. vfl^iapakld.— IIS AL tfoW 
ijuittiiittf. Godd. et Scr. ctini al. mea pect, planxi. — 114 Al. rapli» comi». — 
116 Qnidain codd. ferret ad. Li. ad extinctor, — 117 Oudd. ct Scr. matore Ca» 
riuti,— 119 R* jmdenda m^u.— ISO Scr. Quid dohr hic^-lli Mer, foremom 

NOTiE 

. 109 Gaird/a] PbaoD, aciU qaeo Dis malit exnUanteiii interrogamnfy 

g^ndia tna, aaaatorie dicif. Etectou» bien plu» gra»? 

' 110 Nec potuiiae] Mtici «■nt/scili* 118 iique reditque^ Ejfiamodl vero 

cefy aifectas violenti. itifones •onl qnani insulf ationes : at^ 

112 Frigore] S«ngnine,8oilicet,per qoe, nt metount» qui in moerore de« 

dolorem ad praecordia retracto. gunt luctus tuos, iniroicos tettes iuu 

119 Jnvenit'] Alii imminuitf eodem bere; ita altis» qui snnt infeniu iit ^ 

•iMiaa; sed istiid pfaeccdit: post- prssentia iiaa.dolorem refrioare et 

qnam enim renufierunt doioresy qui augere araant. 

itfltaram opprimebant, ipsa sensns et 119 Pudenda'] Quod to aMem. 

vircs revocaty et ioTeoit. Le»»en»»e 120 Qttid doki hese'] Verba sunt 

rappelkMt. Charaii sororem objorgantis : Qaam- 

116 Inane'] £z quo anima evolavit. obrem baec Inget i 
, 117 Creocit] Hanc fignram OalUce • Ktrif] Adeoque loctns caosam hane 

T«tiniiiiiiiis» ouw ita ftlifjueoi ex alie- non habet. £x qoo proniim erat ali- 



Digitized by 



Google 



250 P. OVIDII NASONIS 

Tu mihi cnmy Phaon ; te somnia nostra redncant^ 

Somnia formoso candidiora die. 
Illic te inyenio ; quanquam regionibus absis ; 13& 

Sed non longa satis gaudia somnus habet. 
Ssepe tuos nostra cervice onerare lacertos, 

Saepe tuae videor supposuisse meos. 
Blandior interdum, verisque simillima yerba 

Eloquor ; et vigilant sensibns ora meis. 130 

Oscula cognosoo» qaae tu committere linguse» 

Aptaque consueras accipere, apta dare. 
Ulteriora pudet narrare ; sed omnia fiunt : 

£t juvat, et sine te non libet esse mihi* 
At cum se Titan ostendit» et omnia secum ; 135 

Tam cito me somnos destituisse queror. 
Antra nemusque peto ; tanquam nemus antraque prosint : 

Conscia deliciis illa fuere tuis. 

4Htibteiira; ««111111« nmbru, Mmnm ipUmHiiwru pukkro die, Urentkmd, lUi^U 
reperio ; lOiMnifiMm m terrii UiMtitug, Sed tommu non habet volupie^em «tlif pro* 
^lixmm, Sape videor premere brmchia tua nottro collo ; $ape tMbmifim men <ii«. 
ifomunqumm muheoy oi profero voces oimiUimat veria ; ei oru mea tunt experrectm 
-semnbu» mfia. Aguoaeo aumfia^ quee ooiHus erae eoncredere liugua, et tumere juw 
eunduy et offerrejucunda, Erubeeco referre eetera : aed omniafiunt : et prodeat^ et 
miki Tton pXacet eaae sine te, At ctm Tiian oe profert, et omnia aecum ; doUo aom^ 
no$ wu dereliquisae tam cito, Me confero in apecua tt sylvaa; tanquam oifboa et 
tpeeuajuvent, IHa fuerunt tettet tuorum gaudiorum, lUue irrumpo ament, eetna 



^129 Hoc «tisti^hon in Gnd. Scr. et a1. proxime sfqnenti postponitnr. — 
131 Fr. /uvtoi.— 1S8 Oudd. et Scr. cum al. Ulteriut pudetkic—m Gndd. et 
Scr. cnm plerisqne al. non licet, Fr. et ticea non Ucet ; unde Burm. facit dcccB, 

NOTJE 

«m et ▼6i«m suspicari. 194 Candidiora'] Qn» tnam speci- 

181 Non veniunt^ Ratio «st ejns em milii exliibent. 

qood seqnitur. Pudorem dicit et 125 lUic] In somniis. 

amorem uon eadem curare ; adeoqnn 126 Son Umga] Qnia experrectis 

96 pudoris, qniG amori indnlsisset, ra- 6Tattescimt. 

tionem noo habuis^e. Ovidins alibi ; 129 Veriti/ue'] Id «st, iis, qn» a ▼!* 

* Quid deceat non videt nllos amans.' ^lante profenmtnr. 

Omntf] Popnltts tametsi m« vi. iSO VigUant tensibua] Id est, O^ 

^eret, negligebain tamen, et coram Hngnaque experrecta est, et promtA 

tiio lacero eram pectore. «d expriniendnm ea, quae anlmb per* 

122 Aperta] Pr» dolore, ob tniim eipio et sentio. 

discessnm. IS$ Titan] Sol, ex Titanibus ortvs. 

12» Reduemt] Rediicem fingnnt. ItG Queror] Volnisiiet nempe di«* 



Digitized by 



Google 



HBROlDBSk BPIST. XV. S5I 

Dluc mentis inops, ut qQam furialis Erichflio 

Impulit, in coUo crine jacente, feror. 140 

Antra vident oculi scabro pendentia topbo, 

Quae mihi Mygdonii marmoris instar erant. 
Invenio sylvam, qu» sdepe cubilia nobis 

Praebuit, et multa texit opaca coma: 
At non invenio dominum sylvseque meumqoe. 145 

y ile solum locus est ; dos erat iUe loci. 
Agnovi pressas noti mihi cespitis herbas : 

De nostro curvum pondere gramen erat. 
Incubui; tetigique locum, qua parte fuisti: 

Grata prius lacrymas combibit herba meas. 150 

Quin etiam rami positis lugere yidentur 

FrondibuSy et nullse dulce queruntur aves. 

4iMrM ptr cervtMf, iU qu€m £rtdUAo fiaibumim pennHi, Ocn/t Mipkiuni tpeam 
areuatas iopho aapero^ qtue miltt erani pro Mygdomo marmore, Reperio aytvamf 
qua mepe imppedUavit nobis lectoa^ et obecura uos velavit multia frondibue : at non 
reperio Dominum et tylva et meum. Locut eH terra aepemanda ; iUe erat pra- 
ftfmiia loci, Agnovi herboi proculcataB ceipUiM milU copiiti : herba erai trita di 
nostro pondere. Incubui; et tetigi locumf qua parte fuiiti, Herba aniejucunda 
dmrhei meoM taerymas, Quin etiam rami videniur doUre /oliu amtBsis ; et nulUe 



^^**0.»^m^**^ 



— W8 Fr. Giid. 2. et sex a1. futrt meis.— 1S9 Pr. fur\a\iM Enyo, Pal. et Fr. 
iSrinm$,^UO Scripti mtilti, in his Oudd. et Scr. Attulii ttt. Fr. Attigit.—U^ 
Scr. Qui miki erai. — 144 Vulgo preesU opnca, Ms. Bermanni mMlliM preeoii op, 
€omu.~146 Vulg. sed non, — 147 Unos Heins. Agn. pr. vcetigia corporie, kerbm» 
Umis R,modovivi ee$p* Mec; modo noti, — 160 PterunM|iie lefitnr cum bibH, — 

NOTiE 

tins Pfaaonem snnm in somnis am* Jlfsrmorts] Qnamdin meciim eras, 

plecti. scilicet. 

1S9 Eriehiho'] Veneficiis famosa 144 Coma'] Arbornm frondibns. 

fnit Thessala mnlier ; cnjns nomen 146 Dos eraf] Pbaon mens pretinm 

hic pro qualibel venefica poAitum. dabat loco. 

140 Jaeente'] Sparso ; fareutinm 147 Preisas] Ul>l Phaon et Sappiho 
more. precobneraDt, ibi herba erat procnl- 

Feror] Hnc illuc discnrro. cata. AflTectus vero movent ejnsmo- 

141 Scabro] Raboteux, di locornm commemorationes. 
Pendentia] Abrupto, et, a natnra, 150 Grala] Nooc Tero iogratay 

cavato topho farta. cnm tn absis. 

143 Mygdonii] Phrygtom Intellige, 161 Posi<ts] Ingenlose admodnm 

quod pretiosisAimumfiiit: iiam Myg- Inctos nni ai<bores, anni tempestate 

donia Phrygiae est Gontermina, ant folia ceteroqnin dimittentes, partiei* 

pars ejos, si Stephano credlmns. pes &cit, «t annm angeat IIl»eoia 



Digitized by 



Google 



m 



P. OYIDII NASONIS 



Sola Tirum non nlta pie moestissima mater 

Concinit Ismarium Daulias ales' Ityn : 
Ales Ityn, Sappho desertos cantat amores. 15& 

Hactenus ; ot media cetera nocte silent. 
^st nitidus, yitreoque magis perlucidus amnt, 

Fons sacer ; bnnc multi numen habere putant : 
Quem supra ramos expandit aquatica lotos^ 

Una nemus ; tenero cespito terra viret IQft 

avtfnumter amquerutitur. Sehi avU DauUat maker truHtnma imfM uUa mari- 
tum eoMtat Ityn l%itictii'm. Avi$ eelebrat Itifn^ Sappha amoree deetitutoe. UaC' 
tenut ; reliqua taeenty ut media nacte, Font eet aacer UmfiduM, et epletididior omnI 
vitr^: muUi arbitrantur hunc kabere Deum: eupra q^em lotoe aquaticUf tpueaoh 
eylvam efficity parrif^ ramoe: kumus ttreadt moUi eeopUe, Cum ego kjue mimuem 



153 Prius pro pie antiqni libri habent.-^166 AU iRtfer«f (l«eiiiieii(.~156 M«u 

aiiidani et media. Oud. 1. tn media. — 167 Max. vifrea^MC ammu Al. nt Ondd. et 
cr. uitftoq^ omau^ N. viiroq^ magie p. «iRm—169 Scr. cnm ml. nuii. extendi^. 



NQTA 



viriditate sna spoliat», sotitQdinem, 
frigns, nKEstitiamqne indncere ▼iden- 
tur. 

152 NuUe^ queruntur'] Adeoqnemax* 
imns lnctiisi maximi enim doloris 
gilpnnm eat silentiiim. 

Dulee'] Eat vero etlam ana in canta 
lugnbri snavitas. 

' 15S Non pie] Qnia in eo nlciscendo 
lilinm Ityn patri epulandnm apposnit^ 
Qna de re postea in Metamorph. 

Staterl Progne est, Terei nxor, cn- 
jns fabulani vide sis in Metamorph. 
Philomelam vero sororem in iuscini- 
am mutatain foisse trita cM fabnla ; 
sed hic cum quibusdani aliis factt 
Ovid. qiii Prognen'dicit. 

164 ConcinU] Filii fata qneritnr. 

Jomarium] Thracium ; ab Ismaro 
i|ionte Thraciae. Pater enim Tereui 
rexfuitThraciflP, 

Mhiuliat aleB] Lnscinia avis, in qnam 
mntata fiogitnr Progne. Quanqnam» 
ot dixi, pleriqney ipse etiam alibl 
Poeta noster, Philomelam in Insci- 
nim^ Progiieo in hiniadinem mota* 



tam esse dicit Vocator vero DauSoM 
a Panlii^ Pbocidis nrbe» nbi etiam 
Tereum imperium teauisse scribit 
Thncydides. 

Itym] Fult Itjs Terei ex Progn» 
filius, qnem ipsa, qood Philomelse sor 
rori vim intuHsset, patri comedeadoai 
apposoit. 

155 Aiee] Progne In loschiiam nra- 
tata. 

166 Haetenui] Dixerat, * nnllfe 
qneruntnr aves :' deinde tamen qne« 
relamm et Inctus consortem sibi fe<« 
cerat Prognen, seu Uuciniam : nnnc 
onmino pnrter suam et lusclniae vo» 
cnn,,aliam nllam in sylva andirinegat* 

Media] Quo tempore onmia silent 
et quiescunt. 

159 Lotot] Arbor est lo Africa, co« 
jos fmctn qni vesetratur lotophagl 
dicti sunt. I^ntae antem dicithr esse 
fmctos ille suavitatin, nt vix illiac 
abdnci possint, qni eum semel gnsta- 
vernnt : patriaeqne oblivionem indn- 
c»t. 

160 Uwa nemutl AppositlOt Didlil 



Digitized by 



Google 



HBftOlDBS. BPlsr. XV^ SffS 

fitic ego cqm lassos posuimem fletibaa artiu^ 

Constitit aQte oculos Naias una meos. 
.Constitit, etdixil^ Quoniam non igfnibus aequid 

Ureris, Ambracias terra pet^da tibi. 
Pboebus ab excels^, qUantum patet, aspicit aequor; 186 

Actiacum populi Leucadiumque vocant. 
Hinc se Deucalion, Pyrrb» succensus amore> 

M isit, et illaeso corpore pressit aquas. 
Kec mora : versus Amor tetigit lentissima Pyrrbfie 

Pectora ; Deucalion igne levatus erat. 170 

Hanc legepn locns ille (eaet. Pete protinus altam 

Lencada; nec saxo desiluisse time. 

man&rg drfeua huHhw, Nakuvnti oiUiii mie vuHtn meo$, AMtitit, et dbtUf 
Qiumda^Mklem wm injlcmmuiu ee tgmihue mitUmt, t^$ AmtfracioM tibi est wleuH^ 
da, Phtiha» epetiat e nMMmif mtnre^ qmintum perrigOm': pejmU appellani Aetiaa 
amm ei- Lewadiam* DeueaOany JtagroM» amara Pfrrhm^ m Hnc priecipiiem dedii^ 
ei iMmuHt aqua» atrpti^e in^eneo, Ei attdim^ amar mMatu» marH frigidUeunum 
cer Pyrrtta; DeucaHom erai aanaiu» ardare. lUe loeu» kabet hanc conditionem : 
?atfi eubHmem Leuenda »ine mara ; nec r^ormida te Mittm ex Mopitlo. Pottipiam 



^###^#^>^» 



— 16t Scr. et al. cum femo», Fletihu» quatnor Htinn. tu1|o Jieiili»,-^IG2 Ifa 
K. iPleriqne» in his Oudd. et Scr. Forma»u»puer e»i vi»u» ade»»» mihi: aliiy Amta 
ocuto» rtna e»i ATatc ade»»e «eoc. — 16S Ond. 1. et Scr. ciim plnribns al. que» 
nunc non ign. Bersm. quid nunc aoii.— 164 jlaiAracta V. Ond. et Scr. Al. iliii* 
hrachii»y Ambrachia, Amhrachi», — 166 Actiacum Scal. et Sa. vnlgo ActCBum.'^ 
169 N. amor fugit lentianmA mersi, Al. ju»»u» am, tet. Mienma Pyrrkop^ yt\ 
ju»tH» ua»ory yt\ ju»»u» aman»^ quomodo Oud. 1. et Scr. Ond. Jt. uau» aman».^ 

KOTJfi 

finam arWem ramornkn snolmm yas- elDa intnla $ qoatti oUm Acamanltt 

titate nemos efficere. adbsesisse, unamque simnl cum iHa 

16S Naia»] Snnt Naladet fontinm Peninsnlam» sen CherBonesnm, fecisse 

nymphse. seripsit Strabo. 

165 Nom etqm»] Omnino, siqnidem 167 Demcaiiom] . Promethei fuit £« 
4 Pfaaone relicta esset. Uns ; a qno et Pyrrha nzore post 

164 AaUfraeia»] AIU habent Jm^ dilovinm reparatum dicitnr genus 

cto. AGarnaniaminteUigeyad Ambra- bnmanum* 

dnm sinom positam; in qoa orbs 169 yermu] Mutatns: a Beoca- 

fnit Actium^ qnse templom Ap«Uini lione in Pyrrharo conversos. 

seo Phttbo sacmm habnit. TetigU] Ad aroandum irapulit. 

. Pcfenda] Qnamobrem dicetnr post* Teiigii lentieaima Pfrrhe»] SuMgO^ 

e»u rios habetv/a^ inUtsstma merei, 

166 P^«6tis] Templom ilU dicatom» - Lemti»»imm\ Tarde ad amor^m in- 
. 166 Aciiaeum'] Ab Actio opptdo. cUnantia ; non amantia, Gonvttinm 
, J Jua a dnm fue] A I«encade bniic vi« est tunatorinmi 



Digitized by 



Google 



954 



P. OVIDII NAS0N19 



Ut monuit ; cmn roce abiit. Ego irigida surgo : 

Nec gravidae lacrymas continuere genee. 
Ibimus^ o Nympbe, monstrataque saxa petemus: 

Sit procul insano victus amore timor. 
4}tticquid erit, melius quam mmc erit. Aura^ sabito ; 

Heec mea non magnum corpora pondos babeut. 
Tu quoque, mollis Amor, pennas suppone cadenti ; 

Ne sim Leucadiae mortua crimm aquse. 
Inde che]]^ Phoebo^ communia munera, ponam ; 

£t sub ea versus unus et alter erunt : 
Grata lyram posui tibi, Phoebe» poetria Sappho : 

Convenit illa mihi, convenit illa tibi. . 



m 



180 



Aortattt esf , excessii emn voce, Ego frigida efigef : nec fntp^^m Utrgiim eek^ 
kierwt UKrymas, Pnfieiaceminry Nifmpka, ei adibimus «MjMiM imMeai^i. 
•Metus recedat stsperatue amore/uriBa; Quiequid erity erit jmeumdiua fumn nmu, 
Aura stthito : et mea corpora non maU muitum graoku Tu etiamy tener Cupida, 
suhmitte penna$ ruenti: nt defuneta mm prpArum aqua Leucadim, Inde appendam 
Phcelto cUharamy munera commMmia : et versus unus et aUer inseribentwr wub eoi 
Sappho tatesy mensor tibi suspendi lyram, Phmhe : iUa mihi apta est, iUa tibi apta 



178 A1. territa surgo. Scr. pallida,— 17^ Fr. Neckfcrymas oculi contin, msi. — 
177 Scr. nuUor» — 178 Hac mea Scr. Vulgo Et meal— 1^2 Erunt Sa. et Fr. 
Valgt) erit, — 183 Posui F. et iidus Heins. Vulgo posuit, Nonnnlli habent 



NOTiE 



IfO Tgne'] Amore. 

171 Hanc legem] Ut qni ez illa 
petra in mare sese immitteret amoris 
fiamma levaretnr. 

175 DesiUiisse] In mare le dedlMe. 
178 AbOt] NaUs, tcil. 

176 lYmor] Se de ttaio dejicieodi. 

177 Quicqiud erit] Mortem aibi 
non volt ominarl: sed eam tomen 
prssenti calamitate minns melestam 
dieit. 

Aura^ subito] Jam, qnaai sese in 
mire mittere vellet, auram, qna» cor- 
pus sustiueat, appeliat, ut subeat. 

178 Nan ma^Hin] Adeoqne me 
&clle poteris sustinere. 

179 Pennas] Moafnit, ut in Apol- 
llni» Actiaci saorificiOy sontem aii- 
qnem ex specnla dejicerent, avef^ 
tendae numinis irk gratia ; qnem ta* 



men pennis instruebant, mnltisqne 
navicoKs ezcipere conabantnr, ut 
postea servatum extra patrios finea 
niitterent. Ad illud jam allndit Sap- 
pho. 

180 Crimen] Id eat, invidim et 
isfamiie causa. 

181^ inde] Postquam ez aqna ptVK 
dierim. 

Chelyn] Per Testudiiiem, aen Gras» 
eonim Cheiya, citharam Infeiiige, ex 
testudlne antmali primo a Mefcnri* 
fabricatam. 

CsnNnimia] Fnit vero Cithara, qnam 
suam facit Sappho, qnod versn» lyrK 
oos ad eam onntandos compe«erety 
etiam Apoliinis ejus inventoris pfOf 
prium geatamen. 

Panam] Appendam ; sacra faciam. 

1B8 Gmte^ Uuod luq immiiia aidi 



Digitized by 



Google 



HBROIDKS. BPI8T. XV. SS& 

Cur tameiic ActiacaB miaeram me mittis ad ofas, ISfl 

Cum profugum possis ipse referre pedem ? 
Tu mihi Leucadia potes esse salubrior unda : 

Et forma et meritis tn mihi Phoebus eris. 
An potes^ p scopulis^ uiidaque ferocior iUa, 

Si moriar^ titnlum mortis habere mefle t 100 

At quanto melius jungi mea pectora tecum; 

Quam poterant saxis prascipitanda dari ! 
HaBC sunt iUa, PhaoHy qu8D tu laudare solebas ; 

Visaque sunt toties ingeoioaa tibi. 
Nunc yellem &cunda forent. Dolor artibn ohstat ; 199 

Ingeniumque meis substitit omne malis. 
Non mibi respondent veteres in carmina vires : 

Plectra dolore tacent ; muta dolore lyra est. 

nt. Cur tamen nu ahlega» in littora Actiaca, cum ipae ppstis retroagere pedim 
exvlem? Tu mihi plus potes esse salutaris^ ftuini aqm Leueadia: tu ens mM 
Pfuebus et pukhritudine et beneficiis» An potes^ o savior saxis^ et aqua illay dici 
causa mea mortis, sipeream? At quanto meUus mea pectora pottrant eopulari 
tecuMj quam tradi d^icienda ex scopidhf Hat sunt iUa, Phaony quie tu consueveras 
probare ; et sunt visa tibi toties solertia, Nunc veilem diserta ssssnt : nutror qficU 
ingenio; et omme acumen obtusnm meis nuUis, Antiqua vires non miki uJjiGiunt 
McormtiM. Plectra silent luctu: tifra mutet est htctu, Lesbides mariMuey pnh 



Poetica.-^ISS Gad. I. Cur mihi: 2. cum a1. Curnunc: Li. Curmodoad: Sa. 
Cur precor: uouii Heins. Ciir ferus, Quidam codd. maatam me m. — 188 Et 
forma et meritis e coiji. Ueins. vulgo fornue msritui: R. forma,^lS9 Fr. fsro- 
cior omni : Maz. et W. uUa, — 191 Al. Ah quanto, Ah quantumy O quanto, W. 
mea corpora. — 194 Gndd. 2. sunt ocuUs invidiosa fuit.— Ifl5 Gitdd. ciim al. forem, 
—106 Fr. sueeidU omne, Scr. nu^ulit omne ma^,^\9f Diio Li. tn aarmme. 

NOTiE 

«errata, grato aiiiiiio recolena. nis necestitas est inTentrix. Neces- 

185 Cm^tnmmi] Jum PbaonemSap- «tati saa est lea etiam et neceisitas, 

plto aNo^itvr. no certaa, qoasdam raetaa tranagre- 

' IM TMam] A4eoc|ae mortia me» 4iator, qaas nltra adeo non acait ia- 

caasa esse. geaiom, ot coatra illud retondat a^ 

193 Hac] Camina. q«ie Metet. 

195 Fmemtda} Ut reditan persaa- 197 Itsspsmdent] Non milii praesto 
-doreat. snnt. Elcganlissime v^ro hic illa eat 

Dtflar] Dolorem d4cit non siner^ tox posita. 

«t artlfictosa pangat carmina. 19S Pkotrei] Plectmm instramen^ 

196 Substitit] Vere eqoidem no- tam est quo cbordse fidesve pttlsaa- 
cessitatem orontom inTentontm ma- tur* 

trem esBe dicont : at certe bob om* 



Digitized by 



Google 



S66 



Tw OVIDII MJL80NtS 



Leibides aeqaoreaft) napturaqne nuptaque "prol&i ; 

Lesbides, iEolia nomina dicta lyra ; SOO 

LBsbides, infaniem qoae me fecistis amatsei 

Desioite ad citharas turba venire meas. 
Abdtulit omne Phaoii, qnod vobis ante placebat; 

(Me miseram ! dixi quam modo pa ne, meus !) 
Efficite ut redeat ; vates qOoque vestra redibit* '206 

^ Idgenio vires ille dat> ille rapit^ 
Ecquid ago precibns ? pectusne agreste movetnr T 

An riget ? et Z^pbyri verba caduca ferunt ? 
Qui mea verba femnt, vellem tua vela referrent; 

Hoc te, si sapeies, lente, decebat opus» 210 



geni^ mqiiwra et mfU ; Letbide», nomina eelehraia lyra JEoUa ; LeAideM dUeetm 
mue me preBetHiaHe il^amem^ omittiU accedere turba ad mea» hfrae, PAdra, f Md 
li^eHcem ! qaam propemadam moda dixif Meu»l) avexU amnet qaad vokie amUm 
arridebai. . Perfeite^ «t revertatur ; vatee quoque veetra recertetur, lUe prmbet 
firee ingenio^ uU a^fert, Eequid promereo preeibus? Anne eor dwrum tangi^ 
iurf An obflrmatutl et Zepk^ rapiant verba inafda? Optarem, rntquiabri* 
piant mta verta, nduemnt tua vda, Hoe opuo^ n tapere»^ tarde, te decebat. 



*^^-^^^^^0^^^ 



—108 UkmsMd^l. tfofof» iileiil : margo Bmm. idcnii.— 199 Qo<l. 1. Scr.ttMtf- 
rm m^tfgM.— 900 Oiid. 9. iitimtiia.— 901 Oud. et 8cr. ffmar<'.— 20S W. O. Lt. et 
MtB. ^iMd iitffrM.— 904 Al. qaem medo : al. fntf .— 90r Al. Ecquid rgo : Eefnd ego 
h(Bc : HcBC qmd ego an : nuus Hac ego quid. Sa. Hac qvid ego? an pree%bu» tiH 
pectueagr, m.-r-910 Scr. si/acere», — 911 Al. paromiia. Ondd. pmppioque tua roi. 



NOTiE 



190 Letibide»] Qdu docnlt et ama- 
vit puellan, Sappbo compiellalk Hojna 
yero vocia repetitione m)n modo nans 
ett Ovidina majoria aflectns dccla- 
randi, ted etiara Sapphns, cni bsc 
fignra fnit faroiliiris, imitandi cansa. 

Mquorea] Qnia insolares. 

200 ^oUa] Id est, lyra Sapphas 
^olisp, sen Lesbiae t fnit enlm L»ibos 
^liae, Asiae minoris reginoeiibetlm- 
mo ^oUcamm ferme nrblnm Metro- 
polis, nt scribit Strabo: nnde et 
^iicam Uognam origioem sortitam 
esse aoctor est Dionysins. 

Dtcfa] Celebrata. 

901 Infamem qme] Concnbinas io- 
telligtt. 

909 Htitaifo] Qnamobrem dirit 
▼ersa seqnenti. 



90S. AbMuiit] Scitic^t ik^qtoe yersni 
facere^ neqne eos lyras sociare, ab« 
sente Pkaone sno, amabat. 

205 kgUUe] Pnellas easdem qnu 
modo appellat. 

907 £«9iRd ago] Scripti pleriqne, 
Hac quid ego^ vel Eeqmd ego ; Umm^ 
H^e ego quid? Heiosins legit, Sed 
quid ego heee? pront sarpe aoster alii*> 
qne locnti snnt : qnae qiiidem lectio 
roihi placeret. , 

Peetu»] Phaoois, scil. 

908 Riget] Dnritiem snim servat. 
Zephyr(] Veati. Spirat vero 2o- 

phyms ab occasn aeqniooctiali. 

Caduea] Mea» scil. qnai Phaonis 
noimnm non posslot moUire» 

Feruut] InotUia snnt. 
. 909 Qvs mea] Npn frnstrn femut 



Digitized by 



Google 



H taOf DBg. BPftT. XV. t69 

Sive redifl, pappiqae taae votiva panmtur 

Mancra ; qaid laceras pectora nostra mora? 
Sdve ratem. Venas orta mari, mare pnestat amanti. 

Anra dabit carsam ; tu modo solvo ratem. 
Ipse gabernabit residens in pappe Capido ; 215 

Ipse dabit tenera vela, legetqae, mana. 
Sive javat longeiogisse Pelasgida Sappho : 

(Non tamen invenies, car ego digna fiiga :) 
Hoc saltem miser» cradelis epistola dicat : 

Ut mihi Leocadi» fata^petantur aqasD. 220 



Sm^nverii eogiku^ «t d»na wfiM a^pmnHiur tmf mmn ; qnMmbnm «ofitai wuirm 
p§ciara ^tmeiaiioHe ? Tolle anckora», Vemo yrocreata mari, yrabeai mare vem^ 
€Ml«. Veniui pnetiabii rediiue, Tu ianium ioUe anehorat, Ipu Cupido eeden» 
ln jmi reget : ipee pandei ei eelQigei vHa mM mma, Siveplacei Umge 4^»g9eee 
aafpn^ reiaegtda ; mm imnen eamferteef ^aamaafem efpo degina fnga% O-Mllm 
e^deiadeeradeeai mmrm ; vifeda mtiU fnmranhir aqnm L ene a d im. 



paroMue: Scr. totum hoc distichoD oniittit.— 212' Fr. ^nd emeiaep, w. inie. — 
213 In L». hoc et sequens distichon desiderantur. Ondd. et Scr. com al. pf«- 
eiai emttL AI. eiernei, vel eiemH am, — 914 In hoe yertn Ond. 2. epUtokm 
Mtr-ild NoaBnHi Mit. regeifue jmmi.— 219 Otid. 1. et Scr. cnm al. O «U- 
iem.-^HO U.eaxapeianiur, 

NOT^ 

Tela, qni yenti fmstra femnt yerba. dem prope sensn : quod et ex Scrlp- 

910 Hoe opus] Reditns. Us, Cl. Heinsii teatinoDiOy praoil dn- 

911 Redie] De reditn cogitas. bio est pneferendinn. Postremav 
Flvffra] QnsB nayi salya, teque re- yero hoc distichon, quod attinet, yix 

dnce persolyantor. est nt pro legitimo agnoscat idem 

21S Oria imrt] £x ejns spuna for* Heinsins ; nec satts asseqni, qnid slfal 



yolnerant Poet». yelit, fatetur. Cnr ita crediderit Vir 

JfoTtf] Alli tiabent, mare praeiei clarissimus certe non video : immo, 



qood Heinsio placnit. absqne hoc disticho epistolae clansu- 

916 Ltgei'] Contrahet. lam snam deesse, mihi qoidem yide* 

917 PeiaMgida] OrsBcam, Lesbiam- tur. Sensos profecto apertus est : Sl, 
qne : per nniyersam enim Oraeciam inqnit, yelis longe a me fogere, mo- 
vngos errasse Pelasgos, nomenque neas saltem, ut huic malo remedinm 
mmm pkirimisdedisse anctorest Sim- in aqnis Lencadiis qnaeram. 

bo^ Heslodom Homeramqoe secn- 990 Leueadim faia] Id est, Qnss 

tns. p«r eas aquas absolyontur. In eas 

918 Nom iamen] Parentbesim, qoam yero se immlsisse Sappbo, aoctor est 
blnc dernrbaverat Heinsius, hnc re- Strabo: qnod qnidem mihi loco est 
▼ocandam jndicayi. fabnle. * 

919 Hoe eaUem] Alii O eaUem^ eo- 



Delph. ei Fir. Clae. Omd. R 



Digitized by 



Google 



358 p. ovion «asonis 

EPISTOLA XVI. 
PARIS HELENiE. 

ARGUMENTUM. 

Paris, qui alio iMMniiie Alesaoder dictnt est, ob Helenam sibi a Venere pro« 
raisiiani, navigat Lacedsmona : ubi a Menelao honorifice acceptus eat, 
MenelauAi ad procurandam ab Atreo relictam haereditatem, in Cretam 
proficiacitnr : atque interea, dum alias res agit, Helenam suam committit 
Paridi, serioqne bonnm hunc iili hospitem commendat. Paria amator, hanc 
oblatam sibi opportunitatem minime negligendam ratns, omnibua modis 
Helenam solicitat, eidemqne hac epistola artificiose amoris sni sBstum sig» 
nificaty ab omnibus sese commendans virtutibus, qnibus laudari amatoret 
Bolent. Et, qnia mnliebrem eue sexum fragilem noTerat, formseqne gloria 
duci, nihil praetermittit Paris, quo conciliare sibi Helenes animum possiti 
maritnmqne in contemtnm ejus addncit. Suadet ergo fngam, qnam fadle 
tueri aese Trojanis viribus posse confirmat 

Hanc tibi Priamides mitto, Leda&a, salutem ; 

Quee tribui sola te mihi dante potest. 
JBloquaT ? an flammse non est opus indice notse ; 

Et pluSj quam yellem, jam meus extat amor? 
IUe quidem malim lateat ; dum tempora dentur 5 

Lffititiae mixtos non habitura metus : 

Ego Priamidea nutto tibi, oJUia Leda^ hane MhUem^ qute poiett mihi advenire 
te soia prabenie, Dicamne? An non eet opus indice jUtmma cognittB ; et amor 
jam ptu$ apparet, quam cuperem? Malim e^uidem iUe tegatur; denec tempora 



*^****^^** 



1 Bnrm, Hac tiU, Hehis* malebat Ledai^^ Or. pro divers. lect nexot 

VOTJE 

1 Priamidee] Filins Priami. ntpote in tnrpi causa, subdola obre* 

Ledaa'] Helena, filia Ledae. patoratio. 

S Ehquar] Anne opus est verbis Fiamma] Amorijam tibi cognito* 
tibi amorem meum patefacere ? De- 4 Extaf\ Apertus, cognitns eat. 
liberatione vero ntttur, nt panlatim, 6 Non habitura] Postquam cogno* 



Digitized by 



Google 



HBROIDBB. BPtST. XVI. 



3fi0 



Sed male duwimiilo; qnis enim celaverit ^nem, 

Lnmine qni semper proditor ipse sno? 
8i tamen expectas, vocem qnoque rebns ut addam ; 

Uror. Habes animi nontia verba mei. 
Parce, precor, fasso ; nec vnltn cetera dnro 

Perlege, sed formse conveniente tnn. 
Jamdudnm gratnm est» qnod epistola nostrarecepta 

Spem facit, hoc recipi me qnoqoe posse modo : 
Qn» rata sint, nec te fmstra promiserit, opto, 

Hoc mihi qn» snasit, mater Amoris, iter. 
Namqne ego divino monitn» ne nescia pecces, 

Advehor ; et coepto non leve nnmen adest. 



10 



15 



eoneedantwr noi% kthiiura HmoreM coivinwlM gmMo^ Sed^ualejbigo : 911M emm 
oecMUaverH ignenij qmi ijfoe eemper detegitw ej^dore euo? Si tamen cu^ ui 
mrba fn/oque rebuo atfficiam, ardeo: haSee eocta indieee mea mentie, ignooce^ 
mueeoy confiienii ; nec perUge reUqua vuliu oeoero^ oed digno tua jmlckriiudinie, 
Jamdudumjuoaiy quod Utera noetra accefta epemfovet^ me quoque poeee aecipi koc 
modo, Qute certa einit percupio, nec maier CupidiniOf qua meadkoc iier com» 
pukty te incaeeum poUieiia eit. Namque^ ne ignorane impingae^ ego adoenio kortatu 
et numen non parvum faoet aueibue, Peto equidem magnam mercodemf 



■^^^^^^■^^•^^^^ 



pro mhAo^, — 9 Jun. et quttaor al. expecte», Leid. et duo al. Sed tamen ex» 
pectae. — 1% L, 11001 Reeptccy Mif.— IS Vulgo recepta eei : Spemj Ifc, Sed a P. 



NOTJE 



tero me tibi non esse ingratum, te- 
qoe ttoo et eodem amore teneri; si 
modo tanta me manel delectatio. 

7 Ignem] Egregia Amoris com igne 
eomparatio. 

9 Refme] Quibos satis saperqoe 
amorem meom procUdi. 
■ 10 Uror] Amore ardeo. 

11 Faeeol Bdihl, qui confessos som 



Duro^ Difiicili, irato, infenso. 

IS Conoenienie] Leoi, facill. 

1% Jamdudum'] II y a Umg-tempe, 
Temporis habet ratiooem haec to- 
cttla : at nonnnnqttam rernm de qoi- 
bns agitnr connexnm, et conseqnen- 
tifle necessitatem notat. Qqsb vis vo- 
cis et tignificatio melios senlitor, 
quam exprimltor. liOcos est in Te- 
rentii EunachOy ez qoo mazime, qoid 



ego yelim, cognosci possit. Ibi, de 
meretricnlay sic ad Thraionem lo« 
qnitor Onatho ; ' Qoando illnd, qnod 
to das, expectat atqoe amat, Jamdn- 
dom amat te : jamdadom illi facile 
fityQood doleat.' Jamdudum in nostro 
Ovidii loco sic resolvas: Stathn mihi 
et valde gratnm init ; mihiqne gratn* 
latus snm ; jamqne gratum est, qood 
aperte et statim gratnm fait. 

Recepta] Metri caosa ea voee asat 
est : cojos loco dicimns accepta, 

14 Hoc] Qno epistola recepta. 

15 Quai] Ab Helena recipi, scU 
Ucet : Lstnm amoris exitom habe* 
re, &c. 

Te] Helenam Paridi Venns promi- 
serat, cnm pro saa pulchritodine jil^ 
diciam In monte Ida tnlisset. 

16 Hoc] Qood toi videiidae et olh 



Digitized by 



Google 



P. OVIDII NA80NIS 



Praemia magna qnidem, sed non indebita, posco ; 

PoUicita est thalamo te CytiieTea meo. 20 

Hac duce Sigaeo dnbias a littore feci 

LoDga Phereclea per freta puppe yias : 
IHa dedit faciles auras veatosqne secnndos : 

In mare nimirum jus habet orta mari. 
Perstet ; et, ut pelagi, sic pectoris adjavet asstam; 26 

Deferat in portus et mea vota suos. 
Attulimos flammas^ non hic invenimus, illas ; 

Hae mihi tam longae causa fuere viae. 
Nam neque tristis hyems, neque nos huc appulit error : 

Tasnaris est classi terra petita mesB. 30 



$ed fum indebiUmu Cytkgrea promiiU ie eMenh meo. Hae dwee, Herfeei nicer- 
tum ab iffa Sigaa, per vatta maria navi Phereetea, lUa pnpbtdi auraa lenea, et 
tentoafaventee. Sciiicet mari proereata habet poteetatem in mare. Permaneat; 
etf rienmlceat i$npetmn cordisy ttf muhit impetaiu mcim: et perdmoat in portM$ 
euo$ mea optata. AdeeximM$ iUo$ igne$, non kie reperimae. Ilii fueruni mtJht 
eanaa tam proHxi Uinerie, Nam neqne $eeva tempe$ta$f nemte error noe kue eppH' 
enit. T$Uh$ Tanari$ e$t ^ueeeiia meee cla$$i. Nee arbttrare me $nieare.marm 



et qnAtuor al. abest t^ eff, et distinctio. — 15 Sitii P. Vulgo Mf.— 24 Proni- 
mirum 6u. 8. eta correct. 3. cum al. m^ mtrum.--26 Gu. 8. Prm$tetei: 4. 



NOTiE 



tioends cansa in Graeciam suscepi. 

Mater amori$'] Venus. 

17 Ne ne$eia peceee] Sic intellige : 
Ne pecces, si nesciveris me divino 
inttinctu quicquid in liac re coaor, 
incipere. 

19 Nom indebiid] Qoia a Venere 
pramissa; qno tempore maxima io 
ejus gratiam, a Junoue et Minerva, 
Paris contemsit. 

20 Cytherea] Venns; a Cytheris 
insnla inter Cretam et Peloponne- 
snm^quo prlmum e mari emergens 
appnlisse dtcitur, ita dicta. 

21 Sigeao] Trojano ; a SigKo pro- 
montorio. 

Shibiae] Scilicet in mari m non 
est trita. 

Feci] I3iibiam a Trq|a in OrKcian 
aavigationem tuscepi. 



22 Pkereelea] £o nomine, a Piie- 
reclo fabricatore, appellata est navis 
qnae Alexandrum vexit, qnod ez He- 
mero liqnet. 

24 Pereiet] Ut nuhi bactenut, ita 
porro faveat Venns. 

Pectorie ee$tum] Amorem. 

26 Drferat] Ad optatnn exitum 
▼ota mea perducat. 

VoU] Qnae erant, ut Heleaa poti- 
retnr. 

27-^Attuiimu$] Se dicit, aate visam 
Helenam, Troise ejns aoBore arsiise. 

29 Hyems] Tempestas. Ita et !•- 
quitnr Horatius, itemqne Virgiiina. 

80 Tanarie] Laconica; a TsBnaro 
promontorio. 

Peiiia] Id est, Dedita optni, prop^ 
ter ie, in banc regionon itmr dirMi*. 



Digitized by 



Google 



HBROIDSfi. BPIST« XYI. ' 961 

Nec me crede firetam mercefl portante carlBa 

Findere : qnas habeo, Di tneantnr^ opes. 
Nec venio Graias, yelnti spectator» ad nrbes : 

Oppida sant regni divitiora mei. 
Te peto ; quam lecto pepigit Venus anrea nostro. 86 

Te prius optavi, qnam mihi nota fores« 
Ante tuos.animo yidi, qnam Inmine, vnltns: 

Prima fait Tultus nuntia fama tni. 
Nec tamen est mirum, si^ sieut oporteat, arcu 

Missilibus telis eminns ictus, amo. 40 

Sic placuit fisttis : qusD ne convelleie tentes, 

Accipe cum vera dicta relata fide. 
Matris adhuc utero, partu rcmorante^ tenebar ; 

Jam gravidas justo pondere venter erat : 

nmoifennU wuTcmoma: DU servent divUiM, tfuoM p^arideo, Nee advHkor im^ 
guam epeetator ad wrhee Grteeae: wrhee mei regni simt eplendidioree. Te quaro; 
ffaam/ormooa Vemu poUicita eet noetro toro, Te anie expetim, auam mtAI eeeee 
cognUa, IntniiMe m$m fnriue tuam faeiem mente, quam oculis: /ama fidt mima 
nnntia tuaformee, Nec tamen est mimm, ei, ut par est^ eagittU procul aren 
emame^ wdneratnt amo, Sic fata rohurunt ; qua ne atudeae i^fringere, accipe 
verba proUda eum eertafide, Eram adhuc in matrie utero, partu cunciante; JaM 



•0>^^^^^^^^^ 



Pr4F8titit, Al. 4S9tu»,—W Uelm. vota tuoe.—ZZ Alii v«»i.— 39 Heint. eieui 
oporiuit actum, VersQs, qui proxime sequuntnr, centum et quatnor (a9-14S.) 
aesiderantur in Guelferbytania, Helm. atque in omnibns omnino tcriptit 
codd. uno Palatino, eoque recentiori, excepto. Scaliger etiam versns S9-42. 
qnod cum superioribus nonaatis apte cohaereant, ut spurios hinc summoTen* 

NOT^ 

81 Nec nu] Neqne etiam credas merito, qni, neqne hac nna cansa 

ne, fkclends mercatnrtt causa, per rejiciendi, pleriqne rejecernnt. 

marta cnrrere. Si, tieui oporteaiy omi] Htec sana 

S2 Qaos habeo'] Qnasi dicat, Nil non esse pntat clariss. Heinstus : le- 

allli est opns, utflam dlTes, maris gitqne stcvf oporfaif acf am. Kihil mn- 

pericnla snbire : Jam sunt ampllssl* tavero. Sensns Tcro est, nihil mirum 

■Ne, si HMKio Dll tervaTerlnt, opes esse, si Cnpidinis arcu et telis, emi* 

parat«. nos, sicnti missilibns oporteat^ ictns^ 

S6 iitrra] Fonnota,magniflca, mn- amet. 

nlfioa, &c« 41 ConeeUere'] Irrita facere. 

87 iMmUu] Oculis. 42 Acdpe] Id est, Andi, quse mihi 

39 Nee tamen] Ab hoc ^ersn 89. dicta snnt, tlbique cum vera fide 

ad 148. ex omnibnt scriptis codid- refero. Digressio est, qoa cansam et 

bns «tatiND- nt qvatnor Tersns ab- amorls sal originem eftt exposituros. 
sunt, qnos tanqaam Dotbot oon Im* 



Digitized by 



Google 



962 ' P« OVID1I NAS0NI8 

Illa sibi ingentem visa est sub imagine somni 46 

Flammiferam pleno reddere ventre fiEU^em* 
Territa consnrgit ; metuendaque noctis opacao 

Visa seni Priamo» vatibus ille, refert. 
Arsuram Paridis vates canit Ilion igni : 

PectoriSy ut nunc est, fox fuit illa mei. 50 

Forma vigorque animi, quamvis de plebe videbar, 

Indicium tect» nobilitatis erant. 
Est locus in media^ nemorosis vallibns Idae 

Devias, et piceis ilicibusque frequens ; 
Qui nec ovis placidaa, nec amantis saxa capellse, 55 

Nec patulo tardaa carpitur ore bovis : 
Hinc ego Dardanias muros, excelsaque tecta, 

Et freta prospiciens, arbore nixus eram. 
Ecce pedum pulsu visa est mihi terra moveri : 

Vera loquar, veri vix habitura fidem : 60 

venier twmneelMt jfuto onere. lUa vUa eet sibi SMb apede mmim emUtere tderQ 
gracido tadam maximam inflamnuUam, Tremefada erigiturf et narrat Priama 
seni somnia refomudanda nociie obtcwree ; iUe enarrat antepialnu. Aruepex re» 
epondet Tr^am /lagraturam fiamma Paridia. lUa fuii/ax pectori* mei, ut nwee 
e$t, Specie$f et vi$ animi, quamns videbar de flebe^ eroMt aiguum wihUitatiM abe^ 
eomdUm, E$t k>eu$ deviue in vaUibue frondo$u media Idte, et coneUue pieeie et 
iUeibu$: qui nepie tundetur ore miti$ optt, nec caprcB uctantie rupe$f nec patuh 
ore leniee vaccce. Ego func proapectane mcenia, et domue $ubUme$ TrqjiB, et mariay 
' eaeat ndhi tiUari ictu pedum: dicam vera^ vix 



fuUue eram arbore. Eece t» 



^^■0^^^^^^^^^ 



dof eztstimat. — 49 Ed. Ald. Areurum.-^Z Franelas malebat medUe nenuro$tB 
vaUibue Ida,^eo Veri reposoit Heina. pro volg. mto.— 63 Al. AtUmiiaqiM 

NOTiE 

47 Noetiel Id est, Qns per noc- coqjectionem in?ertit, nt de amora 
tem In tomnls viderat. sno tantnm facem illam interprete<i 

Opaeee] Obscnrfle, tnr. 

48 Vetibu$\ Ut tomnii tensnm 51 Farma vigorq[ue\ 4H0C distichoii 
scnitarentnr, Ulndqoe interpretaren- post hajns epistolss versnm nonafttsi* 



tor. mnm rejicit clar. Heinsaos. 

49 ParidW] Prolepsis est ; non- merito hoc loco aliennm dixerit, nol* 

dom enim nomen illnd habebaty qni Ins, credo, non videlMt. 

neqnidem natns erat. 62 Tettee] Snb pastoris habitn la- 

igm\ Quem Patrin ex sno amore, tentis. 

beUo ideo inter Orascos Trojanosqne 68 Idee] Ida mona fnit Pbrygiae» 

Goncitato, intulit. in qno Paria edncatna fnit. 

60 Peetwrie] Id eit, Amorem, quo 64 Dimnf] Ab omni vin tritn re* 

nrory fax Ula aignificabat. Vatum notos. 



Digitized by 



Google 



HfittOlDES. BPI8T. XVI. d68 

Coiistitit anfe ocidosy actus velocibns alis, 

Atlantis niagni Pleionesqne nepos: 
Fas vidisse fuit ; fas sit mihi visa teferre : 

Inqne Dei digitis anrea virga fait 
Tresqne simnl Divae^ Venns^ et cnm Pallade Jnno, 65 

Graminibns teneros imposoere pedes« 
Obstnpni, gelidnsque comas erexerat horror; 

Cnm mihi, Pone metnm, nnntias ales ait. 
Arbiter es formae : certamina siste Deamm ; 

Vincere qnsD forma digna sit nna dnas. 70 

Neve recnsarem, verbis Jovis imperat : et se 

Protinns setherea toUit in astra via. 
Mens mea conyaluit, snbitoque audacia venit ; 

Nec timui vultu quamque notare meo, 
Vincere erant omnes dignse ; judexque verebar, 73 

Non omnes causam vincere posse snam. 

MmetilMra «dmi wru Nepo$ magni AtUaUi» ei PfeuHMt, impulMM eU» eebrtii», 
nMHUmteotmtM. FaenMfmUtpeetam^f^MUtpeeteiaeMtfrm^HbttM^ 
laemwemfittiiMmambueDH. Ettree Deee ehma,Veiimeet Jwuk eimPelkae, 
kerHtimmuenmt meUee pedee. Dirigmy et korrer frigidue arrexerat eoMae; 
ema rahtae mmHue mihi dixit : Dqtene Hmarem. Judex e$ fndchrttadvne: Jlnem 
hnpone UHbue Dearum ; uira eU digna euperare duae pukhritudine. Ei ne atf- 
UMeremj jubet nemine Jotm; ei etaHm evekUur in eeOmn via ^etherea. AnimMe 
meue eanjirmatue eet, et derepente ean/ideniia artaeei: nee expamuMamtpiamque 
epeetare oculie meie, Onmee merOKmiur meperare ; ei arbUer paeebam «» amnee 

ii€posr- 7S Franeios malelNit eSsria.-^7S Heiiif. ^ebar pro iwr.— 76 Helns* 

NOT£ 

67 HordMMr] Impropriey pro Tro- pariter alatia. 

ja iirbe, resioaem poaoit. eo ArhUer^ Paridis de triom Dea- 

«0 Veri] Hancvooem pro vero, aot mm forma, ut pnidiriori Discordiv 

«erwRfforte sine necessitate suppo- pomwn traderetnr, judiciam notios 

snit Heinsias. est, qoam ot opns sit, prolixam ea de 

sa PlctMcsfne] Fnit Pleione Nym* re fabniam lioc transcrilMre. 

pha Oceani et Tetliyos filia» nzor SUte'] Parldis jndicto standnm sta* 

AtlaHtis, Maln mater, ez qiia Maia tnerat Jnpifer. 

Jnpiter Mercnrinm sasceptt. 70 Vineere] PronnntU, sopple, 

Neprn'] Mercnrins; nt patet ex Dmu] Deas,Bdl. 

pioxime pracedenti nota. 71 Verhie] Mercnrins, Joris nomi* 

. 64 Aurea mrga] Cadneemn; Mer- ne, imperat» nt dicerem, ntra Dea» 

cnriigestamen» SemCadmeie. rom esset paldirior. 

. CB Ake] Meronrins, talariU in- 7» iAiidifsia] Ut Peamm litem cog- 

stmctns; tt^mqne gaieio, et vivga notoeretydeqneeasententinmfonnt* 



Digitized by 



Google 



m 



F. OViDH NASONia 



Sed tamen ex Ulis jam tunc soagis una plaoebal; ; 

Hanc esse ut scires^ unde movetur amor* 
Tantaque vincendi cura est; ing^itibus ardent . 

Judicium donis solicijtara meum» 
Begna Jovis conjux, virtutem filia jactat. 

Ipse potens dubito^ fortis an, esse vdim. 
Dnlce Vcnus risit, Nec te, Pari, musera tangant 

Utraque, suspensi plena timoris^ ait: 
Nos dabimus quod ames: et pulchrae filia Ledae 

Ibit in amplexus, pulchiior ipsa, tuos. 
Dixit ; et ex aequo donis formaque probata, 

Victorem ccelo retulit iUa pedem* 



80 



85 



poue tinere num cautam, Sed tamen «Mt ex iUii jam tune magie plaeebai ; «# 
cagnoeeeree hane e$H^ a qua amor ingeneratur, Et tantnm eet deriderium «iij»e- 
ffndi ; flagrant eammptre meum judicium premm» maxime, Uxer Jevia jm*#« 
dieai regna^ftUa virtutem, Ipee nescio, eupiamne eeu apuUntus, an eirtuteprtt' 
ditue. Venui euaoUer tfrrtAf, Nee te, inquit, maveant dana, Pari; uiraque snnt 
plena metu» eoiicitu Nos exkibehimMi, ^uod diUga»; etjlliaformoaa Leda, ipta 
f ormod or , vmnei in eomffeaeaa IpM. t^bdt ; et UlOf $mmerikuOj et pulMitudin$ 
pariter a p p r oha ia, r^tu&t pedem vietorem ceAo. Interea (puto, fatio flexio ad 



cauaa «pM. — 84 Heint. coDJ. Munera pro VtroMLe, — 86 Edd. Ald. l. Myeilll 
et Bersm. jnifeAnor iUa, — 88 Francins Tolebat retuiit inde pedem.-^W Fost 



NOT^ 



74 Quamque noiare'] Nadas yero 
vMiase eaa fiDgitnr apnd LaciaDnm. 

76 Vincere'] Qoia pnlcherrima erat 
qa»Ubet. 

76 Cauaam} Vineere nmmm, Lnti- 
iram Don esae DDnotavit Heiaslns; 
qvaoqnam ienere oaomm beae dicatnr. 

78 Utoeireo] Ut facile e«wt acire. 

79 FiNMDtfi cnra ett] DieU Deai 
maxirae cnpiviMe slogalM, nt pr». 
sna pnlelirltndiDe Paris jndicaret. 

80 SoUeitare'] Immo oomimpere. 

81 J«mc«ivwr} Jono. 
FOid] Pallas, se« Minerra. 
Jaetat] Qnm Parldl esset datnra, 

»1 pro se jadicaret« oertathn estenta» 
bat Dearom qasellbet. 
' 6t Paten»] Ex regnls • JoDone 
^romissls, sdllcet. 



Fortio] Ez yirtate, qaam Pallas 
offerebat. 

85 Rieii] Apposite, et ex Veneris 
Ingeoio et more istad. 

84 PisDa] Didt JododU et Palla- 
dis monera ee esse» q«« sioe assidoo 
aetn non possint retineri. 

86 Noo datiama] Egregie rero Ve- 
nos, qa« semper grata adveslens; 
ttox tanMO pectns totnm cari% Hmo» 
rlbnsv et omni nimrore implet* 

fliiD Lodm] Helena, Jovia et I.edss 
filia. 

86 IM] Id est, Illam tibi tmdam. 

87 Exeoquodom»] H^jns loci.seii» 
avs est, Parldem donls, Helena soili> 
cet a Venere promissa, eonteDlnm 
Msae; «■ndemqne Veneris paldlrfc> 
4ndlnea nppreliasaey Janoniqae et 



Digitized by 



Google 



HBftOIDB». WmTi XVI. 

Interea (cMcf, Tdrsis ad pfr6fl|iera fatas) 

Begiaa agnoscor per rata signa pner. 90 

Ii»ta domas, nato per tempora longa recepto: 

Addit et ad festos hanc qaoqae Troja diem. 
Utqae ego te capio, sic me capione pueHsB : 

Maltaram votam sola ten^re potes. 
Nec tantom regam nat» petiere dncnmqae, 96 

Sed Nymphis etiam cnraqae amorqae fau 
At mihi canctaram.snbeont fastidia, postqaam 

Conjngii spes est, Tyndari, fSftcta tni. 
Te vigiluis ocaUSy animo te nocte videbam, 

Lamina cnm placido victa sopore jaoent 100 

kethra) cogmseor JUnt» regU per tndtcMi Mrf «• Rtgim /mH««, JOi» nei^^irgU 
per prodMcia tempora. Tr^ annumeral tpioque et hunc diem ferioHe, Et ^egQ 
ie empeU^ ue pueOa wu expetheruni, SeU poiee frmi epiaik mmU&rum, Nte 
eoiummodo JUUb Regum ei Dyneuiarum me cupioermni; eed fui fooque euru ei 
amor Nympkie, Ai coniemiue omiiniiii iiMiitem oceupaoUf Tffmiari^ poeiquam epe» 
e$i induUa ht» commtU, Experredue tiilii€6ar fe oeuHet ie noeie tiiliie6ar wunie; 
cum oeuH euperaii Jueumdo eomno Jaceni. • Quid pr»«t«6if prmoenOf qmee i 



*»^^^^^^^^0^ 



hmic ▼ersnm Donsa volebat inserere distichon iUnd, qnod snpra v.51. legi- 
tur ; ^ Forma vigorqne, &c/— 01 Margo Bersm. iiafo e«f . Hetns. ▼nlt poeii 
iempora.-^W Margo MyctlH et Beram. Addidii od. Pal. /etfae.— 96 Post hnnc 
Pai. et vett. edd. addnnt hos Tersns haud dnbie Ovidianot : Quas euper (Eno» 
nem fadet muiarer in orbem. Nec Priamo eeiadie (Heins. corr. a ie) dignior uUa 
mtrue, Priorem Hensing. rettitni posse pntat lioc roodo : Quat euprr (Enona 
faeiene mmiabar tn urbem, — 100 Fraacins malebat i»]ie<a.<— 101 Heina. Quid 

SOTJE 

Palladi prstnliue. itinor^iie /iii] Post hunc ▼erfam 

80 Ferttf] Fata vero adversafne- Palatiniis et veteres editlones ad- 

ranty eom regla domo ejectns inter dnnt, ' Qnas snper <£nonen lades 

pastores tennissima fiNrtana^fedncare- mntater in orbem. Nec Prlanio est 

tnr : atqne adeo nniic versa snnt, cum ad te dignior nlla aams/ Qnos Ovii' 

ad patris regiam redacltar. dianos esse versus non dobho. Sad 

00 Bite] Crepnndla scllt altaqne prior est roendoslssimiis, ac proted^ 

nterqae a nnperis editionibns JnssiM 



01 l^omui] Priami regiam intBU enlare, ni fallor : idqne peasfano e» 

lige. emplo. Postariori legendnm m ie, 

Per] Pro Post. Noster alibi, « A Veneris fnde non 

09 Hane] Ilinm qna receptns fnit est prior nlla, tnaque.' HMasina. 



«4 iMUtem» «stam] Me» scil. 00 Tpndmri] Helena, Tyndari filia, 

Npmpkii] Ha <Snoae snpra mnU nt vnlgo Cfedebatnr. Vocati vi < 



tairMiinns, OstertmsnaoBMiiaegv»> 00 Ftdetoi] Vklere credebam, Itnt 
gla^ mmm •mantiomy eactaUit,- fiagebam. 



Digitized by 



Google 



M6 P. OVIDII NASOMIft 

Qtiid fiEu^ies praesens, qnad nondiim Tisa plaoebM t 

Ardebam, qaamyis hiuc procul iginis erat. 
Nec potui debere mihi spem longius istam^ 

Ccerulea peterem quin mea vota via. 
Troia cceduntur Pbrygia pineta securi^ 105 

Quasque erat aequoreis utilis arbor aquis : 
Ardua proceris spoliantur Gargara sylvis : 

Innumerasque mihi longa dat Ida trabes. 
Fundatura citas flectuntur robora naves : 

Texitur et costis panda carina suis. 110 

Addimus antennas» et vela sequentia malos : 

Accipit et pictos puppis adunca Deos. 
Qua tamen ipse vehor, comitata Cupidine parvo, 

Sponsor conjugii stat Dea picta sui, 
Imposita est factae postquam manus ultima dassi, 115 

Protinus Mgms ire jubebar aquis. 

tupetia pheebat? FUgrahnm, qummnshae JUmma hmge er<at NMjMCincKi- 
tineri diuHiiM epe ieta, quin quarerem mea deeideria via gkmea. Pineta Tr^foMa 
abeeiMduaiur eecuri Phrygia, et arbar qu<B erat apta aquU marimM: Gargara ex» 
ciUa viduoHtur exceltis arborilni»: et vaeta Ida miAt prabet trabee iine nnmera^ 
Ineurvantur robara fundamenta datura navibui eelerilm»: et eurva carina eanitrui* 
tur iuii lateribui, At^icimui antennaif et vela cQncamitaMtia maUa: et pof^ 
eurva iundt Deoi pictoi, Dea tamen ipontor iui eonmdni, etipata parvo Cupidmey 
erigitur pieta navi qua ipieferor, Poitquttm manui nodiiima admota ed itmctm 
cloMi, itatim vokbam vehi aquii JEgaii, Et pater et mater moranJtur mea tfesi- 



^^^^*^^*^'*^^ 



faurei, vel /Mia«.— IIS Mycillns legit €tiia «imc.— 114 Maagerins pro «m» 
vnlttet.— 110 PriscaB ediu. JM^tfM : ande Hetns. coDj. licMef , Tel jvvoM, 

NOM 

102 /gnit] Heleiwin tanm ignem illnd malo transyersnm cni vela alli* 

vocat* Ita et TerentianOs ille Par- gantnr. 

mono ad dominam de Thaide mere- 112 Admoa\ Gnrva. 

iricnla, < Accede ad ignem banc/ Dem\ Ex eo, qood ita Dooe aUai|ne 

X lOS i><frcrf wpem (Mfiastifam] Id insignia In pnppi locarenty moltoa 

«st, Spem mei amoris longias diflorre* ftbalas locos datos est. 

104 C«r»iM] Per mare cceralenm. 114 jSjponMr] Venos est 

Jta oste] Te Heleoam, qaam miU 116 iE^«i«] Scillcet mare JBgssmn 

•xoptabam. Oraeciam a It^ divldit 

107 0«i;svra] Mons et oppidnm JMber^ Pro voce hAAa^ qaam 

TffoadiSy In snmmitate montis Idss^ hic Clariss. Heinsioa substitnit» ptis* 

! 110 Fonda] Cnrva. css editiones JaMo» aat jaMor *a« 

ill ilNlMMs] Antemia Ugwnn ett bent : atqne MydHna lat^Uigit Pari* 



Digitized by 



Google 



HBB0IDB8. BPI8T. XVI* 

Et pater et .genetrix iflMbeDt mea vota TOgando, 

Propositamqiie pia voce morantar iter. 
Et BOTor effusis, ut erat» Cassaudra capillis^ 

Cum vellent nostrae jam dare vela rates; 120 

Qtio mis ? exclamat : referes incradia tecom : 

Quanta per has, nescis, fiamma petatur aquas« 
Vera fuit yates, dictos invenimus ignes : 

Et ferus in molli pectore flagrat amor. 
Portubus egredior ; ventisque ferentibus usus 1S5 

Applicor in terras, (Ebali Nympha, tuas. 
Excipit hospitio yir me tuus : hoc quoque factnm 

Non sine consilio numinibusque Deum, 
Ille quidem ostendit, quicquid Lacedsemone tota 

Ostendi dignum, conspicuumque fuit. 130 

Sed mihi laudatam cupienti cemere formam, 

Lumina, nil aliud, quo caperentnr, erat. 
I7t vidi^ obstupui ; praecordiaque intima sensi 

Attonitus coris intumuisse novis. 

ima omdo ; et retardant Uer inceeptym voce pio, Et eorer Ctaeandraf nt ereii^ 
0MM tpana^emn noetranaceeJamveUentpanderevela; Quofeetinae? exeUunat: 
raoekee teennt meendio. Ignorae qnantne ignis qamdwr per haa aquae. Vera 
fnit fatidiea ; reperimneJUmmaepreBdictae: ei amor eeevne ardet in tenero peclore. 
Soko e portnbna ; et^ potUne ventie eeenndie^ appeUo ad tna littora, Nympka <EbaU. 
MaritnM tune me accipU hoepitio : hoc qnoqne /actum non eine vokmtate et iwmtiit- 
hne DeorunL lUe qnidem monetrat quicquid d^iMMi monetrari, et inaigne fuit 
tota Lacedeemone. Sed nikU alind erat miki deeideranH aepicere pulckritudinem 
ceUkratam, quo ocuU detinerentnr. Ut aepexi^ etnprfactue keeti ; et perculene «i- 
Hma viecera expertue enm tnreieee novi» cnrie, Cum Cytkerea deecendit in meum 

— 118 Heins. reposnit jraa voc« : nam vnlg. legebatnr tur «ocf.— 120 Properee 
pro naatra malebat Heina. — 1S4 Idem, en ferue, vel efeme, Francint regnai 
^TO ftagrat,^\%^ Iden ad terraa^^lVf Bnrm. conj. ^cdfnf.— ISS Franciuay 
ni eidt, nt tiupui,—ll^ AL inltonaieee mm». Heins, conj. twdo int ii f , vel tn- 

NOT^ 

dmafatiajttMnmfoiMe* vibnt qnod aaimatomm est; qnod 

117 Paier] Priamna. Paridis fnit. 

Qenttrix\ Hecnba. 191 /acmdta] Foit vero Helens 

119 .^^iiiic] FarentluBii, dolentinmy raptna ineendit Trojani cansa. 

et yaticinantimn more. 1S9 Aquaa\ Per marc ^gasnaK 

C tfMBi i dia] Paridia soror, qnm in 184 Amar^ Alioream Cassandr» so- 

coacnbltai mercedem vaticiDandi l«- roris vaticinia detorquet, 

coltatem ab ApoUinc aoceperar, 186 (EhaML\ Helena est, slc ab avo 

ISO rsttfa*] Inanimatia tribnit n- CEbalOyl^ndaripatreyCognomiiiata. 



Digitized by 



Google 



Me 



P. OVIPU NA80NIS 



His similes yviim, qnantam remiiiiscor, habebat, 139 

Venit in arbitrium cum Cytherea meum. 
Si tu Tenisses pariter certamen in illad ; 

In dubium Veneris pahna futura fuit 
Magna quidem de te rumor praeconia iiecit, 

Nullaque de facie nescia terra tua est ; 140 

Nec tibi par usquam Phrygia, nec Solis ab orta 

Tnter formosas altera nomen habet. 
Credis et hoc nobis ? minor est tua gloria veto : 

Famaque de forma pasne maligna tua est. 
Plus hic invenio, quam quod promiserit illa : 145 

Et tua materia gloria victa sua est. 



jnifwtvfiiy habebat, quanium reeordor^ faenm kuie parem, Si tu aeeeatmea pmiter 
in iUtan pugnam ; palma Venerie ventura fuit m diterimen* Fama equidem magnit 
Usudibue te eelebravit^ et nmUa par$ orbit ett ignara fermeB tuet : nec tibi utauam 
timilit in Phrtfgiay nec altera ab &rtu SoUt famam contecuia ett inter pulclirat, 
Fidem etiam nobit adkibet in hac re? Laut tua ett minar tero : et famm da pul- 
ehritudine tua ett propemodum innML Plut hic reperio, quam quod UUipoUieUa tit^ 



Vnlg. 



f^vtMe.— 188 Mycillns tR dubio, — 141 Phrygia emendat Heint. 
Pkrtfgiam: conj. Naoger. .Phrygiee,^\42 Franciua, In tot form 
148 Trei scripti Creditet hae, B. Cr,adh4se: al. Crede tedhac-^liJi Leid. 
nteeniat ; forte, iwceniat, Promiterit trea Heins. et Ou. 4. Rellqui promiteratf 



NOTiE 



180 Laeedeemone'] In celebri iUa 
Peloponnesl urbe regnavlt Menelans, 
Helenae maritus. 

184 Intumuitu] Libri habeot tnfo- 
nuitte: quod, non sine eausa Hein- 
aiiM aliique aliennm huic loco judi- 
caront. Porro idem Heinsins mallet 



186 F^iite tn arhiirium] Loquitor 
de fiimigerato illo de tribus Deabus 
jndicio. 

Ciftherea] Venusy ob ante dictam 
rationem. 

