(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Poëzy of Verscheide gedichten: op een nieu by een vergadert, en ..., Volume 1"

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves bef ore it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that 's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non- commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
any where in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's Information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at http : //books . google . com/| 



Digitized by VjOOQIC 



' * '-''.' 



, '.X'-. ....^ xr^ , 



•1 






Digitized by VjOOQIC 



j - r. ^i4pipf^rï»wwww»*üPKS.*^^^Tyv* ■-*■ * '"■■■"■ mm-^ij. if. "^i- - «n» ■ — t-tt^ 



Digitized by VjOOQIC 



^^ 



enr 



/T 



/ 



j ^. 




L^ 



^a 



'ZA? 



~yy'7yx. cy ^^^^-^f ^>'t A:^/ c€*^ £''^^'^.4. 



•"rr r^ 









u4^// r^7'riy , Z^/^**r^A 



'z£- 



__z 



ƒ.-.. 



/^ 



iet- zé. 

00- 



.^' 









• r«fr\ 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



p 



J, V' VONDELS 

O Ë Z Y 



O F 



V E R S C H E I DM 

G E D I C H T EN, 

op een öicu by een vepgadcrt, en niet vecle ook voorficc» 
- *^ nooit gedrukte dichten vermeerdert: 

lAHsgaders een aanïeidinge ter Nederduit/che 
Dkhtk^nfle en het Leven des Dichters, 



Voor 



TE FItANEKERy 
Lbpnard Strik, Boekverkoopcr, 



MDCLXXXItr 



Digitizsd byCjOOQlC 



Digitized by VjOOQIC 




D' UITGEVER 

AAN DEN LEZER. 

Oen ik de pen op papier zette, om dees Poczy 
van den Dichter Vondel u aan te pryzcn,ichoot 
my in denzin, *t geen Plutarcnus van eenen 
Spartaan verhaalt : dat hy tor ie mant, die een 
itcdc vilde voeren tot lof van Hercules , zeide , Wie is' er , 
diehem 'veracht? villende ze^cn, dat men onnoodigh 
▼crk zou doen, indien men den Helt, daar elk loflyk van 
Iprak, roet veel arbeidts zocht te pryiên. Ditvoordt 
leert my genoegh , dat ik geen dichten met lofredenen 
behoefop te zetten , die van niemant , zich de kunft ver- 
ftaande, veracht , en van elk gcpreezen vorden. Want in 
Vondels dichten vindt men immers alles, dat andere Ne- 
dcrduitlche Dichters op zich zelven of flechts ten deelc 
hebben, in de hooghfte volkom entheitby een. Zyn 
tael , zoo zuiver als ongemaakt, paft op de verfcheident- 
heit der ftoffen : zyn dicht vloeit zoo zacht als het hoogh 
draaft. Alle opgeblazcnheitenkreupelheitvermyt hy. 
In ncdrigheit gaat hy hoogh , in een voudigheit diep , in 
▼ydluftighcit bondig, in kortheit klaar, in naaktheit bc- 
kooriyk . Zync gedachten vallen geeftig, zyne invallen 
Ichrander, zyn zinuiting natuurlyk en krachtig. Het zy 
dat h y pryft of laakt , verheft of heekclt , nergens ontvalt 
iy zich zelven of zynen lezer. Enalmishaaghtzom" 
WY^cn de Hof en inhoudt > de kunft en aardigheit be- 

* 2 houdt 

Digitized by V^OOQIC 



feoudt echter haarc vaarde. Ik zal my dan in 't ontvou- 
ven van zynen lof niet verder inlaaten : op dat men ook 
tot my niet en zegge , Wie veracht hem ? 

Maar *t is noodigh dat dees Voorrede de geicgentheit 
van deezen druk kortelyk aanvyzc, en vaar in die 
beter is dan de voorgaande . 

De verftrooide gedichten door onzen Poëet <q) ver- 
icheide rydcn en floffen gedicht , en elk byzonder uitge- 
geven, zyneerftin den jaare mdcxlv door vericheide 
fiefhebbers der poëzy e verzamelt, en van den Boekver- 
kooper Jooft Hartgers in eencn bondel door den druk op 
een nieuv iri't licht gcbraght, onder den tytel van Von- 
dels PopzY. Dit moft de Dichter gedoogen,hoevel 
hy oordeelde dat *er ry men en regels onder liepen , die hy 
liever hadt gefcheurt en verworpen , gclyk hy in de Naa- 
recde of brief aan zynen af»^eezenden Vriendt, daar 
achter gevoeght, te kennengaf. In den jaare mdcxlvi 
hadden andere kunftbeminners ook zyne Hekeldichten, 
in verlcheidegclegentheden, meed zonder naame, uit- 
gegevenj by een gezocht , daar by voegende ccnige dich- 
ten (êdert het jaar MDCXLiv, en oude rymèn voor vee- 
Ie jaaren gerymt, die men te Rotterdam onder de pers 
braght, met den tytel van J- v. Vondels Poezy. twee- 
de DEEL. Maar dat tweede deel was den Dichter niet 
weinig tcgens de borft : zo om zommige Hekeldichten, 
die hy voor de zyne noch niet dorft erkennen , als om dat 
(ledrukker, uit onkunde of baetzucht, om denhoopte 

ver- 



Digitized byCjOOQlC 



vcrmccrcn, ctlykc ry men daar tuflchenfchiktc, die van 
anderen gedichc en zyncnnaam onwaardigh naaren. 
Doch vier jaarcn daarna wcrdt zyne Poëzy door Jooft 
Hartgers of Abraham de M^ees (vant beide hunne naa- 
men verden gebruikt) op nieuv herdrukt, èn -vermeer- 
dert met vecle nieuwe vaarzen . In dien druk vond men 
ook zommige van zyne vocn-naamfl'e Heekcldichten. 
Ook hiel hy daar dehandtaan met verfchaven en verbe- 
teren van *t^cen hem in zommige dichten mishaagde , 
Wat nu dezen druk zyner Ppëzye belanght, men vindt 
hierin tvceftukken niet alleen by een 't geen in den be- 
ften druk van denjaare mdcl wer^t gevonden, maar ook 
de dichten van het t\rede Deel,te Rotterdam gedrukt en 
herdrukt, voor zo veel men verzekert is dat ze des Dich- 
tcrs vcrk zyn. Eenige veinigc rymen , door anderen ge- 
dich^zyn met recht ver\w!»rpcn.Daarenboven is dit werk 
vergroot met al de gedichten, ^dert het jaar mdcl tot 
den jaarc mdclxxiv of lxxv toe, in vierentwintig jaaren 
lyds^p verlcheide (lolfen uitgegeven : die in 't byzonder, 
ofonderandre Dichtverzamelingen gedrukt, dooreen 
kunftkemier by een zyn vcrgadert,en nu,naa zyn overly- 
den,al tefféns te voorfchy n komen. Hier zyn noch by ge- 
voegt meer dan feftigh dichten, te vooren nooit gedrukt, 
en dus lang onderde papieren zyner vrienden verbor- 
gen. Al die vcrljjrcide en verftrooide gedichten, die,on- 
aerzoo veel handen,met dertydt zouden verloren gaan, 
zyn nu door dceze vcrzamehng voor dat bederf bewaert. 

* 3 In 

Digitizsd byCjOOQlC 



In plaats van een oftwceflechtcrymcn, om hunne 
kreupelheic achter gclaatcn , zyn onder d'oude Rymen 
noch zes öf acht oude vaarzen geplaat(l,die om d'aardig- 
heit van gedachten lezens waard zyn. Ook heeft men on- 
der d'oude Rymen noch veertien of vyftien dichten om 
hunne geeftigheit plaats gegeven , die hem t'onrecht , in 
den Rotterdamfchen druk van het tweede deel zyner 
Poëzye, vaaren toegefchreven, of zulke , daar men aan 
tvyffelt . Deeze beginnen met het vlaam{ch gedicht , 
genocmtEenVlaamJchgébraey peerken jentyopdc 6yi zy- 
de van 't tvcede ftük. Al vat voor dat Vlaamfch gedicht 
in diteerfte en tvcede (luk gevonden \rordt , magh zich 
de Lezer verzeekeren des Dichters eigen werk te zyn . 
Voorts ftaat aan te merken,dat hier ind'orde der verzaa- 
melinge van den jaare mdcl', niet zonder reden , eenige 
verandering is gemaakt : zommige lierdichten , en andre 
vaarzen zyn onder andere tytels verplaatft , daarze beter 
paften : *t geen hier aangeroert zy , op dat niemant 
eenigh gedicht niet vindende daar 't plag te ftaai> , niet 
t'onrecht denke, dat het vergeeten is. Vindt nu de Le- 
zer in dit groote werk , onder al die meenighte van voor- 
treffelyke dichten , den lauwrier overwaardigh, hier en 
daar iet gezaait, dat in de fthaale van een verftandig oor- 
deel opgewoogen> by 't ander niet haaien magh} men 
gedenkc , dat alles, gelyk hy ergens (chrcef, niet met éy>en 
goede luim gedicht %y : dat de goede yader Homeer 9^lf hy wylen 
Jluimert: en dat pruchten en bloemen uit een* zehenflruik enfleel 

Digitized by VjOOQIC 



gegoten fomtyts niet luttelwerfcbilten . Zulke dichten ^ic 
voor d'andere in kunft vyken , konnen hier voor fcha- 
duTcn dienen, om den glans der andere in fchooner 
dighce vertonen. Ookveetmendatde kunftvcrzamc- 
laars, die de werken van groote meefters vergaderen, 
niet alleen uitge^rochte (childeryen , maar ook mindre 
teckeningen , ru^re Ichetfên, en lofle krabbelingen by een 
zoeken, en in iraarde houden. Want het behaagt ook 
des kenners ooge in xreinige trekken des meefters handt 
te kennen, 't geen ook plaats heeft ontrent zulke dichten, 
die in t een of 't ander hunnen mcefter gely ken , en on* 
der zyne verken behoören. 

Wat de ftof en inhoudt belanght , die zal elk meer of 
minder fhiaaken, naar dat zyn oordeel gedraaght: en 
niemant heeft reden om quaalyk te neemen, dat men 
lucf veer dichten vindt , die meer dan eens inopcnbaa- 
rendrak,opverfchcidctyden, zyn uitgegeven. Gelyk 
de Dichter zyn vryheit gebruikte in *t dichten, zoo kan 
zich de Lezer van de zyne dienen in*t oordeelen en 't 
verwerpen van 't geeii hy quaadt keurt. Wie aan deezén 
kunftdifch fpys vindt , naar zout of peeper teveel fmaa- 
kende, dietafte naar ander banket met lieflykeriauièo- 
ve^ooten. Indien eenigc dingen , uit Poectfchen yver 
oft drift gevloeit, iemant moghtcn ontdichten, de 
Dichter verzoekt zelfvergifFenis van zulke misflagen, 
daar hy in zynen Toetftecn dees tael voert , 

Mmjchei mynpen Me vlakken quyty 

En toets defiofnaer beuren tydt. Meer 

Digitizsd by CjOOQIC 



Meer valt hier niet by te voegen, aTs een verzoek y 
dat men de misdellingen, inden drukingedoopcn, ten 
goede Vil houden, en, volgens het berecht achter het 
tweede Deel , verbeteren j opdat in het verk niet onge- 
rymts gevonden worde door des Drukkers (èhuldt. 

Neetn dan Lezer, deezen arbeidt aldusin 't goede;' 
Verniaak u roet het lezen van zutke zielroerende dich- 
ten : en Iceszc vty anderwerf, ja zevenwer£Want ik durf 
];ny verzekeren, dat ze, nooit verveelende, n t'elkens 
met nieuvren kift zullen ontfteeken, enaltydtflof ge- 
ven om u te verwonderen over die wonderbaare kunH;. 
Vaar dan wel en hon de gedachtenis van dien grooten. 
Pocctinecte. DenidaghinMay, mdclxxxii:. 



BjdeexpTóBmdJe voe^ ik.(^iM /aanleidinge tir' 
DiCHTKONSTE, w». kit Bcrccht over dc Nederduit-- 
fche Misfpelling^c ) </ö Bichtérs «^^ brief aaiv zyncn a£^ 
wezenden Yriendr, gehecht, aan- den druk van- 'P jaat 
MDCXLiv , en zjM Berechc tegens de vaUchc drukmunt, 
gangbaar op zynen naam, dat te kezen is voor den ÜoU 
kndtfchenBamaty doorJakobLescailleindenjaareuTtcLTC 
gedruit^ 



> V. V O N:. 

Digitized by VjOOQIC 



J. V. VONDELS 

AENLEIDINGE 

TER 

NEDERDUITSCHE 

DICHTKUNSTE. 

IJevmzynmGtefinaerdmtamas gedreven f mJenJcbootder 
ZofiggêddinnenneJergezAl $ enApoUotoegebeibgbPwort$ dient 
XfynegenmnbcifenyverdiHtrbidpvanikKmftf enkeringete 
latenbreMenj anders zaizulk een vernuft f bcegekkkighhèt 
wJi xjjf^ gdykem ongetoomtpaert^mbetwibrenneniterwyl een 
mkkrI)kliir9doorkmfienmderw%jsget(H>mtfde»hengfifi^ dtefünaeree* 
wmg9eJe»rmtéimmerenberpderfmetroedeenJp(n'eng 
efvmdly kamers frijshebnei^ JtJatmir boert den Dichter ; de Kmftvoedthem 
tf» dksffrsebffé€mémtetV9lméMkit^^ waer 

mtkhmMbmlrtmfibii^. 

^ »* Ueemt 

Digitized by VjOOQIC 



Aenlcldinge ter 

Namt hy voor in Neder dmtfih , v:,ijn moederlijke tak , te xJngen ; dei ko^fi 
iy rdchz/H) [tittel te fchamen als de Hebreen y Grieken y Latpen , degehuren 
derLatyneny, en z-oo vele andere uïtheemjcbe voken^ die hierom nocijby alle de 
weerelt ^ en eik^by zijne lantjl edai > ecre tn leggen . Wat onze ffraek^ belangt^ 
dteis^t federt weinige jaren herwaerty vanbajlcrtwoordenenonduitfch alle7^gs 
gefchuimt , en gebot4'Wty ^g^^fi den leerling nu veel vooruit , om naer denfalm^ 
ta v" in dit renperk^ te rennen , tegens en voorby henlieden , die met zulkjen zure 
moeite en arbeitzaemheit dttfpoor onlangs legofien tekggen. Zoo men uit hunne 
gedichten en fchrifien , ookuit Neérlantfehe liant^eftboecken , de eige maniereten 
van/preekgn hyeenzameh , en zich eigen maekt ; daerüeenfchatvan wel 
fprekenheif byder hanty veeltsjs gewonnen r en middel om noch maghtigh in 
nieuu^eksffelwoorden {waer inonzefpraeknietmingelukkigh dan de Griekfibe 
is) aen te winnen , zoo men met oordeel te werkega . 

Dez4 Jpraek, '^ort tegenwoordigh in 's Gravenhage , de Raet kamer der Hee^ 
ren Staten , en het hof van hunnen Stedehouder , en *t Am fier dam , de magtighfie 
koopfiadt der weereb y allervolmaekft gejproken , by lieden van goede opvoedin^ 
gcy mdien men der hovelingen en pletteren en kooplieden otiduitfche termen uttfiui^ 
te:, want out Amfterdamfch ütemaly en plat Antwerpfih te wal^elijk.y en 
niet onderJcheldéli}\ genoegh . Hierom moeten wy dezeton^t matigen » en men^ 
gen^enmet^nnijje Éefnoeien , ook,niet al te LaUjnachtigh y nochtete naeu 
gezet en nieuwelijk^DuitfehJhreeken 9 ^aer zulks datdetonge haer eigenfiha^ 
nietenverliezey waer.vandehervormers onzer Jpraeke niet geheel vrjzjn. 

Aten vermijde^. gelijk^jeen pefiy de woorden tegens dert aert'onzertak^ tè 
verfiellen; een eveldaer doorluchtige Italianen^ Spanjaerden enFranfihen ook 
vanfiek^zijn. Wy mogen hier in nochte Grieken j ncchte Lattjnen navolgen.. 
If^ hier tegens gezondip f terfiontverlitfidé fpraek^haren lu^er 9 enonsoor 
wraekt datgeluit; eenen valfchen klank^ die demux^jkjer tak bederft. In 
oude HoBantfche liederen hoort men nocheen natuurlyke vrypofiigheit ^ vloeient^ 
iesty en bmallyks» zwier ; maer het^ehrak^den eenvoudigm Hollander aen 
opmerking en oef^rngyimsz^ngiefit^feityUit^enngtuurlgM ader vloeiende y 
krachtigtttf. te zetten s en te vokoien ^ * 

Het rymen moet hy zich eerft gewennen $ onnijkionf van woorden enri/m^ 
klankpt'igereet te hebben y zonder bet TPtlkde óaerzm kr^ttpel en verleemt 
xfiudcn vaBenx, en zelfs aertigp vonden em gedachten hmtnehevaUyl^keiC 
verliexjen. Hier4mwaer bet geraden eerfieenigth^iiigt of 

cok. 



Digitized by VjOOQIC 



Nederduirfche Dichtkunft. 
oêkvenJeringen y nitVirgtlius ^ Ovidms y Amadis ^ enBol^^trus, te rij men ^ 
•mzJch*üanderfjmkmfiemeeJtertemaekeny enofdebacn te gtraekcn. Men 
mtgbmihetrijmen JemaetJetaelniet'vervalfchenj en gelijken kintfiame^ 
lm t» firui [elen . Het rijmwoort Jchtjnt niet gebonden om het rijm te 'vinden , 
Wêctzj zoogefieh of het geen rijmterm ivaer . Het vaersfchijne oo < geen rymloc^ 
urtdcy maertrekk§denaertvaneen'vaersaeny enfiawa\^ op z,ijne 'voeten • 
Bn^htpmezjtnmven y x/fohanphetjlapen'vadzdch: ühettegedrongenyXjOQ 
faethefii^y geltjkjen lantskpecht in fijn harnas. 

De ^ijlx^j xjtedigh , engeenjimrf mes gelijke Het fcherpt de zinnen^ en 
maeh eern roede pen zich te gewennen \een zelve zaek en zin op 'verfcheide 
mmaeren tebewaorden , en cierlij [ uit te drukken . Vaerzen willen q^üeme 'vrien^ 
debjckjen zmver zijn: want de Zanggoddinnen ztjn maeghden, een wie 
vriemUgkpeU enzui'verheitbetaemt. Voertmen fimtijts eenige harde 'vaerzen 
Mydét moet uttgeen gebre !» , maer uit de fioffe geboren , en ter zaeke 'veréifcht 
vorden • Bynamen moeten niet ledigh Jiaen , nocht^ voor Jiopwoorden dienen , 
mierde beelden fiacbtenj die eenen baik^of het gewelf onderJiKtten j, en hun 
Tver \ dfieade , met ten tot cieraet desgeiouws Jhek^ • 

Wn'voor Poéetwilgaeny mo t vaneen rijmer wel Poëet y maervanPoeet 
geen i^erwcrJen 'y anders gaet mm van de hooghfle in de laeghjle fihole » en 
^JeABtanl^lkten. Loven hem hierom de Jkchthoof den ^ dat verguit den 
rijmer y gelsjck een k^ans van boterbloemen den kinkel. De laurier wort den 
Dtchterniet van dengemeenen hoopgejchonken^maer van zulkenjdie met kennijfe 
en zeierbeitJe kroon ttitreiken 9 en bet Jhaterbekken der aekfieren van zwane-- 
xjmg onderfihdden . 

Romers 9 theeerj^htm AB opzeggen j vallen verwaendeJijkaen^tz'^étzeny 
ge^ekékquakzahersy om hun zalfpotten te venten. Diewat verder komen ^ 
lêtenxJcb voordoen datze grote bazen in de kunfie zijn j enzwetzenktmfiigery 
doch bet üfftet woorden van anderhahen voet lang 9 ofeendoorgaendebravade^ 
mhmerblaeskakerje. Aldtiswinnenzegunftby den flechten hoop die den mont 
vergeettoetedoeny engebjknaerbemelvalgaept • ^Aüeroutjieendebejie Voeten 
xgnJenaattturlijkfleendeeenvoudighfie. De nakomelingen 9 omhen voorlyte 
rmmn, vielen uit eerzucht of aenhetfimhen en poffen 9 ofvemiffenenllanket^ 
ten . Datbebaegde in bet eerfi , geUjk wat nieuws 9 den min verfiandigen , en 
iUtJenmemgierigen9 gehjkeendonderflagh 9 ind? ooren : dochhet verwon-- 
^krmdutrékccnhrtew^f en de wak^fteoogen zagen hier door iemfoutjlen 

^ * 2 tegens 



Digitized by VjOOQIC 



Acnieidingcter 

UgeftfJejonger'werkmiffJeJcha/e'uaneenbezaJighoorJeel^ opgewogen 9 vie^ 
Itn de Ufitn te licht y enJ^ outflen behkUen den 'verdienden prijs . 

Om danopgehlazenheit en kreupelheit te 'vermijden ^ Xjal men niet flat aj> 
d^aerde *valkn , en in het ft of kruipen , nochte doorgaens al te Jnel zonder noot 
aenjagen , maer op zijn pas 'voort draven , en wel letten waor men rijzen 9 
waer men wenden en heren moet \ en^gelijkeengoet muzikant j, den toen naer 
den aert der zaeke weten te Jchichenj danlaegh^ danmiddelbaery danbooger^ 
Zommigen heffen hoogh op y en laten het uit on^ermoogenlaegh 'vallen. FsOngoet 
zangmeefler kent fijne ftemy enfpant de kul niet uit hare kracht. Lichtvaerdige 
dertelhettj zotte pracht y enon'voegelijkeoverdaetisgeencieraet^ dat eengezonP 
oordeel'vergenoeght . Elk ding wil met zijn eige maniere vanfpreeken uitgebeek » 
en niet alte'verre gezocht worden . 

Verciertge uw 'vaers naer denftijlder Rederijkkunfle, boel het niet te wijtymaer 
hlyfby een 'voegelyke'verwiy. en binnen het beftek'van'verftaintêwiOenwezen ^ 
Zal een ander uwe rol 'verftaen 9 'verftaze eerft zelf te dege^ en Jpreek klaer . 
EenigenJchrijvenalwiUensduifterenwillen zich zelfs niet verftaen'y op dat men 
zich hier over verwondere , en hun dit tot wijsheit toefchrijve . Anderen J^ijven 
flecht van heerlijke dingen 9 enjchilderendezonmethoutkole. 

Een leergierige lette wel op de leffen en regels der kunfte ^ gevonden mt ba voor^ 
leek der tv^ijkfte Dichteren. Hy bevlijtige zich om daglijkstoete nemen in kennijfe 
van verjcheide wetenfibappen 9 om y is het niet van atks volmaekteljk, dat zwaer 
ja onmogelijk valt , ten minfte ter loop van vele dingen kennis te hebben 9 omfyn 
werk naer den eijch uit te voeren . Zoo trekt en vergadert de bomghby boer 
voetfel uit alle beemden en bloemen Het waerraetzaemSalomons wijzefireuken^ 
CiecrOy Senekay enPlutarebuswerken van de zeden y en bet leveitaer door^ 
luchtige mannen 9 en diergelykefehriftente lezen^ en te herlezen. Wie in den 
vloet dezer pennen zwemt 9 zalovervlogen van zinrijke gedachten en vafteftel* 
tingen. De Beeldenaer van den geejhr^ken Badder ^ Cejar Ripa^ nuinNeder^ 
lantfcb verduffchty befteUen geefterijke vonden^ om het werk kvendigb uit té 
drtikken en rij keiijk te bekleeden^ 

Kennis van uitbeemfibejpraeken vordert nietweinigh, enhetoverzettenuit^ 
vermaerde Vo&en hebt den aenkomende Poèetf gelijk bet kopieren vankun^ 
fiige meefterftukken den Schilders leerling. Dees begint eerft vaneenige ledenem 
deekn, eerby eengéeel licbaem tekent; en eerftvan w$ geheel licbaem, eer 
bj,eenhiftorievauiurfcheide beelden ordeneertr en ganfchtvertoomngm opbtt 



Digitized by 



Google 



Nedcrduitfchc Dichtkunife. 

fétnmdf als op een tomeely fteb. Wanneer deJeelen , elk in Uhyi^jmJer ivel 

wêergsnomenzJjnfJan zal het geheelewerk welvolgeny daermennietaenbe^ 

^mKHwagh^ voer Jat men een 'i/afi begrip 9 hant^ en handelmgevandehj^ 

tjmieredeelen bebbe. Zoo ziet men den beften meefieren dekunfi afj enieert, 

bèadifbfiekndey een^ ander hetzijne te laten. Wie kerzaem is ^ late zich de 

i^0Sy die aiijt moeieltji vaffen 9 niet ^verdrieten . Dekkenen keren zoo oen 

pdambanken gaen : daer na ^ fiotiter en fteviger geworden 9 durvenzeaf* 

^eAoff en behoeven geeneonderfteunfels meer : anders vergaept men zichtever^ 

vomt eenene inbeeldingen 9 envervak in prove misjlagenj termjlmen wijzer 

daa zgn kitsman wilgeacht zijn . Aldus beeft Virgtlius , de Prins der Poeetenr 

zdfy ook van Homter enanderen vele ontleent , en uit de Griekfche tak met 

zulkeea oordeel mgevoert y dathy'eronfterflijkenhfuithaeldc. Evenwel indien 

2een^ bkemen op den Nederlantjchen HeÜkon f luiken wihy draeg u zulks ^ 
^ bet de boeren niet merken j nochtevoordenGekerdenalteJlerkdoorfihijne. 
Of z^ eigë riemen zich op dit gevaerlijke vaerwater begevende y moet men 
t^gm kracht overwee^eny eer het febip zee kieze. Menipen lijden hier fibipbreuky 
ébcy doorverwaentheit aengevoèrt y javervoerty zich te vroeg en te diep op de^^ 
xmOceaenwageny ennietsis'erjchadelykirakeigeüefdey diefraie vernuften 
veMmt^ monderhout. Die naulix tweeofzes^goederegeU weetuit tewerkeny 
jtileenürdicbt opzitten. Die ^ualyk een üerduht kan , wil voort een treurjpel 
Jpdenofeen heUenrwerk trompetten. Bytrappen khmtmen eeneniooren opy en, 
wktzmder trappeny tenzymet gevaervan den hakte breeken. £Een bereikf 
langfamery d^ ander Jhetter den top der volkomenheit y hoewel men hier nauü» 
voSkomenbeitvinty om dat die de maetvan^smenfihen vermogen overtreft. 

Beveel het papier niet terfiont al watuin denzin fehiety maar toeftuwein* 
heldingen y vonden en gedachten ofze derpenne en den dagh waerdigh z^n^ 
€j ziet hoe de hoenders y den kop inde kichtfiekendey met fmaekennafmaek 
irmhen^ en de gezonde fchapen het gras erkauwen. Zoo doende zulknze de bl^ 
den niet met beujeünienbejlaeny en dingen, die niet om het hjf en hebben ynoc^e 
denkzermetdenymtndopy zoeken te paeien, maermetpit, eneenkeemevan 
ptdenjmaei verzaden. Hetktitookfiottelykeennietswewyzeopdebaentebren^ 
gmy a&'er^eene kmfi in gemerkt wort. 

Boven suktwelop deorde of den drattvantrwe rede, enhet vervolg van 
xaeken : want zetfs geleerde bazen , die groot fchynen , zijnfemtijs wijfeburigby 
J^rtMgmvandeMOsopdeneulf. en mengen alk ekmenten onder een. 

't ¥ i Men 



y 



Digitized by VjOOQIC 



Acnlcidingeter 

Een x^he z^k dikmls te x^eigen en herz^sggen^ geeft avTftoeJe en 
gebrek "van ftoffe te kennen , en behatve dat het 'verveelt , vocgbt het dt 
rederijkheit niet . Ontbreeks bet u oen vonden en Jlof^ x,^t liever kort 
dan verdrietigh lang . 

Zet gy een liferk op vaneenen langen adem ; laet het in* t midden y nochtein't 
einde niet bez,wijken , maer doorgaens voljlaen , over alzJch z-elf gelijk z^ijn , en 
ZAJnen meefter nergens befchamen . Wtez,tjn z^wakheit gevoelt , dient nootz^aeke'^ 
hjlk raet te z,oeken by anderen 9 en elk meefter in z,ijnkunfte en ambacht tegeloo^ 
vefi yen de volmaekfte manieren vanfprehen en werken by hen uit te kiez^en. Een 
rechtfchapen Dichter flachte deftroomenj dit niet af maer altijt toenemen j en met 
eenen vollen boezem endelijkin de rijke z^ee uitbruiz^n. Hoe het werk grooteris^ 
hoe daer meer kmft en oordeel toe vereifcht ivoort : engehjk defckilders in kleene 
beelden de gebreken en mi f/lagen kleen rekenen ; ZA> openbaert z,ich de misjiellingc 
en U^ebrek , naar degrootheft derperfenaedjen en z^ek^n , te grooter . 

De leergierige vo^edez,en gulden regel y diez,ichwijtuftfbrekSyom zJjnwer]^ 
fiuk doorgaensgelukigh uit te voeren y dat is 9 dat hy lette op denftaet , eigen fchap en 
geftekenisvanelkeperfonaedjeenzuiekejcn dieelknaerheur natuur uittekene, Wiê 
ditmaghtigbisy en daer den /Jaib^an heeft y kan veel veks winnen y en z,alal^ 
tljt binnen de palen der voegebjkbeit blijven ; eenJeught , die in Virgtlius zjoo heer^ 
lijk en goddelijk boven alle zJjn overvloedige kun fl deugden uitmunt . Nu behoef ik 
niet in^t breede en wijtloopigh f ontvouwen hoe menxjcbtefihikkenhebbenaer 
een ieders ampty o$^y kunne y lantsaert y gele^enheit y hoedanigheityenwatdes 
meerz/j. Aldus geeft een Jumftigh fchildereO^dinghzJjn eigen verf. Wiedena^ 
tuur aUemaeftvolghty die is derechte ApeüesyenZjOudeygeSjk^aehudepenfeelen^ 
niet alleenmenfehmy maer zelfs dieren en vogels verkloeken. 

idaer om veiliger en v aft er tegaen y geef uwe dichten niet in uwen eerftenyvcr 
oen den dagKLaetze een goede wijlonderu ruften: ga* er dan eefis en anderwerf ^ 
ja zrvenfwerfy met ver/chezJnnen over: want ons oordeel is y naerdegeftekenis 
derherjjenen ^gelyk de luchtyffmtijts helder yfimttjts betrokken. 

Een Dichter heefi zJ/ne luimen : hierom laet het gedicht van eenen Ariftarchus^ 
ja verfcheide keurmeefters hemen. Defe zullen uitmonfteren al wat misftaet ^ 
ZjOQ wel dat de kunfty als de zeden betreft y waer in menigmael deze godde^ 
lijhe wetenfchap jammerbjk misbruikt wort: en gelijk het znvaerfte meefi 
weeghty ZjOO moet men zjch wachten voor angeborsdene en oneerlijke woorden en 
vondeny daer niet dan lafter voor den Dicbteren in '/ algemeen tut ont^ 

ftaet: 



Digitized by VjOOQIC 



Nedefduitfche Dichtkuntte. 

JftfalJ ivant dit gaf omboeh dat eerttjts de Ridertjikamers gejloofenj de too* 

futkn verboden vlierden ^ Indien men hordeeljpreuien en ffreekwoorden , en 

VM^igbe'a 'van boeren en boev^agk uitbant y zjoo W de Schouburgh eeneer^ 

^ktjfuerdriffjhekkenj en ook voor deftige lieden opénjlaen. Wie zich hiïr 

tipw verloopt y bederft de rjeden^ en dm luifier van z^ijn werk. 

Jooken uwe ooren naer eenen tflekTf dfe elk naer den mont fpreekSjgyhe» 
irkfk niemant dan u x^lven r Haetge den openhartige^t heftraffer^ die gee^ 
«e ^rtdcen 'uerjihixmfy tJ>o bli/fige daer infteekën, Ztdke eigenxAnnigen ^ 
if ter krankz,innigen j z,ijn niet te raden 9 randen .meenighmael in hunne 
rgtmie hoort fi al raeskaüende de geneesmeejfers aen^ en leenn wie men fchu» 
WW tmxt. Zéj TPiUen hun ontfteh en misftelt werk van gesne fixe kzjetters 
^ftBffU^ nochte gebofuklt hebben y en fchrikken voer de moelij kheit enpij^ 
m van bet misfieldebeente berfielhty en m het rechte Udt te voegen^ x/>nder 
eem te bed^ken dat de Goden de befie dingen voor %,weet en arbeU verkoo» 
fe». Zj liefkoozen hun wanfihepfiUf gehjk een aep z,ijne jongen ^ Eenom^ 
zich»b en kertMm geeft bemint Apolloos z/mnefihijn y die alle vez^ltjens 
e» P^ens ontdekt* 

Kmfien y die den brootZjok vullen y en alleen den buik dienen > z^ijn 
hêifi gm genoegh: een DtcUttr behoort hemehal en de fpraek der Go* 
Jen ti Jpreehen. De hemelfche To^y wil niet op den middeltrap y moer 
weet m top ftaen y en op den toetsfteen van een beftepen oordeel proef 
beuden y naer de wetten by de Geleerden daer ti>e voorgefchreven y waer toe 
wj geweZjen worden . 

OndertuJJchen heb ik deze korte Aenleidinge ter Nederduit/che Dichte 
hafiey op het aenhouden der leergierigen y by my aldus y gelijk een ruwe 
Jchetsy ontworpen; om de welke naer den eijch op te moeken meer bla- 
den papiert noodigh waren: daerom fia ik voor dezen tijt de voeten en 
moet der vaerzMy en den ommetrèk en aert van allerhande rijmen en 
dichten over. 

Veek andere dingen willen liever met de levendige ftemme en voorbeeld 
den y dan met de perme beduit worden : derhalve te wenfchen waer dat 
^efrijhe 'vermeen y onder het beleit van geleerde Mecenaten y hier over 
Jmtlfts onderling raetpleegdeny en z/)o eenen nieuwen Tamasy naer denftijl 
vanhnUiy oprechten^ daer men y z/mder afgunft yjonzijdig elksoudeen nieuwe 

dich^ 



Digitized by VjOOQIC 



Acnleidingc ter Ncdcrduitlchc Dichtkunde . 

McbmtoiJteyZAowelomdefihomhtümaertigheütevolgm^ alsomonzemü-^ 
/lagen f uit eenedele eert'Ucht 9 te mijden ^ endoor dien middel de tJier lont fche 

Toëzy haren vollen glans te geven» fAmJierdam , 1650, deni^ van 

Cratmacnt. 



N O- 



Digitized by VjOOQIC 




N o o D I GH 

BERECHT 

Over de nieuwe Nederduitfche 
misfpellinge. 

Edcrt cenigc jaren hcrwaert bad Ncdcr- 
ddit&hlant het geluk dat vernuftigcSchrij- 
vers «n Letterkunftenacrs loflijk hunnen y- 
ycT bcftceddcn in onze Sprack tefchuimcn, 
tc2Divcren, te verrijken , en te regelen , door fchriF- 
ten , of letterkunftigh ondervijs ^ vaerover wy tegen- 
ivooidigh niet voorneemènons inzicht, onder vcr- 
bcteringe van lettervijzen , te melden, dan alleen 
▼ar de misfpellinge belangt, in het verdubbelen der 
künkletceren , by veinigen begonnen in te voeren j 
gelijk (oraeeovoorheelt teilellcai) voórVaJer, Vaa- 
der., yooi Vrede, Vreedei voot Koning, Kooning,ea 
dicrgeiijke walgende verdubbelingen van klinklettc- 
ren meer ^ quanzuis om de langkheit van den klank 
der fyllahe of lettergreepc uit te drukken, en niet 
te lezen Vaiiér, Vrede, Koning: velke verdubbelin- 
gcik, gcUjk ook eertijt? van vijlen den hoogbgeleer- 
dcjj Hecrc Vojftm zelf, oordeelc een ganfch ongerijm- 
de en ovcrtolljge jnislpcllinge te vezen , teg«ns den 
vooiffaiig vaA Hebreen, Griekken, Latijnen, Ita- 

*** lia- 



Digitized by 



Googl^ 



lianen , Spanfatrc^en ^Frairfclien „ Hooghduicfchen , 
en andere tongen ; en icKoan men dezen voet van 
vcrdabbdcn al volgde > nochblijfx evenvcf de tvijw 
felachtigheit der ^angk.heit of korthcit dcsttnks der 
fyllabe-of lettergreege, ineen ongelijkLgroijrejrgetal 
van andere voorden , daer de klank tang valt , op 
d'eerfte of tveede oÉ derde Icctergrcep , gelijk by de- 
ze voojbeelden blijkt» namelijk op d'eetfte, 'maf-, 
gaeni op de tweede, inbeertn^ op de derdein /iv0^ 
'uaarii: bet velk ik noodigh vondt aen te vijzen, 
om den inbreuk van deze vilde voeftheit te fluiten, 
de Ncderbntlche pennen voor d'aenftootclijkc klip- 
pe dezer miflclijke misfpellingetevaerichuvcn, en 
zulk een inkvlak uit onze boeken te viiïchent . 

MDCLIV: 

H O R A T I U Sï 

Leef lang: voer wei. efjtaet gy beier geit ds dit , 
. Z»o^iUelhettrufi^t8ex.zmnitti hftemmjnmP. 



J. Y. VON» 



Digitized by VjOOQIC 




3 V. V O NB E L 

AEN Z-Y:N£N 

ATWEËZEKDEN VRIENT . 

Kiyt3ci.iv tïitgegceven . 

^kmtt . Ntnfiaiif'üi/ort ynet'deitunjl jWel met eenen 
trektot^ kimfiigebdrm. Mea klimt ^ al hijgende 
ensöwtetendey vanlangerhantydefteiltevanTar'' 
lusef. Otffèmnge en wttkkerheit wetten het vernuft ^ en 
frwAeknkert af merken ', zoo dat men ^ na verloop des tyts^ 
'^lifgge ziende y 'misftellitigen en dolingen y in ry men of on- 
'ierans begvmy leiert wrakeny ook riekt y hoe alles niet mét 
tem evengoedehimgedicht zy . ^e goedevader Homeer flut- 
wen zelfky wifkn. Een zehefaizoen isjaerlix hetzelve 
ldtt% emVTUchten^tnbkefneny uit eenen zeeven firuik en fleel 
X^TotenyVerfchillendikwils niet luttel. Hierom wenfchte 
ik tievtreen deelmaner groene en onrijpe vaer zen onherdrukt j 
embeUte bet herdrukken y zommigejaereny gefluit: doch nu 
uit u vernemende y hoe Harders ophetflerkaenhoudeneeni* 
gerMKetuten ef^ieminderenderNéderduitfcheTi^zyeyge- 
^GimeirmynverftfoidegèdiehTeny^by een t»»ameten yen op een 
fmmoinbePiiebtteér9ngeny<Mo^sMliky m^nsofkiahksymoe- 
tempJoetgeny ^dM wen nmrkmft mede opveileeeniger^^ 
enretebyfmttefgefdKUrty ^en^vewootpen . '^uOenmenéy die 
Verfcbeide Gedichten voege het Verweeft e Jerufalemy Gys- 
hecht va» Aemftely voort mijn andere treurfpeleny als E- 
JUffé$ kUM^e^^eny de Gebroeders y drie Jojèphsy Teter 

♦♦* 2 en 

Digitized by VjOOQIC 



en Tauwels en de Maegdeb'ieven^ hj de Wees uitgegeven'^ 
Zoo bint men in eenen bondel al wat ik voor mijn eigen werk re^ 
ken y be halven vier of vijfSaterdtchten Qbejiaende in regelen 
van twalefen dart ten lettergrepen) en noch een Lierdicht , de 
^eugtter gedacht eniffe gezongen ^ zonder nu van^alame^ 
. des Treurfpelte reppen . Onderwint zich iemant voortaen noch 
iet anders van' t verleden^ opmijnennaam^ buiten myn ken-- 
nis en befiemmïnge ^ te drukken \ 'men houde dat niet voor mijn y 
moer voor een anders werk , ofinverfcheidtharjfenpannengef- 
goteny en hergoten ^ gelijk Hekuba^ en zommige kleini^e-^ 
den<i by my alleen nietgerijmt . Ikverwerpoakalwat ^ on^ 
der bovengemelde gedichten met begrepen , oit daor my ontif-- 
digh voort gebr oght y en op papier gekrabbeltj van mijpen, 
vrierit Pers , of iemant anders uitgegeven y den dagh onwaer^ 
dighy enden nacht der vergeteni^e toegedoemt zy . Bejegent 
de lezer nu , in dat ongelt/ke werk , van overal by een ver-- 
zamelt , noch tet wrangs en onfrnakelix \ hy ontfchuldige het 
naer betfaizoen^y waer m die vrucht gewajfen is , , of boete x^jr 
nen lujl met het befte uit te pikken , tot dat de tijt hem noch wat 
rijpers aenbiede^ en vergenoege : hoewel de GriekfcheTheo^ 
gms zeity dat yupijn zelf niet een iegelik vergenoeght% het 
zy het regene% het zy (dat noch meer te verwonderen is^de 
zonfchyne. Zoo veel moji ik u antwoorden y opuweverwii^ 
tiginge. T'huisy 1644. den derden van Letiteruaent . 

Des Dichters Voorrede gcftelt by de» druk zijner Pocw 
zye van den jaere mdgjl, quam met den voorgaanden^ 
brief geheel overeen: behalven dat*er wicrdc achfergelaren 
'c geënte Dichter aangaende de dichten, diehy voorde zigne 
cxkendcL) of verwierp > in dien brief hack gcmddt. 



X V. VONt 

Digitized by VjOOQIC 




J. V, VONDEL 

Tegcns devalfchc 

D RUKMUNT, 

GANGBAER ÖP ZYISTEN NAEM, 
Geftck voorden Holiandchen Parnas. 

K kon JafcobLcscaillc niet 'veigcren cènigc 
van mijne dichten by te zetten,om onderdit 
vcrk te zaeien . De ge'winzucht zommigcr 
boekverkoopcrcn , mcencnde uit mijnen 
nacm vinft te trekken , ontzien niet op een byzon- 
der blat , of in boeken , in Hollanten elders , op mij- 
nen nacm te drukken dichten by anderen gedicht , en 
inzonderheitinZuidthollant^daermen op den titel 
van Vondels poczyc, drukten herdrukt, en vermeert 
▼eelc dichten , daer ik zoo veinigh kennis en fchult 
aen hebbe, als het kint dat noch tebaeren ilaet. 
men verguit dit noch glimpelijk met eene voorrede 
dat het mijn e^cn verk is , maer my te zijner tijt fta: 
IC bezorgen dat het in een beter ordre geftelt werde . 
Tcgens deze ongc{êhiktheit,en moetwiüige booshpit 
ühictcn vy geeae wapens dan mijn gedult over . De 

**♦ 5 Ic- 

Digitized by VjOOQIC 



lezers , "ricn het lud een anders dicht op mijnen naem 
te Ie leh , mogen :^ith bndd'rtuflchén hier toede kctc- 
len , my ftaet het tegedoogen . 't Amftetdam i6$o , 
den zo inGrasmaónt . 



IN- 

Digitized by VjOOQIC 



INHOUDT 

VAN 'T EERSTE DEEL- 

Zcgeztingco. j 

GtoQte Lofdichten . 103 

Kliokdichccn. 291 

Lierdichten. I. Boek. 311 

IL Boek. 383 

■ II L Boek. 44f 

Aftedding^. f43 

Bnidofcdichten. éoj 

T WE EDE DEEL 

Lijkdiditen. 3 

;G«/rcliriftcii . 6p 

JGe&oortedichcen) 87 

/1>ankdichceii. 105 

grieven. ii5> 

^Kbchten. i3f 

I^Hdcddichteii. 163 

^ Lofifichten op mcgegeve Schriften . 227 

/Opdnghten. «ff 

)dBj(cfanften op Steden > 297 

^- op Gebouwen. 507 

^JLofdichtenopfchilderyen» teekeningen, plinten 

CD andere kunft . 315 

^ByichriftenopGedenkpeimingeii. 373^ 

/Sdboubcuglhdichten. 379^ 
yGedidiicn in Stamboeken. ^3H 



Kae€« 

Digitizsd,by VjOOQIC 



gezangen f IBoclc. 401 

I IBoek/ 473 

^y^edichcen op ftichcclijkccn kerkelijke ftofFen . 5-19 

'^Mengeldicht . ^^^ 

fc Vertaelingen . S^9 
;dOude Rij men , ook zulke die den Dichter t'onrecht zijn 

Jöegefchreven of dacr men aan twijflfek . 60^ 






Digitized by VjOOQIC 



J. V. V o N D E L S 

ZEGEZANGEN, 



Digitized by VjOOQIC 




Op het ycrovcren van 

GR o L, 

Aen de vrye Nederlanden. 

|OcnKakusberghgedrogt, en vee- en mcnlchelchaee- 
ker, 

Enboere-en burgerplaegh, en vier- en vonckebraec*- 
ker, 

Voor Herkies voeten lagh verwonnen in zijn rots> 
Liep al het Tybervolck-den zoon des Do^dergodts 
Met lofzaóg, te gemoet y pk d' A ventijnfche lande» 
Hem eerden met autaer y en plegtige offerhanden r 
Met bekren , facklen , en ge wijden populier; 
Enprcntenin^nenNaeoi, die Thebexnaeckt zoo fier > 
.OpgoArenjBarmetBteCall^ns ntaerinieeohartev j 
Hefwelckvt>l^ndtba6»heit > . ^ftahciltódf honotfr (martq^ 
Totaendéftarrendroegh: maer wat voor ofierwijn 
En eer bereit uw ziel , ghy volcken die den Rijn , 
En Wael , en Yflelftroom uwe ackeren ziet fchuuren ? 
Wat eere reedge toe > met alle uw bondgebimren > 
Voor Welhems dappren zoon , die heldere heldenbaeclc ? 
Die'tlandtnietheeftgeveeght van ondier, reus, ofdraeck} 
Maer 't landtbederflijk Grol van 's D wingelands bezetting ^ 
Die beeck en beemden , met de giftighe befmetting 
Haersademst'onbruickmaeckte, en doodlijck quijnen deé> 
Op ackers en in fteên , de menfchen en het vee. 
Komt heerKjckheên verknocht met Gravebanden , my ter > 
EnHartoghfcepter, komt 3 ick heffe, met mijn cy ter, 
Aldus de reien aen, en ga de fcharen voor. 
Volgt handt aen handt > en geett mijne oorlogs-maet gehoor. 

J.V. VON. 

Digitized by VjOOQIC 




ƒ. V. V o N D E L S 

VEROVERING 

VAN 

GR O L, 

DOOR 

FREDERIK HENRIK, 

PRINCE VAN ORANJE. 

Ck zkig den l^ertoghc des Princen van Oranje, 
I^'clieir van Spinok , en al de ma^c van Spanje 
Met zijn flagordens carré , in het befloven velt, (wek. 
' En Rrijghsvoogbt DulckenGrol deed' ruimen met ge- 
Ghy die van 's hemels crocm d'oorlogen hier om lege 
Beftierc, en onzen Hek vereerde met de z^ , 
I>aeral 'c vereenigtlandcuw'heiigeAnaemomloofr, 
En daockbaer lauweriertdes overwianers hooft ) 
Gdey miin Zan^eldin ) die goddelijck verbolgen y 
Vcmikt wordt, omden krijgh in 't lurr^ias te vdgen , 
£nooghin*tzeilteilaen, voor'talgemeenebeft , 
Hier, naden Berghlchengra^, daer> na d'omringdeveft. 

En ghy , 6 Fredcrkk f die fier en trots te paerde 
Voor HoUants vff dom vcdit , en y vert met den zwaerde i 
En 't voick , dat hier gelèhook kridt als een byenz warm , 
Verdadight doot Godts kracht , en uWeik y (ren arm } 
Indienge t'cen'ger tijè , vaA *s hnti bekomüieringen 
En zorgien wat ontkft § cdjn hiw gedithc hoort zingen > 
Zbooordeel heulch van hem , die door uw deugt gewinkt , 
Geen leidibur kem , als'c licht dit op uw- helmtop blinkt. 

As Da 

Digitized by VjOOQIC 



4. J. V. VONDELS 

De kan(rc(iêdertdatdc Witte bergh voor Pragc 
Vcrftreckte een treurtoonneel van Bemens nederla^ , 
En d'oude Baieryorft , uy tvoerder van den noot, 
Stadts eene zyde won , toen d'andre zyde vlood} 
Scheen heel end al gekeert. De jongft gekroonde Koning 
Wef t balling , met den hoofthandhavren zijner krooning : 
En Gabor , die een wijl 't Bucquoifche leger ftuit , 
Moft Presburgh , en op *t ' -1 ganfch Hongaryen uit. 
De Vorften vielen af, en zoenden 's Keizers tooren : 
Elck zwoer by Ferdinand : de Palts gingh gladt verloren. 
De Koning Kriftiacn hiel 't ros noch by den toom , 
En floot Tilli den pas van Elve en Wezerftroom. 
Zelf Maurits zagh zijn kroon oniluiftert van twee fteden j 
En , zweeteade om 't ontzet van d'een , was overleden j 
Zijn' broeder ruimende in de lang bekleede plaets» 
Tot heil der burgerye , en eere des ibldaets, 

Oranje was verheugt met dezen nieuwen Heere j 
En 't vrye Nederlant , op zijn gevelde ^leere ., , : 

En uitgetoge kling , het hoorft hief in de lucht > 
En Ichepte nieuwen moedt, integenfpoetsgerudit. 
De princelijcke vrucht des huwelijcx, en'tflechten 
Des Oldenzeefchen wals, na kloeck en manlijck vechten, . 
iSagh 't vaderlant , vol hoops , gelijck een voorlpel aen » 
Dat alles onder hem ten befte Zou vergden: 

*t Was duifter , enhet hof, na 'et woeleo , overron^pelt 
Van vaeck , geroft lagh in vergetelheit gedompelt > 
En vee en vogel zweegh in *t midden van den nacht , 
Door eenen diepen flaep betovert en verlTracht > 
Wanneer Prins Heprick docht , dat voor zijn bedfté nadec 
En nader quam de Geeftr van wylen rijnen Vader , 
Met flependen gewade en tabbcrt van (atijn ! 
Van wezen en giebaer , juift in dien zelven fchijn 

Men 

Digitized by V^OOQIC 



VEROVERING VAN GROL- f 

Men van hem tuigt, dathy, na 'et jongfte middag-eten » 

Gerezen van den düch , en , zonder iets te weten 

Van lag^ of bedrogh > tradt buiten zijne zael. 

Zoon , fprak hy > waerde zoon , verfchrick niet voor mijn taeL 

lek ben uw vader zelf: 'kbenWelhem, wiens gebeente 

£n TÜh noch waeckc om u , en over mijn gemeente*: 

SdxxMi ofwe u zijn ontruckt door een onry pe doot s 

Toen 't wondenbloet beiprengde, in 's voéfters lieven icboot , 

Uw tcere onnoozelheit , hierinne noch geluckigh , . 

Dat haer begrijp 'c verlies niet kon bekennen druckigh. 

Watl^h^lc^entraegh) verflenft,ehflap van moedt9 

£n dmckt de pluimen , zocAi ? die paflen opden hoedt. 

Of zeide u oit mijn Faem , of leerde u mijn hiftori » 

Dit id: dus heb geldt degrondveft onzer gloria 

Die zonder weerga bralt de ganfche weerelt door ? . 

Op op dan in 't ge weer , en volgb het heldenfpoor 

Van Keifren ^ Hertog^ > van Princen , en van Graven> 

D^alfeuit onsgeflacht fteil naerde darren draven. 

Of ilui^ vrede met den wreeden avontvorft ? 

Zkx> (preekt hy » en vergramt ruckt op zijn bloote borft > 
En toont het gapen van een eeuwigh bloende wonde > 
Verdwijnt voor 't fluimeroogh in 't duifter, voordeiponde. 
Maer 's Princen hevigheit gaf voort den flaep de (chop. 
Hy grijpt naer 's vaders (chim , en vliegbt vertorent op ^ 
£n roept om wapens > en verdaghv'aert d'oorlogsbende. 
Zijn gemalin ontwaeckt, hethof raeckt overende. 
Och,zcitze,lief hoeis't? wat fchietu in den droom .^ 
Wat fyoolck of u vervaert , die vciligh zij t van ichroom ? 

Geenedelmoedighpaert zich anderwerf laet nopen : 
Zoo doet geen holdenhar t dat alles voor zich open 
Eooiets gefloten ziet. Vergeefs wort aengezocht 
ïkor Staten > die van zelf beluft is tot den toght : 

A 3 Maer 

Digitized by VjOOQIC 



« J. V. V o N D E L S 

Maer tot het Grolfch bdeg zich kngfaem laec bew^^ , 

Die wiekt eer dat hy wa^t. een flercke ftadt gelegen 

Vijf uuren van de grois » op *t ylack en ruime , wien 

Des vyandts ruitren ftaén van allezins t'ontzien : 

Daer 't zwaer en koftlijck vak om voorraet te bekcmien : 

Daer nergens voordeel is van lantweer of van ihoomen : 

Dies fluit hy 't ongeraén te wi^;en onzen Seaet 

Om 't voordeel van een ftadt: zijn'lnroederquam tebaec 

Als hy ze dwons , dat toen de Spanjaert had te ftryen 

MetFranfchedapperheên, enTurckinHqngaryen: 

Nu heeftde Vorft desTaegs opons het o<^alleM . 

Zelf Maurits aengeport vont cMilangs zwarigheén 

In dees belegering , en ftreeck hief over 't oordeel » 

Dat hy zijn erf Breda > zou winnen met meer voordeel. 

Noch kan 2^h Welhems zoon niet van gebeên ontflaoi : 

Wien Grol tot (cha gedijt die houden 'er opaen : 

Dat 's vyants krij^volck klaeght oproerigh om betaling , 

£n 't flaeuw Madril meer tijts behoeft eot ademhaling : ' 

Dat, zoo het brengen durfde benden in faetyeiC) 

Ëlck muilen zalpm 't eerft} omtachterflallig^gdc: CS^* 

*t Heeft fchijn van reen , dodi kan den Vorft niet heel vemoe- 

In 't overwegen» ofdezakenavrechtsfloegen 

Tot quetfing van den ftaet $ zy (meken even gnaegh > 

En fmiiten endlijck hem gezeglijcfc over ftaeg^. 

Flucx daet de trommel , men bevracht platboómde ponten 

En fchepen met gefijiut , met krijgnngh , kruit en lonten : 

Men preft de ruitery en wagens over al» 

En vloten zwanger van (bklaten , zonder tal* 

Maes, YfTel, Wacl, enLeckvanwitteteflentaficfóö. 

De Vlietgodinnen zien ontelbare oorIo^is2ielen 

En ichepen toegeruft, en onderfiiioofen 'trlot, 

Enduwen'ttegensftroomj begunftigende'tlot 

Dat 

Digitizsd by V^OOQIC 



VEROVERING VAN GROL. 7 

Dat hun te beurte vid , die voor de vry heit ftryen , 
En vitte vlieten , die geen zwarte S|»n/aerts ly en. 

Eenfchanflèleidt'eropdedrooghte, 'sGravenwaertf fsckm. 
Gdieeten, daermenomvanallezyenvaert: ^^_^ 

Hier vloeit de Wad , en daer de Rijnftroom , nefïbns weilant 
Enadcers» en^klooft» bdpo^ltenichuurthetcilant, 
DaerBurgerhartfweleer, vankoniag^lijdcenftnudc» fCAw. 

Alsixmftvand'eedgeipan, voor 't wettige gebruick ^s?" 

Oesgpudenvrydóms, Romein zijnen fdültdorft varen $ 
Gefterckt met wapens» moed> ^zioete en zoute baren. 
Deesveftingftrektnu'thooft, waerpp, zoowoeftcnwildt, 
DeDwingelantvan'tweftzijndcdgeineatenjfpiit» 
EnfiJniimhcckt» knarflctant)nietpoffai.blagenfhordcen> 
Gdijdceenes«czwi^>'twddcwoedt(^boerevorcken 
Gaxd^yddcnvergeefi») wanneer 't alcMnbenart 
Denjongftcnmoortfteedckrij^, envodtdedootin'thart. 
Hier was't beflofiide velt-» daer 's Princ^n nu^t verzaemde » 
Mietallennootdn^, dietot290oeen'togbtbetaemde. 
't Jacr neighde ridi ten ocghft , de korenair die zwol , 
Toen 't hor langsiferdc Brevoort quam aengerackt op GroL 

Ia Zocfeosgoaflqekheit is deze fladt gd^n I 
Door NeérlantBooi^^in vermaerthekof^eftegen ) 
Om haer ge l ê y n t licx r -. by Kard » d'eervanGent, 
Wd eertijts waarcgefèfaat} voor uitheemich dreigement 
£n inbreudt, op>de^3efis tot beudcekter te ftredcen. 
DeSlindcaendteaezygacf kruit eaoeverjecken > 
Eadubbdeercdegraft i zcsbollewerd»in) boogh 
Entoghvanaexde» metoeonimmerihuinrendeoo^ 
Der veften veilijgNidc vertrout J5 tebehoeden j 
Gdijdcde waMrlmngamttcotyievan vermoeden. 

DtKit|gsvïK]^*iT,«!ientbtw^€en<toeziditwasbeIaf1:4 ^^f^ 

VdacfacenUaicknHh kuba^eQvtrftMicegaft J>»kkm. 

En 

Digitizsd by CjOOQIC 



S J. V. V o N D E L S 

En toefdeze zoo fpa > dat ree de ftarren daalden. 
De muskadelgaf*tbreindefporen9 daerzefmaeldefl 
Op Frederick , noch jong in lant- en krijgsbeftier) 
En die zich zengen zou quam hy te na by 't vier. 

Om bet op eer en eed zijn Hoplién te doen dencken » 
Dee Dulcken fchuimens vol deagrooten roomer ichenken 9 
Die Bacchus op zijn feeft zou voegen 9 daerdehant 
Eenskunftenaers op had, met ftut van diamant. 
De wapenen gefneén van al de koninghrijcken , 
Daer in triomf Filips mede is gewoon te prijcken $ 
Den fchilt van Portugal , Kaftiljen , ^n Leon, 
Sicilje» Murcia, Granade, «nArragon^ 
Metd'overigeprad. Spitsbroedepst wien de wallen 
rZoo fpreeckt hy ongedeckt , zy luifhren met hun allen } 
V ertrouwt zijn , die wel eer Graef Maurits zéftikt kon 
Verovren , toen zijn moet bezweeck voor Mondragon , 
Noch eens voor Spinola; ickmaenuwdapperfaeden 
Tot quy ting van uw trou j wah t 't leit my op de leden 
Dat Hollan ts leeuw ons dreigt. Zy morden met den mont • 
En wachten 't ruftighelck voor zich, wanneer terftont 
De Faem hun tydihg brengt , op 't gieren van haer pennen , 
Hoe Staten ruiters vaft de ftadt met kracht berennen. 
Demaeltijtisgefteurt: inenicheidt'er, enelckpaft 
Tevolgen, 't geen hem wort van hoogerhantbclaft. 

Zoo ras het morgenroot , met toien en blancketten 
Ophelderend , hun toont de vliegcndekometten, 
En dat de wachter niet dan Wapen Wapen kraeit , 
't Ontvouwen vendel flucx ter hooge vdft afwacit : 
Dekrijgsraetgaetbelaêninarbeit, ommeteerc 
'tBeleghtewcderftaen, ten dienft van hunnen heere« 

Maer 't volgzaem heir genaeckt zoo ras niet 't volk te pacrt 
Of op's Veldneeren woort2Xx>ileedadciiJiupm 

Mea 

' Digitizedby VjOOQIC" 



VEROVERING VAN GROL. p 

Men ftefckc ^ch r^ens ramp van binnen en van buiten r 
Men rijgeden ommekreits met fchanflen en reduiten : 
Al 't Icgqr wort in drie hooftlegers afgefneén. 
Men fluit d'omringdeftadt^ sds met drie nieuwe fteèn. 
DeV€fcheer> Maencltalc^kËrBft, en Amirael der baren > 
ËkkliunneA oort hier op 't zorgvuldige bewaren. 

Gelijckd'ervarentheitbefchrijftden Ruilen i>eer» 
Diej ziende tegemoet het fti^ge winterweer, 
Nietfloft9 maarvafn<kn floot een Ichranderoverweger, 
BytQdevoMiaetflée^trani honighittzijn leg^^ 
^wmedeop -coverl^ des Princen ninuner moe> 
Yotn Zutfen dagh op dag^ hem aÜen nootdruft toe. 
Hetiflerdrock) de baen die roockt van wagenwielen: 
Dnszictmen in den herfft vemufde i&ieren krielen » 
Dieverichge^ondeitgraen opleggen onder 'tdack» 
Men ftfaroomt hier wint noch wéér 3 nodi regens oneemadcs 
Dèehdedagehdruipt^ en*tfpoorverdrenktdoor'tfecken» 
En'rliygeQdros, tenlniickin'tflick> verbiet te trecken. 
Denntersi mylenverrein'tronde, magen^tvoer^ 
En zegenen hun paert door 't vloecken van den boer« 
Waer 'skrijflUans lemmer Uinkt) daer moet deploeg verroeften. 
Delantman bout en zaey t , de krijgslièn komen 't oeften. 

Maerd'Inqaifmbarft» terwijleditgebeurt» 
Metkrachttenaigrootuit^ daer'taerdrijckvoorhaericheurts 
^Wanichapoiftegedroght^ geengeeftenuitgezondert, 
Geweckt door 't grof g^tehut dier Frederick mee dondert* 
Zy komt in onzen nacht > uit d'eeüwge duifternis ^ 
(^iHair rijft te bergh) my gruwt) zoo gruwelijck als z'is» 
De vierde Zuftervandedoodlè B[azernyen ) 
Diezwanger gaet van moort) enlhootfteichehneryen: 
Gifincngfterf ftokebrant» dieftrickenftroppendraeit» 
BJoetvriMuleac^phicft, loijghrnvyantfUiap^^enzaeit» 

B Oa« 

Digitized by VjOOQIC 



10 J. V. V ON D E L S; 

Onnooslen brantmerckc 9 en verheerlickt den Tcrrader. 
De zufters haten haer: zelf Lucifer de vader ^ 

Bcgrimtze van ter zy: op 't backes kleeft een korft ;= , 

Van etter ftanck en bloet : de pruicjc is vuil b^mprft j , -. 
Van zwarte flang^n , die vocht uitHaen^fin bèfcUmmeleQ.'/ 
Men hoortze biezen » en men zietze)if^rijstijck..griinmckiu: 
£en moorshuit levende afgeftroopt hajer middel kket : 
£en wolfs en beereklaeudruektd'aiËrd!^) ..^^rzetreec: - \- 
Devuiftenklaeuweozijainbloetgeverft;;,zoay;|tjEC^ \ :; - 
Ëenmenichenongdtoortsal bnmqeod} jzy bek}adzei, v! ,:; 
Zyzweitzeginsenbier} het vet bedruipt het flof. ■ / 

Ontzinnigh ft^tze zoo naer Brd&I in bet hof. 

£en Spaeniche Kardioael) nocbjoi^» en.m|ngeflep^ 
Op'tkerckelijck» maerbetq>weere}c)i4Eerg)(tpc^f ^ j 
Onruftig droomde dat, daerd'avondftaropklaert.Y •, . -y.' \ 
De ^ude en zUvere éeu in koper was Veraert*. . , > , 
DatFlippes; uttgepucdoorwoeckeraersfi^papeii . , 

Enoorlc^cn, het^ut, omgeltbegaen, moftfi^rapeai/. 
Van zijnen gouden ftaf, cn'tdierbaerft.vaivdeJtvoon,., 
Te pande zetten , )imet bedeUchae ziia*teo90 : :I . . j . , 
InNeérlantftutteO} daerby ruiters iMchipMatetk > >' . 
Mogt broickeo t^na'c heir der inge(panoe Staten : . 
Hy» bang voor muiten» heeft tbc w^(lantli9telmpedlfc 
Indezendroom verichijnedie gruwel voor ^ff Itc^tfr!.. . .::. ^ ' 
Hyzietzein'eende» eoipreecktdu$«<>tbf(er<oipgienadcti, . ,, 

Wel kecccrvlegel wd » gby komt verwA^t , mtiel ff«4Cf. , } 
Monarchenpykr» flor en zorgh van. 't heiligdom» 
*t Is tijt en m^r dan tijt» eer 'twortoikveiligh) om 
*t Ontwaken in den noot. De Graven Van N^^ottwea .> 
Teveldeonsda^ametvlambrakendckortouw^o: 
Op Henrix harnas barftd'alfloopende Fortuin» , 
Als ziedend zcefi-huim brceckt op ftecnrots en opduio : . 

Digitizsd by V^OOQIC 



VEROVERING VAN GROL. n 

Wyfuffcn, en hyzweit den fchitterendcn degen, 
£o boude de ftadc van Grol, in'sKoningsfpijt, belegen: 
Men trooft onspoft aen poft op 't geldt van Genua : 
't Verlangen d'uurcnreckt, en och, wat volgt 'er lia? 

Zy antwoort : trouftezoon van 't fier gemytert Rome , 
EnpratgekroontMadrilj fteedsoverwellckome 
ByFlippesenUrbaen, ghydraegtmetmydenlaft 
Van 't fi^eldende ongedult , dat door dit marren waft : 
IcHeblangdedjdingxrecli: opzachtgepluiaide bedden 
Nocfaguldeledekant isonze^aeck te redden 
Metydlefiificry: van elders wacht geen geit, 
Maer ccgens Ncêrlants maght deNederknden ftelt 
Liovcrwight} opop, enhelpdebendeaen't^eigeren} 
SdiafmiddeIencK)órdWang, en ftrafze die het weigeren: 
Men vorder tot^ntzel het heir in volle krits : 
lek voer bet aen, ehwilhunvoorgaeninhet^its. 

2!kx>fi)rack 2j, en verftak zich voort in 't ichemerdoncker, 
DeKardinaeIri|ftop, ennocfabyftargefloncker 
Graef Hendtick , ïzabel en Spinola vergaert » 
Waer aen hy op dees ^js zij n zotgén openbaert : 

Indien 't voorhemen isden toom te kten glyen , 
EnHoilantslandvooght, *t hooft van alle ketterycü 
En'czamenrottingen, te kranf&n met deze eer, 
Duhj vermeefter', doorgebredc vanteejenweer. 
Ons dierverworve^rens, enaUerfterdotefteden, 
Zoo heeft Boorgonje fèhier een eeu te lans gereden : 
Men draegh hem liever op *t ge(cheurde Nederlant , 
Eerhy een ftuck gel<^ncs voor flot of vefting plant) 
Eer 1^ wéér 'cpmtelantom BruOlèl blaecke en brande : 
Zoo pronkt hy met min roems, en ons beklad itiinfchande: 
Maer;^te;eeenjnoedigb tot het tegendeel gezint , 
Eft'ciewrheodeacervlamme) eer zy meer krachtsgewinc, 

B » En 

Digitized by VjOOQIC 



1* }. V. VQN DE I.S 

£d (laet in Vlaenderes en Brabants hoo^ daken > 
Zoo red zijd Majefteic in dit verloop der zaken : 
Perft boer en edelman en tnirger) datekkichaf 
Hetgeen de noot vereüchC) oppeenvanhooghf):eftra£ 

Toep i^rack de dappere Ambroos : 'c valt lichter aen te raden 
Dan uit te voeren^ enop'svoUecxneckteladea 
Een' laft te lafH^ voor hun rammelend gebeent y 
EndiendeGe^ftlijckheitnoitdulde. Degemeent 
Heeftutedancken^ datdedorpen fhenverkten^ 
De befte fteden dood»» daer.'tg^ begroeit de ftraten: 
Ditwintge» wang^blaeftdenkathoüjckenVorft 
Zooreuckdoosin'toor» dat hy den handel fchorflr» 
De ftroomen fluit ^ en uw gezegh zoo voel doet gelden » 
Datwe al met ondaadk ons vergeefs daer tpgéns ftelden : 

Zöo woudge V oock medoor (wanceer en^virasg^enruft 3r 
Toen *tleger over ysbeflocghdeVcluwkuft:: 
Toen ftacdktgenaer het hart van Hollancsfierenlèeu af» 
En Aernhemkre^ een bres van uwgewrongenfiieeubal* 

ToenloegdeBergïcheGraef, zookitt3clthem*tverwijtt . 
Het Spaenfch gemora xc meer » door d'Italiaeniche fpij 1 5 . 
Tot barftens toe verkropt» wierp vonkenop door d'oogenj 
Enhad d'Aertshertogin niet tuflchen twee^logen y 
Den Genuees w^er ree getdcent met der vuift } 
Want papeny yer is in ' t raetflaen onbefuift : 
Maer 't flaengpmift»ontbnicktden wraeckluft'aêngeen vloecken: , 
Dat hy haer Hoogheit na hao* aenzicht wift te doecken : 
Dat d'oorlogbskoften verre opwoegpn zijn trofeen : 
Dat hy een vreemdling was in Spanje» dfie alleen 
Zijn eer bevordrend durfden ii^boren teraen » 
Een blöodgert » onlang noch met (chant gejae^t van Bergen $, 
En duüènt ftreken meer van dietgelijcke ftof. 

Vroulfehelhicrop: geno^» itluittegrof> 

De 

Digitized by VjOOQIC 




VERO VBRIKO>VAN^ GROL. 

DetijtwataiKlarseiicfatabJafteieftatkjnnaL . 
Meapade 't volde met; Bxunt» «ngahethetrbdcbK^xiea:. 
MaerwieTanbddevoert'tgdichterkr^gsirc^iun^ .; 

Ambcofiusy die, dierJiy róh inistrcaitte gaca> 
Gncf Henrickgaecneizciid , op muslijcl^t van hopen » 
Schoof dezenlanop hein, dieachjaui&hienlietjDopen 
Doorcciiwig^wrQckeodJeec, om6uig!9nt'£rkejQQa» 
Of hf'tdenPxixicsihoghriiido&enkQU^z^jn^^ ^ ; 

MaéreerK3ftiliedeBd<kniiitiBrboa>d^dn.Vieii» : 
Lag^ ondertuilcfaen *t heir der Siaeen Vsift ö^tstveo » 
En'cverdc, daf onlaiy qochontwbrpe» wageöJ 
In'tkorttothttbefteckvaozijhvflliiiaedE&i^^ 
GeUjckbetbecijoiiigniwgewoiï>CQ, door^cgdu . 
Enlidoen, zijn:gBMtAttnig!ttoQfi(aenziLin,vöQflw« 
HetmacrkiH doctztdiopdoorofnmcagecfcderlcito : 
Nttbmmenla^enni^enpoot^QlidedchBen. 
^tWitkiiidt^vcniuftdes^raidQrenlqgertwuwers 
Deo Piins COC roem diyit . ili;%yc¥yroli!3iie)»de».bd(^|i^Wfiï8a' 

ItGcnn^d^KJoogfezwiacisoipgdtoieltuiemet, 

Van bmten wel verzorght h»d eerft deitadc ce lyen , 
IMe op drieoorden wercgeoaectctmetgaleryen , 
£n|èl9sm^:£|<rinc(koreQ:«w^^iQQra<9:r. _ 
PnmHenrickfiJviitife^enlQp^tv'itir'^I^lixeiQW^ / 

Dieiiitdeiiho^eni^f9eC)\totheil derheecenStacen^ 
Mecdonderkloonai, enbarsbarftendegranacen, 
Oppoort, optocenlpits, enburgerbuiièn, zdf 
Op'cheilig^:k]oo^idack> enjkf^^jckgewelf» 
Dtf hoiidenj^iickfiieiihalf (k)9(^9mea^ ^, 

£nzichverftdcenhai^mk<»dmenialcu^en , 
Gdijck wanneer Jupign» ia'tdroefitévandennacht, 
Uitceoewokkeberft, enwnogcm^tvoÜpkiachv 

B 3 ^P 

Digitized by VjOOQIC 



Op wederfpannighffotdsïcnibeiiulhoógerfloEen , 
Den (chicterèiNiitti^toeC)^ Jtr«^\QaaincirTeif recfiJiciten. . . 
Hecaerdrijdsitidierrv>^on«Arïtl8^oYiisGecktjg(^^ .j ' 

£ n t'efFens kFinxppn óüecdét»a<basgskn tiet veé> ^ ,: r. ..,'./ . 
Deyad«rtamÜccenl)töë{t)b«rgt^pèo, Jangsh<^ i 

£n waerdeb«ll&op0fte(;vldtaèIl(^j^ tochem hét jama^ 
De walfèhomi'WilvcigMlfiièc dempen van de gracbt 
Beletten >'iiinerrGdc;rpoe«^.alMk«iM?idi^^ ; ; 

DeVeltheeriaMda«fe/i%ioriderfcn%>tdciw5llèii,.i;> . :- 
Daerindegateiydet:döèidefi%tfll)iet»vaUèn$: ;;::•); ' 
En ruiter » dao^mifskettiochilfifigiz^'ipsiDedt vcrvaert > 
Schoon klQior^1c«;^«lhu^W¥o.fidtr7ii>ik^ . 

Of hem om^^d\>^^ GMêt. rt^jatvó^ buiep düaprftaenJ .'...; 
Dekrijgsliênvbi|^rf(ibé^y;dj«&fi]|avisiVbrfte|vvooiB^ 

Tenleftehtadlma|ht;d«83be!*i(-bpjjaf>iJeft. . : .. ..-i!/ ; 
VanoverMaesbnllijn^ «ra'etZWcnkt^egirw^) : . 

Komt legren iit *t gezkhrvab^sl^iDcenlege^enteo. 
Meo% gil^^Herttkk had V ^Mec ^(fÜediieigenMiiteay » 

Gezworen voor'tairt«MF^ifö»liy'<döiit»flfi»at> - ' 

t*Ontzettendo9r»jn'tléügr«t^^a|iiAgjde:klcy^ ) : 

Al zou zijn graeuwekop) van *c lijf g»ioncken , ipringen 
Fel over *t fchittren heen dó" Uoetverwaïitlche klingen. 

Met hem zwoer*t leilfehe ïAoct offsneèrlaegh vo<M-alcoot» 
En wat Wrbaftcit is V4h telie Ai Van Röós: ' ^ ' 
Het Loteringêr vofck j béflötcft vtofdrteSrKweni 
En die tot lavenis het Rijnfche Vocht gei^ietdn : 
De Z witfèrlandfche bund ) die *t SpaenibHe vaendel zwaeit « 
Ent^nsonsgekant) metbreedé^waefi^nfAaeirt •' ' 

En watter woftbdpoeltVan Ai'nos- 4ï^^ 
De bitiè Boui^onjon j de^éèrcebiïdëh Iber t 
De krabbende Krabat^ toor kker mtgepickt » 
Wiens icharpe label üütcke» wiensnai'e k^eetvtifichrlckt: 

De 

Digitized by VjOOQIC 



DcGuIicker.» dieiierdrcroQsBdtiüdeirzadd,' . ' '^, .' 
£nlneeropvTOomheicftoft, ds<mTÖDdiendenaddi^''- 
£n dk mt Napels , - inSc van tiCMi^ca TMsk vai haTt^> . 

De Prins lieefttc^deiB|niifl:^iii3inre^ 
MaerwaeckcenadiDopifaaidic, iealóekBt!^h.ftafcg'u^ ' : . 

ZelfgiaghyrQQdeiddeit).'f»ri]i0pa]s!flecbc^da«t» j t . 
iljleen <^ zijne benit $;t1»iiadéhi2ajnisa»fl?ü:L 
£o Veniv3Jus|^|Baftanp]h>t^lRiiidsldklffe^^ ' ..; , ^ > 

Metlaft > iytrammëèi^bdmlMIjgifa^afxii^u^ . > 

Wanncèr*tiimfaofmlid«faofl!BeteHd to b fc i g ml^ {/: /; 

Dacrzac hy roittg^uy zifa^. AmitrydénfehciMMpi ,; j : o , / , 
£en klepper, nijiimci;möe!^a^bqd{fAcit)6mgron]a'abbekn» 
£na%predie> <MMaè^*tbofefyzecfHtFygntf>b&p ..!.:. .> /: 
loSpaenfijietniqBinr xfaÉri^ifiluKkenïisii^^ ".i 

Wanneer zijn mee0ttf>^qkid<»p{dfaaqDgBfteiaat¥rg^n ge^^ 
Pift<^ los diuckCy'daoffiiMMkcctiroknpctl noch :trbmins^ m: -.': 
NaweneiLhafl»tc^mhetiiüddbiiran'tgwlroininél i < ; / 
Derdoizenden, bë<hirinvaK^iiaèflMi^lDei;Jüit^" n n. . i...:j 
Aledel Naflaus bfaery yvjxkfs&gemmwcliotci^ Wiszt> (,.. ^.' i 
DesVotft^cxK^étthafirjqVca&^tqa^ ./! i 

GreiMi» dkifYseodfjckgainfi^^^aaideredóbtyÈèi^ . 
VanLokrenj dieteróiv^bhetvQt^deslaióceaiipds^ ' .( ! 
liaroortsymFn^ikkioltB^S&Kiuea^cbatS^ ■'' . 

Alborftena^é^hcofiilktt^fia^iardonilq^ !. > yp^- : '/ 
(>> Amirantenjm^'<:i§|]^ Ckunienhahi^ ftcDopqi.'] :? ; ; . Iv: rt [) 
Mczie'erSchiiidfiryiB^n» degki-ijigi^hjeCBHoqgénptt» i. ; ^. 
Eq Staedcefrt>t)ded:cfoi» toom;»' én S^^m ttcrg^ y - 
EoBaocdermtfoiipocyr^Fainanwc-Biiederodey 
KambleenKoilvtDmé^: meoHifSiraod^iiunnia'bloode» 
EDHantctii"e MC t-zijn*it>ackepC&aftillotf f > 
EaVcer* 4er8ritteahtloi> bei(€|iit«eEttandezon> 

Broek) 

Digitizsd byCjOOQlC 



Br(Kk , Ciüel } Heodorfüm ,' diè lof voorkreh kiezen, 
£n Ei^m , l^fingav ijode ooriogtinei^ Vriezen.. 
Hier onder mom^mt'nwt Ettenft Ka5umir,(V '. : - 

Als waer.qm toitegte Macs^CT^ JhBdrftritggwöfen, . . u -^i . i .' i 
Methanrenas^xL'hdiA» lies^waküv^ ~ . / '^ 

Entwijflfe%ewic*ti8, in^Hira^iieiiTïan'tïtóFi:^:- : 
£n midden in 't gewod, idievaniBöi^aa^e^liof.i .. . , .a 
Gevreeft wo(t?..iiicitidiëèidienfüvéldtdcea-i^uiüQf^^ .- '/ v ' = 
Gedei£méc{;!ai^>rckanc^l^blkuirc!gB[tüi!re^^ ^ M 

Dat'sFrednókMcDÓddzetf, jdetiaxÉnbibiir{jkiea'itd|dc>; :. 
Dienoch,om*5giofflrvfairoibbiirri^nmxkc<!^^ ' > 

£QOihdi}nvader^iiiÖort(!^SiaJajcblijftgdietcni$ ,.,.; /.';!. . 
BeichermheertoÉ^cila^iEldiCy :ai:f€dng|dki]eadct^geh^^ . ? 

NadaiDUefiecgficbef^rae£iÉid:^ngMbifce&'^^ > 

Ijb^^tSiattnli tffliAiciia |h;]tepccto«»tbe^ .-m c..? n .; 

£n tracht Wr^cefsboshWdenrtDeiracsteb^ ^:. .vW.. j 

Mits 's Princbóitaeirép^cfatdootLódicmil^ , 

DiesvaiideBor^Qcilifxk^niédeBitoin'Adcifl: (n.i.r . ; L „T' 
Der ftadt, 4aBi'Ka^iW2i)A.ira^Me!iifiis^eQ:cafti^!. 7.. ,\ ! '.. ' t\ 
£n waer memvroa^ vixii;'jDoct>'daer4)pfiit:iticiiiFarbcicda|>|^^ 
Men delft en£iiMÜl:^ en istiii^c^ zijn ieidmm^^hca^ .> 

Daer grinxineh tegÖDscéniweehddcaon29erfiiuv'> 
AlsdVwdet^r.giiourioi5e«iéiijóng|Ë»|eeb1r>^^^^^ < 

WiensvoordedittybaM^i,: ehfaeéltzijn^^siigeflepeat: ' . 
Enfcharpgebii^ewiet.tlom-'s.tjrauittjQp^Qg^ . ' "/ ^ 

En verfcb beblcedèn roof uk klem.van krommen khieaw ' 
Tenickenmetgewelfc: nu zwelt hypaers, nuUaeu 
Vangramichap>imacrdc(Ilaert.deslé9iwsbe^t:JliPlw^^ - 
Demaenter^ien,.find^!iQttiLiieUnMrtpi>ridiei»>. ;.' •' .^ 
U it zijnen rchuilhoe(;}c> daiferiiy/s |%era a<Bntal?9i^€bt.. 
Soo grimde Amilkars zoon b^ d'önvef Icbiockce jsaght 

Vaa 

Digitizsd by V^OOQIC 



VEROVERING VAN GROL. i/ 

Van Scqno» die om Kardiago te belagen . 
Wel d'Afnkanendoord'Europers durf oqfzcsgen > 
En lu een' zwaren il^ hem ruünen doet de &r , 
Die Rome in zijn gemoed(nodi korts verflq^idenhad * 
Eoicickenboich» gemei^Diec populier en elzen, 
Sttccktlegerwaert, waerin deSatirs, mee omhelzen 
Ënfiioepenbez^> zich verftek^yoorh^ licht. 
Min fi:hMX>n voor hun ahféaea^ i 'v^'x t^oooa^de aengezichc . 
Derteeiejofteo, diebekqelc op'tonYer^aenfte 
Mectrancolyen) dat de Minne naer verdiende , 
Haer fiere ipytigheên) den minnaersdkk betoont» 
Nudoorv.eiJcrachtenmeceóilo^ipeabQcxjypecloipar} 
Wicnsademsftanclc, jwtensktn (eichaipen jxMrftelhairighk, . 
Haer handelt t'onbe^jiöft» teniw en.onmewari^ ■ 
Dicvroudt -was van den Graef verkoren tot een Ueg|ii, 
Omdenbekgeraer» .al$ meteen ftorremvlaeg^, 
Vanhierop'convennoedilbydQpckjerjaente r^nen} . 
En 'tidteenakjD^denaeht'WiaerijMithf^aqDgeip^oea» ' 
Op dat hy bd>bQa moge ih/t vechtep hetre kansi/ / 
Vcrmitsdemaengingichuiliensüleftarreglans ' . 
Gedoo(twa$in haerkleet> en 't vindeken de loveren - / 

En bladen niiflchendqde) omjbeter te betove^n^ -.:■.-., , ' :s'[ 
ïfct (^^fteken oQitré^'^W^^y opdcpuat; - j, 

Van'slegpr8hQornC);,dl^-'<d9l«i(]t opheeft gemunt. , ,' ) 
Met dobble l<Juduw daQ'bedeickt daeraen komt ylen 
Deyyant» en bekruipt met tchuppiniipaên en bylen 
Den kgerwal» en rttckt!4^p9Üiad^mt» 
En wacfcer hadcnKQ^n verf^:. :4ff^flaetdp)vacht^^ 
EttiÜik^en weckt ^m* Ëeii(deei dsr ikd[& knechten » 
Ditpcneckoieveitrouwt) nogchongereet tptyechteh» 
Vanvaeckbe(cbQten, en;dQorws4(^afec4cK>ft> . 

c 

Digitized by VjOOQIC 



18 ' J. V. V Ö NT) E L S 

De wackcrfte en de flucxfte al vcrr* zijn in getal min, 

£n ftaen zoo haeft niet (chrap, de Spanjaert heeft den wal in » 

En geeft van boven A^er op d'onze by de gis. 

Schichtige vkmpp vlam klieft dkfcfr duifternis^, 

Met yflèlijck gedreun van dreufleöde «ludcetten , 

Vermengt met veltgefchrey, gevoUegt van trompetten 

En trommels > dat zelfs moedtin bloode borilen zent : 

Zoó jaeght een oögpnMitk al \ 'le|cr ovefendt. 

DeSchottenindenodrt^anËtT^nft, juidin'ctrecken, . 

Om op d'alarrempkets hun wake te volfirecken, 

Op 't princelijck bevel, vernemende den noot, 

Voort vliegen dèrwaertaen, en tarten 2elf de döot. 

De dolheit woedt bfei *t fdfte> en hier in 't eerft tekonnen 

Den aenval ^edérftaen , 'li* half den ftrijt gewoniibn . 

Een vaendrigh, om den (het te redden in gevaer, 

Die Samfbns kracht noch voert in 'tgrijze en zil vren hair, 

TotSchotkftits'eeuwige eer 5 met.kk:m VM daim qi vingqen 

Bekneltdë^inccrvaeh , ' trtém&t ruftighflingèreii ^ 

Tot over 's vyantS hooft*^ die Kaér hem ftteckt en fchiai: 

Hy hoort de kogels wel j| maèt hy en vruehtze niet, 

Of min als leeu wenmoedt ^tgehuil der wrêede wolven j 

En houdt hier fl^ht,ge1ijekeen^(^eï)roci^t^ i 

En ftorremwiriöënlépgetïidlen-hiö^^^^ ' 

Op 't bulderèn^^è^ zee: nóeht dfiffcnödi donder paft. 

Een Bourgonjoh van ipijt ïehiei' bijt zijit eig^ lip ar: 

Zijn vuift in 't vaendel vliegt) ütii» HAkturt ^r ifócfats een flip af. 

De BufTefchieter van Gr^i'Èriiéafbiitilve'MiKcn . 

Ontwaedkt'tówijï; cnttèe^ : j 

Wiens büick, bezwangert vtn'&Ipetef, yzers, loodea, * 

Baertblijcems, donders » dreim, aertbevingen, cndoockn^ 

GeenEtna, diedenhal%ebranden Reuze porft, 

1^ meer geichab en üa^ eo-tièrs-en enwtêrsrbarft,.. .ij\ 






Digitized'by Google 



VEROVERJING VAN GROL. r^ 

Eabcaedcc ind*<^ lacht viervlammenroodc éa vonken , 
En fioc Torgioodi^ vaa zijn holen en ^ondcen, 
Sceenrodèn , a%eirucke van iotfen metgewdc* 
Ten hemd wentelt, en door g^oet.tot ailcfae ihidt. . 
Gdied Trinakrie» van iHiridc sedoodverft, davert. 
Zdf Jupiterdievraegt, wat aerc&hgebroet wéér klavert 
Ten berr^ftapd op , door blixemzucbt vervoerti g 

Zoo dkk Ëocdadus z^n^ moede leadenr poot; * 

Des l^ers hoome woedt geli^ ét ftier te Londen ; 
Die nu den aenval der op hem gelchoinoe honden 
Op't(pitsderhoomenvansr, en laditkopwaert licht. 
Zoo datze aljanckende» door eigen lijft gewicht, 
In'tnederbc^n, ra^ennedcenbeenen'bidcen. 
Marswodtinzijneno^ft, met houwen ichietén deken} 
De levende varuk teritont des dooden {rfaets: 
De vyant ftorremt fd, al is 't met luttd boers, ' 
Enakijtmin» vemtks door 't Princelijck befchidcen 
Ons krijgslièn meer éa. meer door byfbiat zidi Ycrdicked 7 
Gdi^ men daerdeidoet.^ft aenflaet zwaerder dijckt. 
Nu grodt Prins Henrix hart »graef Henrix moedt bezwijkt , 
Enaerzdtboi€hwaertin,totda^hy metzijn* krijgsraet . (laet* 
Houdt ftaaf, daer't woudteen roimteomgroeitmetniigt'enjijs 
Die als een firhontocmneel befloten in de biaén» 
Bynarefidiemering, tan zuiden in een laen 
OHF dreve, wiens geboomt geplant ftaende op drie ryen , , 
*t Oc^h met een vry gezicm laet weiden van ter zyenj 
Van waer zy <>n vermoed (^ hier y veridi rerzaemt , 
Öp 't raecflot van *t gpén voort hun dappoheèn betaemt} 
Eeo overyflijck Q)oock tcdta: op heii aen zien flappen^ 
Is tin 't verfijiiet geen fpook , zo zijn 't zijn eigenichappeo , 
Den heMcben pdel ontleent, om uit te ^wn voor mom. 
£]d vdnil zijn vrees, elck-^pt, al t'^amen ftaenze ftomi- 

C » Ver- 

' Digitized by VjOOQIC 



to . J ; V. VONDELS 

Ver wondert wat *er nacckt tot Godts of 's mcnfiicn lacAtw 
£en fackel fparckt van voor , en wbrpt haer fchaduw achter 
Het gruwelbeekiocn eer de mjfiel iets befluit 
Zoo nadert het ^ en 't komt op d'InquifitL liit/ 
Die volgens haerbek)fte^ om 't krijgsvokk aen te hiflcn^ 
Rampialigh hollen loo{« door droeve duifterniflèn : 
In 't midden houd&fhuir, elckbidhaergodhêitaen» . 
Wienskeel , eengrove Idodc v aldusbc^tnt te üaicn: 

Hy weeft voor Godt en ons een ydele verfchooning > 
Diewaent> men hebbezich voor godsdienft en den Koning 
Gequetens neen gewis, wat meer wort hier vereifcht: 
MeniS) toen'tfformenwasop'tichoonfte, weéfgedeiftf 
Ënlaetdeftadtiniiootf gelijdchaertorenvieren 
Getuigen y en ghy zult de kettefiche banieren - 
Eerlangter poorten in zien trecken 9 zoo 't ontzet 
't Belegen krijgsvoldc in verleg^enthdt niet red : . 
Waeromickumeternftvermaeni mijn lieve zopn^^- 
AenRoomi(Jiemyters> enaenKatholijckekroonea 
Verbonden door geloof > endier gezworen eedt> 
Dat ghy u zelve niet zoo idiandelijck yeraeet . 
^rVerjaert op huiden ) datdiehemdcier^urye» 
Die^elge Moedermaeg^t tradt in haer beerfcbai^e > < 

Daer zy met zoQ en maen fiieeu witte 2olen ichra^t 9 
EnGode en Godes2soone en Engelen bdiac^ht> 
Van derwaert zal zy ons den zegenpahn door bidden 
Verwerven van haer kint y en ftercken ons in 't midden 
Van allerley gevacr : duis geeft mijn woort gdioor^ 
Entantden vyantaenn^yvers dat 's u voor. 

Zoofprackze, envlooghvooruit: ente^K^nsal deilangi»» 
Dieom haer hooft bezwalqkt door een geflingert hangen , 
Zich rechten overent, en piepen» en de zucht 
Van 't dooddüjck vergif ver^fttgbt al de lucht. 

Heer 

Digitized by VjOOQIC 



VEROVERING VAN GROL. jt 

Heer (ciiat die Razemyf depniick lijckteen verbolgen 
Enyflijdc brallend meir: al d'Overften die volgen 
Hnnleitsvrou» diedevoorftbeldimcdenl^jerwa], 
Engeefteen*ichreeuop» datald'Idcersvoor'cgeichal 
Tor in den lae^hften boom des a%rontszicb ontzetten > 
En 't naer geltut verdooft van trommlen en trompetten . 
j&l brandend finacktze zoo haer fackel in den troep 
Dcrvyanden, en fteedct met overwinning-ioep 
Een neldenliart tot in den boezem der ft>ldacen . 
Hier vecht men bant aenhaint. Demoortisuitgehten. 
De Jo(4)^efwachters zien den oort van Kazimir 
Gdijdcinliditenbrant) en golvend zwavd vier: 
Zjtwijfflenofdeflaep'svdockraditenzin betovert» 
Waer door de vyant ben te liditer heb verovert 9 
En bianden al^li^ te ftreven derwaertaen: 
Dat nauJijcx d'Overften dien jvex vederflaen , 
Om'tampclnmof^eleit» hencroutedoeabddoeden. 
De Aadt Idt op haer luim met waken engébeden , 
Enweni£fac>raft, datdefi:baer der vyanden doorboort» 
Zy haec* rerioflèr magib door bly c»^aende pocnt > 
Ondolenroettriomf, lai^overflaende brugge» 
En den belcgeraer, op omgdceerden rugge» , 
Inaitoghtlacnenuit) metfpotenfchimpgekirij&h: ■• 
Gdijooeooseertilts» al verbaeft voorden Marquijs» 
Opbracen zagh en vUèn van zeserijcke veilen > 
Toen zoetelaer en tiosden rciofgedé ten beften ^ 
O oi^ègronde hoop dié in nv zinnen viel! 
Wanneer Prins Henrick wijckt > zóo, zal hy met zijn ziel 
£o leven wijeken» door het fiflèn der quetzuuren, 
Van koegd kline <^ ^es , ontBuigen voor ftadts muuren, 
£d deze Khandmdc rein afwiflchen met zijn bloet : 
Hoduk. Kiabat» nodilboodliiochSpaojaert zal den moede 

C I VaB 

Digitized by VjOOQIC' 



,1 J. V. VONDELS 

Van Hollants fieren Leeu verflenflên zien noch flaenwent 
Zoo langhy nageb rept aen zijn fcbeurziecfee klaeuwen, 
£n tanden in den muil, van bloet bekladt Tan.outs. 
Kaftilje ftoft te prat en ydél op veel gouts 
£n zilvers} oork^hsdeu^t kan dwingelanden dwii^en. 
Tyran , .lact Potozy en alle uw mijnen Springen» 
En zet uw icfaatten vry al t'i^Eèns ih.de tand» 
De deught weeght zwaerder dan het vr:^)dg)iiïe.metael : 
En hebtghe 't noit gelooft, nu geeftze ^ u te voelen % 
thcr vau op moortgefchrey, op klincken en krioelen, ^ 
Op yfren ftaelen loon en kopten hamasklanck, 
Belloon haer krijgslién voert ten reie, zonder dwangk. ' 
De vuiften zi)n verwart} wiezaldetweedn^bt temmen? : ' 
't Vergoten bloet dat fift en fehuinit, en wil niet'ftremmen. 
Dees heeft nu kans, nu die) nu kentmen naulijx 'tfchceL 
d'Aenvoerfter endelijdc, m'et £:horre en heelche keel *. 
Haer troepen maentte nigh, die al te noock wijcko)». 'u.. > 
En fleepen wasens meé yerlaèn met vorfchelijcken. . ' :■ : , 
Prins Hendencx trompet Graef Hehrick (chenckt *t geleys 
En noot hem, zoo*t hem luft, ten derdemael ten iey<- -' . 
Hy komt den naeften nadit: de Veltheerzietmen rodDea.- 
In ernft na Errenfts oort met^acbt metale l^woken,' 
Met zoo veel wag^nen*, van kruit en loot vermaft, ' 
En duizent muskettiers , toe welkomit van zijn'gaft} ' 
Die walleght van'tbandketi en hangt, op dsuwe^roomedi 
De lonten op eeti ry al hnnhdendein de boomen, . . 
Recht of hy quaeim zoo broet cv weics aeotredben» doch ' • 
Men merreoEt en beladit 't gevonden kiijg&odrogh. . 
De Saters al verheft nieu^ierig^ \ fentvkr kuilen , 
En zengen baert en kin , in mé van brint te blui&it 
En vlieden janckendc van fMjae boicfawaert in . 
Hoé kort volgt fmnet den htft van reockelooze min; 

Nu 

Digitized by VjOOQIC 



VEROVERIHQ VAN GROL. 2^ 

Nn raeckt de galery des Brits de punt van *t bolwerck. 
Men mijnt van wederzijde, en wroet gelijckdemol fbrck. 
De walfcherm fpiingt in 't eiKJ, door kracht van 't monnixkriüc ; 
Het aerdrijck beef^ en berft , en flaet een dof geluit: 
Eameo^lt lucht en aerde, envkmenrpockendampen, 
Diewdiénopwaert) en bezwalcken 's hemels lampen: 
Een dicke waeflèm drijft van ónder uif: den. gront. 
En 't Ichijnt als of de. Hel hier opent, haren mont 
De ftadt |pet i^uil} het oogh kan nauwelijx bemercken 
Gelijdcenis van wal, van toornen, of van kerdcen. 

De zon der overhant ftont nu in haer gebport» 
Joift <Mider aen de kim» maer 't lot, gelijck verftoort 
£n nijdig» om (ms vreught te matigpn nust evel. 
Dat Iieerlijdc ictUjnfièl wou vertoonen door een' nevel i 
Dies zy 't met *t le(te loot op HoUants Amirael 
Gemunt had. Hy te na met zijn ooghappdftrael 
BeOditi^e wat vry s op 't uitterfte der loopgraef > 
Daerflus Prins Hemick f^ont,^wa£ hem de mijn voor hoop gaef; 
Duik, duik» NaHIra^e bloem,, duick neer op uwen fteel, 
Rx)eptVenusnauli||x, of de Prins hoort 't beckeneel, 
BekU^Ujck ongduck., faelaes ! van 'Willem * kraedcen. 
Met geeft de StMt zich op % en op den Vorft der daecken l^^. 
Sdüjnt d'oy^hant, ^ijck ^en ^oji, di? eer?e ifterft ' ^S*" 

Met purper en zwart Upeth^er gpude g^aiiflèi? verft. tZte, 

Vwft Frederidc die worpt zijn hdlemet ter aerde, ifÜ 

En eert met. deze klaght het hddeijijck. na waerde : HtSmk, 

Wvi't can dit i^xidlotdan j >^ ppthtef van d^r Noot '' ! ^ ^t^ 
Dat ick uV ficuidegom: moft : ïtick^ uit »ff* fchQor> . v^df 

Daer diy hem onderhiek ofec wtgislezé wed(de.^ oZhtp 

Daernyuzijnezids.en^y keind'uwedeplde: ^^^ 

Tha^fi met ketens van fijn gout ^j^ditalbaft, ir«v/ 

Hem&ci^dfeaénYköfaiivaiwwrieiimofitispovaft, ''^^^ 

' 'Als 

Digitized by VjOOQIC 



14 J. V. V O N D È L S 

Als ccrtijts Androomacch haer' Hcftor hiel gegrepen $ 
Toen zy hem in den droom om Troies veft za^ flepen 5 
Zoole^defchultopmy . Had eer hem loot of ftael, 
* ^^ Toen op den Spaenfcheh boómhy ftant hielby Reael, * 
R^lei, Getroffen ver van my, het zotime zachter treflfem 
fiTout- Doch graf noch uitvaert zal uw* naem zoo hobgh verheffen » 
senerjei Manhaftc Jongpling, als uw mahhaftighdti 
ïd£ï^ Navolghftervandeziel, dieuifhetlichaemfcheit. 
^^f^rns Maefhoe , mijn KalUoop , ghy had by kans vei^^cten 
%^R^ Ons treurende Princes , diet'elkens ziet bekrecen , 
^i^ Wanneer de hemel fchrcit , gedurende 't bele^ . 
dmi^' De regen duchtzeworpt veel hinders in den ^egh> 

DienHolkntsfciiermheertot'svokzegepoogttebane0f ' 
Wcshallevehaerhart, haer edel hart, in tranen . ■ 

Verdrenckt, zoo dickmaeKtlant met plaflèn onder k)opt. 
De liefde vreefl eer 't zwaerft dan zy ten befte hoopt • 
Indien het weer beflaet een weinigh op te klaren 9 
Gelijcktze een zomerzon , bedruppelt van de baren f 
En *t root, dat door het vocht van hare kaedcen gloeit» 
Luicktop, als purper van een roos met daubefproeii. 
Geen lachen luft haer, ichöonzewatverquicktna'etquijnen. 
Vindze iet behaghelijcx , zqo moet ze zich verpijnm • 
Zy recktde tijt, zy zucht, 'tverhngien istégroöt: 
I^ neemtzé Willem eens op haren zwangren ichoor, 
£n om den vader, die te velde leit, beladen. 
Zoo zoedct zy in den zoon haer minne te verzaden , 
Enklaeght: onnoosselwidit, koe luttel denckqge 't naen 
OchdieeenswetenmiDe^thoe'tmetuw^vadwwaer: : : 
IcHebjongetijding, dkndejcMigile is niet geboren: 
Een bood ten achteren, enninmiermeertevoren. 
In oorlogh keert een uur triomf in nederla^. ' , 
Hoezaligh»>uzezijii> diebcm ccat wcdtrzacgfiy 

Zoo 

Digitized by VjOOQIC 



VEROVERING VAR GROL. . ,^ 

Zoofrifchcnzoovolmoeds, g^jckhy van 1117 fHieicte 
Na'tkitflèn> toen imjnooeh en gunft zijn koets geleide > 
Enomzagh duizentmael. Mijn uitveilcoren lielCj 
Watifler meenighipitsopuweboift gevelt? 
WatiflerichutsgekMft? wat iiiorren 'er al lobden ^ 
Omu te leveren aen 't koningbrijck der dooden > 
Noch was mijn Godc uw ichilc> tot 'shatersongeluck : 
Maerdat'slantsyver niet te reuckloosu verruckt 
EodieperinsevaeT) dan 't wel uw plicht vo^ht» dompd. 
My dund^t alonder 't volck mort eenigh vremt gemompel » 
Zoofteentze9 en d'oog^nftaen vol waters t'elckemael^ 
En do w l^t vocht kriftal blickt hier en daer een ifaad 
Van 't ichemercnd gezicht: jazatssein Venuswagen^ 
ZywaernietongelijckdeSchoonheit, omhetj^^^en 
Bekommert van AdooU) daeryederritflendblad 
Haei^ boezem uitperft: ochdoiodsmuilheefthemg^vat! 
Inikzeparilingkomtdeblye boodgeronnen^ 
Lang leef de Prins > Mevrou^ defudtdieisgewonnen. 
Metgaende fchroeven los> daer 't hart mede is beknelt % 
EnaUe droef heit vlught» de blyfchap wint het velt. 
Zyvaltqphareknien5 enftrecktf omGodtteloveU) 
fiber bandenen 'tg&moedtvollo6aldusnaer boven: 

Godtf diemijnfindcenhoortvan'^hemelshoogitntroofi) 
Enopdenwagen vantriomfonszetten toon, 
In'taenzichtvandeNijt, doorhackeltmetquetfuuren, 
Qntfan^ben» toenzeGrolsmetwalomtrockemuuren 
tX)ntzetten zich vermat^ Godt, dii^opmijng^beén, 
DoesfbKlt gefiiioncken lu^ de vry vereende ftoê^ 
Dtkri^isèa en hunhodBt be^jp^aert in 'soorlogs ftormen j 
Wato^icheiKicenwyuwhoogheit» die todi wormen 
En Aofen aflche :ajn voor uwe majeitqit? 
Ote£mg^voor wiBiioock» myri^ ^agc^Qnsdaiickhaerheit, 

D Die 

Digitized by VjOOQIC 



26 J. y. Vp N D É L S 

^ Die *t hart te kennen geeft met \ roeren van de lippen . 
Berg HoUants ftuurman > Heer, die driftigh tuflchenlclippen> 
De goe gemeente in een befioude haven ftuurt , 
En tem den Spaenfchen haet , zoo lang uw goetheit duurt . 

Toen klonck de blyfchap op met zegeklocken helder, 
Uit vruchtbre Betuwe , en het ftrijdbre lant van Gelder , 
UitZutfen, peventer, uit Doesburgh, Kampen, Zwol, 
Enalleplecken,' wic't veroveren van Grol 
Tot ruft ftreckt : Vries en Zeeu , en Stift en Hollant fchateren : 
Vliètnimfên haer perruick ten vrygpvpchte watéren 
Uicbeuren met haer ftem , en daii&n op den vloct , 
En Zefy r voert den Vórft dien zege^lm te moet : 

Keer/Melker, diendefchrickgejaeghthecftindeboflbi: - 
Bezocck uwe oude buurt : vermatt mecvet uwe oflen , - 
In 't vette Maftebroeckóf Betuw zonder fchroom , 
En drenck uw weel igh vee aen SchmeUings Yflelftroom . 

Ghy mooght , gelijckge pl^igt , met Elsken veilig flapen t 
Inhazelarelchaeu, terwijl uw mackéfchapen t 
Aflcheeren 't Vdu wgroen , gëdoft met witte wol . 
Keer Mei ckerbuur, aykeer, Prins Frederick heeft Grol. 

Keer Melckerbuur , dien fchrick gcjaegt heeft in de boflen : 
Ghy zult 'tgerooftle lam meer van geen ftropers loflor :. . . 
De Spanjaert is geeh wolf dié zonder tanden by t : . r ' * 
Prins Hcnrick temt zijn' aert , en maeckt hem kiezen quyt . 

Ghy zult bedruckt niet zien voortftuwen uwe koeien , 
Die, van'tgewooncyoêrverfteken, deerlijck loeien: 
Geen Dulcken zal u meer afparflen beirentol . 
Keer Melckerbuur, ay keer, Prin$ Frederick heeft Grol. 

De bui^ers ftadigh bang voor vangen en voor fpannen > • 
En in de ftadt dus lang uit open velt gebannen , . 
Verlangen naer uw pijp , al is Gracf Hen^'ick dol . 
Daerantwoort Melken Iteit: FriasFrcderickliecftGix»L : 

Dus 

Digitized by VjOOQIC 



VEROVERING VAN GR,OL. -27 

Duszongenze, alsEuroop, diealvanoutseenftarwasi 
Zagh van den hemel al haer Koningen in 't harnas j 
Hior *t l^r van Gjiftaef en Z^mont om *t rijck : 
Daer d'oorlogsvlooc vermengt van Kaerle en Luidewijck : 
Gins Duitslandc over Elf beftoken Denemcrckcn • ' 
Godt vadert badfe^ wil dienjongeling toch ftcrcken, 
Dieecni^ wort eclidft vanal wat Spanje hact , 
£n onderlHioor door hem denrvrygevochten Staet . 
Gebruick wat vaderlijck de ftrengheit uwer roede . 
Mijn Nederlan t heeft lang gedropen van den bloede • 
De vryhdt is geleit in 't koftelijck dment . 
Vandierbaerburgeri>Ioet: en2X)udgenuin^tendt 
Gedoogen» goedeCodt» datwoefte en woênde handen 9 
Dienpylaeri ópgerecht in zee en waterlanden > > ^ 
Metyzorftaelenviert verdelgen van den gront» 
En wraock met (chimp de plaets zoutoonen daer hy ftont ? 
Odi> ninmier moet net fdiiên> datSpaen&heflavemye 
De vrome necken druck van HoUants biu]Edrye : 
Geef liever dat de hek, handchaver van ^n leeu ^ . 
Dervoldccnlieilantfh-ecke^ in dees bekommerde eeu: 
Dat hy die vroiiwea wenicht eo maeghden te misbniicken 
DoorichenoiS) 't puidcderjeu^ tot heilloos parlpduicken> 
En 't graven in de mijn , met godloos sout^fehrey ; 
En alde mannen heeft verwezrafopdegk^ys '- > 
Bedaere, enwete, cfcit de heniel hééft befloten 
DcrmiadreVorftengroey, tpttuditigingdergrootctt. 



MPCZZVII. 



Dl ZE- 



Digitized by Vj'OOQ IC 



ZEGEZANG 

TER EERE VAN 

FREDERIK HENRIK, 

BOSCHDWINGER. 
WEZELWIN NE K, 

PRINCE VAN ORANJE. 

Den edelen , grootachtbaren, eerentfeften , wijzen en voor- 

zienigpnHeeren> mijnen Heeren den Burgermeefteren 

en Régeerderen der wijdcberoemde koopftadt 

A M S T E R D AM. 

IltfBurtja^adersvmJeesboo^emeUeSt 
DierydivoHburgery^ "Oém filmen f fradtmfihüf 
lirfireehdesoorhgbsxielf be^oogbJervrye ft9imi 

^ O&vim'ikmmtbemFirftp diexichcfG$dtwrk^f . 
Op Uf m&PxymJat^f vhm^t b$irrU veU€ gaet i 

Nu 'éPa^gmeene vrmgh'nMf^^ pififi hthort Ui zJngm , 
ASjn Ttongbel^mie tn^ghi bet tr<fyr/fetrendsuwaert$ ' 
"Qm Sfotya Mmutnhj m (hfiemijdi vervoert. 

e i^ hy, dien de lauwer voeght, 
^n mcccpn aenzicht zoo verno^ti 
bezeten c^ den zegewagen , 
^u keert van 's vyanu neerlagen f 



Digitized by VjOOQIC 



^9 






ZEGEZANG. 

Is*coQkdefi:liucter«, wiens ge weoD 
• De laotfmet Py tjjon Jei t^ neer, 
Öm wien de volcken vrolijck dringen , 
En hupplende een triomfliec zingm? 

Oft is *f d'uitdager'» van de moeit, 

DieHydraes WoedendeadersicJvoctf > 
Wien danckhaerlijckTheboenfchciöjiaren 
Toe^yca kercken en aucaren? 

Of is *t een helt van 't oude Roomj 

Die op den vyantlijcken bo6m. 
Tot wcCTing van gemeene ellende , 
Geluddgh d'oorio^istoomen mende? 
. Of is het 's weerc]ts wonderding. 

De Macedoon(che jongeling « , 
Die,^ toon het jonge Tynïs fchcmpte , 
De zecm&t*t oi^e Tyrus dempte. 

En fmoiprde wo veel ftof en puin , 

En JLibafis cederrijcke kruin , 
Tot dat hy/ftormdeyit haren zetel. 
Die elck^K; tiiöts was en, ve^^td? ^ 

Neen , 't is geen, helt;van d*outfe tijt, 

MafiS;jI?;)B4ri!cl5,;«eRpcM«?5^^^ 
En al 4i^ hem zijn eer miigonn^^ 

Al woii^ci(end^Jheeft verwfQpiiep: 

ge d'Qlfiena?d)lp|ifi Y?£Éi»^4wpflg« 

Die ;We^4nnamiipctri^r^rpng: 
En Grol*eeft,j;o^^yn,\i4iiitig^ftiiek^nft>- 
Dat twpj!ff^l,fi| \^^ op ^wgh hpeJöCD : 

Dic met ?fijiv,ycj&c,!.t<i,Tpct^© r^is, 

Dat^,56B^y^ge,^^aH,gy^ 

u grootctwriflwiw ??feiR^iwekenJ 

Dj' Otera^- 

Digitizsd byCjOOQlC 






30 Z'EOE is A N G: 

O tcmtacrVan tiat woeft gedroght; 
Daer rioijf |;efen kainpa: tegcns mdj^t l 
Kan haet en nijt ^ien* broek verduwen ! ] 
Kon die moeralHraeck dan mee ipuwen 
Vanvierenvoncken, vlamenroodc^ 
- " MétoycrysIijckyfr«i(poock, 

Zijtf^yaiit mét tórt poel uitjagen ? 
Dit öndie/i ' oonaèck veeier plagen , ; '^ 
Staegh knabbelt heldenbeen verwoet . 
l^^^'^ Het leekte Truxes ♦ edel bloet , 

Th^ef. Envatte, fcMiwvèbftalebaitdénj ' 

mlftf' GneiFHohiiiifoiAfe^fi^tkhdcri. ^ ' ' 

»y?./»v Maes, WkelénYffch Leek en Rijn 

/.*s5T** Vergiftigt het met boos venijn. 

Nacft Godtzy lóf den roem dér Vorften , 
Aen^iéDép^'xicn k ü gëborften . " 
Wiefi)ü^eloöt^1cfa^êi^^ / 

Een oude en nok geVoime ftadt'^ ' * ^ , 
Gewoon te zwaeién 'tooriogsvendcl s 
Die fl^utel was eh^enzegréndd , 
« Ên^tföts^aJsBrabintspylef'ftoh^ ^ 
"^ Ènrrioïïint^heide, cnBriiMitÈponty 
Zoo omrerziens3 2öó ongewroken - 
Gedoopt 2ÖU leggen afgebroken 3 
DöorYwt)^ 
Ddttfd'iKrvanTilbwg^ 
2feii^^tt>^d'eeï^ van Oï^nje? • • ' ' • 
DatfdH3orlo^zetcVvanFiilï^^ ; > » 
En Jubels doorlachte troon 
Zoü.opdnibehvdOT Welhems zoon, 

Bredatoce&^B^rön ^eWtootéh : . ' ' 
' c ^- VLh 

Digitized by VjOOQIC 



Z:E:G.fiZ:A N G..^ 31, 

'Hce wasdanrec^cdaKcenB^oQ .' : - /7 
Den Boich moütUiihed voor dees zöa : 
Dat 's Heitpgiiineboichmoft Worden . t 
DcsPrincoabofch^ naar'shéiï^eb.Qrdert/ ^.; 
Ayliew> ziiecochensos'cge^rABg / f, [ 
Van *c yryc Ncderkm me« Zi<ng^ ,% v') 
EnlpelvoorHoUancsheilanckrieJjËn: v 

Hoebui^rs en hoel>pere zielen, . j 

HocQfatenjong) boeviiou^nia^ht;, 
Ëii^e'tgemeeneg^nft coe^lraeghc»^ ' 
Al lachend door malkandren zwi&xien : / 

Hoe yroUjck fteéneQ dorpen vieren > 

Ënluien in'sverwinneis feeft) 

Die al$ een hopman onbevr^eft .. ü'. 
EnrufU^'chéirvooraen geleide t\ ;^ { ;; 
Op'tvladce van dé Mooc^erheidci : 

Al waer hem invid ^ waerde lijck 

Van zijnen oom giacf Lindewijck i 
Die hier in,'t harrenas gebleven , - 't , v ' [ 
Of na den (kigh'gpvaèn^ njo^ (peven ' i ; ;^ > /^ 

Door Spaenjchen haet , ;(oo firhea^ligh wreer 

Als hy;ach vropm en wrlijck queet : . / 
TerwijUiy jdem^ : 

Gevoelthydfeherpepfickelingen» - ; { 

Eö wvji^k opziededd 't edel bloet 

Verdubbelt zijnen oorloghsmocdt , 
Verwijl hy zich ten oorlogh rufte 
2k)o doodverft hy de Vlaemiche kufte • 

Defterjd^fteén, )ïoe vaft bemuurt^ ; ) 

V2lnMaes,enRi)nj en Schelt gefchUvit^ 
Gevoelen 't bange zweet uitbreken • 
Hyhoudti%]9twij|ffel met zijn treken: 



Digitized by 



Googk 



ZEGEZANG. 

En Handwerp^vadit zijn hdr aenboofC 
In'charnas. Schielijck nickthy voord 
En dneft op pijp> trompetf en trommel 
DeM&esbrughover naerdenDommeU 
Envro^hvoorboCf voor bloeiend blof» 
Op 't velt komt vallen voor den Bo(ch > 
Metririterbenden» nau om noemen > 
Gelijck de byen op de bloemen . 
Dit zagh de grijze Grobbendonck . 
Men ma^ eens dencken hoe dit klofick 
Gelijck eendonderin zijn ooreA* 
Hy lachte en grenickte uit den toorenj 
Toen hy op May den eerden dagh 
Hier Marseen Maiboom planten zjn^i 
Maer 't lachen hem vtiging ten lede } 
Toen hy omringen zagh de veftei 
^Die zoo veel rampen had geftuity 
En meermaels loegh ons l^ers uit : 
Die 9 federtmenze left ontzette ^ 
Noch bet op haer vereekring lette } 
Metic^ansbyfchansy enwerdcopwerck> 
Van graftaen graften hoornen fterck. 
Hier lagh nu 't hooft derHeeren Staten, 
Flux quam by 't leger der foldStfen • 
Een boerenhcir . Men wroet) «en flaeft: 
Debijldiekerfc, defchupdiegraeft. 
Veel boflchen worden oniEehouwen 
Omeeneii Bofchj zoo ved landouwen 
Geplömfert^ead van ruigte en rijs . 
Geen velmimf vlecht mikransrtml prijs ) 
Geen Pan nocht Sat^yr höoitÉ1e«êqUedea > 
Om 't derven van butf hiftprioeknf 



Digitized by VsOOQIC 



Ia 



2 E G E 2?.A N Ö. |^ 

£n nareicfaaduw, die natuur, 

Aeoouêeckfter van het nüAoenRir) 
Gevlochten had tot yrientlijck vryen , 
Bodeeringén, enfiioeperyen. 

Dedeu^, gewoonnaerlofteftaen) 

Zich nueckte een princelijcke baen ,^ 
Sloeg^ mijlen dijx door wittrpbSèn , 
Doordiepemeeren^ en moeraden. 

Zf ftierc de vlieten met «en* to(»n , 

£n damt met kracht den Dommelftioom : 
Zy duif hier d'oude kil verleiden , 
En 'tmeüreen nieuwe[^et« bereiden : 

Daer cliansde viflcher zet zijn fiiick , 

Beurt 't lant de mofTige perruick 
Nu önverdroncken in het hooge » 
Envrac^t: 'watGodt icheitvocht en<kooge> 

En binnen eeiienandrén boort , 

Bedwingtde watren door zijn woort ? 
Daerfhansde yifichen zwanerfazen 
Nu legerpaerdennred^ grazen : 

En om hetk^bruilèhtdezee, 

Die flus onwiabaer maeckt de fleé . 
DatheetzoobreetabCymsweiden , 
Die inet d'Eufiaetftróom te verldden 

Bedwong hét pratte Babtbn, 

Zoo rascteruiteewadenkcNi . 
*kZie dorpen, hier in*'c)<ionc gelegd,. ' 
Alsmeteenfiioeraeneeftgeniga], : 

Metdubblegraft, enfcbansopi^ians. 

d'Onczettcr heeft hier kleene kuw; 
Ickzie^sHértogenbbfeh vetvrsoeeny c 

£n'tlettiti'8nia€eii>vsdbd£>t^, 

E Wicnt 



Digitizsd byCjOOQlC 



54. ZB'.OE^.Z A.NrQ; 

'Wiens ^fimcketig^apmmek^ 

Ve^ftrieckt ^n zqaKTZop^ereiji. . 
O Boéhmaegtic, . fcKentpcuw yóKlei,. 
Pat met zoo rijck fen' l(^<H^rdel 

Ü'W ytyer uwc lenden nijpt . 

Uitliefilejjyziji^'d*^?!» flijpt, 
Op d^t hy tt dén gï^ze ontrucke ». 
£n *t heiligdom i;w;8 ëlo^ias pludke. . 

OeKrifteKosifigen alcHtt 

Begroeten aweo bruidegom} 
Zoo verr' beef t zi^n Icprtou ^pdcMDdcrt . . 
De grQQtfteVorftjSO al verwondert , 

Bezoecken kern van wijd eo veer». 

Om deel te hebben aep^dezeeer:^ 
7/30 luit h^r zijn . trompet geklpndcen:. 
Per Staten jiciitb3erti<».t».gez«nck^ , 

Vry lag^,dan htor yptvigh hfiJox' 

Die overichrüt. 't gezette peüy . 
Door *t braef be^baen van aw:en minner », 
Den allerfWutften . ftedewinoer.. 

Filippeszent Gtzanc^ uit . 

Om rotdered .b«|yfeébefl)itc, 
Hypor; cfadn Kcaaer zoi^fedn^en 
Om Fredrick van den B^;h ie jagen ,. 
. 't Welckzal y4rpli<jiten kroon aen kioon>^ 

Als waer bdegen zj^q periboa . 
Menfloic ikfiïv«p'd4rXC<ori)ien bede.' 
£n eüch met Dene«ardosn vrede >.. 

Om Spaeniobe en Ooftepuijck^e maght 

Te paren ti^gttis I^b>)lands kracht -, ^ 

xZopy^igenDefo aebftfaoutdezoaaef, 
Tot redding dcterRpQfièïie ftlonne» 

f ■ '• ' " " lic 

Digitizsd byCjOOQlC 



Z Ê G E Z A N Ö. 

TeBniflèl, onder 'tBoichbelegh, • 
Daerrwiftmeomd'aji^l vaa'tgaae^ < 

Waer heenmet dezerazeryc?. . . 

Graef Henridc met vdidieerfiAappye 
Gemocd^^) komt ten Jeflouen: . 
De dger zu den Iseu vci^ben . 

Het is hem miogeliick vtraetels 

Hoe fel hv wiert To^rOiDTgebetco'. 
Met (chüp en fioden fay b^ mdu ' 
Den Dommdoam te t»«kentnicht : 

Maer diehet leger onderkruipen 

Indoot^veraecelnatreneuipen ) 
En 'cgnoi^feidittt dtf dondert ia 
'tHooghmutigh fadr der Hosigin } 

't WekkmoedeloM te ri^h moetxiriicken . 

Wy vüHdien hun verdtcKicke lijeken , 
JaUolUmtsHefkulesen helt . ^ 

DenVyant^wttcfacin'trJacke^vdc» •< 

En jdnrf aci^n TeyHghéitinaNiaekeh . 

Hjrdeadct niereend bmtoójghteliudcra . 

Tenflaep) adsc^hywaergewoic» • I 
Tewaedben^euwigh.mecdèiGoóó. • 

Hyluiftertwattenroctaemompék'^ >') 

En als Achil iii^Si:yx.^emm^t>/ ,{ r t. > '/ 
En fefac utvry le gta i » Idü^ co mat yf 
2^«eKft'fayzi<m^^%mbbIóóc, > 

£nieitwcbi8«oeopboonienwriq0cirt ' 1 
Op nadtowotn jn^ne^jfttgen r '! 



*?f 



•|uV . I!,-l 



EnindieV<«WBhiiiKN!Adpiaai;< '' .; 

VensdtdewoombsitdeBiUdacis^ '' 
En wroet) b^zonite-enmandciaifien» '. 
lo'flofiMuikKypgRwfcftViidin^nen^, 

E » ^»^*^ 

Digitized by V^OOQIC 



3<5 



Z E G E Z A-N Q. 

Gehafpelt tot aen 's hemels txtjon, - 

Verxnaigt m^ vlammen , roock endoón > 
Mee Kjolonelien en fïddacen, . 
Die eerlijdc hunnen dienft vcrlajten. 

Mee eenen oock alle cx>rlogBramp : 

En zijn dcxM* dien ontftekeri damp , 
Ais in triomf voor yeders oogen. 
Met Mavors wagen opgetogen, 

Op dondeitoonen fijn oi gtof . 

Ditlijcktnuby'cOlfm^üchftofj ,' 
Als een kortoufi:heut in mijn dichten ) 
By 't (horren van gefirhote ichichten ; 

AlmaeckthetFim^niszoofier, . 

Om (l^ice ftoffimóp^n lier > 
^ VanGriedccnhritsvcigodezidcnr 
Op 't berneh van gezwinde wielen > 

Ten renftrijt licht gevocrt.voor iiit i 

Terv[i9l de. ladèn van d'afuit 
Oproodkehdri^kwendk, zooreettiagdry 
VoordezenBd^chen Üixejadrager, 

Den we^ door ongewro^e duin . 

Opbanén Jangs der vefleo poui : 
Uitlachenideoude'lcinderftcyon) \'-\ 
Wien 't groot gpraér der gjuary^V ■ ■ ' 

Waerdboi! nnjhhdcden hóncliiaeckt , 

Gelijckeenkl^tia d'oordnünaeckt. 
Hier^vofaen Bntteo^ SchottOA» Vnmckeo9 
EnDuiiKhenoa^Na^^iicbc.raiickeA> r / 

Bebloetbdtrb^Êaénfheitwé^: i; - 

Of zoo zifch o^^eiis Vnuick Vctgeef / 
•ttra Komt Breküté^denlloi&n wecken) , 

^/ Wien8groQt€icfaiiiiioiifiaej>ki^k(a 



/• ^ 






Nodi 

Digitized by VjOOQIC 



2 E GE Z A.N a .7 

Noch ongewroken waêrtcnipoockt> • 
En 'charte zijner lantslién koockc, '" 

(^ wraeck te nemen acn den woede , 

Die hem doorfchoot met koelen bloede, 

En verfde valbnigh en ilepoorc 

Met iprengklen van zoo vuil een* moorl S « si/ j». 

Een ope wond, diclangwilfinartcn j£^ 

Der Vrancken eedle en ftrijtbre harten . ''^* 

De Bofdraeck't hooft opbeurt naerVucht, 2S!'« 

En fhoflièlt in de bange lucht, 2"^» 

Vermits de watren hem ontzinck^ . SJ ■ 

Zijn kioKn laet hy grimmigh blinckcn. 
En hoopt vaft eldcen oogenblick 
Dathem d'ontzetter hulp befchick. . 
De Berghgtaef ziet geen eer te halen . 
Met binnen 's Princen ftorrempalen 
Het hooft te fteecken tegens 't ipi ts , 
EnvreeftdwJ^ersLvncciisWits*'. hj^a 

Hygaetzynkrijgsheil elders zoeckenj , gg;;, 

Eües hem de Bo&henaioi vloecken , - »^jf*r 

En Grobbendonck zijn hartzeer kropt. %!" 

xquedèn 'tgafthuis propt, 
meft. DeBritenFranUen 
met de Vuchterlchanflen 
illém'cachterft klooft, 
kneuft hetdraeckenhooft-. 
En Brerofloopt deilincke lenden j -, 
De rechte, Pinlènmet zijn benden, 
Het ondier woelt ed worfteltlangf 
Als eertijcs deze watedlang,, ^ 
Die vruchtbaer van doorlhédeiie aren j 
Niet dede als nieuwe koppen boren . 

E 3 Tcr^ 

'Digitized by CjOOQIC 



3^ 



ZBGE2ANG. 

Térwijljncn'tccnclidtdoonrlimt, 
Zoaleit een ander hooft en grimt . • 
Defprengklen bloets zijn nieuwezaden . 
O vrudbtbacrvdrvanoorloghsdaden! 
Maer wat voor een verbaeft gerucht 

Veroorzaeckt ons de Veluwvlucht ? 
OchYflH, zijtge in flaep betovert! 
Aireede is uwen ftroom verovert : 
- De wollef jaeght uw fchapen na , 

Totuweentotuw nabuursfii». 
WieniÈal ick deze rampen wijten > 
Het moet met recht den Prince fpijten» 

Dat *t geen hy lang te vore fpeit 

By reuckloos brein niet meer en geit . 
Ghy waert gdijck verftrbide lammers , 
Had HoUants herder d'Amfterdammers 

Om u t'ontzetten niet beroert» • 

Die vooren'nadc vlMgevoert. 
be Bu rgcme e ft ers van oen Yftroom 
Hahthavoi vly tigji Yflcb vrydoom . 

De vriKJithoom van Europe ftut 

VerbadIHefteden met gel<dmt> 
Enkruit, en loot, enoonc^Heden, ', 
Engraen, om *t hooft den beer te bieden >' ' 

Dieom den bidcorf wodtoiitraft» 

En la^ teit deBetuwkuft: 
Maer KizimirenStimm waeckei) a 
Tot redifing der veriegezaecken , 

Enttefibi) vofeens'sPrincenlaftj 

Opd'oorden , dker de vyant b^ft . 
De vyant kan het zelf getuigen» 
Hoe noQ de vryeliakwïl buigen» 

Digitized by VjOOQIC 



Om 



ZEGE Z AN G. ^. 

OmQptcn(emcn*tflacflchfljiKJc. 

De noot maeckc4'oabdlepe.tudlCy 
DcvryjgevoGiitc wiil*gcflarv«o. r 

Men ziet veel mylen laatsbegrayen ,. 

£n fcbanflèn rijzen zonder end , 

Elx lufthof zonder ksetgeicii^. 
PeVechtvIietopflntd^dceaQuiz^i. ^ . 
]>ies zoute en zoets banen lumizen 

Ën weiden oyefveeenftal:: 

Die'talwil houdeq -waeghthetal:: 
*t Is yoor den vry dom al ten befte . 
Doch wint hy d'Araersfoortlche yefte : 

Dat veeleaa fchielijck vreeze gaf . 

Maer ï&ttem flaet zijn ftormen af, . 
En Ëlbumh' fier bem voeder weigert , 
Uetl>rte(ichendpaerdkomtaengefteigeit 

OpHarderwijck: zi^hho^aLree 

Ffetlbandeichudderzuiderzee: ' 
Nodi wil 't niet luiftrennaer de weteen - 
Der Keizerlijdce kri^^ompeccen». 

Opdat her onvermc^»! blij^ 

Van *t Spacjnjiclic m bakert IloonUche rijcfc» . 
l»aetF]i^>$«liiFerdiiandzidikïttelen. 
Met oyerydde.eereodttelen: ' '. 

Of Kukuli watweddigjiweit» 

'sLantsVeltfaeer-opzijn luiraoi leit. 
De blijde bo6 komt aei^ronnen» 
DieuttUaeft: Wezel is gewonnen. 

Graef.Henrick ziet yerbaeft ten^> 

En fteentom zijn^ebroke brugh* 
Zijn korenfi^ur , zijn* blixepikoker ; 
Loianovloedcthy enden moker-r, • 

Digitized by CjOOQ-lC 



4Ó 



1 Ottê 
va» 
Cfnt eM 

tlttr 

vanDti' 
dm. 

b Kffl- 
tem 

KhMvet' 
uturvém 

'OHTt* 



ZE GE ZANG. 

Diepoort^poortflotbrackte tj^ 

En inliet Dioiens • ruitcry • 
PrinsHenrick loft zijn fchut al cevQis . 
Al 't hnt al 't l^er is vol levens . 

Men zwaeit de WezeUche banier . 

De Vuchter toren bralt metvier. 
O Wolf ^> diepaftvoorMavors wagen! 
O Gent > die Gent noch dilt belagen > 

En ftorm^nop der Staten leer > 

De muurkfoon drucke uw kruin met eer . 
Die blixem Bruflèl trof van boven \ 
Toen *t zich vermeten dorftbeloveuj ' 

Eerlange binnen Amfterdam ' 

Te vieren metde zegpvlam- 
OPrins, Godt heeft u uitkozen, 
^c Geen anderen dwfiesverreuckdoozenf 

Dat brengt^ wederom te recht, ^ ; 

Al zij tghe aen 's legers zoigh gehecht : 
Gh^ontruckt een ftadt des vyants tanden > 
Terwijlhy glori zoeckt met branden 

En blaedcen van de boerenhut, ' ' 

Die naulijx wint en regen fchut $ • 
Terwijlhy, van verdriet verbolgen, 
De wapenloozen gaet vervolgen $ 

Den lantman met zijne ega bloot f 

De kinders bergende in haer^ichoot. 
Al fchreieiide ackers doet verlaten , 
Uit fchrick der Ichennende Kroaten > 

Geenftrijtbaerflagh, maerwreetia'tt^oèn^ 

Alsop een duif k^n een griffoen : 
MifTchienin 's vyants heirbetrodcen , 
On^HoUamdaer medeaen te locken, 



Dat 



Digitized by VjOOQIC 



ZEGfiZANG. 4j 

Daconbefautde Spaii^aertsdolf : 
Maer 't gek ons even beer of wolf . 

Moft Fredrick niet den Bolchdraeck temmen ? 
Hy zouze wacker keren zwemmen 

Den Y0èl over en den Rijn . 

Zy voelen 'c voorfjx>ock van die pijn . 
't Verliesvan Wezel komtze wecken , 
Enroept: 'ti^tijttenightetrecken. 

Veriaegt verheenze Amersfoort , 

Geplondert fegenseer en woort . 
Hun vlcecken Cerberus vervaerde» 
Vo-mits al watze met dca zwaerde 

Qit wonnenin den Duidcfaen ftrijt, 

In Wezds cnweér (chipbreucklijc. 
Noch laten die befchote wallen 
Vankrijgelheitdcn moèdtniet vallen i 

Maer ftrenggeparft van 'tbitterbt» 

2k>o vliénze met gebeén tot Godt > 
Enal zijn Heiden. '^Vdlcxyver 
Aenroq>tden Éuangelifchrijvêr 

Sint Jan den opperheili^ aen , 

Dat fay ^jn hoonkerck by wil ftaen . 
Men offert op de ho<^ aucaren: 
Men wieroocfct tnflcfaenkerckpUaren ) 

NaerReomfi^ zede» en viert alom 

Metomm^ai^) enheiligdom. 
Kapellen» ktooflers» kerckenflenen: 
Gewijde en (H»ewijde weenen . 

Zy hopen &t op*tallerleft 

Geenbexndhulpdeheilge veft 
In'tallenHterft zal ondireken> 
AliofatjmseeenwGeskint, gmtfchverfleken 

Digitized by VjOOQIC 



4»^ ZEGEZANG. 

Van menichentrooft in dit gevaer : 
Eniiydie voorraacls wonderbacr 
Den vyant floe^ met duizenc vreezen > 
Door een dootUchaem, nau verrezen , 
Door 't plompen van een' loflèn fteen > 
Door 't roeren van een tronralleen % 
5ial middel ter verlofling vinden • 
Maer'tisvergeefe, mits wéér en winden 
't Naflauicn gedacht ten dienfte flaen > 
De graft uicmalen aen en aen . 
Voor'sPrincengodcheicneigt zijn horens 
DeMaes: 't geraiut dat (chud de torens t 
£n dondert reis op rcize los 9 
£n beuckt het bolwerck van den Boich : 
Bellone blixemt met granaten , 
Met ftorm op ftormen uitgelaten , 
De Velthcer ziet de zege Uy 
Ten ende van zijn galeryi 
Daer koevoet hamei^enhouweelen 
Volendigendekri^krackeelen . 
Zoo ras de joi^e mijne (pringt} 
De ftadt geknidt genade zingt 9 
£n kuft des overwinnefs hanoeB) 
Tot glori der vereende landen^ 
£n wort do- landen medeUdt) - 
Met 't overtreflfelijck bezit 
Vanalleovlecken, fteénendorpen» 
Die haer gehietzijn onderworpen : 

Diesdandct, o Staten» uwen Hek» 
^ Die 't onverwinndijck gewelt» 
UVHaettengoén, beftont te kneuzen > 
In 't aengezicht der Bergiche Reuzen s 



Wdck 1 

Digitized by VjOOQIC 



ZEGEZANG. 4^ 

Welde drdghden mee een trode tree 

Te üzp^pcn door ons legerzee: 
Maerdienietfiiftvoor 't luide iUureeuix^tn) 
Dat is de leeu der waterleeuwen I 

Die ftantliielalseen ftijl datpas 

In 't perck <kt hem bevolen was: 
Dk noo 't g^eepen wou verliezen 9 
Toen ftfiers ree den aftoght bliezen» 

£n had beftemt fie vUêh ter noot 

In eeneonfterfelijckedoot* / 
Waer opzal Sp»^e wijders hopen? 
Voor HoUant kit heel Brabant open • 

Zelf Henegou en Lutzenboigh 

En Namen Brandichat ichaft uit zorgb « 
Ons vlieten voden geen befinetdng : 
£n meteen eiei^ ftadts bezetting 

Beibaren wy een legers laft. 
. De Betuw durf geen uitheemichgaft 
Den vryen difch met dalers decken . 
Zoo veele fterckten» fteden » vleckeUf 

En waerden vóélen ademtogt 1 

Die eerft door da^jx ramp bezocht 1 
VanlooperSf ftroopers» ftokebranden» 
Vanknijpers» knevlerS) niwvanhanden» 

Alleoogenblkk met ope tefch > 

Verwachten het getrocken mes 
Op blootje keel) deurhuuraenkoleni 
Op'tldoppendhartgelaên piftolens 

Dies ro^ een yoder nu uit luft : 

Een Gockheit faiolp ons aendeesniils 
Toen Spsuije wou Euroop verbazen: 
Toend'Ooilenrijfkeroi»ebla2ens ^ 

F 1 Had 

• Digitizedby VjOOQIC 



44 ZEGEZANa 

Had vaaden Donau met zijn heir 5 
Verwiimcr tot aen *t Balülch miar , 

Ganich DoicTchlant in 23^ bloct YCï^^ 

En droomde Hollantt^ovcrioopctti 
Ja ftoftevan den hoogen ftoel : 
Deleeuvkitin den modderpoel . 

Gefneuvdt door te veel te willen: / 

De Bofchkrijgh zal zijnkraditen gullen . 
Nu hang) wie wU» tot zeg»Qlerck^ 
Inhofgewelf) in zaelen kQrdc> 

De Thurenhoutfirhe ruitervanen > 

Borgoeniche kruülen van Maranent ^ 
En Vlaemiche ftanders i dievol moedts 
Wel tu^en ftordng van veel bloets s 

Dees overwinning raeckt de woleken > 

En ftreckt tot vrucht der vrye voldcen • . 
Dat ander Overfte braveer 
Metbynaem» enmett7teleer^ ' . . 

En ftbfie en zwelleop Azianer y 

En op De Grootr, en Afrikaner: 
't V ernoeght ons dat de ichdle Faem 
Hem noemt Boichdwinger by zijn' naem> 

Die ak Auguft komt ingpfaleQ . 

Bout zijn' triomf boogh op twee fleden $ 
Die als ontfloopbre zuilen zijn j 
Waer tuilchen vlieten M aes en Rijn ». 

Fortuin in'talleropperft houde 

EenweegfaichaeU fijn van k>utr»gpude^ * 
Die 's Koninssicepter^'sKeizerskrooni 
En 'sTibersMijter luifterfiihöony 

Noch lichter vint dan 's^PriiKen dcgOki 

Die dees Meduishceft a%efl€gen 

Het 

Digitized by VjOOQIC 



ZE GE.Z AN\a ^ 

Het ichafidUjdklioolt, toen Faflasmilü 

I^ero ftikohcJcidénJcaèalijneaiÜxik ^ ^ ^i 
GodcwildengniQiiienFHeiiiickipaiien^i < -il 
ËnrijckHjd(JrÉdQÉa.2^iiéjdcea^. . : ' : ' : 

£n ze^enheto- metmocdt en raec» 

Die wijze wetéeablinckea het : 
Dieyaderüjckyienjeditk^ipeêlsnd» ' V 
De buigqrl^cke womdenmbeiid, . 

Den vyaat ^|> . dé fakSon trcttt : ' 

Zoo ichielijck > dat h^ 't naul^ weet >■ 
En doerliemftaeÉtotzijngienade^ 
Enhadtmecwoec^iadeiMauki (/.; 

Vani^^Bn^y :oiki'tiwckk.oAiiut. . i 

Kafti^ Jgt)on is nitgepuc. 
Op 'tnj2s^ van Priii8Henrixifaurre> . 
Heii»*.ved|;duck^;er van vcpfc : ; v / *^j^^ 

Keert{TsiaMatanaeaea<on2JbTeey - ■ zm^*' 

. 'Ah rHóenujo^mAliimakieé . ir;. S%nt 

HoemoftHavaehttwfaait be2wi|ckett> : 7 /'httmn 

Toen^hTiiwKonin^jzeüzaeght-ftnjcken "' . 

. Vooc^FrkK3én< Telgen ^oenjOuct' 

2^aegIiCfwóndf cÉi;^ mi édjpaaip&bBg^n » . •! 
DieHoHdntdreigfadenteVerwöefteri? . ^ 

De fcbim van Attafaaliba > 

Vernadi 't» enJmppcLdeQm uvr &hzi 
Om dat i9eB(faièn»detzenQw kedüoi r 
Dieniet dooi*jJeii|^z^iiicepC£fs éi£dc^' - < 

Maerfthobt» Inet vcxndeel van ^wcir, 

In 't ffiocdenaeckten wJoetloosbeir. 
Dat hcetdenj^liaeck opb]baii:tetiappekn > . 
Den wachter dcrUcrocné^lieiappeten:» '. 

Digitized by CjOOQIC 



¥ 



ZEGEZANG. 

En lut'etverorercjndifdi vlies 
Hem Tucfaten doei^ om 'cBoücbrcrliesy 
In Liilaboaen.ouc-Sivtijen. . • . > ■ 
De fcbrick fdiud beide de Jkaftiljen : 
Als of ons vlooceKaitagjeeh 

Geplondeitfaadena%ellre£ni 

Daer zoo veèleafeèflaéme tt^lén .. 
Vol hoopsAajmchènxinae kielen, . 
Aen*cbniixendoèrictenOceaen> : 
Mec&hattotzindcensCQeyérlaén: . 
*t Is tijtdat Spanjcs beurtzich wepde . . 
HieriS) hiet:&hétQQiiG^isende..i 
Prins We]bémhéc£t(Kn{progatr§Biietit>~ 
Zijn nazaec vrydoms muurgeloc .' 
In root dment van *i Moét der hekfen» . 
Niet zonder Kaetsman» dienimeiizeldtn 
Ter weerefaalsgen FffniY/nfiht». . j . 
MaerFrëdcick hééft hecIveodcïnDlwioditr 
End'opperorerwini^^ kixxmb' ; - ' 
Gezet voor Kriftenriicx ten toone 

Op'tipitsdervr^iat). 'toörlooghswit. 
NuefVTfheir, haaeréA, vacis<tit?. 
Z^'c todde kctphtelooze klanrkien? 
Nietniet, óedelfteallerraiidceni 
Laet yeder eignaer hier af zijn. . 
De vrvheitals een zoonefirh^ . >.-.. 
Opallerhande.fb^van-menfÜienv'. ' ' 
Dicdm^tgciTHCHcbcflBycnifhcp^ ' ' v ^ 
Men maeck van'tKnifteltjck geloof 
Geenpjondenng eninoodenroof: 
Men cmderdmdc geen vroom gei^flè» . 
Mecboenp«ngievaosei&IIc»'^ i j. .'./'. w 

Digitized by VjOOQIC 



ZEGEZANtï. 47 

Macr laet Godt rechter van *t gcmoedt . 

Uw Vader kocht dit met zijn bloedt . 
Zoodicgefchiet) zoózal devrye 
In liefd tot Hotbuats héerfi^ppye 

Otttyonckenj zoo.zaï yedereen 

Om *c befte bi<^den van 'r gemeen : 

ü 



El 
T 



*t< 
O 



El 



*t 
D 
G 



Zijn aenichija fchittren alseen ftar > 
Wien HoDant wiooockt met gebeden : 
Om dat hy *t hooft vïui *s vyants fteden y 
Opofferde, alseenheiliehpant» 
Zijn Vaders graf» zijn Y aderlanC . 



lam 



MDCZZIX. 

TRIOMF* 



Digitized by VjOOQIC 



4* T R lO M F T O R T S 

Over dcNeêrlacgh der . 

KONINGLYKE YLOTE op het SLAAK. 

't Ewapént Scbek ging t*zeil , met dit gcfchreeu: 

Datgèlt, datgeïtdenLceu 
Zijn hartebloet, zijn ziel» teyetgemeftj 

Doorfehiet hem in zijn neft . 
He^wackerdier, hoe vreeflèKjck men riep. 
Zich veinsde , 4ls óf het fliep . 
De vloot, hierdoor gèmoédight, nader quam . 

Haer draken {pogen vlam , 
Enzwavdvier, ei:anaten, loot, cnftaeli. 

Dies Hoilants Amirael' '< ; 

Hem noopte, dat hy rees, ^efgt tot wraèck', 

£n floegh zijn' klaèn in^t Slaack . 
Demaenbezweem, befpréngkeltvanhetnat> 

Van brein en bloet bei^at , 
Verdooft van al *t ggamiöer en *t geka^/n, '* 

Erbarm, erbarm, erbariti. 
AlsXcnces*, zohderhart, nitGrieckenylÓoe, 

Zoo riel Graef Jan in *t boot , 
MetBarbangon. 'tWasroei, ccrallesbli|r. 

Marye, berg^.óns lijf. 
Dieroof bleef ons van ichepen, yc^k, eü iHiUC. 

Al d'arbeit was onnut . 
Leer, ftoflfer, leer, hoefiiel eenoogeiMdc 
- Veel jaren feioort in *t flidt . 
* Ënghy, diehiertelandt'tgeviflêi^et) 
£n doemt uey^ wet* 
Ennijpt, engrijpt: zietoe, zietoe» 2ietoe: 
Recfatvaerdidvis Godcs roé . 

LYCK' 

Digitized by CjOOQIC 



LYC KOFFER 

VAN 

M A E G H D E B U R C H, 

Ootfteecken op 

HET H'OOGHAUTAER 
BY LEYPZICH, 

'Door den 

Onverwinnelijcken Koninghiijcken HddCj 

GUSTAEF ADOLF, 

Arm der TMtfche •urykeit. 

PZangpdui) en hawuv heldeoluitt 
Aen 'c zegc^ der konii^klijcke fluite > 
; En volgh de maet 'vah Saxens trommeldans: 
Bohemen vlugst) en Zweden wint de Icaüa. 
Fortuin veiiaeft) oind'eoB» mtaao veel koppen j 
Een hooft, omdat» totwdgenstoe»' te kroppen 
Metrooflcfaat eü ttionrfcD> rijsopro&t 
Tutj^ri van eto kci2ca1ijdc p^ 

'WTemetdees^erbewieróocktvaerCficngrave^ 
Eer by reraert) bedanck haer toot die gare» 
Wantmenighy daetag&koigmjeè heeft gepopt» ^ 

Verbsiftert, en ten troon wort nitge^hopt. smI^ 

Tiliy * getuight van dézen keer der dingfwi : ^t,u 

TiSjy voor wka de floten c^jen^ingen» . JT ' 

, G Voor . 

Digitizsd by CjOOQIC 




-»o .LYCKOFFER 

Voor wiens gezicht heel Duitfchlant ruimt het velt : 
Wiens zwaertbereicktdenDonauendcBelt. 
Is 't wonder dat zij n moedt te daixel ileigert , 
En iederJcunne en oude 't leven weigert , 
paerd'Elyeköockt, doór't^loeknharerkolck. 
Onnozel bloet van overrompelt volck? 
^^j^'' Daer Kriftiaen * , yxxt Brandenburgfchen ftammc , 
wüiem , Met Valckenbergh ^ in d'algemeene vlammc , 
^^f' Op \ heet autaer, den jongften flagh vedbeik, 
Br^ En niemant zwicht , voor dat de noot hen fcheit ? 
TrrJ^l De Razery door 's legers wreede renten " 
]J^^^ Van bant geflaeckt, hier alle de elementen 
huri , Oppreft , ren val van 't overoude Stift , 
^^'fi€ ^^ d'alch wort in den wint en ftroom gezift. 
^ Hier ftont de moeder met haer zeven vruchten : 

. ^^^.Zyftortgeen'traen, noch 't hart en kan niet zuchten. 
^ ^ Zydrucktdeborft met'tzuigding,.haer krooft. 
iii^. De refte kermt vergeefs , om hulp en tróoft. 

z'Is (lom: dat 's : Godtnietick kanubcfchuttcn, 
't Een fmoort in roock > het ander jdrenckt in putten > 
Het ander ipringt in 't Papenheimiche vier > 
En zy en *t kleen in 't pubt vaa ecu rappier . . 

De blixem ichent zoo boom nicttadc en ?^orcd : . 
En d'Arcnt kluift zoacTo^i^epë. tortel r : 
Haer pluim verftuift , baer teer gebeente kracickt. 
En 't zieltje ftecnt, eer'taeaztjndóbtgq^ëdic. 

Des kreunt zich oietdiëGodheit aller :vpg^en> 
Die 't Roomichcriick befHudvMrt nieühnet ^log^Ieo y 
Schoon d'Oder drenckt den fier gekroonden Le€;il > 
Die over zee zijn ftappen liet in *tihceu . , • , - 

Dees heeft befledit met Pool en Modtovy ter 
Zijnerf krackeel> en vlamt opHabsbui^ njiyter^ 



Digitized by VjOOQIC 



Die 



VAN MAEtJHPEBUUGH. fi 

Die Zweden tcigt* Zie toe, baIdad%bPracgh, 
Zijn manc rijft, en ipelc een torenvla^h, 

Zwijgh Öoftenrijck, jdie bruUer uit den Noorden 
TalffMAcn alle uw ftanders , . root yan moerden . 
Tirol, misbruick uw weelde niet iboftracks. 
Vcigdtghe zoo die noothulp van den Sax ! 

*t Verdruckt geloof *dat telt 's verloflers uuren , ♦'t vcr- 

EerLeipzich zief , van zijn vcrwonnc muuren , , V J^J^^^ 

Het briefchend rosvertreén 'tgefchuddelant , 
Enichnip, omftrijr, Gustaep en Ferdinand. 

O Karels zoon , wiek widc uw kracht te voren . 
Gby da^t hem , die tot zege wert geboren 9 
En zoo veel lantsgepk)eglïtheefc met zijn z waert > 
Eq acht uw kroorf tot zijn triomf gefpaert . 

Deesftem verdwijnt by trommels en trompetten, 
Dacr vaen op vaen , kornetten op kornetten 
Aentrecken, dat de hemel dient geftut> 
En d^afgront duickt en davert van 't gefcbut . 

Der Gotten Godt, die luifter van mijn. eerdicht, 
Tcrwdckequamuitberften, alseenweerlicht 
Enblixemftrael, tooi 'tlotintwijfrel hing. 
Eer ;t acres gewdtiaroock en ilof, verging. 

Jupyn , en Mars die woén met vier en donder « 
Ha onweer duurt: de zon gaet op en onder, 
Ead'avont groet den Koni^lijcken helt, 
Dic's Keizers maghtverftroit in 't bloed^h yelt . 

Den Velthefif CD aftirorftelacrder jaren 
Bczwijckthet hart door 'tgapen zijner aren, 
Enbcrethetlijf. Hoedraefthynuzoo trots, 
Dieonkngs waseen ftrenge geedêlGfxits ! 

D^d'eerbaerheit, vanmporders.üi^etogen, 
VdHcktinblDet, awchfchenden voor zijn oogcn, .; 

Ga .En 

Digitized by VjOOQIC 



52 L V C fc OF FE R 

En Icemrigh fchuim een hant vol overfchots 
Verkrachten en ichoflfeeren mct^veel ïjpot$. 

Hoe luttel dacht hy toert , in 't fp6l der pijpen ^ 
Dat Meiburgs zaet in Leyp^ichs klay zou rijpen > 
En al zijn vee, gemeft op dezen ftal, 
Door Laplant? bijl molk fchaffen vleefch reHaï . 

Wat gruwd trapt met Kriften hoofts banieren 
Op maeghdepalm > toc fèhennis van laurieren > 
En (chaeckt 'er weeuen weeshaer* roozekraos , 
Op 't verfche lijck van vaders en van mansi 

Die ty ranny paft Turckcn en Maranen . 
Och hemel! ftremop'taen(chijn deze tranen 
En kuifchen dau tot parlen altemael ^ 
Dit zuiver bloet» decs' (prengklen toc koraeh 

Ons Zangheldin heeft luft > met die juweelen 
Verciert, voor moortautaer op treunoornieelen 
Te vieren dien belchreielijckeii dagh^ 
Die Godt nochc heiligkerdcenrechtoMzagh . 

Mijn dicht zich fchaemt te keren grijze hairen 
Den wrevel treên, den overwonnen (paren j 
Vooral, vooraldermteg^tenlieflijckooghf 
Daer Herkules voor offert knods en boo^ • 

Gefcheurde pruick enrranefi dóen ^erdwijoqtt ' 
Die droeve ^volcjcj daer Romers en Sabijneft 
In woeden met een blint ert ftreng g^evechc, 
Waer Venus fchreit , • gaen hoogj tbeien fledif . 

Met recht verwelckt diesn^^ isóifviet ic^cn ^. 
Doormaeghdenroofen rrèuw^ta'acbtverkr^pri • 
De Troifche Vorfl ontz^ zijn haait «e flaai 
Aen yders vloeck > daer T^jê ommoft vergaen • 

Der dieren prins> in d'yfre kou, betoonde • 
Zi)nheufcheit> dtedêUeeckentirafvcrichoonde. 



Hy 



Digitized by VjOOQIC 



VAN MAEGHDEBüvRGH. 55 

Hyloncktverlieft opdat^nminnigh beélt, 
tn qmfpelftaert, en blaeckt» en vry*, en (^reeit. 

Dat hart bezit zoo ycd van 'téddraöedigh; 
Hoc verft cenXJxaef 2^n poeiijart» dan zoo blocdigh > * 
Hoeileept men zoo KaiEindren uic haer kerck'? 
Hoe flnethy zoo zijn wapen, en:djnnicrck? 

LofLuidewijck, den roem van ^cËoau^Ii,: 
Diezelf Rochel, ontwijfter zijner lelï, - r' 
Geoadefchon(:k, toen ''cmerg^ was uitteert $> 
En, zwiderwraeck, haer poort en vcftverneért. 

Zoo wint men, metdefteéh, dermenichenlurten. 
WatballIèmkannübeeleflrdèseTniartJen? . . .v 
Indien de Wraeck dan hdlt , ew wedèrwraed^t »: 
H7 dracghc de fchult , die kmmers wolven maedcc . 

Wat Albaes z waert en .fackel heeft gebrouwen i 
Zal Nederlant en Spanjen eeuwig rouwen . ^ ■ ; 
Deweerelt brant door eeneft Fdëtony . /. " 

Die leuddoos métit den bieidéi van dczon . v : 

Wie zidi aeh -e vier desóorloghs niet wil zeiigen , 
De g;al der ftraf met honighraec leer* mc^n. 
Dezondaerkuftderoê, enUijft haar vnent, - . . . 

Die liefiidc quetft , wandeer hy *t ftrengvefdient . j ... 

Eenheelzaemart^, dfe;*t)^if«n«ioA2aghfterven, ' . 
Magjhihijden, niet den kirafickenganfii)l)ederven, 
I^ Keizerdom is ii^ewyt tor faeol. 
tVerftrcck* den völclw een vader, «n^eenbetii. 

Indien het Tdfókvet<oiffaed(t zokke wonden } . 
Dchcerdie biechte en boet«<iodcaleija zonden . 
Hy pars geen ziel : hj htettk eeeti Ktüfteo Recht . 
'tGdoonsGodts, géettaerfftbeiiiCdzersknedit. 
. 0Serk]aes9 dendcuiehdmnoch harrenaflèh 
Diejnooxdvleckiét te fchouréb nöcji se wafièn . 



Digitized by VjOOQIC 



5+v :L Y C K^O E F E R . • 

„Uwgraffchriftzy: Tilly (;dck fchrcyS die 't hoort) * 
5, Heeft Magbtdcbürgh vcrddgtdoor maègdcmoort . • 

Nufchuwthy, als een havidki' zijnen dryvcr, 
Den klaeu des Leeus derVinnenj^ heetiran y ver ;, 
Die (lincks en rechts het al aên flarden ry t >_ 
Wat voorvoecs hem dien vetten roof benijt . 

Godtsarrem ijiaeit met zijn gerccheeizeiflen 
Een* yfren oegft , en decfct den grom Van Meifljbii i , ; 

Veel mijlen veltsjnet* lijeken zonder tal. . , 
Vergeefs gevloón ; de DootJ> overal • 

De Doot verilinti verfcheurp met (hde tanden . 
Een roode zee die bruift door d'ackerJaïjden , 
De klepper gaeti tot aen den ,buick , te "wedt ^ 
En wafcht zijn zwe^ en ftof in *t lau we bed • 

Zoo dreef de fnévan Alexanders fibel 
Den dootlchen ichriek vooruit ;naer Suzè en Babel • 
DePerfiaen gevoelde, veelt«laetJ^ : . ; ^ 

Watdievermoght, wiensjeughtbyhadver/inacrt^ , 

Zoo ftort de Uoem en *t puick des Roomichen a^cik 
By Kannasncêruit haer vei^ülde zadels s 
En 't Kapitool alle oogenbUcken hoort 
En ziet verbaeft Kartago voor de poort . 

Gudaef, aldus met Naflauaehgefpannen^ 
Opeqientijt vermeeftert twee graef Jannen I •- 

t Tsify. Van wekken d*een *, gedreven vanden nooti 
bGftf^fTTepaerdevlüght, cnd'andcr,^ metdenboot* -/ /. .y , , : 
SjST Dieneêrlaeghkhcuftdeh<K)pdaLbeerfchf^^ ^:: . / 
Van Ooftenrijcks ^roomdteMonarpbye^ ^: > ^r - 

Devryhcyt, die wcêraêmfchcpt, zonder zorgh, : , 

Looft Godt, denHblt, Keur SaxenBrandcnborgh. 

De Kriften Helt wort in tdomf (Wt&ngeo,, i 

Beftuwt met roof iinctwafaidicbtbdiïtngen^ r, . : * 

: T ' ' Ver- 

Digitized by VjOOQIC 



Vereert met lijdeen , ia hm tomb celeit ^ 
Wacrom van vreugt 't wrlofte Duitlchlant ichreit . 

't2k^hhaftighf^ooftj(prackdapckbaer, na hec knielen : 
ö Dccs wraeck van Qödt ftrecke ofFer voor <k ?:ieicn 
»VanMaeghdeburgh> wi^ps ingecrap)t& kruin , 
«Begraven leit i^i eeu wigh finoockend puin . 

Vacr voort Guftaef, ghy vorftenm^rgepwecker: 
GavoerdenPaltz> tcnbcrghopy ^endehNecken, 
En 't vier des krijghs mét wapens uitgeblüft j - 
Wifch Adolf uit , en fchrijt : Guftaef Aug;uft. ' 

MDCZZZL . * ^ 

S TE DEK RO.O N. / 

Van ' / 

FREDERIK HENRIK, . 

Op den ^i^opéeri triomf van 

MAÈSTRICMT 

End/ andere Sftden en'^tkanjlcn^ 






ÓpdcN^ijzei FanTerioJie. 






1579' 



Ie bance nacht ^, t9« Alexandefs ^c^plck 
Zich dronckjei^drpnclc in Iccket burgerbro^t; ^ /. 

EnmainuEhborftwtH^on ' - b^^ 

Selyckeenflangj.getraptyanyyantsvoet, ^„^.«^ 

De lucht befmeten becmt ien waterval ^ 

Mctpcft ai U^q^yer^.cn groene gal, ; , . ^^ '«* 



'vmFtt' 



Digitized by VjOOQIC 



^ 5TJ&D E^KRÖ^ÖN. ' 

Dic.nacht gedcnckt hoc droef ctó Trichtlcbc Macght 
Gefleept gcboeit op haren oever zat, 

Gcdoo t verft en dóór vier en yk)e€ éijfieghti 
•ziétp., En afgewaedktjên ftrijdendea^èraat*. 
to?!£ Zy Idaeghde 't leet den Vaderlgck^^ 
15 icek. Wiens geeft verfcheen in baer^benaeuden droom. 

£en bloedigh zweet braclf Iiem vaQ ialfins uit > 
Enhingalskral9nacn zijttliiezerdiai^^ 

Hy fteende, en floegh in *t <^d€ c«n hecfch geluit : 
Mijn Dochter, die op 't oorloogsmoortautaer 

Uw zuchjes en bedruckce traentjes looft > 

Grijp moet, mijn kin t, grijp moet, en wees gctrooft. 

't Is wacr , ghy zij t 'dè bloem' uw^ ni aeghdbms quij t 
Dat 's nootlot , en 't belieft den hemel dus . 

Maer flis ^ mijn fchaep , daer kqomt een aqdre tijt . 
^00 ipreedctnd gaf- hy tiaereeh hartekils , . . 

En wifchte met zijii kleet fhy zuchte diep^ 

Het roode bloet dat lawgs hdCT^ böezém liep. 

Daer komt een tijt (^ZDovocrhylieflijcfc voort) 
t>ie rekenin'g van Spanjcn dichen 2stl,* 

En fuflen 't landg^br^ dezjeamoort. 
En trooften uw langauurig ongeval: 

Dan zal de Wraeck den Spanjaert , als een haes , 

Doen ommezien, en jagen orer Macy^ 

Die he|t is een beloqfdc 'predcrick, - v 

Uw" wreeclperenbefciièfmcrin der ncö^, "^ | 
Der vromen fïrfaitt, der dwin^feAdcii fc^ /' 
' Dees zal beleeft u koeftrcn mi^ iHioot^ ' 

Na dat ghy hebt, gèketent van Farriees, ^ ' 
EfCn halTeve eeuw gekermt ïbivin tri weor. - ^ 



^^- 



Al 

Digitized by VjOOQIC 



STEDEKROON. •♦ 

AI trenren nu vtw ftstten éootsen \voeft, 

Ay zie dat met geduldige oogen aen, 
Zoo lang tot dat in Pandbes typ^ ocfjü 

Oranje koom de ftrenge zeiflèn flaen, 
EozeUs mijn Maes en 't fier bfCdanRe Schelt 
2adi bu^en voor een maghhger gewelt. 

Dan fla op uw* Vcrloflcr 'fbly ^^cht. 
En wy hem. de vezdiende SèdcKToon.. : 
VlottBoichloof om de Schilcftar van Maeftricht , 

Enhcf hnnhocM^in'tgout ranNeèrUmts troon. 
Dan ruim u i üi ec i ufchgabroeticl velt co üot. 
En Brabant kniel' voor HolkuMS Wapai^t. 
kkziealieê (^mijdgeéften worden vlugh} . • - - 

Den blixem» die mijn vochten vliet verzengt . 
Aireede tors ick meer ak eene brugjh, 

Een weeck robijn münklaer kriftal befprengy: . -^ 
Degdlembaeuwt'tgpicbutna zondermmitr ' 
En tart hetSpacnfiAci» machrigfr Rooii>ic^ vorbont . 

Hmantwoortisniet {<jiaers vancbnderkniir» 

En Mars zijn nA volfeedt of^xneet cooaaeeU 
EachutvaertTanKaftHJewditbekHC . / 

Met onweer van konpuwen» grof van kee^: 
De Vry hdt op ditoaf haer^ flEandcrt planf , 
btaenzien van FmpsénFerdinand. 

Zoo wort met vier bet eeuwig vier geblulcltt . 

Zoovrectdarvlaadeo hmicU tac^ioej 
EnHenrick faaodtde htirbaéni v^ Aueift > 

Enfluitde poort van'tgruwUjck oon<^ toe. 
Vaerwel, mynbart» teerhar^i enzwijghftil. 
Zoodroophydoorhaerarménin ójo kïU 

MDCxxxiL '-".'■'■ ^ 

H : BE^ 

m 

Digitized by VjOOQIC 




^' B E S T A N T - 

T U S SC H E N 

POXEN EN ZWEDEN. 

A E N 

D ,A N T Z I : C K. ; . 

Chooöc Star van *c vruchtbrc Pniiflèn , 
Konii^in van 't Nqprdc^ geweft » 
Die<le2kvefiarreleft 
Draeide op uwen duiigi> en*c ruiflchen . 
Durft verbieden aen d'Ooftzecj 
Als het ftorremtop uwreci 

Paid aen de kroon van Polen» 

Óie ghy eert in zoet en zuur :, . 

Bykort, grootekofcnfchuur,. 
Wie de nootdruft is bevolen 

Van zoo men^ lant en Rijck: 

Veler menicbcn burgh en v^jd^ : , . ,. . /. 

Brant nu vart uw trotf^VelJte . .^ ? / . . 

Los al *t icwangere metael, , • ' ' .* 

Dat het als een blixemftrael 
Schittre van het Ooft in *t Wdtej 

Dat inert *t, als öcndohdef, hoort. 

Baldren buldre» Zuiden Noorti ^ 

Want de Goddelijckc Vrede 

*t Zwaert des Go^tijfchen fpldaets. 
En 3e label des Satmaets 

Wcdcrzegeltipdefchecde, Wil- 

Digitized by V^OOQIC 



BESTArNT. j, 

, WilUgh zonder (chrick of dwang, 
Vijfmael vijf en een jaer lang . 

Vra^htghe naer de rechte reden . 

'k la^ dübef en Zegemonc 

Vreeazaem toe een vaft verbont 
In een*. heldren hemel treden» 

En veilen aerdich krackeel 

Qn^ , een zaliger juweel . 

'kZaghzeruft voor oorlogh kiezen » 



on 



Nuenhoeftghe niet te duchten, 
- . Dat dcMc^pers ZDiidertal' 
. Gaeii vèrtrappten ciYer.al 
Céfesoegft eüi goudé vruchten : 
Dat men 'talles hangen wacgh 
Aenecndroevc néoerlaegh. 



men 
snooc 



[erom> 
röm. 

Ie, 
Toen hy Osman maakte vlugh , 
En hem uitloegh op den rugh j 
Oock toen 't heir der Scy ten keerde 

H a Sdien- 

Digitizsd by CjOOQIC 



«o BEST A N T. 

Scheodigh met geboge knien » 
Om 23)n hof in iMcant te zien. 

Nu eiiis 't gecnmindèrzi^. 
Dat hj binnen zijii pohts 
Kuftcuen vorderhjckenpais: 

Dat de pais hem zwaerder wcge 
AlsdeKonii^jdcefttfy ' 
Dien hem *t wettige erfiredit gaf. 

Opzijn heil^ Toorbedt rdgjen 
Alle yorften van Ëuroop, 
Die» gcheil^ht door den Doop> 

Haten «btmenfittocn* irerboIg!ett9 

Rootvanmoort, Tennaftvanroof» 
*tZaet van'tKriftdi|ck gdoof. 

Dat 

ni lof. 
ftof. ^ 
Eeu 

Dat j, 

Ir 

laen 
Haergekneuide horens breecke» 



rgekheuicle horens breecke» 
Én zv bleed( tiet ^pdloosbloeC 
Weder af waifl^é m haei' vloec . 



MDc:fcxxv. 



. / • . / j 



Op 



Digitized by VjOOQIC 




ét 

TURKSCHË VLÓTE. 

■ • jj i ) '-•••f,'-' •: ■ . ,\ ... * 

[E Leeuw van HqUant, nidc gezinc 

] MeerKn<kii(UiMoettt;toften, 

I Loopt met fiot MarinvLèravdor vint 
^ - DcnTiirck zijft vledgeh köiteif , 
"' «cftlBBi T'OflderUwcffa^h^ ' ^ 
By SfflinletlDtt4enKéa«gs(lagh^ ^ 
5 Daerteitd'i^riVyiiiirttqiUKrVi^ild /l 

En liobbdroip'd»itfiM»< n .lorloV^O 
Terwijlzijalttöitt«upfafiU|Ma96ArJ«^ 

AkeèMbOtOMbatt^i kM^fr>i :X l 
De kroo3i^«ttÉ»i^kjiert«l&dft/vii^ rt i 
5 De Tartcri>\fitfttrup dditt>«l«9cy'> O 
Kom(!diit«HliièciK:oötMfelil'J -^ol i 

yemiedcdac7Iaii«^4n>kotOT>n; .! r> 1 
TezttOttti éniéerlttflg^jti^>nMi ^n ? 
TekoeleffIMai^8aF«Uletfollet>loer;^^ 
5 MaerOcHhr^ 'diedSóei^v^rKtaieBdém 

Koch taat&Mf^'iöiider *% Udiitkst*, ' 
Sloee^aetfiii«ti^feMftft1uirt^tft>Étt'/ 

Digitized by VjOOQIC 



fy NEERLAEGH DER 

En galeaflcn wd gèttóoft, * 
. . , .Eenkai^ï^wa^inhespOoq:; ' ^p , 

'il Cf p^B^v»^'"*^*^"^^^^^*^®^ ^ ^' • ^^ ^ 
't Romainfch Gcbiet te fterckcn , 

Trcckt weder op, «n ipant de kroon 

Te water metzjjnvlerckcn, * . 
.':.\ Toaafbreuck van«het l'ti»ck(ch.geweft,. 
En voorftant van'tGcmeeneBeft, 
5 DeBafla fchiinpt ojx'tklecn getal 

Opvijftien oorloghsfchéepén ; 
En ftoft: wy laillenze.in de val ; 
, DiMi»hW»«iiB«iJcmpctti. j ■; ' I ; 
Zy^nwaletwtr.*^ri<iteo-,dagl^,o > ^ ;, 
Enji«tA;voOrtaJoatr:d'Q6flifch. P-' ^v/^ 
^ De$ülta»vdortde3rtLiaen4«A«<: . 

Metj!FW*ag«iPicWtfiüi«ö>>:v i:(4 ■; . ' * • 

De b]r$m:y^^V9tp<if0&hnt r :A • 

Gefchotcn,, m«l«troö^«»'-o': ' ï 

Zetfchi^^ichifiiinilKlitQnlintiit.:.; 'J 

5 Zykap{|g»4*«ii|i*fiwböiteoJteot>> '- 

En dryYfSl4iCÖW>i?:*ü<ter'. ïio T,i 'jC. 
O d^oJgstveiKen vtvuEaftoppiv» T uG f 

Hoe blaoIk^clnd«kl«nd^b 'T . >1 
HQedr»f|>ruw peckind'iöogen !vao. ; / ' 
Den lantveïiiodcMl«0.-rJKm3L j.n i // 
5 Defi»ll«rf^«»t4cpiiKi!dfc<iepiW»:s o 1 

M^-jöW «o jM'yfr&irebcft.: -^ >:! .T 
KoiOkitatotïpcltteCisjb' |ïte»^nv/I^ ? 

E^n j)(>f«l)^ftr€)om <sn^.jirdM« • ' ^ . 

En dat de M9f||lVjM>5l*4i*lltefSW*C.) 

: 3 ; !i 5 Nu 

Digitized by VjOOQIC 



TURCKSCHE: VtOTSi 6% 

5 Nufclvick uetmedr yckjUc Mahomtt, 

Noch Agu9 Vorfteodoancln: 
~Al8d'Opp!QFiN4e9 I^oertwskbettTvet» ) 

Is *f iQ^^uQ' pm^kjomeni h. / o r 
Ghy ziet ho^ F^it^Qs liéir y^ rdieoekt. j ^ 
Nu d'Opperfte u de zege icbeockt. 



■jfi -.- ■ • <l • . . • j . •:^. I, 



V R YB Z B E V;A E R t 

' Onderde vlaggpvarrdpn • • . 
DOOHiiVCHlflïiilN ziiHELDT, 

M ARTEN ilARPERfZ. tkoMP, 

, plaegh Ttin. idjieeinich: eo U»theeit)lch\» 
Gedroght) Amttfn^üxa dolle hjoodeo > 
IfT'c bk>ed^ mcioitncj ». aen.ded Teems > 
>en.GroQee{i Herder tedvorfloftden» 
Zichdioocken z<A^ aen 's KoAings ftrot , 
En knaeghde , op *t l^ónioghlijck geraemtey 

Dfsn rofop, ,vsin.lKH>& ^.kiroQa.:geknot} 
Die moQitp^;,; s^pnder Godc m C^emréj 

Nu vlaaHiiel(40.op<3en' fer£:)M» b^ 
Vaa Franfi;h geva$, qwam nederzackeoi 
Endree/ Voor ftfoom deq bloetfVroQm uit> 

0« bjdi^.pn iuici:a!^t.,tt»f^? packeo: 

Macr 

Digitized by V^OOQIC 




' • Masr'cfie den a%fioiit pales ftdc. 
En ketent iMdfche monnerdieceii, 
OatfeAcktel' han'va» onisea Hek} 
' Tot voorftaüciwi^^fr' Buamet&i, • 

Die h^h met vi^fitnad feeitiea Jcoppen 

De zon bedroefile» en 't hemetfeh lichti 
En> om onszeehaerlceelteflomieD» . 

Zich dwers voor Hollants kielen fineetj 
Wacr op de Ridder acn quam renaen 

Opzgne' vlei^IS) vlugh en breet» 
Voorzóen met yijfmael ,veertaenvpennen . 

Hy voerde een flaghzwaert in de vuift. 
: 1 Het Mönfidrlratckiedinaeiiaobte^; 

Granaten t btixems, baldert» bnu&bti 
Bedreef gewek met fberc en pooten» 

BUeil roock en pnoodc, en vlam en vier 
Uit z^ne kieitir , ' èn kopre Heelen t "- 

Maer Hdlancs Ferièus trc^ het Dier, 
Dat zalf noch kruit de borft zal heden. 

Drie volle óttgen hiel by t llaea . 
' Hoe beet hec op zijnyfre «mden? 
/. tioe^odt het toe! getijde dX>kaeii 
Op^d^iidiaeii^ftie gótf en zuKien> 
' Tot dat ket en<iijck > afgaaati 
Gdcheurt» vermindct, bq^cedeiseiit 

En liet oosfijdce vloot > van ftlttc 
£h lijckdldm zwj^ger» hènerdl^: 

floeW /takee de vrtu:lit ttfrnaM, 
Verflonden had^ ten fodf gefehoncfeen 

Aen zijn atvea^ ingewant> . 



Digitizsd byCjOOQlC 



Dus 



V R YEZEEVAERT. tf^ 

Dus quam de Hdlantiche Amifael , 
Die voor geen* zeehdt vlagh moet ftrijcken , 

Een man , gelijck een punt van ftael , 
By geen Romaineil te geUjcken, 
Zijn' Ma^ftroom in» en wert begroet 
Van 't Vaderlant, en Zeven Staten, 

Die hem vedchenen tt gemoet, 
Ten trots van alf die vroomheit haten. 

Wievreeft nu ichutgevaert, oficherp, 
Of ze^vaerte) enwaterfinetten? 

O Harpertszoon, ghfzijt ons harp! 
O Tromp» menzal uw de^t trompetten, 

Waer's hcmdsgunftons ZeevaerttxHiwt . 

U komt eenScheepskroon toe van gout. 

• MDCLia 

SCHEEPSKROON 

Bebaeki in den Scheeffirijt , by LivornCy 

Dopr den Doorluchtigen Zeehelt» 

JOAN VAN GALEN. 

Afflirad derï^ollantiche VIote,indeMiddeIantichezee. 
Tem^a navalift^eht roftrata corona . 

Ou de Leeuwvan Hollant flaeuwen. 

Na een zeegevecht df twéé? 
Neen , ' hy flactal weer zijn klaeuwen » 

Öór de Middelantiche zee» 

I On- 

Digitized by VjOOQIC 




46 SC HE EPS KROON. 

Onder het Tuskaenrche ftrant , 

In het hart van Engplant , 
Ruckt en fcheurt het voort acn fleocren . 
Schreeuwt nu dat hy niet durf entrcn . 
Kielen neemt hy op zijn tanden , 

Steeckt haer buskruitkamersaen> ' 
Als zijn grimmige o<^en branden, 

Diegelijck twee lonten flaen 

Inhethooft, wanneer hyraeft» 

Vier en roock ten neusuic Uaeft > 
En het zeefchuim komt gedropen 
Uit zijn' muil, in bloet verzopen. 
Om den Zeevloeck t'adbterhalen 

Paftmaetroos opzijngety, 
, En de mpedigheit van G A L E N 

Zet nu alle zeilen by, 

Dacr hy vijftien roovers ziet > 

Buiten Medices gebiet» 
Tuimelen op zoute gronden, 
Als een jaght van waterhonden. 
Valtnu, riephy, valtaen'tftroojjen. 

Dieven, tuck op fcheepsverract. 
Die een' Fenix af kunt loopcn , 

Daer men zich op trouw veriaec» 
En al (til, aen'sHertoghskuft, 

Onder zijne vleugels ruft, 
In den ichoot; der vrye haven, 
Daer incn weet van gier , noch raven . 
Zijtdiekrijghsmans, hadc uw ftaerten. 

Ntetverbaeft, als rekels» in. • 

Neftc^ers in ze^evaerteo,. 

Geeopaoys in Ei^Uch tm> 

Gccnc 

Digitizsd by CjOOQIC 



SCJIE EP S KROON. 47 

Geene iauilèn ichaft meir bier , 

By hec brandende oorloghsvier . 
Hier beidioit men andre tonnen 
Als de brouwer brouwt te Lonnen . 
Hier gek bulderen, noch flampen. 

Noch gem borftweer van een mijl . 
Rufti^boort aea boort te klampen , 

Is oer Batavieren flijl . 

Dii$riép Gai.bh: opdatwoort 
Klampt men moedigh boort aen boort > 
Dat de borft en ribben ktaécken , 
Onder het ialpeterbraecken. 
Al de kuftea van Tuskanén, 

Ganich Livome» op muuren tranS) 
Duizeat duizent Italjanen 

Zagen zeewaert wien de kans 

Vui dit onweer in de lent» 

Vjmdit dondrende element, 
Zwavelvier, enhicht, en baren, 
Eerftverflinden zoude, offparen. 
Gaz.em, in zijn been geichoten, 

Scaec op *t ander eens zoo vaft , 
Even trots, en onverdroten, 

Alseenfleenxots, vooj'demafti 

Even nift^, even Osx» 

Onder 'dyzers, in het vier» 
W^getrooftzijntiljf eo kven 
Voor ondL Vadólant te geven. 
Niemant tAntkt *tt aen te vallen f 

Te bdpringen'tgodtlooshoU 

En dJftqmitmett» van de vallen 

Afeeftontmt, even 'dol : ^ 

^ Ij Over- 

Digitizsd by CjOOQIC 



é% S C H E E PS KRO o R 

Ovcrweldidit men in'tlcft 

Het verdadighcdraedcencft^ 
In zijn eigen net gegrepen , 
U i^efpannen voor ons (cbepen . 
Onder 't vliegen van de vonckeni 

Daer hec oorloghson wéér niiicht i 
Eengeiprongoi) tweegczonckeni 

Drie v»overt voor de vuift , 

Kiezen d'andere) op die ludit) 

Liever een gewiile vlught, 
Ominzeehec Ujf te bergen, 
Dan den Watcf keu w té teilen . 
Laet nu Livius vry pralen 

Met zijn helden op papier: 
Weeght hun deught op regens G a l b k > 

d'Eer van HoUants zeebaniers 

Vraeght den Hertog , die het zagh. 

Wie zijn kuiben met d^i dagh 
Van dees glori quam belchijnen , 
DaerdePeften voor verdwijnen • 
Dat heet eerft de ftraet te veg^ 

Van dit heiloos fchuim en flijde • 
Smime loopt cms vloten tqgen , 

Om hetPeriiaeniche Rijclc 

In den Batavier te laén. 

En te ftreven lierwaert aen, 
In 't gezicht vafi 's Koéiogs VlegtU 
Zonder Godt^ en wet, en icgel. 
Datheernudezeebevryën, 

Enden handel voor g^vaer • 
Zoo verwiflelt men Turkycn f 

En al dltaljaeniche waer 

Aen 

Digitized by VjOOQIC 



S CHE B !> S KR OON. <^ 

Aen onze Indiacnfehe vracht, 

EnwatNeêrlant, uit zijn krachcj 
t'Zamehhaeit, en kan verzinnen, 
Om de Beurs vol gouts te winnen . 

V E R L O S S I N G E 

VAN 

V A L :E N C Y N 

DoorzijnKoningklijckeHooghett 

D.JOAN van OOSTENRrCK- 

I £ Staet van *$ Konings Nederlanden 
Os^ftdt) ' zagh &ver% hooft van 't voick 

, C^)lsoómeneebe'do!nckre^&kk 

Van oorloge , en *t bederf voorhanden . 

Del^ieiipric^haen deckte *tvelt, 
Verflontd^oépft, ^oi^twe^ldigh keven» 
De lantzaetigt^qjèhmbèdt veelden . 

De WdV!i»rt ^ug^te vdór^r GeWêlt . 
Trompetten, tromaods, enkdrtouwen, 

Cjebriefch van pierden, vd^eic^rey 

Hét ki^fakvóldcvoiérdenttcfbdeni^ , 
Om d'bedlcBruitvanHène^oirgfién. ' 

De Stadeen legersftaeiv intrant, 
£n roock, en ünoock, en boskniirheveb. 
Debüxemihadcèpmour» eiibevels, 

£ai7ai. iHeC'iv^fMichrover^clant. 

Ij Dc 

Chgitized by VjOOQIC 







7# VERLOS SIN GE 

De bodem davert vanden donder 
Der elementen, dieomfirijt 
Hierworftelen. Het acïdtrijck fplijt 
Tot zijnen navd toe van onder . 

Het ftormende onweer duurt. Demaght 
Der Staetzucht, die de Vrede doppelt, 
De ruft der vecrclt overrompdt, 

Stont tweewaf pal , ca. in naer kracht , 
Tot datze voelt dan ftrijt hervatten 
Metgrooter moedt) de derde mael» 
Waerop, voor'tfchittercndeftad, 
Haer bendtpn van elckandreipateen . 
De Helt, na'syyantsnederku^h, 
.' Gaetfinjcken;metidekrijgh8ftandaérden, 
Gefchut, en roof, en wagenpaerden, 
Enva^htveel fteden vandees pla^h. 
Men'zacËe eengant^hemoent) i^duifteri 
. -j!n.diebena«M«$.^cbc, tmtfooft^ 
:irotdatde#Mi»!nuv'the]derQoft 
., Tenldledoorl)radcmet^n'luifter. 

Toen quaro dcZwacn* van Valencijn , 
, NiexmeergefiJmcuroordammfluizett, 
VeriieHglit het MoedighSdiek «£brui«en , 
Met 9^09 TS NKV c-kftH..^ 2K)nnelcbijn> 
,. Terwijl in deze blijde (teüoi 

Haerbuuren» Ryflel, KaniefTck) 
, . Eö'toudeDoomick, tegelijdc 
Haeradem en Ifafifflurtophadeif L 

Zy zi^, daierxf den PR.](N S ootmoet, 
Sn bulteii: d'ope|x)iort bejegent} 

R]rièiDi}eii« jdpL'svedb&ü^oefi. 

'il , • Ry 

Digitizsd by V^OOQIC 



VAN VALENCYN. ft 

Rybumen, dieaen'syaders kroone 

Twccpcricn hechte» door bcleit 

En onverwonne dapperheic , 
TeNapels» eivteBarcslone. 
> L'ongonedandccuvooruvdeught, ^ 
Herftdc in d'oude heerlchappye. 
Voor uwen arm bezwijdct Turckyc, 

Datopdezeeula^n leit. 
HecNe^'lanc bouwt zijn ruftenhoope 

Op^u we vroomheit) na veel finart » 
Ontnaelt u met een danckbaer hart 3 
Opgaende Zon van *t droeve Europb ƒ 

MDCIVI. 

OP D E N 

ZEETRIOMF 

Der Hctxjxhxppjt van 

E N ET I E. 

Tm» damim mov^ arma L EO. 

Och leeft dè Zeeleeuw van Sint Marck > 
En keert met afgeruckte Ihuicen 

Vanzeegalajen, f(»s^» enfterck, 
Optrom^eUi^, trompet, en fluiten, 
Albmllende, mt het bloedigh pack. 
Hykomt» en heeft een'ioofvanfchepen 
Bamooftdfs mctzijo'kiaeuw gegreepen . 

Hy 

... ' Digitizedby VjOOQIC 




^ 



OP BEN ZEETRIOMF 

Hy keert op 't juidien en den groet 
Vaniïuizendep verlofteflaven> ^ 
En laet den zouten watervloet 
Gedeckcmet aesvoor viichen raven , 
En root g^verft van heiloos bloet • 
De Icuft van Kreten) alle wateren 
En eilanden van blyfbhap ichateren « 
Hoeftofte'thof, toenOctoman 
Zich wapende met Barbaryen (, 

Toen out Karthage in een gefpan 
Te water gingk met ganfch Turclqrenj 

En wat de zee befchieten kan . 
2kx>quamenze uit de Dardanellen^ 
Om Chrifhis Rijck de wet te ftellen . 

De wint» hungunftigh» ^mde'tzeil. 
De riemen repten zich 9 als vlogels. 
De hemel fcheen hun niet te fteil . 
De wokken fchrickcen voor die vogels 5 

Erfvyanden van 's weerelts heil . 
De Turckfche niaen durf zich beloven 
De zon der Kruisvlaggeuittedoven: 

Maertoen, na'etoorloghsonweéri ^t licht 
Van Godts Evangelift aen 't ftraelen , 

Bjzantium> in zijn gezicht^. 
De Maen van Mahometzagh daelen f 

Voor zijn kafteelen» al te dicht > 
Ën zijnen Baila> by deilippen ^ 

G<^i:eq)en , pa$ den Doot c»u^ippen f 

Hoe waentghe wiert Ii^t toentomoe? 
Het zagh den wint en krijghskaosr keeren 

AlteffenSf enons vierde roe 
Des Cbriftendofiis io gkKfi verteeiea 

Tot 

Digitized by VjOOQIC 



V'iA N r E N E T IE/ 

Totroocky 'enfmook> enaflchetoó» 
En 'coverichoc van zijn bravade 
Vcrvoort^^ en ftaen toe 003 genade. 

NaeftGodt) dengrootenzegcnaer^ 
Heeft zicfa de Bataviergequeecen 

Met raet en daec^ op 't zeealcaer 
Van vader Mars » en Agars kecen 

Gerockt van Gode^Verdntdkteichaer: 
Wa^t Hollants Zeelceuv hantfaaeft fnedigh 
Sint Markus Leeuw > enftonrnoitledigh» 

Almaetight nu MaroeUoo$ lijck 
Den zeetriomf des Staets met rouwe^ 

Hy leeft by Godt en Chriftenrijck^ 
VedKxaden aen zijn deu^^i^ntrouwes 

In noot der vfc^men bur^ en wijde/ 
Auguftusneef *9 het licht der braven 1 
Wert met dees ftaecfi niet begraven . 



HDCLVr. 



V R Y E Z É E V A E R 

In a e r oost 



T 

£ 




UAaeedevaieitnaér Ooftcniopen. 

O B D A M bezeeelc 'slants verbonc . 
De ZweefUche zeediaepk l^tgekiopo» 
Aen weéhy van denOreibflc . 
OBD.AM: dboriücuwhomme^zijnAbel. 
Het hóóh aten Kföoti^buigh hangt ftijf 
Gewoelc, gebonden met een kabel . 

De ilingerfbert en *t acHterliif 
- K 



7i 






N. 



T«r 



DigitizedbyCjOOglC 



fj^ V R* V B Z E E V A E R T 

Tef köiiiiiiein<vafi Lantskrocm^pdreveiii 

£n krifiif>end(eiVait:bij{bé finiart, 
Gekopv^ia aonder^hoopiran.lcpen, . 

Maer hai-f^'^aetigd-ubgrKrabifea^ 
Gèzcmekisit', vqI^ vraiOttvffaóoiD, 

InOt><^én-fiÜ«rt(see) Ümgsddüinandön. 
Dê'WalKri(Hi itidQt4ï«»bIoedigb gMOom : 

Vèn'ifP&GÜItiiie vledöh^l»kicèlioQbvuiI % 
VanPèfih»!» d'iei^'vaiiZfeVBii^aaden^ 

Ëtiroot^ééfi'diénft", uit^Mnoaftersiiuiil 
£nyif«frka0d^beei)«9Ma|sckeni 
• ' G{lnièhiDiR)«a»er<&ti! op >de4jQeA ^ 
yaittgK)ieteT/éugtee»i>lyiaia|MbDDdcen> 

Haelt W A'S'S'&HAER». uicaUefteén, 
Al juichende in y den^iainanohr^ 

Die leven fchepte in 'c zeedraedc* vier . 
. HoBchilder Mander , voigh den ftander > 
' Voigh rufti^h 's Kóiiin&s ze^nèier* . 
Ëntiollants vlaggen : vaiaen'^maeleo: 

Helt WASSERAER befteltttftof,. 
Om itactdieh '«rapenix>(^A;pcfldeo.^ 

Op Fredricksburgh , dat fenixhof . 
Zodil9ddéz€ë()ii)c'voor;cfooeadiai; " 

Zèolai^hotzedieht van 'O&D AM 
DtoJidfttKh4»aobüvan«iMtie»IogeQ(.' 

BdHttemenzal} vaa'mi'totftam . " - 
Zookoeii(^in«n'XenoeS'tibiimjè/ ') 
■■ Djierleglit'de vijfde ffioaafiohije.. 

I 

TRIOMF 

Digitized by VjOOQIC 



TRIOMF VAN KOFFEUHAGEN ^^ 
o N D B R 

F R E D E R I C K 

D E:N DE^DE N. ^ 
KoBu^g ysuci Denemerck en Noorw^cn &a 



cn ftact 



imoeti 



Met kracht de kruin had ingeftneecen. . 

DaerqueeciichPichelaeri enSchack^ 
SU^hpennoi aqo des^o^i^gs wiecken . 

Matroos noch Bdtavier ontbrack 
In Jsi|iaenplicht5 tsfdat^ in'tkjriêlfken 

Dited^^raetSi ^engs de da^ 
Ontfloot een treurtoonneel> vol zielen > 

Dieomdd^ftdiV i^^lien flagh 

erdevielen» - 

ft*irf <ifet)t(ï j btigfatidi . 
i; ,öp'^^cf>f^eu«^ 
, Crtbrivcn, 
Ka En 

Digitized by VjOOQtC 



j6 TRIOMF VANKOPPENHAGEN. 

. Enamptenaren, diëten (hit 
Des dwinglaiïts dienden, die, tejjloodc, 

Zelf tmiten fchcuts van -t grof gefchut , 
Hen in Jiun doot jocgk, al te fnoode^ 

Toen droop hy , als een weerwolf , door ^ 
En , inet den fbert in zijne beeneii 

Getrockeii , zuchce op Vfchendigh fpoor % 
En , over d'oude veften heenen , 

devaen 
swaeien. 
;eflaen9 
kraèien. 
enuitheemich) 
d'ooren. 
M denTecmSi 
>reni 





trekans. 
ader glans. 


• 

R< 


1 o M F 


- . ', ,\ /•' r 




u 


, N E N. 


r r 






:k dekruioen 
oetuw kroon: 
topFuinen. 
iccrompcc zoo icfaoon » 

By 




Digitizedby Google 



TRIOMF OVER FÜNEN. 77 

By vreemdeling, en ingezeten! 

De triomfeerder fluit gewelt , 
En roof) en ücheDni^ aen een keten . 
De bracffie Ruiter f^hvjimt de Belt , 
Geeft vier op ftrant, en fchans, en wallen 

VanNieuburgh, uit zijn zeekafteeL 
De tMrave t>ondtgenooten vallen 

Aen 't ftormen • Elckbewaert zijn deel. 
Zietadelaers en trotiè leeuwen 

Denklaeuin 'thander Swedenflaen . 
Ay hoort hoeze omgenade fchreeuwen , 
- En ftrijcken vlag, en.ftandertvaen. 
Ditheir, datflus al 't eilant klemde, 

Ënblanckin'tharnasbriefiiite op ftrant, 
Staetuitgeplondert in het hemde, 

Verfinacht van roock , geröoft van brant . 
Delant-en-zeeflang3 boozeWrangel, 

Die, in den kouden wintervorfl: 
Gebei^ht, inet zijhen fcherpen angel 

Noch ftacknaerFredricx hart, enborft, 
Ziet, in 't gevangen vrouwetimmer. 
Zijn gade ichreien naer de lucht, 
Die Hedewich [ noit tros was flimmer 
Nochonbefchaemderoit berucht, J 
ehoftapijten 
'gh, tebijfterlhoot, 
aen flenters rijten . 
het krijghsrechtbloot J 
ef , die 't hof der Koerea 
tegens eer en eedt 
naer Lijflant voeren , 
t zijn nabuurs zweet ! 

Digitized by VjOOQIC 



7? TRIOMF OVER FUNEN. 

Deftoodcebrant* die 't graenrijck Polen» 

Geduurende^n ftilleftant 
Van wapens» zecteinbloecen^oolen, 

Om ztdi tcwarmen bydten branCt 
Gevoelt de in;^hten, diehemdnicken. 

En ftreng dcfl^^pen tn zijn rlugbc 
Hem uk den taeien vleu^ rudcen . 

Vaertvoort: zooidsept de zeeraert lucht» 
De beurs en handel geeft en leyen . 

Vaertvoort: rucxtuit. Hjttqtt: hyzindcc 
'En is gereet den gedl te geven, 

Die door deOhnfteweeidtftinckc . 
Ftompthy in zee met ad dat roemen » 
Men zal éezce naer liem Tcmoemen . 

MPCtlX. 



OF HET GJ^Z^G^INT VOOKSFEL 

VAN DEN 

Z E E S T R Y T. 

Stdmibifiméêhm. 

lEZeevad^» eenAndroQiedaj gooden, 
1 Geketent, vreesde, opltviyg^ochtenftrsuit. 
Het zeej^edroght van'c koniosiQpocdendLondeD,. 
i Dat in zijn' baigh veel Ich^n had verflonden : 
MaerFerf^us, pfdezeemaghcvanóaslant, 

Op 



Digitized by VjOOQIC 



GE2rEGENT VOORSPEL 79 

Op'tvli^bndpaertr, dèrSiaecttttvloorj geftegen, 
Verfcheeaifi'èen^e, mt^ttotrflen eoeverlacc 

Der bleeckeii»cgfifry'0ii!»ffidcrtftknrv!dHegeii . 

HetfchrickdJ^ierweètit?V0Gir^$ïtHiM^-t^^ 
Naer *t kf yffefl»ittit , van Föofecft^rmstverzaet . 

Het bfaeckt tëidl^r cktval-di^toreii^Deneh , 
ËnbraU^GivbiidP^ gfcl^dc^iefliïObrtfcheorkaen . 

De Ridder vcdghc,. mmKmiifsaiTgim^^ferxoenett . 

Hjdrdght htr>i£rtefviet-é^, en h^»]Mëtten . 

Maetioos zal 't tetef^aefi ftecekèiyoniffifisieelen , 

En zieden hec i)l'2iiigen^t&e 'ttaÉif > 
Daer duizenéMi • tïhi l^pi^-döddtf kedëfl^ 
En alle zeetR^^ötftfiF ottd«ti^tt«deii^ 

Totbljl^p^imidéti^'ivyen OeaMyr. 
Zoo wondeiinte^tcmtfcece«t aöti'dclitHren . 
Dangieedëlseebiiét^^SiiaotTdlti^dMi^eri. 

1.. .-..■■.■ • 

H A V EN &G H E MD E R Y 

TE 
B E R G É bJ- M N O O. R \r E G E N. 



Dan 

Digitized by VjOOQIC 



8o DE HAVENSCHENDERY. ^ 

Dan hier> daerzyniec droomt te rergea 
Tc quctfen't recht der Majcftcitf 
Door ftout beftaen en ihobc bdek^ 

Gcblcecken voor hecNoordche Bergen . 
DacrgrimtzC) uit eene halve maen 

Van ichcpcn > hecht aen een gefloten > 

En braeckc vaft vlam en donderklooten 
Terkedeuit^ alseenkrijghsorkacn. 

De nootweer prickdt Bauvierên 

En FRëDRIX floten van omhoogh 
Te groeten uit dien waterboogh 

De havenichennoide banieren. , 
Het BrictenlantCche zeegefchrey 9 . 

Gemengt in roock en vlam en zwavejla 

Verhdtzich» alsuit'safgrontsnavelf 
En antwoort op dien oorloghsrejr • 

De Nijt zwoer Smyme^po^tefleepeii . ^^ 
End'Ihdiaeniche geur en lucht 
Naernieu Algiers 9 daer 't hof noch zucht 

Op'tliickvanjorck) om 't hart beneepen. 
Het nouten yzer knerft en kraeckt • 

Zoo bulderen de ftormen 's winters ^ • 

De roof vloot berft en fpringt aen (punters • 
Vergift en gal is 't watze braeckt . 

In 't endt bezwijckt het vallch bettouwen . 
De fcheenen branden voor dit vier^ ■ ' -^ 
Dat gloeitte heet., ^oortyoort, vanhier. 

Hackt af > lïacktafuweanïceitouwen* 
Isl\i vlught het zeegewelt te ^, ■ -:< 

Gelijck een waterflaiyg, wiens leden 

Van 't wagenradt wert overreden .' 

De foqfvik^t fleg)tjijf J9!^4r ^ • 

' Gcetfi 

V 

Digitized by VjOOQIC * 



DE tfüVENSCttïUNDIlRy, §t 

Gcene aenltfcheinaghtbépaélt de baren 
£n bandelviyen Oceaeit, 
Zoo moet het koain^iaaordcxs gaen . 

Zoo moeten hayenicheftders vaereir . 
MDCLXv> •• 

D E ZEE TRIOMF 

DER 

VRYE NEDERLANDEN. 

Pmfmtéfii^k:^toBimt-,aidie0'^ KIT All UI, 



Allevoll:eD overm^Ii ."^ "' . 
No^ ËdGsiiaduv^t Xerxes * c yfztac', 
Nom Ancprai; ^'KJeópafcr y 

^^2öo|^üt>een^ óyerinp^t, 
. pronken van seh^ en ilpoèt 9 

Elk braveerde op s rijx kampanje') 

L Toen 

Digitizsd'by V^OOQIC 



St D E Z E E T: R I,Q M F ; 

T€>enhelcMonk> en A^uë 

Quamen bruizcn over zee 9 
Daer de vloot der Vryc Landen 
Anker4eopde Vl^emfcheftranden: ; 

Maer zj hadden opdat (poor 

Geenen dronken Bacchus voor t 
Lkht gewapent voor dien ichreier 
Metdengrooten berkemeier» 

£nSiknu8> dienochnat 

Avrechtsopden ezelzat: , 
Neen bylo» srjr vonden gjaften» 
Mars» die» vlic^ndeop de maften» 

Mee de witte koningisvlagh»^ 

Tot een^ichrik van 't Bridch g^zagb» 
Neérquamftijgen» toen hun rompen 
^tHooftmetftoppen en met pompen 

Bovenhieldén , enhalfdoot 

d'Aminielen van de vloot 
Zag^n by den hakg^eq>en'* 
R(»brecht5 hulp met nieuwe fche]^ 

Stuitegeen verbaosdevlught» 

Navieretmael» daerdeluc^ 
Zwart hing v^n (Mpeterwolckeiij^ 
Alsofd'afgront, uit'zijh kolken \ 

Opgedondert) ddvan^ijt» ^ 

Wdkte een* nieuwen reuzcftrijt . 
Tromp fehijntfcheutvry, enveranddt» 
Moedigh op dén leeuweftanderc » 

Zevenmael van kiel op kid, - - 

Toen de noot hem overviel 
Q2iamhelt Ruiter, aengefcfiootesi 
Streven door de donderkioötp^» 

Jüa 

Digitized by VjOOQIC 



DER VRYE NEDERLANDEN. 8^ 
Als een filamancfer, fier 
Ongezengt in coorlogsvier, 
' Öoderblixemsvankortottuidi,. 
Mee een ongeschokt betrouwen . 
- Dryvwif dondrenze op het mee^ ■ 
. PoorBricanjeheenie en weèr> 
KÏèt^ofzw^^igrelchutgevaerten» •" 
' -Totm^ingolnompeflaereen 
Alle waterhonden vludr, 
Nadeviexd^mael) dennigh. 
Biedende} zichzeewaertdeilen» 
En met «ritgje^ecis -2«tleii> 
Heened|niipen > zondermoédt > 
Door eeii zee yah En^lich bloet . 
AsSüaèi nula^v^rlaeten» 
Bfcngtóp*tfeof<}ff Yfye Staqten 
2^16(1^ tijdo^uj^t doi üagh : 
Endewinekoniag^Hag^ - 
WódJn 'c hofgswelf gehangen ; 
. TB.oMP>..aiet,yoUevreu^ont£uigeQ« 



-<. ... . , . / 



-^ 



i 

f 



Digitized by VjOÖQIC 



14. • " ■ ■ .Ui 

ZEG E ZANG 

Oyer.dea flioellxqtdec (lopflitchtigfiité 

HE ER EN STAETEN. 

Door 'den wielcicicicn en geflwngeri fjecr 

MI CH'AÊ L RUI TE R, 

Licut Almracl'der Vryc Nededandcn. 




I. Z4NG. 

Act dVmdedkhccre huit papieren 
Mec%óoi»eAMudKfcii«$tf yereiéren 

Swftfeiren, «ifcet-eeifeicfeip, 
I>attótTéflklkf<tel« yftetei y 
NaerKolchosffuiirett ep ^ baién , 

Döof'tzccgcvaérdeïtegeflidrp, 

Omwhefeha^é^aëhttetóefen ; 

Die, trots-è^ -R^ t't e r , uit Goeree 
En Tcflcl, zulk een* flagh durf waegen, 
"^ Om*tfchuimderBrittenlantfchepla^cn 

Tc veegen uit de vrye zee . 
Het luftme met triomttrompetten 
£en* on verzierden toon te zetten 

Op zulk een heerlijck waceryicr , 
Ontfteeken, daer de beide ftranden 
;, ^ Denzeelchiik Karbl zagenbrandeo» 

^ ^ ToiOTijsvanHollaatszedMnier. 

Digitized by VjOOQIC 



ZEGEZ. OVER. DEN ZEESTRYDT. 8f 

Laec Londen *c vdk Qt^ l(^^s paeien : 
Hethoort onsroodebaeoieokraeien. 

L TEGENZANG. 

Dat *a redtt . Van 's weerdts aenvang troffen 
Noit iiddeodklicet» rij cker ilofii^ 

Omhoo^teftreven» eninly 
Te l^geo our Atheneen Rome . 
Schoon Petièus eenen z^raek toome> 

In enlden i(^ jn en ücliildery . 
Wy- vliegen hier» zood'oud^raz^, 
- Op geenevli^endcPc^KO. 

De waêifack hodStgeênlogsndicht , 
Noch valfche verven ) fchoonin'cblaeken. 
Zy tekent 's J^nts^dchiedezaeken» 

2^idaèr^ebkeki:n als het licht . 

^ ' ''Kl<£nnd^xtosstegeaen'tItditYé]trouwen. 

Menzaizeiovaethiuiilianner houwen , 

Ter eerevao denTiyen ftaet , 
Doch eerftflonfir^s van 't Hooft der heeren , 
I)oor ^w^^ena wytriomfeeren » 
• . Alsfi^firinnjenederilaet» 
En dwingt dekomngn^a^ teftriiken , 
Een «MgbcbcioQOic aUe aodtfche rijken . 

; ih ZANG. 

Pfe1Pai>.IL'hB himtaicbeptafthoope 
•DeKtiivwn't^aagtSbÊtéikEurapc 

l^^dooiim «cciMin halvemaen » 
Tomitaart uit z^nihallingfcluppen 
< ' ^ti^woBltóm lópttsomop quaan ftappen^ ^ 
TqiAwifrhBfcwnjtooceaen» ^ ' 
L 3 *th 

Digitized by VjOOQIC 



86 ZEGEZANG 

't is droef dat ccn béfneéazidi kittcl' 
Meteen') die trots in zijnen cbtd 

Zich noemt lielchermheer van 't geloof 9 
Op 's rijx triomf boogh, ftout in 't roemen 1 
Zich durfden Britfchen zeegodt noemen > 

Verhit op Chriftenlantfchen roof • 
't Is droef ) het droefft dat menfch^i hoorden $ 
Hoe hy in 't wreetg^ingensmooifdeii 

Falaer en Neroos overtreft . 
Maer 't hoogfte hof blijft niemancfchuldigb I 
AI hoort het eene wijlgedoldigh 

Desvolxgeichrey^ datzidiveiiieft 
In top naer 's hem^ hoogp ftoelen . 
Noch wil hyze al de voeten (poekn • 

IL TEGENZANG^ 

Wort Godtsgdalfite co l « c viytm iter? 
Zietoè) zietoe: eeneeni^ Ruiter» 

Die Afrika van wederzy 
Van Britten Turck en Moor, opfteelen 
EnAroopenheet; uitfttaiitkafteelqi 

Kondondren, komt u weder bjr. 
De hemel heeft hem uitgeasondert^ 
Terwij^uw boDCgenooten ptondert» 

En, ingevloekten roof verarmt» . 
Op uwen lukls haeltduizenc vlodcen . 
Hy kömtti opdenTeémisEftiüoomaaeken » 

Die averecnts 't gdoof bdichermr . 
Gedenk hoe ey den Staet der landen» 
Dieuherftelde, cnopzijnhaadcA» 

Ut'icheepgeleideuit'sGniveQtacg^» 
Inuvchoopefaebc vaflondcs» . 

Ter 

Digitized by VjOOQIC 



OV^R DEN,ZPESTR.rDT. 6/ 

Ter fcheniii(& der vreverbond€;n . 

Verdiende ons noothjilp ziilk een plaegh ? 
Gy zult uw (haf rechtiöerdigb dracgen . 
Zyfbfèanietffil, dieandrenjac^en. 

III. Z AN G. 

De fiam van Stuart moet zich fcbaemen . 
Pees wift noiuniddelniaet te raemen . 

Hv lijdt <Hmo2ael> zonder icbult, 
OpPuriceinücbe hofichavotten. 
Van bittere Ei^elfchen en Schotten , 

Of leett oi^uldigen gedult . 
Gy.^M^ttra^ ir aeneen'andér» 
Kusbnttkeokde oen oorlogbsftander , 

Geheel Europe tot verdriet» 
£n eerft uwe eigene onderdaenen » 
Gedompelt in een zee van traenen 

ËnChriftcnicbbloet» dat g;y vergiet} 
DacrMbok, uw.heilaoC) )B»fieik)^en 
Vitzee uw kfijt^Mt-oviericbreiBQ » 

DacrMoiric, ge^i^enktvanAski^ 
Om ao!9i^p4o!^ \ be^ixd^eDteken > 
Uit floo)t hem ia den ooot laet (ieeken > 

£ev 'tzwdfafted yeneiokt in zee , 
' Mecbondbert dubUe zeekortouwen . 
Wat kan de hcK^mocdt (cbootvry bouwen .* , 

Ilt TEGENZANG. 

Waer voerdeoit R u j t b r. zoo rechtfi^pe^ 
Inzijnenichilthetèêlfte wapen, 
Voorzichtigheit en krijsbeleit , 
Hetoogbin eeoehant van boven» 

Digitizsd by V^OOQIC 



t9: .ZEGE2. OVER ÖÊN'ZEE^TrVdT. 

In 'c lAidden van dien gloénden 'oven , 
. Gefterkt van Godcsalmogenhdc. 
Dccs zeehelt gaf de macf ett wct|jp 
Aèn zooveel ftèmrteli Van trompetten 

Kortovi^e eodóndorbuflè, ineen, 
Als naer de zangkunft , hecht geflooten, 
En rolde , op korte en lange nopten , 

Den öorloghsgaim op 't water heenl 
Meerminnen me^rman$ Tritons hooren 
Den bas en bovenzang der kooren 

Van Mars, gefteeg^nindemars, 
Die niët de koningsviagh q^uam daelen 
Aljoichtndfi, opdexeekooraeton, - 

In 't houte en y fre kTyghsgdoiittt^, 
En twijfelen der oorloghskaitflfen J 
Nu zwijgen d'oudehitfnasdaniSbi . 

Behadt) tdt'ttftit dtr on dti é i atti 

ÈntOhrÜfendam^ <io«rG0dMna. 
• Z6dMöeteibtt# vlik«Mfvv^9MéM 
' AeAan<!k(^lftA(joftMv«fty 
Zoo linededa^ ém nsdbktüÜMiea . 

ZoD dkmpe uw «ser il«tt wfltorpèft, 
DeeshdftkepoeUUi^ vaa de Britten » 
Térwijlwein uwe0iadQW zitten . . . 
wsfcttw - ' ■ 



ZEE- 

Digitized by VjOOQIC 



9p 

2. BJ^GEVIER 

D E'R 

VRYE NEDERLANDEN 

ÖP.D EN TEEMS. 




timm 



: leinMa^pos zee wil vïflèn 

Vo^Ii der Stacten fchrandren vont, 
Zette 't vifcfanetopdengront, 
LeerefUetgcheimeniflcn, ■ 
Noitvoorheene klaer verftaen . 
Nu kan elk dit raetfèl raên . 

Amfterd^ en Brit&h Kartfaage 

Worftlen onderling om ihijt : 

Want de Brit elxvaertbenijt, 
Alle kliften tot eenplacge . 

d*Opgcworpe zeegodt Jork * *n*ti. 

Eigentzich Neptunus vork . 
Hy verbiet de zee te roeren , 

£n gebiet dat elk de vlagh 

Strijke voorzijnze^ezag^ . 
Hy heeft recht de vlagb te voeren , 

En te rooven wat hem luft , 

Van den Teems tot Indus kuft . 
Onder fchijn van trek tot vrede 

Speelt defehalk, tot'snabücfsicha, 

ZijnePaisról in Breda : 
Maermen kent Leicefters zede , 
Diemeineedigh en veraert. 

Elk naer 't hart (leekt met zijn'flaert . 

.<: .'. .. . '[ V . M- _ ' Hier- 

Digitized by CjOOQIC 



po 



ZEEGEVIER 

Hierom vont *slants raecgeraeden 

Optcwaeken, en iiitheemfch 

Met een zeemaght op den Teems 
Alle gronden door te waeden , 

^Onderzoeken door een* helt 

Hoe die rijxpols was geftelt . 
NieuKarthago, bang voor taften 

Woelt hier tegens aen met kracht , 

Stopt de ftrooinen, fferkt de wacht. 
Spant de ketens, ketent maften, 

Zinkt de Schepen, damt de kil. 

Ziet nietacn wat helpen wil . 
Batavieren uitgelaeten 

Bruizen dat hetyzer knarft , 

En deketenbreektenbarft 
. VanditTurkfe Damiaten 

Op den Teemsftroom , naer dcni^jl ' • 

Van het Sparen aen den Nijl . 
Stuardts niiteryen woelen . 

JorkenMonk, gevlucht op flxant. 

Zien hun vloot en flot in brant 
Vaneenzeekoorts, niette.koeleni, 

Voelen hoe, alsMatokert, 

• Zachte vlam het mergh verteert. 
Londen voelt zijn krachten ftnelten > 

Staet noch eens in vier engloec . 

*» Die de koorts in d'adrcn voedt . 
Nieu Kartb^o rijdt op fteltea. 

« Withal , Hof en Parlement 

Vloeken RUITER, WIT,cö GENT. 



» Eft 
moUis 
flamma 
nedul' 
las. 

l, Val- 
nas alit 
venis,& 
oeco 
carpitur 
igni. 

circla- 

altaatrta: concoflamBachttarftiMper i^rtMia. Lara«otii,gemimqivec<<winw"dttbw«^fi«|»o^ 
refonac magnis plangoribas «her. non alitcr qoam fi immiffi» hoftibos omnit Cirtb^. MC anaqu Tjrac. 
ftunnucqoe farams culmioaper^ue hominamrolvanmrperqaedemiim. 



Stü 



Digitized by VjOOQIC 



DER VRYE NEDERLANDEN. 

Stil te fwijgen kan niet baèten : 
Wantdevierpijl, die hen prangt. 

• -Dootlijk in de zijde hangt . 
Stofiers, terght nu Zeven Staetcn. 

Schent verbonden, eerentrou. 
Groeitin Schelling; brant en rou. 

* Alde fcheepsbou blijft nu fteeken , 

£n wat orots ten hemel fteeg^. 

Alle havens leggen leêgh . 
Hun gekor ve maften fpreeken , 

Endebrantfchat, fixbetaelt. 

Op dien Ruitertoghtgehaelt . 
Tot een ceu wigh zeegeteken 

Zalhetzeeflot, grootvanfaem, 

Dat,gevreeft omKarelsnaem, 
Alle havens aen wou fteeken 

Met een zeepeft en bederf. 

Pronken voor *t Ooftindüch werf. 
Zeeraet, fpaer geen gout, noch parel, 

Noch doorluchtig diamant 

Aeneenicheepskroon, om parmant 
Dien veipvcraer van Kar el 

Rijk tekroonen, datdeiiiit 

B R A K fi I, 't hart toebraekeuit fpijt . 
Eer den zeèhelt met een wapen . 

Hang zijn fla^waert in 't geftamt , 

Dat den Brit m d'oqgen karnt » 
Diede zee wilovergaepen , 

Enverflindenal wat zeilt. 

Hollantheeft zijn* gront gepeilt . 

MDCLXVII. 



91 



«Hasree 
laren Ie- 
tdis a- 
rundOé 



c<rptc 

afTur- 

gunt 

turres: 

noa ar* 

ma ju- 

ventus 

exercer, 

pomu- 

Tcaue . 

propu- 

gnaeult 

bello tu. 

ta pa- 

rant; 

peodem 

operi 

inttr. 

füpta, 

miiUB- 

qaemu» 

ronim 

iogen- 

ces,ae* 

quata- 

quexnt» 

coiaa 

cado. 



M 1 



D E 



Digitized by VjOOQIC 



s>» 



D E 

Z E E L E E - U 

P D E N T E E M S. 

JaculatM ^ffihtft iffieit, 

1 K> de Koning van de Britten , 
\ Bendooropenbaere blijk 

I Gode zelf alléén gelijk , 
* Dat 's genift en ftil te^zitten , 

Aen te zien, in topgevoert, 

Hoe 't zich al rondom my roert : 
Want van Kalis tot aen Doever 

Hangt ons waterketen vaft. 

Dat 'er niet een enkle maft 
Doorfluipt tufïchen eiken oever > 

£n ons dondrende metael. 

Brant al's aerdtrijx kuften kael . 
Thetis offert onshaer* vollen 

Schoot 9 vanfchatten overlaên^ 

En de vader Oceach. 
Moet zijn wateren vertollen, 

Zwidbten voor ons zéegcwelt. 

Dat den zeegoón wetten ftelt. 
Zoo fprak Karel , trots .gezeten. 

Op den troon, daer onlangs prat 

Zijn onthalsde yader zat : 
Doch die treurrol icheen gefleeten. 

Schoon de ftam van Stiord leert 

Hoe het weerdtsdom verkeert. 



d'Al- 



Digitized by VjOOQIC 



DE ZEELÈEÜ ÓP DEN TEEMS. $i 

d'AUcrhooghfte, die met wenken 

In een' oogenblik het al 

Wat zich opblaeft brengt ten val , 
En verwaentheit inkan fchehken 

Wat zy anderen berdt > 

Hoorde dees vêrmetenheit. 
Hierop bniift de vloot der Staeten 

Naer den Teems, daerBrittenlant 

Trots zijne yfre keten ipant : 
Maer wat kan een keten baeten , 

Als de Leeu van Hollant brult , 

En de zee met dootfchrik vult ? ^ 

Hy rukt flael 5 als r^aen flarden. 

Sloopt kafteelen lang^ het ftrant , 

Steekt inet zijn gezicht den brant 
Indeichepen. Wie kan 't harden! 

Voor het vier van 't leeuwenoogh 

y lieght het mageznn om hoogh . 
Karel, die dctrotifefchepcn 

Za^ht verbranden in uw neft y 

Enuwzeeflot, 'snabuurspeft. 
Met een' klaeu naer Teflel fleq)en ^ 

2Jeghme, ó Icherpe waterroe, . . 

Ho^ was toen uw hart te moe ? 
Toen deZeelceu uWenftandert 

Streek, en zonder ichrik en fchroom 

y braveerde op uwen ftroom , 
En Breda , van toon verandert , 

Leerde zwichten voor dees kans > 

Van onftèrfelifkenglans? 
Riddert Vry met kouflebanden : 

Ruiter, Gïnx, enRuwaertWir 

M 3 Too- 

Digitized by V^ïOOQIC 



94 DE VREPYLAER 

Toonen u het rechte pit 
Van 's lants adel » die de tanden 
Den verwaenden hoogmoec biet ^ 
Die noch Godt nochtnen(chpntziet . 

MDCLJVII. 

DE VREPYLAER DER 

VRYE NEDERLANDEN. 

J een eetiwigh zegeteken 
Van den zeepais opgehaelt 

xi de lucht aen 's hemels ftreeken » 

Heerlijker dan Memi^ naelt, 
het hof der Zeven Staeten , 

/'aderen van 't vader Jant ^ 
In wiens fchaduwe onderzaeten 
' Ruften, doordefterkehant 
Van het hoogh gerecht verdaedight » 

Datdienzcedraek'thooft verplet» 
Met triomfe ons begenadight 9 

En in *t erf der zeevaert zet . 
Laeti zoowydttlexlyningftrantichaeft) 

d'Algrontbaflenuit zijnkolki 
'tWaterrecht, van Godt gehanthaeft, 
' Komt uit 's oorloghs donkre wolk 
Voorden dagh met fchooner glanilen • 

Houwt nu op dien Vreêpyfer 
's Lants gezegende oprloghskanüen > 

Al het doorgeftaen gevaèr» 
Zoo veel dapperheén van braven» 

Die zich queeten voor den Staet > 
Onderinynt en ondergraven 

Van 't cpnchoofdè hntverraet) £n 

._ Digitizedby VjOOQIC 



DER VRYE NEDERLANDEN. pr 

En Leicefterlijke treken, 

Doordeblacuwc vlaghgebioet, 
Om deft bfyigerkrygh reqaeeken, 

In een zee van heldenbloet . 
Houwt hier öp het brandcndLonden , 

Aengefteekeo van Godtshant, 
Tritons, dotóynfiv waterhonden, 

• Schu«gêvacrteoj>«e'ettftnoit. 
Eldersdrylt^teTWÈhrdcbraKiers 

Van den Teemiftrobm met haer zweep . 
d'Overhantbrayeertmetftanders, 

Diezeop Ka * ei^s zedlot greep. 
Elder» wilde Goutsmchtböóïe» 

Ineèngout-enztlvermyn: ' 
Maerzy breekt denyiren horen 

Op hetflot van Kormantyn . . 

Elders vaéh een böi^ van dooten 

Fr. £ ^ ft t X Kroonenbingh voorby . 
Gibraltar È^ietvan zijn lïoóten 

DQizentvh^ge»q>een ry, 
Laaes Tusfcme,- en Borbaryc , 

Dbci«fi^lIcB»ewööghdy^ ' -' 

Êensvoorecuwigh a<^[ifcftaeil , 
Ziet de Schipi^ert op haer vlc^Is 

Moedig zweven heene en weer 
Ak een wolk^van wacepvogd^ , < 
• , Onbttaelt vdfi ftraftt efli^méer . 
Ginder fpint «de wintJde doeken *> 

pie> niet langer achterom. 
Beide d'Indien bezoeken, 

fHxds en uitheemfch wellekoffi) 

In- 

Digitized by VjOOQIC 



ö(5 db: vrbp. der vrye neperl. 

Ingehack met opc deuren . 
. d'Oceaen, vanihiookgeftikt. 
Wort met Indiaenfchcgeurcn 
Ofi^hojpen, enverquikti 
Ginder 't vreêverbont bezegelt , 

In Breda» dievredeftadt» 
,Eenyerbont, ^atyoeftheit regcit, 
. Enaen bant li^top een Wadt^ 
*sLaftt*Höo^u»Pgentheit, dcrfteden 

Toevlught, zitvoor'tHoUantichhof, 
In liaer kracht) enaengebedenj 

Metonfterfelykenlof. /^ 

EepfiksQQriineezejtrcnftKiclen , : 
Gfsft eien- hiifter om faet hooft) 
DiedeZevcnftar in 'tpraelen 

Met geftecnte «xgout verdooft. 
Keizers» Koningeii, Gezanteni 
Al wie tegen? flaefichen 4 wang 
Zich in 't t^anike l^rnas kanten , 
Van den op- en ondergaiig» 
Ko^en haet van Yerregroeten > 

Treèn i»önderiiiij^ yerdragh , 
Daer'tgewideyoorhaö^ yoeeea 

. Leghtv^rv^önncnüaghop flagh, 
Zy yerwéflcomt alle hecten . 

d'OorJoghsamptenaers ft^enrect 
Uit te. voeden 'thooghbi^jeeren) 

,Naef den eiftrh van hunnen eedt . 
Bik t^ntziet in plicht fontbrcieken . 
£1^ moet zwijgen: symaghipxeeken* 






DE 



.Digitized by VjOOQIC 




DE GEZEGENDE ADELAEK p; 

E O P O LD U S ^ 

BT DEN RAXBSTROOM. 

Ublijckthcc klaer hoe 'thoogh beidt/ 
, Ved^eerdan'smenfcfaen bieSi kan vatten, 

per dwingelanden onbefchdt 
Belet in'twoeden uit tefpatten: 
Want toen de Turckfche Rijxvizier , 
Doorzijnen menfcfaenroof in Meeren 

Ganoedi^t, zwoer^net zwaerten vier 
t'ra Roomfchen Adelaer de reêren 

Tekorten, in zijn volle vlught. 
Dat die, alsftof, voor wint verfloven, 

Beftonthy trots, uit blinde zucht, 
l Wat durf verwaentheit zidi beloven '1 

Oocktegensallekrijghsgebruick, 
Laagseencbri^vanleêren koorden, 

Teruckenoverborftcnbuick 
DfóRaSbftrooms, daerlangsde boorden 
Hetgantfchekruisheir hem verwacht. 
Noch wint hy echter d*ovcrCTdc, 

Enflooptdeheirwacht, cficmetkracht 
Dien beerdenovertoght benyde. 

Hier blixemt Ooftenrijck nacr toe , 
D^moetgeperft wel tweewerf wijcfccn. 

En na zesuuren, wotftlensraoe, 
Staetiniseraet het kruiste ftrijdcen 

Uit noot voor Achmets halve- maeh-: 
Maa-*Raimont, vanGodtshantgeftewn^ ^'^ 

vcnnaentzeïegensdienorkaai ««^ 

Doorklingenkogeraenteftrev^n^. ^*** 

Hj axaeftzezelFin'thamas voor 



Vir, 

Digitized by VjOOQ IC 



^S DE GEZEGENDE ADELAEK. 

Op 't zcftc paert > en rept de handen . 

Hy moediehtze > op zijn bloedigh ipoor » 
Op Godts err^andt lo$ te branden . 

De regementen volgen hem » 
Metnedervelleh en met floopen . ^^ 

Trompet noch trom verdooft zijn ftem . 
Zoo wint men door den drang een open , 

En jaeght den vyan t in den ftroom ^ 
Wiens keel, geftopt van doode vloedken 

En levenden , nu los van toom > 
Uit nooteen andre kil loopt zoecken» 

Zoobruifchtjanitzer) en Spahy> 
En Tarter, en Albaner heenen^ 

Komorre en zijne veftvoorby, 
Den Donau af, tot vreught van Weenen , 

Daer Leopoldus juicht en leeft, 
Nudbppycrfteden Roomfchen koning 

Zoozegenrijck gehanthaeft heeft > 
Op *t jaergetyde van zijn krooning . 

LAUWERKRANS TER EEUWIGE GEDACHTENISSE 
Van Tijne ExceÜencie dea Gr^v« 

CURTIÜS CHRISTOFFER KONINGSMARK^ 

GENERAEL IN KANDIA. 

Qenus infftferMU èeff9- 

^^^ At DuifcheFlakkus zptnu beft 
I Den heldentoon met ichelle (haeren 
I Op dezen krijghshelt , die de veft 
I Van Kandie^. mitn dcrtigh jaeren 
Beftormt , verdadighde in het endt > 

£en ^t(che maent lang op de wallen 
Van Sint Andries, doormynt, gefchcnt, 

Gefcheurt^ geü^kt^ en ingevallen-^ 
In 't midden van bet blixejn vier > 

Korcouweni dp^erkbotj endonder. Dit 

Digitized by VjOOQIC 



1 AÜWÊRKR AN S. ^ 

Dit eifcht een koningklyke lier , 
Een kryghstrompet . 6 Wercltswonder l 

Men 2aghhierooreloghi^)deit, 
En raet en daet zicU openbaeren , 

Enmoedti enrypeciraerenthcit 
In 'c hooft, metgeenegryzehaerea 

Bezaeic. LaetTitus veder vry 
Nu ftillezwijgen van Romainen : 

Wy ttrevcn Kurtius voorby . 
Die ridder tóoetgeen' Duiich verkleinen . 

pempee een Komain dè helicfae peft 
Vrywilligh, ophctpaert gezeten; 

Dees heefteen' Etnaes brant gddchc , 
£nOtc<»ian, op'tkniisgebeeten, 

In 't uitcrfte gewone, geftuit 
Op 't eenigh punt van zynen de^n , 

Gedwongen tot een vreêbeiluit , 
Enwj^peofWftant, trots verkregen, 

Venetiecnhcel Chriftenryck 
Tendienft. Lactalled'oudenftoffcn 

Op dapperen, der volken wyk: 
Zy zagen Hektor iiederplofiRm , 

En hdt AchillesdoOT't geweer 
VanParfs, eenfaalf man, verflagen. 

Nu dooft een een^ helt al d'eer 
En glans der ouden, op den wagen 

Met ftaetfic<Mngevoert ten toon . 
Sint Mark önthadtdcdctteht metoflfer . 

Zelf Rome vlecht een uiöwerkroon , 
En triomfeert met dien Chris toffer., 

DienChriftusdraeger,* groot van foem, 
^acrvande wcrreltzalgewa^n. 

Zoo lang de volken Chriftusnacm 

Digitizsd byCjOOQlC 



5ÖO LAUWERKRANS. 

£n hetUg}! merk op 'c voorhooft dra^n> 
Nu ftemmen naem enheldenwerk . 
Nuheec hybillyk Kon I N G s ME R. K. 

MDCLXX. 
OP DE DOORLUCHTIGE ZEGE VAN 

G R O N I N G E. 

ftGRONINGE, pihcrcnhooftftadtvtnde Vriezen/, 
\- Van waerbcgitttmira beft c'ontvouwen uwenlof? 
Ë Uw bouheer Gninus moft u tot zijn wijk verkiezen 9 
^ Zo vroeg voor Chriftuskomfte^^nooude hier zijn 
r, zo men zegt, de broer van 't hooft der Franken (hof). 
Ontworpu armenflecht. nu» fëftighjaergeleên 
£n noch vijf hondert i moft gy uwe ftichters danken. 

Die u beveftighden met toornen $ graft en fteen : 
Maernamaels^ aengegroeit in ]tiaght en burgeryen, 
• Ontzaeghtgemin'tgpwelt, en proefde meni^werf 
Het wiflèlbaere lot des oorloghs onder 't ftryen , 

Doch noit met meer gevaers van 't uiterfte bederf , 
Dan toen de Geur vorft en de Vorft van Munfter t'zamen , . 

GefterktmetFran(chem:^ht,u vielen op het lijf. 
Met gloênde kogelen ü overftulpen quamen ^ 

Enteffensout, enjongk, enma^^t, en man, en wijf 
Zich quijtende > noch ftorm , ik>ch aootsgievaer ontz^^en , 

Tot dat de vyanden vergieten uwen wal , 
Na zulck een zwaer verlies , en droeve nederlagen , 

Waerop de zcgegalm zich uitipréide overal - 
Uwfchermheer R AvifKHOoFr, hebtgy> naeftGödt,te loven 

Voor uw behoudenis . Dees terger van de doot 
Bewaekteu, tot dat gy het onheil quaemt te boven. 
En ftont de ftor mtmy uit van bommen vier en loot . 
O GRONINGE,uithetpmncnafch en ftof verrezen, 
Vergeet de weldaet nict> die Godtu heeft bewezen. 

MDCLXXII. 

Digitizecfly' Google 



j; V. VONDELS 

LOF-EN EERRYMEN. 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



J. V. VONDELS 

LOF-ENEERRYMEN. 



BEGROETENIS AEN 

FREDERIK HENRIK 

PRINS VAN ORANJE. 

I OITantfche Ma^hden , vlecht Oranje met laurieren , 
En kranft nu Frederick , die in het lantbeftieren 
Met moet en y ver trcct , en fterckt dees tcedere eeuw. 

Alredeontvonckt het hart van onzen grooten Leeuw:: 

Hy beurt verfchrickelijck hethoofit op uit de baren . 

Eafchudzijnmancvaft, en zwaeit zijn grijze hairen» 

Efl kropt met hoovaerdy en trotsheit zijne borff ^ 

Hy fbethet hcufch gezicht naer dezen braven Vorft , 

Enne^tecrbiedelijck totdriemael voor zijn voeten. 

Op op, mijnZangodin^ verftoutumcê te groeten,. 

h't midden van den drang, den princchjcken Helt, 

Enbcackelacrdes lants, die'tKaftiljaens gewelt, 

En lang gefleurde maght van Ooftenrijck zal fluiten % 

En onzen tuin met gaêrgevlochte harten fluiten . 

Vcelhcils, veelheils, 6 Vorftl.dfedezentaftaenvaert, 

En Vcltheer op u w' zy den degen gort , en 't zwaert 

Totons verdediging. Wyziendebur^eryen» 

Engrootefteênalreedeopluickenenverblyen. 

Mccreendraghtswortgefpeurt, meerlierdc, ennua^fcrhact, 

ï • DigitizsdbyVjOOQlC 




,04 B E G R O E TE NIS 

Op uwe trommel treet de wackece (bldaee 

Veel moediger. Het paert dat fchuimbeckt, enmetbiieflèn 

Het Spaenfch geiiet uictart j ea om des vy ajitö dbnelfèn 

En dreigen hcht de bloem van ttwe niytery^ 

Piedraefropuw trompet fto^iireckende» duergl^, 

Zoo blanck in 't harrenas » bezwaeit met groene veeren^ 

Aenbrallen komt als Mars ) enveHenuwefpeerenj 

En lozen-u piftool » op die gedreven zijn 

Als blixems van ecn'ooit> en wefterfchen Jupijn . 

Ditisnietnieus: ghyhebt dit ichaeckQ>elmeergepl<^n, 

En vroegh uit moeders borflrden Sf^enfchenhaetgezogen , 

AlièdertWelhemlagh, A droeve vadermoort! 

Befprenckelt van veclbloets-itt'tlaeuwc l^oer gefinoort^ 

Bevocht van tranen » die betuighden 't bitter fcheien , 

*t Hof was met droeven galm gq>ropt , en onder 'tichreien , 

En jammren wert verdooft uw kinderlijcke ftem . 

Ghy trocktgeen voebre melck > maerbart^eer uit de mem^ 

Recht of het lot uw borft wou tegens rampen queecken. 

Op dat^e moght beftaen , om onzes tijts gebreecken 

Teheelen» omgevaer, enzcHuIerkromtegaeQ 

Met neêrgebuckten hals, de ftormen uitte &n. 

Achilies teeder brein wert Chirons zoi^ bevolea : 

Hy lagh op Pelion gemackelijdk ter fenolen % 

Daer vrert hem ingdfeheipt met zuig , die 't harte trof. 

Geen minnekoozery, maer krijghen heldenlof: 

Heel anders gingt met u , in 't queecken en in 't kodKerept 

Ghy waer't weérbarftighlotals aanbefteet te voederen: 

Dat u van kintsbeen aen gaf oeffeningh voor lap > 

En voerdeu meê , beftuwtvan 't puick der R^ld^ibhap , 

Verreoverduinendal> door hagen, ftruicken , boflèn^ 

Te vellen lans en ^peer , piftool en bus te lofièn 

Was dagelijx vermaeck . Ghy leefdein vkun en vuur . 

Metkoolontwierptgby nietyeltfljigpmopeett' muur> 

Noch 

Digitizsd by CjOOQIC 



VAN FREDERICK ïTENRICK. lOf 
Nodimaddeinetéen'ftaf, koelmoedigboverw^ier) 
Hierfiormen, daereenfchans, en ginder wéér eniger 
Watvcrctercenevloot, dieLiflfebon vermant» 
OfplondertaendenTaegb, of fteeckteens^einbranc. 
Neen neen, ghyvoerde'cheiropd'alleniiterfteoorden, 
Daer^y, hoejongenteér, de fthorre donders hoorde» 
Enmetuweoogenzaeghc» en vaertnieteensbedut, 
DebUxemsvan het gr<» en van het klein geichut, 
£n vokken aen het ruim des hoogen hemels zweven » . 
Maroock van ilangen , en kprtou wen dicht beweven . 
Gfaynaecktenauwelijx de grenzen uwer jeught 
Of gaeft een proeflhick van uw* aert en oorlc^jhsdeught , 
OpVlaendreskuftenj daernieusgierigh;üle duinen» 
Vermadct met uts. zien, opftaken hare kruinen. 
Dees bodem had Fortuin, of eer deWapengodt 
Gdieili^td^tfm'er zou met yfien hant&hoen't loc 
^woipen , <^ Nallau gedempt zou zijn van Spanje , 
Ortmoedigjb^Aragon zich buigen voor Oranje . - 
Meaoverwo^^'tgevaer. UwlM-oederzatgereec 
Ojpccn toombijtend paert , zoo zat uw jongkhdt meed } 
Hf^irackuitopenhelm: Eelaerdig^ bloet, 't is heden 
uitMarsonsl^eft ter feeft in *tvlacke velt gebedeni 
Hiergdt geen weigo-eo) men gunt ons keur van twee» 
Op't^Mste rennen, of op't2walpenvande2ee> 
Twee wegen ftaen 'er voor ons open. d'Oorenfiiizen. 
Degcdven ginder, daer de zwarte Sponjaertsbruizen. 
Hoeoatoe FiLBDB RICK? ickzielKtrouwtu niet» 
TMctlcfaudde^y uw pluim) noch rekentxÜt verdriet» 
naerwenidi^hjacdatghy dieftonde mo<^t beleven , 
Om dwers door loot en ftael naer zulck een* palm te ftreven : 
I^vo^teenheldenhart» 'tiswaer» ghydia^tu vroom: 
I^pafteenznlkéDelgh) geteelrvanzulck een' boom: 

O I>och 

Digitizsd by V^00QI& 



lotf B E G R o E T E N I S 

Doch'c paft my wederom voQFzichtighlijck te letten 

OpU} en reuckeloos niet c'efl^ns op te zetten 

De glori onzes ftams} den |ber voor altoos 

Dien roem te laten dat ons huis leit hopeloos . 

Ga heen dan , grootse hoqp vjui WW^a grooten vader, 

Beveelme dezezoi|^t enc|^nlailteg»dèr. 

En igeefu binnen boorts. Zisohyd^es woorden fprack 

Vernamen d'Övcrftcn hoe u de moedt t^tltack , 

Gelijck een jonge leeu Q diq veel heeft ^o^enomen 

In krachten» maer geheel zijn' wasdpm niet bekomen.} 

Als hem de herder port, op dat by heraontja^hr 

Den roof) daerhy op vlamt» envannabybelaeght: 

Twee blieken fpalckthy op ) hetdierberciettegrünmeQ» 

En grimt eens van ter zy , terwijl zijn hairen klimmen . 

Hy fhuifc ten neus uit vier en vlam en damp en roock» 

Datelckeenaerflingtreet! zoode^ghydatmaeloock. 

Enborftcenleftenuitaldua: ickyemantwijck^n!. 

lek fcheep ^en ', nu hier ftact zoo braef een' prijs te ftrijcken i 

Zoo deé mijn grootvaér niet de Keiler Adolf , doe . 

Hyhertogh Albrechfvoer me(;zijnep degen toe» 

En fleet zes uuren, matvanhoywen, fteedcen» kerven > 

En achce 't jieerlyck in ztjnrufl;i|ig ?^te. (ierven : 

Gelijck een hd( die woedt vQQr 's fij4^gpephtig^^> . * 

En van het leven ee^ak van de krooaeé^C 

't Geleden on^lijck ver|aerc ten dezen dJ^. 

't Voorvaderlijcke bloet voUbard M^zijnekU^ > 

En na dne eeuwen eUcht t uitvoeren v^vijde ftraf . 

Laec on$ verzoenen tjan het Ketzetlijc^iie.graf : 

Indienwe niet ontaert zija van der oudfen zede i 

Vecwinnenlaet ons beide» of ftervenhier terftc^c. 

Mijn ziel verlaet mijn lijf eer dat ic^ u verlaet . 

Zooreedtghynacrdenilflgh» veel bUjdcrdaamfiPgsu^ 

Ter 

Digitized by VjOOQIC 



VAN FREDERICK HENRICK. lof 
TerbniilofC) ommetyreiig^cmeclacheïi, enmetreien 
De torden van een bniit ten bedde te eeldeo • 
t Moedgevend vel^efchrey floi^ 's hemels hoc^e 2ael y 
En d'overhant hing lang vercwijtelc in de icbael . 
TocdnemaclweeckonshehT) eer^ymetruiterbenden 
Van alle kanten crolc den yyanc op de lenden 9 
£nzijoilaghordensflooptc> enbraecktealümdoor, 
AlscengeftutteWoety enwaterftroom^ waervoor 
Geen rijzenbooft , geen dam , geen padwerck blijft bcftendigh : 
Ëndieziin'ademicheptin'topenj en tefchendigh 
In'ckorthecpbtte lanczet ineen bare zee» 
Enruckc en fleeptmet zichdeftallenenbetvèe. 
DegrooteHcnrick, die ugafzijn'naem te voeren » 
Niet vreeflëlijcker oir ging onder \ faeir rumoeren 
EnveieO) d:^ du Maine in 't velt had luttel harts> 
Toen hy 't ontquam met zijn bloetdorftighc Guifards • 
DeW^, deSpanjaertyloodt) vermengt met Italjanen • 
Zy lieten ude praeV van hun Bouf^oenfche vanen • 
tfAertshcrtogh% vanveefichrixMdootverft, wert gered. 
Mendozebkefgevaénop'tbloec^batdcet. 
%2d^ het cmre velt alom metnaecktendecken : 
Hetdorftigb zanchet fokiecder groötfi Donnen lecken • 
Decrbnifbaderat hier zegmrijck teprijck / 
Hetflus hoevaeidigh haf was liu een droevige li^ck • 
Zoovond^y'sGravenhaegh) dacrcyterenenveelen 
U weUdcomdcn met muzijck van maeghdekeden . 
lodienidcvoteehlóufiecipannenuw^ 
Uwto^uénwiiden zi^^^^ deil^ènvinuberent^ 
Hieft waericki%cniat . \ Vemöegtïiïé nu van verre 
t'Aoiichouwen^flii^iaen v^uve opgaende (hr^ 
OHdlants eenge hoofi in vc^ley gevalsi- 
^^ix]thQxVtoi^^ttÓËy^^ 

, O % Woud 

Digitized by VjOOQIC 



io8 BEGROETENIS 

Woudrryeii) toen men had eendra^tdijdcbdloCCfi 
Te (luiten Spinola; maer valfdie bonts^noten 
Weerhielden uwen arm ^ en (cherp gelaen piftool ; 
Hun' meineed weerde *c vier van polvcr en van kool i 
Zoo dat de Riin van fpijC zijn hoornen ging verichuilen ^ 
£n Duislant moght hem van den gront ophooren huilen . 
't Heught Bruflel noch hoe 'rhof door vreeze was ontzet f 
Toen 't voor zijn poorten hoorde uw fpelende trompet y 
'En toen d'Infante zelf > ten trans uit van den tooren 9 
Het brielchen van uw* hengft vingxnet bedorven ooren > 
En haer ibeelhuizen aen zagh fteeken van uw toorts % 
Zoodatdegantfche ftadt boeén wertvaneen koorts • 
Maer on verwonnen hdt 9 nazoomanhaftighifayen 
Hebt ghy u onder 't juck vzn Venus moeten vlyen » 
Enduiden dat de Min uw' boezem heeft gqneckt> 
En alsvan Herkules zijn z^efêeft g^maedct i 
EnbUjvendeongequetftin'thaglenvderfchichten - - 

Moft voor uw Awclye en hare Khoonheit z^ichtea v 1 

Toen minne uit 't gittezwart u van harfc oogen (clibot 9 
En door den pantzerzondt een heet onzichtbaer loot • 
Ghyflo^ht aen'tquijnen^ tot zoo lang ghy waert genezen > 
Van die uhad gewont met haer aenmtnni^ wezen ^ \ 
'tWelckdezenroemalleenvobrvedVorftiniieneiftf * * ! 
Dat aller Printen doel in zijnbefiJumwen fterft f 
Wanfieeii^e met uw lip de lelikeft uit roozen f 
Die op haer kaken fiifcfa van levend purper bloo^ 
O eer van 't huis van Solms! dieHommheilbckMgKft» ' . 
En weeldighinuw' i<iiootden^roQtett VelAeériU^ 
Wanneerhymtdenfl^berw^kc^t in«H^^ 
En 't harnas nu ont^ptzcnz^ vermoeide kdeai 
Omhels uV bruidegom f ^y prmoeltjcke hruit ^ 
Zoo datter rijze eerlang e^ vronfc Onn§tfpak$ 

P§at 

Digitized by VjOOQIC 



VAN FREDERICK HENRICK; lop 
Daer 's vaders hartin leeft: dieruftigbaendurf ^MOiiai 
Met vyanden van prat gepurperde tyranneii} 
Ejikneuzenhemdenneck)' diessoo vermetelnu. 
Op zilvervloten fiiordct» en mijnen van Peru, 
Omhels uw* Bruidegom» vorftmne van Oranje» 
Zoo tiougelijdcgby deed dat pant van groot Britai^» 
£Kzabeth) cUe» als'theelheiligbfteenenpuick 
Omicheenen had metglans haer Uindcende perroick » 
£o'tflinxgeluckhaerzoticindroevetxüiuigfehappai> ^ 

Ghj volgjbde trouwelijck met trooflelijcke Aappen > 
GeQ)eel in blijde weelde» oóinrampzalighraotp) 
Gezdichï^ in triomf» en na verloren kamp. 
Dehenielboet*'tverliea» engt;efj%weért€;tceeceii> 
fin'toutRetinr.orftendom met3^ te v^i)e^ren. 
Vorft Frederic^ weetiaet tot boete van dk icha: 
SdKwnofMadridustftroit: vy zingen lijfsgena: ^ 
Sdioon of Baaigpiiie|ukbta .^ huppelt om ons wallen > 
Omdatwevo(weeapoo6 e^ v^n^ fluimiervaUen » 
£a een^misverftant » !eil blM^gertVi^ ons dreight . 
Maben» nwaicnflaghfa^t * Eenyédqris gene^bt 
TevolgpnFred^rixges^egendeWmeren» , j 

Eoin't Oiaajevekden:VKlitf[a|t^^^env ..,., 

yofftFraienGfcui'cji«rc;ï(«i^vo^g^brq^^nJ^et;- ;.,>:;.: 
^Geent^iadkwMd9 <toishyon2^ Sfi^. . . 
Hf dempt wraeckg|ictigheit> dielimgewasaea'tUoedeft». 
£o ihoigeltjicffeltickdBr fauigprengemoeden » . 
EaaiarwthetilieeniBtihatt, cn.l^^he^gedwjee».. V. r. r. [ 

Koophandel?vaKkerfii*e^rdie(mgcrtebpen 
Dekoe bekxifriaeerKoomsiut haer*gerpannen uier». ' 
En treectQCaeo4enlHuckin'tverfcbe kkvergcas|. 

Digitized by VjOOQIC 



ïM BEGROET, VAN FREDi HENRICK. 
En rijckcnovcrrloet met volgeproptenhoorne,. 
Filippus merckc dit vaft , en 2;wek yan nijc en tcx>roe i 
Noch feller nu by ziet} boe*cferiIèzwedenrijck, 
£n Denemarck onsftat met ssijn gevelde {Mjck t 
HocdegevlerckteLeen, de Roos, deFranlcheLeli 
Ons zweeren hunne trou by 't heyligh Euangeli . 
Wat ftaen wy dan beducht » en a)s beklemt van ichrick . 
Hecvaderktflcdarroépt; ghy ziet hoe Frederick 
Niet minder geziflm\*' ieet te doen verhuizcm : 
Gelijck Timoleon gü^ v^;en Sii'akiiüèn 
Van aller borgden hact , den wreeden Dionijs: 
Of zoo als Konons zoon j wicnsdapperhoit en prijs \ 
Athenen langefi djt heeft löfSdijdc gezengd ■ >^' ■ • 
Of als E]iaminond i ifottit van Thebftenfèhe- tongen . ■ 
lek zie den Hollander gehart te vtlde gaen , '■ 
Enkeeren^egeilfijckmetrijcken.róof verlaèn, '■ 
De Spanjaerts zijn iii roock en rkmmenopgériogeniu' 
Hy zelf heeft^pih<^Iag^i^odpt~efi iiicgéf«geii> ' ( 
Heticheutvrylian-ehas';'*efibreiigt2l^degeM mcé, ^.'<!^' 
£nziet) een tweede Nay^ diévolghty enfiueeckcointvreê* ' 
Hollanders» bidhy» ftaacktditdjitriiïierihefTig^.woedea. 
Wy zijn van worden titat/Soldai^eM^jfiGödtsTÓcdcit. i:* 
Mijnkonii^laftt^e(fftr^httr^t:^'jkm(»eriijèk«ni«i^ 'r ' « . 
De^loeckflesporl<^hsrdéIt,éri'qU>fl<2Ójh^|g^dJmioi^^ l *' 
FiKpserfcèntn jtelFvóorvrygévöchtetttakrwsni 
Enborftoi, diebetieaf kuntüithétlcöf^n'^ttnai: . . 

IXe'tBrabantspfttiu&vtiitÉdètï^lij^^i^StBaii :. . . v.» ..- 
Met krijghsliéiiiébihdtsii',ftééh$"itt<^hl»]^^ • i 

Ge(chotenïk*éfefö^vWi'\ntiit'f<^^ ' n. . :: 

'tWelckgeeh ding imtiderüjt als porrtfrCöalsittgenf ... ■ ;.' 
*t Welck van gfen aicrffen Weet löceznncri yfiöUng^, 
Ja in zijn leg^het«itfi;te<^t^^|Ciliillft^fl^j; J.N .i.>^on.l 

f O Gaet 

Digitized by VjOOQIC 



/^ /• ^ 



OP HET WAPÏNT. VAN FRED, HENR. m 

Gaec handelt wandelt wéér langs all' mijns konings fhanden > 
£o boeit en ketent Mars > enlaethemknarflètanden 
Met zijn' bebloeden beek . Bemuurt hem in een llot 5 
En knoopt den bant des vreèds : w?ier vrede is daer is Godt . 
Idc zie 't verbont gemaeckt: het voick wort goedertieren, 
kk zie de vredefedft op fpeeltooneelen vieren « 
Idziedevredevlam> cüe drift van woleken leekt/ 
Idc zie hoe als een kleet de vrede 't lant bedeekt . 
ld hoor Vorft Frederick van alle tongen roemen . 
IdhoorhemVredcrijck, en rredevader noemen. 
Lkfinaeck zijn goedigheit . lek voel zijn' heufchen aert . 
IdcrieckdenzoetenreuckvaoviedC) diehybaeit. 
Bdcniditi^ Fredieriek dan -t geen wyoUs verbeelden. 
Loef met uw Amelye iü vooripoet en in weelden , 
Tertijttoe binnen Delf hèthciUghrgra^efteent 
Uweaicb(( cmc&nge in vréé by 't vaderlijck gebeent • 

MDCXXV. 

s 

OP DE BEÊtTENIS VAN VORST 

FREORICK HENRICK. 

'f Wat vyant &kottf die aen » en fiddert met bedèeft > 
Dit'6Fiederick>dieftanc|iidcin*tyerloopder2akeo, 
ËpbiAiieii vcit bemiiitk ,va4 bwiteii wenguaetft:. 

Waerditgelaecofpftraelc, daer moeteen lkartoiudoien>' 
Alwacrhec^&unantttit water finoic hetdra: 
Waer'f irf9i«lo%hcin 'tQogh* daerinoechet heirverftioiai: 
MendozeinVlMndcdalft» ToovfiergeaSpiiiólii. 

Digitized by CjOOQIC 




Ui -OP HÉT WAPEN-rUIGH 

Anders. 

Zoo zal hy eeuwigh zijn de glori van Oranje , 
En HoUants (chut en (cherm > van Keizerlijcken ftam : 
Zoo zal hy lijn de fchrick van *c opgeblazen Spanje, 
Die Beieren ontruckt 't geen hy zijn bloec ontnam . 

Anders» 

Al ruckte burgertwift den degen uit der (cheede > 
Alftonden (Godverhoed's} deftedcntegensfteên^ 
Men maeckteomzijnentwilopflaendenToetweêrvredC) 
Zoo flucx maer Fi^aerick met dit gelaec verfi:heen . 

OP Z Y N E N HELM. 
Dit yiren hooft van 't hooft,' dat over zoo ved koc^ien 
Gezag^ heeft , daer vaedc 't roodeen bheuwe vier tiit i^iig , 
Kreegh builen, daermenftaélenbeckeneelenkloo^. 
's Lands Hopman paft die boet , gettjckeen Tuik zijn wrong • 

PLUIM. 

Haittoifèl.^pemiidc een l^ru^t vpeghc tot <:ierae^je» 
Des Vclthecrs'hellemcteen 2waeiende phümaedje. 
Die als de ruitery kan vaennocht ftanden zien, 
In'theetftevandenftr^t, haer tot komette dien'. 

RUSTING. 
Dtthart, dathetdenharr, ^er Vrankrijx vierde Hcnrich 
In oorlogst metzijh'geeft , fchuiltveil^ onder my. 
Watrufting Voritendedct*, ick deck der Vofften vendrigh9 
DieHoüaatsivrydomvrijdt, t^wijlickhettbeviy. 

S P O O R. E N. 

Wat is ëen vorfteobant om^t hair van laflè zièteQ y. 
Als bagge zonder glans, en purper zondernaem? 
Maer fporen-ftreng gegeiptaen mengen bopqianshidietir, - 
Die nopen minft negros, cnaUermedldeFaem. ' ' 

SPEER. 

Digitized by Vj-OOQIC 



VAN FREDERIGKHENRICK. . 113 

SPEER. 

Uetandre in liogdteéck en kkderlpel uitmunten , 
Daerklooc noch koegel huik) daerkUng noch flaghzwaert klinkt > 
Vorft Fiedrick met dit punt rent aenopduizent punten . 
Vicetroeft een ander (peer ) zijn punt en yzerblinckt. 

PISTOOL. 

Deblixemx van Jupijngeflingerc 9 trof noit beter 
Opreuzenborft) alsick» bezwangert van falpet^) 
bFredrixy(renvuift> wanneerhyineen'ilagh 
Zoodichtquam> dathy^twitvanvyantsoogenzagh. 

Z W A E R T. 

Dit is 't op 't ruggebeea gdcfaaert van Spaeniche ru^n ^ 
Het zjr dat Frederickden vyant had op 't vlack 9 
Of ftopteeen' waterftroom , en flo^ zijn legerbruggen 
Vaolijven» diehyvelde^ eniabelde, endoorftack. 

P A E R T. 

BaceËdwaseenipoockgelijck^ toenAlexander 
Tec^achterPorusher) endreef hemopdevlught; 
I^mcèf toen Frederidk vocht onder Vryheitsftander, 
En (mdcr Nieupoort rpodc de zoete Vlaenderlucht • 
BREIDEL. 

Daer ftof en pulverroock des hemels torts verdniftert , 
I>Kr ttommd en trompet 't gezagh verdooft op 't ruim » 
Vorft Fredricks klepper noch n^er 's breidels wetten luillert • 
Wiepradt met diamant s ickpraelmetwoedëndfchuim. * 
ZADEL. 

Dcdeu^ fbet niet2xx>zeer in vordelijcken adel 3 
OfkonioddükenibaBs ofoodcinkeizrenbloet> 
Abin Prins Fredrix hart 9 gewaden uit den zadel 1 
Dacr'tlceftt gdiijckjupijn óp zi^aenaiendt woedt. 

P OP 

Di^itized-by VjOOQIC 




114 , 

OP DE BEELTENIS VAN MEVROU 

AM E L I A. 

Ad Paris dees bdanckt in *t qaiddqi van GodinneQ ^ 
Hadhem AmcUa héithceaax met eeo* bliek , 
'Hyhad^^ichoonftgeroemc: nu ichoock haerFr^decide 
d'Oranjenappel j a£ aen d'eerexler y orftinooi • 

jinderr. 
Dees Venus kan den Vorft met aünnevlam verwarmen , 
.Wanneer fayin^calbaft» en fiieeaimekTamfaare armen: 
Als hy verflingercdruckcdat pmpercn koiaei> 
En met zijne ooren vangt haer honi^usoete tad . 

Anders. 

In fterflijck aenfchijn blincktonfterfelijcke ichoonbett > : 
Die FredericI; den Helt als in triomf ten toon lelt # 
Dus ftroockt Amelia des grooten Vdtheers borft . 
Oranje uit haren fchöot verwacht den jongen Vórft . 

Anders. 

Ditisdemoj]^fbr» die» eer'tbcdj)t|;edbgcny 
Den hemel overkcht van Fredrix ledeKant; • 
Hy zou omdees Heleen tien jaxen vrapeoj dr^eo y 
Of trooAen zkbeen' £Ugh opVJaendres blnotwjgh iln»^. 

Tet sieI4aaem^ m *s QrafQfnhaegh , 
DeRJjnlHk^Mtiskadd» golÉnrtaeaipódeOrat^eir) 
£en Venus van dm Hatgh: «aai ThedS'Vaa Brita«^ t 
Twee Fredrickeo gièc^molcen tot een zad, 
£11 daer^nitjiKriAümifdcjecawakoiKleop^ o^ 

' GE- 

Digitizedby VjOOQIC ) 



G E B O 6 R T K L O C K "^ 

V A N 

WILLEM VAN NASSAU 

Eerftgeboren Zone der doorluchtichfte Princen j 

FR^PEItlCÏC HpNfiqK 

A M'" e ,L'. X--Ar ... 

DcM>r Gods genade PririöehVaK öfjmfdï^r 

» , ■ ■ ^ - 

OQ<^r yr^ ^n {^[achtrrdkval vanoiitsnrermetel > \J^ 




\ Op-uwcGtóveitfti^ftèyef^Gficflfeljgckcii lieièVCAïooiivCS^*. 

OnojebooindteciértdeTefiipevatnodslaiided, • .^* 

Eooaer wiens ^etor én (&pdeiiroi«den ^«téfvafldeii » 
lUcelnyntFUhjtfH&h, vergunfnedati<k4Jbcl 1 

Opeeuwigh groenen té^H enV al^Kmdicegacly 
la'tqQidcfteTandenMay) begin të quinckeleer^» 
Omnw Prins V^^teóM wkgh en bo<nteds^«ie eeren, 
lkt]kScSjdc'BezsiTt&i te boeien twu&g^iodr. 
En d*allerniwTO rieï tfriocfceft buieeii-: -r öof .' • 

UvUndetack^ptnefcvsmfêhdfekédtjes^rageni 'W^ 

EodatuwKonftantfttifflteczijnTV^&kdr «•Jr- 

Pi Het 

Digitizsd by CjOOQIC 



116 WILLEM VAN NASSAUS 

Het Mailiedc (chenckc , wanneer ^ijngDude Fenkvieder 
Heeft 's Vorfteii laft vernoegt , en 't hart ^500 Ipeelfieck weder 
Naer dicht en fharen joockt 5 daerge ij wen zin op zcts 
Én 't flecjitfte liedje kacu wt voor 'tleckerfte bancket > 
Nochtans i€k ken uw* awdt zoé heQlch^ zoo hoofich» zoo edel > ; 
Dat ^ynoch luiftren komt naèr een gerinser vedel . 
lek weet ick heb verlof van uwen Vij verbeign , 
£n *t zal onnqo^fg^ ziji| dat ick *ï uw zwanen vergh • 
^«iw- Maer^y, ètiegental, óMytcrber^igodinncn, 
z^k- Die ^s nachts niet min als dajqgsgaetwaren door mijn zinnoi } 
^^ Omwiemy'tlevenluft, enzonder wie ick niet 

De Majefteit der zonne aenichbuw als met verdriet > 
£n droef en eenzaem w^s^ich in duifternis te ftronckden % 
Al zitze hoogh in ^t gout y betulbant met karbohckelen > 
Bemantelt metec^ kleedtvan vlam enpurpeigber t , 
Waer vóór art Ooften knielt, en wieroockreudcen voedt 1 
O dochters van Jupijn, indien iek uw bevelen 
Oit yvrigh heb verricht^ . faöczvidc fpeeltoonneelen 
DoêftefeoenrcaTerglooceen^curoeventranenvloet, ' ' . 
Palaizen doofde in afdbi» en Princen (koorde in bloet; 
• Het zy mijn cyterichepteuit heldenlof luier weeldes 
't Zy icl^ op dunnen inJoi een Iiarde?yapï)sk?n> queelcte s 
Neightherwaertuw|;ehoor) uw dichter^ ftem verhoort^ 
Bevloeit met guldenme)^ deels zalige geboorte . 
Ontfluit gens^igh ons uw boflehen en uw bronnen . 
Ontiluit ons beiugbdbm en hemelen vol zonnen : 
jStH' Geeft rijmen I d^getoêtftderwjjttuidichtkundiclutt^ 
]J|^^ Als diamant s in'tgoudtvaoeenenfklfCuwgevat. 
oM»^^ DeCyperfcheGodui^ die door liaiec'boie^mprickelx 
^^[^^ Meer levens aeaqueedcc dan Satumioiaec zijn zick^ . - 
^^"^^ Gedurigh maeit en vek > had y £^ert datze ham 
2^ Dczorgh vanNaflaitcn den hoogmhcidenftam , 

"• * T«r 

Digitized by VjOOQIC 



o E B o o R T E. "7 

Tcrhartoif endelijckopjQpiter$b^;eeren 

Dezaedczoovergebnight^ dat Frederick zijn (peeren 

Enhellem en piftool voor haere voeten ley • 

Verwonnen door de deugde en (choonheic en 't Qsvlcf 

Van Amely > mee wie hy eerlijck ^ zoo 'c betaemde > 

h\ kuifch en wetdgh bed mee zin en ziel verzaemde • 

Ekk riq> : de Hele bezwijckt voor Veniis £:herpen flrael : 

Eea borft die noit en klopee> alftonde'er 'cbJanckeflael 

Vanvyantsd^enop) en dreip|hde door te dringen » 

Die laee zich van een kine den Ichicht in ^t harte wringen • 

Eenbare» daer bs^lbiiy van koneg^len pp fluit > 

Isiiii Kupidoo8ro(^«i Cypris rijcke buit . 

Ditipeet den Wapengodtzoo dat hy knariletande > 

£a riep bytrommelilagh den Veldieer van den lande ^^ 

Al weder grenzewaertmecpngeruftengeefti ^^^ 

Enfteurde Hymens vr^dit in *t midden van de feefl j ^^ ^ 

Toen's Vorften hnnbfb^oets verkeerde in l^rtente : 

Zootrdteoiguurebi^^ inltlachenftederlentei 

DerUoemenfpickelipe, vanvuilenmiftbezwaickt. 

VoorditmaelheeftmcMarS) iprackCypria, ver(chalckt> 

£q mijngewedchte vrucht belet naer luifl te pluicken : 

Doch \ zal zijn treken tot mijn voordeel^en gebruiken : 

t Beftantdat hyme brouwt ^ om elders krij^ te voén » 

Isfledttsteruggptreén, omgrooteriprongtedben. 

Zoofpradcze^ «imngterftont in Fredericks afwezen ^2" 

lileerbrutsverwedcen» enhaer krachten t'zamenlez^^ ui^ 

Op'tbooghldaliê> en verzamelde te gaêr 

DeCharites , dacr toe een vlugge fchutterfchacr , 

En wydease van nieuws > om als gezwore paedien 

Te maken harenfloet by groote peribnaedien : 

En toc^^iifl met al 't geen minneplicht vereiidit > 

I»2jn»echaei«&fl«q?i»erHol]antshofven 

p 2 ' Daer 

Digitized by VjOOff IC 



-ii8 WILLEM VAN NASSAUS 

^j^ Daer Henrix bcdgpnoor cerHedigh komt begroeten 
^ tien De moeder van de min , en nekjoKleaen teier voeten y 
"^^* Onrhaclize met zoo veelaenbiddings alsze kon j 
j^t ' Gelijck een Oofterling tfecfwacrde moir genzon i 
"^if^^ En Itaet verflegen , wan dat Godddijck vermogei» 
en een* Van Venus acngezich t bcftraelt haer flerfeliicke oogen , 
^^cu- En werpt zijn fcnijnflèl op dat vooiiïpcrft zonder kreuck : 
^'^ Terwijldeheilgepruickecn'ficffelijcfcenreuck 
J Jn" Door *t hoflijck welffH fpreit, en wanden èrt pikren 5 
^!^m ^^^ ^^ verwonderings g^gcn , nau v bechtrén • 
•ntLkt Na datze nu allengs wat faarts bekoomen heeft) 
j^^^; Ontmoctze de Godin aenminm^ en bdceft , 
**^ . Met deze woorden : órfiy oirQ?rQng aller weelde j 

En *t fchoonfte dat oit (jodt of niénfcb zieh mciebeekl< , 
Weeft driemael wellekoom \ ehy komtmé wd tepfts^» 
Die aen het mijmeren alreé gpb^;(eh waS) 
Om 't derven van mijn Kef > cfteTcgorsgactbeipifegcn) 
En my befprdngen liet van veeFbekomBoieringeii^ . 
D/G^- Maer Cypris antwoort haer : ó eer van Ow gdladkr>^ 
trp^. Op wie de zaelg^ ichaer der hèmelgocfen kcbf 1 

Grijp moedt , gedoog dat Marsu^ brmgomipeeten iro(ere % 
En met hem ondertheir der vyandeit hmioerei 
Jupijn belooft hem u te levren in het endt 
Na weinigh weken uit zijn mflingonge&hefir. i 

Dan zal hy^ krijgenszat,, incfoode^tefdebfedttiiy 
Terwijlemooghtge met cfeesfcindreini vermafcen , 
Zywijft op haren ftoetj enAmefyeloc^ • 
B<^i;. Om 'tloddcrlijckevolck, terw^Izegadefloi^ 
^di Het teere brein met Moncfe en kroiftfe^iriiK* be i ii ge l t » - 
^ De bruine gitten, diedoorfBiaIakewihckbfiiein»2agM> 
De leden fchoon van teeft^ in 't roeren rs^yeirgaeiivi 
Hetfpierwitvel, 'twelckÉqhecndöor'tzmverftcflMls**^^ 

Van 

Digitized by VjOOQIC 



GEBOORTE. np 

Van'cprachtighkleet) wacr op oranje lluicrs hingen; 

De parlefchatrcn aen der oonen goude ringen 5 

De wieckes wit van pluim ^ van joifrcnooghjes bly 5 

Dekokersopderu^) dekruitflesopdezy ^ 

De bog^) taey van pees 9 dezilvere piftolen^ 

Enfduupeichichten) die na 'et micken nimmer dolen. 

Zy treet vrypofti^ toe 1 en uil: genade jont 

I^t'teenna'etandervaftmeteenen heu^enmont 

Haer zuivre handen kuft 5 en wort noch in het naderen ^> ^ 

Dertippenaietpewaer debrant) diezichind'aderen i^^ 

Door'sadems gift verQxcit) en voedt een zoete pijn^ é!^^ 

Dkbarenoirfprongneemtvan 't kinderlijck venijn > ken. ^ 

Dies Cytfaerea groeit 9 wanneerze 'tzaetzietzaeien, 

Waer vanze tot faaer' wenicfa de vruchten hoopt te maien . * 

De da^hlifckzeommegangmaeckt Cypris bendeftout > 

Nadatze op harenichoot nu dien hu dezen faout > 

Ofdmcktzeaencoozient verfehomlokepop haerwangen> 

Of betzeon haren hab wel vaft gefh-engelt hangen \ 

Of ftaroog^t op het oogh dat haer gezicht belonckt 9 

Enqoeecktdit vier liet wdck door 't kuilen is ontvonckt; 

Of het een bbedcrad uitde Uadcke boüften pricken 

Doctf'tminne&iiichtfe, datseUeeck wort van verichrickcn. 

Zy doodverft doodfir^: root > dar op haer kaken blooft , 

Wan 't widKeeaklóenêfauich op naeckten boezem looft^ 

En met minquekende en geen lichaemicbaénde vlamme > 

Bedecktelijck verzengt de meUockwttte mamme . 

Ocfa^ ileentze^ ick zwijm. AglaySabeeiche reuken brengt^ 

Terwijl haer/fiufiofin mét toozewater iprengt 

In'facniaiijn/twefckvan vrees zijn purper heeft ^ 

Thalieontrij^itze, alswaerhethartcevaftgefloten) 

En weckteen kqel^, eaaèmthaer^enzichtlevenin. 

Dit ^beha^tme niet > gcaeuwtPafos koningin. 

^ Digitized by VjOOQ IC 



iiö WILLEM VAN NASSAU^ 

Die 's quetfelijckc vreught : vèrzicrt vry indrc fpelcn'. 
Oftder , Bellone fcheure üw heir in twee gelijcke deeien . 
^ Heteen grijp 't ander aen, doch niet als boertcns wij*: 
^- Het een de neêrlaegh hebbe , en 't ander ftrijck'den priJ5 . 
'^l' Met hingze in 't midden op een' koker > zwaervangoude^ 
•^^^^ En pijlen : yder wenfcht dat hy het velt behoude : 
hare Elck vlamt 'cr Op • Wel aen mijn kinders, zetuichrap» 
^" En doet oprechte proef van uwe Ridderichap • 

De zoonen volgen ras de yoorden > die hen porden . 
Menrecht'erflandaertsop: menzetzichinfla^ordea: 
Men trcckt 'er af en aen : 't geraes vervult de lucht . 
De treurige Princes looft treurigh zucht op zucht . 
/f z' Aenlchout dit (pel met crnft. Och, fpreecktze, kuifche minne i 
Indien 't me pafte als eer een oude krijgsheldinne ^ 
lek zou met forftèn moede op een fchuimbéckend ros 
Verzeilen mijnen Heer door vlade 9 doorvddts doorbofiji: 
lek zou met dezen arm hanthaven zijn banieren f 
En geven Hollant ftof tot vreught en vreu^hdevieren . 

Duskla^htze, en onder des zoo valt cfefchemerfchinij 
£n Febus drenckt zijn vier beneden onze kim • 
't Gedoofde ftarrelicht begint al meer teflonckeren • 
De peinzende Vorftin door naerheit van het donckeren 
Isnaer, entoghtnaerruft. Het drietal haef gekit. 
d'Een treckt de kleedersuit, en d'ander 't bed bdbreit 
Met bloemen mild van geur : een derde vUjthetkuflën* 
Maer 't vleien van de pluim en kan geen zch^ (iiflën • 
Geen zachtigheit den rouw der minnares verzacht • 
Geenflaephaeroogenluickti alzwjgghtdemidderaaclits 
^h^ Al is de maeh geraeckt ten halve van tüaer remde. 
wildot Een wichtje, zeitze, zetzichneckropdeesipondei 
_ MwOf't^wsgcdsichtenmoghtverkidchdoorzytfpiaet. 
gjj^ Ickkeermyomendom, ickfaocardendagcnict. 



£eR 



Digitized by VjOOQIC 



' G E B o o R T E. m 

Eenj(»gslce, wiens yerauftd'opvóedinghadvei^uden) B^ikr^ 
't Wdck Broi^cxldiiuien ver voor Hyhs fteden zouden , XSlj,. 

(Zoorijckeazoecvantael) dat opsdjn tolleen by ^ ***^ 
VanHybec^vanHymet,' den hon^^idauw, diezjr «1%/ 

Ukd^gczogen heeften rieckehde violen, ^■ 

Teflonenwenftht) adaereen Godt om zougaen dolen» 
lodjenhecwaeryennift} zichylijtop'c^xmdc^out» 
Ea mctztjn'li^yenlcDUtde wakende onderhoudt » 
Metkoutdiebrantverwelct, engeenfinsdienttDCleflchen: 
Hoe Fiedridtt'dckanaelyah Stroom- en Ze^odeflètt^ z^ 

Bda^weftenbei<nidct) wQn zijn bemaelcfe kiel ^^^ 

Door'tfijiuiniendzeop;roen bluft: het zy zijn da^ce ziel ^^ 
Opryants bodem durfde nuceryen^mednen ^^ 

LiTdtfl^: tzybyfladtofvcuüiggaetberetoneri} >^ 

Of aeoden Teemsvernieuwt 't veibcuu hem Ipebetrout > '^Ë^jt 

Bydiea, die viermaerthoc^ bekroont met kroonegout» ^|^ 

IWhfzichgaetindiangvsuizooveelziekDmeiu^eleQ» itmi 

Eanitfteedctalseen Godt, gevidt Van juichende Ëngden :. . 
Ibe'taemloos Brunswijk door zijn vroómhett wert ontzet : 
Hoeby met moeden hengft ging in deMain te wed: 
Ofzgatrompetten deè voor Bniffelspóorten fpeelen ». 
Ea(foorIoghsÊidK)ftadcinlQd)el8pneelen, ' ^ 
TotfeijtvanSpinda) diezs^> alsiaeen'diooffi 
Dtnf^t, dkc'ni namadsdééTertrecken vanden 2k>om ^ 
DnZoom» dierootgeverftin'tblaeuwebloetvan d*lber 
VoorBergensveftenbriiiftzootrotsalsoitdeTiber, 
Toen Rome zindcea z;^ den hoogbmbedt van Taiqu^n s 
£B(fieTaik N^dOSius roem zal eeuwigh tuige 2ajn . 
Miertoen de koutnreIckqï'tbréetftezoU verklaren 
^oogenaUdbeyvanvaeckbddioten waren, . 
Sieiinompdde hy zacht tot datze vafter fliq> . 
ToflontwasMoriêasdacr) dien Cypris.herwaert riep» 

CL. Om 

- ' Digitizedby VjOOQIC 



112 WILLEM VAN NASSAÜS 

Omhaergeruilidieitmetfluiftcreniad'oorens , 
Met minnebedden^cninet dfjocmen jKi;^ 

Zoo ras verdreren was :*€ iaffraenlkhc vaii Aiiix>€ir » ; 
En dat de vijver van dcabow met cteagloor . . 
Der zon was overlprck > die op het waterbeeföe 
^iethemellchfpiegelgoiit, dat in het zilver Icci^i . 

^^^ Toen fchöotxkgeaul;Ln van den Hoüanticheohdc 

é'omt Beroert uit haren droom 9 en grijpende ak ontü^c^ . 

^éZ'-^ Gelijckofleymantwouiiicgrpotciiefdeomaisiien) . ,. 

»*• Verzuchteze eens ( wacr van zich Vcnus moeftccbarmea . . 
' Uit 't binnenfte van iiaer ziel } waeromme met der haeft 
Kupidoos moeder haer ontzetten quam Tccbaeft 1 
Ënriep: Mijn dochter hoe > wacmagh u overkomen ?> 
Och> antwoortdeVorilin^ hctzijnflecfatszoetedroomc^ 

^^^^ Vannüjnenbraié^m. Dcvaecknamd^ovcrhant 

réPfjin- Na^etw^ieckenj toenmedocht dat uit mijn ledekan t ,. 

i^,%[ Eenboomwieshemèlhooghf gelaéomcegoudeora|]^> . 

M^f Een onweer reesr'erc^ van OcScntijck en Spanjeh, •, r 
Met donderi hagel, wint^ en blixemviergpm^glti _ / ^ 
En noch bleef ichors en vrucht en bladen ong^zengt:. . 
De telgen zaten vol van allerhande vog^n , ' 
Die cierden 't levend groen met sefchakeerde vlc^elen % 
En weckten '^hemelsgalm met hun gezwQUé keel s ' 
Als d'aengek)ckcendcénx>pOr&ushei]gc véél : 
't Gehorent melleckbeeft gingonbefchroomt te weide j^ 
En HoUant in zijn ichaedwe een weeldigh leven kicfc } 
Gelijck het goüde votck in goude weeitkl? Q^w . 
De Prins werd vriendetijck gelief Jcoóft van éen LeCöV • , 
De Vloecken weeckenhemén Uéockc fUzetyjen . . . ^ 
Men zagh de lucht gevaeght van klaeuweh en Harpyea • 
Geen raedfelbreiendSfynxleyop verftinden toe» 
Chimecïen waren ras bet yondbd^uwenntöé: .: . 



r/l/. 



Digitized by VjOOQIC 



G EB O Ö R TE; JJ3 

Geen Gorgons piepten meer: geen Hydniesny^^^ 

Geen Scylle bane > en al de Py tons fta^ ten 'c t»dca * 

tldc ingj^zeten liefüe en vrcé had tot zijn wit • 

De Kruidelezer vont geen dootlick akonitï 

De boter geur en kleur kfeegh sds oritnje vruchten . 

Macrditwasaengenaemi geen oirzaeck om te Zuchten. 

Idcfluimerdedaeroas toen docfatme dat ick was 

In onzen luftbof) endaerkeür%hblótmenlas> Je'^^ 

Enhuwerkrahflen vlocht en zfoeteipözenhoeden. hoêrm 

Mijn heer die quam(K>flagh> toen wy het minft vermoeden, ^;^ 

kk grijpende óm end om dat ick hem krattflènmoght, .^^. 

Omhdsde niet dan wint en dunne en ydlelocftt i 

Waervap mijfn hart verfehoot , al$ waér 't van doodieif^^ 

Endaer meè was mijnila'épf en üuimering gebroken > 

Toen rechteze zich op > enichootdekkedrenaeii. 

Haer hebben Charites belecftgerack gedaen « 

(f Een rijghf en d'kndrcf (hoert j eeirt dSrde vlijt de ^oien . 

Dcesftredtdepituck, en die ddiii^iegelhol^t in 't» 

OPtzUvcrc^i lampet, *tVelékzWaerin*tht^^ 

En zmver water op haer zuivre handen ilort . ' 

Ecnanderdrboghtze, ennugi^leet, zoo brengtze weder jl!!*^^j 

Dcnd^tcncndemrtyedtóhzens^^ é^^^ 

Numijmcrtzeindcintuih, daèi'fèhilpaKik Ohenib^^^ ^Ü^^ 

Dolfijnen koprèlIangbraedcrWendkriftat^^^ ' /9»^ 

Nu, omop^heetftévandetidaghdezonïémyen, S^ 

Ha«liiKfcfchaduwdecktenypegaleryè^ v 

Ofondertuflchcn, wan^^tlangdntlènd'uurenreckt, ^ 

Zyinhctkabfect 't begonnen wttckvo^ ' j^^ 

Ëóacn^tbotduurenv^, ommetdei:omtVha^^ rm. ^ 

Hem metluuer eij^kunft en hantw»erclc tfe verecren j 

Enbootft, terwijkcedraêhopzijdedbidenhedit, 

Manünneklaghcenibi deik>ézwjién vande ^^ 

Q 2 In 

Digitized by VjOO^IC 



124 WILLEM VAN NASSAÜS 

In 'c ichildren met de naelt is niemant Falies nader 
/«AK. Inaerdigheitalsdces. d'oudgrootvaèrendevader 
^/^ Haers Heeren krijgen tuer onfterfeliidken lof. 
zMickat. Geboomte naer van ichaedweomdngelt 't Naflanlch hof > 
J;^ Het welck ontzich verwedct in des acnkhouwers oc^^ . 
^^ Hier (hit de marmerzuil de ^addemam^erbogens 
n^bt Waer onder bant aen bant verzamen in verbont 
^^ Tweemagfitigen^ door eedtgehieilightmet den mcmt. 
jfi^ifi D'een» dieeenwereltdra^t, is Keizer in Getmauijet 
J^ £nd'anderËduard9 beheerichervanBritanje. 
'^««V^- Eengoudelaeckenze rijxmantel ^ hoogh van roem > 
^' Giert elckgebjcktfijck) doch of^elijck van Uoem^ 

ËeneerdesiiazsletSy want hy telt zijn ovo'ouders* 
>^^^f* De mantel > die hier hai^ zoo rijck van Adolfs£iiouders> 
/«r/ Verdere is met Jfupijn, iSeGoddelijckbeiehrijt 
^^J DenRoomfchenAdeher) van waar hyvreesUfdcfmijc 
^»»rtis. Den ftrenged blixemftrael 3 geya( met gramme vingeren 3 
OpwedeHpannighvolcken4)it5> diebeeftom'tflingeren 
Van 'tzwaveligevier, beneden in den boort ^ 
Daerlantichap in 't ve^chiet verfdirickt den donder hoort ^ 
En blaeut en naeut voor 't oogh 9 zoo meeftorlijck verdreven 
Met naelde > als oit fMoceel eens malers wrocht na 'et leven^ 
KSlt ^'AertsengrfSint Michielgaet metfteyelderpeer 
tSim^. In 's Koning^ manttl fel den iêllen<&aedc te keer » 

Diemetgekeerden neck vergift braecktvoorzijn voeten} 
Gewieckt gekamt geichubt en kakdbont van (pi^^ 
^2iOmhkieuw5 zomgioeB> zomgeel) langs glibberige huit. 
De vonckenft)rii^en*tdicr ten bamendeoogjenuit : 
En'shemelsVekbeer^ die vol raoeds durf mftingwrakfsn», 
Trockaen een' wapenrock vandodenciroot^iiJiarkkeQ: 
lËen goude Cherubin op 's Ridcters boezem lacht : 
En fijn en hagdwit veldtdGen ciert deet draght : 

De 

Digitized by VjOOQIC 



G E B O O R T E. xif 

De darde vindekens in 't paradijs web dwarlen ) 
Van Ei^elen gezoomc mee zuiverlijcke park» , 
B^rengcmecrprengklenbloets, geperftmecdoomekroon 
Uit Jefiisheiligh hooft. Godts kamper dus ten toon 
Aen zijn ten n^gebeen taeie uitgewaflè pennen , 
Meczad^dauwbefproeit, ismacklijekt'oaderkennen. 
Maer in bet naefteperckTcrneenic men bet geraes %.frm 

EenskgcrS) bezidiomtetreckenover Maest ^^% 

By ndtfendichemcring . Men ziet *er ruiters hebben «^«i^ 

Den Tocmo^t : andren veer beletten 't weldigh ebben ^^ 

Desftrooms, terwijlevafthetvoetvolckd'an^ezy ^«^J 

Door ftadighttecken wint. Menziet Prins Willem bly "^M» 

Zqn hoplién groeten > die den waterkant opftijgen , ^J*^ 

V^ boops om Alva nu in 't vlacke velt te krijgen . 
Napcai^^OQS Amely de broofèn van den Vorft 
Met^xmen» fijnvangout, wanze uit een bange borft 
Veczaditereisqïreis, en kende by den maenicfaijn 
Den zoon» uit d'ommetreck van 's vromen vaders aenichijn ^ 
i^kufté'tnaddewerdc: de liefde is toch niet vry 
Van zdcke teederheit en zoetea%odery . 
Die4x>regeQ>fternoopthaervlug^ minmet ipocen: 
G^dcPygnalion» ttrnpchzijn witte yvoire 
Gdijckcnife geeft gevoelde of aderflaigft; 
Eaby in'tdoodebeekyetlevens blidcen zagh , 
Ofvomfaocrftdcreucken, montvertrecken 9 oogverdraejen: 
Zoopoogbt ons minnares haerkranckgemoedttepaejent 
Eavs^eenzoecewondeinquijnendeadren voedt: PfPhi» 

Vennitsdeichutterftoocktoeftadighgloetopgloet» *hnil^ 

Totdttbaers Heeren koomft ten lefte wiert geborea ^^m 

In^ri^ftevandenoegftt totVenusoegftbdchoreo. ^^ 

DatoaecQZai^godinop'tallerleveoftdar i^m 

Fcnnddeniiiecwatvia^cdeesHaeghlcheHioxgenftacy \mt' 

Digitized by VjOOQIC 



126 WILLEM VAN NASSAÜS , 

Die ecncn tij t lang vanhaer zoii en ziel yerdwaeldè , ^ 
Hem wellekoomdc , en meer als vi^righlijck óndüeldc, 
En fehepte nieuwen glans eo leven uit zijn licht . 
VanWijfchapzeeghze, toaizy'tTroli][ckaenge2ichc 
Bekende in open helm , en dat paerglirtftrende oc^en . 
ct^i' Kupidöos fchotcn toe of quamen aengerlogcn, 
^^ Het een ontgort hem 't van geftecnte blinckend zwaert . 
>*^ Het ander licht den helm , al bevende en vervaert 

Voor 't bleeck Mcdufacss hooft ,. 't wélckgrijnft uit fijn vergulfd ^ 
Voor 't flordi^ (langen hair j wd eertij ts gouden huUel i 
Voor den geloven hoedt, ^lutftvanvinnighloot. 
Een ander dat ontgefot het harnas, daerdcDoot 
Tot meermael proef af nam met Icocgelen en kUngen: 
\ We'ck veelen zwoegende aen den wand tepronck ophingen > 
Verwondert om de kunft gedreven in metael, 
Frederix Dact Mulciber in wrocht zijn deught en oorloghsprael . 
dSTin Hyvint zich hier betrapt van Aragonfche lagen. 
jtjne m^ w^at Hiet , O jongeKttg? ick fchnck, noch durft g^ 't wagen , 
»r«^ilff"Nochwortgehantgemeen, verzcltmetBreauté 
^^2 En Franfchen Adeldom V en paft op ftecck noch (hé , 
•wwr Daer'tyzer barftenknarft, enfchamptvan hdm en ringkraeg, 
J2r*^" Na *et braken der^iftool: en houdt m die befpringvlaegb 
Der vyanden het roer: en loefwaeft wette ty 
^ Geweldigh dringt op hen, die leggen inde ly. 
^^ Zy zien hera^Aier , beftu wt van welgebore Graven , 
^dur Op zijnen moor de Groot doorwaden Nieupoorts haveö jr ' 
*jj|»*w Askaenalheelgdijck, toen hesetop roof en moort 
iqm^ Hy met Trojaenfchenftoet beklom den TSberboort. 
j;^ De zonne fchittertin het harrenas van boven . 
'«*. Het ebbend zeelchuimwafcht het ros, van zant bcftoven. 
En 't moedigh dier met muil en oogen vrecsfijdc driefcht j ' 
Eu knabbelt zijiigtbitj hctichijnthunArthetbridait- 



De 



Digitized by VjOÓQIC 



GE BOOR T E. 127 

DeücpperdracghtluCT mocdtop zijifg^r^^ 
Daerftofenroock:eiifinGK>ck de lucht i)e weeft « ttetvrccft'crr 
£d beeft 'eralies wat hier by. is of ontrent . 
dX)raDJe pluim en kam diem^ep hem bekent , 
Zijo yyants heir begint het harte te bezwijcken • 
Wie za^ een lichaem oit gpcart van zoo Teel pijdcen ? 
Wieza^oitjongelingdiemin voQrgrijzen fuft? 
Maer in de lucht om hoogh daer ichi|derc het vernuft 
Deglori, die zoo trots in balrëhaKt .ten toone 
Voor beide legers voert een overwinners kroone» 
Aenpiickelfter ten ftrijdei en maeckt de ridders ftout 
Uit nare wagen wolck , die iUnt daer boven houdt 
Met zeven adrneir> welckein parrelé garreelen 
Verftreckentocflcipan} waoneerzeyaertuitipeelen. 
Hierzweeft del^iem voor uit) en blaeftnu fijn nu grof 
Met zilvere bazuin, wiens klancki^enckellc^. 
Lccflangs oNaflau^Uoet! ick zie den flagh gewonnen j 
Den Amirant geyaen , en Aibre^ht icbei^ ontronnen , ; 
*Eenbopmandmckc'er op de lenden van den Vorflr . 
2^ zwangrc karra^gn » de Prins op ^ hopmans borft 3 
Dk by 't vddteecken reede Oranje houdt g^eepen j 
Dies Bax zich totontzet vintom end om beneep^n • 
De Godt des Roervliets doots verheft een' naren fchreeuw , 
Eer hy ontworflden ziet Hollaats fiereo Leeuw , 
DieginS) terwtjlz^n vokk Borgoenfche vanen floopen % 
Isn^verfaessidiiiierTrivultius teftroopen.. 
Hkrwas, oMilanees, üwkraditecnydlewijck. 
üwgracflchap root bcfchiteit verwacht 't gebalflenit Ujck* 
t Eer ^s oudcö Titoos br uit hier rees metpurpre wangen] 
Bleef HemicktBerghicheGraef^ Prins Hendetix gpyaögfea^ 
Toen Erkeienste^dedeughtenkracht vernam 
VaoFredecixpetard* Menziec'ecrpockenirlMi 






nbeer» 
lijck mU 



fy de 
Roerdatr 

Fredmk 

den 
vjfémdt 

Trivul' 



Ten 



fPrm 
fhndert 

Erckt- 

Oféuf 
Hewrkk 
vandm 
Bergfc. 



Digitized by VjOOQIC 



128 WILLEM VAN NASSAÜS 

Tendakenuirflaen, al't omliggend lant zich reppen: 
Men hoort 'er dorp en ftadc alarm en brandklock kleppen ^ 
Zoo onzacht weclct de Wraeck de boosheit alfle flaept . 
omkr- Ter wijle zich de jeucht acn ftiick voor ftuck vergaept 
hê/Z' Verzadigt *t lieve pacr nieusgieri^ het verlangen . 
M Zy blijft om zijnen hals 9 hyaen den haren hangen^ 
''^' Tot dathend'avondftont ter tafelnood enzet, 
Daer d'onderlinge kout is *tledcer({ebancket • 
Zy wecken van weérzy door Uefelijck beloncken 
Een* gpddelijcken brant 9 en kuÜche minnevoncken : 
Detoort(en blakenhiergeciertmet mirteblaên • 
Dus heft de minnerey op pijp en (haren aen : 
iSif Oghydiezorgp'draeghtvoorKeizcrlij<;keraDdüen: 
Cfl^. WiemeteerbiedigheitalNdlaüstelgetidancken: 
/^^ Alftovende Godin , van aenichijn overf^oon , 

Die 't bniiloftbedde (prdt van menichen en vto Goón : 
Wie hemel aerdeen zeeontscaghelijck ftaegh vieren s - 
En wind en.weder dient: wie allerhande<üeren ' 
Begroeten metgefiiueif en tuigen datgh'^zijt> 
Wanneer landouw en loiteuw Godheit bloemen wijt ^ 
Wanneer 'tbedaude kruit komtplotslijkuitgedrc^genj 
En bronaèr openbarft met levendige ^rongen : 
B^^lidcalkziet^ hetzywaermtgegaet> 
Uwfpoorvolght) en bekoort uw gangen gade flaec: 
Beeft vogel vÜch 9 verzien met borftek veeren vinnenf 
Opbeffihopboom> inbeeck» alwoedentlcerenmimienf 
Getroffen in de boHl van uwen prickdfbad 9 
Wiens krachten eldk verheft en groot maeckt op zi^h tad : 
Zootem^9 walvifch en groomarti^eit van leeuwen^ 
En rijght onendelijckder c&igen beurtige eeuwen ^ 
En ichakeltd'eeuwigheén, vermits^y,zaatefliZOuc 
Derweereltjalles teelt cnalicsonderfaoudc: 

Wat 

DigitizedbydOOgle 



GEBOORTE. 119 

Wat ma^ *èr zonder 11 het keiirigh Qogh bdiagen ? 

Geflachcen vallen neer met fidderen en tlagen , 

Met fidioot vol ofiers 9 en met harten vol ootmoeds 

Voor'cbooghautaervanu> ó oirzaeckalk^ goets ^ 

DieMayors» onder 's faeirsaenichennendetrempètten 

%eterblixemenehdcMiders9 neer kunt zetten; 

Zetmi een weinigh neer het woeden van den krijgb > 

Eogeefdat dezen nacht kortouw en trommel zwijgh. #25? 

GhybebtdenWapengodt met overgroot verlangen, vjif 

Gapten in uw* ichootf aenminnighdick'ontémgeni rinmn 

Wanneer 9 omvloeitvanu, hem d'oude vlam beving, ^ 

Enhf alftarendein uwaeqfchijn weiden ging, 

£0 gid^ zijn gezicht verzaden in uw oogen , 

Daertweelii^fchutterkensuit quetièn met hun boógen s 

Of fttturen zijn gedachte in het verborgen deel • 

Uv wangen blooiden dan als roozen op haer* fteel : 

Delelibloeideop't witft : de Schoonheitichoothaer ftraleu 

Op'c krachtighfte , en hy zagh Vparlén en koralen , 

Eatintdendgeftarat, en glans die ichoonerbrant ^^ 

laTitmwenoogen dan in hemelfch diamant : 

Detoi^vleide'toor: hy voelde *t (Iaën der aderen, 

Dieblaeu in wit albaft zidi (preien en vergaderen : 

Hjroock'er amberhicht^ endrcHick'er neckterdranck : 

£odoordezoeticbè6n vanzooveel wellu(bkranck, 

Oioanotin 't weeldi^ badt , bezweeck zijn geeft na 'et woelen , 

EflimttighdeendeUjdc't zoet prickelend gevoelen 

Dcrq)perzaligheit, dieeenigfa afvloeit van 

Uwmildheit, oi^eailitwasvanuwGodtheitwan; 

Zooging Anchi(esm'een zee van wellult waden , ^ y^ 

Odcditervandczee, wanneer met mircebladen ^^ 

Hf oveiicjiaduwt uw omhelzingen genoot, >• 

^wondenXroifchenhclten herrogh van de vloot i 

R En 

' Digitized by VjOOQ IC 



ijo WILLEiM VA<N NASS AUS 

Entoenge, kuflcnszat, u rechtende vaad'aerde, 
Op *t kruidigh bedde van u v leckre bruiloft ftaerde . 
Ghy deze woorden fpelde uit nku^fc bloemen :. hier . 
Zijn weeldigh twee t^yt^efi^gefmoken doorhct vier . 
Verleen, Gödinrie, dee^gelieVJenuxwenziegen, 
Dat elck zijn weerga ftict fflin Ikfelijck bejegen , 
. Tot bouwing van dit hoogh en overout gellacht , 
- Waer uit dit vrye lant den jongen Helt verwacht . 
, Dus zong de bly de rey , en loegb, wen ön(fer 't zingen : 
Een ftille vlam begon door beenen mei^h te dringen > 
Gelijck het moederlicht met heimelijcken brant 
Na wintervorft doorkruipt en kooekc de teere.plant. 
Dfémck Hier ftond een oude kop en blonck van gout eq (leêncQ , 
ciL ^^^^ Keifer Adol^ ( toen *f gebalflèmt hair befcheencn 
toeb^eui Wcrt vau *s rijcks heilighdöm, den keizerKjcken hoedt} 
^:^ Den eerften toogh uitdronck 5 toen der Kcurvorften ftoet 
^^'^ Zijn* difch bediende^ als geeft*en*weepeldtli^ken blaken 
Aaerte' M^tgTmeHjnett voêfenheorlijcikiwtlchafk^ / • - 

^^^' Eenwonderbare pracht: VrouwCyprisdezenhad . 
Gewijt ten flaepdranck , en gemengt met 't zelve nat 
Daer *t brein van Jupiter weleer mcê wasbelchoncken i 
Toen hy Alkmenes min zöo diep faad ingedronckeh , : : . . 
En aenhaer winnen girigdatovergödlijdkaaet, t ' ' 
Bezielt met oorloghsdeught eii dwin^kndenbict 
Dien heef c de fchoonè brüit tot wdlekomft èn eere 
Haer" bruigom toegebr^t en lang Verwachten Hecrc, 
En met der lippen bodlt den zooftïVan 't gc>ut genaockt^ 
En reickt het haer^gdtoktit/ die i^M baergimftgeaecfct^ ' . 
Dien toefdranck van ItèfsfetttHatoYiietöfnacngcnaiMr. 
De mettapijtrondombefpQifl*^Princekamer, 
Daer marmer fchoorftdeAbüadct, - debalckcfnz^urfctgült 
HadVenusmkilerwijl tötbövett tóegcviilt . i i 



> * 



Met 



Digitized by VjOOQIC J 



G E B o o R T E. 131 

Mctwara^odthcit: wantdeHdtuitd'oorcIoogcn ^^ 

Weer hof waert keerend, had zydaetlijck uitgetogen . £&i 

Hacrzichtbaerlijckgeftak, en over *t bed een lucht J^£ 

Gehangen, miltgenoeghomeengèwenfiiiteynicht ^/,« 

En princelijcke ranck , tot glori van Naflbuwe, f$Ju0. 

Te wcdcen uit den ichoot der hoog^gemelde viou we . >w/f<jf . 

Hctlicvepaer, nu lang verovert door veel gloets, DiPrm^ 

Trcct met verlangen h^nftaerdecsgcwcnlchte koets. . ) ^^^ 

Dekinderlijcke fchacr 't geleide gcdt met toortfèn , wjUif. 

En voedt met vlam en roock den brant der minnekoortfen . ^^* 

Het zwanendons , beipreit met geborduurde J^rey > 
Onriiaelt en wellckorat de Vorften alle by. 

1c Zou hief, ÓVenus, in uw heiligdommen treden, i[^T^" 

Indienghe met de wieck van dicke duifterheden fihuid 

Uwl^ersnietbedeckte, end*ongemetevreught i^a*^*" 

Had a^fcbut met nacht, voord*oogenvandejeught> 
Had eerbaerheit dit niet befchadu wt ntet gordijnen . 
Zoo ras de dagh Begon ter venfter in te fchijnen , 
Hy ftoockebrantjes vont van minnepijlen bluts , 
Dcpulverfleflchenleegh, door 't lozen van veel Ichuts; 
En Cypris icheide , èn borft door *s kamerstrali heenen . 9'^ 

Dezommige,'öphaer(^reeckhaer volgende, verdwccncn; ^ 
NaerPafosj daerzeëerikerck en hondbrtouters heeft, ^^l^^ 

Die ftadi^ warm zijn-, dacr 't vol wierroockluchjes zweeft s ren 
Dacr vcrfche krans *t gezichtVerheugt met blijde kleuren, ^'^• 

En *t hart verquickt wordt door den adem veclergeuren . 'ff, ^r^ 

Macr Amelye bleef vah die geluckige uur . v' ^w». 

Bezwangert van een vrucht, daerdagclijx Natuur ' ^*^- 

Bewijsvandcêi zoo lang tot dat men, na het rollen 
Dermaenden, zoctelijck den boezem zagh gezwollen: 
Gdi jck een körcnair van w^fte wint gdeckt , 
QQoi^e röoteknop, d^er zon een zieVin weckt. 

^ Ra De 

Digitized by VjOOQIC 



IJl WILLEM VAN NASSAUS 

Dehemeldroegbhacrgunft) als Icl^pende behagen 
Tc zeegncn deze vrucit , in 'c vrolijck kinderdragea . 
Het winterweder was gedwee en handelbaer ^ 

Bejcbr'rt^ De Noorden wint getemc • Het weften vroeger 't jaer 

2/*^ Metiaeuwenadem weêrquam troetelenen Imeecken: 
En*tniei>we kocfterlicht de telgen uit deêbreecken. 
Al 'taertrijck zwelt totkruit: men ziet door velt en boicb 
Oncfpringen 't nieuwe groen en knoppen bot en blos^. 
De Bloemgodin ging fier op haerkleenoodje treden» 
Violen loken op, befttptmetlieflijckheden. 
De roozen trodcen aen een roodicheit als bloet. 
De tulpen blinckend gout , jenofl^ls eenen gloet 
Van purper onder fiieeuw . Wech purper, 't welck de bojrftcn 
Der Koningen bedeckt en weercltlijicke Vorften . 
U w (betfiubbcrs zijn met grein ver we opgczoón r 
Mijn bloemen verlch gedoopt in 't (ap en bloet der Goón », 
OAjax, Hyacint, Adonifen, Narciflen, 
k' Wil troon en kercktapijt om uwen luider mifl^ , 
Apellcs r ijck pinceel om deze (childery . 
Mofaifche tempelpracht en kunft is doofhier bj. 
Bezie eens dat y voor , dk vlammende robijqen , 

J^ Dat gout en dien turkois • helaes ! ick fla aei| 'x quijnen ,. 

^DkJ^ Ick word *ér op vcrlieft . o wat veltjofïcr zal 

My kranflen in een heel aenminningh bloemendal , 

Daer 't voorjaereeawighjongh van rimpels weet nocfiVeucke» 

£n tot verquicking fta^h my levert maght van reuckens 

Daer ick in lauwrenfchaeuwde beexkensjruifcben hoor ^ 

£n wey mijn vry gezicht de mengfels door en door s 

Daer Junoos pauweprael of Pardcbe konings gordel 

By bloemverüzheidenheit hebb* luttel kans en vordet9 

Wen *t op een pralen gaet. GhyNymfen, hreiteenftool 

Vanbloemendienj oic'clichtcerftzagliiaccnviooLi 

Digitized by VjOOQIC 



/ir/. 



G E B o o R T E. i^ 

EaÊdeit) kidcbebiC) verfinaende alle andre tuinen >. 
Op Pindus heuvels en zijn fpickelige kruinen 
Gcftadighneckcerzoc^: enoch> of namijndooc 
DeVdcgodinnen wit en purper blaeuw en root 
Loreoder inkarnaet en groen en g^l ichakierden > 
£o weefden cot een pdi en *s dichters ui tvaert vierden 
MetFloraesdierftedraght. Maerzeghmey lieveLent ' 

EnzoetekodeMay^ mijn oogh was noit gewent 
Zoo groot een' ichat en pracht te zien ontfloten t'evens ; 
Hoe zij^he zoo vol ziels > vol lachens y en vol levens ? 
Zjantwoort: Vrae^t^e noch wat bloeiluftmyontvonckt? omj^k 
Aenfchouze» die daef met haer zwanger lichaempronckt^ '^% 

MetweeszedePrinces in 't midden der Princeflen> ^^^ 

kkgiogom harent wil al mijne maghten preflen^ ^^^' 

Van geur van kleur van loof, op Erycijns gjpbodt » aS!^^ 

Die itè hacr moeder ipelt van eenen jongen Godt • 
Zy zelve voch hentoock by wijlen fpartelbeenen , 
Ën wenfcht het kórtelijck vol groeis te hopren fteenen , 
Enisvol hoops, enmerckt, grootmoedighopdatpant> 
By poozen met het plat van rechte enllinckehant 
Dtnzetcldaerhyruft. OeerevanBricanje» 
Daer> zdtzcr kitcfePiinsenglori van Oranje. 
Akli]sgenae€kted*uur> waer ihn^ vrouw Lucijn, w^^ 

Die voor het kraembedwaeckt, door 't prickelen van pijn ^«r- 
En weedom teken gaf der kortsacnftaendebaringi ^^ 

Wacr over onverlet, tot mindring.van bezwaring, 
Vergaderdeal't verwante en hooggeboren zaet , 
De éóoBoxX ne^fle enbefchoren dageraer ^^\ 

laMaygoopenthad deNiabadieër*poorte, ^j«^ 

ToenFebusenhetkintzichipoeiden ter geboorte, %^ '$ 

(Gcbocx^diemyverruckt. Pamas enHelikon fïïSi 

üwk»£ftóy|<tevoormijnHacg^ &> 

K i En. 

Digitized by VjOOQIC 



134. WILLEM YA^ NASSAÜS 

Priw En ZOO hy*tglinftrigh hooft, metnuchtrendaubepeerclf, 
mrtl Te water iiitfteeckt, ziet hy 't Licht der Kriftcwecrelt 
Migeii^ Van Keijserlijck van hoögh eri heiligK bloet gctfcelt , 
17 Maf • Op Wiens glad voornpoft glans van pnncclijckhcit fpèek . 
BA/|% De moedereend \rferloft heeft langdeftftart vergeten , 
der prm^ Nu zj haér* ióón aenfchout , en dauwt van vreugt bekreten 
^'^^1 De vochte parlen uit het lieflijck tramendeoogh: 



ver 



ren eerfh En heft haer heft Völ löfs tot haren Godt om. huogh : 

KQon!^ Wat fel ïckrbbïlr den Heer voor zijne weldaên geven , 
tbmiM ^^^ ^y ^^ rampen heeft op dezen troon verheven ? 
png m Die my tot Princebrüit eh Princem oeder maeckt » 
^"^ En ter gewenfchte tijt toijn vrucht haer banden fla^t ? 

Wat eifchtghe > rijéké Go^t ? is 'c üneer van vette ram men > 
Is *t bockenbloet, ófvaci's, bfreuckvan wieroockvlammenf 
Uw dienftmaeght is bereit : maet feider zy is fchuw : 
Zy kent haer onmaght, Hiecr, al'tvee^ aPtveeisuw, 
Dat langs den oinmekring der berfegcngaetdyalen, ' ^ 

Of klavergroen erkauWtiïi diep gezortcfccdaleH ^ - - l 
Artongediertisuw^ dat in fpelóncken huilt i 
En aPf gevogelt j dat zich buitenbaèns verfchuilr , 
En ichu w zijn eiers broet en neftek in dé telgen . 
Wie hier van u yets wijdt 5 ghy ialtu biUijck bclgcn •. 
lek zal my niettemin yèrftoüten , .ien voor èfck * 
In 't openbaer uw* tof mer ziddérenden kdck 
Verkonden overluit , en uwen roem herhalen , 
En mijn beloften 5 Heer, metdanckbaerheitbetafep-. 
[•«/f. NadatElizabeth^, vin èen^doorbchrph ring / 
fjJng^ En drang omfcheenêil , ih htóir*pxttprèn ichoöt óntffrié; 
J^^-*tMetgoutbezwachtëköant, endaiSte^el-ailomblake», * 
En vrolijckloncken op cien glans der teere kaken j 
Gelijdc de Na jades op *f liéye wicht Adoon , 
Toen'tlaghopEglesknicj zoozüivci^Kjckrfchöon, 

Dal 

Digitized by VjOOQIC 



Q EB-O o II Tf E-^ ijf 

DacCyprisnamaels^ van baec duiven yoortgcÉrpckenj 
Denhemelliec^ om^kinttQtï^nncnzf^^^^ 

Z(X)hiefdeKcurvorftii)^n|cQniiid^^ ! Mevrem 

Hacrftemenhand€»op[,;-enlpr?c^^ ' f!ih!le^ 

In aller vrouwen naem : Luick op , o ^om der Vorften , lenly^ 

En zuigh flechts enckel heil uit voefters zaelge borften . ^Jr^ 

Luick op , o Hollantfch hart , gete^lt van ^pllan tfeh blpet , Jl^/^ 
En erfuwgrootvaêrs naem vernuft efl99j;l^;^smo^d^^ ' 

En d'edelmoedigheitaws vaders^ jópge ^^dhém, • 
Gh? helm uws vaderlants onblutsbre vryheitsihellèm , 
O elleck toegedane en elleck lieve zon , 
Gcmcenefpringaêr, onuitputt^ijcke )brQn> ; 
Onmjeboomfpruit, ichiêtuwfa^ * 

Uv wortels a%rgntwa«rt: befteldenvryenYoIdken; ir '" V. 
Een koele (chaduw , en den hemel bofch en loof; / . 
Engroeytotecr, vermaftvan^e enwapenropf,; 
Ruckruck, ofi?.f? If^P.V^j.nï^taje^enfijcketJ^ , J 

Den grooteiift5WKipi:{^ti;^s vjTfïfsYfs^^^d^nd^^^ (Vr; . , [ 
Opdat het ftrcck'TtQtvredei cphyye^Vönnenl^^^ , : ' 

Encfckbdchaduwf rvmet telaen vaod'oliff. , ' 

Zooftemdeze; ^^,f 

DcFaemin'sGn '^\^^ ; j^gj 

EnfloeghdejTutff .'. , * w.' 

EnlocktcM^C ; \ Jj;^ 

Diequamea in heïiH9^^ moeder zajj^h roenaenr > . . r «/«r/^if. 

Enoffcrdetti^^?tkipfe?^k^ ^ . J^^ 

Enrc)omenfcl»pewflyi,x<iOjlae&pii^c^^^ ;^ j ' ^^Jll 

EoiwatcrlaindichcmaeghtiniUiefnmctl^^^ .[ -^^^^^ 

Tchchen, toenzczagh een' zwakten kop te water ' , ' de/ijp^ 

UitftccckeiijrMfl^heniweeuitftqcicke^^ ^ ^ 

Vanuiteenjtodteckfchi»? y (\y,oy^hoöiEt en,|i^ . , , ' r 



JkfOii 



Digitized by VjOOQIC 



lied 



13(5 WILLEM VAN NASSAÜS 

CJefiieuvelc was in *t diep , niet afgcrècht op wöÊrftant . 
De huisman met een^ haeck die dreigt hem van den meerkaat . 
De blaeuwe toppershoedt vaft waeitlangs 't groene velt. 
DeSpijjacrtsdngtgpna, en looft hem maght van gek. 
Oranje loof werck hangt met appelen geladen , 
En cier t den langen hals met kringkelende bladen • 
Na dat het boerfche paar , eerft fchaamroot om de pracht^ 
'c Onnozel kiht > dat uit den fchoot der Jofier lacht $ 
Met gaven heeft vereert 9 neemt Melleker een* hallem , 
En zeit , dat is u voor : waer op met zoeten gallem 
Zijn vrijfter ruftigh voldit , enopdees Wijze (lemt.* 
Boere- Al *t on weêtis vérzacnt , de buien zijn getenft . 

J^ y^ Ons dorp zijn* adem haelt : de lantliên zicht verblycn . 

pnFrmr Prins Willcm brengt ons weer te voorfchijn d'oude tyen . 

^^en. *t Is bruiloft inde wev : 't is boter tot den boom . 
Diekoeiskbiverkielch: de hemd druppelt rootn^ 
Ons ftiickeii zijn vof vifch > dat merck men aen *t gefpertd : 
De leeuwerck 'quinckelecrt : onskalvers ipringen dertel : 
\ Is pais in bnze buurt : geen menlch benij teen aér , 
Men brantmercktniemant meer voor ((lielm, voor lantvoraèr. 
Geen vrecke ichourbeflaet de dichters nu in boeten ^ 
Dces edele Princcs kan allen druck verzoeten . 
Het wichtje lacht , en zy Wort nimmer lachensïnoê . 
Zoo, kleene zoete knaep, zoo^ Willem, gavry^toet 
Verzacht met lach op ladi dezoreen van uwtnoeder , 
Terwijl uw vaderleit te vdde, sdüs 's lants behoeder; 

Ickziedén tijt te moetdat Willem zal tepaaft 
Op Spanjaertercnnen aen met lans piftodl en zwaerr^ 
En hun nóch dier doen ftaen den moortfcheut pp zijn'groeCTa& 
Of waken op de grens, beducht <:^ergensnoot waer j 
Of boven Lüloflaen zijn ichipbrugh over 't Sdielty 
.Engaeu zijn burghgradBl'chap veroveren met gcwdt^ 

Zooi 

Digitized by VjOOQIC 



<; E B Ö t> k T E, ï^y 

Y0O9 kktte knaap ) verzacht dezorgpn van uw moeder^ 
Tcrvijluw vader kit te velde^ als *s lants behoeder . 
Of wint hy '< Hantweipich flot door lift O) buitekans > 
Dan zal men zien in vier denHaaghfcben toorenkrans • 
Dan yioeit Oranjehier uit Rotterdam^he tonnen : 
Dao tocptmcn luider keels : Frins Willem heeft gewonnen : 
Dan firbatert en ddn lacht de pachter in zijn vuift) 
Diezomcijcs al te vreck ons drooge keeltjes kruift . 
Zookleene knaep) verzacht de zotgên van uw moeder > - 
Terwijl uw vader leit te velde » als fs lants behoeder . 