187 lOud] Quod Deas Inter de 
pulchritndine fuit. 

188 /n dubium] Ita et Terentius 
dtzlt, * me esse in tantnm honorem.' 
Sed nsitatus est sextus casiu in locii 
ejnsmodi. 

F«Im4i} Notum, eam arborem vic« 



torisB fuisse indiciom; non imme* 
rito, siquidem curvata ▼alidins in 
sublime nitatur. Ergo dicit Pari», 
quod Veneri certa non fuisset de 
pnlchritndine victoria, si quarta ad 
judicium aceessjsset Helena. 

189 Magna] Multum eqniden toam 
formam fama celebravit. 

141 Phefgia] Pro In PhiygU. 

Nec SoUt] Id est, Tibi non est simi- 
lit. 

148 Minorett] Minns qnamdignji 
est laudatur tna forroa. 

144 Maligna] Qnm paree bene 
pnedicat* 

146 Ilic] Ciim video te. 

14« Ei tm] Id est» Et glorin tna 
ex pnlchritndine minor eati quam 
materia et pnlchritndo ipsa. 



Digitized by 



Google 



H£K01D£8. BPIST. XVI. 269 

Sfgo arsit merito, qai noverat omnia, Theseas: 

Et yisa es tanto digna rapina yiro : 
More taae gentis nitida dam nada palaestra 

Ludis ; et es nadis foemina mixta viris. 150 

Quod rapuit, laado : miror^ quod rcddidit onqaam : 

Tam bona constanter pneda tenenda fait. 
Ante recessisset caput hoc cervice cnienta^ 

Quam tu de thalamis abstraherere meis. 
Tene manus unquam nostr» diraittere Tellent ? 156 

Tene meo paterer vivus abire sinu ? 
Si reddenda fores, aliquid tamen ante tulissem : 

Nec Venus ex toto nostra fuisset iners. 
Vel mihi virginitas esset libata ; vel illud, 

Quod poterat salva virginitate rapi. 160 

Da modo te ; qu8& sit Paridi constantia, nosces. 

Plamma rogi flammas finiet una meas. 
Praeposui regnis ego te ; quas maxima quondam 

Pollicita est nobis napta sororque Jovis. 

4f Utui tua ut m^eMta eaitaa «na. Ergo TheieuSf m omnid per$peeiu,jure inflani^ 
muhu ett; et vim e$ prteda digm ianto tfiro ; dum mtdu tudis more tute gettHi in 
pdUetira uueta ; ei imeUa e$ immxta virienudie. Probo, quod obehdii: eiupeoj 
guod reeiUuii wifMnn ; iam boua rafnua /tiitflrmiier reHnenda. Ctq^ui koe prha 
detraeium eaeei coih eauguimoieutOj OMom iu aveUererie de meie eubicuHe. Mamteue 
noetr«B veUeut im^Mm ie remiiiereJ Vicuene einerem te exeedere gremie meo? 
8i eeeee restiiueuday tamen ^uid priue coHeecutue eeeem ; nec Venue noetrafideeet 
iiimiiia 7^aiNi. Vel rirginUat mUd eeset derepta ; vel iUud, quod poterat decerpi 
integra mtgiuitate. Trude ie mado ; cognoeeee quee eii flrmitae Paridu Sohte 
ignie rogi finem imponei ignibus meie. Ego ie antepoeui regnie ; quee maxima et 



•^^^^^■0 0^^^^ 



— 148 AlI. xnea e«t.— 150 Barthius legit ie niidw. Oa. 1. mmia pnella. — 151 
Oo. 1. Quod Utudo, rapuit ; ita qaidem, at haec connectantar cam praecedenti 
ditticho, commate post vim posito. — 154 Ou. 2. extraherere meie. — 165 Heins. 
▼«Illet dknitiereferrent: Francivs poeeent.—isi O. Me hitf«teiii.-~159 On. 4. 
etHdro. rnm al. Vatua, On. 2. foret Ubata.—\eO Helm. Quod poiuit. Be^ 
uirg. dari: Go. 4. «opt •• D. Quo potui e. mrg. yrni.— 161 Vnlg. Paridie^ Hems. 

NOTiE 

147 Areiti] Tni amore correptns 15S Hoc] Meam. 

mti qna de re In praecedentibos 157 Jliffiicil lomeii] Non Ce intac- 

epistolis. tain, nt l^^eseiis, remisissem. 

149 NUiday Uncta. 158 Ex tot»] Penitas. 

Palosfra] La lutte. Ad illnd vero 169 Vel Utud quod\ Oscnla, pnta. 

ttifdiam le masime adjnngehant La- 162 Flamma regi] Postqnam mor4 

tuus fbero. ' 



Digitized by 



Google 



270 P. OTIDII NASOKIS 

DQmqne tao possem circamdare brachia coUo, 165 

Contemta est virtus, Pallade dante^ mihi. 
Nec piget; aut unqnam stulte legisse videbor : 

Permanet in voto mens mea firma suo. 
Spem modo ne nostram fieri patiare caducam ; 

Te precor, o tanto digna labore peti. 170 

Non ego conjugium generosae degener opto : 

Nec mea (crede mihi) turpiter uxor eris. 
Pliada^ si quasres, in nostra gente^ Jovemque 

Invenies ; medios ut taceamos avos. 
Sceptra parens Asied, qua nuUa beatior ora, 175 

Finibus immensis vix obennda, tenet. 

uxor et $oror Jovis nobU olim promisit, Et dummodo p^utm amfie^ coOmt iwm 
lacefii»^ virttu tpreta ett, PaUade eam mihi exhibente, Nec pcmitet ; aui unquam 
wkbor inepte degiue : OMimMS meuo pentat conatane in deeiderio auo. Te oro f m- 
ium^ ne apem mottram tmoM ette inaii^iii, o merita quari tanto labore, Ego nan 
•nm ignobHitf qni cupiam eonmMum nooiHt : neCf crede miki^ erit inkoneite uxor 
mea, Si exquiraty reperiet Pleiadem et Jovem in nottrit ttewunatibut ; ut pret' 
tereamut avot mediot, Pater tractat teeptra AdeB^ 91UI region€ mdla opuienHar, 



leffit Paridi put nty atqne hoc jam exhibet ed. Gryph. ann. 1554. On. 9, 
mUu qua tit. — 165 Cod. D. Utque <iio.— 166 Post honc veraum Gn. 2.4. 
Helm. et al. intrudunt hoc distichon, <][iiod a melioribna abest : Cum Vemu et 
Juno PaBatque in vaUibut Idee Corpora judicio aupjtotuere ntee» Douis seqoe- 
batnr idiud : Primaque cum regnum, belli daret attera laudemy TertiOf cmi^igii 
Uiude firuerit, ait. — 167 P. edd. priscas et Bersra. haud Miifiiaifi ttuUe. P. et 

2uinqne al. legitte Vulgo elegitte, Mor. et dno al. fatebor pro oJd«^.-— 168 
r. Et manei tn v. m. m. eerta tuo: Helm. tpet mea firma. — 170 Te preeor miua 
V. Vnlgo Dfprecor,— lYS QiurrM P. et Gu. 1. vnlgo quara». On. %. et S» 

NOTJE 

Una\ Sola. 17S PUada\ Alii habent Pleuitfa. 

16S Quondam] Cnm de pnlchritn- Hic vero Electra intelligitnr, ex sep- 

dine inter Deas jndicavit. tem Pleiadibus Atlantis et Pleionea 

165 Dumque^ Modo nt. Gali* Poiir* filiabns nna, ex qna Jupiter Dard»* 

mi qiue, num, qni, nt habet Virgilins, * Dar* 

167 L€fttte] Elegisse: Cnm te po- danns Iliacae primus pater nrbis et 
tiosyqnam Jnnonis antPalladis dona, anctor:' ex qno adeoqne, per Erich- 
elegerim, nnnquam stnlte elegisse thoninm, Troem, Ilnm, Laomedon- 
Yidebor. temy Priamnm, Paris genns dncebat. 

168 Voto sMo] Ut te coigngem ha« Si fiurres] Si in natales meoi ia» 
beam. qoires. ^ 

169 Cadueam^ Vanam. 174 Mediot\ Qni modo receatiti 
171 Degemtrl Ignobiiis. Alias de« Regetfnemnt. 

gener est qai a Majomm virtnte 175 Ora] Pro regione poaita ett. 

llesctvit. 176 Fbdim\ Propter immenaa ap%» 



Digitized by 



Google 



HBR01DB8. BFIST. XVI. 271 

lonameras nrbes^ atque aurea tecta yidebis ; 

Quseqae suos dicas templa decere Deos, 
Hion aspiciesy firmataqne turribns altis 

Hceniay Phoebeas structa canore lyrae* * 180 

Qnid tibi de turba narrem numeroqne yirorum ? 

Vix populum tellns sustinet illa suum. 
Occnrrent denso tibi Tf oades agmine matres ; 

Nec capient Phrygias atria nostra nnms* 
O qnoties dices, Quam pauper Acbaia nostra est ! 185 

Una domus quasvis urbis habebit opes, 
Nec mihi fas fnerit Sparten contemnere yestram : 

In qua tu nata es» terra beata mihi est. 
Parca sed est Sparte ; tu cnltu divite digna es : 

Ad talem formam non iacit iste locus, IdO 

«ue M6i«iiiis iiMiufMltn^. Cemet effida mou mofuro et domee mag9i/Ua$: 
et adeWf fmufiUearie decere Deet «awf . Cernee Jlion, et mwree ei^fmUee esceieU 
imrltaey poeUoe ad eomm hfra Pheebeie. Quid iiti commemorem de popmb ei 
eofim virorum? Vix iU/a terra fert euoe iMcoUu. Matrome Troadee ttbi oitmam 
ftoeedenlt epieeo agmine ; nec atria noetra cemtineimnt mma Phrygiae, O ipiotiee 
dUee^ Quam mUera eet noetra Aduda I miiea domMe/metwr omiit6iij diwitiU wrbU» 
Nec m^ fae fuerU eptmere veetram Sparten, TelhUj in qua nata Uy eet imAi 
feHx» Sal Sparte eet fmgeHU : tu mererU omatum ^^lendidum^ Jete Ucue non 



^«»^>»^^<#^#»#«»>* 



9««fif.-— 174 Bunn. coDJ. inveniae. — 178 Helm. dieee. — 180 O. fluta 

181 Fr. de <iir6w.— 18S Leld. et Scr. ordine matree.^lS5 O. Ah faeHeoir- 

186 GOr fnatvU: ceteri, quenU: Fr. tamen quamvU: Helm. ftuwiii— 180 

VOTM 

tia, et longe remotos fiDes Tiz per- snfbltmn est. 

agrande, 183 Jtta'] Asiattce, sen Trqiana. 

177 iltirea] Anro omata ; adeoqne las Oceurrent'] Honoris gratia. 

magnifica., 184 Nec capient] Com in regiam 

170 iiisit] Url)emy Trojse capnt: ad te excipiendom concnrrent 

nam Troja regio est ; qn« etiam pro 185 Achaia] Peloponnesns est : ali« 

vrbe ipsa pooitnr* bi pro Gracia snmitor. 

180 Pheebea] Jam snpra Phcebnm, 186 QeaefsU] In nna domo, qnam« 
sea ApoUinem, com Neptuno, Tro« cumqne in nostra regione delegeris» 
jame nrbis conditorem vidimns. nnins Grsees» nrbis opes invenire ii- 

Ceaore] Dicantnr ad ApolUnis can* cebit. 
tnm saxa in opus exsiliisse : cigns fa« 180 Poits] Ez institutis Lycurgi» 

bnls» ad Politicos acconnnodationem dixit aliqnis* Qnasi vero ex illiua 

passim apnd My thologos reperies. institQtis, qui mortno Paride, et post 

181 Numerofue tnroriMi] Qnibtu, ijas mortem longo tnteijecto tem» 
lcD* imperium nostnini Asiaticnm porci in lacem prodierit ParcaCoit 



Digitized by 



Google 



27S P. OVIDII NASONIS 

HaBc faciem latgis sine fine paratibas uti, 

neliciisque decet luxuiiare novis. 
Cum videas cultum nostra de gente yironim ; 

Qualem Dardanidas credis habere nurus ? 
Da modo te facilem : nec dedignare maritum^ 193 

Rure Therapnseo nata puella, Phrygem. 
Phryx erat, et nostro genitus de sanguine, qui nunc 

Cum Dis potandas nectare miscet aqnas. 
Phryx erat Auror» conjux : tamen abstulit illum 

Extremum noctis quae Dea finit iter. 200 

Phryx etiatn Anchises, volucrum cui mater Amorum 

Gaudet in Idaeis concubuisse jugis. 
Nec, puto, ooUatis forma Menelaus et annis, 

Judice te, nobis anteferendus erit. 

aptu8 e$t ad ^umodi pulckritndinem, Ho§ decet vuHui eemper uti muHis omaii' 
bu§, et affluere novi» delicii$. Cum aspicias omatum nirorum de noetra natione; 
^uatem arbitraria pueUag Dardamda» habere? Prttbe te tantum tubentem; nit 
a$femare maritum Pfirygem, pueHa nata rure Tkerapnao. Qui nune cum Dhii 
mt9cet nectare aqua$ tnbendas, erat Phrygius^ et preireatUM dt not^ eemguine, 
Maritua Aurone erat Phrifgius; tamen Dea^ qute terminat viam ultimam noetiep 
Htnm rapuit. Avchisee ettam erat PhrygUu: cum quo maier Amorum datorum 
amat latHs conseruisoe in c#Ut6i» Idais. Nec, arbitroTf Menelaius, speeie et eetaie 



l»»»'^^»^»^!^^^»^»^ ^ 



Mnki ex ftcriptis digna «#.--10S Cultwn tres Heias. et Ou. S. viilge cnirM.— 
194 Quakm meUeret : «I. Quales. Oo. 1. 2. S. can al. Daniifiiii».— 196 Qni* 
«Uho cedd. Theramntpo. — 198 Oa. 9. 4. et Helm. cnm al. potando^^^Ql Oa« 
2. cum quibusdam al. Phryx erat.—^Ot Qnidam codd. et ed. vett. coUatus, 

NOT^ 

Sparta, quia nec divitcfl, adeoqne nec 196 Therapneeo'] Laconico : sont 

Bumttiost Lacedtenionii, sicut Asia- enim Therapnse agri Laconici nmr 

tici sen Trojani, qui sua Inicnria fa- longe a Sparta, ad flnmen Enrotan. 
mosi facti snnt. Phrygem] Paridem inteHige, qni 

190 Talem'] Qnatis est tna, o He- Trojanus ; adeoqne Phryx fuit. 
lena. 197 Qui nunc] Oanymedem intel- 

Non/aeit] /Son respondet. Indig- ligit; qui, Trois Trqianornm regis 

nns est iste locns, qui te talem ha- lilins, a Jove, in Aqnilam transmn» 

beat. tato, raptus est; cni in delidis, et 

191 Paratibus] Omatibns ; cnlti- pincemse loco fuit. 

bus. 199 Cotvux] Tithonns est, Laome- 

199 Liixtcriare] Abnndare ; af- dontis filins, Priamlqne frater. 

flnere. 200 Quee Dea] Anrora, sdlicet; 

194 Qualem] Mnlto pulcbriorem quse noctem finit, diem incfaoat. 

et splendidiorem. 201 Andiises] Filins fnit CapyoSy 

196 Fodiem] Exorabilein. ■ adeoqne ex stirpe regiay £tt«e paterr 



Digitized by 



Google 



378 
SOS 



210 



HBftOlDE8. BPIST. X\U 

Kon dabimns certe soceram tibi^ clam fngantem 

Lomina ; qui trepidos a dape ^ertat equos. 
Kec pater est Priamo soceri de ca^de cmentas ; 

Et qui Myrtoas crimiue signet aquas. 
Ncc proavo Stygia nostro captantur in nnda 

Poma^ nec in mediis quaeritur humor aquis. 
Quid tamen hoc refert, si te tenet ortus ab illis 7 

Cogitur huic domui JTupiter esse.socer* 



tomparaiis, Mftia erii pr4Bponendua, feJHdice. Non exhibebimus certe iibi t 
infufcam verteniem ckumm Solemj gui atertat e^m territos a eonvivio, Nec pater 
ett Priamo ianguuu>UfUtA de nece soceri ; et qui notet ftagitio aquae Myrioa», 
Nee poma expetuniur a proavo noslro in ftuctiinu Stygiia, nee aqua detideraiur m 
medm a^. Qmd tamen hoc interetif n iUie taius te lutbei 7 Jupiter tenetut 

P. 6t al. qnidam etannis: M\go ei armu.— 206 L. Pat. et On. 4. Sidera ; ^, 
Heins. an irepido» Sol dape,'-!t06 Ou. 1. 3. eignai: Oo. 4. eanguine ngnei: 
Helm. sanguine fti^«e.— 109 Mor. Siygiaa in undae, Fr. capieniur»— 211 Malti 



NOTJE 



Vobicrmm'] Qaippe Bngaatar alati. 

Maier Amorum'] Venos est, qim 
cum Anchise in monte Ida coneo- 
bai»»e, deiude ^nean peperisse, fin- 
«itur. 

203 Cottatisi Forma et annia meis 
com forma et annis Menclai compa- 
ratifty Menelaos, credo, non erit no- 
bis prffiferendiis. 

205 Socerum] Qnalis est Atrens, 
Menelai pater, supple. 

3^1, clara] Qiii te cogat ocnlos aver- 
tere. Ad Atrei, Menelai patris fac- 
tiim alludit ; qui, nt violati a Ttiyeste 
fratre tori sui injnriam nlcisceretur, 
ei proprios ejus iilios epulandos ap- 
posait. Ciyus facinoris horrore Sol 
retrocessisse dicitor. 

206 A dape'] Nefariay scil. qnalis 
foit illa Atrei. 

Equoe] Eqnisvebi Solis cnrrom 
apad Poetas valgatum est : adeoque 
veriere eipio§f est retroeedere, 

207 Nee paier] Sicoti Atreo Me- 
nelai patfi est pater Pelops, qoi, ut 
Uippodamia potiretar, <£nomaam 
ejas patrem interfecit Isttid vero 



De^iiVar.ClaM. 



Ovid. 



contra Menelanm Paris eommeminit» 

208 Mfrtoat] Mare Myrtonm, quod 
pars est iEgsi, a Myrtilo Gijiomw 
airriga, qiiero in illud Pelops praecipi* 
tavi^y qoidam dictum esse yolnpt; 
quos quidem Paridi serviendi causa 
hic sequitur Ovidius. 

Crimine] In eo fuit Pelopis Grimen, 
quod Myrtiium bene meritumi et en- 
jus opera CEnomaum Hippodamisa 
patrem cnnili certamine vicerat, ia 
uiare pnecipitaverit.i 

209 Proavo] Sicuti Tantalo Pdo- 
pis patri, supple : cujtis apiid inferos 
supplicium Meuelao pronepoti obji» 
citor. Fingitur vero ille, aqnis tan- 
tum non snbmersns, fngientia flamiiw 
captare, quv ad extingiiendam sitim 
attingere non liceat; pomisqiie cir* 
cttmstantibus iuhiare, qnsB compre- 
hendere neqneat. Qua de re Poet» 
snnt roalti. 

Stygia] Styx inferoram fluvias esie 
dicitnr, per quem Dii jnrare soIitL 

211 Oriui] Menelaas, scilicet. 

212 Socer] Omninoy si Menelao 
Heleiw Jovb fllia napta naasiiBiet, 



S 



Digitized by 



Google 



374 P. OVIDIl NA80NI8 

Hea facinns ! totis indigoas noctibas ille 

Te tenet ; amplexu perfruiturque tao. 
At mihi conspiceris posita vix denique mensa : 215 

Multaque, quas Isedant, hoc quoque tempus habet 
Hostibus eveniant convivia talia nostris, 

Experior posito qualia ss&pe mero. 
Pcenitet hospitii, cum, me spectante^ lacertos 

Imposuit collo rusticus iste tuo. 320 

Rumpor, et invideo (quid enim tamen omnia narrem ?) 

Membra superjecta cum tua veste fovet. 
Oscula cum vero coram non dura daretb ; 
. Ante oculos posui pocula sumta meos. 
Lumina demitto, cum te tenet arctius iUe ; 225 

Crescit et invito lentus in ore cibus. 
iS»pe dedi gemitus : et te^ lasciva, notaVi 

In gemita risum non tenuisse meo. 
Saepe mero volui flammam compesccre : at flla 

Crevit ; et ebrietas ignis in igne fuit. 280 

eate socer kmefamUUg, Heu nrfat ! UU indigmm te ienet tetis neettbut ; et mquc 
gmdet tn» mnplexu» At mgre a me epeetariM tandem menea admota : et kee ipm^ 
que temfUM habet ptmima^ quee ojfendant. Epuia^ quaHbua admittor utpe^ tine 
appoeitOf admeceantur talee keatwue neetrie, Piget keepUH, cvni, me intuenUf 
iUe agreetie admocU braehia coUo tuo, Cmctor, et iemMlor Cqnid enim tamen om- 
nia r^eram?) cum calefaeit artua tuoa tunicia superatratia, Cum vero praberetia 
tit meo eonapeetu auavia nuHlia ; tenui pocuta cofta anie oculea meoa, Dejieie ocu* 
lot, cimi itte te urget phaculum : et eibua grama creacit in ore naueeante, Sape 
duxi auapiria; et obaervavi, proterva, te no» repreaaiaae riaum in auepUio meo, 
Sape vobd ceiercere ignem mno ; at iUe auetue eat ; et ebrietaa fuit ignia in igne. 



^».»*>*<»^»»^^#»#^ 



hac referOf vel rrferam. — 220 Pleriqoe codd. Im^penU coUe, nti Oii. omnes et 
Helm. P. Ou. 8. et Helm. iete: vulgo tAe.— 221 Quid enim tamen Ar. vulgo 
quid nune tamen : qnidam quid nam tmnen, quid nen tamM(qnomodo Gn. 8. et 4.) 
auid tamen omnia: quid enim non: Gn. 1. cnm exc. I. quid ne tamen; «ide 
lleiBs. coDJ. quid ni: Gu. 2. quod tamen,—2^% Jannm Vi;ti«m volnlsse Oecula 
cumque viro coram nen dura darentur, ootavit Francius. — ^229 Gu. 1. 2. 4. 



NOT^ 
ijMiot Menelai Japiter socerfuiMet. lem hospitimn niilii cmD Meodao 



215 At ndhi] Qneritnr qnod Un- 
lum vixque etiam tempore coenaa 220 Ruatieue iate^ MeneUma. 
Helenam videre posait. 221 Rumpor] Discrnoior. 

916 Tempua} Quo coena anmitnr, Qwdaitm] Amquidmune. Aliiali^ 

mU. ter. 

919 PemitM heapitiH Id tU^ VIqU 288 Sandava] MoHUetlttdfa. 



Digitized by 



Google 



HEROIDBS. EPIST. XVI. S75 

Mtdtaqae ne Yideam, versa cervice recuinbo : 

Sed revocas oculos protinus ipsa meos. . 
Qaid faciam dubito: dolor est meas iUa videre; 

Sed dolor a facie major abesse tua. 
Qna licet et possum^ luctor celare furorem : 235 

Sed tamen apparet dissimulatus amor. 
Nec tibi verba damus : sentis mea vulnera^ sentis : 

Atque utinam soli sint ea nota tibi ! 
Ah quoties, lacrjnoais venientibus, ora reflexi^ 

Ne causam fletus quaereret ille mei ! 340 

Ah quoties juvenum narravi potus amores^ 

Ad vultus referens singula verba tuos ! 
Indiciumque mei ficto sub nomine feci. 

Ille ego, si nescis^ verus amator eram. 

Ei M upieiam muUa^ deeumho cMo reflexo. Sed tu tiaiim retnkU nwm oculos. 
Ineirtui eum q[uid agam : jngei iUa eemere ; $ed mqfor est dolor receden a mdtu 
.<««. Quaienue Hcet et voieum, eouor occuUare mintie impetum; ud tam/eu amor 
ieetui cemitur, Nec tun imponimMe; eeniiMmeoB piago», eentie, At^uiinam 
iOa eiMi tiln eoU perepeeta ! Ah qnoiies detorti faeiem, Uerymie erumpeniibue, 
ne tUe peieret canaam mei luetue ! Ah quotiee potus commentuM eum idiquem amo- 
reui, ejfingenM einguUu vocee ad ocuUfe tuo» ! ei me deeUaram eub nemxne comfMft- 
iitia. Ego iUe eram verue amaior, Jt ignoras» Quin etiam, ut pouem procaciuM 



^^•^^'^■^^^^^^^ 



prias Tnlgatit Seepe mMm.— 231 Leid. Jlexa cervice.^m Helm. ui poseum. 
Quidam scripti et ed. nitor cebnre. — ^2S9 Frmncins volebat orientibuM vel ma- 
naniibuM. — 241 On. 1. 2. et 4. cam al. plerisque quoiieM aUq^em narr. p. amo* 
rem: Ga« Z, juvenum amorem, — ^243 Jndicium ipMC mei Fnmcius conj. — 245 Al. 

NOTiE 

S24 PMni] Ne videret, scil. 239 Ora nJtexQ Faciem alio con- 

196 CreMcU'] Videtur crescere, qoia verti, ne lacrymas videret Menelaus^ 

prm dolore comedere DOD possuB. 240 Jtte'] Menelaas; cnjas iuvi. 

287 NotaH^ Adverti. diose noBen reticvit 

929 Flammam'] Amorem. 241 Juvenuml Vnlf . aliquem. P.a. 

930 Ignie] Vini calor amoris flam» teaneiis et alii BODBnlli habent /ave- 
mam acuebat. mm. Se dicit aliomm exposnisse 

931 Verea eertice] Id est, Cervice amores, nt snnm aperiret. 

et capite in aliam partem verso, dis- 949 As^srfns] Ut IntelligereB me 

cnmbo. propter le, et tni nmoreiaceBtnm, ea 

939 ReeoeaM] Id est, Facit forma omnia dicere* 

iau, nt aUtiBB Beulos ad te oonver- 943 IndkiMmtue] Me anMift iadi- 

tofls* cavi. 

937 SemiM mea tuinera] Scis certo 244 lUe] GBJoa tibi amorem enar' 

me tni amore teneri. rabam. 



Digitized by 



Google 



276 P. OVIDII NASONIS 

Qoia etiaiD, ut possetn yerbis petulantias uti» d46 

Non semel ebrietas est simulata mibi. 
Prodita sunt (memini) tanica tua pectora laxa^ 

Atque oculia aditum nuda dedere meis ; 
P^ctora vel puris nivibus, vel lacte, tuamque 

Complexo matrem candidiora JTove. S50 

Dum stupeo visis, (nam pocula forte tenebamp) 

Tortilis e digitis excidit ansa meis. 
Oscula si natae dederas ; ego protinus illa 

Hermiones tenero laetus ab ore tuli. 
£t modo cantabam veteres resupinus amores ; ^B6 

Et modo per nutum sigaa, tegenda dabam. 
£t comitum primas, Clymenen JSthramqae» tuarum 

Ausus sum blandis nuper adire sonis : 
Qna^ mihi non aliud^ quam formidare^ Iocut£e> 

Orantis medias deseruere preces. 360 

terba pn^widere, ehrieUB mn ut ndhi iemd jUia. Aperta tHuii (recorder) im 
pectara veete laxata, et nuda preBbuenmi aceeeenm meU oeaU$: peeUra iptemUdiarm 
Vtfl nivUme hUamhudi», vel Uute, et Jove eomplexo tnam matrem, Dum etupidiu 
luereo aipeetiSf (nam/orte tractaham pecula,) anoajtexuna elapea ett mdt digitiM* 
SiooculaprabueraB flUa; ego otatim gaudent iUa eumnab ore molU Hermiomea. 
Et modo reeupinut ceUbrabam veteree amioree: et modo exhibebam per nutum tn- 
dicia occuUanda. Autue siim etiam nuper oUofitt MMiot^ verbit Clymenen d 
JEtkramf primat comiium, Qua miki non aUud retpondentetf quetm se timertf de» 



»^*»>*>#>#«##i»' 



PdntoiHfriw.— 249 FranciaR tuamve,—250y<n». candiSora cygno^-^i Omni^ 
Ou. et Helm. a digUit, Dno Mw. deeidit.—256 Ezcerpu Oalllcana tignm 
Ugenda,—2bS Gn. 1. S. 8. cum P. et al. Autut cum blandit: Borm. conj. ^n- 
tut tram 62aMlu.— 259 Go. 1. cnm al. nUaliud.—fM Barb. et Vost. dettiinera 

NOTiE 

246 Petulmtiut'] Alii halient fwtfu. corrvptni fniuet. 

hmtibut: qnod magia placeret. 256 Signa tegenda] Signa, qnibns 

- 247 Prodital Aperta; patefacta. amorem menm tibi declarabam, oa* 

960 Joee] Cycni vero, natnra can- landa omnibiis, praBsertim Tcro Me- 

didisBimi, fonnam indn tns, Ledam He* nelao marito. 

len» matrem Jnpiter vitiavit. 257 Primat] Pradpnas et intimas. 

252 Tortilis] Ansas amabant in JEtkntmque] HaneThetei matrem 

pocttlis intortas et implicatas. fnisse scriblt Hnbertinns ; qnod ta» 

255 Modo] Interdnm. men tempomm ratio non slnlt Adeo- 

Vetbres] Veterum, qui amortbns in- qne htec ab illa Thesei matre aUa est. ^ 

cUmerunt. 258 Aumutmn] Alil babent Awtut'' 

Bttupimuii Tanqnam nimio mero 



Digitized by 



Google 



HBROIDKS. BPIST. XVI. 



2?7 



Di facerent, magni pretiam certaminis esses ; 

Teqne suo Tictor posset habere toro : 
Ut taUt Hippomenes Schoeneida, prsemia carsus> 

Venit ut in Phrygios Hippodamia sinas ; 
XJt feras Alcides Acheloia conma firegit, 265 

Dom petit amplexas, Deianira, tuos ; 
Nostra per has leges audacia fortior isset r 

Teque mei scires esse laboris opus. 
Nunc mihi nil superest, nisi te, formosa, precari» 

Amplectique tuos, si patiare^ pedes. . 270 



$HiumaU9udia$firec€$rogaiiiis, DU i mnutre iUy meipr mmiim gHteu ptgnm ; et 
vUior poiUt tefovere mo lecto. Quemadmodum Hippowieni» reportami Sehamidu^ 
fretium eureue;^ tpumadmodum Hippodamia ivit tn greunum Pkrvgium; quenmd» 
modum amvu» Aleide» elimt eamua AehehUij dum et^ tuoa tam pk j e u» ^ Deiauura: 
uaetrafortitudo etreuue eertauei ki» eonditionibu» : et naace» te e»»e prmndum mei 
iabvri», Nuuc nihU mihi e»t reliquum^ o pulckraf nisi te orare; et completH tm» 



^^^^»#^^^^»«»«» 



frect—9A2 Helm. ct On. 8. habere Jt««, qnod placet Hensing. si ▼. SOi. rt- 
acribaf tn Pkrygio» toroo» — 26S Post hnnc ▼eraum Ou. 2. et 4. iteni Helm. 
cvm al. intnidont diio sobdititios : Qua propero eureu viccrat anteproco»: Sic 
et tu Phrygia» venia»f reginaf per urbe», Alii, aitero omisao, priorem tantum 
eiliibeDt pro eo, qui vnlgo legitor Venitutin Pkrffgio»jifc* — ^267 Audaidafor* 



NOTiE 



• Adxre"] Ut 8il>i in sni» anioribus 
opem ferrent. 

859 Quamfemddarey loquutaf] Quee, 
cnm nihii mihi renpondissent, nisi 
qnod dicerent se timere. 

260 BcMrMff] Adeoqne uolnerunt 
cjos preces ausenltare ; multo minns 
ilU obtemperare. Sed alii hat>ent 
dmiiiuere, 

SSl Difacerem'] Utinam, supple. 

96» Ut tM\ Qnomndam sumit ex- 
empla, qni pro snis amoribns certa- 
mnt ; qnos fortiter se eise dicit imi- 



Bippom€ne»'\ Hie fnit Macarei, Tel, 
ttt alii scribnnt, Megarei illins, qni 
Atalantam Scbanei filiam, a Venere 
i4intns, qnft illi tria poma ex Hes- 
peridum hortis dedit, quomm pnl- 
ohritndine pnells cnrsnm impedirit, 
cnmniperaMetnMliCnr. Qnadere 



postea in Metamorph. 

iVtfmia] Ipsam Atalantaro, qnse se 
ea lege in viri manns venturam spo- 
ponderat, si a quopiam cursn yince- 
retnr. 

204 Phrygio»\ Pelopis PhrygU ; 
qui CEnomanm Hippodamiss patrem 
cnrali certamine soperavit. 

806 AUidM\ H^cnles est a robore, 
Ormca etymologia sic dlctns; &Aii^ 
enim robor est ; vel ab Aleseo avo, 
ut placct Herodoto. 

Achdeia\ Acheloi fluvii; qui cnm 
Hercnlepro D«ianira sibl promimm 
piignavit ; a qno altero coran in cer- 
tamine mnlctatns est. 

807 P<r Aos Ugu\ Ut parlter Tic* 
toriy tuy Htlena, Ihi matrimoninm en> 
derts. 

ilwlMk /orfMr] Slc Vowuuios oo- 
dex. Val(. babont /orlJUr. Moitrft 



Digitized by 



Google 



378 P. OVIDU NASONI8 

O decuSy o pra&sens geminoram gloria fratnim ; 

O JTove digna yIto, ni Jove nata fores ! 
Aut ego Sigeos repetam te conjuge portus ; 

Ant ego Taenaria contegar exul humo. 
Mon mea sunt summa leviter destricta sagitta 276 

Pectora : descendit vulnus ad ossa meum. 
Hoc mihi, (nam repeto,) fore ut a coeleste sagitta 

Figar, erat verax vaticinata soror. 
Parce datum fatis^ Helene^ contemnere amorem : 

Sic habeas faciles in tua vota Deos. 380 

Multa qnidem subeunt ; sed coram ut plura loquamur^ 

Excipe me lecto, nocte silente, tuo. 
An pudet, et metuis Venerem temerare maritam» 

Castaque legitimi fallere jura tori ? 

pede8f «t 8huu, O Aonof, o gloria eertafrairum gemeUorum ; o digma Jove marUo, 
nid eeeee Jove proereata ! aut ego revekar m portue Sigeoe^ te uxore ; aut ego 
exkor^ eepeliar ra terra Tinaria. Mea pectora non eunt letiter vulnerata ex- 
trimaaagitta: plaga mea porngttwr ad oua. Soror tere pradixerat hoe miM 
Cnam reeoirdor)fuhtnmj ut confoderer a eeeleete oagitta, Nolif HeUne, epemere 
amibrem imimmumfaHB: me fruari» DO» propitiie tui» deaideriia. MuUa quidem 
auecmrunt: «etf, ut phtra proferamui in eonepeetUf exeipe me toro tuo noete taeita, 
An pudet, et timee violare Venerem eot\jugalem 7 et ludyUareJura pudiea leeti legU 



^^^<^>^^^>^^^^^<^ 



tior Yo88. Vnlgo fortiter: Ou. 1. 8. et 4. cum al. vietoria fortiter.—TlA 6a. 
omnes cnm vulg. Aut Me, — ^S75 Deetrieta reticripsit Burm. vnlgo dittricta. 
— VIJ Ou. 2. et 4. cnm mnltis al. nam reeolo,—27S D. verum vatieimaa, — > 
279 Heina. ra<icjii /atu.— 283 Al. an metmM. Multi edd. et scripti, Autpmdet, 
aui met, Helm. temer. pudicam.—^Si Mor. oohere jura. Mnlti jiira viri. — 

NOTJE 

vero lectio Cl. HeiiuiOy milii qooqne notandnm. Ce n*e$t pa» wu petiia, 

placet. AHi victaria pro audaeia* dgratignure. 

2680pii«]Victori»meaB prvminm. 276 FhIiim] Amor. 

271 Pr€eBen»l Magnnm certnmque. 277 Repeto^ Reeolo mnlti ez scrip- 

Hanc vocem aota ; vim kiabet et dig« tis. Id est, In niemoriam reduco. 

nitatem. ^ Ceeieete'] Pro corfe<^i, antiqne^ metri 

GaniNoniM] Castoria et PoUucis. neccMitate. 

S7I Sigeo»} Trojauoa ; a Sigeo pro- 278 Soror] Caaaandra ; de qna 

nioatorio. aupra. 

274 Ttenaria] liaconica ; a Taenaro 279 Porce] Noli. 

promont Daium} Clar. Heinains veUet ra- 

275 Summa] Id eat, aagittaa Un- tum. Pro amore a fatl neceaaitate. 
tnm parte extrema. arguit. 

Xhatrieta} Vuln^rata; aed vnlnna 280 Sie} lU inveniaa Deos ad ea, 
l^velndicat pec ae voz isU: qnod qn» opUveria» «xonbilea» «t tubl 



Digitized by 



Google 



HnOIMS. BFMT. XYt. 93ft 

Ah nindim rinplex» Helene» Be rastiea dkam, 885 

Hanc faciem culpa posse cai^sre putas ! 
Ant faciem mutes, ant sis n<m dnra, necesse est: 

Lis est cnm forma magna pudicitiae. 
Jnpiter bis gaudet, gandet Venns anrea fnrtis : 

Hffic tibi nempe patrem fnrta dedere Jovem. 390 

Vix fieri, si snnt vires in semine avomm, 

Et Jovis et Ledas filia, casta potes. 
Casta tamen tnm sis, cnm te mea Troja tenebit : 

Et tua sim^ qusBSO» crimina solns ego. 
Nunc ea peccemns, qu» corrigat bora jugaHs ; 299 

Si modo promisit non miki vana Vmns. 
Sed tibi et hoc suadet rebus, non voce» maritus : 

Neve tui furtis hospitis obstet^ abest 

Hm? Ak nimimm rvdk, Hekne, me dkam ahtpidn, credh ttdem feirmtmi poaee ra- 
rereerimimef Aut opmiet ummdee mdhu, oui eii nem crudeUe. Grurieesidie' 
terdia eeMtdie emm pnUkritudme, JmpUer letmtmr aduUeriiey Venue epUndida 
UHe latuimr. Nemfe keec adadieria OH /ecenai Jovem patrem, Filia Jovie et 
hedm vix peteeJUftfmduaj « «tf aliqaa poteetae in eemine atorum. Pudica ei$ 
tamen tmm, cum Trt(fa te habebii : et ego eolue, precor^ em tuaflagitia, Nunc em 
de^mquamme^ qum kora eof^ugtdie emtndet : «t oaitem Venue non eet miki poUiciia 
imaiua. Sed ei mmritme tiH eet kt^ amcior faetie nom verbie: ei ne prokibeai 



j»^^#>»*^>r^i»'»*> 



386 Tres libri, teste Heins. jncfeff.— 291 SiamniV. et tres alli : volgo emi: 
Oa, 1. et 4. CDm plerixqae al. eemime amormm: 2. et B. ajnoris.— 806 XJorrigai 
Scr. ct Mor. AL eorrigei, vel corrigii, — 897 Jpee tiln koe euadet Frauciiia.^ 

NOTJE 

aiinc anBenltaverii. 800 H«c] Japiter vero fortivo cam 

881 MuUa} Qa» tibi scribaiHy Leda concobito Helenam genait. 

snp^le* 801 Vix fteri} 8caie«t,at< Fortes 

Subeami] In mentem veniont creantar fortibos et boaia/ ite ple* 

888 Pndei} Me toro tno ezcipere, mmqoe ex corvi malo 6vo malna cor* 

f cii. . TOB nascitor. 
884 Caaiaque kgii.'] Maritaiem Ve- Si eunt^ Atqoe sunt certe at plvri- 

nerem hic versaa interpretatur. An mam, etiam qood ad mores attinet. 

padicitiammaritalemviolaremetais? 292 Ei Jome et Ledm] Utrinaqa» 

886 Hanc^ Taam, tam palehram. adoherio. 



887 Neeeeeeeet] Male vero cessit 804 Crimima eelbui Com 
polchritodtni, si necessario oom ira« prseterea pecces. 

pudieitia conjuncta sit 805 Corrigmt] Faciat legitima; «nt 

888 l4#€i*] 'Rara est adeo con- saltem resareiat. Qumdam habent 
cordia formsB Atqoe pudicitift.' earrt^ : sed eorrigai Cl. Heiwias re- 

880 jPMs] Adalteiiis, tinnit. 



Digitized by 



Google 



S80 P. OyiDII KASOKI0 ' 

Noti haboit tempns^ qtio Cressia regna yideret, 

Aptias : o mira caUiditate viram ! 900 

lyity et^ Ida$i, mando tibi, dixit itanis, 

Caram pro nobis hospitis, axor^ agas. 
Negligis absentis (testor) mandata mariti : 

Cara tibi non est hospitis alla tai. 
Hanccine ta speres hominem sine pectore dotes SOft 

Posse satis formas, Tyadari^ nosse toae ? 
Falleris ; ignorat : nec, si bona samma pataret 

Qaae tenet^ extemo crederet illa viro. 
TJt te nec mea vox, hec te meiis incitet ardor; 

Cogimar ipsios commoditate froi. 310 

Aat erimas stolti, sic ot saperemos et ipsam, 

Si tam secoram tempas abibit iners. 

aduUeria wi kotjfiH$j peregre est. Non hahuH Umpm eommdiMB^ 9» <Mltf«e 
regna Cretenria : o virum egregia astuiia / Diecemif el fr^eetmnu dixit^ Cmumjt, 
iibi pracipio curam geras hoepitis Idai pro nobio. ContewmU (jnro) imtoa vtri 
absentis: mtUa eet tibi cura tui hoepUia, Anne tu §pere$ hune kominem hmuimm 
poese eaiie cognoeeere pretium forma tua? HaUucinari$f neeeit: nee ti crederei 
magna bona eue qua poesidet, itta eommUteret viro peregrino, QuammM ie nte 
mea verba^ nec te meuB amor urgeat ; cogimur uti faeiHiate ipeiu»» Aut erimue. 
etoUdif Ua ut etiam ipeum vincamu8f n opportuuUae iam tuta preetereat tnniiiif. 



^<^V^^^#»»<^^^^li»>»«» 



298 Tui R. Ceteri sm.— 299 Cretiea D. Cod.— 801 AL ExU et Idai : Sa. Ibat : 
Gu. 2. cam Heltn. Ipee abiU: P. mendose Eeeet et Ideri: Oa. 1. Eetetut,^ 
S02 Quinqoe libri uxor habe, — 30S Plarimi scripti mandata Tyramit.— S06 Speree 
L. viilgo eperae. — S07 Al. nam ri, Exr. Oallic. et edit Colin. boua eumma pro bo» 
na magna. — S08 Helm. cum al. iUe vtro. Be. et L. Crederet extemo^ ^um tenet iUty 
viro.— 309 Dousa legebat, nec me tuut, Multi libri exeUet, -^tlO Or. abteuti» 

NOTiB 

Hnra jtifaU*] Promatrimonio. S02 Pro 11061«] Loconostro. 

296 $i modo'] Id est, Si saltem uz- S06 Huneeiue'] Meneiaom enm ea»« 
or esse mea debeaa, eicnti a Venere neg at hominemy qni Helen» pnldiri- 
mllii est promissum: nec me Ula de- todinem satit noverit arstimare. 
ceperit. Sine peetore] Slne iapientia. lU 

297 Rebut'] Qoandoquidemymehic etHoratins locntos est de Tlbnlloi 
tecum relicto, discesserit. ' Tta non corpos eras slne pectore.' 

299 Non habuU] Menelanm irridet, Dotet'] Eiccellentiam et pratinm. 
qni tali forma coi\iogem secnm reli- 307 Ignoraf] Qnod sit fom» tMS 

qoerit pretiom, sdl. 

Cresfia] CretSB Insulse. 309 1^0 QntmTla. 

800 O mtni] Irrisio est Menelal. 310 Ipmut] OfODoriAmM, abteKti^ 

301 Idmi] Paridls; ab Idamonte emmoditate virU 
Phrygltt sic dicU. 311 Sie ut} Adao ut Ipso Menotoo 



Digitized by 



Google 



HBROIDES. EPI8T. XVI. 281 

Paene snis ad te manibiis deducit amantem : 

Utere non vafrt simplicitate viri. 
Sola jaces viduo tam longa nocte cubili : 315 

In viduo jaceo solus et ipse toro. 
Te mihi> meque tibi communia gaudia ju^gant : 

Candidior medio nox erit illa die. 
Tmic ^o jurabo queevis tibi numina ; meque 

Astringam verbis in sacra jura tuis : 320 

Tunc ego, si non est fallax fiducia nostri; 

Efficiam praesens, ut mea regna petas. 
Si pudet^ et metuis, ne me videare secuta ; 

Ipse reus sine te criminis hujus agar. 
Nam scquar JSgidce factum, fitatrumque tuorum : 326 

Exeroplo tangi non propiore potes. 
Te rapuit Tbeseus ; geminas Leucippidas illi ; 

Quartus in exemplis annumerabor ego. 

PerdmeitnrapemodMm mnantem ad te wumibua ntU. Utere imperitia mariti iim^ 



pUeiM, Aia deeumbie leeto deMiituto noctetam proUxa: ipee etiamoobu decmnbo 
III leeto vidMo, VolupiaM eemmunii copulet ie miAi, et me ti^» Ttta nox erit eplen' 
didiot medio die, Tune ego}urobo iibi ^woemi Deoa ; et me oiUigabo voeibUM tuiM 
injura eaera. Tune ego, «i fidmda noetn iioii eet mendaXf preeMene proMtdbo, ut 
adeoM woatra regna, Si pudet ; etJimeM^ ne tidearie eeeuta me; ipee eonMtituar 
reuM hujuMfiagitii une te, Nam imiiabor admiMMum JEgida^ et fratrum tuorum» 
tfanpoteM moeeri exMMeplo propiere, TiuMeuM te obMtuJit: Uti duoM Leue^^pidaM: 



^^^»'^»^»»»*^^!» 



coMMmoditMie riri.— )11 Helm. ei rie MuperemuM, — S18 Al. P«m MUtM man, ad te de- 
tfwrtf luftoiitoii.— Si4 JVm vrfri Me. et P. pro-div. lect. Volgo mandantiM, Oa. 
S. et 4. MMiMfaHt.* B. non «nUi.~-890 Scripti pleriqne, iii tuajura, hu JMfM, vel 
hu verba : qutnqtie HeiiM. terbiM tuiM : vnlgo mm. — 82S Valgo aat metuiM^ nt Ou. 
a. 1. 4. et Helrn.-- 134 Agar Vosa. cam uno M^ d. valgo «ro.-~S90 NonnnlU 

NOT^ 

•inas stvitiores. transferri. 

il8 InerMl Sine amorit effectu. 8U Nam] 1>icil se Helenam a te 

SIS AmmUem] Me, scil. mptam fnitse velle fateii 

818 iUd} Qaajungemar,8cit. ^gida] Thesei, Mg^ filii, qol t^ 

820 Ker6i« laif] Jaranilo secundum rapnit. 

eamy qaam pr«Bcripferis, formulam. Fratrum'] Castorit et Pollocia. 

J«pa] Matrimonii, tdl. qaod nnn- 890 Propior«] Snnt vero fratretia- 

%Dam dittolvam. ter te maxime propinqai. 

9n SinameMt] Nisl forte majora, 897 LeueippidaM] Lencippi filiaa, 

qoam pottim exequi, animo pnetomo* Phmben et Elairam. Qoa de re pott» 

894 Agar] AUi ero. Id ctt, Volo ea pleniat in Fattit. 
tn^na facti cnlpaoi omnem ia me 



Digitized by 



Google 



389 P. pVIDII NASONIS 

Troia classis adest armis instnicta virisqae ; 

Jam facient celeres remas et aura vias : 
Ibis Dardanias ingens regina per urbes ; 

Tequc novam credet vulgus adesse Deam : 
Quaque feres gressus, adolebunt cinnama flamm»; 

Caesaque sangnineam victima planget humum : 
Dona pater fratresque, et cum genitrice sorores, 985 

Uiadesque omnes, totaque Troja, dabunt. 
Hei mihi ! pars a me vix dicitur ulla futuri : 

Plura feres, quam quae litera nostra refert. 
Nec tu rapta time, ne nos fera bella sequantur^ 

Concitet et vires Grascia magna suas : 340 

Tot prius abductisy dic quae repetita per arma est? 

Crede mihi, vanos res habet ista metus. 

ego quartus recenuhw tn exempU$» CloBm TV^aiia, munUa armis et vtm, hic eti. 
Remu* et ventu» jam pnrsiaibtmi Her expediium. Incedea tuperba regma per op^ 
§nda Trojaaa : et ruJgus arbUrahitur te adetse novam Deam, Ei qua pedes moo€' 
bii^ immitieni einnamoma in ignem: et victima mactata percutiet terram cruentami, 
Pater et fratret et $orore§ eum maire, et omnee lliade», totaque Troja pnebebuni 
munera, Hei mihi! vixpare uUa /uiuri narraiur a me, Pturibue cumulaberief 
quam <puB epitiola noeira commemorat, Nec tu abrepta metuCf ne eava beOa noi^ 
jtertequaniury et magna Grcecia commoveai opet tuas, Tot anie ablaOt^ ecqu4t 
revocaia eti per arma ? Fidem mihi adhibe; ret isia habet timoret iuanet, Tfuracei 



^^^^»^^«»^11»^^'^ 



fiiuit pro ttofi.— S28 Sex Heins. ewumerabor. — 329 Vulg. Trotca. — %Z0 R. et 
Gr. /aciant. Unns Be. Gu. 1. a corr. et Helm. /aciunt,—W Gn. 4. 101^«^ 
^aamuiiy et pro div. lect. tinget} qnomodo etiam Mor. etduoalii. — tM6 Ha* 
et uiuu V. dabuni, Vulg. dabU,—Z40 Gn. 4. cnm Gr. Be. et quinque al^ 
Gneeia tota, Burro. coi^ Grypoa mota, — 841 Dic qua alter Be. vuJgo eequm* 
Ofudam jikv etiy et quee eti, quaqne eti, Helm. et ed. Bersm. QiKniaiii ett,-^ 

NOT^ 

8^9 Clattit'] Adeoqne facilis dis- mae «inguis eam roraverit, Bcilicet. 
ceMOS. Piangefi Percntiet, cum in terram 

S$0 Faeient celeret'] Id est, Facient, cadet. 
ut celeriter viam couficiamus. SS6 Iliadetque'] Mnlieres Trojanas. 

SSS Feret gretsut] Ibis. SS7 Futwi] Id est, bonorum et 

Adalebunt] In tuum honorem, tan- commoditatum, qtiae tibi Trojae tem- 

qoam Deae, cremabnnt pore futuro evenient. 

CmitajKa] Cinnamnm et Cinnamo- SS9 Haj^a] Sl rapta, vel, postqiuun 

mum frutex est, cujtis corticis usiia. rapta fiveris. 

est etiam apiid nos vu)g»ri8 ; de la S41 Tot] PnelliSy scU. antehac 

caneUe, Hic vero pro qooviji odora- raptis. 
mento positiim est. QM4g repeiUd] Id est, NnUa repetito 

SS4 Sattguuuam] Postquam vicU- est. 



Digitized by 



Google 



HBB0IDB8. B#18T. XTI. S63 

Nomine ceperant Aqoilonis Erechtida Tbraees ; 

Et tota a bello Bistonis ora fuit. 
Phasida puppe nova vexit Pagassens lason ; 345 

LaBsa nec est Colcha Thessala terra mano. 
Te quoque qui rapuit, rapuit Minoida Thesens; 

Nulla tamen Minos Cretas ad arma vocat* 
Terror in his ipso major solet esse periclo ; 

Quaeque timere libet, pertimuisse pudet. 350 

Finge tamen^ si vis^ ingens consurgere bellum : 

Et mihi sunt vires ; et mea tela nocent. 
Nec minor est Asiae, quam vestrce copia terrae : 

lUa viris dives^ dives abundat equis. 
Nec plas Atrides animi Menelaus habebit, 355 

Quam Paris; autarmis anteferendus erit. 

«AMenuii Ereehthida nomine Bcrea: et regU ThranAfvH eecwra a beUo. JaM> 
Pagaseeue abduxU Phaeida nari nava : nee ierra Theseala texata eei manu Colcha,- 
TheeeuMj qui te absiulit, abetuHi Minoida : MinoM tamen nuUoe Cretat eiet ad arma.. 
Trepidaiio tti kie eolet esee «rqfor ipeo dieerindne : et pudet reformidaeeef qua Ubet 
reformdere, Pone tamen, ei vit, beUum grace exciiari. Et mihi viree $uppetunt ; : . 
et mea arma qficiunt, , JSec minare» eunt opee Aeiee, fuam terree eeetrai: iUa opu^' 
leKta tirwy opulenta ahundat e^e. Nec Menelaui Atridee habebit plue audaeiee^ 



^i^^^>*»^»#»»^^^^ 



S44 Francio mollius videbator, tuia sed a 6Wib.— S45 Pagaseeue P. et Sa. Vnl- 
go P<f oMHf .— S46' Bas. T&eMoZifora.— 351 Bas. conewrersbeUum,—%&2 Duo 

S42 Vanoe ree] Id est, De nihilo et pinqiitM tinus, nnde Janon navem sol* 

sine causa istnd roetneris. vit, Pagassos dictus est. 

343 Erechlida'\ Orithyiamy Erech- 346 Lessa nec'\ Nec quisqnam n ' 

tei AtbenieDftium regix fiiiam ; qnam Colchis propter Medearo raptam ad- 

com Aqnilo seu Boreas bona gratia Tersus Thessalos bellnm movit^ 

noA possel impetrare, vi rapuit : at- 347 Minoida'\ Ariadnen, Minoiai 

que ex ea Zetlien et Caiaim suscepit, filiaro. 

qui ArgonantSB Harpyas fiigaveruDt. 348 Cr^ios] Qni in Grapciam, Ari>« 

344Bisiojiu] Tliracia; aBistonide adnen repetitum, uavigent, supple. 

palude, vel Bistonia nrbe, vel, qui 349 In Au] Cum rapta est aUqua. 

eam condidity Bistone Martis fiiio. puella. 

345 Phaeida\ Medeam \ a Pbasi 350 Ubetl Et pndet timnisse, qusa 

Colchorum fluvio celeberrimo sic voluimns tiniere, quanquam timenda, 

diclam. non essent. Stuitnm et ex inepta U« 

iPstgnsaiis] Thessalicus ; a Pagasis bidine esse roetum illum innuit* 

Tbessalitn urbe, jnzU qoam Argo 361 Finge\ Pone. Qal. SKppoMS, 

navia «dificata est ; a qw etiam pro» 355 AJLridee'^ Atrei filios* 



Digitized by 



Google 



S84 P. OVIDII NABOTim 

PsBiie puer CaBsis abdueta armenta recepi 

Hostibus ; et causam nomini s inde tnli. 
Paene puer vario juvenes certamine vici } 

In quibus IlioBeBS^ Deipbobusque fuit. 960 

Neve putes/nonme, nisi cominus^ esse tim^Mtnm r 

Figitur in jusso nostra sagitta loco* 
^um potes haec illi primse dare facta juventaB ? 

Instruere Atriden num potes arte mea? 
Omnia si dederis ; numquid dabis Hectora fratrem? 965^ 

Unus is innumeri militis instar habet. 
Quid valeam, nescis ; et te mea robcNra fallunt : 

Ignoras, cui sis nupta futura viro. 
Aut igitur nullo belli repetere tumultu; 

Aut cedent Marti Dorica castra meo. 370 

^tum Parii^ oMt praferefidM» erii heUo. Pr&pemodmn pifer recupermtmrnenish 
dbaeUij koitiim proj&gatit; et imde haind caueam noimiiM. Propemodmm jnur 
$^^eramjuf!>ene$ dioerea pagmi: inter quoi Deipkolmt et lUoneue. Et ue credoMf 
ne mm eme r^ormidandpmy niei ex propimjuio : sagitta noetra taugit locum appe^ 
titmm, Anue potee HU trihuere kac Jfacimfra prinue juoeuiutis? Anne poleo adeir^ 
nare Atriden periHa mea? Quamoit owmia tribuerie; numquid tritniee /rairew^ 
Uedetem 7 It kabei pnettantiam miliiit tniiviiim. Ignarae^ quadi «iin ; et mm- 
viree te Udeni, Netcitf cui ffiro tit /uiura co^jux. Vd igitur nuUo beUi maht 
revocflberis ; aiui exercUut Graici vinceniur a Marte meo. Nee. tamen itgreferam. 



<«^>#«^^^<^<»»#»*>*M> 



libri tela vaiUnt.--%&9 Leid. puer Miiio.— S61 On. 1. Neoe putet^ Paridem^ ntii 
$omminutf ette timendum. — ^63 Franciiu, m JKMinii Ueum, — S62 Oa. 4. t» vieo^ 
— S68 Num e conject Heini. Scripti Non.-rM^ Num potet P. pro div. lect* 
yolgo non |M<e«.7-365 Gu, 4. ciun plerisqae niciifiMim doMf.— S66 liabei Mx 

NOT^ 

t57 Abdneta'] A Ifttronibaty dnm 96» lOQ Menelio. 

ille tii Ida monte inter Pastore« age- Ju»eni€B] Me», scilicet. 

ret. 864 Arte'] Ad omne certameo pe« 

868 CoicMiii NAiiitiiit] Ille vero Gr»- ritia. 

ca et3nmologia Aiexander kwh rov iy» 866 Dabit Heetora'] Id eit, Tali^ 

^tytdest a viro,et &\4{«, anxilior, ttrenaam, at frater eat 

^ctHs est. 866 Inetar'] Similitadinem notare^ 

860 Itioneut] Vir Aiit TrojanoSy for- htnc vocem dicant Orammattci ; at, 

tfasimas PlioTbantis filiufy /Enece ni fallor, prastantiam et dipiitatent 



insuper liabet : quod qnidem hie etK 
Deiphebuopie'] Paridia frater belli- am sunm locum invenit. 

cosiatimus. 867 FaOmU] Qam sint, i|;noras, 

t^ figiiur] Sew sagitteodi peri- 870 Marti] Virtntl etTiribnsb^ 

4« conuiieBdat Ueis.: Bfan enim Dena bell^ 



Digitized by 



Google 



Kee taiBen indigBer pro tBnta smnere fenmni 
Con|nge : certamen praottiia magna moTent. 

Tn qaoque, si de te totas contenderit orbis, 
Nomen ab aBtema posteritate feresw 

Spe Hiodo non timtda, Dis hinc egressa secnndid> 975 

Euge cum plena munera pacta fide^ 

ferrmm eonipere pro ttmia uxore: magna mamera ftgnam eietU* Ta qwqwe, H 
tmherem orbU certaterU propier te, eomequerie famam ah atema poeteriiate. 
iWnm Atnc profeeta Dia projittiw epe hoMd mceria^ repooce promieea premria aitm 
oeriajide. 



HeiQS. et Oo. 1. Vnlgo €rti.~871 Gu. 2. S. 4. et Helm. hdignor. On. 2. 
«t 1. a closfat. item Heloi. cQm al. emaere beUwa. B. Nec tamen ifidigmmi ctt 
{iro i, e, beUam. — S7S On. 1. a nbrar. magna mmteni* 

NOT£ 

Dprica] Oraeca: Pars, pro toto. enim potcherrimam fnisse, obqtaam 

S7S De ie'} Propter te : nam eam tanta: mote lites. 

vim habet qnoqne praepositio de; tx* 875 Modei] Tantummodo. 

emplaqoe tolit obvia. Hine] Ex Menelai domo. 

Toiue'] Enropam et Asiam intelli- S76 Cnmflde] Non dnbitansi qniii 

^, qnaa Helenft caasa bello decen- omnia prsestem. 

flsH colttsas sunt. Pacta] Tibi a me promiSfta. 

S74 yomen} Gloriam. Credere est 



EPISTOLA XVII^ 
tlELENA PABIDL 

AROUMENTUMk 



JEisLBJiA, lecta Paridis epistola, qttasi offeosa, primam pbjargat eanr. Deind^i 
ttt pudorem totetary Paridis suasioDes inlHDgare conator; itatamen, ne 
oasnino iUioa amorem negliger^ videatar. Et sic aperte ostendit mttliebr6 
ingemttm Tariam essei atqae motabUe; jazta Ulod OVidti in Arte aniuidi : 



Digitized by 



Google 



S86 P. OVIBII NAMHI8 

* Foraitan et primo veniet tibi litera tristit, Qnaqae roget, ne te Mliel- 
tare Yelis. Qnod rogat illa, timet; quod uon rogat, optat nt ioiles/ 
Postremo, Paridis volnptatem expletura, ut lionestius, ita tutius yisna 
est, si qnid sit, noii literis mandare, sed per Clymenen et ^thram, socias 
fidissimas, agere. Idque com fecissent, rebns compositis, nna Trojam abi- 
enmt Multi baoc epistolam non esse Ovidii contendont, aed 8abini«. 

NuNC oculos tua cum violarit epistola nostros; 

Non rescribendi gloria visa levis. 
AnsuA es, hospitii temeratis, advena^ sacris^ 

Legitimam nuptae solicitare fidem? 
Scilicet idcirco ventosa per sequora vectum. 5 

Excepit portu Tsenaris ora suo ? 
Nec tibi, diversa quamvis e gente venires, 

Oppositas babuit regia nostra fores ; 
Esset ut officii merces injuria tanti ? 

Qui sic intrabas, hospes» an hostis eras ? 10> 

Poatquam iua Utera Unenmt oeuh» noairos ; gloria mn respondendi viaa est 
parva, Auiue es , Aospet, vio/oiw Murie AiMptin, labtfactare fdem legitimam m*- 
riia 7 Nempe ea eaiua regio Tteaaria acoepit portu smo te adduetum per maria 
procellosa ? Nec pahtvum noetrum kabuit valvoM tibi dautat^ ^uanquam accederea 
e natione peregrina ; uk injustitia eeeet prandum taiUi beneficti 7 Qui sic ingre^ 



P. margini ascriptos babebat hos versns toitio Epistolse : Si mihi, qua Ugi^ 
Parif non legiste lieerety Servarem numeros, eicut et ante, proba, — 1 Med. unus 
et prima ed. Cum tua nunc oculos, — 2 Quidam codd. Non mihi icribendi, AJ. 
Non rescribenti, Be. Nunc re8cribenti,—6 Go« Tyndarit, Be. Trhuwrit,—! Aiii a 

NOM 

2 Non"] Dnplex potest esse sensns/ promontorio ; de qno jam sspe. 

qni tamen prope eodem redeat, pront 7 Diverta'] Remota, et quas aliis 

▼ocnlam istam non ad reteribendi vel moribos vivit. Barbaromm vero no- 

ad levit retuleris. mine alios omnes Graeci contemne- 

Levit'] Parva. bant Hospites Spartani praesertim 

8 Temeratit'] Violatis. Enimvero odio hal>ebaut. 

hospitii jnra violat, qni hoipitis uzo- 8 Oppotitat] Clausas. Regia noi| 

rem adulterio cormmpere nititnr. exclnsus es. 

Saerit] Scilicet, Jovi et Diis hos- Oficii] Commnnicati bospitii. 

pitalibus sacra fiebant, in hospitii Ii^iuria] In adultcrium solicitatio- 

aanciendo fcedere. hem inteiiige ; quam beneficii mer» 

6 SciUcet] Ironiae apta etiani vo- cedem Helena argoit 

cula. 10 Sie] Con deaiderio ve ilNia- 

Iddrco] Utmecorramperes. . cendi* 

6 Ttenarit'] Laconica^ a Tcnaro 



Digitized by 



Google 



HBROIDES. BPI8T. XVII. S67 

Ncc dabito, quin h»c, ciim sit tam jnsta, vocetar 

Rustica, judicioy nostra querela^ tuo. 
Rustica sim sane, dum uon oblita pudoris ; 

Dumque tenor vita&sit sine labe meae. 
Si non est ficto vultus mihi tristis in ore ; 15 

Nec sedeo duris torva superciliis ; 
Fama tamen clara est ; et adhuc sine crimine vixi, 

Et laudem de me nuUus adulter hafoet. 
Qqo magis admiror, quse sit fiducia coepti ; 

Spemque tori dederit quas tibi causa mei. 20 

An, quia vim nobis Neptunius attulit heros, 

Rapta semel, videor bis quoque digna rapi? 
Crimen erat nostrum^ si delenita fuissem : 

Cum sim rapta, meum qnid, nisi nolle, fuit ? 

Siebaruy eruane htspe» an ho^U 7 Nec dubito, ^tti hac qfuerwumia, eim tU *9m 
jueUf dicatur inepta judicio tuo, Sim pro/ecto iaepta ; modo non immsmor pudi^ 
citia: et modo ordo mete rita sit Hne maada, Si speciea mihi non eat eeoera in 
ore iimukito ; nec sum terrihilis savi» eupercHiia; Jfaina tanten est Ulttatrit; et 
jocata aum adhuc aineflagitio : et nuUua aluprator tutbet glmiam de me, Quo magi9 
atupeo, qua ait ftducia auao ; et qua cauaa tihi prahuerii apem leeti mei, An^ 
cnia luria Neptuniua nohia vim /ecit, abducta aemely videor quoque digna hia ab" 
iuci? Noatrum erat flagilium, ai peUecta fuisaem, Cnm aim ahtata, quid /uU 



gente. — 16 P. pro div. lect. et sex alii Nec videor, AL iorvia dura aup. Gu. 4« 
torvia dira. — 17 Dtio codd. rara est. P. pro div. lect. Gn. 2. 3. et Helm. «• 

crindne luai,^l9 Al. ctfp^o.— 21 Gu. 1. et 4. tiUii/it.-^29 Detenita scribit 

NOTiE 

IS Dum'] Dommodo ; Gall. Pourvu Supereiliia'] In quibnt prssertia 

fM. teverttatiB et superbiaB sedes. 