Op'tvroli^ckboereliety ut boezem zonder ergh^ 
Krioelt van ploimgediert de groene Vijverbergh 9 
Dehifthofe marmerbron van vreugt ichreit zoete tranen i 
Het boich rol harten ^ringt : bet fpuy dat bromt vol zwanen ^ 
De duin van knijnen woelt > de klepper hriefcht elftal; 
Hct^KdzieckHoIlantrchHofvoltiersiS) volgefirhal: 0i 
Dcfdeiter viert zijn tong, delohrijvershanthaerveder, 
Detabbert houdt gemack, en'tvolleckipeeltmoyweder. 

Nktmin^n toonde zkh de Vyvemymfterftont 
Gem^, enquamopgeborreltuitdengront> 
Dacr't hofwed wortels laeft van Jofierlijcke linden > 
Met al wat zich gereet tot haren dienft laet i^den j 
Vanbcidcrleyefex, te weten Pruickjenat, 
SpoitvcrenLobbengh, gehultmetlclibadtj 
Loeroogjc, Rooqelip, Muurweecfcfter, Barekemfter, 
Zaotzifiler> Duivekuif^ Treckbeckje, enöeverzwemfter, 
^^«g^prden kleede^ en boven navel naeckt > 
DuidduienStommeldier, dteDanslichtstepdslaeckt^ 
^^^crcchttenreiej op (pel, op minnevaersjes: 
Al ftmca tikmdc van vel , gehooft met purpre laersjes > 
Om^tfchcenbccntotdeknie: haeclièvcvryerszijn 
r> GfoadeM> BclWazer, TraKgrijn, 

S Met 






Ómueti 

fielop 
dtn ^- 

terrod- 

fihreven 



Digitized by VjOOQIC 



13^ WILLTMVX^ NASSAÜS 

Methoènvaakrooft^vornu:*, Kvlilgrav^r), An^l^al^i 
ËnFuickelichter^ korts getbeoitemftViflcheic^ 
Rietplucker> Zegenzeifs enRaJecktriüt »tn»o^rftjt> 
ËnKrijtluit» Liessdcop) Kijckiiiit<(irWa€ci}kit). 
Die alle groen van baecc > het ondcrtijé be vl^cbcea 
Metmofchenkruit) datfffi)pQochwmten{iHeco(>fe^b(€iiv. 
♦N.JW. DeWednymf*, züvrcn nacvaft^twcodeiw.ec^kfwilf^ 
^'ü Vanglinftrighhei^kriftaJ, tta«rf»rkfiK)6r4*pyuM-k, 
nympk.. Verhief in 'cteof, dacrvirfcgcvc^e gilpenen fiiMftrC^ 
Van d'eene ictiouder hang^ eenmantel! vaag^waterc 
Blancketblaau w fcamdcM:^ der Nereïdeo gi6 ^ 
En zwenckend hare ri^onje ceosi orer é^itdtift 
Derdtenftbre-Godhoénv dien»ecparlemoepc lijven. 
Aireede dartelhdc op ^t g^ des fbroom^bedrij ven ^ 
't 1$ 9 zeit2e al lachend en niet luttel in haer fckick ». 
Nu tijPfldatelck tenMda4is zijn.xuédcrgadfcmt piek 9 
En Willems wiegh vereer' loeü fccfWijckeip^n .. 
VierTritons<opdatwoorc> diadckvan tOQiivorfebel€a>. 
Trompetten ras een hee&h kiockhof enigjb geluk • 
Blaeuooghdejuffm, voort gepaert^ zijn*svryers4>uic: 
Ennaeen' heu&hen ku^fpringcetek met woffcatred^ v 
Zy danflèn , enrhaer bedt dirddnftio'^t waters aic^ . 
De Tegen voetfc en wy cUoandwaiJOO betree» j 
De hoofden naer om hoogb,. de zolen naerbencéa. 
't Gulhartighda»o&£s hart vai^geilc vutpsheït fteigcrt 9. 
Wen't kriftal^nontdockt^gernkköt dèn Oogj^nrw^igi^tv 
Nu(pringtme]ihantae»hant> nu'los^ nurei^tfi^x iwiUaXa^ 
Nu voor ) nuachtfer: ekkta^eethteriiratzon^ertogp. 
Zy weeten na 'ecgdcbtnckde Ikhameo temieagetoib 
t'Ontwarret^) warresvweêrs t^ontknooptn «atc ^}jm»§fUo^. 
Ten leften afge»afi axf chodccuie aUeg^ 
Gelijcklijckgroadewmt^ totjiittbedruppgtebfttf 

EkÜ 

DigitizedJoy VjOOQIC 



G E B o o R T È, ïgp 

£Ick op^en ócXk£^ g^seten qpkijckc y lin^ . 

Zyfteeckeniiud^iriag^ zyrernieniiu omfbijt: 
Nuishetyedhtenerfift: ituis'cafixcckenstijt. 
Dey^verra^chciFanicÈwm: ^dxMSune kudden b^m* 
Geenbloetworthittgeftoit) hoeiwkcviiinigih krijgen. 

DcFaam, dkHólïantfluhcefrof^e^wicrin^tcpdt, i>^F,wiw 

Naer Bniflel vlie^ , ^n maeckt hec Bnnbaoccbar bekent > '^'^^^ 
£nhetendeachecrzich^ftroometi€i%debo&hen> a^ 

Heel Viiackrijckjiueliai doet. Mcnhootdt Chwj^loBkti !^ftr- 
TotzeveAinale toe al ^t gpofen kleehgdcbnt . rijs , o- 

Debei^^igoónkijdkeniik) voïtwijflfels, enbedut. ^^. 

HetPrin$dom duickt in loof yao verfche €>ranjeipriut€is * ató/Ê&rt 

Defeeft "wort ii^ewijt met trommelen ^n fluicen • m oy^r- 

Al 't volleckToept : éie d*^b«öet ectiwigh heilig agn , . . ^^' 

Die Willem eerft befeheen . Geen wolck dien zonnefchijn . 
Bedroef ) geen dampbetredc' dengbns vanzi^geboorte^ 
Ëo't hof deburgery omliaeP metope poorce. 
De hovling vdjnen f^n^^ de jo^t fiiicfcer fi]^ 
Engdt) ^cir'tftcftgewaec4atvloeijerijckTaopk)y: 
En watOranje mint dan aen den Maegbdenrey koom^ 
En kef Prins Wilkm , leef, ^ge om den breeden May boom • 

Daer rijft eengroof ^evaert^n4iem^o<Dge kerek > Befibr^^ 

Deweereltdoorgeroemthftafdi^won^ '^^ 

In 't vleckEskinriM , gek^«en weinige wiron zSiw 

Van'tkoningklijck^^bkki <iepracht^ertFodeinmifen ^iL- 

Uidieemfcl]^ wandelaers ak voor het voorhooft flaet^ ^. ^ 

'tZy 'coo^ in^meefterftucjk tan binnen weid^ gaet^ 
Ofbuittn: d'^enverfaefr^deftoflfe na ^e$ bedaren^ 
Enifanderlocxft de kiinft en geeft derkUA^enaren . 
Wtf fchatten 't Ooftcn geeft vanparlenen^Aeésti 
WatrijclaIoffljaeropjaerdi^welbe^^ 

Si Wat 

Digitized by VjOOQIC 



r4c^ WILLEM VAN NASSAÜS 

Wat zilver enxoot gout , ten mijnen.ui^^cgrayen » 

Filippesgoutzuchtzwelght> met^illing veeier flayeov 

Dat dijt hier voedièl toe > tothei^hnis^ndenflagh^ 

Waer in de Lelivorft zgn' add fiieven zagh . 

Sint Laurens , . om.'t geloof gerooibop gloênden roe^ j . 

Hier zijn autaren heeften rijckgezegent kloofter, 

De Koningzijn palais» ^c wekk eenjding (lechtsond>eert > 

Dat namelijck de poort eeen zorgen buiten keert. . 

«flfp^/ ï^^^zorghhield'avondtYorftj toen met fafiraende wieken v 

^fen Hetmorgenrootvetrees» het licht begon te krieken, 

iif^!p Onledigh en verzelt ipei zijnen mijterdrigh^ . 

1WI ft. Aertsbiflchop van Toleed , dC5 Priefterdoms ontzicK > 

kiZt\ ^^ 't eenaem kabinet . Hier drijyeaophu^ aflen . 

'^ Twee zilvre kloeten , . die^zoo groot een^heerfcher paflen^. 

imte Vijf mannen zouden niet) gefloten hant aen hant,^ 

1^^ Omvamen yederront. d'êen is met diamant. 

jfsetu, Bezaeitenoyerdert. twecgroottlichtenzwiércn-^ 

En treeken hunnenkreits door fchoon beftarnde dieren*. 

S^*' Dees ftarre flbnkert litht en die is luülerflaeuw . 

^Ai In 't Noorden grimt de Beer : ifi 't Zuiden pronkt dcpaeu*. 

u^J^' Orion met zijn z waert de Goden doet vertiagpn . 
DeHvades bedruckt ons {pellen regenvlagen . 
De Midlijn worde 'er vandenDierenriem ge(jieén • 

^^- Maeropdenandrcnklootdegfooteenkleenezeen. 

^^ Met golven bruifèn > . die de drift der woleken trotiou . 

2JJ^^ Het Khijnt ak of 'er wier gekaetft wort op de rotfcn . 
Tezeldiaemzietmén) hoe dat d'Oeeaen omvangt- 
Den ganichen aertbo^m » die hier zonder fteunfH hangt ^ . 
Dezeehaer ^^eilendra^tt het s|c^drïjckvoldcen (leden ».. 
I Gefplül door heedchnppy: entempelzinlijckheden . 
Filips ernftlöft^h- hing en overgaepte itil- 
DoaacrdkloQt^ .recht; museen die 'tal opflidcenwil^«. 

dfAensi 



Digitized by.VjOOQlC 



GEBOORTE. 14,1 

d^Acrtsbiflchop aen zijn zyde, iaovcrle^ niet trager^ 
Zijn' rugh had roegekeert den heldren ftarrcdrager . 

Hkthrciny van gout vcrmaft, numaeldcenoverdocht /Jsr^ 

Door welcken treek het beft dcJeeu wswicck korten moght ^f 

Des hoeders van Sint Marck 5 diealtgt even wacker fi^^ 

Op HoUants wachter ooght, enmoedightzijinenmackcr. H^l 

Dan was hem in den we^h in 't Z wicièrich fteil geberght ^* 
Ifct vrygevoditen vokfa^ dat Habsburghs heiren terght i 
Dan zagh hy Parthenoóprohtbloot vanlCaftiljanen , 

Ligurie ten dienft 9 en *t overgroot Milanen : ^ 
Dan ichoot hem in den zin y gedood verft in zijn ziel > . 

Dat on verziens de Ttirck in zijn galeien viel > #r^^i/- 

En had yet wichtighs voor opeenigh JCriftenlch eilant .- w^ 

DcToletacnbefturf, bekommertom 's rijk beilant> ^^ 

•Enriedthem^dathyras'ZoaAijvens waerhykony fiae/^l 

MctlogentaelofgekdenChamóf Babilon^' ^^^ 

Of doen Janitfer *t hart van vrees getroffen popelen ><. i^ tUn^ 

Wen hy den Sofiaen ziet voorXonftantinopdea^ ; ^^ 

ZelfoverBosforuszijirlègerbruggert(b»nf% '^k*- 

Den Perfilchen kameel met rijcken roof gcIaiÊn , ^^ 

En 't heir van Machomet 9 opMichomet ontftekai, ^^ 

Aentrecken r- onder fchijn van Osmans moort te wrel^en^- ^^^ 

Dan ziet deKbning wéér naerLimaesftranden om; yS^T* 
Hier dondert HoUanticB fchut : daer dunckt bena fiaet de trom : ^p ^ 
Hier roodcteen \in^ ftred: : daer) blkkt hem vlam in d'oogen . Jjl^ 

DcFamekoómtterwijlalihoriendeaengevlogeni^ w^^ 

Die ongewijt zich op gcwijden kercktrans zet > k^k. 

En wringt dees tijding^door haer boghtige tronipet : ^^'• 

Wns Willem, binnen Dclf^mtetmoordenaerspifk>Ien h^n 

GefiJKwen, KetdewracckGodfsvierichaer zelf bevolen > . moLs 

Die weereen' Witteni wekt uit Henriek zijnen zoon ^ &bmti. 
De^iiacQicheicepterzwichte e&DuitfchlantsKeissers kroon. 
'^^^^^^ ^ S3 Dat 

Digitized by VjOOQIC 



^^4l WILLEM VAN NASSAUS 

Dat wasjeen dooderil^indes Monarchen qqec». 
HydraeiczijnoogaiTaft) enberftin':t«ndi«teior^ 
Op deze woorden uit: hoewtockt dit ketloos bloei: » 
Dat dusveel mairetisiïrottwt» eaupons kaften woédc 
Beft gun ickHöllanc vrede» enzqeck^ieaVorfttepfiiiSB} 
Eer d'oorloog^«(boniien bierwp^ lanc bcftaerl tcmmtUi 
ReaelinecW9k)U^y} van HoUanda «n Biic 
Met vloten afgeftiertitioneerijckcfa 2^ > . 
EnbrandecfiMaedce, «Afoofenptondec^.eny^oiref. 
♦ Wat wacht ickbetenliB: 2yiiUKciien*rdtijtg;covcr. 
Is d'oudeX^nefli^ckfheitfltu^hoqpaiixieveclaec» 
Zoo leef ickhoopdiods. Wysien hoe haren Staet. . 
Van bontgenooten ftaegh géftnt worteo gcfterfla.. 
Door 't yorftenqueedkefi «ri'Oi^mieD eeuwtgh leven j 
Hanthavend MolltntS 'Kaeck «n ftaec ea ianCbeftjfir; 
En groeien onder Mtt«S) gelijokinviafmcavier 
De Salamander leeft : 4dc beft totpais:genegien > 
DeMyterneeghheitt'toe, en^fden Vorft^ijn'^egen. . 
Pmt Maer toen Prins Ffédcrid:., Temoeitvan^rteJ^tüo 
^5^. Byavontrcheenm»g.lBghvan'2»eoenAiepT!critnk<cèt 
<M^ Omtrent den ouden^Rijn , biiniaecktirait8§fieh«iMietts 
^ai' En'sVorftenpaedjehad'ï)Tneit8ieug|3l!«ift^Dbondca 
***• AcndengebMcnwflgh-, 4ieorer^ water hmg> 

Waerinzich'h(vêndto!Feniiiaeidicfctipi)e^chgfaiig« • 
yJi^ Genaeckthem-een Goëïii > • cKeoed^ vaQrdbeM.hisdktp. 
U^ Eenopeftarfékroon^bftonde'tikdnmidtackoe^ 
■ê^'^ ' Die n^ervloeiende ) alseen-vierieiB koaneot»' . 
J^- Denrughtoropden^dlme«se<i^c;dhnmlEJbeC;i 
MM». Ëntuft^en\IïthittreR«nde^etticnngcferwieken 

Spreit geuren , ^ie^en 1^ ^erweebeoidobr fc ;weUi«fibai< 
Een' arobroüjnfcheii geur, ^e HdljgfaeAngmifen ♦ 
EenhemdfBiblaattwekeursbodedctdeücbKwstete» 

Bc-1 

Digitized by VjOOQIC 



G E B o o a T B , 

Bdtickt mec%aetbcli'i die )^eel<iQC3irktch«g^^feot> 
£n voorc met diamant tot b^hkt^Tvfck t}«A^MQ( ^ 
Omgorcmeceenestiian^ dieCqftws^oy^cwfr, 
Waer 2ach robijnevhm uit ^Hiden fjroiK verheft a 
Metlevendigen^af»! i^obi^tmvcrgpkken 
Inwaerde, eoop^pwcbcipsetuaoenea kfig^ikbekan 
DeshemelichGdCMpnp^: ^fiefliy dien Godf JtiipiiQ 
Tot loon ran weMuft ichoock baer jRioeckr Moea^QÜJB . 
Deflincke ecn^' pa£S^ dro^h s de reehce eefvgi^iKle roed<^ 
OaUobrasËte PiiosTan Kei^eiiijek^ 
2kx>(pnd£zf > cii)ü*ifU«» idc beoUrfmM^ 
Die'teeuwi^h blinGkendrhoFYolftêrfe&pd^. 
lek wichel niet alieaiden loop van Worftea lei^cA 
' Docu'üaiTekund» maeroockdoofinfpraecksgf^g^r^v^n 
Ontvouw 'cgpmdcoicka- noch de» m^ièbverh^ 
En dracghde fleufdrccx v^ftGodts gsheimen ê * 
Vert£iegniecr 'kJ^b^merckthoemijpelam|^w«^^ 
£n de geilakenis en km&il ;dkr lieoiielea y 
ToeoBv cjynwliü vÊrlofte vanhaer vrHciM> 
EenMai3z>Qï> dieiiinlux}f<v«luefinMjdicbe)iKh£: 
ToenTitan mee zi^tort^écA droeven nacbcb^baemd^y, 
£n voor zich rijzenzaigh de plw(9^ daef by veKZft0fi^ »• 
Hcd onlangs met Diaen : h^m voSegjic Effcip^^ 
Merkmirdaeropj ombocarvandecegst^OfiMrEfieEijtt. 
Latonaesdcx^certracdcxvroedrighop ziJA hiöle^* 
'iGduck, ftiiej^2Ëtigiék>cènr^ 



4r 



WacroverJupiterzijnzpetefliralenichQelt' 
UkCypriseipeiitroon. JdikoomVM^shfitüé^^^ecl^m 
OtadcTj zatzfr HhetlotuwszooqaootdeckM:: . 
GodtGodc is^txlieiiieiaeckt: dacrisliy. T^^ü'^ffSff^^ 
i^FoiitliaerfacK>ftomriiigcvanduizendtoii^ 



Hdtfre 



c 



lu:* 



Het 



Star* 
hmdtge 
èefihrtj» 

\ ving 
%an den 

' flanddis 
hmnelt 
ten tijdi 
van 
Prins 

,m!/ems 
gebgirte, 

• Vrmm 

géêetin 

effpef'd 

van m- 

ffraeck 

enpr9» 

^hiQ'e. 



\ 



Digitized by VjOOQIC 



144 WILLEM VAN NASSAUS 

Het aenzichc zy verfchicp in verwen heel ver(cheien ^ 
' En'chooftgefchudbegonzich'thangendluirtefpreicn^ 
Gelijck een brui&nd meir , en hijgend 2^ als dol 
Siby 11e in 'c woên geleeck j behalve dat in *t hol 
Dees een' Trojaen berichte, en die in open velde 
Aen onzen Delvcnaer Prins WiUems noodot Ipelde^ 
£n met bezeren monc bezweet aen 't woên gpbr^^hc 
Geleeckze groots en van Godts mogentheit verkracht. 
jZy fchud in 't end hai^r* krop aldus uit na 'et bedaren: 
^/jff. >j^ 2ic Willem daer in *t Ipits van Hóllants oorlooghsfcharen 
^- ^ * Beftormen 't wefterfch hcir van Flippes . *k Hoor hem rcé 
Ver winner getrompet te lande en oock ter zee , 
'k Zie Willem Jkeeren van Kaftiljes nederlagen > 
£n isitten gelauriert in Godc Auguftus wagen, 
£n latende achter zich den Tae^L, befchuimt van bloei. 
Sleept SpaenfcheDonnen na, in ketens afeewo^. 
De nieuwe weerelt juicht en zwarte en geek Moóren » 
Nu Willem endelickverloflcrisbefchoren 
Totwraeckderfchimmen, vandegoutzuchtlangverde%ht^ 
Nu Willem hem^ die heeft denaerdboóm ingezwelght. 
Uit overlade raaagh doet kroon en icepter braxen . 
lek hoor der dichtren rey in a%rhande fpraken 
Bazuinen zijn vernuft,, zijn gaven , zijne daên^ 
Zijn hu welijcken en verbonden, aengegaen 
Met Keizren Koningen , zijn broeders en zijn magen , 
Gewoon het hooftcieraet en purperverf te dragen . 
Zijn bloet deKeurvorftroen^themaendenNeckerftroom^ 
' EnRijnfchemufcadellmwtaend'Oranjeboom. 
Hem roemt Britanjespronck, in^t midden van haerzoonent 
Gewijt met hairbant wrongen rijck geflote kroonen 5 
En art Naflaufch gedacht, 'twelckheerclijckenprat 
\ . MeerglaostecftoQdethcm , als \ onder Adolf had. 

^- Hem 

Digitized by VjOOQIC 



GEBOORTE. 14^ 

Hem vieren zoo veel ftcên m^tneiging harer toornen , 

En hdas buight voor hem eerbied^hJijck zijn hoornen i 

DeMuIdaudesgelijx» deDonau^ en de Rijn. 

DeyrolijckeAmely> dienaudenwederfchijn 

Vanhaer' vergoden zoon in ^t fterfiijck oogh kan doogen ^ 

^tweede Olyinpias met zinnen op getogen 5 

Van (f aengedronge (cha^r gefmeeckt en aengebeén y 

£0 moeder maakt uit gunft haer voor^raak elk gemeen . 

'c Was uit , en zy verdween . Wie komt mijn* geeft verwarren > chijh^ 

Zoo vdgt haer *s Vorften 'ftem , die noit aen 't lot der ftarren ^ ^ 

Zidiydelijckvci^epte, in voorlpoetof indruck, ^^^Z^ 

Maer van den waren Godt verwachte mijn geluck 9 wj^^. 

Gdijd'ceenKrift$»i vocj^t? Toen was zijn ruft tenende, ^• 

En 't ros befchry end hy zich peinzend hofwaart wende . 

Tarwijl was 's Gravenhaegh in ftrijt geraeckt met Delf. J^ 
£ld[ zocht den meeften roem te ftrijcken voor zich zelf. tufcken 

iffioiquain de pallemtack : die was de glori nader . SS?**^ 

(fEen moedigh op den zoon 9 en d'ander op den vader . 
Dcc8ftofteop*tvorfteiihof> endieop'tprinccgraf. 
Ëkkwasdezaelgeichoot) die Princen 't leven gaf. 
Nadat men vinnigh had van wederzy g^kqven 9 
WcrtcndcUjck *t gedii^ aen 's Velthecrs mont verbleven, 
Kcuitfpraeckdee aldus: Mijn lantslién> hoort naar my> f^ 

^ccdlc Delvenaers en Haeghiche burgery , hjuckt 

Myi nacm is Vrederïjck , dies fchcp ick geen behagen ^Tt^ 

lobogerlijcken twift maer Kriftelijck verdragen . m^^ 

löcficn mijn doot u bey kon ftrecken tot geluck , ^ ^ 

Ickibdmijnbartintwee^ en deelde uekk een Ihick, ^2*^ 

Wik mijnent halve dan eikanderen omarmen 9 ^. 

Ahbiocders, vryvannijt: ickzalubeybefcharmen: f^^. 

Idtsduw Wderzijn, inoorlogh qp in vree: M^» 

ZooidGodtsz^^erf^ ghy erft mijn* zegen meé. 

Digitized by Vj'OOQ IC 



i4($ WILL. VAN NASS. GEBOORTE. 
Zoo fprackhy , en elckeen zichgacrne liet gezeggen . 
De zee wert ftil en kalm , en ging haer baren leggen . 
J5^M^ lek endighde mijn liedt: 't gedy toe Willems prijs > 
tlrs ^ En u tot eeuwige eer , o Hollantfch paradijs . 
'sQra^ Luckzaelgevorftenwiegh, 'tzyutendanGkg€25ongen5 
hae'gh. ' Wiens naem zoo verre klinckt op zoo veel duizent tongen. 
Roemt Delos op Apol , ftoft Kreten op Jupijn » 
Ghy Gravenhagc zult op Willem moedigh zijn . 
Ghy zult uw' voefterling met eedlc borften koeftcren . 
' Hy goedertieren Gödt zijn voefter A^eêr zal voeftercös 
Zoo zal zijn moeder oock, Prins Frederixgcmael, 
Die 't hart van onzen Helt kan kneden met haer ere! , 
De rótfen murwen , doen bedaren ruiflchende cteen s 
En wie *t gebeurt twee Goón te kuflèn en omhelzen 
- Met geungh root korael, en wit bezielt albaftj 
Gelijck een vorftenbruit en princemocder paft . 

V I R G l h. 

l^ecpuerJBiacamiffêam ie genie LéUi9tös 
IntamumJfetótktéFüosj necRamulaqufmdgm 
UBofitanntmtèlbtsjaSidHtakmno. 

'Dat is: 

Geen knacp uit Troyfchen ftamme en FiygiMe afkomft grf 
Aen zijn Lacijn(cfa geuacfat die hoop van tr&omfeeren > 
Noch Romiüus landouw zal nimmer dusbraveeren- 
Opecnig voefterkindt. 



HET 



Digitized by VjOOQIC 




HET LOF DER 

ZE E V A E R t. 

AEN DEN HEER 

LAURENS REAEL, 

Ridder , Out Geneiael van de 
O OSTINDIEN. 

( L v^t bcjpecfct beteert acngrijpen kan , en vatten > 
En danflen op de koorde , en klauteren als katten $ 
^ Zeefpoocken , die gefwint den fteilen maft opvlieght , 
En zi)tin Thetisfchoot van kintsbeen opgewieght j 
Bdckvangerdragendgilt) enhlaeuwetoppershoeden^ 
Die koonxa hadt op 't lant ) en lucht fchept op de vloeden > 
Sniurluiden, gr^ van kop» die liever rij ft > enzinckt 
In 't bedde van de zee, alsinde pluimen ftinckt^ 
Ghy Schippers 9 dienietlangaeneenenoortkuntruften> 
£0 't ancker licht» enworptaenv^gelegekufteni 
Enalwachinnehboorts, vanichuim €n pekel zoor , 
Nu ommew^^ 2X)CCkt > nuhoudt een rechter (poor i 
VerzeUcfaaptmi^erets» envooi^enome bevaert. 
Die ick geheilight heb den lof der nutte 2^ vaert • 
MijnLaorens [niet die eer gerooft was, engebraép, 
Nborvoormaéls is > als Hooft, naer Indien gegaen.] 
Bcgunftigeonzentocjbti want hy is omgedragen 
(^'tgrcmddooze vukck door ftormen en door vlagen : 
IfyweiKrktOTStoealreede, en blijft vefzekeraer ^ 
TeFrjrenonsgekidvaDichqpbreuck, engeyacr. 

Van wacrdcZccrntótöcrft genoten beeft haer'^^^ 
Toroochluuigtcnigeiclül)) CBd'oUtheitBaaeckthetduifter.^ . 
Wk vddc de zèdcoflvrijt > -en handelt )»en het ftrant^ 

-.:. Tl t>zt 

Digitized by VjOOQIC 



H» HET LOF DER ZEEVAERT/ 

Dat op zijn Ai^o trotft , en op zijn Argohouten , 
En Tifis , die de zee teJcruiflèn zich ver ftoucen 
Om winnen 't Gulden Vlies : doch Tyrus hierom lacht > 
Die eerft een' hollen balck te water heeft gebraght . 
Egypten geeft niet toe > dat vroegh het lant verliezen 
Dorft met een rieten (chuit , en met gevlochte biezen . 
Britanje moedigt zich, dat bnge wint^ en weer 
Dorft tarten met een boot van barftigh bockenleer ♦ 
Voorts 't anckerfineden ach aenmeetendeTyrrhcncn. 
Uranie eerft is aen Fenicie vcrfchenen, 
En leert hen gadeflaen , in *t ongeftui mig meer > 
Des afpunts zincken > en het klimmen van den Beer * 
En Rhodus is befiiemt , vermits voor veele jaren , 
Zijn Jaghten van den wint gefleept zijn door de baien • 
Cefifus voelde eerft flaen met riemen zijnen vliet . 
Het zeil vondt Ikarus , en Dedalus den fpriet . 
Men plockhaert om den flagh van veelerhande fchepen : 
Des eeries brein heeft dit > des anders dat begrepen* 
Zoo dingtmen naerdien vont : een yder roept vaft mijn » 
En niemant wil de lefte , en elck wil d'eerfte «ijn . 

Wat my belangt , een geeft my luiftert in mijne ooren 
Dat d'eerfte Zeeman is van 't fchuim der zee geboren 9 
Ontrent die ftreeck daer nu Enckhuizen wort beQ}oelt 9 
Wanneer de zuider plas uit zijne diepten woelt : 
Dieborft, uitfchuimgeteelt) zoodanigh van natuurea 
Was 9 dathyophetdrooghtequalijckkon gedurens 
En boomde met een vlot langs d'oevcrs > tot dat hy 
Byftorm, en onweer eens geraecktc aen d'ovcrzy: 
Enicdert, afgCTechtin'tvaren, hydeboerén 
Als veerman was gewoon nuhier dan daer te voeren: 
Zijn eigen naem was Vrceck, vermits hy vreck cnimlilc 
j^on vorderen zijn vracht» en^de't&hippêrsgilt^ . 



Digitized by VjOOQIC 



Alf 



HET LOF DER ZEEVAERT: 14.9 

Alshy^top'tftcrfbednoch, uit zijn verovert goetje> 
Zqn*bolleckvaogerfchoncky en luchtigh toppers hoetje» 
Die van die tij t Matroos zijn wettigh aengeërft > 
Eendnightdieftervenzal wanneer de Schipyaert fierft. 

Doch 't zy hiermee hoe 't wil) wy laten d'oudenkij ven ♦ 
Qos loft de zaecke zelf wat nader te beichrij ven . 
Verwondering voor eerft verfaaeft des Dichters ziel » 
Wen op ftadts timmeiwerf hy l^en ziet de kiel ^ 
Wen hy fiiheepstimmedièn met byl en zaegh en diflelen 
DeBoicheni hooghvan top> infchepenzietverwiflelen^ 
De balcken van weérzijde een hoUigheit bekleên > 
Enwaflenuiteenhouti alsuithetniggebeen 
Denbbenvaneenrif) die tuflchenbekle laten 
Eenmimen buick > beqnaem om 't ingewant te vaten : 
Dan weder overdwersdeplanckenaengdiecht. 
Verdubbelt > geftofieert> gewoelt» gekromt» gerecht) 
Met bouten gelardeert) met houte en yfre pennen > 
Gcfiaeert, engeharpuift^ gemoedight t^^s'tfchennen. 

Maer ziet) terwijl ick rijm ) zoo i^tdaer 't wonder werck 
Gciezenalseenburgh) ofalsNepti^uskefck» 
En levert ftrijtdenGoón) dicditgeweltverwenichen) 
UitvreezC) datvan'tzaetderlanggebeendemen(chen« 
De Reuzen zijn herteelt) diejupiteraen boort 
Afe^hen rekening van 't bloet 9 weleersefinoort> 
iQonder'twightgefticktderomgeftorte bergen 1 
Tot ftraflfe omtlat dees aert Saturnus ftoel diuf tergen *. 
E&alsick 't overltt^ zoo lach ick om 't beftaen 3 
Enioep: hoezalc^t tuigb te water konnen gaen^: 
DieaiiatcluBcfctmezoueen' Archimedes p^Sen > 
Ecn'mandie wridkenkoftde weereltuit haereailen . 
Hierdientxcn^Hcrkiii]e8> of^ Atlas opgefpoort> . 
fteaet2i|airhrwdbt»denhem^ onderfchoort^ 
" . T 5 Slacht 

Digitized by VjOOQIC 



150 HET LOF DER ZEEVAERT. 

Zacht mannen 5 fpaertuwmoeits *t is buiten uw vermogen: 
Het is vermetenheie : de waen heeft u bedrogen • 

Men tyt'erevenwelaen 'tyflclijckgpvacrt. 
Als Priaems burgery aen het Trojaerïche poert. 
Het roert ge wiffelijck , het wieght , het gaet , het gact 'er : 
Daer valt de zwaerte , en plompt , en rijt een kuil in 't water .. 
DeStroomgodtvan denilagh en 'tzackenisjontfteltj 
En beurt zijn rieten pruick eens uit het bbcuwe velt>, 
Eli graeut : onaerdigh volck , ter quader tijt geboren , 
Thans leericku mijn ruft, en heiige Godheit ftoren : 
Gaet zent te Scheveling te water uwc vloot $ 
Daer Doris met haer zaet fpeelt in een ruimer £iioot : . 
Mijn fpoeling valt benaut , enmoetickichidijck wijeken ^ 
Zoo quetft mijn brackevloet de Watedantlche dijeken* 

Daer leit de dicke romp ) en hobbelt f zij^> ^n^jghtj 
Die dagelijx al meeren meervolmaecktheitkrijght. 
Men recht 'er, boomen op met takelen, entouwen: 
Men kroont 'er mars met fnars: liet fchijntichicra&e bouwen 
Kerdctorens in de zee, van waer men kan bykans 
Een weerelt overzien , als uit een' hoogen tmns : 
Neen, neen, geen msdften zijn 't ^ noch mai^n, het zijn katten j 
Om verder meê te gaen , en den Olymph tematficn . 

Ten lefte ick mijne Hulck , op \ vladce van den ftf oooi , 
Voor ancker ryen zie : 't gelijcktbynaéendroom • 
War vlaggen ziet men hier afzwieren vanhaar fteii^n! 
Wat kleuren groen, engeel, buameng£bl3ucrvierHiengcn» 
Oranje wit en blaeuw ! wat purper^ enrootmut , 
Wat (choon fchakeerfel hier hst oog^ met luit aenfirfaovit i ; 
Wat wapens brommen hier^ in wimpetsv toppcftaödórss. 
Enfluiers, fijn van draet ! o^wekkeSdanaiiderBl '*' 
Wat Leeuwen ztlv^blanGl?i»pier»^ iftMMv >rif;mcO'l^^ 
Hier zweeft een Adelaer: daerflingett^miGidffinni . 

: X Hier 

Digitized by VjOOQIC 



HET LOF DER ZEEVAERT. i^i 

HierpronckteenPauweftecrt, bëzleit met gouden oogea^ 

Depraelvanjunöoskar: engwöderkomtigpylo^a 

Een witte Noafas dui£mec dèa' olyven tack : 

Daer daelt Merkuur om laegh vaa 't liichtgeftarrent dack . 

Gins drijft: een FegafusüiecFerfeus op de baten , 

EndreighthetZe^cdroght, en wilde maeght bewaren. 

lek zie Andromeda befhir)ren> Onuon), 

ËnalbethemeUchheir) enfbrxeB/maen) en zon. 

De winden vrycn vaftde levendige vservèn , 

Enleckeü'tkaeckelboQt, en wiUeri'enoode derven. 

Het fcbip met beèldewerck bezet iseen goet ded . . 

Hoe bralt die galery,. dat VorftelijckkafteeL 

HoeKriftenrêedècshoe! watmana^, zijtgedrondcen? 

Hetgeen de noot bcdocht misbruicktge om meé te proncken : 

TerijckeichattaitheeftdeZeeu toegebra^. 

Zy worptu peetien op > g^ybezightzetotpradtt. 

De weelde Tyrus eer voor haren val deed dolen! 

Maer zwijg Poëet 9 dit zy den predickftoel bevolen. 

O Goddelück geftidtt ! ^y lockr mijn zinnen uit . 
Gfayjmchende Meermin 9 enWaterlantichebruit» 
Dfeicfaoonfaeit van uwpruickNeptunus houdt gevangen 9 
Akhy klecnoodje» en gout zieüaenu^Or ooren hangen * 
GfayföhijnteencGyptdajr dieinhetparlenioer 
Na 'et Cypeiifijie euant toe op levend marmer voer ^ 
Enmet'taenminnighvierhaersaenfchijns» eerze lande > 
Al wat 'er plompt in 't nat van minne dede branden . 

Wie voet zat binnen boorts 5 ziet met verwondrenaen 
Degrooteenfodcemaü:) dé zeilen ^ debezaen» 
I>enbo^%riet,'tgalioen9i^il)beting9 anckers» kluizen 9 
Om vieren '«anckertou , wanneer de raren bruizen y 
'tGefpanneiiboevenet> dekoebrudk^ dekombuiSf 

Waerin men feikstkoockt voor't&fiigheicken hoiss 

Ver- 

Digitized by VjOOQIC 



ifi HET LOF DER ZEEVAERT. 

Verneemt de bottlery, dekoiens gotelingen) 
Korcouwen ^ wijt van mont ^ die wften zouden dwingen • 
De koegels 9 zwaeryanwight> de kamer) die het kruit » 
Daer Cerberus voor beeft , in haren boezem fluit > 
Deftuurplecht) de kajuit, die buren met malkander» 
De wijde (luurmans hut: verbaefthy onder ander 
Stijgt neder in het ruim, en roept: oBoot^^zeU 
Rampzalighmenich) wac*sdit? 'tis'tvoorburghvandehel. 
Nieu^ierigh loopt vry heen doorihufielen , o zotten » 
Te Napels , en te Rome Italiaenfche grojtten % 
Zeldzamer duickt menhier in ondérz^ichen kuil . 
Hier is de Noorder As: htergaetdezonnelcfauil. 
Een Koninglijcken oegft zou dezen buick verïlinden . 
De gierigheit vortrout haer fchatten hier den winden . 
De koopman knae^t zijn hert op 't bedde, of by het vier: 
Al is het lichaem t'huis , zijn zorgen waken hier • 

'tGezelfchap, datdeesBruitenJofferleitterkercken^ 
Daer bancken zijn van (leen , en graven zonder zercken » 
En'tkoorftaetonverdeckt, k Koopman of Kommijs» 
De Schipper, Stuurmansmaet, en Stuurman, die om prijs » 
En winning 't roer bewaekt : Hoogbootsman, Schimman, gieter, 
Seilmaker, Bottelier, Barbier, enBuileichteter, • 
De Wachter van *t kajuit, dePutjer, deProvooft» 
En 't ftatighaengezidit dat zieltjes zalft, entrooft, 
De Timmerman, de Koek die voedièlichaft om leven» 
En op gezette tijt elck een zijn fpijs moet geven . 
By deze komt Matroos, dick hondertin 'tgetal» 
Twee vanen krijgsvoick oock , als 't ergens g^den zal J 
Dees leven welvernoeghc na 'et (iJiaffen van den Koek is 9 
Bygrut, by pekel vleefch, byabberdaen> enftockvisj 
Erweten, zuivel, rogh^ 't zeewater maeckcsegniegh. 
Een Bootsman wclgeto gevoelt geen quadcmy^ » 



■it • 



Ge 



Digitized by VjOOQIC 



HET LOF DER ZEEVAERT, i^j 

Gd^dc ons AempcTS doen, diebraflcnenvergaften. 
En TocMT een gaftgaen dick drie dagen moeten vaften . 

Vermits rcr wdrdc oockbeftaoi moet alle ding 
Bywetten, l^gezsig^> bytucht, enordening» 
Zoo neemt men oogh hierop . Men eert 'er goede zeden i 
Mmpredidct'erberwoort^ monoefient '«gebeden: 
Menipant'erheilgenraet, het vierfchaereiichc zijn recht: 
Meoftraft'ler dievery : cwift > yloecken, en gevecht , 

Eo tcmtze die c^Yfcuttgoen wedde koraien dragen- • 
Meniiasetft^erviermaeldaei^: zestled^^ eea'j^^ 
£kk nuttig z^nraoflben, zijnkoi) enongemack. 
Een yder (bet z^ wacht . Moi meerden rijt byig^az^ 
Dicldiendigh worfveisqiitft van reuckelooze dwalen * 
DffaUesaertgemerckt, ftaett^Dver wegen , of 
&%ikraedcniet6vmiaertmetcemgh.Kdzer$bof> 
Dat mee Ycd koft , en moeit' ten golven uit getimmert > 
Vaa^, en4)eddewerdc> van gout en^mannerfchimmertr) 
Datzijnvertredoeoheefti daermeoighinverdoolt). ' 
ZijQzalenhoo^ eniaegh» zijhkeldersnitgdKxüts . 
WierbbdccnzijnTei^t, wier gevels 5 tinnen > daken ; > 
Hetoo^dcsTftmdelmgsyerlet^n, envennaken: 
Dxrknediteoi zonder tal > hunpUchden^defbdcif ' 
£n knielen VOCHT hun' heer 5 enz^nfaemondeixiaen; - 
Wier veftco vol gefirhutb, enkc^J^rèüangenl^gen» 
QmaDemtberaifi^gewdtte'ftuitesi) en fontz^geni 
Ëfldaer redihracardigbdt töt biiti^^ 
I>edeugcmce{icÖ!Zêniéer|:^ metffa^f^edboosiioicdreigr; /^ 

Gd^tMvugdg^al^^ds^ti^^ 'i) /! ^ 

Tervli^ Md»(Él ^ Icmrockc, . ehiS^^ 
2k)odoet mi/aaseilweriv^^ 
Hyijxuitzijnvleugdiairv HCBbDa^^ ; ^ 



Digitized by VjOOQIC 



ifV HETLOFDlEKZXEV^A'ERT, | 

E>e windt de ^oieckefivule» cndoethetbeonepklenuncn. ! 

En d'Eick de b»r«A klooft, en wint de diqxe in 't zwemmen } ' 
Recht als een zwemmer doet) dk moedernaia^t cmtkleeti . | 
Methandenwat;erièhept> c3ii;netderoecexitrecc, ^ : 

En iïierc , en 'toerer zietal méér te n^gedebea s > - 
Zoo neemt Qock t Schip teiMotal -wat hctktoii in 'e lebeir, 
Ënals een duif» ter v»ercxich geTeiid, dryanelkk{>t» . 
Geef vier Konèapeè» i^'c» varnieorde-kielztcbTept) 1 
Trompetten Ünei) de jocht» metcrcuÉineki» cofcbalmófiAi) . 
Meteenvermenge geltüt van lachen > ea TUI ftlurekiiv - 

Geen duiiL> j^eh wtttDRtUinckt nochi Faroskan^Vbomnuii 
d'Aenftaendezwarichcttt den noot « bet loet» *tgsnet 
Van'tvarenov^ndent Dbcb ons volkomen tti(c^.- 
Wat golven opdêbGM'fteen; gnjacnZMttantAnttèn» 
En breken reis aenrei$. Die 't zidi beroemt» enpodtt» 

Dat hy op d'oever ft zaotv db Acreeoaen drlocfae» > ' " 

Inzeedebareatdl'. Wat fter&U^cke lippen •, 

Oit melden Snmcmanszorgh, ^e blinde en lÈiènd&kUppttt» 
De ftaerten» haurd-vanftccn:)- defaftnckenoüdariBee» 
Daer meenjgh etdien zvrten is^h* bodem ftooradn cwcc i 
Charybdeni' Scyllen^ diènitbraecken» dan wéér floq)et»^t 
Afgronden, déegeefth>oe Kanpetlcn, aochbeiiwrpcnt 
En platen ,. ft^van^u^^ drafiiüroomes diep van kfdck» 
Enrotièn, dickonüócn.'no 't Mofae varen Voldki 
Der winden xiwwrdtng^) (feblixehikB) dandat^:^^» 
Onmatigheirvoahitte^ enkondé, enynotavi^pn 
Defnaerheitvandkindif» lingdori^» MBdKC*bdity 
Van ftecTQii) ifaohNikM<Mbifc)':/ddnaeve)'*" é^'tpigkktj 
Der baeckcptfacittikatoemti HcNdJeén^'i ep! b !D t br i ih eo > '. .^ 

Deswaaeciv)èchtigbctt|^:hccMiKkcAv-^^ ':, 

Dergolvcntuioidn^' dafan»as]KttMBiliet4uittt*r-ii( . 

Daer hy zijo3cT«a>iopoi i Mfc èf Jw aft f cfmtt^, - :< ; nus.iiitai' 

H> ■ Y ' D. 



Digitized by VjOOQIC,^ - 



HET LOF DER ZEEVAERT. jff 
DcTcerheitvanilerds» van magen afgc^iieiden. 
Van vrou > en ktndecs» die metwenichid) hemgeleiden , 
Noordruftigheitvankc^, vantriE^> envantou) 
HctfpillenvanzijavoIckdoQrQi^emack^ cnkDtt} . • 
WeAfixirftidieit van weer, des:roóversdr^efnen0en, 
Envatangftvallig'tfaiemkanidirickenrrQtisiopi:ent«li. . 

Eenaengienaniekodc» die orer'tvlackezw^ft, ^u . 
Lsdct Falimmia vit gpeóerdigh en. befedfc. 
Belooft hem ^ m At -OM c wenfch » aihéü) em^oetin 't vaten. 
Hetisvoor'tniit» voorftroom» met v<^legzame baren. 
McB Tiert dailèfao96(rin^zeil> menzetiietinden top} 
. Het (cbuim-fanii^saeteiijck recht voor doifteven op. 
Toe datdéftbid^kralc» en Xitait in iKtduidten 
Wijckt voor d' Anaotidès tnecgónt gefiioerde pniidceo : 
De heldre hesmtldicbc rao ftérren hangt bezadt : 
De doecken hallgen flapn ines tw^fitkof het waeit } 
Akooverw:|chtde wint wa^dii:bhgs't,zandigeoever, 
DetodKbetxedct» epidiM^ de ftarrctt langs hoe droever, 
£n fteeckt ZWOORD op» . eii komt den Ooeaen 
Met düdce nevekd bevattcoi» en bdlaerii 
MeogtfacnidhRfatenzoe» pbsR^oien» eabuiett. 
HetOoftittegens'tWeft» en^tMoordentegena'tZuieny 
En d*Op- denOndeigaaK al bnldeoende odtzeit . 
DeMiolaghhuikcnKaclh deMiddeniaditdie&hAt. 
Debcmiflgwo^bpAnmt» opSirtcn» enop platen. 
De winter isondxxitt deAdrmen vit^krten»^ 
Vermeeftnoi Eakof die twifffiek of 't Geval 
VanbedBidaertfeeniaefcecD'fiatertbroatrenzal. , 
De vteet wcé i fl i c c£ t de n wint ; dewindenaeiihethoUni 
OfflwentekiKiei^oetv cnteilf op golven rt^leti . 
Waer w ae mghb fahj6imjaftfaq>> gsdreven vanden Noot» 
CeW(nDenin denmil teioakeavandeEkx»^ 

*^ V 2 ' Men 



Digitized by VjOOQIC 



if<J HET LOr DER ZEEVAERT. 

Men is 'er drockin 't werck met ftrijcken» pompen, hoozcn , 
Mee kerven y klutien , flaen » met binden y klimmen y ioozen . 
Nulijthetaclttcrlaft, nuvoor, ennuterzy^ 
^J^ De Zee vergeer haerpcrck, cnNereus^cbeöty^. / 
'^f^J^ Nu hangt men acn een' ber^ : nabroeckt de noallxiè wokken . 
ifiHÊdm Nu (lickt dchel ons op door ^ florf^van dé kolcken . 
•2J2 2SJ Men vloeckt'tgcwcnfte lantdifchricktmcavoGrden i^ 
ftiir. 't Schip luidert naergecn roer^ naer Stttttfipan^ noch kofilpas »«. 
De kanft is overhei^t : gelijdc wanneer vmtofoi. : ; . 
't Janitferichuim verhit wilnaerg^eo'Suitan hoorend 
£n ichuimbeke> dreigt, en driegt» en^flampi^ ea facuilrj cnr wofdLt 
Tot met der Baden bloet zijn' wraeciduft wart gekoeki 
Il Tij^iMkr Mijn Tifus^dick wils dus ^zi^nsckida^ der^^émócdoi - 
^^^ Der Watergoón verzoent mecd'ingsladegoeAoD , .; 
^ ^ £n licht ter nootfcheepslaftf enallemaften kerft» . . 
9^0. Smackt willigh over boorc bet geneii7noododeifCf~* 
£n worftelr by den mft , en hoort de tcmweirgièrcn » 
Verneemtgeen hemelfch lécht i hócbma goenl)ftkcms vieren : 
Of zoo hem licht gebeurt >^:djabliie0ijsa ract^ kiachc 
Geflingert vanjupijnin^t drèdtte-vikn<le,iiÉcht) 
Tot traegh deéagh aeabreeckt» die hem temoet gaec tooc» 
't Geen met medoogen zoudeéen fteohen hartberoercn y .. 
d'Ontrampeneerdevloot) verbaeft^ aia%püooft> 
Van zeil va treil 9 van roer vanihoer^ van maft beroo6t> , i 
Gedoopt 5 verzant^seftrant) op rifien> enopicheeroi^ 
Wanhopigen diohuipin 't uiterftebegeeren » 
En hangen van een rots, of zwemmen op oen^f^andc» . 
d'Een levend yd'anderdoot, vera^^>en5 flaeusenkiaifdi» 
En anderen die ftijf van vreezezijngdtrompén > 
Enwachtenophetjongfte, enhovMien'topmetpofnpeny 
En fmeecken noch van vem om byftaht mét eon'ichoot ^ 
En andïe die gepropt zidtoogea in cea* boot * 

Help 



Digitized by VjOOQIC 



HET LOF DER ZEEVAERT- xj/ 

HclpProtcm*!wo*Klcris'tdatftcifciijckemcnic^^^ JJ^ 

Noch imalen op denploegh > en om eet zeelucht ^eiüchen • tenz^ 

Niec minder is'rgpvaer^ wanneer mijn 2:eq>inas ShI^ 

Nuindenafgroncftort) mfhec de Noorder As > ^'^'^ 

En roorzijnanckersTfjc» en hoort de golven klotièn> 
Ontrent een ftrant omfaei^C met yfièlijcke rotièi) : 
Als Korus 1^ water ftuuwc, en opja^ uit het ruim > bz>» 

En mijn Matixx>2en zijn b^rayen onderst ichuim wmé. 

Een ecmad twee of dry ', endoor langdurig ftoódcen 
'tPkchtancker nauUjx vat» - en alle kabels roocken > 
En branden door gewelt van ichnren » ^sonder maet> 
Ja iM-eeckea dick van een gelijdceen dimnedraet . 
Men viert hetarmdiiic touwzomwijl tweehondert vadem > 
Engeeft iKtrain^e^pèoromiialép zijnen adem. 
Menkleet^^ntoioaidcrkiti menfiddertilaghopfla^> .iT 
Enddcewatnixi^l^mdreight^enjongftenjdagh^ ' ^ . 

DeZeevaert evenwel üitzoo veel zwaricheden . 
^Qchpronckerjpcn^ii^eefts engaetop'tcierKjckftkleeden c 
Haer'uitpeblazentof^ «U^ckdekonibgin . ? ^.I;; > 
Pcntlieiileadoeefcied;ippeie Heldin 9 
DJeojpdfAtndoibicktf endurfze^tvooriiooft tOönen>f 
Eb voert de benden aen der woedende Amazonen^ 
En van gceaaerilen weet met haer^gèmaei^dËnfduIt^^ : . 
1>aeralhetIX>riic^hdrvei^^ge;we€ropip ' 
En om haer dapperheit de weerdt te vertoogen 
Tert met cq^mdenhdm't wit van Adülles o(^èn > 

MaeratenudX)ceaen5 bewogen doorgebeéiif 
DebascttJcemr^ enrüftz^nafge^^ ::^^ 

Vergeet Mkt^oraqnlkim met vroH^ «gr 

Enoefbitzijnengedftmetdeunen) enmetipelen» * j^^^ 

EnkocftcrtinÜczonzijttlichactoii vry van pijn» ^f^^ 

Cdijd^HakfaM zo rniefchij n yvii •'**•** 

Digitized by VjOOQIC 



^^ffS . HtT XiOF DER: «E1E V AERT. 
Zich bakert Qf> het meir* en net^ eA phicfthaer pennen » 
Die a%&flef en zijn met Ócjx oafc rdnncb » 
Haer*trooftcaecgemae!> wiens Koninglijckezid 
Leedt fchipbreucK> ab <te ftorm tepoverdcdekiel ;. .. 

DeZeeyadrt is beroemt inveddrky jnanteron ^ 
Men ziet een* kleinen bakk eengroot gevacrt beOieren ^ ' 
En dwingen naer zijn' hift^ navoer, nubydeniirint^ 
Dan loef- dan iy waerc aen ^ hoevd ck. nachten Jsimt » ' 
Enwoeftde vego^tijn) 'tkóaq9ÉSiiatk«nzfthreiigéii 
Doorongebaoidenf^y entoooen'sweeidishei^^. 

DcIcIidocltnacrd'As, endwadt, CQ^isoncruft - " . 

TotdatzeAréhimsvint» enhemvanUyicfaGipkuift. . 

Aentreckelijcken fteen ! ^n leidftamn mi}n.yfotm >! r . 

WacGodheit, watgehdm» g^ytowbgbi bpucflma ? 

In uwen bo^em voert ! mijh ziel om iRf^kdajoo^ 

Waerom de borften tochder^en f dieghy flioockc 

Dus razen om de min vangruwcli^dce Btertn , 

Zoo datzè ti|t nO(ïhi:enw yerzettcn kan itoohkocrenV . . 

Oock lacht de hemel coermt zooderliise gcHift 

Mijn Zeilkunft t die zich van de giddeSterbekiuift 

Als van een iwrwerck dient) : en leert» hoctiitde kimttea ^ 

Derortfèn, ophaerbeucconcfteken» hoagprkltmmén: 

Hoehooghde^rdeU die het midden van den kkxx 

Omgort> gerezen isuitTbetisbi a c u w eu& hoot: 

EnofdefierePaeU) in 't zuidefded geweken » 

Zich rechcencfe , zijn hoofi: kan uichecirater ftekcA : 

En waer de Wagenaer opcttis giedcbc moet ibeti^ 

Wanneer het hooftpvethiedad^ndeiig^ dcrZukMtt^ >. 

Decs tekens» ichoon<ié]6ièl vMjptkd raijitic bedüIMo< , 

Omlddenalseeh^ocir covo«padedDerdbg;»hnm * 

Deshebb'Hippafcfaindancki Ani&ihundv^^ 

La(j5mannenyanmi^fi.iibtek»:vinbÉkfcafiin4e^ . '. 

''-'- f .' En 

Digitized by VjOOQIC 






HIJT LOF PER ZEEVAERX t^ 
£n andre lidMcn meer» AlUflcn» HemeUcfangeny.^ 
Die g.eera^ <lo)sn bertchc seniTrcrigfi vrijers: 
Oo^TychofijScaftf Van geeft» dietQtSaturnuftipijt,. ,j^;^ 

Ons weder heeft fa«rftdt<ka ouden vijzel) tijtj *•**'• 

£n op dien vretfteen ^ntlckfrzijn zinnen heeft geflcpen > 
Dat hy niet ledig^Iaet', nuertredct^ en^hrabcvolftrepdi 
HetfilioongefterQdfBvdt» vaerdoormijnKaftor^rcec 
Tc dwalen van deLynfchieroptteo' viager brett, 
Zijo leerling '^konicctock lof» düegeenhancketvantaerten bi^. 

Nodimaiiflwpetnen&haft mijn' Ridderen, maerkaercen» • ^Zu- 
Giaedbogien, Aftrolaebs, enkk}ote»hd[eabol) *^ 

Met tekenen vermae]t> en bedden oirenroh '^^ 

Dieboeken breagtin't lkke> -waer yoom hem bedandcen » 
Alshydegrpodenpdlt, enwaorfchouwcvoordebandeenf 
Inhammen, ruim van fchoot» enhoedu^n» krom. van bo^t»: 
Waer doorzezdcereaeb^veerai door brtvochr. 
Mijn grenen Sk>C aldus dacffdfongerufte paden 
Skïeptgrooterlaft» en Ttadic» als duizcrfcwiagens laden» . 
En wint teFafusöphctandoeruit dengront» 
Vti^ in een esiiiad heen den Nihis in den mont > 
OfftootvanParthenoopaen'tlant» daerde Sirenen 
Mctvldendegtisüg Ulyflcs 2ijnycrfi:henen . 
StontweêrenwimtendKnft, wter 't vlack een recht» baen» 
Men zouom'swtrdts ricaam hbndcrt zonnen g^. 
Zoodraeftm^VC|gafii8f JijFtireetvaftgeenTfiniMden) 
Drijft opzijn w«Bi^ettiroortdaa:adBdrev<^i^roeien. 

Maerodt «a hoor^hteiveeo jtmntsflifckgdchrtfaiW f 
Zoohadtde pyri pi f>»w tewoU > » etfe idhdggiddm^ . 

EenyfietijcbegoAt'deGierig^dcopaerasi^ < 

Mettromni^}eKtn)aBfx(».'npetliarna»» «flmrt%ies» 
^in'toAno2xIbkbt^iaerkb«kurén'gfadgh;wjdS:b: '-■ <-' 
V..7 Vóór 

^ _ DigitizsdbyV^OOQlC 



j6o HEU lof der ZEEVAER.r 
Voor lock ^ iroor l^edmgh Gerechdg^c moe^ 
Noch moghthacrdrcmpfels meer vïecdzamclkk gebruiken .^ 
Menbou&mïiurenfloti menftichteburghènAadt:' . !^ ' ^ 
Eenyegelijckzijnhaefinet2orgeei»aiigftl)èzat. . * • 

'ciswaerheit, ick bekent j 't misbruick is trocrtgehftert. 

Wech met dit vondeling, dienateriinxenbaflerr$ ^ 

WechmetdicZeegedroghc: men itnack* hem buiten boort, ' > 
Die de gezelli^cit der fterfelicken ftoort .1 - - i 

Bezocckt vry moedelick de vcCTgelegeneoorden, 
Maerpleeghtoprechtigheit in handel, en in voorden, 
Noch brandmerckc doorgewelt geen Kridèlick geloof. 
Noch meft u zelven niet op 't vette van den roof, 
Maer doelt naer'trechte wit. De Grootvorft van de winden, 
Om4tmenfchelickge(lacht<Ioor liefde te verbinden^, . - ^ ^ 
Ëlck lant te maeien gaf een' 2X)nderlingen oe^ft , 
Op dat geen rijde noch kunft door oorlgógh wiert verwoeft, 
Alseickomzijngebreck, en npocdruftaf te weeren, 
Verftont&oèquai^dchy zijn' nabuur moghtoritbeerenv " 

En hoe 't een lantfchap was tot 's anderen gerijf : 
Gclijckeenyederlidt^ oock'tminfte, 'tgantfi:heiijf . 
Met dienft te ftade komt. Indien men wil berddcèa 
Het einde van dees kunft met:zwaergeladene eicken i 
2k>o zal Gddts zeg^n ofis toevloeien door de vacrt , 
Gelijck debalflcm droopin'sHóogc nprf e fl crsfageït ;. 
Zoo zaldcZeevaertlofbdialendoormijiididicen^' .^ 
Menzal haerMajefteiteeneer-enpronckbodtiHcMeni ;/ . 
Een achtitówondcrwercfc, ^vpor TefiUbpibeehiim ^ ï : /' 
Daer (levensafenaèngun broizenidoocfatticlii^ 
Haerpruick met diamant gederit, len^Ideiboepekr, i oM^ r. 
Enfteénen, (di)oonv»i^fa^ 

Een keursTa^fijQ fluweel i dieophetJce»raQii>tcéokt^ioii: IA 
Metlndifch^oüCflGfipoix^efettim b.vonnoi'ninH 

^ ' Waer 

Digitized by VjOOQIC 



Wacr op een miii«4l5iaiflg^5 1^ ^e)»b»A:öfecïfcftropm • ^ 
Van licht toliefitptS^sUlH^^ib^ v>. k 

Zoomaeckczey atsZeevsoóghdësy éentrbtrcien brave^ftaioii ^^ 
Bemofchte wkergo6a,bdefaötiwen hac^ verWoadd'Dp /l v :.n vi W 
En wat nae^>GoiMidCfaj^ (U V 

Den kop beurt uit het diep > en groote en kleine fteêh i 
GelegenaeAdetiAtVjfómV )3£^:&iifeóaèhdè^e6ip'^^^ 
lek zie 'er 1 die dea G<^^' ycdq^ft is^ jrijcic yjsn^d/gh , 
liet pratte Liflèbpn > MarHüe fbi^h joiilec^ o a f ^ 

En Londen , ^Kdn&ngsftod V haeröJmfer , ^ ^bu« , A M 
't WelvarcndcMümfterdanU eö(I>3ft t:écl(i ^oiftilichuur . 
lek zie 'er uitheem(cb v^lck handklappep ^ ^ en haer groeten > 
EnMoorcn, zwart van huit^ neervallen voor haeFA^oeten^ 
En wenfchen mijn Godes geluck-, èri fpbét , crthei /l ^ -^ 
Eoaldieoml 
lek vind mj 
Eenvolckdat 
Zylegg^ons 
EnTntontsv; 
Wy krijgt in 

DaerHooft)^ Len> 

DcNymfènvs 
MetGlaukusl 
Demercktvan 
Detrotsgewefl 
WynaeckenS 
Een Waterland ^ ^^^ 

MCC Ong^uifd en Tefl 

En, nacrdcm ^ i: ffif 

.'M.^ X Zy 

Digitized by VjOOQIC 



li^z HET 'LOF DER ZIE^V AE'RH 
Zy hebben toogewijt'baijricuishek F6btt$-Zuft<r . 
Laet Tallen 'timckerjrftnjeb} . bier jsiic:vioai$eruft«r -. 
Hier gaec noebebntteh Vy : - liier hopmtc mtotf^gum»^ . 
Hiercl|>qn ick mijn reis in -rza]ighlloeiiiéË»|]»iis». 
Wiens vloer b)étreden<vQ{C> 'Wtens^lriuil^liflt^eflot^i.: 
VanS^clüklefY) jk4mfteii9crs»^Va9:Z^M^Qrd«fip 

M A. R: I %: D Ë M 'E D ï G E 'Si 

rA M § TH »E R. D A Mï 

OP D| E. % P N I N G J^N E. N DE 5 T-AOJ T. . 

Mitjifieft 
isefoóteHecfren- 
edezee regeéfciQ . * 
\têdtu 

Enkleeiigebiet'dus hoég^^wa^ } . 
2)00 datcze nu'des l^mels ai^ 
, BigrèiciEcn kan ) ' en eafti èri wéftu 

|i(9cdi£^'opdeGo6ni, haerzoonen*., 
' Alyerciercjnetkoniv^kroooen* . 
Pi» te zijner tijfvom hppgh . 
ZJi^UeaGicreQ 's hemèU boogh . 

Romtbaiick tof cn^ncteow hacrlieftaU%6acft-, 
Chndatdeirxeeimie&cbcrs :>te in himJjMiti^iwlG^^ 

Om. 

Digitized by VjOOQIC 






■C^ 4^ VèrtoorUiig dés Huwêlyx voh 
HENICIK DEIiT IV,EN.>1A;RI A ^E MEpiGIS. 

En iUjghtdoofhinMd^Wsi wceivli»iiP0d^ 
EnHcnrickaei^haccaijdir^ aUifan^gitoüeodF» 
Verwacht tiic luicaliebootgcdHmwcbKoiMaei^ki^^ . 
Ay zie, 't isHerlcuks » .'ciadPaUM, diiefhtcr flb«c . 
ify ftut met óxppaih^tótR^dÊis^ /^y-mec lafiC . 

l^iÉT A DEUM PAIlT^^,BIi]deMoederirahde6o4^. 

ALsèeft^Bcrfednth, 9soawi)tb<faoatt4DOc'tb«iiQtt 
.VaaTeleGode», r«eddoorFfy^iaeniclieft«éii» 
^^ookoifr» targocd6ruUr> gesKgönt ingevaren 

DepoorcimnAaifterè^, totblijftfaapvaA''C:geaMDiiY 
Oetoocc Koning^ j flaovepat i^ oogitft 
M^kevdkén» aiijngebóiiw, entcmnsfi 
lylnabnrensdichtbezfcc, geftHgönniijnven^ogcii. 
Ickzwerf <kaïaeldbo6Bl om ,te witer eacelaa4* 
De bekfe tkieerddtt my hadr ftiNinlaM^ilaefeil . 

Ea<foiide, enniéBWèwortfaic»ap^aef'i»ri|)»flèfld^ 
Vv0ootvaèri<lKmckfflyctrf eiifrmfiaeniènilcte«ieDHr) 
^KetzcffijclEeKfeè». Huwtolcli kkthooijligenidt 

X 1 Ge» 

Digitizsd byCjOOQlC 



Gefcheock met di&ciib^êïii^Aya'^^èé^tc'vt^ldetï'i, ï it -t^ O 
Tetoonen<iat«qilöeug^t«odiirtróiittfaal-wüaetw f' -5 r .! 

Zoo ftont ickincte gutift-van dezenHelcden helden , ' " ' 
UVman)- zóókom'rtiwZooniByjaóli^xnodi:tebamr^ ' * 

Nadien ghy nu-(ttót<59iA«afc]^2)d6<3aÖBnelte -vi /^ 

Yergeefteè indieiff iËkpö^^bQO'M^^tbkffbelag^ ^ :. < ^ ^ - '- 

FD^ti'trbck'd^rlfie} oèüg^itaéyOoftèii'bniiKail ^:> ' ^ ^' 
emfeléltiwlAdifenieirlaiïHrftefttftairtt' 1. ; : '> iJ JLfc. 
DaerwaszywdleköömiiadbrisSblockenihuizea^ >; :•- u.; i : 

By MemnpnsKtH^ingen^^ ^v^etiKMdefvinnc «en Ham y.c '.uv, / 
DeDageraeconCfloöciaijn4n>mM5(rocxr<in«kiédeh.i i ?.i i" «'^ : "A 
Daer werden HoHjuidërsvan^MiibHsiiAHdtèiKtqKl^ 'v ^ u JI y H 
*t Was niet genoegh dat zy in Neêrlant 't velt behielen -, 
Zy zeilden 'taerdrijckoddy ;zopwijdd«2oJv)e(lraeit} 

Zoo verre en zoo uitheems . iJns Hollant ftreckt een icnuur.- 

Yoor Indiadnfah^wa>..1lfa(ÈJ<WM«lefl:hfi^7gf(af^ttioo -^ .1 A 
Al*tgeQiiib0f)Ok)fton;ti?eJe.' Al ^at het.h€«»eJ(ctiy^Hr, / /-;. 
Pes zomers koocktenbr^ t, .hefftif^tf in djt^wi^e^. -, . ; .^ '^2 

Arabië gpeft ons zijn ynf§eQ(ckwtf|Q9.Jbpftp.ir!^,:if rA j-Jott-O 

HjmAnffAtzifm.zijétiyMtilUjnkSiS^ '■■.-. ..f r;* < 

Hetgrootejató dtfilf ««««ijpéiWijiitcnaiiöê, . :. ': ;:. jtk.I: i. 

Xn China 't pQr<ieteito'w.!»(^'iimér4^PWers:ya0eft^ ,^ „ .jLj-*] ,vj 
Al wacitdfti5ia^qf?V9^tfyft,WWfir9A»a^.., .oiiijc'bfrjr 

Alwaendciwinajötó YWflCTm i»er?Ikw^jpn<NteT/r ;; , . -, T 

Q&iHQxi|p[^Ji6£tt>tfxt(^g«Mt4ven«óabi^zodm. -' , ; v 

Digitized by VjOOQIC 



VA» Kt ARIA OE Bf^PJ&Cl^i i^, 

Wy deelen mee den Tae^de zee en 'tlant 9 en ruften 

Ten oorloogh tegjénè een!» 'üiéèSké overmóght . 
Wk rwijflfelt , . fla maer 't oogh op (chanilen , Acên > en wijkei)^. . . 

Idc wijsliem andre ftèên , , een ander yadètlah t ^^' ; f 

Baer andi^e ftarren'zijn . Zoo wiflèït men met Rijcken : '^ -^ 

Zookoopc<lejWeerelt.z]chr cnftreckt/tv^rko^htepant: 
Aldus wort d'öegft gèmaeiè bp wijd verspreide gröriaén » 

Heel Indien in een Ooft-lndüchhuijs gevonden . 

"voor 'sKonings Moeder aengerefht. 

DKs Koqin^ M^^d^r ftpnt geüjck voor 't hpoft g^flagen , » 
Om d'ongemeene (pijze , en proefde met hae^ lüont ^ 
Het IndiaedlcfabancldDt , i^aer^.cciidifch za^ di&^pic ; 

Het edele gewas; van *$ aerdrijx Mprgcnftont , "^ 
De vrucht dc^Arabicfsv de Pcrfiaenfche waren/ ' ' f 
Zy proeft met grooten fmaeck Velrieckend pijpkarièefi -^ - -i; 
'tVcrquickeAdegerecht, cfetd12f<i>fter(cfeacketijbia / •; ^^ 

jZyriccktdévruthH>aérffóitvah'5W^ aridèrdédi . ' ^ ; ^ 
Dewieroock, baUIenir mynKé,* aKlièfligéoflèrglften,- ' ^ "^ ; 

Een ydcr op zijn pi jbts v ftcteeahaetoogh bchaeghr, 
Hctaoderfmaecktaetong. W ie zal partyen fchiften? 
"ISfef pleiten lReadren^Stnie<*, tS«v^ «ècè^^ lioacg^t '^ 

McB at opTh6ti^feeft^n€$tk«oie^dods46eki&|(n^e;i^ ^ \ 

Jupijn wcrt noit gpnoot op ^iergel^ck bancket j, ^. ,_ 

Nodi Ceaar ,' toen hy (Juam het Kapi töol opiyen 

McfzcgrónjckcnTo^^ yanyvtaft^tsb)<fêttïe0n^ - 

Dbwccrefr;^ 25è5dpecnmanv dieG^^ 
New KwiftuS diiiihter Aiè op hacr 1>^ 

Digitized by VjOOQIC 




t^ <0P l^tt 9L YDE INKOMST 

OB AMSTERDAM. 

KEeromdeStadt: zlsbolc&vaiioiider» engei)(9ivt 
Ppboonto, oiUaogi^iiocbgphadtin'tNoortfifaevoiie. 

Waennede 

Ygeeftea» doodichvaniteif, uitPlutoosjanmierpoel 
ycttfe ^ aer f, efhcndri^nacr'sa%root»<h«fci»ftoei. 

A M S T E R D A M, 

VermMmmit dt Kmnp» met duut tUMMot» 

MEt vdck een offisdood zalick den hemel dandcen i 
Dat my bczoecfccn ko«t de grootflc Koniogitt 
Die bey de veerdden beiHiaduwt mee hacr rancken > 

Eninfeeiivo(M-Q)»6ckftredcte> enaoaveNoocvneadiii 
By Vader en faySiOoa» inkarcheeriduppye^ 
Weeft overweHekooin» gezqgendeMuyt». 

()fiieftmrMerhmtm^^m/hr4iém/iheMa^^ 

linti^kaJtfekmt a i tm êe t m tmkfft^Êfn . 

DEZe^^odt» gms^yanla^Knkui, ca(lrafvanofi!|p^b 
Die met z^n 4>ttÊ vorck opborrdc uit doo vlotfik 
En in een vloodce fchuTpyan aomters wortgeiqgpi) 
Daer waceraymfen vaft hèmftreckentoteen'ftoeti 
Merkuur, deskoopmansGodt) beleidervanden handd> 
Die met zijn gladde toqg AH lKX)pt 9 en dan verkoopt r 

Eo 

Digitized by VjOOQIC 



VAN MAJLIA^BE MEDICIS, tU)^- 

Bo»rüpdcuucio^iift, «alicbt vanaertjen vandcl» . 

Vcxooaaakc » datde winft ftU}ftanthcHidi;) <]aa vertooptj 
Bn dezeldiooai&Maedit) 4ioiDet eeaiictli^weseii 

Zich n ci ^t r rr bicoj^bttic^ v-dcea G odtbeèn aUgdijdc 
V^rwdildócónenhierdei'choone» d'üiceelezen* 

Oofierffi^idceGodimvan 't Fa^uiiche jcóning^pijdt\ 
Zy ftortcn over hacr een* a jgemrencn zege»* 

De 2Searo<^t dracht bier op 'rgjezagh der gjuitfche zee«M.. 
Van alte wateren ) ''eahobbeleine w^en s 

2^ veervan-S^ifi)iof T«eiiiS)«f iJpavjcsTOcrfteroè' 
DeSio^)ca«T>aluerwijdssvree8de>kttidbmi!» 

Der GodcoiTadman.w^x^n $Md(dee&I&H)«^ 
Eohare liciim): cofitKn^faeonsaetn-jCeidGen : 

Maer d'AmikndaoiftiM Macghr>oa$ SfroQn««aZee)id<^ »' 
Van Zeegen jufldQ^Dd gdfluc, vemcdertblode 

Dees KjMpgclAiiniorManle^'' enhaeaiijktonaaot Ocik^ 

FRANCÜTS VAN MEDïCIS, 

Qcodt Hertcgbi van^TetkaooQ > ^cn 
"^Kozer Fetdifiarids' l>oditer . 

^. Ndbx (Teer vaiCOttflenrijdc y^^oanae» W^ uitverkoren . 
Hier trouc uw halyczidnoch eens kierander deel . 

Wapr.uicHcrtogen enfn^eoBderazijn geboren , 
Door hu wdi)dcenri)ft de 2^n van Medids 9 

£nikedcthaerilarrenaen>dieftralenyanzidblchieten, . 
Httfaeldrr fiairen> daer Mariaeen iraa is» 

Qkdoocde)gaoftvanGodrv<UeeldciiietJiia^g6meten^ 

Geen • 

Digitizsd by CjOOQIC 



itfg pp r>È BLTDE INKOMST 

Geen blijde ttiójederwott, zbomcnighmaelzyMcft 

V'Enzy^vartKojiingcn. Da£^5baerc!Ti dat^sbeWijVcn/ 

Dat *s *t acrdrijck gcrcgcért door hacr gcflachtt -eji acrt / 
Dat heet dooi; nylipken de koningknjdcen ftij ven • , 

OpdéVerUifhiTignjmdeSchei^dedjederK^ ' 

fTaPenkTMne. ' 

MAXIMILIAEN fpreeckt: 

OAèmftelers, die , wijd te water en te land^ 
Verkoopt, en kaot>€^ en wint, en winnet doa , 

Ënftutte^SDorloghslaA; hdizyoodc van wac kant >' - ' I 

£n hoe veel vyadden my dmcktea mee malkandren ) I 

'tZymy Vcrtetiën, of Vlaendre dreigde uit haec, 

En Brug^ zijn* eigen Vorft en lantsheer hiel slangen i . 
Aenvacrtóns^goude Kroon', derKdzrenfaodRderaeC) 

En wil die, tot een loon van uwe deught, ontfangen> 
Dat zy in 't middenlh by leeuwen , root van gout ^ 

Voor den nakomeling , om met die eer teproncken . 
<jhy triomfeert ter zee met vlugh en zeilbaer hout . 

Ons Keizeriijcke ICroon zf u uit gunftgefchoncken . 
Te lande blinckt mijn kroon « enwortalomgevredl: ' 

Maer uwe Schildkroon blinckt te water ailermeeft. 

Op de Vèrtomifigm vm den R^xUoct van Vrémekrytk mfer 
H E. N, R I C K DEN IJ I \ ' \ 

gdeheurt^ <loór - '\ '*'" 

H EN R IC K D ÉN 'I V' 
geheek en herftelt . 

ALs Vranckrijcfcja«MCTKjck den Rijxkloot ziet gereten 
Doócbnrgprigd»nkrijgh*,: ê^ ^ 

De 

Digitized by VjOOQIC 



VAN MARIA DE MEDICIS. 169 

DeVorftenhantgemeen^ en hart op hart gebeten, 

Den Koning zelf vermoort > doet dit haer herte wee ; 
Om dat de Kloot des Rijx met kracht leit afgeimeten 

Van zulcke fchouderen , waar op zich elck verliet, 
En dailen uit de naef geheven; dies bekreeten 

In dien benaeu wden fchijn het naer den hemel ziet , 
£n finceckt Jüpiy n om hulp , en al de groote Goden , 

En wacht van boven trooft in dien vervallen Staet . 
Fomoon, enBromius, en Ceres wechgevloden , 

En van bet zwacrt verdruckt , en Venus , bloot van raet , 
Met d'andre Godheèn ftaen bedruckt aen Vranckrijx zijde . 

De Goón erbarmen zich om die verlege ichacr , 
Verdaghvaerden Borbon , dat hy hen al bevrijde , 

En op zijn (chouders neem' den laft van *t Rijxgevaer . 
Tritoon met Mavors helpt den Helt, op Vranckrijx bede, 

Waer hy door hun beley t de vyanden verftoort : 
Zo wort het rijck geheelt door lan^e wenfchcen vrede . 

Navarre, fterck van bals, denKijxklootonderfchoort, 
Zet d'aflen in de naef met kracht : zoo wort herboren 

De ruft van 't oude Rijck : zoo hloejen alle ftcên , 
Dekercken , en het laqt weer heerlijck , als te voren . 

De Vree keert wederom. Aftrea gaetbekleên 
Haer' troon en eerften Staet: gevli^te Goden keercn 

Uit hunne ballingfirhap in 't voorige bezit . 
Dit wort u hiar vertoont : dit wU Alcides leeren , 

Daarhy'tgerabrapckt kuit weer zet in zijngelidt^ 
En heelt 't gdplifte Rijck 5 gcUjckdeesftommen fpreken. 

Met recht wort Henrick dan by Herkules geleken . 



Y Een 



Digitized by VjOOQIC. 



I/o OP J5E BLYDEINK.VANMAR.de MED. 

Een Ooft-lndtfch Schif , dat 'de Konifigin naèt baren 
fiaem noemde, magli^uzé'ggeH: 

Aria isfliitniiaem) mijii toensCBHiMedidS) 
Hetftreck^totgoend» U'tsiietrtöcflii^n behdudénh. 



M 



op deafbeeidim^vmtéeKonm^me^ 4Mr\ixxi^i:QLpd&iH , 

en vmimreMajeftieit oen de Bmffrmétfim VM 

•dtnfietéhm'Uerfert , 

E^ccxMeMedicis, een Moeder van drk kfooabay 
Quam dusr ter goederuur, zkhiiKMi&Scadc velcödoéii . 



D 



op de geboorte des 1>0l^nr, eevatkniu^PensaheadMtveUe^ 
dienureytoen MAH.|A DE Mj&DICIS Mf/ ^^(/i^ 
dam vertrock : 4mv 'Oan Herffinkku^i 
MDcxxx;viii. 

GEKj'ckdeftarfettftaêghverriJ2!en, wedefdaïeii. 
Veranderen van baïrtdööf op-en öiirfergieii , /^ . 
Ennuind'een, endahïrtd*afldïtrwérèk(lraïefl} . "^' 

Alevenecflsr, fetwtjl ét köningkfrjdce Mên 
Ontvoeren Amftetdaïitdeftarf evan Flof enUên , 

Verfchijnr^acndeSeffteen Zon, eenander fkhf , . 
End'Er%enaemdesR0X, «ötheit etttröoftdermenfeheM, 

Geboren j uift tfiendagh , toen wy^ hei aené^cht , . , 
DeMajefteit' en g^ansvJrti Medici^ v^fforen: . 

OpdWr, darArtAerdafflbefreürcfehaefremeck, 
Was'thooeht^ctcPkrijs', daerceh Dolfijn gébötör 

Ganfch Vranckrijck juichen deed met opgeheven ncck . 
Leef lang, Mariaes heef : datHoUandersenVrancken, 

Van uwe Leliën gezcgent) u bedancken. 

HEN- 

Digitized by VjOOQIC 




HE NB. IET TE MARIE* 

Koningin van Groot Britanje, Vranckrijck en Yrlant j 

tfA M S T E R D A M. 

Aen haj!e Majeibic. 

OoJaag^hethemelich licht, met zijn iaffiane toornen , 
Zich(piègeWe, in*tkrifta{<fcf Amftercbmlche ftroó- 

E» zegoftdeiïiet gi^ en bïoemettGijlsbr^ 
RoodcAecnftels bw^rynoitbioclcmrijcfcerMéy. 
DeleeuwerefequitickefeieFC : de tx)omeB en prkete 
Onthalen dezen ék^y . als mee herbore keelen ^ 
Dekoeckkoeckhóudcdijii'toon) daer^ifj^oenguIhartighliGhr. ' 
DcnachtcgaeWerfieft^éMandken lüt zgn kracht-, 
-£o kx>pt geyaer^ dbehy zal befftendoordit brallen , 
Enmtdenhemd>mde}ui^, zijivgrafiké^ vatten^ 
Hetichecprijck Y hoifdë fecft-, maér noitzoo wimpehijdt : 
Dejaghtenop d6nftroeffl> de^ddersopdëndijck> 
Bfareeren , ekl(^om ^èbmeffl: , mee brkflchen, entrompettenï 
Dcftadtloq)toVereftdé< de burgervendfefe zetten 
Zkfaniftigbifi^C^elk: heCjswangerefnefiael , 

Bam cmweêr , niet«€*ii^kjk*r niaer hèere^ 
lilen ziet een aesgezftcbHi^dud^ ' 

Op (teders, wal èivbragb^ ópiirfteèn) damr^en^daken . 

Dcbogen vmnmemP wrtengen-hun gorden- 

Eens t'opeoen^ voor 'ttóefe van-zütek^t^^ 

Dic's wecrtt^Koörfit koé^ 

Ëfl fflct eeB^^^iU)9 ¥im ¥#ètt^ 
~ Y 2 De 

Digitized by VjOOQIC 



172 HENRIETTE MARIE 
De huizen zwellen van het (chatcrcnd g^luit. 
Dcvenftersfpringen op: deblyfchapvlieght'eruit. 

My dunkt (of is 't een droom?) ick zie den weêrhaen draeien> 
En met verheven kamde velden tegenkraeien . 
Ons zeemaets vliegei) met de vlagge op > by den maft i 
Reckhaizên al verbaeft van verre, en gapen vaft 
Wat Godtheit , waeixligKom de ftarren acn te leiden i 
Dus aenz weeft langs de Hjft der lage klaverweiden , 
En *t velctapijt , daer left der Goden moeder ftont, 
Die den Bourbonfchen Mars kon breidlen met haer* mont , 
Eri goot in 't harte een hart tot Batoos ingezeten j^ 
Die nimmer breet genoegh de dcughden uit kan meten 
Van 't bloet > waer in wy noch zoo hoogh gehouden zijn • 
Matroözen varen met hun* wcnfch in een' dolfijn , 
Of zeepaert , om niet droogh op bogen en tooneelen , 
Maer in hun element voor Watergpón te Ipelen , 
En nymfen opden rugh tedragei) y die zoo kies 
Vercieren 't zwaeiend hair met waterroos en bies i, 
Om Nereus gemalin , die Thetis fchijnt te paren ^ 
Te leiden langs 't geruilch der zoetgekrulde baren , 
Voor 't nimmer zat gezicht der ftcrfelijcke lién i 
Nieuwsgièrigh ^ voor hun doot , een Zeegodin te zien s 
Geluck 9 dat zelden beurt : triomfen ^ die onze oogen 
Om hondert jaren eens , of fchaers > verquidcen mogen . 

Wat wonder is 't , dat clck om 't uitgelatenft bromt , 
Nu'sgrootenHenrixbeclt, nuHetuiettekomt> 
HeerKarels gem^in^geviert van groot Bricanje> 
Als Koningin >' nu ecrft de moeder van Oranje : 
Verzelfchapt met den roem van ^Keizerlijk geflacbt> 
En bey de Princebruits 3 en BnikpmS) rijck van pracht ^ 
EnzooveelftaetsenftoetsvanGraven) Joffrenr Heeren> . 
Algodheéni diedenHaegh, dien Pelioa» jftofieercn.. 

Digitized by VjOOQIC 



t^A M S T E R D A M. 173 

Wie kan in 't midden van dat hooghdjdc ftijlefhen ƒ 
Op, dichters, op: ^t is rijdt omaenden rey te gaen. 

Ghy ftccft weleer den toon van bloênde zegezangen ; 
Doch'tfccft, metwapenroofcntreurtapijt behangen, 
Vervloeckte vreught, gefchept uit wonden en verdriet 
Van 't fchreiend Kriftendom , behagen *t Raethuis niet 5 
MaerFrincebruiloften, en Hymens, dieEurope 
Venna^hichappen, en voênmetKrifteiijckehope 
Van goddelijcken pais , die duizent jaren duurt . 
Wat fbt , wat lant den krijgh nu jammerlick bezuurt 1 
Ghy Amfterdam mooght wel met danck den hemel eeren , 
Die, midden in den brant, u gunt te triomferen; 
Een wonderlijcker eeuw dan d'eeu w was van Auguft . 
In'soorlooghs maeUboom holpeenGodt u aendeesruft. 
Monarchen komen 't hart van uwen Veltheer winnen , 
Eo kroonen Batoos Rijck met d'eere der Vorftinnen • 
Men huwt de konin^ijcke aen uwe Keizerskroon , 
Die wijt haer ftralen fchiet , maer noit zoo hel en (dïoon 
Als heden i overmits haer diamante glanilèn 
Verdubbelt, om dit licht, als nieuwe ftarren, danllen. 
De leeuwen dragen zelfs veel troder uwen ichilt . 

Naflauwers waren voor drie eeuwen al ge wilt , 
Enoverwellekomby Gallen, oockby Britten, 
Die over Hollant op twee elementen zitten > 
En ichrijven zee en lant geftrenge wetten voor , 
Met oos zoo wijt gevreeft, als'tgpude zonnefpoor 
DenzooneWag^vokht, vandaerhy, zwaergeladea 
MetdatalziendehooFt, komt op robijne raden 
Oprdlen uit het wier , tot dat hy nederftort y 
En'tweJftenzoomtmeteout, terwijl het avont wort. 

(fOndwingbareAdolr, vaoGermanjenaengebeden> 
Waseermec Engelant in een verbont getreden, 

Y 3 En 

Digitizad by VjOOQ IC 



174 H IL N R I E T T E MARIE 

En ftrecktc een . Iwpi» 2uil ^ea 't huis vaö Eduart ; 
Toen mee zip* na^ebuur.in *t harnas dipp ver wajix : 
£n Reinout , die %ich eêrft liet Yoril van Gelder, groeten 5^ 
Opd^oevers van de M^ , voor 's Duidchen Keizers voeten , 
Behaeghd? gooden Brit, omzijnverixL^defoem) 
Dat weêi- een Eduart > de derde van dien naem y 
Hem met den bruitfchatichonck zijn dochter Leooore ^ 
Wiens rijpe fchoonheit gaf 'smans dapperheit een fpore> 
Om Zonder ommezien de hj^irbaen vand^ dei)ght 
Te houden? > inde bbemé en 't hectfte ziener, jeught . 
DenaeqivaoGekkr) dus ter werek uitgevaren 9 
Danckt Naflau voor tsn reex vanxkiemauelhondert jaren ^ 
In *t lofFelijck en wijsberechteüertoghdom , 
Dat nochopReinoutroenu 9 enmaeckt dealai^ef fisoati 
Om dat des^ weerelt^ 00^ den d:^h der Gehiecücbe eere 
Zagh fchittrenx^ 'thelibet vandièn^ai&Miichen 
\VienshooghgèbQi3Qhhbetnochjdiet bevolen zijn . . 

De (chiltw.achtva0 deMacsen Yffid^^ Waelen Rijn : 
Vier vlieten ^ die zoo Jai^^ maneéi^eflageoe oogen y 
Voor het Skiamberi€hhc>cf t hui^ horens bogien « ^ 
Oock gaf's lants Hooghoif Jaogde hanttroavooc. ^caltacr 
Aen Franfche e^ Bcitijqhe bruitsgekranfbom''tlnflgent bair^ 
Vrou Ada , zufter van !t^eIdoonde hoo&dcFSduKten ^ 
Trout Florens > klagsndedatzulck een beek moet rotteiLw 
Drie Wilmen koel^nJ'üvicr ximr^mjifinecoi^ui tfaoecml^c 
Twee bluflèn 't mdeSeine i enjd'anderfib:dnL'^rÓ™^^v ^ 
Zoodat]Vku:ie.enJeaimeeiiiMacfacdciH^^^ ' > 

En bleecken in haer bedde ,' alsle^iea, én roozeh^^ 
Oock let vry hoe derMin zijn.vgrftqpijien wet. 
Terwijl GraefcMons^sooal^elaockxAiig;^^ 
De fpruitr vanJEc^tiafCr qn Jm&Eitippes:tzidè^ . ^« 

Be(lraeltzijnleliblj9em^ d^loidaend&Mkbie^^ ^ ^ 

Macr 

Digitized by VjOOQIC 



t'A M S t E R D A iVI, IJ f 

Macr Bertfe én Ï^Kjipè béjr ^èfiftriJdöéhMttfe^rböh , 
Nudckeen Grarfcnrfchit maghïièétoiéA op adh'ö-obö , 
Met fceptreh dodt de Vtrift Vaii Jtiliüs ^ed^dn^ètii 
En dóór den Brit en Gal dèn CtfeafS ^eél* bht^turröngfeh . 

Wy bouwen daiivinlttèuWs, 'd|»dièhkelthideügit>nt, 
Doorluchtebruilöftfett, eAhti^WéHƒ3^^bont, 
Met zuick eèn* n^ëbnür éfntrtdit ^Sft üèvtén ihtóri , 
Die Naflau mint, iriet öiih dan i^ dié vööt hein iatértj 
Zoo doet 2ajn geiüaliri , d* élckx^^élibköine zóii . 
Breda iagh Bttfün left tekóor gaén filet Böüfbóh > 
DeNecker, cnrerwieii, ilsööM, btiiPrineèhttöhdèn, 
Het juichcndtteidcJböèh óflthaferi Vfitltt Van Ldüdén , 
Noch onlangs ^VÖleifls nicht , iMtr *fü iiijfilicffta üioey . 
Oockkfüitrthethartdélf BWtit, dié ih drie bêériidènwdey, 
Gel^t^feft lente, 'tim. déslBhiide^cnKsJ'tè'Mdér, 
VenmitS *ijii vidttdraéghtdêtt rfaèih Vdn'sïrtóèdé'rs vidér. 
Die trouwe hodftpyïier dèn *t ^tratèfléèif^^ënhöf . 
Wacr ftof van liefde dtttbradt , hier fchort flét aéri geen ftóf . 

£q nimmer kan hier Ko^v^n liefde en gunli ori^rekèn : 

Want KfJftiW ^*«t?rëft Aöit'fóh Sróllèn uit kóri fji'rekètt, 

WatzalighédéöhaéC, dSéiiïÓbdtegtofigröéit, 

ZijnuitdentJoettrit'^iXiÖtittójetÖegevloèifi 

't Gczalighde eilant , daét Méfche \(^ért geboréri : 

Gecnzwanetwéêliii^, *tv{^éfelb*igdei;ghdéhèifdérÖoréh 

Van ^riattti ^tfétf z^idnvaAlfeft ó|) *t gewélt 

VanHcktörenfcjfètfèëh iri'toftïgêWrbfétlcyelti 

Maer Koïtódoühtfei- , }&ti vödrtfcfthgthdë den gfbötcn 

Vcrloflcr, ILóiï(Ï4tiii5Jh , dié, op de Roonifché floten, 

En'tApoftoKfèfrgttf, 2li}h'k^ülébaiiïe'reh plant, 

DcRazcrtlyefrAböt, deA'af|tóht lèit aén bant, 

Ecn^KJódtéfl i%>ÖH iSéf ^ëttii«ref< vóór'ziin vöëteb' j , 

Gevöéft^tratt fbMtefdbAT, (£éhieth<iiiï Jtèmgrö^é'ii. 

Zijn 

Digitizsd by CjOOQIC 



176 HENRIETTE MARIE 

Zijn moeder vont het Kruis ^ waer op de hemel draeit 
Omdaerde» vanhaerhancmetkerckenoverzaeit. 
Godtvruchtiee Heleen , en (lof van kuifche dichten , 
Al 't Heiden^he vernuft moet voor uw' lofzangk zwichten. 

Van dees begaefde kuft ftack af de zui vre ziel , 
Diemethaer*fleep, gelijck een dauw van roozen, viel 
Op 't Rij ngras t* Agrippijne » en koelde de gemocden 
Der heete Hunnen j taeie en fcherpe martelroeden , 
Ge weeckt om al dit weeck en wit aibaft te flaen . 
Helaes? mijnUrfelvaltj neen neen 9 zykrijghtdemaen 
E n zon beneden zich 9 van fchooner dag^ beichenen : 
Di e ku i(che druppels bloets veranderen in fteenen •, 
Karbonckels aen de kroon y die Henriette draeght > 
Op 't zedigh voorhooft, *t welck zoo klaer en helder daagt t 
Dat Ichalckheit en bedrogh , en Plutoos heliche Vloecken ^ 
Beichaemt voor zulk een' dagh > haer doncker (chuilhofzoekeni. 

Britanjeixxxlt men aen door aller helden item 
Den koningstittel van 't verloftjerulalem , 
En 't Heiligh Graf, getrapt van vuige Sarazijnen . 
Britanje ontzagh den Ni jl > noch Libyfche woefÜjnen , 
Nochbaftertmauritaen, zoodickwilshetBouljon, 
Of 's hemels (landertvaen > ten dienft van Ar^n > 
De godgewijde han t gody verigh ging bieden j 
Getrooft voor 't ou ter eer te vallen dan te vlieden . 

Dat rroofte uw Ri jckert zich , die 't Cv perfch roofaltaer 
Op Cy pris eilant quam met een gefchubde fehaer 
Beftoocken uit der zee 9 befhoeien Kurzacks vinnen > 
Toen hem zijn eenigh pant 9 en bey zijn Koninginnen 
Beweenden 9 daar hy tam de zilvre boeien dro^ y 
Dieeerft dit weerloos volck in rincklende yzers floegh . 
Van Cypers vloogh zijn vloot naer Akkon opdien zegen , 
EnfteefdenFranichenFiips» en won met blancken degen 

De 

Digitized by VjOOQIC 



t*A M. is T E H. D A M. lyj 

De kroon van Salomott, en Godts gehoonde ftadc: 
Hoe welzijn voorzaetlangdiekroongeweigieit hadt . 
Het fchijnt wat goddelijx hechair met gout te dnicken , 
Macr't valtcen laftigpack: *t gekroonde hooft gaetbucken- 

Byzonder loven noch Baethauwers Vries enSdcht 
HetËngelfchDelos) 't velck geen ondei^^nde licht 
Van een' verzierde Apol of een Diane baerde, 
Macr Vader Willebrort, een* glans van meerder waerde. 
En nieuwe macn , die 's nachts voor 's moeders bedfteé ftont -, 
En daer volgroeit, eninhaerfflaperigenmont 
Gcvalico, cngeflickt, haeringewantveigulde> 
En met orakelen en pro&cyen vulde } 
Eenvooripoock, 'twelcknietloogh, toen al 't gedoopt gebiet 
Deslanes, datvandeLecktotaendeLauwersfchiet, . 
Vulkaen .énzon en inaenen Wodans woutaltaren , 
Vdduifteriüs, om 't noitverduiftert licht liet varen i 
Al ilo^;h de Noortfche buy hier na 't gekerftent hooft , 
Dat, meer dan eens, den gront en kerckenzagh berooft 
Van menicfaen , vee en vrucht , en 't heil der heil^dommen j 
Zoodidc die plondenurs de muren overklommen : 
TotdatdeheltRadboot, een roem van Teifterbant, 
GïngtrefiènZ^^et, en Schuimen 't woefieknt. 
Tergoederuurery.danonder's Princen daken, 
OZuftorvanLouys! terwijl de gilden ftaken 
Den arbeit } Banck en Beurshaer' handel s én de Raet 
En 't Raethui&zkh de zorgh voor 't burgerlijcke ontflaet ,. 
Om d'onverdienbredeug^tder Majefteit t*erkenneA, 
Ten minfte met den wil : nadien geen aertiche pennen 
Genaken kunnen uw. grootmoedigheit, zoohoogh. 
Als een Godin in top ; .voor aSer yokken . oogh 
Gezeten op 4£e'wolck > ..waer vooreen zee v/:^ zielen 
En lucht rol EaDclenroor over nede^ knielen > 

Z En 

Digitized by VjOOQIC 



lyS H EN R I E T T E M AR I E 

En rccken met gebeén ai wenfchen uwen tijdt, 
Den onderzact tot heil, den wrördcö te ^yt. 

Want overmits de mcni€h>iiitk:hiiddende cfoRedeo» 

Den menfch zoo Udit verdruckte> eo pafte op tf OU w DOch eedeo 9 
Ging Godtd'onbitlijcl^bettbepateiidoQrde vet| 
En 't billijck Recht > rvt hem of Wijzen ingcaer » 
Gehanthaeft door een maght uit zijnen troon gezcmden . 
De zuchtenden , die trootl^en hu^ en toevfai^t ronden 
ByicepterS) loofdenbefi> ak vadeis vanden Staet: 
Zoowieshunglorivaft) tot datze door betquaet 
Veraerdenvanhunampty geleenr^ maerraetgefchonckai: 
Aldus 9 dooralteveelgeluxeniweddeifrottcken) 
Quam d winglandy in zwangk > met haec d'afeodery . 
Die onder Godt (lont y dorft zichzxtten aen Godts zy , 
Dat meer was > in Godts ftoci> €len ibaneüclftten mel> 
Bewieroocktvan^taliaery tefrfaendrgli» en vermetel. 
Maer Mickaett met sedit myvrighvan Godts eery 
Smeec al de Liici£ersdoor^ftrak^Kruistertteèr, 
En onderwierp deesmaghr aen Godis g ekraifl cn Zoooe. 
Uw voorbeelt Luciu» heeft met gebc^ kroQoe 
Zich) na hecdriecat, dat van Yhehkr ooftctt q«iam:> 
Eer ft néêi^ebogei^ voor tJen Vorft tsa DavidsJfcoa p 
Aen wien ghy manlehapzweefteft buide metvkrftzftft», 
Op'tlpoorderKruishdiKiioe) aen wcn3:gewi;dcgafveDi . 
En Godtsgebouwen al de w«ettle koigt verplidbt ;; 
Een roem 5 waermedeick mengde verw^ravasim^dfidiC» 
Herlevende in WW tof , ah\raenk Hemieftev 
Diejakobs huis zoohecht cp vijf r^ocpykra xette» 
DathetdeNijdi^heitaen uwen Tem» vevdnet^ 
Van waer zy S tuarts heil aldvcigCMbbe^et f 
Het hart doorknaegt, endurfmetY(»ropd:!!aeideiiiAcfefi' 
Nasr muitbazuinen> dk^Monaidmt^ftcmiwdaHliowii: 

W«it 

Digitized by VjOOQIC 



t'A M S T E R D A M. ijf 

Wanc Nijdigheit is Uint en brufiik in haer bedrijf, 
En volgt de kroon aliins, gelijckdeicluduw'tJijf, 

Dan Godc^ ccn wreet^er der verwatc lafterftucken , 
Laet wel verdnicken , maer niec ganichlijck onderdrucken 
DeweereltlickeGoón) Statbouders van zijn maghc. 
Hy hsmthai^t c'zijner rijdt 't geheilighde geflacht > 
En reickt eens over zee met aJbereickende armen , 
Toe hulp der bülijckbeêni die zijn gemeenc beichemnen» 
Licftalligh en beleeft, als Titus en Trajaen . 
Het mishruick van zijn' ftaet paft Vorft noch onderdaen . 
't Zijn vrome Vorften» die bun vrome bnrgersloonen. 
't Zijn booze burgers y die gewenfi:bte Vorften ho<Mien . 
Een y eder waere 'umpc > dat hem is (^;>ge!eit . 
Vcrvaentheit en bedeft yplght toomloos onbefi:beit , 
De beften zulko u pnicbeobre trouw bewijzen , 
En ^7, natttivgewQQOt, der goeden yver prijzen. 

Verftiet menu , dan zoude> opeen fdiuimbeckent paerti 
In't velt eens bljidceo 4 dat ghy Henrjette waert > 
Des ^rooten Heom kto<^ > ten oorelogh geboren , 
Niet min dan Henrixziiett vrouw Machtek, die den toren 
En'tflot) waerinmenhaerzoonaeubenqx^nhadt) 
In'chagelwicgewaeton^Uppend» baende'tpadt 
Desuitvlughtsopd«i Teems, befneeuwtenfoegevrozen; 
En biénde 't bc^cbiVijn 't Ipits » metroozen tegens ropzen 
In'tzyden velt gezafOf » enmetden beïm op'tbopft. 
Herwon haer vaders Jcro£«») te godlof hft&c ootroolt : 
En üevser jfloiidt^ > d^beiiUcSi^ jio^ fe dragen , 
Een wiffelbiMe km» mst J^ixtSo?!^ * wMpn » ^z^ 

Die, toca(k4i4dt'tp!kbiïfMnf'ti^mi^^i(tp j^l^t 

Voor'tfchciBlighicfOBJcQQftetfiereSckï'Cfgift- X'^ 

Ge&M«m* a]sieBoikiifi«a»Krillv9k(E0oa, i)^hoede> 

Digitized by VjOOQIC 



i8o H E N R I E TT E MARIE 

Ja'tganfcheKriftenrijck, nublocdighopdebcen, 
Zoude al dat ftactkrackeel gaen fmiltcn onder een , 
Om , u ten dienft , de zee en eilanden te decken . 
De magen moghten voor de bontgenooten trecken . 
De voortoght van de vloot zou landen , 't Rijck te fta , 
Met Willem , die zijn* klaeuw beproefde voor Breda ^ 
En , brullende op den Nijt > wil fterven voor zijn moeder. 
Gafton beveelt men 't hecht van Luidewijck den broeder . 
De zufter daelt met hulp van 't Savoiaenfch gpbercht . 
Florenfle heeft de jeught des Arnoos voortgetcr^t. 
De vogel van Jupijn voert Ferdinand zijn wapen . 
De Spanjaert üickt den buit j eer iemant hein ziet gapen y 
Haeroom, deCimber> drijft met hondert maften in. 
De fabel des Sarmaets verquickt mijn Koningin • 
De zeelceuw van Sint Marck komt brullen ongebeden . 
Guftavus dochter ftceckt den donder aen van Swedcn . 
De helden van den Palts j aen 's Konings rechte hant > 
Aen d'andre zy 't geweer , dat met den kouflebant 
Geft:rickt hangt aen de Roos , braveèren 't velt vol Wilden . 
Daerichrageh Roelanden en Reinouden^ alsichilden> ^ 
Met on vertfaeghde borft den vader en den zoon , 
En ftutten mét hun kruin een jonger Karels kroon . 
En ichoon ghy (lont ontmant > óMediceefchepard! 
O Karels moeder ! trooft en halve ziel van Karel : 
Al 't vrouwetimmer nam uw zaeck met y ver aen . 
De JofFers gingen om haer Amazone ftaen $ 
En 't hair y niet meer met hoen y maer met bepkiimde helmCA 
Befchaduwende , in 't oogh der eervergete ^helmen . 
Betoonden, dat een nian in vrouwenboezem fteeckt> 
Die> naergelègenheit, nuMarsnu Venüsqueeckt* 

Maer 'k hoop de finaeck van zoete en vorderlijcfce vrcdc> 
Gevloeituit'sKonifigsaerty zal'tflaghzwaertinzijaidiede 

Her- 

Digitized by VjOOQIC 



'/ 



t'A M S T E R D A M. ttt 

Hcrftckcn, ishctwat tcreuckloosuitgerudct. 

Hem gact veel wcedqms acn , dïc's Konings diftds drudct > 

En omziet naer den ftaert van zrjh nakomelingen ; ^ ^ 

Want of men d'oudcrs dwong , wie kan hun kinders dwingen 3 

Of Woetverwantcn , wijt en zijt geipreic van een ? 

Oock wreeckt de nazaec 't Icct , in 's voorzaers ampt gdeên . 

Het zaet des fcepters flacht het zaeifel in dé voren > 

Dat fterft wel voor een poos, maer Vort met wiiift herboren, 

Gemaeitmetzwaerden, enmetknodfenuirgedorft. / 

Wie diamanten kjraeckt , _ brceckt kiezen op hun korft i 

De puimfteen dijt zich zétf opdiamante tanden . - 

Wk ftierchorenswrickt^ verwringt zijn éige handen; 

DcfteenkK>ptZörgeliÈk(hetfpeldraeieppwac^ - 

Het wil^ zoo yemant fpeel' met maghtiger dan hy . 

Eenbergeick, langyolgfpeit, reickt verre met zijn tacken. 
Schiet diepe wortelqi ,. en grijpt > voor 't lïederlmacken y ^' 
Met klaeuwentaey en krom veel aerde, enkloitifpenl^lais. 
Hyvrceftgpenackerliên val kerft men, reis op reis, 
Zijnichorsenbaft, beproeft van 't zuiden en van ^t noorden. 
Kknbreeckt 'er bijlen op, en kracht van dicke koorden: 
Enzoohy'tgcvenmoet,* ni'etkrakenheerienwéêi:, . ^ • 
Zoo ruckcfl ftronckenllam Crt Moffels alles ncê^. 
Wat met hem was bclent van huizen i lifeggeii , boomen % * ^ ' 
Hy fleept een' baiert na ten bergh af, ftopt de ftroomen , 
£n opent aderen s zoo dat men overal , 
Met tranen op de wang, gewagh maeckt vin zijn* vaK >'; 
Men majghden Wxem nictiian niet gevaer genaken 1 ' 
Men kan niet ftrafjfeloosde zon haér vier óntfchaken . 
Prometheus evenwel brengt leven in zijn beek 
Door levend vier, dat hy de bron dés lichts ontfteelt , 
't Weick alles ziende, iK^elt aenbrenger noch verldidcer .' 
Maer*tviefbetaclthydicr> daerhemdekverpicker i 

Zi By 



Digitized by 



Google 



i8» H E N R I E T T E MARIE 

By dae^h doorpicktcn flickc 'c by luchc aengfioeiefit vleel^h . 
Hoehijghc<Jic-v^l<^inm?^f< Koe luie zij a keel zoo heefch 
Van 'c giÜen -, daer de yuift des Godts dergloende yoncken 
Hem aen de fteenrots houdt geketent , en gekloacken . 

Men ziet > hoe Haoun in zij n ipinweb hangen blijft } 
En Mardocheus balsop HcRers hairbant drij^ ; 
Daer Afiieer ver^kde dienileo des gftronwen ^ (ven i 

En ichenkt dien fehelm den k^lk, voor 's vxpjnen mont ^rou* 
Die nu met zangk doorgalou al 't Per£aenic£i palais t 
'Op 'thoftooneel t gekeert yoor'cmoortipel) vol geichveis. 

Maer ondertuflchea >, o juweel der Koninginnen i 
Of Godt , die 't al beftiert » eei) zee van dolk zinnen 
Liet hollen eene poos » da^r konii^ftijl op ftijl 
Den hals ten befte gaf aen baft, en <K>\k hijl^ 
Zoo zijtghy uit^leert te harden» onda''tlyen 
Van'tzaligii hout} e^lijck ge^#%e Marjren 
( Van.wie ghy uwen luemg^tvriuiidgWjqcxjatlecnt^ 
Niet zwichten opdenhergi daer 'thomdm VorÜten ütsat. 
Der landen Heilanden » de moeders en de vadeci 
Der volcken (ben ten doel van byjfteie verradeiï } 
Ver(lijtenzoQitijt$welh£urj)W6n} inden nadbl 
Des naren kercketsi. of» op'imnonajracrgpbiadit» 
Befprei^eknde kroon met onvarzoenhrenhloede: 
Noch dienen zukfce quaèn gpdtvrucktigen ten,goede> 
Wanneer dees weerelt valtR^tvai^d^heit te kleen . 
Daer boven heerfi:h£a>^.vry> ^nbreederdanhepéén» , 
In dit ondanckbre Aijp 9 volopgi^zwoUiie poddcnt 
Die*tpurperv»ndedeMgjitjbcklfeckea<pbekiaddc«ii; 
Zoo krijght de be(k Fna$4m SdHJa vao^t^atmtsok . 
Dewoefthettzietop'tJdect: het idoct «oeckt toch den jooan j 
DedolhetcdiérymtMff^» byW^de^acbiuMein; '} 

Vcr- 

Digitizsd by CjÖOQIC 



tA M iS; T ER DA M. i8j 

Verlcheurt haex liefHe kinjC » dopt wetdgpn Thebaen % • '«»- 

En, na'etbenuchtren, ziet wat ftuckzy heeft begaeil. ''**'' 

Citheron'Taetons^nieCy iBChemelhoogedennenj ^J^ 

Tczien in d'Orgien % met geen gdl^ te mennen y ; am/^ 

I>aerdiciitge\^aflSmloQ£€lerazernyyerberghc. ^aZ 

Wie'cnachcgeheim Qntdeckt, *h^ft reé den Tby» getuigt» <^' 
Deeshiiftertnaergieen' galm Tan minnelicke Ctarcn» 
Dieboflchengaende maeclUr en luipersleert bedaren: 
. Terwijl de Nfenas** vaft r T^rwildcrt iaeea dier, . d mm». 

Apdloos zoon « vermoort, <^t kirden van zijn lier. . ; ^*** 

Al gaen de golvea boU laet uw blazoen ^ keren , timiteit, 

Enzalvenmetuwzalf: GODT DIENEN IS REGEEREN. ,]£' 
Een Alexaxider ruckteeqi fUpyan 's weerelts prael $ - 
Maer wie zich zelf beheerfciu» befacerfchchetahieimael. 

Zo hQerichce;uw t^eUanf, '( Ikbc van aw^ onCfcerflijcke ouders : 
Diemetzi}nhee;^b9{fM^9 deadwersftafj.opdefchouderï». 
EndacgprloeckcehoHty ^poftnaer'sm^lchenvorm ) 
Geen reedlick meaicb ^leedc %. maer een'^crapcen worm > 
Enflang, vol gift , g^pitft omyder te vernielen) 
Dodi heelzaem in der daet* eabalflèm voor deiZielen . 
Djeallesicfaiiepuitoiéc» WGFt3CiOgf0aaipttet6i«C* . 
Ta dadde in 't diepe graf,; betflotvMv'cknNBverdciet} 
Vanwaer hy uitdie laegfaiey dv'CidlefdiqpiA vernederen, 
2di zetten^^»^ kndicof»Q|i^nibkuievedev«is 
En, dacrl^beisffi»^èride;dc^ laenef, jaeirdeavheU 
Z;^ alle mqgencbeèflaen^id^ a^ i^ab^. 

Zoo. hcerSfkcc bw v3d^^mweüicAk»k)MMxn1mea2^ 
VerwóigenjBaecd<^vi]^(^büMrf»> flai^^y leuzeil, 
Enbraraadigen i^ftttriiQ4rvia)^a(ti»p]iK« 
Jazd/denmopq^ ^eJ^éfi^idciiéQotg^arwereii'hadc. 
H^IxmmoèiafehÓMMtc^cqjbergniiöverrutkett» 
hihedkéko^vMtaiotlkétaRijt, gelèbeiirtamftiidteii^ 

Digitizsd by V^OOQIC 



104 H ^ ISr R'i E T t E M A R ï E 

' Den vreemdeling ontruckt;, dcfchcurcntoegehcelt,. 
De zeden inge voert 5 en zijn geharnaft beek 
Verdient , dat op debrugh in eeuwigheit zal pralen , 
En den uitheemfchen gaft zijn daden op doen halen . 

Zoo zal men t daer ghy hebt vier fcepters afgeleit , 
Graveerenöpuwgraf, wat uwgodtVruchcigheit , 
Van Pythons, die ftcchtsroofuit lucht van oproer rapen, 
MoftuitftaennefFenshaer, dieaenuwzydeflapen. 
De bloemen op dewartg verliezen ras hacr kleur ; 
! De gaven vari de Ziel bewaren yeif en geur . 
'Eenmift, eenderckèftraelvet-ftickénroosenldi; - ■ 

Maer nardus van een vrou rieckt noch , waer 't Euangeli 
Wort uitg;egoten, voorden Heiden, Turck, enjoodtj 
Tot roem van die 't albaft op Godts Gefiilfyegöot . . / ; 

Tam kroöncn wy luife kèels noch , op dendagh van huiden % 
d'Acloude Koningin, uwtegenzon in'tiZuidens ' -\ 
Die, vanh3erzónnetentbêlommertvoordezon, 
En vinnigheit des Kreefts, dien wijzen Salomon 
Quam voor den leetiwentroon des dappren vaders hbprénj 
En , fchatten offrend* , riep : Ögodfgduckige póren , ; . . ■ 
En oogen , die deii mont der Wijshéit hoort , en zietf 
't Orakel dat my mijn orakelen bediet ! 
Jerufalem is eer dat lot te beurt gevallen •, 
'tGelucktnuAtoft:erdamtV)miidzcnme^ / ' "^ 

En watten zoo feénVröüW*, dievanhaet'Englentróöö' ^ ^ / '- 
Komt dalen over zfeei en WlUem, Èrcdrix zoon, ' ' •• ' ' 
In d'armen brengt dit pant, waerbyiiy zoons zal winnen^, 
Stadthoxiders^ die de^sfbdt en dezeöibet beminnen. ; 
Leef lang, Maria: lerfi verwétfóftSvecl-genA ' ^ ^' • 

ByWillemy'^ilfëïïiSfleef, uwrcchftli^edti^ ^^ "' • 

^ 'kZie, uituw'döchrw^iyioo*, ifiNéérttót j^^^ ' ; 

WantalshaerHeercrkauwt, ih'ckinr^ van zijn' toren , 

Hoe 

Digitized by VjOOQIC 



t'A M S T E R D A M. i8y 

Hoe Koning Flips nu oom ftaet over hem 3 cnhacr, 
Dicj droomende uit zijn arm *s nachts opfchiet, om'fgCFacr 
Des oorloos y en haer lief op zadirgefpreide bedden 
Eervaneenminnefcheut, dan zwaertquetzuur kan redden > 
Terftont zal hy » om 't bloct van 't wroegende misdrijf 
fOndaften t vader Neys gezegenden olijf 
Aenvaerden» vooreeneeeuwvanhondertguldejaren, 
Dieoog^jck meer lofs dan 't gruwlick moortfpel baren . 
Maria zal dien dagh verzeeg^en met een' zoen , 
£n gaep met Willem ichuii in 't myrrepau weljoen , 
BeOToit met roozen i en rol geuren van Oranje ^ 
Daerheeftitypaismethaer, envreémecpomvan6panje. 

Geeft d^ een Gabriël en goddelijck Gezant ^ 
Den Vorftendesgeloofs Godts blixem in dehant» 
Om 't Mahometiche zwijn teklinckeh uit £urope) 
Eer het al 't overfi:hoc der koningkrijcken Itroope i 
Zoo zidnwy Willem t'zee> alsKriftenAmirael 
Van hcmdert vloten, en Godcs helden) altemael 
Zijn maeghichap » blakende van zilver gout en baggen^ 
Omtimber engevefts op 't vlijen zijner yl^en 
Vaft volgen f inzijn2^h> den leeuw.) in 't gouden velt) 
Eabniizenmetdenbo^) waer voor het zinder zwelt) 
Enichuimt) en daeght den dagh van Konftantijns herboorte ^ 
Diena't verwddigen derByzantijnfchepoorte ) 
En veilen ) Toot van moort ) het onderdruckte Kruis 
Herfldt<^'thoo^altaer van Godts gefchantvleckthuis. 
'tGd>eentdeKe^ereiiwinxrftendoor dezereken. 
SoSadan) verzoent met d'onverno^dekercken) 
Aen 't wedergalmen) op 't geluit van Guldemont ^ 
Bazttinendeoaer thanseen Godtsverrader ftont ) 
EpMerdeop Godcs lijck ) door heer Arimathye 
Binrca^ e&bduttmet kermen van Marye. 
^ Aa 'kZie 



Digitized by VjOOQIC 



i86 HENRIETTE MARIE 

'k Zie Ottomans blazoen en Agars dootiemaen , 
Van •tfchittrent hout gedooft, te Mecha onder gaen^ 
Enu, doorluchtfte Vrouw, verwachten, op den oever 
Den fcboonzoon y die de ftraet van Kalis en uw Doevcr 
In 't midden klooft, enzaeckt, gelijck een jonge Auguft, 
Zijn hof, na dat hy al den aertboóm broght tot ruft . 

Óp zidck een zege wort van losgeborfte tongen 
Den rechten Vredevorft zijn glori toegezongen , 
Die , fchandelijck bezwalckt van tweoir^ts bittren imoodc ^ 
Noit helder op kon gaen-, terwijl 't rampzalighipoock 
Des afgronts ftofte , ebt een ry van eeuwen ftranden 
Met lijf en ziel, verftrickt in flaefiche en ihoode banden > 
Van Adas af tot aen den Ichuimenden Euphraet , 
En waer de dwinglandy des tulbants Krilhis haet , 
En fchockt den aertboóm , of de weereltreed op üdtcn . 
Dan zal Godts vier zoo veel gedeelde harten imeltea> - 
En gieten, indenvormderKercfcc, weer tiot een, ' 
En eene ziel : dan fchat men 's weerelts ichat gemeen • 
De Vorftcn zullen zich in 't ftof voor J E S U S buigen . 
Delammersleeuwemelck, de wolfde Ichaepsfpeen zu^en. 
De lantbouw erft zijn eer : geen ackers leggen woefi . 
Hetzwaert, inzeinherfineet, gaetwèicteaindenoegft 
Volairen, daer het flus dorftbeckeneelenmaeien. 
't Is vredeal wat 'er wanckt . Wat winden dat 'er waden^ 
Wat regen dat 'er Valt , het zegent vee , en vrucht : 
Gelijck in 't paradijs, daeraerde envieren hicht 
En water eensgezin traalkandren wel verftonden^ ' / ^ .> 
En Adam en zijn bruit , door 't klappen van tweemonded^. ' ' 
Oranje en zijne rib beriepen tot den toon> \ 
Die hun te houden ftaet ter eerc van hun kroon . 

Maer fterven nioct ick , daer ons Hoven u gefciclea:^ 
En d'oe vers van de Maes het bloet van.bk)0t 2»nlüiindcD : 

Dacr 

Digitized by VjOOQIC 



c'A M STER D A M. 187 

Daer'tkintdemocder) dootS) en van haer tranennat, 
Voor *t einde kuft, en meczijn tangere armen vat > 
Zoo dat men'tnaulix van dien trooftpylaer kan trecken. 
Ay , zie twee harten , zie vier lippen treckebccken . 
Wk ichakdtisoo ved rouws aen *t opperfte geluck ? 
OhemeU trooit die beide, enmatighydersdruck. 
Udpf moeyeËlizabeth: help, moeder Amelye. 
HierlijdtNatuurgewelt, énklaeghtvantirannye. 
Op't bitter fcheidcn heft dcDichter klaghtcn aen , 
En hangt aen 't konir^^fèbip :. gelijdk jeen vj^e zwaen 
Iber lijeken ui tvaertfpelt, op d'oevers van Meander. 
Hoedeerlick zien zy om ! d'een zeeftar ooghtop d'ander , 
Totdaer de ftrael zijn punt , het oogh zijn kracht verlicft , 
Dekiel, voor 't Hollants zant 1 het Èngelfchkrijtftrantkieft. • 
Die zon loock vrolick op , en gaet met woleken onder . 
Hoc vort ^t prinslidc wcêr gefl^en vaa den donder ! 

Ay, droeve 2ke{br, ftaeckdatdcerlijckzeegefchreeuw. 
^tlswaer, ghylaet de Maèght bevolen aen eén* leeuw, 
Macr die zijn' roof vernielt , en maeghden weet te fparen . 
DitHof bekleethetamptyan^ia^aencebe^ • r ' 

Dea^lsvanzijnkl^w verberj^hyop^ajn * 

Hylondcc Mariaaen , en quifpelftaert, ' en vrijt, 
Eolidct, enflickt, enkuftdenNektarvandekarflen 
Desamprenmonts, om't^rtbybeuri^pnteycrverflcn, 
Metkriedcen, aenuwborft^gewafièni^engezoog^t. 
Herisdanredelick, dat g% uw kaken dro^hr, 
£ngeeniinsklaeght, il^tzy^ om Willem:harefthoeder> 
Om liever > leider laet^ abghy» dierzelf uw moeder 
Om Karels kroon yerli^t : cEe was u 't j^lieiden waert • 
Vcrdra^h dan , dat hetkiinf naer zijne moeder aert . 

Ai d'Amfterdammar» (bén geréet^om u te zweefen , 
Dat zy u Dochtcrqe voor efeuwigh zulten eerén , 

Aa 1 Met 

Digitized by VjOOQIC 



i88 HENR. MARIE ^AMSTERDAM. 

Met Tulck een eere , als gby te Londen wictt gegroet ^ 
Toen 's Konings zetel danfte op uVgpla nd^i voet . 
De H ollanders zijn fchuw van hartewee te brouwen 
StadrhoudersvanhunStaet, en hooghgebore Vrouwen. 
z'Ontzien hen , die van Godt tot Goon zijn ingcwijt, y 
Ten dienft van *t algemeen . Zy kroppen hact noch nijt 
Ën kunnen nimmermeer verdienen 9 min beloonen ^ 
De vaderlijcke guf)ft der beide nabuurkroonen > 
Vanoutshuntocgevloeit: dat zette uw hart geruft ^ 
Als ghy Maria kuft> enzeikvan Willemskiw:. 

M D c Z L I I. 

G E L ' ü C K 

A E N ' 

LOUYZE MARIE, 

KONINCm VAN POLEN EN SWEDEN, 
Hertoffm vsm Mamt$faemNevers • 

Oe kan mijn veder ftille ftaen l , 
Nu my Auguftus trotfe Zwaen^ 
InDuitfchvertollecktj leert de wijj5e> 
Waer medeick Koningin Louyze> 

Die 's Mantuaners Wie^ bewaert> 

En nu naer Vkdifkus vaeiti 
Grdeide door een ftraet van zielen ^ 
Die om haer'Bruilofs wagen krielen • 

Geluck) oKoningklijckeBruit! 

Geluck) daerzooveelnijtsopftuit. 




Een lente volghzCf nimmer moé> 
Yaahaer Nevers tot WariTou toe.: 



Jb 



Digitized by VjOOQIC 



GELUCK AEN LOÜYZE MARIE. 185» 

In *t hartje van de winterdagen 
Beftroy^gcenfnecüw, maerroozevlageo 

Het rijckgezcgentbruiloftspadt; 

En elcke róoze bloze , als 'tbladt , 
Dat op haertiiinnclijc^é wangen . 
Nu opluickt om den kii§ t'cwkfangeA 

Dcsdappren zoons \^nZ^montf 

Wiens aiOTche juicht om dit verbont . 

De Bruigömi nietdeftorft vttfgloct, 

Volyver Uaeck^ieée gèïaoet) ^ 

En wenfcht dat hem (ke$2X>h' bd^j^ 
Gelijck de teeuw in een woé(lijne^ 

Naarzijn afwezende leeuwin, ' 

Zoo pridóelt hem gekroonde Min I 
Die zijne p^Ienwc^ppborikh ^'-^ 
Van Helden en doófluchte Vorften - 

En Koningen I hem ondêrdaen 5 

Waerzy zijn' boogh tendoeleftaen . 

Zy nadert dien befaemden ftaf: 

Hywilchc, hTdipcghthaertranenaf^ ' 
Verzadit de prkkels van haer fmarté 9 
.Enfpreecktzemoedtentrooftin'tharte: 

Hy kroontze met een dubble Kroon » 

En wijdt haer in op 'fli Vaders troon > 
Daer'tpuickderRiddrénhaef, In'tmidden 
Van 't hof vol Adeldoms » aènbiddea » 

En dus bej^nen , getijck 

Haer deug^ verdioitaen tFool&bc Rijde: 

O Komngin, ontj&lng <fet) ku9 
Vanhcin> ^Titftcr, Türek en Ros 

Aa 3 I><x» 

Digitized by VjOOQIC 



^^o. ^: GELUCK A,E N; » 

Door wetten toomt j en^rijftteruggiB, ; 
Lang^velt, doordroom j; ^novcrjb^iggp,' 
Bezoedelt vaa Hun eigen bloet, 
Waer zijn geverfde label woet } 
Waer hy vertcap^t foec zijn jptaef den. 
En hoeven h^fl'f^ A v^^tfl^^^er^en , 
En vaend^encK ci^dr^cJcceen Vjick 



W4KK 

ijck. 



.'-» 



') ' r: 



Voor 't aengeftqrmdel^tiAennj 

Dat tuige u^Qfffmt ,.:d^et asjgh ;; .r 

Van 's totc^&^jffssai$^-4^4m W? i 
ToenonfrKjw^J^j^fl^^l^^ft^ ^z .: 

Die pp den ^ont yan Walachj^at 

Den wittep A4€:la^zP94er .. ■ 

ZaghzW9«i^.ii;b<Wf,rii?fe^g^^j^^ 'r/i 
Noch hóogerdafi;¥ijfiiij^yejiw»5»>- ! . v .;.; 

Door't&]el)>l90:v4n':tKriilenich heic 
Een heirbsira y. tpc a/sa't Baljiafi^ iactr , 

Dattuigh'^RMje^t-^WHtfrr, . i " 

Door zijn g^adfr^n^eBa^iijt 
Terw^l di? pQQ}r(;jie.biendGin paflqi / 
SmicBslw Vipili^g^ t'9iifflaew,} 

Enzijiiiïdegg<;rè.mfefl^5ffj :. /, 
Zoovaf|dat«i[f;Selwd«n4«igW ' ; 
Uit dwangk vGiQri*$KQQtog|s voeten, Idt» 
't^WddfcM0lliQWi59tóï,^bBaJ3ytfoor«it . 

Zoodra^rtltföükftftltoftfci^^t^, , ; ;;: 



Daer 

Digitizsd byCjOOQlC 



LOUY2É MARIE. ipx 

Daer hem de Thradfclïe Gezanten 
Bevredigen, van aHekantén, ' » 

Uit Ichf ick voor 's Heks zeeghafdghèit . 

Podolie, zooheefchgefchreit, 
Verrijftmetingètrede nccken, 
En ziet Murthaézi angftigh trecken' 

Den Nëftèr ovef j ruini zoo ras 

ZijnViraeckzuchtïtóflgetaxïckén wai: 

Dees Mars verfinaet Jiu ziJQ helmetf 

En wacht^ScfaQOfifte in 'ts^bfetïeit, 
Datpa^d^;^n ^anverzws^lgcnff 1 / 1 l 
En bloeien ^yaflllopiï^heti^ett,;, ;;., 

Niet ongeiijckdien grijzen ftaffijr 

Waeronder'rRijck tot rujfte qijam , 

EnalieftairerionfhdjGofdfin^, r ;, ui ;.■ . 

E^*z^9av?s^)q?a<ia^Hppf^n^ ,::,;, 
Zoo groeü als^2e2ar« )l^»wer«!Er , ' , ; . , 
Ten tiftKS'v^;4^da|C pprloogk^^. J . ^ . 



V^ 



i 



1 y.'. I . 



Vcrbi ''.'f., 

Dczu ''':''"'y\ 

Oi 

"wy Ridders, trouwaeiiGodt en *t Kruis, 
Beloven u , tot *s adems ende , 
Getrouwicheit, zoo lang dees bende 

De wapens voer*, tot heil en eer 

Van uwen noit verwoiinen Heer . 

Zoo groet haer, opdenho(^hftencrap, 

De bloem der oude Ridderfch ap } 

Ter- 

Digitized by CjOOQIC 



192 GELUCK AEN LOUYSE MARIE. 

Terwijl de Wij0èl, rijck van granen, 
t Voortaen den Aemftel voller kaenen 

"Belooft en to^iet, opdee$ trouw $ 

Waer d'ackerlieden in den bouw , 
De Leliën in 'c.koren pluicken } 
De Leliën , die geurig ruicken 
Door hagel, winterfiieeuwenys» 
Nu Dantzigk féeft houdt mee Parijs . 

AendeHeeren GezantmvanTolen, 
/TPXÉ groote Kantfler Oflblijn 
X^V'eiiicheeninzulck een pracht en fehijn . 
TeRome» voor den Achtftcürbaen} 
Toen Mars van Polen onderdaen 
Zich boogh yqoc *t Heiligh Kerdcgebiet s 
Gelijck men uverfchynen ziet 
Lefcinskir, eervanVrouwenbcH^h) - 
EnOpalenski, dieuwzorgh 
Voor Pc inBniii} 

Geleidei 

Naer'sl Sgéwijt, 

Waerin 

Zy heeft > 

Dietuflc :. 



DE 



Digitized by VjÖOQIC 




IP3 
D;E KLEEFSCHE 

H O F Z W A E N. 

Aen de doorluchtighfte Princes 
LOUIS E VAN ORANJE, 

KeurvinfimdésBRomJchenRypCf TrmcesvanOrofye. 

l U zal het Z wancflot^cn Helikon verftrecken > 
I Louize een Pallas-Haer geboomte en boflchen deeken 
j De dichters met hun verich fen nieuw gewonnerf loof. 
( By zulck een edel groen ftaen Tempe en Pindus doof . 
Hacr Rijnftroom geeft meer nat dan duizcnt Hengftebronnen . 
Hier rijft een nieuwe dagh > en fchooner morgenzonnen 
Bckooren het gemoet om adem in het velt 
Tc fcheppen , daer verract , en lagen , en ge welt 
Niet langer duren, enalleoorelc^geruchten 
Voor onze Hertc^in verbaeft te velde uit vluchten . 
Hier valt de ichaduw koel : hier fpreit de beemt een bedt 
Van kruiden , onbelchroómt voor trommel en trompet , 
Ënzwaertendonderbus. De vogels quincikêleeren. 
En voeren 's menfchen geeft ten hemel op hun veeren . 
Op op, ghyKlevenaers: vermaecktu in dien glans: 
(FOranje Keurzon rijft : vereertze krans op krans . 

DeKled^G:heHofzwaehzagh, ten trans uit van den tprcn;, 
Zoo verre door al 't lant j. heb lantkrackeel geboren > 
Dne Vörftdidommen fchrap om 'c kiezefl van een* Heer i 
Toen Hertögh Jan, helaes! dien grijzen ftam terneer 
Zagh ftorten op zijnlijck , en al zijn onderzaten 
Rontom zijn tombe in rouw , verlegen en verlaten , 
Gelijckeen kudde , die baer* jtróuw'en hwder mift . 
Zy zaeh den fóck des ftaéts veriR^heuren door den Twift , 

Bb En 

Digitized by VjOOQIC 



iP4 DE KLEEFSCHE HOFZWAEN. 

En al haer eerfte weelde in jammeren vi^randert j 
Terwijl Bel lone plant den (landert t^nsftandert. 
Ja voertze regens een met zulck een hitte en kracht , 
Dat al de bodeAi dreunt , een ichrickelijcke nacht 
Van ftof en pulverfmoöck de lucht en 't licht vcrduiftert , 
Daer woeftheit nier geen' toQm van jrecht of wetten luiftert . 
Hoe worpt de T wift om verre al wat de Vrede plant l 
Hoe raeckt dit Hertoghdom ifi zijnen eerften ftint f 

Op 't endeloos^ gekerm van Adel en gemeente , 
Nu zonder bloet en mergh in adren en gebeente $ 
Gaet Themis eildelijck in *t hillijckcgcrccht : 
Daer wort voor haren troon het lant^dchil befkcht y 
De rijcke vredefchat tot ruft des voldcs gevonden > 
En Kleef tergoederureaetiBrandenburgh verbonden^ 
Aen d*on verwelcklijcke cere en glori van den Keur i 
Die *t Sleutelrecht bewaert van Cezars hooge dtun 
Zoo wortgemeeneicha met overwinft gsdn^en > 
Zoo durf de voorzaer zkrh des na2aets niet beklagpit • 

Want let men op den Burgh van dees doorludbtfte fpmit % 
Hy munt in *t Kcrckelijcke en in het Weerlijckc uit : 
Befaem t door meenigh Vorft : verwant aen Koningid^roonen : 
Gehuwt aen Adelaers en 's Keizers oppertroonen : 
Aenzienelijck door d^ecr der Burregl^praeflijckheit s 
Vereert door ^tSleutelampt van Cezars Majcfteit : 
Vephevén door de Keur: verheerlijcktdoordeftraleA 
Van *t purper en den Hoedt der gr^ze Kardinalen 9 
's Aertsbillchops Herdersftaf , en Myters zonder vleck: 
Vernuertin*tDuitfcheHuis: ontzaghlijckomdenneck 
Des K riftens van het juck der Turcken te verlichten % 
Door d'orde van Sint Jan , wiens helden nimmer zwicbcceo • 
Een tweede Cicero , en andre Achilles trock 
DenRoomfchenTabbert) endenGricckichenWapenfock 

Digitized by VjOOQIC 



rr^ 



DE KLEEFSCHE HOFZWAEK i^f 

Den ouden van bet lijf j hoezeer 't hun moghtvcrdrietoi) 
Op dat dees brave (Vamdieglori zou genieten. • ^ . 

HoeklimthetHofvanKIöef doorzulck een' erfgenaem ! 
De flarren maedcen pkets , en wijeken voor de Faem 
Van dezen Adelaer» dat groote weereltswondcr . 
O Hertoghdom , nu ichri<:k voor blixem noch voor donder . 

Het antwoert : - ochlk wort geknaegbt van nieuwe zorgh » 
Zoo lang als Frederick ^ ons (pruit van Brandenborg^ » 
Zich niet door huwelijckopeenen ftam laete enten , 
Eflk)tenwinne> en ^liutt'bytijcsde dreigementen 
DeronverzoenbKDoot} diegeeneVöfftenlpierti 
Wat onbekende Br uit , hem toegewijt , be waert 
Voor ons de hoop des lan ts > noch nauwelijx ontfprongcn 
Den muil van 't oorlooghszwijn , na zo veel ftrijcs gedwongen ? 
Ons hoope fteunt alIeoA op zulck een wederga . 
Wy drijven zonder haef in zegopGodts^na . 

ZooUaegde'tVorftehdom. DeKeurvQrftaen'toqtvsoncken) 
Begon in ^Gravenhaeg^ zijn Schoonetebdoncken » 
Te quijnen in den gloet van 't Cbhoone minnevier . 
Haerwez^n^ haefgekeC) haeropficht) (praeckimsswier . 
Gaenwaerendoofsttjnziel. Nu denckt hy<wi geen Heecen^ . 
Nodiwikiezwijn^aght) no^retiftrijt) noch vegeerai • 
Hy acht op Ian( noch lién : at zijngemoedt en Kin 
Blijft ftaeiên^ Louiiê > om hare wedermin 
f Ontironcken , en haer pruick met zijne Keur te krooonen , 
Tot heil van zoo veel volcks , en al zijn erreftroonen . 
De Vader ondergaet zijn Dochter , die befchreit 
Enbanffvoor't juckdesechtss tenoó vanHollantlcheit, 
En wifltelc 's Vaders hof om al 't gewas der zomeren 
Van 't gracnrijck Pruiffen , en den korenoegft van Pomeren . 
£co teedere Princes verlaet haer ouders noó . 
Deteederheit> enfchaemte» enjongkheit maecktzc bloó. 

Bb 2 Haer 

Digitized by VjOOQIC 



iptf DE KLEEFSCHE HOFZWAEN. 

Haer Bruigom trooftzc : lek zal uw Vaders plaets vervullen • 
Wanrieer hy u ontvallc . lek m\ u'laten hullen 
Te Kleef op mijnen ftoel ^ uw Vaders nagebuur , 
En fchenck dien Bruitfchat u , zoo lang uw leven duur* . 
Daer wachten op uw komft yeel duizenc onderdanen^ 
Dien ghy éen' ruimen weg^ kunt tot genade banen. 
En winnen jeders hart door uwen heuichen aert . 
Indien ghy eenen zoon > der landen zegen , baert. 
Die zal uw Vaders naem > en mijnen Keurmuts dragen * 
Op zukk een hope laet dien trouring u behagen • 
Zoo (preeckt hy : zy aen vaert dat Vorftelijcke pant , . 
En trouwt de Keur des Rijcks met *s Vorften rechtehant . 

Leef lang) o Keurvorftin , enqueeckzijn'minnevlammen» 
Om haeft van wederzijde uw Keizerlijcke ffaimmen 
Te kroonen met een vrucht , de glori van haer tijt • 
Zoo vreeze uw erfgebiet noch ongeval noch ftrijt . . , 
Zoo fcheppé *t Hciligh Kijck , de bodem van Gcrman|e ^ 
Veel heils uit Brandenburgh , en 't heldenrijcke Oranje^ 
Waer ghy uw treden zet , en zegent ieder een . 
Verdadi^ en beichutden Vrydom v^n 't gemeen . 
Verichoondeslantzactshalsvgnal tondraeghbrejucken. 
Laetniemant, die u eert, verdelgen of verdrucken . 
Dat goedertierenheit in alle uw daden blijcl^ • 
De goetheitmaeckt Vorftin en Vorftecn'Godtgelijck* 



At^ 



Digitized by VjOOQIC 



197, 

AFZETSEL 

DER 

KONINGKLrCKE PRINTE. 




Agent, ghy hebt naer 't leven 

My d'opwaflende Heldin 

In uw* brief volmaeckt befchreven : 

Maer wat is uw wit en zin ? 
Dat mijn rijm met doove verve 
Zulckeenprint, en kimftjuweelj 
Zulck een tekening bederve ? 
Ay 5 vcrfcKoon mijn (lecht penfeet . 

Magh mijn bloode bant niet vieren ? 
^k Tal dan echter eens beftaen , 
In die heerelijcke zwieren 
En uw Ichadu w , pa re flaen 
Hoedees Kroon oer Koninginnen 
Als in eenen ringk befluit 
Wonderen van veel Godinnen , 
Zukks dat d*afgunft op haer ftuit . 

Juno kome om hoogh vry pralen 
Methaerpaeuwen, engewaet> 
Rijck van majefteit en ftralen , 
Trots van opzichten gelaet ; 
Deze komt met Leeuwen brullen 3 
Die in 't wapen, trots en heet. 
Manen ichudden, fberten krullen. 
Deze zadt haer kroon in 'c kleet • 

Bb 3 - Zy 

_Digitized by VjOOQIC 



"^pS A F Z E T S E L 

Zy vei^eet hcc vrouwentimmer } 
Daer de manlijcke achtbaerheit 
Heur naer d'oc^en ziet , en nimmer 
Daq verwondert van hger fcheit . 
Joffers zijn flechts aengenamer , 
Daerze'savonts ruften gaet, 
Of zich kleet in hare kamièr , 
*s Morgens vpQr den <Jïïger>et' 

Wanneer Overfte ?n Kornellcnp 
Daerzsedraeft, of zit) enft^et» 
Haer omringen) gf verzenen, 
In het hof, opwe^, eflftraeti 
Komtzealsceo Mwervcacnftoptcn I 
SchijntzeeenPgUas» l?r>efvan5iert, 
Uit heur Va to brm ^^^9%^n > 
Daerze's Yate roem b€wsert. 

Een kaftoor bede(^( de vl€cb(9n } 
Een pluimaedje den kaftoori 
Ofze zonder helm VOU veghten ; 
En zoo ftuiftïc alle andrcp vgpr . 
Laec haer zon en muggen fte«cken i 

Zy ontziet noch ZQOi aodiltwhtt 
Zoobetoomtzedeg^rekcn 
Van de traveil , di»» v]»^t . 

Siet Le fflon bcair lofkep zwieren , 

Als zy moedigh h^nc rijdt 
Naer den gaerde van de dierao i 
Hy belicht den bteeckeo Nijt* 
Daerze blixcmc nut pifto^» 

Schermt,. en 4}nagt» enloQpt» enrej^o 

Als AchiUes ia de teoolfia' 

Van zijn Chiron vfl^ gewent . 

TnC- 

Digitizsd byCjOOQlC 



DER KONINGKLYCKE PRINTE. i 

Thetis zoon in Jof&ekleèren j 
Binnen Lykomédes hof, 

Vlamdeop fchilt , op hdm > tti ^fCö , 

EnrechcichapekrijghMian ftc^i 

Als KriftiJAop zwaerf , «i wapen , 

Opeenbus, of opeen'boogh. 

LaecVorftinnen bloemen t^péft ^ 

Wapens flidcren in hatet oogh . 
Themis fpreedct geteerde Onkeli 

Doorhaer'monf, yfACtmeèüftttMl 

Leit, gelijckmeigottdefchakeltfy 

Als een Godcheic uit een wolek > 

Van een ieder ae^ebeden $ 

Toegejuicht , terwijtee r^t 

Door haer Rijcken , ri;ck van üedeÊi , ^ 

Dieze voor gpwdf beviijt . 

Maerindienzeichiepbefaageff 
In het kriecken vanden d^h 
Door het woudt het Wilt te jageit * 
Enhet vreeslijckBofeh2wijn, ti^ 
Elck heur aen voor een Diane , 
Die het fi>itshiet beeren zwijn, 
Op het 4>oor, of van de baene , 
In een heide , of een woeftijn . 

Zoo quam Dida's morgens (bppen 
Uit haer kamer, van'tpallais, 
Daereenjaghtpaert, bydetrappet» 
Vandenhove, reisopreis 
Stomen trappelde, en grootmoedig 
Speeldeop'tmontftadc, "vfitVinfmiiiAf 
Brieichte, en haeckrer£bel6nQ»ed%|l 
Haerteyoeren ophctruim. 

Laetze 

Digitizsd by V^OOQIC 



loo 



A F Z E T S E L 

Laetze zich mét riemen roeien 
Naerheurluftprieel, Zwart-zcc} 
Vcnus kan niet fchooner bloeien 
In haer* opgang, daerzealreê 
In het parlemoer komt vacren 
NaerhetCyperfcheilant heen, 
Enzichfpiegpltin debaren, 
Daer noit zon zoo fchoon op fcheen : 

Of z'isThetisop het water , 
Daer ganfdb Pelion op wacht j -^ 

2*18 een kuifche Kleopater. 
Cydnus voert geen fchooner vracht , 
Daer Antoon zijn Bruit bejegent , 
Haer galey van rijckdom blinckt » 

Aldeftroomhaer groet en zegent, 
En de riem van zilva klinckt . 

Kleopatredrei^de Augwften 
Op te komen mét een maght. 

Diep verzopen in haer lufren,. 

Zonderngdruck, zonder kracht: 

MaerKriftijn gewent haerleden 

Door een manndijcke vUjt* 

Schuw van wuipfdiedartelheden i 

Toteen'fpiegcl van haer tijt. 
Zoo gewenden Hippolyten 

d' Amazonen,^ trots in *tv<elt, 

Meirenflïoomenop te bijten, 

Af teftootenheitop helt. 

Sneeuw en hagel te verduren , 

Bergh noch a%ront aen te zien , 

Opteklautrenfteilemuren, ^ 

Daerdcmannenwecrüitbiên. Dacltzc 



Digitizsd byCjOOQlC 



DER KÖNINGKLYCKE PRINTE. 2ok# 

Daeltze in een omdcckte mijne, 

En een ader van merael, 

2*Is een andfe Profcrpijne , 

Rijck van koper, yzer, ftaeli 

Rijde van onderaertfche fchatten: 

En die fchoonheit loopt gevacr 

Dat haer óock een Godt magh vatten , 

Eer *t de lijfwacht won gewaer . 
Zou de graengodin van Pruiflen , 

Haeremoc^r, nietbeftaen 

Lantenftrant, ertzectekruiflen, 

Langs eenongebaende baen, 

Om deze eedlefpruit te zöccken, 

Dieze byOuftavuswon, 

En doorlhufflen alle hoecken. 

Of menze ergens vinden kon • 
Och, zy zou met Z weden Ichrcien, 

En gaen dolen overal , 

Op het water met galeien, > 

Of inbofch, enbergh, en dal^ 
En alom Kriftijne roepen . 
Och, wieheeftmijnkmtbeloert? 
Jaeght hem na met heele troepen . 
Och, wie heeftze wechge voert? 

Blon gelooft de Rijcksraén zouden 
Staecken al dat Duitfch gevecht, 
Qiiam eenGoddieit hun onthouden 
Zulck een Rijckspant tegens recht : 
Zweden zou kortouwen planten. 
Voor de poort vaii 't naere hof , 
En dien muur van diamanten 
Brijzelcn tot gruis en ftof . 

Cc ^kZagh 

■ . Digitized by VjOOQ IC 



202 afzetsel' 

'k Zagh den Helhont by de Gotten 
Door StockhoUem omgcvoert, 
Door heel Zwedenrijck befpottcn , 
En dien dollen muil geihoert 
Meceen'yfren bant van Zweden, 
Om drie halzen (lijf en vaft , 
Door die barflè wapcnfmeden > 
Daer hy langer bijc noch baft. 

Laet d'aeloudc Faem onze ooren 
Nietverbazenmet cen'fmoock 
Van volmaeckthcêh en Fandoren j 
Kluchten, droomen, wint, enroock: 
Vrouw Natuur finolt al heur gaven 
In dit eenigh Schoon, wiens lof 
Zonder ichaemroot wel magh draven 
Tegen 'twijdtberoemtfte Hof. 

Want heur May draeght bloem noch Uaren , 
Maer een herrefft , rijp van ooft 5 
En haer jeught , zoo jong vanjaren , 
*t Geen een ouderdom belooft . 
Welck een lot wil hem gebeuren 
Dien haer trouw wort toeg^it. 
En de minnelijcke geuren 
Vandees friflche Majefteit. 

*t Rijck verwacht uit haer zijn zonen > 
En het Koningklijcke bbet , 
Toegeheiligbt aen drie Kroonen 9 
En den hoogen Koningshoet 
Met een weereltkloot geladen, 
Daer 't gekroonde hooft mcêpracit , 
Trots op zöo veel wapendadói , 
Enden palm^ door'tioeeuwgefaaek. 



Digitized by VjOOQIC 



DER KONINGKLYCKE PRINTE. 203 

Magh deesNoortftar triomfccren 
Over Mars in vollen vree > 
Al dat woeden hem ontleeren^ 
'c Bloedigh flaghzwaert in zijn icheé 
Zeeglen> enhetftormenftaecken , 
MoévanwTaeck, en wapenroofj 
Geen robijn zal Ichooner blaecken 
Aen haer Kroon als Pallas loof. 

DANC KOFFER 

AEN KONINGIN 

K R I S T I N E, 

Toen het hare Majefteit beliefde de Nederduitfche Poëzy 

roet degoude keten enKoningklijckeme* 

dalje te vereeren. 

V I R a 

Oe rijft mijn dicht ! de Groote Koningin , 
Zoo hoogh in *t gout op 's Vaders troon gezeten> 

Vereert uit luft ons Duitfche ZanggocUn 
Haer eigen beelt aen eene goude keten . 
Dewoeftfaeitheeftd'aeloudeHengftebron 
In'tOoftgeftopt: dieborftweêruitin'tWefte: 

Maer nu verhuift de grijze Helikon 
Uit Latium in 't NoorcteQop het leftc . 

Kriftine voert de Kunfteoin haer Rijck^. 
Zy bouwt den Aoei der Lecceseo in 2^odoi . 

Het Negental vint daer oeo vafte wijck : 
Daer koemrt Vf de burgerlucke zeden . 

Cc 2 ApoUo 

Digitized by VjOOQIC 




204 D A N C K o F F E R. 

ApoUo ftclr zijn lier in 't hofgewelf 
Van dees Vorftin , en mengelt zijn laurieren 

In haren palm . Men zwijgh* van Filadelf » 
En zijnen fcnat van boecken en papieren : 

Zy zamelt zelfde Griecken en Hebreen , 
Latijnen , en geburen der Latijnen 5 

En fpreeckt met ekk in zijne fpraeck gemeen . 
Wat Babiion , om uitgpleert te fchijnen , 

Wat oit Chaldecuw aen Alexander fchonck , 
Enhy den Prins der letteren beftelde^ 

Dat hooftze hier > datzetzehiertepronck, 
Oock vonden , daer geen Outheit van vermelde . 

Dees zeilfteen der Geleertheit ftrijcktnochraeckt 
Geen edel hart , al (chuilt het noch zoo verre ^ 

Dat derwaert niet getrocken wort , noch haeckt 
Naer *t licht der Noortfche en eerft opgaende Starre . 

ToenVenusleft, zoohooghin*t Noorden, haer 
De boecken zagh 9 alsinflaghorde, zetten ^ 

Och, riepze, zoon, verwacht hier geen altaer: 
't Is nu geen tijt uw pijlen Icherp te wetten 

Opdezeborft, die al teipadeontdoit. 
DeesPallas, uit haer Vaders brein gefproten, 

Ontbreeckt noch tijt, eer*t werckftuck is voltoit. 
Het welck zy eens heeft in haer* geeft befloten > 

Haer* grootcn geeft, die weerelden omvat > 
Als d'Oceaen onmetelijcke ftranden . ' 

Hoc rijft hoe waft haer vaderlijcke ftadt ! 
Hoe vloeit hier 't volck naer toe uit alle landen ï 

Amfion heeft zijn Theben dus gebou wt , 
En duizenden aen zijne tong verbonden . 

De fcepter , aen een dochters hant vertrouwt > 
Heeft mans verftant in jeug^dich brein gevonden . 

Digitized by VjOOQIC 



D ANC K o FF E R. ^oj 

De voorgang zet den onderdaan de maet 
En regel van zijn wandel en zijn leven . 

Zy luiftert naer de Wijsheit j al deftaet 
Naer 't voorfchrift > dat haer andren luft te geven : 

£n hier uit groeit d'eenftemmige muzijck 
Van groot en kleen , van meerder en van minder*. 

Zoodraefthetal) gelijckenongelijck» 
Op eenen trant: zoo lijdt deftaet geen hinder > 

Gelijck een geeft al d'elemen ten knoopt > 
En onderling de ftrijdigheit der dingen 

Verbint, terwijl de hemel om meloopt> 
En flaet een' ring om zoo verfcheid^ ringen ^ 

Gelijck een geeft, eeneenigeoppermaght> 
Hetaldoordringht, enmatigntdeiaizoenen> 

Den dagh verlengt, verkort den langen nacht, 
Waer door men 't jaer verjongen ziet en groenen j 

Zoodringt zy 'tal , gelijck een Godcheit, door : 
Een ieder voelt de kracht van hare ftralen , 

Een zacht ge welt : een ieder houdt het fpoor 
Van zijnen plicht : geen ampt verlaet zijn palen . 

Wat ftroit men dat heteeneMajefteit 
Niet vocght te ftaen in top der boeckgeleertheit ? 

Zy heeft dit met oraklen wederleit. 
En ftopte vroegh den mont van dees verkeertheit . 

De wetenfchap ontfangt in haer de kroon , 
Zoo dickwils zy zich (piegelt in kronijcken . 

Hoe bloeit de kunft in Koningen zoo (choon , 
Diehoo^ineere, in yyerniemant wijeken! 

En Flato moght wel roemen op 't geluck 
Der Staten, dacrdeGróotenwijdieitichafïcn. 
Het Koningdom ihreckt niemant tot een juck > 
DaerThemis weet vanloonencn van ftiaflS».. 

Cc 3 Eneas- 

Digitized by VjOOQIC 



2o6 D ANC KOF F E R. 

Eneas zagh Elize door 't gewoel 
Der menichen hene aldus den troon bekleeden « 

De balling hoorde een Godtheit uit den ftoel ^ 
Die hem ontfing > en croofte op zijne beden . 

Guftaviis celghelckdingop zijn waerdy 
Wil ichatten , en gebruicken en oncbeeren • 

Zy draeght om 'c volck den laft der heedchapp7> 
En leert zich zelve, om 't gantfi:he rijck te keren . 

De Noortftar flreckt aldus by nacht op zee 
Een heldre baeck voor die de zee bevaren: 

Zywijftdeftreeck, de haven > endei^és 
En l:^ent den w^h in ipoorelooze baren • 

Maerftrijck, mijn pen: hierzitdewyzeMa^^ 
Gewapent met haer (chriften in den tempel > 

Bekranft met loof» dat blonde dy ven diaeght* 
Genaeckze > en eer Minerve op haren drempel • 

Godin van Nieuw Athene 9 ont&ngdeesgaefj 
Het offerdicht , waer mede wy u dancken 

Voor uweg^ : o Dochter van Gufbef , 
Uw hooge roem verdooft ons lage klandcen . 

A F B E E L D I N G E 

C H R l's^T I N E 

Der Zw«den GottieD «n Wenden 

K O N I N G I N N E, 

DoorDavidBecb, faareMajefleitsKtmerliag, gelchilderc. 

ÜAMIS imiGm^ OLIFJK 
E weer^<wort|geKK>at van wyder ce vcrwildcKin 
DoorgoddëhjdcgciZB|;h» «in«itdeirakkm ftndt : 

Macr 

Digitizsd byCjOOQlC 



D 



AFBEELDINGE VAN CHRISTINE. 207 
Maer 's hemels Majefteit , van niemants hant te fchilderen , . .♦ 

Met haer gezagh en glans in Vorften is gedaclt 5 
dX)afterflijckheitinklay, dieftreflijckis, verfchenen. 

De Godtheit in den menfch , de mogentheit in ftof • 
Dus drijft de hooghfte maght al d'ontucht voor zich henen , 

En fchenckt de deught haer prijs en wel verdienden lof. 
tf Adoutheit koos hierom de heerelijckfte deelen 

Uit encklen , om een* Godt te brengen aen den dagh . 
Zyfchiepen ietvolmaeckts en goddelijcks uitveelen, 

En brogfaten *t woefte volck tot ootmoedt en ontzagh , 
Want nimmer leit Natuurden rijckdom van haer giften 

Aen een alleen te koft , maer giet haer fchoonheit uit 
By druppels, dies penfcel en beitel leerden fchiften 

Het minder fchoon van 't fchoonfte , om 't hemehche geluit 
Van een rechtmatigheit en zwier en *t vier der leden 

Te vinden , dat ons oogh , gelijck muzijck het oor > 
Vcrnoeght^ en krachtightreckt, en overtuightdoor reden 

Dat eerens waerdigh zijn , alle eeuwen door en door , 
DcMajefteiten, dieal'tuitlchotwijtyerdooven, 

Door 't leven f in den doeck of marmerfteen gevat . 
Zoo dreef de Kunft van outs y t' Athene en Rome , boven , 

En vert op haer waerdy ja goddelijck gelchat . 
Hbe veel gcluckiger was Ba:ks nu boven d'ouden , 

Dieniettezoeckenhad, uit duizenden, eenfchets. 
Een eenigh voorbeelt , op daf wy zijn kunft aenichouden 

Meto|^^qgenheit> en [datickniemantquets'j 
EenGodtmt, die de kroon van hoven wertgefchoncken} 

Een Godtheit , daer Natuur de volle Majefteit 
Der Koningen in blies, en kracht van eedlevoncken» 

Wacrom zy hier van zelf de kroon heeft afgeleit , 
Eokonin^dijckenibf, en'trijxgewaet, volkroonen, 

AlsftaRco> cUchcgezaeit. Wathoeftze diamant, 

*^ Of 

Digitized by VjOOQIC 



2ö8 AFBEELDINGE 

'*Ofgout> ofpurperverf? Zy durf zich zelf vcrtoonen, 

Gclijck Natuur hacr fchiep > beftiert van hoger hant . 
Wie noit Guftavus zagh , aenfchouw' hem in cfeze oogen ^ 

De (piegels van haer ziele en trotfc minzaemheic . 
Zyheerfcht door dit gelaet: maerneen^ ick word getogen: 

lek volgh van zelf, en zie hier loutre Majefteit . 
Gezegentwas'tpenfeel, dat> zonder *t recht te breken 

Des opperden Jupijns> aen dit opgaende licht > 
Aen dit gezegent vier , zijn* y ver moght ontfteken , 

Gelijck het nu ontvonckt den geeft van mijn gedicht • 
Apelles hadze diep gevat in zy ne zinnen , 

Als kriftalijn den fchijn van 't aenfchi jn y dat in 't glas 
Zich fpiegel t ongetoit , en geene e;unft wil winnen 

Door 'tvleien van een kunft, dïed'ydel heit genas. 
Hoe wenfcht de Min een pees te vlechten van die locken > 

Teipannen zynen boogh met zulck een heerhjck hair ! 
Maer vreeft dat olaeu w turkois . Haer geeft wort opgetrocken 

In kunft en wetenfchap , voor Pallas hoogh altaer 9 
Van wacrzé den olyfmeteere heeft ontfangen> 

In *t barnen van den ftrijti waerom dees wyze montf 
't Orakel van onze eeuw , uit blyfchap en verlangen 

Naer pais ) de heiren dreef van Duitichlants vetten gront • 
O goude mont ^ wat vloeide uit u eendauw en zegen 1 

Toen, opuwfiereftem, de trommel en .trompet 
De donders van kortouw en builen reffens zwegen > 

En 't briefchend paer t van Mars gehoor gaf aen uw wet ! 
Waer plaghten Koningen hun ftaetzucht in te toomen> 

Ter liefde van het volck, enhondertduizentman .i 

t'Ontwapenen, om'tbloetteftelpcn, datbyftroomen 

Quam bruizen naer de zee ? Haer zucht tot vrede fpanrf 
In eeu wigheit de kroon ^ en prickele alle geeftcn 

Te zweven op haer^lof, die zoo veel hooger zweeft 

Dan 

Digitized by VjOOQIC 



VAN C H R I S T I N E. top 

Üan Moedige triomf 5 co duizentlauwed^i^ ' 

Wacrover'tacrtrijckichrcic, en 't hart dw-wéerclt beeft. 
Zooleef CHRISTINE in 't veltdcrgccftighftc papieren. 
Zoo draefee op Pallas loof > veel troticr dan laurieren. 

OP DE ZELVE. 

E En tweede Apelles heeft de hantveft dus te malen 
DeMajefteiti waer in d'aeloudedeught herleeft. 
Al voert het hooft geen kroon noch diamante dralen ^ 

De heerlijckfaéit , die Godt en vrouw Natuur haér geeft 
In 't wè2en ea gélaet > géén rijdcdom hoeft té leenen 

Byarmoevangefteehte) en gout) en purpre ftof. 
Gi^haef) deGroote> ichi^nt door deze ooghappels henen, 

En blixemit wederom 9 en brult van hof tot hof. 
Maer ncen^ zy heeftden hehn eii 'tharnas ui^togen , 

En zoo ved hdren j aen haer kroon en eedt verplicht > 
Ontwapent met een' wenck en opflagh van deze oogen . 

Men ziet nu vrede in ^t hart > uit dat bedaert gezicht. 
Eenenckle pais beha^t haer meer dan triomfeeren, 

Enduizoitmadlin'tvektednvendoor hetbloet. 
Laet alle Konii^n van haer deesUooftdeught keren , 

Dieuit geen raieczucht twift noch bloedigh oorlogh voedt . 
Zyheeftctenddlen Marsganich Duitfchlant uitgebannen » 

Endfeigbt, mdienhaerftloifdekruisbanier vertrouw» 
Den noit^wongen haTsder ^inmiige Ottomannen 

Met kracht te ketenen, enmeeakoprekou 
Te voeren in triomf, ten (chimp van alle hoven. 

Wie voc^ dit beter dan ons dappere Amazoon , 
Diemec.deXiKfeed&he bül den Ysbeer 't hooft zal klooven f 

En zelf ^n Meeden vham:beftoockenq> zijn'troon? 
DanzaldeTarternietiffChina könnenduren, 

Daerhydcrfluicrkroonentulbant trapt in 't zant i 

Dd Maer 

Digitized by VjOOQIC 



iio A F BE EL DIN GE 

Maer bruizcn door de breuck der endelooze muren 

Térugge,ommetCHRISTYN teTechten^haotyoorhant. 
HoewildeesNoon(htrdan> gdijck de middaght , bliacken*. 

Terwijkeftraft door fheeuw eo (leilgebergbt i^anysi 
Haer faem in 't noorden zal tot aen de zuid- as klincken » 

Wanneerze wederkeert , bevloehten met dien prijs 
En overfnceuwdcnpalm , daerd'ouden ooit van hocmlen. , 

My dunckt ick hoor alreè haer trommel en trompet ^ 

En zwangerekortouwbeAocmeneerflfaetNoordeA» : 

Danzuidwaertdonderenin'theirlyan Macfaóddèr. 
Mijn zangliift rijft^ en volg^ het briefchen van haer paerdea« ; 

De hoef bron berft met krachc op 't kleppen van den hoef # 
Op 't vliegen van haer vaen > en *t ichittren van haer zwaer^fen ^ 

ZoobIincktdedapperheit> geloutertxloor de proef. . 
Vergeefme , o Koningin > indien mijn pen de volgkeo 

Van zulck een Majefteit te tra^ haeicken kan • 
Vereenigh en bedwing met onsde woefte volcken > 

En ftoot dien Cerberus » . den ichendigcn tiran.» 
Te Londen utthetneft, mctaizijniéodlehondi^r 

Die 9 tegenseer en eedten 'rheilighrochCieoi^odCi . . . 
Met s K oningsüeveiey zoo hdfi^h ia 'c bantiGisl^cn)den > 

En zopen Stuarts bloet y dat a£iroop van 'tichtvot • . 
Diegrtr^jckfte fmaet) gdeénin'trêchtderkroonenf 

Ëifchr wraeckTan HoUaatsLeêii w^ri uw mtt9istyxaSt$ * : 
Dees icepfieckmcker en deesroeft van Vcfröontroonea» - 

DeesKnippeidolling» diedcMaje ft e kvci g ui ft» 
Vereifchtdeftalekling) enkangcenukftellyen« 

De Teems» mihalfgpR^oi^t, met^si^haiau4e^kcdl . 
Roeptjammerlijdcomhulp. Lecav^dttbcexC^f^ 

Oiltruck'tgedrc^tdienroc^: vci^gbn^as^ecté^ri^ 
EnaldenHelikonop^tfaecrUjddfttewifiêercni ^ 

Metuw^nanhafoglicit» die> opAkidfistB^j 

Digitized by VjOOQIC 



VAN C HRIST INE. m 

Ter moortfpdoncke inberft , enKakiu helpc verkeren , 

Geen' dieföal vaneen os [dat iclictoftudc wastekleen J 
Maerzulckeeh^Fadermoort) *cverflinden van drieRijcken . 

Hy fi:hrickc , daer hy op 'c lijck des K<M}ii^ leit geftrcckt , 
Alitevoor'cze^ewek, waervoordegdivedftrijcken, 

Zoo wijt ons beider vlagh »i vloQC de Noor»see dedcc . 
Idczieonsd'^andenyan dea^möortpeft vagen > 

EnhooFOnsdoorEwope} opeen gemeingc^lchal, 
Den tytel en den naetn van Kroon verloflèrs dragen j 

Een'tyteleneen'naém. die eeuwig leven zal. 
Zoodandcenudefteènj en lang verdnig^te wetten. 
Zoomoecuw knodiendeughtGodts vyanden vcrpleccen . 

MDCI.III. 

BLYDEINKOMSTE 

VAN KONINGINNE 

C H R I S T I N A 

MARIA ALEXANDRA 

T E R o M E. 

S^fiumvmhatPtdeJtraerJeomS/domomvfysbeitU bocrm, tn%kt 
bier is mer Jm Séikmon. 

UdngickvangecnNoQrtlanticheAmazoone, « 
Die Tbem zoon > den dappren oorlogh^ek» 
Indjnenfeliiltduifvaeren, op het velt 
Voor Troje , om d*cer van een verwelckbre krooric : 
Die zidi getirende in fneeu w op *t ys te draven > - 

De ftroómen opte i^ien met de bijl » 
Ocitorf^ifeeccv^ èhfpeereniïoogheiipijt ■* 
HanteereiftleMy «n trots vanaUebravefi: • .., < •<> 

Dd 2 Het 

Digitized by VjOOQIC 




2ii BLYDE INKOMST 

Hetluftmenu CHRISTINE jutcftappcn, 
Van daer de kou den ftcilen Noortbccr terght j 
Té creên dcK)r 'cfhccuw.iKin *t Imljacnich gcMTght , 

Tot Rome toe, en voor Sint Peters trappen. 

Eêlmoedigheit van 't goede noit veraerde : 
Wat in zijn* blocy en groeizaetaibeit bezwijck' f 
Deze is zich zelve abm doorgaens gelijtk . 

Een ecdle vrucht getuij^ wat tekli beur baerde • 

De leeuwskracht kan meii uit zijn Klaeuwen mereken . 
De treek getuight des zeilfteens geeft en aert » 
De proefde deught van 't ridderlijcke zwaerc . 

Elcke oirzaeck wort ons kenbaer door haer wercken. 

Maer als Natuur, waerze uitmunt, wort bejegent 
VanGodtsGena, denoirfpron^vanhetgoet. 
Dat zy bezit, dan (pringtze in avervloet, 

Gelijck een bron , die heele landen zegent • 

Indien men hier zit om bewijs verlegen , 
CHRISTINE, alleen zet dezen grontflaghvaft» 
En wijft ons wateèn Chrift verlichte paft , 

Dieverderziet, en oogen heeft gekreegen . 

De hemel had haer tot de kroon gekoren , 
Gefchapen tot het erf van 's vaders Rijck > 
Of liever tot dry ïcepters te gelijck , 

En zulck een* bergh van lauren haer befchoren . 

Vernuft en geeft van jongs op in haer. bk>ncken . 
De luft toikunft en letterwetenfchap 
En wijsheit holp haer aen den imaeck van 't iap,. 

IX>or Plato milt den leerling toegefirhoncken . 

De wijsheit, van Egyptcrs en Chaldeeuwen 
Aen 't grijze Athene, en van Athene wéér 
Gereickt aen Rome, ontftack haer meer c^mcer^ 

Qmg^tcflaenhetipoor van 'swQprelts ee^i^rOD. 

De 



Digitized by VjOOQIC 



VAN KONINGINNE CHRISTINA. 213 

De Wijsheyt kiert haer éldc ttxc nat ce Iev«^ 
Hoe 't vreedzsu^ftSftiRijck geei>bloedigh oorlogh paft , 
AVaeityp^ ^heir^hetroaldiannnft^. : ; 

Beluft Ëumpe &ï elck/dcnpais te geren . 

Toen floot de kroon van Swedert om haer vlechten » 
^n blonck> gelijekjdeNoórtflar» opdit hoo£t> 
Meccenen glMs^^' die di^^mant verdooft; 

Nfen l6ef de^k faïier don bhi|eT2aetbér^ 

Men teerde uit tiaer de Majefteit bewoerén 
Ineere» ontzagb, en aenzieh> tegelijck 
Gevreeil:) bemint» ènaengebeênin'tEijcky 

En buiten 't Rijtky n>o wijthaerzeilea vaereh . 

Noch kan zoa veel geluckshaearnieïivefnoegen. , , 
Zy voelt den fla^ der onrufte in 't gemoedt 5 
Die 9 nacht en dagh » heur jaeght naer 't hooghfte goet y 

Dat's menfirhen hart beüdiut voor 'teeuvijgh wroegen . 

Wat eoet ia dit f i)eftaet dit goctf ia ft^nttcn > 
Qfweeten^cbapy' of Staet» en heerfitktppy i 
Ofeerecnfttóine, oflichaenislödfcerny, ^ 

£nweiluften> en wat de zinnen vatten? 

Neen zeker» neen: diegoedrenzijnverg^ngbaertf . \j 
Verwekken 5' kis de bloemi dioor! hitte en fijp» 
yergaen,a)$]txx:k: eengoetvöoraettfid&bc^j^^ 

Enzinhjckheènbekaorlijck, enontÊmgbaer. 

Het hooghfte goet) datwdnigenontfii^en» 
Beftaeftinnietgelcfajqpens^ maeraHëen :. 
In'tkenAeffVun'toiieiiuÈgheent^ 

B^in en eint van onsbeipié^ingeii . 

Deweeteaickap» 0evatbyd'eerftekk>ecken> 
Bèreid:tedit5 süs meteen veigesscht» 
Enzagh'c»' -gelijcfctcn vonck 1 'g?(pa(van 't Kcl)t, 

GeiwlptndoQKKacinir > md'öutftelweckjBn : ; . 

Dd 5 Macc 

Digitizedby Google 



«4^ BLYDE INKOMST 

Maerdiepei;(ktiigcJiettxigjhkijdeec!«nAcrJieit« 

(jodts Zoon^ckameinfcfa.naerrs-mefifQlien ooKpfoilg leit. 
En voorlicht meceipheilig^it, enkl^erbeic. 
Dee$ Herder draait het lam op hals en Xchouder 

In -zijnen ftal I ^atdeeHi^dcliepvierdwaelt: . 

£n als hy vaert in 't licht j dat ionddoos &s»ek% . 
Beveelt zijn mom deës; zcn^Godts Stedehcutderi '' 
De Sleutelmagfar, die zieflienhöndert jieren ' 

Den henièl floot, en wederom ontfU>ot , 

UithareiLftöel, elx vrybucgh^daeriAnooc 
Alle afgedwaekfemTeil^;h«[fry6rg»6tto .. 
C H R I S T I N E Jcomtvaln boVcn dit te vatten s 

Zy zweert terftant het Rijck der weerclt af j 

Verworpt beur zwaert , en purper > kroon > en ftaf , 
En kieftvoorfcacn&hdcngrootfléo jG^{dijricbatteo; 
Deruftige aectcnmoedt» ^aó; aedgebofreh»; . -^ : / 

Van <shemêU Geeft gedrevéii, ^valichc^ 
• Acht haec , noch fmaet > en kieft > aen Godc verplicht , 
Het befte deel » 'dac oit wert uitgekoren . 
Gelijdoeein-^eerft baergeeften.wift ceicherpenA^ 

Omuideatopderhe^£:hapt>fte:ftaen9 . ., , / 

Zoo luft hec haer ztdi ftil en ottderdaen 
Den ftoel van Godcen Chriftus ^onderwerpen . 
Men kanGodts dienftgebruidcenof mtstmiickeni 

Misbruikenals men 't oo^ op't^veerelticjifta^* 

.Endeesons'dientieeniftprmleérQmoaerftsKBC . . 
Te fteigren , daer dewDÖmftéa^ückwilsdtttcIket» < 
De godtsdienft vort gebraickt naer Godts bdbv^etb . 

Wanneer men hettmetkenniflbeerp». eo.d£rot: 

AlsXbnfham» geheeten^shqneb tiienci 
Die UrverüeCy -znn viMieiaan„ m maraooï: ; , ^ ;r: .-.: 

Digitized by VjOOQIC 



VAN KONiN^ÏNJNE CHRtSTINE. ti^ 

Veij(maedè9 rroeg^ifelcimwimetvo^^ 
Epi <3ikrHtusiixuierToor5i^uft^cerefi^ 
Verkiezende >>i^ibliadèiififiQ^ ,.i 

Van Rooic ^xlaor &aerGöt8e& omgeiraoev > 

Opdatzezdfdtc£hem]isdetke> eniK»t^> 
Daer zoo veel bloetsentsaehcn zijn vergoten : 
Opdatze2:eif'c«M£idbreQfdoeL4^c ./: 

Daer^'Gqdtidoor 4>ceédct»?efi kvencfigfapficvoiiU^t 

Deraetièis9a(^n(Zi)n'to1dcentiDngbetmü ;f 

Op dat Ckxltsvddc gccnnfetsioch troeft ond^ 
Aldus vcr^xt de tout ^: ia Daiddsizangen ^ 

ZyiSaBkhaechainrw^B^ lI: 

DiehaervepmüftBv^stri^l^dcffiohm - 

Zoo c^xaukimcfïhiB^t^^ 

Om Davn^Siaixni^ eknb^iigzon&aloiiiöA^ ^ ' 
Metraecliieollis«0Qt6h:Kaiti]éitf)brett^^ , ^ 

De Koningin » die zich ontkroont > 2Z)€ckt é'ader » 

Daer Salomon zijn wijsheit zelf uit haelt • 

Zy zoeckt de Duif, die uit de woleken daelt 
Op Godt , den Zoon , en mont van Godt den Vader , 
Zy zoeckt de Stadt , daer d'eerfte Kruisgezanten , 

Gemartelt) enb^raven, 't hooghaltaer 

Door hun gebeent noch zeegnen , jaer op jaer , 

Én 't heilig Kruis , ten trots des afgronts , plantten . 
y zoeckt haq: heU by geenen Roomichen ftander > 
Noch arent , maer by Godt aen 't heilzaem hout 9 
Daer Vatikaen» tot aen de lucht gebouwt> 
Haer welkomt doordm Grootften Alexa^ 

Digitized by VjOOQIC 



2i6 Bi; IN K. VAN KÖKïN: jCHRIST- 

Hy zaift dirfaooft ^ nu kroonloQB^ ^ en'bd:^dt 
Hacr'nieuweneedc^ op'cjuidijenvandeFaem^ 
Venijckt met noch twee naemcahaeren naen^ 

Dienu, vol geurs^ zoo veele hoven i^elt. ^ 

Zy fchept faa^ naem uic Chriftus», den Behoeddr^ 
AlseenGezalfdev uicdie tnec hem regperc> 
En zy haer kroon en icèpter heeft vereert > 

Maria zelf > dezuivrema^ht^ en moeder « 

Haer flotnaem^oetücèa^;booder vanvermoj^ 
: Dan hji ; -wiens zWaftrt het Ooflsn dwingen kon > 
Dan F^biiiSy die I^mnibaL verwon j 

Het Hooft> waervoor zich ^s weerefa:saflen boogen . 

Al wenfchtze dfeer van üaetiaënt'ontbeeren > 
EnweUekomfte^ etioogemocn^ptael: 
Haer ootmoedtjdichteen&oniingklijdcontiiad ^ 

Op^rblijdefeeftf dabrd'E^g^tnomfeercn. 

Naerdien de kf oonin 'tende worde ^dheedkcaf 
Zoozeegne.Godthaerendt) gdiick'tbegai: 
Zooblin(:k'hec^póorvsmiiezeKQ^^ ^ .: 

Een heerlijck licht » datktnizentlónootftcedkBi^ . 



* • 



:. ..; i' 



l» 



Digitized by VjOOQIC 



S T AD TH Ü is' 

t^ MVS t E R ^ A M. 

I^ £. £. Hcisren Burgermceftereo eii lï^eercleFeii 
der zelve Stede. 

Ëlijck nu d^ackennan dé zër$en{kèt in d'ait^ * = 
En heeqftxeeftjdoor een zee Van gout en göude ï^aten^ 
Zóó weckt oiisAmftcrdani, door oveivlocrtVa^ ; 

Otb in den vrugrbrén oeghft Vaii zijnen rijdeen lef - ' 
Tc weiden met de pennc , en vrolijck in té wyen » - ' , « > 
Dchoo^tijdt Van *t Stadthuis en burgerhcerfchappyen^ " " ' 
Meteen de jaermerckt, die, met haeren open fchoot, 
Allcomgelegefteèh'enbontgenooten noodt 
Op*theerelijckbancket van allerhande gading, - i 

tó't nimmer 2^t gezicht genoegen en verzamng ^ - - * ' 

Bdoofr, door zooveel fchat, gpricf, vericheicwnheên , 
Akkiinft en hantwerck hier nu ftapelén op een . 
Datzoo veel duizenden, alsfterckterpoorteihdringcn> 
ZichfpoedennaerdenDanx, om'twyfecftintézingèii, 
In'tmidden van ónsvloêh , deii Amftclen het Y, 
Met al de burgerjcught van d'oude en nieuwe Zy , 1 

Op't heldere geklanck der zilvere trompetten , 
Hetdondren van kortoUwe » en maetklanck van musketten , 
Hetvlicgcnvandevaene, cnluittriomfgefchalj ' ^ 
TcrwijldckdönencVahblyfcfaapjuichenzal, — - 

Ee De 




Digitized by VjOOQIC 



ai? INWYDINGE 

De hemel hupppleq:, ctpUeftarfotraiiflèn r , - n 

In *t ronde , als hant aen Bant , rontoin ons Raethuis danflèn , 

DcBruit, daer*talomdanft, èhdië/zbofiercnrijck, 

Oj> haeren fchoQnüen dagl) en 'tkuflèn , zir te pr^ck . ' 

Dé Leeuw des hemels Ichijnt de hooftfbdt van dé landen , ^ 

Wiens fthilt g€lhanthaeft wèrt vaa leeuU/en ,*ondeirv*t braidèn 

Te zeegnen , niet een lucht ,_ uit zijnfckeel geftort , 

Te maetigeq zijn vier , om frilcfi en bnverdort > 

De graftlaënxn h«4boPdérboomen'te Bevt«öö«w^. 

De ftraelen van zijn maenecirglinfllizretidè hairen 

En oogen fteecken niet :^.yiQQigh,op.Qn«I)ooft s 

Als had hy dezen dagh en zijn tribttüfbèlöoft 

£enkQ£i)4^1^i?tp^i|«. w^obdi^gn^ftarnt^byylae^iift 

Dfmmf^y^^i^^f^^*' doQr/t^Qé;n décHefitfte d^^n 

i«i . 
sreHi 

Oprechte telgh van 1* WJL.*r e*- ^^ JUt G JiJL j^die 't Gemeen 
Tenburgerfpicgel ^?pkt„ gfgAwaefdig^tons'aezat^pir 
Te hoeren , daeftfttiw»«»j^kAiw-iaiïc^ oatungifn. 
.Metblyfqht^,öp;feitocl,. ca'teer%l«-wapcnkrui&i 
Uw burgermeefterfcbaphfitingis'mtStehuis 
Verciercn , f ,9fifr,dw.]wQil, , befteettaen witte marmeie -, 
£n d'oude, Ip^^f^haf^choQ^o cn^befchofimers. 
Begroeten) uit flf%d0axlg^,van^ overal vergaf 
De bui^ervaders ^^il'met jechtaUk^eeee waect i 

De zwackheit van deamenich behoeftg^;(hir te "wtfrdën- 
DoorlpiMM^enrfts^» ^diteifcbtg{ezagh,4:n.wettig?ordea : 
Gezagh en orden i^diicoiliQat^etDJidericheit . 
Van Yolck en burgeryp.cn.iajïjpfjdei:Oveiiiei( : 

lief 

Digitized by VjOOQIC 



VA3^ TfSTK DTHU I S. c,^, 

Tendiaa##iriM6 Htf4l«!s*«^0rt 'hier 'c^Snfl^ 
Uiteen jK>oie«*eiiili^ic, «ot heil van ^i)«i]gefó$caet. 
Stadthuizen <l%neii ésm tiom^&A totrrerliiet 
Eovi^borghvaahecveddC) 4ae; vryvtuiaMitxong^^ 
Geraft zijn' littndd'drijft) enliië<^^epc<op<diet)oi^ 
Het (x^h der VwÈétiVt ^ <iat Voorde Icuidtien Vaeekt » 
Entoeziec, ceii*delftoi<M4e'piO0rtee»i\valgeiiaedct. 
Da»l^lietv^dtg6eiï'laft7»Alchipbreud!!e, tA'c^ertieïibn 
DeroorlogkslMii^, diedet!ilifg6t4aec6ii««ffe)i, 
EnftortWk «i4teng#oftti teitk^'tdeiiefiidiciiuet*, 
Die Ueer<M ittiiMhaf^c > ^ <to&^ 2ttk:ke {»i}kn; (kt 
Vceid«b6(it4Kii38eii> j^s in «en Stehuib gefloten, 
Ifet hart van al de ftadt eti trötiivtt fb^cg^tooten ^ 
J^e'tbartbed^Adc^) vöor2;tjA^kvc«!iigeiigldet» 
Terwijl hcratcb^feéndèrburgerfevoedi, . 
In'tleveikMd^oudej ^re^ hondden van jaere». ' 
Zoofta«VeRedig^|>at) in 't midden van de baret», 
AlseeAmeikdeiots, natwal^eettweAtijdto) 
Beftreden vaadigfdl, endierteytnc^eeveetibijts-, 
Geftmk^ Q^tdenTu«dc, en^thuisderOiitoiiiactihen 
EnVorftenj tégenstKediedefvryheitx^ei^nen. 
Zooblinckedc'^idt, mijn wiegh, gebouwe vsui Agtippijn i 
Gdijckeenhalyeautene} opd'oever» van den Rijn-, 
Nazeftienhondierbjae^) «ft toont haerlbuwetieren, 
Gcftrickè in 't vi*crcrbont m« d'óode Batavieren . 
AkiusilontKom^^vaft, icbier^zespaepeeuwralang, 
Eer 't NoOKkn met 2^11 bijl , bj iueren ondergang > 
In'tomraeWfoeteiigtioesde, en'tüoopendergebouN^cfiy 
Gcwortdttd'iediep , ee harde om uk te houwen . 
Al hanthftdFb d^öj^öMght-, iiit)ör}oge , en gewelt , 
tfefteden , ceuWop^u?«^ , hacrpaeifeö zijn geftek, 

Ec i Haer 

Digitizsd by V^OOQIC 



Hacroi^ikutif^'t^njcky geUjckdcS m^chéttlcyett; : 
Wat menfchen bojilvcüV wort ge^ne eeuwighcit gegcrco . \ 
Wie iet g^du^TT^cmsjzoffckt , cjie heflF'; zijn hart om hoogh . 
Men kan niet zekcis hier bdchieten met ons opgh . 

Hoc 'c JUethuis by Jhiet hart njet reden wort gelceckco , / 
WaeroacrcfeyytodendcrburgefrYryhdtfteeckefl • 
Met heinjelijdf geïwe€P> . pp laipgen , en verract , ; ' 

Ofinbreuckvandepoorte^ uitopenbaerenhaets . 
Dat bleeck, toep Beuckels rc^ haer moedcrnaeckte wa^rheit > 
Het licht der logentadlc 3 aU een b^rborc klierheit » 
Wou planten pp den Da* » teairots yan 't wappokruis $ 
Gelijck de Schilderkunft j op 't afgebraot Stadthuis j 
Getuighdemenighjaer: dacbleeck» toen d'eerftc Gallen' 
Na 'et winnen van de; Stadt f , noch zochten t'ovpryallen : 
Het RoomicheK^pitool^ beietter va^ hun kaas ^ 
Daer Manlius zoo braef , gpwaerfcjiu wt van de gans , . \ 

En haer verbaeftgqlchal 5 hetburgerrechtverweerd^, • ; 

Door *t overfchot des volcks 3 cn Brcnnus heirkracht*keerde> 
Die> zeven maendenlangk, vèrrijckt door roof en buit, 
Moftflaecl«ïjzJ}n^roof, ^p'tJ^pH:<X>Jg?ftpt.- ,; 

GelijckHeierGij^reditsftadtvaAy^t^grsisb^^ . 

Doorhaea:g?leg£ntbeit, ^ni>a heeft aenge wonnen, 
Zoq wort haer R^pthuis ooek tot driewerf wcêr verzet . 
Het eerftc^fton^ daer 't Y zich uitftreckt in zijn bedt , 
Met biezen^riet ö) h^lm gebqort , van wedérzijde(> ' 
Daerd'Aemftelheer, vanputs, de zeekgpelle wijdde,' 
Ter eerevgnGodts Helt, SintOlpf, die zim' trooa 
In 't Noorden had gebou wt , en wien de martelkroon 
Met recht wert toegekeurt: want toen hy onder d'Iercn 
Tot kennis quaoi van Qodt en Chriftus foiiisbaniercn , 
En in Nieuw Meg^n Iprack d'orakels van Godts moQt, 
Liet hy zich Kterftenen , en wafichen op de vont, 1 

Van 

Digitized by VjOOQIC 



VArN;>f STADTt^HTJIl rit 

Van 't hciloos Heiden&hflijm . Diis-züivcr , en herboren ^ 
Zocht hy Gódts dienft en Kruis te planten by zijri Nooreö > ^ 
En , die een Koning w^s > verkondighde het licht , 
Waer voor de zon en maen en fteile Noortftar zwicht . f' 

Dema^tderafgoónraeft) cn^ alseenftroom gedreven ^ 
Bejegent hem in *t velt, dacrhygêtrooft zijn leven 
En kroon ten befte ichenckt aen Chriftus kruisaltaer ) 
Gdbeilight door het bloet van zulck een martelaer . 

Het tweede Raethuis (lont y daer nu de kant gefleeten 
Wort van het waterrack, dat, naerdenDamgeheeten, 
Allengs ten Zuiden , van het Y, te rugge fpringt 
Tot daer de n^ddepfluisen doicker 't water dwingt. 
Of wcdertiirgiet , alsde ftercke wint van 't Zuien ; 

Den Aanftel viert den toom, enafja^htmetzijnbuiens 
Geüjckdeftroomen ftaen ten dienft van weeren wint, . 
Nacr dat der binden Vbrift hem uitlaet , enbntbint . 
Men zadi^e derdemaèl het Raethuis wcér v«rezen , 
Alsof^atuurdengronthadmethaerhant gewezen.. . . ' 
Daer Kalverftraet en Dij tk noch uitzien naer den Dam , 
En reicken aen de merckc, daer 't Stichtter merreckt <|iiam ,. / 
DcGoier, AeöiCfeher, dcVecne^en-Waterlandor. • 
Zy ftaplcn viHicht en v.ee en zuivel op elcfcander , . . 
Gevogelte, ên^ewas, en watdenootdruft eifcht, 
TerlidFdc van *t gewin , daer 't al om draeft , en rcift , 
Envlct, cn*vaert, en woelt 5 terwijl de burgeryen, 
Van d'eene aen tfandre weeck , by deze merckt gedyen^ 
Enkcldarenfchappra, metopgeproptenfchoot, . 
Bezoigpn» akdemierhaerhol, voor hongers noot. 

De Koning van de Stadt , wiens kruin 't gewelt zou tergen : 
Verkoos Tarpeiusbergh alleen, uit zeven bergen, 
Offltreff^udenTiberftroom, enzijnewaterkolck, . . 

Qmdaer^ttl^^l^^cnA^^^^'^^^J^^^^ 

Ec 3 Als 

Digitized by VjOOQIC 



Al$Qpdmfn:^burgbva»'r;Oe]m9CQeM> tcp^aiH)»}, 

Dus rees het JCapÜDol» Qp <ieaeo ftpepen bulc^ 
VanRomulHs met rietgededfx, ^n m yprgii(c> ' 
Gelijckeengpudenbcr^tom^ inli^pil^cciiNslen 
£n opftaen ran <ie zofi V de zon feu trpc^ ^ pra(e)eivi 
Eeneer, TN^aerrckwdeberg^dcnvaikybf^iiQad^ackrai 
Zoolang'c Ri>fl9ainic^gBt>tec> datoimfiM^rzac^ti HPct^^^van^RC» 
Maer op zijn vyze duucr « de weerdt zn\ vctdmff^i 
Terwiji deNoort&bc hfl en hetc(chapS4emw<9Wif^ 
£n menigh trots geviien.» gel^clt oea i^eenfojt«duij^ , 
Noch noit txigraven kon , m 't oa^wfpeoe pwin . 

DeRaeden vaadeScadc vier van titm ledê^^e^» 
Graef, Wavien^ Mactfeveen» en^Seehrinc]|:s pmtele|tei| 
Op 't voorgebedde ontworp van 'c.&9ecbiii«} W<^^ cyp 
BeraetAae^t > en faepa^iik Ziijn vsircÉI^ ^fffff^i^ 
Befpiegekdoor endoor, ih'ccHg|hderT«9isi>pn)9(«n 
EnBurgermeefleren» CQtdatuitaaea:papiei;m 
De waertfte tékeninge , en d'eelAe niet oixbrad; , 
Waer aen de bnede Raetin 't eKkz^azegd^^adi: . 

De Raet van Amneirdam verkoos., ipff. (i^pe roden » 
De plaets van 't,oat&ad£hms , numoede^ eo a%eqeiW*, 
Van hoogen ouderdom , enarbeit, zocge • en. ki/l|« 
Als'tmidkienvandeüadt, hetJurtin*tUd»aem, paid 
Ge(hit van veden^ jnethi^ur i^erniaccde fti)C)9q>ea« 
Om afen aen in zee, of aen den R^n te komen^ 
£n Schelt, en<Wad^ cnMaes, bfuirinnen.vaii.den6li}ftjt 
Verheerlijckt door d^fteèn , vapr vznzjf yodtcr^z^n* 
Hier keerrons trQtsgevaertzijnacnlfhijn.nacr hef Qpftcn ». 
Den opgang vjui de 2Da, died^endekoiikcvertnio^»i» 
Verquicken methaerglans, waetsiaaésoo^ Terbng^. 
De flincke vleugel deekcdeNooctaJide, enfitttfiuigl^ 

Den 

Digitizsd byCjOOQlC 



V A w T è t A ti ru Vis. tu 

Van Bëdttt éa vfiét i rsaiiiièttd&sè ièéüsidthtèé^ket^ 
Haer'nacin'y dé^eei*crtcló&i*^logen, eiibèJEeiw, 

GitehrtVah'\föftHtó)öhV é^ 



En danflèn op-dtortig^ vah v^dci'ÖKéach 
Maer'tWttMiiidtlbt', d^ribitfzijnni 



Tüflrkohlióüvsrën, 



QuamYrufti^ raetsbëifltrifdës'ATéinftëhfV öhdèï- 't bou'wéil , 



iHéeaiödéAofddFifiit, 
DttfchèndicpH^^V iHt>)i^!evël, fchirtipy^ rf 
Hctnootv(wftt!R^ftfi«iftttN«rdti',' en met v<*rWÖédë-lclacüwén 

En dvinga l ii PL fe' ffirta i i ' va ïPcfezcn 'afrrébeft^, 
ZoonoétaP, dïi*'óirfatj ge^fdertcribétóiè 
DooropsöilfëlfhèSftyfWë^ctefttdni die^dïévfeh 
Stccnhouwcr^KirintJ^èiPrif Veren jrte^ gevt-n ^ 
Dies'tuuiweix:^ vatrtKfcffl^dtiVgJift 
Van hant töHiiüft i " gsl^tlf dc'^^öer, öp zij» rk^ , 
Deioade doéH ' jciriMtt'oöMpckfèl&A en üurctt ; 

Cïdbdi^cffvörvi^ï afdfaéiïdcfwyzcrkort 
Dcndagti^ctó, memaötiartertfct dïrt^^ 
DeNydighèKisï^IiiéccHfdcpbtórtèi^ ,- ^, 

Endacghde, luccëiiëoMftJ vÖórttadVopiiïiethaerVendëlèh, 
DoorAmftèfidatóBcticfri ehVaftdéü^ïwehëkraëy, 
Ootdeckt, eer'tnaditgedboglitbelahdbaenwal) enl^ey', 
Dïtvan vcrbaëflfiBtitv'ichtcj ki-fïe vanacft teyallën j 
Toia al de ÉWtgèry 'tgfifcïwtVöéiiftbp de wallfeh , 
ËaUanckin 't hamïéi^sihtk', gl^i^ éênyf^efots » 
Diegeenen aen^£^iVtee^>' -dbdOcèióiten tiots . 
' Noch 

Digitized by V^OOQIC 



114./ JKWy PINGE: 

I tf ji . Noch raftzc niet , maer ftreeft nacr d*opbevrozcnc porden» 
. Eiihijcft met voile kracht den blaesbalghi 4iit den Noord^, 
Op dijck en dammen aen>^ datHollantfchud, enyft. 
Dezeeverlaethaerboi/ Öefpringvloetwaft, en rijft, 
Enoverfchrijthaerpeil. De wae(X:ende Aemfterlanders 
Aen'tzweeten, indien noot, met fchuppe en zoon , niet ande» 
Als waren;ze getrooft den (pringvJoet vap Neptuin 
Hethoüft tebiên, gelijck een ftrantbeer van arduin. 
Neptuin, hiert^ensaen, wil toonen dat geen zoden 
Vermogen zijne vorck en opgeprcfte Goden 
Teftuiten, op den toghtj ontziet noch dijck, nochpaj^I, 
Nocheickeplanck, en komt u, boven Outcwael, 
Gcbor ften in de weide , en , . bruizende op zijn riemen , 
Vaert voort , en zackt , en rij ft , en valt in *t meer van Diemeik^ 
Zethoffteên, vee, envruchtin'twater, datwdccr,. 
Zij ns ondancks , ruimen moeft den boezem van zijn meêi^^ 
Daerd'Amfterdammcrs, die hier lucht en adem fchiepgo^ 
Al morrende om 't ftehuis , nu huis en hof verliepen • 
Het open Aemfterlant, de polder rontom heen, 
Artvlackeveltlaghblanck, totinhetSticJiten't Veen . 

^ Geleeck een bare zee • Men kon het meer van Leiden 

£n Haerlem t ftroom noch ftoot noch wegen onderfcheidea^ 
De hoybergh berghde 't vee. De droeve huisman ftack, 
Met vrouwe en kindren f 't hooft gedootverft uit het dack, 
In ^t uitgemaelen meer . Onwetenden aen 't fchelden , 
En 't koftelijck ftehuis de lantfcha moft ontgelden . 

1 6y2 . Na zulck een zeeftorm woelt het zceziecK Brittenlant ♦ 
De Faem gewaeght hoe dit de waterketen Ipant , 
Van Doever af aen 't hooft te Kalis, en zijn krammen . 
De hoop van Londen vifcht een net vol Amfterdammen • 
Karthage en Rome zien elckandre grimmigh aen , 
Als leeuw en tigerdier . Alle oorloghsvenfters ft^ , 

Als 



Digitized by VjOOQIC 



VAN T STADTHUIS. Z2f 

Als Plutoos blieken, root van gloet en zwavel vlammen. 
Zytrcênin^cwaterperck, als ftrijcgezinde rammen, 
Wftieren, dolvanwraeck, en nimmer ftootens moe. 
Hervatten ftrijt op ftrijt, enllootenvreeflijcktoej 
Terwijl hun fchuim en bloet ontloopt , en , in*t vertoornen , 
De henSers toezien, hoezy, metgeweltvan hoornen^ 
Ëldcandre gaen te keere , en booren door de huidt 
In'tvleefch, eningewant, en menigh toeftoot fhiit 
Opribbcn, engebeent. D'eenpooght, met d' achter voeten 
Ënklaeuwen, ftof en zant in 's vyantsoogh te wroeten. 
Van achteruit te flaen, te ftuiven voor den wint: 
Ënd'anderflingertfeldenftaertom, enverblint 
^Gezicht des vyants vaft, met heeneen weer tezwaejen, 
Zybejenichrickelijck, en wenden zich, endraejen. 
Totdat de worftelftrijt en dagh zijn ende neemt , 
Ënkderwenfchtomruft, in zijnen eigen beemt. 

Geduurende dien ftorm en ftrijt der worftelaeren , 
Vernam men hoe om hoogh Satumus quam gevaeren , 
Op beysijn vleugels» fchiergefleetenvandevlught: 
£q zwevende rontom den Dam, in onze lucht» 
Metzijne fcherpe zein, waermeéhyd'eeuwenmaeide» 
Hetuurglas op zijn hooft, de grijzaert d'ooeen draeide 
Naer'tafgeleeftftadthuis, oft eer zijn over^hot. 
Gereten, onderftut, verminckt, en half verrot, 
£n evenwel, ter noot, 't verblijf der Amptenaeren, 
Omichrift , gerief, en (chat , en dienften te bewaeren . 
Wat, benick, z^thy, dan mijn kracht en zickelquijt,^ 
Dat dit bouwvallkh dack mijn' ouderdom verflijt , 
En wacht het noch geruft, alslegs^nde opzijn fterven. 
Dat menfidien handen voort het üechten , en bederven ? 
Ickwiieen' korter gangk met dit geraemte gaen. 

Zoofpfeeckthy^ enyerzincktin'tfmitsholvanVulkaen, 

Ff Bcvcdt 

, Digitizedby VjOOQIC 



226 I N W Y D I N G E 

Beveelt hem'smiddemachts dien ouden romp tefloopen « 
Vulkaen , toen *t nachtglas net ten halve was verloopen > 
De wachters, vandenflaepbefchooten, ftomenftil^* 
Vergaten hunne wacht , voltreckt Saturnus wil> 
Omfteeckt het zolderveen van boven , met zijn voncken . 
Het veeagcraeckt in brant , dat ccrtijts lagh verdroncken : 
Dusbranthetvierdenbalck, den zolder, enhetdack. 
Deganfcheftadtwaeckt op. De vlam^ngop, enftack 
Het torenbuskruit aen . Nu ruften geene bedden » 
Detrouftenfchietentoc, en reppen zich, en redden 
De brieven, boecken, gek, trezoor, enbanckenfchat^ 
£n bergen in dien brant de ziel der ganfche (ladt y 
Terwijl de vlam in top blijft weiden , als een wonder , 
Uitgunft, die *t vier ons droegh, dat tij t gaf, omvanqnder 
Te redden have, engoet, ten oirbaer van 't Gemeen. 
Dus liet Vulka^i4iier niets dan muurwerck, puin, en (leen > 
Waerna de Bouwkunft brcet hacr vleugels ging ontvouwen , 
De nieuwe fenixpluim en kroon van 's lants gebouwen » 
Als ryzende uit den gravc en d^allchc en 't lijck van 't outf^ 
En eengeduurzaemheit van eeuwen tóebetrouwt. 

Maer 'c is aen merekens waert hoe Godt zich openbaerdc ^ 
In 't midden van die vlamrae ^ en door zijn 2Sorgh bewaserde 
De hooge fteigering, rontom 't begonnen werck^ 
Tóen vlam en roode gloet den leflcher viel te fterck , 
Met zijne tong, voorwint, alree de maften leekte, 
£n blaeckce , en eene wolck van fmoock het volck bed eckte>. 
DaerStalpaert, op zijn wacht, gelijckBrantmeefter>ftont» 
Enzaghhetgaependvicr, zijn'vyant^ indenmont* 
Hy fterckt het tegen weer ,, dan onder,, dan van boven • 
Deledreneemer blufchtal kiflènde den oven 
Van'tgiimmigh element^datichricklijck knieckt,.enknerft;. 
* £nnieteenkaatnochilemvan'tmeugeftichtcbêrft 

Watt 

Digitized by VjOOQIC 



VAN T STADTHUIS. j,^ 

Wacr zulck een heiloos ramp tot dit gcvaert gcflacgcn , 
Het was om *s bouwers glans uit al zijn werck te vaegen > 
Den moedt der O verhcit te kneuzen van verdriet , 
Tcfchendcn *t aengezicht > dacr al het lant op ziet . 

Een voor(poock icheen voorheene ons in te willen prenten 
Den opgang van dien brant) toen heele r^gementen 
Van roeten zich verbaeft begaven op de vlyght ^ 
Drie dagen voor den noot , gelijck van eene zucht 
Toe haer behoudenis al heimelijck gedreven 9 
£n, boven ons begrijp 9 dit ondier ingege ven > 
Dat, vromer wacker, eer zijne ongevallen vat 
Dan ons vernuft, dattraegh, tot koften van de ftadt 9 ^den: 
Voor'tnacckende onweer duickt.' Hoe onvaftftaên dees gron- 
dt Geluck der (leden is aen 't out Stehuis gebonden : 
Men vraege Schelt en Eems > zy hebben 't ons geleert 
Hoe met den raethuisbouw 't geluck der fteden keert . 

De bouwer van 't Stehuis wift noch van geen verhuizen j 
Toen ichon de bou wplaegh flux een' watervloet van muizen 
OpHollantskuftenaen. Ditheir, in 't lang en 't bree, 
Geflingertfbertaenftaert, quanidryven over zee i 
Van 't Noorden , op ons ftrant . ,Hicr baet geen tegen^rtekn . 
Zyknaegenhoy, en gras , en klaver, met hun wortelen 
EngroenteenAeelen, af. De geeft des beemts verdwijnt. 
Delantheer^ bys^bredc van voer en klaver 9 quijnt. 
Mentroofthemcutdefijiadermuizen'clant zalbaeten» 
Enzy een' gouden tant in velt en weide laeten \ 
Gelijck het naefte jaer de muizefcha vtTopodty 
Met driemael zoo veel winfte ) en weick in overvloet : 
Maer 't ryzend Raethuis wort met fmaet en hoon bej^ent > 
£n houdt een zelve ftreeck^ zoobooghals'tnu» gezant 
Vanaldeburgerye, eeniedei^oc^beha^t) 
£fl d'eervan zXcQÜ^t in 't ftaetigh voorhooft dtaedbt. 

Tf a De 

Digitized by VjOOQIC 



228 INWYDINGE 

DeKcrckvanSincKathrijn, gelijck mcnzcinne wijde, 
En bouwde tot Godts eer , beklcet de ilincke zijde , 
Een rijck gebouw , waeraen de Heer van Purmerent , 
Heer Eggaert , by 't gefchrift voor bouwheer noch gekent , 
Den eerften grontfteen ley > dies wy zijn eedle rancken 
Gehouden zijn met lof, voor 's vaders deught, tedancken. 
Wie Amiënsbezoeckt, dathy zijne oogenlla 
Op *t grootfte kerckgefticht , de rechte wederga 
VanEggaertsarrebeit, enletteof onspylaeren 
. Gewelf en kc>oren min den bouwluft openbaeren 
In HoUants Graeflijckheit , dan in het Konings R ijck , 
Den Gravein majefteit en maght al t'ongelijck . 

Het heerlijck orgel noot geen dwaze zangverquifters , 
Maer Wijzen, op 't bancket van veertien paerregifters. 
Vier orgeldeuren noón alle oogen , door cie gunft 
Van Bronckhorfts tekengeeft en fchoone fchitderkunft , 
Hem van Natuure alleen miltdaedigh ingegeven . 
Men ziet hier geene verf, maer louter ziel, en leven, 
Daer Saul zit te paerde , en Da vid voert het hooft 
Van Goliath, den Reus, gelijck hy wort gelooft. 
Om zulck een trotfe daet , en ingphaelt van reijen , 
Die , zingende in triomf, den helt ter poorte inleijen , 
£n wetten Sauls haet , en kroonzucht door dien zang , 
Bezuurt van Jefles zoon , zoo veele jaeren lang . 
Men ziet , daer Davidsharp en £haer den Godtvergeteft 
En dollen Saul Areelt > hoe eerloos en vermeten 
De Haet dien jongeling den fchicht toedry ven wil. 
Terwijl hy dien ontduickt , en balling wort al ftil , 
Tot dat een flux fbldaet hem bootfchapt , hier beneden , 
Hoe Saul op den bergb, van wanhoop overitreden , 
Na zulck een nederlaegh, met zijn verwaete ziel. 
Op drie verflage zoons, in zijnen degen viel. 

Digitized by VjOOQIC 



VAN rr STADTHUIS, «^ 

Op dat men het gevolg aeo deze kecen ichakel » 
Vrae^ht David Godc om raet ) daer Abjachar 't orakel 
Zal ipellen ^ uit den glans van 't heiligh borftgefteent > 
Dat hem naer Hebron wijft ^ die Sauls doot beweent • 

Wanneer dedubbledeurvan'torgel hangt genooten> 
Wort David , daer hy knielt > gezalft y en o vergooten 
Ten Koning) over 't huis van Juda^ toen die ftam 
Te Hebron, met gejuicht opdezeflaetfiquam) 
Waer op d' eenftemmigheit van uirgeleze keelen y 
Dejoliersaidejeughti met zingen , dans>enfpeelen> 
Encyter, en tamboer i enrinckeltuighi en luit , 
Verheffen haereng^m» die aen den hemel (luit. 

Gnef Willem , tot den ftoel des lants van Godtgefchapen > 
Belcbenckt» in 't Noorder glas, met haerdoorluchtigh wapen, 
Deesfiadty waer over hy, alswettighGraef, regeertj 
WaemaMaxmiliaen, Roomich Koning, hoogh ge-eert, 
Haer" wapenkruisfchüt kroont met diamante ftraelen , 
En paerlen van zijn kroone , om eeuwigblijck te praelen , 
Als met een danckbaer merck van zijne majefleit , 
Voor Ridder Boelens jgout , en 's helts grootdaedigheit , 
Ten dienft van zijnen Heer, voor ieders oogh, gebleecken^ 
Een eer, die blijft, en duurt» als'tbrofleglaszalbreeckens 
Gdijckze oock op de kruin des Weftertorens blinckt , 
Eo blincken zal , zoo lang de zon verrijft , en zinckt . 

Indezehooftkerck gaet de Batavier ten grave 
Naer Galen, die de doot wou kiezen, eerdanilave 
Teworden op dezee, geboeitaen 't Britfch gebiedt , 
Daer hy op 't Midlantfdli meer den brant in 't buskruit (chiet 
Vao'svyantszeekafteeU enleerthem, opdebaren, 
loweériichtroock en imoock , in Plutoos hemel vaeren , 
£n fhiiven , recht voor wint , om in dien waterbrant , 
A]tvoorbo, naer den Teems, cn'tvyantfchBrittcnlant, 

Ff 3 D* 

Digitized by VjOOQiC 



230 INWYDINGE 

De tijdingc aen het hof van Withal zelf te draegen . 
HctrurieenLivorneen'tzeeftrant zal gewaegen, 
Vcele eeuwen na zijn doot y hoe ftout dees watervorft 
Den vyant boort aen boort groothartigh klampen dorft^ 
Gelijck een oorloghshelt , uit louter hart gefchapen > 
Waeromdegrafeerck nochgekroont hangt met zijn wapen, 
En ridderlijck geweer , en met de vaen bedeckt , 
Terwijl dit lijck de deught der levenden verwedct . 

DeWaegh^ aen deze zy voor 't Raethuis, weet den jscgcn 
Van 's weerclts koopftadt net maer nimmer af te weegen , 
Door toevloet van de vaert . Zy voert met haer gewin , 
De ftede een' Potozy van daeghlijx zilver in , 
Door twee paer poorten . Als om ftrijt , van vier gcwcften , . 
Om Hollan ts vryen Leeuw te weeliger te mcften , 
In uitgemaelen meer , of duin , en poldergras . 
Hier groeit hetHöllant(ch hart . Hier zwelt de zuivelta(ch , 
Van zilver, en root gout, envriendelijckefchyven, 
Die, bygevaerennoot, onze oorloghszenuwftij ven , 
En leeren dat men licht den Amfterdammer terght , 
Maer zijn gedult den krijgh niet ongewroken ver^t, 
Zoolangdcfchilcwachtwaeckt, en hier, langs fteene trappen » 
Gewapent nacht en dagfa , -de waeghtrap op zal itapjpent. 
En uitzien, vroeghenfpat en luifteren of't Stehuis 
Geen laegen wortgeleght » ten (chimp van 't wapénkruis . 

De Vifchmerckt woelt vooruit > en leeft van (partélvilftbcn , 
Schaft droom - en - zeevifch , en bezorght deburgerdÜKiien 
Met allerhande teelt van 't voditige dement , 
Tot 's levens onderhoudt. Het Gilt was hier gcvraat 
Sint Peters feeft, vanouts, met krooncntever c c ren , 
Te zingen, hantaenhant, naerdien^t zich moet genecre») 
Als'tGalileefchgeflacht, by 's hemels zegening, 
' En'tuitgcworpeirnct, dat '^watersvruchten ving. 

Digitized by VjOOQIC 



VAN rr STADTHUIS. 231 

De Beurs [dacr tf Amftcl ftuit , en door vijf ftcene boogcn , 
MetwaterpijieDichieCi ab van een pees gevloogen. 
Wanneer het water valt , en^dem hack in 't Y J 
Ontfangt den Uii^erzwarm van d'oude en nieuwe Zy , 
£n al het uitheemich bloet 9 dat 's middaghs hier te gader 
Ineenen boezem vloeit ) en uit zoo menige ader 
Gevloten , leven geeft aen 't lichaem van 't Gemeen . 
Hier won Merkuur gedient ^ geviert , en aengebeên , 
Metzijnenflangeftock> en vleuglen aen de hielen. 
Hier zweet het koo{»ians brein > gepropt van vrachten , kielen >> 
Pajneren^ wiKTclkanilè» enmunte, enbeurskrackecl) 
Ënwinningc» en verlies. Ëlck grijpt naer 't befte deel» 
Infihipbreuck) hayery^ verzekert kift ^ enpacken^ 
En beq^ht zijn have en 't Ujf c^ maften > en op wracken • 
De wetflende Fortuin fmijt blindling 's weereltsgoet 
Tegrabbcl in den drang. Derijckdomftijftdcnmoedt 
Des koopmansy^ door het lot > zoorijck hem toegevallen . 
Danftcigercnonvftri}tdeg^vels9 poort» enwalkn) 
£0 torens bemelhoogh. De Staet en burgcrdraght 
Geniigenvan'tg^hicky doorfchattingen> en pracht. 
Gevimmchtpropt dcbreedc en lange galeryen » 
Die brommenin't vierkant > geUjck een korf, vol byen y 
Enoitgelezengeur) ^wonnen op het velt. 
Dan roept de Beurs zich heefchr waerheénnietaluwgelcii 
Ogdtrijck Amfterdam ? mijn niilen zien u draeven > 
En n&flen midlerwijl haer driemael t walef Graven >^ 
Uitklaren marmerfteen te klincken^ toteebeer 
Van'tkoopmansKapitool. Of maghmennimnïermeer 
Gebeuren dit ^elucks het welde mijn Beursgenooten 
Verdienden 5 dieheteoutmetheelefchepengooten:> 
hoven open f<dioot£x>rkonuner 5 zorghr en zweet ^ 

Tenbouw van uwea Staet > en't vrye hat befteet? 

Vijf 

Digitizedby Google 



2^1 INWYDINGE 

Vijf hooftgcbouwen 5 hier in 't ronde te bereldcen , 
Uit'smercktveltsnavelpunte, isgcenonkenbacr teiken 
Vanmajeftcit, enmaght, die nu doorluchtighblijckt, 
NaerdiendcDam in naem Sint Markus plaets niet wijckt. 
Noch zelf het velt van Mars, 2X)owytbefaemtbyd* ouden. 
Die Rome , in zijne kracht en middaghglans , aenichouden ^ 
Toen, Cezars erfgenaem, Auguft, in vollen vree. 
Het heiligh Kapitool in zij n triomfe opree . 

Hoe luchtigh kan men nu op 't merdctvelt adem (cheppeQ , 
En ieder 'smercktdaghs zich, op zulck ecu ruimte, reppen» 
Inallcftallingen, en inkoopt en verkoopt 
Daer volck en burgerdrang en huisman ^ in den hoop, 
Vaft veilen, loven bién» enafdaen» en hefteden^ 
Verkochte waeren laên, opburrien, enfleden. 
Of torflèn op den hals , of onder hunnen arm , 
Of krujen op het radt ♦ Geen wackrc byenzwarm 
Is drocker op het velt , en in de honiehkorven » 
Wanneer de boeckweit bloeit, die<Kx>tlagh, engeftorven, 
In d'aerde , eer klont en zon en dau haer leven fchendkt , 
£n naer dien eedlen geur de honighzuigers wenckt . 
Hier is de Wandelftreeck van Ainfterdamfche Heeren 
Wethouderen en Raet bekommert met r^eeren , 
Endeftighftaetgefpreck. De koopman luiflert bier 
Naer luchten uit der zee , en zamelt uit papier 
Den zin der letteren, van overal gpfchrevcn. 
Dan valt, dan rijft de merckt. loeris een fchipg^even» 
En ginder een belant , dat met Turckyen floc^h ^ 
De roofgalajen brande , of binnen Tunis jo^h» 
En'troofheft» out Algiers » noitzatvanichepeplonderen. . 
Dan hoort men hier van 't Y een* oorloghsman opdonderen » 
OfvlootenuitdeStraete, ofvandeSpaenfche kuft: 
Dangroeithetkoopmanshartf nussekert engeruft, 

In 

Digitized by VjOOQIC 



VAN T STADTHUIS. 133 

Inzijübdcommeringe) én dancktGodts wééren winden 
£n watreif , die by ftorm ïpo menigh ichip verflinden . 
De rijcke zee is nu niet rijcker als de fnan> 
Die met dccs blijde maer zijn zolders laden kan > 
Verquidcen zijne hoef, en groene Gr avelanden , 
£nBeemfters» klaverrijck, rol vee* envolwacranden, 
DeStadthuistorenAelt zijakuniHgh kloek werck, rijck 
Vanklanck. Hemoni (peelt een hcmelichklockmuzijck, 
Zoo fnel ) gelijck een luit 9 of S welings orgelpijpen > 
£n (hellen cimbeltoon ^ met vingeren te grijpen . 
Hier blazen ftiiuif trompeten kromme en rechte fluit 
Orlandoos grooren geeft ter heeren venftren uit » 
TcTcere van de Wet^ enburgerwandelaeren, 
Verquickt door bly muzijck , in ongeru Ae maeren 
Van oorloge of tempeeft • Hier leeft men de geboon 
Der ondertrouden af » die op den zondaghstoon 
Naer hunne trou wboey treên » met onverzaet vorlangen i 
Terwijl de drang des volcks en toeloop vaft de wangen 
Dcrbloode bruiden verfr, in'top-en-nedergaen 
Van 't Raechuis , naer hun ftraet , beftroit met pallemblaên % 
Ëngoude toveren 9 dooreene ftnet van menichent 
Die tnieugetroude paer den fchoot vol zegea wenichen ^ 
Of weegen onderling de bruit» en bruidegom t 
Terijcky tevreck» telang» tekort» tewijs» tedom. 
Hier leeft men 's lants pladcaet 9 of oude en nieuwe keuren » 
Of vonniifen, wanneer de jongfte dagh het treuren 
Des fterfds^hs inneluit » en 't ipiegelent fchavot 
Dcnfcherreprechter da^t» die 't hooft van 't lichaem knot > 
Dekeel de lucht verbiedt ^ en ftreept met taeije roeden 
Deruggen > op't geichrey » en brantmercktze , onder 't bloeden > . 
Met'scHeerenwapenkniis. Hiertreckt deftadtsfoldaet 
pptrommdflagh terwacht> naer 't wachthuis toe > enftacc 

Gg 's Wacht- 

Digitized by VjOOQIC 



234» INWYDINGE 

Het woort der aadit wacht, vandesBuifemMX^rskewEe 
£norde, toe een mexckeaveil^beit der wacht» 
Om alle misverftant te Mu ven mder oachc . 
De vlijt en bezi^ieit der burgorampcenacreo » 
Die ieder hunnen plicht bekkedcn , en bcwacfon,* 
Vermeerdert hier den zwann van 't Raetfauis , af «q acn . 
Hier waeckt de bui^ery . Hier oefent zy huic vaeP > 
De wapens, en 't geweer» zoo trots in hanreo^fi» 
G^efpt, enuitgeruft» also&e wacrgewaiKo 
In'tyzer, nitdewiege» envanfaaermoedtfsniam« 
Wie Amfterdanmers drei{^> die Tint hier Amftefdam > 
Gereetomtoetetreén, grpodiarcigliuk te vallen , 
Het zwangere geicfaut te voeren q>de waUeSf 
Tot voorftant van haer Recht» cnvryhaCi| zopyemntt 
Haer poorten ondcriooipt, of Man de trwnisel ilaet. 

Het DamrackvoertdenDamd«viach(eiicoe roet /Cbhepen» 
Gemack^jcker dan veel duizent flcden üeepen » 
Veel w;^ns konnni laén . Tien we^ep , oiouaer moè 
Vanwoel^» Io(^ndrocknaer*tvryenn9xJ(tvekcoe> 
En kruiden 't beenc en weer, roetmssi&beni^ «Ame(vo4bii 
Vanburghwal) ftnieee, engvdt. HeeftOrfeii»earf^boAèli 
Verplant met zijae lier » Amfion jnet zijo fiiaer 
Defteenenoitverzaemt» om Tbcbe wonderbaar 
Te ftichien toteea ftadt i *t is t' AmAerdam gehlcecke» 
Inwaerheir, oaverUoemtt enzoiiderdichrBrsftreedSffl* . 
Het Noortlchemaflboich neemchet Raethuisopdcnitig^, 
De rots van Benthera danft . De Wezerftroom woit vlMgh . 
DeWeftermarroerklip den oaetzan^vdje^ van Kampen 
EnStalpaert, die be^eet noch arbeitylièa, nochcWH'^* 
Nochopipneck, nuendange^tfongenvxxirhaniólMBnj 
Te vrede datzezidi verbouwen voor ^Gtmoeo. 

De 

Digitized by VjOOQIC 



VAN 'T STADTHUIS. ijf 

DeaiBN»! indcAbouw» omiioo«lrufcteyei]^eren 
Deszomeiis «(r4ekOtt<lefwiacQrB) aonderairen 
ËD vrucht , hacr overvall' zijn bezich in het vek , 
Vcnroereaordentlijckderijpe tarwe eafpelt 
Mctyverinhethöl. I^eeaÜeeptcntorft het koren 
Alzveecendeopdennedc* Een amder geeft de ipoorcn 
Acatra^^, enbeftuurcze» en drijftze op 'tlhikUepadt . 
Hetis'cralfinsdrock. D'een geeft, end'aodervat. 
^ bijlen *c zaet in d'aeidé , eer 't wOrccl koovn' te ichieten . 
Voomdit^acbeit; zwicht voor laften, noch verdrieten. 
De bouw van 't iUethuis ichijm q>de2«n orant te gnen . 
Dnskomt een regementniighwerdkersop de baen » 
Eo fcfaidct den buert op van bakken f)?Qen en maften . 
Steeoza^^) kanters» enpolijfter^» fluxegaOen, 
Eeniederpaftzijnwerckteipoeden, evendrock. 
A&ndraen 'erafenaeü) op 't luiden vandeklodc. 
Men voert pjkflecsaen. Ënvoedièlvoordenuiuzen. 
Debidcftecnwaft en groeit, omaldeftadtteichnuren, 
En d'afval van arduin» vertreden, en veracht, 
Akpuinenftof, betaelt don Tretoorier noch pacht. 
Men zietden Bencemcr oi Bremer gront gefleceo , 
Eonatig^ingeflidct, om biereen rots te meeten, 
TweehonderRadit^bteet, tweehondert voeten diep 
Daer 't Raed^het vernuft der eedk bouwkunft riep 
Totftichtheer, om gerief en aenzientebewaereo» 
Eaeca geAmrratmhcit , dedtie» diefaio'vergaeren, 
Akkniditai van de zid der bouwkunde, in 'tgeftidtt ,, 
Dateeuw^tuigen kaa van'sbottwetstrouwe en [dicht, 
Aenzijneacbetcaemheitett overig te merckcn, 
TcDtroisder gcQze Faun van zeven Wonderwordben . 
Wien namadiinfietizid tetoedèa 'cicdit bdScheit* 
Wanaeef» qttortckymwichde y o ntft oc n wicrtgBteifi 

Gg » Dat 

Digitizsd by V^OOQIC 



23<5 I N W Y D I N G E • 

Dathy ter vicrfchaer ga den ftommen toetsfteenipréecken , 
Daer Polsbroeck in Latijn , tot een g^deAckbaer teken , 
üithecm(chenklaer berecht, en, door de goude tong 
Van 't bou wfchrift , alle kunne , en ftaet , en out en jong 
Vernoeght, alshygedenckthoe'twitderooreiogen 
Getroffen , en de pais in haeren krits vokogcn , 
Den AemfVelraet bewoogh te val len aen den bouw 
Van 't Raethuis , toeverlaet van *s burgers deught en trouw • 
GraefF, Pankras> Valckonier, enSchaepmenhier te zamen 
Ziet glinftren in den toets , met hun doorluchte naemea , 
Als Burgermecfters zoons en neven, in 't gemeen, 
Grontleggers van 't Stefavis, en zijnen eerden fteen , 
In 't gulden vredejaer , ert 'taenzien van hunn' Vaderen 
Enoomen, die hierop, omringt van 't voick, vergaderen, 
Het welck hun zegen wenfcht , tot dat de lefte'fteen 
Den eerften volgen zal , daer zy den ftoel bekleên . * 

Een, die te naeu gezet, wathybedilt wil pluizen, 
Verfchoont zelf d'af breuck van den terling burgerhuizen , 
Nu ruimte en ftadtgerief dees fchade ruim vergoedt . 
Geen dolle Nero heeft de ftadt hierom in gloet 
En lichten brant gezet , beluft den nacht van Troijen 
Te fpeelen , en de boght der Wijeken af te roijen , 
Oplant-en-ftadtgelchrey. GeenCeler, geen Seveer 
Verfmoltenichat en ftadt, voor ooghluft van hunn' Heer, 
Aen overdaet wltï kunft , die veel te dertel fteigert , 
Daer vrouw Nanntr, te zwack, de Bouwkunft grontveft weigerc : 
Denoor, denutbaerheic, in 't dringen even ftijf, 
Vereifchtendack, en ruimte, en lucht, cnveelgerijf 
Van ampten , diebeknopt by een zich c'zamen quijten , 
TendienftvanAmilerdam, died'eeuwenzalvèriiijten. 
Indien de Zee vaertliaérgetfDiiwblqve, ëndelwift 

£n Tweodragbt niet den R;iet yan Hdlams Aedaiipl^ 

Door 

Digitized by VjOOQIC 



VAN -O^ STADTHUIS. 23; 

IXx>ronderkfuipiiigeni ciib£««kicl», ya^ 

Zoo ftercfc als diamant,' en yzer , tfe verduuren . ^ ; 

De boHwkunft , toenze in 't werck beooghde haeren wenfch , 
Koos tot haer voorbeck uit het lichaem van den menfch , 
Zoo mcefterlijcfc vc^bouwt^ van buiten en van binnen , 
Dat niets hieraen ontbreeckt , en d'allef (helftc zinnen , - 
Diediedooriiiuffelen , van't meefte aen *t minAe lidt , ' 

Bekennen moeten (kt hef alierminftmiszit 
Wat hieraen wort herftelt; HcrftcHenisraisftellen, 
Wie dit hervormt, misvormt. Laetovermeeten, tellen, . 
En weegen, wien dit lufty het Hdiaemichroorot geen lich?/ ■• 
GeenkiaeremiddagbzoHr^^nochmaet, getal, enwight, 
Zoo blijckt dit bouwiel dati van lidt tot lidt rechtvaerdigh 
Inevenredenheit, en zulckeen* bouwheer waerdigh. 
Die ieder bouwer wijft^ en, alsGodtsleerkint^ trouw 
Ifetoogh leert flaén'op hem , en zijnen iciioonifaén bouw . 
De bouwers tran^tStadthuisdeheilèhdcr wet voldeden 9 ir 
EnvdghdenzuIxdeKunfl:, dat geen van air de leden V 
In zijnen ftant bezwijckt . Vitruvius trede aen y 
£nz(^Apolk>döor ,iboawmee{ter vanTraijaen^ ^ 

Wieosnaett noch h^en pradt te Rome , voor onze óogen i 
Zy vinden dit ^bou wdoor al zijn leen voltbgeh , 
Van boven tot beneên . Geene outhcit dit verdooft • 
Het heeft zijn middenlijf, zijne armen, voeten, hooft > 
Enichouders^ elckont^tnetft. Het heeft zijn ingewanden 1, ' 
Ekk lidt, dek irige want zijn ampt) gebruick, ehftanden* 
Hier leeft en^zwedt <te ziel van oris Wethoudery , 
GdijckeenGodtheit, in, en^iet hctzeilrijckY 
Met's weerelts oeghften en Ooftindiën geladen . 
DeZeven landen ze^ 'ora Hecren en hun Raeden % :\ 

Orakels vandenftact» bezoeckca^ reisopreiSf u 

Jfl tijt van oor<;}oge én oi^iioardenpaik» : . 

Gg 3 En 

Digitized by VjOOQIC 



1 j8 I N W Y q l N. G B 

Ën lecren > becer daa bjr Gr icdccni en Romiinen^ 
Hoe zich de Groeten htcr cot *s nainiuM d^enfl: vetickineo . 

Hier houdrhet burgerhof de waitetón in coodi p 
Geplant op Aemftels gronts gdijckeen hoogeboom , 
Die zijne wortels ichicc heel diepen tae^ in d^aerde^ 
En» wadende in délticht 9 zijn picvóor lucht bewaendei 
Voor regenyhitte^eoyorftsiiietfcbOdrfleienfiiidk^cn^^ 
Geene overwighdghcic in 't grocfon hem vefflMfl: . 
Hyg^eftdeoiiemdbofchi eoloofi eftgroetteUadeni 
Den gront zijn fchtdtiwen > en han^ met ooftgehdcn . 
DewaücrftroomenvoéndcwOrtdsi ^ zijn groen 
Wort van den dauverquickc. Al'tjaerit;SijnüU2ioen. 
Men hoort de vo«ls fcheiin zijne tackett dingen . 
Men ziet dp mdckbron rerfch ^ tontomgeduurigb Q^ringoi i 
Envloejen^ tweemids!sdaegki| wanneoffkzooj gdbtih: 
Met draden 5 ^smoig|cdsii^^ en'saerdtfi^ l^ftycy^iki 
Of'savonttomontssiodfitr eóiHiailmtC achter diuMn^ 
DeNoordHieblaesbdgfafdiuddeboil^eni enhuakniiatti^ 
Of knackt den eickeo Ham ^ maer ótcs^ aierentaft 
Gehanrfaaeftvanomhooghi oncsoecoochleeciCf docbbft* 

Menziet^ Tan buiten en i^aA binnen^ drie feokNndMa^ 
Gekorenuitdevijfadoode» kimftig^bcttnoiedi 
Inbeydeftadiënt voorst opgptog^oog^. 
Delaeghfteuictweegemei^i cnd*öngemea0|deomboó^« 
D'Iota&hc9 enKorintiche^ akineeohuwkjdti otuteri 
Gefmcfaenoikderoeiit wort) toteenwcielcichii^olidfr^ 
Gedraegcn vand ca vu c t > endnegfatKoriittheoweér 
Uit Griecken fAttAerdbin om hooghi tot Aemitekeer « 
Wiedeesyerknod^bdczaecenocden^ 2EigfiiiietTaflec» 
NietnettersniqgtfwixKht. Gcftraq)lo mniHfyjrlafltci» 
De hangende fe(U)ca^ of dkakbnlvoipa^» 
Hetnurmerenpoortady detioiri gradfi tnpmbf 

Het 

Digitized by VjOOQIC 



VAN T STADTHUIS. a^p 

Heckroomrcfck» sónrijekioof) somtomekics iiiiKgaiigen, ' 
Naer dfch vaaiedvsanpt, geirfochten en gefaanaca» 
Geenledigeydetheit) beibcetc» dacdraeght» oroeit, 
Gcenwoeftewildcniis, maer alles geoKuiiert, 
Devoeit delaD||rptjp> dekapóed, defióezon* 
Enlijftai) ddcom'tr^dcft, bfóioudcnaktsrcTliÉoetn. 

Doch eer vry Qodi g^f en dfiaec gadeflaen 
bwend^, net om voor do beide gereis ftaea, 
£o in eldu voorhoofteerft de beeldewercken eeren > 
Dsnr wy C^jdli^nsvemuit en geeft zien tnomÜMroa . 

Het oofter voorhooft draeg^ hier jBoedtop Amftccdan » 
Een dochter) roongsteek uit Aemftek grijzen ftam, 
EnendelijdcgekroonCy door^Keiaaaraii^enhaiuIen» 
Metzukkeenhooftdcraec» dezonderDoitiii^laiiden. 
De keuwfhit hoeren ftoe), en waecktaeneickezy , 
Daerd'Aemftelnymf faaarïcniick^ deSpoamgodtvaahctY ' 
Zija vater giet io 2ee> «n roile» tn.han bieaen ». 
Die, aldenzomorgroen, fay ^i i ncrvo rft bevriezen . 
De Watergoden fisMU een ongdiyck ^dnk» 
En blazen hotten le£o^ alle watrcnutr^ 
DeZccgodinoeo, n^gewecktikMnrziikkegaiinéB» 
Vaceren haer met wier I tn'knuii^ enmcmdi, copdoKn. ' 
Dekrc^odi) 4ezwaen dezeehcmt» reisopreiS) 
Zididomplen, daeraebeerièhc met haerentadc van pais. 
IdchoordeTritonsheefi;btKN(npetccn> aóe dolfijnen , 
Eameereaiianen^ natvjnvlecliren, hicr^wriclD^nen 
Terwyfêttft, GodtNeptaingeTotciiy mei:zi3nhuip 
Entrouwegemaelin, inzi^wagenfi^u]^. 
Hier woelt de waflet^aght vao 2ja(»Oi6nen Godinnen . 
ZookU een element kan nochdefcool van 't aünatn 
Niet hluflcbM inden vktet, of Pelcw-, heet en wam» 
NeemtThiedti>p4mfthpoC9 tndmcfawpinggncaarm. 

En 

Digitizsd byVjOOQlC 



HO . I N WT D I N G£ 

Ënduackcditiemantyreant? zytoéccnopdeA horen 
Dac Venuisuithetichmmjenzeefi»uim watgoboi»! . 
Al 't zeedom leeft hier nu » in 't grodjcn van ons Stfdt » 
Als of hec haer geluck om ftrijt gpzworen hadt • 
Zy roepen , Niraereen vloot de baren door komt bruizen : 
Vaertheeue: proptdeftadtf dezoldersi.endehuizen» . 
En kelders met uw Vracht: vryfchehckenu'tgeley. 
De koey geeft HoUant melck 9 maer dit 's de vetfte wey » 
Waerby dekoev gedijt . Wie twijfelt aen dit zeggen » 
Zal Gijsbrechts wallen noch aen Pampus uit zien leggen . 
Geen köe^nuijer maeckc de ftèén en dorpen rijde : 
DeZeevaercbouwtze:> en bicdgteerft zoden aen den dijde... 

Indien 't geóorloft waer ter zijde eens af te treden > 
Om ieder hóof^bouw der Koopilede aller fteden 
Te gaen befpie^den ^ idcfleetden djigh en txjt ^ 
DiedeaStehuisboawnualIeen is toi^wijc 
lek overvlocht hot hooft van AmÜèrdai» metlciraoilèai 
Of> als een Cy hele 9 met heldre torentranfIen> 
£n {pitfèn ^ op wier kruis de goude weèrbaen draeit> 
Aen wijzende uit wat ftreeck de koopvkx>c overwaeic . 

Lucy, daar'cweediiiisgrooil» aohdagidiix verwondert) 
Alszyhaerweezentelt» enopvoedezevenhondért» . 
Uit haeren milden fchoot • Sint Klaere ziet Rafpijn 
Betemmen met zijn rafp het wilt , dat in de lijn 
HecBrallliaenfdiebofch moet maekn enverfleepen^ 
£n fiddren voor denknoop en 't klatren van de zweepen 
Der o verftrqnge Tucht • Het Spinhuis rae^ht de fpin » 
Die looze netten fpant vck)r hreidelooze Mm . 
Het Dolhuis (luit en ftilt ontzinde Razemyen > 
In flille fchaduweiii. Sint Peters Galérycn 
Geleiden ons naer 't bedt van kraiKken rotoen vrouw > , , 

DoorKofterskunltverqükkt. DeBajertherbergbttrqow, . 

Drie 

Digitized by VjOOQIC 



VAKT 'IV ST.A.DTttUIS- ^^ 

DtieiiaclMn adiicréetu i^kgewaockil^Uèen^ 
Die 9 naedct en geldelQos^ Termag^Tzienvanvaflcn. 
Hec nabilurgafthuis tröoft den ouderdom in rouw 5 
OntÊmgc den ouden ftoclc y en d'afgdeefde vrouw . 
Hec Aimraelshof dient den 2Leeraet^ fcherpgefleepen 
Op't veiHgender iLtt t ^gekruift niecoprlQglisi^q>ên . 
Oiïihngti Spiegel hi^ ^t gdei^elt wortbetrdu'^ i. 
Ten fteun der zenuw , die de zeekuft ploeght > en bouwt . > 
Ikt ront Begijafaof foer^tde Mae^ht iq zijne mmiren .. 
De Zuid-en- r4ocM^rt(èr€k.<m:deWeftk^^ . , 

Ten dienft ftaon « ^ütt HMmsmataamtn^^ door (^ Jamft * 
DestoreoS) nes géd^rjosk^ enSwdfingiFac^ ^ '^ 

Wiens geeft door d\>rgé3iOï^ heinelfch quam gedrongen , ! 
Dat Ënglen öp den galm- van f efles nooten zongen . 1 

De dutóek ^eldtory^^en ftwhtigiii tjifcrcel> -. . ' i 

VerÉci^r iiédi HtendklJrcks'gêeft tengrarV^ uit^ dDor^Cfienft€>) 
DatDavid, ^denReniïetcliooftHMftaig^^^ 1 , 

Op mae^degalmen Ich^jnt tocaen de lucht te draden ^ 
De Koningkujckeiiarp) vooif 't faeüigh Kiftverbont » . 
Zijn voeten gaendettiajtcke^ dieraedominaul^groncx" . 
DaerMichpU uirfcettióf> ^«iünlvorvocrè,^€ilaci^ ': 

Dien ommegsuüg beicübkn^ » ^en gpdtsdans marken ftaetfi . 
DeGodtskift) i:eveiimaelgedraegenonidenwa]9 
DrcightJerichoTert*eft nieteenen^swöcren vd 
M^ber 't heerUMk4ti»0k^> ^hef cnii'LicvevrpuwskapeUe . 
Van outs j;ÈS&ht^a$ / geeft^etuighni^' van^te^ 
Verouft '«9(èbitd«fraem die ^t wcDck zoofchicken kon ^ . . 
Dat'sEngdsGroet, Opdis Kribbe 5 enoudeSimeon, 
Dao-Chmhi^woftiMftoone^^ degrootftemeeftersleeren 

Hun verwen maél^ëlivtMWWt^^ prdincctcnV > ^ 
£i)bouw^^W^^oift'3^ttf(tt«ild^etioenge^ 
f&murlijdC) engel^deeto0i^to^tlt««ni«^. 

Hh ick 

Digitized by VjOOQIC 



141 IN W Y D IN GE/ . 

lek zwijgh van !t koorglas» daerdekloockftcmlaerTeriatigeD» 
Van Ridder Hcemsktrcks graf, mee zijnen ifirfailtbdongea . 
*c Gewelf > vanHeiligheitind'oudetijtbefeemr, 
Op achtien pijlers ruft • Sint Agnes fchool betaemt 
Door Baerle en Voflius de Koopftadc te ftoflfeercn ,. 
Mecwijsheit> die dejeughtt'Atheneplagh te keren. 
DeSchouwburghUchtdeftadc» g^ijckcefimorgeUibirs 
En (chuift tooneelen op > daer Engel Lucifer 
Uit zijnen hemd pk)ft , en ftarreUcbte ftoelen » 
In 't onnithluichbce vier der heUche zwavdpoeleo s 
Een treurfpel om ecu hart van diamant) akgbsj 
Tebrijzëlentotftofi ttkneèny abnui6g|b(dewass , 
Naerdien *t veranderen van heil inongelucken 
Noit grooter ommez\i^aey in 's trotien brein kon drucken . 
De Schouwburghp^t en ftamptde sieren in de jeught» 
Ontmomtdéwoecelt» leert weliproeckemheit) endoug^^ 
Enwijshcit, uitgebee1ttU)orTol> i&hpcribnaËdje» '. 
Gelaerft» of licht gefchoeit, gevoertophaerftellaedje. 
Detooneeldichterzuight, gelijckdebie» zijnftof 
En geur , mt hetfigfaen onfaeiligbj om met lof 
t'OmhaelenaL de Wee en,vijzèBttrgerfaeer€li| 
Die met hi!m achtbaeiheir 't geftoeljte hi^r vereeren . 
Sintjorishof hezorght den onbezorghdeo koft 
Zijnmackevooglen» vanbdcommeringverjoft. 
DeHceicevidièrberghftaeti^oor aUcfGroOCtiQO^ 
En zweet ömftvsdfte.gpetin 't veilen 9 en.vetkoopcp^ 
Het rijckeOoftihdifc^ huis: verilaèft zich ) mat ^n moe > 
En rieckt ons met den geur van 't loiiidigjb poften toe • 
't Weftindiaenicbe wil noch eens denFoctiig^e^s^;^ 
Afciflchen'f gceowebydezoéfortointe^Hezen» , , . . 

Het Schrijnwcrcks paat befteSc ons ufiiy m kaotPipr ^ \ 
^nglimtvanlaGker(boif/ettcbbefl(» cnyvoor. 

De 

Digitizedby VjOOQIC 



VAN rr STAPTHÜIS. a^3 

DeVleefi^hlulf ichaftjons^i WM^^kedenaf^fteccken 
Nietblaecen^ daer voorheen Sint Pcccrplagh te preeckcn 
Vtnd'oodevÜSrhery. Het dienftbaerLeeqhuis plant 
Zijn nutte leenbanck> daerfaet ingebro^ce pant) 
Den noot der armen ihit. '^Gefchuthuisfmiltaen vlieten 
Van koper, roqtvanglpet» om donders af te gipten» 
EnblixemsophiierWotQi. Pejcpreni^huuricfaaftgraen» 
BeK>oomtdevreckemerckc» ^^ijiljden onderdaan. 
Steenhouwery » Stecuin bezorgheo iladts gebouwen » 
Dacrza^enbeitelknerft, in'^zacg^n, coin 't houwen. 
d^Aelmofl^er jbe^or^t den UQ^^rufc y in jden n^ot » ; ' 

I)ow al het.rondejaef) e«i dealt u^ lijnen ^hoot 
Derburgren ichaelgiftpuic • Huiszitteyaders winnen ^ 
Bywinterd^^h, het hare der naecfcte huisgezinnen » 
Door armoede uitgeput . De Scherm£:hool treckt haer eer 
UitAemftelsfchiirtjerye) eno^fcntzpin'tgeweer. 
Zymonftertdenfoldaet^ opha^remonfterrollen» 
£n helpt hem aen fbldy , en munt , betaelt ten volIen^ . 
Van *cPcfthuis rep ick niet, dat, buiten ons ftevefti 
De lucht der (lede vaeght van doodelijcke peft > 
Nodioockvand'Ofl^erckt, daer vette en magere oflen 
De weide en £iderfteê van hunnen kft verlpilen 5 
De gladde klepper van ons Ridder jeught zoo vroom 
Lemluiftren, indenring, naer roede, enipóore» en toom. 
Deicheepswerf bouwt een vloot t ten dienll der Amiraelen , 
£oBickerseilant(chept eilanden, omtedwaelen 
Op *t wijzen van 't kompas, en al de ruime zee 
Te dwingen met gefchut, vand'eeneaend^andreree* 
Het bezigh Wcrckhuis kan de luie koorts verjaegen , . 
Die voor den anbeitgruwc, ^s 't hooft yao alle pla^ttJ 
Nu2wijrflic^vJwdeW?^el, die zwart van fchepcn krielt, 
In't nuiftbofchomdeftadt» zoo lev^ndei en gezielt « , > 

Hh 2 t>c 

Digitized by VjOOQIC 



a44 * 1 N W V DING* 

De ftadt vcitijft, gfelijcfc e«h Wècrelri üit het Wcilaiit, ' 
Doorvloek van aderen / bessaeit AWl»fe^ 
Metfteenébruggeh, booghbyboogji, aeti een gehecht. 
Nochzwijghiekvandenftocl, gewijt aen;*tWatcrrccht. • 
DczcgenvandenbcaiwderZeevaert isgebicecken, - / ' 
Nu Amfterdam braveert, dbslifeerlijckuitgeftreeckeny - 

En haere bolwertkenf^n wiMètt heft orti^boogh , 
Die , ftonö op ftorm getrooft ^ 'öit èen heel ander óogh ' 
Op hunnen yyaht zien; terwijl *tgduck, onsgunftigh) 
De ftadt door Haimens ftêrckt ^ zooheerlijck als wbkunftigh . 
Macr deze üid^inning dient het wyfeeft tot^n kruis , 
Dies keer ick nacr de pracht vaA ^t (teigerend Stehuis . 

Dcgevd voert in top Voorzichtighcit , en Vrede . 
Rcchtvaerdigheit bekleet, terflinckehant» haerftede> 
Regeert met haeren ftaf , en weeght een ieders Recht , 
GeHjck en ongelijek> doorns weeghfchads tong beflechtt * ^ 

De weftferzoh verzinckt ontrent dè wteftkim zaditer ^ 
Om zich tefpiegelcn in 's gevels prtiel van achter , 
Daer deze hooftftadt draeghtdeft hoedt vanGodt Merkuür , 
Den graetboogh en kompas en kaertboeck kaerten fhiur 
Kanafter bael en kas ziet flingren voor haer voeten , 
Als fchatten , die door winft al 's koopmans zorgh verzoeten . 
Vier weereldeh , en clck uit een verfchcide lucht 
Genaccken dé Godin , en offren haere vrucht, 
Uitmrhteeerbiedigheit. HètgoutrijckAmerijcke» 
'c Wijdthcerféhende Afia , -het leeuwen voênde Aftijdce, 
Het burgerlijck Europeontvoü v^cn doordien fchac 
En gaven Kaere gunft , gedraegen deze Sfadt , 
Die alle kuftenkcöt, en omzeilt, en bewandelt. 
Met geelë tn zwarten Moor, . en alle uitheemfeheft handelt i 
Van daer het gouden'hboft des moigefts ftradt , en praelt ^ 
Qi's avonts in den Ichoot van Thetis nederdaek, 

Of 

Digitized by VjOOQIC 



VAN TT STADTHUIS. a^y 

Of 'siniddaegshlaeckt,oPsnachts> by 'tgrimmen v^ 
Geen ysontdoij^ kan') nochiheeuwenfheeujaghcdceren. 
Dus fcfaijnt de wecrclt heel om Anifterdam gebou wt > 
Gelijckménze, op haer' troon g^:eten» hicraenfchouwt. 

Drie beelden ilaen in top « DteSrerddieit» grof van leden, ■ 
Zidiaendenpylcr hout« Debreidd is deReden 
Meereden toegeleght, en Atlas onderfchraeght 
Opzijnefchouders fors den hemel, dien hy dracht, 
Waerinairfiicrdtldoothangt, gedeelt aen aerdc en baren, 
Om wien dczeeman durf naer aile kuften vaeren 5 
Op^twijzcn van *t kompas, en^fchietenvandenboogh. 
Die 't wackcrftc vermifc van Tifis noit bcdroogh • 

Toen Romnhis begon zijn nieuwe ftadt te bouwen , 
Met kracht , op Palatijn , uit louter rots gehouwen , 
Omtrent den Tyberftroom , en met een mialle gracht 
Omtrodcenvoorgevaer s had iemantoit gedacht 
Dat deze ftadt al d'aerde en zee zou wetten ftellen i 
Zoo menigh aertsgewelt en Rijck ter nedervellen , 
Gdijckeoi Keizerin der weerelt, diehetzwaert 
Uit 's hemels troon ontfing, en niemants wrevel ipaert? (ken, 

ToeaKennemaers, van outs , om 's Graven moort té wroec- 
loGijsbrechts houten muur den peckftock quamen fieecken , 
Zoo menigh rieten dack begraven in zijne afiii , 
Wel twecwerf achtereen > had iemant op dit pas 
Gdooftdatzulckeenneft» nu andermael begraven, 
Vcnijzen zoude, om noch behantveft van 's lants Graven, 
Tentoon te ftaen, zoo trots, gelijckeenlantspylaer, 
£o uitftaen zoo veel noot en lant- en- zeegevaer ? 

Toen Amfterdam herbouwt , pmgprt met fteene muuren 5 
£oto(Hmen half gebrant) zoo bitter moeftbezuurm 
Den honger van bet los verreuckeloosdevier^ 
Hadieiaam wdgetfn)oiMdM deze in 't 1^ 

. Hh 3 ' Haar 

Digitized by VjOOQIC 



J4(S INWYDINGE 

Hacr kroon verhcfFen zou , na'ct entloos ooreloogcn , 

Met zolck een hcerlijck dack en overwelfde boegen ? 

Gelijck die Raethuis nu geen Kapitoolen wijckr > 

Dat, alseenichimdenmenfch, hetout Stehuisgelijckti 

En, onder 't branden van het oude, quamtewaflen 

Uit ydel puin, enroock, enfmoock, enftof» enaflen; 

Gelijck de Fcnix wort herboren uit de vlam , 

En 't vadcrlijcke lijck : dies roept nu Amfterdam : 

LaetNijt, gevalthaer dit , zich by mijn kooien warmen. 

Hier ftaet het fpreeckwoort vaft , dat branden niet verarmen 

Het afgebrande huis : geUjck nu menighwerf 

De brant tot viermael toe verhcerlijcktc mijn erf # 

Enfladt, enStedehuis» waerby men klaer kan mereken, 

Hoe *t lot behagen n^emt door ftrijdighcên te wercken , 

Te zeegncn , onder fchijn van vloecK elende en .ramp . 

Zooblinckc de zon op 't (choonft, dieaenbreeckt uit doi damp. 

Zoo lant de vloot, naftorm, gpluckighdindehaven. 

De fcha van ha verye en packen te begraven , 

In *t onweer, wort met vreught door overwinft geboete 

En zet het rijck kantoor op eenen vafter voet . 

'tGerief van binnen eifcht dat.wy de bouwkunft foven , 
Op haeren ondergront . hier valt de dagh van boven , 
Door twee vierkanten , doch langworpigh $ om het licht 
Tefcheppenuitdehicht, van binnen, voort *t gezicht > 
Ten dienfte van de breedcen diepe galerijen , 
En alle duilternis inwendigh te vermijen . 
Hier (laept het donderhol, dékokervan'tmetael, 
Hetwelckinarbeitgaec, bevrucht van yzer, ftaeli 
Salpeter, blijcem, vier, gereetgewelt telleren, 
TenfchrickvanvyaAden, en'slantsgewddenaetea« 
De Noortfche kerdcer duidu in droeve ichemering 9 
Nochdiepervoordcnhaltfi gedoemt ten Oroppe» of kling. 

De 

Digitizedby Google 



VAN rr STADTHUIS. ij^j 

Dcgyzclkamers, die het Noorder licht ontfengcn, 
Zijn min met Ichaduwen en fchemering behangen . 
De folterkamer niet vertrecken is voorzien , 
Op datzc het gerecht naer zijnen eifch bedien*. 
Hier herberght de cippier y gelijck rontom gegoocen , 
Terwijl hy teerekers fpijft , en toeziet op hun floten . 
DePander woont in *t wefte : en *tzuiden , diepen langk , 
Qntfangt geheel Peru , op zijne wiflelbanck , 
En lichts genoegh van ftraet, befchecnenklacr en helder. 
Hier flaept een zilvermijn, in Kre(ifö zilverkelder. 
Men toetft hier fil ver, gout, gemunt, enongemunt. 
DeWiflelheer vooraen den koelman toegang gunt ^ 
(fOntlan^r, achter hem, ondangt de ronde &hy ven > 
Of kccrtze weder uit , om ieder te gery ven j 
Dewiflelfchryverhoudtdeboeckcn, dicht hier bj, 
Bekleetden Wiflèlhcer, en hangtaen 'smeefters zy • 
Dela^rechtbanckvolght, en<}an, vanwederzijen 
DeVicrfchaer, waeckt dé Wacht, hetoorfiderbujgeryent 
Als Argus oyerali op'tRaethuis> en den Dam* 
DeVierickaér, a}sdemontvao^theilighfcherprecht> nam 
In 't midden haeren ftoel , om den, cei^ doot verwezen 
Zijn vonnis, voorde (h-Af, rechtvaerdi^voor te lezen: 
EnwiedcVierlchaérziet, enletophaerenftant. 
Geloei dat Ctefifon met zijn vernuft de hant 
Den ktoecken bouwheer boodt, omdezet'ordinecren: 
Want wie de böuwkunft zoeckt , hier eeuwigh uit zal leecen. 

Nu roept de bovengront my boven mKT de prael 
Van *theerelijck gewelf, de groote burgcrzad • 
Wat vloer betreet men hier! wat wil ons nu gemoeten! 
Hier w^ft de hemelklooc en aercMkboc met de voeten 
Getrede&V ênmeiiziéchieraerde» oiOceaenf 
Tweeweordden, gevtoeic: deftarren, zoji^eottiaen> 

Digitized by VjOOQIC 



24S IN W y PIN G E 

De twalcf tekens me, wacrdoorde zon tacr ronden 

Voltreckr, vanjaertotjaer, gehoorzaemen de.vonden 

Van 's bouwersfchrandrcn geeft, enftraeleni nimmer moe, 

Den burger, vanbeneên, methaereglanflèntoe. 

Wat fchept mijn hart al lucht en zon , van wederzyen ! 

Hoe weide ick in 't vierkant , door d'opc galerijen t 

Waer langs meo» ftapopftap, naer ieder Amprheer giet ^ 

Die hier zijn ampt beklcet , en burgerlijcken Staet! 

De groote zael des volcks is net in 't hart begreepen , 

Om van het Ooften 't oogh te houden op ckn Schepen , 

Die zich in'tWeften zet, endaer elcks Kecht bcwaert. 

De pleitbezorgff en 's Rechts voor(pracctzyn vergaérc 

Van vore , acn elckc zyde , om op hun pleit te le^ttcn , 

De keuren 9 't Roomkhe Recht, en Keizerlijcke wetten. 

De Rekenkamier houdt hier by h^er ichrijf kantoor ^ 

Ontfangt het geit, eniluithetflotVAs'trijckcrezoor. 

De trooftelooze boel zucht midden in het Noorden , 

Terwijl defchultli^er^chniet paefen laet mee woorden p 

Zijn oofterbuurzs^ zet dezeefchz net betadt 9 

Beflcchtvcrzekcïtwift, zoo laï^ Fortuin terdw^H^ltt 

£nhaerenkoopheeriblt, op wilde eutroefte baren » 

Doorftorm, cnrovcry, eabrant» ién zeegevaeren. 

Het noortooftpouwdjoen de Weezepiedtorsdeckti 

En 't zuidweft het trczoor vooral het laM vcrftreda . - 

Geheimnisfcfarij vers ftaen tondiehft van vplck eqHconBBi • 

Daer boeckenen papierdekanierdidit(b6l^eren» 

In 't midden naerdcftxaet^ vanwaerdemiddag^ftraek. 

In 't zuidooft pauweljocn wortaen de (bdt betadc 

De rent 9 ofbcvgericiuip^ offamlhimr» hmgverftrceckqn^. 

Hier komen^mpteiiaers cd xBibadit9iaeoitei9i{pnco<^ . : 

Om ampdoon , tcn veiücboc , by Aoniftclifnenxvkr^: 

En zijne rijcke kasbetadtdóiïöideMer : 

De 

Digitized by VjOOQIC 



VAN T STADTHUIS. 14, 

Degrooteraetzaeli cndezesenderdghRaeden» 
Aen 'svierichaersilinckezijdef alsbui^rpylers, laeden 
Den laft van Stade cnlant op hunnen ftercken neck. 
DeBurgermeefterszaelbekleet» met zijn vertreck^ 
DevierlchaCTvanomhoogh. De borft der hooge puien 
Steeckt midden uit 5 en melt's Wethouders wil, op 't luien 
Der fchelle torenklock > door *s Heerenfchrij vers mont» 
£d wat de Heer, tot heil des volcks, geraeden vondt • 

Van hier wert , op 't gejuich der aengedronge (lede 
En alle de gemeent , den zee vaertnutten vrede , 
Gcflo^n tufichen Brit en Batavier , gehoort , 
En 't volck verkuntfchapt hoe nu d*yzere oorloghspoort 
Ter zee gefloten was , en zoo veel kopre monden 
Van'tgruwzaemzeegedroght, die (chip op fchip verflonden. 
Men za^ de fteigeringe en maften ganfch in 't groen , 
En't on volbouwt Stchuis metloofwercken feftoen 
Behangpn in triomf, met hangende prieelen . 
Den Dam ontvouwt hierop de pracht der (chouwtooneelen . 
De waterzege fteeckt haer vreuchdevieren aen , . 
Diegeven fchooner glans , by d'uitgeblufchte maen • 
De Vredefaem (chept lucht op allerhande tongen , 
En zet de havens op f dieteffensopenfprongen, 
Als deurei> uit haer flot . Wat zeil vlugh is en ree. 
Licht ancker voor den wint, en kieft devrye zee. 

De tweede (bedje om hoogh fg^wijt voor 't bloedigh out er 
Van vader Mars Bellone en 't ftreng geflacht , dat ftouter 
In 't harnas , op de trom en 't vliegen van de vaen , 
Gereet is naer den flagh , als naer zijn fêeft , te gaen • ] 
Bcwacrt in haer gewelf, noch trotfer dan Venedigh , 
De wapens, en t geweer, dat, fpits, enfcherp, enihedigh. 
En zwanger , op zijn tijt , van Plutoos kruit en loot , 
De grootfte fchoonheit ziet in 't grimmen van de Doot > 

li Indien 

Digitized by VjOOQIC 



2fö, INWYDINGE 

Indien de noot verdidttttflrijdeai:^ ck vcilf^ 
Of buiten 5 voordtpoottCy onsdijdcenvcfcesieftenf 
Metheiloosbloec» enolerghs of, opdenAemilelfiiroooi» 
En'eY) deovyant kort te houden by den toom > 
Of ergenöop de grens voor't Vaderbnt te waccken i 
Ofi^eenvlackeney» daerxi'elemen&enkraeckenf 
Inpulverrooock» enimoock» eo ftof» cnvbxmne, earier» 
Tehaelenuitdenflaghf eep' k>f krans van lawiefj 
EnzegenrijdQ^nroor, na'svyantsi^derlaegen, 
Gefpreit langs 't open velt 9 verwonnen, enverfla^^eo. 
Wie luft heeft toe te treén in *t ridderlijck gpi^an , 
Hier fchaft men wapentuigh, omvijfcighduizentmao 
Te wapenen van teen ten tanden toe > met hehnen , 
En ruilingen, ten(chrickvaneeryergeteichebnen> 
Tot voorftant van de rufte en vryheit der gemeent* , 
Haerhantveftf goet, en bloet, en al wat Godt verleent > 
Tot 's levens onderhoudt, ommaetightegebruicken^ 
Daerze in de ichaduwen der Burgervadren duicken « 

Nu 't ovrigh beeltcieraet van binnen aengemerckt > 
DeVierfcIiaereerftomlaegh» die, naerdeneüchbepercktj 
Den rechterftoel bekleet met driêderhande ftofFen , 
Vanoordeelen, metkuoft, als op het hooft » getroffen. 
DewyzeSalomon, in *t midden» (cheit, nietblint^ 
Het duiftere gefchil om 't levendige kint , 
En weet den boezem van Namur dusuit te putten , 
Dat hy zijn oordeel bout op onverwrickbre ftutten > 
Naerdien hy klaer , door 't tdcx^te en fiatterende zwaert» 
Het waere moeders hart en 's valiche moeders aert 
Zoo levendigh onideckt , dat geene haer gepeinzen 
Voor zijn doorzichtigh oo^ kan dedcen , noch ontVjCinzen . 

Ter rechte zydelaet Sekucuszelf het licht 
UitbluiTcheninzijnooge, om'thallevegezicbt 

VaA 

Digitized by VjOOQIC 



VAN T STADTHUIS. 2fï 

Van zijn^ bdch^hden 2XK>n te ^aeren y re veiichooneny 
Eb onbefproken zich oprecht in 't Recht te toonen . 
De ftradSe Brociis ho^t g^ftreng de flincke hant y 
Eifcht halsreche yan zijn zoons > in heimelijck reiitant 
Getreden met Tarquijnt omRometeyerraeden: 
En (choon óc volgende eeuw dit vonnis magh verfinaecfen , 
Ab al te fcherp en wreet voor 't vaderlijck g^moedt j 
Hydraeght» tendienftdesStaets, geen kennis van zijn bloedt. 
Godts oordeel » boven 't hooft der Rechteren t'aenfchouwen ^ 

Vcrichrickt 's verwezens geeft , verquickt zijn flaeu betrouwen , 

Nacrdien genade en ftraf hem noodigh; ) en onr ftelt 

Dacr'rhemelichepenfeelhet jongfte vonnis velt. 

De Vierfchaer , daerze zit ten oórdeele opgetoogen , 
Twee zuivre beelden ziet verfchijnen voor haere oogen > 
'tRechtvaerdigeGerechr» mcteenVoorzichtighcif: 
Wantallevierk:h:terdook» diedit pacr zuftren fcheit. 

Acht marmerbcelden , daer men d'Ouden op magh nooden ^ 
Dezevm Godtheén , ^ende Moeder van de Goden , 
Vrouw Cybele, omdekunft, van'sbeeldchouwershant, 
Nacr'tleven, en vol ziels, tot boirwderaet geplant 
Om hoo^ > in d'enden van de lange gaeleryen > 
Verdienen dat Athene eh Rome hun benyen . 
Fortuin wou Amfterdam in 't bouwen gunftigh zijn , 

Tocnzy, ter goeder tij 1 5 hier Fidias QueUijn j 

Van'tSchclt aeftd'oeversvandenAemftel, nederzette. 

Op dat hy zijn vernuft op ons cicraedcn wette j 

Toen Koningin Chriftine, in'tbloejcnftvanhacrtijt, 

Hcmjalseenperie, hadhaerkroónctoegewijt. 

Efl noo dien helt ontfloegh^ ten dienft der bontgpnooteh . 

DcTijberhad voor hem de hooge fchool ontflooten . 

Hjröact Toor Aftgcloos noch geen aelotit vernuft , 

lozqabedthoowtryeoftekenkunft, verUuft. 

li a Eifcht 

Digitized by VjOOQIC 



2^1 INWYDINGE 

Eifcht iemant van dien 1(^ een blijck , en kenbaer teken ^ 
Men vraege elckmeefterfhick : de (lommen zullen fpreecken ^ 
En pleiten voor den man ^ die zulck een kimft en (chat » 
Als Aertsbeelchouwer van dezegenrijckfte ftadt 3 
Befteedeaen 't Kapitool der AmfterdamicheHeeren 9 
Die hun Stadthuis met kunft> gelijckmetfchat^ ftofieeren^ 
Dus moft de Schil derkunft de Beeldehouwery , 
Verzelfchappen, als twee ge?ufters, zyaenzy. 

De Schilderkunft zocht ftof by Grooten, nietby kleineo» 
Uit Godts gewijde blaên > en d'outheit der Romainen > 
Bemaelde gaelery, (choorfteenen 3 boogh by boogh, 
Naer ei(ch van ieders ampt , beneden 3 en om hpogh . 
Men ziet 'er Burgerhart , het hooft der Batavieren > 
Beftrijdcn d'adelaers > en Cezars krijghsbanieren , 
Tot voorftant van zijn Recht , met opgeheve kling • 
Men ziet 'er den triomf 3 en handel onderling. 
De Tijber leert de maght des Rijns beneden kennen ; 
Omhelft dien bontgenoot , waerop de Faem haer pennen 
Ontvouwt met eenen klanck , daer 't aerdrijck van gewaeght % 
Terwijl de Batavier geen juck van Rome draegbt > 
Maer op de vry heit praelt , verworven door zijn wapen . 
A Idus eert Tacitus dit bloet , ter deught gefchapen . 

Pluf arch en Livius verleenen geeflr en gunft , 
Inhunhiftorien3 derijcketekenkun(l:3 
Op 't Raethuis , o vcrkleet met Roopafchen , en met Griecken . 
Der Burgermeeftren deught , zoo lièfelijck te riecken , 
Door huntrouwhartigheit f die Rome 't hooft ophoudt^ 
Tpaer dreigement 3 nochdoot, nocheigebaet3 nochgouC 
Dezeackermans beweeghtin hunnen plicht te wancken3 
Waer voorde Stadt dat bloet niet ophoudt te bedancken ,] 
Behoudt haer verwe noch. Lykurgus, zonder vrees, 
Belchermt het wettige Recht der KoningkÜjcke wee»,. 

Hier 

Oigitized by VjOOQIC 



VAN 'T STADTHUIS. ,^3 

Hier Ipreeckt de Poëzy > die ftom is 5 alle fpraccken . 
Mcdea wapent zelf den vlieshck regens draecken j 
En doodelijck venijn. Kalipfbberghr, uit noot 
Van fchipbreuck , noch den Grieck in haeren zachten fchoot : 
En om in 't heilighdom der letteren te treden 5 
Men ziet 'er Jofefe maght geviert , en aengebcden , 
Dacr hy Egypten ftut , gelijck een Konings ftijl , 
Denhongerigen buick verzadight aenden Nijl 5 
Met voorraet van gewas, en opgeleide graenen, 
Ineenen dorren tijt , bedaut van ieders tranen . 
Men ziet hoe Amrams huis , tot weering van ge welt s 
Den volcke een wijze wet en vrome rechters ücft 5 
Hoe Salomon gpknielr , na 'et bouwen van Godts drempel. 
De wijsheit bidt van Godt , in Godts gewyden tempel i 
Hoe Moiès elders met de wet ten berge afdaeltj 
En elders hoe men Gode en Cezar tol betaelt, 
Door laft van 't eeuwigh Woorr > zoo langin kracht gebleven > 
Terwijl het elck beveelt zijn Ichuldigh recht te geven . 
Watnochtemaelenftaet, zalblijcken^ als'tpenfeel • 
Dejongfte ftreeck vol trcckt , op ons ftehuispanneel . 

Debeeldehouwery zou zich met recht beklaegen , 
Indien ick hem vergat, die, opdenzegewagen 
Gezeten, triomfeert, nadat hyftadt en wal 
Befchutte voor den arm en *t zwaert van Hannibal , 
Door 's helts beleit misleit , en fchrander opgehouden s 
Toen al het morrend volck den heirtc^ht toebetrouden , 
Den grootftcn Fabius, belafte, zonder ichult. 
ZooreddeeenmandenStaet door wijsheit, en gedult. 

Toen Stalpaert my dekunft aldus liet zien , en hooren , 
Op^tRaethuis, fteeghmijn luft, daerSintKatrijnes toren» 
Wanneer hy dien vol bouwt, in zijnen vollen krits, 
Nochhoogerdan de Dom van Uitrecht , met zijn fpits: 

li 3 Vic 

Digitized by VjOOQIC 



154 INWYDINGE 

Die lucht niet raecken zal> wacrin mijn geeft ging weiden , 
Inbeelde-en-fchilderkunft vemickt» en afgeicheiden) 
Verwondert dat het brein des menfchen zuldc een' fchac 
Van beitel en penfeel beknopt te zamenvat) 
Enondcr'teenighdack, een ieder op zijne orden. 
Wie nu bouwmeefter, of een ichildcrgceft wil worden. 
Of Fidias in kunft en bceldehouwery , 
DiezaU uitganfchEuroop» zich fpoedennaer het Y> 
En onzen trótzcn Dam, metpcnne, eaverwe, enkode. 
Om in dit nieuw Stadthuis 3 alsindehooghfteichook 
Van Pallas , uit het brein van Jupiter geteelt, 
Te tekenen al wat de leerluft hem beveelt 
t'Ontworpen op papier, en perckement, endoedcen. 
2^0 ging de Grieck van outsdekunft te Memfis zoecken. 
De Roomfche jeught f Athene , en elck by dien Romain . 
NutoontuAmfterdam, beknopt by een, in^tkkin. 
Wat Memfis wat Athene en Rome t'zamenhaelden ; 
Toen deze, alseigenaers, metalhunleengoetpraelden. 
En zwoeren, elckom'tzwartft, metonbdU:haemdenilioiitf 
Dat dit geen leenkunft was, maer ieders eigen vont , 
Inzonderheit de Grieck, al kan hy niet ondchreeuwen 
Dat d'eerfte kunftbron vloeide uit d'ader der Chaldeeu wen . 

Maernaeugezetheit (chijntzich, omdeprael en pracht 
En 't ruim begrijp des bouws, tebelgen, metdeesklaght: 
Waer is de zuinige aert van onzen Aemfterlander 
Gebleven? anders gingtbyd'ouden 9 toenEvander 
EneaS) denTrojaen, zoogaftvry, zijngemack 
Hietneemeninzijnhof) enonder'tfchameldack. 
Dat Herkies , met zijn knods en leeuwenhuidt behangpi , 
Weleer gehcrbcrght had, gewelkomt, enontfangen. 
De gaft van Troje ziet het hart aen van dien Heer • 
Hy vlijdtzichopdehuidtvaneenbeerinne neer. 

De 

Digitized by VjOOQIC 



VAN T STADTHUIS. i^^ 

De groote Koning flaepcop fieneftrojebuUler^ 
Dacr kunft noch overdaet ftcenhouwftef noch veignlilcr 
Vanpooreeof wdfièLwaS) alsnamaeki dai^yvoor 
Nochtoetsnochmarmerblonck. Op dat hekrompen /poor 
Zocht Rome in ackeren baer ecrfte Staetgenooten . 
En hoe vergeet dees ftadt > uic vülcheren gesproten $ 
Zich zelve aenzulck een pracht 9 by d'ouden ongpwent ! 
Gduckigh is de Scaet» die zijnen oirfprong kent » 
De middehnaet be waerc ^ en omziet onder 't ftuuren • 
Het wandcelbaer geluck kan zdden fteen verduuren . 

Gelijck de tempels ftaen den Godtsdienft toegewijt» 
Die 's hemels eer bewaert > van 's afgronts fpoock benijt > 
Zoopaft het onsden Staet van 't burgerlijck r^eeren^ 
En'tRecht) datheiii^is» en 's Rechts gjrftoelte t'eer^) 
Naerdienhmiachtbaerheit eerbied^;heit vereÜchtj 
En'tooghdit ziet in zwang» zoo wijt (Mis 2^oevaertceift. 
Zijn 's volcks regeerders hier ons mombers > anderde ouders^ 
Zijn ftadts Wethouders zelis Godts ftoel- en- ftedehoudoes^ 
Wie we^rt hun een huis ) gelijdchunwaerdevo^hc> 
Ecnonbekrompenhcit) waeraen'tgebniickgenoegbt> 
Deburg^);endeHeeri en zooveele amptenaeFen> 
Al flavcn der gemeente) en wit van grijze hairen> 
Gcpbe^t met rimpelen in 't voorhooft 9 door den laft 
Derkoop-en-zeeftadt) voluitheemichen) envermaft 
Van dit zwaermoedigh pack » door Atlas fonderichraegen f 
Die hier op zijnenhsuis den weerdtkloot moet draegen f 
WiegonteldcamptgeenplaetS) envo^elijckbefteck> 
Endcke kamer niet een eerlijck amptvertreck ? 
Hoezat de heerfchappy zoo jammerlijck bekrompen^ 
Inhicfaten) die benaut der zinnen fheverftompen> 
Dendienaervolcke en Heer > hunn'dienft en plicht verbién) 
fidoiftercalte&hcrpt ofaltcnaeu bezien» 

Geftcurt 

Digitized by VjOOQIC 



2f<J I N W Y D IN G E 

Gcftcurt door pleitkrackccl, gcfmoort in hun papieren ^ 

Verkort acn kift, en kas, en laden j zonder vieren, 

Enhaertftcén; koude van vorft, ofvan het vier gezengti 

De kamers en het volck , verdrongen en gemengt , 

En onderling verwert. Dekerckers, naeu wc holen. 

Vol (lijm envochtigheit, die vuile ftanckgioolen 

Vergiftighdenterftont, verftickten, alseenpeft. 

Het lichaem , dat gezont beklemt wert in dit neft . 

Het hair viel uit , als of de wortel was vergeven . 

De dootkift berght een lijck , een lichaem zonder leven : 

Decs dootkift zinckt te vroegh den levende in zijn graf. 

Eer 't vonnis Icght gevelt , en d'over wogp ftraf 

In 't recht gefloten is. Om 't out Stadthuis te noemen 

By zijnen rechten naem , en zonder te verbloemen 

Die rotte vuiligheitvan't afbreek, och, wat was 't? 

Een yflijckrotteneft, zich zelf een overlaft. 

De fchry ver en de klcrck vcrfchrickten voor de dieren , 

Wanneerze menighmael de boecken en papieren v 

By avont knaeghden , of, niet zonder meer gevaers 

Van brant, al brandende het einde van de kaers, 

Enleckeropdataes, in hun deurboorde kloven 

Verfleepten, zonder (chroom, naer onder, en naer boven: 

Want een bou wvalligheit, van zijn geval geftiert , 

Verftreckt de legerplaets voor gruwzaem ongediert , 

En nachcgebroet : en quaem het manck geboü te ftorten , 

Altefïens, ochwienzou, wien zou die val verkorten 

Alleen met eenen (bgh ? wien anders dan de Stadt , 

Degan(cheStadt, en 't volck? geeneeeuw, geen aenwas had 

Dien zwaeren val geboet , die (chade kunnen keeren , 

Daer boecken, brieven, (chat, en volck, enburgerheeren» 

Als teffens in een graf begraven, envergaen, 

Dcnlaftermonttenichimp rechtvaerdigh zouden ftaen. 

Om 

Digitized by VjOOQIC 



VAN T STADTHUIS. ,^7 

Om d'onvoorzichci^iC) cnvrcckheit, enhecflofien 
Van toe te zica , eer ramp hun hoofden had getrofièn . 
En waerom ftoot men zich aen pyler , en gewelf, 
Bevrijt voor vier, en vlam? debrantvan'tRaethuiszelf 
Qndchuldigbtdic : want vonck en vlam en vier vint vatten 
Aenbalck, enzoklering, fteltboecken, brieven fchatten , 
Tcrnoot, en bygeluck geborgen uit den brant, 
In'tuiterfte gevaer. Dehooghte cierc den ftant, 
Isniet alleenin'cooghontzaghbaer» aengenacmer, 
Macr weert oock vochtigheit, om voor een wapenkamer 
Tc dienen $ in den noot : want of men gout vergaért , 
Het gout is, zonder ftael en yzer, flechtbewaert. 
En een gereede roof voor wettelooze fhootheit . 
Geen Wijze kan zich dan verftooren om de grootheit 
Van *t overwelft gdïouw, daer'tnoodigh cerlijck nut 
DeStadt en burgery en welvaertondei^ut. 
Men moet den wijzen Raetdes Aemftels meer betrouwen . 
Wie wectenhanthaeft , kent zijn wet en maet in *t bouwen , 
En houdt zich aen de firhets, niet wuft, en onbedacht. 
Geen rijpe raet mistrouwt zijn voorgewoge kracht . 
Latinus raethuis, daer Ëneas aen quam vaeren , 
Verhief zich, alseenkerck, op hondert hoof cpy laren, 
In *t hoogjhfte van de ïtadt , aen '« Ty bers ouden ftroom , 
Enftontrontominbofch, enichaduwen, omichroom 
Om ootmoet en ontzagh > in 't harte des aenfchoüwers $ 
Tc wecken , als het wit des overkloecken bouwers . 
Hier wert het hoogh gezs^h in zijne kracht gezet , 
Gcwettightby den Raet der Vaderen» en de Wet. 
Men zagh den voorzaet hier uit cedren hout gefheden . 
Sacumus, witen grijs, en Janus, ftram van leden. 
Met dubblc troniën , bewaeckten het poor tael . 
Bdhae en vader Mars de groote wapenzael, 

Kk In 

Digitized by VjOOQIC 



2f8 ,. I N W Y D I N G E 

In'trondcgcftoflfeert, Jangs wanden , en acn poften , 
Met zegenrijcken roof* en wapenen, opkod^ 
Van burgerbloetgehaelt , tot heil van 't vaderlant^ 
Op al wac voor de vuift met boosheit innefpant % 
Tot afbreuck van den Staet der moedigeLatijnen, 
By wie de Bataviers in 't ende ontzaghbaer Ichijnen . 
Het burgerlijck gebiet , 209 fchuw van tiranny , 
Enflaendeoponzenaertj hieroock, naerzijn waerdy. 
Zijn* ftoel verheven heeft , daer Gysbrechts Bui^erheeren , 
AlsopdenhoogenburghderVryheit, nuregeeren. 
En leiden degemeent met eenen zachten toom . 
DeStadt, ophungezagh, zal, als een cederboom.> 
Voltrecken haere Kroon , en altijt hpoger waden . 
Zy zal op haer kleenoot , de gulde Vry heit , paflen , 
Het wit , waerom zy 't zwaert getroo^ op zijde bondt , 
En fchier een bloedige eeuw in/c vier desoorloghsftont. 
Wie deze grieft , met een de zegels van haer brieven > 
Die zal haer kroon, liaeroogh, haer hart en hartaér grieven : 
Want zy naery verigh geen vleck hjtin haer kleet , 
Geen (chipbreuck zwaerder acht dan 't ichenden van haer' ^dt 
En eer , hoe reuckeloos hier andren mede fpeelen , 
Die min in 't erf van deught , en meer in 't ydel deelen : 
Waerom de hemel oock , in 't fchoclcen van al 't lant , 
Haer Scaetgehanthaeft heeft, enineen'vafterftant. 
Ten (chimp van zoo veel nijts erghliftigheênenlaegeni. 
Verzekert , en gelijck op zijne hant gedraegen . 
De bontdrgenooten en 's lants vyanden , die 't zien , 
Nad'overdrift van mift en misverftanden, biên 
Haer burgren alle gmift, enhaeten, die haer haeten . 
Zy eerenzc, als pylaer van Zeven vrye Staeten , 
En (chatkift van den Staet, die zich verbon4en houdt 
Door eendragh t , magh tiger dan (lael , en Indifch gout • 

Aldus 



Digitized by VjOOQIC 



VAN T STAD THUYS. 255 

Aldus is Rome in top van 't hooftgebiet geklommen » 
Van wacrze wetten gaf aen Rijcken 3 Vprftendommen , 
£nheerlcbappyen> vandenGangesi methaerroé. 
Tot, achter groot Britanje, aen'teilantThuletoe, 
En van dezuider Kreeft aen d'ovcrfiieeude vlieten , i 

Dacr d'Ifter zijne kmick in Pon nis uit komt gieten . 
Geheel Ëurope vielhaer' ruimen geeft te kleen . 
Zy (molt drie wecrelden tot eenen klomp in een » 
Ëo zette zich in top des aerdtkloots > als een wonder . 
Watvoorhaerlaghinftof, zaghdees Godin, vanonder. 
Met ootmoet en ontzagh en vreeze eerbiedigh aen , 
Als 't grootfte dat oit wiert belcheenen van de maen , 
Die wiflelbaer haer licht dan ebben zagh i dan vloeien , 
Terwijl de Staet van Rome en 't Roomfch gebiet bleef groeien , 
Dies Cezars loftrompet haer noemt, geKjckzepraelt, 
Het eeuwigh hooft^ezagh , van tijt noch grens bepael t . 

De Burgp: meefter weet den breidel hier te vieren, 
Enaen te haelen j weet alle ampten te beftieren 
In orde , en kan nu zacht dan weder ftrenger gaen , 
Naer eüch vanelcks natuur en ftaet ^ niets onberaén 
Vcrhacften^ wrevelen, diehoogeenlaegenhoonen, 
Betemmen> misverftant verbloemen, en verfchoonen > 
Delaften minderen, zoo veel de Staet dit üjdt. 
Eer 's koopmans koc^kans keere , en winfte en welvaert flij t' ♦ 
Uitheemfchen gunt hy plaets , en welkomtze uit ontfarmen . 
Hy zorgt doorgaends met luft voor Godtsnootdruftige armen . 
't Geweten , min of meer door onverftant vérruckt , 
Bcfchut hy . Niemant wort in zijn gemoedt gedruckt , 
, NodiinzijnbillijckRechtverkort, of opgehouden. 
■ Getrouwhweitaen 't Gemeen wort rijckelijdk vergouden . 
Dcdeughden draven hoogh op'tvoortrcèn vanden Heer. 
Pcbooshcit fmilt alleng? • Geen goutgnet boven eer . 

Kk 2 De 



i 



Digitized by VjOOQIC 



t6o INWYDINGE VANT STADTHUIS. 

De kunften winnen velt. De nutte wetenfchappcn 
Geraecken op den troon . Geene averechtze ftappcn 
Misleiden nu de kiel in 't zogh van fnoden buit . 
Men koeftert pais en vree , tot daer de zeevacrt ftuit , 
Houdt ieder een ten vrient , en acht de baetzucht fchande . 
Dus bloeit d'olijftack bly te water , en te lande . 
De Zeven volckcn , alle uit eenen Duitfchen ftam , 
Bekennen dat hun heil , van Godt en Amfterdam» 
Gelijck een morgcndau en 2:egen , neerkomt vallen . 
Zyeerennu, omltrijt, deWijsheit, daer dees wallen 
Opwaflin, in hun ronde, enftercken'slantsgezagh. 
Zy wenfchcndatzenoitvan*tRaethuis fcheiden maghi 
Maer kroonen dezen bouw , met titelen en naemen 
Van Heeren y die hunn' (loei en kuilen niet befchaemen • 
M D c L v. 

ZEEMAGAZYN 

GEBOUWT OP KATTENBURGH 

fA M S T E R D A M. 

A E N 
De weledele en mogende Heeren Zeeraeden ter Amiia- 
liteit in de gemelde fbdt. 

Tnftraimftritm. 

Y HEEREN , wicn de zorg der zeevaert is bevolen , 
Die uit geen winckelen noch vereelte holen, (raep^ 
In'tperflènvandennoot, hetftheepstuighfz»nci^ 
Maeropuw MagazijnsgereedeiiTioometftaepc, 

Geruficr 

Digitizsd byCjOOQlC 



Z E E M A G A Z Y N. 261 

Gemfter dan voorhcene , en vloot aen vloot kunt mannen , 
Tot heil der koopfteên , en ten fchrick der zeetyrannen ^ 
Naerdicnmcn, onder fchijn van wettigheit, nuftout 
De vbgh voert , en de hoop van roof te haelen bouwt 
Op uw gedult, gezint hetongelijckteflechten 
Door reden , liever dan uw Recht dopr^t 2 waert te rechten, 
Gy R A E D E N , die den Raet ter waterkamer Ipant , 
En, onder'thooghgezaghvan'tvrygevochtenlant, 
Dcnhiifter en den glans bewaert van Seven Staeten , 
Die op uw fchiltwacht zich , naeft Godt ,\ geruft verlaeten ; 
Vergunt dat mijn klaeroen den toon op 't zeepaert zetf , 
Gclijck 't de Bouwkunft leide aen 't fcheeprijck Y te wedt> 
Om, als het Triton boort den plonderhoren fteecken , 
Door waterftormen en flaghordens heen te brcecken , 
Tehricfchenover'tvlack, te trappen, entetreên 
De zecpeft van den Staet der vry gebore fteên . 
Het luftme *t fchuim te zien neèrbruiflchen langs zijn toomen , 
Te hoeren hoe het briefcht , als d'oorlóghsvlooten komen 
Ze^haftigh uit der zee , met nagefleipte vaen 
En vladen 9 van den roof des vyants overlaén. 

Natuur en Noot leert elck op waecken in ge vaeren , 
Zidi zelven wapenen , en voor gewelt bewaeren , 
Te wcrcke ftellen wat hem 's hemels voorzorgh gunt 5 
Tot t^cnweer van ramp en jammer . Op dit punt 
I^al'tgeziclde, wat de reden is gegeven > 
Of eengevoekaem , of alleen het groeizaem leven . 
Zoo wapent zich de boom 5 en vrucht met loof, enbaft, 
Enichors, enicheU voor koude, en hitte > enoverlaft. 
Zoo wapent Godt de flang met fchubbe, enfpitfe tongen > 
ïödootclijck venijn . Zoo worpt de leeuw zijn jongen 
biBiuiUioeck) enipeloncke> uit vreeze voor verlies* 
Zoowortfayuitgeruftmetfcherpenklaeuw» en kies* 

' ^ Kk 3 Zoo 

Digitized by VjOOQIC 



16% Z E E M A G A Z Y N- 

Zoo houden d*oogen wacht voor * t lichaem . Zoo befchermcn 

£>c menfchen zich > met hulp van handen en van ermen j 

Vooraenftootj vier, envloet. De Noot, al valt het zuur ^ 

Ontziet geen moeite , en , in den boezem van Natuur 

Gedrongen , ondertaft al haer geheimenifïèn , 

En weet geweeren uit een' afgront op te viflèn , 

Natuur te bezigen ten oirbaer , en tot nut 

Van 't leven, erizijn'eifch. De reden onderftut 

De nootweer , die niet ruft op veiligheit te letten , 

Enkloeckertegensramp, by tij ts, zich fchrap te zetten. 

Zoo ging 't Athene, dat, van Pallas niet mifdeelt. 
Zich op zijn* burgh verliet , en trots heldinnebeelt > 
Een levend voorbeelt van de Wijsheit in haer wapen . 
Dees ftadt icheen op haer* burgh en burgerwacht te Uaepen 
Geruft en veiligh , eer de groote Xerxes quam 
Aen vliegen met zijn heir uit Perfen , als een vlam , 
Om weehgh Griecken , en Athene met zijn daecken 
Wraeckgierighenverwoet, te branden, enteblaecken. 
Dat overmaghtigh volck te delven iii een graf. 
Toen fprongenze uit den flaep , geweckt te hardt , en ftraf , 
En leefden raet om 't heir des vyants te verduuren . 
d^Orakels rieden hen terftont naer houte muuren 
Enveftentoetevliên, zich, buiten alle zorgh* 
Te bergen in 't begrijp van dezen vryen borgh . 
De burgh t' Athene, eerfthout, fcheenindiehnaembegreepen. 
Themiftokles, hun hooft, verftont alleen de fchepen 
Met dezen naem bediet , en zagh de fcheepsvloot aen 
Voor dezen muur van hout , om 's vyants zwaert t'ontgaen . 
Hy ricdt de burgery , tot voorftant van haer leven , 
De wal te flechren , zich te water te begeven , 
Te fcheiden uit de ftadt, op Delfis raet en mont , 
Dewijlzein geen gebouw> maereer in volck beftont, 

En 



Digitized by VjOOQIC 



Z E E M A G A Z Y N. t^^ 

En brave burgciy. Zpo.gavenzetcnlefte - 

Zich t'fchcpe , en redden zich , den Grieckichen Staet ten befte. 

lek mocht van Amfterdam en haer verbonde fteén 
Dit tuigen^ toenze, van 's Eilanders nijt beftreên. 
En, zonder fchijn van recht, baldadighaengcvochten. 
Van duizenden geprefte en dolle zeegodrochten , 
Qntwaeckende uit den droom , noch rijp>er letten wat 
De mogen theit vermagh van zulck een hóute ftad t , 
En hoe de vrye Staet befchut wort , min door fteenen 
Dan door een eickeftadt, enafgehouwegrecnen, 
Gemant met helden; van maetroozen, en een hel 
Van gruwzaem grof gelchut , den afgront zelf te fel. 
Dedogh der Britten , die bloetdorftigh op quam fteecken , 
Vatteonzcn zeeleeuw aen, wien 't fcheen aen kracht i'ontbreken. 
Men merckte flux aen 't dier , hoe zulck een zeebrants gloet 
Gcrceder klaeuwen eifchte, enwadcerheit, enipoet. 
Tot Icfllng van een vier , waer van ons kuft en ftranden 
En wateren in 't ronde opflackerden , en brandden , 
Alsofde g^Iche zee vol zwavel dreef, en peck. 
De Lecttw gevoelt zijn' rugh verzengen binnen 't heek 
Deszeetuins, daerhyrufte, een poos in flaep gevallen. 
Niet denckende aen de maght van zijne houte wallen , 
Waerin het heil beftont van Batavier en Zeeuw 
En ongedwongen Vries en 't volck , dat op zijn' fchreeuw 
Nu d'ooeen opflo^h , en bei^roede aen alle hoecken 
Hoc'tichecpstuigh indien noot verdwaelt was, eptezoecken. 
Men pooght vergeeft een' dijck door 't laege lant te üaen , 
Wanneer d'oploopenheit van vader Oceaen 
Met loflen toom, alreê te hoogh aen 't overvloeien, 
De weiden overzwalpt , en ftulp, en dorp , en koeien , 
En vee, envelt verdrinckt^ delantzaetal verftijft 
Ten daeckeuidchreit, of op een karnemeickvat drijft . 

Voor- 

Digitized by VjOOQ IC 



jtf4 Z E E M A G A Z Y N. 

Voorzichtigheit ziet uit, brengt, zonder eens te wijeken. 
De zoden by der hant, worpt dammen op, en dijeken. 
Zy houdt een* bergh van fteen en rijs en paelen reedt , 
En watdenootvereifcht. Zoo fchutze ramp, enl^c. 
Zooflaeptze niet te lang op 's waters fchijn^enade. 
Terwijl d'onwijze craeghgefccrt wort met zijn Ichade. 

DeMaght van'tvryehnt, enZeeraet, om den kam 
Te heffen uit de vloên , vondt raetzaem t' Amfterdam > 
Op *t nieuwe Kattenhurgh , het wapenflot te bouwen , 
En 't Magazijn des lants haer icheepscuigh te betrouwen f 
Ten dienft van Nereus vdck, dat op de dijning woelt , 
Dieblaeuw en zeegroen om de zeekafteelen (poelt. 
Men wou den rugh van 't Y , zoo veele en lange jaerén 
Geploeght van kielen , en gekruift door ftadigh vaeren , 
Dees glori gunnen, alseen'ftroom, die, altijt ree. 
De zeilen wellekoomt , en weer geleit in zee , 
Geduurighlaedt, enloft, enuitnaeryverluiftert 
Waer 't hapert , als een wolck van roof de vaert verduiftert $ 
Op dat hy 't water (chuim* van dit baldadigh fehuim » 
Van pellen, diedenvloetbevlecken, en, te ruim 
Op 't water weidende , de koopvaerdyen fteuren . 

De kerck van Janus floot weleer metaele deuren > 
En d'oorlogspoort aldus te Rome, in tijtvanpais» 
Daer Mars geketent zat in 't yzeren palais , 
Op'tbloedighkrijgsgeweer, enftandert, vlagh, en vendels, 
Enbriefchte, en knarfletande opkopten boom, engrendds 
Met zijn' bebloeden beek . De volcken wijdt en ajt 
Ontzagen zijne wraeck te tergen , en den ftrijt 
Met hem t'ontginnen : want geraeckte d'oorlogh buiten 
Zijn poften, zwaerlijckviel't de poort in flot te fluiten , 
Of flootze , 't was met dwang en ondergang van 't Rijck , 
Dat 's Ty bers wapens terghde , en fteldc in *t ongdijck . 

Zoo 

Digitized by VjOOQIC 



2 E E M A G A Z Y N. 26^ 

Zoo adet hier Janus kerck door mift en waternevels 
MecdubbletnHiien9 tweeTo<n'bo(^en9 entweegevels» 
Vanvoc^eenaaiceriiit) en voert voorkdereen 
Haeramptenoo^merck9 daer 27 rijft, in marmerfteen 
GdiouwendoorQjieilijni des Aemftels beeldehouwer, 
Tot licht en kennis van dói keur^^ aenlchouwer . 
Aend'eene zijde ftaet 'slantsZeebewinttentoon 
Opeenewacerfchulp, verheerlijckt met een kroon 
Van fchepen op het hooft. De rechte vii^ers grepen 
Eeoj^t, deflincke'troer, denbreidelvandeichepen. 
Deichulpopanckersruft, diekruiswijsaenhetftrant 
Gehecht zijn door 't gebit van hunnen yfi-en tsmt . 
Het bqotsvoick voert de vls^b, en wimpel , zwaeit de zwaerden , 
HjAt tonnen buskruit voort , <^ zadelt roode paerden , 
Ontfteeckt den cooden haen , die moort kraeit al den dagh . 
Men laedt 'er 't grc^gefchut , dat fteent zoo liude als 't magh , 
Gn>f zwanger van bederf, en donderkloot, en donder» 
Enblixem. 't Watervoldc komt borrelen van onder 
MetlK^, en kompas, enriem, enkokerrol. 
Zooruftzeeenkrijgbsvlootuit: zoo ftaet dezeekracht vol. 
Nqxuin, aend'aadrezvterichulpuit, trotftop'twater 
Wat zijnen drytantter^t, eneldcenhandelhaeter. 
'sLantsZeebewint, mettórooneenzedcompasom'tho(^ 
Gekfoont, verzoedctzijn^^unft, uit minnehaer belooft. 
DeZeegodr» die geftreelt zijn woortnift wil verkonen, 
Gcbiet de Watemy mf zich ruftigh uit te ftorten 
Meteenen horen, rijckvanfchat, en vloot op vloot, 
In 's lants gezegenden en wijt ontvouwen Ichoot . 
DeLevenwecker, aendes2!eegodts rechte zijde, 
fi(|groec 's lants Zeegezagh, enblaeft, verhakten blijde, 
Eenlnditvanroozen, en van allerhande heil, 
iadadeD geurvan weelde in 't opgezwollen zeil. 

Digitized by VjOOQIC 



i46 Z: B E MA G .A Z :Y N;. 

Menziet'er Amfterdain> ten trots van endooze eeuwen > . 
Met 's Keizers kroon gekroont» bra^^eeren op haer keowen , . 
En beide Watergoón , grontle^rs van haer' Staet . 
]>ezee(chaer levert haer wat Middelzee» enStraeCy 
Europe» enAüenj pnvafte en vafte landen» 
D&Zuid- en Noorder-as 5 deftroomen, endeAfanden..» 
Uitlevren :. zy beftelt^e vracht van overal , . 
OmUl^Hmetvlotichüit) boot, en lichter, op de wal,:., 
Inpackhuis, kelder, en op zolders» eninfi:huuren^ 
De balcken buigen van den laft . Dedicke muuren 
Bezwijckendoor'tgewlghtvankruideiy, engr^ca^^ 
En fchat , haer toegevoert van vader O^en , , 
Gcn^n vloot 09 Woot mee rijckdom te heftoppen , 
Kanafter, zybael, kift^ en kofïèr vol te proppen} ^ 
Al$ of hytol van al de Watervloên ontfing , 
Omeene^Eeeftadt, zijnverkorevoefterUng». 
Te zegenrijcker ,- abeen bid&orf , te ftoffeeren , 
Waerby de zwarmen der gebuuiïfteén zich geneeren . 

Het lichaem aran'tgevaert, zooprataen'tYgephnt, ^ 
fOntleén vaalifit totlidt met al zijn ingewant , . 
Verei(cht«eenbaelpapiers, vol letteren, en printen, , 
Veel ganzepennen , miltgedoop^ in Maroos inten , 
Veel duizent handen, omdtenvoorraètuittereên, . 
Deber^hfmisvanVulkaenomyzerwerdctefhieéa, 
Veelg^eteryen, om de donders af te gieten > 
Veel ftroomen van metad, veelkopreenyzrevlieten, , 
Ëenlangelijnbaen van veel mijlen, onder dack. 
Hier valt defchouder van een' Atlas veel te zwack , 
Om zulck een' ballaft van befaodïe t'onderichnegen , . 
En zoo veel krijdi^ewear>op zijnen hak te draden . 
I$<rworthetNoortfi:hëbo<ch metzoo veel 2dib,bédeckt> ■ 
Dsthet een fchsduw voorde Spaienfiiitizee.Tefftceckt. 

V«cl 

* 
Digitized by VjOOQIC 



Z E E MA G AZ Y N. t^^ 

Veel velden henneps wort hier in een perck gevonden , 
Aenkabels, enaen»>uwgeftapelt) en verbonden. 
Veel wapenhuizen gaen hier fchuil in een ge vaere . 
Vcd Troifche paerden fteecktgodc Mars hier in een paert * 
Musketten > donderbtis, ^aiftai^n9 Qïieeren) pijlen» 
Pe&bel) hdbaert, dr^» granaeten, enterbijlen. 
Hkr hagelt loot) enichroot, en kogel, FlutoosfiJirooffl» 
Zoo ved als 't noocebofch van zijnen nooteboom 
Kanfihudden » of een buy van b^lfteen by vladen 
Opkorenveldenfchnd. Hiergrimmelthetvanfdaegen. 
■DeZeezor^zamelt hier dien dieren oorl^^cjiat 
Van zeil- en wapentuigh , ten dienft van Gi jftH-^^ts ftadt > 
DieKennemaersvanoutS) enWaterlant(cheftreecken> . 
In 's Graven eedtgetreén, detortsmi'tvierzagbfteedcen 
bkeroi houten muur en torens ) toende^ont, 
Nodi zwack, geen toevlught aen den deken fi:heepsmuur vx>ndt» 
Aenbemelhoc^marS) en drijvende kafteelen» 
Gei)ol^irardctt<^ens ramp } en bloedigeltradceelen . 
HiergrimtdeflangefiMtvaaPallas, dieddceen 
Voor 't voorhooft (het , misverft > zoo dootich als marmeirfteen . 
Hier is't Palladium, de wacht van Aemftels&hatten, 
D^rDiomedesnodiUlyflès nietop vatten . 
Deeszeedraedchoudt de wacht, enflaetdenboon^dtga 
Van Adas dochteren, bydae^, cn'savontsipa. 
Hierwdthetgulden vlies, deZeevaert, ondor'twaecken 
DeiZeeraets, yryerdaninfchaduwvanveeldraecken. 
Dedaf^MrePer&us, (^ dit vHegoitpaert zoo fier, 
BdchutdVmnooflema^tvoor't grimmige waterdier. 
I&risde vrybnri^ en de toevh^t deropmliten . 
HierzweecValkanas^Gnis, vol reuzen, winckdknechtm* 
Diegeeneblixemsrmeèn, celijckPamailusdroomt, 
MsKrdondc»^ door wier nachtde hel worttogecoomt» 

LI » En 

Digïtized by VjOOQIC 



268 ZE EMAGAZYN. 

En 'c heUchc zd^edrocht > dat opfmoockt van beneden » 
Dewatrenringeu)ort, en ketens waenc te fmeden, 
Alsftroppen, om de zee i« worgen s en de keel, 
Waerby de weerelt leeft, en ieder weereitsdeel. 
ZoofcheprdeZeevaertluchc: zoo leeft men onbe({»«ageo: 
Zoo wort al 't zeegewelt door zeegewelt gedwongen . 

Al (panden nu Karttu^ en Syrakuzeraen 
Om naer de watervorck van godt Neptuin te ftaen , 
En om den roozieknuis een waterkans te wa^n , 
Tezien wienjupiter de 2eekroon geeft tedraegen ) 
Menichroomdegeengevaer, vand*eeneaend'andreree. 
Zoo Hollancs Amiraqztjn vlagh opftack in zee. 
En ftreeftie recht vooruit, gevolgjit van alle kielen, 
Om ze^weldenaers te zitten op de hielen , 
Aen boort te klampen, aentegrijpen, naerdienftijl, 
Metlaegenvolgefi:hut8, en dr^ge,. en enterbijl, 
Denvloettedecken, nahetkraecken, na het enteren, 
Met maften, ribben, al'tfcheepsingewantaenflentereo 
Te fcheuren , of het vier te fteecken in den ftaert 
Of buick van 's vyants vloot, dat zy ten hemel vaert, 
In 't onweer van dien flagh, daerd'elementenknerftói. 
Het acrdtrijck inde zee aen duigen (prong te berften , 
De Goden in de lucht verd weenen met hun woldc , 
Angftvallighvoormaetroos, ^l(>oockendeoor]o^i8voldc> 
Datviernochvloecontziet, envecht, als oPt verwaten 
Een ander lichaem t'huishad in de kift gelaeten . 

Ditzeegevaert, dat Mars in zijnen boezem fluit. 
Ruft reedochap vooreen vlootvanhondertichepen uit 
Ten oorloge, euArerbaeftdenfdiendig^bftenvrjMter, 
Die Godt noch Koning vreeft. EenAmirael, als Ruiter $ 
TcndienftvanAmfterdamgewettight, engewijt, 
Iswaertdacbyopzeebetkloeckftepaertbcriit, , 

Digitized by VjOOQIC 



ZEE MA G A Z y N. ,d, 

In t midden van de vloot der wadcere Aemftdheeren , 
Temoedi^ dat hun ze^vcldenaers braven«n: 
Nodi zoo niet, neenvoorwaer: een hoogermag^t regeert. 
Die meteen'flü^rflagh den ftoutften reus vemeért , 
De bergen inneftort, en die te moedigh draven, 
Enfte^nen in puin en affdtc kan begraven , 
Of flingren in cfen noit gepeilden Oceaen , 
Omnimmer, na dien unack verrezen, opteftaen. 
Meofteeckt zich *t een ooghuir, omandrentweeterooven. 
Ijlen ichroomt denhelhont niet ten aigront uit naer boven 
Tefleipenin den d;^h , Godts erfdeelte verraén , 
Omvroomenopdenhabtekomen, lang^eenbaen 
Van hdicbegruwelen , en , tegens recht en wetten , 
De grenspoort voor dól Turck en Tarter op te zetten , 
Met wien men in verbonten vloeckverwantichap treet, 
£o zweert de ftandertvaen des afgronts met een' eedt, 
Dtt Gode om hoo^ verdriet , en quetft de vroomfte harten , 
Diehem aenicbreien , en aenroepen in hun fmarten , 
Ofhy, in'tendtverbeén, denfcheutderboozenfchutt*. 
En den gefchodcten Staet des Heilants onderftutt*. 
Gdlijck de kuddengaenby duizenden te weide, 
Eogroeienbyheteras, zoódrijftnu'tzé^deide 
Van Is lant»gdeivk)ot al wat hongert naer giewin 
Den mont van Tdlêlen den Vlieitroom uiten in . 
No houdenzedck hun' koers, op tweeen dertkhftreecken, 
Eovo%en'tzedccnalpas. Nodi vracht noch (chip ontbreedcen 
Deo handelsman. Men hoeft geen zeeverzekeraer, 
Naalle watroiztiageveilight voor gevaer 
VanTurdcenhalvenTurCk, of flimmerwaterdieren . 
Merkuur zit zelf te roer, enidieptvermaeckin'tftteren. 
H^zetdewindennaerz^nhant, tot'skoopmanslieil;» 

De zegen komt van zdf gevallen in het zeil . 

LI 3 M<?n 

Digitized by.VnOOQlC 



270 Z E E MA GA ZY N. 

Men fpanc gpen kctenmeer , daer landen ^xtmenhöpen . 
De Scraet van Gdbialar , de Soat ftaet roor oas open . 
Het hooft van Kalis en van Doever,' pldtensiaoe, 
ScaetHoIlant) van weérzy, zijn redu» denfleuteU toe. 
Al, wat ons dreighde is in zijn waterfcfaiilp gekroopen . ■. 
De weerelt is nu veil : men valle alom aen 'c koopeo , 
Enaen'tverkoopen, aen *t bevrachten. Werckt, envinc. 
Nupackt, nuzackt, enflaeft, endraeft, en weeft» co^iot» 
Ënichrijft> en wrijft: de nachtis toe geen nift geboren. 
Krioek, en woelt, envlieght: de&nrijfpentiiilcfaencËboieD. 
DeWarmoeftraet» de Dam, delai^enieuweDijck, 
£n 't Water, huis by huis, dewinckels worden rijck. 
De lakenreedery zietandren in de kacrten , 
£n dijt haer fijne ftof en wdop alle vaerten . 
De Icruidenier verteert een gamch Ooftindüch huis i 
DezijdewindLelruücht, gcNickeenyollefluis, 
Van treckgetouwen , en van goude paflèmenten . 
De rentenier befteet zijn geit op hoeder renten . 
De Beurs valt veel te naeu . . DeWi&lbandc veitdt 
Een' Cdat van Kre2usaen 't geteede wiflèlgelt . 
De Waegh isa%emat van waren af te weegen , 
Enroeptomarbeitsvolck, totaendenluuiiveFiqjen. 
DeSpaenfi:hezilvervlootwort hier aen gdtvcrmont^ 
In'taenzienvan den haet, dieniemant zegen gunt. 
NieU Nederlant bezaeit , belooft ons mag^ van koran . 
Een ander Polen fiirhijnt voor HoUant daer gloren . 
DeGeldersman, enSticht, enYflèl, MaesenWad» 
En Rijn, enïMerwe, enEems, defledeoatoemad 
Gedyen by den oogftderZeevaot . Alkmenichen 
B^oeten Amftierdam , bczidn^qi met wauCbben 
'cGezegentMagAzijd, doorStalpaeNslcaaftgcbouwt^ 

En 

Digitized by VjOO'QIC 



ZE E M A G A ZrTtf; 271 

En zilver 9 abvoorboeQ^ tocnSaiomoazïjn&bepw 
NaerOfirheeiizoiidjC> om gan&h Indien te Ikc^n 
In 't juichend Sion, ^nhuhozhdoofdchnt, 
DaermddcaihoiUgJiTloeit. Wat zief: de waterkant 
Alz^ep»t«geoio6t} au aüe zemen golven 
VoorHollaatopeDfhen» geedw^isopgedolven. 
Gefloten voor de vaert) en seevaert! au ons heek 
DtD Leeuw 2iec wentelen in klavo:» zijnen nedc 
Aflchudcfen 't laftigh juck van alle dwingUhdyen , - 
Tewater» entelande> enm^^htvanv&otenryen 
Opvadatt ofzooweitskveerenafenaen! 
2#oohoudceen Magazijn» eenhuis» 'slantswdvaertftaien. 

Staetvall^gyST AETEN: ftaet,al8onverwrickbreftijlen ; 
Verzekert met een'knoopden ichoonen bondel pijlen » 
Noch vafler dan voorheen» datTweedn^tmetverfwack' 
DezeEendra^, endebantin'tendemeteen'krack 
Vaneenljninge» engeenXwift, hét out bederf van Troie» ^ 
BdcDorlijcktwiftooft» en den gouden af^lftroie 
LiQwveigadeiinge» enfchenneuwfterdcefteén 
Enhnden» toteehvreughtdeszeevloeckS) tegenseen< 
Httisgeenmi]idredai^'tgewp«nente|)ewaeren»< < 
Danved trioinfèn toeceen ^ecüte véi|;aéren . 
DeNijdig^t wercktloosenliftigh j enbeQ>iet 
(fethedc van uwen tuin , of zy een open ziet 
Oéin te booren I of een :^eac jn't wiel tè fteecken 
Van uwen w^zenRaet. Geenfchiduwènöritbreeckcn 
Hftlidiaemmdezonr: zoofle^oo^ftaiet^éhidc 
Em'itaertbenijd'érsna» die weegen fhidc voor ftudc.^ 
Zyzoeckeöalfïn^flofóm harten te vervreemen > 
En tt , eer *t iemant rieck* , dees kropn van *t hooft te neemen . ' 
Gckidagh is hr # die , - gefteigert tot zijn *wit , 
DearijiSdomkéiitv^tn'tgoet» dat hy^inet Godt bezit . 

Bemint 

Digitizsd byCjÖOQlC 



ï7t 2EEMAGAZYN. 

BemiiitdatiAinftefdain> degtorivanuviledeils 
Den pijler van den Staec, decrouwftevanuwledeny 
Bie on vermoeit getroli w by 'c lant Jieeft opeezec 
Wat zymetzweet vermomt! die uit haer beurze rede 
. Den nootdruft van den Scaet , zoo menighwerf verl^^ . 
Zy heeft, gelijckeen£on, methaeFearijckeozegea 
Haerbuurentoegeftradc, gpkoeftert, enverwermt» 
In koele (chaduwe elck ^huithaeft » en befchermc» 
Geenfinsden kxm verdient, dien nijdigen haer gonnen , 
Als ofze by 't verlies der halsvniendinne wonnen . 
Bedencktgedir, menzietuwyandeninly, 
Triomfen op triomf uit zee in 't zeilrijck Y 
Opdondren , en den roof op Kattenbuigh gehangen » 
Daer duizent duizenden het aenzien met verlatten , 
Op *c loilèn der kortouw , die vier geeft op den ftroom , 
En heet den Amirael met jasten wdlekoom . 

MDCLVIIL 

KEURGEDICHT 

OP DE 

KEÜRSTEH OUDERSCHAP 

J. M A U R I T I U S, 

Plittce van Nailau, Vorft 4» H. Rijx, Stadthouder te Kleef, &C. 

7im%^r0t^aiehiDmktbH^, imimmmmvmKmkmioJmr^tW 
KmrtvmTmRmnjihmKmkigtndk, 

PROFERET IMPERIUM. 

HËt Keurhof Brandenburg^ ,gefterckt door 't kindethaeten 
DerKeurvorftinne» ftomnuvaftopcweépiylaerent 

Euiope 

Digitized by VjOOQIC 



K E U R G E D I C H T. 275 

Europc en Chriftenrijck gewaeghdcn van de Faem , 

Die Koningsbergen , om den tweeden erfgenaem 

Van Fredrick Willem , noode op die geboortefeeften 

En ftaetfien des zoons, begroet van duizentgeeften, 

Op'c dondren der kortouwe > als M a u r i t s wiert verzocht 

Zich ree te houden , om op 't heerelijckft .den toght 

Nacr Franckfor t te bekleên > den Keurvorft aen te trecken , 

En'carmelijnen voer, befprengt met fchoone vlecken • 

ZoobraefeenVorftvan'tRijck, gefchapentegenslaft 

Enccre, weigert niethet geen zijn Hoogheicpail, 

Dicwilligh, Chriftenrijck en elck ten dienft, wilftreven 

Nacr onver welckbren palm , der helden luft en leven . 

Het weldoen aen *t geflacht der menfchen voeght een* Godt , 

Die volcken wetten ftelt , en fticrt door zijn gebodt . 

Men zagh het vooripel vandees ftaetfie aeh lievreicn 
Vanzilver groen en root, aenpagie, enlackeien, 
Aenpaerden, enkarros, trompet, en banderol, 
Enhoffleip, elckom'tbraeftte. Alwatmenzietftaetvol 
In pracht, cnhccrlijckhcit. Geweer en wapens blaecken, 
Enblikrenyangefteente, en gout. Gewaeden kraecken 
Vanrijck borduurflcl, als een koningsvaert vereifcht . 
Zoorijft de Vorft van *t licht des moi^ens, eer hy reift 
Ter kunme uit , op den glans der heldre morgcnftarre , 
Die ieders oogpn weckt, om uit te zien van verre 
Hoe'teenighlchoon, de zon, op *t voortrein van den glans 
Des blijden daegcraets , zal fteigren naer den trans 
Der heemlen , op den troon van haeren gouden wagen , 
Met gloeienden robijn en diamant heilagen 5 
Terwijl een friflche dauw van leliën , een wolck 
Van roozen óm hacr zweeft , die van het juichend völck 
Zal werden aengebeên , daer duizent nachtegaelen 
Uit luftprieelen haer b^roeten , en onthaeleri j 

Mm Dewijl 

Digitized by VjOOQIC 



X74. K E U R G E D I C H T. 

Dewijl zy 't al verlicht , en , vroegh en *è avonts fpa ,. 

Wat leven zoeckt verquickt , en aenquceckt uit gcna . 