14 Tenor] Seriem, contiDuatiaoemi 17 Ftxi] Alii habent liiJt, ? erbnm 
et curtum notat vox ista. Lecouraie amatoriam. 

ta ote. 18 Laudeml Id est, De me non po- 

15 8i non eaf] Ad id, quod primnm test seAe jactare. 

tx Tiiltus bilaritate conyici potest^ 19 Ceepti] Tui, acil. qui me cor- 

Hdena retpondet : tettaturque se, rumpere quceras. 

qnamvis fefttivmn, castam tanien CMe. 21 An, quiu] Tota haBcHelentt ra- 

Fieto] Major non efit profecto ea- tio persoadere magii, quam disana- 

ram puelhunm virtns, cjusb tristitiam dere videtnr. 

tt MTeritatem nescio qnam ridicnlam ^Tcplimtiu] Theseas; Neptmiine- 

aifectant. pos. 

16 Duria] Qum inexorabUem se- S8 €rtmai] Culpa. 

ftttitatem prmdicent. Detenita] Tbesci blanditiis eapU, 

Tarvul Joiibilis. et ad ejus amorem perdveta. 



Digitized by 



Google 



968 F. OVIOII NA80NI8 

Non tamen e facto firactum tulit ille patitam ; 9S 

Excepto^ redii pa^sa, timore> nihil. 
Oscula luctanti tantummodo pauca protervuA 

Abstulit : ulterius nil tiabet ille mei. 
Quse tua nequitia est, non his contenta fuisset. 

Di melius : similis non fuit ille tui. 30 

Reddidit intactam, minuitque modestia crimen; 

Et juvenem facti poenituisse patet: 
Thesea poenituit^ Paris ut succederet illi ; 

Ne quando nomen non sit in ore meum ? 
Nec tamen irascor : (quis enim irascatur amanti?) 36 

Si modo^ quem praefers, non simulatur amor. 
Hoc quoque enim dubito ; non quo fiducia desit^ 

Aut mea sit facies non bene nota mihi : 

meum, ninnoUe? Jlk iamen non cmtenUus est ex capto pnemimm quMxltmtk: 
revetii nHhil peuua, ai metum toilas, Tanfum procax tafmit renilenti panea suanti i 
iUe nihU habet mei ampUus. Qua tua est proterviat nonfuistet eontenta hit, Di 
meHui! iUe tUA par nonfuit, RestUuit iUihatam ; et modestia levioremfecit ejas 
cklpam : et mantffftum eet juvenem pcenituiase facinoris. Pcenituit THeseuM, «i 
Pari$ iUi subetitueretur ; ne aUquando nomen meum non teratur ore hominiiin ? 
Nec tamen nuceneeo : (quifenim succnuet amanti?) st modo amor^ quem indicaSf 
wmfingitur, Nam de hoc eliam inceria sum : non quod confidentia abiritf euU nied 



Burm. atqne ita Gu. 1. vulgo deHnita,^27 Gu. 2. 4% et Hclm. cum «1. hie- 
tando, — 29 In iiinltis codd. ent noii apparet. Burm. putat scriptnm fuisse m- 
quitieSf oinisso est. — 82 Be. pcenit, Uquet, — 35 Iraicalur a conj. Heins. pro 
irascetury quod in Scr. Vulgo stacenset,—Z6 Quidani Codd. prqferi, inter qliof 
unus Be. qoi et simuletur^-^ZT Qnidam Hoe etenim. Gu. 2. Hac etemm: al« 

NOT^ 
24 Nisi noUel Per vim a Tbeseo se Paeniiuissepatet^ Omnino, si qniden 
dicit abductam. intactam sponte reddidisset c at vero 

26 Facto^ Raptu. vi magna repetentibua fratriboa red* 
Petitumi De^ideratum. dita est. 

27 Luctanti} Alihi, scil. quas. ipsi ftS Pcenitmt] Interrogative et q«e- 
res^stebam. dam com indignatione legendom. 

20 Qu<e tua nequitia"] Gall. dicimus, 34 Ne quando] Id est, Ul aempef 

Miehant c9mme vous etes* sinistris horoinam rumoriboa difierar» 

His] Osculis. 35 Nec teunen] Ecce» antea pecis- 

30 SimiUs] Ita ut tn es protervos centem verius quam resbtentem He> 
et Ubidiuosos. lenara, jam atatim scae» mere mnlle* 

31 Intactam] Non vitiatam. Quan- bri, prodentem. 

quam non defoernnt, qoi aiiter sen* 96 Prerfers] Indicas et pnadicis. 
aerint. 37 Hoeq^uel £go qooqoe dobilo^ 

18 Factil Raptua. ne forte amorem aimolea. 



Digitized by 



Google 



HSltOIDBS. BPIST. XVil. 

Sed quia Gi«d«lifeas danmo solet esse patAiH; 

Verbaqae dicuBtnr vestra carere fide. 40 

At peccant alice ; xnatronaqae lara pvdica ett. 

Quid prohibet raris nonien inesse meum ? 
Nam mea qnod yisa est tibi mater idonea, cojns 

Exemplo flecti me qnoqne posse putes ; 
Matris in admisso^ falsa sub imagine Iubk, 45 

Errorinest; plnma tectns adulter erat. 
Nil ego, si peccem, possim nescisse» nec uUns 

Error, qui facti criraen obumbrety erit. 
nia bene errayit, vitinmque auctore redemit : 

Felix in culpa qno Jove dicar ego ? 50 

• 

forma non ait mihi pergptefa : §ed onta fneiUia» aolet eue deirimento fmeUi» ; et 
veatra verba dicuntur eate abofiue flde, At alia deUnquuni ; et matrona paue^ 
jfunt caHte, Qidd obetat nomen menm esse inter pancae ? Nam quod mater mea 
tibi rua eet apta, c^}u§ exemnlo credae me poue (ptoque moveri : error est in facto 
matriB decepta aub fieta apede : atuprator erat velatua pennia. Ego, ai deHn- 
quam, mhil poaaim ignoraase.; nec uUua error erit, qui velet probrum admiaai, 
lUa bene erravity et compenaatit atuprum auctore, Quo ego Jove beata vocer in 



^^i»<»^*^»»»»>»i^i» 



HMetmm: nonmilli Boe quoque wnn. M«d. et Ar. nm quo : Tnlgo mn quod, — 
4S Qaid eorr. Heins. Vnlgo Qum. P. QMi.~-44 Pstr. Jun. et Leid. tangi me. 
Go. 2. eta corr. 1. item HeUn. pntat.— 40 Plumiah.—^7 Vnlgo p oa a um: Ar. 
poaaem.— 49 Margo Mycilli et Colin. auetore levamt,-^! Ga. 1. 2. 4. et Helni. 

NOT^ 

Fidueia deaii] Id est, Non qnod de 46 Admiaao'] Adnlterio. 

ftm» mea diilidani. FaUa^ Cycni, ecilicet. 

40 Verbaque dicmUur] * Fidelem 40 Error} Cycnnm entm esse enm 

hand ferme nnlieri inveniat vimm.' credidit qni fnit Jeplter. 

Tereot* 47 NU ego] Adeoqne non pndiciti» 

41 At peeeani] Qaamvis fldelet noli secnritatem, ted impndiciti» lafibn- 
sintTiri, tamen, qnati essent, pHell» lom qaaerit: qualis ingenii plurimfts 
peccant. Objectio est, qnasi ex parte Inveneris mnlieres. 

Paridis : dixerat vero ille, ' Lis est 49 Bene] Feliciter. Sed vocis att- 

cnita forma ma^na pudicrtise.' bigoitas orationl snbservit. 

42 Qaid prohibet] Responsio ett Aueiore] Jove. Nnllom dicit fnisse 
Helenie ad objectionem. Quid pr»- Ledte crimen, qned ei a Jove vitinm 

'hibet, inqnit, me inter paucas pndi- eblatum fuerit. 
eat recenseri ? Redemit] Compensavit. 

4S Vim ea] Dixerat ^efo Parit, 60 Quo Jove] Id est, NnHo. Pari- 
' Hec tibi nempe patrem fnrta de- dem Jovem esse, qno crimen Sttom 
dero Jevem/ coapeMetnr, negat Heloaa. 

Delph.etVar.CUu. Ovid. T 



Digitized by 



Google 



390 



P. OVIDII NASONIS 



Quod genus, et proavos, et regia nomina jactas ; 

Clara satis domus hsec nobilitate saa est. 
Jupiter ut soceri proavus taceatur, et omne 

Tantalidae Pelopis Tyndareique decus ; 
Dat mibi Leda Jovem, cycno decepta, parentem ; 

QusD falsam gremio credula fovit avem. 
I nunc, et Phrygiae late primordia gentis, 

Cumque suo Priamnm Laomedonte refer : 
Quos ego suspicio ; sed, qui tibi gloria magna est 

Quintus^ is a nostro nomine primus erit. 
Sceptra tuse quamvis rear esse potentia Trojee, 

Non tamen haec illis esse minora pufo. 



55 



60 



crimine 7 Quod pradico» getdem, it pro<uos, et nondna regia : hae domue ndi§ 
est ilhuiria tua nobiUtate» Qwuntis Jupiter proacus eoceri pratermittatuTy <f 
omnis honoi Pelopit Tantalidaf et Tundarei ; Leda delusa cycno, qua simpUx eaU' 
fecU sinu Qnemfictum, facit mhi Jovem patrem. I nunc, et prolixe eommemsra 
iniHa generis Phrygii, et Priamum eum suo Laomedonte, Quos ego veneror : sed 
quintus qui tibi est magna gloria, is erit primus a nostro nomine. Quanquam ar(rt- 
trer sceptra tues Trqj<B esse vaUda, non tamen credo htec esse i^feriora ittis, Tam' 



#»^«^^.#»»^^^^»^«^ 



cnm plemqne al. Et gema: a1, Quid genus.^4 Decus P. pro diY. lect. vulgo 
genus: Be. Tfptdaridisque decus : Oa. 1. ac 3. Tyndaridieque genus.—yr M, 
clara primordia^ — 56 Priamium Laomedonte P. Leid. et Oa. 1. Priamo Laome^ 
donta vnlgo. — 00 Oo. 2. et 4. item Helm. cnm valg. nastru «Ni|rtita«.*-01 Pr. 



NOT^ 



61 Quod] Quant d ce ^« 

Gent»] Exiraction. 

52 Hae] Mea. 

52 Ut] Qaamvis. 

Proavus] Vide sapra. 

54 Tffndareique] Fnit Tyndareas 
LedaB maritas, dictnsqae ad«0 H«* 
lenn pater. 

57 / mmc] Qaasi dicat, Frostra 
gennstoamjactas. 

59 Suspicio] Veneror. 

60 Qkm^iu] De Jove loquitar. 
Miror vero Hnbertinoroy qni qoidem 
optime ex Mythologis Paridis genea- 
logiamscripsit, ejasqoe gentis a Pri- 
amoy Laomedonte, Ilo, Troe, Erich- 
tonio, Dardano, Jove repetlt ; hunc 
vero, qni septimos est, qaintom facit. 



Credendiim est itaqae, vel locnm 
hunc corruptum esse ; vel aliter quam 
solent Nasonem Paridis avos reccn- 
saisse ; vel deniqne, de indastria er* 
rantem foeminam indaxisse. 

Primus'] Qiiia pater. £o vero op<- 
time majorem saam facit dignitatem 
Helena, qoo minos a Jove distat. Ut 
maxime nostrorum qaomndam stal» 
torom homoncionam demirer inepti* 
am, qni qno pl»s a majoribas snis 
«tate et virtute sunt remoti> eoiibi 
majorem partam CFedont no^Uitatcm. 
Egregie vero, siqnidem minos ab illis 
remotissimis istornm socordim lomen 
aflnlget: virtns est, scilicet, minus 
pravnm videri ! 

01 Scepira} Ad id reipondet qnod 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. BPIST. XYII. 301 

Si jam diyitiii locns hic nunieroqoe yiroram 

Vincitur ; at certe barbara lerra tua eBt 
Hanera tanta qnidem promittit epistola dives ; 65 

Ut possint ipsas illa movere Deas : 
Sed si jam fines vellem transire pudoris ; 

Tu melior culpae causa futurus eras. 
Aut ego perpetuo famam sine labe tenebo ;. 

Aut ego te potius^ quam tua dona, sequar. 70 

Utque ea non spemo ; sic acceptissima semper 

Munera sunt, auctor qusc pretiosa facit. 
Flus multo est, quod amas ; quod sum tibi causa laboris; 

Qnod per tam longas spes tua yenit aquas. 
lUa qaoquc, apposita quse nunc facis, improbe» mensa, 75 

(Quamvis experiar dissimulare) noto. 

Hti hic loeua superetur opibu3, et numero virorum: atprofeelo terra tua est bar» 
hari^. lAtertB tuse magniflca equidem poUicentur tanta dona ; ut Ula valeant tan' 
gere ipsae Deae, Sed ei maxime cuperem tranegredi Umitee honeatatie, tufuturus 
enu potior cauea peccatL Vel ego tuebor semper nomen sine macula ; tel ego po» 
tiuB te sequar^ quam tua munera. Et ut ea non contemno; nc dona eunt eemper 
gratisnma^ qutp auctor reddit pretioea, AmpUue ett nmlfo, quod ama» ; quod sum 
Hbi cauea laboria ; quod apes tua accedit per tam vasta maria, Adterto etiam iUa, 
qua nuncy proterte, agis, mensa admota ; quamvit coner dissimukre, Cum modo 



et Jon. reor. Gii. l. cnm P. potentia, teme, — 67 Plurimi Jinem, L. partes,^ 
68 On. 2. cum pluriinU Tu major. — 69 A1. perpetuam. — ^71 6n. 1. epemam, 
Go. aecept. quondam^ h. e. aliquando, nonnunqnam. — ^72 Leid. et Scr. aetor, 
— 73 Helm. causa doloris,—7^ Vulg. taniper longas. Fr. spestibL — ^75 Hein*. 
conj. od pontam quof tufads improbe mensam. — 76 Idem expediat, — ^77 Al. Tu 

NOT^ 

dixeratParis, < Sceptra pareos Asiae/ 72 Auctor quai] Terent. de meretri* 

Ac. cnla in Eunucbo: ' Laeta est, non 

62 Hiec] Nostra. taro ipso qnidem Dono, qnam abs te 

63 Sijam] Paridi concedit qnidem datum esse : id vero serio Trium- 
ejos Asiam Onecia opulentiorem ; phat.' 

ted barbaram esse dicit 73 Pltis multo] Ut nie in tui avo- 

66 Dives] Qu8B divitias pollicetnr. rem pellicias^ scil. 

. 68 Tutndidn'] Tua elegantia raagis 74 I^mgas] Scillcet^ a. Troja ad 

flecterer^ qoam di? itiis. Jam din Peloponnesnm non est brevis via* 

▼icta est, qnae sic loqnitur. Spes itMJ.Tuy roe abducere sperans. 

71 Semp^r] OottorpbianusfiMiiddmy Metonym. 

proQuandoqneyNonnnnqnam: quod 75 lUa] Quae versibus sequentibus 

clar. HeUisipynon,sittec«Qsa»,elegan8 recenset. 

visnffl estf jywMl Vide,. qno sensn hnc voce 



Digitized by 



Google. 



99i p. ovrqu nasonis 

Com modo me spectiui ocnlisy lascive, protervis ; 

Qaos vix instantes lumina iiostra terunt : 
Et modo suspiras ; modo pocula proxima nobis 

Sumis ; quaque bibi, tu quoque parte bibis. 80 

Ah quoties digitis^ quoties ego tecta notavi 

Signa supercilio pa^ne loquente dari! 
£t saepe extimui^ ne vir meus illa videret ; 

Non satis occultis enibuique notis. 
Sa^pe vel exiguo, vel nuUo murmure, dixi, 85 

Nil pudet hunc : nec vox haec mea falsa fuit. 
Orbe quoquo in mensse legi sub nomine nostro^ 

Quod dedncta mero litera fecit, Amo. 
Credere me tamen hoc oculo renuente negavi. 

Hei mihi ! jam didici, sic quoque posse loqni. 90 

me oipieit ocuiis jfroeacibuif Utxuriose ; qwM urgentea vix oculi nosiri tolerant: et 
modo gemis; modo capia pociUa proxima nobis; et tu quoque bibia parte, qua bibL 
Ah quotiea adverti notas oecuUaa exkiberi digUis^ quoties aupercilio propemodum 
Uqnente? et aeepe pertimuiy ne wuiritua meua iUa cemeret: et erubui aignia non 
aatia tectia» Sape dixt, vel tenui^ rel protraeto murmure, NUul pudet hunc : nec 
htec mea verba fuerunt falaa, Legi etiam tn ambUu menaee aub nomine noatr^, 
Amo, quod littra exarata vino /ecU, Negavi tamen me hia fidem habere ocul^ 
abnuente.. Hcimihi! Jam docta aum, poaae quoque aic loqui, Ego mwtrerhU 



modo : On. 4. Quomodo, Gn. 2. me expectaa,—SO Gn. 1. et 2. 9110911« bibo. — 
H% Ut attpe mallet Heins.— 85 Nullo P. Ceteri longo, Be. parvo.—4M Mor. 
hae mihi falaa : Med. vanafuU. — 80 D. cnm al. ranltis Crede mihi^ tamen hoc, 

fiOTJE 

utatnr ; de re preterita qnidem lo- illifi ipse etiam Menelans Paridts 

quen», seU praesentem quam facit. amorem, immo et UelenaB cuipam, 

Improbe^ Non hic nefariumy aut cognoscere potnisset. 

scelettnm exposuerii; sed procacem, 85 VdnuUo] Alii babent oel Im^ ; 

andacem, assidutim. qood est qoodammodo admirantis et 

76 Experitar diaaimulare] Id est, snbirascentis. 
Coner simnlare me non intelligere. 86 Hunc'] Paridem. 

77 Protervia'] Petulantibusy proca- Nee vox] Quia pudore carebat Pa« 
cibns et lascivis. ris. 

78 Inatantea] Niminm qnid Telint 87 Orbe menacg] lu meiMa rotunda. 
declarantes, et qnasi petentes. Legi aub nomine] Postquam He- 

80 Quaque] Qoa parte. leiiae nomen vino Parls scripsissety 

81 DigUia] Mann etiam amoris sni hanc nomini vocem snppoauit Amo ; 
sigoa Paris dederat. ut tntelligeret Helena se ab illo 

82 Peene loquente] Maxima est in amari. 

ocnlis animi deciaratio. 89 Uoc] Me a te amari. 

84 Non aatia occuUia] Quia signis Renuente] Nutn tibi Tespondente, 



Digitized by 



Google 



HBROJOSS. VPIST. XVIf. 299 

Hifl cgo blanditiis, si peccatura faissem, 

Flecterer: his poteraut pectora nostra capi. 
Hst quoqQe(coDfiteor) facies tibi rara; potestque 

Velle sub amplexus ire puella tuos. 
Altera vel potius felix sine crimine fiat, 95 

Quam cadatextenio noster amore podor. 
Disce meo exemplo, formosis posse carere : 

Est virtus placitis abstinuisse bonis. 
Quam multos credas juvenes optare/quod optas, 

Qui sapiant ? oculos an Paris unus habes ? 100 

Non tu plus cemis ; sed plus temerarius audes : 

Nec tibi plus cordia, sed magis oris, inest. 
Tunc ego te vellem celeri venisse carioa, 

Cum mea virginitas mille petita procis. 

ktmitUmentui, nfidt^em lapmra: peHara nottra poierant hU deUmru Eti qaoqui 
Mt, «^noteo, epeeUe pratUou : et pneUa peieet veUe venire in eomplexu» tuoe. VH 
altera ftat potiaa beaia aine enlpaf ^am neater pador recedat amare peregrina, 
tHeee mfo exempto poeae woere eine pukkrie. Eet virtus sibi temperaaee a bonie 
plaeitia. Qaam mnitoe jnvenea arbHreria eupere^ i/uod cupia, qui aibi temperent 7 
An aolna Paria habea oeuha? Ta nen ampHua fsiau poUea; aed temerariua ampliMa 
amdea, Nee tibi ptua ineat animi, aed pku Unguee, Ego vellem te tunc acceaeiaae 
vHoei naee, cum mea virginitaa fieaaita eat meUe procia, Si te aapeiiaaemf fuiaaea 



Idem renuente netavi. — 90 Oa. 4. nam didiei, P. et R. aic ego, — 99 Oa. 2. 
tt6t cfa0ti.~-95 Vet potiaa P. R. et Oa. 1. Vnlgo aed potiua, Oa. 8. Altera jam 
feUx uxor mim.—^OO B«rsm. eoctremo pro extemo,^99 Credaa dno Heins. Vulgo 
eredie, X\. optaaae. — 100 Gu. 9. et 4. cam «1» aapiwnt. Unas V. an Pari aoina* 
•r-102 Ou. omDes cam al. Miiiiif oria, ineet <luo Heiot. Volgo adeat: Oa. 4* 

NOTJE 

etnegante. na^. Quod ininime placet. Tacite 

90 Sicl Oculorum nutn. indicat Helena se Paridis amore cap- 

91 Peccatura'] Si conjugii voluis- tam ease, coi per virtutem reAiitat. 
sem fidem fallere. 98 Vifius] Makima quidcm, ut vix 

95 Eat quoque^ Respondet ad id, detur niajor ; ex qoo aolenne iUud 
qaod dixit Parta, * Nec puto coUatus Eplcteti summi Philosopbi, * Sustine 
Hotmn Menelans/ Ste, et abstine.' 

05 FeO QaaBtam vim liabet iioc 90 Quod opiaal Ejos coacabito«| 

in loco iiaec vocula, quamque prodit scil. 

bene occultum Helene amorem! 100 Qai aapMiiO A me abstineaat. 

96 Extemo'] Viri extranei ; qoi ma« Sapientiae vero non angustos admo* 
ntoa non est. dum posoit fines ; cai vota impora 

07 Meo exemplo'] Qne licet non ha^ sint Ucita. 
beam maritam pnlchmm, tamen eo Parionmni] Unos Vatieanos, Part 
HUD conleDUy ut eipooit Hubarti* jsioi. PlariiitttsoamdicitoasecQgai» 



Digitized by 



Google 



204 P. OVIDII NASONIS 

Si te vidissem^ primus de mille faisses ; 105 

Jadicio veniam vir dabit ipse meo. 
Ad possessa venis praeceptaque gaudia serus : 

Spes tua lenta fuit ; quod petis, alter habet. 
Ut tamen optarem fieri tibi Troia conjux^ 

Invitam sic me nec Menelaus habet. 110 

Desine molle^ precor, verbis convellere pectus; 

Neve mibi, quam te dicis amare, noce : 
Sed sine, quam tribuit sortem Fortuna, tueri ; 
> Nec spolium nostri turpe pudoris babe. 
At Venus hoc pacta est : et in altse vallibus Idae 115 

Tres tibi se nudas exhibuerQ Deas : 
Unaque cum regnum, belli daret altera laudem ; 

Tyndaridos conjux, tertia di:^it, eris. 

primus de mUe, Ipse maritus ignMeet meojtuiicio, Accedis iairdiu ad toUipMem 
Qccupatam ei eorreptam, Spee iua fuU tarda : aiter pottidit^ quod cupio, Quam' 
vis tamen cuperem fieri titd uxor Jrojanaf MeneUttU nec me ita retimet eoactatiu 
Omitte^ quaBOy lab^actare verbie cor ttnerum : neve mihi obeotot quam profitertM 
te amare. Sed patere, me $ercare condiiionem, quam fortuna exlkUfuiti nec refer 
indecorum spoUum nostra pudieitUB, At Vemu Adc poUiciia ett ; et tree Dem 
ottenderunt aeiibi sine veslibue in taUibue Idm excelaa; et cum una poUiceretmr 
imperiumy altera gloriam belU; tertia dixit, Fies marituaJUia Tyndari. Vix eqvi^ 



^'^^^^t^^^^^^-^^^^^ 



ciim quatiior Heins. habes, — 105 Grsvio rectiuB videbatur si rcponeretor, 
primasde miUe <iiiMfef.~107 Gu. 1. et 4. com al. prareptaque: Helm. per- 
i^eptaque, — 108 Jun. et Med. lenta vemt, Mor. et unDs Be. ^iMim petie, — 
109 Oo. 1. Utnmc opt, P. Troea: &1U Troica, — 110 Volgo noii MenelaHS. 
— 111 Al. verhis diveUere : alti compescere; qoidam eorrumperey contundere^ 
compeUere: Go. 1. mtAt veUere, — llft Gu. 1. ante correct. et 4. com al. mt- 
tem natura, — 116 Heins. conj. ut in aU<e. L. et Be. lunu, aUis valUbus. — 
116 Aiter Mor. midaf exposuere. — 118 Volg. Tyndaridis: at prior Mor. 

NOT^ 

tam polchritodinem. lao esse. 

. 102 Orisl Verecondifle. 111 MeUe] Ad amandom pronom. 

106 PHmiu] Scilicety ne qois ex ConveUere] Commovere, labefactan 

procis offenderetor,.si coi pater He- re ; ab officio deflectere ; in toi amo- 

lenamdesponderettConsenserontom- rem pellicere. 
im, nt qoem vellet, cni reliqni anxi- 112 Noce] In crimen ^t dedccos me 

lio essent, ipsa eligeret. impell.endo. 
. 107 Prieceptaque] Ante occopata. IIS TWrt] Ut caste com Menela» 

100 Ut] Quanqoam. vlvam. 

110 /aottem] Dictt se nec male nec 115 At Venm] Respondet ad id 

contra animi desiderinm cnm Mene-v qood dixerat Paris, ' PoUicita wt 



Digitized by 



Google 



HRROIDESp EPIST, XVII. 295 

Cr^te^ vix equidem coelestia corpora possiua 

Aibiirio fonnam supposuisse tao ; 130 

Utqae sit boc Teram ; certe pars altera ficta est, 

Judicii pretium qua data dicor ego. 
Kon est tanta mihi fiducia corporis^ ut me 

Maxima, teste Dea^ dona fiiisse putem. 
Contenta est oculis hominum mea forma prcAari ; 125 

Laudatrix Venus est invidiosa milii. 
Sed nihil infirmo ; faveo quoque laudibus istis : 

Nam mea yox quare^ quod cupit, esse neget? 
Nec tn succense, nimium mihi creditus aegre : 

Taida solet magnis rebus inesse fides, ISO 

Prima mea est igitnr Veneri placuisse yoluptas; 

Proxima^ me visam prsemia sununa tibi ; 

dem pMstim credere eerpon, eeeUatia permUuee pulehritydniem judicio tue, Et 
quiamm» koc mI verumy certe pttre aUera ettfaXea^ qua ego dicor facta merceajudi' 
eii, Nou mihi ianta eet eoufldeniia corporis, trt eredam mefmeee maxitna mmaera 
JDea judieio. Mea puichritudiMi $ali» est laudari octdie hamimtm : Venue apprO' 
batrix ett milu iiindtoaii. Sed uihU nego ; probo etiam ieta prteoonia. Nam 
^amobrem meu» termo inflcietvr etse, <iuod optat? Nec tu vix credttuM nindum 
mihi iraaearie, Fidee lenta eeiet iribui magnis rebus, Ergo prrma gaudia sunt 
pkuuisse Veneri: aUera^ me visam tibi maxima nmnera : nee te pratuUsse honereB 

Tgndaridos, Sic JSoUdos et timilia, Oneco more. — 119 Ah ceelettianumina. 
Excerpta Voss. ceel, pectera, — 122 Vulg. dicar: at meiiores dicor, — 126 
Ga. Z, et 4. cum multis al. insidiosa mihi, Unuft Be. insidiata, Quidam 
mci pro mihi scribuot. — 127 Multi libri if^irmor : V. 2. et 1. in marg. L. udus 
et Ha. inflcior: Pal. tJMtniio': dno offendo, D. Sed non troicar.— 1)2 Ou. 2. 

NOM 

thalamo te Cy tberea meo.' adultero tueatnr. 

118 Tyndnridos] Hetense. Vide sis 127 lii^lrma] Aliitii^dor. 
Paridis epistolam ; qnm hnic vicem 128 Quod eujrit] Esie pnlchramy 

prsstet commentarii. scil. 

Tertia] Venus; scil. 129 Suceense] IraBceve. EnimTero 

121 Utfue] Qnamvig. istnd etiam cnraverit mnlier podi- 
Hoe'] Quod de forma Peamm ju- ca I 

dicaveris. NimttimmtAt] Ex Paridif penona 

Pori altera'] Eornm qnm dicis, scil. loquitnry cnm ipsnm nimi» segre cre- 

122 JMdictt] Qno Veneri palmam ditnm dicit, qnasi is ideo qneri pos- 
toiistL sety qnod sibi Helena non orederet. 

122 Corporis] Quod ad pulchritu- Creditus] De iis intellige, •qnsB de 

dinem spectat, intellige. . Helena pnedicasse Veneiem Pmris 

Utnu] Vide nt magis de forma, dicebat 
qnafn de pndicitia solicita sit ; nt- 122 Me visam] Me potatMB et jtt« 

que viclam se tradat potinsy qaam ab dicatam esse. 



Digitized by 



Google 



996 P- oviDii NitsoNis 

Nec te Palladios, nec te JuBOniis hoiiores 

Auditis Helense pra^posuisse bouis. 
Ergo ego sum yirttti^ T ego sttm tibi nobile regnum? 135 

'. Ferrea sim^ si non boc ego pectus amem. 
Ferrea, crede mihi, nou sum ; sed amare repuguo 

nium, quem fieri yix puto posse meum. 
Quid bibulUm curro proscindere littus aratro, 

Spemque sequi coner, quam locus ipse neget? 140 

Sum rudis ad Veneris furtum ; nuUaque fidelem 

(Di mihi sinl testes) lusimus arte viram. 
Nunc quoque, quod tacito mando mea verba libello» 

Fnngitur oflScio litera nostra novb. 
Felices, quibus usus adest ! ego, nescia rerumy 14A 

Difficilem culpae suspicor esse viam. 

PaWuUMj nec te praBtnlisse honorcs Juwmu h<mU oMdUi» Helena, Ergo egQ 
sitm tihi virhu ? JSgQ $wm e^endidum regmtm 7 Inhanana /arem, siegono» dUi» 
gam hmu tiram aNtmum. Vrede mihi nen aum inhMmana: eed refugio iUum dili' 
gere, q^nem arhktroT vix pomfieri meum, Quamobrem tentem fiidere littua bibw 
hm oAmeo vomeret H spem fovere^ quam ipee loeuM prohibeat 7 Sum imperita ad 
furtmn Venerie: et^ DH mihi ewtt teetee, nuJla fraude decepvmue mariiumJUtam» 
Nune etiam, quod eommitto mea vei-ba HbeUo eecreto^ epistela noetrafaeit ^kium 
huotitum. BeattBf quibue eoeperientia adest I ego imperita coiytcio iter ad crimen 



i^»»»^»^'^*»*»»^'*'^^» 



preBmia magna, — 1S4 Vnlg. Hekme: at scripti et ▼eteres Edd. Hdena, — 
136 Perrea eim mnlti scripti et editi. — 137 Gn. S. 4. et Helm. cnm al. amare 
reocsD.— 139 O. et plnres alii profindere hUu», — 140 Vnlg. negat.^\4% AL 

NOTiB 

134 Bonu\ Pnlchritadiae» sciL rile est. 

135 8umvkrtu»\ B«c dktt^^nla se 140 Spemimi \eXm ex semente 
Yirtntis a PaUade pfomiss» toco Pa- IjBtmn mmsem tperare, qnam locns 
riselegerat. ipse deneget? Sese a Patide amaii 

iVUOe rcgmrm} Id est» Regiii a fiogit non credere. 
Jnmme promissi locn. Locu»'\ Littns arenosnm et ateiito. 

136 Hoc\ Tnnm, Utem. 148 iMSMiiifl Beccpimw. 

137 F^frrta] I>iin ; inhnmana ; qaae 143 Nune quoquel Ad alium se an- 
namf% nesciam. ' tea nDqoam scripsiese negat. 

M] lUnd Tero sed niia esl : alqne IMfo] Secreto. 



144 Novo] Insolito. 

130 Qwd NMkw] Per similitmii. 145 PeUeee^ Sospirana iftnd dicit 
aem estendit slbi Paridia mnori non proba mnlier. 
esse fmstra indnlgehdnm. Ueem^ Experientia; eaEercitatie» 

BilMlnm] Nimiffnm llttiw arenesnm 140 lH|feilcm} Adnoqne maxSme 
statim aqoam omnem elilMt, et sl»* cnrettdqn» in pjrincipio nn peecnmna. 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BPI8T. :!IVII. 297 

Ip86 malo metus cisi. Jam nunc confandor^ et omnes 

Id nostris oculos vultibus esse reor. 
Nec reor hoc fateo : sensi mala marmura vulgl; 

£t quasdam voces retolit i£thra miiii. 150 

At tu dissimula ; liisi si desistere maTis. 

Sed cur desistas ? dissimulare potes. 
Lade, sed occolte : major, non maxima, nobis 

Est data libertas^ quod Menelaus abest. 
llle quidem procul est, ita re cogente, profectus ; 155 

Magna fuit subitae justaque (^ausa vi». 
Aut mifai sic visum est : ego, cum dubitaret, an irct, 

Quamprimum, dixi, fac rediturus eas. 
Omine laetatus dedit oscula : Besqne, domusque, 

£t tibi sit cursB Troius hospes, ait. 160 

em (upenim, Ipte Hmmr nt ^nari : j0m wme tuthaiM ntm^ et fmio omms «ailM 
hmere tn nMtra /aeie. Ne^ hoe fcieo reytdo. Experta tum emittroe rwneree 
vulgi : et JEthra remmiiamt miAt ipuBdam verba. Ai tu dieeimula ; mn n praopta» 
deemere, Sed ^Momobrem deeinae 7 potee diteimMlare, LudilOf ted clam : licentia 
M^, non maxtma eet nohie tiuhc/ta, auod Meneiaat procul ett. llle ^fuidem abeet 
difreeeue re Ua wrgente, Magna et jueta cauta fuU repentino itineri. Aut eic 
mtki vieum eet. Ego^ eum incertue eeeet^ au projleitceretur, Fae, tnanofii, ditcedat 
max revereurut. Gaudent prettagio me deotcutatut ett : et tn^tl, Et ret et domue 



■* ^^*^^*^* ^■*'» 



Jimi teiiee^—X^ Qn. 9. Hoc 9110911«.— 147 Be. Ipeu rtmm m^iio.—149 Fran^ 
eiut eonj. «eiut morfo mvrmtira.— 161 Alii ntit tu^ mei te, Jt non, niti me^ iiIm jam, 
et similia.— 158 Unas Mor. item ed. Benm. et Colin. dtotm. Itcef .— 166 Be. 
Ua me cogenie. Al,eetim CrettAa regna pnfeetut: h, eet Creteia regna pref. Be. 
Q*. et V. iemga regioueprtfeetue.^-nr Aui P. et Leid. Yolgo At. Al. eiejuetum 

NOT£ 

147 Maio eeQ Mihi nncet; molee- hoe snadet rebus, non Yoce marhM :' 

tM ett. ad lioc respondet Helena. 

Jiim mmc] Ante^am peccavtro ; 166 Cauea] Ea fuit, iit difidcren- 

^d poatea euet ? tar in Creta Atrei bona. 

OMMi] Qni frandem et peceatiim 167 Sie] Ut Menelana in Cretam 

memn argnant. pcoficiaceretur, caosam esse jnstam. 



160 QiMidam aocft] Popnli, icit. de Qnippe jnatam fingebat adnHera qn» 

amore nostro obmnrmurantis. discedere mnritnm cnpiebat. 

JEtkeni Jielena» altera comcs. 169 Omtns] Illo nempe, ^nod dais- 

. 151 ilcstilcrf] Amore snpcnedere. set Helena, * Qnamprimom rcdltnras 



166 m^] Qnam sl adnsset mari- 
tnty laMlige: nt non omnis tamen Dedit] MibiySeil. 
dntneal. Pimint Pnciay < 8nd tibi a im Traiut} Paris. 



Digitized by 



Google 



286 P. OVIDU NASONIS 

Vix tenni rifmn : qaem dam compescere luctor^ 

Nil jUi potui dicere^ praeter, Erit. 
Vela qnidem Creten ventis dedit ille secundis. 

0ed ta non ideo cuncta licere pata. 
Mc meos hinc vir abest, ut me custodiat absens. 18& 

An nescis longas Regibus esse manas ? 
Fama quoque est oneri; nam quo constantias ore 

Laadamur vestro^ jastius ille timet. 
Qqse juvat, ut nunc est, eadem mihi gloria damno est : 

Et melius famae verba dedisse foret. ' 170 

Nec> quod abest^ hic me tecom mirare relictam : 

Moribus et vitde credidit ille meas. 
De facie metuity vitds confidit : et illam 

Securum probitas, forma timere facit. 
Tempora ne pereant ultro data praecipis ; utque 175 

Simplicis utamur commoditate viri : 

it hotpe$ Tri^anus rii tiH cura. Vix represd risum: quem d$M eenor eeSir- 
eere, nihil potui iUi dicere prater Erit, lUe quidem expandit carboMa Cre- 
ien ventii propUiis. Sed tu ne credas ideo omnia esae conee$»a» Maritn» 
men» ita hine abeet, ut abeene me $ervet, An ipiorae manus longa» e»»e 
Regihu»? Fama quoque gravi» est: nam quo certiu» eelebramur ore vetfro, 
iUe metuit justiu», Uloria, qua prodest, ut nunc e»t, eadem mihi est detri- 
mento. Et aptiu» e»»et fijfeUieu famam, Nec, quia proeul ett maritas, mxteri» 
me kie tecum deeertam : iUe confiiu» e»t moribu» et viieB mem. Timei de forma, 
vitiB credH : et Integrita» pr«sut iUum tutum, pukhritudo cogit metuere, Suade», 
ne opportunita» »ponie ejoUbita dUabaiur; ei ut uiamur faciUiate creduU mariii* 



e»i.^ieO Unns F. «tn^.— 164 P. et On. 1. non adeo.—ies Gn. 1. cum al. aai- 
feusdam fortiu»iUe.—lW Be.. Quodjuvai.— -170 8mpixi»dedi»»efuii.--l7l Scr. 

161 Vix tenui] Qnia ovem lapo tudinis landa. 

concredere Menelaum sciebat. Damno] Quia per eandem ex pnl- 

162 Eriil Cnne, sctl. domns, et chritttdine landem et gloriam minus 
res, et Troicns bospes. latere et peccare licet. Nihii ennn 

163 Creien} Id est, Ut in Creten ad rem dixisse videntnr Commenta* 
iret. tores. 

167 E$i oneri] Me retinet, ne om- 170 Verba dedi»»e] Ut nesciret Ama 
nia, qnsB Inbens peccarem, aadeam. tantopere viris placere Ueleoam. 

168 lUe] Menelans ; adeoqne ma- 171 Abeti] Menelans, snpple. 

' litus qnilibet. 173 De faeie] Quia pnlcbra snm, 

169 Jucai] Onia milii amorem tnum ne qnis mihi insldietnry metnit. 
conciliavit. Viiai] Qoam antea pndice egt. 

Uimmeed] Maximay ex pnlcliri- Quanqaan, ratiocioatio hiftc Ca»ia 



Digitized by 



Google 



HEROIDBS. SPI8T. XYII. 299 

Et libet^ et tiiueo ; nec adhuc «xacta yolimtas 

Est satis ; in dabio pectora noatra labant. 
Et vir abest nobis ; et tn sine conjage dormis ; 

Inque vicem tua me, te mea forma, capit : 180 

Et longse noctes ; et jam sermone coimas ; 

Et tu (me miseram !) blandus ; et una domas. 
Et peream, si non invitant omiiia cnlpam : 

Nescio quo tardor, sed tamen ipsa, meta. 
Quam male persuades, utinam bene cogere possis ! 185 

Vi mea rusticitas excntienda fuit. 
Utilis interdum est ipsis injuria passis. 

Sic certe felix esse coacta velim. 



El eupiOf H metuo ; nee fMthmiaa ett adkuc aati» exphMia : eerin neetra m meerto 
JUutuaU. Ei mmriiua nobie eei abeene; ei tu cubae eine uiore ; et tua epeciee 
vieieeim me mooetf ei mea te ; et nodee prolixa- ; etjam verbie coi^netifidmue ; 
ei tu (me i^feHcem!) comie; ei una domue, Et inteream^ ei omnia non peiUeiunt 
ad crimen, Sed tamen ipea detineor, neecio quo iimore, Utinam queae bene co- 
gere, quod male pereuadee: mea moroeitae per vim fuii profliganda. Nomnmquam 
ii^uetiiia graia eet ipeie iDJustitia qffectie, Sic profecto per tim cupiam eeee 



^^^^■^^*^-^*^'^ 



mirere : et relicta dao BersmanDi librl. — 177 Go. 3. 4. et Helm. cnm al, 
exaeia volupiae, — 193 Gr. Ut peream, Francius malebat diepeream, Gu. 2. 
cam al. imntent, — 184 Francins mallet eed iamen ueque metu.—lSS Quam 
male D. R. unus et Ball. a mann prima : ceteri Quod mak: Ar. Quod bene. 
Go. 1. 2. et 4. poeeee.-^ie^ Vi mea emend. Heins. Vnlgo iSltc mea r. e. forrt : 
P. B. et Ar. Ut mea..,fuii: Gu. 1. et 4. cum plerisque al. Ui mea..foret. 
Ga. 2. £t mea...foret : 3. Tu mea...fuU.—lSS Gu, I. et 2. coaeta forem: 

NOT^ 

fidtyErgo eriiy cantione egeat ; yixque graBus ennmeranty Videre, Colioqui> 

possit certo scire qnisqaam, qaan- Tangere, 6cc. 

tomvis fuerint castas non pancse, 182 Me mieeram'] Istod dicit, qoae 

haecne an illa talis sit. contra rattonis et padicitise leges sese 

175 Tempora'] Immo per illa amori sentit, abripi. 

indulgeamns. 186 MaU] Nonhoneste. 

Utiro'] Cum vir mens excesserit. Bene] Ut mihi honesta sit excu- 

PrtBcipie] Suades. satio. Illod vero anam plenimque 

177 Et Ubei, et] Pudica mulier. qnsBrant ; non aliud. 

Nee adkuc] Toto ut peccaret soU- 187 UtUu] Qnia et per injnriam 

Cita erat. sese excusant. Jam vero, cnm totam 

180 Inque vicem] Vicissim, tu me, propemodum Ovidii artem in hac 
ego \e. epi»tola videam, mirari eos snbit, qai 

181 £1 Umga] Rationes enamerat, politissimam ejns opus ab alio inge- 
quibus' in Paridis vota trahebatur. nio ortum esse putent* 

Coimue] Conjongimar.^Nescio qaoa^ 



Digitized by 



Google 



800 P* OVIDII NASONI6 

Dum Qovas esi, pofiiifl ccepto pugnemas amori : 

Flamma recens panra i^arsa resedit aqna. 190 

Certas in hospitibiis noD est amor : errat» ut ipsi ; 

Cumque nihil speres firmius esse, fuit. 
Hypsipyle testis, testis Minoia virgo est ; 

In non exhibitis utraque Insa toris. 
Tu quoque, dilectam multos^ infide, per annos, ,195 

Diceris (Enonen destituisse tuam. 
Nec tamen ipse negas ; et nobis omnia de te 

Quserere^ si nescis, maxima cura fuit. 
Adde qnod, ut cupias constans in amore manere^ 

Non potes: expediunt jam tua yela Pbryges. 200 

Dum loqueris mecum, dum nox sperala paratur, 

Qui ferat in patriam^ jam tibi ventus erit. 

beajta, Dum tener ni, cetiemu» pmthu adversua imceRtem amorem: JUtmma nora 
dujecta oppreasa e»t paueula aipta. Amor nom est firmms m hospitUmi : vagatar 
sic «f et ipti : et cmi» ereda» ntkil esse certins, fuit. Hypnpyle est testis^ tirgo 
Minoia est testis ; utraque eonquesta in lectis non datis, Tu quoque, per/fde^ per^ 
hiberis deseruisse tuam CEnonen amatam per muUos annos, Nee tamen ipse diffi- 
teris ; et, «i ignoras, maxima eurafuit noliis omnia de te pereontari. Adjiee quod, 
quamvis desideres esseflrmus m amore, non potes: PKrygesjam adomant tua vela. 
Dum mecum sermocinaria, dum nox expeetata apparaiur,jam tibi aura veniet, quee 

4. cBn aL tpM eoactaforem, — 190 Gu. 2. sparsa reeedU: Heiiis. pntsXresidU, 
—193 Ou. a. speret. P. et 6q. a. fuU: vulgo ^^.—194 Gu. 4. cnm al. 
uiraque jukcta: excerpta ScaL et oaatnor Heina. utruque pacta: nonmilli 
utraque victa, iit Go. 2. et Helm. Alii, in his P. Ar. Gn. 1. et S. jiufa'— 196 
Go. 2. 4. et Helm. cum al. deseruisse tuam : Go. S. praposuisse, — 197 Gu. 
2. Hocnon ipse,— 198 Plurima ppo maxima Francius.->200 Gu. 4. cum al. 

NOT^ 

199 Potius] Ecce muliebrera mobi- rigit Clariss. Heinsins. Vnlgati codi- 

litatem ; qua etiam ad intommandoa ces habent /Kncte; alii paetUf mcta, 

viroi ntUDtur. Juxta, fueta, puctajusta, 

19t Errai] Amor hospitum erro et Tsris'] Per torom fidem conjngalem 

WfiA est, ut ipsi hospites, quibus cer- intellige. 
ta non est sedes. Gall. Leur amour est 290 Expedkmi] Qni disccdant, sci- 



Kcet, teqtte secnm revehant. 

19» Fuii] Argttte ; ot iBteUigatar 201 Paraiur'] Pro parabUur: sed 

nnUnm esse amorem. Alit tamen co- major est vis, et melios res ipsa per 

dkes hnbentfugU, tempos praesens declaratur. 

19t Bypaipfle] A Jasone rellcta. 202 Ventus] Qno seeondo, hortan- 

Jlfiiioia] Arindna, Minois lllia* libns tnis, proficiaceris^ m^qnc*, tam- 

194 Lam} Questa hic pro faso cor- etsi boHcs, destifMre cogeris. 



Digitized by 



Google 



HB»Oli>E6. BPf8T« XVII. Sn 

Cursibus in mediis novitatis plena relinques 

Gaudia : cum ventis noster abibit amor. 
An sequar, ut suades; laudataque Pergama yisam ; 205 

Pronurus et magni Laomedontis ero ? 
Non ita contemno volucris praeconia Fam», 

XJt probris terras impleat illa meis. 
Quid de me Sparte poterit» quid Achaia tota, 

Quid gentes Asise, quid tua Troja loqui t 210 

Qmd Priamus de me, Priami quid sentiet uxor ; 

Totque tui fratres, Dardanidesque nurus ? 
Tu quoque, qui poteris tibi me sperare fidelem» 

Et non exemplis anxius esse tais? 
Quicumque Iliacos intraverit advena portas, 215 

Is tibi soliciti cansa timoris erit. 

te vehat in patriam. DeitiiiuM deUeias plefiasJueundiMiM in mediii progreeHbus : 
noeter tanor excedet cnm venJtie» An me tibi dedam comitem^ nt pellicis ; et petam 
Pergama cdebraia ; et ero pronurus magni Laomedontis? Non ita spemo laudes 
eeteris/ama, ui itta adimpleat orhem hmo dedecore, Quid Sparte poierit dieere de 
me^ fM iota Aehaia, ^uid popuH Asub^ quid iua Tnoa 7 Quid cogitatnt PrimnMS 
de «K, gitd caiijux Priami ; et toi iui/nltreSj et mKmts Trfoana 1 Tuiguoque^ iguo^ 
wssdo poieris sperare me iiHjfideks% et nm esse soUcUus iuis exemplis 7 Quicumqui 
peregrimts subierii porius ItiaeoSy is erit tiki causa meius anxii, Quoiie» ipse in* 



^ii»*»^»»^»^^^^' 



expedieni, Helm. sua refa.— S02 Ga. 2. venius adedt,—2Q4 Cum veUs Francivi 
conj.-'20S Gu. 1. reUnquis. — 208 Gii. 2. Ut terram opprobriis. Be. illa meas, — 
310 Gn. 2. 3. et 4. cnm al. gemtes akes, NonnnlU totkque Troja.^211 Sex 
Heins. seniiai. Me.* et exc. D. censeat. — 212 Vnlg. Dardanueque.—21Z Gu. 
•miie» et Helm. cum edd. qnibnsdam fore me. — 214 Et noXy et emendatum 
mox P. Nunc exempUs anxius esse velisy Be. et esse meis Leid. — ^215 K. a mana 

NOT^ 

203 Ciurft^] Amoris volnptatibuB. 208 Ut probris] Id est, Ut ea ad* 

Metaphora ab aurigis. mittam, quiba» me jnre possit fama 

Novitatis] Adeoque maxima et ja- ptobris onerare, et inftimem probare. 

condiMima ; qnia non bene cognita, 211 Sentiet] Seniiai sex libri : anns 

▼ixqne delibata. babet censeai, 

206 Sequair] Te, scil. Ad ea incom- 214 Anxiui] Quis vero sibi fidelem 

moda pergit, quap. sequentnr, si cnm credat mnlierem, quam ipse perfi-' 

Paride aufugere malit. diam docet? 

Laudataqae] A te, scil. Tuis] Qni me a Menelao marito 

107 Yolucris] Cnjus alse pemices ; non dubitas abstrahere. 

nti qnidem eam iinxemnt Poetn ; 216 Causa iimffris] Quia eo, quo ta 

Virgilias praesertim in illa saa magni- hnc appulisti, animoy eodem xUum 

Sca Fa&K descriptione. advonire credes. 



Digitized by 



Google 



P. OVIDIl NA80KIB 



Ipse miid qQOtieB intas» AdnHdra, dicerl 

Oblitas BOfltro crimea ineflse tniim. 
DeHcti fies idem reprehensor et auctor. 

Terra, precor^ yultus obruat aute meos. 220 

At fruar Iliacis opibus cnltuque beato ; 

Donaque promissis uberiora feram. 
Purpura nempe mihi pretiosaque texta dabuntur ; 

Congestoque auri pondere dives ero. 
Da veniam fassae ; non sunt tua munera tanti : 225 

Nescio quo tcllus me tenet ista modo. 
Quis mihi^ si laedar^ Phrygiis succurrat in oris? 

Unde petam frairis^ unde parentis opem ? 
Omnia Medeaa fallax promisit lason: 

Pulsa est ^sonia num minus illa domo ? 290 

Non erat ^etes, ad quem despecta rediret ; 

Non Ipsea parens^ Chalciopeque soror : 

fmm$y mki dicety AduUera^ immemcr flagUium tuum etae in uMtro, IdemJUs 
eeuear ei mieier peecati. Telbu, ero, prttu drfodiat faciem meam» At gaudelfo 
dimlik lUaeiiy et omaiu tpUudido ; et conaequar munera nu^ora potHcitig, JVmu- 
rum exkUfebmtur mibi purpura, et eplendida vestimenta ; et ero opuUnia pondere 
cmmMo auri, Ignooce confitenti; tua doma non sunt tanti, Neecio auomodo 
iita terra me retinet. Quie ndki opemferat in terrU PhrffgiUy «t offendar 7 Unde 
arcetoamfratree, unde auxiUum pairU 7 Jaeon mendax omnia poUUitua eet Medea: 
num iUa minus eai ejeda domo Mmnaa 7 Non erat JEetes, ad quem ipreta rever* 
teretur: nen mater Ipsea, et eoror ChalcUpe. NikU taU metuo ; sed nec Medea 

pr. advena m«rot.~219 Fiee tu idem IntimelUnus Cod. Heins. volt DeUcti ut 
jias idem reprek. et auctor? Francins, JUu idem repreh. ui ai(c(0r.~223 Ou. 4. 
namauemihi, — 224 Qoatoor codd. congeeiique. — 226 P. Go. 1. et 3. altiqne 
haod paoci tenet tpea: Francins, Nescio quo terra tangor amore me<?.— 227 Vol- 
go succurret.—m Oo. 1. com al. melior. fratres: 2. frairum.—^M Num mi- 
fUwP. etOo. 1. volgo non mtnM.-— 2Sl L. depuUa rediret: Mor. d^eda* — 
SS2 P. a mano pr. Non Ipsia : al. Hypstea^ YsseUy Yexea, Impea^ Ilkea^ Gip^ 

NOT« 

218 Nostro erimen\ Te ono et eo- ti, toa monera tanti non essei ut binc 

dem crimine mecom reum eue. discedam. 

220 Antel Qoam, intellige, tu re- 226 Ista] Laconica ; solum pa- 
prehendasmeumddictum. Namillud trium; cujua dolcedine capi conctoa 
tantom metoit adoltera, otcomqoe alicobi canit Poeta. 

dissimnlet. 290 Msoniei\ Domo £8onis, qoi 

221 Atfruar^ Istod pollicitos erat foit Jasonis pater. 

I^ris. 231 Non erai] Erat qoidem ; scd 

Vfi Faesm\ Mihi ingenoe confiten- ad qnem accedere anderet ttedMi 



Digitized by 



Google 



IftROTDBS. BPIST. XVII. 908 

Tale nibil tiineo ; sed nec Medea timebat: 

FalHtar angario spes bona saepe suo. 
Omnjbns invenies, quse nunc jactantur in alto, 3S5 

NaTibus a portu lene fuisse fretum. 
¥bx quoque me terret ; quam se peperisse cruentam 

Ante diem partus est tua visa parens. 
St vatum timeo monitus : qnos igne Pelasgo 

Ilion arsuram prsemonuisse ferunt. 340 

tJtque favet Cytherea tibi, quia vicit; habetque 

Parta per arbitrium bina tropeea tnum ; 
Sic illas vereor ; qude^ si tua gloria vera est, 

Judice te causam non tenuere duae. 
Nec dubito^ quin^ te si prosequar, arma parentur : 245 

Ibit per gladios (bei mibi !) noster amor. 

meiMebat. Spti b^na tttpe dedpiiyr omine rao. Comperies mare fnme mUe a 
portu omnilme navitme ^quee mme agUaniur in aperio mari. Fax qnoquey quam 
tangvmolentam maier tiea ett pariu emUisee anie diem puerperHj mihi terrorem 
ineutit. Et metuo respanaa vaium ; qu4e aiunt pngdixiete Trt^amftagraturam igne 
Pelaego. Ki quemadmodum Cjftherea iibi eet aqua, auia euperior disceseit, ei con- 
aeeuia eei duo tropaa per judicium iuum ; eic iimeo iUaef qua dmr, «t honor iuus 
noh estfietuB^ eausa excideruniy te arbitro. Nec dubito, quin, Jt ie comiier, arma 
co^nmoveantur. Hei miki ! noster amorferetur per enses. An Hippodamia Aira- 



seOf et similia: Ga. 1. cam a1. Non erat ipse: Heina. Yolt /Jya.->235 Borm. 
CODJ. tiiveiiMf.— 236 Al. m portu: Be..e poriu: Vois. ad porium. — 238 Pat. 
Hbi visa: Ueins. conj. siM.— 240 iirsicra» Intimelianas : vnlgo arsSirum. — 
248 AL iUas timeo. In nno Cod. Heins. vieta pro vera : inde Barm. conj. 
* jfeio.— 244 Gu. 4. cum multis al. tenuere Pe<^.— 245 Gu. 1. 3. et 4. persequar. 

VOTJE 

non erat : quanqnam accessisse, imo 234 FaUitur'] Non eaeTeninnt, quae 

ipsum Ttgno pulsnm restitnisse eam bene speravimns ; contra ssepe cednnt 

scripsit ApoUodorus. maie omnia. 

232 Ipsea'] Hic maxime variant co- 235 AUo] In mari ; proenl a terris. 

dice»: imde eorruptuni locum esse 236 Jl |wrf «] Hac comparatione In- 

licet conjicere ; eo prsesertim, quod nnit, non esse statim primsB remm 

nnilnsyquod quidem sciam, ilio nomi- speciei credendnm. 

ne hanc Medes matrem appellaverlt. 241 Cytkerea] Venus. 

Reponendom itaqoe, e> Hesiodo, VieU] Per te, qni ipsi pnlchritudi- 

ApoUonio, Apollodoro, Hygtno, Idya : nis palmam detiilisti. 

que est commdnis opinio ; tametsi 242 Bina] De Jnnone et Pallade. 

aliain nonnuUi meminerunt. 243 lUas'] Junonem et Palladvm. 

283 Sed nec] Argnte profecto. £x- Si tua] Si verum est, quod ad tunm 

empionihilmetnentiBMedesysepos- gloriam dicis, te, de pulchrifodioei, 

•e destitai dicit Hcleiuu. Deammlitem^diremisae^ 



Digitized by 



Google 



90i P. OVIDII NASONIS 

An fera Centauris indicere bella coegit 

Atracis HaBmonios Hippodamia viros 1 
Ta fore tam justa lentum Menelaon in ira, . 

Et geminos fratres, Tyndarenmquc putasl 250 

Quod bene te jactes, et fortia facta Ipquaris, 

A verbis facies dissidet ista snis. 
Apta magis Veneri, quam sint tua corpora Marti. 

Bella gerant fortes : tu, Pari^ semper ama. 
Hectoray quem laudas, pro te pugnare jubeto ; 255 

Militia est operis altera digna tui. 
His ego, si saperem^ pauloqoe audacior essem, 

Uterer : utetur, si qna puella sapit. 
Aot ego, depositOy faciam fortasse» pudore; 

£t dabo conjunctas tempore victa manus. 260 

cis adegit viroa Hammnios denuniiare sara bella Centauria? Tu arbUntris Jffene" 
tnuMy et fratree gemelhSy et Ttfndareum futurum tardum in rindicta tamjustal 
QiuHt magniflee te effer», et enumeras sirenua fadnora, ifte tultus disMentit a mit 
vocibus, Tua corpora sint magia idonea Veneri^ quam Marti, Strenui sequantur 
arma; tUt Part, semper amu, Fac Bector, quem celebras, pro te certet ; attefa 
mt&tia est digna tuis laboribus, Ego^ «t saperem, et essem paulo cordaiiory uterer 
his : utetur puelUiy si qua sapit, Aut ego fortasse utar pudore profligato ; et «/t- 



^^»»^^^.»»^^ 



— 849 P. Anf^re. Deimie idem Menelaon in uUa ubi uUa pro viDdicta sn- 
nutor. — ^2al Oii. 2. 9. 4. et n correct. 1. cam plnriniiti jarfas. Qni&smfattn 
rscemuM, — 268 Suis P. Gu. 3. et al. nonnnUi : vnlgo <iaf.-^85S Valfo 91100» 
«1«^. L. iiia f»ec<ora.->254 Scr. Armageranlz R. et Mor. BeOa gereaA olu: 
Ott. t, ffrrae.— 25« Vulgo ivts.— 259 6n. 3. Aut ego quod faeiam pesitQ for-* 
iasss pudore: quidani, fortasse timore,-^2G0 Quidam codd. daifo conticta$: al. 

NOTiE 

848 iliroct*] Atraoe, sen Atracia, Poilvcem. 

Thessalis urbe oriunda; nisi forte 252 Ista'] QnaB aaioren, noB bel- 

Atracia pro Thessalia generatim po- Inm^prtt se fert. 

Aita. Nam quod AntoniuB Atracis 866 Militia] Amoris, scil. EBioi- 

ttavii Hippodamiam filiam fadt Bnl- Tero < Militat omBis amans, et babet 

libi potui reperire. . sna castra Cupido.' 

Hamonios] Thessalo» : Pirithoaiiiy 857 His] Operis, sdl. 

seilicet, Theseum, Herculem, Lapi- Si^em] 8i mihi et Toluptati ffieft 

thas ; qni, ut vidimua in PbyUide, consulerem,remqnemearofacere vel- 

CeBtanros, io Hippodami» et Piri- lenK 

tboi Buptiis, mulieribos vim parantea 259 Faciam] Tuis boBia ; et, in 

partim interfeceruat, partim fuga- amoribas, tna opera utar. Sed nnns 

verBBt. et alter codex vennste babent Mpiom. 

850 Fratres] Meot; Caatoffem et 260 Cot^ndoi] Qtialea eorum so> 



Digitized by 



Google 



fi&aOIDBS. BPIST. XVII. 



806 



Qaod petis, ut fartim prsesentes plura loqnamur ; 

Scimus quid captes, coUoquiumque voces. 
Sed iiimium properas ; et adhuc tua messis in herba est : 

Hffic mora sit votb forsau amica tuo. 
Hactenus : arcanum furtiyaB conscia mentis 205 

Litera, jam lasso poUice, sistat opus. 
Cetera per soc|as Ciymenen iGthran)que loquamur, 

Qose mihi sunt comites consiUumque duae. 

^ihiimIp mtperata pmigim mamu connexta. Quod poatuUi», ut tn eomKptctu c2am 
flwra fabuknuar; novimu»t fiitd quttras, et foocUee coUoquium. Sed ninitaim/n- 
iime, et tua meeai» ett adhuc m herba, Foreitan hac dilatio nt grata tuo deai» 
dtrio* HaetenuM epietola partieepe animi secreti modumfacittt operi furHvOy poUiee 
jam d^eeeo, Aperiamut reliqua per eoda» Clymenen et Xtkram^ %am duee aitnt 
mihi eemite» et coneUium. 



eetuinetae: L. Autdabo et vieta»; niide Barm. Aui dabo iBiox victae tempM 
meta uumm». — 961 Ptura prima edit. et trei scripti: ▼nlgo i«l<!.-~264 Otii 
d. 9. 4. nura Jlt, — M5 Heini. nuntia pro conecia. — ^67 Margo Ber8m../o^#- 
mir. — ^268 Or. O. et onoB Ueins. contcilium pro concilium. 



NOTJE 



font ene qui tese dednnt et lubmit- 
fiuit. 

TMipore] Aliqnando ; tandem. 

362 ScimM»'] Diffieile non fiift ; cQm 
diMrit Paris, ' Excipe me lecto, noc- 
te silente, tuo.' 

261^ In herba'] Adeoqoe tempai 
ejus remotnm. Metaphorae vero ten. 
101 apertns est. 

264 SU] Pro erit, Vides moliebre 
i^eeii&am f et quan bene Ovidio per- 



spectum faerit. 

266 Coneeia'] Cui mentls me« le- 
creta commisi. Haec omnia ez 
Amandi arte. 

ArcoMum oput"] Secreta scribendi 
officinm. 

266 ^ttat] Finiat. 

268 ContUiumque] QQibns adeo 
omnia licet tuto concredere. Scili* 
cet, ut multa alia, per internuntlof 
inelius geruntnr res iste. 



M^ei Vett.Cta». 



Oeid. 



Digitized by 



Google 



306 P. OVIDII NASONIS 

EPISTOLA XVIII. 
LEANDER HERONL 

ARGUMENTUM. 

Hellespomtiacum mare septem tantum atadiis Enropam ab Asia dividit. 
Sestos in Europa, Herns patria, et Abydos in Asia, ex qna fuit Leander, 
adversae nrbes snnt. Cnm autem Leander Abydenus Sestiam pnellam 
Hero misere deperiret, pcr Hellespontum noctn ad eam natare consneve- 
rat. Sedmaris tempestate interclusns, jam prfeteritis septem diebQS,ad 
amicam Hero, per audacem nantam ea tempestate Seston navigantem, 
hauc epistolam misit: inqna primum amoi^m suum firmum et stabilem 
esse ostcndit : deinde queritur, qnod natandi facultas ob ferventissimnm 
maris sestum ei sit ablata : demum vero poUicetur se brevi vcntnrum: et 
quamvis mare non fnerit tranqnillum, se tamen pericnlis potius vitam suam 
commissnrum, quam illius jucundissimo conspectu atque coUoquio car>- 
turum. 

MiTTiT Abydenus^ qnam mallet ferre, salutem, 
Si cadat ira maris, Sesta puella, tibi. 

PueUa Sestaf Abydenns mUtit tibi salutem, quam frteoptaret ferre, si tinpcliu 



2 Ira Ald. 2. et a1. editt. item On. omnes : vul^o unda, Pro primis duo- 
bus versibus excerpta D. exhibebaut hosce: Quamcuperem aoUtas, Hero^ tibi 
ferre per unda$y Aceipe Leandrij dum venit ipscy manum: Me. alter et lios et 
illos agnoscit. Pro Sesta Heins. vnlt Sestif ut in Epist. xv. 100. Le^i. In 
D. exc prasterea subjicitur alterum distichon : Aptior iUa quidem placido dat 

' NOT^ 

1 Abydenus] Leandcr, ex Abydo aliud hiijusce formationis nomen haud 
urbe. facile invenias. Statio, Hero Settiaa 

Mallefl Malit melius ad verbnm dicitnr; quam Sestiam etiam analo- 

seqnens cadat responderet. gice dixeris. Ceterum in Puteano 

2 Si cadat] Si fluctus maris^ seu codice, manu recentiore legebator 
tempestas sedata fuerit. hoc distichon; cujus ioro excerpta 

Seata] Mallet Clar. Heinsius, Setti, Donsae, ' Quaro cuperem soiitus, He« 
•icut alibi Lesbif si per antiquos libros ro, tibi ferre per nndas, Accipe Lean- 
ioeret, Non immerito certe ; nam dri, dnm venit ipse, manum.' 



Digitized by 



Google 



HBROIDE&S. EPI8T. XVIIK 807 

Si mihi Di faciles^ et sunt in amore secimdi ; 

Invitis oculis bsec mea verba legcs. 
Sed non silnt faciles : nam cur mea vota morentmv 5 

Currere mc nota nec patiaotur aqua? 
Ipsa vides coelum pice nigrius ; et freta ventis 

Turbida, perque cavas \\k obeunda rates. 
Unns^ et hic audax, a qao tibi litera.nQstra. 