Een (loet van Edelen 5 Vryheeren, Riddren, Graven 

Staet reede ^ om op dien draf het Keurhooft nacr te draven „ 

Inditdoorluchtighftof, den Rijn op, dievaftwijckt, 

Daer elck een trots Romain in zulck een' drang gelijckt , 

Een adelaer in 't Rijckder Duitfche Roomfchc Heeren, 

Dieonder Ooftenrijck en Celar triomfeeren , 

En fluiten door het zwaert van 't Keizerlijck gebict 

Den wreeden Mahomet , die Chriftus grens befchietv- 

En maghtiger in'tvelt, door 't jammerlijckkrackeelen 

Der Chrifte Vorften , vlamt om Chriftus rock te deelen , 

Die heel en nadeloos van 't krijghsvolck wert verfchoon t , 

ToenGodt, aen 't kruis gehecht, met doornen hing gekroont- 

De Scepterdraeger en Aertskamerling der kamer , 
Voert, als Grootmceftcr^an zijne Orden, nugeen'hamcr, 
Nochheirbijl, maerdenftaf, en rijdt nacr 't keurpalais, 
Gelijcfc een vader van den algemeenen pais. 
Die blinckt hem liefelij ck ten oogen uit , zoo zedigh 
Dat elck bczadigt wort door dit gezicht , en vredigh 
En vricndelijck verlangt en luiftert naer den toon 
Van zijne wijze ftem , de flut van d'oude kroon j 
Waeronder duizenden van vroome zielen fchoolen »> 
Die al tenoode van den grijzen ftam verdoolen : 
EnOtto d'eerfte , . die het Duitfche Keizerdom 
Zoo zegenrijck verhief, , en Godts gebiet alom 
Bevredigde, vcrmaent ,, zoo't fchijnt,> hetkeurorakel 
Dat nu geen Koningshooft veraerde van de Ichakel 
En keten ,^ dieeen ry van eeuwen achtereen 
Germanje hielt verknocht , . de Vorften , en de fteêii 
Door liefde en trouw verbondf , , gclijck een riem de lenden 
En leden t'Éamenbint ; Zooihiit de Vrede braden . 

Vin» 

Digitized by VjOOQIC 



K E U JL G E D I C H T. rj^y , 

Van bui^rlijcken twift door een voorzichtigh hooft> 
Dat al de wcerelt heil en z^ning belooft . 

De norflè Tweedraght ^ie de Goden holp aen 'c hollen , 
Toend*appel, root van gout en blozend root, quam rollen 
Door 't fceft van Pelion , daer Thetis met een* krans 
Van wier om 't hangend hair , in 't midden van den dans , 
DeGodtheén danflèn zagh ,] zal üit een' nevel loeren 
Om op haer twifttrompet de maghtenaen te voeren , 
Tc kanten tegens een • De hemel keer' die peft 
üit dezen hoogen Raet > en drijfze in Plutoos neft , 
Dat niet dan (langen broet, endraecken, enChimeeren) 
AldctooS) Tiiifons, en razende Megeeren. 
De zwarte Helhont , die op menfchc^ieren vaft > 
£o uit de nachtfpelonck met zijn drie muilen baft y 
Zy verre uit onzen daghgeketent) en verbannen. 
Men haetiiier gruwelen y en purpere tyrannen , 
Gewelt, datfchoonvcrgiilt, beholpen met wat fchijns, 
AfgrijQijckheên bedeckt met een vernifte grijns . 
Dehantlchoenriecktvanmufk, endeckt, in fchijn van handen > 
DenklaeuwvaneenHarpy^ die met vergifte tanden 
Metael en ftael verbijt, en, altijtevengraegh 
Engulzigh naer den roof > haer on verzoenbre maegh 
En halgh met wiltbract van onnozelen wil paejen . 
Men drijfze wegh die moort en braht en oproer kraejen^ 
Enoorlogh, dievcrftockteensmenfchentijt verduurt. 
Germanjc heeft, helaes, den krijste lang bezuurt, 
Enziet haereackers noch te droef verwildert leggen , 
Begroeit met kreupelbofch, endoornehacge, en heggen. 
ZyzietTiaerftcdennochen mercktcn zonder glans ^ 
TOcrlcercken omgewroet^ de torens zonder trans > 
De floten diep in aflche en bloedigh puin begraven » 
En duizeaden verarmt en uitgeput, alsflaven, 

Mm 2 Van 

Digitized by VjOOQIC 



176 KEURGEDICHT. 

Van ftof en zweet begruift , met een vermoeide ziel 
Herbouwen pij nelijck wat fnel te gronde viel . 
De hemel, nu verzoent, beftelle 't volck een* wachter, 
Die Mars geketent hou , zoo laet hy nimmer achter 
Zijn* rugh een woeftyny , en plat getreden gron t , 
Daer 't heir een paradijs van weelde voor zich vondt . 

Mauritius, die wijdt ten Weftcn heen ging dreven , 
En voor zijn aengezicht de woeftheit heeft verdreven , 
De menfcheneeters temde , in 't noit getemt Brazijl » 
Geeft hoop aen 't Keizerdom dat hy , gelijk een ftijl , 
Het Rijxrecht ftutten zal , en ftuiten dees Barbaeren , 
Die, onder Chriftusnaem, het Chriftendom bezwaeren 
Met een metaelen juck , veel laftiger alom 
Dan oit de Heidenfchap , en 't bloedigh Turckendom 
Den neck der vroomen druckte : oock gaet het vaft dat d'Ordcn 
Der Duitfche Ridderfchap , zoo wijt befaeme gewordea , 
Ten hooghfte wasgedient met dien oprechten helt , 
Wiens dapperheit beproeft zijn oorlogsfpoor in 't velt 
Van d'andre weerelt liet, . en plante zijn banieren 
In 't midden van het fppock en 't brullen van de dieren , 
Langs d'Indiaenfche kuft , en hielt den vyant ftaen ^ 
In 't lant vol wildernis , en op den Oceaen , 
Daer Portugezen , en afgrijflelijcke Wilden , 
Op hem hun grof gefchut , en bitfe pijlen ipilden • 
De Koning aen de Belt vercierde noit de borft 
En boezem van een' helt en zegenrijcken Vorft 
Met zijnenOlifent , rechtvaerdiger noch trouwer, 
Dan dezen rufUgen en moedigen Naflouwer , 
Van Keizer Ferdinand verheven , tot een blijck 
Dat deught dienKruishelt zalft ten Vorft van 't Roomfcfae Rijdr> 
Waerop de hroedcrfchapvan zijn geheilighde Orden 
Getroofter 'tbeilighzwaertgingoph^rzijdegorden» 

E* 

Digitized by VjOOQIC 



K E U R G E D I C H T. 277 

EiH zwoer de horens van de Turckfche halve macn 

Te breeckcn , waerze *c licht van 't Kruis in 't licht quam ftaen . 

ToenfcheendeBosforuS) gedecktmetkruisgaleien^ 

Dacr hy Europe houdt van Afien gefcheien , 

Tc juichen, en het hofvanOttoman vermant 

Tc vlughten door de lucht, en over zee en zant > 

Met zijne petten , en verdoemelijcke vloeckcn , • 

Arabie > en het graf van Mahomet te zoecken . 

Zoo moedight M a u a i t s , op het zwaejen van de vaen > 

Met zijn Grootmeetterfchap de Cbrifte Ridders aen . 

De grens der waerheit vrees' noch ramp , noch ongevallen > 

Noch dat 's erf vyants heir te Weencn voor de wallen 

De tenten fpannen zal , zoo lang dees wachter leef, 

Ën uit den toren waeckt van *t Vorftelijcke Kleef . 

Dees , gravende aen 't geberght naer veriche waterfprongen ^ 
En levende aders, die om ftrijt door d'aerde drongen » 
Van hem tot eene bron vergadert in een vat , • 
Qotdeckte ons zijn fortuin , den opgedolvën ichat ^ 
Ënindien rijckdom een medalje^ daer de lezer 
NochCajusJuliusinlas^ en'tbeeltvanCezer 
2a^ ftraelen uit metael , dus lang den d^ mi(gunt » 
Ennoch zoo kber , als of de munt eerft was gemunt ^ 
Een heilzaem voordoek, dat die vorftelijcke panden 
DerRoomfchen, langgeftroit> noch vielen in de handen 
Van zulck een* dappren Vorft , die recht naer Cezar acrt > 
Wanneer de noot vereilcht dat hy het wettigh zwatert 
Voor'takemeenebeft maghvocren engebruicken 
Op vyanoen , voor wiens gewelt het Recht moet duicken . 
Toen gaf het beek een' glans, enfcheendusMAURiT« aen 
Te^reecken: groote Vorft, ick zie een weerclt ftaen 
Gerccttotuwcndienft. Ickzieophoc^etroonen, 
Ect'tjacrzijncondêiluit^ denRóomfchenKoningkroonen 

Mm 3. Te 

Digitized by VjOOQIC 



yïfi K E U R G E D I C H T. 

Te Franckfort met uw ftem , op Fredrick WiUcms naem^ 
In 't aenzicht van de Nijt > en Duitfchlant zal uw Faem 
Verheffen aende lucht, zoo hoogh zy ftijght in't vliegen 
Ten top uit van uw hof, het vorftelijcke Siegen. 
Aenvaert hierop onsbeelt , en zet het Cezar by , 
A Is hy de kroon on tfangh t , op onze profecy , 
Gelijck een nazaet van den ftoel , by ons bezeten , 
Ën, nadezeftiendeeeuw, nochgaef, en oneelteeteti • 
De Keizer Adolf , d*eer van uw* Naflauichen ftam , 
Die, na de dertiende eeuw, zoo hoogh te fteigrenquam^ 
Bewaerde d'eer van 't Rijck , het welde ten lai^e lefle 
Verdooven wil den glans der Byzantijnichc vefte^ 
Die nu van verre, alreegedootverft, beeft, enfchudt» 
Dewijl ghy mijnen ftoel in 't Weften onderftat 
Metuwefchouderen, in'tmiddenvandeHeeren, 
Gemoedight op uw punt den doUen Mars te keeren , 
Die zelf voor 's Gravenwaert u dreighdc met de doot^ 
En met zijn karrabijn het oor in fhidken fchoot, 
Waerom gy waerdighwaert met Schencks geweer te ptcmckeii^ 
En 't harnas , daer hy me ter Waele in is g^zoncken^. 
Om Kleef te dienen tot een trotfè zegeprael , 
Zoo lang de zon verrijzc , enichitterein'tm<etael . 

Gelijck de Zevenftar in 't Noorden en zijn plecken 
By wijlen cenen rock van gout fchijnt acn te trecken » 
Die heerelijcker blinckt , wanneer de nevel vlucht f 
De wint den hemel va^ht en zuivot aen de lucht , 
Die lang betrocken hing voor 't aengezicht der volckeft; . 
Zoo wil, opuwekomft, deNijt, mctalhaerwolckcni> 
Lang zwanger van 't gedroght en aeng^itile fpoock » 
Verd wijnen al verbaeft , gdijck een vuile finopck , 
Die 't keurgezicht verblint^ en, voedende 't miftrouw£ii»f 
Belet denheldren glansder hemelen t^aenfchouwcn, 

T^ 

Digitized by VjOOQIC 



I K: E U R G E D I C H T. 27^ 

Tc letten op het heil der volcl(fen , en de ruft 
Van 't lieve Vaderlan t , met reden wacrt gekuft , 
Als echte moeder van de vrygebore zoonen , 
Die onder haer gezagh een zelve huis bewooncn , 
Gevoedt met eene mékk > gequeeckt in eenen ichoot , 
Vcrdaedight door haer trouwin wederlpoet , en noot . 

De Zevenftar des Rijx j om 't rijxgefchil t^ont warren , , 
Nu aengegroeit tot acht , dry heiige my terftarren , 
Vijf wecreltlijcke , klaert aen d'oevers van de Main 
Nuop, daer d'oudeftadt en 't mercktvek valt te klein 
Voor zuick een' dicken drang van allerhande ftaeten , 
En ilercken fzamen vloet des volcks > uit alle ftf aeten . 
Hier rijdt d'Aertsfchenker, die, by ieder wellekoom, 
De kroon des Muldaus voerten van den Donauftroom , 
Gefterckt met Godts gewijde y een trits Rijxkantzelieren y . 
Bcwaerdersvan'r geheim, en zegels, en papieren j 
(f Aertstruckfes van het Rijck j dan die 's Rijx fchat bewaert j 
(f Aertsmaerlchalk,wijt en zijtontzien door 'tRecht van't zwaert. 
Keur Brandenburgh ,. wiens zorgh de fcepter wert gegevei? , 
Als 's Rijx Aerttkamerling , . ziet M a u r i t s , aengedrêven 
Van yver, . om met lof zijn keurampt te bekleên , 
Zoo loflijck als dit huis oit aen de Main verfcheen , 
Waerom zij n edel paert nu hooger d raefi: , > op 't praelen 
Des fcepters , . root van gout , en d'oogen trotfer ftraelen 
üitfchicten , » nu de zon van Naflau het berij t , , 
Dacr"t fchuimbeckt , en , volgloets , den gouden breidel bijt, , 
En knabbelt zijn gebit, , oock zonder te verwilderen . 
Zoo kon Apelles kunft den Alexander fchilderen , 
Wicn ecnc wcerelt veel te naeu viel , > en te kleen , 
Toen hyomd'andrc docht,, daer Maurits heeftgeftreén# 
Ttwater en tel^de , , en , . in der Mooren oogen , . 
Geblixemtmct^chut»» denhagelvanhunboogen 

f Op 

Digitized by VjOOQIC 



a8o K E U R G E D I C H T. 

Op zijne borftgeftuit, enftadt, enflotgcbouwt. 
Die noch naer zijnen naem den tijtel voert en houdt> 
En eeuwigh houden zal y zoo lang zijn Batavieren 
Hunviooten, rijck bevracht, rondom den aerdklootftieren. 

Een roock van wieroockgeur en offren en gebcén 
Betreckt alom de lucht, enftijght, uit alle fteên 
Enkereken, naer den ftoel der Godtheit, daer Aertsengetea 
Hun hemellch koormuzijck uit negen kooren ftrengelen t 
Gereet om d'Êendraght af te zenden naer beneên , 
Uit liefde tot de ruft , den welftant van 't gemeen . 
Men ziet de Heeren en gehoorzaeme onderdaenen 
*t Gewijde marmer met den dauw vanzilte traenen 
Befprengkeleh, om Godt te zoenen, nimmer moes 
Tefmeeckendatdeftraf, en'tfnerpenvanzijnroe. 
Zoo menigh jaer beproeft , den rugh des volcks verichoonct 
En niet de rijxkroön van den Koning in een kroone 
Van diftelen verkeer* , die Chriftus hair en hooft 
Misverft met fprengklen bloets , dien heldren glans verdooft. 
En 't heiligh licht bedroeft , dat neder plagh te fchijnen $ 
Terwijl hy uiteen' troon van blijde Cherubijnea, 
Ons jammeren aenichou t > in dezen droeven tij t , 
Vol oproer, h;act, entwift, enonverzoenbrenftrijt. 

Schept moed t, gy volcken van een tonge en menigh lantfchap ^ 
Een lichaem , door een ziel vereent , nu 't Keurgezantfchap 
Prins M A u R I T s .wort betrouwt , op eenen top , zoo fteil $ 
Zoo gladt in 't fteigeren j verwacht van boven heil 
En vollen overvloet met uitgefchudden horen- 
De rijpe mufkadel, en ooft, en weeligh koren, 
Enzilver, enfijngout, enertz, enwatdeMijn 
In 's aerdrijx aderen, voor lucht, en zonncfchijn , 
Zoo hellecfiep begroef, wort in uw' fchoot gegootcn . 
De fteden half ver woeft , de lang ver valle floten , 

Digitized by VjOOQIC 



K E ü R G E D I C H T. ig j 

De woeftc wildernis, cnackers> overgroeit 

Vankliflê, en onkruit $ hof, enwijngert, noitgefiiocit. 

Herbouwt, hcrftelt, herploeght, herbint hy, dat de rancken 

De telgen , ftadt en dorp den goeden M a u r i t s dancken. 

Zijn luft is weldoen , door een onvermoeit beleit . 

Hywdtzijnhartin'tgras, daer 't vee zich zat in weit, 

Ënbaeckert in de zon 9 terwijl zijn uiers zwellen . 

De by korf levert was en nektar uit zijn pellen . 

Hct&edigh kouter glimt , en glijt door vette klay . 

De herder weckt den galm mee ruücbpijp , en Ichalmey , 

£nriet, en Duitfche fluit, in koele en triflche lommer, 

Ontflagen van verdriet , en vry van zorge en kommer . 

Zoo piepte 'tüiickerriet, toenhy, der zeden ftijU 

Ver(kedighde den Staet van 't leckere Brazijl , 

Dat onder hem het hooft zoo ruftigh op dorfl beuren , 

Als 't hing na zijn vertreck > en deerlijck floegh aen *t treuren , , 

£n quijnen ^ toen het bleeck hoe braef een eenigh man 

Van kloeckheit en beleit een nieuwe werelt kan 

Bevredigen door gunft en goedtheit , daer geen menfchen , 

Macr wilden uit oen aert om zulck een* vader wenfchen , 

Die, meer dan menfch, een'Godtgelijcktin menfchen fchijn, 

Wiens zegen vloeit, en groeit, gelijckby wijl de Rijn 

Nictvoorzichzelvenflroomt, maeruitberfl, omtenlef^en 

Het quijnende ackerlan t te voeden en te meflen 

Met flib van zijnen (Iroom, en regen, uit de lucht 

Gevallen in zijn kiel , ten dicnfl van vee , en vrucht . 

Prins M A u R X T s vaeght den pasen alle heereflraeten . 

Dereizendemagh zich op Naflaus zorgh verlaeten , 

De vrachtkar vacrt geruft- Dc^^enskraeckenvafl 

Met zijde, fehat, engout, enzilveroverlaft. 

De burger op zijtt wacht mach vrancken veikgh iUjepcn ,_ 

Hy fchijnt terhcerfchappy geboren , «i^efcbapcn : 

Eü, zoo zijn keur tot ruft der wcerelt iet vecma^h, 

Nn E* 

/Google 



Digitized by ^ 



»Sj K e ü R G e Dl C H T. 

Enluiftert deze fchael en zulck een o\ erflagh 

Nacr 't woort, hem toebetrouwt s men hoeft niet ccn§ te duchten 

Dat Duitfchlant , ovcrftroit van ydele geruchten , 

Een Roomfche Koning fta te vreezen, die zijn' eedt 

Min wacrt acht dan zijn kroon en glansrijck purpren klect : 

Dar zal men uit de Faem en keurtrompet verneemcn . 

Zoo zy Prins MAURiTsby 'tgekroonde hooft van Bcmcn- 

En Hongeryen op dees hoogbtijt wellekoom . 

Zoo houde al 't Keurgezagh de woeftheit by den toom . 

MDCLVII. 

J A C H T Z A N. G. 

Aeo den Dooduchtigen Vorft en Heer 

T. M A U R I T I U S, 

Vorft des H. Rijcks , . Prince van Niffau> Stadrfioudér te Kleef, &c. 

Ov4r kit wiihraet , den Henen Burgermeefteren en IVethoMleren Vétn Amfterdiem , 9f him 

keurgetijde en blijde nmekijt ^ toegefenden, 

OMNIBUS IDEM. 

DE koefterendc zon , tot 'savonts.van den morden , 
Voltreckt haer ronde ^ toont ekk een haer acngezichc 
Ën ftraelen 9 dagh pp dagh^ blijft nimmermeer verborgen 9 

En begenadighit elk met warmt y en heilzaem Ucbt% 
Zy fchijnt rondom den ringk de$ aerdcrijx 3 .naer cU wenfchen > 

Een ieder even na, een ieder evei>fchoon , 
Gewelkomti en onthaeltby dieren, enbymenichen. 

En planten , waerze blinckt uy t haeren gouden troon . ^ 
Haerliiftisweldoen^ enalleoogenteverquicken. 

Te koefteren al-wat leeft , te bloeijen in elx bloey, 
Enopganck: kruyt, noch4>loem, nochzaettelaetenfbickenf 

Het leven.aen te voên , tegrodjenin elx groey . 
Zoo kan de Duytfche Zon van ZQnnenbergh niet levim • 

Noch jaegen voor zich (elf naerichuw en weeligh wilt j 
Zy moet zich zelve^och oijs ftadc ten befte geven > 

Qf acht haer d^hfcis moeite en arrebeit gei^ilc « 

Zijns 

Digitized by VjOOQIC 



- J A C HTZ AN G. 28j 

7ijne cdcimocdighcit gewaerdightzichaen vcelcn 

Gcnadigh te befteen , uy t aengeborcn luft : 
Gclijck een' bronaèr ^ringt , haer ader Iplift acn deelen , 

Landouw en beemden lacft, enoevrersi zonder ruft. 
Toen VórftEncasquam te landen by Karthage 

Uyt zee > zoo fel beftormt van Junoos wrock en hact , 
Hy zeven harten fchoot, uit zijn bedecktelaege, 

En fchonckzeaen zijne vloot, en FrigiaenfchenRaer. 
De milde Dido \ wilt , dat d*Edeleii verraften , 

In'crennen, daer zy paertenHof hun krachten verghr* 
Zcnthondert zwijnen aen haer wellekome gaften , 

En welkomt den Trojaen , aen Ty rus kuft gcberght • 
Dcjaghtwasd'oefeningh en 't ridderfpel der Grootcn. 

Zy had van ovcroüts haer Godtheit, alsDiaen, 
£d haerën jaghtfleip me > die hart en hinde ichooten . 

Zy had alcacr en kerck in boich en wouden ftaen . 
Dcblijde jaeger plagh haer t'eelftc te vereeren , 

£o zijn gevangen roof te hangen aen den knoop > 
Den flotknoop van *t gewelf. De Koninghüjcke Heeren 

Verlieten nooit de jaght, hctterghfel van hun hoop. 
Zy zochten 't weerlooze > of gewapende met klaeuwen , 

En (chuimende gebit . Adoon en Ganimeed , 
Twee Konings zoonen , in dees renbaen niet verflaeuwen , 

Hoewel het e vetzwij n den eenen dootlijck beet : 
De Schildrknaep vanjupijn y den andren op dorft packen j 

En voeren in de lucht, terwijl de hazewint 
Den hemel aenbaft , fchrick en anghft denknaep verzwacken , 
Degrijfè lijfwacht grijpt naer 't opgegreepen kint . 
Hippolytus, zijnjeught, de kuisheit opgedragen, 

Ctejaght had toegewijt, enhartenzin^ezet 
Op 't wilt in 't groene woudt en wildernis te jaegen , 

Opzwnnlpriet, hoogh, en pijl, enwinthont, brackennct. 
(fArkadüchcAtalanteisd'eerfte, die dcö jaeger 

Nn 2 De 

/Google 



Digitized by ^ 



284 J A G H T Z A N G. 

De placgh van Kalydon holp vellen op het velt r 
En't zwijnshooft tot een' prijs ontfinck van Me!eag?r^ 

Die op dees jaghtheldin zijn hart en zinnen ftelt 
De grooten volghden 't ipoor der dieren , om rechtfchapcn 

De zenuw t'oefFenen , op datze niet verflapp% 
Vertraegh' door ledigheit , hen krijghsgeweer en wapen 

Leer'handlen, nacrdeneilch, metkunfteenwetenfchap.. 
De jaght leert Overften de vyandcn belaegen y 

Of keeren op de grens , of flaèn in 't vlacke velt , 
Wanne» de hoogp noot de Vorften uit komt daegen y 

Gefchapen tegens laft , tot Bootwccr voor gewelt : 
TotvoorftantvandenStaetder vryheit, c»haer wetten, 

Zooftuit MauelitiuSv Prins Hen ricks rechte hant>. 
Den inbreuck van het heir , dat , om de Maes t'óntzetten >, 

Quambruyfen, als een droom, op zijnen legerftant. 
Zijntrotfelegerhoedt, doorhouwen, endoorfchooten, 

Getuyght zijn zuy vre trouw , en dapprenoorloghsmocdt > 
Getuyght uit welck een' boom dees krijghstelgh is ge(prooten , 

Uit Keizerlijcken ftamme , en ^t Koninglijcke bloet : 
Uit bloet ,. dat lang de kroon aen Baltifche oeversfpande , , 

En in 't Sarmaetfche Rijck , . ten trots van *t ongeloof. 
« Helts dapperheit, beproeft te water en te knde 

Zet vrede en 's vollecks ruft in top voor wapenroof. 
Sy haet de raferny , verhit op bloet vergieten : 

Maer zoo de hpoge noot het rijck van Chriftus drcight , 
De Tarter en de Turck de kruisgrens durf bcfchieten » 

Het flaeu we Europc 't hooft ter flaverny e neight , . 
Dan zwicht zijn y ver niet om hantgemeen te worden . . 

Te vliegen op het fpits in d'Ottomanfche macn t ^ 
En zijn Grootmeefterfchap van Duitfchlants heiligeOrden 

Groothartigh te beklêen ,. en ab eenpoft te ftaen . 
Voor \ fchandigh leven kieft hy vechtende te fterven 

Ëeneerelijckedooti^ te houwen opzijn' zerck 

Den 

Digitized by VjOOQIC 



f A C H T Z A N a 4g^ 

Den titel r diq dé blode en moederloozen derven , 

Begraven methunn'naem, en buyteö Yheldeperk . 
Men zagh dien braven Helt de Braziliaenfche Reuzen 

Verfchricken met zijn knods> den Liflebpnfiihen Ta^ 
De horens en het hooft in d^and re wcerelt kneuzen , 

De menfchcncciers ftour verftooren in bun lae^ . 
Dcwildewoeftheit, langs de fcuft, uitichridcgeweecken, 

Gefchoolen in haer bofch en ruighten üitontzagh , 
Bègpn op zijn vertreck haer hooft weer op te fteecken , 

Tc grocjcn , daer Olinde in puin begraven lagh . 
Zooging *t naer Herkules , zeeghaftigh wecKgetogen ^ 

Spelonck , en bofch , en poel geveilight had van moort , 
Van leeuw , en everfwijn > en (lang , met knodfe , , en boogai , 

En branttuigh 9 in hun bloec en bloedigh neft gefmoort • 
Indien hem 't vrye lant niet weder naer ons ftranden 

Gewenckt had , om zij n wacht en toghten uit te ftaen > 
Hj had in 't zuydcn reeds ons onbekende landen »- 

Een vijfde werelts deel gezegent opgedaen. 
Nu ftoft het Kleeflche bofch op zijn doorluchte treden , 

Daer d'oudcHcrtogen , begruyft van fweet en (lof, 
Tepaerde, met de zon des avon ts, afgereden, 

Gelaên met verfchen roof, zich wenden naer hun Hof. 
Nugroeit de Rijnftroom , als de Rijxvorft, langs zijn kanten , 

Komt draven , of hem neemt met blyfchap op den rqgh , 
En op-,en nedervoert , langs *t wijt befaemde Santen , 

Daer Celar reedt te paerde, opd'oudclcgerbrugh: 
Daer Burgerhart, na hem, deKóomfcheKcurebenden 
Verncfteldeinhaernpft, en Rijn, enMacsenWacl 
Durf fchuimen van dien aert , tot datze in *t einde kenden 

Den aert des Bataviers , gefpitft op uitheemfch ftael . 
De Rijni&o9m r daer de Lip hem tol geeft met haer eickcn , 

Slaept vci%h en geruft op 's Helts getrouwe wacht , 
Wiens armen wyder dan de nieuwe weerelt reicken , 

Nn 3 Zoo 

Digitized by VjOOQIC 



^^6 J A G H TZ A N G, 

Zoo hy ten fchutsheer dient voot ^t menfchclijck geÜadit . 
Zijn plantluft wandelt ftil in Ichaduw van zijn boomen. 

Om Wezels hoeden wal , en kroont de (choone ftadt • 
Zy levert fchadu wen aenbergh, en dal, enftroomen» 

En koelte in zomerzon, gefchutoploof, enbladt. 
Dat tuight de vreughdenbergh , daer KIe venaers vergarco , 

En zingen hantaen bant, rondom hem, aendenrey: 
vDerijcke hemel wil den Stedehouder fpaeren, ' 

En zegenen, tólijckdenbloezemindcnMay. 
Hec Hof te Kleetgetuight zi jn' bouwluft , die *c verwoeflea , 

Der werclt hae t , en fchuwt , den burger reickt de han t 
In 't bouwen , nu de vre de zwaerden laet verroeften , 

En zegeltze in de fchecde , in 't groeijen van ons Lant . 
'Zoo lange Vryburgh noch in 't W eft fijn' naem zal dragea^ 

Wil 'c blijcken wacr Brazijl dien Archimedes Zagh . 
Zijn huis in 's Gravenhaegh kan levendigh gewaegen 

Hoe *t Vorftelijcke hart hier in te groeijen plagh . 
Gclijck hy fteden bouween Princelijcke hoven 

Van marmer en arduin , zoo bouwt hy een palais 
Van harten , daer de vre v€f ja^ht was en verfchoven , 

Herftek d'cendraghtigheit door burgerlijcken pais . 
Soo blu(cht(y 'teeuwkrackeel, dat tuflchen Vorftcn Stenden 

Veel jaren broeit, en fmeult , eer 'c vier aPtlandtoniftack, 
En uitflóegh , meteen^ vlam van jammeren elenden, 

Gelijck een gróote brant van *t een in *t ander dack • 
»Die vrcedzaeme aert en tong gafrijckeftof voorhenen 

Te dichten hoe de muy r van Thebe wiert gebou wt 
Door zangk en fiiaerefpel , die d'ongelijcke fteenen 

Vergaerde tot een ftadt, foo wijdt befaemt als out. 
Het overzeldfaem lot van ieder te believen. 

Te winnen ieders hart , viel weinigen ten deel , 
't Is verre minder kunft door dwangh party te grieven , 
. Dan tweedracht (cheiden , danck te haclen na 't krackeél ^ 

De 
/Google 



Digitized by ^ 



J A C H T Z A N G. 2«x 

De Grootcn , die zich zelfi ten dienft des volcksrerkleinen j ^ 

En konnen matigeii) ontzien, en meer bemint, 
Zijn dapperder dan d'outfteen edelfte Romainen, 

Wie herten wint, befchaemt den helt, die fteden wint . 
O rechte keurhant, ooghvanzevenvryeftaeten. 

Men ziet een tijt te moet ^ die allen dichtren ftof 
Zalgpren op Parnas > om geeftig uytgelaten 
Tc veidenin den beem t van uw verdienden lof. 
Daogroeijen in uwc eere al d'AmfterlantfcheHeeren ,^ 

En 't R aethuis » dat uw wil » ^elijck uw hart , ontfing , . 
Daerophunkeurgety> omuwfchenckaedjet'eeren» 

De berckemeijer op uw* welftant ommcging . 

Op degAocrUvan mceHóHanfft Sapfbo 
A:N N A roemers; 

ALs'theiligh Nootgcheim watzeldzaemsonsfwoujonnen>' 
En zaligen onze eeuw , toen quam in *t licht der zonnen 
Decskunftrijcké Anna , van den hemel zelf bezint . 
Zo haeft de Goden en Godinnen dit vernamen , 
Zy met de Mofen uit hun hooge zeteb quamén ^ 
(^ te begroeten, en te zegenen het kinr. 

Zy lagh in *s voefters (choót , en (loegh de tedre lichten 
Optfommeftande Rey en blinckendeaengezichten : 
Ecnheilgc glans, zoo't(cheen> zweefdeomhaer edel brein • 
DcRcy der Hemelliên fchiep een te zonderlingen 
Genoden» en beftont eenftemmighlijck te zingen > 
Ënheilcewenfchen'tkint» dat meer was als gemein. 

Groei, zongen zy , en bloei , ontluick , o blom der bloemen l 
Oiocmvanuwetijdt, daer Roemer op magh roemen! 
Eer van uw vaders huis» en pronckvanuweftadt. 
Gedurende de lent van uwe onnoofle jaren 
^foetunochleetj nochramp^ noch onlpoet wedervaren > 
fiied'hemdopgeleitheeftalseen waerdefi:hat . 

Digitized by VjOOQIC 



aSB G E B Ö b R T E Z A N G. 

Decijdtgenaeckt, datom den lofkrans te bejagen » 
Gy noch Arachne met uw naeldwerck uit zulc dagen 4 
Nature met pinceel, graefylèr, kole^ en krijt, 
Polymniametzang* Eratometuwfiiaren, 
De Schrij vers met uw pèii ^ die in elck een zal baren 
Verwondering, alsghy der Schrij vren Fenix zijt. 

Der Kunftbemindren oogh zalgacn de muren vryen , 
Die rijcklijpk zijn bekleet rtet uwe fchilderyen -, 
De (piegdglazen , die te licrlijck zijn bemaelt j 
De boeckengeftofïeert met duizenderley dingen, 
Volkunft, vol printen, en verlcheide tceckeningenj 
De zyde doffen , die gezielt zijn van uw naelt. 

Maer dit fal 't minïïc zijn , ^aüricèr 'de'^Rifem zal lovca 
Uw rijm, enproze, dat zijrisiiclontfing van boven, 
.Als Grotius verftomt : als Cats verbaeft tpekijckt : 
Als Hooft verwonde^ ftaet , als Heins met zijnfen ScKryver 
Uw gulde veerzen leeft ^ en d'een uit ^ootcn y ver 
ByPallas, d'anderubySafïbzelfgelijckt: 

Wanneer ghy met uw dicht verdient de lauwerUadors, 
En ciert de Poppen , en uitbeeldingen uws Vaders , 
Die u in wijsheits School van jongs heeft opgequeeckt. 
Wie dan uw Spreucken , en uw Rijmen komt t*erkoüi*^en 
Zal roepen: dit *s geen raaegh t, noch van *t geflacht der Vrouweni 
'c Is Maro die hier zingt : 't is Kato die hier Q>reeckt / 

Wasop,.gcluckighkint! was op in goede zeden, 
Die van 't vefwöndren noch zult worden aengebeden , 
Vermits uw oordeel, enuitfteeckendeverftant. 
Was op, geluckighkint! fieraet van uwè tijden! 
De Hemel u befchut voor al die u benijden . 
Was tot een wonder van *t gczegent Ne^erlan^ . 

Zoo eindigde de groeten zegening der Go^en," 
Die hun gefchencken milt de jonee vrucht aenTOcfen, 
En meteen hemelfchfpoock verdwenen uit 't gezicht. 

De 

Digitized by VjOOQIC 



G E B o o R T E Z A N G. tip 

De^raitnamtoe) cnhoezymeerbeftontteblogen» 
Tc meer de wijsheit met haer jaren fcheen te groejcn 9 
£a 'c geen eerft minder was dat wert een ^txKcr licht 4 

Ten lange lefte moet de nijt nu ielf belyen 
Dat in haer zijn vervult der Goden profecyen 9 
Dat 's hemels fchatten zijn te recfac aen haer befteec. 
Geeftrijdcejongkvrouw , O wat zullen wy u wyen ï 
DeNymfen van ons Y zich in uwe eer verblyen $ 
En (hen tot uwen dienft wilvaerdigh en bereet . 

Maer uitgpleze Maeght ! vermits der grooten guniten ^ 
En's levens ydeiheit verdwijnt met alle Kunden > 
Vergaep u nietaen ' t geen dat ichielijck zal vergaen . 
Wil met uw ichrandre geeft niet hier beneden marren 9 
Maer altijdt hooger gaen 9 en zweven naer de ftarren 
En bemelwaert 't gezicht als een Sibille flaen . 

Zynmxthmm MDLXXXIK 

DE NACHTEGAEL 

VAN 

A M "I S T O R T. 

Hsc ver aj^dimmy atqueaüenis menfiius étftiis. 

Schoon Uitrecht eertijts praeldc op *s Biiichops ftaf en my ter 
ËnftóelenhoogenDom9 nochwilick AMISFORT, 
Van Grooter Waert bcnijt , verheffen op mijn cyter , 

Als rechte hant van *t Sticht 9 in zegen noit verkort . 
Wie haeren oirfprong zoèckt , . fpring' zevcnhondert jaeren 9 

Min vij(righjaer9 terugge9 enkufT dencerftentteen9 
Dacr veele fteenen tot een* ftad t en muur vergaêren , 

Op 't nachtegaels gezangk ,' het welck de bouwheer fcheen . 
Natuur verkoos den gront in liefelijcke ftreecken . 

DatGrieckenTempelove, end'oudeHengftebron: 
Idc loof dit lantpriecl , op 't ruifchen van de backen j 

lek loofden Heilgen Bergh, den Duitfchen Helikon . 
Depijnboomt encypres9 eneicken9 koel van lommer, 

O o Befcha% 

Digitized by VjOOQIC 



,^ DE NACHTEGAELvanAMESFORT. 

Befchaduwcnhaervelc. Dcwadcrehon^hby 
Degeeftenaeftmetdauv, ennektar, vry van kommer. 

Natuur .vereert den difch met ooft, enleckerny. 
Zylchencktuhonigh» meede, enétpvanmufkadellen. 

Hier loeit het weel jgh vee u uk de beemden toe . 
M en jaeght *er *t wilt , en hoort de bijl de boomen vellen . 

De wagen voert het graen ter korenmerckt , noit moe . 
Hec laken (chietfpoel ruifcht door d'aengefpanne keten . 

Zykemt) enipint» en breit > en weeft de fchaepevachr. 
Hier wort dai vreemde, van den gaftvrye ingezeten, 

Gewelkomt, flechc en recht, en zonder dwaze pracht. 
Hoe ruftigh heeft dees Stadt van outs v crdre vc Heeren 
Geberght in haeren fchoot ! hoe ridderlijck heritek 
In hunnen eerden Staec ! zy dorft Borgpnje keeren 

Wel t weewerf op haer* vefte , en vreèsdegeen gewelr . 
Zy levert mannen uit , de bloem der ruiteryen , 

En draeghr noch moedt op ^t Woedt van Oldenbamevelt » 
Wiens glori blincken zal , ten trots van die *t benyen , 
Zoo lang voorzichrigheit en trouw op d'aercfe geit . 
Haer godtshuis trooft de krandceen wees, en afgeleeftlen . 

Zy koederde in haer ichool de letterhelden aen , 
Die naer den eedlen palm in deze renboen ftreefikn , 
En leven door de Faem, nu'tlichaemisvergaen. 
J^y^ DeHeltvanRandebroeck*, de bouwheer van de Vordm 
Mei^ ^^nVRaethuisfAmfterdam, vérhcerüjckt haeren lof: 
Wantfy hem baerdeenzoo^deaen haer getrouwe borde*» 

Om bouw- en tekenkonft te heflfen uit hec flof . 
Godts ham beproeft de Bruit van d'Eem, sdsGodts verkoren > 

Door 't water van den Rijn, als'tiheeuwtefhdontxbic^ 
Hy treft doot- *t vier de kroon van haeren fchoonen toren > 

Nuheerelijckheibouwt, enindentopvoltoic. 
De hemd wil haer kog voor vier eh vloet befchut ten • 
Zyda, en hdp'doiStaet der gpudevry heit dutten. 

MDGLVIL J.V.VON' 

Digitized by VjOOQIC 



291 

J. V. V o ND É L S 

KLINCKDICHTEN 



o P H E T 

VERONGELÜCKEN 

VAN DOCTOR. 

ANTONY JACOBSZ. ROSCIUS, 

L Yn Bruit t'omhcizen in een^beemt, bezadt met roozen 9 
' Of inhetzacfatcdofiS)isgeen bewijs vaatroüw: (koa^ 
\ Maer fpraigeiide in een meir y daer ^t water ftiemt van 
'Ënopdelippenvrieft, ziduteyerrciickeloozen) 
Dat 's Fan twecuiterflen het uicerfte gekozen ^ 
GelijdcmijnRoiaoS) beklemt vandnick en rouw , 
IncParnienlioudtg^vatzijnyracht, en waerde vrouw ^ 
Eo^odtvanliefile, daer'tal kil is» enbevnKsen. 

Zvzuchte^ cichlidF) ik.7^w^m: ickftdf: ikgategront. 
Hy4>rak: ichepmaec» mijntrooft, en vilein zijnen mont 
Haer'adem» eoliaerziei. Zy hemelt op asijn lippen: 
H7 volght haafaleedce ichim nacrlt zali^ paradijs . 
Vra^vemandtunaertrouwj ak> zegfa^ zyvroos tot js^ 
Eoimoltaengeeft» enhyguig^mecfa^r'adem^ippen. 

Oo 2 O^ 

Digitized by VjOOQIC 




x^r K L I N C K I> I C H T E N. 

ophef JerJè deelvanU Lick der ZetuaerP. 

WAs nu de Stract geveeght van hun die luttel ihiiten ,. 
De Middellanttehe zee benauwen vroegh en fpa » 
En trecken hun gewin uit y romer lieden fcha , 
E n tergen God t , en 't Recht met fteelen en vrybuitcn ^ 

De Straetlche handelaer gaf geen twee kopre duiten 
Uit vreeze van gevaer j 't verzekren bleef haeft na : 
De Koopman fliep geruft, terwijl op Godtsgena 
Hy wiflêlt in katoen , en Zy zijn zilvre kluiten : 

Wan t angft voor Ichipbreuck is van yders hart geftrekcn y 
Na *t Licht der Zeevaert blaeckr , en helder is ontfteken f 
Men vreeft *er noch Charybd noch Scyl,noch plaet,nocb 

Nature, diejeloersangftvaUiglijck ons banden, (banck. 

Met kfippen onder zee, yanTu^xeenGriexeftranden^ 
Moet dulden > dat wy daer gaenlanden vry en vranct. 

OfJènBitrgerhi^bderRimmm^ 
Door den Heer Fiskael S t o r M uit Lukaen vertadt^ 

W At vordert Drutusdeught, datzy^de dwingelanden 
U k hunnen zetel ruckt , en breeckt de troonen af,. 
En fticht een' vry en Staet ^ na.datze nu den (taf 
Tarquijn geweldighheeft gewrongen uit zijnhandcn s 

Als 't Roomiche volck^^o dol zijn eigene ingewanden^ 
Gaet rijten met zijn zwaert >. dat eertijts wonden gaf 
Uitheemfche vyanden y en drae^t naer 't duifter graf 
Verkregen vrydonr,. met gemei^een bloéndclunden . 

De (hetzucht eens Soldaets was veler helden doot ,. 
En Roraeeen hart geh^s als 't aenzagh en moft lyen», 
DatCezar, met laurier omvlechten, opzijn koets 

Keerde uit de Oaghting vanisoa brave burgeryot 
Als oit ItaUe gcqueeckt hjdde in zijn' fchoot . 
Hywon'tgebiet) maer met verlies van zoo vjecLbloetsu 

Atfk 

Digitized by VjOOQIC 



KLINCKDICH TE N. apj 

Am de Outvaders , Tr ie ft ets ^ Koningen ^ 
Frophefenf^ en Helden^ 

Oütvadcrs > uit wier ftroick de ftammen zijn gcfprotcn > 
Aertspriefters , die *t alraer met vier en vee befloegt v 
Cekroonde Koningen, die heiige fccptersdroegt 5 
Profeten, die voor 'cvolck hebt Gocjts geheim ontfloten 5 

En ftrij tbre Helden > die met fchitterende degens • 
Den vyantboodt het hooft, enrandeMoabaen, 
EnAmmonsRidderfchapy en t'huis keerde > overlaén 
Van bloedige trofeen, en zoo veel roofs en zegens j 

Lijt dat mijn Zangheldin koora met haer harp verbreén , 
Hocghygptcelt, gefmoockt, gfheerfcht, gefpeelt, geftreêiï. 
En overwonnen hebt 5 Ig t dat ick my vermake , 

En fpiegcle in uw deugt 5 en andren mededeil* 
AI*tgeende Geeft befchreef, tot 's menfchen dienft en heil> 
Op dat ckk een met my van *s hemels liefde blakc , 

Öp Godts Helden. 

OCh, oPtgeoorlooftwaertedanflenmetdereiea 
Der heiige zielen y die der hemellieden (poor 
Navolgpn , en Godt lof toejuichen in het koor 
Des beogen hemels , wijdt van droefheit afgefcheien : 

Hoe zoude geeft, van'tUjfontflagen, gaen verbreienr 
Desallerhoogbften roem , en met een fchelle ftem 
Ifcmzingen in de kerck van *t meuw Jerulalémy 
Envolgienmetzijn keel der Hagelen fchalmeien: 

Maer overmits wy hier, noch ballingen, beneên 
Vaft zuchteaeer men magh het Heilighdom bstreên > 
Dat ons Aertspriefter heefc^eopent voor ons allen -y 

Zoooffrenwyu,. Hecr> der vromen \<?^andel, die» 
Wy m*t gewijt papier uws Geeft uitmunten zien . 
iact u den lagen toon uws dichters toch gevallen . 

Oo j Off 

Digitized by VjOOQIC 



2P4 K L I N C K D I C H T E N. 

Op *c vertolcken vap Bartas door den Heer 

WESSEL VAN BOETZELAER 

Vryheer t' Afpcren . 

O Nduidchc pleiters, zwijgt: ghy hebt uw tael vergeten i 
Gaet haelc uw moeders tong > en kakelt dan op 't Hof. 
Komt fchool by Boctzclaer •, die heeft rertaelt met lof 
In plat en zuiver duitfch den Fenix der Poccen . 

Spreeck t zoo wanneer ghy dingt , zoo zal u wlantsman wecea 
Hoe zijnezaken ftaen . Ondeentgeen vremdc ftof. 
Uitheemfcbe Walen fchuwt, en maedcthet niet zoo grof 
Dat wy noch kalck voor ftecn aendragen , datwe zweeten . 

Gemeenebefti iC:hepmoets een vryheer, een Baron 
Bouwt uw vervalleïpracckj en rijft, «Ujck een zon. 
Die, rijck van vieren glans, bet hooR heft uit de kimmen: 

En ghy, Jupijnsgeuacht, hoe wel bekomt u dit. 
Dat in der S taten Raet zoo groot een Dichter zit , 
Die Febus lauwerhoet verdient , na \ moeilijck kUmmen ! 
Op de Heer lij vkbeit van Salomomon^ 

Aeo Keizers, Koningen, en Vorften. 

GHy die van parlen , gout , en diamanten (cirimmert 
Op *t voorhooft, waer in Godt 'zijn bedt heeft ingcdradcti 
En kraeckt van purper, enverkrcuckt uwhair, gejuckt 
Met glinftrend kroonegout, teprachog^opsetimmertj 

Benijt het niet , wahneer ghy Salomon fiet brallen , 
Die op fijn vaders troon der Rijckenfehepter zweit. 
En met den büxém van fijn groote Majefteit 
Verflaet en dootverft , die voor hem op *t aenzicht vallen . 

Hoe fterck zijn glori ftraelt , noch is 't inacr endcel roodc . 
Zijn pracht en prael verwekkt : zoo fmÜt uw blyfehap oodc . 
Zij t dan op tijtlick erf hoovaerdirii noch vermetel . 

Geen Rijck is duurzaem , als het hemelfdi Koningrijck j 
Dacrjefusheerfchtj die u Monarchen te gdijck 
Geweldigh dagen zal tCTVierlchaer, voor zijn zetd. 

Digitized by VjOOQIC 



KLINCKDICHTEN. 



iPS 



Of ^ aeiAmpBfie Jir Kmmgjff^ ^ 

AEnichou, watfchooncrzonverlaetdcmorgenftralcn, 
£n heft haer hooft om hoogh> dat cegeo!^ zonnen ftradlc 
Met fteenen > cber Natuur zoo ^xldelijck meé praeb . 
Watyverpridcekhaerzoowijtteloopen dwalen? 

Of is het om een parle aen hare kroon €e halen > 
Och neen I de liefde hoeft haer edel hart gpwont> 
Met luft tot dauw, die uit des wijzen Koning^ mont 
Noch liefelijcker vloeit dan honigh in de dalen . 

Eenvrouw, een Koningin, een Heidenfcheafkomft komt 
Befchamen onzen roem ^ hoe ichoon men dien verblomt. 
Dees blickereode lamp verdrijft door hare klaerhdt 

Den luifter onzes naems ^ naerdienwy) zwaergejuckt 
Yan'taertich, door yvernoït ten bedde uit zijn^geruckt^ 
Dief derven wy de vruchtder aengebode Waerheit . 

Ofdevenimfimgvanjemfalem^ aenJeJoodfi Rabhijnm. 

X TWganfchePriefterfchapwas, alsvanblyfchap, dronken, 
\_J Toen Chfiftus hing aen *t hout met armen ui^eftreckt> 
Gekruift, gcgeeflelt, envandierbaerbloerbevleckt, 
Daer hem d^ bittren kelck desdoots was toegefchoncken . 

Zy dochten hittel, datRechtvaerdigheit, die boven 
In 's hemels hoo^n troon de fixe weeghichad houdt, 
Onfchuldi^ bloet waerdeert noch meer dan 't fijnftc gout > 
Entdtal'kaidrtenrafldcwaarheit, hier verichoven : 

Maertoendedadioensquam, dien God tbelchorenhadt 
Tot wracck van 'tfchellemftuckdergodtvergeteftadt, 
Die veilig docht tcftaen op haer gewijde drempels j 

Bleek klacr, wat zulk een ftuk al plagen met zich broght. 
En dat den wre vlen tot geen borft weer ftrecken mocht , 
Gewei t van muuren , noch fchijnheiligheit des tempels . 

Digitized by VjOOQIC 



t^6 K L I N C K D I C H T E N. 

Of het treurfpel van jethta. 

EUripidcs deed lang den Gricxfchen fcho uburg weenen » 
Toen Ifkenia bebloede zijn tooned > 
En, als een (choone bloem, van haren groenen fted 
Gemaeit, ter neder viel, gelijck een fchim verdwenen. 

De dichter doet niec min > wanneer hy met zijn fteenen 
Het treurfpel ons ver verfcht , en *t maeghdelijcke bloct 
Van Jephtaes eenigh kint vergiet , geUjck een* vloet j 
Dan fterfc het al met haer , dan beiden fchier de fteenen • 

Zoo wordt een oude daet vergeteniflè onttogcn , 
En levende op een nieuw geftelc voor ieders oogen • 
Zoo worde het out Hebreeufch met Duitfche ftof bekleet • 

Treurfpeler , o ghy hebt ons teder hart verraden . 
De roos van ieders wang met tranen hing geladen y 
Als ghy dat fchoone hooft van \ witte lichaem fneet . 

Of het metalenTronckbeek % te Rotterdamcpgerecht ^ 

ter eere van dut grooten ER AS MUS. 

WAt wijsheit Latium en Griecken hiel befloten 
Begreep ganich Kridenrijck , zoo ras Erafmns quam > 
En (chonck met zij nen naem aen 't nedrigh Rotterdam 
Een' naem , naerdien hy was uit haren fchoot gelproten . 

De Stadt , verhcught om d'eer van zulck een' zoon geóotcn ^ 
Zijn rottende gebeent noch ftuivende aflche nam j 
Maerrechtecenfteenenbeelt. DeNijtïpooghvier, envlam» 
Om haren zuigeling van 't hoogh altaer te ftooten: 

Dan och , die Groote keert zich niet aen nijt noch fpijt . 
Geen graf beftulp t zijn faem . Hy heldert met den rijdt . 
Zijn krans groent on verwelckt, en bloeit, voor afgunft veilig. 

Dieonlangswasvanfteen, nuglinftertvanmetael: 
En zoo de nijt zich (leurt aen s Heks verdiende prad : 
Wy gieten licht van gout dien Rotterdamfchcn Hcüigh • 

MDCXXII. ^ 



Of 



Digitized by VjOOQIC 



KLINCKDICHTEN. 397 

Op de ^ertdliwe van WIL LEM BAR TAS 

door 2ACHARIAS HEINS. 

GËbredc van tolck hiel lang de Nederlanders buiten t 
Die in het heilighdom der Vrancken wilden gaen , 
Dacr Willem ftack voor hen het heiligh reuckwerck aen , 
£n volghde 's hemels heir met duizent orgelfluicen : 

DochZachariaS) alsAertspriefter^quamontfluiten 
Deeskerck» beichiklerc met de verf der befte blaên, 
£q huwde > op dat zijn lan t den Fransman mo^t verftaen^ . 
üen Bartas klare (lem den wcérklanck zijner luiten . 

Nugcven wy niettocdegeeftcn vanBritanje^ 
Noch brommenden Tuskaen y nodioock 't hoovaerdigh Spanje^ 
Noch wijeken de trompet van het Latijnfche volok . 

Wie luft hebh' dien Gaskon in Nederduitfch te hooren > 
Deurlees dit Godlijck boeck 9 en leen leergierige ooren 
ilcn Heins» die ons v^rftreckt des grooten Dichters tolck . 

Amden^rcfi vanMuidmy enzijnBruit. 

O Die malkanderen gemoet met Bruiloftskarren » 
En houdt voor Juno ftant , die u te gader trouwt ; 
2ofi die uw Maen beftraelt > Maen die uw Zon beichou wt ^ 
En 't hemdrijck belooft dea aen was veler Starren 5 

G^paerdekroonen^ die by beurt ons oogh doet marren j 
£n bjaeckt in ^ hemels kerck met uwen glans in gout 5 
Hooftlichten, vryvanroock, vergeeft het ons, dieftout 
Met fmooken van dees toorts uw heldre klaerheit iarren • 

Aldus draeght ydel brein noch water in de zee . 
Aldus tart Pan ApoU beftuwtvanblatendtvee. 
Zoo is gebrijzelt glas by diamanten koftelijck. . 

My moedight dat geen gift van Godhcên wort veracht > 
Het zy men haer een lam o? hondert vaerzen flaght • 
Ickoffcrdanckbacrlijck, al ricckt het luttel Droflelijck . 

JiPCXXVlI. _ _ 

Pp Op 

Digitized by VjOOQIC 



.25>8 klincki>ichten: 

Of de vetov^ring vam G R O t^ 

F Hips had korts gcdroomt , hy zou heel Hpllant dwingen ,. 
EnZcdant,opccn*fprong : JBaerFredcricktcgacu,. 
En 't minftcnkt vcrfchrkkt voor kiesof tigcrskheu , 
Beflont met moet en maght den muur van Gxx>l t'omringen ^ 

De poften in der ylmet deze mai^ ^ingpi 
In Spanje, d' A vontvorft icheen dat gerucht te Waeü ; 
Doch nader onderrecht , bezwtem > en wert heel fiaeu f 
Enfprak: verhes ick Grol > vaer wel mijn GraeflijckLii^efi*. 

Terwijl was Spinolaom^t belaén ten hoof. 
Hy leende *t hier op borch, endaeropgoetgebof: 
Maer al vergcefe helaes ! hy bleef een ydd hGf>er : 

Want toen Filipf)e$ zocht naer FUppen in zijn ka»> 
Bevont hy dat zijn mimt van ftof verandert was^ 
Art zil vergel tih loot > al^tgoutinloiuerkoper. 

MDCXXVIL 

GHy die ten Noorden nu dacit by debleke (chimmen y 
Nuin'tgcfichtkrijgt'tfchip,^ waerovcrTifiswadcti 
%Nu weftwaert fjx)et , dacr *t licht zijn groote da^vaert ftaeckt^ 
Nu daer de morgenftar haer pruick heft uit de kimmen : 

En die dik buiten *s weeghs geflingert door *t vergrimmen 
Des woeften Zcevooghts , die ^t de kielen bange maeckt y 
Niet weet , hoe verre of na ghy afdwael t > of genaeckt 
Den Evenaer , die d*ccn noch d*andere As ziet klimmen : 

Aenvaert mijn onderwijs, twdckwijftwaer ieder Hdit 
Van God t geplant zy; juift in *s hemels aengezicht^ 
lek ftreck den Zeeman ftaegh een baek en helder vuurwerk . 

Dwaclgeeften , leghtghy toe te dwalen wijt en «ijdt 5 
En wilt ghy zeker zijn van plaets , en uur en tijt ^ 
Mytotuw*ftuurmannecmtj uwwyzer, couwuurwerck* 

Digitized by VjOOQIC 



K L I N C K D I C H T E N> i^ 

AmJmHtm^LAUtiENS REAEL. Rükkr, 

Out Gtneraelm dt, Otftmdkn. 

l^Erquijnt een Icoiwcnhart, benepen tuflchen muurent .5V 
JP üan het ach temmen laet j zo doet mijn Laurens oock , Sï 
öle'tbuflcpocderfleept door golven, vlam, enroock, «twny- 

En meteen' y fren moedt de Spanjaerts kan verduuren : é^frx^^ 

\ Zy dat in ^t geurigh Ooft , daer *s lichts gebraden uuren ^^'^^^^ 
Gacr koken 't rieckend kruit , uw heerfchcnd hart ontloock : cro^ 
'tZy dat ghy , onder 't Britlch en Hollantlch waterfpoock , ^'^^^ 
Rcditopden Vorft van *t Weftgingt onze vloten ftuuren ; 

Ënzonthem'toorlogh t*hui$> en deed zijn grootzicheit 
Vcrfdiricken voor den Leeuw, die in de Roozen weit, 
Voor deze £enhoorens, die zich mengen in 't Oranje % 

Diesoverwelkom ghyop Karcis krooning zijt: 
Daer 't koninckl^cke zwaerc u d'eerften Ridder wijdt, 
Die'tvaderlantverpliditc, en'trijckvangrootBritanje. 

HDCXXVI. 

<^&r««rA>^ * n^M KORNELIS TIETERSZ. HOOFT, 

TRcck om 't Racthccrlick lijck geen droeve torenklock : f ^^ ^^ 
Het burgcrlijck bekl^^^hizd éaut baer ^leien . ^^U. 

Deballing^ weeu, enweesbelokn hier met (chreien 
Hötfwaert^hacr'man, haer'voogt» daer 't leven uit vertrock. 

Hangaen den wand van 't Koor dien Burgemeefters rok j 
Dientabbert, wijd van baer* en ihetzucht^geicheien, 
Dien Deeglijckhett faemging zoo onbelproken breien : 
Hieraen heeft £igebaet niecd'alderminifte vloek . 

Datnu AmfteiredamiA 't poukleet valleaen 't huilen : 
Haer z^nrijckè beurs ontbeert een harer zuilen , 
Haerraethuiseenpilaer. Hoe druckt ons dit verlies! 

Dochtrooftu, rijckcStadt, men zal uzaligh noemen ^ 
Als Room Fabricius , en Katoos deught wil roemen , 
Zcgh: Hooft dat wasde man waer door mijn gloriwies. 

Pp a O^ 

'Oigitized by VjOOQ IC 



joo K: L I N C K D I C H T E N. 

. OfbaTreurffdvan HEKUBA. 
HüKüBA ijpreeckt: 

'tT ITAsSpartemctgenocg, dat, na langdurig krijgen > 

W lek met mijn oogenza^ hoc Pyrrhus voor 't altacc 
liet grijze Koningdiooft greep by*c gewrongen hair. 
En met zijn lemmer gii^den ouden ftrot doorrijgen ^ 

Dat ick de vlam van 't Hof ten hemel óp zagh fti jgen y 
En, afgemat van rouw en jammer en misbacTy 
Mijn' fluxe2^nen had begraven , en zoo naer 
Noch weduw bleef, gemengt in *t overfchocder Frygen ; 

lek moft noch, onder fchijn van Godts bevel, zoo'tichceir^ 
Mijn* Neef Aftianax, mijn dochter Pdixeen 
Zien fneuvelen door 't mes , zien ftorten van den toren > 

EnTrojesheerlijckheitvei^aenin roockendamp,. 
En out verfchovc wijf heftenen ieders ramp^ 
Hoe is een taeje ziel zoo veel verdriocs heichoren t 

MDGXXV. 

Am GUSTAEF ADOLF, KmngkyanTmdml 

DE diamante knoop van 't maghti^ Roomfch verbont 
Moft entlickzwichten voor den Konin^dijcken degen^ 
Die weeligh weiden gaet in 's triomfeerderaz^n , 
En Ferdinand verfchrickt op zijnen eigen grcmt . 

Die 's eerftof voor de Faem , en haren kofx'en mont > 
Om Alexanders en om Cezars lang verlegen , 
Terwijl de joi^ voor d'aeloude tijden zwegen y 
Eer zy ter weerelt zoo vohnaecktedeughden vont ; 

Vernuft, endapperhdt, eenhcteuraiingefchapen. 
Inraetflaghblijcktheteen, het anderin de wapen. 
O hemelfch wonderwerck ! O ovefzeltzaem lot 1 

Wieluftfcheptinuw'lof, voltoitdezaeckmeczw^g^^ 
Geen i>ienrcheUj.ck begrijp kan tot die hooghte ftijgen « 
De fterfclijcke tong die ftamelt vaaccn' Gwlt^ 

Digitized by VjOOQ IC 



K L I N C K P I C H T E N. 301 

* O RAKE L. . -Bb- 

\ A Eloude Rome heefteer barens noot geleden^ . . I^ie" 

jC\.Toen > overrompelt van der Gotten overtoght , ^n*!}» 
Het proefde» *t geen het fchonck, diendichecovermoght» defe 

En za^ in rooék veilen zoo veel Tuskaenfche fteden . ^[' 

Nieuw Rome , in arbcit , ' hoort de barflè wapens fmcden > ^»' 

Waer mcê de nederlaegh des Tibers wortgezdcht , ^ J*^ 

Dooreenen Kriften Mars , aen *s hemels eet verknocht , ÏS^'* 

Gd)oren in den (choot des y fren Rijx van Zweden . zZdnr 

Decs biixemt met zijn zwaert , en zwangere piftool , *'^jj* 

En trappelt met zijn ttt)efopt harte van den Pool, tnimrg, 

EfltfOoftenrijckcrsheup. 'tIstijtdatRemusfchromc: ^" 

Want Meeftef van die bey, vervolghthytoorlogslot, J*»* 

Envoertzsjnnootlotuit, en(chrijft2ach,alscenGodt: '^ 
Gnftaef, de tweede Auguft, en heerfcher binnen Rome. 

MDCZXYltl. , j . . ... 

OfFREDE RICK HE NRJCK, . Trkt vm. Oratie:, 

NOcbleefr> tot Hollants heil, de Wachter van den tiiin. 
Gebroken dobr en door met diepe waterplaflen y 
Metftroonienbieromheint) cndaermetzijnmoeraücn^ 
En ginder met de zee, zich^tracléndcinqtdn - 

NochtarcuFredriéksfaelmy ver^ramde-Rcmrhg^^ 
Dicacn uv Rijdeen noch meerRijcken waent telaflèn . 
Nukoomvry, eer hy zelf uw fteden koomvtrrdlenr 
Endclyeuwbcertijckheitinroock, enftof, en pain. 

Gy dreighthett^docbvergeefe c ghy dreigtdenonvenraerdei^ * 
KevoormadsbydéRoer, oöKingekyanuwpaerdeny 
Den ruiter velde en 't pacrt , en reddezich^èr door.- 

Zijnlemmers deugt verfmaec de iheé der 9paen<che klii^en » 
Zijn harnas uw piftool. 'tkquaeteen^Leeuwted^wingen, 
Diedoor*tbcaaeiitfteftr««ft, cömaeckt'er'tniimfteipoor: 

Digitized by VjOOQIC 



301 K L I N C K T> I C H T E N. 

Aen AMË1IA> PrincesvaaQraoje, 

OfhaerZoow^gffhoart^. .' '' 

DE hemel had in u dat heiligh pant befloten \ 
Dacnaer zijn Moeders zweemt en Vaders majefteic» 
Dat zegenrijcke pant, 't welckinborduurfelleit, 
Op *s voefters zachten fchoo t , met fchoonheit overg^cn : 

Oranje tot een trooft , enHollantsbontgenootcn, 
En met veel wenfchen van veel duizenden verbeit> 
Van mijne Kallioop veel zegens toegezeit. 
En aengebeên alreè van Krifte weerelts Grooten • 

Hier fpf ingt de Hengftebron : hier bruift een diepezee • 
Bier weide ick ruim: hier is de hoorn van Amalthé. 
Me vrou vergeefme toch deze openhartig^eden \ 

Zoo zal mijn Zanggoddin zich rekenen te zijn 
Geluckiger dan oit Hof (chencker van Tupi|n , 
Die Nektar infchenckt « daer de Goden zijn gebeden • 

MDCXXTI. 

De tiioitifeeitnde EMIL' I A, Pnncéllc van Oranje^ 
Of'$verüVireMVém*sBl^rttfenè$feb. 

DXJs lange was mijn borft belegert en belchotcn f 
Van angften zorgen voor mijn Bruigoms ongpral* 
Mijn hart vol breflèn ijpropg-met 't (pringen van den wal ; 
lek dacht het ongeluck nu kleinen treft > dan grooten : 

Maer toen de vcften vrede, en wy de veft genoten t 
Endatdevreughtopda^de» en vulde 'et overal 
Met juichen, hantgeklapi enichaterendgefchal^, 
Toen was mijn ziel ontzec van firhfoevep en van flottn J 

Triomfen reede ick toe, en vloc^ don Hek te moet^ 
Metgeen vergangklijckvier, maerGoddelijcken^oet, 
Daer Cypris haren Mars oiedc is gewoon t* onthalen : 

En 't onverwinlijck hare, dat voor 's lants vrydom vochCf 
Daer oprlogh; donderkloot nocht blixem op vernuft y 
Verovert wert van Mins onlelchelijckeftralen • 

MDCXX X, LOF^ 

Digitjzed by VjOOQIC 



KL I NGJCD I C H-T EN. jaj 

, , é^0jt de Straft 'lum LeM^rt pwt^cktf. , 

TOcn óver Horen blies de Faenj haer^gulden Jhoren , 
Hoc Schouten om den klpot der weerelt vasg(^;^en ^ 
Niet als zijn oiider dpor de Straet van Magelaen , 
Macr d'engtc van JLe Mair > . dlaer riieiwu| yocr te voren > 

Nu isy 5)rack Fex^inwid y mijn Vaterkrans Vcrlpren : ; 
DeDradkipoógKyiery enylam> eaThojmas?!3ghjneiï^(^ » ^ 
Vcrbaeftuitwangploc^: valn Nooit (prack: nuwdacn^ 
Dit'sOlykihetVier, om nacr iet nieuws te ivoren: 

En Spilbei^ fdzoo ras does M^er bem quam verr^Ièn > 
Nul^cn^ riephy» almUpipiHcnjinderalïchen . 
OMagelaen ^ vaer wel, Draeck, Kaiidifch> Oiiyier» 

£h §pilbergh , die uw eer te water woudt bewaren;^ 
"tlsuit; want Schouten is ons nu yoorby gevaren, 
Mcnftrijck*devlagh: hemkomtdewaterlauwetier-. 

Jmia$Edda$Hur JA^lUflTZ, taflm Kr^0Mm€ff^m 

WiKhtmeefiervanmL^ersdn'vereiHighdBNedertarulen. 

Wie zal ons Vryhieit meer Verdadigen dan Witz, 
Die raet weet om een rijck van o verbft te fehuimen > 
Wiens hant de pcnne paft, gelijck zijn' hdm de pluimen,. , 
Wanneer Kaililje vreeft te rennen op zijn (pits . ' 

Zijn hert ditis volmocdts: zijn (chriftcn zijn Volpits j 
*rZy dat by krijgcns hebb of fchrijvens luft en luimen . 
Hy zweemrnaer Cczar , diczijn haccr$ *t vdt deê ruimen » 
EflTedrcn wcrck-bcfteldc , en wackren wapenfmit». 

Doch CezJu^cn gdijckt hy weder niet met alle, 
Dieals €cn vloeck bcftormt de vaderlant&hc walle V 
Daer dres de» Vrydom yri^t met on vcnnoeidcn arm . 

Hoc kon Prtns Henrick ons een'betren Hopman zenden^ 
Als dien ervaren Helt > den Wachter van zijn benden y 
Om Acmftels burgery te nemen in zijn fi:harm .^ 

Tot 

Digitized by VjOOQIC 



^o4 KLINCKDICHTEN 

-^^ TT OogWuitiche Keizer , ndgh naer Nedccduidchc^tpoiiea 

'üj^e X X üwoorcn , cnontfladênruftigènRcacU 



têt ver- 
lüjpnge 
WéPt den 



l^e Opdathy met my bouw* mijn moederlijckctacl» 
J^' En help' den Rijn Parnas cnPindus top bewonen . 
umhf Dieheufcheitzal u meer verciereiidanuwkroónen» 
^^ En boeien zijn gemocdt veel ftarcker als met ftacl . 
'im^igen In Godtheit blinckt geen glanszoo hd alsgoetheitsftrael: 
^' J^ gpetfaeit Godtheit is in acngebeén per fooncn . 

Dees deught tot faeiligh wijt den IConing Luidewijck» 
EnpaftTooralJupijn, dieoyer/cRoomfchcRijck 
Den Adelaer befchrij t ^ en ïioutEuroop verwondert : 

Wen fay den blixem zwaeit , clck fiddert (chridct en yft $ 
Maèr *t wieroock van 't autaer der herten op waert rijft , 
^Wanneer hy lieflijck is > en niet wanneer hy dondert^ . 

MDCiCZVIll. 

op hettwalefjarigh Beftdf^^ Nederlanden:. 

DE hemel 9 krijgenszat^ ^barmt zich onzer qualen« 
Kaftilje vort t^weegbt den Vrede ons aen te biên • 
De Staet geeft hem gehoor, diesioi^y vol hope zien 
De Middelaers van pais genaken onze palen « 

Naonderlinghgpipreckenrcénftrijt, en lang dralen ^ 
Befluitmenhet Beftant voor een paer jaer en tien , 
Op hoop of met der tij t de Vredezon müTchien 
Den Nalerlandea mo^ht gedurigh o verftralen « 

Naflau ontwapent zich om rufte te verwerven , 
Steecktopzijndireigendzwaert, geichaertvanal het kerven > 
En 't vrye lant geniet de vruchten van zijn zweet . 

Van blijichap golven viers ten hemel opwaert varen • 
Men offert eer en prijs deii Heere der heiricharen > 
Diein volkome vrei^ht voleindightalonslcedt* 

Of 

Digitized by VjOOQIC 



K L I N C K D I C H T E N. joy 

'Op Ahrahams OfferhanJe. ^ 

(f A Ertsvader leit zijn zoon j de hoop van zoo veel zieicnj 

jfj^Denberghgewillighop, opdat hy*c een igpanc 
Hier ofFere voor Godt en overgeef ten brant , 
Hy binc hem d*armen vaft ,. en laec het jongskc knielen . 

DeLiefde óntvonckt het vier, om \ offer te vernielen . 
*iGeloovc houdt het lani gebpiidcn by den bant . 
De Hoop geeft Abfam *c z waer t in zijne rechte hant . 
DcDoot is al gef eet om Ifaks bloet tegrielen : 

Macrd*Engèlr, diémétlufti men leger waekt , 

Dcawredenïlagh belet, lietbl houwlpclftaekc 

Vanvader én van zoon, twee c e harren. 

Namur van verre zagh liet f^ treurfpcl aen , 

En riep. O (lerk Geloof , wat durfrge nier beftacn! 
Een vader flaght zij n lynt , en durfde Doot uittarten . 

Ofdracbvan HITTOLTTUSf aende» 

'\ ' " ^ ^ vetrofwen HgUmder- • 

EEnkijfaes, en mét meer, dat baetu 't lieve leven^ 
Sprakflaiu wcUjk de tongder ongerechtc fchael , 
Dacrvrydooitegens bloet gewogen >^iert, hetftae] 
Geftroopt en ree was om den tweecjcn flagh te geven , 

g'Ontiloopt die nedcrlaegh^'s lams Vader was gebleven • 
Gy biceft gei^angen, en verreed weer andermael, . ^ 

Na datge een Icvcndlijk ontdookt de zonneftrael , 
En tuighdc wat het koft door deught naer lof te ft reven • - 

Odicdcwereltzijtherichencn, als een zon, . 

Behacgclijk aen ftam en telgen v^n Bourbon, ^ 
Ennnetuw wijfé tonggantfch Kriftenrijk bevredight j 

Idc biddcuw dapperheit befchut mijn' Hippolyr , 
Zijn kuifcheir heb ik uw gètrouv^^ieit toegewijt, 
We 't Vaderlant en alle onnozclen vgrdedight . 

Qq ^ 

Digitized by VjOOQIC 



5od K L I N.C K D ï C H T E N. 

OphaHawebjckvM J^AMBERT JAKQBSZ SCtULDER^ 
m AEGHTJE ANTONIS. 

DE Schilderkunft , die ptaelt met puick van oude fEukkcn'^ 
En aen den Tiber wort ge viert en aengebcên 
Van aller gpeften bloem , gpdrevcn de^'waert heen , 
pm daer met doode ftof hetleven uit te drukken , 

Decs hoc aenlokkend kon den geéfl: zoo niet verrukkcft 
Van onzen Schildergeeft , die in ^t gpmoet bcftreèn 
Geen doode verf verno<^de^ albaft, nochmarmcffteeirji 
Om een ontbke blqem in Ncderlant te plukken - 

Na veel beraets hy dus den fchcllen weergalm vraegHt : 
Hoe heet mijn echtgenoot ? hoe liocmt men deze macght ? 
Aeght > riept de wedèrgalm . Aldus om uit te kiezen 

Een Aeght uit duizenden,, zo komtde Bruigom t1iuis>^ 
En zoekt zijn wederhelft > zijnBruit,^ niet zonder kruis ^ 
En vint haer endelijk met yreught in 't Hof der Vriezen . 

M D C X 2 » den iS^van I^ymaent; i ' . ^ . ■ > 

MISBRUIK DES KERKELTKEN BANS:, . ^ 

DIeKrifteneaonfzeitdcn Kfiftdijken beker 
Is een geweldèriaer in Kriftus Koningkrijk j. 
Godt Vader heeft zijn fêcftbereit voorycgelijk, 
Dicinxlcn Zoon gelooft y datwoortblijftvafteazckcr^ 

Wat meet ghy u dan toe, o zottelc^cnpreker ! 
O overowaelfch tyran T fcbijnheilign ftof ai flijk ! 
Die dwingdandery pleeght in een andcrswijk: 
Geweten» Beudel vrees den Goddelijken vrrekcr l 

£en oprecht harder weit met zorgh zijn lieve lammerea i^ 
Behoedze voorden wolf, en zal zich hmmerjammerea^ 
Een reukloos himrcling' misbruikt den harderftaf > 

En^flaet en fchopt en ftoot des Heeren lieve kudden 9^ 
Verwaerelooft zijn wacht , inftedeyanbefcfiuddèir. 
Een harder lieflijk is jL een huurlings harte ftraf. 

MDCXXIIlt ^ 

Digitized by VjOOQIC 



KL I N C K D I C H T E N. 507 

XT Et leet geen zeven jaer , of Palamedcs fchaèii 
I x^i^g'sï^^^s de tenten van zijn Rcchteren doorwaren, 
Pie rijfende vcrbadt met of^erefe hairen , 

Een fchinl vernamen , ftraf mishandek^ blonr en blaeu . 

Debaerthfligdik van bloet: dc^kêelgingfchor, ienfiacu. 
Zy riepen^ Oéh', wie 3^0m.ton& meteen torrs ver varen? 
Hy <prak V Ifc ben \ , enlees uw vonnis uit decs blaren ^ 

Diemijocomiözelheir ten rové gaeft acn 't gracu . 
Zy ziddérden van (cbrik : zy vloden niet , maer vlogen 5 , 
pan ginder been y dan hier ^ voor 'tbranden van zijne oogen.. 

Hyftaptfenai «1 liet een feloéwrldc waerhy trallt 
Totdathétfcfeemerlicht^ in *t Ooften opgelooken, 
tfAn^aUigbeit verdreef vin *t naer en yflijck fpookcn , 

En vont oe vaderbeuls door 'c knaegen afgemat • 



w 



Am de edek mogende ZieraeJen fENCKHÜISENt JJtLjn 

Fatalis equüs falta fuper ardua vemp, metnelm 

Atheéftdeftofferyderoudenonsvervaert Jf'j^' 






Met Perlètts j en Pegacs , die , over zee gevlogen , ^^'^ - 

pe wecrdt (loegh voor *t hooft met een gedichte logen , Sl'i^!^ 

Een logen, in'tgeftarntgefteigerthemelwaert! ^^* 

Het brave Enckhuizen draeft , vol raoedts , op *t Roóde Paert, den zee- 

Met zijnen kopren mont , dat gloêndc blixems braekte . i^^pwm 

En donderklooten ,♦ daer Noortzee en lucht af kraekte , yoUuun 

Een Paert , op *t Princenhof in eeu wigheit be waert , 

f^etquam, toen Volkaert dien Duinkercker had gedrongen %^' 

Uic*s meefters' zedcafteel , in 't Hollantfch flotgefprongea. ^^^. 

De zcehelt greep het by den zeetoom zonder laft . >^'-^ 

Pet openÉ met zijn hocfeenBronaêr voor den zanger • ^mjatre 

Wy drincken op Parnas noch Heiikon niet langer . 'J^l;^ 

Dit is ons pamlebroa. Hier is geen droomaenvaft. /»^^^. 

.MDCLXJ. Qja * ^^^ 

Digitized by VjOOQIC 



30& K L I N C K Dl C H T E N. 

Voer Je keurvan^^m Hejli^iefi% JUsc^ndcrJen Vllé. 
Hylax in limiiie latrac . • 

WIc roofen ftroit voort zwijn, beluft ia Hank te wroeten, 
Verquift dicaeedlcn fleur, dat Chriftuslèlfmishacgt,, 
De ft oei die veertigh ea t wechondert Herders draegt , 

Moft zomtijcs bec gebrek van Godts Su^dchopder boeten: 

Doch geengpdtvruchtige aertdenBybeltreetipetvoetea^ 
Schoon Davidzitvan moorten o ver{pelbeklaeg^> 
Zijn nazaet Godts altaer met boel eaa%odt plae^t,. 

Sint Pieter Godt verzaeckt , daer dienftboón hem gemoeten. 
Schoon Paulus heet en wrcet, veryolghdeJeiiisfcha€3r> 
Ën Sint Matheus ftofik, gelijckeeatoUeiaaer* 

Dees fmet verdoofde nooit dealuy ft:er van hun pennen . 

Wie geen gewettight ampt van misbruik onderfcheit» , 
Onteert met eenden Stoel der weere) tfehe Overheit < . 

O Midas , dek u hooft > en duy k > men mocht u kennen*. 

Di Kmmghlijju WEA. 
d'^TDea vande Deughten Schoonheit was verloren: 

X Natuur , verlegen om een voorbeelt , zocht in 't ron t » 
Tot datzc Schoonheit, Deucht, eaWijsheitt'eflfensvont l 
In eene Koningin , ter heerlchappy gpboren. , 

Zyhad, uit luft tot Vrede, in*t&ullenvattzijn*toren> 
Bfen €k)rlogh afgevocrt van Duitlchlants vetten gfont : 
Nu zaghze Flato zdf d^orakels uit den mont ,. 
En ketende aen haer tongzoo veler vorften ooren ^ 

Die zagen no€t de zon I desnK>rgensopgpftaen> 
Zoo rijk in haren glans met meer verbaeftheit aen 
Als deze, die men wenfch* dat eeu wigh *t .rijk befchijne. 

Toen riep Natuur: ons oor en oogenzijaverzaetr 
In eene triomfeert al 'eedelft, zonder maet * 
De hemel hdpeonsaenafzctfels van CHRISTYNE. . 

j. v.von:- 

Digitized by VjOOQIC 



J. V. VONDELS 

LIERDICHTER 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



J. V. VONDEL S **' 

LIERD I CHTEN. 

Het eerfte Boek» 

Amftcrdams Wellekomft. 

^ A E N 

FREDERIK HENRIK 

PRINCE VAN ORANJE» 

Hen lo n)an Gramaent, 162%: 

c_ ' ■ ■ 

Eikoffl, welkom > Welhems T^oon, 
Neem mijn Keizerlijke kroon» 
Die uw grootvaêc plagh te dragen i 
Toen de Duitfchen voor hem Bigen. 
Op hun aenzicht in het fto£: 
"Welkom in mijn PrincenhoE. 
© hoe (chateren mijn zalen^. 
Nu 't haer beuren magh t'bnthalèn: 
Dit doorluchtigh rtollantfch bloet» 
Hier gewonnen, hiergevoet» 
Onder wapens en trompetten > 
Onder 't dondren der musketten , 
Onder 't barftenvan *t metael ,- 
Onder *t knarflèn van het ftael> 
Onder 't zwaqen van de vanen . 
Kan miiavreuglu wel zojider tranen. 

Digitized by VjOOQIC 




312 LIERDICHTEN. 

Welickomcn dezen Vofft , 
Pie noch onlangs met zijn borft ^ 
Uit een qnbekommercharce 
*s Vyants fchut en yzers tarte 5 
Yzer dat vah dichte by 
Trctf een' Hopman acnzijn zy ? 
*t Schelt dat dook vol fchrik en beven : 
Al te milt van bloet en leven 
Is die KrijgshelC voor zijn volck. 
Kreet de Vlietnimf uit haer kolck . 
Y en Aemftelmethaerftemde. 
Ik verÜegen driemaelhemde^ 
f Elkens met een' diepen zucht , 
• Om te fcheppen 's levens lucht : 
tVant ick nau 't gevaer kon kroppen ; 
En de fchrik my toe quam ftoppcn 
Wat my dient fotademtoght: 
£q zoo ras ik fpreken moght 
Steende ick vol bekommeringen : 
Nimmermeer wil Godtgphiogcn 
Dat een flagh of fcheut mijn hoop 
Met dien Statenpylcr doop' • 
Hemel, keer de nederlagen 
Van dien Mars , die zoo veel flagen 
Heeft van kintsbeen uitgeftaen 9 
Over velt en Oceaen ; 
Diepe ftroomen door gpzwommen, 
Hooge bergen overklommcn , 
Zware toghten uitgpvoert y 
Nacht en dagh de trom gerocrt 5 
Zoo veel fterke fteên beronnen , 
Zelfs noch onlangs Grol gewonnen > 



In 



Digitized by VjOOQIC 



H E T I. B o E K. 3,5 

In *t gezicht van 's vyants maghc ^ 

Toen de eroote Flippes dacht : 
*c Is met HoUant omgekomen 9 
Sedert het gewelt de vromen 

Heeft ten zetel uitgeruktj 

En de Wijshcic neêrgebukr , 
Met haer wijze en witte haircn 
Methaer udderende jaren , 

Wachte naer den jongden flagh» 

Die haer 't hooft nam, 'tiant'tgpzagh. 
S edert 't luk , hun hant ontwrongen 9 
Is met kracht te rug geibrongen t 

Hollants zeen wen argefneên 

Sleept het kreupel na zijn leen . 
Ydel waren dees gedachten , 
Toen de poften tijding bragten 

Van den overgang der uadt , 

Die ons heir zoo vr uchtloos had 
T weemael met een' wal befloten . 
Tc Valle met mijn fpeelgenooten y 

Eedlehelt, te voet voor u: 

'k Bid weeft voor u (elven fchuw : 
Wil u van 't gcvaer wat (panen : 
Spaer u om uwe onderdaneo^y 

Om uVklccnen Willem toch, 

Nau gefpeentvan voefterszogh: 
Dat hy aen u w zy magh wennen 9 
Buflen loflen 9 paerdemennen 

Leeren onder uw beleit 9 

Daerge 't lant met lijken (preit : 
Datmen zegge: zietegader 
Moedigh draven zoon en vader 9 

Rr Als 



pigitized by VjOOQIC 



^14» I' I E R D I C W T E NT. . 

Als Encaa de Trojaén , 

Met den groeijcndcn Askaen. 
'tLot dat fpacrze lang te zamen : 
*f Lot wil geven dat hun namea 

Spanje zoo ontsaghlik zija 

Als de blixem van Jupijn . 
O Doorluchtiglifte der helden !; 
Altezelden, vecltezeldea 

Zach it Y en Aemftelftroom:. 

Etrièmael ovef wellekoom . 
Waer. ghy komt u treden zetten 
Krijgen keurenen Stadts.wctten 
. Nieuwe kracht, cnhaet^ntwift 

Stuiven wegh als rook en mift : 
En deze ongctoomde tongen , 
PJe zoo ftout en onbedwongen 

Oprocrftookcen, twift, én moert», 

Z wygen ftil aen y der oort.. 
Air mijn trouwe burgeryen- . 
Eenigh in uw komft verWyen . 

Geen Megeeregeeft zich Hoot. , . . , 

Elk het hooft leit in denfi:hoot. 
Toen de Wintvorft deed Vcrfbrojeif! 
Op de zee de vloot van Treden ,. ' 

Zwecghal *tbulderenóp *tvï^>, 

Alzoo ras Neptuin weer Ihdc 
't Hooft van uit de holte baren : 
Waer zijn wagen quam gevaren 

Lagh de woeftig^eitgetemt» 

En 't onefi^ glad gekèmt ^ 
%y€n zoo ghy naeu verfcheenén y. 
Wat^Maoctwasopdcbeenén, 

Digitizsd by CjOOQIC 



HET I B ÖE %: ^iy 

Wat my dreighde met gevaer 

Van een ichipfareuk alte ±waer , 
Zet zich vooru\(rGc)dtheit neder . 
Vanuw voorhooft ftraelt möy weder^ 

En April geen Mavmaent wijkt ^ 

Die met vcr^e en bldemen prijkt , 
'k Had met vcd meer praels behangen 
U w doorluchtighcirontfengen } 

Maer ik weet wel hoc ghy acht 

Ware dcught de rijxfte pracht : 
Hier meê ( lof den Heer der heeren ) 
Kan ik noch een zawlóflfècren : 

Mannen heb ifc , ■ zóó men *t vraeght , 

Daer mijn raethuis moet op draeght : 
Onder deze, intacts beraming, 
Blinktdefchrandfcrhcitvan Vlaming, 

Pols ópretJhtigheit heel braef , 

En de dappcrheit van Graef : 
Mannen ( laet He nijt vry grimmen ) 
Die mijn vefteh deden klimmen : 

Zulke zoek ik by de kaers . 

TcHebb'eroot nochHaflcIaers, 
Die hun halzen voor my wagen } 
Die hun vaders degens dragen , * 

Welke op^t Spacnfche knokebeen 

Zijn gefchaert voor 't algemeen : 
Errefvryanden van Spanje , 
Errefvriendett van Oranje } 

Daer een Veltheer meê beftuwt 

Voor geen zeven ïegérs öruwt , 
Laet de vyanden vry driefcnen : 
Laetdcdrak^nkoppenbricfchen} - ~ xt • 

Kt 1 Noic 

Digitized by VjOOQIC 



giö LIERDICHTE N. 

Noit ging Hollants fiere leeu 

Druipen vooi: den drakefchrceu j 
Maer hy fchutte op zijne tanden 
é Schenden > mcx)rden> blaken ^ branden: 

Ën geen fpringvloet brak mijn* dam ^ 

Wat *er ook van 't weften quam . 
Gaet mijn Prins te velde trekken , 
'k Zal zijn rechtehant verftrekken , 

Of een zenuw aen dien arm» 

Die tot Hollants fchut en fcharm 
Rukt de klingen uit der icheede: - 
En mijn burger y in vr^jic, 

Midden onder het getier. 

Zal in 't hart met offervier 
Fredrik Henrix lof vermeecen % 
En zijn groote Godtheit eer en . 

Welkom, welkom, Welhemszoon. 

Neem mijn Keizerlijke kroon , 
Die u w Grootvaêr plagh te voeren , 
Toen hem alle Vorften zwoeren . 

Welkom heldendichters ftof. 

Welkom in mijn Princenhof . 

INWT1M6 DER DOORLUCRTIG£ SCHO&LE 

t'AMSTERDAM, 

AendenHEEA 

HERMAN VAN DER POL. 

.K A S T o» S C H B P B N <&r ««flW&>l&. 

j Prcchtc Pol, de hemel hccftKfpaert 
[ U rimpligh voorhooft, en bcmeeuden baert > 
Enftaetfitabbert, die (bdts Recht bewaert, 

pmnoqh te tuigen. Met 

Digitizsd by CjOOQIC 



J 



HET I. BOEK. 
Mctu, in'taïidcrlevcnvryvanlccf 
Hocghydeblocmdcrjeught, tcminbeftcer. 
De zuivrc borft van heilige Angeneet , 

Met luft zaeght zuigen . 
O vrome vader , glori van mijn luie , 
Uw ftemme ftecf dit loflijk Ractsbeüuit 
Nu vecghtge noch , van vreught, een kreuksken uit, 

En wort herboren: 
Gdijk zomtijtsde gure winterplagh 
f Ontluiken met een'zomerzonnelagh. 
En *t hart t* ontdoien op een* zoeten dagh , 

Als 't was bevroren. 
Mijn zwanefchadit , mijn trekkebekske drinkt 
Zich dronken in onfterfelijken inkt : 
Ons wapenkroon veel heerelijkcr blinkt 

Opd'eerdcrfèeften. 
Men zet de Wijsheit op den hooghften trap , 
Befchonken met den glans der burgerfchap. 
En toegejuicht met vrolijk hantgeklap 

Van brave geeften. 
Nu yktde Deught de zielen met haer merk . 
Nu zweet men in *t Sokratifch worftelperk . 
Nu bout men aen de zede- en-redekerk , 

Dootgalmt van leering, 
Pie'tbuighzaem hart der jongkheit vormt enzout, 
tn heilzsuem voor verrotting onderhoudt , 
Eninftortvrocgh, 'tgeenonvermuftveroudt, 

Door deughts hanteering. 
fter Uaekt het nonnenouter ongedooft , 
Hier ftuift de Vorftenrenplaets i daer men flooft . 
rartyichap hier geen lammen guilen looft. 
Tot yemants voordeel . 

Rr j D« 

. . Digitized by VjOOQ IC 



3i8 L IE RD IC HT EN. 

Depallcmtak en lover , nimmer droef, 
Worttoegeleit, naer Recht > den vluggen hoef ^ 
Die glimt, als gout, na d' uitgeftaene proef, 

In 't billik oordeel. 
Dit is 't doorluchtigh Argo , *t welk bevracht 
Met hemellch puik van Ridderlijk gcflachr , 
Naey d' ccxc ftrecf t van Kolchosgulde vach.r , 

Door Nereus weiden . 
Hier vint men 'twettighzwaert, dat, ibuitenhoop^ 
In ftukken hieuw den Gordiaenichen knoop ^ 
Ook 't kluwen, datindoolhofsommeloop. 

Ons recht.kan leiden . 
Dees^fchoolmeefters haer ichatten maekt gemeen « 
Zy weet Natuurs geheimenis t* ontkkên , 
z' Ontleedze^nocdemaekt, van top tot teen , 

Voor 's leerling oogen 5 
En wroet, op*syeroudeoTalesfpoor, 
Haer* gronddoozen boezem door en door. 
De nektartong verlekkert 't leerzaem oor , 

Op zoete toogen. 
't Gelchichtboek wacht zijn beurt in dees kappel i 
Dat brengt Fortuins lichtvaerdigheit in 't ipel , 
En toon t 'er l.eeuwenhuit en Voflfenvel, 

Geweiten treken: 
Ook hoe men heelt het ing^nkert quaet ; . 
Wat vloeken zijn, wat zuilen voor den Staet; 
Hoe 't een verrijft ^ en 't ander ondergaec 

Door lantgebreken , 
d 'Ervaren Chiron bant den blinden Dwer^ 
Uit zijn fpelonk en wakkren oefenbergh j 
En voet het voefterkint met dierenmergb, 
» Op d^t het fchrapper 



Digitized by 



Google 



J 



HE TI BOEK. ^ ^ly 

Zijn krachten fteir voor 't lant van zijn geboort s 
En vcrw' den gront des vyants root van moor t s 
Of houin vredehandetinghet woort» 

Zoo wijs, als dapper. 
d'EcrwacrdcThemisopdenrechtcrftóel,^ 
Iq berning van krakkeelen even koel > 
Verwerpt het valfch, en mikt op H; witte doel, 

Enlchiftpartye. 
Iktdoot(chehjk> dat flus laghuirgeftrekt. 
Nu uit den yfren dootflaep opgewekt» 
Bedankt den Godt i die 't leven (chept en rekt 

Doorartzenye. 
DcPoëzy, hetGoddelijkftvanaT, 
Spant keel en fhaer op fluizen waterval » 
Entrippclt op fluweelen burreghwal > ' 

Die krielt van zwanen . 
Zy dompelrBaerles hooft in Aemftelbron^ 
Zy (chept door hem in HoUant Helikon . 
Ikquinkkeleer> befchaduwtvoordezbn . 

. In lindelanen* 
O gpudc lettereeuw f owijzelentf 
Oluchtvolgeurs» na *s on weêrs dreigement! 
Ik raaskal» ofApol is hier ontrent 

Met negen nonnen , 
IKe maken tien met hem^. oftelikelf^ 
Gewülijkja: daerzienwePallaszelf 
Haer halighdom betrouwen \ hoog^ gewdf , 
Noch ongdchonnen , 

HÜKÏH: 



Digitized by VjOOQIC 



j2a LIERDICHTEN. 

HUIGH DE GROOTS 

VERLOSSING. 

Aen Mfi VROUW 
MARIE VAN ILEIGERSBERGH. 

Ewelt van wallen, dubblc gracht , 
^ On truftc honden, wacht by wacht, 
Beflage poorten » y fre boomen ,' 
Geknars van flotwerk , brcede ftroomen > 

En d'onvermurwde kaflelein 
Verzekerden op Loeveftein 
Den Grooten Huigen , buiten duchten 
Van in der eeuwigheitt'onttluchten j 

Ten waer zijn fchrandre gemalin 
En drukgenoot en kruisheldin 
Een eerlijke uitkomü had gevonden , 
En hem van lang verdriet ontbonden . 

Zyfprak: mijn lief, mijn levens licht» 
e De tranen ftonden in 't gezicht } 
Zal dees fpelonk u glans verfinooren , 
En is u deught dit graf befchooren ? 

Helacs! maer't is vergeefs gefuft. 
Hier helpt geen kermen maer vernuft . 
Mijn geeft zal nu wat groots bezoeken . 
Terftont verandert hy ift boeken . 

Defchilt wacht draeght dien vetten buit 
Op hare beé voor boeken uit . 
Een vrouw belacht al die haer perflen , 
En laet hen op de tanden knarflen . 

Een vrouw is duizent mannen t* ergh . 
O eeuwige eer van Rcigersbergh , 

De 

Digitized by VjOOQIC 



3^1 



HETIBOEK. 

De volgende eeuwen zullen Iprèkcn , 
Hoe ghy den Haet hebt uitgeftreken : 

Na datghe op 't droef gevangenhuis 
Gelijk Marye ncfFciis *t kruis , 
Uw* bruigom, onder moordenaren 
Gerekent> trooftcheele jaren. 

Zoo liet de trouwe Michol eer 
Haer' lief flien fchat met koorden neer 5 
Toen Sauls zwaerden hem bezetten , 
Gelijk de jagers 't hart met netten . 

Aldus wert Ly noeus ^k geredt 
In zij n belegert bruilofebedt , 
Toen zoo veel ledekanten fmoorden 
In *t gru wlijk bloet der mannemoorden * 

Vergun mijn luite daize ^eer 
Het bergen van ons I^ntjuweel , 
In *t onweer, dat het roer vermande , 
Toen 't groote fchip van Hollant ftrande . 

DE ROOMSCHE 

LIER, 

AEN DANIEL MOSTERT, 

SEKRETARIS VAN AMSTERDAM. 

Ie Flakkus lier wil fteeken naer de kroon , 
Die tart , als Pan > ApoUoos hoogen toon , 
En krijgbtin *c ent dch welverdienden loon 
Van Midas ooren . 
De Vcnuzijnlche vogel , blank van pluim , 
Gaet bruizen , als een (chip voor wint door *r ichuim > 
Of ièhept zijn adem op het luchtigb ruim ) 
En laec zich hooren . 

Ss Gy, 

Digitized by VjQOQIC 




g2z LIERDICHTEN. 

Gy , Moftcrt , laus van onze Poczy , 
Beftemde die niet rcukcloos , toen wy 
Verdronken in Latijnfchelekkerny 

Hem zingen hoorden . 
Hy mengelt oaverdrictigh hoogh enkegh , 
En maekt de doffe en laffic gecftcn gra^ , 
Doorzonneichijntjes> ofe^i-guurevlaegh» 

Verwekt van 't Noorden . 
Zijn maet is uitgeleert wanncerze vrijt : 
ZyjaiJctvanhartepijn, ofkropthaerfpijt. 
Of pracht om 'tmondekjjn, of walght, of bijt 

Verflete boelen: 
Of ftoeijende op *t onbloedigh velt van Mars > 
Verflij t den (paden avont met gcfchars : 
Of d' outheit komt het bloet ^ van minae wars > 

En 't vier verkoden . 
Nuleverthem de milde Klioftof ^ 
, Om op te ftijgen in het hemelich hof > 
En uit te meten aller Goden lof^ 

En heerlijkheden . 
De Vader, die door winter zomer lent 
En herHl der dingen beurten ftadigh ment> 
En wijffijk matigt is begin en ent 

Van 's Dichters beden . 
Tyrannen vlegels, helden, vroom en trota, 
f Gewaflen tegens ftormen^ als een rots. 
En dapper in de weer met zwaert en knod^ 
En fchcrpe Ichichten , 
• Hier varen op dien klank de ftarren in ; 
Gewelkomt van ^ onfterflijk hofgezin , 
Vooruit gefpoeit met uitgefteeke kio 

Ënaengezichtea. 



U^ 



Digitized by 



Google 



HET I BOEK. 3i^ 

Indien het voorhooft zet een wijze kreuk , 
Men leeft'er in een goude Godenfpreuk , 
Pie Delfis yoeght, enpvertrëftinreuk 

De roozenhoeden , 
Daer, ophaerfeeft, de liefelijke May 
De pruik meê ciert , wanneerze saet ten rey , 
Om in het velt met dartel veltgelchrey 

Haer vreught te voeden . 
Hj fchuurt der feilen kankeringen roeft p 
Die (laele glanflcn opeet en ver woeft > 
Hy zaeit en maeit een' deughdelikken oegft 

Van jongelingen, 
Die met hun fchoudren ftutten \ Roonifche rijk , 
Den quaén tot fchrik , den vromen tot een wijk 5 
Geneight tot Rechts verhit om *t ongelijk 

Den roof t* ontwringen . 
Zijn fchatrend gaftmael, wel vcrnocght in'tkleen, 
Onthaelt met zang den maghtigen Meceen , 
Die zich ontilaet de zoi^n van 't genieën , 

In koele lommer: 
Hier (chaft de bóeredifch geen hoofïch banket y 
Met ilangenfpogh en blaeu vergift befmet 5 
Maer veltgerechten , naer Pytagors wet > 

Bevrijt van kommer. . 
Wie treurt niet wanneer dee? Melpomen treurt ? 
't Zy datze de Trojaenfche weelde fleurt \ 
OPthairom Varusbloêndcneêrlaeghfcheurtj 

Of deerlik fchreic 
Op *t natte lijk, nochrlaeuenverfchgeftrant, ^ 
Nawreedefchipbreuk, op den oeverkant, , . 

Daer *t aenhoudt , dat men *t doch in *t zoute zant 

Eengrafbereic. 

Ss 2 On- 

Digitized by VjOOSI^ 



3^4* 



LIERDICHTEN. 

Onnutte zorgen (poelt hy ruftigh af 

Met vernen wijn , dien d'eclftc wijnftok gaf > 

Enboetenbezight, tuflchenwieghengraf. 

Zijn lieve luften. 
Vermaékt met friflcn geur en bloeiend veil 5 
Mishaeght hem *t geen verdrietigh valt en (teil . 
Zijn hoop die droomt na 's levens licht geen heil 

Als *t ceuwigh ruften . 
Op dit geluit vaert Cezar , als een Godt 9 
Ter poorten in op \ hoogh verheven flot j 
En voert voor zich de ftreng geboeide rot 

Der trotfè nekken > 
Getuchtight door zijn' fchitterenden dolk : . 
Zoo wort hy opgenomen in de wolk 
Des wijzen Raets j en van ontelbaèr volk » 

Ver moeit van trekken . 
Hy fmaekt al zingend > hoe hem is bereit > 
Om zijner vaerzen heiige majefteit , 
Een zetel midden in d'onfterflijkheit • 

Hy klapt zijn wieken > 
En boven *t wÓIclbarc licht der maen 
Opftijgend, durfden jammerpoelverfinaên ^ 
En zet zich neflfens de Dirccefche zwaen , 

Den roem van Grieken . 
Verheft die goddelijke luitefnaer 
Het leven der gerufte boerefchaer > 
Zoo (amelt Alf , de wrekke woekeraer 

Zijn lomberigeldcn > 
En krijght een* trek tot hoffteên en tot lucht > 
Tot zon en bron en beek en vee en vrucht > 
Gezonden akkerbou, en jaght en vlughc 

Door boich en velden • 



Digitized by VjOOQIC 



De 



HE T I B o EK. ^2s 

De horen toet afgrijflijk, wen hy quift 
In dienbefchrciclijkenbui^rtwift 
Hctburgerbloet, tot moorden aengchift 

VanRazerycn. 
Terwy Ie Rome dus de Romers kruift , 
Zoo lachen Meed en Parten in hun vuiil * 
De troni is van (lof en bloet begruift 

Door heiloos ftry en . 
Zoo menigh liedt zoo veelerhande flagb 
Van ftof van wijzen, midden in *tgelagh> 
Op vriendenwelkomft ofgeboortedagh. 

Op Godenfeeften > 
Op zegeftaetfi en gpmeene vreught . 
*t Gebrek is hier mismaekt'er by de deught . 
Hier fteent de gryzert : hier krioelt de jeught , 

Gepropt van geeften . 
Hoe dunkt u> Daniel? hoe klinkt die klank? 
Ik wed ghy weet ugantfche leven langk ' 
. De vriendelike ringelduiven dank , 

Die 't wichtje dekten 
Met aengedragen myrt en lauwerier , 
Daer 't zachtjes (liep, belaeght van menige dier ^ 
Op dat de deuntjes der Tuskaeniche lier 

Ons kortswijl ftrekten . 

Wdlckomft van den HEERE 

H U I G H DE GROOT,, 

fjimfiirJam, tMxijnelaffgduurigthattmgfcb^. 

A t zaelge wint is 't , die van 't Leliftrant , 
Denftroomop, in'tondankbreVaderlant 

S s 5 Hcr- 

Digitized by VjOOQIC 



w 



32(J LIERDICHTEN. 

HcrvoerthetDclffchcwctorakel, dat 
GckofFert , als een kottelijken fchat 
Weleer de bange MacS afdrijven quam , 
Tot dat de Sein het in haer armen nam , 
E n zette dat geberghde Godtskleinoot 
Met blyfchap op den Koningklijken fchoot 
Des Allerkriftelijkften Luidewijks , 
Die 't herbergh fchonk totglori zijnes Rijks > 
Op dat het , na'et verftuiven van die wolk 
Des druks » ver fcheen tot heil van 't vrye volk > 
En 't misverftant aenziende's Heltsgedult 
Hemwedereerde, enriep: hetismijnfchulc. 

De Vader der welfprekentheit herblonk 
Zoo weer te Roome» als d^ordenloosheit ftonk 
VanKlodiuS) diefcbadelijkepeft» 
Voor *t lichaem van het algemcene beft . 
Het treurigh aenzicht van dexi Stact dat lacht l 
De zwakke wetten voelen nieuwe kracht. 
Zelf d'ontucht wort befchaemt van 't eerlijk lichte 
• Rechtvaerdigheit hout vree door evenwicht . 
De Rede ftemt niets troebel, maergezont. 
Nu fpreken zoo veel fteên uit eenen mont . 
Men taft niet meer in blinde duifternis . 
Der burgren oirbaer 't eenigh doelwit is j 
En rept*er ^t^r^ een vanawinglaody 
Daer ooght men op als hiel hy Spanjes zy' . 

Ogrooteziel, ozonvanmijngezangk> 
Die wéér verrijft, nauweaondergangkj^ 
En ons verheught met dezen gouoen dagh , 
Dien Hollant wdmeteerc vieren magh> 
Wat woorden zal de dankbare gcmcent 
Bell vlyen , als degoutfmit dier gefteent , 



Digitized by VjOOQIC 



Om 



H ET I B o E K. ^rr 

Om u c' onthalen op den hooghften trap ) 
Na *s kerkers ramp, nazuureballingfchap. 
O ftalen hart d gloeiend hardt gefineet ! 
O Groothart met wat hemeliche magneet 
Beftreek Stantvaftigheie uw vaft gcmoedt. 
Dat het jpo heel van liefde t' onfwacrt woedt , 
En wraekt de weelde van een aertspaleis , 
En kuft het lant zijn ftrci^e fticfmoêr , peis. 

In'tcimkTU WifamMnt MDCXXZl. 

O L y F T A K. 

A£N 

G U S T A E F A D O L F, 

Omxyn* MAJESTBlTtehemgmdatze KEULEN, 

'tTTTlltvogelkijndatzmgt, daer'tonbekniptis: , 
V V Al d'opc lucht is mijn : 

Noch fteent het om te zijn 
By*t lieve neftje, daer het uitgekipt is. 
Ik meed s hoewel mijn blyde geeft vaert fpeulcn j 
Daer draeiboom fluit noch hek } 
Een heimelijke trek 
Verlcit het hartnaer mijn geboortftadt Keulen . 
Daer heb ik eerft om honigh uit gevlogen > 
Ontrentden b^den Rijn , 
Beplant met Rynichen wijn $ 
En als een bie violendau gezogen . 
Uit dit gebóortzogh wort mijn zorgh gebooren , 
Nu 't Zweedfche vaen(& vli^t 
Daer ik ben opgewicght i 
Nu *t grof g^fchut vaft dojftdert in mijn ooren . 

Hoe 

' Di^tizedby Google 



3iS 



LIERDICHT EN. 
Hocwcnfchik, als een Rijnzwaen , Marsfontmoetcn, 
En met de borft in ftroom , 
Aldus doof zang zijri toom 
Tetemn^.cn, kn^ hetllof van pacrdevoeten ! 
De zware linak van Tyrustrotfe muuren 
Deê ziddcren in 't ronc 
Den AAacnfchengront, 
En fchreeuwde , dat ter wcerelt niets kan duren . 
'cVerflegen Sion laet zijn fchilden hangen . 
Het heiligh Priefterdom 
Zich ftatigh toerecd om 
Den dappren triomfecrdcr wel t* ontfangen . 
Hynaektin'tcnd: laddus treed hem tegen, 
Met Godtgewijde pracht 
Van.'tKerk«li^gcflacht, , ' 

Om den gcfteurden Veltheer te bewegen . 
De jonge Krijgshelt blijft verwondert ftaren 
Op 't pricfterlijk^cwaet > 
En 'r goddclijkjieraet 
Zijn bittrc wraek verweldight tot bedaren . 
Hy leeftjehovaes dieren naem gefiieden 
In 't voorhooft op den hoet . 
Hy fiet der ftecnen gloet , 
Den glans van góude en purperc oflferkleedcn . 
Ootmoedigh ftijght hy van den hoogen pa,erdc , 
En eert Godts Priefterszelf , 
En Saïemskerkgewelf , 
Met neigend hooft en afgeleiden zwaerdc . 
Jeruzalem, beklect met groene meien, 
Hem feeftt lijk b^roet > 
Terwijl hy met zijn' ftoet 
Op Davids burgh zich vrcedzaem laet geleien , 

Zoo 

* I DigitizsdbyV^OOQlC 



HUT V B^ö E K. ^ 33^ 

Zoovrccdzïiemweiiïchikdatmetfluitencyter 
Mijn Rijksftadt u onthacl', 
Met geeftelijice prael y 
En Roomichen Biflchops ftaf , en witten mytcr: 
Daczy niet zwijm voor uwenrooden ftander i 
Maer hou haer verwe braef , 
Engroeteu, óGuftaef, 
Alseen van Godt gedreven Alexander . 
Gy zult haer* gryzen ouderdom verlchoonen , 
Wannecrzeheufch en milt 
> ütoontdehwapenfchilt, 

Het bloedigH veltgewijt inet goude Klroonen : 
Dat's d'ceuwigc eer der Perifiacnfche Wijzen , 
Die met geichenk eri ftem , 
In'tnedrighBctlehem, • 
Den grootften Koning offeren en prijzen . 
Dat's'tjammerteekens dat haer oude fff aten 
Gedoopt zijn zoo verwoet 
In 't kuilche Ma^hdenbloet , 
Vergootcn van Barbarifcfae foldaten . 
Gy zult, alseertjjts Frankfche en Hunfche rotten 
-Eri woedende Attila > 
Niet fluiten uw genaj 
Maer harten winnen door oedaerdeGotten . 
2k>o wort aldus uw zege niet befproken 
Vin *$ dichtersièharpenftijl : 
Hier heeft de Gotfehe bijl 
Den atrbeitder Agrippcn afgebroken . 
Zoo zweeffghe Iwven Alexanders vlerken , 
DifPindars wopning ftut j 
Daer mijn gezang befchut 
, Een ftadt vol vdk», Vól klooflers, en vol kerken . 

Tt IN- 

Digitized by VjOOQIC 



jjo LIERDICHTEN. 

I N W Y I jsr G 



T 



VAN T GELAURIERD'E 

PRINCEBEELT. 
Op den Schouwbmrgh . 

Ooncel , zoo wijt berucht 

Door *t fchatren der gemeente op boertery en klucht $ 
Door 't huilend hartcfcheuren 



Om bloet en tranen > die beiprengklei^ hooge deuren : 

Met wat een' fieren moedt 
Zult ghy voortaen getrapt zijn metgelaersden voet. 

Van dees vermomde borften , 
Die Ipelen in 't gezicht van 't licht der Krifte Vorften l 

Wat vlecht men hem om *t hooft 
Den heiligen laurier > die toch zijn glans verdooft ! 

Zijn hair dat draegh' de tranflcn , 
Den toren van Sint Jan, in fle van eikekranilên« 

Bevlecht hem met den Boich : 
De lau werhoeden zij n verwelkclijk en bros . 

Dees hooge (peel ftdlaedje 
Zie *t Heldenhooft gehult met 's Hertogen BoflUiaedje . 

Dat 's Frederiks cieract, 
*t Welk aen de darren reikt, daer hy op 't aertrijkgaet. 

Hy wandelt langs den vijver , 
En de Rodaen die rookt van zijf5gerechtige jytf . 

Daerkricufthy, als een Goot, ^ 
*t Weérfpannigh bekkencel van zijndoorluchtighflot. 

Heel Vrankrijk y ft van 't kraeken . 
Zoo doet een arents bek den Valk zij n diefte flaeken « 

Jupijn, in'theilighdom 
Te Rome, zaghverbaeftnaerzijnen zetel om > 



Digitized by VjOOQIC 



£a 



..HET I ROEK. jji 

EnkniiftehietclienTiiigeij»!. i • .: > i, :,, 
Om vryen Avignon voor Hendks't^emfliiiger . 

DeMy^dxagecz^: , 

Ten minfte neem my niec dees Sleutels allebep' > 

Den trooftyah mijn genooten ) . 
Nu ghy de fleutels hcbc van (teden en van floten , 

Hccwoerlicbc van dieibcaei 
Doorfiie den jaspis van 't gpvrijdeEskuriafil. . 

Toen wift men eerft in Spanje , 
Dat HoUants Heikules was medler van Oranje . 

Leeflang op uwen troon » 
Enfteigcreeuwighmetuw.Vorftelijkclüroon., . . 

In deze duiflerniflè 
Weeft Icidftaruwesvolx, enfchermhecrvan'cgewiflc. 

K A S P ERVAN BA E R L E S 

' AENSPRAE K AÊN 

J A K Ö B B A E K , 

RECHTSGELEERDE,. 
Timhybatiriateherbiwm. 

OBaek, de Ba^ van eerbre zeden, 
Die met een-' fduaadren geeft verdert , 
En veeleriey bevalli^ieden , 

Uw heiige voefter Themis viert j 
Wiens tong met honing is bloten , 
Efl ép van duizent aerdigbeèn , 
En in uw* boezem draeght bcüotcn 
Dewetenfchappen, enaKtgeen 
De jongkheit leert van minnetreken j 

Wat wili^ my tot huwen raên ? 
Wat wiltge een wijzer hart ontfteeken , 
En in Kupidöos boeien flaen ^. . . 

Tt 2 De 

Digitized by VjOOQIC 



JP 



L I E RD I C H TE N^ 

De lieve Barber och! diebhifchtcr/: : ::.Tv::f;/ 

In haren arm mijn kuifchevhan) i • . : ^ 
Toen ik niet vruchteloos haer kufte , / . i 

En aen den naeni van vader quam ; 
Zoowelgepaertals'thartmoghtwcnflchea. . , 

'kHebmygequetcn, alseenhelt. 1. . ^ .. 1 

*k Voel nu de bloem der jenght vérflenflën» I 

En d' allerecrfte hitte ïinclt , 
En leertme met der tijt bedaren . 

Myvoeght geen Min, maerdeftigheit^ 
Mijn waerde Baek, dit voeghjt uw jarcii :; '. 

Ditisuwvrerk^ cnVenusvldt : , .j . i- ^ 
Ennoodightu, De roode kaken 

Der maeghden zijn met u gedient • . 
U wieught is rijp , uw bloet aen *t blakeo . ^ . ^ 

(iyzijt der maeghden techtevrifent. '* '- — 
Ga toe, de vlugge minn^ftöokcr ' 

Beftel t u wapens en geweer r - 
Trek pijlen uit een* vollekoker > 

Entrefdevrijfter, u tot eer. 
Het minnekoofen paft u zinneni; 

, My wijze woorden .. . Uw gezicht 
Ontfonktdejeught: uw obgen minnen: 

Nu hecht op my geen wulpfche fchicht • 
Uw May diebloeit noch ongefchonden : 

Mijn bloet verkoelt. Gy, in uw knecht, 
Verbeit de vrolijke avontftonden. 

En ik verflijt den naren nacht 
In eenzaemheit . De Kraemgodeilè 

Verheuge u met eenjongeipruit: 
Ik heb volleert mijnhuwlix leflê > 

En inunt door zeven kindets Uit* 

IcWü 

Digitized by VjOOQIC 



HE T I B o E K. 333 

*k Wil u dat ampt dan overgeven . 

Op, vryer, naerdcvrijftcrtoe, 
Enkushadts dat ddkuskens kleven, 

Enftrecl, en wort geen kuflcn moe, 
En fpreek : mijn echt moet vel gcdyen : 

Mijn lieffte eerlange2wanger gaen . 
Ikoiibequadcö toic daiccd vry en s 

En om mijn eg^ rioch bélaên y - 
L^h^hier de wapens neer met vreden : 
't h voor dees tijt genocgh geftrcdcn . 

A È N D E B E E . K. 

. t- Pp;<ieI^ofil^edcvMl- 
L A ,U R. E N S B A E K. 
DOorluchte Beek , van bloijend loof bedekt , 
Die mcnighmacl verftrekt 
Eeo jTpf^l VQjor de Êere Kataiijn, 

l>aerzy den zonnefchijn 
Ontlcbuilt, en ziitó op uwen waterval. 

Mee lidFelijk geichal} 
Wanneer *t bekoorde en vrolyjc ptuimgediert 

Daej: onder tiereliert : 
I>oorluchtc Beek, wel waero'm niifchi^ niet 

Haer voor mét ccniEhliedt, 
Waer door zy wert gebetert en gefticht , 

Om langer niet zoo licht 
De vierge beê der genen af te flaen » 

Die na haer hylik ftaen? 
Wat draeghtze toch op jeught en fchoonheit roem ? 

Wat ftoftze van een bloem , 
Dieopcnluiktmet's levensdageraet , 
En *s middaghs weer vergaet ? 

Tt j De 

Digitized by VjOOQIC 



?H 



LIERDICHTEN. 

Detijtisfncl, 't onzdccr leven kort* ; Ü '. Je 

De roozekrans verdort. ,,1) 

Vergangkelijk is Venus ra haer vniohc:! . . 

Men grijptzemaef ter vlucht, / 
End' ouderdom met naberouw vcrrafcht ,: . = ^ 

Alwienicttoeentaft. . . ..^ r, J. 
d'Oogappel ftraelt niet^uwighikber en bel ! > 

De rimpel kreukt hét vel » 
Datvoorecn wijl gefpannen ftonten gUt,^ - 

Het blanke vel, beklat 
Met vlekken, endepruikmetfheeuwbëtiêk 

Geen vryers tokken aen. ^■ 

Wat vrolikheitmendan aen^dren ziet, 

Dat ftrekt tot meer verdriet y' 
Vermits men zich zoo reukeloos en zot 

Verftak van 't zoet genot 
Derjongkheit, diebqiaelt, abineeapunfy-^ 

Natuur ons had g^nt. ^- 

Wel is zy wijs die haren tijt gebruikt , 

En voor den hagel duikt. ^'. .. 

Aeodéilbflleêvan 
A U R. E NS a A fe] K, 
Tom BATS.KhE boer m«f, Kijft vaenmtirJt, 

OHoflleé, luftprieel der wijzen, 
Hoe heerlijk ziehwe nu alreê ' 
Uw hoogh gcboomt ^n hemel rijzen j 

En kijken over duin in zee j . 
Veel veerdcr als de Griekfche Tempen f 
Nukandetijtuw'grootennaem ' 
In geen vcfgetcipoclcn dempeii: 
MacrccuwighzaluwfchellcFacm ^ • 

Zich 

Digitizsd byCjOOQlC 



HET I BOEK. 3^y 

Zich laten hoorm in de wolken , 

Zoo lang als Baerles maetgeiang 
In waerde blijft by alle volken , 

Van *t ooftcn totden ondergang . 
Men zal zich met uw loof vcrciercn , 

Om dat het onyergangklijk leeft , 
Gehjk des dichters l^werieren, 

D^er bitiè nijt geen m^ht aen heeft . 
De klare Beek, uitfchorreduineA 

Gevroren j; pm uw akkerlant 
üw vijvers b(^b en groene tuinen , 

Langs oevers , dicht met ooft be^fcant j 
Te laven met een lieflijk morren > 

Tot datze valje in *t Wijker meer,. 
Die magh verdrogen en vadorreny 

Door ongekgeobeit van wéér 3 
Maer t' elkens zal jbfaer bron omQ)ringeh , 

Doorluchtiger als Peneus bion , 
En ruifchen op dit deftigh zingen , 

Daer Baek zich bakert in de zpn.^ 
Al komt die grijze man te fterven , 
Zijn naem zalroem noch leven derven . 

GELUK AEN DEN HEER 

^EERRAERT SCHAEP, 

Mf zy» BVRGEMEEST^t^SCHAr. 

> En heerdijkér glans beqüam 

I De Wapenkroon van Amfterdam j 

Toen ^y béklomt den hotsen trap 
Van 't eerlijk Burgemecfterfchap : 
Watgaf de zon<een' tdijden fchijn, 
loen Schapen Herders ixniden zijn 

Van 



Ei 



Digitized by 



Google 



33<5 L I E R D I C HT E!N. 

Van menfchen , en de kuddra vóén '''''- a' 
Met bloemen, kruit, cnklavcrgrocft, -^ "^ 
En drcnkenze aen den Aemftelvliet^ 
Daer die in *c Y vol fchcpen fchiet . 
Regeercnvoeght niet alle man, • 
Maer een' die tcgens moeite kan y * 
En tegens laft en^arbeit trots 
fsopgewallèn, alseenrotsj 
Die met een onbeteutert hart 
*cGeweItvan'swecrelt«bareilltatt. . \ 

Dees hout zijn zinnen in döndwangky ^ 

En gaet recht door den rechten gahgk , * • 
En maekt (^ wiegeemlijk mort of knort } 
Dat elk by *t Recht gehanthaeft wort . 
De grijze Romers hadden yröc^ /i -* 

Zoo dappre Hdcfen van dèiti p\oc^ > ' ' * ' , 
En hebben zoo hutfhadttvêrt)reit, ' ; * 
End* oude veftenuitgelcitl ■' 

Dedeught, lu'etmifcken, trefthacrvit, 
Alszulkeenopdriekrüiïïèn zit, «i ^ 

Die d*eerfte oprcchtigheit gelijkt , 
Engeen' Sabijnlcheritabbert wijkt. >^ * 
Deesftadt, a^zulkeepbloet betrouwt. 
Heeft zoo te water uirgebou wt 
(" bat eerftfjechts netten droegh en torf^ ' ^ 
HaefBèurs, die, alseenbyerifeoif ^^ ' '^ 
Volbyen, nuvanKoo'pmanskiiiek*. !" ' * 
Hoe vele vloten zijn vernielt ; .m * 
Door vloten op Heer Gijsbreghts óf ^ / 
Enarrebeitzaemtimmerwafi , /.li :'. • 

Getimmert. Hoé getrouw bWanüt:, j! :•'*. 
Heeft zy ten aorclc^ge^ailt -li^ / ^:: . :: T 

Haer 

Digitized by VjOOQIC 



H RT I B o E K. 
Haer (chatten, om ha^ vrydoms wijk 
Omhooghcehefiènuichetflijk) - 
Dies dankt haer noch de heele^Staet. 
Indienze flechts geen'zyganggaet» 
Noch aFwijkc yan deroudren bacnj 
2y zal den ganfchien Óceaen 
Dopi ittifteren naer heure Vet » 
Van daer de daghtorts uit haer bedt 
Desmorg^srijft, totdaerzedaelt, 
En ïthodft by Thetis onderhaelt . 
Dekrijgh, na eenen feilen eifch. 
Zal baren liefêlijken peis . 
Dan worden wrecde wolven tam. 
Dan zult gy vrolijk > op den Dam , 
Den Vcltheér , in 't geweer verwacht, 
Verwellekomen uit zijn jaght . 
Terwijl de ty t die feeft vertrdct , 
£n u de zoig^ in 't bedde wekt i 
Daer uw Made» vryenftout» 
Het woort der burgcrye hout, 
Enftrckt, als zyluérvaerzen leeft, 
*c Afzetfel van Oom Spiegels geeft j 
Terwijl gy eiken haer bef^ut ; 
Wort u gewenfcht al *t geen het nut 
Van *t armeen vereifcht, en dat 
Gy leeft in *t leven van uw Stadt . 



Jr 



Vv DE 



Digitizsd by V^OOQIC 



3jg LIERDICHTEN. 

DE RyNStROÖM 

A E N 

J O H A N W O L F A R D, 

HEER teBREDERODE, VrjbterüViafiau. ^ 

DOorluchteRtjn, mijnasoctediooin. 
Van waer zal ik U lof toezingen > 

Mijncrdckende geboorte(h:oom, 
Gy komt uit Zwitieriche AlpcsTpringen^ 

Alshooftaér der bc^efde Ëuroup . 
DeDonau, uwafkeerigh broeder» 

Nam ooftwaeit op zijn' fhellen loop > 
Gy noortwaert -, toen een zelve moeder» 

Begort van regen ys en fiiecuw , 

U baerde voor zoo jneni^ eeuw . 

Germanje lagh nodht wilt begroeit 
Van zijn Hyrcynlc*c wilde wouden. 

Tot dat het naraaels wiert befiioéic ft 
En door de tuclu in toomrgpfaoiideo j. 

Ten leftedorftgjF» itoiKbrcKijn» 
Den Tiber op zijn ^seü beftoken » 

Die voor uneegh» toeaKonflanti^n» 
Van uwen oever o^^gebrokcn , 

Gingftrijken metdettoudeotopf 

Van Rome en 't HcidcniUi bygeloof . 

Gy naemt het juk van Krifhisaen. 
Men hoorde uw vrolijke oevers fchatereit i 

£n fcheent de heiligp Jordaen 
Te tarten met gedoopte waterea« 



Hec 



Digitized by VjOOQIC 



3^ 



HET I 50E K.. 

Het Krifteoich Kriiis viel uwen njgh 
Zoozwaerfitec» ^Isweleert^dfagen 

Den Uft van C^ors kserbnigb f 
EnDruHis, dieudedekb^n 

Om vijftigh (looen , zwger van ft^n > 

Gcbouwt isqgs wwc kanten heen . 

Maer uw g^loovigh Kriffendom 
Beproeft w^t, ?4shergcm^ind*pvfn, 

Toen AtsUm y«rw<wd« trpfi» 
'tGeriM^ wwft xi^nc^r^ qftfm vwJopv^p, 

En verf(^ 9)0CP0»Q^ blp« 
Endaov^e wkil Qieckuiich^djMpdifn» 

En trapte itt^t iw' drpnken vpot 
Opwoefteib^dcn» lei^ gevloden^ 

Of JMTtfodé uw km afmct z^n tport^ , 

Beklat en druipend van ve^ i^oorts < 

Gy fchreide met een beelche keel 
Den hemel aen f om trooft verlegen » 

Die zond uKarel, 't Rijksjuweel : 
Dees kon d' onveilige oevers veegen 

Van onduitlch en baldadigh i<huim > 
Gelijk uw Konftantijn voorheenen . 

Toen kr^ht gy uwe randen ruim > 
En zamelde uw verftrokfe fteenen , 

En za^h( dif» hek 7pl gpde^vrucht 

Zijft'liSUiofplaafienii^Uwlucht. ' 

O onvermoeide molenaer 9 
O ftcdJboimcri. f<^i«pfdfggpr j 

Vv 2 Wijn- 

Digitizsd by V^OOQIC 



34« 



LIERDICHTEN- 

Wijnfchcnkcr, veerman > oeverknager, 
Pappieremaker) fchaf pappieri 

Daer ik uw glori op magh ichrij ven : 
Uw water dat ontvonkt mijn vier . 

Mijn zinnen in uw wedde drijven , 
Ën rpelen als een dartle zwaen > 
Verlekkert op uw wijngertblaên . 

Gy (chijnt een aerdiche regenboogh > 
Gekleet met levendige kleuren , 

En tart den hemel^hen om hoogh^ 
Die hierom nijdigh (chijnt te treuren . 

De blaeuwe en purpre en witte druif 
Verciert uw ftedekroon en lokken , 

En muskadelle wijngertkuif ^ 
De vlieten ftaen met wijngertftokken 

Rontom u > druipende van t nac > 

En of&en elk hun watervat • 

DaerisdeMain> een pijnberghs zoem > 
De Moezel met hacr appel vlechten , 

DeMaeS) diemeteenmyterkroon 
Om d* eer met onzen Rijn wil vechten > 

De Roer, die 't hair met riet verruit, 
DeNekkcr, met een' riem van troflên. 

De Lip, gedoftmetmoichenkrti&c 
Van overhangende eike boflchen , 

En duizent andren min van roem > - 

Bekranft met loof en korenbloem • 

Gy ftrekt de voeten aen * t geberght . 
Daer zich de Zwitièrs in beTcoarmeD j 



Waa- 



Digitized by VjOOQIC 



HET I BOEK, 3^, 

Wanneer men hen om^>orlogh rcrght : 
Gy grijpt de Noortzec met uw armen , 

Waerin het heldeiieUant lek t 
Daer Boto zich ter nederzette , 

En datzooichuw yan dienflbaerbeit 
Uitheemicbe bekkeneelen plette , • 

En deé gevoeleh , dacdeRijn 

Geichapen was om yry te zijn . 

Gyflingert) aIsdeGriek(cheflang, 
Uw blaeuwé krullen'om de ftmiken , 

En^oencbergen» bréetenkng. 
En zwell^t in zoo veele kruiken 

Vanftroomen, dat uw licbaem zwelt 
Van waterzucht, en parft de planten, 

En Ichuürt zoomenigh vruchtbaar velt, 
En knabbelt aen de ruige kanten, ; 

Nu tuilchen bergb en krommen bult i 

Nudooreendal, met^iingevult. 

Al is ueene keel verzant, L, ; 
Die't huis te Britten plaghte khaytp,j 

Dat nu verdronken leit <^ ftrant ^ 
De Ldc en Yflèl doorgegraven 

Vemelden dubbel deze fchaé » 
En Iddctt u met hooge dijken 

Inzeep c^dacuwoi^;cnaè . 
De vlakke beemden niet koom'ffarijkea 

Met macht van regen, engewelt 

Vaniheeuw, datindezonnefmelt. 

De hddre en ftartelichte vHet , 
Die door dcD hmncLvloeit; by.duilter > . 

- - Vv 5 Is 



Digitized by 



Google 



3+j L IE RD IC HTEN, 

Is d* Italjaenfche Padus niet ^ 
NochookdcNijl, Egyptensluiftcri 

Neen zeker» ^c is de rijke Rijn, 
Wiens viflchen, meteen wuft gewemel^ 

In 't onkevlekte kriftalijn 
Van eenenonbetrokken hemel» . 

Met züvre^lcbubben zilverkl^r 

Als darren dolen, hiereiidaer. 

O zuivte en blanke R^ftmoermint 
Die my tot fterv€fis tockurnkkteJen,. 

Gy kd^^^M^t :detenacQ gDHRdo:» 
En meni^6r»ef aen eecttitdkai f 

En tanden aen een^^boG^en oaem . 
Hoe men^fijieeft u overtQgén, 

En mctuw'i^awbcpadt z^nfiem ? 
Hoedikwüs^siOghrgymetiiwac^o 

Heehöo^bgeboren Hoih«£2iUoet^ 

En vodd^ ui *t water zijnen gket? 

Het zy ik dan m^ oQgen flft: 
Op uw(H(2chop|)eli|ke tocenii 

Of meteen IcBtyan Ta e r2c affl 
Bevlechten uwe zihme horens ^ 

Ofvolge H^ wu^ien ommezwaeyi 
^ Of zinge op *t ruifTchen van uv haran ^ * 

Ofhuppelecifp^mijnKasIiafaektt^ 1 
Of kbom dbin Bi^dafgerarcn^ 

Dae^gy-E^ttiut j^fiftoft^küfti. 

En wenfi^ hecwijs^geboeateioft^ 

Het zygy '!^K«£2Clvm 
TeSpief, éiSiiiyltun vuin fiiciCQttf gptoisiêitj 

Digitized by VjOOQIC 



DacTj 



HET I BOEK. 

DacrThemis grijs «iia%eflaej=t 
Bekommert zit, en 'cpleic belchimmelc i 

Het zy gy brult in 't Bingertö«ii » 
Of Neêrlant drenkt met voUe vaam 5 

£n groeien doet v«i ^ijngertzogh , 
En ydle ea zotte üot^ hsicen ) 

U w vdcht beftélt mijn veder iakt» 

Tot datze in zee met u verdrinkt . 

Maér, och! ikfchreymijnoogfnuit» 
En zal noch in een' vliet verkeeren , 

Omdat *erzulk49eoHydcafpruit 
Uit kerl^fchil en haet van Heeren » 

Een heliche Hydra, vol vergift, 
Diè'sRijn^gezondeen zoeteboorden 

Ver^gbt» engarifchDuitfi:hlantlchift, 
En groeitin onverzoenbre nioordcn. 

Een lang gewenfchtVerloflèrva^h* 

HetRjjkvan's Rijks vervloekte puegh . 

Hoe moedige zal de RijnicheLek r 
Al ichuimend bruizen langs Vianen, 

WenWolfard, wachter viin<»»hdc» 
En d'eere der Naffiiuiïdie vanen , 

Een jonge zoon geboren w(Mt9 
In wieiKsgeffioedtdegoude zi^iea 

Der ovcitouderen zijn gcftort , 
En *!$ Vaders ftrenge dapperheden » 

Een t^ih die weder bloeien doe 

Den grijzen ftam van ïkcdctoê . 

De Rijnfche Lek die teere rank 
Daer na met zachter congzallekkeo > 



34^ 



Digitized by 



£n 

Goggle 



344 LIERDICHTEN. 

En vrolijk wiegen zonder d^angk $ 
Om mee haer (chadaw te bedekken 

DeMoede^; dienumeteenfchaer 
Vanfchoonedochcren dezen zegen 

Vcrbeit> enwciHchtom'tblijdejaer, 
Gelijk een roozengaert om regen . ^ 

DehemelbcHiwdienvruchtbreahofs - 

En hellep my aen Wi^eftof . 

SPIEGELVAN 

MARIE. S P I E G E: L S, 

Gemaelin van But^emcefter 
G E E R A ER T S C H A E P. 

O Spiegels kint , terwijl uw fchopnefchijn 
Recht voor u leeft in zuiver kriiftalijn , 
En gy u toit , van vlek en misftal fthu w , 
Zoo fpiegelt zich de Minnegodt in 'u • 

Hy ziet zijn torts > zijn^ koker zijnen boogh » 
Zijn lodderlijk in uw bekoorlik oó^ ; 
Waermede gy dóoi'ftraelde 't jeughdigh hart 
U ws bruid^oms , toen hy uw vryer wert • 

Als gydaerna gebruikt» p3t 's levens toom 5 
HetzedeboekvanHenrik> uwen oom 5 
En voor uw ziel den Harte4>iegel hangt ^ 
Waer van uw hart Verlicht zijn wet ontfkngt ^ 

Dan leert ej hoe de zedigheit en deught 
By vrouwlijk bedt en lichaems (choonheic veught s 
Hoe ware deught > in welgedaen geftalt» 
Alsfteeningout» het ooge meer gevalt. 

Gy overleght wat wel, wat niet betaemt . 
En verft dewang meteêrbaerhditenichaemti 

Digitized by VjOOQIC 



, HE i; I B o EK. 34,; 

In dat cieractveiluftight zich uw geeft r 
Die Poëzy als bloemen t^ zamenleeÖ: j . ' . - • 

En 't fciijte puik tot cenen ruiker fcliikt , " * ^ ' 
Waer meÜe gy uw* waerden Schaep verquikt , 
Als die vermoeit van lantzaek of gefchil 
Zijn lief ontmoet » daer 't hart by ruften wil . 

Datt heldert hy zijn voorhooft van de kreuk , 
En wort vermaekt met aerdkheèn of iprcuk , 
En hoort hoe wel 'c een hooft der Rechtren ftaet , 
Dat het ni^et paflè op 's volleks gu n ft of hae t . 

Dan ftapt gy > als vrouw Porcia , hem voor i, 
En wijft uw* man uw eige^ grootvaêrs fpoor , ' 
Dien AmftelsRaet verkcios tot Vryheits niónti 
Toen zy zich wcQs en zonder vader vont : 

Toen hy verftrekte een Kató van zijn tijdt , 
Waer van ik roem dat gy cle dochter zij t , 
Niet flechtelijk gciproten uit dat bloct , 
Maer uit zijn' aert en eerelijk gemoedt . 

•k Zie Pallas , gaet gy zonder zufters treên : 
Verzelt gy haer , 'k zie drie Be vallijkheên , 
Of zulke drie , als Paris voor zich hadt , 
Toen hy beducht in zijne vierfchaer zat . 

VREDEWENSGH 

A E N' 

KON STA NTYN HUIGENS, 

RIDDER, HEER VAN ZUILICHEM. 

]Riddcr , die den noit verwonnen helt 
Gcftadighvolght, Jn'cbloedighoorl<^hsvelt 
En zacght hem korK , in 't oude worftelperk , 
Bdchietcp mijn' geboortftroom voor Rijnbcrk $ 

■■- . Xx Wat 

Digitized by VjOOQIC 



O 



j4^ LIERDICHTE N- 

Wat portghcmydatik den Leeuw ophits> 
Die al te heet, op 't zorgelijke (pits, 
Zichzclvenwacght, inveltflagh, envoorvcft» 
En (leept den roof in zijn doorluchtigh neft ? 

Hy fpiegle zich veel eer aen Kazimir , 
Die onlangs wiert getroffen van dit vier . 
Hy (piegiezich aen d*eer van Zwedenrijky 
Wiens weduw treurt op dat gebalflemt lijk . 

Het oorlogslot verichoont nu den fbldaet f 
En lacht, wanneer het opperhoofden flaet. 
De koegel (hort d* onedelften voorby , 
En blindling treft de Grooten , op een ry t. 
^ 't Is veilighft datgy den Naflauwer ftuit> 

Op zijnen toght : dies ftel uw gulde luit y 
En ftreel den Vorft , dat zijn gemoedt bedaer^. 
E n vrede kies* voor oorlogh , en ge vaer . 

De vrede , een fchat by velen onbekent > 
Die overtreft triomfen zonder cndr . 
d* Olijf behaeghtmy boven den laurier . 
Wat is de krijgh een woeft verflindend dier ! 

Dat weet het volk , 't welk op de grenzen zucht > 
E n ecu wigh kermt , in een benaeu wde lucht . 
Wat heeft het fchicr een eeuwe niet bezuurt ? 
Elk vecht om peis , maer Ncêrlants oorlogh duurt . 

Het uitheemfch fchuim d'inlantfche vruchten mack . 
De zee en t vek met lijken zign bezaeic . 
De nagebuur die fchent ons jaerl^x aen > , 

Uiteigebaet> en lacht zoo wyveigaen. . 

Vervloekte krijgh, is'tnootlot, datditlant 
Tot anders ruft heel Spanje houdeaen bant ^ 
Zoo moeten wy het dragen met gedult > 
En achten ons rampzaligh buiten fchult • 

G £^ 

Digitized by VjOOQIC 



HET I BOEK. ; 54.^ 

GEDACHTENIS 

VAN 

GEURT DIEDRIKS VAN BEüNINGEN, 
tüKt tn Surgmefiervm AMSTERDAM: 

Geftdt ten dicnfte van zijnen Neve , 

DANIEL MOSTERT, 

Stkrttsm tier xMve Stede. 

TOen Beuningen het ziekbede hiel , 
En d' oude cnafgellacfde ziel 
Het zwakke lichaem wou.begeven , 
En zuchtc naer het eeuwigh leven j 

Vcrfchccn voor hem j en wel te ty , 
De droeve Maeght van'tzeilrijk Y, 
Hacr pruik, vermaftvangoutenftcenen, 
Dicblonkdoor'czwarteUimpcrhccncn. 

Zy ftecndc en fprak vqor *t fteenend bedt : 
ODiedrikszooa» zoogy me redt. 
Zoo is 'er hoop. MijnSftietwortkrankcr. 
Dcburgertwiftvrectin, als kanker. 

Mijn goude vryhcit in de klem , 
Die hangt acn 't ftij ven van een ftem . 
Ik heb veel Raden, luttel vaders. 
Toen floegh zijn hart, en al zijnaders 

Van fchrik, en vaderlijke vrees j 
Enhyverpijndezidi, en rees 
Al hijgende op, cnfictdenw^en; 
De kranke leen op*t Racthuis dragen j 

Zoo uitgemergek en gemat : 
Niet eens beducht, of ichokkend radt 

Xx 2 Of 

Digitized by VjOOQIC 



34^ LIERDICHTEN. 

Of wintcrlucht zijn tijt moght korten , 
En op een nieuw hem in doen ftorten . 

De wederfpannigheit vernam 
Den geeft, dieüitdeijgravequam^ 
Een voorfpook, dat haer* afgang foe^c. 
Men denk hoe't bitter hart ontftelcfc . 

De flaeu we Vroetfchap fcheen verlicht > 
Alleen door Beuningens gezicht, 
En ftemde 't eerlijkft met malkandren . 
Zoo kon een ftem de kans verandrcn : 

Zoo leeft een grijs en rijp verftant 
Een' oogenblik voor 't vaderlan t > 
Na lange moeite , en veele jaren . 
God t wil zijn bloet en Moftert fparenl 

A É N, 

A P O L L O N I A V A N VEEN, 

GeeftigeTtJufifiert mZanggpébn. 

Polio, dieopaerdeziet 
_ .Uit zijnen hcmelhoogen troon, 
En belght zich't aUerminfte niet 
Datgy, ógeeftigeApc^loonr 
De Zanggodinnen toegewijt , 
Naer zijnen naem geheeten zijt : 

Want zittende, in 't gewijde koor^ 
Gelij kt gy in den blijden rey 
Met zang en Ipel een Terpfichoor 5 
Die, afgerechtopallebcy. 
Zoo zoet van keel als vingerfhel > 
Het zingen huwt aen fharefpel . 

De milde Apollo zaeide noit 
Zoo fchoone bloemen in de lent > 

Ak 

Digitized by VjOOQIC 



Ai 



H E T I B o E K. 345, 

Als gy op zuiver pcrkemcnt 
Ën hagcïwitte- bladcn ftr oit , 
Al watge trekt , *t zy menich of dier , 
Dat beeft een* goddelikken zwier . 

Indien het u eens beuren kon 
Te fchildren uwe fpcelgenoot > 
Zoo zet den blixem en de zon 
In 't midpunt van den hemelklooc 
Van baer gezicht 3^ datnuvcrfcbrikt, 
En dan den jongeling verquikt : 

Zoo dat hy luiftert naer heur luim y 
En vliènde 't grimmigh aengezicht » 
Te paerde volght d'Oran je pluim y 
Of voor Rijnberck» of voor Maeftricht 5 
En keert wanneerze hem vermagh > 
En begenadigbt met een' lach. 

BE H OUDE REIS 

ABN 

WILLEM PIZO 

Graef Maurits van Nassaus Doktor. 
StoinJe tf %gn vertrek naer Brex,yl. 

O Pilo die tot 's Graven heil - 
Naer'cfuikerlant} Brezijl» gaet varen j. 
Gewenichte wint die vaere in 't zeil t 
£n voere u veil%hdoordebaren^ 
En zette u vrolijk op bet ftrant > 
Daer Naflau nu zijn vaendel planc . 

Geen menfc^eneeter knaegeuw been : 
Geenkoegel queti' gezonde leden » 

Xx 3 Dacr 

Digitized by VjOOQIC 



5p LIERDICHT E.N. 

Daer 'c rookt en hagelt om u heen : 
En is 'er kracht in mijn gebeden , 
2k>o fmette u geen vei^te lucht : 
Zoo volge uw ampt een goet gerucht . 

Godts zegen vloeije in d'artzeny > 
Die gy tot*s meeftersquael zult bruikea : 
En wat gy voorneemt, datgedy 
Zoo wel ) dat wy in HoUant ruiken 
HoeMaurits Grafelijke gunft 
Belchenktuw koftelijkekunft. 

De zege, diedeVorftbehaelt» 
Wort dan u zoi^ toege&hreven ) 
Uw eer met zijn criooaf bepaelt. 
Door zooveel Indiaeniche fteden f 
En overal den Ooeten , 
Van (chat en fchepen overlaén . 

Uw pillen wijken dan in faem 
Geen Roomfè Pifbos noch hun zoonen > 
Wier oude en lang bekende naem 
Noithunteroorenquam, die woonen 
In d'andre weerelt wijt en ^djt. 
Ontdekt by onzer oudren djc . 

Dat wenicht u mijne Poëzy , 
Waer na u drooge lippen dorftcn . 
Dat wenfchen hartelijk metmy 
Zoo veel geleerde en brave borflen , 
Die deerlijk opden oever ftwn , 
Enfterven, nagyc'29eilmotftg>en. 



AE N 



Digitized by VjOOQIC 



3fï 



HET I BOEK. 
A £N DE 

BEU R S 

VAN AMSTERDAM. 

DOorluchtigh koopflot^ mecfterftuk 
Van Keizer 9 dieonsKoopgduk 
Aen uw gerief zoo dier verplichte > 
Wat geeft heeft uwen nacm bedocht > 
Spruitdievan'tvdt , dat Dido kocht) 
Toen fy haer hof en koopftat ftichte ? 

Of heeft de Beurs dien naem gebaert 9 
DeBeurS) die ^t geit met zorghbewaert? 
Zoo blijf de zedigheit bevolen: 
Want fchepen) brieven^ geit ea goet> < 
£n Beursg^loof is eb en vloet • 
De Beurs wort om haer geit beftoleq . 

Enwat'seengeldelooze Beurs? 
£en koopmans gafthuis vol getreurs » 
De Beurs heeft ook haer martelaren . 
De winft verandert met den wint . 
d'Ëen mift het geen een ander vint . 
^t Is kunft te winnen en bewaren . 

Uw wiflcl dracfr vaft op en neer . 
Dat poftpaert maeckt wel knecht van heer > 
En Reinout kan het fchaers berijden . 
Het flaet dan voor dan achter uit 9 
Envanterzjde» en wort gefluit 
Metfinerti dies pas zijn' hoefte mijden 5 

Verzekert gy het zecgevacr ^ 
Wat borgh zal uw' verzekeraer 
VcnEckrenvanuwichateboetea« 

Dacr 

Digitized by VjOOQIC 



3^2 L IE R D IC HT E N. 

, Dacr 't grimmelt van onzekerhcên ? 
De tcriing geef u zes of een : 
W ie weet wat kans u zal gemoeten ? 

Daer nu de zuil 't gewelffel fhit . 
Dook eertijts in zijn rieten hut 
De viflcher • die met lift van fuiken 
Den gaeuften Aemftelvifch bedroogh > 
Daer Koopliên onder uwen boogh 
Nu zon ,' nu rqgpnbuy ontduiken . 

Miftrouw dan vry uw Koopfortuin . 
Karthago leit beftulpt met puin y 
En waer is Tirus ? waer de muren 
Van Sidon > en zijn Koopmansftraet ? 
Het Beursgeluk dat komt, engaet. 
Geluk kan zelden fteen verduren . 

A E N DE 

BEURS 

VAN AMSTERDAM. 

O Vruchtbare akker , gront van fteen » 
Die zich , ten oorbaer van 't gemeen , 
Laetalle middagen bezaeien 
Met koopzaet > eêl en milt van aert > 
Dat goude en zil verc oeften baert » 
Daer duizenden genot van maeien s 
Het gantfche jaer is uw laizoen : 
En of geen licht verwelkend groen 
Uw heiningen en py Iers klecde , 
Noch teelen die in d' Aemftellucht 
Een overkoftelijker vrucht 
Dan Atlas boomgaerteertijts deede : 

Digitized by VjOOQIC 



.HET' 1 BOEK. 3^j 

Waqt gy hebt weer en wint te vricHt , 
En zon en dauw , en wat u dient . 
Jupijn daelt met een' gulden regen 
Inuwen (clioot van boven neer,. 
En ieder zegen fmaekt naTmeer . 
Wat gy onihelft gedijt tot zegen . . 

De fchellen van uw appels zijn 
Van gout , de korleh klaer robijn , 
Het loof (afier en efmerouden . 
Hier riekt men wat het hart verfraeit , 
En van vier winden over waeit 
Door 't water, datuwftuurmans bouwden. 

Der Mooren opperfte gezagh 
Strijkt voor uw vloten enuwvlagh. 
De watergoden duiken onder, 
Alsgy, Vand^eenaend'anderreé, 
Het oorfoghsqnweêr voert op zee , 
Envolghtdenblixem, en den donder. 

Uw veder, op *tpappier gewent, 
Vlieght vah het ceti aen^ ander endt 
Desaertsboóms, eobeichaduwtd^aflên 
Des hemelkloots van wederzy . 
Zy vlieght de weerel t zelf voorby , 
En ziet den dagh vergaen , en waflèn • 

Oachtftèweereltswonderftuk! . , 
Kan flechtsüw voet zijn aertsgcluk / 
En weelde gel^femoedigh dragen , 
Zulk een onwahkelbaér gemoedt 
Gaet boven al het wcereltich goet : 
Want dcught kanHeêh en muren fchragen . 



Yy WAER. 

Digitized by VjOOQIC 



mf 



L ierdichte N. 



VAEKSCHUVING 

AEN 

WYBRANTDE GEEST^ 

SCHILDER. 

O Geeft) die, inhctVriclchchof, 
Hetlevengeeftaenaich» enftof» 
En zweeft met geeftige pen&elèn 
En verf op doeken en paneelen ^ 

*k Geloof^ terreght vrouw Natuur > 
En durft de zon haer heiligh vuur 
Ontftelen, en de vingers zengen t 
Om leven in uw bedt te brengen • 

Zie toe, Prometheus, wiengyraekt^ 
Als gy den menfch onfterflijk ma^t t 
En, omop'taerdrijk^tlichttemaleni 
Dep hemel plondert van zijn ftralen . 

Men ketende eertij ts zulk een' gaft 
In 't Noorden aen een fteenrots vaft t 
Enkorteliem dieftoute vlegels, 
Daer hy verftrekceeea aes des vogds • 

't Zijn geeften die de wolken treèn f 
\ Is waer dodi zonder vleefch en been • 
Een yeder ken* zijn' (bet , en waerdc . 
De zichtbre geeften gaen opd'aerde^. 

Dus blijf ons bier beneden bj ^ 
DaerNoien, zittende aen uw zy> 
U weet aen zijne tong te lijmen ^ 
Met puik van heerelipceiijmenu 

Hy is gewoon zijn Poezy 
Te huwen aeauw fiiMdery . 



cy 



Digitized by VjOOQIC 



H E T I B o E K. jy; 

Gy zuight zijn dichten met uw oorcn . 
Zijn oogen kuilen uw Pandoren . 

Zoo groeit gy in malkanders gonft ^ 
En wiflèk t'elkens kunft om kunft . 
In Vricslant zijn geen twecawaflcn 
Die beter op malkaiirder panen • 

DANKDIGHT, 

AEN BOREAS. 

DIE ZYN EXELLENTIE 

HÜIGH DE GROOT 

N Oorden wint» die bidons ftróomen 
Knaegc den Uoeflfem (^de boomen » 

d' Opgeloke isktemcnichcnt \ 

Wiltzangk fteurt > en licTC Lent» 
En den May, die met zi|n zonnen 
Quam aenminnigh aei^ronnen » 

Wintervogcl, guarenichrad» 

Steur den ixxxen naditegad : 
Schen de bloemen in de hoven , 
Meteen lucht van gcurbcÉtoven : 

Knaegh) eneetvryoi^oomt 

Zoo veel bloeflèms op'tg^boomt. 
Dat vaft jammertom g^ade: 
'tIsgeennoot> "oratüal dicfHiade 

Moet nu uit voord* ovcrbact. 

Die de wijze Magiftract 
Rekent by üw fchorrc buien , 
Die den adem van het znien> 

Y y * En 

Digitized by VjOOQIC 



3^6 L I E KD I C H T E N. 

En den blaesbalgh van het wcft 

Stuiten > keerenalhunbeft: 
Zonder dat, gewis wy zouden 
Gr ooten Huighen hier niet houden , 

Noch feefteeren in onis ftadt , 

Nu verrijktjdoor zulk een' fchat. 
Dien de verrezienfte Heefen 
En Gekroortden recht waerdeeren . 

Och, hy had zijn reis gerekt, 

Decwaert hem zijn Noortftar trekt , ^ 
VroüKriftine, wiens betrouwen 
Uitziet, om dit licht t'aenfchouweii, 

Dat, alièftishjaergeleèn,. 

*c Hart van llollant eêrft befcheen > 
En nu hijght om winterklippen 
Te beftralen met zijn lippen , 

Met zijn oogen, met zijn' mont, 

Diederuwetigorswonc, * 

Woefte boflchen leert bedaren , ' ' 

En betoomt de wilde haren , 

Dat de zee heur* aèrt vergeet . 

Zweden, oorelocs magneet» ' . 

Die, te bloedigh in het wrokken > 
Zoo veel yzers hebt getrokken 

In uw' boezem 5 gunt dat wy 

Zommige uren aen het Y 
Ons vcrquikken met de gaven 
Van den Helt, dieaenuwftaven 

Hangt verbonden, hocghendio?: 

Laet dien trouften Batavier 
Hier zijn ongemak verzoeten % 
Eer hy neèrvall' voor de voeten 



Van 



Digitizecl by VjOOQIC 



m , 



HET I BOEK. 

Van de trots gekroonde Min , 

Uw gehelmde Koningin 9 j 

Die, geluktmijnwenfchenbedc, . 
. Ons den langewenfchten Vrede 

Voort zal brengen uithaer*fchoot. "^ 

Op dien zi^en moet <ie Groot* 
Haer bejegenen, en vinden. 
Hemel , ipan ge^enfchte winden 

Voorzijn jajght, en vliwgeki^. 

Als de (bt diegroote ziefT 
Met Guftavus liiev^reien y 
Ziet van Aemltpisrocvt^iicliei^n , ^ ; . - 

ÉntcwateróiidctgïtóB. " '' .;.',. ; ' 

Omin'tNobrdenoptéilaeh. * 

OP HÉT YE'ItTRÉK 

ZIJNE i^:it:x<^%%^;x;{i'Ë., 

*s A Vont^dswekhctHémclfcbWlonSen, ' 

XJl MetziJtfftralendeacfaBCJöc^ i 
MaerdeGroot, onsHollaiidch&Shc^ 
Gaethelae^!->Uer'«morgei]SLÓ]]dfr«<: ..; 

Hoe gelukkigh is denacht 

Die oen dagktutibem verwacht l, . , , , 

ZEGE Z A N G V 

TE R E ERE VAN 

I L L IS VAN Y I tl 'K El MR O Y, 

Bu i ge i nee fl er>*ny>élW* ;en Kefzer-riéi dëdéddnIUIUliBOCE . 

NUgietdemolenrijk^Dpmèr 
M?erw^crsui^zi}n*gl[a2!cn^incr, .. 

Digitizsd by V^OOQIC 



^5B L I E R O 1 C H T E N. 