Redditur, e portu navita movit iter. 10 

Ascensurus eram ; nisi quod, cum vincula pror«D 

Solverety in speculis omnis Abydos erat. 
Non poteram celare meos, velut ante, parentes ; 

Quemque tegi volumus, non latuisset^ amor. 
Protinus hsec scribens, Felix, i, litera^ dixi; 15 

Jam tibi formosam porriget illa manum. 

moru remUteret. Si Dli eint mihi benif^nij et prepUii in amore^ legee hae 
tnea verba ocniU rehietatUibue. Sed non eunt benigni : nam cur dittiineani mea 
vota, nee ehumt me natare aqua aesueta 7 Ipsa cemie coelum obscurius pice, et 
fnaria twrbata ventiB, et vix tangenda natibus. Unus nauta, et hie audax^ a quo 
epistola noatra tibi exhibetuTy iUrit e portu. Ingressurua eram ; niti quod, cum 
reveileret funes prora^ tota Abydas erat in speculia. Non poieram dissimuiare metf 
pareniibtts amoreniy ut aniea ; et quem voiumus eelarif non oeeuUatus esset. Staiim 
heec scribensy Profidaeere, dixi, beata epistoia: iUajam tibi prabebit pukkram ma- 



verbera ponto • Est tamen et sensus apta ministra mei, — S Libri quinqne Sint 
mihi'; tnm alii multi et sint in am.: qnidam vel sinty ant, velsunt, vel, ut sunt, 
Vel, gttiran^: Barb. Sic tiuhi Di f. — 1 Or. et dno al. mea scrifia.—5 Vulgo 
morantur. Scr. mea vela morentur. — 6 Mor. mota aqua. nnns R. Patiantur: 
Pet. Nec patiantwr. Gn. 3. et Uelm. nec patiuntur : vulgo Non poHaialiir. — 
7 Be. Nonne vides. — 8 Vulgo rir adeunda, qnomodo Gn. 8. et 4. qttinque 
scripti abeunda. — 10 Gu. 2. Traditur, a portu. Vulgo fecit iter: alter Me. 
aokit iter.—ll Vulg. dum vineula. — 17 Dominee libri Mor. et Me, Vulgo etiam. 

NOT^ 

. 3 FacHaa'] Exorabiles et propitii. turbatis nigricat mare. 

' Seoundi] Faventes. 12 /n apeculis] In locis editioribns, 

4 Invitis] IttLUty quod opto, malue- nnde discedentem. navem prospice- 

ris roe, qnam epistolam videre. rent. 

C Currere] Natare. Abydoa] Pro, Abydenis. 

• Noia] Assueta. 18 Non poteram] Navem, ioquit, 

7 Ipsa vides] Vide vero, qnam apte non ascendi ; quia, ascendendo, amo- 

Poeta omnia comiectity et facile ad rem nostrumy ut antea, non.potenm 

aingola descendit. celare meos parentes. 

Nigrina] Scilicet aqois tempestate 10 lUa] Hero, amiea mea. 



Digitized by 



Google 



306 P. OYIDll NAgONIS 

Forsitan admotis domin» tangere labellis; 

Rumpere dum niveo yincula dente volet 
Talibns exiguo dictis mihi murmare Yerbis, 

Cetera cum charta dextra locuta mea est. 20 

At quanto mallem, qnam scriberet, illa nataret, 

Meque per assuetas sedula ferret aquas ! 
Aptior illa quidem placido dare Yerbera ponto : 

Est tamen et sensus apta ministra mei. 
Septima nox agitur, spatium mihi lopgius anno» SC^ 

Solicitum raucis ut mare ferYet aquis. 
His ego si Yidi mulcentem pectora somnum 

Noctibus, insani sit mora longa freti. 
Rupe sedens aliqua specto tua littora tristis ; 

Et quo non possum corpore, mente feror» . ,96 

Lumina quin etiam summa Tigilantia turre^ 

Aut Yidety aut acies nostra Yidere putat 

ninii: forie etmm Umgem \Mi$ MmHu, dimi empiei eotcere limm ditUe emididak 
TeWme terbU a me jtriiatie parvo mnrw i i rc, fiiaiiiw mm preiwiit relUpia eum ckarteL 
Ak tpuado maUem^ iUa maria agitaret^ quam pmgerety et dUigene me pmiaret per 
aquae eolitae ! iUa qmdem magie idemaa ett peraUere mare tramqeiUmM, ^et 
tataea etiam idonea mimetra ammi meu Nox eeptima currit^ tenlpae miki pra^» 
Uxiae amto^ poetqmam mare iwrlndum teetuat aquie eonantilmM, Si ego eomno deU^ 
flnivt/vi Au na€&bae^ iemga nwra mmreeeevum aetnet, Meeetueineieteneeamo ali'-' 
quo proepieio tua Utiora: et vehar animoy quo non poeeum corpore. Quin etimm 
ocuU meetri cemmmt, amt arbiiramtmr cemere^/acee acceneoM in/aeiigio turrie^ Ami^ 



^^»»»»i»»^^»^»#^^ 



— 18 Oo. 4. iD marg. dente ponii.— 21 Al. Ak f lumio.— 96 Anuid. Gv. 4. et 
1. a glow. qm mutre, Ga. 2. S. item Helm. cam al. qued mmre»,^2T Fraocina 

NOT^ 

18 Niveo] NiTii iostar albo. 27 HW] Septem» scil. noctiboi. 

Ktiiaila] liDam, qao constringe* FidtaMNiiiiM] Dormivi* 

bantnr tabell». 98 Ineami] £atnantii, et farentia. 

JM Cmih ckarta'] Id est, Scripsi. Sit mara] lu nt to Tidere non pos- 

9lAt]AmAk. slm. 

lUa] Manos mea. 91 JLiimiiM] Facem intellif it, qoam 

99 Dare verhera] Natare. in samma tnrri Hero accendebat« nt 

Stf Septimia mx^ spattMn] Appositio. ad cjas locem Leander natatna 4iri- 

96 SoUMem] Comnlotnm. geret. 

Jimidf] Frementibns. FvtlaalM] Aoeemw. 

Vt] Aqootempore. OptiBe. 99 Atm\ Ocnlonni» icU. •dea; 

F€rMt} JEMat ocnli* 



Digitized by 



Google 



HBROIDB8. BPI&T. J^Vill. 809 

Ter mihi deposita est in sicca restis aie&a ; 

Ter grave tentavi carpere nadus iter. 
Obstitit inceptis tumidum javenilibus sequor ; 9fi 

Mersit et adversis ora natantis aquis. 
At tu de rapidis^ immansuetissiiiie, ventis^ 

Quid mecum certa pr»Iia mente gerisl 
In me, si nescis, Borea, non sdqnon, 8»vis: 

Quid faceres^ esset ni tibi notus amor? 40 

Tam gelidus cum sis, non te tamen, improbe, qaondam 

Ignibus Actffiis incaluisse negas. 
Gaudia rapturo si qnis tibi claudere vellet 

Aerios aditus^ quo paterere modo ? 
Parce^ precor ; facilemque move moderatias auram : 45 

Imperet Hippotades sic tibi triste nihiL 

Hi8 ter mihi demMtni est in arida «reiM. Ter wtdu» etmatM» §m ingredi nmMm 
eJMi. Mare utJlatnM eokibuit aaaa jmeniUa : et olfrait vuUue nataiUi» undit op^ 
paniit, At <«, immitimme de ventie fwrentHnUy ^mobrem movee certamina meeum 
aaimo obfirmato ? Furi» m me^ Aqiuto, ai ignora»y non advenoi etquora, Qmd 
ofere»^ ni»i amer e»»et tihi eogniiu»? Cum »i» tamfrigidu»^protereef non tamen 
dijflteri» tejlagraese olim ignibu» Aetegi». Si qui» euperet denegaft acceeea» eierio» 
Ubiearpturo^Mdia ; qmemod^ferre»! Ignoeee^ queeeo, et age leniu» auram ^- 
eidam. Sic Hippotadet nihU te jubeai, quod grave sit. Fruetraprecor, et tp»9 



^»»«»«^#»»»»^«#»»<»«» 



malelNit ten^tora pro pectora. — 3S Barb. nfida arena.-^ZS Oa. 8. timdiim 
jmaenalibu», — 30 Heins. pntat nec in eequora; quomodo qninque icripti. — 
41 P. quod ju, num t<?.— 42 Helm. nege». — 43 Gr. Gaudia laturo. Vett. edd. 
rumpere veUet.--4A F. Aerio» portu»,—4S Volgo mod€rafi<ttif .— 47 R. et doo ol. 

SOTm 

ti JuvemUbu»] Ineptom profecto 43 Aetai»'] Atbeoiensibos, Oritbyi» 

ct joTenUe fuit ioceptum: attamen Erechtbei filic; qoam amasae Bo- 

hudax inteUige. rean snpra vidlmiis. 

36 Ora naioMti»] Mea. 43 GmMtta] £x amore, tdl. 

87 Inunamueti»»ime] Boream com- Ciaudere] Ut ne ad «micam ire, 

peHana, conTenientiMimo' nomine ap- posses. 

pellat: est enim vehementissUnos.. 45 FacUem'] Mobilem; leTem. 

tS Certa] Obstinata. Jam per sep- 46 Hippotade»} JEolu» ventonnn 

tem dies et noctes maria torbabat, Dens, Hippotse, ex Egesta, Segeslai 

46 Quidfaaere»'} Qoasi dicat, Molto aot Acesta ejus filia, nepos. 

ttagis saevires. Sic] Adjnrantis: Ita nibil tibi im* 

41 Ciwi] Pnteaneos babetfiiMl; peret ^los, qood displiceaty ui jam 

delnde mBn pro nsfi; ot bsBC per in« moderatias auram moveris. 
terrogationem legantur. 



Digitized by 



Google 



aiO P. OVIDll NA80NIS 

Van^ pcto, precibusque meis obmurmurat ipse ; 

Quasque quatit, nulla parte coercet aquas. 
Nunc daret audaces utinam mihi Daedalus alas 1 

Icarium quamvis bic prope littus adest. SO 

Quicquid erit, patiar ; liceat.modo corpus in auras 

Tollere, quod dubia sa^pe pepcndit aqua. 
Interea^ dum cuncta negant ventique fretumque, 

Mente agito furti teropora prima mei. 
Nox erat incipieus (namque est meminisse Yoluptas) 55 

X^um foribus patriis egrediebar amans. 
]^ec mora, deposito pariter cum veste timore, ; 

Jactabam liquido brachia lenta mari. 
Luna fere tremulum praebebat lumen eunti, . ^ 

Ut comes in nostras officiosa vias. "GO 

obatrqiit meiM petiti<mibu$ : et nuUo modo mulcet aqua», quoi commoret. Ulinam 
DtedaluM nune mihi exhiberit dloB ^emerariael quanquam littua learium hicprope 
e$t, Quicquid erit, feram : detur modo efferre in aerem corpus ; quod aapeftuctum» 
vit ajqua incerta, Interea, dum renti et mare recusant omnia, animo retolco primm 
tempdta mei furti. Nox erat in^ruenSf (namque roluptati est recordari^ cum 
aman» diecedebam domo patema. Nec mora ; metu pariter cum amictu ablato^ agC' 
bam mobUia hrachia per marefluidum / - Luna^ tanquam eomen obsequioaa, prope- 
tftodum lumen mobile exhibebat in nostrum iter natanti. Ego hanc venerauM, fie- 



Vana precer. — 50 Qnatnor Heins. Atiic prope: Cod. Bcrsm. hoc prope littus ad' 
est: Qn. 3. hincprope L abest.— 51 R. et Be. in auram. — 53 Voss. Vota negant. 
— 54 Hclm. temp, parva. — 56 Heiiis. conj. Laribus patr.— 57 Bas. vesie pudore. 
Scr. posito cum menle pudore,— 59 Al. Luna mihi.^eo Bail. tn vastas, — 

NOTiE . • 

47 Vana] Non vana quidem, sed, in obtinnit. Qnod vcro istod Leander 
vannm, frustra. meminit, perinde est ac si dixisset, 

Obmurmurai] Contra mnrmnrat. Quamvis pericnloBissinium e««e aera 

48 Quatit] Concitat ; turbat ; com- tentare, rae admoneat propinqunm 
™ovct.* littus Icarinm. 

Coercet] Mulcet; placat 62 I>M«a] Culquc adeo non satis 

49 Audaces] Non alae, sed homo tuto vitam Le ander crediderat. 
audax est, qui pennis sibi non datis 53 Cuncta] Vossianus habet tota. 
«titnr. , 64 Agito] Id est, Animo omniay 

Dadalus] Qui sibi et Icaro filio quae primo nostro congressa acta 

fabricatis alis, Minois iram «ffugit. snnt, recolo. 

60 Icarium] Dictum est ab Icaro, 68 Lenta] Mollia; natatu flexibilia; 

qui contra patris jnssa, cum altius qnspque renioruni niodo lentari et 

volasset, cera, qna pennae contine- flecti possent. 
bantnr, liqueAicta in maris JEgati par- 69 TWmii/iiiii] Propter aqnae mo* 

tem iUam decidit, quse ab ipso nomen tnm. 



Digitized by 



Google 



HKROIDBS. EPIST. XYIII. 811 

Hanc ego suspiciens, Faveas, Dea cajidida^ dixi ; ; ;; 

Et subeant animo Latmia saxa tuo. 
Non sinat £ndym)Qn te pectorisesse severi : 

Flecte, precor, vultas ad mea furta tuos. 
Tu, Dea, mortalem coelo delapsa petebas : 65 

Vera loqui liceat; quam sequor, ipsa Dea est. 
Neu referam mores coelesti pectore dignos-; l 

Forma nisi in veras non cadit illa Deas. 
A Veneris facie non est prior uUa, tuaque : 

Neve meis credas vocibus, ipsa vides. 70 

Quanto, ciim fulges radiis ai^entea puris, 

Concedunt flammis sidera cuacta tuis; 
Tanto formosis formosior omnibus illa est ; 

Si dubitas, caecum, Cynthia, lumen habes. 

nigna m, dixi, Dea 9pUndida ; et rupes Latmia obvertentur menti tva, ^^^' 
mion non patiaiur te esse cordis duri, Converte^ quasoy fadem tuani ad meafurta. 
Ttt, Dea, deveda ealo quareba» morlalenu Fa» ait vera dicere ; quam peto, tpM 
ett Dea> Neve commemorem moree dignoa pectore eetlesti ; iUa pulehritudo mon 
datur, nisi verie Deabua, Post vultus Veneris, et tuos, nuUi sunt splendidiores. 
Neve fidem adhibeas meis verbis, ipsa eemis, Quanto omnes ignes calestes vmcim- 
turtuis iisnibus, cum candida splendes radiis nitidis ; ianto iOa est pulchrior omntbua 
puUhris. Si dubitaSf Cynthiay habes aciem obtusam. Ego hacfatus, vel certe non 

61 Al. o cflfidMfa.— 63 L. et tre« al. animos fuM.— 63 Sinat diio scrip- 
ti, et prima cd. vulgo nwU: unus Pat. cadat—6A Be. ad mea vota.— 
68 Unus Pat. nm eadat,— 70 Vulgo ipsa »id«.— 71 Quanio Jun. et Ou. 4. volgo 

NOTiE 

61 Suspieiens] Hanc Lunam vene- dixit: quia nimirum ejus lomine opus 
rans. habebat. 

62 SiUteant] Ut inde, quid sit amor, 65 Tu, Dea'] Rationcm addit, cnr 
recordans, mibi amanti faveas. «ibi favere Lona dcbeat, argumento 

Latmia] Montis Latmi, in Caria, a roinori desomto. 

nbi cum Endymione Luna concu- 66 Dea] Cuju» pnlchritudo, alia- 

buisie dicitor. qoe cum Dearum pulchritudine com- 

6a Non sinat] Qoasi dicat, Qnem- parari posBint. 

admodora votis tois et amori faven- 69 Prior] Polchritudine, scil. 

tem cupis babere Endymionem; ita • 72 Flammis] Lnroini. 

tu aliorum, meo pr^sertim, amori in- 74 Cacum lumen habes] Caecutis ; 

dulgeas. cxca es. 

64 VuUtts] Diceret ad aliura ^l^c/e Cynthia] Dianaj a Cynthio Dell 

cor; sed ad Lonam argute, (verbi monte* 
flect£ sensu nonnihil diverso) vuUus, 



Digitized by 



Google 



319 T. OVIDII NA80NIS 

Heec ego^ vel certc non lus diversa, locotns 7tk 

Per mihi cedentes nocte ferebar aquas. 
Unda repercussse radiabat imagine Lunse, 

Et nitor in tacita nocte diumns erat : 
Nallaque vox nostras, nullum veniebat, ad aures^ 

Prseter dimotae corpore, murmur, aquae. 80 

HalcyOnes solaa, memores Ceycis amati, 

Nescio quid vis» sunt mihi dulce queri. 
Jamque fatigatis humero sub uttoque lacertis» 

Fortiter in summas erigor altus aquas. 
Ut.procul aspexi lumen, Meus ignis in illo est ; 8ft 

IUa meum, dixi^ littora numen habent. 
Et subito lassis vires rediere lacertis ; 

Visaque, quam fuerat^ molUor unda mihi. 

hi» aUenat vehebar node per aqua» mihi iratmtum ftrahentee. Aqua /aigebat tp^ 
eie hnuB reperauea, et eplendor diumus erat tn nocte mlente : et nuttna «mi», nuUm 
etrepitue iUabebatur in auree noatras, niei aqua coTpore impulw, Solm HaleifoneA, 
«on, obUta Ceycis dilectif sunt mihi visa queri neaeio quid suave. Etjam bmchiia 
defetsis sub utroque kumerOf sublimis strenue efferor m supremas aquas, Ut Umgs 
ffidi lumeuy Meus ignis est tn tl/o, dixi, Ula lUtora tenent kanen meum. Et statim 
vires recwrrerunt in brachia defessa: et aqua mihi visafaciUor quam fueralt^ 



Q^antum. Be. Qwmto tu fulg, — 76 Qoia sequenti disticbo itenini noete 
•equitur, Francliis legebat eedentes sponte, Qt oppooaDtur adrerJtf 09«», 
y. 36. et tndtis, 144.— 70 Ita UDiift R. Vulgo NulUtque vox usquam nos» 
tras oeniebat: P. et mnlti alii NuUaque vox usquam^ (Ga. 2. «N^irain) nuUum 
ven, — 82 Fraociiu, triste queri,—S^ Duo libri fortior tn. — 86 Gu. oinnes com 
al. fKtn^n habent^Sl Dno libri Ut subito : Mor. Tum subUo, Gn. 1. et 2. subHo 

NOM 

76 Cedentes] Aqua, niininim, solidis one, Ceycis nxore, io eam avjem mu* 
corporibus non negat transitum. tata, sic dict»; qus, dum nidificant, 

77 Repercussai] ReJUchie, Lumen tranqnlllum nquor dicunt habere. 
dicitnr repercnti, cum ab aliquacor- Sed de tota bac fabula TidebimiM 
poris soliditate remlttitur. postea in Metamorpbosl. 

78 TaeUa'] Cnjns nec silentium, 82 Dulce'] 16 est, Voce, atnt Inga- 
nec per Lunam irradiatio, ventis ant bri, dulci tamen et snavi. 

strepitu aquantm turliabatnr. Sed 83 Humero] Ibi vero et in hnme* 

yide mihi quaeso, quam artificiose ani- rorum bracliiornmque commissora 

mo exspatietur iloster auctor, qnani- ex natationis labore dolor priiDum 

qae bene jucnndissimis rebus narra* sentitur. 

tiooem suam omet. 65 Lumen] Ex faee, qnaB in torri 

IMiiftWi] Nox ut dies clara erat. accensa erat. 

81 Hgkyones] Atci laot, ab Haicy- Meus ignis^ Amor. 



Digitized by 



Google 



HBROtDBS. BPIftT. Xt^III, 810« 

Frfgora ne possim fj^elidi sentire profandi, 

Qai calet in cupido pectore, praestat amof. 90 

Quo magis accedOy propioraqne littora fiont, 

Qaoque minns restat ; plos libet ire mihi. 
Cam vero possum cemi quoqae ; protinas addis 

Spectatrix animos, ut yaleamque &cis. 
Nunc etiam nando domin» placuisse laboro, 96 

Atque oculis jacto bracliia nostra tuis. 
Te tua vix prohibet nutrix descendere in altum. 

Hoc quoque enim Yidi : nec mibi yerba dabas« 
Nec tamen effecit, quamvis retinebat euntem, 

Ne fieret prima pes tuus udus aqua. 100 

Excipis amplexu^ feliciaque oscula jungis ; 

Oscula (Di magni !) trans mare digna peti. 
Deque tuis demtos humeris mihi tradis amictus ; 

Et madidam siccas dsquoris imbre coraam. 
Cetera nox, et nos, et turris conscia noyit» 105 

Quodque mihi lumen per vada monstrat iter, 

Amor, qvi vigef in pedore amdo, eficit ne pomm. Umgi frigoribuM mni»/rigidu 
Quo magis apjiropiiuiuo, et UHorafiunt viciniora, et qmo mitnt» mpegetty pUu miki 
Hbet natare. Cum tero poman quoque videri ; atatim 8}>tetatrix aMge$ animoMf et 
cnuaa u ut valeam, Tune etiam conor grittum eaoe Domina natando, et monf 
lacerto» noitros tuis ocuUs, Nutrix tua vix te arcet in mare cnrrere. Vidi enim 
koc guoque ; nec mihi imponelMU. Nec tamen conseenta eat; quamvi» reprimehai^ 
cmrentemf ne pes tuu» ficret kumidu» prima aqua. Accipi» compUxuy et amneeli» 
Iftata 8uavia : tuavin (Dii magni !) digna peti tran» mare. Et porrigi» miki 
veste» detracta» humeri» tni» : et cemfrimi» cupiUo» hnmido» rere nutri». Nox^ et 
no», »t tnrri» testi», et lumen quod nnhi ostendU tiam per marim, »eit reUqnn» jNt» . 



^^0^^*^^^^^* 



laptit.— 00 P. Qna^ eta m. sec. Qmo: Barb. QiuNf. Oa. 4. in tepidopeaoreperttat. 
—05 Nnne P. Oa. 3. et duo al. Valgo TVac.— 06 L. hraekia tenta.-~9% Fran- 
cias Hoc quoque nam ridi; vel hoc etenim; ut BersmaDiii Liber, et £d. My- 
cilU.— 101 Ou. S. am^^xHm.--10a Di magni P. Sa. et Go. S. Valgo Di» mag- 
ms.~103 Eque tui» scripti.— 105 Juo. Be. et exc. D. nnitrix conteia, AUer 

NOTiE 

In ilki} Propter amicaro, «cil. nem moveo^ 

86 Lnmen] Amicam intelligit 07 AUum^ Mart. 

88 MofUor} Qutt faciliat cederet 00 Emttem] Te. 

80 Pnfttndi] Maris. 104 Imhre] Aqoa : qaomodo et 

02 Minu»] Spatiiy scil. ad ripam Virgilias locntns est. 

iitqne. 106 Imnun] Fas ; de qua jam asspc. 
06 Jacto] Com arte per oateatatlo* 



Digitized by 



Google 



314 P. OVIDII NASONIS 

Ncc magis illius numerari gaudia noctis, 

Hellespontiaci quam maris alga potest. 
Quo brcvius spatium nobis ad furta dabatur, 

Hoc magis est cautum, ne foret illud iners. 110 

Jamque, fugatura Tithoni conjuge noctem, 

Prajvius Aurorae Lucifer ortus erat. 
Oscula congerii^ius properata, sine ordinc, raptim, 

Et querimur parvas noctibus esse moras. 
Atque ita cunctatus, monitu nutricis amarp 115 

Frigida deserta littora turre peto. 
Digredimur fientes ; repetoque ego Virginis aequor, 

Respiciens dominaro, dum licet, usque meam. 
Si qua fides vero est ; veniens huc esse natator ; 

Cum redeo, videor naufragus esse mihi. 120 

Hoc quoque si credas ; ad te via prona videtur : 

A te cum redeo, clivus inertis aquae. 

magis deUcia illiun mcti» possunt numerarif quam aiga eequoriti HeUespontiaci, 
Quo tempus brerius noftis concedebatvr ad furta, eo magis est prorisum, ne illvd 
essetinutUe. Jamque^ uxore Tiihoni proftigatura noctem, Lvc\fer pracursor Au- 
rorcB lucebat, Cvmulamus raptim suavia accelerata sine ordine, ei querimur exigua 
spatia dari noctibus. Atque ita, mnratiis admonitus nutricis secera, vado ad Ut- 
tora geUda^ iun-e derelicta, Disjungimur lugentes; et ego ineo mare cirginis, re- 
spiciens indesinenier meam Dominam, dum datur, Si qua est fides rero ; mihi 
videor hue accidens esse natator ; cum revertor, vidcor csse naufragus, Hoc quo- 
que si credas ; itcr videtur decUve ad te : cwn revertor a te, videtur coUis aqua; 



Me. norunt pro «ori*.— 106 Be. per freta, — 107 On. orones Non magie, — 
108 Margo Mycilli et Bersin. maris unda.— 110 Sa. Li. et Scr. est captum, — 
115 Pal. Gn. i. et 2. ita contactus, F. monitum: Gii. 2. et 3. monitus, lidem 
cum al. quibiisdam amar<e,r-llS L. Respie, animam, — 119 Gu. 1. huc ante 
mi^<i^i>r.— 121 Duo Heius. et Gu. 2. 3. et4. si credis, — 123 Vulg. jpa(ri4ijit re- 

NOTiE 

108 Alga'] Herba cst qna>dam nnl- 114 Parvas'] Noctes breves esse. 
lius fere nsus, raaris ejectamentum. 115 Cunctatus'] Quid hoc in loco 

111 Fugatura] Id est, cuni Aurora significet vox ista, res ipsa declarat. 
DOctisurabraA discutere dfherct. Ma- De disceAsn Leandrnm adinonebat 
tutinnni teinpos circuinscribit. nutrix^ illf tuterira manebat. Gelliua 

Tithoni coi\}uge] Aurora. dixit ^ tolerare etcunctari dolores/ 

112 LMc(/Vr] Stella e!(t errans, qoam 117 Virf;inis tequor] Hfllespontoin ; 
Venerem qiioque appeilamiis, qua^ or- ab Heiie puella in illnd mare delapsa 
tuin Solis quia prscedit, Fhospliorus ita dictnm. 

•t Lncifpr; qiiia ejnsdem occasnm 121 Si credas] Forte, vix credas^ 
aequituri Hesperus nominatnr* Heinsins. 



Digitized by 



Google 



HEROIDES. EPIST. XVIIT. 315 

Invitiis repeto patriam; quis crcdere possit? 

Invitus certe nunc moror lirbe mea. 
Hei mihi ! cu^* animo juncti secernimur undis ? 125 

Unaque mens, tellus non habet una duos ? 
Vel tua me Scstos, vel te mea sumat Abydps : 

Tam tua terra mihi, quam tibi nostra placet. 
Cur e^o coufundor, quoties confunditur aequor ? 

Cur mihi causa levjs, ventus, obesse potcst ? 130 

Jam nostros curvi norunt delphines amores : 

Ignotum nec me piscibus csse rcor. 
Jam patet attritus solitarum limes aquarum ; 

Non aliter, multa quam via pressa rota. 
Quod mihi nou esset, nisi sic iterarc, querebar : 135 

At nunc per ventos hoc quoque deesse queror. 
Fluctibus immodicis Athamantidos sequora canent, 

Vixque manct portu tuta carina suo. 

immobilis. Nolens revertor in patriam : quU possit crcdere 7 Nunc cerle nolenn 
maneo tn urbe mea, Hvi mihi! qudmobrem confiexi mer.te sejungimur aquia 7 Ani- 
mus quoque tmiu iuibet duo$, vna terra non liabet ? Vel Sestos tua me cupiat^ vel 
mea Attydos te : Aua tellua tam mihi arridet, quam tibi nostra, Quamohrem effo 
perturboTj quoties mare perturbatur ? Quamobnm ventus, leris cnusay potest mihi 
nocere 7 Delpkines jtandi jam cognoscunt meos amores : et arhUror me nec incog- 
nilum esse pi.scUfUS, Jam callis aquarum consuetarum conspicitur noiatus, non 
ulUer, quam Uer tiitum frequenti rota. Dolebam antea, quod via mihi nun dare» 
tur^ nisi sic : at nunc doleo haiic quoque dencgari per rentos. Maria Athamantidos 
albicant vastis undis, et navis rix stat secura in portu suo, Arbitror hoc mare tale 



peto; et powe^— 124 Exc^rpta D. comtnoror. Be. cum moror, — 125 Gn. om- 
nes, et Helm. ciini niultis al. animis. Gu. 1. sejungimur undis, qnod verum 
putat Heusing. — 130 Leid. 7c/m mrAf. — 134 Helni. n<»ta quam. Jnn.viatrita: 
oialebat Francius ^/Safa. — 135 Mor. 1. iter ante quertbar ; 2. ilerata: Gu. 2. 

NOT^ 

Prona'] Dcclivis ; facins; minime- Obesse'] Cum ccel-um et maria tnr- 

qne adeo laboriosa. bat. 

' 122 Inertis] Concreise ; crass» ; 131 Gurri] Repando qnoqne dorso 

cbstahtis ; iuvias, et natatu difficili». iUi pincnntiir. 

124 Nunc] Cnm ad te prsesertim 132 Pisdbus] Aliis, scil. qni homi- 

nare non possnni. nes nt Pelphini non amant. 

129 Confundor] Tnrbor; qnod ad 133 Patei] Hyrcrbole. 
Amicam difficile iter fore cogno»cam. 135 5tc] Per natatum. 

130 Levis] In vocis ambiguitate 136 Hoc] Cuni per ventomm ftnro* 
Indit. ' i>em maria^nlcare neqneam. 



Digitized by 



Google 



816 P. OVIDII NASONIS 

Hoc mare» cum primum de Virgine nomina mersa, 

Qu8B tcnety est nactum, tale foisse puto. 140 

£t satis amissa locus hic infamis ab Helle est: 

Utque mihi parcat, crimine nomen habet. 
Invideo Phryxo ; quem per freta tristia tutum 

Aurea lanigero vellere vexit ovis. 
Nec tamen officium pecoris navisve requiro ; 145 

Dummodoy quas findam corpore, dentur aquae. 
Arte egeo nulla ; fiat modo copia nandi, 

Idem, navigium^ navita» vector, ero. 
Nec sequar aut HeliceiH aut^ qua Tyros utitur, Arcton : 

Publica non curat sidera noster amor. 150 

fuiiHf cum prhnum invenit NomiMy qu€e habet depudla obruta. Et kie loats iH 
Mti$ ii{famatU8 ab HeUe perdita ; et quamms miki igUMcatf habet nameu culpa» 
Mmulor Pkryxo; qaem iecurum ariee aureue veUere Umifero portavit per maria 
iuctuoea, Nec tamen expetoeervitiumpecorit seu name; dummodo aqua prmbeaMtur'^ 
qua$ euicem corpore. NuUa arte opus kabeo ; mado prabeatur toeuM natandi ; idem 
ero luivtf, nauta^ vector, Nec oMpCciam aut HeUcen^ aut Arcton, qua TyruM utitur : 
noeter amor nan curat eidera, qua eunt ommium» AUum iuitueatur Androm^dau^ $em 



iierate: qaatnor Heins. iutrate: Pat iter a te: R. Ua rare: Fr. iter ire. — 
141 Viilgo Ett aati» a. Ll^tab HeUe: unns Med. At eatia: Heioi. £t tati» 
ahl merea locue kic in^amie ab HeUe est, — 142 L. QnoB miki pateat. Qninqae ' 
H«int. et Helin. ciim prima ed. crimine nomen: vnlgo nomine erimen, 
— 144 FranciuB tergore; nt Propert. Eleg. ii. 90.— 146 UnnB A. Dwm^ 
modo quatoanda. — 147 Quatnor Heins. Pax tit nuUa marit: fiat medo, To* 
tidem Parie querar nuUa; nonnolli queror, Duo Parte moror nuUa, Pri« 
ma ed. Arce queror nuUa, On. S. et 8. cum septem Heint. Parte (Oa, 
2.Parce) egeo nuUa, Multi dehar modo: alter R. et Be. detur miki: On* 
4. dum tit nMdo.— 148 Unns R. et L. Idem mavigii, Prima ed. et cod. Be. 
rector erv.— 149 Al. tequor: et lyriis.— 161 On.4. tpect^ aiiut daramque WMf' 

NOT^ 

137 Atkamautidat eequora'] HeUes- 14S luvideo^ Qnia ille, qnantniBTit 

pontus; foit enim Athamas Helies tristia fuerint, maria tamen potoit 

pater, ipgaqiie adeo AtiiamantiB. transnatare. 

Canent] AUiescont ; ex spuma. 145 Navitve'] Tacite explicat, quid 

189 Virgine] Helle ; qaae, accepto fuerit decantatus ille aries ; nam 

a patre ariete anreo, com Plirjzo sciL cojns ille insigne fnit. 

fratre novercales insidias fogieos, in 146 Findam] Findere possim, 

iiiare,qnodtrajiciendanifait,pericoli 147 Arte] Nautica sciL Mnltnm 

iiiagnitiidlneperterriia,dectdit: qiiod hic variant codices: at qoam com 

et ab ea nomeo accepit Hellespontus. Tolgatis retinoimnS) lectionem, potior 

149 Utque] Qoamvis. est. 

Crimine nomen] Alii NOMtiM cri- 148 Vecior] Patet cx textu, per 

mm; quod QeGinveno»ta«i. vectorem enm i^teUigi oportere qui 



Digitized by 



Google 



HBR0IDB8. BPISTk kvill. 



«17 



Andromedan alias spectet» claTamye Coronam) 

Qiueqae micat gelido Parrtiasis Ursa polo. 
At mihi, qnod Perseus et cmn Jove Liber amanmi^ 

Indicinm' dubi» noo placet esse ried. 
Est aliud lamen, multo mihi certius istis ; 196 

Non erit in tenebris quo doce noster amor. 
Hoc ego dum spectem, Colchos, et in ultima Ponti, 

Qoaque yiam fecit Thessala pinus, eam : 

huidtm Ccnnam, et unam, qua ParrhaiU fiUget oxe gelido, At mihi ntm ptaeA^ 
^uoM Peneui ft lAber eum Jove iUexerwKt, eme dmcee itinerie imeerti. Eet miki 
etHud UumeH mtdto eertiu» itii» ; fm duee mtter amor non venabitur in caiigiema. 
Medo iUud aaficiamy projiciaear Coickoe, et in remotiaeima Pontif ei qua navu 



nmn ; hi mars. eonnam, — 15S Qoatuor Heios. quam Pen, Me. alter fiiiu.— 
166 AldosalticM. Qoidain a(i«4 imjimii.— 156 F. et On. 8. JVonerat: aller 
Mor. «rral tenehru, — 157 P. Et in uHima: qoinqoe ad uUima: Gu. 8. Et ulti» 
ma: Yulgo olfue uttima.— 158 Volgo Theaeala puppit : Ga. L Th. naeie, Gu.3. 



NOT* 



▼ehttnr : qoanqnam et pro eo qni 
▼ebit idem noster Aator nsnrpavit, 
in Fastis, 

149 Se^uar] lUius intnitn et obser- 
▼attone iter meum dirigam. 

H^en'] Quod nnlla arte egere se 
dixit» explicat. Notnm est vero si- 
dcribns iter snnm aantas dirigere. 
Helicen qnod attinet, Ursa est major 
signnmy sen sidos Septemtrionale, 
quod et Septemtrio dicitur ; in qnod 
•idns Caiysto Lycaonis filia a Jove 
mntata est, postquam, Jnnonis ant 
l>ianse ini) Ursss formam induisset. 

rjFTM] Pro nautis Tyriis et Pliceni- 
cibnsy Syftm, ad Mediterraneum, in- 
colis. 

Areton'] Ursaestmiiior,sidusetiam 
Septemtrionaie, aiio nomine Cynosnra 
dictnm: quo potissimum utebantnr 
Tyrii et Phanices, propter Thaletem 
■atione Phaanicem> qui huic Arctos 
\ primns I et ab ilio alii impo- 



150 Pic^liM N0II mrai] Sed i 
tanqnam Cjnosnra dncitnr. 

151 lMiromc4ai»l Haac Cephei fi- 



iiam Perseiqne eonjngem Minervse 
beneficio, et Persei gratia, Inter 
sidera collocatam futsAe PoetSB finx* 
emnt: qnaro observasse dicUDtiilr 
nantae ^gyptii. 

Coroiiam] Sidnsex Ariadnae coron« 
in cdnm a Libero patre translata : 
qnam secntos esse Cretenses quidam 
▼olnnt. 

159 Pdrrikastt] Arcadica ; nam Ar« 
cadi« pars est Parrbasia ; obi et nrb^ 
fnit eo nomine ; inons quoque Par- 
rfaasus. 

I7rja] Major scil. qn» Callisto est 
Arcadica, Lycaonis Arcadias regis 
filia. 

168 Ptfranij] Andromedan, qnam A 
Ceto liberavit, amavit. 

Jore] Callistonem vitiavit 

lAber'] Ariadnen Bacchns nxorem 
habnit ; de cujus corona mentionem 
fecit Ovidins. 

154 Non placet] A ne solo amatam 
amicam snam itineris vult hal>ere di- 
reetricem. Atqiie haec suntet elegan- 
tissima, et ex intimo natar« siba de- 
promta. 



Digitized by 



Google 



318 P. OVIDII NASONIS . 

Et juvenem possiin superare Palaemona nando, 

Miraque quem subito reddidit herba Deum. 160 

Soepe per assiduos lani^uent mihi brachia motus^ 

Vixque per immensas fessa trahuntur aquas. 
His ego cum dixi, Pretium non vile laboris, 

Jam domiuas vobis coUa tenenda dabo : 
Prolinus illa valent, atque ad sua pra:iniii tendunt; 1G6 

Ut celer Eleo carcere missus equus. 
Ipse meos igitur servo, quibus uror, amores ; 

Teque, magls coelo digna puella, scquor. 
Dig:na quidem coelo, sed adhuc tellure morare ; 

Aut dic, ad Supcros et mihi qua sit iter. 170 

Hic es, et exiguum misero contingis amanti ; 

Cumque mca fiunt turbida mente freta. 

Tkessahi apmiit iter : et posaini vincere jurenem Pat<tmona natando^ et quem herba 
admrabilia protinua effecit Demn, Seepe lacerti mihi aunt debiles per agitalioneM 
continuas, et vix la%si moventvj' per raata tequora. Cum e^o iUia dixif Jam 
'cxkibcbo vobis priemium non leve laboris, toUa amplectendu Domime: illiataiim 
Jiunt raHdit atque adnituntur ad suam mercedem ; ut equus emissus curceribus 
Eleis. Ergo ego intueor amores meosy quibua ardeo ; et te aspicioj puella magia 
digna ccelo, Diffna es qnidem coeU^ scd mane adhue in terra ; aut doce^ qua via 
ait mihi eliam ad Divos. Hic es; et minimum eot\jungeria infeliei amanti : et mn- 



yinujt eo.— 161 Mihi Leid. et Helm. viilgo mea, — 165 On. 2. cnm exc. D. et 
Uall. ad sua gaudia, Sa. munera. — 166 Bersmanni Editio, Ut celeri Etao. — 
l(i8 Hcin». conj. Teque mari, ccelo digna pucUa, sequor. — 160 Al. monim, mo' 
rtri, tnorari. — 170 Vnlgo lunc mihi: exc. D. Aut hinc ad superos dic mihi, — 
171 Al. Hincest quod raro misero; quomodo Gu. 2. et 4. et nelm. P. Hic est 

NOTiE 

157 Hoc ego] Argonantanim tanj^it pitavit, Densque factns est. 
expeditionem ; cui parem, dnce ami- 166 EUo'] In Elide juxta Pisamy 
ca, posse snscipere se profitetnr. in Peloponneso, celebrari solitos fa- 

158 Thessala\ Jasonis et Argonan- isse ludos Olympicos nemo nescit, 
tarnui navis. Carceres vero erant in Circo ; loeua, 

159 Palamona'] Hic, Melicertes unde equi ad cnrsnm emitterenttir : 
etiain dictns, Atkiamantis ftiit filiiis, adeoqnequid sit carcer Eleas, cla- 
in Deum marinum mutatns : cnjus rnm eat. 
fabiilamposteainMetam. videbimns. 167 tS^rro] Tanqnam sidera Ob- 

160 Deum] Glaucns est, piscator, 'servo^ qnibns cnren» nieos dirigiim. 



qui dfgustata qnadam herba, ad cn- QuHms uror\ Qaique adeo 

jus contactnm pisces, in ripa positos, annt, et sidera. 
sitbito collectia viribus in aqnam ex- 171 Hic] In terris ; non in cielo. 
ftilireTideratjipseiamareseseprseci- Et exigumn] Et, qoamTis remota 



Digitized by 



Google 



HEROIDES. BPIST. XVIII. 



319 



Quid mihi, quod lato non scparor fequore, prodest? • • 

Num minus hoc nobis tam bfevis obstat aqua ? 
An malitn, dnbito, toto procul orbe retnotus 175 

Cum domina longe spcm quoque habere mea. 
Qtto propius nunc es, flamraa propiore calesco : 

Et res non semper, spes mihi semper adest. 
Pasne manu, quod amo, (tanta est vicinia,) tango : 

Saepe sed (heu !) lacrymas hoc mihi paene movet. 180 

ria commoventur cum menU mea, Quid mejutat^ quoil non disjungor .vmto mari 7 
Nmn minui eo tam arcta aqua mbis officit 1 Nesvio an malimy longe dimttu ioto 
crbe, hahere quoque spem pTocul cum Domina mea. Quo propius nunc ei, ardeo 
ignepropiore : et res non temper mihi proesens est, spes est semper, Tango prope^ 
modum manu, (tania est propinquUas,) quod amo : sed heu ! hoc propemodum sapt 



exigue» Sex libri Hic es^et exiguo. Gii. 3. Hmc est ex'igu€ nusero, — 174 Num. 
P. Vulgo Non minus hac. Heins. recepit hoc ex uno Med. et fragm. V. in qni- 
bus Nonminushoc. Gn. I. 3. et 4. Nnm minus hccc. — 176 Mor. A domina. Gu. 
1. 2. et 4. cuni plurimis al. meam. — 177 Al. Quo propior. — 178 L. Ut res^ — 
180 Al. p(enfi/acU: Gu. 2. heu clamashoc mihi pena monct ; 3. efr4. qua mihi 



NOTjE 



non sis, modice tamen et raro est cnm 
amante. Dolens et querens istud 
dicit. 

172 Cumque'] Dixisset, si per car- 
ininis leges licuisset, Cumfreiisturba- 
iur nu-ns mea. 

' 176 DubUo] Quia tanta impatien- 
iia non teneretnr, si remotior aroica 
esset; uti qnidem po»tmodnm indi- 
cat. 

' 176 Cum domina Umgt'] Nimirum, si 
domina, spcs qnoque longe esset. 
• 177- Flamma propiore'] Ardeniiore, 
et impatientiore amore : qute cansa 
est, ut dixi, cnr, num ab aroica remo- 
'tior esse maltet, dnbitaret : nam qno 
'majus desiderinm, eo gravior priTatio. 
'Hic vero aliqnantnlnm immoratum 
esse non pigebit credo virum Fhi- 
losophnnl ; postqnam cognoverit mo- 
ttis etiam animt violentissimos pri- 
'vatione qnoque posse sedari :'saln- 
temque in . desperationo inveniri : 
usque adeo vernm est, qnod alicnbi 
legisse videor, tn orbem onmia, ia 



orbe recnrrere, ubi extrema qnaeqne 
sesc contingant : ut maximus etiam 
dolor, maximse etiam Epicoreornm 
.voluptati, indolentiae dico, sit proxi- 
mus. Quanqoam prolixiori disquiBi* 
tione biPG omnia opus habent. 

178 Spes] Quse est desiderii acu« 
lens, sine quo statim elangnescit. 
Qnis enim, nisi stnltos et excors est 
adolescentnlns ant fcemina, in eo htt- 
rear, quod plane esse non potest? 

180 Hoc peene'] Qnod psene tango. 
Gall. Ce presque est ct qui mt fAehe, 
Illnd e^t quod dixi, quo major est 
spes, majtis est desiderium : nec 
ssepe tantus est ex objecti privatione 
■dolor, si ejiM tantum valorem consi- 
^eres, qnam ex eo, quod maxime illnd 
sper-ans et cxpectans perdideris : 
qiiia, scilicet, tum maxime spiritns 
siint in maximo motn. Atqne hiiic 
«st, qnod plernmqne,^ qitietts seasi- 
i»aft, qnid noa turbare potueriti atto- 
niti miramur: qnanquam canti et 
Pbilosophorom prttceptis ioiboti 



Digitized by 



Google 



8S0 



P. OVlDll NA80NI8 



Velle qiiid est aliud ftigientia prendere poma, 

Spemque sao refogi fluminis ore sequi 1 
IBxgo ego te nunquam, nisi cttm volet unda, tenebo? 

Etme felicem nuUa videbit hyems ? 
Cumque minus firmum nil sit quam yentas et unda^ 16S 

In ventis et aqua spes mea semper erit t 
^stas adhuc tamen est : quid cum mihi laeserit aequor 

Plias, et Arctophylax, Oleniumque pecns ! 



wMi eiet laerymoM. Quid e»t dihid eaptart poma elabeniia^ et petere ore tw epem 
JlufmdHabentiM? Ergo ego nnnquam te ampleetar, nin enmjtueiihue iiMUf H 
nuUa tempeBtas me aspieiet beatum 7 Et eum nikU ait minui eonatane qnam venHiM 
€t oftra, gpee mea eemper erit in venttM et aqua 7 Altamen aetaa eet adkMC : fuid 
erit cum PliaOy et Arctopiiylax, et pecue Olenium twrbaxierit wnhi mm-e ? Aniegd 



pena movet.—lS% L. ct dno al. profugijlum. Fr. re/lui.—^M I^rancitts, im 
vonto atque mida ; nt esset repetitio nolenDis.— 187 Idem, enm modo Utoerii» 



NOTfi 



enndem toties non errant errorem. 

181 VelU] Tantali poenft hoc sunm 
daaiderittm comparat ; csm et ipte tn 
nedlis aqnit, nt Tidetnr, id est, prope 
tn amicae sinn, ea non possit potiri. 

Qnid eat aHud] Periade ac si dicat, 
Idem est. 

Fngientia] De Tantalo allcnbi nos- 
ter Ovidins : 'QnaBrit aqnas in aqnis, 
et poma fngacia captat.' £t Seneca 
in Hercnle fiirente : ' In amne medio 
^ucibas siccis senex Sectatnr nndas, 
ablnlt mentnm senex ; Fidemqoe cnin 
jam ssepe decepto dedit, Perit nnda 
in ore: poma destitnnnt faroem.' 
Alia phirima Poetse ; sive nt avaroa, 
insectentnr ; siVe nt alia ingenii hn- 
«lant mala argnant. 

189 Spemtfne] Id est, ex spe sna 
fngientia flnmina captare ; nt loqni- 
tnr Horatins. 

1» Cmii voIH tatdd] Allasio ad 
tetidi fninentia flnmina. 

Unda] Mare;cnmtraoqniIlnmerit. 

184 NuUa tfidobU] Id ett, Per eam 
teihl non lieebit. 

B^emt] Tempestaty ant maris sttuui» 



qno 



et tnrbafio. 

167 JEetn»] ^statis tempns ; 
placidios est mare. 

Quid eum] Mnlto mtnas ad amieaa 
ire licebit. 

Lceoerit] TnrbaTerit. 

188 Pliaa] Pleiades, Atlantis ex 
Pleione nympha filiv,in coeliiro trana* 
lat» sidns facinnt, qnod ortn et oc* 
casn pluTias et tempcstiites ciere vnl* 
go dicitor. 

ArciophyUa] Stella est, qnae et 
Bootes dicitnr; Urss majori qnasi 
comes et cnstos addita. 

OientaMi] Capram inteUige, cnm 
h»dis, si Tolcs, qnos cum matl^e 1« 
ocelnm, ob lactit ab ipsn prvbiti ber 
neficinm, Jnpiter in coelum transtolit, 
sidnsqne, si crederefas estyfecit pi«. 
▼iale et proceUosuro. Hiela ▼ero 
est capra Olenia ab Oleno Bceotias 
dvitate, nbi nntrita fuit ; vel ab O* 
leno quodam Vnkani fiiio, /Egm et 
£liees nymphamm patre, quas Jovia 
nntiiRes fnemnt, Sed Hyginnm vide ; 
nnde &bnlamm istanun confnaionem 
cognoaoere licehlt, niai mavis fnpiea* 



Digitized by 



Google 



HBROrDBS. BPIST. XVIII. gSt 

Aut ego noii< nari, qaaia ait temersuriqs ; aat me 

In fireta non cautum tunc quoque mittet Amon X90 

Neve putes. id me, quod abest, promittere tempus : 

Pignora poUiciti non jtibi tarda dabo. 
Sit tumidum paucis etiam nunc noctibus aequor: 

Ire per invitas experi^mur aquas. 
Aut mihi continget felix audacia salvo : 195 

Aut mors ^oliciti finis amoris erit 
Optabo tamen^ ut partes expellar in illas ; 

Et teneant portus naufraga membia tuos^ 
flebis enim, tactnqae meum dignabere corpus^: 

£!t^ Mortis, dices, huic ego causa fui. 200 

Scilicet interitus oifenderis omine nostri : 

Literaque invisa est hac mea parte tibi. 

fl^fcto, fiunifiim amor iU ineommiHus ; oMt Ule impnideiu me fnt^iM ium in mat€ 
jfrop€lUt, Ei M eredaif mgpolUceri Hbid ten^uMj qma rematum ett : exhibdfo tiM 
fiffuora mon remota promim, Mare $U mme v^aimn aUqmot adhu moctUnu ; <£»- 
timmus trantire per aquae rdaetantee* Aut erit Ueta andaeia mHu ineohuni ; ovf 
interitut eritfime amorie €.ixiL Cupiam tameny ui ^ieiar in iUa Uttoraf et artm 
mn^ragium patti tuheont portut iuot* Nam lugeHt, ei cokonettabit meot artut 
taetu ; et dicet, Egofid hutc eauta obitut, Nimirum lideritpr<etagio notir.eB mor* 
tHt: et epittoki mea eti tihi odiota hte Iteo. Omiito; noU eonquori* Sed etitmi 



^#«#>^»o»<»o»^^^ 



Barm. pro Uuerii *¥oU elnMrif.— 189 Q^um tH Scr: et nnui F. ^v\%o 
tim, — 190 Mor. cauium iurbida mtitet. — 195 Alter Mor. coniigerii. — 
197 tJons Pat. et Oa. 9. Et tamen optabo ui: tres aL Heinsii Optabo tanium 
fiartet: Heins. conj. Sed tamen optdbOy part. i^c. D. legit tii tttAf.-^199 Fran- 

KOT£ 

ter contemnere. 192 Pigmra\ Innnit te, qnanqnam 

189 iVon nom\ Biceremna Oallice, tnrbato mari, ad amicam breTl Ten-' 
Ou U fmdra que foubUe bien futquet tnmra. 

oiiva la t^miriti de VAmour, oUy S^e, 197 Optabo tamen] Unui PataTinui 

Qnod loqnendi genus potest quando* babet, Et tamen optabo ut; quod, re- 

qne aliqoam parere obscuritatem. jecta tamen particuia ui, probat 

Sensns est hoc in loco, Telle Lean- Heinsius. Dicit Leander, si morien- 

drnm, nisi tem€rarinm esse Amorem dum fuerity se optatumm, ut flucti- 

oblitns fuerit, atque adeo temerarius bos ad amicse ripam deferatnr. 

esse ipse desierit, procelloso mari lUat^ Amicie. 

■ese per hyemem committere. 198 Teneant] Ad eos perreniant. 

190 Tunc} Sideribus concitato roari. Membra] Mea, scil. 

191 Quod abett] Plurimi nimimm 200 CaMta] Quia propter mei amo^ 
remoto periculo streimi Tidentur. rem tam tnrbidom mare est ansus in* 

TeMpiw] Vel me potius illo lem- gredi. 

pore^ 201 Omifie] lile Tero tempesUttt' 

Ddpk. €t Var. aiu. Ovid. X 



Digitized by 



Google 



S39 P. OVIDII NA80NIS 

Desino ; parce queri : sed et ut mare fipiat iram> 

Accedant» qiifeso» fac tua vota meis. 
Pace brevi nobis opas est ; dam transferor isto ; 209 

Cum tua contigero littora, perstet hyems. 
lUic est aptnm nostr» navale carinas : . 

Et melius nnlla stat mea pnppis aqua» 
niic me claudat Boreas, ubi dulce morari : 

Tnnc piger ad nandum, tunc ego cantns ero. 310 

Nec faciam surdi^ convicia fluctibus nUa : 

Triste nataturo ncc qnerar esse fretnm. 
Me pariter venti teneant, pariterque lacerti ; 

Per causas istic impediarque duas. 

/otf, orOf tutt precesjtmgfoUur maty ut mfuar depouat /urorem, QpM ett nohU 
emgua trmqtdUit^Ue ; donee ittue trantvdwr : tempeeiae durety pottquam peneaera 
adtuaUttora, ilUc eet idoneum navale noetne nam: etmeapuppis nuUaaqua 
inaMet tranqvUHut. AquUo me Ulic eokibeat, uH eitjucuudum manere, ^ Tune ega 
ero tegnit ad natandum^ ego tune ero prudent, Nee probra uUa ot^am surdia 
imdit : nec dolebo mare ette atperum naturo. Vewti me pariter morentur, et pari» 
ier brachia tua ; et ittie detinear per duat cautat, Cum tempettat niMf , ego utar 



pius, jactuque.^^W Mor. Aforli— 20S Detina ; paree conj. Heins. e P. qoi 
babet, Detino parte, qiiomodo et Gu. 1. vulgo Detine parte: priina ed. et tres 
scripti DeftiM, parce» Mor. et annB Heins. Sed quod mare: eo. prima et noD- 
oalli codd. ted ut hoc mare: Bc. onus ted ut hane: On. 1. a corr. ted ui mare. 
Alter Me. dednat tram.~206 Qoidam tran^etor^ P. et Fr. itto : vnlgo tifvc .* 
qnidam ittoc, itthacy t/dic.-— 206 Helm. tua continguam: nnas Heins. p^rJUt 
Aymi.— 207 P. et Gn. omnes cam malUs al. ittie ist.— 208 Gn. 3. ttet.-^219 

SOTM 

JactatOB In aqnis periisse dicitbr. tiam apnd amicam manere eoactna 

203 Queri] Quod mihi male videar fnero. 

ominafi. Cautut'] Qol me forentibns ondis 

205 Paeel Marit tranqnillitate. conrfedere noluero. 

Brevi] Qoia longa non est Vla, et ' 211 Nec faciam'] Immo votis nUii 

bene nato. nequidero iratnm mare placare stn- 

207 NaoaU] Locos est ubi stare dnerit, qni ptr ejos iram ad amicam 
possunt naves adversns tempesta- detineatnr. 

tem. Surdit] Qoasl meas preces Don aa« 

CartNtf] Seipsnm navi comparat, diant, intellige. 

208 Aqua] Amice sinnm intelligit, Conmeia'] Innnit Leander iratis 

209 Claudat] Id est, Flatibns suis fluctibns ne, quoniam ad amicam iter 
Ra totoni commoveat mare, ot redire prsclodereot, convicia fecisse plnri* 
lieqneam, sed cum amica manere co- ma. 

(•r. 212 Tritte] Adversiui. 

110 Tunc] Cnm per irenti violeih 213 JLocenNJ Biei, scU, Se enptt^ 



Digitized by 



Google 



HEROIDB^; BPI8T. XIX. 338 

Cnm patietikT.Iiyems, remis ego corporis nteri 31$ 

Lomen in aspecta ta modo smnper habe. 
Interea pro me pernoctet epistola tecum ; 

Quam, precor, nt minima proseqnar ipse mora. 

remii c&rperig. 7V mtdo pone tempfr hmgn in progpeetu. Mnterfa Kiera per* 
nodeiUteemt^prowu; fnai) opto, tiiipoemtbmqmm^miamo iptlio. 



^^^»*»»»^»»^»«»»^ 



Tmiterqtie quataor Heins. volgo ffiMrtfiM.— 214 Unns L. ditinemrque dntfi.*^ 
916 Scr. M Qopeetm^-^UB Proieqma' P. Qu. 2. et Qeloi. oiim aL Tiilgf 



Francins i 

^OTJE 

«t ▼olmtate propria, ita et marit ira, Utm'] Ut ad te eam, Bcilicet* 

seo ▼eDtis, ad amicam retineri. 916 /n a^etu] In tnrri, scil. «t ea 

9U Remii] Braeliiif, icU. et pedl* Inmine Datotmn poiiim dlrigeic* 
bD0. Adtenabo. 



EPISTOLA XIX. 

HERO LEANDRa 



ARGUMENTUM. 

Hbsq, accepta Leandri epistola, respondet ; id agens, nt se ardenter reda« 
mare ligDificet, et ad mntnot amplexos aniatorem Tocat Desidiam Tero 
laterdnm accnsat ; nt ostendat, qnam sincero et continno amore semper 
enm amet. Aiiqnando mari irascitnr. Konniinqnam timet, ne Leaader 
alio snnm animam iranstulertt. Verum statim amoris Bnspiciooem in 
amantium consoetodinem, qni omnia timent, rejicit, et conjectnram miBnft. 

. Oemom snadet, ut non niii tranqoillo freto se committat. 

QuAM mihi misisti rerbis, Leandre» salntem, 
TTt possim missam rebus habere ; veni. 

• Utmikitiuoiperno edlMte Jhd^ qua me itupertOue a torhif^ Lemniri^ oMh, 

NOTiE 
9 ilites] Bffeeto. 



•Digitized by 



Google 



324 P. UVIDII NASONIS 

LoDga mora cst nobis omnis^ qn» gaudia differt. 

Da yeniam fassae ; non patienter amo. 
Urimur igne pari ; sed sum (ibi viribas impar : 5 

Fortius iogenium suspicor esse viris. 
tJt corpus, teneris ita mens infirma puellis : 

Deficiam ; pairvi temporis adde moram* 
V0S9 modo venandoy modo rus geniale colendo^ 

Ponitis in varia tempora longa mora. 10 

Aut fora vos retinent, aut unctae dona palaestra? : 

Flectitis aut fraeno colla sequacis equi. 
Nunc volucrem laqueo, nunc piscem ducitis hamo : 

Diluitur posito serior hora mero. 
His mihi submotae^ vel si minus acriter urar» 15 

Quod faciam, superest, praster amare^ nihil. 
Quod superest> facio ; teque, o mea sola voluptas, 

PIus quoque, quam reddi quod mihi possit, amo. 

Omne i[Hitmm, qwod rmffrahw wlupiatemj est nobis prolixum. Tgnasee cet^enH ; 
cnno aoUeiie. Ardemue fiamma aquaii ; $ed mim te minorforiitudme. Arkitrer 
animum eaee validiorem rtm. Ut corpuB CBt imbecille moUibuspueUiMf Ha est «li- 
mus, Differ exiguo tempore, Unquar aninto, Fof, interdum venandoj hUerdum 
colendo agrum amoniHm, coUocatis temp&ra proUxa in ditersa mora. Vd fora Mt 
morasstur^ vel msmera nitida paieestra ; vel sutngitis frano cenices equi dociUa^ 
Interdum carpitis aoem retif inierdum piscem hamo: kora tesperiina detinUwr vina 
admoto. nAu restai quod agamf mihi prokibitee istis rebas, quamms etiam Mt- 
mu vehententer arderem, preeter amare. Ago quod eoncedUur ; et te amo^ o meum 
«mciMi Mravhnn, pUu etiam quam quod miki queat retribui. Amt ego submiste da 



^«^«^i^^'^^^^*»»^^ 



TDuo libri corpus tenerum, sic mens.^SUeim. yfuMdeficiar.— 10 UnnsHeins. 
varta« moras, — 11 Heins. putat aut uncta huta paUsstra. — 19 Sequaeis P. On. 
l.etS. cum a1. nonpancis: vnlgo fugaeis. — 18 Oa. 2. wiucres et pisces. — 15 
Submota P. Ar. et On. 1. vnlgo submotis.— 17 Prtma ed. et tres scripti mi 
sUa; iipx«XaS$s, pro mM.-^18 Reddi P. Bas. On. l. 3. et Helm. vnlgo crodi,'^ 

NOT^ 

8 Omnis^ Ettsm breTissima. impatientes. 

4 Fafls<e] Milii amorts impatientiam 11 Vnctaf] Oleo seBe perfundere 
confitenti. soliton esne atliletas tritnm eit : Inde 

5 Viribus] Animi robore, ad resis- nnctc dicnntur Pai8B»tra. 
tendnm Amori. IS Sequacis] Fraeno parentis. 

9 Gaitale] Amcennm et lastum ; 14 Posito] Promto et apposito. 
natnne enim et volnptatis Dens est Hora] Id est, Viri etisim' anb doc- 
Oenias. tem vino sese oblecCant. 

10 Poiii<u] Pergitlnreddendisra- 16 His] Venatione, Agricnltara, 
tsonibuS) quamobrem minns smt viri ' Aucnpi0| PiscatUi &c. 



Digitized by 



Google 



HEROIDES. SPIST. XIX. 325 

Atit ego cum cara de te nntrice snsono, 

Qaaeque tuam, miror, causa moretur iter : 20 

Aut mare prospiciens, odioso concita vento 

Corripio verbis aequora pfiene tnis : 
Aut ubi sseviti» paulum gravis unda remisit; 

Posse quidem, .sed te noUe Yenire» queror. 
Dumque queror, lacrym» per amantia lumina manant^ 25 

PoUice quas tremulo conscia siccat anus. 
S»pe tui, specto^ si sint in littore passus : 

Impositas tanquam servet arena notas. 
XJtque rogem de te, et scribam tibi» si quis Abydo 

Venerit, aut, quaero, si quis Abydon eat. 90 

Quid referam» quoties dem vestibns osculay quas tn 

HeUespontiaba ponis iturus aqua ? 
Sic ubi lux acta est, et noctis amicior hora 

Exbibuit pulso sidera clara die ; 

te hquar cum dQeeia wUriee ; el ttupeo pM emua diaHniai tmim diieemm, Atit 
'pratpeeteau aqwr, arguo propemodwn tuie wcUnu maria turbata venio inmdiooo : 
auif utifluetue odioei parum de asperitate depoeuerunt, eonqueror ie potee quidem^ 
eednoUe accedere. Et dum queror, laerynuB fluumt ocuUe amore eorreptie ; quae 
anue eoneeia abetergit peliice tremente, Sape exquiro, num een^incumimr tuek 
veetigia in IHtore ; quaei ealmbm reiinoat eigna impreeea, Et mt interrogem de te^ 
exquiro, num aliquie aeceeeerU AbffdOf ul eeribam <t6t, aui wum dHquie eai Abudem, 
'Qiki memorem quoiiee deoeeuUr amietuey quoe 1« depeme nataiuruM mari iieUee- 
. pomtiaeo ? Sie ubi diee preeteriitj et hara graOor noeiia prodidU fidgeniia eidera, 



^»^^^#^^^1^«»^ 



19 Fnuictiis eana pro eanu Helm. genetriee Mfnrro.— 91 Exc. D. et noyem 
codd. Aui /refo.— 29 Al. aquora eape meie, Be. nempe m^.— -98 Helm. cum 
aliis eaviliam, Al. emiiem.—M ua. et L. Cretiea eieeai.—tT Unua Mor. 
qmm nni.—7l9 In tex libris deest et: nnus A. ut eeribam: On. 9. utve rogem 
'dete, vel ut ecribam Obi.—Zl Dem sex Heins. et Ou. 1. et 9. ▼ulgo do: quidam 
eodd. de Tiliose pro d«iii.«-S9 F. et Q. HeUeepontiacae aquae,—Z% Oo. 3. cnm 

NOTJE 

Submata] Id CBt, Qn» illii negotiis 98 IVnifiiaM eervet^ Qnod ttmen 

etstttdiis non poesim detineri, Alil non fiicit: sed ab • Amantibns, Cu- 

.babent JM^MOlif. pientibus, Tlmentibns, Sperantibns, 

C^ror] Amore, scil. omni . deniqne pertnrbatis affectu, 

18 Quam reddi] Vennste : plus qnslibet fingnntvr et crednntnr. 

amaresedicit, qnampossitamarl. Notat] Hic Testigia itttelUgni|- 

99 l\o»] Qnibns verbb maris «stnin tnr. 

accnsastii iisdem prope 4e eo que- 3S Noctie amieier kora] Nox. 

jTor. H Sidera] Lunam^ &c. 



Digitized by 



Google 



aaS P. OVIDII NA0ONI9 ' 

Protiiiiis in somiiia Tigilantia lomina turre 8K 

Ponimiis^ assaetse signa notamque Tiae. 
Tortaque versato dncentes stamina fbso, 

Foeminea tardas fallimos aite moras* 
Qoid loquar interea tam longo tempore, qoaeris t 

Ni], nisi Leandri nomen, in ore meo est. 40 

Jamne potes exisse domo mea gaodia, notrixt 

An yigilant omnes ? et timet iUe saos ? 
Jamne soas homeris iUom depcmere yestes; 

Pallade jam pingoi tingere membra potes? 
Annoit illa fere : non nostra qood oscola coret ; 45 

Sed moTet obrepens somnus anile capot. 
Postqoe moras minimiimi Jam certe navigat, iBqaaid, 

Lentaqoe dimotis biachia jactat aqois. 

die €xtuto^ itaftM ^dm^oimMMfaeem penrigUem m/^ttigiQ Ueiif iadieimm ei fieUm 
Uinerie eelUi. Ei trekeuiee JUa iatorim ftuo vereaief deeipimu eitidie muHeM 
Unga tempera, Petie^ ^md diemm iiUerea tam proHxe epaOe ? NUM, niei meeum 
Leamlri eei tii ere laee: Jamne credae VeUi^atem meam demeprediieeef9Mirix2 
An omnee eant experreeti? et itte metmi eaee? Jamne credae Himn exuere amOMB 
wuM hMmerie ; et jom angere ariue pingai oUte 7 lUa ni plarimum annuU ; wen 
(piod moeeaiur noetrie euaoiie ; eed eemnne eubiene agUat caput anUe. Eipoei 
exiguum epaiiumf Jam eerie naiai,dieo ; ei meieei laurtoeJUasiUe aquie depMe» 



»i^^»i»rf»»>#»^»#^ 



P. et al. faeta eei 15 P. et Mor. tii tnMJii* ieeU.-M Leid. eigna neianda : 

nndecim Mm. eigna noiaia: Oo. 9. et prinia ed. eignaque ••<«.* la. meiumte 
eigna: duae edd.Ven. ei margo MyciUi et Benm. «ifiia neiaeque. — 41 Al. 
iwtoff.— 42 Qnidam iUe patremf nt Helm.-^ Unos Mor. tangere memkra. 
AL puiae.^^ Oo. S. et Helm. cnm ■!. iOa fore.—4A Otfrepane A. forte pro 
obrq^iane: Donia volebat oiieerpene,^7 P. et al. plnrimi codd. et ed. Bersm. 

NOTiB 

S5 VigUaniia^ Accensa. ma Pallas, seu MinerTa^ homines do- 

tr Tariafue^ N€ii<«ty nno Terbo. cnisse didtor. £o antem nngebantnr 

SS Faraitaai] Nere enim proprinm natatores, ne aqnamm frigidltate 

est fteminamm. ncrW rigescerent» atqne eomm po* 

PaUimue marae'] TsBdinm ez toa tlns facilior motns esset. 

mora minuimns. 46 /tfa] Nntrlx. 

41 Jamne pniee] Verba Hems ad Fere] Pro fereeemper: nt dlbi. ' 

antricem. 46 Moeei] Dormitaatis ▼ero eapnt 

JlfM ganiia] Leandramy scil. amiQenti modo simili moTetnr. 

49 OiMMi] Soi, sdl. ant Abydenl, AnUe] Nntricis. 

qni Leandri dlscessnm impediant. 47 Naieigai] Leander mens, scil. 



Timai] Ne sint discessns ocolatl verba snnt qnc ad amun di»ss« se 
testes. pr«dieat Hero. 

44 PaUade} Oleo; cujnt vsam pri- 48 Dimoiiel Scillcet inter bata»* 



Digitized by 



Google 



PaQcaqae cam taeta peifeci staniina tela, 

An medio possis, quserimas» esse fretp. 50 

fit modo prospicimus ; timida modo voce precamar, 

Ut tibi det faciles atitis aora vias. 
Auribus interdum Toces captamns, et omnem 

Adventas sttepitnm credimos esse toi. 
Sic abi deceptae pars est mihi maxima noctis 6S 

Acta, snbit fartim lamina fessa sopor* 
Forsitan invitns^ mecnm tamen, improbd^ dormis : 

Et, qaanqaam non yis ipse yenire» venis. 
Nam modo te videor prope me spectare natantem : 

Brachia nnnc hnmms hamida ferre meis : 00 

Nanc dare, qaaB.soleo, madidis yelamina membris : 

Pectora nnnc jnncto vestra fovere sinn. 

Et podqmmpmuaj/Uatraanitrrapenmmf pHkmUf n pomU^ma^mpi^e. 
Et modo pnmpectmmu ; modo onmiiu voee pmridoy mt veaius propUUu Hbi pnBhooi 
Uer eoepedUmn, Nommmpmm muapamur omoe aicri6ic«, et arbUrawmr oamem 
miearrum eeee tai aeceeeae. Sie poetqmmt pare maxkaa noeUe decepUe eei wtUd 
preeterita ; eoamme eeneim im ocvioe laeeoe vrrepU, Foreitaa ooadue^ eaboM tamiu 
jMnan, pnterve ; et, quamme ipm nem cupiae aceederey aeeedie. Nam modo mdeor 
agpicere tejam prope uantem ; modo admnere udM lacertoe meu kameri» : modo 
porrigere aniUtui^ f iio» «mm aeeaeia porrigere, etriuime AnatNfM: umda ealrfaeere 

mera mfiiami.— 40 Oa. 2. couiaeta, Exc. I, teU; et sic miaft A. et Go. Tvlgp 
IffTo.— 62 Gtt. 4. eeuiue ei aKra.-^3 P. ineerta» voeee,—4i5 Exc. V, Ergo 
M, — 68 Vulg. fiMuiiott.— 60 Volgo prope jam: dao libri prope te, Oo. 9. jam 
iperore Mtf .— 60 Fnuncias «vula.— 62 Mor. iiaiic ueadidio: exc. D, nmhc mio: 

NOT£ 

dom aqaa hioc ind^ qaodaniinodo di- faiio, qamm lllad eTolra&t. 
^DOvetor. Peifem ffamtiia] NotI filo. 

40 Taeia\ Clar. Heinsiaa tra/Bia re- 60 Qa«rtm«f] £x notrice» scil. 
pooendum censet ; deinde ex nno aut 6S luierdMim\ Pateanens iueertae, 
altero codice pro ^«rra reponit tela; 66 Decepim\ Decipere noctem ett» 

qnod illi maxime, eo prssertim, nti aliqnid agendo t«diom ejaa levi^ 

quidem videtor, arriAit, qaod satiB, Vide tamen annon satins sit ▼ocem 

'nt ille aity quid to/eta terra sibi Telit, istam ad pnellam ipsam referre, qum 

pon sit assecutns. Qaanqnam Tero decepta sit, et fmstra amantem ez« 

argate Vir clarissimns, locam ta- pectaverit. 

. nen non .necesse habeam solicitare. 57 /mpro6e] Contnmelia amatoria. 
.Qaippenotnmestfilatrahentibasftt- 62 Fesdti] Quidamhabent mwfra; 

miots propemodum necessarinm esse, at «filra placnit clar. Heinaio« 
lit filo producto, terram tangant priua 



Digitized by 



Google 



B2B p. dviDit NASOHiiS 

Mnltaqae praeterea, linga» Teticendamodestaet 

Quae fecisse jayat^ facta referre padet. 
Me miseram ! brevis est bsec, et non yera yolaptas : 65 

Nam ta cam somno semper abire soles. 
Firmius o capidi tandem coeamus amantes i 

Nec careant vera gaadia nostra fide. 
Cur ego tot viduas exegi frigida noctes? 

Cur toties a me^ lente natator, abes ? 70 

Est mare (cbnfiteor) nonddm tractabile nanti : 

Nocte sed hestema lenior aora fuit. 
Car ea prceterita est ? car non ventura timebas ? 

Tam bona cur periit, nec tibi rapta, via est? 
Protinus dt similis detar tibi copia cursas ; 75 

Hoc melior certe, quo prior, illa fuit. 
At cito mutata est jactati forma profdndi : 

Tempore^ cum properas, ssepe minore venis. 

peeitrm nattra p-emio admoto. Ei nmUa intKper praiemUienda Ungiue hmetiee i 



ame prodtet feeiaeey ciim oeta sant, pudei narrare, Hei mihi ! hae gandia ma^ 
Irevia et mimu eineera, Nam tu ecies eemper reeedere eum eopore, O eoi^nga'' 
nmr deniqne eeriiua aoidi amantee : nec volupias notlra tit eine eerta Jide» Quam» 
obrem ego geiida traneegi tot noetee detirtaBl Quamobrem totiee etjungenMa 
m€, tarde natat&r ? Mquor nondum ett modereMU naianti : aed veniuifiiU plact- 
dior noete hettema. Quamobrem ea efHuxit ? Quamobrem non r^ormidabaMfih 
^-1 ? Quamoifrem iter tam /aeile tUn eubtraetum, nee eorreptum e$t ? Quamuit 



eoniinuo par tibi coneedaiur/aeuUat naiandi ; iUa/uit pro/eeto eo romModlDr, quo 
prior. At brevi eonoerta eat /aciet marit turboH : tape, eum/etlinatf aeeedit 



^^i»i^»i^»i^»»^»» 



Od. 2. eoi^iuneto. Scr. Juo. et exc D. veaira: Tiilgo iiMfra.— 68 P. et He. 
utodeate: dao Heins. modettee: ynlgo Ungua modetta.—es Valgo Ne eartani. — 
70 P. lenie moraior^ Tel nataior: Mor. vMtfor.— 71 h. nondum tranabUe : Bu. 
penetrabiU: Oa. 1. traetabile naiitu.— 72 Dao Heins. moOior onra.— 73 Qaa> 
taor Heins. pneteriit, On. S. wii<iira friddmt.—iA Raata P. Helm. et ol. vnlgo 
eopfa.— 75 Leid. Ezc. D. et Oo. 2. eopia mmdi.—77 Leid. nmiarU^ 

NOT£ 

66 Me miferam] Disttchon hoc sas- rem foisse dlcit, qaod prior iiierit. 
pectam habet idem Heinsias. 77 At ctlo] Objectio est et exco- 

7S FaifMra] Ventam, scil. et tem- satio ex parte Leandri : qaasi dlcat 

pettatem. Hero, Tn morfle caasam fiicis nott 

75 ProHniis itf] QoamTis Btatim, et bene aedatnm mare, veritns ne intra 
line mora tibi detnr, nt ad me veiiire breve tempas intamesceret. 
possis. 78 Tempore'] Responslo est Hema: 

76 Hki] Prior copia. Priorem ad qaasidicat,Utcamqaemariitamorem 
se veniendi opportnnitatem eo melio- reformidares; cnm tamen paolttlom 



Digitized by 



Google 



llEkOIDES. bpist. XlX. 3^ 

Hic» pntOy deprensiis nil, quod qtterereris, liaberes ; 

Meqne tibi amplexo nnlla noceret hyems. 80 

Certe ego tom Tentos audirem lenta tonantes^ 

Et nunquam placidas esse precarer aquas. 
Qnid famea eTenit, cur sis metuentior undae T 

Contemtumque prius^nanc Tereare, fretum ? 
Nam memini, cum te saBvmn Teniente minaxque 65 

Non minns, aut multo non minus, aequor erat : 
Cum tibi clamabam, Sic tu temerarius esto, 

Ne misersD virtus sit tua flenda mihi. 
Unde novus timor hic ) quoque illa audacia fugit? 

Magnus ubi est spretis Ole natator aquis? 90 

Sis tamen hoc potius, qtiam quod prius esse solebas ; 

Et facias placidum per mare tutus iter: 
Dum modo sis idem ; dum sic, ut scribis^ amemur : 

nammaque non fiat frigidus illa cinis. 

tempcre hreviore, Hie correptKty nihU eredo conltingeret, ^fuamobrem deUrei ; H 
fmUa tempestoM ohenel tibi me eomplexo. Certe ego tum omKyiUarem aeewra ventoe 
obstrepentes, et iuiii^iuim orarem aqnora esu tranqnitta, Quid tamen accidity 
^amohrem sis timidiof Jtuctnum? Et nunc expavescas mare ipretum antea 7 Nam 
reeordory eum te aecedente fretum non minus erat, aut non mMlto msmu asperum 
et periculosum : cum tild iueukabamf Sic tu esto audaXf ne virtus tua sit lugende^ 
mtAi infeUei. Unde hic metus subitus 7 et quo iila eonfldentia reeessit? VH est 
Hle peritus natator contemtis undis 7 Sis tamen poHus hoc^ fuwn quod comim- 
veras esse antea: et seeurus viam ingrediaris per aquor tranquiUum: dummodQ 
sis idemy dummodo Ua diligamurf ut ecrUns: et iUe ignis non Jiat cims gelidus. 



^^^^>^^>^«»^^ii»i» 



80 On. 9. nocOii.-^l Lenia P. Leid. et Helm. vnlgo Usta, Scr. et Heln. 
temautes: volgo Miiaiilef. — 80 Scr. timsr notkus Aic.— 01 Leid. Mc potius (sio 

KOT« 
deiratnaremitterety poteraf ▼enire: de re ipse Leander in epistola sua 
nam Mcpe tempore mlnore fretum fnerit. 

85 MsmM eum te venienie'] Memini 



70 Deprensus'] Proprie et optime ejns temporis, qno, cnm ad me ve- 

deprehendi dicontur nant» tempes- nires. 

tate opprcMt. 87 Temerarhtsl Qui ad mCy obstan- 

N€f} Nilii] equidem, cnm Leander tibns ventii, magno cum periculo 

ipse ventis ad amlcam retineri in venis. 

epistola sua opUveri t. 80 Hie"] Cnm Jam non audeas venire. 

81 Tum] Cum me amplectereris. 00 lUe'] Leander, qnl ad me, ad- 

Lenta] Minime solicita, et quleta. versantibus undis, venire solitus erat 

Alii habeot lata. 01 Hoe] Timldns. 

04 CMimliimfM] Vide qoantni ea Quod prius] Aadax, 



Digitized by 



Google 



P* OVIDII NA80Ni9 

Non ego tam Tentos timeo, mea vota moiaiites/ JW 

Qiiam, similis vento-ne tuas erret amor : 
Xe fion sim ta.ntiy superentque pericula causam ; 

Et videar merces esse labore minor. 
Interdum metuo» patria ne laedar, et impar 

Ducar Abydeno Thressa puella toro. 100 

F^rre tamen possum patientius omnia, quam si 

Otia, nescio qua pellice captus» i^as ; 
In tua si veniant alieni coUa lacerti ; 

Sitque novus nostri finis amoris amor. 
Ah potius peream» quam crimine vulnerer isto ; lOS 

Fataque sint culpa nostra priora taa I 
Nec quia venturi dederis mihi signa doloria, 

Haec loquor ; aut fama solicitata nova. 

Eg0 mm tam metvo aun» o&tfax<ef msia detttferuff, 91MM u§ wmor Um$ p» mtr^ 
fMgeiur: fuennmtmUi dutar^ et diaerimina viuetmi eaiuam: etvidear eeeepree- 
mmm levin» opera. NommmfmeM Itmeo, ne miki noceat patria ; et muUa Tkrmeia 
joredar indigna lecto Abydeno. Pooeum tamen jmti toUranthu quaUbet, fuam ai 
mareris eorreptu» neeeto pn pdHee ; et «Iteiia braehia ampleetantur tuum eoBum ; 
et wofBue amor eUftni» noatri amari». Ak priu» nUereamf quam Itedar iato /lagitie : 
et mar» nottra prattertat tmm^ erimen ! Neque hac dico, quod miki pntbueri» ln- 
dieiaJuiwr%dolori»fVelinduetarumorenevo. Sedowmiapaeeo: (quieenimfuietu» 



^t Gu. %)fuam qui,—92 Francios eautu» iter,--vr Helm. Ei non: Oa. 9. Ut 
$um. AI. Et non »int: Doan Neu non etm.— 100 Ducar, fxc. Vona. rulgo 
JKeor. TVeiM P. vnlao Seeta: anas Med. et Ou. 8. Creea: Ar. Bas. et Oo. 1. 
Creem, P. et al. meliores ^ore: nilg. otro. — 102 Gn. S. agi», — lOS Mor. fuam 
veniam, Ga. 1. 9. S. ei oeiiuaif.— 105 Franciae itojitMe pro erimiite.— 100 Oo. 

NOTA 

Flamma] Amor. ^t patria, taa ignobUior. 

. 04 Nonjlat] Non pronnt eztio.- 100 Diiear] Aliidtcar, 

guatur. TVeoM] H»c eat Pnteanei lectiOy 

06 SimiU» ventol LeTie et incon- qoam optimam censutt clar. Hein- 
stans, sciL Aias ; qai inaaper Thracias muliei-es 

Erret] Ad aliam transferator, despectas faisse, exemplo Tbemist»- 

07 iVe noii stm tanti] Sapple, Me- clis, Timothei, aliorum, qnibos Thres- 
tpo, aat timeo. Gall. Je erain» qu0 ^m matres objectss sant, moltis deni- 
V011S iie penetez 900 je iCen vaux pa» l^ qne probat. Atii codices habent i9sfr> 
peine. ta: qam forte irera est lectio. 

Superenique'] Id est, Tanta tibi Ti- Toro] Ald habent vtro. 

deantnr periculai at mei caosa ea 102 Oita aga»] Cesses ; moreris. 

BoUs adire. 105 Crimtiie] Si aliqoam aliam am«- 

00 Patria ne Mor] Mihi dainoo veria. 



Digitized by 



Google 



HBROIDB», BPlgY« SIX. 



Omnia sed Tereor; (quis enim seciinui aniaTit ?) 

Cogit et absentes plara timere locus. UO 

Felices illas, e^aa qaas praesentia nosse 

Crimina vera jubeti fUsa timere vetat ! 
No6 tam vana movet^^uam facta injuria iaUit ) 

Incitat et morsus eiror uterque pares. 
O utinam v^ias 1 aut ut ventnsTe paterve, 119 

Causaque sit cert» foemina nnlla mor» 1 
Quod si quam sciero ; moriar (mihi crede) dolendo. 

Jamdudum peccas» si mea fata petis. 
Sed neque peccabis, frustraque ego terreor istis : 

Quoque minus venias» invida pugnat byems. 120 



1 7) Et hau tubifU §tbtiiUe$ jriM meiuin* BmIu Okiit fMt mui prm» 
MNlMi eogit c^gnoteen eenu cnlpaM^ ftrMbei metnere mmoj / Ojfeiuti falm imm 
pM erueiai, quam eblaia laiei : et uirafue igfuramtia eiet aquaki cruciaiui. O 
uHuam aeeedae i auivel «tra, vel paterj et mdua pueOa eU eauia laugm euuetaiiei^ t 
Quad fi aHqnam cognfftere ; obibo rmUU crede) dolore. Jam din deUnqniif H 
fuemi meam mortem. Sed neqne ddm^uei, et egofalio moveor ietii : et tempeiiai 



^»»!»^!»!*»»»*^»»*»»* 



9. amtdni. Heins. 0019. am«ra.— 110 AL mulia Nm. Ou. t. t|»ie.— 111 Aller I» 
FdwMoiMs.— 112 O1L 8. et S. cnm uLverajmMi: 4./wJI.>-llS Mnlti • fcriptU 
tam vera movet: a\.falia movetf quamfieta. — 116 Vnlg.mtf ku oentejvf.— 116 Al. 
CeMa mi ani eerte ; nti ed. Qryph. ann. 1664. vel CoaiMfiw mi tantei: Tel Cnnia 



NOTJE 



106 Faiaqne'] Mors. 

107 Veninri dederie'] Id ett, Mibi 
nllo modo qnicqnam patefeceris, ex 
qno manere me dolorem hnnc conje- 
cerim. 

: 108 Foma eoHcii.] 14 est, Qnod f»- 
nra ant nnntio nllo sinistra de amore 
tno andiYerim. 

IIO^ Xionf] Remotns, seil. ant loci 
dlstantia. 

111 Preueniia'] Siqna sint tamen. 

in Jnbef] Ni Jnbeat«cogit certe 
prtttentia cognoscere qnm coram 
fiont. 

tlt Vaua] Id ett, qnm non facta 
aed flcU ett. 

Pacta'] 8i qna factatit tamen, snp- 
ple. 

114 Mortmi] Animl cwaa doioret* 



qne. 

Uterqui] Cnm tibi crlmina falia 
afiingo, deinde qn» Yera snnty cnni 
nescire me cogito. 

116 CertiB] AUi babent ianiu; 
qnod prope Idem est, qnoad setisttm, 
nisi qnod illnd m^jorem tignificat 
impatlentiam. 

117 Quam] Foeminam, scil. qnsi te 
a me aTcUat. 

118 Jamdndimi] Valde, ▼eljamdin 
ejiponnnt. Hkc est yis yocIs, nt rei 
certam et exploratam Teritatem nob 
tet. 

Peecae] Me occidis. 

Faia petie] Mortem qnssris. 

119 Mts] SnspicionlbaB. 

120 Pugmdhyemi} Obstat tempes- 



Digitized by 



Google 



P. OVlDlt NASONIS 

Me miseram ! quanto planguntur littora flucta f 

lEt latet obscara condita nabe dies ! 
Forsitan ad pontum mater pia venerit Helles, 

Mersaque roratis nata fleatur aqais : 
An mare> ab inviso privignas uomine Aictum^ 125^ 

Vexat in aequoream versa noverca Peam ? 
Non favet^ ut nunc est, teneris locus iste pnellis. 

Hac Helle periit; hac ego leedor aqua. 
At tibi flammarum memori, Neptune, taarum 

Nullus erat ventis impediendus amor : 130 

Si neque Amymone, nec laadatissima forma 
' Criminis est Tyro fabula vana tui ; 
XiUdidaque Alcyone> Circeque et Alymone nata, 

£t nondnm nexis angue Medusa comis ; 

^tfmufa obtttU, qw> minui accedaa, Me tttfelicem f quantis undU Uttora puUaMiwrl 
JHea quoque alfaconditur tectus nube atra ! FortUan mater pia Helles descenderit ad 
0Uiref -et filia iubmersa lugeatur aquie ejfune: an neverca mutata t» Deam maru 



nune eat, non est propitiui nuMibue pusUU. HeUe hae aqua uUerUt; ego kac jslt- 
dlor. Atf Neptune, nuUus amor erat tibi prohibendua recordanH igneo tuoe ; a 
neque Amymone, nec Tyro cekberrimapukkHiudifie' eet fabula inanii tui HHif ef 
eplendida Alcyone^ et Circe, et AlymoniMjUia, el Medum capUke nondum implicUia 



ii#^»rfV^^^^*^^«» 



tit aut tanta.— 117 P. ai reaciero.— 121 F. franguntur Uttora: A./erii«hir.— Ul 
Cod. Bersm. Ut latet. --121 Ses Codd. portum pro pontum. — ^124 Helm. com 
plaribnsal. Meraaque turbatia,— 125 An P. vulgo Aut.—lll Pro Circe pleri- 
qiie codd. CeycCj Ceyceque, Ceiceque: Gu. 1. CeUceaue. Pro Alymone §cripti 
Avenoney Aveone, Andmene, et infinita alia cormpta. Vide Heins. (Not Var.) qni 

NOT^ 

. 189 O^iCKni] Qaam obscnra. altera axor,adeoqneHe]lesnoTerea; 

^2% Materpia} Nepbeleest, qnam qn» in Lencotbean seu MatatMO% 

forte tempestatem ciere dicit Hero. Deam marinam, transmntata est» 
• 124 Meraaque^ De tubmena Helle 127 Utnuneeat] Itatnmidos. 
nota fabula» qnam etiam ante 'vidi* Locuaiate'] HeUespontiu. 
utts. * .129 jnajniRanaii] Amoram. 

Roratia'] Instar roris effnsis : allopi ISl Si neque'] Id est, Siqnidem TO- 

«io est -ad nnbem, quae Grsce Ne» rum est te amasse hanc, illam, ^c.. 
pbele dicitur ; ex qaa ros aut plnvia Amymone'] Una fnit ex Danai.filia> 

decidit. bnsB Neptnno compressa; ex qna 

Nata] Helle. Nanplium snscepit, patrem Palase- 

126 Mare'] HellespontiUB» dis. 
'. Primgna] HeUes. 1S2 Tifro] Fuit hssc Salmonei ^ia, 

120 Noverca] Ino est, Athamoiitis qnsB ei Neptnnoy Eoypei.flvTil ibr- 



Digitized by 



Google 



HKROIDKS. RPIST. ^IX^ 



Flavaque Laodice, co^lOque lecepta CeUeno, 
Et quarum memini noinina lecta mibi. 

Has certe pluresque canunt, Neptune, poetae 
MoUe latus lateri composuisse tuo. 

Cur igitur, toties vires expertus amoris, 
Assuetum nobis torbine olaudis iter? 



133 



140 



terpeKtUms, Hfiava Laodicey et Celano reposiia eethj et quanm recordor nomina 
lecta a me» Certe Poetm preedkoMi kae et pUeres eoneeniiae tenerum latuB kderi 
tnOf Neptune» Quamoltrem ergo iotiee vim pasio» amoriif obstruiB nobie vioM eolkr 



^^*>0>^^S0^^'^ ^ ^ ^ 



ex Hygino Fab. cltii. refltitiiit Cabfceque Heeataoue iMrfa.— 137 Francias ka» 
etenim, — 188 On. i. 2. 4. cum al. eonseruisse iuo : qnidain supposmMse et conti- 
nuasse» — 140 Dno Heins. turbide tioMdisl — 141 Ou. S. lateque* Franciot, fera 



NOM 



mam indnto, Pelian Nelenmqu^ nno 
partu edidlt. 

1S3 Lueida] Qnippe in coelum trant- 
lata ; qna re ab aliis ejnsdem nomi- 
iiis distinguitur. • 

Alcyone'] Fuit nna ez PleiadibnSy 
Atlantis filia ; ez qua etiam Neptu- 
miB filios duoa 6t filiam nnam susce* 
pit 

Cireeque et Alymone'] Non ezpedinnt 
se ez hoc loco interpretes, qui biuid 
dnbie mendosissimns est. Monstra 
lectioDum in vetnstis codicibus appa- 
rent Pro Circe pl%rique Ceyce, Ceu 
ceque, Cefceque : pro Alymone scripti 
^0611011«, Aveoney ArreonCf Aneone, Ano- 
mne, Afneone^ Amemone, Amioney Au- 
gone, Amimonef Alcioney Avetione,Ar- 
^oney Amintone, Alienoney Avioney Au' 
thoney Amioone, Antheone, Adeone, Aw- 
thonoe, et qold non f sed ita nt pleri* 
que Aveone, ant Aneone agnoscant. 
Poteaneus Ceueeque et Aveone naid. 
Scribo Calyeeque Eeatheone nata, Hy- 
ginns fabnla 107. ubl Neptbni filios 
seceasety < Cygnns ez Calyce Heca* 
tonis filia :' nbi Hecatseonis videtnr 
Mcrlbendum. Scholiastes Theocriti 
Idyll. ZVI. Kmop \^i T&r IIoirciMfOS 
Mfiii K^Dicof ; vel, nt ali» editlones ha- 
bent, KiOiKos. Lego KoA^. Addit 
«ntem/ * fifecataBone Hatiy'. nt ab.al- 



tera Calyce, Endymionis matre, filia 
^li distinguat Certe Cygni ma* 
trem, qnocumque tandem appeHa* 
tam noroine, hic intelligi ab Ovidio 
non est dubium. Si quis meliora pro- 
tulerit, is Musas singulari beneficio 
demerebitnr. Heinmus, 

134 Nondum nexis] Meduste crineir, 
quomm pulchrittfdine praesertim ipsa 
Neptnno placoerat, Pallas indignata, 
qnod in templo sibi dicato ille fiigi- 
entem assecntos esset et compressis- 
set', in serpentes convertit. 

135 Laodice] Plures eo nomine me- 
morantor, interqne eas Priami ui^ay 
alia Agamemnonis, tertia Cygni filia. 
Fnit et co nomine nympfaa, Apis et 
Niobes mater, itemqne alise. Quam 
vero Neptnnus amaverit non liqnef^ 
nisi fbrte Laodicen Priami. 

Celeeno"] Httc est ex Pleiadibns 
nna, Halcyones soror, qnam etiaM 
amasse Neptnnum testatnr ApoUodo- 
rus. Antea vero vidimus Pleiadas 
Coelo receptas sirins ejflicere; qnod 
Latini VergUias appellant 

136 Nomtfia] Nomina sunt profecto^, 
et ea qnidem fabnlosa ; nt nimia pro- 
fecto in his diseutiejntis videator 
Criticorum diligentia. 

140 Turbine] Turbo ventiis est va^ 
lidissimni et vorticosas: adeoque 



Digitized by 



Google 



884 ' V. OVIDII NAS0NI8 

Parce ferox ; latoqae mari tua pr»lia mifiGe/ 

Sedacit terras haac brevis tinda daas. 
Te decet aat magnas magaum jactare carinas ) 

Aat etiam totis classibas esse tracem. 
Tarpe Deo pelagi^ javenem terrere natantem : 14S 

Gloriaqae est stagno qnolibet ista minor. 
Nobi]is iUe qaidem est, et clarus origine : sed non 

A tibi snspecto dacit Ulixe genus. 
Da veniam, servaque duos : natat ille ; sed isdem 

Corpus Leandri^ spes mea, pendet aquis. ISO 

Sterauit et lumen ; (posito nam scribimus iUo.) 

Sterauit, et nobis prospera signa dedit. 
Ecce merum nutrix faustos instillat in ignes : 

Crasque erimos plures, inquit, et ipsa bibit. 

(M Umpe^iatt 7 Ignuee, mm ; €i tfiMrc« Iim eerimmiuL m muU «fnirr* ifoc 
cfiM, qun tepani iirrm, eit exipia* TVn ingtmii pikknm eei od ^fttm m* 
gefiie» nave» ; mtt eOam esm ierribUem ioH» eimribme. indeeerMm est Deo mmie 
p emrem ineiure eMeecenH mmti ; ef Um» iAei eH u^erior ftwoif »iagnn, Itte 
efmdem e»i generomu, ei etirpe generoea ; »ed mm repeHt originem ah Ulf»m tibi 
imrim, Jgno»ce, ei dno» »aho» preuMoi ilU wai; »ed eorpu» Leandri, et »pe» 
meanaied nt iiadem nqni». Lneema eHam eirenmt; nam oeribinm» iUa ndn min , 
Sirepmt ; ei nobi» /eeU lata omina» Ecee mitft» inmutiU vtimm ts ^ i iw i gf /W* 
ce$ ; ei ait, Cra» ertmn» phwe», et ipoa potat* Fac na» plnre» eMe progremnoper 



jM-tflia.— 142 6o. %. hic hreme.-^W Mor. qoiis iurbaro nat.^146 Be. «te 
rjiiior.-*148 Gn. 9. com al. dnxit,—lbl Siemmt P. plorimi, ot Qn. 1. 9. 4. 
hk: et t. seqo. perperam Sierinit ; alii Inier ea himen : Go. S. Inierea et hun, — 
162 Franciof ei mOu^-^W Go. 9. eom al. dieiiUat: al. dettaiai: Go. 4. «H^ 

NOT^ 

son tam hic Tentoa, coi proprie non Non dneii] Adeoqoo iUi faBfeiMRit 

iroperat Neptonos, qoam ejot effec* omo non debet. 

tnm, marif SGi). commotio e«t intelii- 148 AujMdo] Alii Neptono sntpee» 

genda. Doo scripti hal>eot fiir6tdf. tom Tolont fnisfe UlyMem propter 

141 Tna preeiia] Undas toaa, aliat Palamedem nepotem, qoi ejns iii« 
jdiis impinge. sidils periit; alii proplcr Polypli^ 

142 BriVM] Qo» adeo ea non eet mnm fiiiomy ab eodem Ulysse eti> 
nbi soa pr«lia Neptonns bene misce- am com palris contemto czcaNatimi. 
fe possit. Ob otramqne caosam foerit 

Dna»] Enropam et Asiam. 140 lUe} Qoasi dicat, Soloa qnU 

146 Siag^] Id est, Gloria qoam dem. 
in qoolibet turbando sUgBO| ant par- 161 Amwt»] Strepttnm ad itnr- 



yi9k Mioa, posses habere. JintantU modom edidit 

. 147 Ille] Uaader. 15S F«iifor| Fiosta iigntficaiitoe. 



Digitized by 



Google 



HBROCDBS. BPI8T. Xl^, 886 

Effice nos ploies, evlcta per aeqaora lapsosji ld6 

O penitus toto corde recepte mihi. 
In tua castra redi» socii desertor Amoris, 

Ponuntur medlo cur mea lAembra toro ? 
Qood timeas, non est : auso Venus ipsa fiiTebit ; 

Stemet et sequoreas» «quore nata, vias. tOQ 

Ire libet tumidas ipsi mihi sa^pe per undasi 

Sed solet tioc maribus tntius esse fretum. 
Nam cur, hoc vectis Phryxo Phryxique sorore^ 
^ Sola dedit vastis fi»mina nomen aquis ? 
Forsitan ad reditum metuas ne teropora desint^ 169 

Aut gemini nequeas ferre laboris onns. 
At nos diversi medium coeamus in asquor : 

Obviaque in snmmis oscula demus aqnis ; 
Atque ita quisque suas iterum redeamus ad urbes, 

Exignum, sed plus, quam nihil, illud erit« 170 

tmrUMpenUOj^j^rormuiKfixemihiMoaJiiK^ Bevenew^iMtmatrirajdntfior 
miHmmiri», Q mmo ffrem mei trhu eolhcmttmr ln medio leeto? Nan e9it qind 
refofmUea : ipoa Vemu jwoMi OMdetUem : ei orta wmri imnitfi Uer mariiiiijii. 
&ne mki ipoi feri «iHiiiiit vadere per aquao media» : $ed koc mare eonntemi e$»e 
hUtao maaealit. Nam ifuamabrem, Pkryxo et germamt Pkrjfxi oefM hoc freto, 
M^djNtfOa imjfoemi aemen profmiii» aquie? Forte tiwua» tempue «t deturad 
regreaeumy autMoa taieae toieram moleetiam dmpHeie laborie, At iMt dieeiti con- 
tfniMiiiiit m medium mare ; et eaaeia preebeemme coaeurr e u i ia ia extreaiie aquie» 
Atque tta wuiequiepie revertamur iterum ad eua» »eiee, lUud erU miiiimiiiii, m4 



^«»»^>»^o*t»»<»'» 



Imn^.— 1A4 AL erae erimm,-^l5& UL erupia per : A. errata : F. paeaia : L* 
«Btr«ma: Be. tiietta: alii aliter.— 156 Li« Leid. et Be. reeepte mct.— IftS Leid, 
dno Bertm. et edd. qaedam vidm toro. — 161 Tmmdae nnas R. ceteri mcdMf^ 
-rl6S Franciiit mKiM ««te.— 16S P. haeveetii: Oa. 1. Aiic; 3.^. — 166 Me^ 
iua» P. et R. Yulgo mttiitt. Gu. 2. cnm al. nt ro6ora deau Oo. 4. ui robora.-^ 
166 Al. £1 mqueae femim^l67 Or. et ed. Bersm. Aui not.— 160 Al. in 

NOT£ 

, 155 Evieta'] Tait lacertis tnperata. 16S Nom ciir] Exemplo probat 
Xoptiit] Gall. Ajfani eouU. mare de qno loqnebatnr pnelUi minnt 

157 Jii tm cattrd] Ad me, scil. favere. 

Metaph. « niilttibns. Pkryxo] Phrynns Athamantis et 

158 Afftfto] Quod non fieret, si t« Nepheles fnit filins, qui conscenso 

anrei TeHeris ariete, Pontum, cum 



159 ilvto] Tibi, tcil, sorore, traosfretare a^gressns est. 

160 Stemefi Componet; placabit« iSbrtrt] Helle. 
JEquoramial Ex m«ris spamn orta 16« DedU] Ab Ipsa tero HeUia- 

dicitnr* pontns dictns esf. 



Digitized by 



Google 



336 



P. OVIOII NASONIS 



Vel pudor hic utinam, qui nos clam cog^it amaie, 

Vel timidus famse cedere vellet amor I 
Nunc male res junctee, calor et revereotia, pugnant 

Quid sequar in dubio est: btec decet^ ille juvat. 
Ut semel idtravit Colchos Pegasaeus lason; 175 

Impositam celeri Phasida puppe tulit. 
I7t semel Idasus Lacedsemona venit adulter 

Cum praeda rediit protinus. ille sua. 
Tu» quam sappe petis quod amas, tam saepe relinquis : 

Et quoties grave fit puppibus ire, natas. 180 

Sic tamen, o juvenis, tumidarum victor aquarum, 

Sic facito spemas^ ut vereare> fretum. 



amplhu qwtm nUuL Utinam vel hic jmdor qui nos subigitfiirtim amarey tel t 
paiidua veUet caueederefama ! Nunc amor ei pudor, rea nude coUake, certant, /m 
incerto est, quid agam: hie ett deeonu; Ule utUie, Poetquam Jaeon PagaMteu» 
iniU Colcho$f avexit Pharida it^eetam in navem velocem, Pogtquam adulter Idteua 
eamel acceent Laeedtmona ; iUe etatim revernu eet atm rtgpina eua, Tu tam tape 
deteris, quod anuUf quam etppe invirie: et quotiee durum est nacUme progredif 
luUat, Vidi tamen^ ojuveniay domitor aquarum turbatarum, Ua contemnoM mare,^ 



' titm»**^*^>*f^'*f^^ ^ 



urbea: doo ad arees: B. ad oras^ — 171 Ga. omnet tamcogU, — 172 VeUet pro 
valg. velU positnin Mycillus existiinat — 173 £xc. Douzaa Venus et rever^ 
6r. pudor et rev, — 174 6a. S. t» dubUim est: R. m pugna eat: P. Quod sequUur, 
dubium est, — ^176 Pegaseus vnlg. Pagareos P.— 177 6o. vidU adulter: Bc» 
petiit Laced» aduUer* — 180 Quwmvis pro quoties Francins. Al. graoe sU,-^ 



NOTJE 



166 Gemirn] Veniendi, et abenndi, 
icil. 

167 JHversi] Qni in dJYergit mundi 
partibns commoramur. 

170 lUudf] In mediam «qnor coiisse, 
ibiqne oscnla dedisse. 

172 Cedere] Ita ut Pudor Amori, 
Amor omnia Fams permitteret : Amo- 
li per Pudorem, Famae per Amorem 
orania licerent : Amor, a Pudore 
conccssa, Famae traderet; Pudor, 
qoe Amor faceret, non curarct, A- 
mor, quae Fama Vulgaret, contemne- 
ret : nosque adeo securi ndst^o palam 
gauderemus Amore. 

173 Male'] Voluptatit nostras diift- 
pendio. 

Cahr] Amor. 



Pugnant] Qnia diBSnadet Pndor 
qnod Amor imperat. 

174 fn duUo ett] Dnm Pndor et 
Ambr pugnant,utri obsequar, dnbito. 

176 Ut] Postqnam. Innuit HerOy, 
se a liCandro, ut a Jaflone Medea, ^ 
dnci velle. 

Pagasaus] Thessalicus; ab nrbe 
Tbessaliae Pagasis. 

176 Phasida] Medeam ; a Phaside 
Colchomm fluvio. 

177 Idaus] Paris ; de quo snpra.. 

178 Prada] Helena. 

180 Grave] Id est, navibus perit 
cnlosum. 

181 Sic] Repetitione.movetaffec- 
tum. 



Digitized by 



Google 



^BROIDBS. BPiST. XIX. 997 

Arte laboratffi Tincaatar ab »qaore pappes : 

Ta tua plus remis brachia posse pates ? 
Qnod capis, hoc oaatas metaant, Leandre, natare : 185 

Exitas hic fractis pappibus esse solet. 
Me miseram ! capio noa persaadere^ qaod hortor ; 

Sisque, precor, monitis fortior ipse meis : 
Dummodo pervenias^ excassaque saepe per andas 

Injicias hameris brachia lassa meis. 190 

Sed mihi^ coeroleas qaoties obvertor ad undas, 

Nescio qaaa pavidum frigora pectus habent. 
Nec minus hestemn confiindor imagine noctis^ 

Qaamvis est sacris illa piata meis. 
Namque snb Aarora, jam dormitante' lacema^ 195 

(Somnia quo cemi tempore vera solent) 

MiHmMff. Nave» orfificiaM ceminutie ebnanUur nuui: endme Um laeeri&i 
mmplku valere^ quam remoel Quod mjda» naUvre, Leaadre, mmia hac timeai. Htee 
weire eeneaeni eeee waMae e/tsif . Me U^eUcem I opio noa ej/ieere, quod moneo : ei 
erOf ipee Mf ammoeior meie freeeeptie ; dum mo d o periingae^ ei immitta» kamerie 
meie loeerioe defeeooo eape ogitaioe per aqnae, Sed quotiee conoerio oculoe ad aquaa 
glauoae, neeeio queefrigora meum oeeupani cor trepidum, Nee minue iurbor liiim- 
luerie noeti» heeiemee, quanquam iUa ek piata meie eacrie, Namque eub Auroranty 
km^ado jam eadintta^ (quo iemporo oomma ceria eoleni videri) JOa exdderuni 



rf»»^»»#>»^>*«#»»>* 



181 Helin. Tiiidiiicii.--185 Oii. 1. 9. et 4. cnm al. merguniurab: %. merganiw: 
I). morguMiurin: Me, franguniur, Scr. seu Ga. 4. in eequore pieeee ; unde Heion. 
conj. prieiee: On. 1. 2. S. eequore Mves.— 184 Vnlg. peiae, — 186 R. fraeii» 
jmiokm», — 187 Ou. 8. cnm al. qfeod opto, — 191 On. S. cnm al. oboereor ad: 2. tii. 
^IQS Al. Needo quid p a e idm n frigore pedue habet: al. Neoeiorquod paeidum 
peetora frigu» kaJbent : Tel» habet :> Me. alter, Neeeio qua iunidmn frigora pect, 
habent: Ar. paoidum poetore fr, habei,—\9^ Ou. 2. Quamoi» eU, Go. 2. iOa 

NOT^ 

185 Meiwent^ Qnia tantnm post 104 iZta] Imago Bcil. noctis, aat 
jianfraginm natatn maria conantur aomniam : non nox, nt existimavit 
trajicere. Hnl>ertinas. Solebant ▼efo, nt som- 

186 £xtiMsiUc] Enimvero, navibns niis. praennntiata mala averterent, 
fractls, pertnrbatnm mare natare Bils sacra faeere. 

nantae cognntnr. 196 Namque] Somninm enarrare 

187 Ciipie] Qnia, per Amoris im* institnit. 

patientiam, Leandmm, etiam tnrba- DormMUmie] Id est, Propemodum 

to mari, vellet venire. . deficiente; qnemadmodum, consum* 

189 Perveuia»'\ Ad me, sciL to oleo, evenire solet. 

102 FHifora] £x metn. 196 Fera] Vera significantia : quss 

193 ConfundoT\ Somnio turbor. tamen qnatenns vera non inepte vi* 

DOph. et Var. Clae, Oritf. Y 



Digitized by 



Google 



3S8 P. OVIDII NAS0N18 

Stamina de digitis cecidere^ sopore remisBis ; 

Collaque polviHO nostra ferenda dedi. 
Hic ego Ventosas nantem delphina per undas 

Cemere non dubia sum milii visa fide : 200 

Quem, pdstquam bibulis illisit fluctus arenis ; 

Unda simul miseram vitaque deserait. 
Quicquid id est^ timeo : nec tu mea somnia ride ; 

Nec nisi tranquillo bracbia crede mari. 
Si tibi non parcis^ dilect» parce puellas : 205 

Quffi nunquam^ nisi te so^ite^ sospes erit. 
Spes tamen est fittctiB Ticinse pacis in undis : 

Tum placidas tuto pectore finde vias. 
Interea^ nanti 'quoniam freta peryia non sunt, 

Leniat invisas litera mlssa moras. 2i0 

digUi» laxaH» MMk» : H prmhid noiirm cerwees tuiiinei^ fmbritio» Hk €g9 
aum miki riM, JUe kmA Mcfrto, mfiUert delphiMMm waUnttm per aqm» vtidi» 
MgittdM; quem^ pottfuam umda ajfUxU bihulo foteJ», aqum ei vUa euml deeOimi 
iilfelieem, Qukquid id eei, metme: naeiueauiemiuemeaaemma: nee eoamiiie 
ideertoe niei mati ^iieio, 8i iild non indaigeef induige amai^ pudUe ; fue mmi- 
9ifain erii imeeifmmM, niei te ineolum, Spee tamen <iahir qmeiie mox /uturm w 
fludUm» aUquaieniu» »edaii», Tum »einde ker quieium eeeuro ptdere, Jnterae^ 



^>»^^#^^^^^^^ 



piaMet; %. jHaeaia,-^W Uniu Hekis. et Exc. D. }am defieienie,'^t9b Helai. 
Bine ego, — ^201 Edd, prisc», AM. 1. Colin. et Benm. t^feof jimta»: «dm 
8cr. t/tefii.— a04 0. et Barb. iende mari; et bic pro var. lect. redde. — 
906 Bxc. Douzae, Juo. Lckl. et septem al. «ine <e fOfp. P. Ga. 1. et trctai. es 
mel. fMpet m.— 308 Gu. 1. 2. 4. et Helro. cam al. IV phe, Qaidam TVmc; 
Scr. plaeiia» aia», Gu. S. et 4. et Helm. cum pleriiqne al. ioio ped, Cod. 
BemnaBDi eeinde «<■•.— 210 Oa. 2. Leniei, Sa. Len. iaemema», AL liierametms 
R« Uiera uiea. 

NOT^ 

deri possint longnm esset definire. per ex malaerii exponere, deinde per 

9M Miaerum] Delphinum sdl. qno /raeii», violenter agttataa ondas inteK 

iicander reprttsentatnr. iezeris ; ut tantam pertnrbationem 

. 207 Fraeii»in undi»] Id est, qam tieoetsariocoaBeqnidebeattrtnqalUi- 

jam non iu intamescnat. Nifi tn tai. 



Digitized by 



Google 



HBROIDBB. BPI8T. XX. 839 

EPISTOLA XX. 
ACONTIUS CYDIPPJE. 

ARGUMENTUM. 

PftonMTUS ad sacra Bianss AcoDtiuSy qnse in Belo, insola maria^Agei. om* 
niam Cycladum clarissimay freqaenti ▼irginum conTenta celebrabantur, in 
amorem Cydippes, paellss nobilis, adoiescens ezarsit Sed cam illam ob 
l^eneris imparitatem non anderet solicitare, novam commentns fraudem, in 
pnldierrlmo pomo scripslt dnos hosce versos : * Joro tibi sane per mysticn 
sacra Bian», Me tibi ventoram comitem, sponsamqoe fntaram;' atqoe il« 
lad ad pedes paellse projecit : qna fraodis inscia, cnm imprudens legeret, 
paciscitor com Acontio. Nam, qnm ante Deos in tompio Delis Diansi 
dieerentnry rata esse, lcz erat. Com aotem panlo post pater, hujosce rei 
Inscins, illam alii desponderet, snbita febri correpta est. Qnare hac epis* 
toU Acontios conatur eidem persoadere, hanc morbnm a Diana immissom 
esse : propterea quod non impleret, qum Dea prssente promisisset* 

PoNE metum ; mhil hic iterum jurabis amanti : 

Promissam satis est te semel esse mihi. 
Perlege : discedat sic corpore languor ab isto^ 

Qui meus est^ ulla parte dolente^ dolor. 

Mitti timorem: nikil Alc ditmo jurMt amanii. Stfficit tt mihi eau sjHmiam 
ameU Perlege : sie moHnu tuos, 901 ett meu» deior^ Qiiquo memtro too affiictoy 



^^^^^^■^ 



In priscis edd. et Mss. nonnnllis epistola hsBC orditnr ab hoc disticho : 
Aedfi (Leid. fivdpe), Cydifpi^ dapicti (Voss. mupieti) fumen (Go. corMM) 
Aemdiy JUiut (tsfii» MorO ia pomo qui tibi verba dedit,—2 Oo. 1. Petjuram talis. 
-^ L. WM parte, A. et Fr. magna. Be. ilia, qnod probat Heusing. Ou. S. n«/- 

NOT^ 

Aeentiui'] JuYenis foit ez insnla tni propositom fidem mihi toaro ob« 

Cea, in mari JEgmo, strinxisti. 

1 Pom metum] Ne verearis hanc S Sie] Ut tn legeris, scil. De isto 

meam epistolam legerc, qoasi ali- genere jam ssepe ridimus. 

quam joramenti formnlam contineret. Languor] Febris. 

NikH hiejur(Uni] Ut antea feclsti, Isto'] Tuo. 

in templo Diansci nbi contra aniaii 4 Uttapofii doUuii'] Id est>Siali- 



Digitized by 



Google 



S40 P. OVIDII NASONII? 

Qaid pudor ora stibit ? nam^ sicut in aede Dianed, S 

Saspicor ingenuas erabuisse genas. 
Conjugium pactamque fidem, non crimina, posco; 

Debitus ut conjux» non ut adulter^ amo. 
Verba licet repetas^ quse demtus ab arbore foetus 

Pertulit ad castas, me jaciente^ manus ; 10 

Invenies illic id te spondere^ quod opto, 

Te potiuSy virgo^ quam meminisse Deam. 
Nunc quoque idem timeo ; sed idem tamen acrius illad 

Assumsit vires^ auctaque fiamma mora est : 
Quique fuit nunquam parvus, nunc tempore longb^ 15 

Et spe, quam dederas tu mihi^ crevit amor. 

tAe<U ab tato tno carport. Quamobrem ruhor irrefH in milirm 7 Nmm coi^id^ 
gena» verecundoM rubore mffuaoB fmsaey sieui in tempio Dimue, Peio conMubium 
etfidem promissam, nonjiagitia : amo ut co^jux legitimuSf non ut aduUer. Qnom- 
vi$ denuo profenu vocee, quasfructue raptut ab arbore periulit ad tnas Momif pudi" 
cait me nittente ; ibi comperiee te iOmd poUiceri^ quodcupio te, trirgo, potime fccor* 
darif qumn Deam, Nune etiam metuo idem ; $ed tamen iliud id!an vdtenumtiua 
coUegU viree; et ignie crecii tempore. Et amor^ qui nunquam fuit levii, nunc 
auctus esl prolixa moraf et spe^ ^usm iu mihifeceras, Tu miki spemfeceras: kic 



<^^'#^#^^««^ 



la, Tres Heins. et alter Me. pro div. lect. dolente dolor: Tnlg. doleredolorT 
Gu. 2. S. 4. cum P. et al. dolore: exc. Douzfle et ed. Gryph. ann. 154d. dolenie 
tui. — 5 Gn. omnes et Helm. cnm mnltii al. anietubii, — 6 Barb. ambigua» erub, 
— Gn. 2. arbore fruetus. — 11 Al. tespondisse: al. jnrwte. Post hnnc veiaum 
qnidam Mss. et editi insernnt hos dno : Ni tibi eum verbis excidii Ula fides Id 
metui, Diva diff^ est ira decebai. Heins. mavnlt oplem. — 14 Mor. nuiu esi, — 
15 Nfcnc Mor. et nnns A. al. nec, vel, tam, ne, non, Unus Heins. mc temp. 
porvQ.— 16 Gtt. 1. et Helm. cum al. Ex spe; S. cum al. Eispem: al. £i spes: 

VOTJE 

qna tni parte aegrotaveris. Dicit se immissamfebremanctnmirimetueret. 

aegrotante domina pariter segrotare. IS Idem'] Ne, scil. amori meo nolis 

6 Ora] Alii habeot «rt«. respondere. 

8 Ddnius'] Ex pacto legitimns; Idem tamen} Istnd non videntnr 

modoque debito, et faonesto ; ut spon- omnino exposuisse, quidam quos vidl, 

sns. Interpretes. Referendom istnd idem 

lAcet] Licitnm est. ad opto, Votnm et desiderinm snnmi 

Demtus ab arbore feBtusy Pomnm ; nt ejus qnod pollicita e rat matrimo- 

in qno versus, de qnibns In Argnmen- nii recordaretnr Cydippe, adeoqne 

tOy Acontins scripserat. amorem snum snmsisso vireS| atqne 

11 Id te spondere] Matrimoninn, crevisse testatur Acontins. 
scil. 14 Flamma] Amor. 

12 Ttf potius] Vtf scil. promlssa Jlfora] Tempore. * 
serves,mihique nnbas. 16 Spe] £a vero fovet Amorem, 

Qwan Mejntiiisse Deam] Qnia ab ea qui desperatioDe seplus extioguitnr* 



Digitized by 



Google 



HKROIDES. BPI8T. XX. 9£L 

Spem mibi tu dederas ; meus luc tibi credidit ardor : 

Non potes hoc factum teste negare Dea. 
Affuit^ et pr8&s^[is^ ut erant, tua verba notavit ; 

£t Tisa est mota dicta probasse coma. 20 

Deceptam dicas nostra te fraude licebit ; 

Dum fraudis nostras causa feratur amor. 
JPraus mea quid petiit, nisi quo tibi jungerer nni ? 

Id me, quod quereris, conciliare potest. 
Non ego natura^ nec sum tam callidus usu ; 25 

Solertem tu me> (crede) puella, facis. 
Te mihi compositis (si quid) tamen egimus a me 

Astrinxit verbis ingeniosus Amor. 

meut omor tiln fidem adhibuU ; non iihi licet Utfieiari hoe actum esse Dea ecmeia, 
Inteifmiy et ut aderat, obeervamt tuat voce$: et vi$a ett prolata approbatse eafiUie 
agitaiie, Tibi dairiiur dicere te dehuam fmue nottro dolo ; modo amor dicatur 
eauta doU nottri, Quid futnivit meut doktty um ut tibi teii eomectererl lUud, 
fuod arguitf potett me tibi adjungere, Ego non tum tam vertutut natura^ nec 
ep^jterientia : tu, (crede) pueOa, me facit ingeniotum. Amor tolert coUigavit te 
miJkt verbit a me conttructity(ti quid tamen prentitimMt,) Scripti tpontalia vocibut 



Leid. It tpe. On. 1. in marg. 2. et 4. cretcit amor.—- 18 Post bntic Yersnm in 
noDDollis •eqnuntar dno adnlterini : Me tibi nuptwram feUx erat omeUy Acontf^ 
Juro, quam coUmut, numina magna Dece,—19 Erant P. et Pat vulgo erat,--' 
20 Probatte Gr. O. et Leid. Vulgo tulitH' Ou. 2. et Helm. cnm multis al. 
ff^«M.--*28 Niei qmo a conj. Heins. scripti pleriqoe niti quod: al. niti uti, 
Totnm distichon ita constitoendnm vnlt Bunnannus : FroiM mea ^pid petiit^ 
Ntfi 9110 tibi jungerer 7 umm Id me, quod quereritj ^c, Hein§. conj. Me tibij 
quod, tfe,—9i Multi tcripti potet,—^ Quidam caUidut arte: Ar. attu, — ^27 A 
me P. vulgo arte: Go. 3. com duobus Heina. dic/«. Pro compotitit yoss. con- 

KOTJE 

18 Hocfaetum'] Matrimonil spon- conciliare. More sno in anibiguo 

aionem intellige. lodit Ovidiut : enimvero per matri- 

10 Erant^ Volg. erat. Erant in Pu- moniom coiunngontur corpore et 

teaneoetPaUvinolegitnr: quodop- conciliantnr, qni forte animo sunt 

timo senso ad e«r6a-refertnr, qn« in- valde alieni. 

scia pronuntiavit Cydippe, qunUa 26 Na» v©] Amorem, non se, frau- 

erant intellexit Diana. di§ aoctorem facit. 

24 Id me] Distiehon boc valde Naiurd] Venntnt dicitur, cujus 

mendosnm, aut Ovidian» venae non per natnram mens celeriter versa- 

esse censoit clar. Heinsios: quod tnr; Callidos vero, cnjus, tanquam 

tamen itacommodisslme ezponi posse maons opere, sic animus nsu concal* 

arbitror. Id, nempe, tibl jungi, quod Init. 

tlbi qnerimonisB cansam prsebnisse 26 FaoUi] Qnasi dicat, Kon tom. 

potas, idipaum eit, quod potest nos ^7 iSi ^aiid] Versuum, quibus Cydip- 



Digitized by 



Google 



84S P. OYIDII NA80NIS 

Dictatis ab eo feci sponsalia Tetbis ; 

Consultoque fui jnris Amore vafer. 30 

Sit fraus huic nomen facto, dicarqae dolosos: 

(Si tamen est^ quod ames velle tenere, dolns.) 
En iterum scribo^ mittoque rogantia verba : 

Altera fraus heec est ; quodqoe qaeraris, habes. 
Si noceo quod amo^ fateor, sine fine nocebo ; 35 

Teque petam ; caveas tn licet ipsa peti. 
Per gladios alii placitas rapuere puellas : 

Scripta mihi caute litera crimen erit ? 
Di faciant, possim plures imponere nodos ! 

I7t tua sit nuUa libera parte fides. 40 

Mille doli restant ; clivo sndamus in imo : 
: Ardor inexpertum nil sinet esse meus. 

Mb eo 9ugge$ii$ ; etfinJwrU periiiu amore hderrogaio, Dolue eit nomen kMiefeKmori ; 
et dicear fraMdnieniut : (ei tamen frmu ett veUe poetidere, qmod amee.) eeee denu» 
ecribOf et miito verba preeantia, Hic eet alter dolue ; et habee, qaod expoetule^. 
Si ojfieio qma amo ; conjtteor^ aemper ofieiam ; et te requiram; qtiamvie tu ipea 
fitguu repdri. AUi abetuierunt amatae paeUae per enut : epiatola ame ealiide 
exarata erii flagitium 7 Utinam per Deot mihi Heeat te piurilmt nodit impUeare / 
ut tua fidu RttiUo modo nt toluta. MiUe fraudet tupertunt; haremut in collit 
aditu. Amor meut nihil paiietur intentaium. Ineertum tiif ail pottit eapi ; eerte 

epicit: Helnt. cooj. coneeptie.-^WBe.wuti ipomal.-- 14 Leid. et L./hni« koe eai*. 
— S6 Ar. Teque peto. L. moU» tu. Qaatnor Heins. tpM peU : Yolgo ipeepetam : 
Go. l. ipea petam : doo Heint. ueque petaau-^l On. omnet pUmdat: BenuB. 
in narg. ex cod. loo, rigidae. — tO On. S. potee pkwee. Mor. ti6t pemere notfofu 
—41 On. 9, et 4. item Hekn. cnm al. Jfitfe modi. al. jnd. m ^ : Gn. 3. ct 4. 

NOTJB 

pen deceperaty anctorem vnlt lideri Acoatii fraadcm cnm poatetiori epis^ 

Amorem. tolfle acriptione confiindat; atqaa 

29 apommUal VennB illof intelllgiti «tiobiqne idem crimen qnaei ez Cj- 

qnibns iiitnrarnm nnptlarnm repro* dlppet perMna inpponat ; nt ex eo 

mit8io,qnam fiiceret Cydlppei conti- qood in posteriori nnllnm ▼ideatar, 

nebatnr. LetJiamfaiUet. tadte in priori nnUtam ctie condn- 

SO Conauitoque] Jnrltperito Amofe datnr. 

Interrogato, qoi me noptlamm oo- M Poorimplmret'] Pbtre» poteim tibi 

lennia Terba docnlt, Tafer fiii. ponirf modoo Moreti codex ▼ennate. 

89 Si tamen] Acntnt est nblqne Heinslna. 

Oridiut. Hlc Acontii frandem faUa Nodoel Ad fidem tnam astringen- 

definitione dilnere nititnr. dam. Unnm posnerat cnm doio Cy- 

SS.Catffnon] Vide qaam higeni- dippen ad jnrandnm indnaerat. 

oce priorem in scribendo soper pomo 41 Smdamuel Qnmti dieeret, In pri* 



Digitized by 



Google 



HBEOIDW. BFIST. XX. 



848 



Slt dabmm, pQsstsne capi ; captabere Derte : 

Exitus in Dis est ; aed capiere tamea. 
XJt partem effugias^ non omnia retia faUes ;* 

Quse tibt, qaam credis^ plura tetendit Am<H'. 
Si non proficiant artes, yeniemus ad arma» 

Inque tui cupido rapta ferere sioH. 
Non sum» qui soleam Paridis reprehendere factam ; 

Nec quemquam, qui, yir possit ut esse» fuit. 
Nos quoque : sed taceo. Mors bujus poBna rapin» 

Ut sit, erit quam te non habuisse^ minor. 
Aut esses formosa minus» peterere modeste: 

Audaces facie cogimur esse tua. 



50 



captaberis, Eventiu eH pene$ Deos : ud iame» capieri», Qwimm» evUe$ partem. 
mm tamen eludee onmea camety quoa amor tibi pomtit ptareoy ipuan reria, Si doa 
nan pnmnt, recurremue ad arwm; at omreptm aidaceria in gramia tui oeiilo, Sma 
mmf qai conaueverim carpere admiaaum Parutia ; «ec uihm^ gvt/vil otr, ut poaait 
eaae. Noa quoque te rapiemna : aed aUentio prema» Quamna nderUug »it maree» 
ht^ raptua, minua erit gravia, quam te caruiaae. Vd eaaea mhma pukhroy poo- 
cereris modeate : cogimur eaae temerarii forma tua, TVi hoc prtBataa^ et tui ocuU ; 



^»i^^» > ^^i»^<f*>» 



M «110.-^2 Qn. omnes sinit,-^A Oo. in dMo eat, — 40 Hehas. credaa, — 47 Oq. 
1. vroficiunt ; 2. et 4. cum al. proflcient, R. et unas Heins. ad enaea. — 48 P. cic- 
pimia, vel Inque meo cupido, qaomodo et decem lA. et prima edit Oa. 2. 4. et 
a gloM. 1. cnm al. mei cupido : Me. alter mei cupidi : Francins tnque tui eupid4a 
raptaferere JtnM.— 50 Gn. 1. et 3. jHMiee.— 6S Al. Si eaaea tu: O. et la. ^lif» 



NOM 



rao limine inepte sabstiti ; jam pro- 
grediar, aliaque tentabo. 

40 NUainet} I>Mec votis dicm, te- 
qne potiar. 

4$ Captabere^ Captare eit, Conari 
accipere. TMer de prendre et d^avoir, 

44 Exitua in Dia eat] Penes Deos 
eat ; qui quaiem daturi sint finem, 
ignoro. 

Sad capierej £at qwsi qJM, quod 
disit, GorrectiOy ezitnm in Dis eBie : 
nt ipai Amoiii impetn minoresease 
vidraBtur. 

45 Vt] Quamvis. 

Ritia] MoUphoru a VenaloribM 
somtUy in manus snaa ▼entnnun ton- 
dM Cydippcn dicU Acoatius. 

48 aW Mfida} AUl «fl 



multi mH eupido ; Heinsins legit iiwo 



50 Vtr poaaU mt eam] Qnis veao 
damiiaverit eum, qui vlr esse cuplat ? 
At vero alios sensus est: atque is 
damnari debet, qni vir et fortis et 
audaz est, ut per vim maritus cojus- 
quam fiat pnell». 

Fuit] Vir seU. fortis, &c. 

61 Noa ^uaqjue] Deest verbnm ; sed 
intelligitnr Acontiam quoque virnm 
ocse prsBbere veUe^ Qrdippesqno r^p- 
turum. 

51 Ut] Qnaaquam. 
JltNar] PiBna,sciL 

fiS JM] QMntns ost in Iums mti- 
oneimpctnsl Vol «sistevooolaiA- 
«fiUititv. 



Digitized by 



Google 



844 P. OVlDil NASONIS 

Tu facis hoc^ ocaliqoe tni ; quibiis ignea cedant 55 

Sidera; qai flammas causa faere meaB ; 
Hoc flavi faciunt crines, et ebumea cervix» 

Quseque, precor^ veniant in mea coUa manus ; 
Et decor^ et vultus sine rusticitate pudentes ; 

Et, Thetidi quales vix resu: esse, pedes. 60 

Cetera si possem laudare, beatior essem ; 

Nec dubito, totum quin sibi par sit opus. 
Hac ego compulsus, non est mirabile, forma, 

Si pignus volui vocis habere tuae. 
D^ique^ dum captain tu te cogare fateri, 65 

Insidiis esto capta puella meis. 
Invidiam patiar ; passo sua prsemia dentur : 

Cur suus a tanto crimine fructus abest? 
Hesionen Telamon^ Briseida cepit AchiUes ; 

Utraque victorem victa secuta suum. 70 

mUmi oitra radimiHa mud infenora ; qui fuerutU canM mei ardcriM. CofHHJUni 
hoc prastOHif et coUum candidum; et nuRnw, ^tur, oro, impticeut mea eetla: et 
gra&af et faciec pudica $iue aneritate ; et pedeey qualec agre credam habcre Theti- 
dem. Si liceret cek6rwe retiqua, eeeemjdider: neeeum incertus^ tpdatetum 
ofua eit sUti simile, Non ett uovum^ ei ego permotus hac tuu pukhrUudiMe expe» 
twi habere pigmu tua vocie» Demque dummodo tu inducanM agnoecere te eerrep^ 
tamf eeto pueUa correpta doHe meie. Feram odium ; mercea eua amcedatur ferentl, 
Quamobrem tanltum ecebte eua earet utilitate 7 TeUmon rapuU Heeh$en^ AchiUee 
Brieeida; utraque euperata condtata est «iiiim victorem» lAcebit qumttnmvie 



*«^^^^^i»<»^»»^^ 



eieeeei: Mor. O eeeee: Francius Quod n eaeee.-^i Heii». mavaUcedoU. — 
68 Gu. 9. et 4. cum al. QiMffii<.~-«0 Oo. omiies et Helm. IMi^. Gu. 1. 
et4.reor. — 62 Go. etMor. 1. pro div. lect. «tMpor: volgo <iia fiarf; prima 
ed. tibi pare: quataor Mst. tibipar,-^&T Gu. duo patior, £xc. D. mea pramia, 
— ^70 Victa Go. et unus A. vulgo fteinptf. Prima ed. Med. 1. Helm. et Gn. 2. ac 

aOTJE 

54 Facte] Palcbritadine. nem in pomo icriptam. 

56 Hoe} Ut simus audaces, &c. 66 Dnm} Modo nt. OalL Pamw 

68 QiMqiie] Plnrimi ^asfiie. ^iie. • 

69 iSSsie ruetidtate] Ineptnt est 66 Capta} Vide qaam ingenioie jn 
etiam et rnstieus nuidam pudor. vocam ambignitate ludat : fadle cap« 

60 TAe^idi] Cnjus tamen candidis- tam sen deceptam se fateretur Cy- 

simi fnerunt pedes ; nam ab Homero dippe ; non item captnm sen 6bli|^ 

fipyvp6^a dicitor. Fnit antem 11ie« tam, nt Acontio nnbere teneretnr. 

Us Nerei filia, AchUUs mnter. 67 Sua preemia dentar} Mibi aobM. 

j64 Pigmu} Matrimobii apontio- 60fieiJMeii]L«MiiedoDtiafnitfiU«, 



Digitized by 



Google 



HSROIDBS. BPIST. XX. 841^ 

- Qaamfibet accpses, et sis irata licebit ; 

Irata lioeat dum mihi posse fmi. 
Idem, qai facimus, factam tenaabimus iram : 

Copia placandn sit modo parva tui. 
Ante taos flentem liceat consistere yultas ; 75 

Et liceat lacrymis addere verba suis : 
Utqoe solent famuli^ cum verbera saeva verentur> 

Tendere submissas ad tua crura manus. 
Ignoras tua jura : voca: curarguor absens? 