En ruifchtcn bmifcht , gelijk een zee, 
DoorHaflclt, zijnvcrhctighdcftcé. 
En langs de vruchtbare oevers neder . 
^ Hy drijft en dobbert op de veder 
Der Burgemeefterlijkc feerti; 
En Vinkcnrois doorfuchtcnaem 
Laet acbter zich zijn«ike bouten j 
Braveerende al die zich verftoutcn 
Tefchictcn, Ridderlijk en firacjr, 
Naer d' cere van den Papcgacy , 
Braverende de ftrcngftciandcn» 
DieoitdencedlcüKToisboo^hlifanden/ ' 
Den Kruisbooch > (fièéén yifecl trefcS 
En dezen fchnttcr vijfihaéllictt 
Op 's Koning^ (fooi^) indriepaerCchoteni 
Tot blylphapvfin zijn giI^;eóóotèn.\ ~ , 
Drieéoü'ddVdêels, opdebórft ' ' 
VanoiiséftrchdGtetltjlooiiy«tftïs .// ' 
Getu%en> bocfay» bcnrenraiodfai . , 1' 
Bedreven, iflcieirarfmtjiiaUEandfaii . 
Den prijs ,i jiCeaw'buverltrtek» , : 

Dewapenhazelaerworrblèck' . 
V angrooce vreiight » en kan nifct zwelgen 
Dien roem» gelaiookenaenz^n telgen, 
V' .. Térft^ntrïopbg-o^cfflïly^yanjoof;*. i 

Hocjiiiwi^l^wdcop zulkwo'roof , 
Vergeefs! hoe heet hoc v«?rignblaekën 
De broeders om het^artteraekenj . 

En een alleiengewiiitdén cnjs! , \ 

Wat jacr óiilmig, Jpp zuncèèrf^i^S^ ' 



Oit 

Digitized by VjOOQIC 



HET I BOEK. ' 
OitBurgemcefter , op'cgedompthl 
Van trommelflaghefi hoUe trotuod. 
En 't zwenken der ont vou we vaen j 
Daer reé de majéboom en ftaen 
Voor *t huis geplant , en hddrc kninflèn 
De ftraet verderen , inet hun glanflên 
Van flikrend gout en I^hend groen ?. 
Nu riekt hier juift in haer iaizoen 
Pes Keizers fchiltroos wit ontloken . 
2ijn kaffiér, Döit van vlek bei^oken, 
Envreédz^effij. 'noodight(f andrcdiT'» 
EnaldenRact, enbürgery, ' 
Om haren Twalefmafl te groeten : . 
Stadthuis efei huizen krijgen roeten y.. 

Omongplijkdnovalaft . i 

Enwoeftgewekj dat4ai^^czaempft 

Op rechten f fcden» aftekeeren» 
VerEaertd*oiit»ghc!^eTachf 
VerAioidéfkMidefeeh^iidir^ -'^ \ -^ 

Enbuurt, en óoipi difchieft ve rM ë ei^yr , ; 
En groeien efttHJk tot een*B6!^ , • 
En neele ftadt , doer's wij jsen isót^ï 

Voorzien vaA^«Nitteflf>Ora^Ktfen, 
Enburgeriobn, €rifèhci]^ftfrfr^ ; 
Maer godevérgjbeteöoioetWflg^ ' ' 

Oióoverheit) micli wet* noch zeden. 
Nochfbaf, enraaddeookAcdenaen» 
Dies quam de nootwieer op deJt«^ y 

En w^^penhandeiiogd^rvromi^ii.) 

Om lantgpdrochsoi te betDomen^ 



3S0 



Mee 

Digitized by VjOOQIC 



5^9 



L IER DICHTEN. 

Metknodsr^ cnzwaert,^ ediptets, cnboo^: 
foen droop het quaet den fchelm in 't oogh . 

Mei 
t'0 



^ 



dtfrtu. 


< 

Vc 




En 



I 

En 

Vo 

1 

Zoo dik de deuglit qi&n op de proef. 
Ook vierde Encas 't jaergeti^t, ; i ■ > = 
Enoefende» getrooftenbyj^^ < 

DeTróifchehelden^ph^tltewit:.-. . . 

Eurytioi^^; 'y^iycrs^it^to . . r.. ; . 
Zijn* taeien bpfgljfeTCO ic|U|;?!^;?jögpli« j ' 
Diein^c^w^pJkjaii^pzijrf)^ f.; ,- : j ;; 

Vafïzwceft^;düijJftvaij(|:^V!W?neêr. 

Hy huppelt nu hy 't haittge,vfEcr 

Van Godt Ap9i|o;nM®h(iftiK0ïJ5eft>. ,:. - ci; , 
DeGoden.Z(^hvtfi fdjufii^r^efsiijcpj.. J ., 
Dchemddi]f^^t.zijpicbutt$^iy ^;' -aid 

Dit gingk vanöuts in zwaii^kc^ en "vi^ . 
Braveercfittó<5h^öp'raHcéT)rayerir . ! '"' 
En zagen dik^ils( Vlaémfchc<iriivcri : / ' 

DcnKruisBöóghhandëïenómiirijt. • 



Digitizsd byCjOOQlC 



Dc 



/ H E T I . B>OiE K:^ jtfï 

' De vijfde Karel > zoo benjjt 
Om zijn gduk , zagh Bruflèlipringen , 
En hoorde *f volk triomfe zingen , 

Roncom zijn' fieren boogh : gelijk 

Zijn zoon 9 dezonvanOoftenrijk, 
Die, indenzceftrijcvanLepame> 
Zich tegens Selims mane kante > 

De pen van Loven loven lier , 

Hoe net de zoon en vader (cdiiet . 
d' Infante volghc hun Ipoor van achter , 
En mikt, enklinkr, en velt, niet zachter 

Danhareó'grootvaêr, 't groene hout, 

Geüjkeen Amazoon j en bouwt 
Haereer op*t Keizerlijke voorbeelt: 
Hpe averechts de manfchap oordeelt • 

Van vrouwen, zonder hart, enmoedt* 

Heldin, gy eerde uw ftrijtbaerbloet 
Door uwe booghpees, meer door d* Orden 
En koorde , die uw lenden gordden . 

Quintijn, die, trouwer dan een (chilt. 

De ftadt befchüt , en 't Kruisbooghs Gilt, 
Daer Engelen voor menfchen waeken j 

Befchuthem, die, op 't eerlijk (poor 

DerKeizerenenVorften, voor 
Zijn burgers treet: befchutdedaeken 

Der ftadt, vooras oorloghs feilen brant: 

Beicherm den Rijksvorft Ferdinant , 
En Rijn , en Maes , zijn rijke ftroomen s 

2^ menigh werf een ongeval 

En landtpUegh duigen bergh, en dal» 

Zz En 

Digitized by VjOOQIC 



j4Ji LIERDICHTEN. 

Enfteéii) en dorpen op te komen. 

DeBui^meefterftrale» en Mink'» 

Gelijk de puikfteen in een' ringk , 
Waer raec en daec een* man behoeven » 
Die uitfteekt door zoo brave proeven > 

£n d' ampten door zijn deughden eert , 
- Terwijl hy zich en 't volk regeert . 

DE GETEMDE MARS. 

Aen onze 
VRED EVA DER S, 

VADERS DES VADERLANDTS, 

DE HEEREN 

BURGEMEESTERS VAN AMSTERDAM. 

VOORSPEL. 

NUberft een bron van bly fchap uit onze aders > 
Op 't klinken van de 2ilvre Vretrompet > 
Dacr gy een wy ze op 's weerelts Vrede zet , 
O Am^erdamfche oprechte Vrcdevaders . 

Uw wijshdt holp d Oranje fnoeren vlechten « 
En banden 9 daer t Gewelt aen leit getemt » 
DebarfTeKrijgh, zoo lang van ruft vervremt» 
En op wiens hart geen vrede wenfch kon hechten . 

Europe , ja al d* aertkloot met vier deelen 
Des aertkloots rolt u juichende te moet , 
Kaerdien gy ftopt de wel van 't borf;erbloet , 
En é* eerfte fmoort dees Hydra van krakeeleo • 

Nu kroonen u de burgers in uw vefte 9 
Dewijl gy gaerne uw eigen nut vergeet » 
En hangt uw zorgh en arrebeit en zweet 
A en * t Vaderlar t en algeoEieene befte • 

Ay hanthaeft zoo het wit der ooRloogen > 



Des 



Digitized by VjOOQIC 



HET I BOEK. 3^^ 

DenVrfdöm» uw bevochten erre^oet^ 
Dat ieder duike in ichaduw van dien Hoedt • 
Zoobloeieuwft^dtineendnight» en vermogen. 

D|Ewccrelthad^ van weelde en voorlpoct dronken, 
jupijngpterght, en zijne Majeftcit 
Nu jaren langk zijn' eüch, en recht ontzeit j 
Dicszijne wraek in'tendt begon t*ontvonken . 

'tistijt, iprakhy, in 't midden van de Goden, 
Dat Mars ons Recht bewaere met zijn zwaert : 
De menfchen zija te wijt van deught veraert : 
Zy paflen noch op watten , noch geboden . 

Door 's Vaders laft klom Mars op zijnen wagen , 
Getrokken van twee wolven , wreet van muil . 
Hetaertrijkfchrikte, en kendezeaen 't gehuil^ 
Een voorfpook van aigrijilelijke plagen . 

Zoo hoort in zee de zeeman 't onweer ruifichen , 
Dat hem genaekt , en dreight met doot^evaer . 
Hy neemt hier op by tij ts dien voorbo waer , 
Eer 't water ziede , en luidt beginn' te bruiflchen . 

Op dat gerit, dienftorm, uit Mavors oorden. 
Op 't rollen en hethoflen van zijn as , 
Begon het al te dreunen wat 'er was , 
Het Schelt, de Rijn, deDonauw, en zijn boorden. 

Al'tongediertvanmenichcn, diep gelcholen 
Inberghenbo£ch, in wout en wildernis^ 
Al wat veraert, verwoet, verwildert is 
Komt naer dees lucht geftoven uit zijn holen . 

Men zagh al 't fchuim tot hciren t' zamenrukken , 
De Roof, deMoorr, de Vloek, deSrokebrant, 
Gewelt, Verraet. Megeer bedekte 't lant 
Meteenen vlpet vangruwlijkeongelukken. 

Zz 2 Het 

Digitized by VjOOQIC 



5(J4 LIERDICHTEN 

Het (tof begon tot aen delitchc te wafl^ i' ^ 
Gelijk een zee van zant en ro<^ en fmook ;. 
De zon ) die uit dehOoftenopquani) dook 
Voor 't weerlicht van geweer en harrepaflen . 

Toen viel een nacht van rampen, zoo veel jaren > 
Op *t hart des volks, datièdertgeenehdagby 
Geen (chemerlicht van vréught of vooripoet zagh , 
Maer gingk bedrukt in duiftemificn waeren . 

Menzagh, helaes! nu langer by geen fbrren. 
Of zon 9 enmaen, maer by den lichten b/ant 
Van ffadt op ftadt 5 van overrompelt lant 
EnSuten, aen*tverbyftren, en verwarren. 

Dat hongrigh vier greep d' uitcrftcn van Spanje 
Vanwcêrzijdcacn, 'toproenghLiflèboni 
EnKatalonje, en *t razend Rouffiljon. 
DebrantflocghvoortinYrlant, enBritanje. 

Italië > ook aen \ blacken ondertuflchen , 
Broght water aen , en fchutte vaft den brant , 
Die van 't geberghte en Adriatifch ftrant 
Haer overviel , en laftigh viel re bluflchen . 

Ja d' oorloghsvlam floegh over in de daekcn 
Van Krete , daer het uit de bare zee 
Zijn kroon verheft. Dat deed Europe wee. 
Och, 'tishooghtijt, hoogh tijt om opte waeken . 

Zooriepzeenzagh, teruggenaerSicilje, 
Dat eilant in een* gloet van oproer ftaen j 
Die vlam , van daer , in 't hof te Naf)els flaen , 
Tot bijftren fchrik der Rijken van Kaftilje . 

Zy gingkjupijn haer' noot en jammer klagen. - 
Och Vader, och , wat baetmenu mijn faem. 
En dat een deel der weerelt mijnen naem , 
Zoo dier gekocht , in eeuwigheit zou dragen? 

Be- 

Digitized by VjOOQIC 



H E T I B O É K.' 3^^ 

Bq»i%hd«iktiwminEii' tot zulkèenend^*'^' 
£d fchonktikii.deó bloéflèm van mijn tijtS '^ ' 
Om acn te zien hoe Mars mijn' bruitfchat rijc^i ' 
Verfchcure, enichenne, endompeleinellcndef' 

.Vümaedooftgf hetlantvaauwgeboortö'^^ ^ 

Uw voeftcrplaets , die alict Jevetf^? : - : ^^ ' 
Vergeet^ uw wiegh, enaengeb^ögraff^ ' >J - 
Oflthaelt mi Mars mijn' vyant in die poOTte ? 
<FËTfvyanden> die mijn gctuk benijden, 
GanfchAfiëwilmymecmaghtaenboort^^ ^ -'^ 
DeLibiaenftowtiijngcdro^tcwfoort J'-rtrl 'i 

Hoekan'tEuröpe-ontwoi^eö^ of bntrijdCrt^^^ ' ^ 

. Dier Goden Tolk daeltneder op die klaghteir , 
Op dachy Mars in 't velt te rugge roep* ^ 
Daerhy braveert, in 't midden van den troept • 
Verhit op bloot, enmoortenmenfcheila^hten. 

Maer Mars , ocharm } in Stcé^y^nheéa^^hy 
Verbittert opïdenoppcrftenjupijn, * ' ^ 

Schdtd'aerdequijt, omHeervanatcczijfl, 
£n rukt te hoop de kracht der oorlogsfehaYcM . 

Hy roept: imftadct dit ihoot gevecht^ gy R:euzen: 
Brengt bergen aen van muurwerk: fchept^dtfkün 
Van woefte fteên een ftormkat , fteil en ichuin > 
Om Jupiter het bekkeneel te kneuzien . • 

Al lafl^ genoegh verzaet van Moeten tranen ^ 
En menfchevleekh : wy moeten hoógpr.gaen :* 
Wy moeten naer den t)pperfi;^er (hen ,- ' - 
En ons een* wcgh ter eeuwige eere baeiien '. 

Hy heeft 2icheens van Reuzen vrygevochte» > 
En onder wight vaa rotfen hea bekndt : 
Nu zwichte hy ten Icfte voor't gewei t 
Vanticklen, djehetaertrijkt'ondcrbroghcea. 

Z z ^ Zoo 

Digitized by VjOOQIC 



5<j^ LIERDICHTEN. 

TiOO'fprakhjy cnal'tpüinrecsöpbyliQopeii 
Tot aen de lucht: <lacr2a^deM;^dKic 
Der Goden Mars met al zijn heir bd^t f 
Gereet^ enheetomdaetlijkftonnteloc^ien. 
i» Hier ifiel een ftotm van b9ven> enyanoiKier. 
Dehemelftontinenkelviereogloet. ■ '^. 
Het buskruit week den biacm ióctceot roer « 
De berghkortouw irerfiifte'^oor geeik dcmder . 

De hemel kraekte» enal'tgeftarrentichuddei 
Gelijk dq Uaéa by buien aen een' boom . 
De hemel icheeaeen ^agpn zooder toom 9 
Al 't hedieliK:è:hfiir een harderboze kudde . 

Neptuin verloor den (kietant 9 diede0:randen 
Enrotiènichudt. De Krijgsgodt wrong Vulkaen 
Den moker uit^jn vuiften , . onder 't flaen , 
£n kloiik den Aaf van ftael uit Plucooshanden . 

Hy brak deneer van Pallas, ruktest wapen, 
Meduiès hooft r van haren (linken a)rm » 
En (chriktevoorgeen (langen > die noch warm 
En klam van gift y naer bloet eo adcrsgapen . 

Aldde^moft zijahantkhots nederle^en . 
De Wijogodt zagh vaft naer zijn Panters cun : 
En Tritons fchulp was by trompet en trom 
Te hee(ch , te khoT om vyanden t'ontz^^n . 

DeganfiJie burgfa des hemdsftont verleen • 
Saturnus maeide ^ wat naer boven qi»tm , 
Tot dat bem Marsde kromme zeiifen nam , 
En die gebruikte in plaets van ziji^n degen . 

Toen zaehjupijn zijn Recht in twijfel hangrn^ 
En 's hemels kansaen 't keeren y (lagh op Ü2§i . 
Zijn vyant had geen ooren tot verdragh , 
Noch wou geen wet van hooger hant oatfangen . 

Digitized by VjOOQIC 



Wat 



H E T I B o E K. j<f^ 

Wat «et, Jupijn? uw hof begint te Wacken. 
Uw Uixem trof voorfienc Faëton , 
Den ftouten zoon en voerman van de Zon > 
Die*talverbrande> enzenghdenwhoogedaeken. 

DeVaderzagh omtrooftditalld: wegeü^ 
EnuitdeluchtyanNeèrlanteen Godin 
Ineenewolkvericfaijnen, meernochmin 
Als Venus komt te wagen aengeftegen : 

Als Pallas door den hemel aen komt ftrijken . 
'tMoftPaOaszijn, ofVennszelf, ofgeen 
Van beide, of uit hacr aengezichi gdneén , 
Om tw?e in een gcmengek tegelijken . 

Geniftheit ichijnt uit baer gezicht te ftralen . 
d' Olijfkrans , Voich gevlochten , dekt het hooft • 
Haer aehfchijn elk een' blijden dagh belooft > 
En tröóft al wat zijn' ^dem niet kan halen . 

Hetwitgcwact> bezaeitmetguldeoDjven, - 
Verrijktze met een' glans van majefteit , 
Die booger draeft dan 's menfcfaen fterffijkheit 
Bereikt ♦ 2^ komtze allengs wat nader drijven/ 
De wagen wort van Nederlandtfché Lè»eiiwen> 
S^chtmocdigh voort getrokken door de ïiicht . 
Zy luifteren mak naer hcure roecjfe en tucht f 
En weten nu van brullen , noch van fchreeuwen . 

Men twijfïdt of dit Cibéle magh wezen : 
Maerz^istejon^, en voert geen torenkroon. 
Ylsjunoniet, op haren leeuwetroón; 
NochCeres, voor wiens fikkclflangén vreezen. ■ 

Ootmoedigheit en liefde voor haer zwieren > 
En ademen een dauw en frifichen geur . 
Dp lucht ontlaet, en krijghteen blijder kleur. 
Men hoort rontom de vogels tierelieren . 

Zoo 

Digitized by VjOOQIC 



;6S L I E R D I C H;T E. N . 

Zoo pl^ 'm M^ <k ]^or^n(^r teldip^nefl > 
Voor 't roozcfpo9f vagt*tblanfefc^ 
En trok naerzkh^cen^eders acngcwchc , . , 

Eer noch de zon ha^r pruik hkf uic de kimmen . ' - 

Toen riep Jupijnr; ry aen ,; ;ifjr a(m , , gy ScjioQac 
Betemnumpt^èl9ji^yanfuw.gezkh^^ , - 

DenBarf^n óp4b ' 4^c vopr gpen blixefns zwiqhit r; 
Geen fchooner parlcaen'tlocJvan uwekroone. * 

Dus nadert zy den God t der oorelogen 5 
bieftaekjderrftormv.alfilyrd^^^ ' 

Hy ziet zich l)lim^ enkentdieGodthe^t^nkt^; 
Enzuightterw^ji;deTrpnlüfnuitheur5^ •.,(', 

Een luchtje (peelt, énzwaeit^eblqnd^lokkeii 
Om hals^ nek. De minnelijke mont > 
Deroode;Toos, op/tfiieeuw4erwangep, wont 
Het hart def^Godcs^t dat wa^t van al zijn wxpkJcen. 

't Gq>weer ontzijght van ^zijp^ ruwe hanci^* ^ 
Zyilijght hierop om laegfai) en?{leugeltvlugh:. 
En bint hem bey zijaarmen op den rugh 
Met geen metaeU maer zachte Oj:^ye landen.. 

Zooórijfisc Mars groothajtigh voor Iv^r wielen , 
En voert hem in triomf heel Neêrlanijdoor . 
Haer volgen op dat zegenrijke ipoor 
Een dikken drang en wolk van dankbre zielen : 

Die zingen : lang regeer' de Vr^^^jdiwie > , . 
Zoo laag ver wacht: zymaekccM^sgedwee^^ , 
En ftak zijn z waert , dat blofidigh J^)yaeft^ ii)^fcfieév 
Dat Nijdt noch Tijd t haer' fceptec overwinnen 






. t • / J J 1 ^*K,\ t II. ', 



Digitized by VjOOQIC 




H E f I BOE K. j«> 

V R ED E ZA NG 

Onder deregeeringeder H £ £ R E N 
GEERAER.T SCHAEP^ 
GEILBRANT PAK KRAS. 
KORNELIS DE ORAEF, 
WOUTER VALKENIER, 

B ü R G E M E E S T E R E N 

<t AMSTERDAM. 
Jm Jk BURGERT U «/cv SttJk, 

.U de Ncdedantfclie Leesvcn , 
, lofaccftri^cperkafgeteclit, 

, Sttkoidkvqrw o et ge ve cht, 
Eo.de goniide dyzerc eeuwen 
Sluiten, bafthecdttoiis Y 
Deze bly(qiM>inti)eiry r 
Dat men 'c Vf eMJatefeendn^ht^ 
Onder Scfaaepen Pankrasvier* , 
EnDeGxaef, en Valkenier. 
A mfterdam was aoic eoo kracfac^ 
Op gevonnen ilag^ offieè, 
Ab <^ d'ittkonift vanden Vraé » 
Want men trof, aazoovedfl:^^, 
't Wit van'tui^getroldcenzwaert, 
NuBorgonje u Vryreridaert, 
En gy op-den Vredeiinigicn ' 
Roemtf^if^ryliat, 'fwactt^pont 
Van *t verdadi^ Vadetlanc . 
NeèrlamsVredeicfarijftnu'wetccn 
Allen VoiilendoittmehTooK^ . . • 

Licfatift vatr op Viio^zswi ^^oor 

Aaa Met 

Digitizsd by CjOOQIC 



$7^ 






L I ER Dl C H T E N. 

Mee lantaemen». en trompetten. , - r r 

: Icdervolgc ons witte rlagh * * ^' 

■ In hét kriekca van cien<iagh • V * 
* t Hol en ft hpnjgerigh £urope 

Hijghsmft^rtcjcaopfinipont .. 
j Nvr'tgpmecnevreêveJrhont, ;: A 
A%epijilt lianila^gthbpe^'i > i ^* ^ // 

- Opdciyto^ocrvaiiilithht, \ : " '^: 
y oefter.y^n zpo menigh ftrant • 

Zie de zeeli^n en maecroozen - . 

Dinflen op dèri watcrttröom ^ ^ 
, Entivjvlatèn'^ 2bndeï*to<>m'5 ^ i \ 
Dopcfren ,: enkkoiTÖuw&n loien », .^"^ : 

Daerze brommen op de reé, . - , ' 

Toghtigbnaer de rijke zee # 
Zie de Batavi^renvtneÖcen ' "\ « • ^ i ^ 

Naer een' nieuwcnXDoeawiï ; ' o. .^H 

LangsoinhoitbezeildcitKieiiV '*' ^''» - ^^ 
Om meer veerdden t^ontdekkeii) 

- En te boorcn doönem as, . - . , 
Zondflr^dc«l»ogh; eiifcowqiai:: ' A 

Overvloetmee"TOllail:y3^ènv -■ '^' r 

Zwangëcvin^gevtasehfi^hatr '. 

BaertmiwéereltinirorStadty 

Op hetiftc^ren vanlwer toren , 

* Daer 't geftarrientrobr vcrfdbict y : - - 

Als het naer dengpontbouwziècv ' 

TefTen&iki^en hmt eneinhm 

Inwaerdy: ifcPalsismiflti ' 

Dies venijktzekonft^ en'gilt* 
Ncering, liegB^ndeopiiaerfteFreb^ / 

Springtc^ibcricliiiiit/i^ ' 

uriA McC 

Digitized by VjOOQIC 



m 



HE X. I BOE K; 

Met dat zy den tocrvlam ruikt . 
Bouw nu zoWcrs boven zolders . 

L«g|idekeldérsin tiras, 

Spaernpch kranen, noch windas^ . . 

Leghvérdrojttkeveide in polders. ' 

. .Maelbet.Haérlemfchfheirtbtlant, \ . 

Nu de rettc teerton brint; ' 
ISieat'c platte luiceeubfaamoi ' 

Opdegrens^, en overal. 

Met een' galm enxbcDg^^bal . 
Melkervaltacn/tboterkarnen, . 

En oom buisman vaertgcruff ' ' . . 
' Viflchen op zij n nabuurs kuft : • 
Laet den krijghsman dit bemjden ^ 

Enzijtthant flaen aen dcrt jiloeghy* 

Zaeienrmaeien, Ipadccnvrpcgli:' - 
Hollant<èhéptgccn*4üftin ffrijdcn . 

*tÖorlógh heeft te lang geduurt 

Dat al' t Kriftendombezuurt . 
HoUanc voelt üjn'ragh verlichten 

Van het lafHgh oprlpghspak , 

Scheurt den ichuHbfief met gemak , 
Daer zóo vele fteên voor zwichtten , 

En het ftijft met Aemftelsraet . 

DusdezenuwTandenStact. * -; 
Draegh ons Viertal op uw handen^ " , * 

't Welk. als'thut(hi.Vre£teIit; ■ • ' { 

Op^tgekruiftekuflcniat*,', ; . " ' ; 
En 't Geweltichutte opzijn tanden, ■ 
- Datden L^dpais fteai'ön quara. ^ 

Eer zy Godc , en Antfterdaiö. ' ^ ' ' *' ' l _ _ ., 



Digitized by VjOOQIC 



47» 



LIERDICHTEN. 

B O U W Z A N G. 

fGERBRANT PANKKAS, 

. jjakobdegraef. 
^*">sybr.ant valkonier, , 
Ipeterschaep, 

Der Burgemccftcrcn ZONEN EN NEVEN, 
EerfteGrontfteeakggmnB hetStdtbnktr Amftefdaiiif 

I Z A N G. 

Vreclevader Numa had 
tl d' oock^hskerk van Remn&ffaidc 
:floten> cndatvicrgedoofc, 
)eB» mee otyrcn om zijn hooft 
, een teken van den Pais» 

Hy voornam *t heeriijk Racttpalais» 

HecKapicool, zoo boogh en trots 

Te bouwen (^ dedorre roes . 

De Koning klom c^jxtit befluk 

[De Vree zagh hem oen oogen vit 3 

Den heuvel Qp> van'cRoomicbevoIk» 

Dat hem omichaduvde als een \trolk » 

Gevolghc, en toejuicht met Ittft 

Voor Icnift. 

Tent » 

Enk] r 

Deng f den vlier» 

Die 't a<:r tri jk itichc met zijn gebiet » 

.1 TEGENZANO. 

ONsyredevadetsaUeviera 
De radea vanoos hntbeftier > 



Digitizsd by V^OOQIC 



H E T I Jl o E K. 37* 

Den Vrede hackfett ingevoeit } 
Ea 'c bloetfcnfceel dea mttif geliioert) 
Toen 27, gczetenophier kruis 
Van *c kuilen, ftemoen'cnieuvScadthu» 
En zijnen uitgeftelden bowpir 
Te vorderen, zooktoek alstrouw. 
Op zulk een ruftigb raetflotqtam 
Het vreedzaem Viertal naer den Dam . 
Zy l»engen ter beftemde fteé 
Hun wakkreZoons en Neren nieé> 
Dacr AemftelsBuigery verhngt, 
*t Gekroonde timpen blinkt en hangr 
Ophunneborft, ingoutgdSieto. 
ZooleitdieJeughcdenEa*ften Stee» 
Van'cRaethni», datmeecaecendaei 
Verftrdcceen isenuw van den Staet . 
ITOEtANG» 

OF 't rijzen van dezonneftralen 
Des Vredes pladivah outsalbm 
De boa wkunft haren alm te Balen y 

Te bouveni w:^ door ouderdoo» 
Gewdcof noot venrkl en ftorte . 

DeFaisootfluit haer icKatkift niec 
Opdatzeonnoofieden vcili^rte , 

Engroeiein'JB nagebmusvetdiiff I 
Zy weetzenvffier te bemden . 

Danooden ftioopiBoden ftldaec 
Temeffen, en geweer cefaieden 

Tot tijtverdrijf van btinden Hur» 
Diehofen Maenkkin kc^en: 
Zy ftJchtdöadvekteKafMtok». 

Aa» ^ UZANa 

Digitized by VjOOQIC 



374 L lERD I C HT E N. 

H ZANG. 

ATbene en Rome dragen bcy 
£en zoQderlinge lieverey 
Vankunften, elkinzijngeveft. 
De Bouwkunft voeghc Athene beft. 
En andr e wetenfchappen meer -, 
Het ftrijcbre Rome vosteen (peer . 
Enfchilc, gelijkeenkrijghsheldin» 
Opdatze'taercrijkoverwinn', . 
Ënmet den Burgemeeftersrok 
Dan alles vat zyovertr<:^ ... 

Met vliegende Arenden, haerGo6n> 
Berechte , en onder haergeboón 
Doe zwichten d' overheerde lién , 
Die *t ^ertsgebiec naer d' oogen zien . 
Dus ziji^ze beide in lof ZOQ rijk, . . , 
Xlkandf e in zegeQ;ongeUjt^, 
Hetzybynootlot, otgevai-i , ^ - ' . 
.Wanteen bezit bet zddén al . 

JI TEGENZANG. 

MAer Amfterdam» zoozwaer met gout 
Gekroont en^t Godts^icboot bedojiwc 
Me(x2;egen, vaere haeroorli^h^vlagh 
Totindenondei^endend;^, • 
VgQ*t blozende Ooften, co beklimt, 
VandaerdefljoileNootAecr.gPimt* > .', 

Zy mintd^n !V;ry4omid«fe»e«»iel>; . . : . 
En^na'dieiidierbevQchceaafcbit: " 
Zoo kroontzo'c m^kv^c van de ftadc, ' 
DenVifrchflp»femj:flie?«c»gi*OmlF. ,: 
Waervoord*Athcncrftrijkcnzou, 

Digitizedby VjOOQIC I 



H ET I BOE K. : . 37y, 
En ftom ftaen met zijn open mont i 
Hoe wel hy zich den bouw verftont : 
Hy zou gerief en majcftcit 
En cijtverdurendeeeuwigheic 
Vei-knocht zien in een Hopfrgeftichr , 
De glori van mijn bouwgedicht . ^ 

I I T O E Z A N G. 

GEen droevigh voorfpook kan men ramen 
Uit uwen grontbou w 5 Pankras , Graef ^ 
EnVaUconieri enSchaep> uw Namen, - 

In witten marmernet en braef . * 

Gehouwró, houden hunnen luider 5 

En flonkren in den zwarten nacht %■ 
Alsklareftarren, diebyduifter - - 

Ontfangen grooter glans , en kracht . - 
Bezwalktze, in'iebk)eiehyanuwjaren5 * 

Met geen gebreken tyolght uw bloet, ^^ 
Die^t Burgemeeftersampt bewaren > 

En houdt dien burgerlijken voet> " ' 
Als rechte Neven, rechte Zóoneri: . ' 
Zoo zal de Dcughtuw jaren kroQnen* ' * 

MDCXLYlll. - ^ ^ * 

OP HET HULDIGfEN 

> VAN DEN HEERS 

G E E RA E R T BIK K ,E R, 

DROST TE MUIDEN, BALJUW VAN GOEILANT, 

EN WEESPERKARSPEL; 

ALcides Bikker had* vooruit : 
Gerreén met Aapaftels Scaetgjmootep> . 
Het Ncèrlaotich KriJ!gsgedroghcg^(lpit, 
Metkistchtacnke^cn^ei^ot^jt ; ...: . 

4 Na 

Digitizsd byCjOOQlC 



-^fê 



L lERD IC HT E N. 

Na dat het vicrwerf twintigfnaer 
Met kopren muU en ftate tanden 
Zoo vek landen fteènen ftrandcn » 

Opallervolken hal^^eracr , 
Hadomgewroec» enzeenochftroomea 
Niet zagen ditgewelt tetoomen . 

De Hoet der Viyheit blookop *t hooft 
Der zeven landen* enJuin Orden, 

.Die» eertijtsichièrvanhoQpbece^, 
En entlijk Ytj gekentgewoidea. 

Nu met geddccea hoofde 4»reekt 
Voor out Kaftiljeen zijne croonen» 
DaerFlipS) v^aènvanweerekkfooncB» 

Het hooft door alle flanen fieekt) 
En mpc eeo'dj^ van diamfmen 
Beichijntde Balüant£dic GezanCfa. 

Watractom*sVredcheltsbdeit, 
OmAndrieS) onder 't puik der Helden 

Desfbetsi voor zijne dapperhcit 
En goede dienften te vei^Iden ? 

Een (chip vol gputs waer niet genoegh 
By mlkeen yroomheit opgewogen : 
Men loontzeniec met 's lancs vermogen : 

En cf 't vermogen zwaeiderwoe^) * 
Deprijs, waer na de Bikkers ifareven» 
Is't VadcHancten ixiemce leren. 

MaerHóllantzeit: «enounftehct 
Een tdten ran erkentenifllè 

Danvrjen ffi^n'bevrydenScaet 
En icfaultbókennendegrwriflè 

Digitizsd by CjOOQIC 



Van oplpra^k^ea <»iidiinkbaerheity 
Eer RedcAX)9$ d)eücbafitiBle|bf0one> ^^ - 
Men €er%d)eaVdd|Minj()^ 

HeVC)ropïiai|ïfflfie&»aQDbe^ 
Hy zette zich pp 't hUistc Muiden , 
Tot veilighcit van lant«n luiden . 

OpdczC;bil|ljkcuitfpr;jekIiief(^ x\r^, Z ;; 
HetSloVziJnkrüihop, uitdeboomen. 

De zon was Goeikn^noit zoo lief > 
Al brakze door met gulde zoomen >4 ^ 

Als ziÜK een ftem metluft grfioorjr 
Langs al de Vecht en Gocüchc kuftcivr: I 
Drie ftèden en hun dorpen ruft en 

Opdezènieumaer: RoofenMoort ; 
Baldadigheitcn burgerpla^en- 
Verlaten fluks hun hol en hagen* 

Der byen Koning gaet te velt f 
Daer d*ope lucht , niet meer bedorven' ' 
Door hitte of rij^p , den honigh fnie It . 
Hy haek de boekweitein zijn korven , 

De koele daut^r verqcrikt hët zaet V 
En *t gras het vee > en fpant den uyer; 
De huisman pldeghtén zaeit niet luier > 

In *rkrieken v^n den dagcract . 
Groot Bufièm> Gravclant en anderen 
Onthalen op dit fecftitiaBcanderen., . 

Aen vacat het iwaert , 6 Jongeling r- 
Bat ditgezegcndcgieweftc, 

Verda(jightdo9rBvdea|^rönkIlng>^ 
ü loof, Mliilc!tQnnccncBirfteJ- ' - - *' 

IDecL BWv ^V 

Digitized by VjOOQIC 



37$ L IE Jl D I G UT E N. 

Uw' onvermoddai Vader looft» 
Inoorclooge» en ti}c van vrede. 
BefchermMCredicvaalantenfleder , . 
VerAalcder onderdrtikten boofrr - 
Betoom dm moecwil door de wetten y 
Zoo zal de Faemow'lof trompetten . 

ZEGE DER SCHILDERKUNST. 
Z A H G. 

OKonften bingt r oortaen uw hoc^ 
Als gj de krijgistrompet hoort (tdasa r 
DarichelgelttttTerfmoortuw Q>reken . 

Deblakendeoorlogsvlamverdoofft . 
Den luifler , die u pléegh te fieren > . 
Mars eigent zelf dan uw Laurieren . 

Watbacthet, ofgygeeftigwéid, 
Èn trots braveert met uwc wacrde , 
"Wanneer een krijgsftorm werpt ter aerde 

Uw ingebeelde onderflijkbeit > 
Vooral ziet elk hoe d'eêlftc verven 
Der Schilderkunfi om 't hoc^ beftervon . 

TEGENZANG. 

"T^E Nijt en oorlog zwoeren lang^ 
-■-^ Den oogft der konftcn te vctfiinde»». 
En 't al aen hun gezagh te binde» : 

Maer werkten zelf hun ondeipng. 
De Schilderkünft wift boven allen 
Met voordeel op hen in te vallen . 
. Detafereelen zijn haer (chilt, 
£n d'afgemaelde manfterdierea 



Slaea 

^ Digitizedby VjOOQIC - 



HE T I BOE K. 37P 

Shcn klaeuwtii ia de kriigsbankreii . 

Of *s Vyands wrectheit wort geftik^ 
Wanneer hy achter de gord^iea 
£en ichoone Vémisziet FcrKh^nen. 

T Q E Z A N G. 

TN Amfterdam «rotfêert de kunff 
^Vzn ludjaen en Nederlander 
Den opgerechten^oorlog^ander ^* 

Én wint by aite kenners gunfl: • 
Daer Uilenburg zijn Schilderyen > 
In fpijc van alle razernjen > 

Hoe elk ons drcig;^ te vieren zwacrd* , 
Metwinftvertierty bedankt van Heeren^* 
~ Dien 't lutt Hun zalen te (lofFeeren 

Met zulk een rijkdom» lang vcigaert . 
Dies hoe de khjgselenden trefFen , 
DeSchilderkunft-mag't hooft verheffen» 

OP D^'ILIAS VAN DE ME Dl CIS, 

BcfchrerendoorP. C Hooft. 

AEM DEN HEER MICHIEt HINLQPEN. 

lyif Ichiely die onlangs» naer uw wenfc^en y 
-^^-■■Doorzaegbt het bloejende Florenfen » 
En 'c hof van KoTmos vroom geflagbt y 
Hetrecht van onrecht leerde fchiften » 
En uit Tuskaenfche enRoomfirhefchriften 
£en*lchat van leilèn overbraght : 

Bbb 2 Nu 

Digitized by VjOOQIC 



38ö LIERDICHTEN. 

Nu yolghme weder tiacr Tuskancii j 
En trek raet my een klcct van tranen* 
En bloeten JABimcrklaglbted aen v. 
Hier wort^pn Ilias geboor^n i. 
Uit ramp den Medicis befchooren r* 
Waer doorze naer de flarfen gaen . 

't Is ydel dat men droomen ftrojc 
Van Ilium cn^t pacrt van Troje 5 
VanKoIchis> Thcbe^cnEdipus* 
De vaerheit kan dien nacht befchamen». 
Laomedonnen 5 en^Priamen 9 . 
Uliflestoght, enTrpiliis. 

Een Kofinos , noit genoegh geprefen V 
En als een puikbloem uitgelezen - - 
Terbeerfchapye> zal me meer 
Daneen verzierck Encas ftrekken y 
Om een ' Askaen uit hem te wekken » 
Den nazaét van zijn vaders eer . 

Hoe folt dit huis doorzifn fortuinen F 
Hoc worden hier de hooge duinen 
Des ftacts befprongcn van een zee 
Vol ongelukken en ellenden ! 
Waer zal een jóngfte lijfftrijt endqn 
En zalven al dir hartewee ? 

Hoe kan een ichalke Circe y een Blanke 
^»:ovrcn Kofmosbrave ranke ! 
Bezie boe Kly temnedre loert » 
Mcdea raoettaen-^t nu vergeven-. 
Hier brengt de difchdcn Vorll om t levens 
Uier fcbuilt een dootshoofc in een toert • 

Miftrouw vry heiligh en onheiligh : 
6eea kerk is zelf voor Laurens veiligli r. 

Of 

Digitized by VjOOQIC 



HET I B OEK. 381 

Hy vint geen* tocvlught aen 't altaer j 
Sicheus moft by duifter (heven 
Aen eenen dolk door *t hart gedreren ^ 
Doch Juliaen in 't openbaer . 

Dan fchijnt de heerfchappy herfchapen : 
Dan breekt men 't Medicee&he wapen : 
Dan drijft men uit: danhaeltmenin. 
Wat vallen hier al l^llii^chappen i 
Men klimt of tuimelt van de trappen • 
Een ieder vlamt op zijn gewin . 

Maer Alexander koelt de minne 
Tot zijn bekoorzame afgodinne 
Te deerlijk op een ledekant . 
Men leit den jongen Kofinos lagen , 
En d' outfte zwem door bofch en hagen 9 
Als haet en ni jt te zamen (pant . 

Hoe woet de felle Razernye f 
Daer Jan den moortpriem van Garfye 
Zijn' eigen broeder zelf gevoelt 5 
De AaSc hant des vaders echter 
Den zoon verftrekt zoo ftreng een Rechcer 5 
En in zijn Moet het moortmeskoelt ! 

Geen ongevallen d' af komft (chuwden ^ 
Zy treffen mede d' aengehu wden ^ 
En levren aen 't uitheemfche rijk 
Enaengehuwdehoven ipelen^ 
Gevoert op bloedige tooneclen > 
In rouw gekleet om lijk op lijk . 

Hoe trapt Bourbon met ros en ruiter 
En al het Duitlch gewelt van Luiter 
De fluierkroon van Rome plat ! 
Vaertvoort^ o uitgelate rotten! 

Bbhj Ver- 

Digitized by VjOOQIC 



j82 LIERDICHTEN. 

Verdooft den moetwil van de Gottcn : 
Verdelght de nieuwe als d^oude Stadt : 

De Tiber moet het toch bezuren , 
Dat Klemens binnen uwe muren 
Verheft het Mediceefche bloet 
Door *t Sleutelamp t tot aen de wolken -, 
Terwijl een drang van alle volken 
Dien grooten Herder valt te voet . 

Maerkan de volgende eeuw gdooven y 
Dat uitgedreven en verfchoo ven , 
De Moeder der Monarchen dwael*^ 
En zwerf, te water en te lande y 
In armoede, ouderdom, enichande. 
En naulijx haren adem had' ? 

Wie (leent om 't weduwüjke jammer 
Medoogender dan d' Amfterdammer , 
Die hacr bewelkomt 2100 beleeft ? 
Zy iukkelt vall met (marte en pijnc , 
Tot datze moede, t'Agripffljnc 
Inballing(chap, den doo^k geeft « 

Geflaghtboom, rijk van jonge telgen, 
Stavaft, enlaetdeNijtzichbelgen, 
Dat gy de kroon der ftammen (pant , 
Braveerden blixem, en<Iendander : 
Gy wort gehanthaeft tot een wonder : 
Stavaft, en hou gedurig Itant» 



J.V. VON. 



Digitized by VjOOQIC 



3^3 
J. V. V O N D E L S 

LIERDICHTEN. 

Het Tweede Bock. 



H 



o P D E N 

F S T A N 

DER KROON E, 

En het reizen v«n Konii^itue 
R I S T I 

f^mfy reckJemimmintisfmri 



N E. 




At Noortftar gunt ons nu haer licht y 
En voert, in voorhooft en gezicht, 
Een* glans van wy ze majefteit 
Genade enjgoeder tierenhei t , 
En ftralen van doorluchtigheén , 
Het wierook waerdigh? alverlchecn 
DeDeught, uit haerenhoogen troon > 
2^ Her en onbefproken (choon 
Als d' allére^e pen haer oit 
HeeftafgetekenC) envoltoit) 
Zj 2ÓQude5 in wezen nochte fchyn, 
Isliet aengenaemerkonnen zyn 
Dan^deze> dieallcoogen trekt, 
En hdmelyk de harten wekt , 
Ömaentebklden, opdiffeeft» 
EenGodthcit, die des inenfchcfl geeft 



In 



Digitized by VjOOQIC 



3S4. LIERDICHTEN. 

In haer bejegent 9 en ver rukt. 
Terwyl elk nedervalt » en bukt. 

Door oyertuighden plicht» en zucht > 
Verneemt men, uit d* omfchcenc lucht , 
Eenaenfprïiek, dieons, onbewuft 
Vandeesgeheimniss fteltgouft: 

Watfpcltgc? twyfcit langer niet: 

Hetis CHRISTINE, diegyziet, 
De glori van Guftavus Ryk , 
Die hondert duizen t te gely k 5 

Uit liefde tot den Duitfcben pais. 

Ontwapent heeft 9 inhaerpalais^ 
Zoo veel kortou wen met een woort 
De kopre keclen toegefmoort ^ 

Ontelbre zwaerden in de Ciicc 

Gebonden door den bant van Vree . 
Ditisdetrötfe, die, volmoedt. 
Het recht der krpohen, dat geen bloet 

Nochmaeghfchap kent, noch zielen fpaert, 

Durfatftaen, ruftighenbedaert, 
In 't allerbloeienft van haer ty t , 
Den ftoel der Wy sheit toegewy t . 

Is *t wonder dat dees trotfe daet 

De Vorften voor het voorhooft flaet , 
En al wat Kroon en Scepter voert 
Verbaeftheitaenjacght, en beroert? 

Dat ganfch Ëurope ftaet verbluft ? 

Geen acrddch geen fterfclyk vernuft 
Begryptdeeswondren, maer een ziel 
Alszy, die 's hemels heirbaen hiel, 

Vankreitsinkreits, daer in 't verschiet 
De wecrdtkloot ia ecnenNicc 

Ver. 

• Digitizedby VjOOQIC 



HET II BOE K. 38^ 

Vcrdwynt, en'thcmelichhofvcigroot, 

Hec welk met zynen open ichooc ^ 

Haer wenCrhc € ontfangen op Godcs troon . 

DaerisderWvizenRyk, cnKrooQ. 

WDCLIV. 

T R I O M F. E 

OveriigtbfmtvmimdwImhi^fimTrincip 
PHILIPPUS PROSPER ANDREAS 

PRINCEVANSPANJE, ^ 

AEN 

D.ESTEVAN DE G A M A R R A, 

Gezant by de Hooge Mogende Heercn Staetcn Öcc, 

Ly^hap> dacl, met rijken zegen, 

_ I In een' gouden zil vren regen 

VanFilippen, onder 't voS, 

Uit den troon van eene wolk . 
Laetde blixem en de donder 
Van kortouwen bly van oiider 

Ugemocten, waergydadt. 

En de weerelt overteaelt . 
Laet de koopre klokken brommen . 
Laetkornet) trompet 5 en trommen) 

En muzijk met vryen zwier > 

Onder 't heerlijk vreughdévier 
En het juichen I ubej^nen, , 
Die het groote Kint komt zegenen^ 

Dat) in 't vaderlijk palais 

Nu geboren, hdlenpais 

Ccc AI- 

Digitized by VjOOQIC 



B 



386 LIERDICHTEN. 

Allen Chriftcnfchcn geweften , 
Vanhct ooftcn in het wcften» 

Met zijn' gulden naem belooft . 

Grootnaér Karel fteekt zijn hooft 
Uit den hemel 9 ziet beneden ^ 
Om de Nederlantfcbe ftedcn* 

Heil te wenfichen met dien Zoon , 

Vijfde parel acn de kroon 
Vanzijn PHLIPPEN> enhimnaemen. 
Neef en Grootvaérftemment'zamen y 

Na eene anderha{leye eeuw , 

Indienbynaem: en de Leeuw 
Van ons Hollant neemt behaegen 
Eenen waterfprong te waegen 

Neffens PROSPERS crootcvlagh. 

Die het Hollantiche geza^ 
Door de zenuw van de ^hijyen 
En het gouden vlies wil ftij ven » 

D^t geen 2^eedraek durf beftaen > 

Op den vrycn Oceaen , 
Ons, geftcrktmct PHLIPPUS Ryken, 
Vlagh en zeil te heeten ftrijken> 

Daer de Zeeleeuw omgeroert 

't Indiich gout ter beurze invoert • 
PROSPER noodigïiton2cfcbepen> 
Ongehindert, oobenepen. 

Met den omloop van de zoo i 

Op het ipoor van Salomon » 
In te haelen d* ingewanden 
En den oogd van allelanden , 

DatdeNijdt, vanfpijtgeperft, 

Galbraekt, envanaifgunftberft. 

Op 

Digitized by VjOOQIC 



H ET II B o E K. 387 

Op het rijzctt van dces Starre 
Viert dedapperc G A M A R R E j 

Zoo getrouw aenPHLlPPÜS kroon , 

Dat hy ruftigh zijnen zoon 
Offerde, tot *sKonings befte. 
Voor de Valencijnfche vcfte 

Met onfterffelijkenlof . 

Zouhy, als zijn meefters hof 
Door de hoop van Karels neven 
Dusgeftut wort en geftevcn , 

Nu niet vieren, meer dan oit. 

Neen, zijn yver rufte noit 
In zijn Konings vreught te deelen . 
Volgfat hem dan met blijde keel en , 

Zanggodinnen , om de bron' 

Van den Duidchen Helikon . 
Zingt om ftrijt met negen kooren 
FHLIPS de VYFDE is nu geboren. 

BLYDE AENKOMSTE 

t* AMSTERDAM 

VAN ZIJNE EXELENTIE 

D. ESTEVAN DE GAMARRA, 

Ridder van Sint Jakobs Orden &c, Gezant van zijne KathoHjkeMajefteit, 
by de Hooge Mogende Staten der vereenighde landen . 

05 HUMEROS^lUE DEO SIMILIS. 

ZANG. 

Wie rijft zoo heerlijk op van verre. 
En voert den glans der Avontfterre 
In 't helder voorhooft : . daer men niet 
Danvredcchvreugtuitftraelenzicti 

Ccc J Ter. 

Digitized by VjOOQIC 



588 LIERDICHTEN. 

Terwijl de Goden van ons^ftroomen 
Verlangen te verwellekomen 

Mee hun eerbiedigh aeng^icht 

De Majefteic van 'c naékend Uchc , 
Dat hun verfcfaijnt meczijne klaerheic > 
Na *et overdry ven van de naerheit 

£n donkren nevel van 't gefchil ? 

Wat Godtheit of dit wezen wil , 
Dienederdaelt» als uit de wolken, 
Genden Zeven vryc volken 

InhundoorluchtfteStadt, dienftoef 

DergpudeVryheit, door 't gewoel 
Der ftraeten> onder ^tblybej^jenen 
En minzaem groeten» miktez^enen 

Met haere t^nwoordigheit, 

Waerop men jaeren heeft gebeit ? 
Ay melt ons dit door tad of teken , 
Zoo wort de wierookgeur ontfteeken . 

TEGENZANG. 
/ Hetis G A M AR R A zelf, dcmont 

Des Konings , die het vreverbont 
Dertien en zeven Nederlanden 
Met zijne penne en eige handen 
Beitelde » en 4 van oorloge wars , 
Ten lefte d' y fre poort van Mars 
Hict fluiten met metaele boomen , 
Tot ruft van lant en zee en ftroomen . 
Het is de vrecdzaeme A%eaant;J 
DesKonings, die, vanftranttotftrant> 
Zijn heer£:happy in top ziet waflèn ) 
En metziinearmen beided'allèa 

Der 

Digitized by VjOOQIC 



H E T II BOEK. 385> 

Der Chriftc wccrelt ommeYa t , 

En al den Peniaenfchcn fchat ,. 
Den zil vcrbergh , en goüde vlieten 
Met heele vlooten wenfcht te gieten 

In Hollantsichoot , daer Amfterdam 

Tot aen de ftarren fteigren quam 
MetCezarskroonj waerin zijn vonken 
VaM gout en diamanten blonken 9 

En eeu wigh blinken ^ tot een pracht > 

Een merk van 't Keizerlijk gedacht . 

S L O T S A N G. 

Zijt wellekoom : ry in > en nader ^ 
O EsTEVAN>gy vredevader, 

En vredevoeder , vredetong • 

Ryin^ onthaeltvanoutenjong) 
En alle kunne » en arme en rijke . 
DatalhetYzijnvla^^ftrijke) 

Ter ecre van uw Meefters Kroon . 

Dees Stadt was al van outs gewoon- 
Zijn Grootvaêrs in haer'ichoot f ontfangen » 
Pe Vijfde Karels beek, gehangen 

Op'tRaethuis, tuight noch van dien tijt 

£ndagh> zijnMajefteitgewijt, 
Daer 's volks gejuich vermenighvuldight • 
Zijnnazaet> vrolijk ingehuldight, 

Alstdghvan dezenhoogenitruik j 

Wcrt fier van Burgprmeefter Buik 
Ook d'eedt > ten fteun van 't Recht der vroomen 
Uit laft der Vroetfchappe afeenomen • 
Nu hoopen wy r verknocht door yre> 

Met u wc Monarchy de Zee 

Ccc 3 Van 

Digitized by VjOOQIC 



390 



LIERDICHTEN. 

Van roof te fchuimcn , en te vaegen . 
Zoo Uet ons welkomfte u behagen . 

MDCLVII. 

Op het Knxxien van dm KoomTchen Kooioghen Keizer 

E O PO L D U S, 

Altijt Vermeerder des Rijcks. 

AUREA CONDET 
SJBCULA. 

LAct den Rijnfirhen bcrkemeier 
Luftigh ruftig^ ommegaen , 
Nu 's Rijks Engel , die beleier 

VanhetKeurrecht, heeft geftaen 
In den raet der Keureheercn , 

Om den zoon van Ferdinand 
M et den Roomfchen fcepter t'eeren , 

£ n met heiligh diamant 
Gout en fteenen t'overftraelen . 

W ierodct nu de jonge zon , 
Die , uit d'Ooilenrijkidie paelen i 

Ëndelijk den naait verwon , 
Die Europe fcheen te dreigen , 

Toen haer d'oude zon ontzonk , 
En het hooft b^on te nei^n » 

Tot verdriet van out en ioiigk . 
Ziet dees zon de Main befchijnen , 

En vergulden ftadt , enlant. 
Rook en fmook van twift verdwijnen , 

Damp en msA van misverftant . 
NuverftroienTurk, enTarter, 

Elk huns we^f en om een' hoek > 



En 



Digitized by VjOOQIC 



HET II BOEK. ipt 

En wat gru wzacmcr en zwarter 

Duictefalant drdghdemct een' vloek • 
LEOPOLDUS eertzijnrijkcn 

Met Augufhis majefteit y 
Die geen' voorzaet 2al bezwijken» 

Nochinmoedtf noch wij$ beidt. 
Out Byzanilen ftaet verfcbrokken » 

En de Donau fteekt vcrhcught 
Zijn trompetten, luit de klokken. 

Al de Rijnftroom juicht van vrei^ht . 
Men ver wacht aen alle zijden 

Vrede en vollen o vervloet , 
Vrolijke eeuwen, goude tijden. 

Hoop van Ferdinandus bloet 
Endenftam, dietrots, alseiken, 

Opgedra^;en aen Jupijn 5 
Schier vier eeuwen lun bereiken > 

Laet den uitgang vanden Rijn V 

Ook ge voelen uwen zc^^ ,. 

En den trouwen Batavier , 
Opde gunft van uwend^en, 

Ruuiger zijn ascebanier 
En de vl^ te water voeren > 

Dacrmen andreftarrenmecx> 
Tegens onze marmervloercii 

Met den hoofdencèrwaert treet > 
Of den weereltktooc ter zijcfen 

Steil of rechter omme^iet , 
En ons kielen 't water fiiijden 

Op ^t kompas, totopeen^draet. 
Onder bey de rijisendeaflen , 

Ofin 't midden, daerze recht 

In 

Digitized by VjOOQIC 



39^ 



L IE RO I CHTEN. 

In de dyningen zich vniïbn^ 

Diêdanhollorgaen, danflecht. . 
Luft het Cczar Barbarycn, 

OutKarthagCf op'sGcootvaérsfpoor, 
Met een krijghsvloot te beftryeo , 

£n deuMauritaenfchea Moor ^ 
Hollanthceftecnvlooï^cnbeffen 

Voor deina^t vaaOoftenrijk , 
Om dieroovers in hun neften 

Opte komen» tot een wijk 
Der gebocideChrifte flaven ^ 

Die, geflctcn van verdriet, 
Hem verwachten» die de haven 

Met ons zeekortouw befchiet ^ 
Eenenhelt» die, opgewaflen 

Tegens ongetoorat gewelt , 
Met ons hulken en pinailen 

Tunis eens de leewet ftdt 9 
Én die met hun aengefpaanen 

's Handels loop en maetfchappy 
Steuren, recht als zeetyrannen, 

Noitverzactvanftroopcry.^ . 
Laet den leeuw der Batavieren 

£n den Roomichen adelaer 
Onder eene vlag^ zwieren , 

En de woeftheit voor dit paer 
Zwichten» enallêoorek^n 

Zwijgen onder hunne tucht » 
Ëngeharrenaft vermogen^ 

In een z^enrijker lucht . 
Karel groet den triomfeerder^ 

Zijnen neef» uit eehe wolk» 

Wenicht 

Digitized by VjOOQIC 



H E T II B o E K. j5, 

Wcnfchchemdathy'crijkvermeerder» ^ 

Als een^ z^naer van 't volk 9 
En den knoop der Nederlanden 

Ongeichenthoude> enbehoé 
Voor onduitichgebiten tanden I ^ 

Tot den leften adem toe . 
Öp dien wenfch uit *s hemels tranflen 

Geeft de Keizerlijke kroon 
Opzijn hooft nu ichooner glanilèn » 

En de Duitfchen voor zijn' troon 
Roepen 1 van om hoogh gedreven: 
LangmoetLEOPOL DUS leven. 

* MDCLVIII. 

OP GANG 

VAN 

KAREL STÜART 

PEN TWEEDEN 
Koning van Groot Britanie, VrankrijkenYrlanc. . 

. I H ut LIUS REPERKT 

DE nacht^ael heft £:hooner aen ce zii^en , 
Nu S T U A R T rijft veel fchooner uic dennacht 
Vanmisverfbnt} en allerhande dingen 

Zijn verwegeeft met grooterglansen kracht. 
Hy voert > . als 't licht , den da^ aen mpt vier paerden 

£n ftraelen van vier kroonen om zijn hooft , 
Die van den glans der oudren niet veraerden » 

Een* glans , die *t licht der Koningen verdooft i 
Een' glans, wiend'eeudesgrooten AÏexanders 

Mag^ beugen» enontluiftertftambyftam> 
Dici bronunendeopdenicbÜt van jonger fianders» 

Ddd Zijn 

Digitized by VjOOQIC 



394* LIERDICHTE N, 

Zijn oirfproBg uit het bloct der Gotten nam . 
Wat zegge ik ? liet dces zon in 't onderdaelcn , 

Toen zy het paer t des avonts dreef te wed , 
In *t water niet veel luifters van haer ftraelen , 

Ter wij Ize (liep in Thetis ichoot en bedt ? 
Neen zeker, tocnzyflaeu(cheen^ enbezwekea 

Oponzekim, leyzy haer licht niet af. 
Zy daelde om eens veel fterker aen te brceken , 

Al iclireide Arkad je , als ofze zonk in 't graf. 
Nu vliên verbaefde en ydele geruchten , 

Harpy en Sfinx, gebroctlelsvan den nacht. 
De zeepeft , zee-en- larirgedroghtcn vlughten . 

H?t oproer van de hel verloopt zijn wacht . 
Wie jaeghtze dus , van fchrik en angft bezeten ? 

Wat vreezenze , dewijl haer niemant jaeght ? 
Geen vluchtelingontvlughr het boos geweeten , 

iT)engier , Jden W43rm , die 'i hart verpikt ," en knaeght^. 
Voor 's Konings koriifte en wagen zweeft Genade , 

Recht vacrdigheit , en Liefde, cnBurgcrpais, 
Vier engelen in zuiveren gewade , 

Zoo lang verwacht in 't Engelfche palais . 
Hoe riekt die lucht van Idien , en rozen , 

De bloemen van 't geheilighde geflaght , 
Ten rijxtroon van den hemel uitgekozen , 

Gezalfr,, gekroont, gehanthaeft in zijn kracht f 
Het Parlement komt ccrft den Koning eeren , 

*t Gekroonde hooft , waer van hunne eer begint . 
Britanje, als^tplagh, begint te triomfeeren-. 

d' Eenhoren bruifcht door *t zeegroen heen voor wint. 
Nu groeien Y, en Teems, deesfhdt, en Londen. 

Godts^gen, alseenhofen, rijk van rnicht, 
SxQrtiriden(cIxootdei:fte6i, door trou verbonden > 

. Ver- 

Digitized by VjOOQIC 



HET II BOE K. 3<>^ 

Verbont waer voor de vloek der wel vacrt vlught . 
De bloetbant van Oranje en groot Brirahje 

Geeft hoope, datderbonrgenooccnbant 
Bevcftight, elk van beide, opzijn kampanje, 

Braveeren zal war zich hier regens kant . 
Het Baltifch meer komt b!y de 1 eems begroeten , 

Zijnnaeftebloet, nu Londen, *s Konings hof , 
En ganlch Europe , aen 'c outer van zijn voeten , 

Hem wierooken met geur van zege en lof. 
Wat vreeft 5 de ftoel des Konings , Koppcnhaef^cn * 

De keten , om den hals der doorfchc Son t , 
Nu Batavier en Brit de Bekftrant vaegen , 

En (preeken met korcou wen uit den mont ? 
De Wy flèl op dee^ fecm komt nederbru iflen 

In Dantzix (choot mee kaenen , zonder tal . 
Di:paertshoef , die den oogft vercradc in Pruiflcn , 

Verlaet de fteên en ftroonien overal . 
ByzaniTe, dat de rijxgrens van Europe, 

En Mal te , en Krece, eer trots op hondert fteén , 
Den doot zwoer , zit verfteeken van zijn hoope , 
Nu groot Britanje al 'c aerdtrijk dunkt te kleen . 
De tulbant vreeft het rijk , dat eer zijn paerden 

Dorft drenken langs den Ny 1 , en 't roode meer , 
Den opgang gaf a^n Konftantijns ftandaerden , 
En 'c heiligh graf befchermde tot Godts eer . 
Zoo K A R E L eens de kruisftandaerden plante , 

Daer Godt en menfch zijn lefte voetftapzet , 
Of voor Kartage een flagh ftoegh van Lepantc > 

Ik volghde op zee zij n groot vaêrs zeetrompet . 
Dan (chiep ik luft hem in zijn ballingfchappen , 

Op Marops draf , te volgen, en een werk 
Te tekenen, op'tvoorbeeltvanzijnftappen 

Ddd 2 Dat 

Digitized by VjOOQIC 



35<5 L I E R D I C H T E N. 

Dat d'eeu wen en den afgront valt cc ftcrk • 
Gy zoude hem zien in 't harrenas verlaet^n 9 

Mee karrabijns > voor 't recht van d'outfte kroon , 
Vier geven op meineedige Ibidacten > 

En blixemen door levenden en doón . . 
Gy zoudt hem zien , begrimt van *s doots grimmaflen , 

Na d*overdrift der wolken, droefennaer. 
Verrijzen uit zijn vaders heilige aden , 

GeofFcrt in den gjoet op 't hofeltacr . 
Gy zoudt hem zien uit eenen boom herboren. 

Op 's vaders croon , al 'c rijk voorzien van graen 1 
En'thongrfghvolk, geQ>ijft met wedigh koren 

Uit zijnen (choot , den hollen buik verzaèn • 
Na'et miflen van zijn kroohe en vaders leven , 

En wat zijn recht ontweldight wert zoo ftraf > 
Behieltdehelti dat hy 't hun kan vergeven, 

OmGodt, dieal zijn fmaetaen 't kruis vergaf. 
Zoo fchijnt de May van vrcught te quinkeleeren , 

NuVlooswijk, Graef, Outshoren, Maerfeveen 
De Majefteit des grooten Konings ceren , 

Die met zijn' glans het vrVelant befcheen . 

MDCLX. 

BEURTGEZANG, 

Op de komlTe van den doorlucbtighften vorft en heere 

KOSMODE MEDICES, 

PrincevanTufkanèn . 

ut MAGNO DEMISSUM NOMEN^ 

Amfttriam. Itêbêm. 

K T XTAtglorikomtmijnbooftbeicjbijnen, 
VV In'thartjevaadeniiwiitcrtiit? 

I De 

Digitized by VjOOQIC 



. HE T I I B O E K. 3^7 

L DcmorgenftardcrFIorentijncn, 

Een eeuwige eer» uw kroon benijt. 
A. Wattclghis't? uit wiens ftamgefproten? 

Spreek duitlijk Puitfch . Hoe luit die naem > 
I. DejongcKosMovandengrooten, 

De weerelt kenbaer door zijn facim . 
A. Eengodcheitdaelt» als uit de wolken ^ 

Om laegh in 't vrye Nederlant : 
I. Omhaelt van zeven vrye volken, 

Daergv alleen de zeekroon Qxint . 
A. ZoozMjivoorhcendegroote moeder 

Der Koningen mijn groote ftadt } 
I. De moeder van der Franfchen hoeder, 

Geheilight door het lelibladr . 
A. ZygafGafton, zijn broeder, *t leven, 
N u ichoonvaêr der Tufkaenfche ipruit i 

I. Eneertunochiniwcreneven. 

Gy zeilt hun havens in en uit . 
A Fbrnandus zaghmijnbloetvl^hpraclen. 

Toen 't Britfchkafted ten hemel voer i 
I. Dat uwen waterleeu van G a i- r n 

Den doot in 's Hertoghs haven zwoer . 
A. Dezoon kan hier het grafaenfchouwen , 

'tWelk'shdtsgebeentcennaembewaerti 
L Endaeden, opdenzerkgehouwcn. 

Zoo blijft dedeught alom vermaert . 
A. Dces Prins ziet hier mijn fchiltkroon pronken, 

Ten prijs van zijn voorvacders ftam : 
I. Een Ktizers giftc u trouw gcfchonken . 

Zoo blinkt Florenze t'Amfterdarti . 
A. MijnKapitool, by zijn gebouwen 

Gekken, zal te dover ftaen. 

Ddd J ^ ^ 

Digitized by VjOOQIC 



^98 L IER D I C H TEN. 

I. Ik zweer 't gezicht wil hem noit rouwen . 

Het wykt Sint Mark , iioch Vatikaen • 
A. Macr d' Arno fchcrikt gezonder luchten 
En ooft dan d' Aemftel hem kan biên . 
I. U w maftbofch draeght ook goude vruchten » 

Een bofch j van Princen waert bezien ^ 
A . Prins K o s m o dreight den Turkfchen roover 

Te ketenen op Tunis ftrant . 
!• Scheept Putten met uw krijghsvloot over. 

Zoo wort die zeepeft uitgcbrant • 
A . Dan keerehze met Chrifte-flaven , 
En S myrne ziet den ha ndel vry j 
I. En d' Aemftclheer onthaelt zijn braven 

Met zeekortou wen langs het Y . 
A. Dan brult de zceleeu van Venedigh f 

En Kandië fchept veffchen moedt: 
L Hy wet zijn klaeu wen eens zoo fneedigh , 

. En Villa dempt al \ helfch gebroet . 
A^ Dan krijght Europe een nieu gcftalte , 

En *f kruis braveert den Turkiche maen . 
L GanfchBarbaryefchriktvoorMaltc, 

Dat Afië en haer maght houdt ftaen • 
A. Geene afgunft groey* noch rij?e tufichen 

Den Hertogh , en 's lants vryen ftact . 
I De Batavier omhelf'Hetruflchen, 

Zoo lang de zon te water gaet . 

MDCLZVII. 



TER 



Digitized by VjOOQIC 



HET riBOEr. i„ 

TER BLYDE MAELTYT 

Voorden doorluchtighftenVorft en Hccre * 

MA X I M I L I A E NT H E N R I K, ^ 

Keurvorft te Kolen, HertoghinBaierc, PrinceeeLuyk, &c 

DEUS NOBIS HjEÓ OTIjt fEClT. ' 

NU de pais door CHriftenlant draefr. 
En alle ongelijk bcilech,(, 
KomtdeVorft, die Cezar hanthacft 

By het out en wet^gh recht , 
't Vrye Nederlant beftraelen 

Met zijn gunftigh aengczichic . 
Zulk een eer beichijnt ons paelen , 
En vereücht zoo trots een dicht 
Als oit Fkiccu$ kon bereiken > 
Op Auguftus blijden dagh$ 
Tot een dankbaer ofi^rteiken r 
Toegewijt acn Xwijsgezagh 
Van den Kcurvof ft, rijk yan zegen. 

Die, uit zijnen hoogen troon, 
Zeewaeit aen komt neérgeftegen ,^ 
En met Keur-en myterkroon • 
d'OudefchihkrooQ onsgeichonkeft 

Van den Keizer ;tijn'gcnan , 
O verftrael^n en ontvonken , 

Schooner dan men wenfchen ka». 
Op *t verzaemen van twee buurqn, 

Aemftelftadten Agrippijn, 
Rijft de nieuwe bou.der rouuren> 
En die halve m«eneicbij[Q 

Komt 

Digitizsd by CjOOQIC 



4A0 



LI E R Dl C H T E N. 

Komtin't Y,. dat zeilrijk water, 

Zich te ^cg^en met meer glans > 
En men hoorteen blygeichater , 

Over toren^its en trans» 
Zichverhefièn , nu de Hecren , 
Op het Hdlantfch Kapitool * 
Met een Keurhoof t triomfeeiien , 
OpfchalmejTa enfeeftvioot, 
En muzijkrpel van musketten 

Der verheughdc buigcry . 
Zulk een bly ichap kent geen wetten . 
' Laet den berkemeier vry 
Ommegaen: de Rijniche vaten 

Rollen Kolen redit voorby 
Naer de ftaetfhr van de Staeten » 

In den kelder van het Y . 
Wcnfchtvry, cndehemelgevc 

Datnu MAXIMILIAEN 
Langer dan zijn voorzaet leve » 

En de vrientfirhap vol magh ftaen » 
Diezoo laneh) voor zefticn eeuwen» 

Van Ve$aiianus tijt » 
Metdc Baavierlchelecuv?«n 

Aenving, indenburgeilfhijt, 
Tufichen Burgerhart ontftcieken. 

En 'c Romain(che krij^isgewelt » 
Eer de tweedraght vergelekoi , 

Rome Batoos erven telt 
Onder 'fi Tybers boncgenooten j 
En gebroeders» trouvinaert» 
Daerde bontkrocm werf gefloten 
Onder ftandert fchHt en zwaert« 

Kranft 

Digitized by VjOOQIC 



HE T. II B O EK. 401. 

Kranft kriftal met groene kranflcn : 

Vlecht uw haer met wijngcrtloof: ^ 
Leopoldustemr Byzanflèn > 

Nok verzaet van bloet en f oöf, 
En de li:ruisbanier te tergen . 

Vrede bloeit vanlcuft tot kuft, 
En luikt op uitZevenbe^en . 

Tityrus bedankt Auguft, ' ( 

In defchaduw van zijn beuken, i 

En het voorhooft, langverneért. 
Weet van rimpelen nód> kreuken , 

Nu het vee de klaver Icbecrt s 
Nu de melkbron in de wéidti 

Uitdekoienaderipringt, ' 
Daerhy^ onder Godts geleide. 

Van zijn Amaryllis zingt. 
En van verr ' de wittedoeten 

Uit ziet (pannen op de reê , 
Om meer wcerélden te zoeken 

Door de rijke en ope zee, \ 
Met de vrachten en de pakken , 

Die om laegh van Rijn en Maes, 
'sBüIchopsftroomen, nedenzsakkea- 

Naer 't geweft vol room en kacs . 

Drinkt op *tr rijzen van ons vcfte . 

Geeft uw hart den Vorft ten befte • 
Mp-cxiii* , ^ 

KRI STLI E F DE. 

17EnKatharijntjè> 

Écc En 

Digitiz'sd by V^OOQIC 



"'-'Voor *tzonncfchijntjc, 



^^ L I E R D ICHTETÏ. 

£n*s middaghsfattce week, 

By 't ruifchen ran de Bede: 

Dè fpiegel van haar fdnoonen levend beetfi 

Daerfrtr(:benkoel» 

Een luwe ftoel, 

De moede leden ftredt . 

Zy bukte neder, 
En faghhaer teder. 
En yroU}kaenrchijn<daer: . 
Toen wertze aochgcwaer. 
Eenderde, dievanacbterfaacr beloert. 
Metgreephytoci, 
En zy riep, boe? 
Omziende wat on^broert . 
Hy ipraekt inec eenoi : 
Gy ziet den geenea, 

Schoonkinc, g^netbenmtfr ~ 

Voor wien gy vlucht eooiokaw . 
Ik voigh tt ^fli f ik jaegih'en lo^ tn«a^ 
Opdatuwgeeft« 
Weet wien4y ''^i'ccft» 
ZoolvrijAerwieiikben» . . 

Ikei^sensscgeni, 
Van mo^rsvw^, 
Nochhaef,.iiooh<tjtl«^igoet$^ i 

Hoewd ay dtdt VOO t**k«^ 
Der Koningen j een overoud ^icft» 
Wiens roejm zal ftaeo » 
Zoplangdematn 
Verlicht den bruinen nac8t. 

Maerikgekoorea> , 

Godtseerftgefaooren» ^^ 



^ • ' 



Digitized by VjOOQIC 



HET I ï :a O; E K. 4», 

My v«or gccyi Vopftcn Icbjicm : 

Als eenig erfgenaem 9 

M^ V«derSf die met doaderfOiiimoQit : 

Wicti majefteir» 

Geen fceptcr fwcit : 

Ma^r vier en blixcms vocir . 

Laetaodre t^aeken 
Omnx>idcaeken> 

Om oogpn bruin als git, ^ 

Om 't licfaaem lely wit , 

Ëerbngin Y graf > van wom of flanggekiueghf : 
Gimmyatlecó, 
En anders geen, 
Uwaielr, o waerde macght : 

Ik zal, ofpruitje? 
O Konings bruiQe, 
U zetten hoog te v>r ijk ♦ 
In 'c onvergankelijk rijk : 
Daer 't heemelfchheir het bedde voor uf^eit» . 

Daergy met tuft 
<}enietderuft 
Het loon der zaligheit . 
Die honighwoorden 
Haer geeft fekooren • 
Ontfonktdoor deezeftem 
Gaf zy gehoor aen hem , 
Diemeteen glans voor haer gezicht verdween , 
Ophaergyezu^r, 
Door wolkenlucht 5 
Yan wacrhy flüsvcifcbeea • 

Eec* OP 

Digitized by VjOÖQIC-^ 



4.0+ L I E'R D I C HT EN. 

ÖP HET K R A K K E EL DES 

DROSSAERTS VAN MUIDEN 

MET. 

MEVROÜWE VAN WIKKEVÓRT, 
^ie van beide de kaers zou w draegen . 

17// C. van Baerles Lêtyu vertselt ^ 

E En vriendelijke t wift begoft 
Zich ) tufTchen Anna en den Droft f 
Te mengen : of het Hooft van Muiden , 
Dar, voor al Neérlands Dichters ) hutdeii 
DcfakkeldraeghC) vooruit zou rreên. 
En draegen *t licht , daer ^t licht af rcheen> 
Of dat de (choone huiswaerdinne , \ 
De torts van kuifche en eerbre minne> 
Belecftheit> trouwc> en^oudczcên^ 
En'tlichtderJofFrenj 't licht voorheea 
Zou voeren , en den nacht verdrijven .. 
A polio icheen om 't Recht te kijven i 
En met zijn zufler iö de war > 
Of d'avond- met de moi^enftarj 
Heleen met Kaftor 5 Mars met Veffe. 
Hywil, zyniet. .elk doet zifnbefte> 
Eageen van beide alstd'ander.wil . 
Elk heeft zijn zin in dit gcfcbil .- 
Twee> die elkandereo gelijken 
In deughden , weigeren te wijken ^ , ;, 
Door ongelijkheit van verftant . 
De Droft drijft, datApoüoosbrant 



Digitized by VjOOQIC 



'H EiT II BOE K. j^f 

De zee en 't gerdrijk toe«- en aenlichc 
En dat de maen hem naer zijn aenzichc 
( Waer uit zy leren (chcpt 3 moet zien . 
Maer Anna wil , dat zy hem dien' ^ 
£n dat die groore gaft^ehou wen 
Is 't licht zijn difchvrouw te vertrouwen . 
Terwijl men dus om 't licht krakkeelt , 
£n elk zijn end houd y en verfcheelt i 
. Slaet Hooft zijn armen oin haer leden 9 
En beurt zijn diichvrouw van beneden 
Om hoogb y en maekt een nieuw geftarnt » 
X En vrouwebaek , die heerlijk barnt. 
Vrouw Wikkcvprt, om'ticheetteflechieeny 
Gewint de kaersftrijt » oa al 't vechten. 
De Droft > die haer op d'armen dracght y 
Wiens dienftbre heu^eit hum mishaegbt ^ 
Vermaektzich, dathytriomfeerc. 
Hier blijkt geen onderïcheit van ecre : 
Want (ïae men gaden difchvrouw gaé> . , 

Hier is geen orde 9 voornochtnae. 
Hy, dieomGoeilanttebefcharmen 
Dérechtsroé-draeght) draeght op zijn armen 
Dees vrouw, die menigh licht verdooft ^ 
En torts en vrouw gehoorzaemt Hooft . 
Wy zien met luft en onver bolgcn 
Hierniemantvoorgaen^, nietnant volgen > 
Daer niemant heer noch paedje kent^ 
En elk zijn krooahiöud óngelchent >. 
Terwijl zyrclk den fcaersprijs ftrijken 3 
Daer geenden andren komt te wijken > 
Elk deel aen dezen zege heeft» 

Intveldt, daer'tHooftnocht Amuigccft: 

Eeej O^F 

Digitized by VjOOQIC 



^ LJ BR D-I OHT Eii, 

OP HET VERTREK 

Van dco E* Hccie 

G E E R A E R T H U L F T> 

Dk»acor <3«n*wi4 in «IftOoftindie» : 
BètHianmt trits. 

MAnhaft« Huift, etnicderwort 
(Beftrafione, indienikmis) 
Een geeft van boven ingcftorc, 

UiettMU veractbacr ia. 
Elk hecft^ijii trek en.tegenhcit , 

Tpcdk, itan ebeen dat. 
Wiebreidökdecs^eneg^kdty - 

Dat zy niét uiten J^t» 
Enuitbcrft, d'ecncoftfaodttdjt? 

ïsfcn onderdnifctzc wd 
Eenpoo», maergcenzinaaondctfte^» 

En innerlijk geqjttel. 
Natuurwet wankelt nictaoo Ucht, 

Hbc hardt zy wort gdchokr. 
Zyzctzichfchrap, c» fluit zichdicht. 

En ftaet, gelijk verftoke , 
Lykurgus, diewelocrtocjiat; 

Van Laoedemon fehreef y 
Doop wet, dicStactcttftwteftftuC». 

Dee^mMtewaerhsicftBef* 
Wanneer de jo«gkheitacn<feï)00rti 

Van haeiwn leitBinan quam;, 
Hy uit den acrt vatt^cs grfioit? 

Ew sücfccrtck*» nam . 



De 



Digitized by VjOOQIC 



'r.r 



H£T 11 fBOEK. \^ 

De Tiye keur.faact vryheir hkl 

in *t kiezen oader veel* 
Een oefentnigb > dact *e oogh op viet . 

Natuur gaf dk zijnde^, ! 
.Men^reep, d«taeeo«Qirl«gh8bittrv 

Uees^el» endiebedaent, 
£en'jriqg« ecnpeii» fien^vajl^eealnif » 
_ Ëenbfldc^ ieci}^«(^c,iKf<i2»9aeft: 
En op hec geeii«es4eder:gnec^ . 

Gedreven rAa.'ii^tkknt 
De kie2serdan S9^ «tiftaen ^p V 

Gelijk eea^Mipt» van'Godt 
EnvrouwN^Hff» iKKii<«y;igeIek. 

Wiehier aen twijiM Iket» 
Diehaeleop^^katnJïelchcac 

' Byu, tteoEerftenRaet 
Van ons Oaêioióketéchjffkictn 
£n fdwp^oon blt)kiiit 'S y 
Dientimsioeft "weiden» andenaier» 

Van£flge|Mtelen-i^tt«r . 
Dies viel ons ruim en niea wStadthuis 

. Uw'-vttiinen/ge^llteUeea. 
Het zitten op ons wapenlcFÜis 
U longemoktijk fchecn . 
"Dit dreef u naer het zeegevecht } ' 
Een zocgelijkekans-, 
j, Etaer'tBritrcheiiHollantfchwaterrecht 
'^ ^ ÊlkamdenB om dM krans ' I 
In *t :%eperk floegen , . en de brant 

Den Oceacn ontftak , 
Debnftok, imiwrcchteTttnfv • 
K3ftfl*rtrtn, "fcfsflcTci^^rftk» • 

Aen 

Digitized by V^OOQIC 



4o« L I È R D IE H T E N. 

Aen *t baeren hotji , en ftacl en fchroot 

En ketens van mctael 
Ten befte gafafeft 's vyants vlQOt, 

En zijnen Amirael. 
Gyftrekte, in *c midden van 'tgeichreeu'» 

Van brant en gloct en vloet , 
EenklaeuaenHoUanw ^aterioeuw, 

Gevcrft in Engelfch bloec» 
Nu dreef dezelve V'aterzucht 

U nacrd*opgaendezon, 
- Ter weerde uit» in ruimer lucht, . 

Zoo wijt men zeilen kon , 
De hoop van Ridder Maerfeveea 

En onzen Vryhcer Graef 
Verzekert ons j dat gy*t Gemeen 

Zult voorftacn , ruim zoo bratf 
Als oiteen Amterdammer zoon 

Zich in hetOoftcn dro^h . 
De Deught begeert geert rijkerkroön : 

Deze is haer eergenpegh . ' 

MDCLV. . . 

OH HET TRIOMFEERENDE 

VI E R W E R K 

A EN. DË N E. HE ER 

WIL L?i M ; H A É G H, 

"- SekreUfifvanKleef.' - * 

TTEt rguwtmc nu nictdat ik leef: 
•'-■'Dcppn T!aa>yorilcUikcKlccf 

Q ga ftl 

Digitized by VjOOQIC 



HE T II B OÊ K. ^oi> 

Quam heden naerden Amftcl ftfc\rcri , 
M7 d^écr van haerc grocte geven , 

En juift toen zelf de Keurvorftin 

Aenfchoude met een' blijden zin 
Hoe fchoon de Kcurkroon blonk by duifter 
Mee eenen hcerelij ker luifter 

Dan oit by dacgh 5 en hoe in *t velt 

Der lucht ORANJE wiert gefpck 
Uit letteren van vier en vlammen , 
Tereereder Nafl&ufche ftaramen . 

Menzagh, in'tfchijnenvandemaen, 

Het vier werk, als een wonder, acn, 
•De (hirren aen den hemel prenten , 
Erfvyanden > by r^menten , 

Het vier, en water, vocht en brant, 

|n 't harnas tegens een gekant , 
Elkandrc, en de maen beftooken } 
De vlammeduikers opgedoken 

Opborlen.uit den diepen gront , 

£ n elk een' E tna uit den mont , 
Weêrlichten, blixems, donders braeken . 
Men zachter duizent roode draeken 

Hun vier uitlpouwen op den plas , 

En brijzelen, zoo bros, als glas, 
Gcfprongen over wal en grachten , 
Door hondert (chuiten , hondert jachten . 

Wat docht u, wellekome H A E G H ? 

Was zulk een vrolijke avontvla^h 
Niet waerc een' dagh hier aen te hangen , 
Om zulk een eertriomf t'ontBu%en 

Met uwen M A U R I 't jS , levens waert , 

Diezoo veele aders hceüvcrgaert. 

Fff Een 

Digitizecfby Google 



410 LIERDICHTEN. 

Een Hcngftcbron te Kleef laet (pringcn i 
Op wiens gcniifch de Duitlchcn zingen » 

Zoo trots als Grieken oit voorheen 

Opzijn gedroomde Hippokreen . 
Hy vont dat eeuwige bewegen . 
N u juicht uw bof op Naflauws zegen . 

MDCLIX. 

Op de mannere 

P A L L A S 

. Vtit deo doorkiciitigbften Vorft eo hccre 
JOAN MAURITIUS, 

PrincevanNt(&u&c. ScadtboiiderteKloef&& 
ArmfiUnshtlkfTMfiSf Trimi^vkg^ 

DE Wijsheit, trots op haer rechtvaerdi^h Wapen, 
Niet uit het brein geklonken van Jupijn-, 

Maer uit het hooft van Fidias Quellijn, 
Vertoont zich hier door geeft en kunft herlRrhapen . 
Zy hoeft geenfins te zwichten voor aelou wen , 

Schoon Grieken roemt op zijn beelchouwers han t , 

En eeuwen lang de kroon der godtheên /pant ,' 
Uit marmerfteen , de Nijt ten trots , gehouwen ♦ 
De kunften ftaen aen eeu noch tijr gebonden . 

Vernuften gaen en komen op hunn' tijt . 

Het voor of na brcn^ lof aen , noch verwijt • 
De jongfte vint wel dat geenc outften vonden . 
Natuur b^ftek alle eeuwen dk haer voorbeelt • 

Vernuft bootfeert haer hant en omtrek na . 

Men fchat de kunft , die hangt aen vroegh npch (pa . 
Het wcrkftuk wort naer *t wezen zdf geoordeelt . 
Der beelden vondt is ouder dan de Grieken : 

Al wort de Griek Qnflcrfblijk geacht > 



Digitized by 



Goosle 



HET II BOE i. 4„ 

Nacrdien hy 't bedt in top vanecre bragc» 
Gelijk de Faem dit omvoert met hacr wi^en . 
Men gunn* deze eer acD Palbfiibdt Atbenen , 

Die zoo veel Go6n en helden heeft g^haeit ^ 

Welxoverfchotnochhciügh, nochbewaert. 
Schoon 't misgebruik der beeklen is rerd wcenen : 
Maer Pallasftadt gehcnge dat wy mede 

Braveeren met dit wonder heil^hdom . 

Het wezen fproekff al ftaen de tippen ftom. 
Al zwijght de mont» zy leert met hierezede • 
MAURITIUS^ noit vat): aen'tjuk der vrouwen 9 

Wertnoch beluft in zijnen ouden dagh y 

Zoo dra de helt de wijze Pallas za^ , 
Haer rechte hant uit rechte min te trouwen . 
Ons raethuis helpt dit fauwehjk voltrekken » 

En voert den Vorft de heiden wijfheic tliuis » 

Met Aemltels icbilti het heerlijk watpenkruis 9 
Om tot cieraet van 's Vorftcn bron teftrekken : 
Daer buiten Kleef hy zooveel levende aderen 

Ten bergh uit lokt > het eeu wigh leven teelt » 

En onder aen de voeten van het beek 
Defprongen in een* boezem rijk vergaderen . 
Narcis zal op zich zei ven hier verlieven, 

Befpiegelen den fchoonen wederfchijn^ 

Vedchéehen in het ^)iegelkriftaltjn. 
De bron zal hem met wafierftraelen grieven . 
Nu luftme naer geen Hengftebron te rennen > 

Daer Helikon de Griekfche dichters drenkt > 

Nu Mauritsbron my zulk een' toevloet fchenkt , 
^Waerna de zwaen komt dreven met haer pennen . 
De vier dolfijns ontfengen *c zuiver water > 

En loozen 't weer ter keele fchuimende uit . 

Fff2 . Ik 

Digitized by VjOOQIC 



412 LIERDICHTEN. 

ïk ftel biet* op de (haren van mijn luit ^ 
£n huw mijn' coonaen *c liefelijk geklater« 
De weergalm (chepc vermaek my na te baeuwen , 
Daerikdenlofvangrooten MAURITS fpeel. 
Dan volght een rey van galmen mijne ked » 

Die in het oor allengs allengs verflaeu wen . 

Laet elk dien bergh voor taen den Zangbergh noemen » 
Daer Pallas niet by wijlen zich vertoont , 
Maer eeuwigh by de Kunftgodinnen woont > 

In eene lucht ) vol geurs van kruit en bloemen . 

Apollo , die zijn hair vlecht met laurieren , 
Wil hier den dans beleiden van zijn koor s 
£n danflen zelfde zanggodeflen voor, 

Bcluft met haer het brongety te vieren. 

De Keurvorft komt 9 vermoeit van oorelog^ j 
Hier ruden in een' aengenamen pais $ 
£n by dees fpring vergeeten 't keurpallais^ 

Het hotgewelf> ten hemel opgetogen. 

UlyfIesM> nochDiomedes wapen ^ 
Die 't heilighdom van Troje randen aen 3 
Ontzien hun hant aen dees Godin te flaen ^ 

Zoo braef is haer een godtheit ingefchapen . 

Dat FREDËRIKen zijn Stadthouder leven » 
En groeien in naemhaftigheit en eer» 
Zoo lang dees maeght de wacht houdt met haer ipeer t 

En langer dan haer bron zal water geven . 



DE 
r 



Digitized by VjOOQIC 



HET JI BOEK. 413 

DE DRUKKUNST 

AENDENHEER 
^ALTHASAR MOERENTO-RF. 

DOorluchccen wijze Balchazar , 
Die, als ccn blijde roorgenftar. 
De werdt toelicht door den Druk , 
£n haer geheughnis met een kruk 
Van zwarten ftut, op witte bladen, 
£n vrolijk zit met Druk beladen > 

IkzingdenDrukzangk, opuVnaem, 
Zoo wijt gezongen, alsdeFaem 
Uw' uitgebreide loftrompet 5 
Daer 't licht , uit zijn welriekend bedt , 
Beftraeltden kruit-oeghft der Chinezen , 
Die uw geleerde boeken lezen. ^ 
. Zoo nutte een onveigeltbre Kunfl 
Verdient metrecht der volken gunft) 
AI is het geen twee eeuwen out , 
DatHaerlem, inzijngeeftgroenHout, 
Gelagh van zulk een uitverkoren , 
Uit zijne beuk^ichors geboren : 
Dat Laurens Kofter ^dien ik hier 
Nu niet met Delfifch lau wener 
Maer met zijn eigen beuktoof krans) 
In Hollant oplook met dien glans , 
£n d^eerfte boekflaef iheet uit boomen > 
Die voor geen heilige eiken (chroomen. 
Al roemt zich Mentz van zutkeen vont > 
De Keurftadt kloppe op haer mont f 

Fff i A^ 

Digitized by VjOOQIC 



414 L IE R D 1 C H T EN. 

AlsHacrIemfpreckt: de fiere Rijn 

Geef cfeercaen 't Sparen, met dien (chijn 
Van Recht, cnzwijglivan Vuift, den zetter. 
En Guteobcr^hs geroofde letter . 

HierieltbeCcfa^it, vanhanttothant. 

Van ftam tot ftam ons ingeplant : 

Wy ftutten hier den Drukroem mcé* 

Ten roem der wijtberoemdc fteé , 
Enhaerverouft, wd waerttewyeo 
Ten Heilk^i allerdrukkeryen . 

OKuim! idkdraefbierhoogh, ra ren 

Op uw gerief. De moede pen 

Beoankieu, toen gyquaemc in 'tucht» 

Die den Parnas zoodier verf^icbt . 
O moeder van ontelbre kindren I 
Wie kan uw vruchtbaerheit behindren f 

Wie trekt óees Kunft haer flaghveér uir , 

Van plaets noch tijt noch nijt geftuit ? 

Wiekeert haer foelhcit inde vlught , 

Opace, enftroom» endoordciucbcf 
Wat lettcrvyaotfcbuc dat zwieren 
Der akimzweveBde pappieren ? 

Dit yzet koper tin en loot 

Der lettertonge is voor geen Doot 

NodiosnighelementTervaext. 

De bock^aackzelf gpen*a%ront fpaert» 
Wacrze onbewimpek looft of lader 
Dedcaght, crtwa£vande«Jg>»tTeii*ftcrt. 

'k Verworpal vu MCf b<3öfifaeit ruik , 

DochnetdeKunS, om'ciopocmisbniik} 

Haer andre £u ftre n ook g^^Hsen . 

-.! ■ Den 

Digitized by VjOOQIC 



HET II BOEK. 
Denmpofidbtocniic^ toe nicmants binder: 
Dit was het ooghmerk van haer* Vinder . 
Aldus hanteert haerMoerentoift 
Op wien zijn vaders crfdeught ftorf , 
Hy groeit, terwijl een ander treurt, 
In Druk y daerhy ten hemtl beurt 
Zijn hooft > zoo drukrijk als zijn vaders , 
En zoo vermacrt , gelijk hun bladers . 
. HemvoIghtArabefi enCbaldceo, 
EnSyrifchridder, en Hebreen, 
En GrieklHie voetknecht , en Latijn, 
En die nu lang verbaftert zijn , 
Ook heel Germanje^ cnwatreditlchapcn 
Bekent wort door zijn eigen wapen . 
Hyftelt, in'tveltderdrukkery. 
Zijn drukheir blank, vanrytotry. 
Hytrectcclijkeen Vcltheer, dacr 
In 't midden van zijn letterfchaer^ 
Bereit ten flage , in haer vierkanten , 
En weet zijn kgers net te planten ^ 
Hy monftert zijn verminkten uit, 
EntragekrijgstiéUt moê van buit 
Te halen met hun ftomp geweer > 
En vult de tege vaendels wéér 
Met jongen , kloek op hunne ftukken f 
En fiks om luftigh los te drukken . 
Men trekteer toe > al even verfch 
Van moedt , op *t kraeken van 'de pers . 
Men ichrikf er voor geen drukgefoial 
Noch voor *t opgeven van den ba! > 
En 't harsverfpreiende gedommel 
Van bal op bal verftrekt een trommel • 



4ïf 



AI 

Digitized by VjOOQIC 



4IÖ LIERDICHTEN. 

Alfneuvelt zomtijts vacn by vaen > 
Het komfer op geen duizent aen : 
De lettcrmocders baren vaft , 
En itij ven 'c leger zonder laff . 
ZooftuitGeleerdheit» metdeesfcharen» 
De woefte rotten der Barbaren . 

S T A E T W E K K E R . 

VïSClTE JÜSTÏTlAM MOSJTI. 

WAtbaetciimagaiijnen, zwanger 
Vaaal verflindend nootgewcer ? 
Wat magh hetbactcn dat men langer 

Met vlaggen van den leeu braveer% 
Zoo 'c leeuwenhart begint te flaeu wen 9 

En voor *t gèloey van ftieren zwkb t ? 
Wat baeten hem gebit , en klaeu wen $ 

Indien hy flaept in zijnen plicht? 
Athene, floopuwhoutevéftc, 

Gcboort met macht vangrofgefchut : 
Geef Xerxes al uw recht ten befte: 

Gereedc voorraet is onnut » 
Ten zy men 't zeercchtpafP te paeien , 

Het donderkruit eiïcnt vonk en vier. 
De roode haen moet rufti^ kraeien :: 

Op 't z waeien van de bloetbanier » 
Het roode paert met Q>oren noopen , 

Den kam opfteeken in dat perk . 
Zoo fluit men 't heiloos zeefioV open : 

Zoo valt eeen beer den leeu te fterk . 
Aen wijs beleitzal ^tnictontbrcekcn> 

Noch voorgang van "s landts Amirael > 



Dat 



Digitized by VjOOQIC 



H ET^ II BOE K. 4,7 

Dafslijiaer aen W A S S EN AER gcbiccken, 

Dle> alsccnzeerotsvanmetael. 
Zich fchrap ictte in de barreningen 

En ^c buldïcn van den noortorkaen j. 
Die gan&h Enropc wou beipringen , 

Pe zecvaert in zijn boeien flaen . 
Hoe queet zich Floriszoon, en Witte, 

In 'c onweer van dat krijghsgevaer ! 
Hoe offerden zich in de hitte 

Ons Deden op * t hoogh altaer 
Van Mars , hun vaderlant ten goede » 

Ten dienft van Hollants bontgenoot ! 
Hun vier verflont de waterroede . 

Men eerze in beelden na hun doot . 
Laet wciflacrsen verraders beven 

Voor rfoorloghstucht , die kent geen bloet, 
Ziet bloetverwanten aen , noch neven. 

Out Rome (lont op dezen voet . 
Wat baet het Brutus uit te houwen , 

In klaeren marmerfteen zoo prat 
Zijn ftreng gerecht en tucht t'ontvouwen ? 

Da t^oorbcelt natrcên fticht een ftadt . 
2oo brult de zeeleeuw van Venedigh : 

Daer lijdt het oogh des ftaets geen' (chimp . 
Men ga in burgerzaeken zedigh : 

Hier gele verbloemen, gunft, noch glimp. 
Genadighzijn , is ongenade 

In ftaets belang . Hv fpaert geen bloet , 
Diefchelmenfpaert. Men recht te Ipade, 

Daer fl:actrecht voortgang eifcht, en fpoet . 
Men prcft hier niet : hier valt geen klaegen . 
Wie'clijfopprijszct, raoethetwaegen. 

MDCLVIII. Ggg D E 

Digitized by VjOOQIC 



H 



4,» LIERDICHTE N. 

DE KUNSTKROpN 

Voorden fiooingk TttgraotBrimiedrc. 
AEN OEN £D£L£N UEERE 

SYMON VAN HOORE N, 

' Oe zal men met een' braTOi trant 
^ ^ Hec ftaetgezantiHiapbeft geleiden > 
Nug7, tendienftyan'CTaderlanc, 
Ter N^bugenit ftroefc naer 't ËngeUch ftranc» 
Door Nereusgfocoe waterveiden > 
Den Teems op f daerhetjiiidieodh(^ 
TcnhemdrJjftopSTÜ ARTS lof. 

De Roos van Engdant verfprek 
Op 'tTijzcn van die zon haer geuren , 

En d'onderdrukte Majclftcit, 

Zoo !ang met hartewee vcrbeit, 
[Terwijl acvrcdeenwettenireuren, 

In eenen nacht van haet en twift ,1 * 

Gact iHiooner op uit ruflc een* mm . 

Gv zult den grooten Koning zien» 
Den Helt, tcrheerfchappygelchapen. 

En ganfch Britanje op zijne knicn 

Hem eer cncrfFcrgaven bién , 
Die, zonder zwaert en bloedigh wapen, - 

Het rijk herwon, en, volgedult, 
. Ontlaftevandiezwaerefchult. 

NuHoeien alle ftaeten weer . 
Deriddarsdjcaven, alsvoorheaen. 



Digitizsd byCjOOQlC 



HET II BOE K 4i> 

TenhoYC» en^adel) in zijne eer. 
Begroet mervrei^t den jongen beer» ' 
Daer hy * y^ diamane bcfcheenen 
En gout, iiit 's vaders boogcn troon, 
Hen overftradc mee zijne kroon , 

Met welk een gunft zult gy [de mant 
• Vanzeveniheten} K AREL groeten, 

Daer Liefde en Trou het ftaetverbont 

Bezeglen, en, oprecht van grant» 
Elkandren li^elijk gemoeten , 

En Eilanden , verknocht aen een , 

De vél vaert bouwen van 't gemeen ! 

Hy, diedekunilen, lange ftom 
En balling, weder nittietduifber 

Te voodch^ brengt, en geeft alom» 

In'topgaenvanz^nkonii^gsdom, ' 
Haet'eeriten glans, en vollen luifter. 

Zal Hollants kunftgaef niet verfmaên , 

Maer zien het hartdes of&aers aen . 

l>ecsjK>ude tijt vergadert y aft 
De meefterftukken met vertangen . 

De Batavier, doorPallaslaft, 

Alsperlen, die tezamen paft. 
Om totderaet op't bofte hangen , 

OpdacdeKoninezijn^ezichc * 

Magli weiden in dit fchilderlicht . 

Hunfchutsheer ST U ART hoort metyreught 
Het ftomme do^ en marmer Ipreeken , 
Enkent^lkwcrkftuk, enzijndeught, 
Die'skenneisoQg^enhart verfaeughi: . 

Ggg 2 ^' 



Digitized by VjOO^IC 



420 'LIERDICHTEN. 

Alle Italjaenfche Apelles ftreeken 
Ontfengcn haeren prijs by hem , 
En door zijn wijze or^kelftem . 

Op *t fpoor van *s Konings voorbccit wort 
De renbaen van de kunft ontfloten , 
Een rijke geeft, die d^eêlften port 
En noopt j ten boezem ingeftort. 
De Graven, endehofgenooten 
Om ftrij t naer puik van meeftren ftaen , 
Die d'ouden naertreên op hun baen • 

De zangbergh gaet hier op ten dans. 
Niet met Apol van Delos eilant , 

MaervanBritanje, met zijn* krans 

Van roosmarijn en róozeglans , 
Gewelkomt, alsderrijkenheilant. 

Hoe.wedergalmt dieganfche kuft'? 

Hier bloeit de kunfteeu van Auguft • 



MDCLX 



TOONEELKRANS 

Voor den edeleaJoDgJiheeie ,^ - 
NIKOLAES VAN V L O O S W Y K, 
Toen hy de rol van Füedonius ofLufthart , by Dr. Frandfcus van den 
Enden, op'sWyzemansfprcuk, door zijne Latyniften ten 
tooncelc |evoert , zoo loflijk en (Hchogh-uidïeeldc . 

MACTE HOy-ji riRTUTE, PUER. , 

OVLOOSWYK, dicvanBIoeinwijknaer»tLatijn 
xr ^Vfn^emondeent, hochcbtgy, indenfchijn 
Vantiledoon, onsmctLatijnfchevaerzen 
Gedicht, .dacr'tvolkind*overou<Iclaözen ' 

Uhcc- 

Digitized by VjOOQIC 



H E T II B o E K. 421 

U heene en weer tzagh trcén op ^t hoogh tooneel J 

Gy toonde in *t klein wat Cebjs tafereel ^ 

In 't groot dk leert met raaght van perjfbnaedjen , 

Gevoert in \ perk der weerelt , vol ftellaedjen , 

Vol aerdtich gewoel . Men zagh hoe wulpfche Jeught 

Verdwaelt van *t ^dt en heil2acm ifpoor der Deii^ht > 
En cndelijk, nadoorgcftredèdende, ". 

Bereikt dit langgewenlcht en zaligh ende » 

Waertoe elk van den hemel is gefchikt . 

Hoe heeft uw rol 't aen/chouwcrs hart verquikt > 
Den geeft gefterkt met eedle wierookreukcn 
Van teeringen en goddelijke Ipreuken I 

De Wy zeman , die wulpfcheit toomt door vrees 

En Ichrik voor 't ende , ons naer den tempel wees 
Van uw tooneel, metveclerhandeftaeten 
Bekleet, daergy de weerelt leert verheten, . 

En d'ydelheit, die, alseenmift, verdwijnt 

Inleerzaem brein, waer 't hemelfch licht verfchijnt. 
Wie vrolijk leert en fticht verdient Godts prijzen . 
DeWijsheitiseenzelve, t^onderwijzen 

In middelen verfcheidcn . Wijsheit (preekt 

In kerke, fchoole, en (chouburgh : hier ontbreekt 
Geen tong, nochfpraek. Zy kan ook zwijgend werkea 
In 's menlchen hart , en preekt door ftomme merken : 

Wantboekftaef, verf, en print haer' zin beduit, 

En beek voor oogh en brein haer oogmerk uit . 
Zydreight, en noodt door ftrafïen, en betooning, 
In Ichilderye oflevende vertooning 

Van goct en quaet , naer elx vetfcheiden aert, 

Dat dwadenden te recht brengt, enherbaert. 
Zoo moet uw jeught, gelijk een bloem, opluiken> 
En 'slevens Icnt tot *s burgers heil gebruiken . 

Ggg j Wie 

Digitized by VjOOQIC 



421 L I E ILDI C H T E N. 

Wiffvroegh aldus de (langen woi^ea kan, 
Oncwaft de ichoole» en wort een Staetnut man . 

OP HET INHULDIGEN 

V«ndenv«ledelen HEER.E 

NIKpLAES VAN VLOOSWYK, 

HeerevanPaqdcop, DroftteMüiettt BtdjuvvaBGodlanc&c 

WEkt de zuidcrzecmccrminnen , 
Dacr de Vechtftroom onvermoeit 

Langs het huis te Muiden vloeit, 
Om meezingen prijs re winnen ^ 

Nu de burgers van de fteén 5 
2sQO veel weelige onderzaeten , 
£n heel Goeilanc uicgelaeten , 

Zich verhéugpn in *t gemeen • 
Het ccjuich vcrmenighvüldighc 

Mee den wasdom van den drang , 

Op trompetklank en gezang , 
Daermen Vlooswyk innSiuldight. 

Hy ibelooft de Goifche Icuft 
Veiligheit en blijde jaeren , 
Wacr de byen honigh gaéren , 

En de fteden vrede en ruft . 
Op het zegenrijk onthaelen 

Van den wellekomen Droft , 

Vlught baldaedigheit te poft i 
Uit dees lucht nacr andrc paelen . 

Waer het recht de vierfchaer ^)anr . 
Om ten ftut van alle yroomen 
Ontucht en ge wek te toornen , 

Luikt 

Digitized by VjOOQIC 



♦^3 



HET II BOEK. 

Luikcdewdracftopin'clant. 
Omgei^ n^^bcmrcn y 

Eerft van zorgen a^cflooftj 

Slaepcn vali^ op dit hooft p 
In hunne ongdloce fchiraren . 

d'^Acngenaeme Leonoor. 
Wil by wij J <len eifch der klaghcen 
By den ftrengen heer verzachten , 

Op haer gnx)tmoêrs minzaem fyaot . 
Zoo verdientze by de menlchen 

Voflen zegen toteen loon , 

Ak zy meteen' bKjden toon 
Haer gewenfchtc vruchten wcnfchen 5 

Vruchten daerhetkroóftin zweeft 
Vandengrootvaêr, dievoörheenen 
In dit anipi heeft uitgefcheenen , 

Ofdaer Vlooswyks aertinkcft- 

MDCLXI. 

Op 's Lants iriea Raetbuis 
Gdioatby de weleddc en melende HEEK.EN 

R A E D E N 

TER AMIRALITEIT T* A.MSTER.DAM. 

ORaethuis van*slancs Zs e r. a e t , icfarap gezeten 
Om al de zee te ichuimea van *c gewelt 
Desroo%edrochts» dacfchepen, goeteng^ 
Verflint) waeromzoo-vedekoopfte^zweeten: 

G^Kapitool, en vaderlijke wijk 
Der overal behaeghde koopvaerdye , 

Wat dekt uw dak al zorg^ en ilavernye 9 

Tot 

Digitized byCjOOQlC 



424 LIERDICHTEN. 

Tot veilighcic van 'c ganlche Chriftenrijk ! 
's Lant szc ildoek dekt de zeen en watcrftroomen , 
Gy vlagh en zeil met uw getrouwe wacht . 
Uw vry geley verzekert yloot en vracht, 
En hoopt met Godt den afgront in te toornen . 

's Lants hooftgezagh verfchijnt in uw gezagh. 
Zoo wakker in 't hanthaven van 't vertröude ^ 
Dat bleek toen gy Geloof en Liefde boude , 

Den vloek ten fchrik , voltoit by winterdagh . 
Zoo rees dit hof, eer zespaer maenen fleetcn , 
Uit puin , en hief zijn voorhooft acn *t gcftamt • 
Ernfthaftigheit , wiens hart van bouluft barnt , 
Vin t ruft , als hy zich zelve heeft gequetcn . 

Alree verfchrikt Antacus zonder wet , 
Die Godt en al zijn roeden meent t*ontwafleH t 
En wat de vlagh op zee voert wil verbaflèn , 

Met zijn bloetdronke en dolle moorttrompct . 
De flavcn van het out Karthage hoopen 
Dat uwe maght zal entren 't heiloos ftrant 
Van Barbarye , en al wat leght aen bant 
En keten u verheught in d'armen loopen • 

Zoo braef een toght ftrecfc Herkies ftrantkolom 
Dan wijt voorby , waermee de Grieken praelden , 
Die hierom 't zeil zoo hoogh in topophaelden, 

Hoewel hun vloot noch noit ter Straete uitzwom . 
Alcides knods kon noit zoo ver re reiken 
Als blixemftrael en fnellcdonderkloot 
Vanuwkortou, grof zwanger van de doot, 
Uitberftendc op de leus «n 't oorloghsteiken . 

Aireede ftrijkt de tweede Hannibal 
Voor Scipio van Neêrlant , waert te vieren , 
Wiens fcheepskroon al de kroonen en laurieren 



Van 

Digitized by VjOOQIC 



HEJ' II BOE K. 42f 

Van Rome, in zijn triomf, verdoovenzal. 
Demaeghdenrey, de weezen, endewecuwcn 
Omringen dan, cnzingen prijs en lof 
Den vryen Staer , en ' c Zegenrijke hof. 
Dat helden baert , qn rrotfè waterleeu wen . 
De zeeleeu van Sint Mark bekent ronduit 
Dat hy alleen niet drijft op zijnen vlogel , 
Maer ook de leeu der vry heit , als een vogel , 
Antaeus klaeuwe ontrukt dien rij ken buit • 
't Vcrzierzel van Andromeda bekreten , 

Aen haererots , ontboeit door Fericus zwaert. 
Wort dan verftaen by 't vryen van de vaert 
Voor 't hellch gedrogh t, van gruwelen bezeten . 

Zoo voert het lam den moedtwil 't oorlogh tliuis , 
Van ftrant tot ftrant , met drijvende kafteclen , 
AlEtnaes, dieuitduizcntkoprekcelen 

Vlam braeken , met een elementlch gedruis . 
Zoo offerden , door vier en ftael gedreven , 
Uw Kurtien en Decien hun ziel 5 
Toen Heemskerk, Tromp, helt Witte, cnFlorisviel, 
En Galen fcheide in 't harnas uit dit leven . 

'sLants Z e e r. a e x fluit aldus den leeuwentuin. 
En quijt zich , als een oorloghsdansbeleier • 
Op dat beding ga nu de berkemeier 

Eens om den difch , in 't raethuis van arduin . 
Dccs R A E T. houdt zich aen Aemftels Burgcrhecren 
En hun Gerecht met recht en reen verplicht , 
Nu zy verheught hen helpen 't nieu gefticht 
Inwijden , om de vrien tfchap te vermeeren . 

Men fpoer met wijn de zorgen van het hart . 
De drooghten zijn gevacrlijk voor de kielen • 
't Wj^cr jammer datze aen laeger wal vervielen . 

Hhh De 

Digitized by VjOOQIC 



42(J LIERDICHTEN. 

De wij n vcrheught deft geeft , en heek de finart . 
Dus moet de vloot des koopmans gaen en keerens 

En bank en beurs ItofFceren, zwaer van gout. 

Dus zcegne Godt dit zeehof , nieu gebout > 
Terwijl we in vrede en oorlogh triomfeeren . • 

DE RIDDERSCHAP 

VAN AMSTERDAM, 
Onder zij nekomogklijkeHcy^hdt^ ^ 

WILLEM VAN ORANJE> 

Prince van Oran;e en Naflau &c. 

FO RMAS^JJl, i^HTE OMÜEIS P U L C H E K. 

DE Ridderfchap van Troje wort herboren , 
En oefent zich langs onzen Aenaftelftroom: 
Daerzitzyop, en noopt het paert met §)ooreni 

Het briefchent paert , gewent naer roede en toom 
Te luifteren , en *t fteeken der trompette . 

. Prins WILLEM draeftalle Aemflelridders TOor> 
Verbonden aen Graefe ftandert en kornette . 

Heer Wa veren en Tulp bewaeren *t (poor 
Des Princen > als geoeH^nde manhaften . 

Zoo volgen zy de (Iraeten van de ftadt 9 - 
De cingels en de (chaduwrijke graften , 

Langs huizen » vol gepropt van weelde en ichat > 
Door wolken van veel duizent burgerijen 

EnBatavierS) vanZuidenNoortvergaert. 
Zoo plagh de zon alk oog^ te verbUjen y 

Als jonge O R A N J E 9 op zijn ichuknbekkend paert j. 
Een' (chooner dagh den ftoièlijken menfchen 

Hiertoevoertt enzijn'grootvaèisnaemververfidit» 
Op 't juichende gefchal van zoo ved menicfaen y 

Tedicht op ccngedrongen» engeperft. 

Lang 

Digitized by VjOOQIC 



H Ë T II BO E K. 41/ 

Langleef ORANJE, en hanriiaert recht der Stae ten, 

De Vryheit , en de ruft van \ vadcrlant , 
Ten fchimp van al die HoUams wel vaert haetcn . 

Zoo blink' hy , als in gout een diamant . 
De Ridderfchap loft hierop haer piftoolen . 
Is 't voorfpel goet , hoe kan het noo^tiit dooien ? 

MDCLX. 

OP DEN OPTOCHT 

DER 
SCHUTTER YEN 

i* AMSTERDAM. 

hjignes prajf antibus armis. 

Y, die der veften halve maen, 
En 't raaftbofeh langs het Y , 
In 't blanke hatnas, vaenbyvaen, 

Bewaekt op u w gety , 
En aen vijf poorten fchiltwacht zet > 

Getrou op uwe wacht 5 
Hoe weniche ik door een dichttron^)et 

Mijn ftem met volle kracht 
Te wringen op dien trommclflagh , 

En braven burgertocht j 
Nu op een' trotzer voet da» 't plagh 

Door krijghsbelek gebrokt . 
De fchut ter trekt naer 'fc Kapitool 

Met orden, opeenry, 
In Mavors dappre wapeQ^chool : 

Daerfpeelt men trotsenbly 
Op trompón ichoon muf kecmuzijkf 

Hhh 1 En 

Digitized by VJOOQIC 



G 



428 LIERDICHTEN. 

En drilt de taeje fpcer , 
Dacr zwaeit de vaen van elke wijk , 

En wcnfcht den raethuize eer . 
Outshoren, Vlooswyk, Valkonicr, 

En Reinft zien u met luft 
Ontvonken van een edel vier, 

Uit liefde tot 'slants ruft , 
En gulde vryheit , hant aen hant 

Bevochten, na veel wee, 
Waerom de ftaet de krijghskroon fpant 

Te lande en ook ter zee . 
Vier winden zien nu tefFens om 

Naer 't vry gebiet , en hooft 
Der fteden, welx kortou en trom 

Den donderflagh verdooft . 
Welxfchatkift, lant-en zcegewelc . 

Verduurt, noit uitgeput,. 
Den wctteloozen wetten (lelt, 

En 't heiligh recht befchut . 
De grijze vader Os^caen 

Geleit de leeuwey lagh , . 
Die door eene ongcwoone baen 

Begroet den blijden dagh . 
Daer riekt ons 't geurige ooflen toe. 

En fchenkt met vollen (choot 
Het zeil rijk Y , noit zeilens moe , 

Gedurigh vloot op vloot . 
De bi tfe N ijdigheit , vol fpij t , 

Bekent, befcha^mtenftom. 
Dat wie den waterleeu benijc 

Met eene ilille trom 
Nu afdruipt van den oorlogbsdans . 



Ba- 

Digitized by VjOOQIC 



H E T II B OE K. 4i5> 

Batayie> volmoedt 
Verheft , na'et kecren van de kans , 

Den kam uit Sundaes vloet . 
Het kraeit met vreught d'opgacnde zon 

Ten bedde uit, daer de kling 
Des Tarters Chine en wreet Japon 

In fchrik houdt uit Peking , 
Ontfluit de iTarter zijn gebiet 

Voor Indus maetfchappy , 
*c Gewenfchte wit dat zy befchiet , 

Zoo ftaet de handel vry . 
Zoo wellekomt het ganfche Euroop , 

En 't Afrikaenfche ftrant 
Ons vlooten met geen mindre hoop . 

Zoo houdt de wel vacrt ftant • 
O brave fchu tters , trekt n u heen > 

En houdt uw wapens reedt 
Ten dienft ter ftede en 't algemeen . 

Zoo.ftepkt gy uwen cedt . 

MDCLXYIII. 

O P 

DE WAPENKROON 

VA NAMSTERDAM. 

Aen den Ed. Heer 

KORNELIS DE GRAEF, 

Vryheer van Zuidpolsbroek, Buigermeefier en Raet der zelve Stede . 

MlCjtT IHTBR OMüElS. 

INdten men uwen gryzen ftam , 
Ter heerichappy des lants gelchapen , 
En die 's lants vry bui^h Amfterdam 
Gekroont heeft met de kroon van *t wapen , 

Hhh 3 Den 

Digitized by VjOOQIC 



4ya L lï IL D i CHT H N. 

Den lauwer fchonk , dieniec verdort , 
Noch ichooc dedankbaerbek €€ koPt . 

Had A N P R I E S Dicc Stadc^eex Ipèwaef t , 
En *s Keizers glori trouw verdEidjglj,c , 

Auguft had qaet ziijn edel zwacr^ 
£>exi Kidder fpader begenadigd y 

Wiens miltheicOollenryk bej^ght» 

Daer Aemftels fchijt d^ krQQQ(^<^%?ght . 

De goude keten om den bajs , 
•c Geweer den,Hc;Uo|) zy j^haog^n j, 

In zoo veel )uichens.^n g^IcUals 
Der ftedc , da^r b.y wierc Qntfangen , 

Op 's Keizers hofcronjpet en faem i 

Verheft al d*af kooaft ia.dien naem . 

Hoe trots het hooge kerkglas praelc , 
Met Cezars hoof cprael > ons gefcbonken > 

DaerMaximiliaen, beftraelt 
Van gout ^ en diamante vonken , 

Drie Kruiflcn heilight , voor altoos i 

Cre^^chjtQnis van gla^i^ broos ; 

^ Maerdeesgellachtboom bloeit, gekreorit 

ïo top mQt Blakeren en Graven , 

Daer vry heit in hun (chaduw woont , 
Engrootvaèr BOELENS 2oavad?l^i»ven. 

Gefproren ziet uit zynea ftruik . 

Zoo blinkt dq ffxmkjfï io^^c g^bxwk • 

De ftam % die if oor *t GemcePQ beft 
Zich 2j?Ive».ui#dceJc;, byzyaleven, 

Wort 

Digitized by VjOOQIC 



H E t I I 6Ö Ê fc. 451 

Wort noch ^ gelijk vaiiöufe, bévtft, 
En in zy n f akkèh hoogh vfei-faeveii : 

Want fchóöh *t gebeettt teh gtiVé Vaért > 
De dcught blijft èèü wigh ètt vérinaett • 

MDCLV. 

O P H Ë t 

K L o K M U S Y K 

t^A M S t È R b A M, 

/^£C MORTALE SONANS. 

LAetald*oudèÖi-tekefl2>R%Bïiv 
Stoffende) ÊöotrcKs^Atier^ 
Van Amfions jgiDüde üer ^ 
Op wiens klank dê vtftm fti^n f 

Bacchus zijfi ^bOoftèftddt 
Van den hemel zagh bèlcheeiièn > 
Daer zoo veel ver ftroidc fteeneft 

Zich verhitveri uit het plat > 
Qp de maet valiïbaer en zanjger . . 
Wy verwondréh onis niet langer . 

Droom en klachtbn gaven ftóf 
Aen de lichtgelovende ouden » 
Die gedroomde ftéden houden . 

Dat verzieren ging te grof. 
Griecken j dertel in zijn vonden»» 

Zocht uit duiftemiflè licht > 

Diende zich vaaydel dicht 9^ 
Aen geen ichijn van reen gebonéeny 
. Toen het geefti^logqtfgpots 

£a zi)ii ven niet eens vcsioioötr 

Digitized by VjOOQIC 



432 LIERDICHTEN. 

Wy, verlicht door rijper klaerhcit, 
Mogen fpreeken , rijk van roem , 
Zonder dat men 't werk verbloem , 
In der daedt , en in der waerheit : 

Gijf brechts ftadt wordt rontom heen , 
Op muzijk van torenklokken y 
Met een' fteenen muur omtrokken , 
Wort geklonken hecht aen een » 
Als V E R B E E K. met voet en vingren 
Klanken weet door een te flingren • 

Hy verdooft met klokgeluit ' 
d' AUereêlfle kerkkooraelen , 
Speelt met klokken 9 alscymbaelen. 

's Hemels kooren kijken uit • 
Op de heele en hallcvc uuren , 
En de vicrendeelen me i 
Steekt de Koningin der zee 
't Hooft nu trotfer uit haer muuren , 
Gort haer' vruchtbren fchepetuin 
Met een' gordel van arduin . 

Ikverhefmijn'toonin 't zingen 
Aen den Aemftél en het Y , 
OpdengeettvanHEMONY, 
d'Ecu wige eer van Loteringcn , 
Die 't gehoor vcrlekkren kon 
Opzijnklokfpijs, enzijnnooten, 
Ons zoo kunftrijk toegegoten , 
'c Luft ons op de klokketon > 
Om doorluchte torentranflen 9 
Ecnen klokkedans te danüèn . 



Cy. 

Digitized by VjOOQIC 



HET II BOEK. 43J 

Cybcle behaelt geen' prijs 
Door geichal van kereltrommen , 
Nu de torentranflèn brommen, . 

Met een liefelijker wijs 
Dan haer dolle Korybanten . 

Geen of een alleen vermagh 

Om te roeren nadit en dagh 
Eenen rey van mufikanten . 

Voert dien klokhelt op 'c altaer 

Eens gezien in duizentjaer . 

MDCLXIi 
AEN ZIJNE EXCELLENTIE, DEN RIJXHOFMEESTER. 

HEEK JOACHIMÜS GERSTDORP. 

GEtrouwe Achates van den Heer 
En Koning, die aen'cBaltifch meer. 
Ten befte van zijne ondcrzaeten , 
Zich op uw hofwacbt magh verlacten i 

Welwijze GER.STD O RP, geenehapt 

Paft zxx> een eedlé diamant 
Met zijne flonkerende vieren , 
Alsgydehant, die, onder "tftiercn 

Van haer wijtftrekkende gebiet , 

Zich op uw waekende oogh verliet : 
Gelijk Eneas, voor en achter, 
Enwacrhyhcontradt, noit dcnwadhtcr 

Achatesuit zijnoogh verloor . 

Het Rijk magh op;t ervaeren fppor 
Van uwe Ictterwijsheit draven, 
ü w talen en geleerde gaven 

Gebruiken, sds een rijk kleenoot, 

lii Uit 

Digitized by VjOOQIC 



4J4 L I E R D I C H T It N. 

Uit 'shemels zegenrijkea fijiooe 
Den koningkliikea Staec ^efchofdEen . 
Men ziet de pen vanPhto pionkoo 

Mee wijzen ) vienhetStaetbewiat 

Wortcoebetrouwc. Meo hoeft geeofVJn^ 
Vauu te (hijden naer het leren : 
Gy ftact in 'c hart des volks geichrev^iB 9 

£n bedt u zei ven levcndeuic 

Dooriaet, endaet. Devérzcxtfyfviiit. 
Uit kloek beleit van amptentren» 
Die nacht en da^ zich zelfs niet fpaertay 

Gefchapen toteen ieders aut 

Mecenas letterwijfihcits ftqt • 
Vergeef het dat wy, onderst loven 
Uw* luider met ons verf verdoovt» » 

Gelijk een rook den glans befincc . 

De deught beho^geen tofim>mpCt» 

MDCLV IC. 

G R O E T E 

Aen hunne Excdentien , den Heere Koenraet wi Benniinen t 
PenfionarisvanAmf^erdam» GodefriedvanRheede) fteere 
van Amierongen , enMacbiasFieriên, Staetheerevao.yriec- 
lant , Gezanten der Hooge Mogende Staetop » b]^ de Majefteic 
fel>eneinark> Noorwegen, &c. 

NU 't (pook des afgroncs dus wanfcbs^en 
Het hairmetmrarte flangen kndCt 
Trompet en trommelt: wapen, wapen, 
Dentoofflyan'c&echCTcrwontc, cnbmlCi 

£• 

D^itized by VjOOQIC 



, H E T II B o E K. . 45f 

Enbrielcht te water» cd te lande» 

Deftroomenftopc» dezeèt>rj^yeorc. 
De hd haer heilocKse ofFerhandè» 

Een Ilias van lamp» vereert; 
Zoo paft het dat ons vrye fteden 

Haer bondmenootfidiap met de kroon 
Van Fredrik i&kien, door de reden 

Vanbillijkheit» daer 's Konii^ troon 
Op ruft) hoefeldiewiertbefprangen: 
' ËAöOltleeflTrieotfcfaapaentevoén 
ZaghBeuningen, en Amerongen, 

ËnFieflèn, ièderin'tlai20cn 
VanzijiMfi èt^t de w^erkahten 

Aert*tBi!tifdiffi«er, en *t oude hof 
Ontfing met«erede Gcauiud i 

Ódcoren om dè pennen ftx^ 
Te geven > 't zy degeeften zwieren 

Op dicht, dat klank en voeten telt, ^ 
Ofopdóotiudit^ papieren 

Te weide gswttih ruiiöer velt . 
Men ie]^önsnu van niemantanders 

Dandozcdi^- Hoenbemtmenhen? 
Den öiont van 't Recht des Aemftefhnders , 

Gewapent met zijn wijdte pen j 
Den glansvan 'i edele Am«roi%en 

Enopgaiigvan'tgemytert Stichtv 
DïnStaetheervaiihet ongedwongen 

EnvroomcVrieflant, npitgczwicht 
In 't veoïftaen van zgn ftijl «n wetten . 

Dry landen y zeven tügpWjk 

Gcbiên my hen in topte asctten » 

Op'toutcrvanlwtNoortfchcRijfc: ^^^^ 



lii 2 



Digitized by V^OOQIC 



43<J LIERDICHTEN. 

Maer al wat vry ftaet is niet vciligh 

Voor ieder een: dat lofampt paft 
Een Roomfche of Griekfche lier , een' Heiligh ^ 

Daer d'afgront ydel tegens baft . 
ApoUo raetme ftil te zwijgen : 

Zoo ftaenze in bunnen vollen krits . 
Mijn ouderdom wort traegh in 't ftijgen • 

Hier valt Parnas te fteil en (pits • 

MDCLVIt. 
AEN ZIJN EXCELLENTIE DEN DOORLUCHTIGEN HEERE 

TOBIAS MORSTIN. 

Trukfefz te Krakou , ReGdent van den Koning en de Kroon Polen 
by den Koning Fredcrik dep derden • 

OslmmirosfuDeofmf^é 
Oen 't oorlogson wcêf , van vier winden , 
Den Staet van Polen overviel f 
Engacptc om Polen te verflinden , 

liet Rijk, in'tftootenvanzijnkiel 
En 't barnen van de holle baren % 

Geen klcen ge vaer van ichipbrcuk liep i ' 
Woud'Allerhooghfte MORST IN fpaerea 

In.'sKoningsdienfti daer Krakou 9 diep 
En over hals en hooft » gedompel t 

Van krijghselenden in dien noot> 
Aen alle kanten overrompelt y 

Gceneuirkomftzagh, een ieder vlooC 
Om zich te bergen , en zijn leven . 

Watract? wat gaet den Trukfefz aen > 
Nu d'allerftoutften hem begqveni 

£ a alle poorten open ftaen 9 

Het flot met zijn verlacte vcfte 

: ~ i Om 

Digitized by VjOOQIC 



T 



HE t II BO E K, f5y 

Om öoothulp fchrcit ? hy grijpt en vat 
Het HcUighdcim des Rijx ten kfte» 

£n voert dieK kontng^lijken ichat > 
Zeskroonen» fceptcr»r^?ngcwacdeii, 

Door 's vyantshd^, door vloet, en vier > 
En berght de heilige deraeden , 

Ten prijs van Gode en Kazknir ) 
Voor 's haters vloek en klaeu wen vciligh t 

Die > meefters van de ftadt en 't hof. 
Niets aenzien, heilighnodionheiligh, 

Maer wroeten *t al in Woet en ftof i 
Verfchoonenkerck , noch Outcrg^ven , 

Verftooren Staniflaüs ruft , 
En d'aflbhen der gewijde graven , 

Naer hunnen godtvergeeten luft . 
GetrouwftehoflKjlder Sarmaeten , 

Na zoo veel onredits^bei^hde gy 
Tc Warlbu *t lijf van dien verwacten 

Erfvyant, hielt uw fabel vry 
Van wederwraekeen bloetvergieten , 

En ftrekteuw Vorft een rechte hant , 
Schoon duizenden de Kroon verlieten : 

Nuvoertuwwijsheiti als Gezant 
Van 't Rijk, hetwoortteKoopenhaven» 

Gelijk uw broeder binnen Praegh , 
Op wiens trompet mijn dichten aazvtn » 

Zoo verre ApoUo dit beha^h . 
Gy zult de groote korenfchuurcn 

Van Chriftenrijk door vatten pais 
Verdaedigen, dcnagcbuuroi 

In Koning Frederikspalais 
Vcicenigen naer uw vermogen: 

\ - lii 3 Dw» 

Digitized by VjOOQIC 



IR» LIERDICHTEN. 

Dan zal itaijn keel» opzBOgg^ftdt, 
U w dapperheén xn 's hemels boogen 

Verheffen, langti de blijde Bek, 
Waer langs de WijflH uitgegoocai 
Ons coeftroomr mecgekdie vfeeccn . 

MDCLTII. 

NEREUS VOORSPELLINGE 

Op dea ondergang van TROJE. 
Uf^H01LATIUS. 

TOen de t rou welooze Herder 
Zijne büiswaerdin Heleen 
Met de vloot van Ide heen 
Overzcefleipte» altijc verder» 
BondrGodtNereus» naerzijn'zin 
Dusdefiielle winden in » 
Om dien droeven val te fpcUen : 

Och, ghy voert» ter quaedet uure, 
't Huis, diemeteen^oorlögfastoght 
Worthereücht, entthuisgebrog^t^ 

Van den Griek, ennagebuure. 
Die» geftoort om 't ongelijk. 
Zwoer 'taeleudePriaems R^k» 

En uw bruUofcsfêed te (tooren : 

0«h» ]Mieeweet£>ldaetencuicer! 

Och» wathaeltpdenDardaen, 

En zijn vc^al plagenaen 1 
Pallas ^rapeneden vrybotter . 

Wagen hehttea bcukelaer 

Ruftzetoe, ea-racft> Voorwaer 
Gy zult u vcfBCf^ verlaeten . 

/ Op 

Digitized by VjOOQIC 



l 



HET II ROEK. 4^ 

Opdeo hfBaM éttOo^^naCi 

£n uw lokken komaeo fiRT y 

Speelende op uw bk»de Her 
W^zeO) dieuwliefenmuiiie 

D'oorenkitlen» enom-oaec 

In uw kameridién^Hgpifitiieit 
Van den Grieklcben boogfi en icJiulltea > 

Voor Kretenzer psuateapesEcn ^ 

£n *cgedruüch iKan Ajax vaea . 

Die u kort yotgÜcachter aeat 
Maer ten fefte alsccn verwcaen y 

Zultge uw ovei^>elI^ haer 

Zien b^ruift van Aof, cenaer. 
Zieige Ulyflès niet van achter > 

Die uw hyizenkomt vemiden? 

Ziet g]r ouden Neftor met» 

Die van FyhisdentnMttiÜiifitf 
Teocerzttu epdeluelat» 

Van zijn itihnfSalamin. 

Stbendnszet daraeriiU 
Afgeiechtopoorrasgen i 

Afaewchtop paerdemenocn» 

Ëfl dea wagen in den fla^ . 

WatvorftMerioavernug^ 
Zuk gjr Ie vend leeren kennen . 

Forifè D^medes zwaerr9 

Trodèr dan zijn vaifers aert > 
KaeStt euftreeftomutevinéêii.' 

Gycenfiifièrt» enydichrocMBeii» 

Zult» albyi^evaAfiiHiïCj 

^ Voof 

Digitized by VjOOQIC 



•44Ö L I E R D I C' H T E N. 

Voor hem vhtghten, abeenfaarr» 
Dat den wolf in 'tdal ziet komen i 

Ën zijn grazen ras vei^eet . 

Anders luidt de heilige eedt , 
Uwe (choone bruit gezworen . 

De vcrbolge vloot entciden 

Van Achilles rekken lang 

Trojes tijc en onder^ng > 
Ënderjoffrentijcenztelen* ^ 

Natienjaerenwederllant - 

Zal de Griekichecorts de brant 
In de Troilche daeken fteeken « 
A E N 

A NT ON I U S I UL U S. 

Horatius twedcgczapg vao het vierde boek» 

Wletocl^hc^ oIühis> meczyn'tooa. 
Zelf Pindarus te fteekehjtiaer de kroon % 
Becrout zich > als de reukdooze zoon $ 

Opwaflevlogclsj 
Dacr 't hcmelfch vier het was verfmiltcen praemS 
Om *c kriftalyn der watrcn mét zyn' naem 
Tehelpenaen defpiegelnuttefacm 

VanftojLitevogds^ . 
Helt Pindarus komt,bruiifei ak.een vliet » 
Die met gedruifch ten ücilen bergh aflchiet^ 
En acngegrocit vapTêgeo , dat het giet , 

Op waterkanten 9 
Befaemt om *t nut van hunnen ry ken ftroom • 
Hy bruiicht en ftroomthcel<Hcp > en zonder toom > 
.Verdient den krans van Febus lauw^boom 
' £n groene planten > Het 

Digitized by VjOOQIC 



HET II BOEK. 4^, 

Het zy hy keur va» nieuwe voorden viBt , 
EndoorzynTaersy dactrotsis» roks of ünt 
Zich acn geen macfi^ cnvct^ en treedt gezwint» 

*t Zy hemelheeren 
Teraedegacn^ en^dryvenopzyamaet» 
Of Koning yaa't godddyke zaet y 
Het welk met recht Centauren nederilaet 5 

£n dempt Chkitteren y 
Dieblaeuveiigiftiiitbraeken) vlamenvien 
Hetzyhyloofc> die, onder Goden hier 
Getelc> met palm yanEliskeeren fier 
Naerhuis, vol weelden > 
Als worftdaers 9 c^indcnrenftrytbraef 
Befchonken^sier een zegenry ke gaef » 
Die beter is ) hoehoc^heenaoddrcfraef» 

Dan hondcrt beelden $ 
Het zv zyn kla^t den brmdcgpttt beweeh' 9 
De droeve bruitonticbaekt) enfbrsontftrc^p^ 
Of dapperheit en kracht en goude zeen 

In top verheffen 
HaerStyxbenydCr end'eeuwighduiftrehd. 
De z waen van Thdoc > A n x o o k ^ ontvli^he ons % ihel 
Ënliemelhoogh door 't zwerk > en draeght te wel 

Watzybefeffe. 
Ik, minbegaeft, met moeite uvaerzenwy, 
Vergaêrtabgenr, vaneen Matynfche by 
Gezogen uitden tymtcTivdy > 

Met moeite, en zweeten. 
Ontrent zyn woud t en oevers , koel en vocht . 
Gy dichter zult, gefteegenindekxfat, 
Mettrotferftyl, watCezarsz^^aettveimoght 
InzanguitmeeteOi 

Kkk Als 

Digitized by VjOOQIC 



441 LIERDICHTEN. 

/ilshVf met dien verdienden lauwcricr 
Omvlochten ^ voor zyn ftanderten bannier 
Den Geldersman in ftaecfie om voert hier, 

Alstriomfeerder 
Op 't Kapitool : want noch de gunft der Go6n 
Noch *t nootlot oit op d'aerde iet broght ten toon 
Dat beter is en grooter en zoo ichoon 

Als's Ryks vermeerder . 
Alquameeneeuwvaagput^ gelykzeplagh» 
Verwacht geenfins iet gro^ers acn den dagh • 
Ook zal uw zang ons melden , narden üagh, 

Deblydefeeften> 
De vrcught van Stadt en Raet en burgery > 
Wanneer Auguft 9 de helt » onsnacKtzooblys 
EnKliowektmetaldepoëzy , 

Der Roomiche geeften i 
Terwy 1 het recht van pleiten viert en ruft • 
Indien ik iet ontvouwe van Auguft » 
Dat d'ooren ftreelt en keetlen kan met luft » 

Ik zal myn dichten 
Metd*uwepaeren> en, gelukkighdoor 
Auguftuskomft) u volgen op zynfpoor. 
Om met deeswyze een iegelyks gehoor 

Aldus te ftichten: 
Ofchoonezon! olofïelykeglans! 
Ter wyl de Helt vooruit r ydt met den krans • 
Dan ftyght ons ftem aldus in 's hemds trans» 

Om 'tfêcft tefterken: 
lötriomf. DeheelcRyksftadtzal 
lo triomf vaft roepen met gefthal • 
^y wierrookcn den Goden overal 

In hunne kctken. 



Tien 

Digitized by VjOOQIC 



H E T II B o E K. 44J 

Ticnfticren, zoovcelkoejenopeeoiy 

Oncflacn u van u kerkbeloftc^ cnmy 

Een teder kalf > geipaenr» aeo's moeders 2y 

Geweit by 'tgrootfte , 
En dat) heelrosdooigaensopalzynveU 
In zyne ftar een blaer voert 9 wit en bel 9 
En 't nieuwe licht der maene wonder wel 

Op 't hooft nabootfte • 

AEN DEN WELEDELEN UE£R 

GEERAERTBIKKER. 

HEER VAN ZWIETEN, REKENMEESTER 

Van het inkomen der Graeflykheit van Hollant en Weftvrieslant) ho(^- 
heemraet van Rynlant. 

OZwieten) eerderAemftelaeren) 
Ik wenfche een' liertoon op myn (h aeren 

Te zetten ) u ten dienft alleen: 
Maerd*ouderdom> te zwak 9 moetzwichten. 
Degeeftbezwykti en kan niet dichten. 

Dewilisgroot> demaghttekleen. 
Men mogt uw bezigheden ftooren 
In 't rekenampt ^ uw trou befchoren » 

Die 's Graven inkomft gadeflaeti 
En 'c hooge heemr aetfchap te Leiden , 
Daer d'oudeRynftroom vloeit door weiden,' 

Vol vette room, enhonighraet. 
HetHaeghfcheTempe> enzynwaeranden, 
Enbo(ch> en bede » en duin > enftranden 

Verquikken zomwyl uwen geeft» 
Na lang en ongeduurigh Haven : 

Kkk 2 Dan 

Digitized by VjOOQIC 



LIERDICHTEN. 

Dan rydt gy fpecka by <k hrzrcn , 

Daer ttde^uft ee Ittckcgeaeeft . 
Behae^t feetti gefchü tcflediten 
In 't barnen van 't kratdceel d^r r«ch«en , 
Of met den w^deit va« *t Lacyn 
En zyne goude tengte^peeken , 
Dan 2X)ude u tong noch tad ontbreeken , 

En niemMitlkiic uw meefter zyn . 
Ver boven oude en jonger wy zen 
Plaght gy Boëthis te pry zen , 

Die ^^>ortge«:elt uit eedlea ftain , 
Verdadigde*t gemeene belle , 
Toen Theodooc de Roomfche vefte 

Vaa *€ Noorden overvallea quam. 
Wat aenftoot iuuide in droevscty den 
Dees vroome raetsheer niet te lyden ! 

De Wy sheit ftraelt uit luttel hhin , 
Die tegens 't grimmen van de booften 
Hem in den kerker komt vertrooftcn , 

£n wyft naer Godt langs *s hemels haen • 
In duifterniflê diep gedompdt > 
Betig^tmetvalfcbeit, overrompelt, 

Gedoemt, bero(^vanhaveenlhet, 
Beveelt hy zich met vaft betrouwen 
Aen'thooghftegoet, omhoogbfacnfchouwcn. 

Der onderdrukten tocveriaet . 
Heer Bikker, tel^ van zoo veel grootcn 
En *8 lants voorftanderen ge^rooten , 

Ontfoïgmynwys enliei^edight. 
Magh u dees winter vrucht behaegen , 
Gegroeit in *t fneeu der oude da^n , 

Zoo houdt uw heufcheit my verplicht . 

j:y, yoN 

Digitizedby Google 



J. V. VONDELS 

LI ER D IC H T EN. 

Het derde Boel:. 




DE KONINGKLYKE HARP 

AE N 
KORNEUS VAN KAMPEN 

; Ie Dvfvk Harp wil ftcdcen n^ de kroon , 
iDiecergbt) als Lucifer, den nooghüea troon» 
_-«. Eawortg^icboptiiitdatoneindigafchoon 
**^ Des grooten Vaders . 

Godis goode toog) van hemelich mann' bedout , 
Gact weiden, alseenpengedoopt ingom. 
Die tfekkend tiaer geleert vernuft ontvouwt , 

Opzuivrebladcrs. 
Gy, Kampen» mocht dit t^dkcmadbevfo^. 
Wanneer uw g^ft in Nederduitfchen fchoen * 

NaftaptsedioiHebreeuichen kampioen» . 

Èndapprenzinger» 
Die levende uitdrukt al wat hy beièft * 
-En zoo verzinkt, en zoo de maet verheft, 
Efcrtzy op 'tallerhardilc voorhooft treft 

Gelijk zijn flinger. 
*tZyhy«ijnftemvcr6jntofdievergroofr, 
De wrongkroon voeght dat vet gpbalfemt hooft 
Desmans, naer*fhartdcshemels, engelooft / 

In 't eeuwighieven. 

. Kkk j Z;ijn 

Digitized by VjOOQIC 



446 LIERDICHTEN. 

Zijn rijk gedicht 5 geen droom, geenydlcvondt, 
Begrijpeden (chac van 't out en nieuw Verbont , 
Vertelt, en leert, en bid, en heelten wont> 

Met kunft doorweyen . 
De zangerige mont is altijd vol 
Van JaKobs harder, geenverzierdeApol, 
Die d'uitgeleze fchaer , gedoft met wd , 

Acn verfche beeken 
Zorgvuldigh drenkt , en in het groene weit, 
Enonverdwaelt op 't rechte fpoor geleit , 
£n haer be(chermt door zijn getrouwigheit 

Voor wolventrecken . 
Hier duik^oor 't licht desSdieppersd'eerfte nadit, 
En 't werrekftuk der wcerelt toont met pracht 
Des werkers wijsheit goedigheit en maght 

Inalledeclen: 
't Gewelf des hemels ftralen van zich geeft, 
De lucht doorluchtich vol gevogelt zweeft , 
De woefte zee die bruilcht , en 't aerdrijk leeft 

Door ftadigh teelen . 
Wie beeft niet als de hemel Abrams zaek 
Rechtvaerdi^ hanrhaeft , toegeruft met wraek , 
En (chept in bloetvemieten zijn vermaek , 

En groeit in 't miooken ? 
Verbolgen onweer voert hem grimmigh heen . 
Om hooghis vier, en duifternis ben^ . 
De donder morfëlt , blixem brant de'fteén ^ 

Dcbcrgpnrooken. 
Deftroomverdrooght, 'tgeberghtefineltalswas. 
't Getroffen vee befpreit 't gezengde gras . 
De glans der hoven leitgcoooft in aidi. 

En gloende vonken . 

. 'rAf 

Digitized by VjOOQIC 



H E t III B o E K. 44.7 

't Afeodiich volk , ccn hant vol overichott , 
Noch onlangs al te wreveligh en trots , 
Gedootverfc kruipt in d'allernaccfte rots 

Vol moortfpelonken / 
't Gelovigh hart (chiet vleugels aen , en ftelc 
Zich toe ter vlught naer 't licht be(larnde velt i 
Op *t zingen , 't welk genote deught vergelt 

Met lof te (bengelen 
Doorichellecymbel) trommel énfchalmey» 
In 'ie midden van den Maeghdelijken rey 9 
En na te volgen met een liefgevley 

Het koor der Engelen . 
Het vrolijk hof ten dans gaet op 't geluit» 
Het welk b^roet de vóntelijke bniit > 
Die met borduurfèl haren boezem fluit » 

En teere lenden: 
Die Schoone ziet naer bloet noch ma^hichap om : 
Zy volght den lieflijken bruidegom , 
Der alledchoonfte jongelingoi blom , 

En 't hooft der Benden . 
O grijze Amfion ! eer van Bethlehem , 
Uw welgetelde harp , en helle ftem 
Die bonwen 't oft vermaert Hiéruzalem 

Totaende.wolken. 
TeSalem blinkt de tempel» en'tpallais. 
Hier zeitmenoorlogh aen ^ hier fluit men pais ; 
Enhcrwaertftrckt, vanooftcnweft, dcreis 

2k)o veeier volken . 
Hier kittelt hy den kerkelijken pabn, 
En rotfen weerklank met een* mcuwen pfalm > 
In khadvrv van een' ceder of een' paha 

Ofvcttcolijrcn. " De 

,_ Digitizedby VjOOQIC 



448 LIERDICHTEN. 

Dcberr^hSioniszijttHdikofi: . 
De klacrc ccderbeck zijn hra^cbron : 
Gods wijshcit en zijn vet de kuücfae Non , 

Die hem leert fchrijven . 
Op *t dravettvan dien Goddelijke» ftijl 
' Gevorftdeceder Babels fiiierpc bijl j 
Trekt Mofisop yan deogcplaeghden Nijl j^ 

Ontfpringen aders 
Uitftcilcrotfcni gr em m en zee en vliet i 
Verrijft <fc ftadcuit puin , nailang-TeFdraer i 
Bekent dezoon^;d wat'éri^gcichier 

Byd*oude vader». 
Mijff zangcrzttin Godts verholen raeCy 
InfpeltMeffiaj, <facbelooftteza«r 
Zijn Konii^ktijkeen PricfterMjfcen ftaoc,- 

En wonderwerken ' 
WieHacfct nicrwaimeer DftvidDïvidknffi? 
En *t voorbeek 't nabeetetcgentiwedinetlaffv 
Dcndiercwbockffecn, daer'tgdteiwopraft 

Van bcy de ke Acn ? 
Hy ftrckteenipógelvanoprecbrrboet,. 
En valt zijn Godt voor *rhooghautacrf« wet, 
En wafchc vermagert het bevlekt geittocdt 

In drocvigh zochten. 
God» pijlen, eenonlijdeHkkeftian:»- 
Dlc zitten dicpin zijndoerfchoteHhanv 
Van rois^ênenTan vyandettbenarr: 

Waer zal het rfaghtcn > 
Barmhjfrrigheit ncight derwffrasrclietaor. 
En breekt gefrjk ec»hiekhici8onoe<iooc 
Dien damp, enwüchtvanlïet^geiiaddMör 

Des^hreiersoogen: _ 

** Decs 

Digitized byCjOOQlC 



HE T III B OEK^ : 4^^ 

Deesvih^2MkJdIft^;easllfe^ , ) 

En ipringdcnilnqpiMliy alsic(r»dutGlf«^ ; 

Tot vreught bewogM • 
DeesZaiiggoddtbcMKftiifttGodrshcerii^^ 
En toQMud\>nbepadd&Maj^Acit> 
I*Vveetabgbleveii> 'tvfelk^wnvtMomfthak, 

Noch weet vftatrMirèr» : 
Hier praete datóiiveKk?2iegkl»^ 
£ft 'tériecnaci heüighoogitmekbrelic^ : 
OncelbsM'efeiigleii'pai^ o{vku|y pliclic 

Aên 's hemels xfewt^n. 
H«s^^0cert^limt hy op4é$'Heei»ü>ecgI^ 
Merbeemen^avafigdr van godcsdtdttftigb ncfsk » 
Onnozel» amikr gai» ^tn^sBondef crgb ; / 

Geeneofïerfaaiidtoif> : r : 

Geenbaltk»iïbilM»r geennamoi^'üofl^^ 
BëhogenhaU, oal^iMtii}» nueraÜKmoeiffe 
RechtTaep^gheiCr <o^oe«v9rflcgc»gèeftj^ 

De wicrtfte panden . 
Gy redkétoteOy fQepr by van><Kn hooghi » 
Hoe niikcgeicht^met'ivv/ge^MKMic^ 
En quetflifdéfl ap^lvaA heca]j9iendcoQ^> 

d'Oprcchce fcharei 
Wiensüitgeftortebfoet9 eeakofttlijkmc^ 
En ttmen Godt verzamelt in een vac^ 
Op dat zij A sorgedïen ¥erq[uifteii firbat 

Tot wraék bewane ^ 
Het viei!^(le^yVefs^fèhi6rdeiddti%iiïmCf 
Wanneerze vee) ce vkright^k bemiitt 
Godry w^w wet iivfafekn geprint^ 

EnAronszede: 

Lil Gpen 

Digitized by VjOOQIC 



4f<» LIERDICHTEN. 

Geen goi^^zookoftlijkis als Godtsbevd, . i 
Geen nooi^ zoeter in bedrüktgp^uel : 
Ditfterktdeiioop: dit'sdaiegelijksiiiareipel*. 1 

En 's nachts haercede. . . 

D,ees dèfii^idt houdt d'yddheic in toom ^' 
Die heene drijft, ^hjkemÜKÜc&roomt u. . 
Yerftüift alsi^Qf , verd.wiJQtgdijk een droonn» 

Verwelkt als t>loeineni 
£n als een vlu^ wték dobr 't ydel fidiiet . 
De menfch wecghtlicbter in dees Ichad als nier« 
O dwazen, roepcze^ wat'sulevco ^ztel . 

Wat is uw roemen? . . 
Der Qoden Godtdntwaekt hier > alseei) teeuw , 
£hgaet» als Rechter, door het hiidcgefchreett 
Der arme t|ireeze en onderdrukte veeuw .... 

De vierlchaer ipannen ; ... 
Hy l^rèekt de'godddoozeRecbc^aen > : 
Die minft naer J^odbit ^n meed naer ^en ftacfi : 
Alzi^Goden» denktgy zidtyergaen> 

Als wreé tyrannen . 
Met vijf paer fharen fleefx hy onveriaocit 
De Kjcxoingen |dtetent, en g^wdt» 
Wiet trponenin dén.grcvot z(jn uitgeroeic, 

Naer Sions muren . 
De ftammen juichen in ^ie z^eprael : 
Zyzienvenrondert, hoe 't gefloept mecael . 
DerReuzepoorten Ilrelsblixemftracl 

Niet kon verduren . 
Nierriekt de broederlijke vree j zoowaert 
Als balilèn^euren in 's Aertspnefters baert , 
Endauw op Hermons Heuvelen vergaert . 

Hier wort de ze^n 

Ge- 



^ 



Digitized by VjOOQIC 



HET Ilï BO EK.: ^,fll 

Oezongcfliovèrd'oabevlekcebrair» ■. ^ 
DiQbreitztdialseenvxuchttNreWifn((okuit.' . 
£lk vnicbtje bloeic rontoiti haer» alsecA fpruitt 

Befprengc van regen . 
Hy want de bod^ek , als her lichte kaf. 
Of moHHthaer met'^Heitancfe y fren ftaf : 
/ z'Isorauxgras» niejtnantsiohuurgedyt'eraf: i 

Maer 's hooghfVefl veder 
En dichte fchadaw dekt hetvroom gemoedt } 
Datgroent> gelijk een palm op Lifaan dóet» 
Pic 'c fliedben van de zpa verdragen taoetr, ^ 

Ën winterweder . 
( MjnOrfeusdraieit'tonincefbaerftarrendik; 
Zijn hjtntdie vlijt de hdte^ven riak» 
Deleettwzittanddoos> 'cgevogeltfllak^ v 

Hetwoudtkrijghtobren. I 
GMhaiddeiiibage4uaekmTgift^bip(^ < 
ft Viypoft^hart vneeft lagen noch beOTOgh C 
Dcvoc&cTjgdr zuight onnozd zogh >' 

£n wortherboren . 
*t Ge(peendQ widuje vlug^ naer moederrjl^ooe 
2<oonfetóm hulp) dsdeesinbiccrenhóót» ' ■ 
Tot'skvensbtugh» voor *c brullen van ddDoot; 

En hare tandea. . 
De vierige Engten > wakker op de wacHt, 
Zichle|rR»j6m'trécfatvaérdfgeg^j(UcbCi^ ■' ^ 
< : CBfdragenfaètdptmhbédnivraefthachtyj.I I 
En'tfheeuwderbaodcn. '. •' ^ 
Mijn Harpe dracht de goude Bontkift om » 
DiezwangerisvanAron8heilighdom> • 
Vereert met zUvere bazuin en bom . 
qO De nieuwe manco 

LU % Ver- 

Digitized by VjOOQIC 



j,^ L ÏE R-D IC H T B N. 

Verlichte|i:m^iil(Befl»iiftfiae')sl}HokerBffi^ 

't Welk 't overleefde hartewce^^encefli, 

Ënftelptdetraimi, 
Dit 's.iUtmmji 4fKr welken hoqi^iHoeit, \ 
HetPaiadijs, ^^bot^'tt.liotieclesleFeji&iilocic. 
DeiBf^mdefi-hetls» die^docftighimiticfpraeit» 

Deftilleh&fen» 
Hettickt^erUuidon, "sknnkeiiintzes^, 
DerartDeiafcluit, 'dei>ei^derFQöz]r. . 
Hier sutghc.'t Gieioof opTabor , '.aisieétuby^ . 

HaerzöetftegavcÉtc - '. ,- ; 
Miihkftohtbee^iikt, «nli^ghtvooi'^ëfcd, 
TerwijUkéaedeeeftloetot», cenjawed 
Van tsemateliMfi^n elSdftbidf xooTod 

Verguldeiohakdbi » 
En JrtMyfeiyfeoftcpom's CeMlfthn toto , ^ 
Bipritt'Ml Mater/ oietsen klinkt iaieryvUeb^ 
Hierhooitiieroor^Mnafludlreklaflkeii, 'Xb 

Verbaefde Orakdeo > 
: 'OiQaAT-<»lgM9heJnHai;pcttaBr» 

Die H<lieH|«l dooft vtaFJakkuseii l^iadber» 
fimdleVorihtnpxlkkeltiiiettiwihaBr» 

Uw kout gebeente 
En a(ch isfaagTcrftorvea en Terrot » 
Uv^vrperlmg'vietflondeB -vandeiBor» 
MaenitirjiiiiCBi|fc» irblxida» koftkieckbyGAdt» 

Enzijngdbeaiie. 