Jamdndum dominn more venire jube. 80 

Ipsa meos scindas licet imperiosa capillos^ 

Oraque sint digitis livida facta tuis ; 
Omnia perpetiar: tantum fortasse timebo^ 

Corpore laedatur nemanus ista meo. 
Sed neque compedibus, nec me compesce catenis : 86 

Servabor firmo vinctus amore tui. 

ivgitMyHtUii^eiiMa; Modo «tAt Uewk gmideri ii^eM, Not iidem^ fid n m vium 
iram, wtimnmM» tnofdna ; modi ecncedatwr exigua faeaUae tmi wmieenda, Coiim- 
daiur herjfmtmtem dare earam IwieoeuUe; ei detwr adMbere voce$ eaie laerfmiet 
H ai eoieai jerei, eum timeaiflagra rigida^ porrigere manme victa» ad taoe pedu, 
Neeeie tmajura : areeeee: quamobrem abeene aeeueor 7 Impera aeeedere morejam' 
diu domiuee. Quamieie tu aepera Umiee meo» cnne», el faeiee eitfaetm fueea tui» 
digUie, petferam ohmm; eolummodo meluamj neforte mami» tua tMetur meo eor- 
pore, Sed mee m» coercea» eompedibu»y neque vineuU» ; euttodiar eonetrietu» veUda 



^^^^^^^^■»'» ^^ 



»maa: al. xATeea, — 74 Oii. omnei cnm P. et a1. placomlt: Helm. j^acaaedi», — 
75 L. Mlhio {. e, Jlenti: Be. octOoo I. e, Jlentem: Ou. S. jloii<ef.— 76 L. Sed 
lieeei P. L. Mor. 8. Ga» 1. et Ue}m. euie : rvlgo meie : Ga. 3. (ntt.— 78 Al. m 
tuoyeteub tua^~SO Pro moro, Franciaf mslebat jtire.— 81 Go. 3. et 4. cnm 
al. Utida neetra; 1. «f|>era noeira: dao Heins. a»pera /acta.— 88 Francioi 

NOTiE 

TelamoniinTrojfleezpagnationeideo teaneo pfaooiidt. Recte. Altemm |»la« 

data, qnod Pergama primos consoen- cemdee LaUne Tiz dicitar. IMiitni. 

diaiet. Optime. 

TWawoii] JEad fait filias, Hercalis 79 Ijpiorflo] Se serram eoae signt^ 

in expagnatione TrojsD socias, anm ficat. 

etiam ez Argonantb. Voea\ Qoia non debes damnare 

71 QmmUMi] ChiantnmTiSi qoan- nisi citata parte, ezplicat bonos alto» 

tamlibet Gall. Piaigneat^Mme de moi qoi commentator. Non bene, meo 

iant fm'U mome pMem, qaidem jadicio, ut seqaentia satia 

7ft TommUsmo] Minoiemos. OaU. demonstrant. 8ed sensos est, Noll 



2V(MoooMOiSPP«tf«roRi. Jare tao in senrom oterisy qott ab» 

74 Plaomdis] MoUmos enm Pii* seBtem ogcoksi com ipaom Tocai«| 



Digitized by 



Google 



MO P. OVIDII NAS0NI8 

Cum bene se, quantumqne volet, satiaverit ira, 

Ipsa tibi dices, Quam patienter amat ! 
Ipsa tibi dices, ubi videris omnia ferre, 

Tam bene qui servit, serviat iste mihi.' 90 

Ntmc reus infelix absens agor ; et mea^ cuin sit 

Optima, non uUo causa tuente perit. 
Hoc quoque, quod jus est^ sit scriptum injuria nostnm ; 

Quod de me solo nempe queraris^ habes. 
Non meruit falli mecum quoque Delia: si boii SS 

Vis mihi prqmissum reddere» redde De». 
Afiuity et vidit, cum tu decepta rubebas ; 

Et vocem memori condidit aure tuam. 

oaiorc htt, PatiquaM ira u bene eiqi/erml, et qtumbm Hkunti ifoa MU dicea, 
Quam ioleranter amat ! Poitquam adverterie me omnia pali^ ipia tibi dicee, Me, 
f ni tam bene eervUf mihi aerviai. Nune mieer obBene argner ; et fnmmiie cciim 
mea eit juetieeimaf profiigaiur nemine eun defendenie, Hoc qnofue eermtmn moe- 
irum, quod eatjue, eit h^uetiiia ; ntmfrvm habeoy quod querarie de me eofo, DeHa 
non digna eet decipi quoque meeum : ei nolie mihi praetare poUieitumy praetato Deee, 
Afii^f ^ nepexU^ eum tu Mnm ermbeeeebae; et eermmit mero meee^ri verba tmm^ 



eoDJ. tesibmf formoea^ (tm^fto.— 86 D. amore tibi, Jnii. amore tuo. — 87 HeiDS. 
vofe«.— 90 Gn. 4. iUe mUU,— 91 Ou. 3. Cur reui.— 92 Francius me nuUo. — 
9S Al. Hoe, quod amorjuedtf acriptim eet it^ria noetra : plerique, at Gu. 2. et 
4. Hoe quoque, quod JueeUf eeriptum eet it\juria naetri ; vel nostra, vel noetrum : 
qaidam Hoc quoque quod tieeit: L. Hoc quod opue JueeU : Me. 8. Hoe quoque 
Jueeit amer^ eeriptum eet if^Juna noetri : Go. 1. Hoc quoquey quod tu oit, eit ecrip- 
tum i^juria noetra. — ^94 Solo P. et Oo. 1. valgo eolum: Ga. 2. dewulmc fotem. 

NOTJE 

pnesentenuiiie male malctare liceat. tellexit Antonias, nec exposnit Hu- 

85 Compedibue'] Qnibas retinentur bertinos. Ironice pronuntiandum esse 

fugitivi servi. arbitror, ut intelUgat Acontius, non 

89 Ferre] Me, scil. de se, sed de Amore ease queren- 



iS Hoe quoqne] Variant eqiitdeB 

hoe in loco eodiees; pleriqiie ta«en Nempe] Ironise vox BiaKiiM apta. 

com in sensam bonam conspirenty 95 Non memt^] Jam serio ad rem 

qnWMbrem totom hoc distiobon adnl- venit 

terinam crediderit ciariss. Heinslns, Fam] FaUantnr, avt faHI dimtwr 

plaM mntk vtdee. Dii, cam ea qasB, fis testilms, pre^ 

K^odjue eet] Nempe ille etiam est mittfmas, pestea non prMtemm. 

bi colpa, quiy alterias jvisn, m«le I>ciM} Diana ; e Delo inoiile» M 



Mpdd Ihcit nato, et culta dicltor. 
' Sk eeriptmea IMud seriptom aos- 9r Decepta] Verbis in pono scri p- 

tram in pemo, sit injaria in te. tis capta. 
•4 Hmd 4a mnmk] Istid BeBliN HNMes] Qnod coasdm vcntis. 



Digitized by 



Google 



HBROIDBS. IP^. XX. 847 

Omiaa re careant : mhil est violentiiis illa> 

Cum sua, quod nolim, numina leesaTidet. 100 

[Testis erit Calydonis aper : nam scimus, ut iUo 

Sit magis in natum s»va reperta parens.] 
Testis et Actaeon, quondam fera creditus iUis, 

Ipse dedit leto cum quibas ante feras* 
Quseque superba parens, saxo per corpus oborto^ 105 

Nunc quoque Mygdonia flebilis extat humo. 
Hei mihiy Cydippe ! tuneo tibi dicere ▼erum ; 

Ne Videar causa falsa monere mea. 

Pra$agia nni iine efftctu ; fdkil ttt tmpdiiofiiu tUa, ptando, quod nelim, andt 
taa muMM s/rrHa, Aptr CalydamuB erit ieatia : nam novtmict, quomodo mater tU 
innenta erudeUor in JUium quam iUe. Teati» etimm Aetaon, oUm /era habiiua iUk 
caoibos, ciim ^ iit6iif ipu priuefera» morti tradidit, Testis quoque mater arrogana^ 
qua^ petra per corpus mtborta, mune etiam nttserahiH» manet ierra Mygdania, He% 
mihif Cydippe f vereor iiU foerum proferref na tidear vana commemoraaee commiodo 



— M Fr. L. exc. I). Nec mmct^.— 100 Quod noUm P. Ga. 1. a corr. et qoinqae 
Heins. Tolgo qua non vuU : Go. 1. « Ubrar. qua noUm : qttidam quod non vuU ; 
mudnoQ^m; quodnoUif et similia. — 101 Hoc di^ticbon adnlterifiom videtor 
Heinsio. Sa. et al. noDoolU eie amvu» ui iUo : al. oic edmu», vel «t •cimiM : Ar. 
eeit 09VU» ui iOa : Go. 2. Teftu erol Ca^jideneus: nam aper ecinuu ut iUo : Gu. S. 
Teaiio erU Ctdidomi» ^aper «teMii«...Heo8ing, rescribit : Teati» erii Catydem» 
aper, »u» oenu», wt tUo Sit magi»^ ifc, — 103 ^aoittam /ero. — 106 Extai O. L. et 



NOTiE 



qnoGomqve tandem modo, signum 
est. 

96 Ksom] Com te fntoram nxo- 
remmeamjurasti. 

99 Re] Effectn. 

Careani] Qnas! dicat, NihU tibi a 
Dlana male CTeniat. 
IBa'] Diana. 

100 Quod noUml Sibi nempe Cy- 
dippea sponsam copiebat. 

101 Teeii» «ril] Barbamm et in- 
sniaam hoc disdchoa, jodicio snOy ex 
schoUo qnopiam coaflatnm esse pntnt 
UeinsiQs. 

Cfllydoms «p«r] Hnnc, ira Dianm 
«b €Eaeo ia sncrificUs neglectmy re- 
gkmls Tnsiaiidm eansn laHnissnm, 
aiice ▼idlmns. 

Nam setmiM] Qnidam codioes hsp 
benty »ie fcnms; qnod, miror cnr non 



assomserit HeinsioSy com irenos io'* 
solsitatem, qoam dixerit maximam, 
tollat. 

102 Nainm] Meleagmm ; de qoo 
in Deianira. 

103 Aetofon'] De eo in cenmm ira 
Diane motatnm, et a canibos sois 
laceratom postea inMetam. videbi- 
mos. 

lUi»'] Canibos vel sociis : qnod ex 
scqnenti ▼ersu intelligitnr. 

166 Paren»] Niobe est, TaataU 
fiiia» qnm, com ex Amphionc plori- 
mos gennisset liberos, sese, fttcnndi- 
tate, Latonm prseponere uon dabita^ 
¥it: quamobrem» interfectis omni- 
bns liberisy ipsa, DeaB ira, in saxam 
traAsformata est. Qoa de re fusins iu 
Metam. 

106 Mygdmua] Regio^ett miaafis 



Digitized by 



Google 



S48 P. OTJIDII NA80NIS 

Diceodam tamen est; hoc est^ (mihi crede) qood aogra 

Ipso nubendi tempore saepe jaces. 110 

Consulit ipsa tibi, neu sis perjura laborat : 

Et salvam salva te cupit esse fide. 
Inde fit, ut, quoties existere perfida tentas, 

Peccatum toties corrigat illa tuum. 
Parce moyere feros animosaa Virginis arcus : 115 

' Mitis adhuc fieri, si patiare, potest. 
Parce, precori teneros corrumpere febribus artus: 

Servetur facies ista fruenda mihi : 
Serventur vultus ad nostra incendia nati ; 

Quique subest niveo Isetus in ore rubor. 120 

Hostibus e si quis, ne fias nostra^ repugnat ; 

Sic sit^ ut^ iuvalida te^ solet esse miU. 
Torqueor ex sequo, vel te nubente, vel aegra : 

Dicere nec possum, quid minus ipse velim, 

meo, Atiamen proferendumest: hw est (mihi credej qtad $4fpe eef^cia deeumhh 
ipto mtbendi tempore. lUa tibi cavet ; et operam dat, ne ns peijmn ; et capH ta 
eeee incobimem jUle intemeraia. Inde oritur, ut, quoties conarie esu inflda, iUa 
totiee arguit crimen tuum» Noli concutere bovos arcujt virginU generoea, Potest 
adhuefieri lenisy si veH$, NoU guaeo perdere membra moUia/eMbut: isH cultue 
cnttodiantur mihi ftoasidendi, Custodiaturfaciesfacta ad nostros ardares ; et ruhsr 
vivuSf qui subest m vuUu candido, Si aliquis ex hostibus meU obnitituTt nejlas 
nostra ; sic «i/, ut consuevi esu te cegrota. Crucwr pariter vd ie nubtnte, vel te 
invaUda : nec possum ipse dicere, quid minus cupiam. Crucior nonnunqwtmf qwod 



exc. D. ceteri astat,—lOS Ga. 1. 4. et Helm. cam al. movere mea. — 110 Pro 
sape Heins. Talt nemjpf.— IIS Fr. et L. Undejit. Al. quoties obsistereyituistsrey 
conmstere, resistere: cxe, h hanc faUere : Burm. conj. persistere. — 116 6a. 2« 
et 4. movere ferox, — 120 Latus qaataor Heins. ml. leniSf Utis, Uevis: Leid* 
lentus. Ou. 4. tJi ore pudor.—\2l Hostibus e Qas. Ou. 4. cnm duobns HeLns. 
Hostibus ex : vnlgo Hotiibut et. — 124 Ga. 2. S. et 4. com aL esse veUm, — 

NOTJE 

Asiie, ubi mons Sipylns, qaem fre- 119 Incendia'] Amorem. 

qaentasse Nioben ▼idebimus postea 120 Rubor] Febri vero sincema 

in Metamorpb. color cormmpitnr. 

108 Causa mea'] In menm commo- 122 Sie] Pessime, scil. se ex ftbti 
dum. Cydippes magno affici dolore iniiolt. 

109 Hoc est] Id est, Dian» peija- Invalida te] Te segrotante. 

rio vioIataD numine evenit. 129 Nubente] AUi qnam miht, scil. 

112 Saha] Peijurio uon violata. 124 ilftiitis] Vel alU nnb«i> vel 



116 Movere] In te couvertere, «grotetf. 

117 Tenens] TnoS| seil. 



Digitized by 



Google 



HBROIDES. EPIST. XX. 349 

MaceroT iDterdnm^ quod sim tibi cansa dolendi ; 125 

Teqae mea laedi calliditate pnto. 
In caput h86c nostrom dominae perjaria^ quaeso^ 

Eveniant : poena tnta sit illa mea. 
Ne tamen ignorem, quid agas, ad limina crebro 

Anxius, huc illac^ dissimulanter eo. 130 

Subsequor ancillam furtim famulumye, requirens 

Profuerint sonmi quid tibi^ quidve cibi. 
Me miserum ! quod non medicorum jussa ministro, 

Effingoque manus, insideoque toro. 
Et rursus miserum ! quod^ me procul inde remoto, 135 

Quem minime yellem, forsitan aHer adest. . 
Hle manus istas effingit, et assidet edgm, 

Inyisus Superis, cum Superisque mihi. 
Dumque suo tentat salientem pollice venam, 

Candida per causam brachia saepe tenet ; 140 

Contrectatque sinus, et forsitan oscula jungit : - 

Officio merces plenior ista suo est. 

um iihi «OMM morH: H eredo te aj/Hgi mea vertuiui, Hae, ero, petjuria dmnimt 
eadaiU tn moeirmm capui ; illa eii eeeara oieo mtpplicio, Ne tamea neeeiam, qttie 
eii tuue etatne; eeepiuM eolieiiue hue illue oeeulte aeeedo ad iuu»foree. Seetor OC' 
euUe/ameUam vel eervum, peiene quantum ie eomni, rel quantum eilnjuverini, Me 
irfedeem ! quod non perrigo^ quee mediei imperaveruniy et demmleeo manue, ei /ec- 
iMin premo, Ei iierum u^eUetm ! quodj me procul inde refuteo, aUueforte adeei, 
quem weinime euperem, lUe odioeue Divief ei mUii eum Dime^ demuleet manue ietaM, 
ei aeeidei eegrotanii. Et dum eenUatur poUice euo venam micantem ; eape tractai 
tacerioe mveoe per eaneam ; et tangii pedue ; et fortejlgii euatia» leiud preemiwh 



^i^^^i^^^i»»»»*»»^ 



1S6 Oo. 2. quod eum; S. quia «m. A1. eanea doiorie, — 127 Hete noetrum Go. 
▼nlgo Imqueeapui noetrum: al. nt Oii. 3. In eaput et noetrum: anos P. In caput 
koe tt.^lSl Oo. 2. et 4. cani al. requiro.~-lti Gn. 4. cuin aL Aetringoque m- 
nue. Unof R. aeeideoque, — IS6 Remeto P. Gn. 4. et tres mlii : vnlgo removi, 
— 1S6 Oo. 1. alter obeet.—U7 Go. 4. et Helm. com al. ietae aeiringit,^ 

VOTJE 

125 Maeeror] Doleo. 1S6 Mer} Sponsaii,8cil. 

129 Lmina] Toa, icil. 1S8 Iitvieue Superie] Dianae prae- 

ISS «Iiiim] Medictiias, scil. et re- sertim, quod ille cootra 6dem a te 

media. daram, matrlmooio tibi juogi posto- 

1S4 E/Sngeque] Id est, Demolceo, lat. 

leviter^e tergeo: qoo^sensu Poeta 140 P^caoaam] Id est, specie ten- 

notter alibiy itemqoe VirgiUos et Ci- tandi ▼eoam. Gall. Soue U prilexte 

cero asttrpsYenmt. de vemt t$ier le poule. 



Digitized by 



Google 



850 P. OVIDH NAfiONIS 

Qnis tibi permisit nostras prascerpeie messes ? 

Ad sepem alterins qnis tibi fecit iter ? 
Iste sinus meus est; mea turpiter oscula sumis : 145 

A mihi promisso corpore tolle manus. 
Improbe, tolle manus : quam tangis, nostra fatura est : . 
. Postmodo si facias.istud, adulter eris. 
Elige de vacuis, quam non sibi vindicet alter : 

Si nescis, dominum res habet ista suum. 150 

Nec mihi credideris ; recitetur formula pacti : 

Neu falsam dicas esse ; face ipsa legat. ' 
Alterias thalamOy tibi nos^ tibi dicimus^ exi ; 

Quid facis hlc ? exi ; non vacat iste torus. 
Nam quod habes et tu bumani verfoa altera pacti ; 155 

Non erit idcirco par tua causa meae. 
H86C mihi se pepigit; pater hanc tibi^ primus ab illa: 

Sed propior certe» quam pater^ ipsa sibi est. 

ed mt^ cfficio tuo. QuU Hbi coneeuit decerpere noetnu menee 7 Qium Ubi tUm 
atruxit ad aepem aUeriiua 7 letud pectui memm eet ; impuidiee curfk mea mmma, 
Remate manue a corpore mtAt apmeo, Remoce manue, proterve ; quam UmgiMf 
veutura est nottra» tSi poetmodo istud agat^ eritaduUer, Elige de Uberie. Quam 
aiter ncn euam auerat. Si ignorae. rea itta habet domiuum mtum, Nec miMjidetk 
adhibuierit ; premaitietur formula ionventi : et ne dicat fuitu deeeptam ;fac ipta 
tegat, Not tibi^ tibi dicimutf Egredere cubiculo aUenut, Quid ku agit? Egre^ 
dere^ itte lectut non ett vacuut, Nam quod tu etiam habet verba aUa comoenti ; tua 
coMta non erit ideo aquaUt mece, Hac te devinxU miki : pater, aUer ab iKo, tibi 



142 Vnlg. itta tuo ett. — I4S Pracerpere P. Ou. 1. et al. nonnalli : Tulgo decer^ 
pere: UeB Hem». pracipere : nialti percipere: Str, percidere : Mor. 3. pretcU 
dere, — 144 Sepem unas Med. et prima ed. ▼algo tpet : Ou. 2. cam Pat. et 
Anind. tpem,—lA9 Oa. 1. S. et 4. faeiet, — 161 Heins. Ne mihiy ex nno R. 
O. et qnatnor al. Uttera pacH,— 162 Helro. dieat^ fat iegai ipta ftK.-^54 
On. S. Quidfacit? hine exi. Be. et Jnn. itte loait.— 15S Francios H tu 
tkalawd verb, ^.^156 Fr. Non venU. On. 8. Non ert.— 1(18 Mor. Sedprior ett 

NOTiE 

143 Quit tibt] Rivalem aUoqnitar. Ins occopaverit. 
Prctcerpere'] Qnidam pnBeidere^ vnU 160 Itta] Cydippe. 

gati deeerpere, alii aliter. 161 FormuUi] Versnf , iciL de qni- 

144 Ad tepem] Alii ad tpem : mi- bos in argamento» 

Dnsbene. 162 Ipta] Ut,fcil. Acontiofidem 

FeeU Uer] Ut ejuA audeas mefesem saam de novo obstringat. 

demetere. Nogant et increpant ejns- 154 Itte] Dominse me» CydlppeSy 

modi interrogationes. -qni mens est. • 

149 FacMts] De iis paellis qnas 155 Uummn] Unod non teatlbiB» 

•poDsns nnUns slbi deTinxerit ; nni» ant approbantibos 1>iiS| imno mtem 



Digitized by 



Google 



HBROIDES. BPIST. XX. 951 

Promisitpaferhanc; hascadjaravitaniaiiti: 

Hle hoinines^ haec est testificata Deam. 160 

Hic metait meiidax, timet haec perjara yocari. 

Num dubites, hic sit major, an Ole metos 1 
Denique, ut amborum coaferre pericula possis, 

Respice ad eyentua ; hsec cabat, iUe yalet. 
Nos qnoque dissimili certamina mente subimas ; 165 

Nec spes par nohis^ nec timor aBqnus adest. 
Tu petis ex tuto : grayior mihi morte repulsa est. 

Idqne ego jam, quod ta forsan amabis^ amo. 
Si tibi justitiaB, si recti.cora fiiisset^ 

Cedere debueras ignibus ipse meis. 170 

Nanc quoniam ferus hic pro causa pugnat iniqoa ; 

Ad quid, Cydippe» litera nostra redit ? 

hmu pnmiisit : ud pro/edo ipta Ubi eH propmquiorf quam fdter, PMter pepigU 
hate: ktte juratit amaiUu lUe testes adlubuit hominea, hae Deam, Hie timet 
dieifaUax, heee metwit appellari petjura, Anne tis ineertua, hic an iUe timor eit 
megerl Deniqae^ mI pome eomparare discrimina ambarumy eonverte ORlmiiiii ad 
exitne: haejaeet; iUe firma utilttr valetndine. Noe quoque pugnam inima$ di$- 
pan ammo ; nee $pe» nobie est aqualis, nee metus simUis. Tu as^ seeure ; refUm 
diatio est mUU mokstier interitu : et ego jam di%o, quod tuforte dUiges, St te 
' «fici, sijusti anutr tenuisset ; ta ipse debueras cedere meis amMibus, Nune quam^ 
daquidemhie inhumasuu certat pro eausa ii^usta; quo spectat^ Cydippe^ nostru 



eerte,— 159 Aifjuravit edit. nonnullae : vulgo etjuramt: R. sed et hacjur, Ou. 
%. sed heec jur.— 161 Be. lUe timet mendax, t. hac p. v, dno Heins. timet hac : 
Tulgo heteet, Edit. priscse, et Bersm. aed et h<ec: O. hctc perjurata. — 162 On. 
S. 4. et Helro. dubitas. — 165 Heins. Marte pro mente.—ie6 Jun. Be. et al. non- 
oulli timar imi».— 168 Ou. 2, Atque <fv.— 172 Ed. prinoeps Ad te: Ou. duo At 

NOT^ 

I>iana prssertini, intercewit. Hae'] Cydippe. 

* Pacti] A patre inscio deBpomatam 164 CubuQ Febrilecto affixa. 

Cydippen in arguinento vidimus. 165 Certamina'] Ad obtinendam 

167 Hac] Cydippe. Cydippen. 

Primus] Non dicit * primusomni- 166 Mquus] Par; «qnalis. 

no/ sed * primns ab illa.' 167 Petis ex tuto] Qoid hoe sibi 

159 Ad^vU] ProValdeaat om- *elit ex oppoMto iniemgitur; qMsl 
nioojuravit: quod multo ampUns est dicat, Nihil mali tibi ex repnUaii» 
qnam promittere. niinet. 

160 Testifieata] In testimonimn to- RepuJLsa] Matrimonialis scil. 
^Tit. Qno sensu etiam simpUci uti- 168 Forsan amabis] Adeoqoe for- 
omr tettari. san non amabis. 

. 161 Hic\ Cydippei pater. 170 JgnibuM] ABoribos. 



Digitized by 



Google 



d62 -P. OVIDIi NABONIS 

Uic facit ut jaceasy et sis suspecta Dianae : 

Hunc tu, si sapiasy limen adire T«tes. 
Hoc faciente, subis tam sdeya pericula vitae : . 175 

Atque utinam pro te, qui movet illa^ cadat ! 
Quem si repuleris^ nec^ quem Dea damnat, amaris^ 

Et tu continuoy certe ego salvus ero. 
Siste metum^ virgo^ stabilipotiere salute : 

Fac modo polliciti conscia templa colas. 180 

Nec bove mactato coelestia numina gandent ; 

Sed^ quae praestanda est et sine teste, fide. 
Ut valeant aliae, ferrum patiantur et ignes : 

Fert aliis tristem succus amarus opem. 
Nil opus esi istis ; tantum perjuria vita : 185 

Teque simul serva, meque, datamque fidem. 
Praeteritae veniam dabit ignorantia culpae : 

Exciderint animo foedera lecta tuo. 



fpi$tota7 Hic cmim at ut ttgnAtB^ et n» tnriM DiatuB, Si tapioM^ tu pniikSt€m& 
hunc aeeedere ad /ares. Dum faeit, ini» tam crudelia discrimina etlcr. Atque 
utinam iUe pro te occumltat, qui iUorum cauea eet / Quem n r^eceris^ nee amauri», 
<iuem Dea vmpritbak ; et tu etaiim, ego eerte tospes ero, Depone timorem, pmefla ; 
fruerisfirma valetudme, Fac tantum frequenten ^edes eonseiae promissi, Nec nu» 
mina ecBlestia Uetantur bove immolato, sedjide, quce ttiam est exsolrenda skte orM- 
tris. Alia subeaxt ferrum et ignes, ut vaUtudini restituantur : succus amarulentuM 
subministrat aUis ingratum auxiUum, NikU opus est istis ; tantumfuge petjuna : 
et te simul libera, et me, et fldan obUgatam, Inscitia excisabit peccatum^praterir 
ium : foedera lecta elapsa fuerint memoria tua, Admonita es modo verbis meiSf 



fvotf.— 174 Oa. 2. et 4. teta,— 176 Gn. 2. 4; et a corr. 1. cnm al. iUe eadat : 
D. ista cad, Leid. arma^ cadat : FraDcitiit, qui mocet iUa, ferai,'--l77 Mor. si 
respueris,~~l7S Heins. At tu : Francias, Tu, puto, continua. — 179 Sex codd. 
Pone metum, — 180 Mor. soliciti pro poUtc— 181 Heios. Nec bcve. — 182 FnuiF 
cius rel sine teste, — 183 Patiantur Jan. et Str. volgo patiuntur: tres Heinn. 
patientur.'—!^^ A. udus et Go. medicam opem,—lS6 Exeiderint trea Heins. 

NOTiE 

172 Ad qM] Qoasi dicat, Vides 180 Colas] Xd templa Cydippe^ 

qtio spectet mea epistola ; vides me soam remittit, ut locas etiam ipsam 

tibi beoe consulere, qui te ex ii^ustis moveat, et ad fidem exsolveDilam 

manibn]( eripiam. hortetur. 

175 Hoc faciente] IIIo meo rivali 182 Et sine tette'] Qaanqnam nnlU 

ad te veniente, et conjugium tuum testes affuissent. 

i>etente. 188 Exdderi^] Fere qnasi dicat» 

177 iinuirts] Amaveris. Ponator (ut igoorantia excnseris) 

170 SiabUi] Firma. animo ezddisse foedera. Sciebat 



Digitized by 



Google 



UliBDIDttS. &PI8T. XX. 389 

Admonita es modo Tooe bmi;, modo canffioalatls^ 

Quos, quoties tentas fidfeise, feire sotes» 190 

His quoque yiti^tiSy in paxte ncnlpe rogabis». 

XJt tibi luciferas afferat ilia manw. 
Audiet; et, repettei qoas sint audita, reqi^iret 

Ipsa, tibi de quo conjuge purtos cat 
Pimnittes votum ; scit te promittere fabo : 195 

Jurabis ; scit te faUere posse Deos. 
Non agttur de me ; cucgi majovo labovo : 

Anxia sunt Yit» pectoia nostra twe. 

mi9 iatU rMu» ; qua^ auaiUi eomameg^iri^ boU» geUm. HU iikm itimd$^ «M- 
nun tfi partu orabis, mt iUa Hbiffngbeat manm» huiferaM. AuMcaUabit ; et^ revoean» im 
meutormm, fua/uermt audUUy t|M« interregabii, de fiM mmiio hic tibi ak partu», Pa» 
eieeeri» votum ; novit te paeioei inamter : jarabi» ; novit tefoeee deeipere Deo». Nem 
Ugitmrdeme;aHgoraotMiudlnemi^Of^:noeter amii nu » e»t»o9ieitu»^vttatua,Qma^ 

^^*^^S0 ^^ A^ ^^ 

Yolgo exeiierani, A1. feedera noeira* — 189 Catnhu» R. et Mor. vulgo eanlnU» 
— ^191 AI. uemiffe ooeaJin», — 192 Ga. S. cuoi a1. melior. offerat ; 2. cuin aL effe' 
rai, — 192 Audiet et prima ed. Gh. 1. et 2. cum al. Audiet heeejkane; 4. koe: 
Barb. luee recolen», £t ▼nlg. ^m fical.r— 196 Jnn, foUum: al. fal»a,— 177 Tres 
libri NU agitur, On. 2« emra Nwliare.— 198 Leid. Be. et Gn. S. vita tua: Fran- 

NOTiE 

Ac»iitiat ea non excldUte, sed, nt t^Bigendnnr. 
Cydlpptt faciliorem.ad p«en!tentiamy Ferre'] NUnimm in febrem incide« 

deinde ad Teniam, viam Btemeret, bat Cydippe, qnotiet incogitans alii 

nltro excidisie ea foedera concedit; qoam Acontio nnbere ftndebat 
vol potins eam excuBationem sngge- 191 /» porlii] Qnia partnrientibus 

ril. Diana, Lncinay s^o LneiAira, (nt in 



IS» Ad m oniim «] Adeoqve igno- dnobns nnmmis argentei8,cnn embler 

nwtia excnsart noo poteris. mate Dlame tsMlam gerentis, babere 

C«Mttiif] Alii habent eagibnr, Cmt- se testatnr cL Heiilsins,) adesse, fte« 

jKiif vero alibi noster, alqne Tibnl* thmqne in Incem «ducere, <ficltur; 

los, in rebns amatoriis usi sont. Hic 19S Audiet] Gom c^ opcin nn« 

pet cofief morbas inteHigitor, qmr a pibraveris, sciUeet ; dixerisqne, nt 

violanda fide Cydippen Diana abster- iUa altera Terentii, ' Jnno Loclna^ 

rebat f^ opem ; serva me obsecro.' 

iOO Fatkre'] Eftigere. Qnomodo 196 Promitteo voium] Mos eoram 

vero febtiffl efl^geret, aot eflvgere aM^atsslmus, qnl o^Diis altqoid im- 

emMfotor Cydippe, qom de ea oe- pMrave 8to#est. Ceterum com alU 

«iidem cogltabat, moifom dlm|oe quo contemtu legendii sont hsic ver- 



quidem 
flFOStra< 



i-eogftovi : tandem tamen ani- ba> nt etiam w6di» sonofrustra vota 
mmm sobilt, metonymke' per t^olare prmnlsstiram emte Cj^ppeik hiteiU^' 
/Mmo, Ikllere slmfpllciter-; pmrfdifett gatur. 

negUgere, aut non cogitare etoe ii^ 8ett} Qiam atite teste eo te mlbi 
J>e//A, et Var, Cla», Omd. Z 



Digitized by 



Google 



3(>4 ' F. OVIDU NASONI8 » 

Cur modp te dubiam pavidi flevere parentes^ 

Ignaros ctdpae quos facis esse tuse ? 200 

Et cur ignorent ? matri licet omnia narres. 

Nil tua^ Cydippe, facta mboris habent. 
Ordine fac referas, ut sis milii cognita primnm, 

Sacra pharetratae dnm facis ipsa Dese ; 
Ut, te conspecta, subito (si forle notasti) 206 

Restiterim fixis in tua membra genis : 
Ut, te dum nimium miror, (nota certa furoris,) 

Deciderint bumero pallia lapsa meo. 
Postmodo nescio qua venisse volubile malum, 

Verba ferens doctis insidiosa notis : 210 

obrem parente$ timidi, ^uat reddis neeeioe tmi eriminiSf modo te iMxertait tabUU t«* 
certam 7 Et quamobrem neteiamt 7 tAeei eimima rrferae wmtri, Admieaa taa, Cydippe, 
nikU habent yudendum, Fac eommemoree ordiney quomodo primam detaenerie ta mmm 
notitiam, dum ipea dae operam eacrie Deee phetretraUB : quomodo, te vitUf protinue, 
(eiforte adtertieti,) heeeerim vuitu dtfiaeo vn ftiM artu»: quomodo, dum ie iiiMtiMi. 
euepidOy (certum indidum amoriej paUia delapea kumero meo defluxeriai, Poet' 
modo, neeeio 91M, pemum rotundum ad te deiolutum eete, verba eentinene deUm 



^^^^^^■**^^^^ 



cias corrig. Anana pro tita peetora noetra tua, — 199 Al. te dubii pacidam. — 
200 Oa. 4. Ignotot eedpee, Exc. I. Me. et nnns Med. eur lieeteete: doo alU 
quotUcet: Heins. vnlt ptoe Uquet :' Fruxicmt quoe eimt. — 201 Al. igneraMt,-*-' 
20S Alfactapudorie,--MA On. Z./acit ipta.—m Vnlgo Ei /e<iicm.~208 Exc 
X. Beeiderini : Gn. 3. et 4. Dedderant, Gn. 2. humeriemeie, Qaidaai codd. 
ptdUa Jaxa,--ilO Gn. 1. dietit notit: Heins. dac^.— 211 Gu. 4. Quodque tit ut 

SOTJE 

niiplnrainjaraveras; qnod tanen non baDC vocem animadvertit dar. Hetn-. 

praestitistL sins, pro^ne ea adCy qnam literarttm 

196 Pofse] Gall. Que twut Het eapa' cogoatione omissam credit, restitnit.. 

ble de vouioir tromper lee Dieux, . 206 Si/orte notaeti] Nisi harc esset 

107 Mtdore'] Qnia, propter Dianae parenthesis, jndicio soo Poeta ooil 

iram, de te snm maxime solicitus. consnluisset. 

199 Dubiam'] In mortis discrimine, 206 Gcnit] Ocnlis. De qna voce 
ex febri, positam. antea. 

200 Culpa] De perjurio, eoqne 207 Furorit] Amoris. 

violata Diana inteiiigit. 209 Posemodo] Fac referas» supple. 

202 Ruberit] PKdms, ut habent alii. Neeeio qua] Parte templi, scil. 

Id est, Nihii habent facta tna qnam- Fohi^] Nimirum volubile est rO" 

obrem pndendnm slt. tundnm pomnm, sen malnm. . 

204 PharetraieB] Arcn et sagittis, 210 Doetie] Callide scriptis. Sed 

adeoque pharetra Instmctam fuisse contra.omninm membranamm fidem 

vettatrlcem Deam, notnm cst. ductit legendam cBse contendit ciar 

Ipta} Otio^ehoc in loco positam Heinsins. 



Digitized by 



Google 



HiSItdlDM. BP18T. XX. 355 

Qnod qnia sit lectmn sancta praeseote Diana» 

Esse tuam Yinctam, numine teste, fidem. 
Ne tamen tgnoret^ qu» sit sententia scripto ; 

Lecta tibi quondam nonc qnoque verba lefer. 
Nnbe, precor^ dicet, cni te bona numina jungunt : 815 

Quem fore jurasti, sit gener iUe mihi. 
Quisquis is est» plaoeat; quoniam placet ante Dianee. 

Talis erit mater, si modo mater erit. 
Sic tamen et qttasrat; qui sim quantusque^ jubeto : . 

Inveniet vobis consuluisse Deam. 220 

Insnla, Coryciis quondam celeberrima N^ntnphiSi, 

Cingitur JBgaeo, nomine Cea^ mari. 
Illa mihi patria est; nec» si generosa probaris 

Nomina, despectis arguor ortus.aTis.' 
Sunt et opes nobisi; ^^sunt et s^Ae crimine mores : 22& 

Amplius utque nihi], me tibi jungit amor. 

eaUidii siipiU : quod ^ma ni lectum aaera Ditma aamUe^ ftuMi fiiem em ehltgd* 
tam^ Dea teete. Ne tamen neiciaf , qiuB *ii aigiujleaiio eerifto ; repeU nmne quih' 
que verba oHm a te teeta. Nubej pueeo, inqaietf mi boni Dit te addiemU : ilie mJt 
niiAt gfMr^ qaemjuraeti fuiurum, Qutequie itte eet, gratue eit^ quamdoquidem fuU 
tade XKantf . Tatie erit maitr ; A eaUem erit taater. Sed tamen moueio exqui* 
rnif qui eim et quatie: eomj^eriet Deam vobie fapieu. /nni/a, nomhu Cea^ oHm 
nobiHeeima Nymphie Coryciiey clauditur mari JEgeo, lUa eei mUd patria : neCy d 
laudaoerie fioiiitiia iioMlia, , dicor eatue ame eontemiie. Sunt cfiam nobie dioitiee : 
sunietiam moree mne probro: et quamvie nihU esset amptiue^ amer uee tibi eoii- 



^^»^^^^■0^^ 



/ertem.— S12 Exc. I. Csse r<ar.^S13 Qvi.\,igmrndi t. SedtoMunigniord; S. 
Nec tamen ignora. Exc. T. qme eit e. ecripto : ^\go eeripti eententia qme eit. — 
214 Ed. pr. et nnns Med. verba iege.—tl^^Al Si tamen: Oo. 1. et S. Sed ta- 
men: nonnnlli, 5fi< tomfM ix^iciral: tres Heins. Sictamen inqubrat: Ar. 5ifa- 
Mtfii et quarit. Exc. I. qui eim quantueqne: TnlgOy guis nm qutdieque. 'PToJubeio 
ivlgo wideto ; nti On. omnes.— 220 Oo. 9. S. 4. Inven. iio6is.— 22S On. 1. nt 

NOTiE 

Nsltt] Versus intelUsit, de <|nibn8 Goryco Pamassi (iteinque CiUdse) 

jsiii ssepe; antro sic dictsp. 

Sll Quod^ Pomnm scil. 222 Cea\ Cea, sen Ceos, insnla est 

914 JB<^fr] Ufeo itemm astringe- maris JEgvi, jnxtaEobqBam. 

retnr ejus fides, verba jnl>et referre. 22S 6K generooa\ Id est, 81 a geoe* 

215 Picci] Mater tna, sciU rosis parentibus ortnm dncere, ift 

218 Toiie\ Id est, qnae talia dicet. honore ponas. 

8i modo mater erU} Si vero et ma- 226 Ampliue utfue nihU] Id est, Vt 

terno erga te aflectn fnerit. niliil magis me tibl vel joii|gat vel 

' 221 Confciie} Mossb inteilignntorf a jongere possit. 



Digitized by 



Google' 



8S(9 F* QV19II H4ilSaNIS 

Appeteres talem Yel aoD jumta maritniB : 

Juratae vel noo. talia babendus erat, 
Haec tibi me ia aomiua jaoiteteix acribeie Phoebe ; 

Haec tibi me Tigilem scribeKe jussit Amo«. S30 

£ qaibus alteriua mihi >am m>cuere sagittae : 

Alterius noceant ne tibi tela> cave. 
Juncta aalua noatra est : miserwe meiqna tuiqoe. 

Quid dubitas unam ferre duobuB opemf 
Quod si coQtiferit^ cum jii» dala aigiia aouabunt» 28ft 

Tinctaque votivb sanguine Deloa erit ; 
Aurea ponetmr mali.felic]0 imago, 

Causaque versiculis scripta duobus erit: 
Effigie pomi testatur Acootiusi hi\jus, 

Quae fuerint in eo scripta» fiiisse rata. 240 

Longior infirmttm iie lasset Epistola corpus, 

Clausaque consueto sit sibi fine» Vale. 

nectU, Nokjurnia etufm aipere», taitm imirtficm; toKf eralt pea^idendni eiimn a 
fianjurata* Phethe venatrix mihi imperaoit per eomnia hae, tibi eaibere ; Amn€ 
experrectna mihi imperavit tUn h<ec ecribere : e quibuitehalteriuejammUiiiA' 
fiirwt ; otdf , neja^ula alteriue tibi offidant. 8a&u$ noetra e$t connexa ; miHfert 
ejt mei et tui. Qnamobrem cunctaris unum prtabere auxUium duobus? Quodei 
tpeneritf cun^Jam data aigna andienturt et DeUe erit imtuta eanguine vatito ; 0i* 
gief aurea appendetur pomi eaiutariBf et cauea erit exarata duobut veraiailie: Aeonr 
tiivfi proJUetwr, imagirne hujne pomi confirmata fiateef ^fuerintexarafainea. 
ife Hterte prolixioreefaiigent corpue debikf et eitUtiH ^eotute^fine eftiit»^ Yak» 



•^ f)FUatia,—2!H Fraaciiu, arguar.—W Be. Aj^eetee «ate.--9M F^gilm 
cbarlac. Scr. et alter Me. a manu pr. valgo xigUme. — 2ft6 Tres Heins. tihi 
eiem data: L. tiln cognUaeigna : Barb. tibi cum data tkura fumabant : Heio». 
ccioj, Quod ei contigerUf tuba cum data eigna eonabU. — 230 Be. nodvo eanguine^ 
^Vff Qn. 2. jKuuaiir.— 240 Septem Codd. Qua fiurant.-r-.^2 Barb, et U^ 
ektt^ula coneueto; quod Bunn. probat, tUfi posito pro npM. Hciiis. yultoeimgt§ 
tUtibL 

NOT£ 

221 Appeterea\ ApfMtere deberes. 2ta^ J«ic<«] Qmam ing eBioaa. 

228 Jurata vel non\ Vel non. jo» 2S6 !^gna1 Tibiis aliiaqne iaslr»* 

tnta. meotis muaicis in sacrificua. nteliaji* 

220 Hbm] Qnas in epiaioU aen tnr. 

legnntnr. 2M Tinatu^\ U est, QMtod» in 

JPfaiftc] Diaiia, Pfaesbi sorqr, ¥e.> Delo IUan« festa-saorifieiia celebra- 

oatrixadeoqaejacnlatriKDea. bnntnr. 

291 AUeriua\ Amoris, sc^l. MMoo] Agni nparis insnla» obt natit 

2S2 AMeriuai DtanaBiy ai eam per- et cnlta Diaoa,. 

jnrio vioiaTeria. 2Sr Jtfiitt] Poom. Lndlt Tero in 



Digitized by 



Google 



HBROrMS. BMST. XXI. ^ 

tocibas Poeta. 241 iKfirwmm'] tanin, scil. 

»8 CotiM] C«r,Bdl. t>csk ipt>eti- U2 OdiMqMi'] KpUtblasWYdH 

datnr poiiii imago. ' 'Wk* dhnitf eoUiMY^Muft. 

Dwlmi] Qni seqaoDtor. Sttq AIH ImHmM <Mf M^ Hb 

340 Qmp /iimaf] Sponsionein §ciL altera lectio esl a clar. Heiosio. 

lAtrtriqionialem. 



EPISTOLA XXL 

CY»lPtfi ACONflO. 

AirOUMfeNTUM. 

fcuH inteliezlss^t Cydippe) hanc sibi febrem DiansB indignatione contigisse, 
10 Acontii vota contra paternaih tdlohUlem concedere mainit, qnam dio- 
tiOT terqaeri. In priinis reapoOdct, se tfon ansaln Mlse meiitem svata 
ctareexpHmere: ne, at in poilio, iternte }a¥if«-t. Deittde, ttarrMid^ qno- 
modo iuidioffrtH illnd pomnm iCceperit, In ipsom Aeofitfum ItiTebitnr. 

Pbrtimui, scii|>tumque tuum sine murmure legi ; 

Juraret ne quos iascia liogaa Deos. 
Et> (Hltb, captaMPto ilemm ; toisi, ut ips^ fateris, 

Promissam scires me satis es.se semel. 

Erpmij H «odltf Ugi t)mm «piMoliiM ; iis Hngua imfndMjwmrH tlkmiet Ant. 
Ei end0f vmdiatmt et$€$ ; msii^ «e ipm afnesctiy scires sflCtc cMt ms ssJHcl H^m 



Qmedam eaeiMpliuria inif lo hohis %pist obtrndnnt hoc disticlioih JUtM 
p€rv€mli tum^ f«« cMSMCcki J«s«<t, £1 ptme tti ocmXu tnsidiata itociiw^S 0«» 9. 

NOT>E 

l 8'me manmire] N« it^tnm Ittsciii ft t^dptitiseii] Mc iteriiro decipere 
voto aliqno sese obstringeret. tClilUiei. 



Digitized by 



Google 



358 P' OVIDIl NA80MIS 

Nec lectora fiii ; sed, si tibi dara fuisaem^ $ 

Aucta foret S8bt8b forsitan ira Deae. 
Omnia cum faciam, cum dem pia thura JDiance, 

nia tamen jusca plus tibi parte favet. 
Utquexupis credi, memori te vindicat ira. 

Tdis in Hippolyto vix fuit illa suo. 10 

At melius Virgo favisset virginis annis; 

Quos vereor paucos ne velit esse mihi. 
Languor enim^ causis non apparentibus, hseret: 

Adjuvor et nulla fessa medentis ope. 
Quam tibi nunc gracilem vix hsec rescribere^ quamque 15 

Pallida vix cubito membra levare putas 7 
Huc timor accedit^ ne quis^ nisi conscia nutrix» 

CoIIoquii nobis sentiat esse vices. 

Nec voZan legere ; «ed, n tUn eavajumtm^fwtt tra cmdelu Dem cremmet, Qmur* 
rtf owmSa ffmeitem^ futmth thau pia exiibeam Dimue ; Uh tmaen pbi$ mqm tibi 
imdMlget. Et^ eteutt eptae tUnftiem kaberi^ te widieat ira memori. Jtta vix tali§ 
fmt erga mmm HippHjftmn, At tirga jaitiae i m dM m et eetoH virgime; foam 
timeOf ne capiat mihi eme brevem, Menitu eaim permanei Mawts tncegniHe : et 
exhttuta mdla mediei anxilm refleior, Qaantmn maeileniam arbiirari» me nune 
tibi kme reeeribere, qmntamqae eegre aattmere oriM» paUente» cnbita? Hi» adde 
metnmy ne qm»y niii nairix «MMCto, cegno»Gai nobi» eeu mee» cotto^Ui, Heec »tai 



<^^r^^^^^#<^#i«>^ 



Ut pato.—l L. et Be. pia 9oia, Im qnania forei,^9 O. a man. pr. m vindieai, 
— -IS Godd. Oii. omnes, ezcepto tertio, item Helm. cnm plerbqne eliia ex- 
emplaribof Tetastis, post himc versam deficiunt. — 17 Vulg. Nnnc timor: 

NOTiE 

5 Dtra] Qo« epistolam toam le- hone rersnm deficinnty tdeo plorimiy 

gere dedignau essem. seqnentes versns O vidii esse negant : 

7 Oiimta] Sacra, scil. in honorem quss ratio qnanqnam satis firma oon 

Dianse. Tidetnr, attamen cnm Ovidianss ele- 

Utqne capi» credt] Ita vero ille gantise non satis respondeat tota 

prsdicaverat, et in epistola sna scrip- epistola, soo non caret pondere. 

serat. 13 Lm^^nor] Febris. 

10 Hippolifto] Fmt ille Tbesei et 14 F«sfa] DefecU virtbQS, et ti 
Hippolytes Amaaonis filins, ol^ exi- morbi exhansU. 

miam castitatem Dianse cams : cnjns 16 Levare'] Solent ntmirum qui 

historiam passim, postea etiam apod iRorboantlangoorealiqnocaputprse- 

OTidinm reperles. sertim aat corpos non Talent erigere» 

11 ilf^Jtits] JiiMius; cnmipsavirgo illnd cnbito sustentare. 

sit, sicnc et ego virgo snm. 18 CottoqaH nobi»] Me Ubi vidisim 

IS Qaoa nereor] Codices omnes, rescrlbere cognoscat^ 
praeter nnnm ant altemm, qnia post 



Digitized by 



Google 



HBHOIDBS. B1>i8T« XXI. 369 

Ante fores sedet htee: qaid agamqae rogttntibas intas^ "'' 

Ut possim tato scriba?» Doimit, ait. 20 

Mox abi^ secreti longi caasa optima, somnas 

Credibilis tarda desinit esse moray 
Jamqae yenire videt, qaos non admittere dorom Mt; 

Exscreat ; et ficta dat mihi signa nota. 
Sicnt eram, properans verba impeifecta retUnqao : 2ft 

£t tegitar trepido litera caata sina. 
Inde meos digitos iteram repetita iatigat : 

Quantns sit nobis, aspicis ipse, labor. 
Qak, peream, si dignas eras, nt vera loqaamar : 

Sed melior jasto, qaamqac mereris^ ego. 30 

Ergo te propter toties incerta salntis 

Commentis poBnas doqae dediqoe tais? 
HflBC nobis form» te landatore saperb» 

ContingitmercesT et placuissenocet? 

miUeJwnum ; «r, «i jMtaiiii aeeure eeriberey dieit pefetMtu qmd fneum imUe^ 
Steriit, Mex M fomin» caitM efiifna fn-eHxi aeereH eeeeat eeee verieimfHe lomfre 
MtdiOf eijam eemit mceedere^ fuoe di^Me ett nen iniremittere ; exepuUy et mihi 
fiuit uidicia eigm eimdaio ; /ettitimu, eiemt «ram, deeero terba nonditm abeobUa : 
et epietoh iectm oboeomditw gremdo iimddo. Inde repetitn Uerum Imaeat muoe 
digitoe, Ipee eermie fMdi<iif fil iio6tt labor, Qiia epistola, intereami, ei, mt ternm 
dicamuUj dignme eroe : eedego %nm imdieigentior eeqmo^ el igmam dignne ee, Ergo 
ieiiee dMbia oakUie propter te exeeiieo et exoeM pemae tmiM/gmuniie 'f Hoe nebio 
eboemi preeminm pniebriindimie eximim^ ta ap p robante ? ei ^/kit graiam Jnieee f 



^^^^^0^^^^^^ 



Heioi. eiaeod. ffiic.— 19 hdma eniead. Hetni. Tiilgo rif«N<t6iif tii/«r ; qnod 
pro tiiffmo)grviifi6iif ceperiint : Ga. S. tafiif . — Sl IjSeg^ Med. et ed. prisra : 
Ynlgo /oiiff.— 88 CionfM pro Jamiqme codJ. OroDOTins. — ^S4 Heins. conj. teda 
pro fitta : Bam. dicte. — ^26 SUehteoliorstias malebat, ex Epist. zx. 10. Sient 
erami. Francius propere. — M Heias. coDJ. tepido.—tS SU cod. Heias. Aruod. 
et Oa. 3. Tolgo fif. — 29 Scripti» Qnee peream : Ga. 3. Qno, at et conj. Heins. 
—30 Ego a coDJ. Nangero et Heias. Mss. «rs.->34 Gn. 3. coitftii^.^9 UDoa 

NOTiE 

10 Intne] Ez restitatione Heiosi- 26 Caitfa] Qaas caate et secreto 

ana est tox ista, cigos loco alii inttr scripta est. 

exliibebaat ; rogabmmt imter, pro inter- 29 Qim] Epittola scil. Scripti ba* 

rogabmmi : aade hos Tersns solicitare, bent QiMr. 

atqae OTidio abrogare, aggressi sant i^digmmeerae'] Si merereris. 

oonnnlli ; com ea figura qaam Tme- 30 J^] Hanc vocem ex Nangerie 

aim vocant, bac invoce prasertim, et reposoit Heinsias. Alii habent erot 

in fine versos, osam esse Poetam, qui qaod certe non displicet. 

mltone plana et sBqaabili gaadet» 32 Coimiifiiftf] Dolis. De scriptur» 

tum >U verisimtle. In pomo intelligity cajos sensnm sal- 



Digitized by 



Google 



R OYIOU NAK0NI8 

Si tibi deforaiis, qnoi sMBfiB, vim fuiflaeni, 88^ 

Culpatiim Dulla corpiQ^ egeret ope. 
Nunc laodata gemo : omic me certanuDe weBbto 

Proditis; et proprio Tiiliieror ipsa tono. 
Dam neqne ta joedis^ nec se pvftat iik aeenBdom; 

Ta votis obstas illiiis, iMe Uib. 40 

Ipsa, velut iiaTiii» jactor; quam oertos in idlxim 

Propellit Boreas, cestiis et anda t^tL 
Camque dies caris opiaia fiarflBtibas iiistat, 

Immodicus pariter corpoiJB ardor inest : 
Et mihi conjagii tempiiis cmdelis ad iipsom * 49 

Persephone nostras pafaat aceriia fores. 
Jam padet: et timeo, quamvis mihi conscia aon sim, 

Offensos videar ne mer^isse Deos. 
Accidere hoc aliquis casu contendit : et alier 

Acceptum Superis famc negat esse vinun. €0 



5i, tfitod mtillm, viM tibi fidt^em iurpU, cerpm» tUtperatum miUo «pM kabertt 
AKjn/io. Nunc celebnUa aJ/Ugar ; «lour me perdUis veetra pugna ; et ipea keder 
praprtQ bono, Dum nec tu cedis, nec iUe $e credU inferiorem ; tu ojpds deeideriU UHktf 
iUe tuis, Ego agUor^ tanquam «aou, ^iiam a^per Boreas rapU in aperium mtre, 
eestu» et unda repeUit. Et cum diee expetUa diUctie parentibus adest, calor ueuieng 
corpori» inest piirUer : ei sub ipsum iempus stevi connubU aspera Proserpina mUU 
eoneutU nostramjanuam, Jam erubesco ; etauamvis mihi non sim conscia^ meUno 
ne xidear meruisse Deos infestos, Aliqm a0rmat hoc evenirt fortuUo ; et oRus 



Med. tu credis, — 40 Oa. S. totis opias, — 44 Sm. ardor adesi,—A5 Scripti et edd, 
priscv Nec mihi, ▼€! Nunc: Heios» ex conj. £fifiitAi.~47 Tr tncms Ei pudet,-^ 
49 Sa. Med. et prloia ed. hac aiiqnis, Francias volebat ooniendat, et nox n^ei, 

NOT£ 

teni In snperioris epistolae argomento et montes insoper altos.' 

▼idirons. 4S Diesl Qna iieri delient nopti». 

S7 Vesiro} De Acontio et ejusri- 46 PcnqiiktfM] Proserpina est, Plo« 

vali loqnitor ; qoanquam iUe tantnm tonis conjux, iDferomm domina ac 

erat in cnlpa, regina, Jovis et Cereris filia : de qpm 

SS Bono] Forma, scil. TibuUos, ' At mihi PersephoBe ni- 

41 Certus] Vebemens. gram dennntiat horam :' nnde bic 

42 JEsius et unda] Id esl, unda ae- noster Ovidii locos intelUgitnr. 
stoosa: nnda qn« est sestos. Le 48 Offentos videar'] Seasnt patet; 
ftux de Ul mer. Hac etiam figura, »ed est pbrasls insolens. 

qoaB per dno nnnm significat^ osns 40 Hoe} Qnod ita in ipso nnptiS'' 
est Vftrgilins, com dixit, ' molemqoe mm poncto> «grotem. 



Digitized by 



Google 



HBSOIMUB. SPIW. XXI. 



KeTO nihil opedaB ia t^iqmqfkt^ittm ( 

Facta veneficiis pars putaA LalBittu». 
Causalatet; mata nMtra patoit : MHpaoei 

Aspera siibmota prnlla; pleotor ego. 
Dicam nancv t a lite^ tibi nie 4eci|»e aiow : fi 

Qaid facies odio^ aic uU aiMre Btfoea t 
Si l»dis, quod aaiaa, boaleia ntyionter amdufl. 

Me, precor, ut scfffses, perdete fdle felis. 
Aat tibi jam nuUa eai apmite cara paeUae, 

Quam ferus indigna 4al>e peripe sitiiii ; €0 

Aat Dea si fniatoa |mpo me ftibi sasva Mgatnc, 

Qnid mibi te jactaa ? «^ntia nntta laaest 
Elige quid fingas. Nen m plaeare Dianam ; 

Immemor es nostri : noo ^otes ; iUa tui eat. 

uegti kime nrmm eue gnium Dtti. £/ m artUr^rU fammm whil qiufmJaMere 
Hiif^pMimaHntraMtmr Ma paraia tenefUiU tuU. Cauea oaeuttaiur; damm 
iMtra t^ppareat: vo» yace projtigata misceti» dura certamma ; ego jnmier^ Jam 
dlcmn, et iM/aRe mm tihi contueto : quid agat odio, cum ila ofiaas amarel St 
mofo agteit giiMt amoM, amahi» hoeiem utitiler. Oro ut me velu perhnere^ ut Im* 
cohmem frceetee, Aut nuUm ettjam tihi cura puelUe eperata^ quam paterieerudeUe 
inieritt idbe immerita ; aut ei Dea crudeU» frustra a te colitmr firo me^ quid te vM 
pradicas^ Gratta tua eet nt/Ja. Dispice quid pouas: non vte deUnire Dianam; 



-^l Nikil emend. Heinx. Mu. mihi. — 62 Oa. S. cnm tl. ieta meie,^5S Heim. 
MieBd. / jam mme eotU. tfc, Tel, i mme, t, mUt. ^.—55 Al. iie deepite mere. — 
M Bttrm. emend. >%idaf.'-67 O^. 8. koetes. Heiss. c<mj. oniam.^M Tote 
corr. Heins. vulgo ia^e.— 62 Heins. conj. gloria nuUa,^e7 Vnlgo dijfleilie^ ntl 

NOT^ 

5S Voe pace] Isthoc propModam oorruptan arbHratiir cl. Ueinatos $ 

seji» disU Homt. ' Qnioquid deli- vnltque t^ velte perpemm, ex wlii 

ront reces, plectnntnr Achivi.* proxime seqnenti» incalcatom» cnm 

66 DicoM mme] Heinoiut legit Ijam altimBs dou sylUbas in perdere libra* 
nune; qno revera sensus melior mi* rias feninareneglestssetzlefit vero 
nasqne intricaUis eflEicitnn Qoid si ille perdere, dure^ veiie. 

legas? DiejajRmmc. 60 Nulia] Erat taoMe AeoBtli ia 

Decipe] Ita ot ex iis, qan in te eo gratia : quod, qnoosodo Deam pk^ 

snnlfConlrariacenseqiiaDtor effeeta; caret, Cydippe iadicaverat. Sedex 

ex amore qoae sunt odii, ex odio qoss materia snbjecta tantoni intelUgeada 

eoiit aroorij. est ista negntio. 

67 iS^Ketiler] Quid hmc vox boe in 6S Fingae] Non tantamafgnmente 
loco «ignificet ex o^posito intellisi- qnod Dilenuna vocant AcoatMon nr- 
tnr. get Cydippe» qoo argnmeBli genere, 

68 VeUe veUe] Loeam maaifette utcomm eligat «dTennrinBy «tfobii 



Digitized by 



Google 



P. DVIDII NA80NIS 

Yel niinqnam mallem, vel non mihi fempore in iOo 65 

Esset in Mgeeis cognita Delos aqois. 
Tunc mea difficili dedacta est aeqnore navis^ 

£t foit ad coeptaahora sinistra vias. 
Qao pede processi ! qao me pede limine movi ! 

Picta cit» tetigi qno pede texta ratis ! 70 

Bis tamen adverso redierunt carbasa vento. 

Mentior ah demens ! iUe secnndas erat. 
Ule secnndas erat, qni me referebat eantem ; 

Qniqae param felix impediebat iter. 
Atqae atinam constans contra mea vela fnisset ! 75 

Sed stoltom est venti de levitate queri. 
Mota loci fama properabam visere Delon ; 

£t facere ignava pappe videbar iter. 

nMfri €biUu$ei: nepdi ; ifla ef^ eict obtita. Vel wmUem nidioiMiii mHd Bdm eaet 
cegwiU m muari JBgeo^ «d hmi eaeet cbgniu iUo tempare. Ihme mm mm$ tMm 
ett mari infauete ; et IwrafuU immnicuia ad Uer frefoeUwm, Qim pede mm fra- 
greeea! qaepedeUmineHeeeen/ Qaopede preeeifArieam pidtamnathveMel 
Veia tamea 6if retroaeta vento rejlante, Ah mentior ineana ! itte etat prtpfftiu. 
lUe erat propitiuef ^ui revehebat me profieieeentem ; et tpd protdheheM Uer x^omm- 
«iMi. Atqne wtinamflrmMefuieeet advenme mea vela ! Sed fMoptmm eet eonqaeri de 
ineonetantia venti. JOeeta eeMritate loei feetinabam invieere Ddon; et videbar 



Ga. 9.-68 Oa. 8. cain aiio HeiiM. «ra eimetra; forte «mi.— 70 AL Pieta 
mea,^7l Bit scribqnt £gnat.et MycUl. et ita 6a.B. vnlgo Hif.^70 Hini 

NOTiE 

que premitnr ; sed insnper ez daobnt terrogationet et dolorem et detes* 

mrgamenti membris qaod eaasse sosb tationem. 

faveat non posse assnmere eam di- 70 Pieta texta ratie} Pro Navem 

cit. . pictam. 

Non vie plaeare] Hkc est Cydippes 71 Carbaea'] Vela $ totaqoe adeo 

argomentatio : Aat non vis, ant non naWs. 

potes placare Dianam : Prins si di- 72 6Sr««iidifs] Quia malom, qnod iri 

eas ; Ergo immemor es nostri, nec insnla Delo CydippaB evenire debnit, 

Dos cnras : Posterins sifingas ; Ergo avertebat. 

Diana esttni immemor, nec te cnrat. 77 Loeifamd] Apoliinis et DianSg 

. 66 /nitfo] Qno tibiyverbisinpomo natalibns, et oraeolo praesertim fnit 

scriptis, (idem meain obstrinxi. celebris Delos insnla ; qnss, cnm ante 

67 DifleUi] In&usto. erratlca fuistet, et snb aqnis latnisset, 

68 iSiiits^J Inansptcata et infeliz. repente Latonm locnm ad parlendnm 
. 60 Mdmine] Domo. Habent vero qnssrenti sese ostendit 

fm .ema admiratione conjonctsB In- 78 IgmnNi] Lente proce^eote. 



Digitized by 



Google 



HEBOIDfifl. BPI8T* XXI. 888 

Qaam s»pe, ut tardiSj feci conyicia remis ; '^ 

Qnestaque sum vento linlea parca dari I 80 

Et jam transieram MyccMion, jam TeDon, et Andion : 

Inque meis oculis candida Delos erat. 
Quam procnl ut vidi, Quid me fogis, insnla» dixi ? 

Laberis in magno numqnid, ut anle» ipari t , 
Institeram terrae» cum jam, prope luce peiacta» 88 

Demere purpureis Sol jaga veUct equis : 
Qnos idem solitos postquam revocavitad ortus, 

Comuntur nostm, matre jnbente, com». 
Ipsa dedit gemmas digilis» et crinibus aunun, 

Et vestes hameris induit ipsa mds. : 90 

Protinus egress» Supeiis^ quibus insula sacra est, 

Flava salutatis thura memmque damus. 
Dumque parens aras votivo sanguine tingit, 

Festaque fumosis ingerit exta focis; 
Sedala me nutrix alias quoque dacit in aedes, 96 

Erramusqae vago per loca sacra pede. 

Utrfyeere Itmlta aoot. Qumm $^pe inertpw nwmf iawqumn Mm ; H mm qu^m 
vela exigua iradi veuiQl Etjam ffmUrieram Mjfcema^ jam Teaam et Andram ; ei 
Delae epUndida erat m conapeetu, Quam ut proeal aapeaif Quamabrem^ iaqaamg 
me vitoMf tneala 7 Numqaid^aciwaa vatta mari^ ut antea 7 Impoeiia eram ierresy 
cum^jam prepe diejimte^ SeirdUi deirakere juga eijpde purpureie : quoe paetq^mm 
Sol idem reduxU ad ertue eemeuetae^ eapiiii neeiri emaMtur maire imperante. Ipem 
a pp eeu it geumae digUie^ et aufrum cmpilUj ri ipea adwteieU veetimenia kumerie meU. 
Cemtinue prefecia exhibeaeue Jiava ikmra ti vinum Diia ealutatiM, quUme iktuia eet 
diemta. Et dum mater iwtkutt aiiaria eanguine vaiivot et timitllil vieeera feeta 
arie fumeeie^ nutrix ditigene me ducit quaque in aUa templaf et vagamur pede er* 



^*^^*^^^^^ 



iardie mavnlt Heinn.— 80 Jlan emcDd. Heiiis. Mss. ilciv.— 81 Mifeemem 
prima ed. vnlgo Myconen: Mrd. et Oii. S. Jlftcoiv.— 82 Prima ed. cod. 
Med. et HerculaDua, Pkoepor erat: Ga. S. borfor.-^S9 Med. Sa. Laa- 
germaDDlanns, et Go. S. cruribme «invm.— 91 Med. Sa. pro var. lect, 
et Oo. S. grata cs<.— 04 Sedaque pro Feeta^ tdII HeiDS.— 100 Francios 

SOTJE 

81 JtffCDiiM] Mjconos nna est Cy- 87 Qmee ideml Id est, postera die, 
cladnm; in mari ^gaeo: Tenos est . 04 Bxta] £o nomine plnralis qo<* 
alia, it«mqae Andros. meri tantom appellantar viscera roax* 

82 Camdida'] A%\os manifestom et ime extantia aut apparentia. Lee en^ 
elarum significat, traiHee, 

86 Demere'] Periphrasi^ est ves- Odf JEdee] Sacras, scil. «t pmi^U 
pertint temporls. 



Digitized by 



Google 



f. OVtmX NAMKIS 

£t modo porticibiii «patior, t&odo tMiMra 9e^m 

Idiror; et in ciinclte stBBtla ^signa locis : 
Miror et teBOtneritt gtnictatt de cwiHbu aMft, 

£t dc qaa pariens atbore mxa Dea ft^ : SOO 

Et qo» pMterea (neqoe enini metirfiiive, libHV)^ 

Qoicquid ibi YJdi, dicere) Delostetet. 
Porsitan haec spectftns, a te spectabar^ Acoftti; 

Visaque siroplicitas est wea posse capi. 
In templum «edeo, ^adibiM stfblime^ Diaime : 109 

Tutior hoc ecqois detait esse locos 7 
Mittitur ante pedes tnalum» c«m camine tall, 

Hei mihi ! juravi nunc qnoqne ptt^ne tibi. 
Sustulit hoc nutrix, «rirataqne, PefA^^, dixit. 

Insidias legi, magoe poetl^ tuas. 110 

Nominc conjugii dicto, OMfiisa podore 

Sensi me totis erubnisae ^nis: 

fMf» per muru loea. Et moi» de^Mh fortkSbm^ ftudo iHipfeM JMta flegmm,H 
aiatmtu pediat im Qwmibiti locU, Shipeo tiiam altare pooUam de eormhm» inma- 
flnmf, et de arbore qua Dea partum emiitens fulta eot : et qaet iMsaper (neqma 
enim emt reeorioTt mH ptaeet refmty qmeqM ibi mmt imtaita) Ddoe kaba, f!mte 
kme imapieieme « 4e a^ieiebar, AoaaH ; et mea ttmpHtUm vioa ett poomftM, Re« 
verfvr iii tttaph i m DioMeegmdibm eaxelomm : ^aioaam Iocm debmit eom hoe tmHar I 
Peimmm jaeitwr mmte pede» emm Mi tmrmime, Mei mtiki i mmme qooqme pe^pemutlmm 
H^JmwBi. Nmtrix hm otutality H etupeao^ fMif ^ in^iil». f^mtieo ima» iegi^ 
Poi^a egregie, Nomine emmmM prolato, pm do n fwrMt, «rfvfrfi mu ifmbkitte 



»#^^>»^^#'^^ 



pn> £f d« ^vtf volebttt, Qnai^oUm: Bnrm. eovj. Et Deaoua parieut arboto 
ntOM fuit, — 104 Francins legebat, eot mtea digna eapi, — 110 Idem, docte poeta, 

NOT« 

97 Bhmera"] Qatt iti honorem Nti- 106 IVtfior] Acotitlom argtiity qiii 

minnm apposita erant* sibi in templo innidiatns fuerit. 

96 Signa] Statuas. 107 Tali] Grspcnm carroen, qnale 

99 De eomUms] De hac apad Cal- fuerit, nerao hactenns tradidit. 
Hmacham in bymno Apolltuis, qaam 110 fiiftdiii«] HeinMo saspectas eit 
ApoHo ip»e conatnizisHe diciinr, cor- hic Tersns : qnamobrem non dixit ; 
mia ex venatione Diana snppeditante. sed apparet satis. 

100 Etdequa] Olee ac palnise in- 11 1 Nomine eot^gii] Hl»i* Yttjkt 
nixamparientemLAtonamMetmn. vi. Aeontii non Aiiase dnoii illoa fer^us, 
docet noster Poeta. qaos in siiperioris epistolae Argnilje«« 

196 GtadUm»] Diil ^m sttperis in to Tidinms. 
loeif •&eelsia templa ponebantar. 



Digitized by 



Google 



LnminaqaQ m greiDio^ Tehrti defix»^ tenebasiii ; 

Lamina propositi fieiota mioiatra toi. . 
Tmprobe, quid gmdos f wt qm» tU»i gloria.pafts^oat 1 115 

Qaidve vir elusa vUrgiifea laadia» babes? 
Non ego consUtemm awBta.peUata secim; 

Qualis in Iliaoo Penthesilea sqIo. 
NnUus Amazomo ^oebiais balteus auro^ 

Sicut ab Hippoly te, pi «da r^ta tibi est 120 

Verba, quid exjiUas, taa si mibi verba dedenmt ; 

Sumque parum prudens capta puella delis t 
Cydippen pomqm» pomam Sebatneida eepiitt 

Tu nunc Hippomenes, s^oiUcet» alter ma^ 
At fuerat melius» (si te puer iste tenebat^ ISfl 

Quem tu nescio quas diciS: babere &eea») 
More bonis solito spem non ci>nruiDperefraade: 

Exoranda tibi, noncapieoda fuU 

t0iii fema: it teneham oeulon^ ^Mt mmet&9t im einu ; oculaa /actoe famtdo§ iui 
imeefti, Preierve^ qmd'UetwriB7 Aut queBnam Uma tibi eeteompuraiuf Quidve 
uir repertue fioriefy jmHla deeepia? Ego non aeceeeeram peUa inetruetay eeewi 
^WHptU f quaiie PeniheeUea in terra IHaea. Nidtum Mteum pietum auro Anuaeuio- 
repori aium eet liM epoHumy tanquam ah Hippoiffte, Quid tr iumpkae f ei verba tuu 
m^fefMfwnt; et pmeUu jmrum cauia eum deeepia tuiefraudihae? PomumftfOKi^ 
C p MppeU y pomuutMetWiXr Sekeeneida, Nheirum tu jum erie aHer Wppomeueei 
MfiireM mtXke»^ (ei ieie puer^ quem tu aie gerere netCT» quuM t^dm^ ie urgebaiy} 
riim ftmtt/imiitiirt iioii temerare epem doHe, Fui ti^ preeibue eeuiequendety uun 

--^lt Bnnii. Sec. cooj. leclo.— IIS Heina. pro vetuti legit, vel Amnt.— 11& 

'^ 1. S. cnm al. MCMre. — 120 Quidain vett. 
refiogebat, Sumque tuo imprudene eapiu 



>•««. M«Mua. *.r^\f ^jvj^ ■»v»w* •*• «.*v»«*wi _ 

Francins legebat, oiiaiiaiii ttM^— 117 Ou. S. cnm al. eecure, — 120 Quidam vett. 
Hippelfta.—m Heliu. doit. Franoiii» refioi 



Ua Itumnej Ociiloa. Utud ex hii|ns beroia bisftopiay cnl 

114 MtNwfrtt] Operam snaro in le- EnryBthens, nt sibi Amaaonit iUioc 

gendis Acontii yersibiM praeboerant. balteom afferret, imt^cravit. 

laf PeUaiai Pelta armata. Rnit lHt VeHm] Dare Terba aiicoi, iig- 

voffo peUa seotai» qtio poenliorttwr niiicai etiam, Fallere. DiiaimiilM» 

Amaionea olQkiaiitnr. fore e* ambtgnitate iodtt Poeta. 

lia PeuikeaileaJ Re«ina foil A- 138 Scheeneida] Atalantam, SolMe- 

mazonom, secnris inventrix ; q«am B«i filiam ; de qiia poetea in Melam. 

in.twllo Trejaii» Acbtlleeoccidit. 124 Hippomenee^ Hlc fuit cojns-de^ 

119 NuUee] Sensng ent, Acontio lo, anveis pomis correnti projeetit^ 

pnedan nnUam a Cydippe espectan- AtahN^ta tandem vict« eet. 

dam, qnaiem ab Hippoly^te AnMMMmo l^^i IW] Cnpldo; ^enignorare 

Horcnlet repoftavit. l>eMim4oBi>eet Tirgo fingit. 



Digitized by 



Google 



86B • P* OVIDIt NA80NI8 ^ 

Cur, me ciim petaies, ea non profitenda pntabas, 

F^pter quao nobisipse petendus eras T 130 

Cogere cnr potius, qnam persnadere, yolebas^ 

Si poteram andita conditione capi ? 
Quid tibi nunc prodest jurandi formnla jnris, 

Linguaque praesentem testificata Deam ? 
Qu» jurat^ mens est ; nil conjuravimus illa : ld5 

Illa fidem dictis addere sola potest. 
Consilium prudensque animi sententia jurat^ 

£t nisi judicii vincnla nulla valent. ' 
Si tibi conjugium volui promittere nostrum ; 

Exige polliciti debita jura tori. 140 

Sed si nil dedimus, prseter sine pectore vocem ; 

Verba suis fmstra viribus orba tenes. 
Non ego juravi ; legi jurantia verba. 

Vir mihi non isto more legendus eras. 
Decipe sic alias ; succedat epistola pomo. 145 

. Si yalet hoc ; magnas divitis aufer opes. 

j^aiUnda. Qmmolntm^ atm me «nfrirM, imii eredelm» tm ewi^fltmia^ profier ^m 
ijMe erof nobU ambienduM? Quamobrem maUba» vim facere, tfuam fermidiref «t 
poieram peUtcicogaita canditiane? C^jut nanc ed M^t ntiUMtie feunmka mm* 
mtnti^ et lingua ieelaia Deam praeeniem ? Animm eeij qmijmrai ; mHuljafmaknm 
amiUo. lUeeohepeieetfaeereJ^Aempndaiie, CemeOiam ei eoneda eenienlim neem^ 
Oe Jurai, ei naUa vincala nim volaniaiie eani frwta. Si eotet iiln peWieiri 
noeirum cenuulnumj renetejura del^iia Ucii promieei : sed «t nikil exkibmimtue^ miei 
eomam eime volumiaief fruttra habee vocee deeiHuiae euo valore. Ego mm jmrmvi ; 
legi verbajuramiia, Nom erae muki vir Ugemdue ieio modo, SicfaUe aUae ; amie» 
iola iequaimr pommm, Si hoc eei Jlnmmm, loUe mugmae diviiiae loeupleiie^ Faa 



pmeUa doZo.— 127 Med. Sa. et primae edd. More bonL — 129 Vulf . Cmr, cmm me. 
-^ISO Fnncio pUcebat, Si iibi mil, Al. valui prom, — 144 Sa. et edd. aDtiqM 
Ugemdme erie, Cod. 8a. et Oa. S. in hoc versu desinant, at et ed. Veneta ann. 

NOT^ 

127 Nom comampere] 8ed potias 1S8 EimieijuaeU] Id est^etnaU 

aperteanibire,et8ibi sponsam petere. lafl» nisi qni attendit, et jndicto ano 

129 Gijpwnda] Frande circamye- ntitnr, tacramento alligatar. 

lAtndm. 144 Legemdme] Eligendns. Lndut 

. 129 £« OM profUemda] Oenns, pata, Terbornm. 

divitiaa^ aliaqne ejosmodi quse am- 146 Deeipe] Ab absardo, Acontii 

bienCes proci solent prstendere. dolum argnit. 

lU JnraMli] Formnla jurisjnran- 146 Magmae] Eodem dolo divitlat 

dL OalL LeeermemicemfmdaakeUepro- extorqne. Ineptam, nt Tidetnr, A- 

prei lermei dm Droii. contfi rationem irridet. At vero in 



Digitized by 



Google 



HKROIDBg. JBPIST. XXU 207 

Fac, jiurent BegiiB siia se tibiiegna daturoi ; 

Sitqae tmim, toto qaicqaid in oibe plaoet. 
Major es hac ipsa mnlto (mihi crede) Diana, 

Si tna tam prsesens litera nnmen habet. 150 

-Cnm tamen hcec dixi, cnm me tibi firma nc^Ti, 

Cum bene promissi cansa peracta mei est ; 
C^mfiteor, timeo saeT» Latoidos iram ; 

Et corpns laedi suspicor inde meum. 
Nam quare, quoties socialia sacra parantur, 165 

Nupturse toties languida membra cadunt? 
Ter mibi jam veniens positas HymenaBUs ad araa 

Fugit^ et e thalami limine tei^ga dedit. 
Vixque manu pigra toties infiisa resnrgnnt 

Lumina ; yix moto corripit igne faces. 160 

Ssepe coronatis stillant onguenta capillis, 

£t trahitur multo splendida palla croco. 

Regm jmreai h ftU iradiham amm regna: €t Iimm ifal fmefVMi «rricM tii Mo 
tMmi», dMU nuyar m, (miki creit^) kae »m Dimuiy $i tmm scripium hebet 
mimem imm eerimn, Peti^m iemem hme rfixt, ^Mf fMM eematmnier me HH recti- 
«wi, fmHfemm emtm firemM Met eit hene peroruia ; /Kc9r, meiue iram ermdeUi 
Laiiidm; ei eaefieer taeum eeffutimie aj/iigi. Nam pumokrem^ qaeHet tacrd 
riitf>nM« adenumiatf ieiiet artut iatidi laaguefii uupiura? Jam ier Hfmetutat 
aaaedmttad.-eii9ria wM admeia reetemi ; ei veriii ierga e Hmine eabimi, £t 
kmuaa ieHetiatiiliaia umuu tegm eegre aeeeudauiur ; vur ietdat eapii igue eeueut' 
««. Stepeederttjbumi eaum redkuiiaf et paUafulgent uudia eraea irakiiur. Cum 



«^^ ^ ^^^■^^^ 



1474.— 146 HeiDs. ^H&m» ai(^tfr.— 148 Frencias pafet.— 141^ Idem, htc ipM.— 
157 Ad arat • coiu. SUcbteohont. viil|CO ad anree: PraDciiu potUit Hymenant 
ab arit. Dputu anrat faciebat*— 169 HeiDB. coi\|* iiMiitM; Fnncias, pei:^. — 

soperioru eptstoltt argiimcnto lefem 165 StdaHa'] Nnptianim. 

Tidimns, qoa Cydippes ratiocinatio 158 Terga dedU^ Abivit. Nnptic 

toUitnr. . intcrmptie tnnt. 

160 iV««M«] Certumetpropitinm. 159 Pigrd] LaMa; totiea aeeenw 

151 H«e] £aomniaintenige,qn«» dendo. 

nt Acontii dolnm elnderet, diiit Infima'] Olenm nempe infunditnr 

Cydippe. lampadibns. 

Firma] Pro Firmiier. AMtirvvitl] Accendnntnr. 

.152 Per^eta] Aeheaie de plaider. 180 Ltmiimi] Faces nnptialet. 

16» Laiaidat'] Dian», Latonte fi- Vix maia'] Hypallage, pro Viz mo- 

Use. Patronymicnm est Ormcnm, a lis etadhibitisfacibnscorripitiguem. 

Air^, Latona,i| in a de more mnUto* 169 TrakHmr'] * £t longa cyclade 



.154 Inde} A DiansB ira. ▼errit linmnm.' Propert. 



Digitized by 



Google 



9^ P. OVI0li NASOVlfl 

Com tetigit limeB, lacrymas mortiactaetiiiipffett 

Ceniit, et a cuUu muUa. remota sHo. 
Projicit ipse suas dedncta froDte coronas^. IflS 

' Spissaque de nitidis (ergit amoma caimis^ 
Et pudet in trlsti la&tum consurgere tuiba : 

Quique erat ia paUa, trafiait in oia rahor. 
At mibi (vse miserse !) torrentiir fehribas artus r 

Et gravius justo paHia pondua habent. 170 

Nostraque plorantes rideo supor ora paventas : 

Et, face pro tfaalami, &x miU mortis adest»^ 
Parce laboranti, picta Dea faeta pharelsa ; 

Daque salutiferam jam mihi fniixia opem^ 
Turpe tibi est, illom cansas. depellere leti; 175 

Te contra titulum mortia habere meae. 
Numquid, in umbroso cum Tellea fonte lavari^ 

Imprudens vultua ad tua labra tuli ? 




HymMWB j^ttnfinU ad Hmenf miH htBrfim»H mrtmmUHf et \ 

•nialM.M». ipm d^rifi^ frmte' emUnaa muteeriu^H aketergitdmmm mmtmm d» 

mactimcgfUiiM* £t /eetiemm pmdet emdtere w Mstla tmha: et reimty qm eewltim 

fHOiv tremmmttiim immUtmm. M (vm mueerm !) wmmbrmwmlm miiawmt fekeikmm ; 

e^faUimemm/b mifa» gr a mie r a. Et vede& pmtemteejhmtee eaper meatrami . /aeimm: at 

teuimktimiki adeet fw^tmdmmwfUarmm. igmeaee tegfatmiH^ Dem i 

wetradecarm; ei wdhi jam prmba ammiHam mM(' 

Him^iUmm rewmaefOK caMaae wmrH» ; ie eomtrm eeu < 

«tto aUmi iM/emtaapaaOf inmim. cemmertiocalm ad tmm balmem ? 

IM Fnncias twuAm pro miaia.— 165 Hmim. addMdm^remite i B«nB. emn Fru*^ 
cio ma dedmetae firente cormf.— -167 Pro eeaemrgere Borm. Sec« mmeietera 

fiOTm 

PaUa] Vestis est proprie muIiebriB vero Amomnm exoticiu fratex, anti- 

exterior,qiia paUm titelMiatar. ^«It. in oderibnt pretioMU^ es ei^nr 

CrMt] Liitei coror&t ette crocam, flbribat liyment»i eeroll».. 
etqoe eo colore, non modo nnbenti* 168 Ruber] Aliqnid ez rube» Iuh 

amfleminemn, tca capitit tegmnen- bet orocent color. 
tnm, ted alia qnoque nnptiis dicatn ITa-Grmrfat} Pfopter debilitntem 

TettfaneBta Aiitte alit-obterv»fercmt. eirf^bri. 

164 Remota] EnimveracHBlccrf- 17ft Dea] Diana. 
mit ant timnre HymeMent snvbcBti- Ltela pharetre^ Pbaretratai 
bnt pnellia noa tolet ettcip». 174' Frmtrie'] A|iollinit:; qni Me^ 

10» Dadmeim] GMracta; nnde trit- dlcm prtpeiit* 
tkinteiiaMstlltia cognotcitue. 175 IHwn] ApettiBeVy fratrem tth 

)6a Ntltfit) Ungnento delibntbiw nm*. 

^mtma] Pro qoovit ongnemo* Ett 176 TUmlmm wemPtiBhaherei Cnoitam 



Digitized by VjOOQIC^ 



HBROIDBS. KPI6T* XXI* 889 

Pl*asteriine tuas de tot.coelestibiis. aras t 

Atque tua est nostra spreta parente parens? 180 

Nil ego p^ccavi, riisi qubd perjnria legi ; 

Inque {^anun fausto carmine docta fiii. 
Tu quoque pronobis, si non mentiiis amorem, 
.Thura feras : proaint» quse nocuere, manus. 
Cur» quse succenset, quod adhuc tibi pacta pueUa 185 

Non tua fit, fierine tua possit, agit ? 
Omnia de viva tibi sunt speranda : quid aofert 

SaBva mihi vitam, spem' tibi Diva mei ? 
Nec tu credideris illum» ^ui destinor uxor, 

^gra superposita membra fovere mann 190 

Assidet ille qnidem, quantum permittitur ipsi ; 

Sed meminit nostnim virginis esse torum. 
Jam quoque nescio quid de me sensi^se videtur ; 

Nam lacryma^ causa saepe latrate cadunt. 

tua de toi calutibtu 7 Ajine et mater tua eimtemta, eat a noftra molre ? Eg^ jU» 
kil admisif nisi quod legi petjuria ; et /ui peri^ in. earmine n^eUci, 7W quafue^ 
$i non nmula» ameremy . adole tlaira pro wfbie : moiiiif , qua otfuenaU^ jwiem^^ 
Quamobrem illa, qua irojd/ttr, quod fuella tibi promiisa nonfit tuA, efflcit ne tua 
queatfieri ? Omnia sunt tibi expectanda de vicente : quamobrem Vea crudelie 
tollit mihi rt<am, (t6t $pem.mei 7 Nee tu arbitratue /uerie iUum^ cui cmO^ addi' 
cor, cale/acere artue morbidos manu admota. lUe qtadem otndet, quantum ipei cot^ 
eeditur : $ed recordatur noetrum lectum ^ virginie, Vidrturjam quoque neecio 
quid o{feci$$e de me; nam lacrynuB eeepe illi d^fluunt causa oecuUa. ,£t minue 



^^^^^^^»#^<^ 



iiialuit.>-179 £d. Pam. Prmternoe.— 180 Al. Aque <iia.-~182 Capta/ui HeiBs. 
— 186 Fit reposait Heins. scripti «i<.— 101 Pro ipei Heins. «give.. Borm. le- 
geDdiim valt, Aesidet HU quidem, (tatUum permittitur ipeij Sed, 4r^.— 103 Vul- 

NOT^ 

esse roortis me». ApoUinis et Di9(|B sagittis confecta 

178 Vultu$^ Iromeritam 5e a Diana est. 

plecti qneritur Cydippe ; qute nec 181 Pcijicria] Versna^ qni perjoria 

Ipsam nudaro,8icut Actxon, viderit; locum pnEbuenint. 

nec alio raodo in ipsam peccaverit. 183 Tu quoque} Jam ad Acontium 

170 Prateriine^ Istud fecit CEneus sese convertit Cydippe. 

Calydoniw rex ; in cujns rei vindic- ilfeNttns] Simulas,qnem non sentis, 

tam Diana * (Eoeos nitorem spreta Amorem. 

per agros Misit aprum ;' ut ipse lo- 184 Fera$] Ad Dianae altaria^ scil. 

quitur Ovidins. quo mihi fiat propitia. 

180 iSi^reto] Alliidit ad fabulam 186 Firnne] Videlicet Acontio noD 

Kiobes; cnjus onmis prolea, quod e« potuissctnubereniortaaCydippe. 

•eseLatons prsferre non dubitasset, 187 Quid] Propter qnid ? Curi 

Jkipk. et Var. Cla$. Ovid. 2 A 



Digitized by 



Google 



870 K O VI 011 NASONIS 

Et minns aadacter blanditiBr/ et osciila rara IflS 

Accipit^ et timido me vocat ore suam. 
Nec miror sensisse, notis cam prodar apertis : 

In dextnim versor, cum venit ille, latoa. 
Nec loquor, et tecto sknBlatar lamme somnns ; 

Captantem tactns rejicioqoe manum. 300 

Ingcmit, et tacito suspirat pectore ; meqne 

Offensam^ quamvis non mereatur, habet. 
Hei mihi^ quod gaudes, et te juvat ista volaptas! 

Hei mihi, quod sensus sum tibi fassa meos ! 
Si mihi lingua foret, tu nostra justius ira^ 30& 

Qui mihi tendebM retia, dignas eras. 
Scribis, ut inyalidum liceat tibi visere corpns : 

Es procul a nobis ; et tamen inde noces. 
Mirabar, quare tibi nomea Acontius esset : 

Quod faciat Umge vubius^ acum^ habes. 210 

iilfr« me tfelM, H imni m motm, et m dieii mmmmpmid». Ste aitr«r 
enai e^feeme^ am imdieer elgnU mm^feeHe, Qmmde fllr meeediif me meerte m 
dt ai f Mm Iflhw. Nee io^ueTf d eammme Jhigiiur ekmmie eeuiie ; ei rep^ mmmmm 
^mremitm m^e teMgere, Gewmi^ ei eempinU peeiere eeereio ; ei me tHvemi vtfememmj 
qmmmeie immerkue, Me mmMermm^ qmed Mcrtf , ei ieiud gmudimm titi prodeet ! Me 
mdeermmij quod tiki mpermi mteu eegiimiu/ Si Ueerei mnhi dkere^ iu^ qui mmki poue* 
bue IflfiMof , p o t ime merebmrio moetrmm ffam, 8erilde, ui tai eomeedaimr imvieere 
eorpme iudnman. Longe ee u mobie; et tamen mtde o/kie. Sfwpfteni, fmemiobrem 
l$omen ttbi eeeei Aeomtiue: kmbee aeiemy fum piegmm impingui e longinqme. Certu 



g6 Et quoqme: ed. Pami. Ei qmoqmejdm meeeii^r nade Heios. legit Jmm fuofme 
ueeeio quid^ et deteprode «e. — 198 Margo BerRin. eum eoe«l.— 900 Rf^teiequd 
Heina.— S08 Hei mmki hoc et «eq. verm reposnit Gronov. Tnlgo 8i MiAt.— 

MOTJE 

mi Memimit] liilitttnn omiiiiiOTir- 909 O^fnfom] Imnio i^feuomm; qnod 

ginitatem esse testatnr. ex illo intelligitnr. 

196 Raru ueeipit] Accipitbat tn- 908 VWnplaf] Heinfiuf corrigit fi- 

men : qiiod durum Acontio. «niilvf. 

108 Dexirum] Alii Iwbent Unmm^ 905 ^mihiHugma/orei'] Locnfcor^ 

•eafn eodom ; iMm ntrnmlibet afsn- mptns. Si mf d^c /orem argnte 

mas, pari modo,. Cydippen a sponso elegantissimos Oronovins. HfmfmiL 

■ese av^rtiflse, iolelligitnr. Annon tamen sic possenios exponere, 

190 Lumime'] Ocnlis. ^ Jl miki Umgua/aret, id est, Si raihi di* 

900 C«p<aiifom lactafj Volentem cereliceret? 

aie tangere. 908 Et tamen imde] Qnam dicat } 

^ 901 Meque} Imno me qmed, Hein* Cnr patiar nt propins aceedas ? 

910 iiowien] Cnspidem ; qnasL dU 



Digitized by 



Google 



HBR01DB8. BFIST^ XXI. 371 

Certe ego convaliri nondiim de Tidiiere taU ; 

Ut jacnlo» scriptis emiDiifl icia tois. 
Qoid tameD kmc Tenias T sane ot miseiabile coTpos^ 

Ingenii videas bina teopw, tau 
Concidimaii macie^ color est siiie sangaine ; qmlem 215 

In pomo refero mente fuisse tno» 
Candida nec mixto «ibhtceiit ora rubore; 

Forma novi talis marmoris esse solet. 
Aigenti color est inter convivia talis^ 

Quod tactnm gelidsBD frigore pallet aqu». S2& 

Si me nuttc videas» visam prius esse negabis : 

Arte toec est, dices> ista petenda mea : 
Pronuflsiqiie fidem, ne sim tibi jancta^remittes>. 

Et cupies illud non meminisse Deam.. 
Formtaa et fecies, jurem ut contraria rarsas ; 22& 

Quaeque legam, mittes aUera verba mihi. 
Sed tMnen aspiceres vellem>. proat ipse rogabas^ 

Et discas sponsas languida membra tuae^ 

ego momdum volehidim mm resiUuia ex Udi pitgti, vidnenaa ex Ungtmpi/e tnie U^ 
ierUy tanquamjacuio. Qaamoffrem iamen hue aceedai ? Aune ut atpieia$ eorpm 
JteBiietbinatrepeBaiuiingeniiJ Penitut lang u e eeimm e maete ; eoier eei extunguie^ 
aifaUiduM-; futdem reeordar fuitae inpomeim» Nee/aeiet niuea tpieudei tujfkto 
mmore: tpeeut nuper peUii nuamorie eontuevit ette taUt» Coi&r argenH tnier 
epulat^ quod paOet madefactumfrigore aqua gM^By ett talit» SH me nune atpieiatf 
negabit anteafuitte atpeetam; nee, dieetf iaia ett ambienda meit dolie: et remUtet 
Jidem poitieUi, netimtibi eonuexa ; et optahit Deam non reeordari ittiut, Fer^ 
titan eHam egieiatf «1 rurtutjurem oppotUa ; ei uM nuitat aUa terha^ quee legum. 
8ad iamiien optarem videretf tieuti ^m oniaty et eognoteeret artut it^irum ium 



M5 £d. Pann. Ai mjU.— ttS Al. OMittunt ui : Helns. anue ut miieraHUcorpua: 
Vwmemn ut me ei miterakile eorput,—9m Juuetu Med. viil|o vieia : Heln«. 
conj. «UMta^224 Franciof nwluit, Ei eupiet tpMm.— 226 Heins. coDJ. facim; 

NOTiE 

uutf Tv reveni et Jncnlan. Alhidit «d ^onn et fngn Onece sic dieta. 
nominissigmScatlonen^M^rMrenini 216 R^eru meute'] Anino repnt»; 

jeenlnm est Letine. in memoriam revoco. 

214 Binc] Print cnm ipanm Tersi- 217 SuMueani^ Optime ezpresilt. 



tat In pomo acrlptia fefcUit : poate- 218 Noai] Non a lonfo tcmpore 

pint, enm in enndem Diame Iram e»- aeeti, ant politL Albnrn vero mar- 

citaTit. mor Intelligitnr. 

IVfpM] Signn annt ▼letorin, et 222 AHe] DoUa. 

htftli profllgatly ab boitinm conTcr- 222 J P riiw inq BJntrimonlnlem tpen» 



Digitized by 



Google 



372 



P. OVIDII NASONIS 



DuiiQs ct ferro cuin'sit tibi pectus, Aconti/ 

Tu yeniam Dostris Tocibus ipse petas. 230 

Ne tamen ignoreSf ope qua revalescere possim ; 

Quaeritur a Delphis^fata' canente Deo. 
Is quoqne nescio quam, nunc ut vaga fama susurrat, 

Neglectam queritur testis habere fidem. 
Hoc Deus etvates» hoc et mea carmina dicunt : 235 

At desunt voto carmina nulla tuo. 
Unde tibi favor hic ? nisi quod nova forte reperta est ^ 

Qu» capiat magnos litera lecta Deos« 



QuamoU cor geroB immitius etiamferro^ Aconiki ; tu ip§e j^dere$ vemwn 
mane, Ne tamen neecitUy quo ouxiHo possim valetudini reetiiui ; exqutri- 
turaDeofr«edicentefataDelphu, IHe quoque nunCy ut incerta fama mmrwmrat, 
queritur, neecio quam negligere fidem ttetie. Deue et vatea, et mea earminm koe 
prtedieamt : ah ! nulla carmina deatituunt tua vota. Unde tiln heec gratia 1 nm 
quodfortitan novum aeriptum imeentumf quod lectum impUcet magnoo Deoe, Te 



et mox mittUM^ — 2^ Bnnn. pro moeeae volt dioeaM legi.~839 Mar|^ BenHi. 
9» oit tibi : Heins. Duriut ut ferro jam tit tibi pectue^ Acenti. — 2S3 U qu^qne 



NOT/E 



flioDem. 

229 Dwrina et ferro cum\ PuUt ab 
anctore scriptom faisae clar. Hein- 
wiSyDuriueutferrojam. Qaidam pro 
cnm, exhibent «i; qaod idem Hein- 
sius non annotavit. / 

230 Noitrit vociiMui] Adeoque et 
Domine. 

2S2 Delpkit'] Delphi, nrbs Phocidis 
ad Parnassnm montem, Apollinis ora- 
cnlo celebris. 

28$ /s] Apollo. Versom vero hnncy 
cnm tribus seqnentibns, quos ut inex* 
plicabiles aliis disciitiendos remisit 
Mycillus, alii reliqueruot, ita expli- 
care conabbr, nt aliorom etiam jo- 
•dicio meam quoqne eicplicationem 
lubentissiroe subjidam. 
* Quoque] Sicot et Diaoa. 

Neteioqwmi] Puellamscil. 

Ut vaga fama'] Dixerat * nescio 
qoam/ qaae tamen eam se esse scie- 
bat; adeoque ne.mendacii argoere- 
.tur| si ex se loqoi videretori * ut vaga 



fama susnrrat/ addidit. 

234 NegUctam kabere] Neglagere. 
Terent. in Ennncho, * Qne noa nos- 
tramqne adolescentiam habeot des- 
picatam.' 

Tettit] Apollo; perjitrii CydippeSy 
una cum sorore Diana, conscius. Sen- 
sos itaqne totins Distichi hic est, Is 
qnoque Apollo testis qneritnr nescio 
qnam pnellam (nt qnidem fama lo» 
qnitur) habere fidem neglectaito. 

236 Hoc] Neglectam esse fidem. 

Vatet] Acontius, sciliret 

Carmina] Latenter indicat versns 
snos incerta mann aut etlam stylo 
scriptOB, neglectam Dianam argnere, 
qose morbom immiserit. 

236 At] Lego Ahl 

Carmim nuUa] Ludit in vocis bo- 
monymia, quae incantationem, vatici- 
•niomi et versns significat: atqne4iis 
omnibus nsus est Acontins. 

238 Ceqtmt] Sictttl capta sum. 



Digitized by 



Google 



HfiROIDES. EPIST. XXI. 373 

Teque teneDte Deos, numen sequor ipsa Deorain ; 

Doque libens victas in tna yota manus. 240 

Fassaque sum matri decepta; fcedera Imgndb, 

Lnmina fixa tenens, plena pudoris^ humo. 
Cetera cura tua est: plus boc quoque virgine factum, 

Non timuit tecum quod mea charta loqui. 
Jam satis invalidos calamo lassavimus artus, 34& 

£t manus officium longius aegra negat. 
Quid, nisi quod cupio me jam conjungere tecum^ 

Restat^ ut ascribat litera nostra 7 Vale. 

habemte eiiam Deat, ipea eon»e<iuor misiwn Deorum; et tpomte trado mamuaupe'' 
rtttoB t» tm denderia. Et aperui matrifeedera hngua ludifteateef deflgen» w <«r- 
ram oeuloa pudere tuffuaoe, ReUqua cura eet tua: hoc quoque faetum uUra quam 
deceat virginemj quod mea eharta non metuit tecum oermonem habere, Jam eatlM 
fatigammus etylo memhra tn/irma ; et manue merbida recueat proUxiu» eerviiiuM* 
Quid superett, ut nottra epitoia a^jiciat, Vaie, nm quod opto mejam tecum m|w- 
lare? 



««^^^^^^ 



Med. Alii Et fiioqttf.— 239 Alii Deo tenente: Ffmn. corr. te vfneroHte Deot. 
AH« Editt. nomeM teq[uor, Vetun XWt^v paeu tequar ; nnde Heina. conj. pariet 
segiior.— 247 Heins. niA c«m ctijiiam. 

NOM 

239 Te^ ten.'\ Qnandoquidem De- 343 Fhu hoc^ Ultra quam virginem 
os iptoa etiam tenea, propitioa habea, deceat. 
et iia ateria. 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 



P. OVIDII NASONIS 



A M O R U M 



LIBRI TRES. 



Digitized by 



Google 



INDEX CODICUM. 



A, Ambrosianos. 

AfT. Codex Augeli AproAii Inti- 

melii. ^ 

ilmiid. Anmdeliaims. 
Arg, Argentinensis. 
Borb, Cbdex Barberini. 
Ba. Cod. Bartholini. 
Be, Bemensis. 
Bo, Bodleianns. Fragm, Bo. Frag- 

mentum Bodleiannm. 
Boxh, Cod. Marci Znerii Boxhomii. 

C. Commelinianns. 
C<aU. CantabrigienBis. 

Cav, Codex AndretB Cavalcaatis, Pa- 
tricii Florentini, Heinsio donatus. 

D. Codex Jani Dousae. 
F. Farnesianus. 

FL Florentinus. 

Fr. Francofurtensis. 

Gl. Olaserianns. 

Gr, Oronovianns. 

H. Herculanus. 

Ha. Hafniensis, 

HeUn. Helmatadiensis. 

Jim. Codex Junii. 

/. Codex Jureti. Exc. L Excerpta 

Jureti. 
lA. Lincolniensis. 
Leid. Leidensis. 



Ma. MaffeianuB. 

Maz. Mazarinianns. 

Me. Codex Mentelii. 

Med. Medicens. 

Mer. Codex Moreti. 

N. Neapolitanus. 

O. Qxoniensis. FragwLO, Fragmeo- 

tum Oxoniense. 
P. Codex Pnteani. Exe.P. Excerp- 

ta Pnteani. 
Pal. Codex bibliothecss Palatinae. 
Pot.. Patarinns. Fragm. Pat. Frag- 

mentnm PataTinum. 
Pet. Codex Petavii. 
PoL Codex Politiani. Ex. Pol. Ex- 

cerpta Politiani. 
R. Regius Parisiensis. Fr^gm. R. 

Fragmentnm Reginm. 
Ro. Rottendorphianus. 
Sa. Sarravianns. 

Se. et Scr. Codex Petri ScriveriL 
SeaL Codex Josephi ScaligerL Exe. 

Seai. Excerpta Scaligeri. 
Sek. Codex Schefferi. 
7%. CodexThuani. 
To. Tomasinianus. 
V. Vaticanns. 
Vo$$. Codex Vossii. Exe. Voso. Ex- 

cerpta Vossii. 



Digitized by 



Google 



EPIGRAMMA 



N A S O N I S 



IN 



AMORES SUOS* 



Qui modo Nasonis fueramus quinque libelli, 
Tres sumus : hoc illi praetulit auctor opus. 

Ut jam nulla tibi nos sit legisse vohiptas ; 
At levior demtis poena duobus erit. 



Nm quifueramu» nuper quinque libeUi Nasoms, tres aumuB: auctor magis prth 
haoU koc opua iUo. QuamviM Jam nuUa tibi contingat votupta» noa legiste ; ot labor 
minor erit duobuMtubiatie, 



S Ut jam nuUa tibi noe Fragm. R. Exc. Jnr. et P. item N. Tulgo Ut Jam 
nuUa tUnnonz ndmiiilli Ut mm uUatibi jam: M. et QHaB Pa. Ut Jam miiita 
tibi mon. 



NOTiE 



1 Quinque'] Hinc. patet Ovidium 
plura, qaam vulgaTerit, Amorum vo- 
lumina scripaisse ; mnltaque ab ipso 
recognita et castigata.fai58e. Qood 
iis laudabili exempio esse potest, qni 
lituras metuunt. 

3. Hocl Opus, scil. trium libelio- 



lUi] Qnod qainque habebat» 

PratuUt] Iklagis probavit. 

$ Ut] Qnamvis. 

4 At levior] Modestissima est Poe« 
tae oratio, et benevolentiv captan- 
dtt maaume idooea. 



Digitized by 



Google 



P. OVIDII NASONIS 

A M O R U M 



LIBER l. 



ELEGIA I. 



Quod a Cupidine pro beJUs amores scribere coactw sit. 

Arma gr&vi ntimero, Tiolentaque bella, parabam 

Edere, materia conv^ente modis. 
Par erat inferior versns : risisse Cupido 

Dicitur, atque unum surripuisse pedem. 

CoftfaftoM proferre ariM et betta t<fM metnt grmdilopi^ «MterM mnwu i ui t t^ 
MMtMlaftMiites. VeriMM potterier erat tB^uaHe: Cupido perhibetwr ridm, wtqtu 



^#^^^^^^^«^^ 



S Fr» Proderif 



/» 



Fragn. R. ▼olgo im immiM, R. 



NOTiE 



1 Grsei] Heroico camiine, scil. 
quod ett grandiloquaoi, et noctori* 
tate plennm. 

S Edere] Venibns meis •cribere. 

Mtderim] Eo nomine appellntor ar- 
gnmentnmy sen m de qoa in opere, 
Poemate puta« aliqoo agitiir. 

CotnemieiUe] Eniinvero Herolcom 
carmen dignitatem babet et pondiity 
magnii rebiu, qnaiia sont arma et 
bella, deicribendis aptnm. 



AMSff] Metrorom modolotioaibos. 

S P»i Primo aimifit. 

Inferim''] Seeondot. 

4 Arripmtif] €lam et tetim ra- 
poitte; ot Amoribot,noBbellltcoB. 
venientem ▼ersiim encerety atqoe ito 
Poetam ad te perdnceret 

Pedem) Pet ett io rnio tyUaibo- 
mm et temporom certa dimeBslo. 
lo Hezametro, ot nomen ipsnm indi* 
cat, sex nomeraator ; ex qniiMS OBom 



Digitized by 



Google 



t>. OYIDII MA80NIS AMORUM L^B. I. 1. 



»7» 



Qais tibi, saeye fmx, dedit hoc in canniiia joris ? 

Pieridum vates, non tna tarba, somus. 
Quid T si praeripiat flavaB Venus anna MinenrsB, 

Ventilet accensas flava Minenra faces ? 
Quis probet in sylvis Cererem regnare jngosis t 

Lege pharetratse Viiginis arva coli ? 
Crinibns insignem qnis acuta cuspide Phoebnm 

Instruaty Aoniam Marte movente lyram? 
Snnt tibi magna, puer, niminmqne potentia negna : 

Cur opus affectasy ambitiose^ novum? 
An, quod ubique, tuum? tua sunt Heliconia Tempe ? 

Vix etiam Phoebo jam lyra tuta sua est? 



10 



15 



Mit? fimPciiimmmmemiMMMiiMnumjmmtMM. QutdfnVmmumt^cndmmm 
Jtmom Mmervm^ MmervaJUna agitet tmdm» infiamMata»? Qui§ kmdat Cerermm 
iaqnrare im «yietf meiUaaia? agro§ mMgi legt virgiMie pkmretra inatrmeim? Qaia 
mrmet Pkeeimm deemnm eriMae maereae aemto, Marte oaleoHte Ufram Amriam? 
€Maiemagnaimf«ria,puerfH nimimm vattda. QMMo&rm, «inMliMe, appetie 
mmHtmnepae? An toMm est qModcMmiqMi est MbiqMe ? Tempe HeHemOa emUne 
tMM ? Vim etiam 9Ma lyra estjam eecMra Phmho ? Ctmi naM pagina bene ancta 



tMrmaeMmM»: anns Pa. et V. menAra.—J Pa. 8. n prmeipiat.^Q N. nnot, 
pMgnare JMgoeie,-—!! F. CrinibMe imtemntim. — 18 Mo. nnoiy Sat tiU magna. — 



NOTJE 



81 detrahaa, Pentameter efficitor Ele- 
giacns, tcribendii Amoribus aptnt. 

6 Qiitf] In Amorem in?ehitnr 
PoeU. 

Hoe] Ut illii pedei posiii ampv- 
tare. 

6 P»'«ridiMi] Mntamm. A Pierio 
nuNile dictiB Mniie Pieridei. 

T Qaid] Unnmqnemqne negotia 
resqne inai' cnrare deberOy bob in 
aliena infolarey ab ahinrdo Amori 
probare pergit Poeta. Qne eermt-ee tt 
VenMB Uoitleea»qMealabUmdePaUa»? 

Amm'] Betli, nttapienti», Doam 
eite Minervam, notint eit, qnam» nt 
cognotcatury eam opnt tit casiide, 
tcnto, et lancea iattmere, ant Boctna 
ttipare. 

« VentiUt] Ut magU accendat: 
qnod Veaerit oit officinm. 



Faee»'] Amorii intellige, qniboi lift- 
minnm corda vnlnerat. 

9 /n tyipu] Ubi Oiana regaat, 
Cer«rtfai] FmgnmDeaa. 
Regnare] DifficUe ett ibi feliciter 

profenire legetet, nbi ligna, moBlety 
feriBy &c. 

10 Phmretrata] Diaam. 

11 Cii^pufe] Haita; qna in bcUo 
Dent Man ntitnr. 

la Ammam'] Aonia BoMtis eit pan 
montana, Mniii lacra; unde,qnaa^ 
obrem lyra Aonia dicator, penpi* 
cnnm ett. 

Ljfram] Qam non Martiiy ted Apo^ 
linis ten Phcebi eit iottramentnm. . 

18 JVtmnMnfNi poteatia] Jnt CBim 
habet cttcni puer etiam in Deoi d^ 



14 Nmmm] Versot facere. 



Digitized by 



Google 



m 



P. OVIDII NAS0N18 



Cum bene surrexit versu nova pagina primo^ 

Attenuat nervos protinus ille meos. 
Nec mihi n^eria est numeris levioribus apta^ 

Aut puer, aut longas comta puella comas. 20 

Questus erakn ; pbaretra^ cum protinus ille^ soluta, 

Legit in exitium spicula facta meum : 
Lunavitque genu sinuosum fortiter arcum t 

Quodque canas, Vates, accipe, dixit^ opus. 
Me misenim !. certas habuit puer ille sagittas. 25 

Uror ; et in vacub pectore regnat Amor. 

ui vernailo primOf iUe ttatim mhmt chordag meas, Nee materiam habeo idamam 
modis tenuioribu8y aeu puerum, seu pueJlam cuju8 dnt omati proUxi capilU. Cm- 
queetus eram ; eum ille contimto expedita pharetra diepexit tagittas paratas in nwam 
ruinam ; et g^enu (etendit etrenue areum curvatum ; et inquU : Tene^ poeta^ opuo 
iguod cantee, Hei mihil iUe puer habuit spieula certa, Ardeo ; et Amar impirai 



18 01. Fr. et duodecim al. Aitenuat numeros: Fr. a manu sec. Att, 
Fragm. R. exc. ScaL et P. cum altero R. proximua ille: Fr. proonmut ille $uo9* 
— 19 Al. Nune mtAt, vel Hac mihi. D. numeris brevioribus. — 20 Sa. ft maiHi 
*pr. Qiiam puer.—22 Scr. et Fa. Traxit in, F. spieula tftra.— 23 M." anos Cttrro- 
ci^fue.— 26 Unus Mo. Vidtf et in. 



NOT^ 



15 HeUeonia] Vireta, qnae ad Heli- 
conem, Bceotifle montem, Masis vir- 
'ginibai tacrum, snnt. 

Tempe'\ Vallis est Thesftali», inter 
Olympam et Ossam montei, juxta 
Peoeum fluvium Itttissima; cajas 
nomine amoenissima qofleqae loca vo- 
cantar. 

16 Ftx] Slqoidem singalis soa pras* 
ripere Amor institoat, jamqiie ad 
Mosicam artem furtivas manus ad- 
moverit. 

17 Cum bene'] Com vehementi spi- 
-rlta bella scribere institoi, primom* 
qoe versom signavi. 

18 Attenuat] Minoit. Enimvero 
^entameter Hexametro nno pede 
est brevior. 

Nertos] Vires; qnsB per nervos 
leKerontor. 

10 Numeris letioribus] De versa 
Elegiaco loqoitory qui propter t*en- 



tametrom praesertim levior hoc in 
loco dicitor. 

20 Comta comaa] Pro Comtas hA- 
bens comas: Grscismos, cnjosmodi 
snpe Horatios otitor. 

21 Qnesficf eram] Qood, nuUa mifai 
ad elegos occurrente materia, vires 
ad scribendom heroicom carmen snb- 
traxisset. 

22 LegU] DelegH: CaU. // chMi 
desfiiehei. 

28 Lunamt] Carvavit. 

Genu] Qoh arcas tractant, qnan-» 
tom sibi, ex geno, viriom, in inten- 
dendis iis accedat, optime norant. 
Hinc noster Metam. y. ' Oppostto- 
qoe genn corvavit flextle como.' 

24 Accipe] Intelligendom est^ eo 
tempore qoo sagittam immhit, et 
Poeta volneratuB est, istod dixisse 
Amorem. 

26 Cfrf«f] Certae dicmitar Ovpi- 



Digitized by 



Google 



A.MORUN I^IB. I. 2; 



m 



Sex mihi surgfat dpns niinieris; in qnitiqiie lesidat. 

Ferrea cum yestris bella valete modis. 
Cingere littorea flaventia twipora myrto» 

Musa, per undenos emodulanda pedes» 



30 



in eorde tMani, Ojms mihi imHum duiBai §ex pedibiiff ni t/idnque deehmt, Btlkt 
dnra, diaeedite cmn vettrU modie, Musa,ftng€mla per mmeroM MutoMi, redimitor 
Umpwafinentia mij/rto Ultorea, 

SOTJE 
diais sagitt», qnod nanqmuB a icopo 
aberrent. 



26 Uror'] Amore, scil. Capiilinis 
ictus sagitta. 

Vaewt] Anteqnam vnlneraretnr K- 
bero. 

27 Sex] Tot snnt in Hexametro 
pedes. 

Swrgat] Eiegos scriptarnm se, ver- 
sibns Hexametris et Pentametris 
constantesy roateria jam ab Amore 
large prsebita indicat OYidius. 

Qmnque] Nnmeros, scil. sen pedes, 
qnibns Pentameter clanditur. 

Rendai] Videtur vero Hexameter 
pedem et cnrsum snam in Pentame« 
tro sistere. 
. 29 Cingere] Masani compellat| 



qnam labentem et hilarera cupit ha* 
bere. 

Liitorea] Littora amante. 

Flaventia] Musis flavi crines aflin* 
gnntnr. 

Myrio] Qitas Veneri dicata «st» at- 
que in sertis, coronis, et odoribus ad- 
hibetur. 

SO Muaa] Erato prsesertim intelli- 
gitur» a canendis Amoribus nomen 
Grsece sortita: nisi maviB.ElegiMi 
cnm Poeta appeliare. 

I7inI«iim] tJndecim vero in Hext* 
metro et Pentam^tro, sen versn £le* 
giacOy nnmerantur pedes. Undenoo 
autem dixit, non undecim signate, 
qaia recurrunt aitema carmiiuu 



ELEGIA lU 

Quodprimo amore correpttis, in triumphum ditci se a Cupidim 

patiatur. 

CssB quid hoc dicam, quod tam mihi dura videntur 
Strata^ neque in lecto pallia nostra sedent? 

Quid eredam hoc esse, quod lecius mihi videtur tam durusy neque vestimenia noatra 



^^0.^^^^^^* ^ 



Hanc Chartaceus Scriverii, Sarravii (et Francof.) codices Elegiam superiori 

NOT^ 
1 Dnni] lU videntnr iis qui noc- 2 iSKrola] VestimeuU sunt, quibus 



tem insomnem docunt. 



iectns stcmitur. 



Digitized by 



Google 



38S P« OYIDII KA8019I8 

Et vacuus somiio noctem» qnam longa, peregt ; 

Lassaque yersati corporis ossa doknM 
Nam puto sentirem^ si quo tentarer amoro. 5 

An subit, et tacila callidus arte nocet T 
Sic erat : haBsenmt temiea in eorde sag^tt» ; 

Et possessa ferns pectora versat Amor. 
Cedimus ? an subitom luctando accendimus ignem t 

Cedamus : leve fit, quod bene fertur, oaus. 10 

Yidi ego jactatas mota face crescere flammas ; 

£t vidi nuUo concntiente morL 
Verbera plura ferunt, quam quos juvat usas aratcr^ 

0etrectant pressi dum jnga prima boves. 

mmtaU U eo? H trmumm Mcta», qtum proUxti est, inMmnem; etcmfwriM 
ngitaii OMM defesM doUnt? Nam credo adverterem, <t aliqmo amare cerrepM 
euem, An irrepit^ et versutue agleii dolofuTtivo ? Sic erat : spieMla exigma ete* 
UnmtcefTdiiHfixa: H awetar eenme eaneutit corda ohseeea, CeiOmaeae? am aage^ 
mt» /lammetm repeatmam agita»do? Cedamme: am»diM qaeeeepmasKkeafeHi^ 
fik 2f9i». Ega admrH/aamae ogitataB aageri/aeecoaeaeea: et aietrti estiagm 
neminejaetante. Tamri lasit, dmm recueant prinm jnga^ patiantMr plmrajlagra, 
pumi quM coneuetmdo aratri nen lcBdit. Equme indomitme keea. kabet ara aeperi» 

«nnectnnty nt et veterrimam fragmentum Regis Bibliothecae, neqne nlln 
inscriptio, aat nov» Elegis signam nHvm npparet: in marglne qaoqne 
Sarrariani icriptam erat, peiteet centinMari: in Regio antem prsfigebatur 
titolasy Ad CvqndinenL Heinsias. — 2 Fr. et qnidam al. noetra jacent^ Tel «a^ 
nent, — 3 Primoa Med. vacuam, Unus Pa. longamque peregi, — 4 Al. oeea jaeenL 
— 6 Doaza «t atiqmo, Pa.. et Fr. t rae ta ter amerey forte pro faetarer. — 
6 Malti tecta caUidue,^! Fragm. R. 8ie erit: Fr. Sie eet.-^lO Dao codd. 
Cedimue, mt leve su;totjdem etleve/U, — 11 UnnsPa. et V. motmflaveeeere: 
0\, motm cencreecere: nnus Mo. et Exc. D. motm flammeeeere : nonnalll 
meta faee eurgere,^l2 Seneea in Controvera. citat Et rmreue nmUo.—l% 
Barm. pro juvat couj. tevat. — 14 Pa. nnns et dno aK Detr, feeeL Pa. S. 

NOT4S 

PaXUd] Vestes. Sagiti^el Amorts scil. qnibns ad 

Sedent'] Qoi dormire neqntt, sese amandum impeilimur. 

saspius versando et agitando omne 8 Versat] Quocuroqne capit, vio- 

tandem stragulum exentit. lenter agtt. 

8 Quam longa] Fuit, scii. Tant 9 Cedimue? an] Utrom melins est ^ 

^'«Ke a »fi hmgue, 10 Bene] Patienter. 

5 Nampato] Qoam ingeniose, vi- 19 Juvat] Non laedit. 

das, dam dissimolaty Amoris ostendlt XJeae] OnsBetndo. 

caliiditatem, qui furtim in amantium 14 Prima] Solent juvenci, qni nnn» 

animos obrepit. qnam jugum tnierunt, iilod impatien* 

7 Sie] Furtim in animum menm ter accipere, et ezcntere ; mnde etluD 

lltepseraL verbcrantur. 



Digitized by 



Google 



AUORVM LIB. i. SL aSS 

A sper eqaoa daris conttinditor ora iBpatu : 15 

Frsena minus sentit, quisqnig ad annafecit» 
Acrias invitosy mnltoqtte ferocios mge/t, 

Qnam qui seryitium fene fatentnr^ Amor. 
En ego confiteor : taa sum nova prftda, Cupido : 

Porrigimus victas ad tua jura manus. 20 

Nil opus est bello : pacem veniamque rogamus : 

Nec tibi laus, armis yictus inermis^ ero. 
Necte comammjn^o; materoasjnnge columbas: 

Qui deceat^ eurmm Vitricws ipse dbbit. 
Inque dato curm^ populo clamaote' triimiphiim». 26 

Stabis^ et adjunctas aite mordus aves.. 
l>nceDtur juvenes capti, captseque puellie : 

Haec tibi magnificus pompa triumphiis erit., 

l«|MNt: IHe mimm frtmiiwt firmto, qvitqma aptu$ atad arma. Amor arit vehe- 
mtmtimMmmlU cpmMim reiaetantety qmun qtd projtttniwr Jolerare eerviiuiem. 
EeaeH^ agne e e e : $am tma reeene pfwmfa, o Cmpido : tendmme mamu etmaexoB ad 
Hmmperia. NikUefaeesibeUo;oramm»paeem.etifemam:nee/ittwwemntilii 
gUrukf tmdue armi» euperaine. Redimito eapUloe mtgrio ; jugaio eohmhae mater' 
nae, ipm ritrieu» preehekit eurrum qm deceat :■ et eedetie in cwru traditOf poputo 
uoe^eramte iriemephum ; et regee parHe avesjugata», Jwene» eorrepti et puttta 
oeinepiee ««haiivr ; hmc pempa efU H6t epHaMtm triampkM», Ipse ego, rapinm 

fhMi mm ooOa: tret •!. ihMi fiiga cuhm, — 17 Heins. urU pro urgei,—^ Trcs 
Ueim. Porr, vineia»: Fr. mtda»: qnataor scripti ad iua.jua»a: unns Med... 
adiuacmra: £d. Grvph. ann. 15M. «i ima vinOa, — ^M Antiqu» edd. cemam 
InnM.— M Vnlg. Qm decmA currue,-^» Unns Heiiw. ^fieciante triamphum: 

Kmm 

15 Coniundiim' om] Om coDtQca tM^qn« ejni etiun cnmun trabere 

hahfit: Orttdtmni. fingnntnr. 

LufoiuH Sant Inpnta fnenn atpe» Jumga] Vt cnrrum tnnm trahant. 
ru>ra,qnibQB pnUi et iadomiti eqni 24 Deceaf] Nimirnm trinmphanti- 

coercentur. bns couTenit Martii cnrma: Amori 

le Ad armafadt^ BeUo aptaa ett ^ etiam» qui fera bella gerit. 
adeoque frsno obtemperat., Vitrieu»'] Mars ; qui cnm Venare 

18 jSbTttaaan] Sni itaque jnris aon. Cupidhkis matre eoncubuit. 
eit qui araat. 25 Triumphum] lo Triumphe, foX 

21 NU oput] Quia me tibi dedo, mt militum Burnn Imperatorem cnm 

2S Necte conmm] Cn|ttdiaam hor- letitia proMqnenliQm; qnam vocem 

talut» ttt se ad triomphom ; cviiw ele- a Baccho, (qui et Tnumphns epla$ifios 

giDtiMimam descriptioaem in le* dictus est,) Auctore Varroae, ortam 

qnentibus habemos» aocingat volnBt; cnm ea acclamatione erga 

tdaiena»] Mairi Veoeri coiiso<9r.ai> Libenmi patrem ladia potitnm, osl 



Digitized by 



Google 



384 r, oviDii MASONIA 

Ipse ego^ pr8&da iTecens» foGtom modo yulnvs habebo ; 

Et noya captiva viAcuIa mente feram. 30 

Mens Bona duGetnr maBihpis post terga retortis, 

Et Pudor, et cafitris qoicquid Amoris obest. 
Omnia te metoent ; ad te sua brachia tendens 
4 Vulgus, lo, magna voce, Triumphe, canet 
Blanditiae oomites tibi erunt, Errorqoe, Furorque, 35 

Assidue partes turba secuta tuas. 
His tu militibus superas hominesque Deosque : 

HaBC tibi si demas commoda, nudus eris. 
Xaeta triumphanti de summo Mater Olympo 

Plaudet, et AppQsitas sparget in ora rosas. 40 

TUy pennas gemma, gemma variante capiUos, 

Ibis in aur^tis aureus ipse rotis. 

ffoeoy htMfo plagam mod» in^ctam: et gui^ nom eaiemi ammo captma^ 
MenBMama irantvehetur manUw remnctU paetierga^ etpmder^ et quic^md meei 
cattris anunis, Ontnia te timelniMt : vuigus ad te porrigens euoe lacefioe^ caniabU 
elata^ voce^ lo triumpHe. Ilkcebr^f et error, et /urort turba oemper addicta imU 
partlbuif erunt tibi comites, Tu vincis hie militibus ethomineeet Deoo; titiH 
Bubtrahoi hae copiaa, vacuue erie, . Mater /estiva tibi triumphanti gratulairitur ex 
supremo Olympo ; et mittet m tuHus rosas admotas, Tu gemma distinguenU 
pennas, gemma decorante conumy veheris curru ^lendido, ipse splendidus* Vm 

alins clanumte triumphe,—26 Qnidam admotas arte.—^l Al. terga remmetis^ 
vel ligatis, — 33 Tendens Fragm. R. vulgo tendent, — 34.Uihi8 Mor. «oiMai. — 
35 Error^ue prima ed. vn\go terrorquSm — 37 Unut Mor. tu miUHis: Heios. 
coDJ. coihmilitiis, vel commiiitibus.—i-^S Pro commoda Franctiis coiy. agmimu-^ 
41 Pennas gemma, gemma variante Fragm. R. et cod. N. cum Exc. Scal. aL 
^mnMgvmtiia; a\, pulchros gemma var, al. penna pukhrosgemina: £d. Gryph. 

NOTJE 

sint primo ejas milites. 85 Blandiiiaf] - * VennBtas, 'Gftn* 

96 Adjunetas'] Cttrrni alligatas. dium, Jocns, Indns, sermo, snairis 

MovebW] Amori vero qnantumvis sententia :' Plant. qna omnia Abhh 

puero nifail est difficile. rem mazime nutriuut. 
30 Captiva] Raro vero captivomm JErrvr] Htnclicetcogiioscere,qnam 

inens capitnr. sit Cupido pner amabilis. 

VincuUt] Vincti in trinmpbum' dn- 88 Commada] Qns tibi sint nsni. 

cebantur captivi. Nudus] Inermis et sine viribus: 

81 Mens Bona] Enimvero sanns verissime. 

Don est, qni c» co Deo servit. 39 Mater] Venns. 

38 Omiita] Plns est ronlto quam Olfmpo] Mons est Thessaliae, ob 

si dixisset onmes: nam in bmta, et cujus altitndinem cmlnm ipsum Oiytt* 

inanimata etiam Amorls imperinm pus a Poetis dictus est. 

Poetae protolerant. 40 Aosai] Qum Veaeri wmA Mcrae. 



Digitized by 



Google 



AMORUM Llff. I. 9l tlS& 

Tbm quoqae non paucos (si te bene novimus) nres ; 

Tum quoque prseteriens vulnera multa dabis. 
Non possunt (licet ipse velis) cessaie sagittae. 45 

Fer?ida vicino flamfna vapore nocet. 
Talis erat domita Bacchus Gangetide terra : 

Tu gravis alitibus ; tigribus ille fuit. 
Si^o» %o cura possim sacri pars esse triumphi, 

Parce tuas ia me perdere, victor, opes. 50 

Aspice cognati felicia Ca^saris arma : 

Qua vincitf victos protegit ille, manu. 

qUoqM0(m bene te nwimua) inflammabis multoe: tum fiio^e trawtien» injtiget 
myUoM plofcaa, Spicnla (ptmnvia ipee eMpia$) nen fommt pdeteere, fUimnm 
ardent vfficit calore propinquo. Tatis erat Bacchue teUure GoMrftide aubacta, Th 
es oneroeue aribu» ; Hlefuit tigribu». Ergo, eum poteim eete para eaeri triun^ki, 
noli^ vietor, male conomnere adversua me tua» tireo, Iniuere proepera anna Ceuari» 
eoneaiiguinei : iUe tuetur tubacto» manu qua eubegit. 



et^ al. pemna» gemma et rutilo» vart—4% Vir doctiss. propter illad ip»e veli»^ 
le^pndaiu ptitat Fervida natUoo fiamma vapore necat. — 48 Franriiis legebat 
iUe sulf.— 40 ErgOf ego eum septem eodd. vnlgo Ergo eum,—S% Vindt. Mor. et 
tres al. valgo vieii, 

NOTiE 

41 PfRMs] Ala». 1%it, a Gange maximo flvvio sie die* 
Gemmal Alii habent gemina; ut tam. 

idei»<|««Ml Maro dixetit Poeta «»« 4S T» gm&i»} Differeatta iiiter 

ter, * poribas aMs.' Bacehnm et Ciipidlnem hsRc fnit^ 

Variante] Dliftingaeiite et omante. qnod illtns corrus tigriboS) bnjas co* 

42 Aureu»'] Putcher. lumbls trahfretur. 

Roti»'] Cnrrn. Gravi»] Nifflimm gravis est aui* 

45 iVi^ii potiiiji<] Qaam fecile et maUbos cnrmm traheatibus quiiii ao 
IMroanm sit in aiBOMm prolabi, imliT sodet 

cat. 60 Perdere] Fmstra vero iUe suas 

46 Fervida] Etsi, inf|ait, facalarom vires ezerceat, qoi in rictimi insor- 
taamm ignts hominnra cordibns non gat. 

applicetur, vicino tamen vapore orit. 51 Cognatt] X Venere, per ^nean 

Vapore] Calore. et lulnm, genus dncere gentem Ju- 

47 TaU»] Qiialis ta es, siipptey liam volaernnt Principnm- adalato- 
trinmphator. res. 

Gaugetide] Terram Indicam intel- 



Belph. H Var. Clof» Oetd. %B 



Digitized by 



Google 



3@6 P. OVIDII MASONI& 

ELEGIA III. 

Ad amicam. 

Ju«TA precor : quae me nuper prscdata puella est, 

Aut amet, aut faciat cur ego semper amem. 
Ah nimium yolui ! tantuin patiatur amari : 

Audierit nostras tot Cytherea preces. 
Accipe, per longos tibi qui deserviat annos ; 5 

Accipe, qui pura norit amare fide. 
Si me non veterum commendant magna parentum 

Nomina, si nostri sanguinis auctor eques ; 
Nec meus innumeris renovatur campus aratris, 

Temperat et sumtus parcus uterque parens ; 10 

At Pboebus, comitesque novjem, vitisque repertor, 

Hoc faciant; et, me qui ti5i donat, Amor : 
£t nulli cessura fides, sine crimine mores, 
. Nudaque simplicitas, parpureusque pudor. 

JEqua oro : aui fmiUa qua naper me cepU amet, aut pr€t$tei qanmokrem ego 
aemper amem, Ak l miNtiim expHvoi : tatUum avuU se amari, Cytkerea exaudi- 
verit tot nostrag petUwnee, Redpef qui tUfi serviat per miuUoe amtoe : retxpei qui 
«ctai amare nneerafide, Si wmnwi mafmfi^a antupiifUM acormm mm me decorant ; 
%ec equee est auctor nostri aangmnie ; nec ager meue iteratur innumerie aratriMf ei 
parens uterque tenax modumfacit impenM ; at Pkeebue, et comitee novem, et inren' 
tor vitie hoc agant ; et amor qw me tuum/acit ; et fldee nulli eeemida ; morea in- 
cutpati ; et mcera ingenuita»y et pudor purpwreue. MiUe noiK mejwfani ; mm eum 



S. Heiqs. putabat voti pro volui. Francius, modo se patiatur. — 4 Mor. 
Audieria. — 6 Heins. propoiutt tiin qui, Dea, aerfnat annoe. —8 A\.nec noetri. 
'—10 Helns. eumtu pro -eumtuL — 11 AI. jurieque repertor,-^li Pa, Et non 

NOTJE 

1 Pradata'] Snom fecit. lo eadem 11 ComUeeque'] Mas». 

a re militari petita metaph. penistit. VUiaque repertor] Bacchus ; qui 

4 Cytkerea] Venus a Cytheris in- adeo sordidarom potatiQDcolarum 

snlai ad qnam mari emergens pri* non est Deiis. ot potios bonariun 

mom appolit. artiiim anctor sit ; qoem et Gamina 

Renovatur} Instanratur, coiitnr: docentem in rerooUs ropibos vidisse, 

tametsi molta jogera non possideo. »licabi testator Flaccos. 



Digitized by 



Google 



ArAIORUM tlB. J. 3i 967' 

Nen mihi mille placent : non sum desultor Ainorid r 15 

Tu mihi (si.qua fides) cura perenois eris. 
Tecum, quos dederint annos mihi fila Sororum^ 
' Vivere contingat ; teque dolente mori. 
Te mihi materiem felicem in carmina praebe ; 

Provenient causa carmina digna sua. 20 

Carmine nomen habent, exterrita comibus lo^. 

£t quam fluminea lusit adulter ave ; 
Quaeque, super pontum simuTato vecta juvenco^ 

Virginea tenuit comua vara manu. 

'desvitor amoris, Tu (si qwtm mihifidem habes) erit mihi cura perpeiua. Obtie^ 
niat mihi transigere tecum artatem quamfila sororum indulserint, et excedere vita 
fe aglicta.^ Dato te mihi materiam l<ttam in rersus ; tersusfiuent digni sua eauaa. 
lo treme/acta comibus, et quam advHerfefeHitatitefiuviaiij nacta sunt/amam ver- 
eibua ; et quce, ablaia per Ofquorficto tauro, corripuit cornKa tara manu pueilaru 



cetnirt, non Dis: P. Et nuUi censura et JD»; Ed. Gryph. ann. 1564. Et 
non cesniri, fiui Dis, — 16 De^or P. et Ar. iteni £xc. P. I. ac Scal. viilgo 
desertor: qiiidanid^^/iMof : N. HmMiator, — 18 R,te moriente mori. Heios. teque 
obeuntemori. — 19 Alii materiam; et ni carmine,— 20 Provenient cau$a,.MiaP. 
et qiiidam al. vulgo Protfniant causns c, d. tnce: Sa. cum al. etedd. nonnnllae 
causttgwB: Bersm. et al. cauaa iua. — 21 Valg. habet: P. cuin alils mendose 
nwnen habent, — 24 Vara P. et N. yalgo /alsa: Arund. rera: diio al. curva: 



NOTiE 



12 Hoc/addntl Me commendent. 

14 Purpureus'\ Ab effectu; podor 
enim rubore ora inficit. 

16 MiiU\ Puellse, sdl. 

Desultor^ Proprie is est, qui ab 
nno In alium equnm novit transul- 
tare. Quid sit vero desultor ArooriSy 
satis ex eo qnod dixit, ' Non mibi 
mille placent,' intelligitur. 