'^ A • to^ 



«t 



Digitized by VjOOQIC 



Dl 



tt« t ÏÏI BOE K/ 4^ 

OpdeTwcedraglitder 

KRISTE f R I NC £ N. 

AEH JESÜS KRISTÜS, 

> E KriftenFrijicen zitteii vafft 
_ ^Malkanderenih^'hair. 
Ganlch Kriftcnrijk vwak in lftft> 

En *t uiterftcgevaer 1 
Als'tlchip, dat metgdeerfijeiittilft 

FlusfcMplffeak'lij^aai, . > 

£n drijft naerlag^rwsd. ' . 

DcfclleTurkj dieKriftuslcruift, 

2^et onskakkeekn aen . 
d'Erfvyant lacht nu in zynTuift > 

En hoopt don klaeuw teÜaen , 
Vanbloetgeyerft) vanHofbegruÜt, 

In'thartvan'tUin^gevecht^ . '. 

Dathy 'cgeichübdiedht . 

Zoo *t hem gplukk«UBa|^ineÉ: wenicli 

Met zijnen ¥i«9efteii hoopt 
Dat hy 's Gelooft voxzwakte^rei» 

Op 't oBgexsenftrfloop'» 
En velletea vür^E90i«eD^flMolchs 

HelpGodt! vat wilt een dagh 

Van rouw zijnen bekiagjh . 

Gelijk een ingeborftettftro(»n 

2uü'ciiigciateaheir 
Verdrenken al den DuidHien bodiB » 

£n hniizenalsceaMeif > 

Lil 5 ?» 

Digitized by VjOOQIC 



4f* 



LI E RDI C HT EN. 

Enfpoelendcnbcbloedcntoom , 
Tc Keulen in den Rijn ; 
Die zal zijn weddczijn . 

Zelfs d'andcrewecrelt, daermenmec 

Den hoofde nederwacit 
De voeten tegeós d*onze zet , 

Zal hoorcn al yervaert. 
Hoc wy door 't zwaert van Machomet 

Gevallen zijn ten (^ .; 

Der vyandcn van Godt . 
Dan voelt men hoc men becftgp&dit» 

En uit den Burgertwift 
En brant verdoemden roof gchaelt» 

En wolven opgehift ■ ' 

NaerKriftusfchajipskoy: danbetaclt 
Men zelf /i|neigeroê, ' . • 

En ftheciten zucht zich moè . 

O J E S'Ü^ S , keer dit voórfpook af i' 

Verdrijf dié düiflte wolk . 
Hcrplant veel eer óp 'thèiligh Graf • 

Door uw gdoovi^ volk i i: 

Den Turken tot gercditc fttaf, 

Dcnftandcrtvanuw*naeni, . ;.i 

Opdatzichd'afgrontfchacm*. ^ 

Opdatdiebloethont, ycdcrsyloek. 

Met ingetrokken ftacrt , 
Gelijk een rckel-MeAa zoek,. ' 

En aen zijn* eigen haerf - 

In cenen onverlichtcn hoek 

Zich!^kftrek*nacrzijn'luft» ; 

EnlaetèuwRijkinnifi:. ^ .. i 



DE 

Digitized by VjOOQIC 



H £T III BOEK. ^fj 

DE KRÜISBERGH. 

AEN JOFVROÜW 

M A G D «A L EN E V A N E R P. 

DE Jciioonfte roode roozen groten 
OpgeenenGriekfchcnBergh, o neen t 

Maerop den ICruisbeigh , ham van fteeo ) 
Daerjdusbooftquetfuuren vloeien- . 

Van heiligh en oonoozel bloet, 

Geronnen-totccn'roozenhoet, ■ 
Wiens blaên , vol geurs > -geduurigb bloeien > 

Door den gevlofihrencloornekrans, 

Waer van degoddelikkeglans 
Beichaduwt wort «noverwaflèn . . 

De roozedruppels ftrekkeniHioon 

Robijnfn aen de doomèkroon . 
De roozevlaegh Terdrenkt met plafièa 

De lelibloem van 't aei^e29cht> 

Waer uit de zonne fchept haer Ikht : 
De zon> dk methaer bevendeafièn 

Te nigge rijdt, bezwijmt» enfterft, . 

Nu 't roozeUoet Godts leli verft i 
Deleli^ dieliet hooft laet hangen» 

En geeft den allerleften tocht , 

En vult nK^ioQzegeur delucht . 
De Krifle byien met verlangen 

Zich fpoeden naer dien lobzengaert ) 

Zoo ras het lid» de lucht verklaert ,. 
En zwarmen om de roozewai^en 

Van's levens bloem, enlaite^«ttit$ 

EnzoigeiixöetQthonigliuit . . ^ 

Digitizsd by CjOOQIC 



^^i L t E It Q I G H T 1 N. 

De&\ en gift en bitterheden , 

Êoal^ wikietrdottrncljofclt. 

Uit leliwiD c* rooarbikw 
d'AercaenglcnManeonektarknqdea» 

£nhemelichruiker, enambroos. 

Dedi^ die tpekgocft udtfentfoos* 
(ZoodikinacihykQm£aeagcredftn> 

Dieaoadefiaeuveztdverqiitkt» 

En'chace» toc^raiihoopicoevcfflifeu 
Verfterkt» aiftdezetafiaegeiirai 

Van 's levcaeroaaaatttka» hfittt»; 
. Met bicretmnaknat bcdawvc , 
Tot trooft Tatt a&dieéeirmgb tnnngk.. 

Hierfpringe» vooral tticdorfegb wjft » 

Een bron vanmodeoftwiciftin^». 
Zoo lekker» a&ofotfsipkQttkfiiistt^ 

Hier wa(cht mealitttanrkktgnMwdl; 

In 's levfemkoftri^kflBikYlvtf v 
Vergadert uit vijf zvivsc ^)MUigsau 

Hier lerten d^aderspurper uiC}. 

Totpracbcdeckoatngliligfoebniitj . 
Wien6iQfvEMLOamd:iMri-]^e29Qii§e»A 

£n van dim vijactBSetonHdij 

Toenze in dcesijxcKi-aftiJBijkffbtcM) I. 
Bcvochrighdeahimgpttdrtangeft»: 

Toen Dayidftekb faifl ei '£bci pi 

Op dajt geruifckaj&ichettdDnq»». 
£n Sak>auia2i^bMf;dcbokci».. 

O bloct-on vacnrijk» loost! 

O hartebrottdasw^amtGoétt! 

Vergun my u u kj ^ji i^i i Éuppi t nf ^ 



Bc- 



Digitized by VjOOQIC 



4^7 



HE^T III BOEK. 

Bevlocy mijn'dor en dorftigh bladt , 
En Iccrmc mijn' Ycrioflfer danken > 

Op d'ocvers van dien gulden ftroom ; 

In fchadu w van dien roozebobm > 
Bedekt met Cherubinnevleugelen ^ 

Daer ruft het afgejaeghde nart > 

Daer vint het ftilpijn voor zijn fmert^ 
Daer neftlen alle tamm&veu^elen ^ 

En heffen tegens 't paradijs 

By beurtc een lofeangk aen om prijs i 
Daer leert de ziel haer luften teugelen > " 

Met Godts gebit en roozentoom . 

zXDn twaekt *er uit den ydkn droom 
Derydleweerelt, omt'aenfchouwen 

Den Middelaer van 't Nieuw Verbont . 
. Zy kuft zijn bleeke roozemont . 
Men zagh'er onder 't puik der vrouwen , 

By 't graf de droeve Magdaleen i 

Met balzeni tranen en gebeên » 
Godt zoeken uiteen vaft betrouwen ^ 

Dat 's nachts gelijk een vierbaek (cheen . 

OP u R B A E N 

DEN ACHTSTEN. 

WAt Godtbeic vol ontzag is dit» 
Die daer op zeven bergen zit > 
£a zwadt toet z^ne rechte bant 
Dienblixemftraelj eneloèndenbranti 
Vervaerlijk als de Dondergodt ? 
Terwijl hy uit het hooge flot 
Een ieder handelt zoo beleeft , 

Mmm £a 

Digitizsd by CjOOQIC 



4^8 LIERDICHT RN. • 

En ftrcelt » en fmeekt en zegent^ heeft 
Hy onder zyn Ichabelgebraght 
En zolen 't oorloghfors geflacht ; 
En, trappende op *t gekroonde hooft 
Der grootfte Koningen, verdooft 
Het gloeiend purper vanden Raec 
Der Vadren , die rbntom hem ftaet i 
Gelijk^cgeftarrentflaeuwt, endaelc^ 
Zoo ras de zon in *t Ooften ftraelc 
Van gout en roozen uit haer' troon . 
Verhuift Jupijn met al de Go^ ? 
En vaerthy uit den hemel, om 
Het Kapitool » zijn Heilighdom , 
Te gaen bezoeken? watgezagh 
Brengt d^eerfte tijden voor den dagh , 
En voert den ouden Numa weer . 
Te Roihe mét zoo groot een eer ^ 
En levert Rome weder ïen 
Den grij^n Numa onderdaen ? 
Terwijl 't gemoedt dit overleit , 
Zoo luiftcrt my niijn geeft , bereit 
Te baren, en gedreven door 
lethemelfch, dit al ftil in 't oor: 
Dees is de groote Sleutel vooght 
Van 's hemels poorxe . Ruft nu : pooght 
Niet meer te weetea. Buight uw knien, 
£n kus zijn voeten ,^ wijt ontzien . 

TeRome^ wef detpmgankdesguUmjaersiói^. 
Vertaét^mjnBroedirsLéaijn. 



OLYF. 

Digitized by VjOOQiC 



p 



HET lïl BOE K. *fji 

O L Y F T A K 

VAN ZYN HEILIGHEIT 

INNOCENT DE THIENDE. 

K yi MI SJ N S lÓ N IS O L I f^ M . 

Amphilius, diedcrtigh ronde jaren 

Bew2ierdc *c heiligh Recht > 

En ftrcek *c oneffen flccht. 
En zette allehgé, vanzorge, grijze haijen 5 

Die *« Roomlchen Herders mpnt 
Verft rekte by den Iccpter van Sicil je > 
Rii in Madril den zetel van Kaftilje 

Aen 's Tybersftoel verbont v 
Ep waerdigh was den roodcn Hoet te dragen , 

-En 't purperen gewaet , 
lo *t midden van den Raet 
Der Vaderen , die 't Hooft der wecrelt fi: hragen j 

. De zelve voorti ih*tcndt, 
( Geheven op den opperfte aller tromien > 
En ii^ewijt met drie gewijde K roonen } 

Den naem van Innocent \ 
• Het tieiule licht op 't ipoor van d'andre negen . 

Hy daelt van 't heoieirch dak , 

Met den Oly ventak , 
Gelijk een Duif, en deelt ons Kriftus zegen . 

Wy zien den hoogen vloet 
Desoorloghshaeft> op«ijnenwenk> gezonken 
En ganfch Europe , in Kriftenich bloet verdronken » 

Belant uit zoo veel bloet . 
SintPcters^hip, dat boven op df, baren 

Vantweedraghtsfpririgvloet hing, 

En fchier te gronde ging , 

Mmm. 2 Ge- 

I 

Digitized by VjOOQIC 



4«J<j LIERDICHTEN. 

GeYoelt den ftorm van *« hemeb wtaek bedaten . 

Aldus blijft) op de rots 
VanVatikacn, 't gevaer der Kerke n^ften, 
Tot'sTartersfpijt, totfchrikderTurklcbekuften: 

En 's afgronts haet ten trots . 
Dan bloeit d'Olijf en Paufeiijke Leli > 

Zoorasiiet onweer ftilt , 

In 'c velt van 's Vaders fehilt , 
Tot eere en r oem van God t en *t Euai^di » 

Noch meer dan Salomon ^ 
DenVredevorft, bepadt met enge palen» 
Naerdien de pais van Kriftenrijk wil ftralen 

TiOo wijt gelijk de zon . 

JUBILJAER 

DIBS PKIESTEHDOMS 
VANDENHEERE 

PHILIPPÜS ROVENIÜS, 

AERTSBISSCHOF VAN PHILIFPEN* 
APOSTOLJSCHEH STEDEHOUDER. 

. IktMXXtlt tMM>»-MriLI>CXLIZ. 

DAeltónLla«h, gyOffbrengclenj 
Helptme loof en bk)emen Arenden 
Totfeeftoenen: valt aen't werk i 
Ciert gewelf en Koorpilarcn 5 
Overkranft de bo<^é Altaren > 
Kleet met groen de Vorfter Kerk'; 
"Want Philippus ichijnt herboren » . 
Nu de zon (die hem, gekore» ^ 
Tot den Piieflerlijkeo ftsec» 



Hitt 



Digitized by VjOOQIC 



H E T III B o E K. 4éi 

Hier Godts Offtr in zagh wijden } 
Van de kimmen op komt rijden 
Met een* icfiooncr dagcract : 
Nu de zon met blijder oogen » 
Blijder (traelen Koor en bogen 

Komt vergulden door het glas j 
Om den Godtsdienft te vefgulden i 
Daer hy eerft voor *« voUeks fchulden 
Offerde > en gebeden las: 
Nu> begroet van ree(lgenooten^ 
Hy den eeuwrin^ 2det gefloten 

Vanzijn wettighPheflerichap. 
Vijftigh jaren, rtéverloopen. 
Sluiten hem uw troonen open , 
Wijzen Iwm een* hoc^r trap j 
Naveelzweets, (n zure flappen 5 
Sla verny in wetenfchappen $ 

En getrouwen Hcrderi pUdit * 
Had ik Davids harp en lippen 
Tc Holp den Mijter van Philippen 
Kfoonen met een Ncérduitfch dicht • 
RijnenYflel, beytegader, 
^Danken zijn^ geleerden vader , 

Die, ontvonkt door uwe ylam. 
Voor ons Bontkifl heeft gezongen , 
Toen de wolven *t Lam befprongen ^ 
Dat den menfch verzoenen quam . 
Sasbout, voorzaeten zijn ouder, 
ZaghRoveen, alsStedeboucter, 
Zijn Apoftellchipoor betreên> 
Marcellyn, metLebuynen 
EnPkdilyn, hem'tlantbeichtjneB> 

Mmm 3 Datr- 

Digitized by VjOOQIC 



461 LIERDICHTEN. 

- Daerze wandelden voorheen . 
Willebrort fcheen weer te leven , 
Toen dien nazaec wiert gegeven 

d'Oude ftaf van 't Biflchopdom') 
Daer hy d*eerfte Kerken ftichte , 
Eerft het Heidendom verlichte , 
En den afgront maektc (lom . 
Hebt gy oit , verheught en blijde , 
ü en des ouden Vaders zijde 

't Lam uw wierook toegez waeit , 
Hemgezecent, begenadight, 
En in angft en noodt verdadight i 
Daer de Hel haer onkruit zaeit > 
Daeltomlaegh, óOfFercngelen, 

Helptme's Herders eeuwkrans ftrengelen , 

Op zijn Gulden Milgejy , 
Engeleyhem, wijsenfimpel> 
Daer men kreuken zet noch rimpel , 
Nimmer droef f en eeuwig bly. 

EEUWGETY 

DER HEILIGE STEDE. 
Tt A M S T E R D A M. 

jien ttêudi Biergery . 

NU 't ecu wgêty van /t vierenswaerdigh wonder 
Zijn' derden ringk op heden toefluit » ronder 
Dan goude pen of palier ronden fluit ^ 
Zoo breek als bloeflem uit 
In Lentemaent > met haer verquiktc loten i ' 
O Burgcry uit Gysbrechtserf gefproten > 
En noit veraert van uwen ouden ftruik > 

In 't wettigh kerkgebruik. Men 

DigitizedbyCjOOglC 



H E T III B o E K. 4^3 

Mcnvlcchtc, omftrijt, nu lovers in laurieren,' 
En duurzaem loof, om *t wonderfceft te eieren ^ 
Men fpann tapijt, fchakccre zangkmecfnacr, 
' Bewierook' 'choogealtaer» 
En eer alom de Heiligheit der Stede s 
J)a,er d*y ver plaght met barrevoetfen trede , 

t*Aenbidden, alsdeGodtstolk*ophetlant, •-we/^^. 
Toen, midden uit den brant 
Der doorne haegh , de Godt der twalcf ftammen 
Hem riep , tn 't boTch niet zwichte voor de vlammen : 
Die zelve Godt verfcheen uwe oudren hier , 
In 't weerl icht van hun vier , 
Tot tweewer f toe vcrfterkte Kriftenfche eeuwen 
Door wonderheên , en klopte zijn Hebreeuwen 
Op hunnen monti entratvoorjefusichaer 
In dezen vierpylaer: ^ 

Waer van dees kerk en achtien ftomme tuigen , 
Haer py Iers , die om gunft noch afgunft butgen , 
Noch weifelen, maer dragen 't Godtsgebouwy 
Als Reuzen , fterk , en trouw • 
Uw jonge (ladt, die tweemael plofte in d*aflchen , 
Is tweewerf wcêr uit rook in top gewaden j 
Gelijk of Godt zijn gunft, en maght door vlam 
Ontvouwde t'Amfterdam s . 
Dat , uit moerafch en water opgetogen , 
Nu watren kroont met hooghgpwelfdc bogen , 
En 's Keizers kroon, van gout en diamant, 
Opalle kuften (pant . 
Auguftus, die u "kroonde, heeft Godts zegen 
Door bedevacrt genadigh hier verkregen : 
De Faem trompet hoe Maximiliaen 

Gezont is opgeftaen > 

Na 

Digitized by VjOOQIC 



4^4- LIERDICHTEN. 

Na dat hy hier de Kriftgeheimenifien 
Aenbiddende, eer zijn* ftafen kroon wou miflen, 
Dan'sHcilancstrooft, gcvoeltin lijf en ziel, 
Daer hy ten outer viel j 
En neêrgekniclc de zelve kracht moft loven , 
Die, aend'Euphraet, in 't onweer van den oven, 
• Drie Zij n Drietal * , niet gezengt aen kleef en hair , 
j^ngeim- Verlofte uit doots gevaer : 

Die 't Heilighdom, cte vnichcder Maeght, ook louter, 
By uwen droom , behoede op *t gloeiende outer , 
Enindenhaert^ twee troonen van Godcs Zoon > 
Herkruift, doorofitrhoon 
Van blinden , die 't alfidieppend woort mistrouwen , 
En niet het licht der wonderen aenfchou wen , 
Pat , jaer op jaer , ja eeuwen achter een , 
Den Aemftel overfdieen : 
Hetzyditftraelde, uitkoorgewdf, en tenten, 
Hcnvtoegewijt, die over d*elementen 

Den icepcer voert, eoipaertdienOfibrfchati 
OnsManne, in *t gouden vat: 
Het zy*t Geheim, op zijn gezette dagen, 
Enjaergety, wertftiditigh omgedragen $ 
Gelijk van outs't Orakel van Godts mont. 
De Heilkift van *r Verbont • 
Hoe zagh men 't volk , gewont van hel(che flangen , 
Dan vloeien, als rivieren , uit verlangen 
Naergccneflang van koper, diedeDooc 
Haer kopre tanden boodt } 
Maer naerhet Lam , des Talmud^ vloek , geliangim 
Aen'theilzaemhout, en nu Qpthaek met zangen )^ 
AlsartzenydcsKjfv, enziekipijs, 
Van *c bcmelfch paradijs . 
Wat kcrkbeloftè en gaef en pelgrimagie Door* 

Digitized by VjOOQIC 



HET ril BOE K. 4tf^ 

Doorgalsulen^ict dce&nctte timmeragie ^ 
MetloFendafik, gcftort van klein en^root, 
Na'cc nijpen vin ócn noots 
Zoodcajneufirifijfaij behouden '^lijfs, cnflerkcri. 
Verloft van kruk, enhoeyt «otwyigenkerker, 
En blindenftok , en fchipbreufc, en van *t bedt,, 
Zich rant 4oar God t gercdt . 
Nu zing ik niet , hoe *t ceuwigh vier van Veftc 
Den brantontfloop, dacrTrojclaghop'^tleftcj 

Noch van de vlam , die , (pokende om het kijit , * • ^/ 
Zijnhairloknietverflintj ^''' 

Noch van den gloejt, die 's Koningsdochter *raek te, ^/^t^'- 
En hare kroon noch blonde vlechten blackce -, "^ 

Ofwonderfpodk, en droom, en nachtgezicht, 
üic Heidenfch brein gedicht : 
MaertoomdeNijc, doorz^Is, brieven, blijken 
Van Sticht en Jftadt , en keuren , en kronijken . 
Is'tvalfch? betightdcmyters, uwfteêhuis 
En bran tmerk *t witte kruis : 
Betight gewaet en bladen van Meüias , 
'sApoftelsriem, den mantel van Elias , 
Ook Arons roede, enElizciislijk, 
Jafchaduw, min dan (lijk. 
Hier mangelt niets dat redelijken wcnfchen , 
Getuighcnis yan Godt en vrome menfchcn , 
Wy mommen hier met^eenen Antikrift, 
Die grij ns van ftaer en t wift . 
Almogentheir , betuigt door d'ofFcrlamm^ rs, 
Vantijttottijt, geleytochd'Amfterdammers 
üwhcirbaenop, in 'teeuwighfchijnend licht. 
En kroon myn Eeuwgedicht . 

Tbrmts ejus fiAvmaignit . D a n. v 1 1. 

Nnn KEN- 

Digitized by VjOOQIC 



4<S<S LIERDICHTEN. 

KENTEKEN DES AFVALS- 

H E B R. VIL 

MaTriefitrJm'üirémiertz^nJef zooi bef noêJi^JêtdiVirémébrhfé 
ékrfPkgefcbkde. 

Iremeus leerling van Polik arp, 's Apoftels leerling. 

l^ kerJe om Niawo OffarbanJo dos Nietwom T^émooM. 

WAer zagh oit zon geregek Rijk 
Godtsdienfteloos in'&wcreltsroAde? 

EnwaerdenGodtsdienft> zonder blijk 
Van QfFerfaande voor de zonde ? 

Natuur» enMofesftrengp Wet» 
En 'c Euangeli 'c Ofier wijdden » 

Hec zy l^bloec of zonder fmec 
Vanbloetf als in de lefte tijden 

d'Aertspriefterofièrdei opGodtsdifch^ 
Zijnvleefchenbloet» in fchijn van koren i 

En druüs en wijns geftaltenis» 
Ten zoen van Godts gerechten toren : 

Eea zuiver Offer, lanebeduic 
Door Offers, envanMauchias 

Onsklaergefpelt, zoolang vooruit i 
Voor 't bk)edige Offer van Mcflias > 

Die na 'et onblood^ ofier quam 
Tèrflachtbank, nedrigh, engedutd%b> 

Ënhingaen'thout, gelijk o^n lam, 
Geoffert bk>cd%h , en onfchuldigh • ^ 

De Heilant zelf verz;^'S!<jfyR^|^ 
Vanmidddepf omdeesgenide 

Haertoetedienen, inditperk 
DesftrijtS} bet zyby zielen bade^^"" 



Met 



Digitized by VjOOQIC 



H E T 1 1 1 B o E K . 447 

Metvater in de kracht van 't bToec » 
Zijn ziditbaer bbec aen *t Knus vargottn ; 

Het zyhy die verzoent) en voedt 
Door O^bandeenfpijs, genoten» 

£n opgeofiert op 'taltaer , 
Door wetdgjieit van Stedehouders . 

Deesg^ntftaetvaft: dit licht is klaer: 
Deés grontleer ftorf op'ckint van d'ouders. 

Men vra^hden Martelaerjuftijn , 
Die fi:hier d* Apoftels had gefproken , 

Eer nau veh}x de zonnéfchijn 
Der eerfte heileeuw was gedoken : 

Menvraeghhétlreneus» (cherp 
In'tluiftren, omGodtswiltehopren» 

Als een firholier van Polykarp^ 
Zijn'meefter, door Sint Jan herboren: 

Men vraegh de Vaders» opeenrjf» 
Wat Malacmas prdfeteerde 

Van 't zuivere oflfer: kent hier by 
Deo tuimelgeeft die 't volk verkeerde» 

£a zoo vermetel vloekten (chelt 
Voor een vervloekte afgoderyc 

Dedienft van J E s u s ingeftelr . 
O taftelijkerazemye! 

Hoe floeghtgy voort» gelijk vergift» 
Enfinetteftroomen, en landouwen, 

Metuw vernuft , en fchijn van Schrift» 
Om d'ofl^loosheitop te bouwen ! 

Eenlafter» die zoo luide fchrcit 
TotGodt. OhciloozeopperfchcniMS, 

Die Godt zijn wettigh Recht ontzeit» 
EnblintnochioemtvanKriftuskennts! 

Nnn 2 Wic 

Digitized by CjOOQIC" 



4^8 LIERDICHTEN. 

WieKriftiM ceuwigliofftrihiit,. 
DieblufcbtdezoiidiesGodsdtttiftsttit. 

DEVIERBAEK 

VAN 

I G N A T I ü S L O J O L E. 

- AcndeKeêriist&beSotfiecdfvaii 

J E S U &. 

DE wittcPharos> groot vaorfaem,^^. 
De heldre Vierl^ek ( aen geen* Nijl 
MaerTyberftroom^ inj£sus naemy 

Mecftalebeitd» zaegh, nochbyi^ 
Nochmoker^ aen de lucht gefticht)^ 

Maer met den haaiervanGodtswaort) 
Die meer dan marmer» vafteadichtj 

Verbrijzelt ) (laet en trotft de poon 
DesafgrontS) en beichaeot den nacht 

Der dolingei^ en kettery i 
£n houdt getrouwelijk de wacht : 

En licht in 't ront 9 van elke zj t 
De wij tverzeüde zielen toe ^ 

Geen mijlen verre in 's weereksz» 9 . 
Maerwyderdaa'tgpftarrent^ moê 

Van wentelen > g^enftrancnochreé 
Laetonbefchcnen. Wie in noot 

Van d'allerzwaerfte (chipbreuk dn^t 
En ichrikt voor d'endeloozedooti 

Wort van dit hciJigblicbtgerijfc» 



Dat 



Digitized by VjOOQIC 



HET III BOEK. 4^, 

Dat van vijf letterennicderfiiadc ^ 

Als van vijfroodcaadenbloets, 
• JaffralenuitGodt&hactgedaelc, 

O Krifte HoofcbBek , van verf gloee» 
Ontfteken, diendma^fafrm'egemeo»» 

Hoe roem ik bcö i o n a t i ü5. 
Die, legendeden ecrftcnftccn 

Aen 't Roomlche wonderwerk , noch flus 
Zoo laegh, alreê zoo hemelhoogh 

Gefteigert , tuighc dar J e s trs hem 
Gezegent heeft van "s hemefs boogfr. 

En 't hemelfchejerufafenr ? 
Godtvriichte wakers; flüimértaier, 

Maer voedtenftookrditceawi^vicr: • 
Noch bloct noch tranen noch ver&et • 

Noch pijn noeh arbeit ftaen fc dScr, 
Indien ghyzeopweeghr rcgenj'r loon , 

U van den hemel ioeg^zeit . 
Uw Arnioé erfr hottvjr^ke kroon : 

Uw Kuifchett en Gdioorzaemheit 
Ontbeeren niethaes süi^ lot> 
En J E s u s blijft uw prijs by God't . 

OP HET PATER NOSTER 

Des zaligen Vadeitm Apeftels vuaOoft Indien , 

FRANCOÏS XAVEER. 

Aen bet zefve Heiligfadotfi « 

Heüigh Kerkjuwc^' 
_ Van zaligen Xai^cff} • 
Die) inhecOofterfcbdeel 
Dcrwccrck, JcSoêitt 

Nhn 3 Ver- 

Digitized by VjOOQIC 



O 



4r» L lERD IC HTEN. 

VerkotKtigpndC) uftreek 

Mee zijn gewijde hane » 
Als hy een Geeft geleek , 

En Serafijn» vanbranc 
En yver opgetogen 
Ten hemel voor Godts oc^en: • 

Ter goeder ure quam 

Zoo koftelijk een (Hut 
Als^vanAmfterdam 

In mijn Geboorteftadc ) 
Van onzen Aemftelvtiec 

Aen d'eere van dqi Rijn -, 
Daer Medioes verliet 

Des levens zonnefchijo , 
Op 's hemeb welbdiaeen > 
Uit luft tot ichooner <Kigeii . 

Tergoederureen rijt 

Beipreekt haer Majefteic 
UwwaerdC) aenOodtg^ijt* 

(^Eer zy van d'aerdeidbeitj 
Aen Jefiis Maetfijuppy; 

Opdatdit overfchoc 
Des heilighs Keulen zy 

Een prikkel» ommetGodt 
Ombooghi van hier beneden* 
In een geipiék te treden . 

Zoo tradtd*Apoftei voor > 
Die Ifldien doorz vorf» 

En kniifte op Thomas fpoot^ 
Eerbyondjd^hAocff * . 



Daer 

Digitized by VjOOQIC 



471 



HET III BOE K. 

Dacr Chine voor hem la^ . 

Hoe worftddezijn hoop , 
Om, zonder bloec» enflagh» 

Te winnen *tnieuwe Euroop. 
Men hoort dien HeJt noch iprcKca 
Door dit Qcbedeteken . 

HET 

KRISTELYK GEDÜLT. 

*t /^ Ekruift Gcdult vint nergens fteè 
Vjr Ab midden in een wilde zee» 

Daer zitze en klappertant alleen » 

Half naekc op eenen kouden fteen » 

Waer op *t verbolgen water barnt . 

Hetgrimmighonweér» artgeftarrent 

Bedekkend » gunt haer droef «zicht 

Niet eene vonk yan trooftlijk uchC) 

Of zoo het haer wat klaerheits fchenkt » 

'tis licht van vier > dat d'oogen krenkt} 

'tZi}nwolken> dievangloetgeperft 

Den blixem baeren fflet een' bem. 

EeBhoopgedroghten» wijt van mont» 

Vanuit den omgcroerden gronc 

Omringen deg^okteklip. 

Zy ziet een aengprochten (chip 

Van veer genaken 9 enwortbly» 

Maer och vergeefs 9 hetsséikvoorby. 
' Zy heeft nochtans hier vrienden in ^ 

Doch flaeuwe harten f koudtvanmin; 

Ofroept'er een Biet ernft: le^aen^ 
^ Ai d'andren vreezen te vergaen> 

E» 

Digitized by VjOOQIC 



♦7> 



L IE R D I CHTE N. 

Enlchrecuwcnomhctflijfft: houaf: 
Vcrmy den zerk vaa 'tzoucegnf ^ 
Dies 't eenighft dacer oycrlcÊiet , 
Ten trooft in afgepijnt vcrckiet , 
Is 'tgoct geweten, 'teenighgoec 
Van 't afgemarteldc gcmocdc , 
Een fchat der onderdrukte Deu^t 
Die zömtijts tranen (chreit van vreught , 
En, Txmder hulp oftrooft te tien I 
Noch fpreekt : Godts wille moet geCrhiên • 

BE DE 

V O O H. H E T 

WALEN, WEESHUIS 

TA MS TER. DAM, 

AeaaB^Kriftcncn. 

OCh hstMW nEiededdge» ftralon 
Op deesrao eik vcrgeteichMr^ 
Op 'c 9rme Wee^uis van de Wakn « 

Wiens Jaft ooch aeugrodt jaer op>aer , 
Wanneer 'ton t£ingt ji>eccif>en acmcn 

Dicaniiici|n zonder kuimeitlwic, 
DcWeeskens» dieomfiootdruftkóraiea} 

Bn voedt hen opmetgr-ootgedult 
In tucht en eerelijke zedeo . 

WiczietzcTonéaCdueécmaeo ? 
Heeft lOtftvsarm voor onsgckdco • 

Wie kaa Mcorby decs kribben gjMra 
£n (VaUeo * conder oietxlen W^aw 

Te ofSbren ecnluttd gom» 
Om 't naektcnJbtoogrigb kifittiei{njabi« 



Dat 



Digitized by VjOOQIC 



HET III B QE K. 47} 

Dat in dit Betlehem verkouc? 
Ayzorghtniet» dat de ichatten minderen» 

Die gy aen Godt op woeker geeft » 
Door vreemde en ouderlooze kinderen • 

Gedenkt dat Godt hun vader leefc » 
Die in uw weldaet wort geprezen 

En 'tgoet dat nimmer zal vcrgaen . 
De zuivr^ Godsdienft is den Weezen 

In hun ellende by te iben • 

GEDACHTENIS 

V - VAN 

DESIDEER ERASMÜS ROTTERDAMMER. 

AEN DEK HEER ?ETE& SCHRTVER. 

OHooghgeleerde Schrijver , 
Watquiftgetijten yver. 
Om op te doen 't geen Ie vendigh gdijkt 
Den grooten Defideer, die niemant wijkt. 

Hou op van printeziften . 
Een ftapel wijze fchriften 
Isd'afdruk van den helt, die eeuwigh leeft, 
En d'aertboóm met de pen verovert heeft . 

Zijn pen dreef vóór zich heene 
Uit Rome en uit Athene 
^tBarbarifchheir, een* fchandelijken hoop, 
En oneer van den Kriftelijken Doop 3 

DeZieletyrannyen , 
Met Gierigheits Harpyen , 
' Denwoefknkrijgh, dePlomphdt, dom en doof, 
DcGulzigheit, en*t blinde Bygeloof, 

Ooo Zija 

Digitized by VjOOQIC 



^^j(j^ L 1 Ê R 6 I C H T Ê K. 

Zijn hantdicgaf de mate 
Aenbeidcricjenftate, < 

Acn \ wcercklijk en oofc aen^geeftlijk hof: 
Zy hief de nutte kunften uit het ftof . 

Dedoode graven hooren 
Dat Cicero, herboren 
Tot onverzierden roem van Maes en Rf}n , 
Den Tyfcer leert zijn lang rerïecrf Latijn . 

Wat jongen en wat ouden 
Zijn niet in hem gehouden . 
Een bron van wijshcit vloeit uit zijnen mont > ^ 
Den gouden tolk vap 't hpiligh Nieu Verbont . 

De lang bewolkte waerheit 
DeHcbept haer oude klaerheit , 
Naroeftigeecuwcn^ uit die HoUanticb Licht. 
De Doling krijg^e een (chaemroot ae9|ezid)t . 

Zij n ziele walght van 't werren . 
Zy kieft gpen' dop voor kerren . 
Al wat zy op den vaften groatfteen bouwt 
Isdiergefteent, fijnzilver» en root gout. 

Hy fticht vervalle fteden 
Door Godt^^Icerde zeden 
Ëntcmpfcxiog van wetten» gladherlineet 
Met zijne tong % die diamanten kneet . 

Om pais is al zijn bidden . 
VoorziclMigh houdt by 't midden i 
Én ftaacQc^vtop't Apoftolijk geilernt , 
DaerhicrCharybd en ginder ocyllebcrnt. 

De Roomfche myterkroonc 
Haer' tlIecUcfften zooBe 
£rarmij$(ladighnict.Qmvouwen icboot 
Miltdad^ïgh tgp d'c^rwaerdighfte arapten nOot . 

Digitized by VjOOQIC 



Ge- 



Gekroonde hoöi^fl Vëfikëh 
Zijn gurift doof htiA gdchfefikeii 
En tittels: mzer zipy éóëtt^ta^tf 
Om Kriflus wraéktgfefftmMè^atërfty . 

Geen baetzAcht Adékc htin eigëti y 
Ook zwicht by Voóf gëefi *éJgén ; 
£n die zijn kruis t>nïbél^ëhd''è eëi'é iflü^ht , 
Vervult ihti tttt <róti^èWM«e li*^ . 

DeredelijkftettJÉèéleft " 

Zgn (chaduw in iijYf böëkëi^ r 
Waer op dehartéköaeghflfft' HüètettNijt 
Belachelijk haer &öit^ t^Hded Aijt . 

Al is de Rottérdaifliftéi- 
Verlöftnrt 't Kriffiéttjaróffié^i 
Zijn trooftleer wiiï^t ntöeM Veele tl^Aen af. 
Godc zegene en bédaUW gijn Éültj^ gr«F. 

UITBRÊlOtNGÉ 

Ï)ES LXXXVi PSALAIS. 

. -f- . 

Spellende de geduuraaemhek en wijtff rekkehthéit déf 

KATOLYKÉ iCÊRKE. 

H Et nieuw Jeruzalem , GodtsKerk, 
EnStadt, ofyKriftusvaftg^ont 
Ënzijn Apoftels, iszóoftërk 

Als<^ of> Dayids rotièn ftottC . 
De hemel llaet haeringsm^. g^i 

Haer poorten» twiritefingeiialy 
Enftaendeopfdnkwaehc^ vFoeghen-ip4, 

Beichuf zijn htris yoor ongeval) 
Noch vierig^r dan h^zi^tmty . 
Bel^t9ti(teki't^irocftefiiftdjt)f|r&y^W .. 
- Ooo 2 Een 

Digitized by V^OOQIC 



47<J LIERDICHTEN. 

Een ry van jarcaongcfchcnr . 

O Godtsftadts Kriftkcrk, mcnvcrtelc 
Van u veel \(rondrenoteral 5 

Het zy cy hier beneden ftrijt , 
En worftelt onder 't vroom geial > 

Of boven, van quetzuur bc vrijt, 
By Godt met Englen triomfeert . 

De Bouwheer f dieuwgrontfteenley. 
Met zulk een gloeiende be^rt 

En y ver, byzichzelvenzey: 
{ Ik wilden NijlTlroom, enEufraet, 

DenPalcftiner, enTyrier, 
En Moor, enallerhandenftaet. 

En uitheemfch bloet , ontvonkt door 't vier 
Van Jefus kennis, roepen om 

Te woonen binnen uwc poort . 
Wie roemt by u op 't burgerdom 

VanDavidsZoone> en zijn schoort? 
Hoe Godt in 't vleefch zijn Hooftftadt fticht ? 

Godt zelf zal melden hoe het Woort^ 
Gelcheiden uit het ecu wigh licht. 

Het lichacm acnfchoot , noit gehoort , 
En boude een nieu wjeruzalem , 

En fchrcef zijn trouweburgers in , 
Gcnoodight door zijn lieve ftem^ 

Totcengemcenfchap, hart, en zin > 
O Hcilftadt buiten uwe muur 

Iscnkcl jammer en verdriet 
Enhartcwee, van uur op uur > 

Doch binnen u vemecmc men iiie^ 
Danblyfchap, van haerftact gewis. 

Die zuchten looft, noch tranen ii^ceiu 

Ubet 

Digitized by VjOOQIC 



HET III BOEK. 
Maer Godt aenichou wende als hy is» 
Bezie de hooghfte zaligheic . 



477 



GETHSEMANE 

O F 

E N G E L E T R O O S T. 

DE Godtheit trok in *t lichacm van M A R Y E , 
Het lichaem aen » op datze lijden zou , 
Tot'smenfchdomsheil) wat wet en profccye 

Hadafgebeelt) envoorgelpeltzootrou. 
Deesuurgenacktc, alsJESÜS, met verlangen 

Naer 't heilzaem Kruis > zijn lichaem en zijn bloet 
Had uitgereikt > daerdankbaer met gezangen 

Het twalefral Godt looft voor 't hemelich goet . 
Deleerlinghaddcnmeefter» hier in 't midden 

TerPaefchfeefte, alopfnoodenprijsgefchat: 
Nu gingenze uit met Godt , om Godt te bidden « 

De bidtplaets was d'Olijf bergh » by de Stadt . 
MefGas Icheit zich af van alle d anderen > 

Op dat hy zich nu wapen' met gebeén . 
Het treurtooneel zal draden » en veranderen : 

De bende komt) enjudastreet voorheen, 
d* Aenftaende fi:himp en fmaet » de fmert van 't lijden 

Ontvouwen zich voor zijn alwetende oogh : 
En ichoon de Zoon dit flus zagh met verblijden > 

Niet minder dan de Vader zqlf om hoogh > 
De krankheit der nature is niet ^(cheien 

Van 't lichaem , daer de geeft den ftri jt gevoelt 5 
Enduizent ween, noit uitgebeeh met fchreien ; 

Een' gloet van pijn 9 door tranen noit verkoelt • 
Hy voelt alree de koorden, d*yfre vuifl;en> 

Ooo 3 En 

DJgitized by VjOOQIC 



4^1 LI EU DICHTEN. 

En 'ciaftigh kruis. Hy hoort «küfniaêr, énftbiinp» 
Hy kent alree wat vyaftden hem kruiflen , 

Met fchijnyan (chrift, en Farizeeufchen glimp . 
H«t bloctgelt izict hy zijn' fdiolier ontfangcn , 

En tegens Godt den Oiulerling gekant -, 
Het purpren kleet om zijne (chouders hangen , 

Den rieten ftaf hem fteeken in de h3ht . 
Hy voelt de fmart def doorndcroone en Kteóen 

Ënnagdeti. Hy proeft, gefmaobirTmdorfll, 
De gal en ede det tygerfehe gemoedeii r 

Hy voelt óe fpccr » den moorcftcdc in zijti börft . 
Hy wörpt tidk htèt wel <biemftel , fchijnt te ziiticttti 

Iti'cgrafdtüsdöot», etibidiiftdicgeichil: 
O Vader, iaetiby^raeii kelk niet drinken i 

Doch VaderD wil ftii boveA diijneA wil . 
Hy worftelt met de döot tft zijn gebeden . 

Het dootzweec breekt hem Kit, aoo root als bkwt. 
Hetbloet, uitangft, koMtvkyeieit, laï«g$2fjnleden 

Opd'aerde, daerhynéérftort, A«euvaAaioedt. 
Den Vader komt dit moortgefebf ey ter ooren , 

Enzenttentrooft) uit'shet«iet6ho<sglffteAtroaii« 
Een Engel neer aeA^ ^tjfielt eeV^bidte» 

Eneenigen en troofteloozen Zoon > 
Hoewel dt nacm de ^ trooftetó wort gezwegen y 

Het was mtfl^Hiend' Aeffóefigei Gabriëi, 
Die voof tijts bfoghtde bootlchffp vixt G&iti zsgetf 

Aenjo^hibruit, ind*ónbefiiiittftf«el4 
Hy vint hem opiipnenMnjttAtèmsviM&t i 

In ^f en bloet i dit vaA dit aeinéhtjKdröof) » 
Daer Chefwbijnsoiö wenfèken ftïethunaltan . 

Hy heft hem ópi en höMdrt J ESf U S hos^, 
. Hy (tut dertftafeeA *t hooft/ c«-ibe«4«k:tkj«kc* 

Met 

Digitized by VjOOQIC 



HET III B O t K. 47, 

Metzijnehanr, lioch zachter dan fliuwceJ. 
HykuftGodtsmont, eAfchijuthemaenccblaidccii, 

Enfterkthechart, in€Cg€«ruJ'tGo<ic«pieet. 
Hy fpreek t ctn Icftc : O eenige uicgckoren ! ^ 

O erfgenaem van Gock en \ hcmclfch Rijk ! 
Wat is uw hooft een kroon om hoogh bcfchorcn ! 

Wat is die kroon uw (chifnpfcroonOiiigclijk ! 
Hoe wil uwnaemen titeel alle naemcn 
. Verdoven > alsdchenïclacrdeenhel. 
Voor u géknielt in ƒ E S Ü S Naem > te zanien 

Zich buigen voor uw' troon , . en voetfchabel ! 
De hecmlen en alle Regelen verlungcn 

Naeruwekoratfte, en Wijde hemelvaert. 
Ons Paradijs luikt op van groot vertaogen . 

Alleoogen zien , volhoops, bcncdci^wacrt. 
Al wortge in 't aertlch Jeruzalem v^fchoven , 

Ter poorte uit naer den Kru tsbergh heen gdeit s 
Een fchooner ftadt , Jmizalcm daer boven , 

Ontfluitvooru haer' glans eipheerlijkheit. 
De mantel, uw triomfkleet , wortgefchapcn, 

Vol zonnen en rol ftarren rijk gezaeit, 
Volfenixen. Het kruis, uw heerlijk wapen, 

Zalglinftren, waerdezonhaeroogendraeit. 
Hoe k an \ geloey der Schriftgck?crde ftieren , 

Dat vloeken, datrerlaftrenul^reFacm 
Verdooven ? geen gebulk van tempelieren 

Verdooft de loftrompet van | E S ü S Naem, 
Bloctdruppelen verkeeren in r€>bijnen , 

In perlclhoer de tranen, hiergeftört. 
De zon en maen ftaen doof hoc fchooa zy fthijnen , 

Als gy u w kleet met diamant omgor t . 
Dattittelfchrifc, tenichimpfchriftvandcwacrhcit, 

Aen 

Digitized by VjOOQIC 



4fio LIERDICHTEN. 

Acn'tKru^^ gehecht, eerlange der Hebreen ^ 

Schijnheiligheit , met goddelijke klaerhcit , 

Verwijten zal dien hoon, byugeleên; 
Wanneerge heerfcht<loor nimmer eindende eeuwen , 

In 'tonbepaelt en eeuwigh erfgebiet , 
Als Godts Grezalfde en Koning der Hebreeuwen 

En Onhebreen , waer 't licht zijn ftralen (chiet . 
Verbergh uw' glans en Godcheit noch drie dagen , 

Een oogenblik by d'aenftaende eeu wigheic ^ 
Zoo ras de zon dan 's morgens ftijght te wagen , 

Zal 't licht u zien gewekt met majefteit . 
Dan zullen Doot nodi graf u langer houden i 

Uw graf wacht, al verbaeft op dat gerucht. 
Zoo menige als op zichtbre maghtbecrouden , 

Uit (chaemte en angft , zich geven op de vlught^ 
Tenfpiegclvandequaèn, ten trooft der vrome. 

Zal Godt uw bloet hereifchen van hun hant i 
Wanneer de wraek en roode Roe van Rome 

Haer' (landert hier op 's tempels puinhoop plant . 
De Rechter, met de Wetgeleerde Vloeken , 

Gedagh vaert voor uw' itrengen rechterAoel , 
Zal fchaduwen in moortipelonken zoeken , 

Op hoop of eens uw grimmigheic verkod* . 
Tcrwijlwe noch dat hooghfte Recht verbeien ^ 

En gy alleen de wijnpers treden moet , 
Betrou dat wy uw fineeken en uw (chreien 

Den Vader bién , en voeren te gemoet . 
Gy kent zijn hart en vaderlijke liefde • 

Heeft hy van zelf het menfchdom zoo bemint, 
Dat zijnen 2^n, zijn hart, zoo bitter griefde^ 

Wat liefde draeght hy zijn gehoorzaem kinti 
Gezegent hooft der Seraiijnj(i£e Geeften , 

Ge- 

Digitized by VjOOQIC 



H ET III B O E K. 

Cctrooft u dan dit worftlcn voor Godts eèr . 
OmGodt, omuwtriortifcnenuwfceftcn, . * 

Acnvacrt dien kelk, ecö^kniiskelk, dan geen* meer. 
<i* Acrtsengel wafcht het aenfchijn met zijn flippen ,* 

En J E S U S niet zoo dra dien kelk ontfong , 
Met eenenfcus van trooft voor monren lippen , 

Of mift hem , als een blixem , op een* fprong . 



4%i' 



MDCLIV. 



ECCEHOMO. 

WIen brcngtde grijze Rcchtcrdaer 
Ten rechthuize uit in 'topenbaer 

Door zijnen hoflbidaet ten toon ? 

Gekroonc met ccne doorne kroon > 
De koorde om d'amien ftijf en ftraf ; 
Een riet, quanfuisdegoude/bf, 

In zijne hanti het purpre kleet 

Hangtomdefchouders. Wat een kreet 
Van fchimp verheft zidi uit de wolk , 
En drang van *t opgehitfte volk , 

Hetwelk, vol wrok ënhelfchenhaet, 

Omlaeghhemaengrimt, vandeftraet! 
JSchijnheil^eit van Parizeen 
Noch Schriftgeleerden hier benéen 

Ontbreeken, ftout en trots van geeflr. 

Wie fcherrep toeziet, jpelt en leeft 
De wet van Mofès , in den boort 
Van hunnen mantel , met Godts voort 

Beftikt, zoovolHebreeusgezaeit 

Als deerlijkdoor hun tong verdracit . 
d'£en torft het wetboek in den arm . 
Een anderteighteen'zwartenzwarm 

PPP 



Van 



Digitized by VjOOQIC 



49^ LIERDICHTEN. 

Vao horfelofl , die 3I berd!; . 

Zijn ang^€(1s Qm d'Oonozelheit 
Tcqqetlèn, vinnigh fcherpt en üi;pt» 
Het Wo^t dat doQf de dorens zijp* I 

En UogMen lvil$ eo bmcz^oi loopt jt 

bat aenicbyn , in^ijn Woct eedoogt* 
De ftrameni. io die «iiivw bom i. 
Zijn armen} root van bloetbemorfti 

Onnozel bloet^ v^witop tot tc^n ,. 

ZpQ jK>Qt gevliooit door al z^n li^n^ 
Verzacbcen.noch'.deheUcbeit^^Qif^^ 
Diedicekndigb ichoMQ^elzteütj, 

Ënonverzoenc> caoovqiszapi;». 

Hieron) aikeo gecafirapfiAiaM». 
Maer vlocHtbem npch» dpor. haa v^bUM». ' 
Daer 't Roomfc^ GefccbtgpOAft;bHk bï'V«)lk>. 

WiemaghditzgjD,? Wi^^ndcfiSi, Q(A>, 

Dan J-E^U^zelf,, dlfiC9^o»b(sdcod). 
Nochfmet, tx>divl«k» nwbnifd^ctlceoit. 
AertspriefterS), W^t^kaxdfifh, ich^»(. 

Gy du$xi>u Iw»4en4ieQ.Q<yH$^L4ai » 

Am'tbfciljg^bloQt.v^U^ Abcabam* 
EnDavid? hoe vi^ra^wQptttgy; 
Deesdolheit^ w^tenpro^^ 

Op nieix!aotoogendaAjQ|);be.m. 

O Kootog van Jief|uz;^<»U. 
Hoettactge nier. vaa gUns-bcisQofi!- 
Odoorod((roQO« gydr4)kt<Ut^boo£t»v 

Om 't \wlk de gjbos4» Oodtbeit (ImriL^ 

Ën daer Qodt&Duifofiiiederdafik» 

Is dit het AraJLeiideaeQffmcbCt^ 

Waer uit oj^lMfX *ih:mr\(fiii\khf* • 

Ge- 

Digitized by VjOOQIC 



H ET llt B o E K. -<lrj 

Oeliikcen zon op d'aerde tcheen ? 

En heeft dces mont de züivre ifpecn 
Der M A E G T gezogen , toen de tong 
Der Englcn Godts geboorte zong ? 

Js dit het koninklijk geftak} 

Waer voor hetOoften nederraït , 
En offert wierook mirre en gout ? 
NockhooptFilatHS) enbetrottC 

Dat zulk een* fchoufpert wreet geichal 

Den lafterfflont eens ftoppen £d : 
Macr al vivgot^B . ncntf»^ -dcwcoi 
Is: JM&bfi'^ kmidbein. Vooctjnetlieiii. 
• Allte^c^l'^zanis gewekt» 

De weeueo wee»ecitkrukverÜreki> 
Denblindc«eiioogh> < lc n l am m e een yogts 
Geenweldaên, geengpnoten^t 

Gedenkt d'ondankbte » al ziende blint • 

Alreedeilaet men in den wint 
Hoc zyHozanae zongen, toen, 
Deweghbcftroit» metpallemeroen 

Ënhuaackkedcco, bydelbdt» 

AlsKoningh, innëreedt» eazat 
ZachtztanigHop zijBczdiM . 
Zoo veel vcrmagh die booze fpin 

DerSchriftgeleerthcit, ovcrtuigtt 

VanbceabeiC} als zy mo o r riap zuaght 
Uit roozeblaèn en heilzaem fchiui: 
VanGodtsQmWeii, inTerpft. 

Verkocrtt eadaerdehonig|bby 

Haer'dauuitiackt, cnlekkemy. 
Pilatus, ©«taoovcdgeicbrceu» 
Des opgcrokkcndcnHcbreeus 

Digitizsd-by CjOOQIC 



484 LIERDICHTEN. 

En der Rabijnen kfterkeel 

Verlegen op Godts fchimptooneel > 
Verwijft in 'c ende Emanuël • 
Adnfcnou hier Godt , elx guigheUpel . 

MDCLir. 

EEUWGETY 

VAN 

FRANCISCyS XAVERIUS, 

APQSTEL VAN OOSTINDIEN. 

W At heilbron zal mijn' dorft en y ver Icflcn , 
Nu 't Eeuwgety en Eeuwfeeft van X A V E E R 
Onsopwekt, t*zijnerecr*, 
Mctrouwloof, noch bedrukte lijkcypreflcn, 
Maergulde lauwcrblaên 
Te volgen, opdebaen 
Van zijnen geeft , die heden vlicght naér boven , 

Om ecuwigh Godt te loven ? 
Het is geen tijt zijn dootbacr te geleien 
Enlicbaem» dat noch myr noch balflèm hoeft: 
Een Heiden ïnagh bedroeft 
Het doode lijk, dat eeuwighfterft, bcfchreien: 
Dit on verrot gebeent 
Wil ruften onbewcenti 
Terwijl die ziel , die groote ziel , gaet zweven 

Van dit in 't ander leven . 
De gryzc helt en Godtstolk der Hebreen wen 
Zaghvandcnberghhctlant, aen Abraham» 
Dien Godtgctrouwen ftafti , 
Gezworen, en belooft voor menige ecuwen, • 

■\: ■■'• Met 

Digitized by VjOOQIC 



HET III BOEK, 4,$f 

Met vrolijke oogpp aen . 
De ftroomende jordaen 
Den intocht (hiite, .enüet de volgende erven 

Dit overna zijn (Verven . 
Zoozagh X AV £ E R, uitSanciacn', dekuften 
Van'tmaghtighChine} en'chjk, datvooi^heml;^. 
Watwas't'eenUijdendagh 
Vooronzen Helt) wiens y ver noitko^mften: 
Maer Chriftus riep hem t'huis 
Met zijn gefleten kruis : 
Dien arbeit hadd' Almachtige in 't verholen 
AeiiRiccius bevolen. ■ . 
De tweede zuil van J E S U S hooftgébouwen 
Had> langgeno^henonverwriktenvaft, '" 

Gedragen dezen laft, 
En op de wacht, met on vermoeit betrouwen » 
De hitteen kou verduurt^ 
Ter werelt uitgeftuurt ; 
Getiooftomboctth, in hemelfche landouwen > 

Zijn Vaderlant ^aenlchouwen . 
Weet iemant na Sist Thomas ons te toonen 
Eenkerktrompet, diewyderwertgehoort, 
Daer't licht ter zonnepoort*. 
Komtuitgereén» enalhetOoftenkroonenj 
Hy noemze by haer' naem , 
Verdoof FRANCISCÜSfaem, 
Dieeeneronde, alsdryp;^erwereltklooten» 

Bereift heelt onverdroten : 
Geenfinsomfchat) noch goude en zilvre mijnen > 
Noch heerfchappy en Alexanders llaf j 
Al rook, al wint, en kaf: 
Macr om door 'c licht van Rome te beichijnen 

Pop 3 Den 

Digitized-by VjOOQIC 



4^ L 1 e R O I C « T E N. 

Den nacht van 'c Hctdeaiom > 

.En duidelijk alom 
Ontelbrc wocftc ert wi We en ftoimne roflcen 

Godts boekftaefte vntplkcn . 
Dccsy ver dreef hem, doerwoeAi}fl> enbareQ, 
Enfehipbreuky heette in rad en dr^tighlant* 

Geen menlckcdietersttttti 
Vergift noch fchichctiodi bgcn van BafbareQ « 

Vernielden^Ieii Gezant i 

Dte mee zij n eige Kant 
In *c kruisbadc wa(chte)f henderhiiiiaent zielen > 

Die voor het Krubhm Icntelen. 
Japon voor al den Bou whèet heeft ce danken^ 
Die zegenrijk den afgfontieit aen font » 

Den rechten wijnftokptant, 
En zoo veel velts befiaet met ee^e nirfeen 9 

In weynigh jaran iijti 

B^imt van belfchen nijt . 
Hoe woelt het daer, in^feggetivanGodrs drtmpelt! 

Wat wijt zijn hant al tempeli^ 
Al trapt de licldaer kerk bf kerk tot mortet, 
En gruis en puin, en fehuimbekt jarenlange 

Tot wacrheits onderg^n|; , 
Ja (chijnt den boom van *t Krui^mettak enwdriél 

Te nikkei) uit ^ gfont, 

Daer die in 't btoeicnftonfrj 
De hemel weet zijn uren en zijn tikten $ 

En eb eo. vloct f^n 't^deh . 
Wat noot is *t of het Vhec egt t ranen regent 1 
By vlagen niet I macrjarpnaehtcrecn, 

En fmil t eeq h;irt yan fteefi : 
No^ eilan t was met maftdbloct|je»gent> 

Gcw 

Digitized by VjOOQIC 



l\.E T l U «. E K, . ^. 

Geheilighc als JapoQi 
Daer Icniintcl&iiuiFtjtlftOtt 
Ons ftarrcn doof, en gl j^ ewieUcbriAeii^ 
En gloejendige dff£rcif^ ., 

Ay^ Goa, flacpr SfQs^ffiDni^^a^fkY^ii^*^ 
Op dit geluk M ddtuHil^Oivieis, ,. , 
Na'ètfcheidenvaftdc,:»^!» , 

Hetheiligh lijk van zulk e^'gfidoie&Heibgh' - 

t'Omhelzen iG^u.«i'isiil490l K 

£entoevIughcin4«r'mMafs> :.. . 

Nac«Jicn*cgebeentvap<|^ft*P«if<ï#.QQfe*tl€*>€» ,; .::..,. 

Den dooden hedfi; 9^g^«D ». 
FR ANCivSCU S« iiii«»>'ib«b»vt4«i«ijiillKfU)«kit^». 
Den afgpdteer dq9F\i»0fid«MEièfH(ttwl)»^ 

Endooden wekkoillk9Hi| 
Dewijl hydrocgb4el>lku«4vMK)ftpQf|fMt. < <> ;. . : / 

Der on verzoenbcADooi. 
-Hoe zou hy in d«i\neot. 
Vergden tt, dienumetbciiciebiH'^gi 

DkNavarrois, eeneervai»jNHipfdoo«». 
Zijn Adelijkcnoverou^^pfliMikift 

En Hof en Staet vffwht^, 
Omd'arme Kribbeen arilAèv4iiGodc£2!MM), 

Verfmilc zijn* wIKiftxGoflt K 

Zijn hoog(te en eenig^l^M 
Waer's hemels wil hem jym^^wilr«»MuM* 

Zijn wil isonrencheideQ:. • 
Maer van wat kant zal ik dées zucht ontginnen » 
Die nacht en dagh, langs'iongebaentenfteil» 

De Mooreo brengt tot heil » 

EndAvcraKMt hunzielen zoekt te winnen: 

Dar 

Digitized by VjOOQIC 



4-88 L IE Rt) ï G H T E N. 

Dat is zijfia hattejaght 3 

Hier (pant hy al 2ijn kracht 
Ennettenuic» cnflaekczijnhazewindeoi 

Uit luft toe zulke hinden . 
De Griek magh Ciroe entovordrank rerzieren r . 
Hier fpreekt een tong) die wolfen beer en zwijn 

Verandert f nietinfchijn^ 
Maer reden fchept in rcdenlooze dieren . 

Hier hoort men Orfeus flem . 

De bofichen volgen hem. v . . 

Am^ons lier herbouwt hier vefteaenvefte I 

In 't Indiaenfch gewcfte • 
Mijn keel wort heelch : mijo zang bezwijkt in *t midden ,' 
£n ziet geen ein t van hongersnoot en dorft , 

Enlaftf opreisgetorft) 
Vanhairekleetf cnkoordtrencndlodsbiddeni 

Enwaeken, tart natuur 1 

En 't zuij^n van qUbtzüuf 
En ettri^ bbet der imettelijke kranken . 

Hy riekt de roos uit ftankeiï ^ 

Gyworftelaer en kampioen, diehedetk * > ' 

Het harrenas hebt afgeleitonihoo^ 9 ^ 

En uit den rijken boogh * '• 
Van Godrs gewelf mV fcinders hier beneden 

Met fmarteworftlcn ziet i ' 

Verfma hun bede niet .' 
Beha^ht u dat uw voorbede ons bcyiijdcS ' 
Zoo kroon uw Eeuwgetijde . 

^ MDCLII. 



::. EEUW- 

Digitized by VjOOQIC 



HEfT IH: Bon ïC.i 48^ 

OP HET •• 

EEUWGETYDE 

VAN DEN H. VAD?R 
I G N A T I. U S D E L O I Ó L A. 



' U komt bet vrolijk Eeugety 



t ;■■ 



N^ Vanhdc IGN ATIUS bnsleerch 
Den ongcliikca ftrjrt viah Hecren 

En kncchtcntc^ns hun party . 
Hoort wakker tfljc , en flaet uwcoogen 

OpdeesilaghordeoS). di^hy (lelt 

Enplaiit) ecniècierinhunv^It. 
Hy geeft u keur van oofelogen . 

De Vorft der hdle lUet de tüom , 
De groote Vorft des hendels mede . 
Wie zich verbinden wil by cede 1 

Men geeft u keur van Heerendom . 
VcrkicftdeMacn, die licht verandert, 

Hetmqrk v;m*t heiloos beKchgefpuis : 

Of volght met y ver *t hjciligh Kruis > 
En Chriftus zcgenrijken ftandcrt . 

De loo^ is ongelijk. Dedoot 
Is *s a%roQt$ loon, na laiftigh ftceyen : 
MacrjBftü$ icfaénfcthetcoiw^hleven 

Zyn* (budenier bcsproeft in lioot . 
Hoe ydel quytcnVaigronts (laven t 

GekeCQpt vaodenduiftren nacht» 

Zich «d^öprlgghj' op hun wacht, - 
:T '"" Q^q Ver- 

Digitized by VjOOQIC 



490 L lÉRÖÏt H?r ËK. 

Verblint door glimp V3ui valfcbe gaven ! 

Wie dasbc<^rag(Sa , zudti en hoopt 
Op*civ)og)fteg!Pct^ wort-metverhngefh - 
In'sgrootCïiHeilaïirscIhdnftontfangeir,- * 

Indien hyiuftighovcrioapt. 
Z^vliet L0101.B .uit'swecrclt&beadea» 

En wiflclt wijsden wapcnrolc 

En *c fla^waArtanMOkp; a «O ftok . 
Hy gorteen' za^ om zijjielendeii. 

£ )y voert gDdcvnichrighètt en mdic 
En fetterwijsheit ïndclïedtrr> 
Verdrijft de troeftc tn vf'Adt:teêeA , 

En duiftefmflenvw de ïbdbt. . 
NuzietbetRoomfcheRijfcCrbdtsraJfitoi', • 

Opdezekertirompet) zodJiooglr 

Gevloogen, alsgeenaretitvlooglir^ 
In Ooft en Weft, by d*Ihdiicneif . 

Dckerfcenrijzen, mctrgj;bi5üvt 
Tot aen de Inchr . Ontcfbre zicfeA 
Verhongert voor her KfannakniidettT 

Dar eeuw'igh haerijrt tlèvcn HoudC . 
De zckccheir des hd!s , daer bövta 

Tcfntócken., tniitcpirfcljgc'vaef, "-•' 

Ontbeert hygacme, om Gótftsaltacr 
Te bouwen, hiervan elk ywielioveii r 

Zoo wenfirhreMplèsiiirGoén^ftoelt 
Gewifcfattexijn, cnv«ji$^w^èh>. 
Zoowenfchter^otüszeTfïeirdftiélly ' 

Omjakobszi^en, iqdbrs^vfoel^. 
Gelukkigh zagh hem Pampdbne . 

Gefchoöteiïj, enin^t'harr^w<^ 

Vanzuivreliefölbj tei^sgezoMi* -"^^ 

Digitized by VjOOQIC 



Te 



MB.^ lil! #PSK. 4^t 

■*' H^jp^n^lmms^ 

'^^ JKfiiw*<!l< JïWtt óp d'«rde 
V an licbtp«fgh©eoen «ffiji w^ ^cr . 

OP HËT TAFÏI.2ILVÈR/; 

Ccf/m^ pp 's Xpl»fll<Umi yan 4m Oóp^achtij^b/kv 

, VprueriHeere, 

C H R I S T O F B £ £(. N A R T> 

■ BUTchff teMvmfter, f!«H.Ri}b.'Vorft> «nfiur^gi^wf 
teStrombó'gh'/^ 

A-fiN SIN ï PAüyBi.$. 

V 

BEfchüttcr van de Sudt , verlicht door klare ftfa^^n » 
Onriprongcn uit uw bleet, *t \|f cHc Ncroos z^aert beitner> 
Uw armoe bc!^ zich niet cfet wj met zilver pralen , 

Op 's Biflcliops hooghtij t , en gezegeijt fpeftbankeit ^ 
Wy pralen met de kunft 5. dé kupft i)i?t uwe daden , 

Gedrevcp ia *t metad j dat htcr zoo heerlijk blinkt • 
Banketten pijlen 't Jijf ^ uv Faem de ziel vpfzadcni 

UwFjapm, dicfcfielenhel, als louter ?il ver, klinkt. 
Gy yvert omiSodtsdyifdeyleu^sfel tcjcorren , 
Met eenen J 1 « ü s glans tefmoorcn in zijn Moet) 

Qqq 2 « Zoo 

Digitized by. VjOOQIC 



49Z LIERDICHTEN. 

2!ookomt^> van dien glans getroficn f neèrteftorten^ 

En voelt de kracht van 't Kruis in \ bruUen van u V ftoet • 
Damafkus hoort verbaeft u Chriftusnaem trompetten ^ 
Den wreeden wolf verkeert in een zachtzinnigh lam^ 
Dat in een mande zich ter muuren af laet zetten , 

En Benjamin gevoelt den klaeiiw van zijnen ftam . 
Zoo wori^e van den Geeft des hemek voortgedreven 

Door 't blinde Heidendom ; Waervint menftadt ^. c^(l:ranc> 
Daer uw hiftorien niet levend ftaen gefchreven y 

Zoo fchoon 9 als Lukas oit die maelde met zijn hant ! 
Het zygyElimas in d'oogcn hebt getroffen, . , 

Die uwenopgangpoc^ht teftmteainzijn vaert; . 
Het zy gy *t lijk verwekt , dat flaepiigh ncêr komt plofien § 

Hetzygykreuplenheeltj ofChriftuseerbewaert, 
Door zweetdoek y of door riem > en bluicht den gloet der kortfen i 

Of bant denafgronttiit des lichiaems (chors met kracht ^ 
Of zwarte lomften helpt in brant met vier ^ w tortfèn ^ 

Of (luit den kerker op door uw^beén > by nacht ^ 
OfvaneenPythoniflc, een dochter > wortverdadight^ 

Of zelfs van uw befneèn gevangen , en gcdrcig^t. 
Tot dat zich met uw hooft aes Keizers wrok verzadight > 

En gy » met gedult voor -t zwacrt ter aerde neight • 

Wy knielen voor *t altaer , waer op gy hebt geleden : 

Wy knielen op uw graf, enopuwkoutgebecnt: 

O licht van liw Hebreen, enalleGriekfchefteden^ 

Ja van den weerekkloot , met zuchten overftcenc > 

En tranen overfprengt : 6 Vorft der Kruisgezanten » 

NeemMunfter, en uw Stift, en zijnen Vorft Chris tof 
In uwe hoede , op dat hy 't Roomfch geloof magh planten , 
TereerevanGodtsICerke, en'tonvergangklijkHof.,. 
Befchut den Hoofrpy lacr der omgelege vlekken 
Enveften^ metdiezorgh> waer meégy dezen muur 

Ge 

Digitized by VjOOQIC 



HET III BOEK. 45>j 

Genadigjblijk dus laflg voor oaiieilkootbedeklcen , 

In 't midden van een zee» rolbcantenoorloglisvuur. 
Dit vroom godcyruchrighvdk, beichaduwtvrfenvoligh» 

Zal ecuwigh uwen IdPontvouven voort en voort» 
£n flapen op de wacht van zijn getrouwen Heiligb i 

Met Je SUS) diezijnmerkgedniktheefcopbunpoort. 
Zoobloeie al'tBiüchopdom, enakkerlant» :en eiken. 
Zoo moet de Vorft«n 't Volk zijn' hooghften w^eafiji.bereikcn . 



M9CI..' 



BISSCHOPLYKE STAETST 

DER E. HEEREN 
KAROLUS EN ANDREASt 

Gewqc toe Bi0du>ppen van Brugge en Roermonde . 

GEen bUnde Apollo fteli* mijh (haar 
Encyter> maerApoUinaar) 
Dien Cefas zel/te.Rome wijdde ^ 
Toen Numaas fmook de zon benijdde» 

Een heldren luider ) die alom 

De grijns van'c heiloos Heidendom 
Quam lichten > om zijn helfche vlekken 
Pe wijde weerelc door t'ontdekken . 

ApoUinaar» die vroom en kuifch 

Den hals voor *t zinrijke kruis 
Ten beften gaf in 't out Ravenne » 
Begunftige onze qrterpenne 5 

Ter liefde van zijn dagh en fêeft j 

Op datwe met een' blijden geeft 
Het Koorg^cang der Brtliggelingen , 
Soofterken midden onder 'tzingen > 

Qqq 3 ï^« 

« 

Digitized by VjOOQIC 



♦^v 



L ÏE RBIKJHTJIK. 

In'eE«gölfeklöoorcttlA«»gri*iöi* 

V»«vf«ught, «crnuttfictiioQf^uiMier 
. ^2^fieèficlcttiek^beiUgjbi^aar« 

Men ziet hoc Trieft , het licht van Geoc^ 
jfNii Qofteniijk h<an waerdigh kent 

Hun hoofdon vcgl^ m<^ z^^nden . 
Papr M^rnUis > het JiQöft van 't Sgheit 
Hem byftaet met den jongcn^iclf , 

Vcrftoot^p, vc^4cxpMca.Azppcn^ 

Endoorejpdwïttipprocft, aldus 

Den tfttd y»n zijnEfcjuS , 
Met duitlchc tittkii z»1 verrijken , 
Zoo Godsvf ucht 'j vonnisjcopot tcfbijkcn . 

De fem|i).ershwpp1ei> nq ip *t ronde 

Om *? fopde Brug en Rocrcmondt . 
Men zoek^een ftpW van Encas , 
Zoolang pos Karej en Andrcas 

Aen rij^pf helpen methun fh|f. 

Men kan y»n yderjs my rpr af . 
Den zang opheffen, enbc^nnon. 
Hoc zy hoji }j;y4ic cn^ooybcmiDBCij , 

En leydiïiï ip 't )?é(3(ifdc Rijk 

Een vuist feprg en Ipptrc wijk , 
Dan daerds d wikndc^rdjwcn 
Zich ncderflocgendporved tranen. • 

Digitized by VjOOQIC 



HET lil: ROE K.i 49$ 

Pamfiliusomzichtigh oog 

Beftraalc ons Vr<érHnd^;lrt zoo hoog 
HraendtnTyfaeFzic-ii^rbe^eii, . 
oinGadtT^nx^/Setrethttb^é^ni- .. . ^ 

Terwijl!^, owdo-ïijiibckii, 
\ De zielen zoo zor||pruMig,weit>. : . *. 
Én galLicttioor getrouwe hócdcrff; 
Oezd^hoöfiléit» A iaptg id» Unfcl eCTf 

l^erboren-bci^p eédeir<&gh 

iTotlaft, enzorgpn» engezagH) 
GckofctffflceröJtKfrdaiiewi?; • ./ 
Geentegeiilpoet, nochtnecverkeere 

Uw lof in laftert oiMdeAoiit 
. Dt^vfiondfidfiip^ dicemidwc^zAur 
Gcntttfigt&ebi^ aintdefiJK^ea 
Ken' zelMinBCcfter felocfi b^ol09>' 

In'cheilighAMniednnttMRaAiiclit^ir : 

InRoifM:^djciifeBtf<JiDpn>I«^ l/'/ 
Doorleflèn, enlietkvttadvoafbetflt» 
DatkUartaivittodroaUaRiooniMAir; 

Uiiige&lnarpowiiatttttf^cdi^ . 

Volharttenfte«KvaB(Qsitflhl>-R^v 
Dat gy uw kuddè« a t n i«ietiigr < )c k flt% 
Zoo lang det.C]P4toi&^ic8bevloeieii 

U vnidMlRMCOercrftvstii'weiftfasjf^. 

Delieflnrel2»nottftittcbiéft<by-. 



O P 






Digitized by V^OOQIC 



45X? LIERDICHTEN. 

OPDEK 

EDIPUS OF TEKENTOLK 

VAN DEN E. HEERE 
A T H A N A S I U S K I R G H E R, 

Veriidittr rm de Gebloemde Wüshdt der Egfptenaieii* 
^ ^^G E D EN KN A E L T , te Rome hcrfWt, 
door INNOCENT denX. 

1 Z A N G. , ; * 

WAtbacthct, fprakPAMFiLiü's^ 
Dat wy van over zee de Naeldea • 
DesNylftröomsin deoTyber hadden» 

ZooïLomegccnenEdipiis» ' . I 

AJsTheèö, vinc, oniSfiortcftuitcü, . 
En lettcrflotcn op te fluiten ? 

Deroeftpéft» en verloop vafttijt 
Heeft munt en merken fchieryerfletens . 
De zinnebeelden doocgebeten . 

Het wiflèlcn van tong bcnijt 
Berooft allengsonslicht en kómis. ■ . 

Geen diamant verduurtdcfiAcnnis: • 

Die kanker Jcraipt de leden de<ir» .' : 
Enlaetu, hicrendacr., watbecnen; . 
Vanditgcraemte, ingruisenftcencnj 

Dacr flaen de grootfte mannen vcur » 
Als plotfcling voor *thooftgeflagcn . 
' Watzalmenhierdeftommenvr^en? 

O al te wijze Trifmegift > 



Die 



Digitized by VjOOQIC 



.HIT ïIIIIBlOE H..: 49^ 

Die niets met ^jnen iiacm wilc iio^iQiSn 1 
Gy mooght \{ wijshcirwel verbloemen y 

Opdaczeniem^^enverquift'i .) 

De woeftheit en de (folie buien . t 

Desoor}€gbszult^iiblaitmisduicn. , ; 

Al wa? uw Tek^nipraek .bediec . 
Wat gy met fchaduwpopghc te dekken, 
Zijil, rijk by rijk, ten doolhpfftrekfcenj / 

iUs-'tyolk^loörvalfchp brillen zia; , 
Uw wijsheit wort het licht bevolen s '\ 

En legrgeeenfpoor om op te dolen ? 

- .1 T:1^Q EN ZANG. 

DË Geeft vanflermesamwQonhÈm: * 
Orakel , die onfeilbie blaren , 
OntvQuwt aen uw ontelbre fcharen ^ 

Mijn Qagh van leeren, 2K>nderftem,^ 
Ontftak, vanoutSi 't vernuft der braven, . 
Om deze neirbaen opte draven . 

De jonge Mofes, Amramszoon, 
Lagh zelf ^n Zonneftadt ter ichole .. 
Gelijk een bie op een viole 

Viel Sab^neêr voor Jeflès troon , 
Die al haecraetièls wift t'onti^^u-ren • 
By duifter zoektmen 't licht aen ftarren . 

Pythagpras, uitGriekenlant, 
Homeer, enPlato, zoo veel zielen. 
Als voor Gebloemck Wijsbeit kniden , 
A Haer zochten over zee en jsant . . 

Du§ leert de lecrzuchtzich verpijnen . 
Men itroit|Been*roo2^1a6n voojr zwijnt ) ; 
- J>aji leerde u d'allerwij(lemoi\t , 

Rrr Die\ 

Digitized by VjOOQIC 



4^ L lERIXICHTBK. 

Dieu defleuttfecodjerroawde» 
En Vadtcaen c«n hemel bouwde > 

Op eeneDa^ebedden gronc . 
Proleten dekten zoo de waerheit 
Mee loof vooral te fterk een klaerh^» 

Die op haer djt te yootfciujn quam . 
De zeilfteen van gebeimedifi^en 
Verwekt het hart der leerefii^ïen . 

Uit donkren fmook ontfpnngt een vlam . 
Al maeltdekunft dezon met kcrien j 
Zy leitgeen ^poor om op tedolen . 

II ZANG, 

DEvterekklootzeie Ikkocbmt» 
Van outs in dry verlcbeidedeelett 
Gedeelt, gtngmagbtvanafgoönteelen, 

ËnGodtbeén dichten > zomlerefldc. 
Wie 2aeide 'c zaet van at de Goden , 
Die voor hun* vyint henevloden , 

£n angftigh zich in vacht en icfaadit 
Vcrftaeken? Aluvmerkgeleerden 
Her licht in duifternis vcrkecfden , 

JazulXf dataldewc^rehlacht) 
£n allermeefb otn Köo vee) kluchten" 
Van sódtheén , droomen , en geruchten > 

Wacr voor Egypten tempels ftichf . 
Wat noot 16 *c iv4jsheit té vertrouwen 
Aeneeflgevaerte) uitrotsgehouwen? 

Natuur i« een gedurig licht . 
Zy fteltons zichtbaer Godt voiEM'd'oogen , 
Zijn wij$heit, goetheitj en vermogen. 

HyrcnaV wien'tluft, om^ellarlkhrfont. 

Ook 

Digitized by VjOOQIC 



KKT III BOEK. 49^ 

Ookhoc^^erdandevoeeftepaJeo» - 
DcGoijtfacttkomthcnmBgenftyalen; 

Men Iq<^ de» Scfeq:^)er iaxtannoat « 
*( Nacuurt^oek bpm duicl^k fpidccr . 
WkiiitoasBekarlifi&abeczcker 

Moetptuxea* loopt geeokidagevaer) 
' Cdijknwiïdfende icfaoUcrcn 
Ömd^kión» akmuggon, zwiaen: 

Dicizwj^t of i(Hcȃredscttit, ealtJaer 
•Wy ku0fieo2»cht HWflachten dcnroi. 
Wat^teefctdebtiiideTuiiievcivcot i 

. II TJt G EN Z A N G. 

GEnadej -óTaier', ,iieefBge<^: 
Een toÜk » een glam van xoftlen tongfiD , . 
Door alle dampen heen gedcongen t 

Den Txxun ran u w g*ict Tefgült . 
Men weet van raden, nochvan^ïfeilj 
Nu A T H A N A E « deduiftcrnüten 

Van bot Egypten roor zich jaegbc . 
Al wat niisrpnnt la^ enrerloren 
Worc door sdjn "wakkerhcit heiboreii . 

Nu dwaelt gecnmenlch ,dieKnLciieR. vraeghc • 
Dusftrektejofef, in rijn jaren, 
*c Orakel der EgyptCMTcn , 

En'svolleksW, .inFafoosrijk. 
Wiéöïftmewegpn zoekt tetchuvren. 
En twijfelt, vint hier 't rechte kkiwe» 

Vanwaerheit, zich alom gelijk. 
Het misbruik ftijft alleen verkeertheit . 
Mijn Merklcer diene uw Godtgeleertheit , 
^ GcUjkecndienftmaegthaernièeftrcs. 

Digitizsd by CjOOQIC 



tf09 L t E RDI C HTE JST- 

Téj leert van outs Natuur ontleden 5 
Ën toont in hacr Godts wonderheden f 

Die ^c eerfte en lefte is van haer les • 
Mijn (lommen vijzen elk als tolken t 
Den Godtsdienft » uit ecnRecfat der volken i. 

Door boosheit of gewoont verflimt . 
Uw Kir c H E R brengt mijn' zin te vooriHiijn . 
Gedoogb toch xiat die ^(ins doorichijn' j 

Zoo zal men zien hoe hoogh hy klimL 
Al zweete een menigbte öp dees ftofien f 
Hy heeft ons ooghmerk beft getroflfen • 

TOEZANG. 

TQen fprak de Nazaet van Urbacn : 
Uwantwoortflmti enkanbeflaeo.- 
-^t Is reen dat uw Gedenknaelt rijze 9 
£n KiRCBSR metzijn veder Wijze 
Wat WW vernuft elk gaf te raên , 
Op aezen diepen Oceaen 
Vanwetenicbappen» ichiervetgeten^ . 
Verftroit, verwildert, engellecen. 
Wat zo^kt men leflen aen den Nyl \ 
De Tyber leere Hermes ftijl 
Van onderwijzen fix hervatten . 
Wy bezigen gcleeqde fchatten » 
Van Mem^s hier gpvoert, alom 
TendicnftvanJESUS hcilighdom: ^ 



- * . - 1 



OP 



Digitized by VjOOQIC 



'HET nr -B Ó'Ê^J '^dt 

OP HET INWYDEN 

VAN .ZYNE ïiEIL,'lGHEIT r^'T 
A L E X A N D ER t> E M VII, 

TÜidAXIMUSJLLÊÉS. '"^ 

GElykdcWy8h«it2lchccnI»ui$ „ ' :.\ 
Op zeven pyler»iliiibt, ,:, 
Dat voor geen tHildrend zecgêdnii&Iii : 
, Noch r^nbuicii zwicht j , 

Zoo zienwe Yiiof van Vatikacn 

G^ontveftfterkenvaft, . / 
Datopgcenbftmend'enOrfciwi . ': 

~ No<£ donderdagen paft < •. 

De Deugden zjrn wet btgemenii i 

By druppe]sAiltgieQ>rdt) 
Maer zelden vintnusizealin een. .: 

Dit wort Nimure (^tzeic. 
Dat bleek, tccn.d'opperfteGena» 

De kracht van 'shemels Ge^ft 9 . 
Zich ftorte zobdbr wedef^ » 

Op 'theilighPinsfter^ft I 
DaerGodtsApofteldom» byec» 

Veigadert, onder 't c^, 
VerlichteGrieken» esiHebrec^r 

EnalhetvQlkomftak. • 
Dat bleeknochonku^r toen deKeuc 

Te Rome» ccnwylvcrwacht* 
Gelykeenleiftar» entlykdeur 

De nevels heenebrak > 
En 't locdcsfaeibek C H x$ 1119- 

Rrr j Ver- 

Digitized by VjOOQIC 



f^ t lEflLp IC HTE N. 

Verhief op *c booghfte alcaer , 
Meteen' gemeenco Tredekns, 
'En wenfdi: dat menigh jaer 
De Kratsftaf doorzjQ flcutdmag^ 

it^^re in yf ode » orpiis . 
Dat Fa B I V s zynsrysg^flafhc 

Ver^iere in 't KerKpalais > 
Alsbraefile)ioofctakvaa<knftui, 

Die, doorzyawysbeleic» 
Kanagooi togh$4eii (cheuc beaani • 

En, Romein veii^heit 
Herftellendej mecfcchcdeniiaeni 

Van AUergroocftckrceghj 
Een eer, bekent <(oord'oudeFaem: 

Maer A-lbxakd^K fteegk 
Noch hooger mecde Mytefktfooa» 

Geneert door zidkceti'hek) 
Hanthaver TUI zyn voocBPSMS» oiMniv 

Tentrotsvan*«Tuffc8gewdt, 
DateeuwighopGodtsKerkdcftrbnilr. - 

Al dvongde Maoedooo 
Deweerelt} deesealaMtiicdalc 

En zyn'^odtmicfanHifoóa 
Van wysheiteAtec^tflUti^hctC 

Veroveren, al'vac 
De woeftheie van Godte-vMtltniciicic^ 

Zoo groeit Sint Pcteraftttdc 5 
Terwy!dk4ltlfc^id«eg^v • - ' 

Waer 'toikldoffiliCKliiwgeefr^ 
Het volk, dat, ^diciitttemaer. 

Geruft in vrede leeft j 
Zoo wy t d' Aef^^iêf Jèi-y «p&séiKbc^ . .' r. l 
••.. 7 j -::jj De 

Digitized by VjOOQIC 



ttET lil BOEK. m 

De bergen gadefiaet, 
d'Ora^elrol zet in faaerknichf) ' ■'^ 

Die dezen gdden Staet 
Onsfpelde, jaerenlangvoOfiitCs 

£enteken dat dit loc 
Zichvoeght naer *t eeuwigh raetbeOtiJe « 

DusftontdeKerk, ranGodc ' 

Gewy top bergen } roor'cgczidit 

VanDavid) diefaaersag^ 
0<)tworpen in 'troorziende licht) 

Op haeren fchoonften da^ . 
paor gKt de zangeraeo den rqr > 

VeiTukt in baeren lof . 
WatKeuffcefthemnoitftofóötzcf) •" 

Hier vint hf ryker ftof . 

. V O O H 

AL EX ANDER DEN VII. 

Herftdlcrvan Jbsu« Societcyt* inde» Staet van Venetië. 

RKSTtrtflS R.EM. 

I Z A N G. . 

HEIptflacy ogoddelykercien, 
Zalige £ne)6n,. dacr om boo^i 
Heiptmemiy vaaVbeinelsboo^» 
J Esu s broedeiidbapgeleicB 9 
Daer Sint \fark IgnatiiiS) 
Öp 't behagen der dry Kvooncn». 
Welkom beet in zijne zoonen , 

Met 

Digitized by VjOOQIC 






to4 L.f Ei ft U^ I O H 7 E N, 

Met een blyden vre^ekus . 
Alexande^,: ovcrgootcn . 

Van Godts Geeft «n ppëzy , 

Srortc zijnwi geeft in my 
Uit de zeven Roomfche floten . 

Zyoc^töpftar, dichaer'g^ 
Uit de bergeik door de dalen 
Uitfpreit , tódcal Godt&kooiaclen 

Op my n kerkjder aen den 4^ns . 
Laet Pindaf r den renpalm k>ven : 
Deze olyf kan'cal verdoven. 

IT EG E N Z A N G;3 

GRpotenpaflèagrootezaeken, 
Aliergrootften 'tgrootft vanal, 

Fabius een Hannibal 
En zyn torts van 'sTybers dackeh 

Aftekeeren, cndieioStjiet, 
Zoo vecleongcrufte bedden , 
Larigkaaem door gpdïilt tê redden .." . 

Aleyandera^Eufraet ., 
Nocligeen'Gangesaen: 2yn benden 

Overtrokken met een* lóop^ 

Afie, Afrike, cnEutoop, 
Tot aen ^ wééreks uiterfte enUen . 

D'oversronnen daokt de nu^-t 
Di&bèm door deiieérlaegh z^m> 
^ En, gel^eenGodtj bejegent. 

Onder *t mcnfchelykgltflacht, 
Daer de wicrobkourers blaeken ,. * 
Grooten paüen grooce md^eOi- 



ï SLOT- 

Digitized by VjOOQIC 



n%T ilU BOE Kr foy 

r ^ L óir z AN G. 

R£chc . Zoo paft bet ook den leften 
VandeFabiënGodtsh|uis. . .; 

Door hec z^enrijke Kiruis 
Voor te (ben > deTurkfchepeftea 

Afcekeereo» enSiocMark 
Op te wekken om LK^qle : 
Tcherftcllen in zijnKhoole, 

Ën geflote ibdr.en kerk , . 
Recht. Zoopaftfaet Albxamdbr. 

Den Chinees en lodiaea 

T'ovcr winocn door Godcs vaen > 
Chriftusiopigcrechten,tt«nd€r. 

Een verdooft optzijfientroon 

Fabiu^, enFlippusipon. 

II Z AN G. 

OGezegiendeherbooïte 
Dergenootichapt cber de Leeuw 

Heerlijk) na.eenballeveceuw, 
Je sus ballingen ter poorte 

Weder inbaeit) als een vloot, 
Die uit Ofir met haer kielen 
Schatten aenbrenght voor de zielen > 

- Ein belanc met vollen fchoot . 
Nu verftommen laftefboeken , 

Laftérmonden, Hact» ^nNijt, 

Voordces zege', nadienftrijc . 
Tegensd'opgehitfte Vloeken . 

Zy verkccren allcin ftccn* 
Die den beuklaer wcdérftrevea » . 

'Sff Dacr 

Digitized by VjOO^IC 



foi L I È R. D I G :h T E K. 

Daer Godc&tittel idgedreven 

Noit zoo fchooii de zeé befehéen , 
EpAmenorsheerfi^appije. ^ 

Duik nu, imcfetTanBarbar^e. 

II TEGEN?: ANG. 

DAt het kerkrecht van SimPeter 
Eensb^ne, envonniiftrijk' 
Over 'c klagende oii^elijk» 
Voeghtdienlroel» en nicmant beter. 

Die ter poorce ui^aen met Godty 
Ineen'ftaetftorm» zoo verbolgen, 

*s Heilants droeven kruisgang volgen » 
Elktenfchimpfiaen, entenfpot. 

Worden tot dezecer gcwaenÜght , 
Nietbvhantveft, dwane, en drift, 
Maer door eigen krui^etehrift. 

Als hun meefter getcchti^aerdight . 
Zoo vericeert de doomdcrans , 

En dat vinnigh t^;enkanten 

In een kroon van diamanten , 
In een* loutren xonneglans . 

Ay, wie weigert krai» «n-Hiden? 

Triomfeeren volghthetlbijdM . 

II S L OTZ A NG. 

ZOu deftoetfaennietbefthutten, 
Die den (term van *« aferonts poel 
Uitftaen, endenRoomlcfacnftoel 
Met hun halzen onderftutten > 
Zou d'aebude Skotelmaght* 
Nietdefloteaopenfluitcn, ■ 

" , Digitizedby VjOOQIC 



Die 



HET UI BTO'Eit.l ^7 

Die zoo lafig den toegang Aniiea 

Voor 't ibntvaftigybgeflacht f 
Kangehoora^aemhetcrerbeufen ' / 

Haer gerechtigheid en&edit> 

Ini^eel jaeren noit beflecht > 
Zou d'onnozele ceu^irighcteQren , 

Zuchten in die vocftelpedc? 

Neen het einde kroont het irerie . 

III ZANG, 

PAduwaenichc letter v^zcn 
Heeten a^ dcoPaiiKilroom 

Hun gei^ootea veUekoojQ . 
Torentrans en kerken rijzen > 

Steeken 't hooft op, nudedeught 
Endewijsheit» dusgefteven» 
Scfaooner luifter van zich gpven 

Door da opgangran hunjenght. 
*Moght Valeer den tijihedeven, a^^a 

Boeten tichejidighti|tver1ies ^. 

In 't gedicht Tan 'tgulden vlies, ^^^ 

HyzounletditvaendelArey«ii imm*' 

DoordebareDnaerdeTochc j^^ 

VanhetKniidam, daederlekkea rum 

VanhetHddcDdomkandekkcn» ""**• 

En gen^aeo door zijn kncfat. 
Livius, herfchrijf tiw bladem 
Rome leeft dooriannrer da^ftea . 

III T E G E NZ AN G. 

WEreltvijsheiic bouwt de muureo 
, Eo4^b)Ugerlijken$faet^ 
:•: .f Sfft Die 

Digitized by VjOOQIC 



5o$ LIERDICHTEN, 

' Die verandert én vcrgacC) 
Schoon decs menige eeuw kan duuren : 

Rome» daczooheerlijlcftonc, 
£n daer weerdkJen om flaven , 
Leghc al lang in puin begraven > 

En met al zijn pracht tegront: 
Maer de hoofcftadtaller fteden , 

Dievan Qtttsinhkxdighzweec 

Onder Chriftus kruisvaen ftreec > 
Van geen paertshoef wert vertreden . 

Hanthaefdan, Veneet(cbeRaeCi 
Meteen levendigh betrouwen 
Die Sint Peters kerkmuur bouwen > 

Godt eer eere, én uwen Staet . 
Zwaert en kogel ftcènverniden : 
Godt leeft eeuwigh in zijn zielen • 

Hl SLOTZANO. 

> It herftellen is Vencdigh 
_ ' Ruim de kroon van Krece wacrt . 

Ottoman ontziet het zwaert 
Van den zceleea w , ftreng en fnedtgh 
. jn *t verweerdh vanGodwaaek . 
I^oort hem onder f e s u s ridderen , 
Zonder fchrikken , zender fidderen > 

,Uit zijn golf, g«Tcrghctotwrack, 
Brullen over ganfch'Turkijcii w . 

Ziet zijn l^ek den Alkoran , 

Die^n licht verdragen kan > 
Overtuigen, oV.erftrijcn ,* 

Waér decs zon de nevelf breekt. • v 

Dwaehngzwïcht, alswaerhéttforeckt. 

^: . : IV ZANG. 

Digitized by VjOOQIC 



D 



A 



HE T III B O EK. 505^ 

IV ZANG. 

Lex ANDER.» help mijn cijrer 
Metuwmaete. GeenPindaer 



Kan u volgen mét zijn fnaer ) 
*t Zy gy aenftapc met dén mijter , 

Van Melchifèdech) om pais 
In te voeren onder Hecren > 
Die door oorlogh 't Kruis onteeren > 
*t Zy de Nobrtftar u w pdais 
Door Chrüliof kppm' begroeten ) 

Die, geza|ftin*topenpttcr 

Van uw ham, voor'thoc^baUaer 
Zich vernedert acn uw voeica^ 

U voor haeren vader kent. 
Toevlucht der yerftroieliogiea , 
Help e» fterk my onder 'rzi;igen , 

Zulk e«i' koorzang ofigj»wenic. • .} 
O Herfteller der getratt,^ca y 
Wie kan uwen l<^0iMvo|iwen.! 1 

IV T E GE N Z X N Q,i 

GEengedtchttöisvafipaclden,, , ■■f 
Daer bet zycrkom hoogji op drijft ^ 
Langpr in heur waerde t*|jft 
Hoe d*Egyptenjicrs ook praeldcn , 
Als uw voorzorg trouw befteet 
Acn de kudde, uw* tóf bevolen. 
Die in *t weiden niet kan dooien , 
En zijn lammers niet vergeet . 
Gy, diewaerdigh, hier beneden, 
Chriftusftcde en ftocl bezit, 

Sff3 .^^ 

Digitized by VjOOQIC 



fio L IE R D 1 C H T B N. 

Alseen hooft) befteltelklidc 
Zijne plaetSj op dat de leden 

'c Lichaem dienen in *t gemeen , 
Elk hun beurt en ampt bewaeren ) 
Zonder buiten ^fpoor te vaeren . 

Op uw maec en voorzang treén 
Alle wettige amptenaeren . 
Eene hant vereent red fiiacren . 

IV SLOTZANG, 

OHerfteller der getrouwen » 
Leefineerei wyderdan 

'c Licbl van^t ftarrelidit gè^MUi 
VHeiligh koningkrijk ziet bouwen ) 

Dat) van eeuw nödi grens bepadti 
Naer uw kerk«zanten luiftert » 
Waerdewaerheit) langveiduifterty 

Uitdentiaemvan Jt^us ftraett. 
Laetdeichaduw imi uweeücen 

Elkbefchutten, dieuwwoorC) 

.Akceakerkondcdi hoort 9 
En bntfan^ dit tot een tdken 

Van mijn plicht^ uondcrdaenr 

Neem mijn zaf»voor wierook aai. 

MDCLVII. * 



^ 



. .. y Eer- 

Digitized by V^OOQIC 



HET lil BOEK. 



f" 



J' 



Eerftelingen des Priefterdoms, 

VAN DEN E. HEERE, 
JOANNES AKERBOOM DOEDENSZ. 

' O A N N E s I diede maeght Godts moeder , 
Een zooiven cirooft ftrekte onder *t knlis» 
£n op de borft van dx behoeder 

Hemaenhethartla^btftilenkuUch, * 
Om hemel&hegeheimeniflèn 

Teleeren, wijze Euangelift» 
Enknii^ezant) laetd'ofrerdifïchen 

Vanuwgenan, in'sweereltsmift, 
Een' fhael genieten van uw klaerheit , 

Nu hy zijne Eerftelingen wijdt 
En Gode heiligst naer de waerheit, 

En niet gelijk, inAronstijtt 
Zijn prieircrsbk>ed%e offers flaghten ) 

Maer^zuiverfteoifer, langge(pelc> 
Dat niet gebonden aengeflaghten, '■ ' \ 

Nocbtijt, nodiplaets, wertingeftdt 
Van Godts gezalfden, uiqgekcM'en 

Gelijk KMichifèdech voorheen . 
Datpriefterampc, hemto^^zworen, 

Wei^ht Do E D« M ^ aHcomft te bekken ~ 
Dooruwevooibénaèrtbeha^en 

•VanJssuS) die u heeft beoiint»' 
Gelijk d'on&dbre blaèn gewaegen , 

Cretekent metuwtoiitea int. 
O ooghgetu%farui ^sHetfemts lijden» 

Vccle 

Digitizsd byCjOOQlC 



5,a tl E K D I e H TEN. 

Veele eeuwen pu voorby gegleên , 
Breng dezen zoendienft onder *c wijden 

Met d'ccrfte inftellinge ovcrcai , 
Op dacwe onbloedfgh klaef vertoonen 

Her bloedig offer van Godts zoon ^ 
Zoo heilrijk, boven alle croonen ^ 

Gekroont met d*allerhooghfte kroon . 
Verwerf den oflferendcn heden 

Genade, dat de hemel dadS ; 

Op 'tgeurigh wierook dcrgcbcden. 
Laet 's hemels reien met hun fchael 
' En wierookvat het Pacfchlajoicceen, 

Daer Zacturias zoon op wees . 
Hier isdchöerlijkheit des Hecrcn. - 

GyChérubijns, bedekt uit vrees 
Eerbiedigh acngczicht en voeten , 

Met dubble vleugelen: vak neer: 
De ho(^hJlckoint aelacghftéofttmocten . 

Roept: drymaelheiliph, uzyd'eer. 
Degodcheit; ineen wolk bettooten. 

Vertoont zich , als een régcnboogh > 
. 'tVerlichaemtWüortwildifiAgeöooteo - 

Met tnann^Lfpijzen van om hoogh, . 
Doch niet gelijk weleer Hebrecuwep, ; / 

Die heeoeftoi*vcn in verdritt j. 
Maer meteen ztrifpijsdieig^e eeu^ven v 

Nöch.<f reigeoticoe<je9!do<pt$ ODCziec . / ■ . 
JoANNBs, gygjBtuig^l^awwier : I 

Van^hroot». .w»fit(%(tideYierkcti( v^9> 
Een hemel&h broot, <e(ii)rpot van wonder» 

Godcs lichaem » dMdejrtelWpiitI > > 
Om 't w^ku^earelö^^verBiifèo i 



Digitized by 



Google 



HET III B OE K. fi| 

Die hooger zweven dan *t vernufr» 
Alleen vernoemt met korenaeien . 

Dit wonder) .*t welk natuur verbluft > 
Wort van 'c betrouwen aoigebeden > 

Dat op bet alvermogen bout , 
Veel hooger zweeft dan 's menfbhen reden , 

EnGodt) hetWoort, in'tvleefchaenlchout. 
Men blijve aen 't uiterlijk niet hangen . 

Melchiicdech Ichaft broot en wijn > 
Zijn vleefch en bloet met dank tbntfangen > 

Al is het graen en druif in fchijn . 
Hydwaeltvan'tfpoor, dieanders oordeelt. 

Wijk manna) 4x>n.tkift, ofFerfmet: 
't Waerachtigh wezen volgbt het voorbeclf . 

Hier is het engelebanket . 
Een woUc van geeften fi^jnt te haagea 

^ccht boven t outer ia de lucht » 
Om dit zoenofifer metgeza^eoi 

Te kroonen uit eon daakbre zucht . 
De Burgemeefters , kmgaeo Sparen 

£n Aetaftd eertijts zoo bestemt) 
Zien hunnen.Hcef den dienft bewaeren ) 

Gelijk dien waertften ftaet betaemt > . 
En d'outfte wil nu hoogpr draven , 

Een ) die door laft van Gijfbteghts ftam , 
DenKdzer» d'ecr der oude Graven) 

Op't rae^uiszelf den eedt af nam . 
Volhardt iii 't <^en al uw leven , 

Eerwaerdige) bewaerhetlot 
U uit Godtsnjken (choot gegeven. 

Zoogaet) zoo ftrecft men redicjftaer Goot 

Ttt ' TER 

Digitized by VjOQQIC 



}t^ LIERDICHTEN. 

TER INWIDINGE 

VAN DEK E^ HËERE, 
GERARDüS VAN WESTRENEN. 

Toen hem bet Recbc van Licentiaetlcbip der Heil^ Godtgeieertbett 
ce LoTcn wiert oi>gedragea . 

I Z A N G. 

E Lk een is niet zoo hoogh^lchapen 
pat hy met Adelyk gezagh » 

Op'tfpoOTderOudren» .voeren ma^ 
Acht gryze ichilden in zyn wapen } 

Datzyngeflachtboom toont aen'tlidu 
Gewy de en öngewyde mannen > 
Vierhoodertjaerenlang, gefpannen 

In'teerlykjiric, tendknftvan'tStidir) 
Beproeft in oordc^, en vrede} 

Naembaftigh door hun brave blyk » 

Inichriftenj brieven, enkröoyk» . 
Bekent in kerke, op hof, inftede. 

Indien men opdezeeereziet} 

Wbstrbnem ftrykt voor !a^^ niet. 

I TEGENZANG. 

AY» CpandefnaeienvanuwToiel 
Nietydd, Ay, watisgeflacfat. 
Of veergebacWe wapenpracht ? 
Door *s anders belm wort niemant edd . 

Men kroone de Godcvrucht^teit» 
Opgeeneiiteenen dagh ^noemen 
Met Stam, en Adel. Al dat roemen 



Digitized by CjOOQIC 



HET lil B O E K. ^if 

Iseakelrook. DcW^avIcit 
Zich zei ven mee geen' glans» die» buiten 

Zy.n wezen» dwaeèeais.gpinecn) 

Maer acht het vezentlykealleen , 
Endeu^iden» die in^luute fruiten, 

BedautvanGodc» hethoo^ftegoet: 

Die fchilc veredeltzjrn gemoedc. 

II Z AN G. 

LAetvaeren dan geleende gunften. . • 
G B k ji R D u s. \ferr van eedier luft 

Alleen ontvonkc. Wat arbeit bluft 
Zyn' zuivren trek tot vrye kunftcn I 

Hy queet 2^icfa braef » in *t worftelperk 
DerWyshe;t, eohaerlettcrwyzen. 
Dus rees hy, daer de trappen ryzcn. 

En kloia in Godtgeleertheits Kerk » 
Daer kqnzyn oogb^^rk hem niet mi&n, 

In'theilighlichc» c^op'taltaef 

Gpdttwaerhetc toont. Toenza^hykher 
Den. gront der Knri^efaeiiBeHiflèn » 

Ënwai^noogbverdraegcnkofi» . 

Gelyk Godts arent in de zon > 

II T E G E N Z A N Q. 

GE worftelt door den drang der fchoolen » 
In Godtgcleerthcit a%efecht , 
• Werrzynezotóe, bydeVechc, ' 

Sint LauT^s kudde en koy bevolen -, 
Die , vyf paer jaeren aditer een » 
Gkg weiden in getufte lommer 
Van zyneaftaf, berryt van kommer / ^ ' 

Ttt ^ Wat 

Digitized by VjOÖQIC 



yi6 LIERDICHTEN. 

Wat Herder droegh zidi zoogomeenl 
Gdukkighzyn d'onnofle harten I 

Daer dees getrouwe 't oogh op flact : 

Z'ontbeercn weide > hulp> nochraet» 
Nochtrooft) integenfpoet» enfmarten. '' 

Men vint veel Lêeracr» overal , 

Maer luttel Vaders in getal . 

TOEZANG. 

LAe t Loven dan den loftrompetten 
Van dezen Helt, aenGodc verlooft^ 
Hem Godtgeleertheits kroon opzetten ) 

Die gout en diamant verdooft . 

De Maimaent wil 'c eerwaerdigh hooft 
Met haren geur en bloefèm eieren » 
Helene komt zyn hair laurieren 

MetKruisloof, nott van groen berooft « 
Een ander roeme op ftam, en wapen j 

DeGodtgeleertheit, dietenftryc 

Westr ENEN holen Ridder wydr> 
Ziet 's hemels kroon voor hem gelchapen • 
Dees kroon verduurt laurier, entyt. 

MDCLIV« 

INWYDINQE 

VAN DEN E.HEERE 

FRANCISCUS DE WIT, 

MINDERBROEDER 
• ïntfOi-denvandenH. Vader FRANCISCUS. 

FRANCISCUS, trouwehocdcr, 
Zegen met een' blijden gedl 

Digitized by CjOOQIC 



O 



H ET III BOE K; yi7 

Uw'gcnan> den Minderbroeder ) 

Uit den hemel op dit fcfitt i 
. Nu hy zich laet inne wijden 

Om den Kniisheer na te trcè». 
Op het voetfpoor van zijn lijden ) '^ 

Hier op d'aerde doorgeftreén . 
Sterk DE WIT metuwgcbeden^^ 

Die vry willigh en bereic 
Kieft uw beide uitftekencheden t 

Armoede en ootmoedigheit ; 
Armoe 5 rijkdooral'tontbeeren^ 

£n ootmoedigheit I zoo groot > 
Datzy ftaetzucht en 't regeeren 

Ruftigh met de voeten ftoot ,. 
In zijn jeught en eerde hette 

Zocht hy dltaljaenicheluchtr 
En begroete te Lorette 

'tHeilighdom» niet zonder vnK:Et» 
Ook de hopftftadt aller fteden i 

Daer Godts ftedehouder zit> 
Die voor zijne medeleden 

Ofiert> engeduurighbidr. 
Maer om Chriftenrijk te vryen^ 

Lufte hetdienjongeling 
Den Erf vyant in Hongryen 

Aen te taften met de kling ^ 
En in Cezars dienft getreden y 

Stontopfchiltwachti hemtenipijt 
Daer de Donau dan beneden > 

Dan van boven 9 aenftoot lijdt. 
Een rêchtichapen ftact niet ledigh^ 

Kandie> rontombeftreên> 

Ttt 5 Roept 

Digitized by VjOOQIC 



fiS * L I E R D I G H t E N. 

Roepeden krijgshelr van Vcncdigh 
' Met zijn vaendcldcrwaert^ccn. 
Om de glori van den hdhnc 

Tc befchcrmcn in dccs wijk , 
Het van oucsdocMrlncbtigh eikmdt, 

Eertijts hondert fteden rijk . 
Macr hy wort hier neérgeüagpn 

Van zijn eigen htntgranact , 
En gevoelt dedoot by vlaegen : 

Doch de hooghfte > die hem flaet» 
Zulk een ramp ten befte wende, 

Zalft den krenken in den druk , 
En verandert al d*elende 

In een on verwacht gdtak . 
Nu verfinaet hy *t zwaertfc gorden 

In den dienft van 't vademnt , 
's Ronings amptenaer te worden 

Om een koftdijkerpanC) 
Engevoeltcen bly vertrooftcr, 

■Die hem heendrijft naer den ftaet 
Van het Minderbroeders kloofter , 

baer men 't al om Godt rerlact . 
Hoe, FRANCISCÜSf tndccsvedere, 

Diehetodgh uitwendigfa ziet, 
Koorde, geeflcl, hairekfcedcrs, 

Schuilt noch duikt de monik niet . 
Satan kan zich wel^Tcrmommeri , 

Als eencngd van het licht, 
Maer zoo *t hart fprcckt , dan verftommen 

"Wat de CdMjn verztert en dicht . 
'tZyzoo, ze^hy, maer <fiet zegel 

Acndeesheiligie orden hing, - 

Digitizsd byCjOOQlC 



HE T III B o E K- fi!p 

dlnnefteller van den rc^l 

Wift dit mede zonderling: 
Evenwel hoe vreemt men oordeelt » 

Naer de wenrdt trat hy heen 
Met zijn eigen ftichczaem voorbeeltf 

Daer een Serafijn uit fchee^ . 
Godt» die u heeft iii^koren 

Tot dees waerdigteu: 9 goef kracht » 
Dat gy zuiver en hnboreQ 

Lichten mooght in 's werrelts naditi 
Totdat J E S ü S alle hcWen , 

Die hier kampen voor zijn kitxMi 9 
Naer verdienlte koom' vet^dkJen 

Met hunn* toc^leiden loon . 

Op bet inhdligen van den heiligeo 

FRANCISKUS DE BORGIA, 

r 

Henogh van Gandia , Onderkoning van Katalonie , 
Genene] van de Sodetdc % 

Doorz9aeHd%beit 

klemëns den tienden. 

LA et ons nu met *s hemels reien . 
chalmeien, 
f 

\ s fecft. 

Die 
Krc i, 

r , • 

ife( 

Digitized by VjOOQIC 



^^,0 LIERDICHTEN. 

Met haer toegelokcnc oogpn , 
Van een* zwarten nacht betogen. 

Och, fprakhy» deesmoi^enzxKn* 

Die al 't licht vcrdoovcii kon, 
Trougenoot van keizer Kard, 
Schoone en onwaefdeerbrc pard , 

Hoop en^er van*t RoDmiche rijk, 

Is zy 't zelf? ofishacrlijk 
Onsvcrdonkert) enontdra^en? 
Neen, ikhebhetgageflagen, 

En, als *s Keizers eerftevrient. 

Mijnen heer gctrou gedicnt . 
Kon dif lichaem zoo vericeeren 
Ineenaes! de wormen teeren 

Opdeipier, en'tedelbloet, 

In de hoven opgcvöct . 
. Onder *tmillèn van dien luifter 
^ -^ Schept de HertoghUchtHiitdaifterr 

Ziende hoe de zonr van ftaet 

En de werrelt ondergaet . 
BoRGiA, van y ver vlugge. 
Ziet naer vleefch noch blocttc rugge , 

Zietnaerkittders, hectbghdöib» 

Rijk noch Katalonie om , 
Maerverkieft, gelijk een vroede, 
Vrolyk willige arremocde , 

Kuilcheit en géhobrzaemhcït, 

EnvolghtjEsus, dié hein Icit, 
En na zulk een weêi^eboorte 
Houdt zijn voetlpoor door de poortc , 
. HeetvanliefdetotGodtshuis, 
• Engeladcrtmetzijnlcrüis • * 

Digitizsd by V^OOQIC 



H E T III B o E K. fii 

Nacr de Maetlchappy *gedrcvcn . *c*w- 

Hteromaithf nu verheven, '^' 

Onder Heiligen ge-eert 9 

Daer men eeu wigh triomfeert . 
Schoon de werrelt avrechts oordeelt > 
Spiegelt uaen 's kruisheltsvoofbeelr 5 - 

Enzijnootmoet, rijk beloont. 

d*Ootmoet wort in hém gekroonc ^ 

MDCLXXI. 

TER STAETSIE 

VAN 

J O N G K V R O U W 

D. N. 

NUfla, o zalige Xaveer, 
Uit 's hemels troon uw oogen neer 
Op d'eere der Joi^kvrouwen , 
Die J E s us h^tgaet trouwen . 

Zy Ichenkt herzuiver Heiligbdom 

Vanhare jei^htden Bi 
Van zoo veel duizent Ma^hflën 
Als óit zijn oogh behae^dcn « 

Van outs was g^een tnomf zoo groot $ 

Dan alseen Nueght in 'thart befloot 
Den bloezem van naer dagen 
Den hemel op te dragen : 

Hem t'oflf«ien den eerften geur » 

Denvèrichendauw» en 't levend kleur. 
Der onbefinette Leli 1 
Geplantdoor 't Ëuaiuzeli. 

' Vvv Dat 

Digitized by VjOOQIC 



jii L IE R Dl C H TE N. 

'Dat was van outs een Idare blijk ' 

Der mogentheic van Kriftus Rijk 5 
*t Welk wijder triouifecrdc 
Dan Cezar oic regeerde. 

Zo wert by 't licht van 't Roomich Geloof 

De glans van Veftaes lampen doof. 
Zoo fchaemden zich haer Nonnen 
Voor ons gewijde 2^nen « 

Menzwygh'vanDafne, by den droom 

Gevlught, enineenMauwerboom 
Verandert onder *t Waeken 
DesGodts, diehaerwilfchaeken. 

Hier blaekt een Maegt van hemelich vier ^ 

Enftact, ^lijkeenlauwerier, 
In 't Paradijs geladen 
Met onverwelkbre bladen . 

Zoo zit eenMaegr voor Godt te pri^k > 

Ëii wort hier d'Ëngelen gehfk > 
Om namaels 't Lam cher boven 
Te volgen, en te loven. 

Laet jakobs Dina onberaéa 

Naer Sidbem vry q[>'thoo^btijtgaen > 
By hare wulpfiiie kenttis : 
Zyhaelt'er niet dan fiJKsnis. * 

OnsDnfA> w^en^odcgezint» 

Gezetfiinpzoelu,. cfatjBiiJiimnC) - 
En 's weerelts ydelfaedea 
Verfmaet, enkanvertredoi. • 
Zy ruktmcceenenUydeaxiff 
Ter kx^boen yande kni<dh»ciii > 
Ook zonder om te kijken • 
Zy zal den pallem ftrijckcenu 

MPCM. MAEGH. 

DigitizelJby Google 



HET lil fi O £ K. 



f^t 



MAEGHDEPALM 

TerUoofterftaetfie van zufter 
A N N A B R U I N I N G, 

. Beveftight in cPOrde van d*artnè Klaeriflèö 
te Bethlebem ifi BnriTel . 

Sint Lukas. t^nna gingk tnêit m$ dm ttmftl^ mmer JiehJt Gêdt natbt tn dMgh 
met*vnflm» en bidden, 

WEinigcn heeft Gcxit gegeven 
Al wat hart en oo^ bekoort 1 
In de lente van haer leven , 

Aftcfnüden: *teeuwighWoort 
J E s u s rechte hant te trouwen \ 

Hem te volgen onder ^tkhus. 
Zonder omfien » eii berouwen > 

Stil, gehoorzaem, armenkuÜch: 
's Nachts te bidden^ entewaeken 

Opdenbcigb: geenlekkerny 
Met de kiefche tong te fmaeken : 

Altijteodtgetroof^t ^^^^7» 
Opgetogin met gedachten 

In het hcmelföhheilighdom» 
Vol betrouwen in t;c wachten ^ ^^ 

Aller zielen bijukjc^m : 
Zulkeenlot, het hooshft* van allen. 

Zulk een koftely'k kleenpot 
Isnu Anna toevallen» . . 

Uitdeshemels rijkenichoot^ , 
; ' Vvv 2 ' Chc 

Digitized by VjOOQIC 



P4 LIER DICHT EN. 

Cherubijnen I Serafijnen 

Daelen om het ftaecigh feeft 
Van decs jongkvrouw t'overlchijncn , 

Daerze» ruIHghbly van geeft ^ 
Op het fpoor van Sinte KIaere> 

Naer Franciskus ftrengen ftijl , 
Aenkomt treden ten altaere > 
Als met eenen minoepijl 
Van om hoogh in 't hart geichoten . 

Zoo verlaet defchoone mae^t 
Op de harpfiiaer onverdroten 

's Vaders huis. Haery ver dracht 
Lijf en ziel op aen den geenen 

Dienzemint) en hy bemint 
Die van haere küitiche beenen 

^tHeillightvolghti zooraszy'tvint. 
Al de weerelt jaeght naer (chatten I 

Vlamt op wellufti eer, enftaet: 
Anna laet de goutzucht vatten 

Naer het eoet, dathaeftvergaet: 
Zy, uit goddelijken bloede 

Weérgd>oren) alsGodcszaet, 
Kuft den mont der arremoede . 

ZufterANHAf gyverlaec ' |^ 
Alles, om alleen te winnen 

^tWaertftegoet) heteenighAl. 
Uwe (choonhot blinkt van bmnen . 

Gy verfcieft een' armen ftal 
Met Grootmoedige Marye , 

Kiefteenkrirae, een ftroien bedt. 
Chriftusis uw hoovaerdye. 

Wat u hindert en belet 



Digitized by VjOOQIC 



HET III BOEK. ^ts 

Indeloopbaen, onder 't rennen 

Naer den opgehangen prijs, - 
Als met aengefchote pennen , 

Smijt gy van u> kloek, en wijs. 
Gy verwacht, alsuwgenooten, 

Opgefchort, met brandend licht, 
Ingetogen, oj^efloten. 

Uwen bruidegom, enftichc. 
Door den ipiëgel van uw leven 

Andren, die, noch zwak en teer. 
Zulk een krachtniet is gegeven . 

Chriftus kruis is uw geweer , 
En uw wapen, omteftnren 

Tegensweerelt, vleeu:h, enbtoet, 
Uwgodtvruchrige getyen 

(5nderhouden 't gf a^h gemoedt , 
Als met manna, dat van boven. 

Onder 't vaften, uverfterkt» 
Om den Opperfteo te loven , 

Die dit wonder in u werkt . 
Snedighweét gy t'ondericheidcn. 

Godts geboden van Godts raet , 
Dieu, alseenhant, komt leiden 

Naer een hooger trap, denftaet 
Van *t volkomen, onbeflommert, 

Vry van huiszorge, aerdichen lafl;, 
DaerzichMartameè bekommert» 

Gy methaerezuftervaft. 
Voor Godts voeten neéi^gebogen , 

't Allcrbeftc deel vcrkieft , 
Datg^nvk)ek, nockhelfchvermogea 

übcpooft, hocfelhctbriefcht. 

Vvv 5 Wik 

Digitized by VjOOQIC 



^tf Li E RD I C H TE N. 

Wilt gy in de renbacn loopcn 

Naer 'c volkomca ^irak Godts zoon , 
Pas uw have te vcrkoopen : 

Deelzeacn armen: volghVne: awkrooa 
Zult gy in den hemel erven : 

Maerdejongelingk, voirmert» 
Kon zich niet hierin verftcrven . 

Chriftus raet viel hem te hardt , , 
Om zijn* eigen ^il te paffen 

Op delew van 's hemeli raet : 
Gy> hem over 't hooft gewaflfeo» 

Volghtdelcs, diehyverfmact. 
Stokoude Anna, dieGodtstempd 

Nacht ettdagh^>ewacrdc, en bidt) 
Nimmer over AronSdrempd , 

Om een lucht haer buiten tradt) 
Hoort uw jeught, zoovroeghtekoore. 

Galmen roUdn doM den ii^og^ > 
DathetinderEnglenoofC . 

Klinkt} daerzy uvan omhoog^ 
Groet in 't midden v*n de Nonnen , 

Vandemaeghden, yryvanfinec. 
Die de weerdt overwonnen , 

En het Lam, op zijnen treti 
Volgen, waer het haer wil leiden. 

Kon^int Jan in wildernis, 
Vrolijk, eenzacmjt afgeicbeiden, 

Weigren'sKoniDgégunit, endücli, 
Hooflchepmcht, cnzijdelclttiw», 

Metzijn kemelshuitvemo^t, 
Op wat wiWen honigh teereh i 
. ., Daermenzaeit, nocbmaeil, ncNiiploeght» 
- • ' .': V .- . , Zon 

Digitized byCjOOQlC 



HET UI BOEK. s%y 

Zou Godts dienftma^^ dan ontzeggen 

't Niniveeiche hairjenkleec , 
C^ een bulfterneér te leggen } 

MetElias, Godis Pvofeet» 
En met Chriftus veert^hdagen 

Spijs t'ontbeeren) voor zoo ved 
Haere teérheit kan verdracgcn > 

Zou de luft van lijf en keel 
Meer vermogen dan de luften 

Van de ziele? aywie wil niet 
Op den bergh van Tabor ruften , 

Daer men J e s u s klaesheit ziet , 
Enbefpiegdt? dataen&bouwcn 

Is wat anders dan een blik 
Vanvermaek) dacr'tnaberouwcn 

Flux op volgbt met fmert en ichrik . 
Zoo gelijkt men Rechabs zoenen , 

Die, op *t vaderlijk gebodt, 
Slechtten arme hut bcwooncn , 

Wijnontbeeren, enbyGodt 
Zoo gezien zijn, engezc^ent, 

Dathy Rechabsaf komftipaert» 
Als zijn gram(cjiap plaegon r^^ , 

't Lant vcrwodt met vieren zwaert. 
Dit zijn zuivre ^bcÜ^rcukcn . 

Wie dit menkrhevondcn fchclt, 
MoetGodtszuiverbladteerft kreuken. 

Dit 's het Manke Lelivek , 
Ons geteont in t Euangeli. 

Salpmofi, iivalz^nprachr, 
Mach'tniethaelenbyeen Ldi 

Vandit maeghddijk geflachi. 

Digitizsd by CjOOQIC 



p8 LIERDICHTEN- 

Sinaes wet is onvolkomen 

By de wet die hooger draefc 
In een ziel > die, opgenomen 

Binnen Sion» rijkbega^^ 
Overvloeit in alle dingen . 

Zy ver magh het al door een . 
Eigenzinriigheit te dwingpn ^ 

£vaes (lang met voeten treén) 
Die het oogh door guicbleryen 

Aenlokt tot een fhoot genot % 
Godt tér liefdezich befiiycn , 

Zonder nootwer» eng^bodt» 
Paflen Chriftcttlche Amazooneo> 

Schuw van 't mannelyk gedacht. • 
Dichters , flelt uw cycertoonen : . 

Spant uw fnaeren uit haer kracht • 
Volght de maeghdelijke iianders j 

D*overwinfters van haer* luft » 
Moediger dan Alexanders . 

Alexanders (abd ruft 
Eer de weerelt is gewonnen , 

Eer de helt zich zelf verwint : 
D*oorlogh van mijn ^loofternonnen 

Van zich zelve ecrft ftreng begint. 
\ Eilant van geen zeven voeten 

Zichbemaghtigen) is meer 
Dan al 'taerdtrijk om te wroeten 

Met den degen, endefpeer» 
*k Zie de loutre ziden keeren 

Uit dien flagh, en bovenst «werk, 
In de fUrren triomfceren 9 

IngehaeltvanaldeKerk, . . 

Al* 

Digitized by VjOOQIC , 



H E T 1 1 1 B o E K. S29 

Alle Heiligen) engeeften. 

'k Hoorze zii^en aen den rey » 
Op onendelijke feeften » 

*t Nieuwe liet) op fluit) fchalmey^ 
Harp) enfhaeT) enfchuiftrompetten) 

En bekranft met maeghdepalm ) 
Aen geduurige banketten ) 

Infneeuwitgewaet) den galm 
Van dien gouden tempel wekken % 

Daer heur zon noch maen verlicht ) 
Geene fchaduwen bedekken ^ 

Maer Godts heilrijk aengezicht 
2^1ight zijn gekruifte bende . 
Godtis'tKloofterfloten Endb. 



T E R S T A E T S i E 

VAN JONGKVROUWE 

JOANNA BLEZEN. 

LJLIUM tUTER SPItiAS. 

O Intc ürfcl t bruitder Britten , 
O Gewaerdight op den kroon 
Aen J E S U S zy te zitten , 

Gekroont met 's hemels troon ' 
Daer dorens, nagels, (peeren. 

Verandert in robijn , 
Met hunnen glans braveeren 

Den klaeren zonneicbijn : 

Xxx Ver- 



Digitized by VjOOQIC 



jjo LIERDICHTEN. 

Vcrlaet de Scrafinneo 

Ter liefde alleen van hacr , 
Die , om Godcs hart te winnen > 

Zich ofiert voor 't altaer 
Ootmoedigh aen de voeten 

Des bruidegoms . Zygaet, 
Zy gaet hem nu gemoeten y 

Ën eert den maeghdenftaet . ' 
Laetfchuiftrompet, fchalmeten9 

En hemelich koormuzijk 
JOANNE nugdeien. 

Laet uit het hemelrijk 
U w mae^hden nederdaelen » 

En wijden 't heiligh feeft 
Met geur van wief ookfchaelen , 

Verheught en bly van geeft • 
Al dreight ons uit Turkycn 

Een wreeder Attila : 
Wy Ichroomen voor geen lyen , 

Noch brullende ongena • 
Al dreight hy flot en (leden 

Xeflfroopen, (chuwvanvrc, 
Tot daer de Rijn beneden 

Zijn ftroomvat giet in zee • 
Hy wert voorheen gedwongen » 

Die zijn bebloeden fchicht 
U had in *t hart gewrongen > 

Zoo fel als on verlicht . 
Gy kunt uw dochters fterken 

En trooften in den noot . ' 
Uw krachten wonderwerken 

Ontzien g^welt noch doot« 



Mca 



Digitized by VjOOQIC 



HET ÏU B OEJBL. 531 

Men rackt Godts uitvcrkcx)rncn 

Noit ongewroken aen , 
Die onder i^erpe doorneir 

Als lelibloemen ftaen » 
Zoo zuiver opgeloken 

Geplant dk in haer peH|: , 
Van vlak noch fmet befproken , 

Een cieraec van de kerk • 
Zy (chroom t geen* overwinner, 

Die ftadigh dagh en nacht 
Opdengekruiften minner 

En zijne toekomft wacht . 
De wijze maeght ftapt heenen 9 

Envolghthemy ftraxgereeti 
Zoodra alshy verfchecncn ,- 

Ter bruiloft innerreec . 
SinteUrfel, dieteKc^en 

Zijt met den fchilt vereerf ^ 
Dees bruit bli}ve u bevolen ^ 

Die uwe hulp begeert • 
Op *t eerfte jaergetijdc 

Der wijding van de kerk 
2k>ng't hof dit luideen blijde . 

De loÊumg drongdoor *t zwerk . 



Xxx 1 TER 



Digitized by VjOOQIC 



5J2 LIERDICHTEN. 

TER S T A E T S I E 

VAN JONGKVROU 
HELEENE BLEZEN. 

/N CRVCE S ALUS. 

T Aet ons van 't Kruis b^innen 
I ^ Waerin elx heil beflaec» 
EnkruiiTen onze 2innen 

Naer J E S U S les en ract. 
Hy» met zijn kruisgelaén, 
Tradt ruftigh zelf voonen > 

En boete '^ menfchen ichulc 

Door lijden en gedult . 

Het padt by hem gekoozen > 

Waer langs men Godt ontmoet» 
Is dicht beftroit met roozen , 

Metroozen van zijn bloet»' 
Dat uit de wonden vloeit 
En al den vegh belproeit » 

Waer langs hy hcenetrcet > 

Geverft in bloedigh zweet. 

Maer'tvleefch) vervaertvoorlyeo. 

Kant zich hier t^ens aen i 
En oordeelt razemyen 

Te volgen deze tnen » 
Enroept: gebnnkdenda^ 
Terwijl 't u beuren magh . 



Fhk 



Digitized by VjOOQIC 



HET MI BOE K. fjj 

Pink bloemen, jonge maeght, 
£ergp uwverzuim oekla^ht . 

De wijze iegcop minnen' 

Van 's levens luften toe. 
Met haere g^fpeelinnen. 

Geruft en nimmer ntoe . 
De dagh (choon opgeft^n , 
Zal haeftigh ondergaen . 

Dit heerelijk genot 

Wort u g^^nt van Godt . 

Geftrengheit» zuchten, klaegen 

Voeght geenfins teére jeught, 
Macreigen welbehaegen , 

En weelde en enkle vrei^ht . 
In *s levens blyden may 
Te daniTen aen den rey 

Stemt met natuur oi reen 

Natuurlijk overeen. 

Leert dit de weêrgcboorte ? 

Neen zeker, neen oneen. 
Men gaet door d'enge poorte 

Met weinigen alleen. 
Wielos en onvermaft 
Vstn 's werrelts juk en laft 

Zich zelve kan ontflaen 

Volghtbeftdcrechtebaen . 

HELEEN volgkdenbchoedcr 

Gelukkigh op het padt 
VanJESüS, met Godts moeder» 

Ter poorte uit vaadcftftdt. _. 

*^ Xxx j Ge. 



Digitized by 



Google 



f34 LIERDICHTEN. 

Gelijk een kruisheldin 
Slaét zy den kruiswegh in. 

Die naer het leven leit 

Ter eeuwige ecuwigheit. 

Maria Magdalene 

Scont onder 't kruisgetrou , 
Daer 't licht had uitgeicheene, 

*t Welk haer verlichtcin rou . 
DeeskooS) getrooftinGodt» 
Hetallerhooghftelot, 

Het befte deel van al, 

Dat zy behoudeA zal . 

Zy bout op vafte gronden , 

En niet op ydclheên . 
Die 't kruis dus heeft gevcmden 

Alskeizerin HELEEN, 
De moeder van de vorft , 
Die *t kruis ecrft voeren dotft - . ' ■ 

Tot pracht ih z^n banier 

Bekrans haer met laurier . 

M AEGHDEP A L M 

VOOR 

M A R G A R I T A K R U L I S. 

O^ bttfèeft vaaSitt»A^t»* 



N 



U laet OAS v«n Mvi? bly 

Beginne&i ,«» Q^^^loC Vjerhrd<)en> 

- - ,' ' " Op 

Digitized by VjOOQIC 



i 



H E T UI BOEK. ygf 

Op dat dit fèeft rot heil gcdy. 
En fèrafyns de bruit geleiden. 

De wcrrelt is maer een woefiijn, . 
Vorilangen, ongedierte, en draeken. 

Een pelgrim kan niet fhierte en pijn 
Hier naulix veiligh door geraeken. 

. De leeu des afgronts brult geftoort) 
En komt, na dooplèl en het vormen. 

Een Ctkriftenfch hart met maghtaed boort 
En gruwelijk rondom beftormen. 

Sint Jan zagh deze afbeelding aen. 
Een vrou bekleet met Tonneftraelen 

Stont op de wiflèlbaere piaen' 
In arbeit om baer vrucht te haelen. 

De foodc draek fteegh in de lucht 
Uit afgronts poel, het rijk der Minden, 

Gereec na*ci baren flux de vrucht 
Der lieve moeder te verilindcn . 

Dit was een afdruk van de K^rck, 
In bacrens noot, en bitter lijden. 

En onder 't kruis, dus heeftzc ftcfk, 
Met vaftcn en gebeên te ftrijden . 

Margrita printc dit heel diep 
Aendachtigh in gemoet en zinnoi. 

Toen Godt baer uit genade riep, 
Om d*cerftc kroon om hoog te vinnen. 

Sin- 

Digitized by VjOOQ IC 



5^6 LIERDICHTEN. 

Sinte Agnes Holpze met gebeèti» 
En ftroidc palm en wincerroozen . 

De bruit vcrzackte d*ydelhccn 
Der werreltwtjfe rcukcloozen. 

Zy koos voor 'c hooghgewijt altaer 
Het allerbcfte lot uit veelcn, 

Om vroom te ftrijden door gevaer 
En diep in 'c hemdfi:h goet te deden. . 

Zy troude blyde Emanuel . ^ 
Zoo viel d'ootmoedige Marye 

De kruon toe in de zuivre cd 
Haer to^ddt by profccye. 

z'Ontfing den Hdlant, Godt faet Woort, 
Zoo lans belooft door Izaïas* 

Den fchoon(Ven , die het oogh bekoort» 
Der volken hoop en trooft» Meifias. 

t Toen zy gefaoorzaem Godts gezant 
Geloofde» ontHngze zulk een' zegen* 

Gelijk een lelibladt op 't lant 
Den dau verzwelght een verfdien regen. 

Zoo ftaen de Heiligen beidt. 
Fjrandicus bende }' en zuivre Klaeren* 

Uit liefde ter gehoorzaemhdt» 
Hunn' eigen wil te laeten vaeren. 

De^oude bontkift, die de wet 
En 't man bewaert» en Arons roede« 

Gelijkt een ziele» ichuw van fmet^ 
En nacht en dagh op haere hoede . 



Wf 



Digitized by VjOOQIC 



HET Til BOEK. ^ fyy 

Maer aeiigezten de Maeghdeplichc 
Alle andre (beten (bijght te bovea. 

Zoo voeght het dat zy d*eerfte ftkht*» 
En ftof geo^ Godc met zang te loven . 

M A R G R. I T A , kunt gy uw geluk 
Bevroén, uw luft ^ fneller rennen 

In deze renbaen , blijde in druk- 
Tioo zweeft een witte duif op pennen . 

O eedle parle aen 's KcMiings kroony 
Nu ftemt uw naem en lot te gader. 

Verwacht hem uit den hooghften troon. 
Zoo komt een bruit den bruigom nader. 

DEN E. JONGELING 

JOANNES WANDELMAN» 

Beyveraerderwijsheit) kunden, enH.Godtgeleertheit. 

CANDJDUS INSUETUM MIRATUK LJMEit OLYU?l^ 

Schoon men duizent boeken handelt > 
Al het heilighdom doorwanddt 
Van Athene, enZonneftadt^ 
Als men niet Godts heilzin vat 
Uit de boeken, blaèn, enfchoolen, 
Bly ft men buiten 't licht verdoolen , 
In dien grooten Labyrinth • 
Maar die 't eenigh kluwen vin t , ^ 

En den draet der Roomiche waerfaeit^ 
Kan zkh redden uit jde naerheic 

Yyy Vaii 

Digitized by CjOOQIC 



yj«v L IE KUl C^H TEN. 

Van dien doplhbf » en zijn paéti > 

Dacr de blinden in vcrgacn . 
Wandblmanv met Godt verbonden > 
Heeft den dract alreê gevonden , 

Die hem, waèrwaeithy zich keert, 

Alle bypaên kennen leert , 
Op het licht van J e s u s ftarren 
W eet hy vciligh zich t om warren 

Üit de (hikken van den nacht . 

Hykani wakker op zijn wacht, 
Voor het heiligh Sion waeken , 
Qver adder, flang, en draeken 

Veilighilappen , engezont, 

Daervenyn, noch tant hem wont. 
Onder 't piepen, brullen, baden, 
Vlammefpüwen , engrimmaf^n 

Van 't veelhoofdi^ helfch gefpan 

Wandelt wakkre W A N D E L M A N, 
Zonder haer of nop te zengen , 
Met een zucht om elk te brengeh 

InGodtsheillicht, daermenniet 

Niet dan Godt en klaerheit ziet . 

De beftendigheic der Kerke • 

Aen zijne Excellentie den Heer 

D. B E R N A R D I N o, 

Graef van Rebollcdo . 
Coliêmna érfimtamemum verkatis. 

DR Xvijftc Bouwheer , mijn betrouwen , 
Noeittt Wijzen , diehun hui«<ip rots , 

"^ ^^ " , / ^ En 

Digitized by VjOOQIC 



fip 



.: HET. III BOEK. . 

Ennietoploilêfizancgront, hQ^vrien» ■ ^ 

Den bildecen^en iftorm t^n trots ., 
Zoo Icide ook Salowon,Gó<its;<ïr;^öï|)cl, ; r 

Het voorbeelt van cehgroQtcj: kerk, T "^ 
Op Sion ), en verhief dien tempel 

Tot aen deti hemel door het zwerk : 
En Davids zoon belooft de muuren 

Van zijne Kerke op rots en fteen , 

Om 's afgronts buldren te verduuren 

Door a'ccuwigheit der eeuwen heen » 
Tcftichten. 't Godtshuis der Hebreeuwen, 

Eene f dleglori der Hebreen » 
Verzonk in puin, na weinige eeuwen, 

VerdelghtvanKoomfchen, 'enChaldeen: 
MaerChriftusKerk, zoolangbeftreden 

Van alle kanten, ongefchokt 
En ongefchent, verduurt noch heden 

Denafgront, diégeduurigh wrokt. 
Zytart, gelijk een hemel(ch wonder 

En wonderwerckart hclfch gerucht , 
Den lafterfmook en 't fpook , van onder 

Omhooghgeftegenindelncht. • 
Laet alle vloeken t'zamenQ)annen : 

Laet ketteryen, hecht aen een 
Geketent, monfters, entyranncn, 

Laetafgodiften, enbefneên, 
EnTalmudift, en Turken razen: 

De Kerk bezwijkt voor geen gedruis : 
Geen dreigement kan haer verbazen , 

Zoo lang zy met Godts heiligh Kruis 
Gewapentzit. Gy, REBOLLEDE, 

Zi jt maghtigh op uw Spaenfche Lier 

Yyy z Hac- 

" DigitizsdbyVjOOQlC 



ƒ40 LIERDICHTEN. HET III BOEK- 

Haere eer t'ontvouwen op mijn bede 
Met eenen hooger klank en zwier t 

Ik wü dien lof uw Luit beveden • 
Ay trek uw ihaeren op dien toon » 

Waerop veel duizent Englekeelen 
U volgen uit den hooghften croon i 

Dat voeght een' dienaer van veel Kroonen ; 

G7 zult terwijl mijn keel verichoonen . 

MDiCLVIX. 



Digitized by VjOOQIC' 



J. V. VONDELS 

AFBEELDINGEN 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



J. V. V o N D E L S 

AFBEELDINGEN. 




OT EEN MARMEREN BEELT 

"Van 

K o N I N G D A V I D. 

, Oo klonk de kunftenaer dendapperften befchcrmer 
En Koning der Hebreen gelukkigh uit in üiarmcr . 
Hy heft zijn oog en hart om hoogh , en luiftert fcharp 
Naer *t geen deGeeft zijn'mont leert zingen op deHarp > 

En danllèn voorden Zoon , wiens beek hy heeft gedragen. 

Nu triomfeert zij n Harp voor Chriftus zegewagen . 

OP D'AFBEELDINGE VAN 

GUSTAEF ADOLF, 

Koning van Zweden, tepaerde. 

ZOo draeft Guftaef in 't velt , op 't fpel van ichut en buflen > 
Wen hy groothartigh tarr den bodem van de Ruflëh > 
OftartdclalxIvandenlbrengenZegenmonti : 

OPt hcir van Ferdinand , op zijnen eigen gronc . 
O Praeg, bc^aerüW kroon: 'tenzy'tgelukhemtoome, 
Hy zal der Gotten f ijk herftclkn binnen Rome . 

OP 

. Digitized by VjOOQ IC 



.. X « c. £ L D I N G E N. 
OP ZYNE KEIZERLYKE MAJESTEIT 

FERDINANDUS DEN DERDEN. 

Toen JoachimusSandricC van Stokoumy, uitWeeneninOoftenrijk, xqo 
MtjcftettBitfbeekiioge, met hacr loofwerk en ck ri ed c n > vereerde. 

DEUS iJOBIS HjBC OTIA PECIT. 

DE Zon van Ooftenri jk verheft haer fclioone ftralen f 
Uit fchadu wen van kunft » veel fchooner in elx oo^ ^ 
Dcwijlze , in haercn troon gcftegen bemelhoogh> 

Zich niet ontziet 200 laegh op ons gezicht te dalen . 

De derde Fe rdin a n d , geichapentotregeeren^ 
Gelijk een tweede Auguft , en vader van de pais^ 
Zijn Zoon de beirbaen wijft naer 't hemelfche palais^ 

En leert met wapenen van Vrede triomfeeren . 

GezegentishetRijk, gezegent zijn de volken f 
Daer zijn voorzieni^heit genadigh 't oogh op houdc> 
En hem de Weeghkhael wort van 't heiiigh Recht betrour. 

Een Arent broghtzijn zwaertenfcepreruitde wolken. 
Een kroon verciert het hocrft, terheerfchappygewyt: 
Dit Hooft verciert de Kroon , en fchept een' gulden tijt . 

OP ZYN HEILIGHEIT, 

INNOCENT DEN TIE NDEN. 

f 

NU *ceeite Kriftenich lidchetandre bitsbdchadigbc» 
En Kriftus fterfc aen '( kruis des Oorloghs » bcgenadighc 
OnsGodcmec Innocent, die'cApcmolUchdak» 
Gehjk een duif) beftradc mee 's hemels vredetak: 
Onnozelheit aenvaerrde fleucdsioGodcsftede» 
Zy fluitc d'Oorloghspoort : z'ontfluitc *t hof van Vrede . 

AN. 

Digitized by VjOOQIC 



AF B EE L Dl N G E hr. 54; 

A N D E R S. 

TErgoedcr uure ftrekt dit hciligh Kerkorakcl 
De zesmael veertighftc en Apoftolijke fchak^l 
Derkecen» die yaft groeit, enreiktnaer'swccrelf8c;nt^ 
En hecht Sint Peters hooft aen *t hooft van Innocent. 
Gezegentzyzijnftoel, waer van de Vrede ftroomc 
En ftrael' > zoq wijt als d*eer van 't albeheerfchend Rome . , 

A N DER S. 

ZOó ^ei t tiu iKNacENT, de tiende % Kriftus icha^en i / 
Zijn naem yerdadigt iiem: hy hoeft noch fchilti noch wapen. 

ANDERS. 

NÏ7 leeft de Kerk van Rome, ak in haer element. 
Waerom ? SintFeter kroont haer zuigÜng Innocent. 

ANDERS.' 

NU leeft in Innocent Sint Pauwels , en Sint Peter. 
De Wysheit en de Maght vereenighden noit beter . 

ANDERS. 

ZOo Innocent op ftoelonzijdigh 't vpnnif ftrijk* , ^- ^ 
Is'tAUerkrifteüjkftverno^ht, en'tKatholijk. 

OP ZYNE HEILIGHEIT 

C L E M E NS P en; 'O. 

Te voreo • . v 

T U L I ü S R O S P 1 G L i OS I. ■ 

MetanuLib. xu. Ofacmdefinex, avtfrud^aiamftri** -_ 

Wie Clbmehs in 2yn beek bcfpiegclt , ziet een wonder > 
Dathoogerdan'tvcrhaftdciro^cwyzcHgacti' 
^' ^^ Zzz Een 

Digitized byCjOOQlC 



f4S AF B E E ï. Dl N G E N- 

Een kracht van wysheit en voorzichtigheit woont onder 
Decs tcêre en gryzc (chors 5 beteit en ry pe raet ^ 

£n nadruk van beteit> eenJuLius> g^(chapen> 
Niet om zijn vadertant te trappen op net hooft , 

Maer *t hof van Ortoman te tooncn , hoe Godcs wapen f 
Dcrzótt van *t heil igh Kruis , zijn halve maen verdooft . 

Hy hanthaeft Kandie , en Godts zaek met Chrifhis (lander • 

Zoo groot een nazaet voeght den voorzaet A lexander . 

OP V L A D I S L A U S, 

KONING VAN POLEN EN ZWEDEN. 

APcUes , wilt gy meer dan Alexander malen , 
Zie VbdÜlaiisaen , maer wacbc u roor Zfn ftnfen » 
Uiezerenheiren» elk van hemdere duiaentman^ 
Alt'efFens, opzynzvaertyolfchaerden, keerenkan. 
Wie verf en oly zoekt tot zulk een fchilderye > 
Die menge ftof met bloet , op 't velt van W alachye . 

OP ZYN KONINQKLYKE MAJESTEIT 

KAREL STÜARX 

DEN TWEEDEN. 

Konïogwoproot.Biitmïc» Vrjnlrylp, eoTrliat. 

GY zierdenTweeden Kakel. hici 
In 't harnas (ben om *t mondei-dier 
Dien roof uiczynen muüte brceken. 
En zulk een Vafierm^oit DB wreeken , 
Het acnlchyn ftraelt van majefteit . 
Maer vacr om wcrt de kunft onctóc 
Dien krygMidt mctesa kroos cc sMcka ? 
Hj wilzcfiMtdcazwacrdchackn. 

I . ; . ■ .\ OP 

Digitized by VjOOQIC 



JV F B EX L D I N G E N. f47 

OP ZYNE MAJESTEIT 

K A R E L S T U A R T 

DEN TWEEDEN, r 

Voor tijn Vorftelijke genade prins Maorits door Ovens geichildett • 
MAum iBe & krmjs&éOmf ér ah. 

Dlt^^ KAREL) OMdcr helm voor Mattn(t9a^maelt% 
Waecom » naerdien de hdt het harnas aen derft tehiecen ? 

Uyftaecreisvaerdigh» om te Londen tngefaadc» 
Naerzyngd)eèabyGodC9 nuzonderbloetvei^eten» 

Na lang^ ballinglchap » het wectigh erf te kleén , 
En 't lijk des Vaders ^ al te Godtloos en verwaten , 

Op*tmoort(chavotvan*thof, gevloekt» gedoemt) geCreénj 
Het grafte wijden 9 met den rouw der ooderzaeten^ 

Door Godts giehengcnis te jammerlijk verrukt 
Tot zulk een' vader moort > waerom zy. zich heklaegpn^^ 

Gcna verzoeken by den hooghftedj'en bedrukt ' 
DenJKKMg^naeketi) of hy^s hemels roedeen plaegen 

Zidi wougpwaerdigen door zyn bermhcrtighcit 
Te kecren van den hals der uitgeputte rijken , 

Zoo zeegne d'eeu wigede jpngêMajeftdt, 
jWiens goetheit hen verbidt j na zoo veelc ongelijken » 

Enduizentdooden, metgedult in noot bezuurt. 

Dat iseen kroon 1 diegoüteó diamant verduurt. 



Digitized by VjOOQIC 



548 A F B E E^L Dl N G E N. 

OP ZYN UQOGHVORSTELVKE.DOQRLtJCHTIGHEIT, 

F R E D E; -R I K 

Erve te Noorwegen, HertogeteSchlefwijk. Holftein, &c. 

' Et wettigh Errefrccht ter Kroone van de Nooren 



H 



Versiert Vorft Vblboeryk zoo rijk met als de Vrc 
Envreedzaemheit, dien Helt natuurlijk aengcborcnj, 
' Terwijl de Veerei traeft, gelijk de wilde zee. ' 
Hy zegent ieder^n > en ovcrtuight de Vloeken , 

Genoeght zich met zijn erf, en vaderlijk bezit » 
Pcmintdejaghtveaftütpj'enkljnftj pdWyA.'bc)fckeni •' i 

En hanthaefc recht en trouw , , om Godt , der yroomen iritf. 
Getrouw he; Keizerdom, en *c Rijk, enDuiticheHeercfl) 
Kan dees mej; 2^)9 geraael en bloet een zael ftofïèeren . 

MDCLX/ ' . . - ':.'., ' ' ^ 

O P O E • 

KONINGKLYKE MAJESTEIT, 

teDcnemerkj Noorwegen, Wenden, en Gorten, 

F REDE R I K DE DERDE. ^ 

GeJcbikkrtdoorKarelvanMr^9 Bcfj^biUervMx^Mf^. 

DEn geeft van Mander , om de Majcftcit te maelen 
Van Koning Frederik, ontbreekt geen verf, macr vier, 
Dat uit vier kroonfen gloeit met levendige ftraèlen , 

Of uir zijn Noor tftar geeft een' goddelijken zwier . 
Watraet? de fchilder zit bekommert, en verlegen. 

In grootezaekenmift de kunfthaer kracht, eneifch. 
^Pcnfeelen zijn te licht om fcepters op te we^en » 
Diesmaeltbyin'tverfc&ictdezce, cn'tzeepalais» 

De 

Digitized by VjOOQIC 



A Ë fe È É L D i N G È K. ^ y4p 

D&Spnty eaKjQOiienbtirgh,^ opdat men *t|)^e|t.iiic)ghjcnnen 

* De flaeüwe fctiildereeell mecmcrkep xan.,d];.Kro9i^ 
25jnconmaghMj?rtinjïi6^t, cetayyerfiafénde4h.'^itnBCii 
Zoo iirijkt de Kunft bacf rla^h voor 'sKonings glaesencropn . 

o P vC H R I S T I A E- N? 

Gekor^n Prins te DenemerkéoNoor^ii^cg^ p7 

D E fchifder noopte dus zij nfchildergeeftxnetfporcn, ' ," 
Toen hy den erfgenaem vanFredrikraad6ii2toir, " ' 
Prins CHRIS T Jf A JE N > ter. kroon gebQreitQDgekiocéóy 

Gelijk^cenjongêAinkai^j zöoraocdighalpg^tnou)', :>^ ' 
In \ vóorilaen van den S^aet en wallen ^ .hem ^ Völcii 5 ! . : i 

Terwijl de Vader trekt gewapent vander hant, 
Dezoontepaerdedraefr, eii proeft hoé zijn piftolen 

En donders balderen opfeec, lang^'tB^tifqJiftrAjt. y\. 
MenTioórt zijn (tamnien en voorvaders hem bedankj^en. 

En ^*oogen nedcrflaen , cnuitzicn naer hun Hof . , - : 
Zy ro<ipen : vaer zoo voort , 6 eélftc van ons ranken • 

Beflel opdezen draf een' Duitfchen Maro (^o^. 

OP PALTS GR AEE 

K A R E L GUST A e' F. 

Brfv<n:ft van Zweden Gotten en Wenden , Veltheeir inDukfchlaBt . 

GefchiUertihtrJiaebitutSmdrttrtvmSttkktu. 

ZOo vat een Koniüghs ringkecn Koninklijke parel » 
Als kunftigh Nurenbergh der Rijken Erfvorft K a bl e x. , ' 
Nu binnen haeren muur hy dien gewenichcen pais 
Helpt fluiten tufichen Praegh en Zwedenrijks pakis . 
WatmaeUmenhemin'tvelt) daerhydrieKtoonendieiie?. 
Geen fchoQnervdt dan 't hart van Koningin Kjhstikx. 

Zzz 3 OP 

Digitized by VjO.O^IC 



5p AFBEELDINGEN. 

OP ZYN KONINKLYKE HOOGHEIT, 

D. JOAN VAN OOSTENRYK. 

Wlera^ deDeughczooheerlijkoitnaer'tleven, 
Zoo rroegh das rijp, zoo jongkin top van cer« 

Als daerze kom t met haer gevelde fpeer , 
VoorVaIcndjn, door'Svyantsl^rsftrcvcn! 

Dttshanthaefthy» volmoedts» zijn Vaders kroon 
InNederlanc, Longone, enoutSidlje, 
EhCataUMJe» en Napels, daerCaftilje 

Na vaftcfziten vrcedzacm op den troon . 
Waer O o 8 r e n r. y k dusopdae^t , met zijn boopet 
Daer ylught Geweken Oproer oit Europe . 

OPG. FLÏNK^ 

A F B E E L D I N G E 

• • vandcpdoorluchtighftcnVórft, caHcere) * 

F R E D E R I K W I L L E M, 

^ lAKevrycvft. FREPiBRiKopdeiïxiQBkbegonicIcvefi, 
JTjl Tc pralen met den ftaf van Keizer Ferdinand, 

ËRzynén ^don^f die trötis de kroon van Rome fpant, 
In rop van 't HciWg;h ryk ^ acn ^ vaders zy , geheven i 

Toei)It>wp Natuur verbaeft: Wy zien geen yéd beelt^^ 
M^KT^irwexen^dolf^ het hooft ranVeïtfvorftefldom men. 
De Kleeffche Apelks , door ?y n' geelt zop hoogh geklommen ^ 

Een' Akxftfider ^ of een' Ouiriche Achilles teelt. 
De ftraten ^n't^trkkt liet'harf de» rplks ofntronkcn . 
Geenveorzaetllwft^ gefykdecs'nattCti uitgeblonken • 

* ', .i OP 

Digitized by VjOOQIC 



A F B E E LD IN GEN. ffi 

O P G. F L I N K $ 

AFBEELDIN GE 

* Tap den dooriucfarighftcn Vogütco Hc»re r 

JOHAN MAÜRITS, 

PftocevaaHai&it. 

ZOo keft Mauritius > diCf alseenkopreüiji^ 
De nieuwe weerelt ihüte > en Üant hiel in Brazyl > 
DacrPortugaeF, enafdezeekuft, zwart van Wilden, 
Ophemhungrofgefchut, geweer, en pijlen fpilden* 
De grens der Staten flaept op zijne wacht en zorg^. 
Den ftoel van Kleef, denRaetvan'tKeurhooft'Brandertborgfc, 
Bekleet hy niet zijn deiight , wiens huren noit verdorden / 
Op zijn Grootmeeder&rhap van Duitichlaats heilige orden 
Heft Malte nu het hooft veel trotièr uit de zee , 
AbOttoman het zwaert wil rukken uit zijn fcheé. 
De Keizer en het R ijk hem vooreei^ Rijxvorft eeren , 
ËenpecrelacndekrooQvanNalËiiienzijnhcereD. 

OP DEN DOOULÜCHTIGHSTBN VORST EN HEERE 

JOANNES MAURITIUS. 

PritcevanNiflau, Gifre vairCatzoelldx^, Vkndeny Meeftervan Sfn( 
JlansOrdeninder Mark, Saxen, Pomertn, enWendmy Stadthoudcr 
vanhetherK^UoinKkve, hu yOffiendDDiMiiid^, en het graeffchap 
van der Mark &ۥ 

Gdchüdeit, eabyeeagefcfaikt, eooitgegieveadoorGeimrtFUok. 
Siffji PjéTET ORBIS. 

OMfchaduwt.MAURiTZ niet met wapens van zijn vadbrea 
. Enheerfchappyen^ een vergangkelijke pracht, 
MaermetdedeugMea» die in eenen helt vergaderen^ 
Totonderftantenruftvan ^cmen£;lieIijkge(Ucbc 

In 

Digitized by VjOOQIC 



:yfz A'F B E>E L DIN GEN. 