16 Si quafides] Si iiuhi credis : Si 
mei^ verbls fidem adhibcs. 
[ 17. Soromm'] Parcarum ; qus, lani- 
ficio SQO, hominibus sortem assignare, 
et eorum vitam nere, credits sant. 

18 Contingat] Optantis est. 
• 19 FeHeem] Felix vero fuerit ma- 
terta^ sr se-amari patiator, aut mutoo 
amore teneatur puella: quod petit 
Pocta. 

. 21 Nomen habent] Celebres factss 
•unt. Significat vero Aactor amicam 



snam, si ipsa velit; carminibus sm^r 
noinen gloriamquc consecuturam. 

Exterriia comibus] Postqnani' in 
vaccain aJove, Jnnoniametu, ^rans- 
mutata est: quam fabulam.plcnit»sime 
postea in Metani. videbtmu:^. 

Iq] Inachi Argivorom flavii fuit 
fijia, qyam Jjipiter amavit. 

22 Quam] Leda est, Castoris et 
Pollucis mater, quam Jnpiter cygnl 
forma indiitus vitiavit. 

Fhaninea] Nimirum^cygni aqiiis et 
flnviis gaudent. 

2S Quaque] Europa est, Agenorii 
Phoenicimi regis filia ; quam Jupiter 
in taurmn- versus rapnit, ac 4n 6rei 
tam transportavit. 

SimMlato] lUe enim qni taurus vi- 
debatur Jupiter erat 

24 Vara] Introrsnm jet in se invi- 
ceA corvft i qnaliii «imt plurima .taiu 



Digitized by 



Google 



388 r. OVIDII KA80N1|B( 

Nos quoqne per toCiim paiiter cantabimiir orbem ; 2^ 

Junctaqne semper enmt nomina nostra tnis. 

Nm etiam pariier ceU^abiMMr per owuui ierMBy et lau» mdrm aemper erii «m- 
fiexa fiur. 



^^» ^^^^^^^^^ 



Cxc. D. pretfa,->25 Fnmciiu emend. TV qwHftie per totuM jmt. eaniabei^ 
arb, 

NOT^ 
rornro comna. 26 Noaitiw] Atque adeo laades. 



ELEGIA IV* 



Amicam, qua arte, quibusve nutibus in cana prasente viro uti 
debeat, admonet. 

ViR tuus est epulas nobis aditurus easdem: 

Ultima coena tuo sit, precor, illa viro. 
Ergo ego dilectam tantum conviva puellam 

Aspiciam T tangi quem juvet, alter erit ? 
Alteriusque sinus apte subjecta fovebist 5 

Injiciet collo, cam volet^ ille manum ? 

Marita» tau» ventvru» est nobiscum ad idem coinimum, Oro itta »it nltim^ 
eana marito tuo, Ergo ego conviva intueber tantum fmeUam amatam ? tdiu» erUi 
eni gratnmeUtaMgi? Et apponte eubdUa ealtfaeie» pectora alieriu» ? lUe i 



^^<^«^»»«»'^i»^^>^^ 



. 1 NobmadUurmeP, etMe. vulgo nobi»eum,-^5 Mu\U »inu dexiram»ub}eeta : 
F. mnif dejBifaiii: R. »inum dextra: nnus V. AUeriu» eopiam dexirum: alhis 
cum Arund. AUeriuequa apte dexiram: anns Med. AUeriueque »inu dexiram 

ViOTM 

1 Nbbi»] ProfB9HM«m,qiiodeatin et Lncretia^ et ipse Cieero ■sn» 
aHit. OftteifnMfl^cpioetCliadmmsy M. 



Digitized by 



Google 



AMORUM LIB. f. 4. SSO 

Deslne minn, posito quod candida yino 

Atracis ambiguos traxit in eurma ^iros. 
Nec mihi sylva domus, nec equo mea membra cohasrent: 

Vix a te yideor posse tenere manns. 10 

Qnae tibi sint facienda tamen, cognosce; nec Euiis 

Da mea, nec tepidis verba ferenda Notis. 
Ante venif quam vir : nec, quid, si veneris ante, 

Possit agi, video ; sed tamen ante v^. 
Cum premit ille torum, vultu comes ipsa modesto 15 

Ibis, ut accumbas ; clam mihi taoge pedem. 
Me specta, nutusque meos, vultumque loquacem : 

Excipe furtivasy et refer ipsa, notas. 

net mamam coffo, qMimdo Hbebit? Ne mirerk, qii0d MplaMU Atreid$ fdBHxit i% 
arwfaviroebimembreBvinoadmoto, Nec eylva est nitAi tedett nee mei artuB ount 
connexi equo : fegre videor poeee abHinere manui a te. Di$ce tamen qua sint tibi 
prattanda : nec trade meoM vocea rapiendoM tubooUmU^ nec caUdi» anttri». Adeeta 
priuo quam maritue : nec proepicio quid poeeitfieri, n ante adveneria : eed tamen 
ante veni, Pottquam ille aceubuerit, ijlta eomet aecedet /aeie verecunda^ ut atti^ 
deat ; /urtim preme miki pedtm, Me intuere, et nutu» meot, et faciem garrutam : 
reeipe tigna elandettinaj et ipta redde, Proferam tMpercUii» verba tignificantiaf 



^0^^^^^-*^**^ 



tubnixa. — 7 Doiiza corrig. Detino,-rS Mor. Atrae, Heemoniot, Pa. ambigua» 

manu». — 12 Diio V. nec trepidi»,—15 Premit P. probaote Heins. viilgo premet, 

.—17 Mo. 8. vuUuique meot. Alter M. vultumque fugacem,— 19 Uiius Med. 

NOTJE 

7 De»ine\Hirari] Scopas est, ab ex- 10 Vixa te] Dicit se propemodoin 

.emplo» omiiia posse Amorera, ant ad idem, quod Centauri fecenmt, incep- 

orania cogere posse zelotypiam, os- tnrum ; atqiie amicam marito sho 

tendere. ereptnrnm. 

, S Atimcui] Patronymicmn nomen II Nec EwrtM] Id est,Necea, qnm 

.est ab Atrace. Hippodamia vero, dicam, contemDe, ant eomm oblivi- 

Pirithoi nxor, intelUgitor, de qna in srere. Proverbialis locntio, nostris 

HelenaB cpistola: enjiis cansa inter etiam hominibns familiarb. 

. Centanros et Ilercnlem, Tbesettm, £airrf] Eums ventns est ab Ortn 

•iieeqne, grave jorginm, deitide et spirann. 

certamen fuit. 12 TepidUi] Qnia a meridie veni- 

AnUnguotj Ccntauros bimembres nnt, 

intelligit, qiii partim homines partim lo Torum] Lectnm ; in qno di«- 

.^ai videbantnr. cnnibere cibnm inmtnri veteres sole- 

9 Sfflva] Quae Centanris domns bant. 

.fuit. 18 NoU»] Signa; qnibus invicem 

Nee equo] Sicnt Centanris. Non snos sensnSy sine voce, exprimnnt 

;ivm Centattrus, obo verbo. amantei^ 



Digitized by 



Google 



390 P. OVIDII NASOTNIS 

Verba snperciliis sinc voce loquentia dicam: 

Verba leges digitisy verba notata mero. 20 

Cnm tibi succurrit Veneris lascivia nostrae^ 

Purpureas tenero poltice tange genas. 
Si quid crit, de me tacita quod mente qncraris:; 

Pendcat extrema moliis ab aure manus : 
Cum tibi, quae faciam, mea lux, dicamve, placebmit; 25 

Vcrsctur digitis annulus usqne tnis. 
Tctngc manu mensam, quo tangunt more precantes^; 

Optabis mcrito cum mala multa viro. 
Quod tibi miscucrit, sapias, bibat ipse, jubeto:: 

Tu puerum Icviter posce, quod ipsa velis. 00 

Qiiac (u rcddidcriSy ego primus pocula sumam ; 

Et qua tu bibcris, hac ego parte bibam. 
Si tibi forte dabit, quos praBgustavcrit ipse, 

Rcjice libatos illius ore cibos. 

ttine voce : Ifges terba tignaia digUi$t leges rtfr6fi sif^naU riii«. Cmmpr^ienru 
Veneris mMlnt iibi obvenabilnr^ tange gemu pMrpurea» moUi potUee. Si ^id 
erit quod pectore neerelo de me doleas^ manus tenera pendent ab uUima anricnia, 
Cum agam vel lo<(uar qum tibi gmta emnt^ mea vUaf annubu indeainenter volratnr 
digiiis luis. Tene mensam mann qnomodo tenent oranies^ enmjnre mnUa mala 
marito precaberis. Tmpera ipse hauriat quod tibi temperaveritj sapias : tu pete 
fvriim a servo quod ipsa eupian. Ego primus carpam pocula qute tu restUueriSt et 
tgo bibam hac parte qua tu biberis, Si tibi /orsUan porrigei dapes quas ipse deU" 



loquacia dicam: Heins. VnUdueam. — 20 P. N. et optimns Pal. Verba teges, — 
21 Succurii P. vnl^o suceurret. —2^ Queraris Exr. Scat. et P. cnm N. et aU 
•<|uatuor. vulgo loquaris.—M Ujins V. Optaris.-^tO AUvoies, — S3 Vnlg. asrie. 

NOT^ 

20 l>t^*<w] Qnibns traii8Tersi« ant et ntrisqne manibus mensam tenens, 

qnoqno modo implieatis literas for- Di, inqnit, immortalet tibl parem 

•mani amaiftes ; ut ita setsns suos gratiam referant/ M axime efficacise 

manifestent. existimabant antiqui esse eam oratio- 

Mero^ Vini gnttnlis super mensa nem, qnae manibns ad aras admotis, 

aot orbe didnctis. funderetnr. Yirgil. JEa. yi. < Talibiis 

S4 Extremd] * Est in aore ima/ orabat dictis, arasque tenebat.' 

inquit Plinitts, < memorisc locnsy qnam 29 Quod tibi miseuerif] Qoero po- 

-tangentes antestamnr.' tum tibi prsebucrit. 

27- Tange'] Seneca controTers. lib. Bibat ipse, juiieto] Ex celotypia is« 

IX. < In couTivio constitit catenatns, tnd praecipit ; ne cum anoris et 

U|ni eilm laiisuentes PrsRtoris oculos grati animi indicio, a marito sno ali- 

aspexit, existimaas ipsnm Pretoris qoid accipientem araieam videat. 

beoelicio dimitti, gratias isll ageit, SO PKmui] Mittistmmyqnipoevla 



Digitized by 



Google 



AMORUM LIB. I. 4. 861 

Nec premat impositis isinito toa colla lacertis ; 95 

Mite nec in rigido pectoie pone capnt. 
Nec sinus admittat digitos^ babilesve papilke : 

Oscula pTsecipue nulla dedisse Telis. 
Oscula si dederiSy fiam manifestus amator ; 

£t dicam, Mea sunt; injiciamque manns. 40 

Hasc tamen aspiciam ; sed quse bene pallia celant, 

Illa mihi cceci causa timoris erunt. 
Nec femori committe femur, nec crure cobsere ; 

Nec tenerum duro cum pede junge pedem. 
Multa miser timeo, quia feci multa proterve : 45 

Exemplique metu torqueor ipse mei. 
Saepe mihi, dominaeque^meaB properata voluptas 

Veste sub injecta dulce peregit opus. 
Uoc tu non facies ; sed ne fecisse puteris^ 

Conscia de gremio pallia deme tuo. 50 

Vir bibat usque roga ; precibus tamcn oscula desint ; 

Dumque bibit, furtim (si potes) adde merum. 

bwperit, $peme tadu iUw$ ore, Nec permtte urgeat twa coHa brachii$ admoti$ : 
nee redina blandum caput in $inu$ aspero$, Nec peciu$ vel turgiduUs mamtta 
accipiant ejns digito$, NoU$ prt$$ertim obiuli$$e ulia $uatia, Si pttBbueris $ua- 
ria,fiam apertue amatWj et dicam^ Med $unt: et immittam manus. Hcee tamen 
inluebor : $ed pue ve$te$ bene ieguntj iUa erunt mihi cau$a in$ani metu$. Nec con- 
$ere femur /eoiort, nec tibiie eot0ungari$ : nec compone mollem pedem cum prde 
atpero, lufelix plurima metuOf quia pfurima admi$i procaciter : et ipucrucior 
patore mei exempU. * * Tuietud nonadmittet: $ed ne credari$admi$i$$e,remote 
de tuo $inu ve$te$ con$eia$, Precare rirum ind€$inenier foiet : tamen ouatia de$ti' 
tmntpreeee : et dumpotat, infunde clanculum^ $i pote$y mterum, SiUaute curatuM 



JP. et Fr. cum al. nonnaUi», quod pTetgu$t,—95 Vnlgo premdiindigni$: molti, 
ptemat iUe $ui$.'-'%B N. etSa. «eltifi; quod et Hetnsio p1aoebat.-~41 P. et 
Arnndr memum,—A2 Unns Mo. $eriiimmi$: D. mKgniHM.— 43 Quatoor libri 
crura cohare : a1. crura coerce.— 46 P. e$$e mei: Heins^ vult ecce. — 48 Unua 
F. £xc. P. et Scal. item priiiia ed. Ve$te $uperjecia.—4iO Gremio quinque 

KOTJE 

pfCibet. * natas' appeUat. 

Sl PrtMVf] Qnod solent amantea. 41 PaUia^ Vettes. 

87 iSiiiiw] TQU8,8cil. 49 Ceeci] Maximi et iasani; non 

HakUe^oe] Parv», rotnndv, et tur- enim Myeilli interpretatio placet ; 

gldnliB; non flaccid», ant p<»nden- quk ocenltum et latentem exponit.- 

tea; qnale» Horat. ^pntres;' Mar- . 52 Bibit] VnUbibere. 

tialia» ' pannosas ;' Propert. * incU- Affram] Ut postea ebrins dormiat. 



Digitized by 



Google 



803 "P. OY1IMI MAMWS 

Si bene compositus fionmo Tinoqae jacebit, 

Consilium nobis reaque loeusque dabont 
Cam sorges abitura domum, surgemus et omBes ; 56 

In medium turbae fac memor agmen eas. 
Agmine me invcBies, aut invenieris, in illo : 

Quicquid ibi poteris tangcre» tange mei. 
Me misemm ! paucas monui quod prosit in horas. 

Separor a domina^ nocte jubente, mea. 60 

Nocte vir includet ; lacrymis ego moestus obortis^ 

Qaa licet, ad ssevas prosequar usque fores. 
.Oscula jam sumet ; jam non tantum oscula sumet: 

Quod mihi das furtim» jure coacta dabis. 
Verum invita dato (potes lioc) similisque coactffi; 6ft 

Blanditias taceant ; sitque maligna Venus. 
Si mea vota valent, ilhim quoque nil juvet, opto ; 

Sin minus ; at certe te juvet inde nihil. 
Sed qusBCumque tamen noctem fortuna sequatur, 

Cras mih) constanti voce dedisse nega. 70 

aomno et vim pradratKS erit^ res ei lecus mobU $ubmni$truhiuU eowulinm» Cum 
Murges repetUura domum^ et omne» erigemwr^ tide ut eedula procedas in medinm 
agmen turba. Me reperies^ aut ri^erieria in. iUo agmine, Quicquid ibi poierio 
mei toHgere, iange, HeimihiJ admonui quod jutet in paucao korao, SifiOigor 
a domina mea^ noete cogente, Maritus eain obeerabit nocte: ego triMti» laerymit 
erun^jtentibn» comitabor quatenus dubitur, usque ad duram jamiam, Jam maritus 
carpet suaoia: jam non solum carpet suacia: concedes Jnre adacta quod mihi precr 
bes danculum, Verum prabe reluciaus (j^ts hoc) et similis inciiw : iUecebrm 
silsant ; et Venus sitd\ficUis, Si mea destderia aliquid jmssuntf cupio diam nikU 
iUiprosil : sin minus, at certe nihU iade te delectei, Sed quacunque tamen/itrtu^ 
na seqfuatur noctem, cras pemega mihi vocefirma prcebuisse^ 



^^^^^<^^^^#<^^ 



libri pro iergo; qnod et Heln!i. proh^t. — S4 N. resque dsmusque, — 59 I*. 
paucas ouoqne prosit ; nnde HeinR. conj. quo prodt, Fr. Jnn. et septem aL 
pancis tn horis, — 02 Ar. ad versas: Heins. ronj. ad surdas, A\, perseqaar*-^ 
63 FranciuSy neejam, — 67 AI. nejneet, — 60 Al. sequetur, 

SOTJE 
51 Compositus] Qni le moDiter et 57 Intenieris] A me, scil. 
lanfe clbo et ▼tno curaverit ; vel siro- 61 InctudH] Dominam meM» «cil. 



pliciter intellige, Qni ad dormlen- 60 Btandiiim] ^ Verbula btandoia, 

tlum membra baliet bene compotita. dulcicnla. 

65 Cum snrges] Cum omneit sarge. 70 Dedisse] Bare ftimpiiciter dl- 

u^us diiic«:Muri. Non enim cupit ut ctlur multer, quie aui ooplaui faeit» 
ante alio» din^at aoiica. 



Digitized by 



Google 



Atiowom xu. I. A 0S9i 



EtEGIA V. 



Coriuna concubitus. , 

^STUs erat, mediaiiique dies exegerat honuu "^ 

Appostci medio membra levanda toro. 
Pars adapert^ fqit» pars altera clausa feneatraQ : 

Quale fere sylvaD Ipmen habere soleut : 
Qualia subluceot, fugiente^ crcpuscula, Phcebo ; ^ 

Aut ubi nox abiit, nec tamen orta dies. 
Hla verecundis lux est p^a^benda puellis, 

Qua timidus latebras speret habere pudor. 
Ecce Corinna venity tunica velata recinctay 

Candida dividua colla tegeute coma : 10 

Qualiter in thalamos formosa Scmiramis isse 

Dicitur^ et multis Lais amata viris. 

JBstaa erai, et die$ tranwexerai hmram mediam : tmmm medio lecto ariui rftft- 
ciendas. Parsfenestra^fuit aperta^ pars oHera eiausa : lumen prapemadmn^ptate 
s^ica conMuevemnt kabere : qualia crepuscula sublucent sole occidente : vel post- 
quam nox recessit, nec tamen dies inducta, Jilud lumen est exhibendum puellis 
pudibundis, quo pudor ptteidus speret kabere latibula, Ecce Corinna adest^ operta 
tuxica discinctOy capiUis dieisis eeiantibus coUa nivea : qualiter puichra SemiramiSf 
et Lais multis foiris dilectajfet^etwr Temsse in tkalames, * * 



<^^.*^*^^^^^^^ 



1 Priftcte edd. male Festus erat, A\, dies excesserai, Uterqne M. et dno Mo. 
txegeral umbram,—2 Dtio V. Unpostn taiero icro, Uniis Mo. novanda toro: Edit 
Oryph. lacanda. — 4 Sa. Qvate feng nylcis — '11 Edd. Ald. Grypb. et margo 
Jiersoianui in thalamum, — 12 Nonnnlli codd. Lais amata. Al. am, procis, — 

NOT^ 

1 Horam^ Alii babent tiMlrrifjn. banam Cofinnam allodens, modestiafe 

Estqne roeridiei peripbraiis. ct ▼enerationia cansa, inpoMiit. Qn» 

6 Crc|iiuaik] Crepnacnlum voca- vero fuerit illa Cor inna, Auguatifilia» 

tur luL dnbia qnsB nolis ortum pr»- an alia, qnid attinet exquirere ? 
4uaditf vei ejus occasnm sequitnr. Recincta] Piscinct»; antaimplici- 

9 Ecce'] £x tmproviso. ter, cincta. 

CartiMM] AmicoB Ovidii, nt ipse iy. 11 Semiramisl Foit haec Nini As* 

Triatium testatttfy fictnm noroen : «yriorom regis conjnx, anijiii magni- 

.^«od forte iiU ad celebrem iliam Tbe- tndine et corporis elegaotia celebri». 



Digitized by 



Google 



304 P. OVIDU NA8aNt« 

Deripui tanicam ; nec multum rara nocebat : 

Pugnabat tunica sed tamen illa tegi : 
Cumque ita pugnaret, tanquam quae vincere nollet, 15 

Victa est non aegre pYoditione sua. " 
Ut stetit ante oculos, posito velamine, nostros, 

In toto nusquam corpore menda fuit. 
Quos humeros, quales yidi tetigique lacertos ! 

Forma papillarum quam fuit apta premi ! . 20 

Qnam castigato planus sub pectore venter ! 

Quantum et quale latus ! quam juvenile femur ! 
Singula quid referam ? nil non laudabile vidi ; 

Et nudam pressi corpus ad usque meum. 
Cetera quis nescit ? lassi requievimus ambo. 25 

Proveniant medii sic mihi saepe dies. 



13 Deripui P. N. et R. Vnlgo Dtripiii.— 14 Al. $€ tamen.—\S Sex libri 
Cumqtuita: viilff. Qua eum Ua pugnar, Fr. te vincire; fortasse pro u uin- 
eere.—2^ N. et Jud. nikU illaudabUe. 

NOTJE 
De qna vide Biodoruin. roeretrix, ad qnaniy ob insignejn pul- 

Isse] Qoando, scil. Nious eam ux- chritodineni, potentissimi ex Grftcia 
orem accepit. conimeabant. 

12 Lait] Famotissima fuit Corinthi 



ELEGIA VI* 



Adjanitorem, ut fores sibi aperiat. 

Janitor (indignum) dura religate caiena, 
Difficilem moto cardine pande forem. 

Janitor (imleeorum) vinete steta eatena, aperi duroMjanumH vereatie cetrdinibuM, 

NOTiE 
1 Indignum] Servo (qni ne foge- tnr Naso, nt sthi jannam aperiat. 
ret compedibus tenebatur) adblandi. 8 DijgUUem] Ooram, inexorabileqa. 



Digitized by 



Google 



AMORUM I4B* I. 6. 3B6 

Qaod precor, exigattiii est: adita fac janaa panro 

Obliqaum capiat semiadaperta latus? 
Longas Amor tales corpas tenaavit in asas; 6 

Aptaque subdacto pondere raembra dedit. 
Hle per exeubias custodam leniter ire 

Monstrat ; inoffensos dirigit ille pedes. 
At qqondam noctem siraulacraque vana timebam ; . 

Mirabar^^^tenebris si quis itaras erat. 10 

Risit, ttt audirem^ tenera cnm Matre Cupido : 

Et leviter, Fies ta quoqne fortis» ait. 
Nec mora, venit amor : non umbras nocte volantes, 

Non timeo strictas in mea fata manus. 
Te nimium lentum timeo ; tibi blandior uni ; 15 

Tn, me quo possis perdere, falmen habes. 

Quod wOf fMtrtum ett : fac Janua temiadupfrla admittat latys obliquym exiguo tn- 
froitu. Diutinus amor minuit eorpus in talea uoms ; etfeeit artun idoneot drtracto 
onere, llle doce* incedere placide per vifiHas custodum : ilte rtgit pede$ iUigsos, 
At oUmmetuebam noctemy et imaginee inanes : ttupebam n quis erat inceuurwt per 
noctem, Cupido risit cum moUimatre^ ut potuerimaudirCfet inquii eubmiue : 
' Tu quoque fien eordatue. Et itatim accesait amor. Non reformido »pectra ro- 
•lantia nocte^ non manu$ expeditas in meam mortem. Metuo te nimit tardum ; tibi 
9qU blanditiaa dico : tu habesfulmen quo possis me interficere* Cemt^ et, ut tiJeas, 



^^■^■^«^N^i»^^ 



1 uid^Maiin P. ciini oplimo Pal. et nliis. valgo indigue.-^t S.Janua primo, — 
6 Exc. Scal. et P. item Arund. pro div. lect. Aptaque tubtUi eorpore. — 10 Alii 
quisquit iturus.^ll Audirem fnelior. vulgo audirit. Unns M. Justit ut audivit': 
unde Scrtverias conj. Jussit ut auderem, — IS R. nocte silentes. — 14 Sc. fractas 

Moto'] Verso. 6 Aptaque] Agilia. 

Cardme] Le Gondj le Pieot. Fer- 7 Leniter] Placide et siDe itrepita; 

rameutuin est circa qiiod fores ver- ne sentiatnr. 

tnntnr. 9 Vana] Qnippe qnte extra inMgi* 

I Aditu] Ouverture. nationem nihil sunt. 

4 ObHquum] Adverso pectore, nec U Ut audirem] Dicit Poeta voce, 

patente janna, ^ed sese obliqno, hac quam ipseandierit, rislsse Cnpidinem 

panlolnm reserataycnpit intrare. etVenerem. 

Capiat] Penetrare sinat: admit- IS yenit mnor] Amare cespl. Sed 

tat. Poet» verha majns qnid sonant. 

Laius] Meam^scil. Vmbra»] Quv , nt dixi, extra phan- 

ft Longus] Ille-vero maciemindu* tasiam non snnt; sed taroen qnasi 

cit. essent ab imperilis reformidaBtnr. 

Tales] Enimvero per ang,nstnm adi* 14 Strictas] In mean necem pa- 

tnm facilins ille transeat, qni corpns ratas. 

babet exile et mncnim. IS Te] Janitorem alloqnitor, cnjus 



Digitized by 



Google 



v30B r. OVfDIl NA80NIB 

Aspice, (et, ut videas, immitia clanstra relaxa,) 

Uda sit ut lacrymis janiia facta meis. 
Certe ego, cum posita stares ad verbera veste, 

Ad dominam pro te verba tremente tuli. 20 

ErgOy quae valuit pro te quoqoe gratia quondam, 

(Heu facinus !) pro me nonc valet Ola parom T 
Redde vicem meritis ; grato licet esse. Qood optaSj 

Tempora noctis eunt : excute poste seram. 
Excute ; sic unquam longa relevere catena, 25 

Nec tibi perpetuo serva bibator aqoa. 
Ferreus orantem nequicquam» janitor, audis : 

Roboribus duris janua fiilta riget. 
Urbibus obsessis claoss munimina portae 

Prosint ; in media pace quid arma times ? 30 

Quid facias hosti, qui sic excludis amantem ? 

Tempora noctis eunt : excute poste seram. 

rMoIre dvra repagula^ quomodofore$ »int faeta wuidida meU UcrtftmB* Certe ego^ 
cum conMuteres ^fUigra vetie dereftta, verbafeci afmd dominam jpm te trepidanie, 
Ergo ilie favor qui olim poieno ^oqae faii pro te, (heuflagHium!) nuneparum 
patett pro me ! Gratiam refer ojfieiiM : poteo easo gratug, quod eupii, Teutpora 
noctia pratereunt ; revelle eeram a potte. ReteUe : ita aliquando Hbereri» diutimi 
catenaj nec eemper a te aqua eerva potetur. Dure JaMUor^ fruotra audie precantem» 
Fores ttant tmino/tf, tmitxtf duria roboribuA, Munimenta janua oboerattt juveui 
oppida oppugnata : quamobrem metui» arma m media paee ? Quidagaocum kaala^ 
f mI de protuHm ammdemf Tempora noetii p n etereuni ; retelle oeram a poaie» 



^l^i^»!»'^»*»»!»»»»»»» 



tn mea tota.—U Al. Aooiee ut inndea». Cod. R. iim mitia.'~fl2 D. EzcerpU 
iUa nikU, — %Z Valgo d»tingiiiint merHi»; graio lieft eaoe quodoptae: al. 
gratio Ue. e. quod opto, — 25 Ita P. R. ct al. nonnttlli. PrimBe edd. et scripti 
nonnnlli difra relevere : vnlgo tonga religere. — 27 Ueins. Tnit audi ; quia amdU 
e»t in ono Mor.— tl Faeiae optiniiiB Pa. Al. /tcMf, et faeere», P. hosti».-^ 

VOTJE 

ia paikUndia foriboa tarditatcm rc- am daret. 

.formidabat. 21 Oraiia'] Credit. 

16 Fulmen kabe»^ Hoc dicit, qnia 83 Grato] Tibi»teil. UcettibicMe 

peaes Janitorcm erat jaonam aperirc, grato, Tei gratnm. 

aut obserare; adeoqne Poctam ad Quod opta»] Heinftins legl maT«IC 



I iatroducere, vcl foras excla- graio licet eose : quid obolmf 
.dere. 24 Euni] Prwterennt. 

17 iMtmitia] Aperi jamuim. Excute] Aperi. 

19 Ad rerbera] £t verberilms nale Seram] Sera instrnmentnm ett,qoo 

onlctareris. admolo oetinm claod&lnr. 
. 9» TuU\ Vi tibi parceret, ct veni- 25 Unquam} AliqaaiKlo. 



Digitized by 



Google 



ABtORCJM LtB. 1. 6. SUT 

NoQ ego militlbiis ▼enio comitatiui et afinis ; 

Solas eram, si noii sievns adesset Anior. 
Hmic ego, si capiam^inisqaam dimittere possim ; 35 

Ante vel a.membris dividar ipse meis. 
Ergo Amor, et modicmn circa mea tempora vinnm 

Mecum est, et madidis lapsa corona comis. 
Arma quis hsec timeat? quis non eat obvius illis ? 

Tempora noctis ennt: excnte poste seram. 40 

Lentus es? an somnns (qui se male prasbet amanti} 

Verba dat in ventos aure repulsa tua ? 
At (memini) primo, cum te celare solebaro, 
^ Pervigil in mediae sidera noctis eras. 
Forsitan et tecum tua nunc requiescit amica: 4& 

Heu melior quanto sors tua sorte mea ! 
Dummodo sic, in me dur» transite catense* 

Tempora noctis eunt: excute poste seram. 

Ef^ mm mtceio stt^dfvt niJUli^ ei wrmU ; mhf eram^ niH fem$ ofMf odeHei^ 
Tameid exoptem, ego lauqum^ poeeim ablegwre Jk«iic. Ipee prime e^migar a meis 
artmbu», Amar, igitwr, et «tmMn exiguum eireum mea tempera ett meevmy ft wrfa 
MapUBt eapUH» uneli», Quie wietuat kae arma 7 Qui» noii pneeiat etnriam ilti» } 
Tempon noeii» pratereunt ; reteUe »eram a peete, SegiH» e»? au»ammt§ (qui 
mal» M exhibet amauti) tradii venti» verba rejeeta aure tua 7 At^ reeordar, euiit 
prima eemaueteram me oceuUare, pervigil era» nsqne in attra media noetie, Forte 
eiimn nuae tua amiea teeum eubat. Heu I querato evniitie tun peiior eet mea een^ 
ditiene f Dummodo iia sit, eaienee »eezet^ tranemigrate in me. Tempera noeti»' 

I 

35 Nuuquam meliores : a1. nunquam, Noottnlli dmatere.^-^f Ctrw P. volg» 
eireum.—41 Se cod. D. Sa. et Araod. ▼nlgo ie: P. qui t» maie perdat mmn- 
ii ; nnde Heins. conj. fiii t» male perdedy amaitiii» Verba, 9fe, £xc. Scal. et P, 
m^e prodii: S.qwiie nuUe perdidii cMm.^*r48 Te eel, »»iebam qiiatnor Hrins* 
vnlgo me eeiare voiebam.—4S Heins. tequie»eai,^46 Scr. Heu quanio meUor : 
iklii quaeium. Editi qnoqne pleriqne mta «(.— 49 D. FaUimm aui*-^ 

VOTJE 

•ReUuer»'] ExonereHa. set, janitorem dormtenteni inYeaierf 

26. Nee HM] ManumitUris. bat. 

89 Tempora'] bitercalafes dlenntnr 49 Repuiaa'] Qnt» adeo nec pene- 

ejnMiodi ▼ersns reenrrentes. trant, nee te movent. 

Wt Modieum]. Ade«qne ebrins Bsn 4S Te eefare] Cnm, inqnit, alia» 

erat. dam te ad amteam me conferebam, 

T«mporft] IllttC rero ascendnat vlni teqne vel mazimo vetemo inretitnnf 

iFapores. cnplebam, tnm plns nimto vigitabas ; 

r 9S Jtisd i dis ] UngVMBto tnentlbns. nnnc, qnando minime est opns, alto 

41 MaW] Hoc dicit, qnia> enm Ipse, somno teneris. ^ 

proptcr Amorem, dormire non pos« 44 ik med^ iMctu] Us<|ne dnm 



Digitized by 



Google 



206 rl ovimi NASONid 

Fallimur ? an vcrso sonuenmt cardine poslesT . . 

Raucaque concnssa& signa dedere fims t 90 

Fallimur ; impnlsa est animoso janua vento. 

Hei milii, quam longe spcm tulit aura meam ! 
Si satis es raptse» fiorea^ memor Orithyise^ 

Huc ades, et surdas flamine tunde fores. 
Urbe silent tota ; vitreoque madentia rore ^ 55 

Tempora noctis eunt : excute poste seram. 
Aut ego jamferroque ignique paratior ipse, 

Quem face sustineo, tecta snperba petam. 
Nox, et Amor^ vinumque, nthil moderabile suadent : 

Illa pudore vacat, Liber Amorque metu. '■ 60 

Omnia consumsi ; nec te precibusve minisve 

M ovimus^ o foribus surdior ipse tuis. 
Non te formosae decuit servare pueUd& 

Limina : solicito carcere dignus eras. 

prat^reunt : reteUe seram u posfe. JDeci/nmur? An poMtes crepmenuU eeirdime 
nvHo? eijanM vereata fecit indicia raaca ? Decipimur: Janua pultaU esi venio 
rehementL Hei miki, quam proculveniu» abripuU tpemmeuml Aquiio,tiMiio 
recoriiarie rapiam OrUhyiamf huc veui, ei perceUeflaiujanuam surdam. Taceni 
urbe ioia ; ei iempora nociis rore giaciato humidaprcttereuM ; resolce seram a poste* 
Aut egojam ipse expeditior ferro et ignif eiface qfiam geroy irtuam in ieda n- 
perba, Nox ei amor et vinum nihil tractabUe in animum indueuui : illa caret 
pudore ; Baechus ei amor timore. Omnia profudiy nec tefleximusj^recibus et muus^ 
surdior ipss tuajqnua. Non oponuit te custodire Hmina jaUchra puella : dignus 



^^^«^N»^»*'^^»*^^^»^ 



60 Me. Rsmeoque commlsce.Sl In Aldinis Editt. FaUimur interrogatiTe 
legitnr. Unua HeinR. en pulsa eot. N. ad»erso vento. — 67 Paratior ipse V. S. 
et IVf. 1. vnlgo potentior ipso: V. 1. potentior omm: M. 2. ferocior «auit. — 
68 Quem P. et Arnod. cam edd. nonnnllis: volgo Quam. — G2 D. et Rinlti 
editi es foribus. N. pro div. lect. et Scr. surdior: volgo dnriar. — 63 Nec 
te, altL^64 Franctus perpetmo pro «o/tctlo.— 69 P. proiectam mane: Me. et N* 

NOT^ 

niedi» noctit apparerent sidera ; o»- Athenanim regis fiiiam, Boreas ama- 

que ad mediam noctem. vit. 

47 Dummodo sic] £a lege servnm 66 Vitreoque] Glacies nempe vitri 

fieri cnpit, nt cum amica possit re- habet siniilitudinem. 

qoiescere. 67 iiaC] Ueinaio sospectQm est lioc 

. 50 Signa'] Scilioet strepitnm edunt distichon. 

valvfeyseo portse, cnm aperiuotur. Paratior] Promtior ^am tu.act 

61ulatmMa]Iracundoetvehewenti. aperiendum. 

. 68 lange.spem} Spem inaoem fu- .61 OsMia coafvsisi] Qoibas flecti 

isse queritor. homo possit. 
..6S Orithifiaf\ QaaiB» Erechthei 



Digitized by 



Google 



AMOItUM UB. I. 6. 

Jaroque pruinoBos moliiar Liicifer axes ; 

Inque suum miseros excitat ales opus. 
At tUy non laetis detracta corona capillis, 

Dnra super tota limina nocte jace. 
Tu dominae, cum te projectam mane videbit, 

Temporis absumti tam male testis eris. 
Qualiscumque vale, sentique abeuntis amorem^ 

Lente^ nec admisso turpis amantc: vale. 
Vos quoque crudeles rigido cum limine postes^ 

Duraque conscrvffi ligna valete forcs. 



m 

65 



70 



eroi mutio earcere, Jennque Lnc^fer versat polos pniina amspenos ; H gMfhts erni- 
tU mUero» mortales in wum opus, At vos^ serta derepta coma i^feHciy jactte.tota 
uoete in atpero livnne. Vo$ tesles eritis domina temporis tam mate perditi, cnm 
manetos cemet alf}ecta, Quiiscumque Janitor, ra^, ct, segmiSf pereipe amorem 
diacedentiSy etyinhoneste^ non introducto amaniej vale. Vos qwoquef postes duri^ 
euM Umine aspero^ et, eonsertajanua, ligna crudelia, taUte. 



-72 Al. Lenta,—1\ Conservee scripti 



dtiectam, — ^71 A1. Aheu;ntiM honarem,- 
pleriqae : al. conserta. 



NOT/E 



. 65 Jamque} Palcherrima matotini 
tcmporis periphratii* 
, Pruinosos] Pralna, sea rore congc- 
lato aspersos. 

Moiiiur] Prseparat et movet 

Lmcifer'] Eo Bomine appeilatnr stel- 
la Veneris, cam Solis ortam prsece- 
dtt. 

60 Mts^os] Mortales, scil. 

Ales] GaUus |{aninaceas, qoi ad- 
ventantem diem canta iaopraenoo- 



tiat. 

67 Ltetis] Quia ipai amica potiri 
non liciiit. 

68 Joce] Coronam compellat» qaam, 
ad ainicam non admissus, soper li* 
men relinqoere nogator amana cogi- 
tat. 

71 QuaiiseumqiMi] Sive bonos, siva 
mah», 6ic, Janitorem alloquitur. 
Senti] Percipe, Cognosce. 
Amorem] Ergadominam, 



Digitized by 



Google 



IB0 P. OVIIKl NASOMf« 



£L£GIA Vll. 

Ad pacandam amicam, quam verberaverat. 

Adde manus in vin.cla meas, (meruere catenas) 

Dum furor omnis abit, si quis amicus ades. 
Nam furor in dominam temeraria brachia movit^ 

Flet mea vesana laesa pnella mano. 
Tanc ego vel caros potui violare parentes ; 5 

' Saevavel in saactos verbera ferre Deos. 
Quid ? non et clypei dominus septemplicis Ajax 

Stravit deprensos lata per arva greges ? 
^t, vindex in matre patris, malns ultor Orestes^ 

Ausus in arcanas poscere tela Deas ? 10 

ImpHiea mettM mmau otiiciilif, oM^e, «i fHM ades (dignts $wni catenisX dontc •!»- 
nis veaania exceuerH. Nam vetanta agitavit tacertos temerarioM tn dominam, Pu- 
eUameahurymatyZerheratamanufarioea, Tune ego potui etiam ladere dikctoB 
pareniee: inientare dura fiagra etiam in aacros Deos, Quid ? annon et 4jas do^ 
minus tcuti srpiempticis mactacit gregeu eorreptos per vastos camposl £t Orestes 
pravus Mltsrpatris^ vMax i» nmtrey ausus petere jacula in Deas ucretas 7 Erg9 



^«^V^V»^^'^»»»»^^»^ 



2 AI. «11111» abest: nmlti codd. adest: Scr. erit.^l Mor. donuna, — 6 K. 
potui Umsre: P. viotm penates.-^ F. et D. sanctos arma mocere.-^l Heint; 

NOT^ 

1 Addel Amicnm compellat. cora, credens se UI>Mem et Atridag 

5 Tuneego\ Ad se excnsandnm ap- peremisse, occidit. 

tissima oratio. 9 Vindex] Ab ^gystbo Hijrefftis 

7 Nen et clypei] Astntc exemplo filio, Clytapmnestrae, AgamemnoDis 

lenire studet, quod purgare non po* iixoris, consenso, ipse Agamemnon 

test. Orestis pater interfectns est. 

SeptempU«u\ Ex bonm septem ter- In matrel Cly tKmnestra ; qnam ip« 

goribtts. se Orestes occidit. 

4jax1 Telamonins est, qui ira insa^ 10 Arcanas] Forias ; qnas solns n- 

nnsy quod sibi Achillis amia Uiysses debat, ant videre credebat. 
eloqnentia snstulisset, permulta pe- 



Digitized by 



Google 



AMORtTM LIB. 1. 7. 401 

Er^o ego digestos potni lamare capillo!^ : 

Nec dominam motae dedecuere conf a^ 1 
Sit formosa fuit ; talem Schoeneida dicuat 

Maenalias arcu solicitasse feras. 
Talis perjmi promissaque velaqtte Thesei 15 

Flevit praDcipites Cressa tulisse Notos. 
SiCy nisi vittatis quod erat, Cassandra, capillis, 

Procubuit templo, casta Minerva, tuo. 
Quis mihi non^ Demens, quis non mihi, Barbare^ dixit T 

Ipsa nihil : pavido litigtra retenta metu. 20 

Sed taciti fecere tamen convicia vultds : 

Egit me lacrymis, ore silente, retfm. 

igo iuaHmd $eindere anMm eomposHoM : nee eafiiUi turhoH Mecverunt dominam 1 
Sie pulchra fuit : talem Sehemeida perMbent arcu vexaaeeferaM MeBnaliae. TaUi 
Cretensie tuxit aiutroe velocee ahstuUsse et poUicUa et vela perjuri Thesei. Ta&e 
Cassandra, nisi quod erai eoma vUta redimitaj prostrata est in tuo templo, pudiea 
Minertoa. Qws mt/U nms dixit, Fwriose, quis miki non dixit, /iiiUiiiiaiie ? Ipsa 
nikil dixit : Hngua represaa est pavore timido, Sed tanunfacies muia probra ob^ 
jeeit, Me argm lacrifmis, ore taeente, Opiarem prius defluxisH brachia mea 



Quid7 nomie.— 11 Ah potm violare,^lZ ^u^^if mihipulekra fuit,JiJ» et tren 
al.dtcttn/: vut^o dicam: Sa. dicas: duo V. fama est, — 19 A.itejr Me. Barbare^ 
dicai,'-20 K. e: iAe, lUa nital; et sic volebat Franciiu.— 21 R. Fec^e mihi, 

NOTJE 

11 Ergo] IndignantiB est. 16 Cressa'] Ariadne est, Minoia^ 
IHgestos'} Domin» mee compori- Cretensinm regin, iiiia. 

tds et orn&tos crines. 17 Vittatis'] Vittli coeidtis, Sa- 

12 Mota] Laniate. cerdotnm more. 

1% Scheeneida'] Atalantam intelti- Cassandra] Priami Trojadomm re- 

git, de qna Jam nonnnlla vidimns. gisfiiitfiiia. 

Sed notandnm qnod cnm dnae fue- 18 Procii^tl] Ab Ajace, Oilei ^' 

riht ; altera venatrix, Arcadica, JasA lio, in templo Palladis fuit vitiata. 

filia; altera Boeotica, cnrau celebriH, 19 Demens] Seipsnm, de selpso 

Sehenel filia ; Poeta hoc loco, quod querens, compellat. 

Ynlgo ftolent, nomina confiindit; Barbare] Vellet Poeta, nt etiam- 

Sdittneique facit fillam, qutt fuit Ja- centnmeltosis verbis aliquit ab in- 

•H. cepto deterrnisftet^ cum amicam suam 

14 MeenaUas] Arcadlcai : nam Mk- Verberaret. 

dttlus mons ettt Arcadiae. ttt Ipsa] Puella, scil. nihil dixit. 

16 P«rji||g Qni Ariadnen, cnjns 22 Ldenfmis] Nimlrum lacryniaB 

•pe evaierat, coiqne fidem snam ob- Verberanth erimen argoebant. 
alriilxerat, lil Naxo insnla reliquit. 

JMph, et Var, Clas, Omd. 3 C 



Digitized by 



Google 



402 P. OVIDII NASONIS 

Ante meos hameris Tellem cecidisse lacertos ; 

Utilius potui parte carere mei. 
In mea vesanas habui dispendia vires ; 25 

Et valui pcenam fortis in ipse meam. 
Quid mihi vobiscum> caedis scelerumque ministrae? 

Debita sacrilegae vincla subite manus. 
An, si pulsassem minimum de plebe Quiritem, 

Plecterer ? in dominam jus mihi majus erit ? 30 

Pessima Tydides scelerum monumenta reliquit : 

IUe Deam primus perculit ; alter ego. 
Sed minus ille nocens : mihi» quam profitebar amari^ 

Laesa est : Tydides saevus in hoste fuit. 
I nunc, magnificos yictor molire triumphos ; 35 

Cinge comam lauro, votaque redde Jovi ; . 
Quasque tuos currus^ comitatns, turba sequetur, 

Clamet^ lo forti victa puella yiro ! 

hnmerii : meKui po<iu dettiiui mei parte. Poien» fiii rabore ime&m im mem dmmui : 
et ipee eirenuu»fui in meum tuppUeimm. Quid miki vobieeum^ /ummUt nedk ei 
JUtgitiorum? Manue acelestttj ferte caienu» meritu». An^ n tetigiaeem ctiiitt* 
jnaiM Bmmeaum de p(ebe, punirer? poietiu» nu^ wdhi erit w tfomtiMM 7 J)fdide$ 
prefbmi pe»»ima exemplafiagUiorum, lUe primu» percueeit Deam ; egapaet tlten* 
Sed itte in minori culpa : vioiata eti a me^ mtam dicebam amari : Tffdide» crudeU» 
fuH tn ho»te. Abi jam, victor appara eplendtdo» triumpko», redimiio eapiUo» kturo ; 
et pereolve vota Jovi : et comitatu» turha qua pro»equeiur tuo» eumt», vodfertiur : 



^^ *^^^^^^^ » 



—24 Al. C;<t7t«€r.— 26 VaUi p, /. in ipee P. et Jan. valgo ^m p. f. imre: 
al. vaha iuire; valui ine»»e; valui taiffe.— 29 R. et N. nttmM de ptebe. — 
Sl Francias, documenia.--^^. S4 SedSn.Et vulgo. MtAt fuam proJU^ amari 
est e P. Li»a esf e F. D. et AroDd. vnlgo me quamprof. amare^ Lctti: 
Arnnd. mihi, quam pr. amare : tres ego, quam pr. amare : P. Ltua Jtl. — S5 D. 
et ed. Oryph. tnn. 1654. moliie.—tJ Comitatu» P. yolgo ovntt^antat: Pi. ceMtl«- 

NOT^ 

24 Utmu»'] UtUUer mvliore». Aiean fiKoM soum protegeDtemy ▼«!- 

Parte'] Brachiis, scil. i|oaB si non neravit. 

habuisset, iis atnicam non verberas- S2 AUer ego] Qni, scil. Deam per- 

set* cnssi. Amicam laadat, et cmn DIba 

27 Ccedi»} Ea voce crimen snnm astnte comparat; at facilias a mali- 

suget. ebri et levi ingenio veniam impetret. 

29 QMtrJlcjit] Romaonm. De cvjns SS JtftAt] A me. 

vocis etymologia, adi, si placet, cele- S4 Ho»te] Enimvero inter hostinm 

berrlmam Vossium in Qatrttert. corpora fnit Venns^ Biomedi etitm. 

Sl Ttfdide»] Diomedes est Tydei incognita. 

6imi V^ bello Trojano Venerem, Sft / maic] Seipram «Uoqiiitor et 



Digitized by 



Google 



AMORUM LIBI I. 7. 408 

Ante eat effaso tristis captivacapiHo, 

Si sinerent Iddsm, candida.tota, genao. 40 

Aptios impressis erat os livere labellis, 

£t collo blandi dentis habere.notam. 
Denique^ si tamidi ritu torrentis agebar, 

Oaecaque me prsBdam fecerat ira suam ;' 
Nonne satis fuerat timidse inclamasse pueUae^ 4^ 

Nec nimium rigidas intonuisse minas ? 
Aut tunicam summa deducere turpiter ora 

Ad mediam ? medise zona tulisset opem. 
At nunc sustinui, raptis a fronte capillis^ 

Ferreus ingenuas ungue notare genas. 50 

Astitit illa amens» albo, et sine sanguine, vultu, 

Caeduntur Pariis. qualia saxa jugis : 

/o pueUa auperata tiro riremio, Mcnia eapHva praeedai tpana eoma, Ma nheaf 
M geM violata paterenhtr, ConvenieifHua erat os Hmdum eete lalnie inflxia, et eot- 
lo geetare rigna mitis dentie. Deni^pte, ei more torrenti» turgidi rapieboTy et ira 
prtteepe mefeeerat euamprtedam, nonne aatis fuerat voeiferando ohfitrgeeee nMtt- 
enheam pu^tam, nee tnerepuuee minae nimium aaperat 7 aut deripere indecore (u- 
nieam extrema ora ad mediam? cingutum auxiHo futeeet medue, At nane nevu» 
potm, coma afronte ditjecta, ungue eignare gena» Uberale», iUa turbata eonttitH 
facie candida ei exeamguiy quaUa marmara eeccmtur in cUvi» ParU», Iniuitu» »um 



^^^ ^^^^ ^^*^^ 



tur; treti c o mit e tu r ; Anmd. comitatur turba eequentum.—iO Ald. 1. et Orypbr 
eandida eoUa, — 41 Erat o» Hvere: Pa. unas et nnua V. viilgo fkerat Heere.'^ 
42 Al. coUum, — 46 N. et Jun. intonuieee manu»,-^7 Me. R. et tres al. leniter 
ora.— 4S Ad mediam P. Pa. 9. et prima ed. ▼ulgo Ut nudiam, — 49 Dno V. 

VOTJE 

irridet, qaod amicam verberando vi- BlandiJ Solent qni vehementi te« 

cerit. nentur amore, non modo oscnlari, 

36 Redde'] Victonim et trinmphan- sed etiam dentibns qotas impri* 
tinm more. mere. 

37 Tuoeeurru», comitatu»'] Apposi- 44 Caeaque'] Non modo ira, led 
tio. Trinmphantem scil. cnrrns, mnl- omnis affectus caecna est, cni adeo- 
taqne tnrba sequebantnr. Alii tamen que non est credendnm. 

habent comitantum : alii aliter. 46 Intonuieae] Alta et vaita voce 

89 Ante'] Ut in trinmphali pompa clamando minatum eue. 

assolent captivi. 47 Summa'] £a, scilicety qu» ha« 

40 6S einerent} Enimvero ex icti- meros tegit. 

bus livor inducitur. T\irpiter] Id vero tnrpe est ; led 

41 Aptiua] Satiufl dicit fnisse os- verberasse tnrpius. 
culii quam ictibus livorem in amica Ora] Extremitate. 

ora indncere. 48 Zona] Cingnlum ; qno hodie* 

49 CoUif] Amicae, sciL qae ntnntur noitrates poellae. 



Digitized by 



Google 



404 V. OVIDII NAMN19 

Exanimes aTtas» et membfa trementia vidi ; 

Ut cnm populeas TeDtilat aura comas : 
XJt leni Zephyro gracilis vibratnr anmdo ; 66 

Snmmave cnm tepido stringitur nnda N oto. 
Suspensaeque diu lacnr mae flnxere per ora^ 

Qualiter abjecta de nive manat aqua. 
Tunc ego me primam coepi sentire nocontem : 

Sanguis erant lacrymae, quas dabat illa, meus. 60 

Ter tamen ante pedes volui procnmbere supplex : 

Ter formidatas repulit ilta manus. 
At tu ne dubita, (minaet vindicta dolorem) 

Protinus in vultus ungaibus ire meos. 
Nec nostris oculis, nec nostris parce capillis : 65 

Qaamlibet infirmas adjuvet ira manus. 
Neve mei sceleris tam tristia signa supersint, 

Pone recompositas in statione comas. 

arhu exumgwB, et mimbra trepidtmtia; nt cmn veMm agiUd frcnieg p o pm tei m ; 
quemadmodum kvie eaUmm cemcutUur mHi Zephifre; r«i emaaqtmpeima eriepatur 
Auetro eaUdo, Et laerymm diu repreeea eruperuai per fatiem^ qaaUter aqm eaMi- 
datdemve projeeta, Tmie ego prtmaun eeepi eogneeeere me eeee m euiipm* Iferf^ 
aea quat iUa pro/uadebat eraaU eamguie meue. Ter tamen eotui me eupplex d^eeere 
ante ejue pedee : iUa ter r^ecit manua reformidatae, ' At 1«, iie euneterie (uUia 
mUigalrit iram) etatim invoiare ungnibme in meam faciem. Nee igneeee noetrie 
eeuHef nee noetrie crinibue. Ira eubneinietret viree manibme quieatmmieie dMUJbme. 
Et ne tamflebiUe nota remaneant meiftagitiiffinge denmo eomam. 



ruptte, — 61 -MiiltHUa gemene: dao demene, — 54 Heins. palat, Cen eua popmL 
— 55 Al. Utque leei Z. graeUee vUrrantur mrieta, — 56 Unas Mo. et D. Summm 
velut tep. — 58 Vulgo t^eeta: anns Mo. abdmeta. — 6S Qnidani minuU: al. 
flMMiiit. Fr. vindicta fmrorem.-4i6. Vulgo QnmeUbei it^. A0nMt;--^7 PHnM eil. 
metiea eignm, 

NOT£ 

Tuliatet] Ita at tota tanica lacerata frondes arborum appellantar ; viden- 

non fnisset. tnr enim quasi earnm capilli. 

' 49 iSaifijiiii] Non ernbni. 55 Vibratur'] Agitatur; concntitnr. 

51 Amene] Id est, Tnrbata, nec 56 Tepido] Qnia a meridie spirat 

ral compos, ex metu. iSlrrtiig^iir] Crispatur, ac ▼elnti in 

5i ParUt] PhTOfS insula est maris nigas contrahitur tremnlas. 

JBgvei, ex qna inarmor albnm pete- 57 Suepenaaf] KepreHsse; retentae: 

batnr. quae etiain puell» maximnni dolorem, 

54 Prtpuleet] Popnlns, arbor est et Nasonis niajns crimen declarant. 

notissima, ciiJHs folia etiam leni»8tma Callidissime aniem illius explet qne* 

aura facile moventnr et agitantnr. rtmoniam, at citins iram ponat. 

Comos] Eo nomlne etiam folia et 68 Alieeta] Aliqao in cnmulani 



Digitized by 



Google 



AHQAVU M9. f. 8L ,> 401 

NOT£ 

conjecta. 6t Tu] PeeyMn eoBiy«llat. 

00 Smgwi] Id est, Tanfcvt ex iUb 00 ii#iwl] Virea ounirm ex md.. 

}acryniift fuit meas dolor, ac ai tan- gninis efferveacejitia ira iiibniiiis- 

giiinem meum puella profudisset. trat. 



ELEGIA VIIL 

Execratur lenam, qua puellam $uam meretricia arte instruebat. 

£sT qaa^dam : (quicnmque Tolet c<^oscere lenam, 
Audiat) est quaedam, Domine Dipoas^ anos. 

£x re nomen babet : nigri non illa parentem 

. Memnonis in roseis sobria yidit equis. 

nia magas artes, .£seaque carmina novit, 5 

Inque caput rapidas arte recurvat aquas. 



E$t quadtm (qMkwnqmg eupiH eognoacer€ Jcmim, wmmktdk)^ eet { 
«tfjNtiM D^wof . CoM«cii«a eet n&metkex re. lUa wid mmkiUa nmtqmm UiM^ 
eet meiiremfiuei Mewmonie m eqnie eroceie, lOa eeii artee magieaiy et imeaeUa" 



6 Exc. P. sex Mss. et priiiui ed. Cireeaqai carmtM.— RofidoB xma» Med» 

NOTJE 

1 Lenam'] Une maquerette: quod lore ssspins conspicitor Aarora. 

quidem turpissimum nomen, in rei SMfria] Non ebria. 

ipttos odium profero. Eqnie'] Qoadrigis enim et bigii 

8 Re] Siti scil. Orseca etymolo- vectam volnerunt Poetse. 

gia» 5 JEiBaque eamdnd] Incantatloneil; 

f^igri] Utpote in ^thiopia geniti. qaibus ^sa, sen Colchica Clrce, 

Sensus vero est, anom illam etiam itemque Medea celebris fuit. 

ante diem eKortnm ebriam fuisse. CapaiJ Fontem et scatariginem. 

Parentem] Anroram, scil. Arte] Sua scil. magica. 

4 Af^iiiioiits] FuitMemnonTithoni i2eciirvat]NihilnontribaenmtPoe- 

et Aurorse fiiias, ts incantationibas. 

Reeeie] Qaia roseo et puniceo co« 



Digitized by 



Google 



406 



P. OVIDII NASOMI8 



Scit bene qnid gramen^ qoid torto concita rhombo 

Licia^ quid valeat virus amantis equae. 
Cum Yoluity toto glomerantur nubila coelo : 

Cum Yoluit^ puro fulget in orbe dies. 10 

Sanguine (si qua fides) stillantia sidera vidi : 

Purpureus Lunae sanguine vultus erat. 
Hanc ego noctumas yivam volitare per umbras 

Suspicor, et pluma corpus anile tegi. 
Suspicor ; et fama est. Oculis quoque pupula doplex 15 

Fulminat, et gemino lumen ab orbe venit. 
Evocat antiquis proavos atavosque sepulcris ; 

£t solidam longo carmiqe findit humum. 

menta Mtea^ et retorquei arte magica aquas Jluidas i» foniei saos. Proba 
nofrit quid herhtey quid JUa acta versato rhombo, quid virus equa furetUii po&tU, 
Quando Ubuitf nubes volvuntur toto ccelo. Quando Ubuit, dies eptendet va 
orbe iMcido. Intuiltua §um, (ri qua mibi Jides) oMtra rorantia cruore: facie» 
Luna erat rubra eanguine. Ego suspicor hanc mutatam^volare per tenetfnu 
noctumoMf et corpm mUe veotiri pluma, Suspicor, et rumor eet. PupiUa quo^ 
que gemina ocutia mtcot, et lux oritw ab orbe dupUcL EUeit antiquie tumMliB 
prpavoe et ataooSf et scindit terram duram proUxo incantamento. Hac in < 



<#S#^^1^^^^^«V^« 



et Exc. P. valgo Uquida». D.remtit aquas. — ^f Al. concita phimbo, — ^9 Ddo libri 
sideraceelo, — 10 Duo Si voUrit, toto. — 18 Mttlti otMiii voUtare: qnidam Mss. 
et edd. vett. veream: duo Mss. vetulam, — 16 Ynlgo genUnum, P. pro dlv. lect. 

NOT^ 



' 7 Gramen'] Herbaran» vires ; qai- 
bns in veneficiis nti dieebaatur. 

Torfo] In gymm acto. 

Coneita'] Yalde coramota. Nimi- 
mm concitato rhombo concitantnr 
et involota licia. 

Rhombo'] Rhombns hoc in loco ma- 
gicnm instrainentnm denotat, filis 
qnibasdam implicitonl, qno ad ne- 
farias artes atebantor. 

8 LicM] Fiia sant qnibos, in lani- 
ficiOy implicantnr stamina, la trame ; 
in magicis artibus bominum mentes 
retineri credebant. 

Ftn» amemtiM] Venenum, anctore 
Servio, ex equarnra inKoinibns .de- 
flnens, qno tempore amoris furore 
tenentnr. 

G[oM«raji<Hr] In glomoram (de 
jpMMs) modom condensantnr. Vi- 



dentnr vera nolies qnandoqoe tao- 
qnam globi aliae aliis impositc. 

10 Fulget] Id est, Ccelom semiat. 

11 Siquaftdee] Est mihi, aapple. 
StiUantia] Ex Dipsadis veneficc 

incantamentis, scil. 

12 Purpureus] Si non ineantanien- 
tls, rnbet certe qoandoqae Lana na- 
tnraliter ; quod stnlti iUis ascrilmnt. 

15 Vieam] Edd. vett. vertam; i. e. 
In noctnraam avem transmntatam. 

16 Fama est] Adeoqne magia cre- 
dendom. 

Pupula] Est pnpnla, sea pnpina, 
in ocnlo medins ille circnlns, per 
qnem inmen a corporibns ad nervnm 
opticom transmittitnr : LapnMtfOe de 
VrniL 

16 FuMnat] Fnlmhiis in modom 
■plendet Nocendi vero vim maltam 



Digitized by 



Google 



AMORUM LIB. I. 6. 407 

Haec sibi proposait thalamos temerare pndicos : 

Nec tamen eloqaio liDgua nocente caret. 20 

Fors me sermoni testem dedit : illa monebat 

Talia ; me duplices occuluere fores : 
Scis here te, mea Inx^ juveni placuisse beato : 

Hffisit, et in yultu constitit usque tno. 
£t cui non placeas? nnlli tua forma secunda est. 25 

Me miseram ! dignus corpore cultus abest. 
Tam felix essesy quam formosissimai vellem: 

Non ego^ te facta divite, pauper ero, 
Stella tibi oppositi nocuit contraria Martis : 

Mars abiit ; signo nunc Vehus apta suo. 30 

jiacin tii<iiurf< violare auta cuJneula: mc Uumn mtmo noxhu Imguam deUUuii, 
Canu m tuttmfecit ejns eloqHii: t/fa taUa doeebat (geminaferes me oecaiUtce' 
Tunt): Noeti, mea vifa, te keri gratam fftieoe adokoeenti opulento. Conotitiif ei 
mnefiae defixHofuit iufacie tua, Et quamobrem non grata ei»? fmlchritudo tua 
nulh eat irferior, Hei miki! omatuo iignu» deeet eorpori, Optarem tam duwr 
mf«, quam pulekerrima et, Ego uon ero egena, tefaeta opulenta, Stella adnetoa 
Marti» oppooUi tibi obfuit. Mar» reeeotit: nune Venu» faven» aigno tuo, E% 



&rbe micQt. — 18 Pal. primo earm, — 19 Temerare P. aliiqae meUores: vnlgo 
wiolare.—^l R. Pa. et Mor. oermoni». Ol. iUa iiomM.— 22 Me. detinuere forea. 
— as Al. &», Amk— 85 Cm iinus V. et F. ynlgo «nr.— SO Al. apU Iim.— Sl Al. 



MOT^ 



este in oeolis yoioerant yeteres, 

Orbe'^ Pnpiltay scil. qiUD rotOBda 
est. 

17 Proano» atano$qiiui\ Erat ergo 
Dlpsas illa altera Medea, nianme» 
qne metoenda. Nng». Otlotns de 
more ludit Poeta. 

18 Laugo'] Nimirom multa opus 
•st arte, nt terra in diyersas partes 
diBtrahatar. 

19 PNpowtl] In aninuim indnzit; 
Imperayit. 

Temerare'\ Uzori pellicem, marito 
adnltemm indaceiido. 

29 Nee tamen elaqmo'] Adeoqne, 
qnod eogitayit, etiam potest perfi- 



ffoceute\ Non bene appeUatnr elo» 
qnens qni dteeiidi copla ad nocen- 
dumabnlitmr: oratorenim non mo« 



do dioendi peritns» sed insuper yir 
bonns esse debet. 

ai iSf«nMoiit] Qnem lena com pa- 
eUa, Nasoms amica, habait. 

S9 Ihipliee»\ Bifores, yaiym. Oall. 
Porte d deu» battan». 

Oeeulmere'] Adeoqae affoisse aii- 
qoem qui ' dicta coliigeret nesciyit 
anna yenefica. 

2B Here'] Heri. 

Boato] Diyiti: yalgns enim, otnt 
pessime, in diyitiis tamen felicitatem 
coUocat. 

24 Constitit uoque] Qood sigoom 
est animi irretiti. 

26 NulH oeeunda] Adeoqoe prima. 

26 Cultu»] £o nomine. omnis oma* 
tns inteUigitnr, yestes, annoli, gem« 
m», Ste. 

27 Fdfe] Diyea. 



Digitized by 



Google 



408 



P. OVIUJl NA^ONJ$ 



Prpsit nt adyepiens^ et^ aspice : dives amator 

Te cupit, et cura^ qaid til>i desit^ habet. 
Est etiam facie^, qoas se tibi comparet, illi : 

Si te non emtam vellet, emieadu^ erat. 
(Embuit :) Decet alba quidem pudor ora ; sed iste, 35 

Si simules^ prodest ; verus obesse solet. 
Cum bene dejectis gremipm spectaris ocellis^ 

Quantum qaisque ^xfit, respiciendus erit. 
Forsitan immundae, T^^o i!iBgnante« SabuMB 

Noluerint habiles pburibus es9e viris. 40 



vtde^ pwmodo aceeditu jwott : o^uUntuM amaitw te txpdit^ et eaBficirtl fmd tibi 
desii. Eat etiam UUformay qtue u fi5t ex^equet: si te aequisilamiume^^et^ erai 
aeqmrendmi. (Rabare eajpiia eet :) Rabor et/uidem e$t deeori mdtui eamdido : oed 
iotejueqtyiifiigae; eiueeruM fi^ i^fcere, Cumhemaspici^mMmoeuUMdemima^ 
wmqm^ er$ h^meTwndu» quoMtum det. Forntan vmpureB Sakmet^ Tatio unpe- 



ProtU ci.-49 Pa. et D. putd HW, mide Bann. oodj. OMUm quod tiii d^» habet. 
— M Qua malebat FranciQS.--S$ P^ m^ ora.— S7 Al. $peetabi9.—9A Jiiii« 



NOM 



J^qmoftMifM] E», yoppie. 

29 NocuUJi Eoimveroy m DUs pl^- 
cety malduD ad htyos ant iUioi com- 
modnm aat incommodam facinnt 
stells: atqne ea omnia snnt magis 
penpecu: qnm stnltitia est malt»> 
rnm bomnncionomi ant ▼erios molier* 
cnlarom. 

SO ^l^muMr F€mcfap<a«Ha] Lego 
iuoj Id cat^ Tnom sifoam muic est 
Vennsy qafle tibi propitia vitam tnam 
modefalKLtnr. 

tl AdvewieB^i Vim snam ^ga t^ 
ezerens; te rcspiciens. Dizit Mar- 
tem abivisse. 

U Qam $a tiH eompwret] Id ett» 
QoB ob formm elegantiam tecnm 
posslt confcrri. 

Si £fMMt] PaeUa scU. Poiitm 
amicfly com anns soUcitatlones ao« 
dlret. 

DsMt] Qqia mbore albam Ibciem 
dlatlpgnit. lUa vere sont anns ver- 
ba, qasB erobolsse poellam senserat. 

S7 D^eeti9\ Podoris siniplandi ca