In bey de weerclden .. 25oo zagen hemdt Hccrcn 

^ Noch onlange aen de Main de kroon van Ooftenrijk t 
In Keurvorst -Frbdrix naem^ hanthaven 3 en verwccren l 

Een (cheitsman zette zoo veel ongelijks gelijk . 
De Wijfhéit koiti een* man toteenen Godc verheffen . 
Hy wift met minne en kracht haer keurwit recjkt te treffen • 

OP KOSMUS DE MEDICES, 

' VADER DES VADERLANTS. - * 

GEcn print quam oit den Grooten K o s m u s nader . 
Men kent hieruit het wezen van den Vader. 
P E s V A p E R L A N T s en.*t Mcdiccefchc bloet , 
Zijn df ught fton,t pal in yoor-en tegenQx)Ct . 

OP DEN EDELEN HEER 

J A K Ö B W r T 2, 

WaohcmeeOer. vaa de Legers der Ver feai^de Nederiandea . 

Dït'sWytS) desPrincenhart^nopgh: zoikhemken 
In adeldom rechtichapen . 
Hem voeght geen beter wapen , 
Dan 't Ridderlijk rappier, en eene ftri)itt>re pen . 

OP LAURENS REAEL, 

Ridder, out Gencrael van Je* Ooft Indieo. 

GefchildertdoorThommdi Keizer. 

rTf Oo maelde een Keizers hant den wakkeren Rjeael , 

ij^^ Den Ridder , den Gezant, den grooten GeoeraeU , -^ 
Voorzien met brein in t hooft y metöorloghstnoedtinhartf . | 

*C Was hy , die Spanjen op zijn' eigen bodem tarte- "^ ' 
Vacrheen, gclauwert hooft, gelukkelijk door zee. 
En breng voor 't Vaderlant ontelbre krauffen meè; 

^ , - OP 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN, ffj 

OP DE APBEELDINGE VAN 

M A S A N J E L L O. 

Sic Mas AnjcUo Hier in print voor elk ten toon y 
Die van de Vifcbbankklomop'sKoningslK^pnTroon> 
Het kitteloorigh Paert van Napels holp aén *t hollen , 
En, op zijn Faëtons geraektaen'tzuizebollen, 
In eenen ©ogenblik gingpiodclingtegronr, 
Gehoorzacmt, alseenVorft, doorfchooten , alseenhont. 

OP PIETER PIETERSZ HEJN._ 

LIBUTENANT GEPfEftAÊL. - -' ^ 

DE blixem >. die het Beelt van 's atrdrijot Dwing^lafir 
Left flocg den Kroon van 't hooft, den Scepter uit de hant, 
Voorfpclde dezen Hein , den Zeefchrik van Delfshaven , 
Die *t al verovert wat Weftindië kan graven • 
't Vereenight Neêrlant vrees voortaen voor geen belcgh 5 
Filippus leitin zwijm, en heeft deadootfteekwech* 

OP DE AFBEELDINGE VAN 

M ART E N HARP BRT S2 TROMP, 

Ridder, L. Admirael vanHolbDtcnWeftvricslantjdaerhfab'Neptu- 
nui , op eeoT wagen vamidspaefden wort voortgetrokkeo: 

ZOo.hielt de Zeevooghr van de zeven vry e Landen 
Het roer des Occaens, entarfevooronSiïrandch 
Dedoot, dcrt-cforfifci4clö<!it, dcnWixem, ertdénbrant: 
Zoo nam de deught van Txomp de Vlooten op haer tanden. 

OP DE N 2 E L V EK* ^ 

LAet Titiis Livius met Roomfche Helden pralen : 
pe Leitfche Livius braveert alle Amiralen, 

Aaaa Karta- 

Digitized by VjOOQIC 



SSi^ AFBEELDINGEN. 

Kartage en Rome zelf, meceenen treken zwier t 

Terwijl de Zeèhelt TROMP herleeft op dit papier , 
En met zij ne oogen dreight de Blaken , en de Pennen » 
Die zoo veel duizenden van zeekortouwcn (cbennen 

Op zijn grootmoedigh hart , dacr al hun maght op (hiit . 

Zoo fternde Helt op zee » met grof gefchut bcluic. 



OP DEN DOORLUCHTIGEN 

Z E E H E L T 

HEER JACOB VAN WASSENAER, 

Vryheere van Waflenaer &o * Amirael van Hollant 
en Weftvrieslant, 

1 N yi D 1 ^ c A F A X. 

T^E goude balk in \ blacu we velt » 
•*-^ De zil vre macn in *t roode melt 
DeBurghgraeffchap, en Waflenaeren : 
Maer in dehlaeu we en roode baren 5 

Voor ^t vaderlant en 'c algemeen » 

Recht door twee zeekafteelen heeni 
B^fchotea van tweegloéndeftranden » 
De laQt* en- zeepeft uit te branden 5 

Enmet'slants lleutel » kruit> en lont 

En zeekortou den Orézont 
Ontfluiten, adelthemrechtichapen. 
Zookroonthelt WASSENAER zijnwapen. 

MDCLVIIX, 



Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN. fff 

OP DEN DOORLUCHTIGEN HEERE 
MICHAEL DE RUITER, 

Amirad van HoIIanc , &c. 

Door JOAN LIEVENSZ. g^duldert. 

nnecedemalu 9 fidcêtttraoMdmiiprUo* 

T^Ritanje, luft het uden zeehclt zelf te zien ^ 

•'-'Den Ruiter MiCHAëLi volvierenblixemftraleo? 

Hier leeft hy, u getrooft op zee hec hooft te bièn, 
Qf op den Teems de vlagh van 's koning^ maft te halen . 

Hier leeft hji die de zee kon vagen van den roof, 
d'Amerikaenfche kuft verdondren van weèrzyen, 

DenTurk, en Brit, enMooruithunkafteelenichoof, 
En boeide Rormantijn, orkaen, enRazernyen. 

De keten , zijnen hals verftert van F r e d e r i k , 
Getuight hoe Kroonenburgh met opgeheve kruinen 

Hem Nieuburgh winnen zagh , geweldenaers teti (chrik , 
En (boen den ademtoght van afgefolterc Fuinen . 

Men drijf ^s mans ^pperhcén in geen Guineefch metael : 

Al d'Oceaen gpwaeght van Hollants AmiraeL 

I4DCI.XVL 

OP DEN ONSTERFLYKEN ZEEHELT 

KORNELIS TROMP 

Onderaiim^ vao Amftenkm. 
Door JOAN LIEVENSZ. gcfcWIdcrt. 

ym cmffém é^jne mmatferfnt cttUfue marifyne. 

ALsJurk, deBricfcheturk, dezeewilovergapcn, 
En vlooten flikken in zijn oQverzadema^> 

Aaaa 2 Dan 

Digitized by VjOOQIC 



fff AF HÉ:E:LHP^I N.G E N. 

Dan voert hy op den maft den Bezem toe een wapen i 

En dteighc uit nieu Algiers de maght van 's Gra venhaegb. 
Hoe^angeCQch^ tot dat de zoelecu TROMPi verwildcrtr 

Geterght vaii wrake, met gpvangensmoordend bloct , 
Een fchoone wate^werf , zich naer net leven fchildert , 

Om ^8 vadendootontvonkt van nimmer blufchbrengloet* 
Hy vaeght in ooft en wcft met 's roovcrs bezemroeden 

De beide Straten van dit havenfcbennend (lijk 9 
En ffceflêlt he( dat borft en lenden vreeslijk bloeden , 

Ter ftrafFe van gewelt , gdcên Iq Chriftenrijk . 
Dan hoort men Askué , en Monken , en Barklaien > 

Geweldenaren van de vry e en ope zee , 
Zich t'endeh adem op 't (chavot der baren fchreien . 

En deerlijck jammeren om 't afflaen van den vrè • 
Wie becfems voeren wil, geeft T R O M P de roên in banden . 
Dees voert het fcberprccht uit , in *r acnfien van twee ftranden . 

MCCLXyX 

OP DEN ONDER AMIRAEL. 

J O A N DE LIEF D E. 

uu, y^^t ffla^i rtf^ immofaf ref^ity 

'yf Oo leeft de Liefde tot het vrye Vaderlan t , 
^-^ Die al den Oceaen in vlammen zette en branr, 
Enmeoigh 2»egevecht verduurde een ry van jaren , 
Gelijk een yfrê rots , bcfchuimt van bloet en baren . 

Vraegh Chattam , Teems > en 2kmt j en al de kuft rondom 
De Nlaes ftoOt dikwijl voor dit HoU^fch wonder ftom . 
's Mans wijs en kloek beleit , en moet en zeevaerts kennis 
En deught befchacmen felfs de nijc en laftcrfchennis . 
Een kogel trof de boffri dicfoöwelTiooccntarf^ : • ' 
Maer dieper.Ruiter en % Lants Zcbcaecinhoiiart.. a 
^ ^ . - O P 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDIN GEI^. ff? 

OP DE AFBEELDINCE VAN DEN E. HEEREt 

G E R A R D U S H U L FT,: 

. Gcfiiiitéert 4oorO« f L I N K 9 toen hy; iloQtop Eijo v^rtidc 
nacr Ooft-Indiëci. 

A Ldus leeft H U L F T tot eer der Haflclaren . 
-^ Ojqs RaqthuU viel zijn mocdigbekte^leea^ 
Hy wou voor 't lant zich wagen op de baren , 

Daer Hollant en Britan je om 't zeerecht ftrcên . 
Dat *s niet genoègh: decs zcehek zet ons palen 

Noch verder dan de Straet van Gibraltar , 
Op 'tlieerlijfc Ipoor der Hollantiche arairalcn, - ^ . 

Uit liefde tot de fchoone moi^enftarj 
Daer fluit zijn hoop een nieuwe weerelc open . 
Wat meer ? al wat een edel hart durf hopen» 

OP DENEDELEN HEER 
G E E R A E D T H U L F T^^ 

Eferften Raec en Direöeur Generacl van Ooft- Indien 9 Opperbevel- 
hebber over de kri jgbsmagbr» zo Ce wirtr ab te lande gezon- 
den oaer Carlon > en de kuft van Indien. 

■pxE hooftbevelsheer HÜLFT>om Lisbons magt te dwingen, 
-^^Quam dus Kolumbe, uit laft der Maetfchappy, befpringen. 

De zeeftadt zwichte in 't cnde , en om het hart beknelt > 
S tont ademloos , en recde op 't punt van overgeven , 
Als hem een kogel trof, in 't opgaen van zijn leven , 
• Zoo ftorf die Velthecr , ftaende in 't harnas , als ecahelt. 

OPDENHEER 

KORNRLIS S P E E L M A Nx -: 

Gebieder van de kuft van KormandeK 

OF zulk een Speefmans toon en brommende oorlogsfniiren 
pahftinOoft-IndlèliethcirderMafcaflarcn, ' 

Aaaa 3 Den 

Digitized ^by VjOOQ IC 



5f8 AFBEELDINGEN. 

Den harnas dans in bloec. Bouton, om*chartbenout. 
Schept adem. Joupardan wort Rotterdam gdieeten , 
Naer'sHelcsgeboorteftadt. Geen eeuw zal dit vergeeten. 

De drie Molukken > eerft aen 'c wankien > ftaen nu flout. 

OP DEN. HEER 

JOOSTBUIK, 

Bu i ge rm e eft er en Raet van Amfterdam .' 

T Tier ziet gy*tgriize hooft van Burgemecfter BUIK» 
•^J-Den Solon dezer ftede^ en Aemftels roem en puik , 
HetnutftelidtdesRaets, dat. Tonder wedergade, 
GettouwacnGodtcn't Recht, zijn'burgrenquamtefiade: 
NochdrcePtoprocrighgraeuw , aPt eerloos opgeruit. 
Dien trouwen belt des lants en vader endijk uit » 
Op dat zijn deught , door ramp ten hemel tx>e gefteigpt , 
By Godt ontfing het loon , het welk heur d'aerde weigat. 

' VithK l«tqa na I. STEM. 

OP DE AFBEELDINGE VAN 

P AL A ME D E S 

In het DIERENPERK. 

TTEt ongedier t begrimt met open muil en pooten 
•TJ-MaöhaftcOnnolclheit, in'tdiercperkverftootcn, 
Nochtzwichtzcnicthocdoldebooshcitbrult entiert, 
Maer fprcckt voor 't heiligh recht , diesThcmishaer lauricrt . 

OP DE AFBEELDINGE VAN DEN HEER 

JOHAN VAN OLDENBARNEVELT. 

Dit*8Groocva4r,van wiens deugt geen eeuwen zullen zwiigcn. 
Hy deèzi||n RechtetszeUs het hairte bex^i ftijgen , 

Toen 

Digitizsd byCjOOQlC 



AFBEELDINGEN. sfp 

Toen hy ter vierichaer quam al evenwel gemoedc . 
Zijn vyanc dronk de doot aen zijn onlchuldig bloedt. 

OP DEN HEER 

ROUBOUT HOGERBEETS. 

PJ^ En TTOome oprechte ziel) en vry van vuile fmetten» 
''-^Stak indees* waerden man , den kenner van 's Lants wetten > 
Een kerker was de loon van zijn getrouwigheit. 
Godts z^n dauwe op 'c graf daer hy begraven Ieit« 

OP DEN HEER 
HUGO DE GROOT 

lo l^a BaUinghfchap . 

TTOe 20UW de duy ftemis » dit Hollantfch licht gedoogen » 
, ■'-^Dataltehemeirchfcheeninallerblindenoogen? 
Het ging een wijle Ichuil, omklaerderoptegaen., 
Wy haten 't Groote licht) een ander bidt het aen. 

OP DEN ZELVEN HEERE, 

Namaels Gezant der Krooiie , Kooii^nne en Kroone van Zweden > 
by den AUerkriftelijkften Koning. 

*p\E zon des ^ncs wert dus van Mierevelts penicet 
-■-^Gefchildert, toenze gaf bacr fchijniël op 't panneel i 
Docb niet geÜjkzeftraelt op'cbeerlijkftcin onzeoogeo > 
Maer mé^een dunne wolk van fkrflijldieit betogen . 
Om Duitfchtefprekcn,dit^sdeFenix,HÜIGH DE GROOT. 
Wiens wijze Majeftdc befchijnc den Weereltkloot . 
Wicvrae^htnu, watCefis of DeUbseertijtszeide? 
Een Delfich Orakel melt ineer wijsbeic dan die beide » 

. B Y. 

Digitized by VjOOQIC 



{6& AFBEELDINGEN. 

/BYSCHRIFT OP DEN HEERE 

A N D R I E S BIKKER, 

Heere van Engelenburg, Raet en out Burgcmeefter t^AiYiftcrdam . 

DE ftralen van de Kroon , die op ftadts wapen flikkeren , 
Verworven door het gout van 't eerlijk bloet der Bikkeren > 
Getuigen d'oude a n dit gcflacht . 

De doordrifc van den oert uit Spanje 

Door ENGLEBl vaswacrdigdatpranje 

Hemopcifchte, ei tkrotaffhntbragt. 

Zoo ftut hy ftadt en la h 'jaren . 

Zoomaeltmen ANDKIES beft, noch grijzer dan zijn haircn . 

M D C L. 

O P Ö E N H E E R. 

C O R N E L I S BIKKER, 

Heer van Zwietcn , Regeerende Butgemeefter t'Amfterdam . 

^7 Óo draegfit het kuflèn weer det St< 

^ Van SW lETEN>dic een k)t wpu , 

Wat had Oranje op hem ? of was h( 

Zijn heirkracht van de Stade te voer 
Men eifcht hem «itzija' öaec. Wat öuk heeft hy bedreeven ? 
Hier ftaeè het Oproer ftoin en kan geen reden geven . 

Dat zwijgen is een fchilt , dacr 't laftcrfchut opftuit . 

Zoo beelt onnoofelheit dien Helt naer *t leven uit . 

MD Cl. 

OP ÖE MARMERS EELDÊN 
VJkü-'Ekt'HEERit.'H RIKKERS. 
''at heldefi wt veitn }ncv tch won i» Maftnerftcen ? 
De B>KKERS,diehim*StactT>erlfetca voeir*tGciBeei>. 

. A N', I> E R S. 
'At HétóenpraJei^&icft' ïn'tENGtENmiRGCttSw^iBTiw? 
Gcbroed«»s djfe-hurirfi&tacè voort- Vadafant verüeoeiK 
"'P^'^ AFBEEL- 

Digitized by VjOOQIC 



W; 



f 61 
AFBEELDINGEN DER STAMHEEREN 

en Kommige telgen van «Ie 

GRAVEN. BOELENSEN. 

\bikkeren en witsens, 

to^wyt den edelen en geftrei^en Heere 

A N D R I E S D E G R A E F, 

Ouden Raet en Jlekenmeeftert nuoutBuigermeefterea 
Zeeraet t' Amfterdam . 



ONS'CHULT 

Acn den zdvcn Heer • 

Zoo* (mjamvmffoogm foei 
Uf twfiamfffmy en htmtelmt, 
Metu)vHi*isxm$ korts geiMeJf ^ 
En boer vruchten af gemaeb f 
*/ Lichtte hiin of myn f opteren ^ 

MttiC^kvenJigez/uHeren 
Als het leven eifeht van kmjl. 
Dekmynmisgreef metuwgmfi. 
iiSs%. Uwe Ed. dicnftwillige J. v. V o n D E L. 

OP DEN EDELEN EN GROOT ACHTBAEREN HEER 

DIE D RIK JANSZ GRAEF, 

Burgermeefter en Raet van Amfterdam . 
Vautanupte regit fatriss mrtuHhts ttrhm . 

DEn vroonacnDiEDMK , 4ic, opzyncrotidrenftappcn, 
^Lants ruft beminde) vkldcftormdcskriighstetNing/ 

Bbbb Hy. 

• ' Digitizedby VjOOQIC 



5(Ji AFBEELDING EN. 

HybétgdezithHii^i'Ecmsi indrocvchalliügfchappeii^ 

En raekte aen *c roer , zoa dra de vry htk raeckce in zwang . 
De weezen danken hem , als hunnen tweeden vader, ' 

Die , amtelóbs gézint te levcn^ d'eer verfmaet 
VanBurgermeefterfchap: doch zijn verfoeck wort ipadcr 

Bezegelt dan hy *t wenfcht , op 't raerhuis by den Raec . 
Men vintze zelden die hun hecriykhcit verminderen. 
Godt 2^ent zulk een daet in kindren en kintskinderen. 

OP DEN EDELEN EN GESTRENGEN HEER 

CORNELISBOELENS, 

Racl van ziin Exdleotie Wilicm vanNaflau> Prins van Oranje, 

Gecommitteerde Raet van Hollant en Wcft-Vrieflant, 

Raet van Scaete, toen 't ge(ag hebbende over hec 

krygsvolk» te watet en telandè, en Schepen 

en Raec van Amfterdam. 

PER V A R l O S CASUS. 

MEnziet in d'afkomft hiecden Ridder B O B L E N s leven» 
Wien Amfterdam noch dankt voor haere wapenkroon . 
\ Geluk 5 toen Groeningen voor Rennenberg moft beven » 

VerhiefCoRNELis, dit^ des kerkers klaeuvirontvloón» 
Den Raet en ^c Schepenfchap , dier na den Raet der landen 

Bekleede, in 'tendtden Raet Van Scaete, wien'tgcbict 
Van kryghsvolk wort vertrouwt , ook over zee en ftranden 

De wacht hielt > waer 't gelchut des vyants vloot befchiet • 
*s Mans oude fteigcrt niet aen 't peil van veertig jaeren . 
Zyn wyshcit was lang ryp voor 't gryzen van de haeren . 

OP DEN EDELEN EN GROOTACHTBAEREN HEER 

GEERAERTBIKKER, 

Burgermeefter en Raet ran Amfterdam . 
füRA DABAT LEQESJ^ÜE FÏRIS. 

T^Enheldcrltditieanfiaet, i»iaadi«avoorteUdiceii> 
-*-^ Op'tfpüordctbudexei), ^vsu^BiKüÈh^^^tkiaê^êettant 

De 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN. fó^ 

De maetichappy van ryk Ooftindiëo holp ftichcen ^ 
Dat zulk een' opgang gaf aen 'c viye Nederlant . 

Deinunt, die heiligh is > enmaghcigbheefctelyden 
In deugbt^ gewight, en waerde, ontfingeen'ichoonergkms 

Door xyn voorzichcigheit , in aengevochte tyden . 
Zy wenfchtzyn beek in gout fom vlechten m^t een'krans^ 

Eeneenighjaerzaghheni) als burgerheer, verheven. 

Hy ftorfde ftadt te vroegh , die in zyn bloet blyft leven • 

OP DEN GROOTACHTB^EREN HEER 

GEERAERT JAKOB WITSEN^ 

Geoommitteerdc Raec der Staecen van HoUanc en Weft-Vrleflaüt > 

Burgemieefter en Raec van Amfterdam . 

RAMIS INSIGNIS OLIFjS. 

TTËt bloedige Oorloghszwaert, datdolenongqr^dt 

■*-** Den o^;ft van Neèrlant maeit , het welk by vrede bloeit > 

Met hulp van W 1 T s E N werr in zyne fcheê gczegclt , 

Voor twalefjaeren , en die bloetaêr coegeichroeit . 
De burgert wift begon ten leden op cefteeken . 

De Burgermeefter die aen 't roer der Staeren zat » 
Be waerde zyne beurt » en heelde *$ lants gebreken ^ 

Naertytsgclegenheit, van fUeren moede en mat. 
Hy helpt de vroome in ftaet , en keert veraerde heeren . 
Zyn afkomft magh met recht in 't beek den grootvaèr eeren. 

OP DEN EDELEN EN GESTRENGEN HEER 

JAKOB DE GRAEF, 

Vryheer van Zuidpolsbroek j Gecommitteerde Raec vtn de 

Staeten van Hollant en Weft-Vricflant , en Buige- 

medïfcer en Raet van Amfterdam • 

FINCET JlMOR PATRIjE. 

^OoleefileVryheerGRABFj diewaerdighwasdefchreden 
^ Van ftaet tot nut en heil de^olx 9 dooreenery 

Bbbb z Van 

Digitized by VjOOQIÊ 



ƒ64 A F B E E L P I N G E N^. 

Van eerly keampten 9 vroom en ruftigh naer cc treden: p 
Als vyant van vcroude en nieuwe d winglandy 3 

En vricnt van *t vadèrlant en 's lantsgecroufte belden > 
In welker lot by deelde, als Maurits hen verftiet, ^ 

Waerna de vaders hem met grooter eer herftelden 
In d'eerfte waerdigheit van *t burgerly k gebiet : 

Toen holp by op zy n' hals noch eens ons raethuis fiutten ^ 

Een wyze Cicero kon duizenden befchutten . 

OP DEN EDELEN EN GROOTACHTBAEREN HEER 

cornehis bikker» 

Heer van Swieten > eecomm ittcerde Raet van de Staten van 
HoIlantcnWeft-Vrieflant, en BurgcpecflcF 
^ van Amfterdam 

Cj^PlTOLlA CELSA TENEBAT. 

Tr\Us droegh het kuflen weer der (lede en burgren hoeder , 
^^ Heer Swieten, in zyn* ftaet en waerdigheit her ftelr> 
Na dat hy ^ t (elvc lot gedeel t had met zy n* broeder , 

Toen 't heir den Aemft el dorft belcgren met gewek » 
Hem eifchcn uit zyn' ftaet , die ftadc en volk verdedight. 

En willigh afülonr, tot een eer van zynen ftam r 
Hoewel by 't vadcrlant noch icmant had bcledight. 

Dus raekte Oranje met een glimp van Amftcrdam r 
Dat poort en boomeo hielt gefloten voor zyn vendels- 
Een Burgermcefters moedt was fterker dan veel grendels . 

OP DEN EDELEN EN GESTRENGEN HEER 

ANDRIES DEG RA E F> 

Ouden Raet en Rekenoaeefter der Graeflijkheic van Hollant> 

cnWei3>Vrieflant, nuOut-Burgermeefter, en 

Zcera^ t'Amfterd^. 

N9tilUéS Jola ejl stfue- umca v'trtm . 

E telgh , waerin de deught der ftammen is ge(chap^> 
Geeft heldre blyjcen van den ingeboren aert> 

Digitized by VjOOQIS 



D 



AFBEELDING EN- fóf 

En eedier tekens dan het aenge-eifdé wapen : 
DeGaAEF getuightdit^ diederoudrenftoelbewaert» 

En rykcr inkomft , ruft , het hecrly k ampt eii ftaeten 
Van 't Rekenmeeft crfchap en Gracfly k Raetsgezagh » 

Zyn vaders ftadt ten dicnft , uit liefde heeft verheten , 
Daer hy den Zeeraet fterkc , en eert der S taeten vlagh . 

Men beek het leven uit met kleuren , die verfterven : 

Maer d'ommetrek van eer verdooft den glans der verven . 

. OP DEN EDELEN HEERE 

A N D R I E S 'D. E G R A E F, 

Raet en Rekcnmeefter der Gracfly kheic vim Hollant en Wefb-Vrieflatit ^ j 
EN DE EDELE MEVROUWE 

ELIZABETH BIKKERS VAN SWIETEN. 

CONCORDES ^NIMjB. 

QUam Ridder B oe x, 9 n s nu door zynen zerk opdringpi» 
EnzaghELizABETH en Andries dusgepaerc» 
Hyricp: oecdlekunft, dieiudedootbewaerc 
Den levcndigen zwier van myn nakomelii^en , 
De en myn dochter ftaen gekent in dit geipan > 
Dcnichtnacrhcurgenocmt, dcncef ismyngcnaa. 

ANDERS 

TTIcr heeft defchildergeeftcen'nieuwcn bant gcleit, 
•TiBeluftomSwiETENs telg door kunftaen Graef fstroa- 
DenRaeten Rekcnheervan HotlantsGracflykhcit, (wca, 
Gclykzc uit liefde om ftryt hun huis ind'afkomft bouwen . 
Wanneer de zondeesverf en fchildery vcrfchyn*, 
Zal'tkfooft dat naer hen zweemt , hun bkïctcn omtrek zy». 
^ Bbbb J O^ 

Digitized by VjOOQIC 



fé^ AFBEELDINGEN. 

OP DEN EDELEN GESTRENGEN HEERE, 
CORNELIS DE GRAEF, 

Viyheer vao Zoidpolsbroek» Buigermeefter en Raec 
van Atnfterdam, &c. 

Toreen fiAjeSis , ö* JeheOdrefifertcs , 

A^Engnwrc G r. a e f met kunft in koper uitnacr't kven , 
^-^ Of klink* den ommetrek in klaeren marmerfteen : 
HierfhiitzC). onmaghckh'snunsftactkcnnisonste^oi, 

Gelykze'c Kapitoolcfer Staeten op komt treèn > 
'sLants raetflot naer den ei(ch v^^ zaek en tyt helpt mengen > - 

Ennued^en> opdatzeeenheilzaeinvitbdchiet; 
Dat 's al 't onefièn in zyn vouw en pk>y te brengen , 

Tendienft van't Vaderlanten burgerlyck gebiet . 
Aldus draeft Polsbroek, dan wat fty ver , dan wat zachter. 
Dat*soutRoraainich. Nuleghtpenfeel en beitel achter. 

OP DEN E. HEERE 
LAMBERT REINST, 

Schout, Ytn w^eii de GraeflykhelcvanHolkot^ Zeelanc, ea 
Wcftvricüant, t^Amfterdam. 

TEMPERAT 1 R A S. 

'iTT'Asd'ccr apn Tadrus , oVs wecreks hoofcftadt Roine9 
^^ Toen hy het Schoutendom bckicede. wys en trouw? 

Aenbey, fprakTherais, die dit vonnis vellen zou. 
Is 't billyk<ktbet Rej^taUeontught r^Ieentoome, 

Zool>ljrf''slants]iooft(Udt Reikst » enhy 's lants hoofcftadt 
DaergeenOotaitiaeni raaerwyze burgerhoen » ^waert> 
Tot heil der Gracdyk^t > de burgery regeercn 

Doorzynge22^» enmont» en 's Graven wcttighzwaert. 
Duszien wy *t Rocht doar hem> den Schout door *t Recht ver- 
Dus wort hy a/gebeelt , om na zyn doot te leven . ^heven . 

OP 



Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN* J67 

op D£N HEER£ 

JOAN CORNËLISZ GEELVINK, 

Gecoontntneerde Raet der Grootmc^ende Heeroi Staten ▼an Hollant 
enWeft-Vrieflant, enBuigermediervtn Amftetdam. 

ZOo mo^t de Staet en 't Lant op Gbkl vikk zich verheten > 
Het zy hy in den raet der ftede , of by de Staeten» 
Den vrede en vrydom fteef) en aenzagh haer nodi gunft * 
De Burgermeefter ggeejft een' lüifter aen de kunft . 

OP HET MARMERBEELT 
Van dkn édden en geftrcDgea Heer« 

JOAN HU I D E K O O P E R> 

Ridder» Hèere vao Marfevcen» Neerdyk» en Dlepcndalp 

fiurgcrtneefter en Raec> en BewinthebberderOoft*In- 

difche Nüetfchappye t'Amfterdam. 

ZOo vat de beitel ran Quellyn in louter marmer 
Naer'tlevenwatoDsoc4hinHuIDEKoopERziet^ 
Denbui]gcrvader en trouwhartigen befchqrmer 

. Der koopftadt, daer de Nyt haer pylcn op verschiet . 
Chriftine heeft dien helt het riddcrzwaert gegeven ^ 

De Keur vorft welkomt hem , als ftadts Gezant in 't hof. 
Zyn raet ihit Indien 9 zoo wy t ons zeilen zweven > ^ 

En Maerfèveen draeft hoogh en groeit op 's Ridders lofl 
Het luft den burger htm in marmerfteen t'aenichouwen : . 
Maer fchooner ftaet de man in 't hart des volx g^houwea • 

OP lyAFBEELDINGE 

VAN DEN ZELVEN HEER Et 

CkUseertde Ridder Mabrsbvbbk 
^Op Goudcftein zynheerlykheèof 

En 

Digitized by VjOOQIC 



ftfS A F B E E LD IN GE N. 

£o Aemftels burgermcefterichappen > 
Wanneer hy 't r^ethuis op komt ftappeo » 
En zet zicK op ons wapenkruis } 
Ofhelpt, in 'trykOoftJndifchhuis, 
Den oog(l van Indus herwaert ftuuren * 
Zoo zal de ftadt den tyt verduuren • 

OP HET MARMERBEELT 
van den hooghachtbaerea ea welwyT^eo Heere 

COI^NELIS WITZEN, 

Burgermeefter en Rtcc van Amfterdam • 

"px E Nyl van outs bewaerde op hemeihooge (pitfcn 
-**^ EnnaeltderGrbotennaem, co hun gedachtenis: 
' Dit marmerbcelt be wacrt den Burgermeefter W i t s e n 

Naer 't leven ,' daer hy zelf niet t€fflcnwoordigh is j 
Het zy dees op *t ftadthuis het recht iXi burgeryen , 

Of in den zeeraet met zyn'raet de zee befchut , 
Of binnen 's Gravenhaegh 's latits vrjrheit hdpt bevrycn , 

En, als een zuil, hethofderStaqtenonderfhit. 
Al volght de Kunft Natuur , z*is noch by 't leven armer • 
De faem des braven mans verduurt metacl , en marmer. 

OP H£t MARMERBEELT VAN DEN E. HEERE 

ly. N I K o L A E S T U L P, 

Burgermeefter en Raet t* Amfterdam . 

VtvotiuctntdtmftrmorevuUui. ' 

ir\ E Holfantfche Eskülaep , 'of Aemftels Hippokraet, 
•*-' Der weezen vader , CRdedappefcbefchermer 

Van *t récht en raqthuis , en den burgerlyken Staec 
Lecfcveorzynéafkomft, nuÓuelïyn hem klinkt inmarmcr. 

Zoo komt bpekhouwcryf edfe<htenis te hulp. 

Men ziet in 't bedt den geeft eft 't leven vsq ons T u ^t • 
" . OP 

Digitizsd byCjOOQlC 



AFBEELDINGEN. fijp 

OP D'AFBEELDIJMGE 

VAN DEN ZELVEN HEERE. 

A Ldus^lceft T u L p in 't velt van kunft en fchilderye , 
-^^ Wiens gunft de bloem herfchcpt , als 2y haer verf vergeet . 
In hem wort Hippokraet, het licht der Artfènye > 
Verheerelykt, nuhy, tot heil der burgerye, 

Den Burgermeeftersftoelzooloflelykbekleetj 
Terecrevandeftadt, eenlicfaaem, fchoon van leden > 

Voorzicht^h geregeerc , beftieit van hooger hant , 
Als door een ziel en geeft , begaeft met licht van reden j 

Die ieders toeval heelt en helpt , door onderftant 
En fteun van wyzen ract . Gelukkigh zyn de Staeten , 
"Wanneer de Wysheit heerlcht en waekt voor d'onderlaten . 

OP DEN EDELEN EN GESTRENGEN HEER - 

GORNELIS VAN VLOOSWYK, 

Heer van Vlooswyk, Diemerdam en Paepekoop, Burger- 
meelteren RaetvaoAmikrclani. 

TÜI^CHRA PRO LIBERTj^TE. 

MEri ziet hier V l o o s w y k niet , gelyk zy n jeught te paerde 
In 'their der ^taecen, voor Rynbcrk en voor Maeftricht, 
Gcwapent heenedraefdc j en Aemftcls eer bewaerde , * 
Macr ry per , naer den eifch van *s burgervader? plicht > 
Gclyck hy ftadt en Jant èn burgerrecht verdaiedight , 
Of y verc om de Sont t'oDcfluicen met een yloot , 
Tcrwylde zeedrack rae(t> van bloet noch roof verzadight > 

En ganlch Ëurope dreight met dierte en hongersnoot . 
AppöUes drukt hier uit wat geeft en verf vermoogen , 
Een vroome luiti^ieitin 'sfiurgermeefters oogen , 

V Cccc OP 

Digitizedby Google 



570 AFBEELDINGEN. 

OP DEN HEER 

PETER. KLOEK> 

Rechtsgeleerde i en Raet van Amftcrdam . 

Door G. FL I N K gcfchildcrr. 

HO N ESTU M P RjETUL IT UTl LJ. 

DEcs vocgclykc zwier is elk niet acngcboren. 
Wat in vlocc van een ftar gaf zelf Nacuur de ipooren , 
£n holpzCi toenze K l o e k > ter wy 1 de luft haer droog , 
Bootfèerde naer de kunft > en nektar op de tong 
En mont en lippen droop , on t vonkte *t vier in d'oogen , 
In opzicht , ' en gelaet ^ en gaf den man 't vermogen , 
Voorzichtigheit» beleit, omdoordenOceaen 
En^t barnen van 't krakkeel het veiligfte in te gaen ! 
Dit bleek in raet en daet ter rechtbanken in 't beletten ^ 
Van inbreuk tcgcns 't recht der Kcizerly kc wetten j 
En midden in den Raet , in 't voorftaen van zyn Stadt j 
Ook toen , als Afgelant , hy met de Hceren tradt 
Ter poorte uit , om Oranje aen zy nen plicht te maenen. 
Die> by verdrag verkloekt 9 metalzyneoorloghsvaenen 
Den afcoght blaeft > eer 't licht den Aemftelftroom befchynr . 
Dces verfbehoudt haer glans, als alle verf vcrd wynt . 

OP DEN EDELEN HEER 

PETER DE GRAEF, 

Joogkheere Tan Zuidpobbroek. 

SPE.S jtLTERA. 

*-^ VanGRAEF, diereezoovFoeghj in'copgaenvanz]rii 
Belooft} op'cedelfpoorvanzyndoorluditcvadercn, Qcaght, 
Recht uit te draven.naei den prys vaneer en deught . 

Geluk- 

Digitized by VjOOQIC 



A F B E E L D I-N G E N. 571 

Gelukkighishy» diegefproten vandevroomen, 
Zynftammennietbezwykt» ZoözaghmenjohgeAskaen 

Betooncn dat hy van Troyacncn afgekomen , 
Zyn beurt hem toegekeurt , eens ruftigh uit zou ftaen . 

Hoe ftont hier 't leven en de kunft zoo langkzaem effen > 

Degeeftf tevlugh , was niet dan in de vlught te treffen . 



D 



OP DEN EDELEN HEER 

JA^OB DE GRAEF, 

JcMiglcheere van Zuidpolsbroek . » 

NOMEN jifl REFERENS. 

^ E kunft kan iemants fchyn vergrooten > of verkleinen : 
Hier ftaet het leven met de fchildery gelyk . 
Dat deftige opzicht zweemt naer d'edele Romainen > 

Voorftanders van hunn* ftaet , der volken vafte wy k . 
De grootvaêr J a r o.b fchynt in d'af kcxcnft weer geboren , 

*t Gebeent te voelen dat de neef zyn* naem bewaert • 
De naemen 't voorbeelt van den grootvaêr zyn twee fpooren 9 

Dienoopen'c jeughdigbharti om) al$eenmoedighpaert> 
Te luiftren naer denktank der heldre ftaettrompetten . 
Een bra vejongkheit fty ft de zenuw van de wetten . 

OP DEN GELEERDEN EN BELEEFDEN HEER, 
NU COMMISSARIS, 

J O A N S I X • 

7 Oo maelt men S i x , in 't bloeienft van zyn jeught, 
^^ Verheft op kunft, cnwetenfchap, endeught. 
Die fchooner bhhkt dan iemants pen kan (chryven • 
Deverfvergaet: dedeughtzaleeuwighblyven, 

• Cccc 2 • (DP 

Digitized by VjOOQIC 



iji il T B E E- L D I N G E N» 

OP DEN HOOGHEDELGEBOOREN HEER, 

GODART ADRIAEN VAN REEDE, 

Baron van ciehoogc heerlij kheit Amerongen, Heer van Ginkd, Gecoo 

miccecrdetcr vcrgadcringe der hoi^hmogende heeren Scaeen Gcnc- 

racl &c voorhccnc Gerant by den Koning van Denennark » 

nu aen den Koning van Spanje &c. 

Staende op zijn vertrek door OVENS gefchildert . 

CLARj^Sj^E IN LÜCE ÜEFULSIT. 

TA E Schilder mengelde > om heer God a a t af temaeIeo> 
•■^ Oprechte ruftigheit , en Ridderlijken zwier 
* In d'oogen , daer men d'eer van Uitrecht uitziet ftraelen j 

Gelijkze Frederik ontvonkten roet hun vier , 
Toen hy op \ Baltifeh hof den borftichilt hem vereerde : 

Nu bruid hy moedigh door den Spaenicl^n oceaen 
Nacr Flippus , die in ooft en weftc triomfeerde , 

£n blixemt op den vloek der Turldche halve maen • 
Madril zal juichen op den glans van Amerongen » 

En *t Biflchoplijke Sticht , wannpcr de Staetgezant i > 
Onthaeltop'cgrootpalais, dooreencftraet van tongen. 

Het bon tgcnootfchap fterkt van 't vryc Nederlant . 
Dan welkoirit d'avontftar dczevenftar der Staeten . 
Op *s Helts getrouheit magh de vryhcit zidi verheten . 

MDCLX. 

OP DE PRINT VAN DEN 

HEERE VAN ZUILICHE.M, 

door zijnen xoon CHRISTIAEN HUIGENS geteekent. 

"PX E brave zoon ontfing van Godten zijnen Vader 
•*^ Het wezen en den zwier tot *s hemels prijs en eer : 
Dies voeght de dankbaerheit den zoon ea niemant nader . 
Dccs fchcnkt den Vader nu door kunft het wezen wéér . 

• Zoo 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN, fj^ 

Zoo wort dan Chriftiacn de Vader van zijn* Vader , 
£n Vader Conibntijn de 2oott vao zijnen zoon . . 
Dus tart de kunft natuur. Moicerze met een kroon. 

OP DEN HEER 

DIEDRIKVAN OS,. 

DYEGRAEF VAN DE BEEHSTER. 
Otfcbildcrt door O V E N S . 

DE Beemfler tcraiift aldus met klavergras en koren 
Den O s > wiensgrijze zorgh den hoeden dijk bewaektf 
EnaldenOceaen, hoe fel die brult van toren. 
Het hooft biet} als hyfchuimt en woefte golven brackt. 
Als Pallas en Parnas den Dijkgraef komen groeten, 
DanhaelthyPallasin, en treet het lant met voeten. 

MDCLI. 

OP DEN HEER 

M I C H I E L i. E B 1 O N, 

Agent der Koniaginne en kroone van Zvredcn , bf dea Kooniog 

van Grootbrittanie. 

ZOo vleit L E B L o K met mont en aengenaeme lippen , 
Guftavusiyferrijk, enal zijnkooprelöippeni 
Zoo wintzijn tong het hart des Zec^odts aen den Teems , 

En wortgewellekomt van inlantfch en uy theemfch . 
Geen geeft , maer vier ontbrak den geeft die hem fou malen , 
Waerom .? de verf is dopt by.die'beleefde ftraelen. 

OP DEN ZELVE N. 

DUs maelde Baudringeen L e B l o n , 
Agent der Zwcdenrijckfche zon 
] n Karels overmaghttgh hof . 
Hy ichept zijn eer uit *s Meefters lof. 

Cccc ? öf 

Digitizsd by V^OOQIC 



^74. AFBEELDINGEN. 

Ot» DEN ZELVEN, DOOR DEN 

• RIDDER VAN D Y C K 

Gefirhildert. 

A LsDijkspenlèel.zijnkunftengeeftpp'crijkftzaltoonen, 
•^^ ~ .Verwacht dan MihaëlgefUiildert meteen' bont, 
Wacr meé hy drieën vier dporluchte Koningskroonen ' 

In vrientfchap t'zamen bint , en houdtin goetverftant . 
L E B i> o N j gy lacht, en rraeght : wat bant heeft dat vermogen ? 

Vcrgeefhct my > Ag^t , uw lippen , en uw oogen . 

OP DEN E. HEER 

RY'KLOF GOENSZ. 

R^et in de Ooft-Indien . 
Gdchildert door G. FLINK, toen hy op zyn vertrek ftont. 

. 'TOolcelthY, die de kroon des Indiaenlchen Raets , 
^-^ Waer.acn een perle ontbreekt, te Jakatrazal fluiten . 

Het oirbaer van *t gemeen bewaert dezeopcplaets 
Voor Go EN sz EN, daerde zon de winters weet te fhiiten. 

Ons nieuw Batavie voor *t oude zaeit en m vit . 
De geur des morgenflonts , zoo menigh jaer seroken , 

Bekoort hem datèy weer het hooft ten ooffen draeit , 
Ehnaerdendagh verlangt, die, kruidighopgelookcn, 

Hemkrachtighderwaerttrekt, tcndienftvan'tvaderlant. 

Het roer des wakkren Raets magh flaepen op zyn hant . 

OPDPN EDELEN EN GESTRENGEN HEER 

ERYK ZEE5TEED, 

Door Karel van Maoder gefchildert. 

JTIer leven twee in een gefmolten bey te gader . 

Men kent den vader, rykvanecrc, in zijnen zoon. 

Heer 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDING EN- ^75 

Heer E r y k , 't rechte beek v,an zulk een* grootcn vader , 

Den raetftijl van het Rijk »[;de paerie aen 's Koninghs kroon . 
Men leert uitZEEsxEED wat by in uitheemfche fteden , 

En hoven heeft gpleert, ter eere van zijn ilam: 
Deweerekwijsheitj dcught, en adelijkke zeden, 

En wat het puik der jeught vanouts ter herten nam ♦ 
Een edelmoedigheit ontbreekt geen kenbaer teken : 
Zy ttraelt door d* oogen heene , om andren ook t* onfteeken ♦ 
O P D E N H EER 

ANDREAS DIONYSZOON W1NIÜS> 

Zijne Zacrfche Majeftcits van Ruflants Qnnmiflariy > 
en Moskous Olderman . 

DE kroon van Moskou , fteil en hemelhoogh gerezen. 
En van den beer begrimt , die goude Aarren draeght,^ 
Heeft W I N I u s tothaer Bevelheer uitgelezen , 

DenOldermaii, die zulks Alexeis 00^ behaeghtj ' 
Door zijn oprechte trou, dathyhemvaazijnftranden. 

Der Zaèriche Ma jeft'eit ten dienft > den laft betrout 
Naer *s Gravenhaegh den ftoel der zeven vrye Landen ,^ 

in fchijn gelijk de kunft zijn weezen hier ontvout . 
Dus leeft de man , die 't recht der Ruflên trou verdaedight , , 
Maer anders als zijn Zaer hem weder begenadight • 

OP DEN HEER 

M'. J O A. N DE WIT. 

RaetpenfiomrüvanHoUant} Vaderjde»Vaderl«aa . 
FINCIT ^MOR P^TRIjE. 

ZOo leeft D B W I T in 't hart van alle oprechte harten , 
De mont der Vrijheit , en der Staeten troufte Raec . 
Zyndoot, al t'on verdient, zalHoÜanteeawighfinarten. 
Hy ftoif voor 't vaderlant èen martelaer van Staet . 

MDCLXXII. 

TER 

Digitizsd byCjOOQlC 



^6 AFBEELDINGEN, 

TER EEUWIGE GEDACHTENISSE 
VAN DEN HEER 

J O A N D E W I T, 

RaetpenfionarisvaDHollaDt» &c. 

IhLZ yELUT RUPESs VASTVM 9JJM P.RODITIN jE§(UOR. 
OBFIA F'ENTORUM FURJIS. 

ZOobecIcdetckenkunft De Wit af, öacr het leven, 
Den mont der Staetcn, die voor 'trecht van Holiant ipndr; 
Hy beft zich zelyen , door veel wonderdaên bedreven i 

Een' Atlas, opgegroeictotzulkeenlaftigpak. 
Eneaa monfterde de daeden van zyn neven , 

En al k Romainlchgeflacht , volvoerc met zulk ecnMof , 
Door Godt Vulkaen in 't velt des beukelaers gedreven : 

D E W I T beftcldc alleen de pennen ryker ftof > 
Het zy de man zich queet te water en te lande , 

En 't leven niet ontzagh te waegeaop de zee 5 
Of R u w A B R T , die de kroon der Waterhclden fpande , 

Met Britfcbe ftandaerden ont haeldct^ oqze ree ; 
Of zette in lichten brant de Koninghly ke vlooten 5 

Of door het vreeverbont 'tgewelt van Vrankrijk ftuit . 
Maer Eurgerfchu tters , ley t dit hart van u doocfirbaotcn , 

Met zijn' heer broeder, wacrtal'tacrtrykdoorbeluit? 
Verloorezooncn, och, vergelr ge dus uw vaders. 

En voêfterheereft ,^ die u voedden met hun'blocc ? 
Verdient hun trouendeught^kn naem van lantverrade^? 

Noit wort met naberou dit zwaer verlies geboet . 

: . : . ojr 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN. f77 

OP LUBBERT GERRITS. 

GHy KrifteWormkens, dicploeghyzersmacktvanzwacf- 
En (prengt in 's Dryhcits naqm allecne den bejatrdcn ^(dcn j 
Ziet uwen Leeraer hief) zoodanighvangelaet. 
Hoedanig hy zelfs was , die na der Kerken V rede 
Zoo vycrigh een hal v' eeuw een' Leeraers ampt bekleede , 
£n Chrühis vruchten won j door onverganklijk zaedc . 

OP H A N S D E R I E S. 

\7 Aö 'c wezen leeriog flxaelt f alleen ontbreekt'er *t leren j 
^ Van hem > dien Godc ons > als een kleinoot , heeft gegeven^ 
En van zijn wiege > tot den gryzen ouderdom 
Den bou betrachte van 't bouvalligh Kr iilendom ^ 
^ Die ftorm op ftorm vcrfmaênde , en uitftaende ak een ftcrkef 
Verftrekt een hcilzaem zout i en licht in Kriftus Kerke . 

OP AN T O NI ü S ROS Cl US- 

TTIerzietgeRoscius, door trouw verongelukt: 
•*^Dat niet een Kriftenhart > maer beele Kerken drukt) 
, Op wien Gods gaven vrocghi ak druppels^ neder vielen,^ 
En was gezalft tot trooft van lichamen en zielen . 

Der kruiden kracht hy vergde en voor hel lichaem las , 
Kndoor't befchreven Woort de kranke ziel genas . 

OP JOHAN UYTENBOOGAERT. , 

"PXItis de wyze mond die menig met verwondVen 
•'-^Hoorde onder 't grof gelchut van NafTouws leger donderen. 
Een, die voorst vaderland te derven was bereit, 
Werd hatelyk vervolgt en "t vrye lant ontzeit . 

. Dddd OF 

Digitized by VjOOQIC 



J78 A F B E EL DIN GEN. 

OP JACOBIJS ARMINIUS- 

Pit *s 't aenzicht van A r m r n 9 die 't zy hy fchrcef ofiprak 9 
Het beiloos noodlot van Kalyijn gaf zulk ccn krak » 
Dat Lucifer noch beeft voor 't dondren var^^zijn leden , 
End' Afgront zwoegt en zweet om doppen dcuc, brefien . 
Suskraemvrou, iprakhy,fus, fcheivry geruft van hier: 
Godt worpt geen zuigeling in *t eeuwigh helfche vier. 

OP SIMON EPISCOPIÜS. 

13I$(cboppelijkeprael, en pronk van Godgeleertfaeit^ 
•*^Die Leiden vryen woud' van twift en fchoolverkeertli€ir> 
Ghy wikt het al met reen > en zulk een leering wraekt , 
Die God verfchept > tn tot den (limften Duivel maekt • 
Uw tong den laftermond van Bogerman kon fiioeren j 
Die 't Dorts befluit met magt geweldigh uit moft voeren. 

OP KORNELIS ANSLO. 

AY) Rembrant» mael Kornelia ftem^. 
Het zichtbre deel is 't minft van hem : 
't Onzichtbrc kent men flechcs door d'ooren. 
Wie Anllo zien wil, moet hem hooren. 

Op de marmerbeelden der heilige vadereB 

IGNATIÜS DELOIOLA, 
EN FaANCISCÜS XAVERÏUS, 

door Artus OycLLiMv^, bedthoinrarvanAfnfterdam. 
Miffm in Jw^erium moffuim 

TGnatiuS) devierighfl^beicfaermer 
■■• VanjESusnaemenleer» 

Vtt. 

Digitiz_sd by CjOOQIC 



AFBEELDINGEN. ^79 

Vcrryfthier tot Godtsccr . 
Zyn heiligheityerdooftdit zuiver marmer • 

XAvBRius» een Krui^ezant geworden 9 
Voert Chriftus Kruis 9 noitmoe» 
Den Indiaenen toe : 
Nu fticht hy noch in marmer J e sus Orden . 

OP lyAFBEELDINGE VAN DEN a HEERE 

F I L I P P ü S R O V E N I ü S, 

AERTSBISSCHOP TE FILIPPEN. 

DE ftaf I noch my ter» noch'tgewydefceftgewaet 
Is ons AertsbÜIchop niet» al geeft hy dus den zegen ^ 
Maer met jeen nedrigh hart te wdgren dezen ftaet 9 
En dry werf twalefjacr in druk , van Chriftus wegen > 
Den ftoel van Willebrort uit liefde te bekleên , 
Dat beeit den Kruishelt af: zoo kent Godts Kerk Ro veen . 

OP DEk E. HEER 

P. CHARLES COUVRECHEF, 

Out Prior der Karmeliten f Antwerpen » nu Priefter t'Amfterdam . 

A Ldus fehenkt Godts genade aen Couvrechef een gunft • 
-"^Het zy hy zeden leert, of wierookt voor d'alcaeren • 

Aldusontfonkt Natuur zyn hart door tekenkunft , 
En trekt zyn zuivrehant, alshyopzuivfeblaren 

Feftoenen van gebloemte en ooft en airen maelt . 
Al woont hy aen zyn Schelt , of aen onze Aemftelftroomen > 

Op Karmel leeft zyn hart , met eenen py l doorftraelt 
Van liefde tot de Maeght , den toevlught aller vromen , 
. Wiens beelt hy menighmael vercierde met een kroon . 

Zy flerk* zyn' ouderdom > uit haeren hoogen troon . 

Dddd 2 Of 

Digitized by VjOOQIC 



f$Q A F B E E L D I N G E 1^. 

ÖP DEN E. HEER 

LÊONARDÜS MAR IV S. 

DUs ftichtc M A R ï u s , bj mondeen by gefchrific , 
Geleerde en ongeleerde, uit Goddelijke dhft. 
Nu zwyght de mont : nu geeft de pen geen* gouden int . 
Zyn fchriften toonen u zyn levcndighfte priiit . 

OP ADRIAEN MOT MAN, 

Prieftcr, en Minderbroeder. 

WleMoTMAN 8M)ekt, gcnoegh' zich met den zwier 
En ommetrefc/gevaipp dit papier. 

Dees hek , een eer van zyn geregelde orden > 
Is lang om hoojgecnScrafyn geworden i . ♦ •• 

Nadatbyhiergeduldigh, onder *t juk 
Van Chriilu^ kruis in zorge en pyn en druk , 
Francifcus volghdc, en'tlevcnhadgefleten. 
Men ziet in 't beek de ruft van 's mans geweten . 

OP M«. STEVEN KRACHT, 

Deken cnPriefter. 

Düs hout de Kunft d*eerwaef dighcit van S t e y e m » 
Den Deken en den Prieftcr nodi in *t léven . 
Het lichaem is gefleten op zyn wacht : 
De ziel aenfchout de Godtheit in haer K k. a c h t • 

OP DEN EERWAERDGIENHEER 

M». J O A N DE MEER. 

Tr\Us ziet d'ecrwacrdigheit en diepe ootmoedigheie, 
•'-'Gelyk Melchifcdecn , die Abraham bejegent > 

Jdan 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELD IN Ö E N. fU 

ƒ o A N t^n Qogen uirv als by Godts Majefteit 
Door *t heilige offer eert, en'tvolkverquikt, cnwgent, 

Melchiièdech genas des afgeilredens unarc \ 
• D E M E B R. ontüoot voor elk zyn gaft vry buis <n hart , 

OP DEN HEER 

AÜGUSTYN ALSTEN BLOEMAERT. 

T^ E Hollantfche AuausTfK zagb met eene a^^«er(heit 
.-*-' En onbenevelcooghdcesfiiode weerde aen, 
Die hy met bloemen van godtvruchte godcg^crtbeic 

Aen 't Sparen beeft bc^eiC) daerzyovoetibippen(Uei>« . 
£n wyzen langs wat wegh men Gode moet genaeken , 

Dees print verheelt u flechts de fchaduwe doi v^wa . 
Dekunft kon 't wezen der verhevè deught niccraeken . 

De ziel van Bj^osmairt blinkt nu noch mee ichoooarglaM. 

OP N. D ü $ S E L 1 U-S. • : 

» ■ 

'A Ldusbcrpic^Idc Dusselius Godtswct, 

'^^ Geduldigh m zyn kruis , geftadigh in ' t gebed t . 

Wie wert in prediken met y ver niet on tfteekcn? . . 

Een Engel fcheen op ftoel door zy nen mónt te fpreeken . ;, 

OP DE DOORLUCHTIGE AFBEELDINGE VA^Ï 

HOM ER U S, 

DoorfchildcrJOAN DEN ESEL . 

Teo huife van Willem Spiering . 

VIRVM VOLITARE PER OR^. 

*r\Enaemv^nEfel paft wd Midas > geenflnscenen» - 
^-^ Die dus H o M B c a beiicbiep > na m«n^ boddêiX jaer , 

Pddd 3 Ge- 

Digitized by VjOOQIC 



ySi AFBEELDING EN. 

Gelyk ccn wonder , uit de wolken elk vferfchecncn , 

Bekrahft met lauwer I en bewierookt op 't alracr 
TeSmyrne. dit'sdeman» van kenners aengebeden^ 
^ En waerdigh dat > om d'eer van zijn geboorteftadt» 
Te velde quamen dry en twee paer trotfe fteden 9 

Toen hy op zijn waerdy gefchat wiert , niet volfchat. 
Al d'oudé wijsheit ^ en wat geeft en kunft vermogen > 

Ulyilèsdwaeltoght) en de bloedige Uias 
Zien dezen blinden 5 doch verziende belt ten oog^n 

En aenfchijn uit > gelijk hy zelf in *t leven was • 
Hier baeren tekeningeen overlegh haer krachten $ 

Uitbeeldende 't geen met geene oogen wqrt gevat \ 
^s Mans opgefpanne en aldoordringende gedachten p 

Gelijk cfe boekftaef deze , in 't velt van ieder bladt 9 
Noohruitdrukt en bewaert , na zes-en-twintigh eeuwen . 

De donkre winkbraeu dekt het (choon doorfchijnend licht 
Met fchaduw . 't voorhooft fuft voor nijt noch ydel fchreeuwen. 

Men ziet een groocsheit 5 die voor geen ^immaflen zwicht J 
De kleeding, niet té rijk , hetliaer» in'truigh^ploeght» 

De baert , met geen y V^oor gcftreken en ge wa&n > 
^Aleigenfchappen, die *s mans bezigheden paflèn,} . 

Ontkennen niet den aert en \ wezen , dat hem voeght » 
Die d'eerfte vinder was der heldenpoëzye > 

En haer voltoide , datze alleen den prijs behoüt . 
Waer vinden wy een lyft tot deze fchilderye , - 

Op dat de Fenix blinke > als diamant in gout • 
d'Egyptiiche oingang plag met Ifis beelt te brommen : 
Hicrdraeghteen Ezel meer dan Ifisheilighdommcn . 

MDCLXV^ 

OPPLATO/EN ARISTOTELES. 

\Ji7 At wijze Godtheên ziet men hier ? 
^ ^ Den Mecfter met zijn Hoofr (cholier : 

Het 

Digitized by GOOglC 



A F B È E L D I N G E N, ySj 

Het ccne hooft wil Plato zijn } 

Zoo goddelijk) dat zelf Jupijii, - 

Gedegen uit degoude zael , 

Zijn wijsheic zelf) in Placoos raet> ' 

Zou leeren d'eerfte lchoolmeeftr<». 

Het ander, AriftoteleS) 

Verdient, indien ik 't aenzicht ken ) 

DesGrooten Alexanderspen* 

Tcvoeren.) .zoo het handen hadt. 

Hun wijsheit fchijnt in fteen gevat . 

OP EEN MEDALJE VAN 

KORNELISTACITUS. , 

HEt Roomiche laethuis ftont op diamante ftijlea, 
Toen 't overoutgpz^h van bondelen en bijlen 
Komelis Tacitus eeroiedighlijk befcheen , 
Daer mee den tabbert aen hy naer den Raet quam treén . 
Geen zilver beek hem uit zoo levende als zijn bladen ,. 
Met wecreltwijs geftemt van ipreuken rijk geladen. 
En regelen van ftaetj welfprekentheit, gepropt 
Met wijsheit) heerelijk, enbondigh) en beknopt. 
OP. D'A F BE E L D IN G VAN 

P E T R A R C HA , ftacndc by LAURA, 

TeArquadate zien. 

OHcmelfchcPetrarch, door uw gezang in *tcndt, 
Wert Laura ooft en weft artaerdrijkdoorJ)ekent ♦' 
Zy broght te weege door haer fchoonheit dat uw dichtm» 
Den Heyligen tot lof gezongen, ycderftichtca. 
Volhardtinliefdctotdedichtersgrootvan nacm, 
Handthavers van de langh gefleten hêldenfaem . 

Of 



Digitizsd byCjOOQlC 



f8+ AF B E E L D I N ÖE N. 

OP E R A S M U S. 

DUs leeft ËraTmus noch in fchijn, 
De vader van 't hervormt Latijn * 

OP DEN HEER 

GEERAERT VOSSIüS, 

ProfeflbrderHiftorient'Aififterdam > eoKtnonidcderAeitK 
biflchoppelijke kerke ce Kancdber^ • 

SAndrait, betrouw niet licht uw verf, noch uw gezicht, 
Alsghy u nederzet om Vossiusie malen : 
Want d'oogen fchemeren in dat geleerde licht, 
Waer in de wijsheit blinkt én fchittert met haer flralcn • 
Alkleetghyhemfnecüwif, in'tkoorteKantdbcri^, 
Noch witter is zijn hart, oprecht, en zonder crgh. 

ANDERS- 

T Aet feftigh winters vry dat Voiïènhooft.befiiecu wen , 
•■^Noch grijzer is het brein dan^tgriizehairop'chooft . 
Dat brein heeft heughenis van meer clan vijfrigh ecuwen , 

En al haer wetenlchap , in boeken afgeflooft • 
S^ndrart, belchans hem niet met boeken, en met blaren ^ 
Al wat in beteken (leekt is io dat hooft gevaren . 

OP DEN HEER 

PIET ER KORNÈLISZ HOOFT, 

Bidder vtn Sint Mkhid » JDroilteMuideQ , Baljuw van GoeOanc • 

HEt brein , gelpitft Op 't tbcr tan Scaeten oe rcgecrcn f 
Ejï *s weereltsOcisi^nmct klockheit te bravecrcn j 
Den geeft, die Tacitui^end'outftedichters tart, 
) Beflóot natuur in *t Hooft , •herboren uit Sandrart, 

Die 

Digitized by VjOOQIC 



I 



AFBEELDINGEN. jSy 

Die hoofc-en-halscieraet des Ridders heeft vergeten , 
De Duitfche Lauwerkroon , en Franfche Konings-Keten . 

OP KASPERVAN BAERLE» 

PROFESSOR DER PHILOSOPHIE T AMSTERDAM, 
1)001 S A M D R A R T gdchildert . 

ZOo zien wy B a e r l e noch > als 't lichaem leic vergaen , 
Doch nietzijn'wakkren geeft} beluft, alsKlaudiaen 
EnAriftoteles, mét on vermoeide fchachten . 
Op maet en zonder maet) de laeghte te verachten; 
Auguftus eeuw komt zelf beluiftren zijnen geeft, 
Hetzyhyvaerzendicht> ofgoudeleftèn leeft. 

OP DOKTER 

S A M U E L K OS TER. 

ZOo zal Sandrart noch lang ons Kofter laten zien , 
DenEskulaep> die ftout den Doot het hooft durf biên. 
Tot datze 't Gafthuis ruimt , befchimpt van zoo veel zieken . 
Maet als Pegaes hem voert ten hemel op zijn wieken , 
Dan hoort men hemclval , een tong gcftipt in zout . 
Den Hollantfchen Famas heeft hy aen 't Y ^bouwt . 

A N D E R S. 

"DEfeemde Kofter, out en wonderlijk ervaercn, ' 
-'-'Die 't Gafthuis trouw bediende een ry van vyftig iaeren , 
Schonk eindelijk zijn beelt , gefchildert van Sandrart , 
Sint Peters Gafthuis, uiteen toegenegen hart. 
Heeft Goit dien Hippokraet tot '^levens ftut gegeven , 
Men eere uit dankbaerheit hem noch , als in zijn leven * 

Eeec o» 

/ 

Digitized by VjOOQIC ■ 



fl6 AFBEELDINGEM. 

OP MYNE AFBEELDINGE 

DOOR J. S A N D R A R T. 

SAndrart heeft Vondel dusnacr 't aenzichc uirgpdriikr > 
Niet zijn gedachten 5 want die waren weghge^uk^> 
Verfiingertopaeloudeen bloêndetreurtooneelen y 
Om ernftigh af te zien wat rol uitheemichen (pelen . 
Vint niemants brein in bloet noch gal noch tranen (maek ;. 
Dees leeft in treurdicht: ay» vergun hem dat vernuek. 

OP MYN PRÏNT 

DOOR LIVIÜS VAN LEIDEN 

Gecekent en gefheden . 

^7 Oo voUegJit Livius van Leiden Titiaen , 

^En leert door zijne kunft 11 Vondels fprack verftaen » 

Die 't Grickfch en Roomfch toonecl in Neêrlan t poc^ht te ftich* 

Men v»t uit "sDichters print wat treurfpel hy wil dichten . (ten . 

OP MYNE SCHILDER Y, 

ToeaGa|(A.E RT Fl i n& my uicfchilderdc) io hctjaer 

MDCLIII. 

TK fluit van daegh een ring van zesmael ellcf jaeren, 
J-En zie myn hooft belheeuwt , en tel my n gryze haeren> 

Ook zonder glazen oogh > in deze fchildeiy » 

En noch ontvonkt ray n hart in luft tot poèzy j 
Terwyl ik Lucifer zyn treurrol leer voUpeelen 9 
Enmetdenblixem fla, ophemelfchetooneeleny 

Ten fchrik en fpiegcl van de Staetzucht , en de Nyt . 

Watis^mynouderdomi^ eenrook» een damp> géén tjc 

Of 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN. 5S7 

OP MYNE AFBEELDINGE 

DOOR FILIPS DE KONING. 

TAtirO LMTUS HOtlORE. 

DVs volgt de kunft het leven alty t nader • 
Alzwyghtzeftil, nochfpreekthet ftomme beek, 
Dat Kon 1 n g F 1 1 p s bekent voor zynen vader. 

Geen' Koning, die noch Alexander$ teelt, 
Maer Koning door penfcel en doek en verven . 
Zoo bly f t de menfch in 't leven na zy n derven • 

OP MYNE AFBEELDINGE IN HET KLEEN 

DOORFILIPSDE KONING, 

ZOo (childert my een Koning hant 
In'ckleen, terwylik'sKoningslhaeren, 
En heiligh harpgezang , en trant 
Vaftvolge, in top van *s levens jaeren. 
Een min dan feventigh • Wat is *t ? 
Noch min dan verf , een damp, eenmift« 

MDCLYI. 

OP MYNE AFBEELDINGE, 
kunftigh gecekent engelhedendoor 

C O R NEL IS DE VISSCHER, 

X/f Yn jaertal telt aen 's levens jaerewyzer 
•'•^•■•Nufeventigh. Mynzilverhairwortgryzer, 
EnVisscHER beek met kry t en kunftigh y zer 

Myn* ouderdom in koper levende af. 

Zyn graefpen volght de hant,' die 't leven gaf. 

Men houwe een Kroon van beelden op zyn graf. 

MDCLVIf. 

Eeee 2 o? 

Digitized by VjOOQIC 



588 AFBEELDINGEN- 

OP MYNE AFBEELDINGE 

D O O R KARELVAN MANDE R. 

IK floot een' ring van tien werf zeven jaren , 
ToenMander, wiens penfcel, zoo rijk begaefr> 
Op 's grootvaêrs fpoor en facm ten hemel draefc > 
Myfchilderde, bezaeit metgryzehacren, 
Daer Fredriks kroon ontzien woi t , en benij t . 
Zoo kan mijn fchijn noch leven na mijn' cijc . . 

MDCLVIl. 

. OP MYNE AFBEELDINGE GESCHILDERT 

DOOR FILIPS KONING^ 

OMNJA LOHG^yO SIMILIS. 

IK telde vijfenfcventigh , 
Toen K o N I N G my , dus levendigh, 
Te voorfchijn braght opzijn panneel . 
Wie van de kunft met kennis fpreekt, 
Zeght dat hier flechts de fpraek ontbreekt • 
Men kroon' het koningklijk penleel • 

MDCLXII. 

OP DEN HEER 

THEODOORVELIÜS> 

Schepen, Raet> Medicijn, Hiftorifchrijver> en Poëet, 
te Horen . 

f\ Horen , gy verheft uw* koftelijken Horen 
^^Op uwen V E LI u s , en grooten ingeboren » 
Den trouwen Cicero in uwen kloeken Raet , 
^ Den fchrandren Klaudiaen , • den wy zen Hippokraet $ 
Wiens artfeny de Dbor beroofde van haer lijken . 
Gy kenthemdoorditbeelt> maer beft uit zynKronijken. 



Of 



Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN. i^9i 

OP ZACHARIASHEINS, 

* VcrtaeldervandewerkeairanBatfas. 

A Ldus leeft Heins inpriott omonientijttecieiüen 
*^^ En dekt zijn geeftig 1kx>6: met heiligje laurier€a9. 
Meereden } wancliyvloeicgielijkeenklaerebeek:) 
Zoo lieflijk als Bartas in d'eene en d'andre Week • 

OP JOANNES ANTONIDES VAN DER GOES. 

S UB $T JT IT U N IXj^. 

ZOo beelt A n t o n i d e s zich zei ven levende uk, 
Niet voor 't gezicht , maer met een goddelyk geluit 
Des Yftrooms > aengenaem in alle opmerkende ooren. 
Als hy een nieuwen toon op Hollants hooftftroom zet 
• StaetgryzeTritonftorometd'oudezeetrompet, 
Hier haelt zijn zangluft ftoFuit Aemftels vollen hocnren • 

OP J A N V O S. 

ZOo ipantNatimr door Vos een* regenboogh van dichten > 
Of bogen van triomfe , en leert tooncelen (lichten . 
Wat hoortgp , als hy een wijs op vrede en oorlog zet ? 
Een ftem gewrongen door een boghtige trompet . 

OP BARTHOLOMEUS ABBA^ 

Poëet en Recht^decrde. 
R ^ S o L A VOLUPTjtS. 

ir\ Vs maeltmen A b b a , die zijn luft fchept in de blaéiH 
-■--^ En Rechtgeleertheit van den Vorft Juftiniaen . 
Die wapens handelt , en de boogh van Febus vedel t 
Gebu wt aen Poezy , en zangluft braef en edel . 
Zoo (leekt een eedle geeft alle andre geeften aen.. 

Eeee j o» 

Digitized by VjOOQIC 



1^ AFBEELDINGEN. 

OP DEN HEER 

JÜSTUS BA. EK 

. ENMACDALENE VAN ERP. 

GYziethierJusT us beelc en'cbeelt van Magdalbbiti 
Doch ieder half. waerom? twee halven maken oen , 
Een eenigh halt, een' wil, een'zelvenluft en leven. 
Men ziet dees eenighdt in twee paer oogen zweven 
En zwieren .Er.? verftrekt een fpiegel van heur B a e k . 
Zo fpreekt de ftomme verf: my dunkt ik ken hun Ipraek* 

OP DEN WISKUNSTIGEN 

WILLEM BLAEU. 

MEn zoek volkomen brein vergeefs, envint'erg^n^ 
En zelden een vernuft alleen bequaem tot een » 
Noch zddener een' man bequaem geacht tot velen : 
Hetfchjnt Natuur heeft luft haer gaven tie verdeelen . 
Maer trof in B l a e u een ftof tot veelerley bequaem . 
Zoo dra^t de Wiskunft moedt op zynen grooten naem . 

OP DEN EDELEN HEER 

FRANCOI5 JUNIUS. 

T\Tt*sJuMIus^ des Schilders rechtehant. 
"^--'Zijn bloet is cêl, noch eder zijn verftant. 

OP WOUTER KRABETH. 

/^ ffert W o u T E R. met Elias , 
^^ Doove verf fchijnt hemels vier . 
Eet hy 't Paefchlam met Mcflias , 
Zijnpenièel, vol aert en zwier, 

Draeft 

Digitizsd byCjOOQlC 



AFBEELDINGEN. sfJ 

Draeftte geeftigerenftoutcr. 
Zet zyn beelt op 't Schilders outer. 

OPDIEDRIK KRABETH. 

Dl E D a I K s uurglas is yerloopen . » 
Nochvotharthy'door Sint Jan 
*t Volk tcleeren en te doopcn , 

Daer het gpmmelt om dien man » 
Zoo vol yver , als boctvaerdig . 
Is die Hek geen kunftkroon waerdigh ? 

OP PETER LASTMAN, 

DEN APÊLLES ONZER EEUWÉ. 

T^ E geeft van Peter voer in *x ordineeren fpeelen , 
^-^ En volghde vrou Natuur op doeken en panneelen , 

Zyn kunftgetuigen . Toon , wie 't oordeel ftryken kan , 
, Of Lastman Fenix was, ofRubens» zyn^an* . 
De Keizer heefthem dus den ommetrek gegeven : 
Maer anders tekent hy zich inzyn knnft naer 't leven . 

OP HENRIK DE KEIZER» 

Doorlucbcigb Beelt-en-Sceenhouwer van Araflerdam . 

Tjr Ier leeft, die leven gaf aen marmer, enmetael, 
•*^Yvoir, albaft, enlday, dies laet zich Uitrecht hoeren ; 
Is Rome op Keizers prat en Keizerlijke prael % 
De Keizer van de kunft is uit mijn' (choot geboren. 

OP GOVAERT FLINK, 

UsleefdeApelles Flink, tevrocghdc ftadt ontrukt» 
Toen hy , t^hantveft van haere edele Overheden > 

Het 

Digitizedby Google 



D 



5^j AFBEELDINGEN. 

Het heerlijk racthuis met hiftorien zouklcden, 
Geliikze Tadtusvanouts heeft uitgedrukt , 
Die Romeftrijken leert voor 't recht der Batavieren . 
BekrariftdienSchildethelt met eeuwige laurieren . 

OP DEN Z E L V E N. . 

HIerziet men Ft in r , gelykhy leeft , 
Die 't leven aen zyn doeken geeft . 

OP JOACHIM SANDRART VAN STOKKAU. 

ZOomaeltSANDRART zich zelf, des Mainftrooms zuigeling. 
Natuurgaf hem *t pcnfecl j de Tibe r fchilderleflc a : 
Waerna de Donau zelf de goude keten hing 
Om zijnen hals . Het Y en Aemftels Vlietgodeflcn 
Verwellekomdenhem,, 'tverderflèlvanhaer ftadt, * 
Die fchat de Schilderkunft een ftuk van haren fchat . 

OP DEN ONSTERFLYKEN HEERi 

KARELVAN MANDER, 

Schilder, en Dichter, en fchri)Vcr van hét-Schilderboek. 
SIC ITUR AD AST KA. • 

MEn ziet den geeft van ouden K a r e l zweven 
In deze print, maerlevendcrin'twerk 
Van 't Schilderboek , waer in de Schilders leven , 

Na hunnen tijdt, zijn pen, in'rworftelperk 
Der fchilderkimft , de leerbre jeught leert ftryen 

fen worftelen op •tvoorbeelt van Natuur , 
Of haer ontvouwt den ziir der fchilderyen 
VanNafoosdicht, datJovishHxemvrnr 



Bra* 



Digitized by VjOOQIC 



A F B E E L D I N G E N. fs^ 

Bnyeert mecidja geilbltcwiilelingen 1 

Zoo goddelijk en kunftighlijik verknocht 
Als M A N D B R. haer ontloaooptc » en op dat zingen 

d'Orakels van dien Helt te voorfirhijn broght . 
Wat i(clit dit beek? geen gout noch geen juweelen^ 
Een fchilders kroon van d'edelfte penfeelen . 

MDCLTII. 

OP DEN KUNSTRYKEN HEER 

ABRAHAM VAN DIEP E BEEK. 

■r\Us tekende Abraham zich zei ven nacr het leven* 
^•^ Wy kennen hant en geeft aen ommetrek en ftreek» 

Zyvloejenevenryk,gelykeenDiEPB beek. 
*t Welfchikken » van Natuur aen weinigen gegeven » 

Is *t vrye velt , waer in hy weit met zy n penfeel . 
De vont van 's mans vernuft onrziet geen zonneftralen > 
Noch zelf Appelles oogh » in kerken en in zalen • 

Laet tuigen print en doek > enlcoorglas en panneel • 
OP DEN NEDERLANTSCHEN FIDIAS, 

A R T ü S Q U E L L Y N, 

Het licht der beelthouwerye onzer eeuwe» enbedthouwer 

vanAmfterdaoi) 

Ge(childertdoor Stokkade. 

C Tokkade maelde aldus de helft van 't zichtbre deel 
*^Yan Artus Fidias. waerom hem niec geheel f 
OftefFenslyfenziel, zynkunftmetalhaer vonkend 
ZpohccftQuELLrN zich zelfin marmer uitgeklonken. 

OP PAULUS VAN VIANEN, 

Door JoAKNEs L'vTMA DEH JoNGE gefehfldert. 

T^ Ie 's P A u LU s fterfblijk » niet zijp onfterflijk deel , 
•■-' De geeft) o«lchiklerbaer op dgekof tafereel. 

Ffff Dces 

Digitized by VjOOQIC 



Vees openbaerc zich door ptmjdts wwi dtow er l Déttr 
In 's Keizers kabinet èM gH)«r)BQf ewkcditit^ 

Daerzetda(0if]k vérfioftdedr^^ÜraMft o|j>*»^jtt» 

Hy volght Sint Lstta&pen , ^m Buhtaoft lüdinie»;^ 
£n daelt in 'c heü^^tif , t)£»ritdM^é30Sveei»M wts ^ 
Godts zoon verheerekjkCr beklest itRtlottint 2»i»K»-r 

£n vrolijk ingehaelt op 's vaders blijde ftem,. 

De poorten innevaert van *t liieü Jerüïaleni , 
Om don icrBis^ndeüt tiroté op Is hetiaete bur^ tefplaiiten ^ 
Men ziet Vianeom ftrijt zich teeens Uitrecht kaneen . 

d'Ëenrteek hem : d^ander wiLbraveeren met den aaen . 

Ëlk worilelt va/l» omdioptededeninzijnfaem. 

OP D'AFBEELDINGÉ V AU t>Éif 

OUDEN LUTMA, 

DOOR DEN JONGE. 

"TV E vader L u T M A teelt 
•*--' Denzoon^ dezoon weerom 
Dfenvaderin zijn beeft. - 
Natuur ftaet hier voor ftom . 

OP DEN KUNSTRYKEN 
PETER SERWQÜTERS. 

CEr., WOUTERS, edel doorder oudren fchilt en xrapen^ 
^ Noch eedlër door zyn deught , verdiende een ieders gunft . 

Z'yh kDpfènbeèldéwerk; én^ènnöekfcnkiirtft*. 
Getuigen levend van den geefty hem ingeschapen . 
De rnenfchiblyfümimnerhieriH'eeoeazdveaibet: 
Noch is 'er iecdat i}lyft,ea ai4U«eraacer. v^l^et-.- 

■.'••.; OP 

Digitized by VjOOQIC 



AFBEELDINGEN. , y^ 

OP MEESTER 

JOAN PIETERSZ ZWELING, 

Feni^derMuzyiïe, epOrgatUtvIn Aii8TsaD4^. '' ^ 

DIt'sZwELiKGs fterflijkdeeU ten trooft ons nagèbleven j 
*t Onfterflijk hout de maet by Godt in 't eeuw^ leven : 
Daerftrekthy, meer danhier kan vatten ons gehoor, 
Een goddelijke'galm in aller Ën^en oor . 

OP DIEDRIK ZWEL ING, 

ORGELIST VAN AMSTERPAM. 

ALdus heeft Livius ons Z w b l i k e a^ebeelt^ 
Maer niet zijn' fènixgalm , uit 's Vaders a(ch geteelt . 
De Neef, deGrootvaér, en d^Fenixr^^er zongen 
Een eeuw den Aem Ael toe met hemeUchfC oi^ekongcn . 
Zoo Thebe door een lier tot zulk een* walclom quam « 
Wat zou men dichten van het orgel t' Ani^erdam ? 
Daer DavidenOrlandeomiirijtziim laten hooren, 
Als Diedrik zielen vanght, en ophangt byhcurooren. 

OP HENRIK MEURS. 

lerzictgy Hbnrik Meurs, gelijk zijn aenfchijn leeft: 
Maer die wat meer begeert dan fchadu wen van prenten , 
Slad'oogpnopiatijn, pappierenperkemeoten} 
Daermaelthy zelf zijn geeft, dje op zijh veder zweeft. 

ÖP DANIEL DE LANGE 

UITNEEMEND SCHRYVER. 

Dit is D* L A N.ü E , indi/^n ik *taenzicbt ken . 
Wie inwreef zijn' nacm OU icbooner met zijn pwi .^ 

OP WILLE M BARTJE NS. 
Y ziet her ztchtbrc deel van Bartjens hier nacr 't leven: 
" Van zijtf onzichtbren geeft heeft hy u zdf gegeven 
Een print in 'tRekenboek , dat nergens facit nodi fuft , 
Maer voleht , ten dienft der jeught , Euklides fpits vernuft . 

Ffffj ov 

Digitized by VjOOQIC 



H 



G 



S96 AFBEELDINGEN. 

OP lyAFBEELDINGE VAN 

JOHANNA GRAY, 

KoBingin vaii Engelandt» 

d'/^Nnoofle G r a y , door dwang gekroont, 
^^ Wert om hacr Godtsdienft niec vcrfchoont. 
De tong van vlejcrs vinnig treft , 
Diczich te rry op gunft verheft • 
Mariacs erfrecht dringt het deur -. 
Iii Engelandt geit kracht , noch keur • 

OP KONINGIN 

MARIA STUART- 

'TOo biocide Stuartsjeueht, eer haat haar hooft zag roUcov 

^-^ Eerze op ■ t ver woet Ichavot , van harte wee gefwolTen ^ 

Onnozel ftorf , omhalft naer een gefmede wet • 

Zoo wert Marie omhelfl: van nicht Elizabeth. 

T^ee punten hebben haer den Bijl door 'c lijf gedreven^ 

Haer erfrecht tot de kroon , en haer Katolifch leven . 

OP DE KONINGIN 

C ' H R I S T I N A^ 

door David Beb > harm Kamerliag, gdchildert . 

"T^E liefde totdekunftluikc op y mee grooter hope 

^-^ Vanecreen prijs , nu Beksde Vorften van Europe, 
Uit laft der Koningin , door zijne kunft hcrteek. 
En bun C H r i $ t y n vereert , in haer onfterflijk beek. 

Zoo wort Guftavus bloet, van bof tot hof, herboren . 

Wieklaegt, dat aen deei verf en wiAfel wort vcrbien . 

MDCLIII. 



C» 



Digitizsd byCjOOQlC 



AFBEELDINGEN. i^ 

OPKONINGIN 

C H R. I S T ï N A, 

Terwlijlze den Olijfin hare krooncn vlecht. \ 

^ Oo leeft Guftavus in zijn eenige er^enaem » • 

^-^ En levert dof op (lof aen d'onverzabre Faem . 
Zoo vlamde Achilles eer, in joffcrlijkekleercn. 
Op (abel en rondas % en boog , en helm , en (peeren ^ 
Als Koningin Kristineop Pallas vreedzaem loof. 
By zulk een hoofccieraet ftaen goude kroonen doof. 

OP DE KONINGKLIJKE BRUIT . . 

VAN POOLEN.- 

Tc Parijs gefthildert , als een Nimf in boflfchaedje > «o gouden laken y 
roet diamanten en par jf n geboort. 

GEcn diamantkool gbeit Zoo fehoon op gouden laken y 
Als d*oogen in het hooft van vrouw L o u y z e blaêken i 
Noch Vladiflaus hof droeg 6it zoo lekkre een lens; 
Gelijk dees roode mont , vol nektars van Ncvers . 
Aldus zag Venus zelf haer* zoon in *t bo(ch verdolen • 
Zy (pantin't Gyperfch Rijkj maer dees de kroon in Polen. 

ANDERS. 

Jy^OokanLouvzE *t oog der Koningen behagen, 
^^ En heflfen^t bloet van Kleef, Neverflèn en Gonzagen 

Tot aen depoorder as , met haer gewijde Kroon . 

Het gouten purper blinkt aen (ulk een fchoonheit (choon > - 
Noch fchooner by haer deugt , wel waert dien prijs te winnen. 
Een Koningin bezit zoo veel als drie Godinnen . 

ANDERS. ' 

Maro vrouw Natuur haer^(choonftenfchatfaé(teden> 
Omd'ccrcvanNcvcrscnMantua te kleeden, 

Ffffj Gè. 

Digitized by VjOOQIC 



Z% 



^ AFBEELDINGEN. 

Gelijkze acn fcq)ters trouwt , op 't Koningklijkc kctt s 
Hy wifqhtc Vpnus^iit , her(chiep25e nacr de leeft 

Van dezte Koningin X o u y z e , waectlc boenen . 

De heirbaen v^o 'tgeluk der oude Mantuaenen , 

Verheerlijkt door zijn Wieg , en nu door haere kroon • 

Men ley de Bjruittp koQre > op 's Mancuaners toon . 

» 

ANDERS. 

ü En fchoonheit , tegens kroon en fcepter op gewaden 3 
^^ Is zeldzaem : zulk een leeft , die '« Konings voet zal pafleo^ 
Wort eöns ini hondert jaer gefneden y injtjpn Vpudt 
Aen^godt^uj^ija gi^wijdt , en een uit al dar hout • 
Schepmoedr, oKriftenrijk! deesisde bant der Staten: 
. L o VT zs liuwtaeHoendeGaUeneaSarQiaten • 

'o' f 6 o F I A A M A L I A 

Konlngin|e te Denemcrk en Noorwegen. 

CO F I A ectte zich toen Mander haerzou maelen • 
^ Wat zag hy met ontzag? Driezonncnineenzon: 
Drie Godtheên tefïens en zijn firhflemjrejftde oogcn d waclcn , 

Verblint in ^ilk een licht, eer hy het werk begon . 
De rechter P?ris zag drie hemèMche Godinnen . • 

Hier leren drie in een , deGodtheir vati dejadir. 
De Wijshpit ii> ^ geweer , en 't fehoonfte wacrc te minnen , 

Geen Griekfcfce Vtnm , naaer de Duidche in haerekijjcht * 
Wat faet , Apelles ? macl met toegefleeenc oQgen . 

Mifluktde kunftp zoo bou van ^fotfc Frcdr iksbprg • 
Men zaldt Koningin ^usrjevpnd k^pn^n mogen . 

Zpp wpn zy 's Kopïngs |ier,f, en deelt met hem zijn zorg . 

MDCLVII. . * 

OP 



Digitized by 



Google, 



A r BE Ei IN 6 1 F/. ff^ 

OP MEVfeOÜWE tJLrt ilVlü^ÓtSiAÖÈK 

K A T R A K 1 N E H Cr Q i T. 

DE Vader, dië ttafUUf vaii Ikït tot lief tt«teedej 
■ Deweèreltkende,en,irihetObftèhfijk(chehdf, 
By RmfoffVis gcüieh > ota zijrte^yz&fÈde , 

En acngtetxJht, tèitftemi ^rt ^KétóewifeerfeïHbf , 
Liet ons K A f^ tt tüt < M , öm iit2ijrt-kf doft ttrtevet^ 

NochfdnxnWrdan deftuilflfhater, 'm^tiktótU 
Dien fchoonenoiStnetfêk ëll'tiwezdïitoome gét^ 

OaerPdsbroeks halt iirled^, dsdeür bet bafVcfdbd 
Van zijne ziel vtriCflödif , en fedite wettergidfe . 
Hctlcven dooft de verf: hitt qaatii deituiitftei{ttd« . 

Ó P MÉ VROUWE 
ANNA VAN H. O O R H . 

en Bufgerm^fter der ftadt Amfterdam 

GEenPariso(nYieer>9if4e van dry cfcHprfs Kal winnen; - 
. DryGodichöéa(bdtenifiditocirigh^oopiiftee».< 
Apelles zat verrukt, hyzott hé» v^erklïe^foneny 

Het fier en vysen fcbD^i, en ieders vec^lykhcéh 
En zwieren naelr den eifefain Anna t'2a««n^ratieB: 

Maer *t fchoèn dat vt'oa^JM^tiHirhcanhiSiinlykinnebliést 
Gy overlaedt.uvfgctfli:' dicaiWfHfre'werk zal Ipatten. 

Ik was in *c.Icheppen ^indie ichoonheit al te kieicb . 
HymaeldejcnvredTdctbcoltdelefteAfeektegoven. •. 
Beha^t de fchaduw «He i boe iohoOn 't&4aa het leren f 

o» 

Digitizsd by V^OOQIC 



400 AFBEELDINGEN. 

OP ELl^ABETH BIKKERS VAN S WIETEN, 

Gemalia van dea Heer | 

ANDRIES DE ORAEF, 

Out Ba^rmeefter en T^raedc t* Amfterdam . 
D I y 1 tlU hi A S F I R A T tA M ÓR E M. 

DE brave dochter van den braven Heer van S w i e r b k 
ËLiZABETH plag dus t'onchalen haren Helt» 
£n minnelijk den (Irael van minne in 'c hart te fchieten j 

Waer door hy in den gloet van haere minne finelr • - 
D'afzetfels van.die bloem getuigen het vermogen 

Van waere kuÜche trou waer meê zy hem verbont y 
Zoo meningmael zijn ziel > ten hemel opgetogen » 

Alleen genoegzaemheit in haere vrientfchap vond . 
Ontijdig heeft een rijp dieichoone bloem verbeten: 
Maer d^odlegeur van deugt en trou bhjftpnvergecen. 

MDCI.VIII. 

O P ME V ROU W 
ALEIDIS BIKKER VAN ZWIETEN, 

Gemalin vtn den Heere Larobert Reioft ^ Schoutjder ftadc Amfterdam • 
PUDJCITIAM SERF AT' 

Ldüs verquikt de lieve A l e i d is in haere armen 
Den Heer» die al den dagh, ten dienftvan al de ftadr» 
Iii \ overlaftigh ariapt des avonts afgemat , 

Zijn zon bedankt die hem komt koeftren en verwarmen . 

Gelijk een dochter voeght van S wieten , die het voHc 
Verdadigde, en verdiende eens Vorftcn haet te draegoij 
Toen hy den Aemftel quam beleegren enbelaegen , 

En dreighde *t edel bloet met zijnen blooten dolk« 
Men zietgoedtaerdigheit gemengt in zedige oogen • 
Dat zijnze i die zijn hart tot haere min bewoogen • 

OP 



Digitized by VjOOQIC 





A JF J5 E É Ld ING EK. 


tfoi 


o 


P J A K O B A BIKKER, 

Gemadio vanden edelen Hiecr 

PETER. ï> È • G R A E F, 
Jongkheer van Zukipolsbioek • 
DoorOtens ge&faUdert. 

* tijtjrp 1IBI ruLTus 

MC^RTALIS, NEC F€tK U.OMIN.SM . SOHAT. 





A Ppclles weit beluft J a k o b a af te maeien, 
*^ Gelijk de blozcntheit van 'cecrftopluikend licht: 
Macr *c mifte zijne verf acn kracht, en vier , en ftraelen . 

De verf riel veel te doof. Hyflo^zijnaen^ficfac.. 
Van fcfaaemte dry werf neer . De hift en hoop bezwek^. 

DeKunft fchoot veelte tooit, in 't volgen van natuur. 
Zy wenfchte haer penièd aen t hemeUch vier t'antfteeken : 

Doch zulk een vierroof ftont Promeets beftaen teduur , 
DeSdiilderfprakin'tendt: Mevrouzalmyvefeevén, 

DatikhaerfchoonheitenbevaUi^ieitengunir 
Sledits dootverwe , als een Ichijn en icfaaduw van hetlevcn * 

Dewilontbreektmcniet, al mangelt haaenkunft. 

MOCI.X1II. 

OPJOFFER 

ANNAHINLOPEN. 

Toenze In fchijn van Ceciliagefchildert zou worden» 

ZOolcbijiDt Cecilia in A N N A te vcirijzeii • 
Een Engere orgclblacftf terwijlze]>avidswij2en 
Op Zwelings noten volght > en zelf het Paradijs 
Ten danslei(cn onnronktin *s Allerhooghften prijs. 
Haer vingcf s^ bruibfbliet vanSalomon ontvouwen • 
WoUieaij diezulkeeahantenvingerseewzaltrottweii. 

Digitized by VjOOQIC 



QP DE SCHILDERy VAN MEJOFFER 

A .N'N. A" y.Y M E K S. ' 

AMv»s<chynt Anna hier te leven, . 
**■ Die Six het Itven heeft gegeven . 
Zydektdeborftefi, êoMkyxii^. 
Men kent den zoon vut *$ moeders oogh . 

OP MBJOFFE R 

M A R G R I £ T E TULP, 

Hutsvrouwe van deoHoere JOAN SIX> 
Door G o V E R T Fi, I M K |efehad«rt> 

iy>r AiLaB.sTx sogbaet* fchyn»b«efcbeek, 
•LVJLGelijkeett pcileiaHl:bire wster > k^V^ • 

Zooheeft deksmfthaor numetvcrwe ehftitck 
Deaommetroknatuuidyk gcgjeven . 

ToeaSbbditng > aamroiiktc 'r baix v4q HMn . 
Hy z9gfociQooittfe fchaduvaaatn VQor't w«mii 

VanzyneTul» , «dtHeveZaflggocUi^. 
HecUoecontftak, enalzyneaderere^ttl. 

Hykvfte'cbeek» cbfaadbetwfkgpkiift» 

De ichildery had zélf dien gloec gpbluil . 
OPMEJOFFER 

M A R l A V A N B L O K. 

Tsleitvirgt dabattretoUret. 

DE Schilder, 10 het mengen van zgn verve , 
OndeendC*tC^ft van Vcmw , en Minewe, 
VanVcnusdcbcvalligheit,- enguoft, 
Van Pallas de voor2ichtiè*wït, en kun* : 
Zoo wordenTein M a r. 1 A bcy gcvoBdö», 
Is *t wonder dat zy Hcimbachshart koft wendmt - 



. U' 



Digitized by VjOOQIC 



i4 9 9rE£0IMG1£tr. ^,49$ 

O P K AT H A km È^Q ^fsfi n,KS, 

^^Moer 't leven overttticzoó v«r deni^ 

Als ceirgcmaeldêroos.meciiaeredov« kleuren ! . 

Een roo» i%*cicven wijkt» ^ie]pjsle7en(%e^?urep 1, ... v 

Het4J^x»^qyiitfcenJ,QpcieIU)ey;ery^^3c4f^ . , 

ApoiloBoeq^de^deec 4« ticm^kiw^ 
£n waerde ZHdbér van de o^geu Ki^iiil^^ 
Hy wenlchte uic oauvw^oet haeiredefWc te \Nnnen : 

Maerzy^.*ev^«4f»,aNe|^c^erfteifaq1cw '. y . -; 

En lud ihy haer bGkl4m^i^:faiifck^n c^^m^ 

QuisTiBJkft waergsealaurier» nuer êene cioos gewordetr. 

OP I Z A ji E L L A ö E N Z I. 

TA Ees Schoonbeic wort met recht van kêünens aéo^sbedèAy . 
•'-' OflievcröodtinhacrdieopdcGodthcitwi^, 
Debronvanalhetichoon. Dfichoonheirendezecfen 

Gaenzeldendu»gepaert* Waer .blijft de goudelijjft? ^. 
'Hiereifchtdblchilderkunfl; een lijft, bezet met fteenen» ' ' 

Die zullen meer waerdy ontBu^;pn van dit beelt < 
In IsAli^Ei,£,E i9onseennieuwe(larver£Jiencnr 

Bezieze door ea door ' Wat leden zijo^misdeelt? 
Zy k^ ya»dicfateby de zon en'toogh verdragen : 

Ja zoo de piosgenflar in haren plicht ontbrak y 
Menzetteze, yoordag^y'voordauv, cmhaienwagea* 

Datlevenisteficrk» ófaUererftezva^. 
Het QveH<;hrijc de maetder ^erfelijke ntenichen • 
Kent B B N z I zijn geluk } hy kan niet fchooners wénfche;) ^ 

Gggg % ' OF 

, DigitizsdbyCjOOQlC 



4(04 AFBEELQINGBK. 

, OP DE.SCHO.ONE £LIZ A. 

DE geeftigeNatuürs beluftwatichoonstemaelea^ ^ 
Nim Vroegh ia 't öoftèn^siraer den IdaK 
Toenze $ ' uit den flaep gewekt 9 van duizent nacht^den t 

Den dauw en geur ontfing in haeren nuchtren mon t i 
Zy mengt 5 nicroozendauwenhoningh) en amandel» 

Ëenlenigjbilday» enkneeti herkneethtft, enbcx>tficrt 
Eenbeelt» zoohetdatgeenvernuftditeedterhandel» 

En niet een eenigh lick aen zi] nen eUch on tbeert « 
De dageraet beftelt haer roo2Sen roor dekaeken ^ 

En goiitdraet Voor het hair » en perlen voor 't gebit» 
En ftraJen voor 't geidcht 5 waer van de min haers blaken I 

En krieken voor den mon t . Wat wofiderwerk is dit ! 
Zyblaefteen'geeft» een ziet» eengunftdootaldelêden: 

Men zagh de weerga van een hemelfche Pandoor » 
Eenfchoonheitf van haer lief geviert, enaongebéden» 

Die koos voor zulk een' (chac npch marmer » noch ivoir • 
Waer deught en fchooiAeit zijn gefchciden d'een van d'andere} 
£ L I z A paertde deught en fqhoonheit met eikandere . 

OP SÜZANNA VAN BAERLE, 

DE BRXJIDT VAN GEERAERDT BRANDT, 
door Gb£RAerdt tan SjTLgdcfaUdeit. 

T N geenen trouring blonk oit Indiaenfche paerlc 

-■• Zoo zuiver a1s Suzan, in 'thuisgczin yanBabrlb* 
Zy dooft met hacr gczieht den klaerften diamant , 
Enïloekt in *t kilfte hart een* overkuifchen braiit . 

De Schoonheit Jeught en Deught vcrzamen hier te gader . 

Mapr *t rijp vetftant verbcclt het oordeel van haeif v ader . 

J. V. VON- 

Digitized by VjOOQIC 



J. V. VONDELS 

B R U I L O F T- 

DICHTEN. 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by VjOOQIC 



J» V, VONDELS 

BRÜILOFTDICHTEN. 

I ' ' ' ' '■ I ■ ' ■■ ■III . . 

DE HYMEN VAN 

ORANJE EN BRITANJE. 

ZANG. 

Ie 5 ayftc het Wcftcn Hoon, 
Zie het mengen wit metroot . 
Wat al Leliën en Rozen 
Baert het uit zijn* zwangren fchoot ! 
2^ dien dageraet eens krieken > 

Van den Teems af tot de Maes • 
^tlseenluft die lucht tericken. 

Wat getjilp en watgeraes 
Schijnt de Lentezon € ontmoeten ^ 

Die recht avi:cchts overwacit ? 
Wat al Strooibgoón gaen haer groeten > 

Uit den Vy ver ópgekracit 
DoordeFaem^ vooruit geftoveo ' 
Voor dien riieuwen zopqeichijn • 
Durf ik welm^n oogh gdóoven ^ 

En mijn ooreo ^ wie magh 't zijn^ 
Die hacr ftraten op komt dringen 9 
En my noopt 2^ vroegh te zingen ? 

TEGEN-J 

Digitized by VjOOQIC 




<Jo8 BRÜILOFTDICH'fEf^. 
TEGENZANG. 

*t Is de Dochter van Britanje , . 

Vrouw Maria, dicdusbrak» 
En den Zoon van 'c fiere Oranje 

Schaemroot in zijne armen valt. 
*t Is de Roos van al de bloemen ♦ * 

Daer men noch Bourbon in leeft y 
En de Stuarts niet te noemen , 

Daneerbiedigh} enbeyrecft) 
Naemcn certijts acngebcden , 

Door het ganfche I^iftendom ( 
Toenzc'tongeloof beftreden , 

En den Heiden maekten ftom» 
Door de fpi^is hunner wecken , 

On verrot en onvergaenv 
Door de wortels hunner kerken , 

Die de Hel voor *t voorhooft ilaeo> 
Als ftantvaftigc getuigen 
VanGodtsnaem> waervoorwybwgca. 

ZANG. 

Recht: daerkomtze, (Ponbefinette, 

Daer een Karel hoop op fticht> 
£n haer moeder Henriette» 

Leitfbr van 't gekroonde Licht . 
Och > onnolle » komtgy flapen . 

By dat grimmigh keuwenbloec , 
Die voor dagh zijn Vaders wapen 

Aenzallchieten> om» volmo6C> 
In een buy van gbêndekogels , 

Heen te vlijen naereen wolk 
"■ ■ " -Va 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L O FT DICHTEN. 609 

Van geidaude én tndè vogels» 

Schiiklijk Q)ookeAdé oorloghsvolk ? 
Och) hoewildieSchoonedroomen, 

Datze haren jongen Heer 
In een rosbaer t' huisziet komen» 

£ensvooreeuwigh> en niet meer . 
Zachte VenuS) *c kon u rouwen 
d' Yfre mift van Mars cc trouwen . 

TEGENSANG. 

Neen, de Vader heeft die flagen 

Voor den Zoon al dopigeftreêa % 
En zal van den oorlof v:^en 

Opdcn vredew;^en tre6n , 
Door ons jofiers voortgeeogen 

In den zeg^nrijken m^ . 
Ruft Maria: luik uwe oogen: 

Droom van moort noch oorloghs-vla^» . 
Maer van zoete vrêbazuinen, 

En van hinde>en-hartej^t , 
In 'tgekluwentftof der duinen. . . 

Droom, hoe Willem, voor den nacht, 
Komt zijn moede leen verquikken , 

Nat van zweet, begruiftvanftof, 
Daergy met twee minneblikken 

Hem verwelkomt in zijnhofs 
En, gekuft voor mondt en wangen, 
Kuft, om 't wilt voor H gevangen. 

TOEZANG. 

Brengt zoo puik van telgen voort , 
Paerugéén trompet verftoort, 

Hhhh Nodi 

Digitized by VjOOQIC 



«ib B R UI LOF T D ICH TEN, 

Noch geen donder i&m hottosmca. 
' Helpc^zooVrydonsTempotèoowteii. 

Streggck cÜandciwih asam ^ 

Mee uwe armen^becIiDEuen^eesi * 
Oorlooght inhec vehivan^ne^.» 
Daer het zwaercniftin^deiicdieede^ 

Dat veel eeirU^kenracfi., 

Dan \ geboncb h m A cr jwcfl . 

MDCXLII. 

DE VORST£LÏKE BRUILOFT 

TAMSTERDAM. 
AEN DEN DOORLüCHTl!G«Tfi.N VOjRST ëNHEER 

JOHAN <i£OKG, 

Vorft te Anhalt, Gwefvan Afkanje, Heer v«DSeff?ft, Beerenbu^&c. 
Oppervelcorerfte van zijne Kcurvorft«U)ke^oorkiclK^twtt, iö beide 
Hertog^Qfl»Bieo BntadcRbuigfa , «ivftadtiMU^ vaa zijne 
. l^ers, overftedcr.ruiterye&c. 

EN DE DOORLÜCHTIGSTE PRINCES, MEVItOOW 

H E N R I E T T £ K A T « A Rl N E, 

PrinceS van Oranje etfNaflïu , Gravin van "Kafenélboge , Vjan- 

den , Dietz , Uagen ,:Meucs i BUteeo yLcenlaRn , ^^fcgra«ia 

vanterVéerc^ fnViiS^, Bacos«yanBf«tflS8cc. 

1>E\JS UOBÏS njECOTlA TE<:iT. 

E En Hymen komt de kroon op *t cacthuis fli^tca. 
Dat gaét ten danflè op bevende orgelfloiteai 
Enlchuiftrompet, en goddelijk niuzijk: 
Terwijl de luchfEüröpfe , .en Gbriftealrijk 
Meteenen dauw ojyvcniclujoÉ te a^pncttj . 

De Koningcii elkandcrcn bgcgcncii,' 

'' ' '' . '^ •■■■ -- jy, 



Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDICHTE N- <?ii 
Als broeders» cntefccftgacn, hantacnhant. 
De vorften en yorftiancn door den branc 
Vanminneantyonkt) in trougenoótichap treden s 
Deheiren, die, vierkant in hun geleden. 
Verwachten op d'aenichennende trompet > 
Stilzwijgen, om dit vorftlijk bruiloftsbed. 
En heilrijk paer, ter heerfchappy geboren, ^ 

Nietinzijn ruft te wekken, nietteftooren 
In^tbruitsprieel, dat Goden zclfe bekoort. 
De beurs ftaet ftil . De koopftadt fluit geen poort 
Voor duizenden, dieftewaertinnedringen. 
Om 't bruiloftsliet voor A n h a l t op te zingen , 
En fchoone Oranjes een klank , die d'ooren ftreelt, 
Nualdeftadt, diegrootefchoubur^, fpeelt. 
Deridderfchap van Aemftellant , aen 't draven , 
Briefcht moediger I als eertijtsTroifche braven 
Moedt ichepten , op den moedigen Askaen . 
Deburgety, de bloem uit elke vaen 
Gelezen , loft haer zwangere musketten 5 
En wcêrlicht op den weerklank der trompetten . 
De zeekortouw gaet weiden over ftroom , 
En velt, van wal, enbru^e, zonder toom, 
Op 't blydc onthael van ons Naflaufche heeren . 
Dé vlootèn op het Icheeprijk Y braveeren 
Met wimpelen, en vlaggen, daer een lucht 
Vandertelheitinommezweeft, en zucht, 
Verlieft op zulk een' regenboc^ van kkurra • 
Een die noit zong, magh'tzingen nu gebeuren. 

Ik zong voomeen metluft den oorloghstoght 
Van Frrdbkir, diepaisdöor oorlogh zocht. 
En met den pais zijne oogen quam te luiken > 
Een zegen, dienwy, Godttenprys, gebruiken: 

Hhhh 2 Nu 

Digitized by VjOOQIC 



611 BRUILOFTDICHTE N. 

Nu luft het my te zingen voor dccs Bruit, 

Die vrolijk het gcUikkigh dry tal fluit, 

HaerzuftersvolghtLouisE, en Albeilt yne« 

Indien hacrftarmytoeftracle> enbefchijne, 

De weerglans zal I uit mijne bruiloftsmaèc 

Zich heffende, denzegenrijkenftaet. 

Voor 't leenen van dien princenluifter » danken *, 

Dezangbcrgh my een lekkerny van klanken 

Byzetten, daerd'aenleidervandczon 

Alle ooren van de Gpón op Pelion 

Mede onderhiel > dat Feleus onder 't zingeUf 

Van kuilen nau zich zelven kon bedwingen s 

2^menighmaelhem Tethys luifterfcherp 

Bekoorde met een' lonk 5 ApoUoosharp 

Den bruigom noopte om iet de brult te vergen , 

Dat zoeter finaektin 't fluiken> en verbeiden « 

Maer 't voorfpel valt te lang voor minnegloet . 

De min verdriet alle uitfteU eneiichtfpoet. 

De dolle Mars> van Razerny bezeten > 
En met geweltgeborften van Zijn keten, 
%2X grimmigh op in 't blanke harrenas . 
Op 'tichokken van zijn kopren wagenas » 
Door Muldber in Etnaes fmis gegoten > 
Verfchqkten en verbaesden fteên , en floten . 
d'Aerdbodem dreunde en daverde^ zoo wijt 
De Noortbeer om den krcits des hemels rijt » 
De hel quam op van onder, droef > en zwarter 
Dan eenigh Moor, en voerde Noor en Tarter, 
DcaMoskovijt, enRus^ enTranlilvaen, 
Sarmaet, cnGot, en S weed, enDeenenaen* 
Men zagb'cr Vrank, enSponjacrt, endcBritteni 
EnBatavicr» en Ooftcnrijk verhitten, 

Gaw 

Digitizedjoy VjOOQIC 



BRUILOFTDICHTEN. tfij 

GansNeèrlant, cnHoo^duitichlaoc, H(»iger8man> 
EnSavoiart, enSaxineratgpfpari. 
Men zagh'er 'c heir der kratöende Kroaten , 
Kozakkoi) en Licouversui^laèten > 
Ganlch Pniiflèn , en ganfch LijjQancin 't geweer. 
Wie Mars niet woudeaenbidden, fcheen.vaneer 
£n brein berooft : zoorukkenzeinflaghorden 
Gereet) en heet, om hantgcmen te worden. 
Op 't fteeken van Idaroen , en krijghstrompet > 
Op trommelflagh , en trommel wort de wet 
Van vréverbonten wapenftantgebroken. 
De heiren gaen elkandre fel beftooken > 
£n mengen al hun klaeu wen onder een . 
De ftofwolk rijft ten hemel op, dielcheen 
Van pulver, ftof, en rook, èn fmookgeflooten J 
Eenzeevanbloet, ten adren uitgoten, 
Bedekte'tlant, datdreef, vandoónbezaeit. 
Depaertshoefmaelthetzaet. De label maetc 
Denkorenoogft. Defteèn, oi dorpen ftondei» 
In eene zee van vier. AUeakkergronden 
Verbrandden tot den wortel toeaenalch • 
Het vee verging, enleedtgebrdcaengras, 
Enhoy, envc^. De waterftroomen dreven 
Van lijken. Watkonvlughten, berghde'tleven, 
In hol, fpetonke, enwoudt, enwoeftyny, 
Enichreideomhoogh, in'tvreeflijkmoortgety. 

Op dat gei<;|irey ^ghjupiter van boven 
Ter tinne uit, van^t^^éftarndehofderhoven, 
VorftANRALT, die'tgevaerdesoorloghstare, 
In 't midden der (laghordensdiep verwart , 
OmBiLANDBNBi».eH, dieoiiheil^enlcht teiC^nitl^ 
Meczijnenanngswapentt'onderfbtteD. _ 

Hbhh Pi 

Digitizedby Google 



6i4 BR UIL O FTDI C HTE N, 
De K<xiuagvandeGodenriq)terflont 
Zijn dochter, diehecfauwel^xverbonc 
In kracht houdc, ' door haeimiimeprikkeüi^eiiy , 
En Marsin 't woénlmn toornen, en bedwiagea « 
De dochta komt voor bieren vader iben . 
Hy fpreektze met dccs rede emfthafciehaen. 

Vertrouden wy u iiiet de Duitfi:he ftammen 
Door'teeuwighviervaauweminnedammen 
Te houden in hufin' ftaet » van eeuw tot eeuw > 
Zijt gy 't niet » die bet brullen van den leeu 
Aenbantleght, en dezeeen waterdieren 
Ontvonkt cbor kracht van nimmer lefchbre vierco ? 
Hebt gy niet Mars gebreidelt, toenhy, zadc 
^yan moorden, aen uw. feboonbeit zich vergat? 
Enflaepcgy, nubettijtisoptewaeken? 
Al zitten wy te roer , om 's weerdts zaeken 
Te ftiereo door het hemdfche beleit } 
Noch moet de hooghfte en Oppermajefbit 
Door middelende ftaeten onderbouwen . 
Hetis uw ampt geflacht en huis te bouwen , 
De y orften door het onderling verbant 
Te trouwen, montaenmom, enhantaenhanc. 
Zoowiftg^, op mijn «bode, denabuwrijkeo 
VanVrankiiijkenHilpaiije, in'thiivselfjken 
VanLuidewijkaend'InÊHDdn» <erft<Hic 
Tezoeneti, endelq^vandengront 
Te voeren in hccbarnen vandebaueii 
Der ondsrcts^jeiaettgde w:t9sen£:haeien , 
Of wamegè dat d'adoode tbuü en (hec 
Van Anhai^t onsniet meer ter hattegaet? - 
« Een^fbrn^ onswaertvoorraeni^bondercjaeieii» 
^ Verheerlijkt door KeiirlMÜzen« eain'tfoerea 

' A : . ' .; ' Zoo 

' DigitizsdbyCjOOQlC 



BH ü I L o F T D I C H T EJ^. ^tf 

^oohooghgexer? ^tifkliettgiMn&asd'efir 
VanSaczeiuijk., enTi^''ffkvoo/ads»BeK 
Ontftaec, niocfarjrvaoHfiMQgoa, ctt<f0&ilica- 
Watzcgpmvyf b^kmvpifproMi. 
Vei^tgedusuwheiU^bk»8C> A4>iLA£.3ir« 
Gewonneniiy;Aiichi&69 defiTNyaenj 
Daer RojoKiadf > cUcgcooiiftcMoiac^fie» 
Zoo hooghx^dfa<& » «b voor hMr tbeerfehffg^ 
Dien fUm bedad^c^ :en«fiii«%]itdbiritmtSitU 
J^mi^jkesaax:tctaétkkk<GodentiiXf 
Gaheeaed«Mierefiii^k>uw AsjHtKjgjB» 
£n 'c KeioEsnUooc v.aa Adoj£» ^r,0 s. a k j,e 
I^ietvanontaerc. MifTchiesAf} .uteftpr^» 
Hecjongfte Troje uiti^k«ai-paer ifseerijfi* j 
Zooeens bim2xxiade-yfibirompetiioor*(iedc€!« • 
Den vader , daerjde Bijn rao weet tcipneekea» 
EnDoaaci) volgCL, eftnacrzficte op jfeö^AS 
DerMidddzeC) enkomeio'tlnrmoas 
Dentulbantop» datguiiclKKoitiblMtnQpelQa 
Van dootlchrik 't faaitin 't jlijf ix^na^ (e .popelen . 
Ditis mijn wil. MeiuH^ak^oiet. Zfzmeek 
OpvleugelsvanbaerdaiTcoiN»»;) eo^feeft 
Door wolk, w tucht, m^tï^kHenhng^kO/b 
Da'erzich Gsorg, die:voor'tgemeefie befte 
DerDuitfchenftitet, sa!etUGe^it^uidenfli^h 
£en fchaduw zocht , in 'tüaeuwen yand«n éa^ . 
't Bezweete paectrondomlHtmiifiefiewetde . 
De rufting, zwaert, «nJhelkfD, tii0<di0n betdp 
Geflingert, ranaaijn lenden « zi^» en hooft, 
Geblutft, gelchaert, finnMor^eaisgekloofCy 
Ontlaftenhem, wkn 't Ittfteeen poos te ruften. 

Zyfprakin'teódt: helaes, watsu^uluften 

Tc 

Digitizsd byCjOOQlC 



€t6 B R Ü I L O F T D I C H T E N. 

TcworfttlcnmctMars? al oorlogseer 
Gcnocghbehadc. Üwftamhuiseifcht vat meer 
Dan wapenroof in kerken op te hangen • 
Uwjeughcverflijt. Gygaet allengs de gangen 
Per ouderen ) dieoverdejordaen 
De flappen van hun paerden lieten ftaen • 
Zy hebben prijs in ilagh op flagh verworven : 
^ergeenzoobracff die niet enisgeftorven. 
De gnizerk ddct den allerftoutften helt > 
Uwjeughtverflenft. Uw vaders ftamhuisimêk. 
Uw trots gedacht verwacht rechtlchape loten 
Uit2!ijnenftam, ter goeder tij t, gelprocen. 
Op op: u paft een eedleminnevlaeg. 
NaerHollanttoe) daer'tftrijtbre Gravenhaeg^ 
Ten hemel heft zijn hof» en torenkruinen » ^v 
Uitbo(ch> enlaen, waerande» en witte duinen. 
Daeripoordeikueenfchoonhdtc^, welwaert 
Meteenen helt uit Duitfchefi ftam gepaert • 
Een ridder moet altijt geenfpeeren breeken » 
In^l, ofernfts in'tperkdenringaffteeken: 
Vryaedje voeght den ridder naden ftrijt . 
Het vechten en het huwen heeft zijn dj t . 
Watiammeltgy? dit is u rechte gade • ^ 
Ga heen: houaen: mijn hemel&he genade 
Verzekert u van trouwe wedermin . 
Ik ken den aertder eedle KeurvorfUn » 
Die zal by haèr vrou moeder Am e i. t b 
U belpen door een zoete flaverny e 
Aen dat gewenfchteenkoftelijkLJuwcel» 
Uw halve zieU uwtoebefcbeidendeeL 
Zoofpreektze. HywaektopuitzulkedrDOX&enf 
.^ Bekeiitdat dit van boyenis gekomen 1 

Digitized by VjOOQIC 



B R ÜI4. o FTD IC HT E N. tfi/ 
By lodng^ van 't almogend ftaetbeleit « 
Hyrijcdanheen^ verzoekCf houdcaen, cnfchde 
Niet zonder hoop 9 tot dat de dagh geboren ^ 
Ganlch Groeningen den bniiloft^m magh hooreii i 
De wedagalm in Hollant antwoort geeft* 
MierVenus^ diegeduurigh groeit > enleeft 
In aenteelt van de vorftelijke ^uniiien f 
Verdroot het dat de gloet van haere vlammen 
Te traeghgeraekteaen*t werken i hierom nam 
Zy voor een lucht van minne t" Amfterdam 
fOntvonken » en den nadruk van het trouwen 
Van 't vorftlijk paer met grooter hoop t'ontvoüwen • 
Opditbefluit^ uit haeren troon gedaelt, 
WortHEKRiETTB» en A H H A L T ingchaelt > 
Gewellekomt van Aem Alk burgervaderen > 
En 't ganich ftehuis y daeA de Goón vergaderen $ 
En Godchcên van 'f gezegende geflacht . 
Hier worden 's lants triomfen opgebraght , 
Door Fredeicik zoo menighmael bevochten i 
Zoo vcele fteên verovert, en gevlochten 
Tot eenen krans vin zege reis op reis ^ 
Hoe 't lant de kroon der vryhdt met den pais 
Wiert o j^czet : enMAURiTS, hooghgcboren, 
Wortjongk, en laet zich op de bruiloft hooren^ 
2^00 ruftigh o£ hy weder inBrezijl 
Den handel, enTeriaetenoork)ghsftijl 
Hervatten woude , enaldePorti^fezen 
Zienihiivenindeboflchen» en de biezen, 
En^tfuikerriet . Zijn hart flaet weer de trom. 
Op'tvoor^okeaet deBerkemeier om , 
En wederom, i&yzien den vrede in't Noorden 
Opch^cn, nietmetglimpenichijnvanwoordefif 

liii -Macï 

Digitized by VjOOQIC 



tfi8 .BRUI L O F T D I C H TEN. 

Macrindcrdact. De Koningen vereent 

Staeiiaf al wat den nabuur wert gclqenf . 

Prins Willem met ec»* blijden dronk bezqgelt 

Den Noortfchen pais. De luft rot vrede regelt 

Demaelcijdt, dacr de tweegelieven vaft 

Verneemen hoe de gloet van minne waft 

In 't bruiloften: [want Venus het is wonder,] 

Houdt bruiloft met die beide, enweetzichondei: 

Hetvryenintelaeten, eer men 't weet. 

Onzichtbaerhcit verftrekt haer bruiloftskleet . 

Veiïoondezyzich, als voorheen haer liefde 

Anchiies op den Troifchcn oever griefde ; 

Gy zoudtze zien zoo (choon ,^ zis d'ui^htentzoa ^ 

Of toenze in ftrijdt den gouden appd won^ 

EnPallas, en Jupijnsgopel befchaemde 

In fchoonheit , dat den^hter eeuwigh priemde » 

Schoon hy ten loon van 't vonnis, by beding. 

Met d'eerfte bloem der (choonbeén ftrijken ging. 

Zy kan zich niet verzaden , nu Ör a n jte 

£en' Duicfche A s k a e n by d'eere van A s r a n j s 

Zal winnen , en vernieuwen mee dien naem 

Den ouden tijdt , zoo^dikwijl door de faem 

In top gevoert , in vaerzenopgezongen f 

£eu in eeu uit , by pi^ik van dichters tongen . 

Gebeurt het dat die wenfchelijke vrucht. 

Te zaejen in deze Amfterlantfi:he lucht , 

Den kam des helms eens koome om hoogh te fteefeen i 

Hoe wil degeeft der dichteren uitbreekeen ^ 

Gelijk een ftem door kopre boghten wringt 

Van een trompet, waeropdezanghberghQ)ri|igt, 

EntriomfeeiT. Dan wil byvaerzen blijken 

Wat Akhalt albdlclirijftinzijnkronijkeii» 

Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDICHTE N. 619 

£nNASSA.u, crOrAmjei daereenftijl 
Toe wort verdicht, dieop<£raeft, alsVirgijl, 
Beluftomzee, gelijk een ftroom» te winnen 9 
EnCeiar, en Augiülop'theerlijkftbinnen 
Out Romen in te voeren, op den toon 
Vanpuiklatijn, Homeer oaer zijne kroon 
Te fteeken met dien fchtlt , zoo hjk gedreven , 
Tot glori van Eneas groote neven . 
De dochter van Jupijn be(piet al ftil • • 

Hoe 't lieve paer twee harten, zin, en wil 
Ineenfmilt} hoe twee ftomment'zamenfpreekeo. ' 
Do moeder kan vemeemen uit elke teken 
Vanoogen, en gebaerhaer dochterszin. 
Nuwortzenochgedachtighfaoedemin 
Haernoopte, toen zy H e n r 1 k met verlangen 
Ontharnaftin hacrcermen plagh t'ont&ogen , 
Tekocfteren, zoodikhyuitdenflagh 
Zich zelf in 't git van haer fchooneoogen zagb. 
En zy den ftam van N a s s a u zocht te queeken 
Door telgen, die den vader niet bezweeken, 
Daerd'aflcomftnu, voor wie zich 't raethuisbuight, 
Totvreughtdcsvohc, zoo levend van getuight. 
Maria ziethaerzufteraenbyvlaegen , 
En heeft meerluft te vliegen, entejaegen 
Methacrenboogh, den koker op den rugh, 
Naerhindë, enhart, en, altijtevenvlugh, 
InVryhcitbof, en wcrélt te vergeten, 
Dan dus, geboeitaenVenusgoude keten, 
Haergatezierinaerd'oogen, eiidcnUnont. ^ 
Zya<mtzewijs, diehietnoitfmaekinvondc* 

Dézonisla^gedaek, dcfchim, aen'tgrocienf 
- Voert rcc*t gelUmte in «op y en wy yermodieil 

^ liii 2 ^ 

, Digitizedby VjOOQIC 



dio B R U I L o F T D I C H T È N. 

DeVorf^enbniiC) en Bruigom met dico zang. 
De brüiloftjvtóon valt Vcnus ook te lang. 
Het luft hacr nu die beide voor te lichten 
Naer*t groen prieel van myr ten 3 daer gedichten 
Verftommen, endckrijgh> die 't kven voedt, 
Den helt verwacht . Op die betrouwen moet 
Uw huwelijk al *t rijk tot heil gtdyen , 
De waerheit van mijn wit en profecyen 
Bezegelen 3 eer'tmaenlicht> oi^eihiit 
Voortvaerende, zijn zilirre glanllen fluit 
Tot'negen werf in een volkome ronde . 
Gaetheene: heelt de zoete minnewonde 
Mecbalflem» die de dochter van Jupijn 
Gelieven fchenkt : en taet de zonnefchijn 
Op morgen zien in d'oogen van Mevrouwc 
Datzybedytby^sbruigomsliefdef entronwc. 

DitzongikindevrcughtTan'talgemeqpf 
ToenvryheerGRAEF) enRidderMABiLSByBiV) 
HeerSpiEGBi^fenvan HooRBN aldeGodai^ 
EnGodtheénvanOa a njb en Na ss au nooden 
Op 't heerlijk fefcft van A n h a l t en zyn Br uit, 
Zoofehoon gelyk de kroon op 't raethnis fluit . 

BRUILOFTSLIEDT. 

Opde w^zeiranFrias Robbert 18 een &c. 

TOenAleKmderGriéttnlaut. 
En ^erfen tr«ude oen eetty 
Nam hy de Joffers iydirbmft^ 

^iemvitlhtmtfijtUetf 

Votr 

Digitized by VjOOQIC 



BRU'ILOFTDICH TE N. 6%t 

Vo&rhffndertbru^fftms^ hênderibruits, 
Hy volgen* s kontras trant i 

Goet ront^ giet Zteufih > in Jlitderé^fch • 
ffy zingen hant oen bant* 

2. Hy zongze voor : zyzv^gtntié: 
Hier hee^ het oorlof buit* ^ 

ffywinnen'tryktotnietnantsfihat 
■ Nochvlamtnenopvrylmif > . 

ffyhotpwent noch ity kerven niet, 
ffyjfaennaerniemantsbhet' 

Hetisalblypbafwdtmens^^* - . i ■ 

Wat fmaektdees bruiloft zoet! 

3. Hoe paft mijn hooft deesrozekranSi , 
Noch fihooner dan myn kroon! 

'De bloemengeveneeler glans 
'Dan*t gout van* s Keizers troon % 

'D on ft f enen i dankarbonhelgloet » 
Cefteentegeeft geen* geur i 

jilsrofient met uidojiis bloet 
Bi^engkeltdeui'ettdeiif* 

4* 'Dierozehahsdraeghtyinuszelf 
TJeTafosop'tattaert 

Wanneer feeftoenenUkerkgevjelf 
Vercierenjaeropjaer^ - 

, Jn*t,hartjeva»denkafiknJ^j» 

^aersüchmeimjfrteblMn 

'Dejei^htbeftranft\ ditreflyref 
Hoer offert du^ én zwaen* 

f. Zoo HENRIÉTTE dit^evak» 
EnANHJLThaerkekaegfrt^ 

liii $ - I* 

Digitized by CjOOQIC 



611 B R U I L O F T D I C H T E N, 

Jk wedt hy merkt aenbruitsgejialti 
Eer*t margen worf, endaeghtt 
^Datzfhaer'üaderFRE'DffRTK 

Verwacm in eeru vrucht, 

Toteengetutge» en klaere bl^k 
Van^Jmprkntfchehtcht. 

MDCLIX. 

B RUI L O FT BED 

VANDEN HEER E 

PIETER CORNELISZ HOOFT, 

_ Droft te Midden, Baljuw van Goeilantj 

ENMEVROUWE 
HELIONORE HELLEMAN S. 

Den XXX inSl«btmaent, (fcpiiers MDCXXVU. 

• INH OU DT. 

GJntmdes'omJiaiterafpfiuiien, tmJe hmhfyafil JetDr^serts, m 
hegrtttmis» met bemelJcbmneSlar te vereeren t verrick xJjnemUfi: met 
verfebynferVamenFoëcjit JUmtbetefLdmJermemgbmiUiieiiei^t wm 
jMrieBntUmmbaerverflkbte, miftimenvmUpmektfiJeliy^z.jmmmee' 
fiermdeébebnmtfieevvraèrihèèfii waenmhygelaur/ertwtrt» myi^ymJi^ 
fibtnkarvaertmetdétetijdit^teHbemd. , ' - • ^ • • * - 

P E R S Ö N A E Dj EN- . 

GANIMEDES; VENUS. POËZY. CUPIDO. 
REV VAN CHARITES. ' 

GANIMEDES. 

DE zaligheitdooralhetzoet 
Haérbtu|gpsd^|a^aclx^l^^ . 

" 'l\ïii ■'■ "■ ■■■ " En 

Digitized by VjOOQIC 



B R ü IL o FTDI e H T E N. ^ij 

£n eeuwigh vrolijk fchictrend lidit 
Verveelt wel Godenaeogezicht) 
Dies 'c zuur ook hemekoogefinaektr» . 
£n duifternis het oogh vermaekt . 
Der dingen waerde tn 't a^eifieeii . 
Bekent men door ver(cheidenheén . 
Verfchcidc kleuren doen *t ^ewis , 
Dat Iris klcct veel ichooner i», . 
De verwe ftcekt op vcrwcnaf . 
Zoo blinkt Jupijns by Plutoos ftaf, 
Een Gódt by 't menfehdijk geflacht , 
En ftarregout in 's aerdrijx nacht. 
Dit ondervind ik onderwolk 
Gedadt by fterflijk Bruiloftsvolk . 
Dees lucht mijn laf heit grager moeke . 
Nu trekt het hart naer *t geen flus wraekt r 
Het feeft tapijt van 's hemels croon 
By dit bebangfel luiftert fchoon : 
En by dien aengdleeken damp 
Bcvaltme rookelocü» tamp. 
Heilhdlighpurper van Godin 
En Godt by zijde en wom^eipin y 
By Bruits ckraet en Bruigoms glans > 
Die heeft in 't pralen betre kans. 
Macr ziet eens, 'tnicuwgctrouwdepacr 
Met dees van vreught begottfchacr 
Blijft op ons ftaren, en zit ftom» 
Eixyeders oogen kijken cMtt . 
't Is beft dat ik 't verwondrcn red. 
Ikbeneen^niitvanDardansbed . 
Geiprotcn , 'sTroiichen Konings zoon j 
DcScheakcr vanden GodtdcrGo6n> 

Die 

. Digitized by VjOOQIC ' 



<?4^ B R ü I L O F T D I C H T EN. 

l)ie zijner ftralenMajefteit 
En glori op mijn aeaujiijn Cprax > 
Wanneer ik in zijii hoc^e 2aiel ) ~ 
In loutre diainante Ichael » 

Met mijne kruik, uit roón robijn 
Gedradt, hem ichenk den beften wijn* 
Dees, toen ik TOOT zijn tafel fèhonk 

Hetnat} dat in de koppen blonk. 

Sprak, door 't wei toeren vdgezint: 

Mijn (chenker , hoor : ga heen gezwint, 

Beklim mijnfierenarencsru^, 

Diedra^uop zijn pennen vlugh , 

Gelaèn met zoeten neftardrank , 

Terfteè, daer Hymens Uijdeldank 

Komt ftijgen naer de Noorder as j 

Daer Tediys mee een' blaeuwen plas 

Den vroomen Hollander befpoelt, 
' En 't vrolijk bruikiltshuis krioelt • 

Vereer met onzen Térlchen moft 

De tafel van den Muider Droft , 

Tot loon datdik* zijn gidden mont 

Een' lofzaiig nitde b^cezondt 

Na'ttt ftarlicht hof, daer lang zijn naem 

Is uitgeblazen door de Faem . 

Hyb»! niet uit, ofGahymccd 

Het laomgi^ktediér befchreedt . 

Een kruikikaen ouja'gordel üang. 

Als Koning Henrikuitden drang 

Der halveGodennaermy fpodt : 

Terwijl de vogd, eerhyroeit, 

Devteugdsvaerdi^ niadct eardct . 

Hflpmk: ózoon, wiensTCtzeflxekt 

Naa 

Digitizedby Google • 



B R Ü I L Ö F T D I C riT E N. 6»j 

Nacrd'cerc van Apob laurier. 

Die zijn onftcrfclijkpappier 

Mee mijn onfterfelijkedaên 

Zoo trots en loflijk heeft gelaén , 

Dat eer mijn pronkbcclt te Parijs 

Gedy het kankrigh roeft tot Ipijs , 

Eer nijts en tijts vormetelhcic 

My levre der vergetelheit : 

Dat eer die grootc.koningsftadt 

My zal vci^ctcn als dit bladt , 

Het welk hy met mijn eer beflaet ) 

Hoe bits Filippes Henrik hact . 

Gy zult hem Roeten duizentmacl f 

Wiens dcftigh koningkKjk verhael 

Den Aemftel geeft geen* mindren moedt 

AkRomcsZwfigeriehdcnvfaet, 

Die door de zcvcnbci^hiche Stadt 

Gaetbruizen, opzignoutheitpiat. 

Vermaen den Lantvoog^t van het Goy 

Dat hy ten vollen *t werk voltoy* , 

En *t üjk te Sint Denijs bewacrt, 

d'Ontbondezielheurhemelvacrt 

Metftaetfiviet': vcrbacfthemditi 

Zegh, hoeickneffensHerklcszit, 

En munt door heiige bbcmen uit, 

Alsdces metflartgen lécuwcnhuit. 

Zegh, hoe d*inbloctgedoopte Ziel 

Deshelts, die voor de Vry heit viel 

In Hollanis hart door ffloordershaet. 

Bekoort door goot en gUmip van Scact , 

Hicfaen mijn flinke zy gpvocgt , 

Door Aergh van rede myvcmocgt. Dat 

Digitizéd by VjOOQIC 



6z6 BRÜILOFTDICHT EN. 
Dat dan het Kooft én wijaLcbrein > 
Dat dan dé*Muider kaftelein 
My gun* mi jn toegewezen Recht , 
En mijn triomf aen d*uityaert hecht > 
• Dieswenfchik> datdèküifche Min 
Hem aen zijn blakende Droftin 
Door zoo veel welluftcn verbind > 
Als eertijcs 't fchutterlijke kint 
My aen mijn Koningin verknocht s 
Tocnzy, van over zee gebroght> 
Een twede Vcnus te Lion 
Ontfing metgloênden ichoot haer zon> 
Dat hem zijn bruit zoo wenfchlijk zy 
Als my die bloem van Medicy s 
Die roos gehuwt aen lelibloem > 
Toskanenslof> enVrankrijxroem. 
Hy had volzeit, "en d'adelaer 
Gaf zich ter vlught , en wert ge waer 
Na'et lange zwieren Hymens vlam > 
Die door de glazen t* Amfterdam 
Haer'luiftergaf: toen viel hy vlak > 
En zette zich op 't bruiloftdak . 
Ontfangontfiingi ó Bruigom > dan 
Jupijnsgefcbenk> deesneébirkan. 
Ontfang de bootfiiiap en den groec 
Des Grooten Henrix» die zijn' voet' 
Om hooghzet op turkoizen vloer > 
Op eeuwigh blinkend parlemoer . 
Uw lantbeftier en heerfchappy 
^ Geze^ntonderHenrikzy^ 

Die zijnen naem van hem ontleent ; 
Daer Navarroisen Vrank om fteent» 



Digitized by VjOOQIC 



£a 



BR U I L O F T D I C H T E N. <J2/ 

En nacttliix droogh van tranen blijft> 
Zoo dikwils 'c harte kil verftij jpc 
•Als 't overpeinft dien droeven dagh 9 
Die *s voUex heilant fteuvlen zstgjk . 
Veel z^^s dié bevloeye u twee 
Gelijk de Vechtjdc Zuiderzee, 
Daer in en uirden mont van 't Y 
De zeilen zweven 'tflot voorbyi 
Daer gy ten befte van 't gemeen 
Bewaekrfaet drietal uWer ftoèn . 
Maer wat Godinnen, blyvaneeeft," 
Verfchijnenhier terbiruiloftfèeft . 
Ikzic'ertwee, ikzie'erdry, 
Kupido, Venusy Poëzy 
En haren fleep; zy zijn 't gewis, 
'k Wil luiftren wat haer todegh is . 

Venus. PokzY. Kupido'. Rbv VANCHAaiTBS, 

DE kerken van mijn Rijk, . degoddelikke glanftèn 
Vanoffèrvier: degeurvanaeilemendekraniiën, 
Noch zoete wierookreuk, dien 'touter van zich geeft > 
Geenmarjoleinebeemt, geenmyrteboich, dat leeft 
Van pluim^édiert , en klinkt van Ichelle nachtegalen , 
Nochrey, noch dans, op pijp, opcyrers, encymbaleu} 
Geenvcêl, dicmetdenhooghgeftrekenwedergalmt} 
Geen jeughdelijke borft, vol viersen minnewalmt j 
Geeo aenichijn , a%ezetnaeronberproke (choonheit } 
Geen voettapijt , 't welk uitgeipreit voor mijnen troon leit j 
Geen maeghdekeel, die my ter eere een' lofzang zingt. 
En wijt dengeeft befchaemt, die dd^r het orgel dringt» 
Geen zoete vryers ftem , op klagen en op vleien 
Zookunftig^afgerecht, datK^^kaeseerzou^breien) 

Kkkk 2 Dan 

Digitized by VjOOQIC 



(fjg BR UI L O F T D I C H T E N.? 

Dan hy , die *t tfoofteloos op *c harde ftuiten liet i 

Noch geen behoorlijkheén van Cyprus kondon niec 

Verlcccen mij ne (eis naer dezo bruilofczatefi » 

Om mijnen oucerjcnechc en kerkpoeer de üadon 

DerGodheit, lang van hem aenbeddijkgevieft> 

Te coonen ) daer hy in zip ftaetfi zie gcderc * 

Wat zeghik? zou yètsaerdich mijn reist wel verletten.^ 

Mijn hemel > zellefrry vanfterfelijkie(]iictten9 

Mijn zuivere elpenftoel > mijn hof vcrmoghc dat niet > 

Daer zoo veel goelijkhcén ftaen onder mijn gebiet » 

Die bevende uit ontzagh dees bloodc vlechten (hoeren > 

Gefteente in gouden hair » op 't voorhooft ftarren voeren . 

Daerwelffèl, wand> enYk>er, van ^Ife kanten Qxêlt 

Met ^ans en weder(chijn van mijn geipiegdt beek • 

^t 1$ billij k dat ik eer' den Droftelijken Hymen • 

Mijn tempel is verguit met 2ijn veigulde rijmen. 

Het heiligh marmer praelt aliins met vaers en fpreuk » 

Én tart der ouden eeuw : hoe wcize lange kreuk 

£n rimpels zet , en grijft en graeu wt van zil vren hairen : 

Minerve bin t zich niet aen Griekfchc tael , of jaren , 

En hpogeh ouderdom . Wcshalleve, toen 't my 

Gelufte mijnen zoon in Duitfche Poëzy 

Te zien vdleert > ik hem te Muiden ley ter firholen > 

En liet den leerling *t Hooft der dichteren bevolen . 

Ic Beloofde hem ten dienfl de ichoone Leonoor : 

Diestjueet hy zich met luft : en federt nam ik voor 

Dees bruiloftseer mee d'eer mijns zoons te meoighvuldigeo > 

£nbem> zoohy'tvordiende» in^openbaertehuld^nis 

Waer toe mijn fpeelnoot zich liet nooden van Panut . 

Po. Gybadtmy niet zoo zeer als ik 2selfwilli^wa». 

Enizouikniet, Godin » mijn opperfte genoegen ? 

DeJf ranfche Thales weet hoe wy te^da* vo^car 

^' • ' . ^ ^^ 'Hoc 

Digitized by VjOOQIC 



B R Ü I L O FT D I C H TE N^. <ji> 

Hoe Cytherca my ontbeerende vcrkout ? 

Hoc haer gefclfchap weer de Dkhtkunft: onderhout ^ 

£n veel meer üc^s beftdc alsluchjes bloemen forikkelüii 

OpHybleenopHymet, Ik kan uw harte prikkelen 5 

Gy wederom het mijn. d*E?nGodtheicd'anderklc€t. 

Mijn oli voedt w^ vlam : zoo dat ra w onbefcheof 

Het wettighhuwlijkichcit van haer > die^ rotecnteiken 

Van onderlinge gUBft , de h^nt elkandre reiken . 

Ook perfte my de liefd mijns voefterkincs , het welk 

Zo^loflijk élk verplicht, te weten Hooft, die melk 

En voetfel uit dees borft van kintsbeen heeft gezogen > 

En zette u by meer krachts dan uwer taeie bogen 

Gerekte peezen oit geveerde pijlen deên . 

Ve. 'kBelijdc dat zijn dienft ons nut was in ^t gemeen. 

Po. 't Zy dat f alsSofokIes> met overoudeiilaerzcn 

Hytradtoptreurtoonncel, en klagelijke vaerzen 

Tenooreninnezont, enraekte'svolxgemoedt> 

En mengelde onder een de tranen en bet Moet . 

Ve, 'tZydatmetbruilcrftzanghhyvolghdcbrailofttoitfiïij 

OfbeeIdai> diedenaertderheeteminnekortien 

Na'ct leven drukten uit, toewijde aenkerkpylaer, 

En wierookte met rij m , als Priefter voor 't autaer r 

^t Zy dat hy op een' halm met herderlijlce lieden 

Holp Daifeloos en Dorileaes bloet aen ^t zieden : 

Ofdeêdendageraetverneftlen *tluieGoy : 

Of dreef, voor ondier bang, de kudden naer de koyr 

Of Pan f bymanefchijn en fchadu wende linden^ 

Acn harderinnènrey zijn Roozemont deè vinden : 

Het zy verwinnings fccft den zang^uft meê bekoort t 

Of zijn ViWtobning wenkt Princes van ^egepoort : 

Of op een rijk banket , by fchemering uit mommen y 

f^hanthad^Jofftendans, en 't adelijke brommen 

Kkkkj Vait 



Digitized by VjOOQIC *— 



6i<y B R ü I L O F T D I C H TEN, 

Van hofFelijke pracht* Po. 'tZydatmechèldenzang 
Hy hen herleven deé » al die gewetensdwang 
En felle tyranny van harten vyant ware ^ 
Beftuwende den leeu in *t bruiièn van de baren ; 
Wanneer 't zijn vrydom (cheen te gelden heel ofhalf > 
Daerquamdan^ wie'tookwas^ LeicefterofDucdalf: 
Of totontterflijkeeer van '$ Vaderlants befcharmer 
Hy goude letters fneet in grafgewijden marmer • 
\ Zy zijn erkaeuwde fpreuk voor ftatelijk gebouw 
Des wijzen hart bequaem als dorren beem t de douw : 
Het zy zijn zinlijkheên uitheemfche tael ontkleden ^ 
En wülèlden Marots uitmuntenfteaerdighedea 
In moederfpraek : of met de luitpen van y voir 
Vörwekten Vecht en Y te luiftren naer de Loir . 
Vb. Of dat hy Taflb bro^ht hoogdravende uit Italien : 
Of vloeide uit Arioft: oï]ofkrSy die uit traliën 
Vaftlonkten, groetemctdeklinkmaetvanPetrarch, 
£n kroonde een dartel kint tot opperfteri Monarch . 
Po, OfderPoeetenGodt, wienzelfAuguftvercerde> 
>let lofdicht zuiver Duitfch en Neerlanfchfpreken leerde: 
Of leende aen Seneka de kiesheit zijner vijl : 
Of namuit Tacitus een'ongebonde ftijl » 
En kennis van 't beloop der overoude tyen , 
Volonruft, vol gewoefdbor beurt van hcerfchappyen, 
Enzagh zijn' meefter af den greep van lantbeftier, 
£nfloegelkeoitóaekga, die Staten ftelt in vier 
En bloet , bok wat 'er dient tot heelingder gebreken : 
Wat Rome flooptej enwathaer't hooft eerft op deé fteken: 
Wat wijze yan gebién langduurighft ftoclen veft , 
Vantrcflijkflen, een'vorft, of'svolxgemeeneBeft. 
Ve. 's Heltsarbeitons verplicht j hy vinde onseeuwigh dank^ 
Maer om op don Farms zijn' leereling ontfangkbacr ^bocr , 

Tc 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L o F T D I C H T E N. <Jji 

Tclcvcrcn, zeghop, wat proeve gy begeert. 
Po. Geen' lofzang, dien de fchalk van buiten heb^eleerf, 
Maer die op ftaenden voet vloei ruftigh uit zijn hzrükn . 
Ve. Eenkintis't, altezwaerenmoetmenhetnietparilen» 
Po. Inloosheitis't^Gpreus, vanlichaemis'teeodwerg. 

' Aen 't groeien mang;eitllechts, hetjongskenisteerg. 
Vb. Zijn ergheit min is als men 't wel van outs gerekent heeft «. 
Po. O wacht u, wacht u wel voor hem die Godtgerekenthccftt 
Ve* Een koker, pijl, en boog, isalzijnhantgd)aer. 
Po. 't Weet ruin wel dat het zich voor vier en brantbewaer% 
£n andren blaken doe • V e « Gy moet hem (lof verfchafien • * 
Ofis 't al eveneens.^ Po. Neen zeker, daerzijnftrafiai 
£n boeten toe geftelt . Hy hoed zich voor den Schout • CSP^^» 
Vb. Die muilbant geen' Poëet* Po^ Slechts met een' toom van 
Ve. Der dichtren pen, 't*penfèelaerfchiIdrenaUesvryftaet# 
Po. Mijn Herman liert wel zoo: dochalsmenzeindelylaec 
Is geen geflete munt hier gangbaer, noch te Room. 
Ve» Menftaflechtsopdielpreuk. Po. Opeen'Poeetfchcn 
Die zwaerlijk paei^n kan het opgehitft gepeupel , (droom > 
Den ftok des blindemans , \le krukken van een' kreupel • 
Ve« ZooisdePoëzyeenPallas, zonderfchilt, 
En helm , daer dommekracht haer plomp geweer op fpilc. 
Als anders blonkge , toen voor laftertongen veiligh 
UEnnius verhief, en (chatte uw dichters heiligh: 

' Toen 't out Orakel zweefde op faems doorluchtc wiefc> 
£n noemde Ëuripides den aller wijften Griek : 
Toen Alexanders zorgh befloot Homeer zij;n fchriften : 
Vanpronkbeeltrepikniet, of kerk, of Keizers giften > 
Of oorelogh gevoert; van zeven Griekfche fteên . 
'cVernpegpu, dathetmaetgedichtdespverleèn 
Verduurt Egyptfchenaelt, gout, koper, fbelenyzerf 
^ Eikeeeuw waerdeertdekunftnadatzeis zot of wijzer 

Nu 

DigitizeGfcby VjOOQIC 



6^2 B R U ï L o F T D I C H T E N. 

Nu lijd een dichter laft , en d'alkrplompftc boer 
Bewoont zijn lant geruft . Fo. Gj weet hoe Orfêus voer. 
Mijn eedie harpenift'aen Hebrus waterkanten » 
Omcingeit van het fpook der woénde velt Bacchanten : 
£en branthout trof hem hier» en daer eéi(bardekay , 
En 't lieflijk fnarelpcl , verdrukt door *t veltgefchrey , 
Had geen gehoor by haer , die zijne mate fteurden , 
£n na 'sioonooflen doot 't geplette lichaem (cheurden s 
En fmeeten hooft en harp in 't midden van den vliet, 
'^De harp diem' in 't geftarnt noch heerlijk blinken ziet • 
t Alom gezaeide lijf was aes voor kraey en rave , 
Zoo 't Zanggodinnen niet verzamelden ten grave, 
Gelijkze zeker deên 9 dat treurigh negental , 
Waer op geduurighlijk des vjiders zegen vall' , 
Voor dezen leften dienft bewezen aen mijh'priefter • 
Ye* Is alle ftof niet vry, wie van ons beide kieft'er 
Yet dat ter zake dient? Po. Geeftgy 't hem in den monc« 
V B. 't Wa« beft dat niemants keur hem al te zeer ver bont . 
Poëten draven noode in vooi^efchre^ perken • 
Ook is mijn zoon van brein veel wuftcr als Van vlerken 1 
Zijn geeft wil weien . P a 'c Wort hem wtlligh toegeftaen . 
Nuhefhemopdenftoel. Ve. Jkben'ermeébclaên* 
De jongen is te Q>eets : hy Wijft*er licht in-fteken . 
Watzaldecsdarteïhcii? wier toe deeswulpiche treken? 
Geef u mceftrcsgehoor , en zet uw zinnen fchrap . 
P o. Dees plaets is heilig , zoon i men klimt langs <fezeii trgp 
Bekranft met lau wener in der Poëten ftoelen . 
Gy ziet *t verlangen dezer gaften om u woelen . 
Ëlkluiftertfcherp, enneemt uw woeden emftighwa^. - 
NuftorteengoMebeek: fprceklangfitemi rijpenkher. 

ca 

• Digitized by VjOOQIC 



B R U IL o FTD I CHT^N. 6^^ 
CUPIDO. 

OPop> gelukkighpaer: mijn zwanen zijn geflageit 
In 't parrelen gareel . Beklim den gouden wagen . 
Ik zelf zal voerman zijn der moederlijke vrachti 
En verre uit het gezicht der fterfelijke menfchen 
Ten derden hemelkrdts u voeren > daer met wenfcheo 
*t Beloofde Bruilofsbed uw trage komft verwacht . 

Van welluft is de tijk door Gharites geweven . 
De pluimen zijn gevley : de dekendraden kleven 

Van bloodigheit en fchaemte en yet vrypoftigs t'iaem ) 
Van mondjes de gordijn > diedanomku^e8prachen5 
Dan pruilen > beurt om beurt* Tien duizend ooghjes lachen^ 

Gemengt met zuurheit » van 't gehemelte aengenaem . 

Hier kreukte 't kohingskint de bloem en ^t lelibloeien 
Der luftgodin > wiens fchoot hem hiel in zachte boeien^ 

En fmaekt'er lavenis in 's levens weeldebron . 
Hier fchoot dejagér 't hare, dat eerft zijn hart bezeerde. 
Hier was 't dat d'avontftar 't geheimft haer* vrycr leerde. 

Toen 't heiligh aenfchijn hem fchéen fchooner dan de zon • 

De Bruigom hierom lacht . De Bruit ilaer d'oogen neder : 
Dies voelt de blijde feeft verandering van weder . 

O heldre zonneftrael > fchoonoogde Leonoor , 
Grijp moedt, het is geen tijt uw oogen toe te luiken. 
Die ik ter hemelvaert voorfiikkefs zal gebruiken , 

Om in de bruine lucht te maken 't wagen^xx>r . 

Ik ben geen Faëton, in 't mennen onervaren. 
Alfchorthetmyaengroey, mymangdcn geen jaren. 

Ookzalmij» moeder uvcrzellen^aenzy'} 
DeProflaerti over u en over baer gezeten, 

LUI ^ M 

4 

** Digitizedby VjOOQIC 



^J4 B R Ü I L O F T D I C H T E N. 

Al vloeiende het padt met minnevaerzen meten ^ 
En ftroien met den mont ech lent van Poëzy . 

Befchittert van den g]an8.en gloor der beide pruiken , ' 
Zal flux dq geeft in 'c brein van Hooft op 'c rijkfte ontluiken , 

En ftrehglen uwen lof met Venus onder een : 
Dan *t oordeel fchrap geftelt op 't fpits van (chrandre zinnen , 
Als 's rechters brein op Ide > uw ichoonheit 't velt zal winnen p 

En *t fterflijk werden voor onfterfiijk* aengebeén . 

Dan bclgt zich Cypris niet dat hy uw flikkerlicbten 
Op tweeli ligzonnen ichat » of kokers mijner fchichten 9 

Offtarren^ of bezielt en flonkerdiamanty 
Daer zonneftrael in ipeelt, en blixems eigendommen i 
. Om goetheit en ontzagh te voorfchijn te doen kommen % 

Tot kneding van zijn hart » daer gy dekroon in fpant . 

Dan belgt zidi Cypris niet » (choon of hy zijn Droflinne 
Een fchoQue zufter noemt van Cyprus Koninginnen 

EendothtervanJupijU) gezocht) gevrijt^ g^viert) 
Een die te Muiden komt van over 't vlak gevaren , 
Om met hem ftarke fteên en floten te bewaren^ 

En 't lant tcichuimen van bederflijk ongediert . 

Dan belgt zich Cypris niet j riat d' Aemftélbiede tippen 
En 't uiterfte genaekt van uwe f 00de lippen , 

En zoeten hemeldauw en milden ne^r lept f 
^ En riekt den ambergeur van 't o verlieflijk hijgen > 
En'kuft den roozemon t y die 't volk gebiet met zwijgen » 

Een luite ^ daer zijn luit een' hooger toon uit (chept . 

Die mont > dien Goeilant zoeot met offer toe te brengen: 
Die 's Rechtsfjdftrendieit z^| met veelgenade mengen ^ 
En 't woort da onderzaefis gaen hemden by denHecr^ 
En gunft en zegening vet w chre a doorgcbedcgf 
::> \ • En 

Digitizêd by VjOOQIC 



BRUILOFTDIC H t E N. 6$s 

En veften IHchren met haer uitgeiczé zeden ^ 
' Waneerzeftrekkenvooreenlevendigeleer. 

Na dat de wolken zijn verftoven voor mijn wielen 9 
Hy met den vinger u die fchoone maegdezielen 

Zaltooneni in'tgeftarntbyGoóngeplaetftomhoogbi 
Toen d'allergrootften zelfs > verflingert op het minnen > 
Haer zaligden y in fpijt der pruilende Godinnen : 

Terwijl genaken wy den moederlijken boogh . 

De wakkere uuren , die mijn moeders troon bewaeken * 
Alskamenieren, flux de poorten ^ die'erkraekén 

Van louter hemelich gout > ons zullen open doen ^ 
Ik zal u zetten 9 met hetglippen mijner raden j 
Daer 't bruiloftbedde duiKt in verfche mirteUaden » 

En avontfbrrigh licht zijn' glans verlpreit door 't groen • 

Hier zultge zanghlijk en vriendelijk verzamen ^ 
Ën ee^ en godlijkheén elkanders ziele inaiémen » 

VohoiendeuweMin, gelijk uw minnaers dicht. 
Ik zalze zoetelijk aenpriklen met mijn rijmen , 
En huwen aen uw ipel aldu^den hylixhijmen $ 
• Waer toe mymeefters vlijt door leering heeft verplicht. 

Nu flroopt uw hart van zorgh voor ftedeii en kafteelen , 
En trekt omhelzen aen, lierkoozery> enftreelen> 

En kuflen , jok > en lacht , ja Venus ganich en gaêr 
JDie ware door uw ziel, eniinnen, lijf, en leden. 
En propp' gevoelen en verfhnt met zaligheden j 
- Bekoorfters dik wils van den grooten donderaer • 

Och waerom dekt Natuur d'acnlokkelijke naektheit 
Derlchoonheitv en 't gebruik der oppcrftevolmaekthdt, 

Zoofchuwmet fchaduwen met fluierbruin en wit? 
Ofis'tom'tharttemeertenoopenmetverlangcn> 

LUI 2 En 

• Digitizedby Google 



6^0 B-R ü I L O F T D I e H T E N. 

En Mins verbeeldingen meer krachts te doen oncfangen > 
Wanneer haer vlamme weit van 'c een in 't ander lic ? 

Die zelve vrouw Natuur (chiepdaerom de gepeinzen 
Der vrouwen weigcrlijk , en g^fze 't gceftig veinzen - 

En 'c iamlen in net diepft des boezems met voordacht > 
En winterkou en koelte > en tra^heit tot ontfarmen » 
Om met een' heetren togt gelieven in lie6s armen 

Te werpen > tot meer heils voor *t menfchelijk gedacht * 

Het hart der Bruit ^ dus lang tot kil kriftal gevrozen ^ 
Ontlaetnu: 'taenfchijndaegt» én mengelt rijp met roozen: 

En 't iheeuw der blanke borfl: door gloet aen 't fmelcen raekt • 
Mits bruigoms oog^ op haer ftarende oogen mikken » 
Die uit robijne kop des monts , om niet te ftikkea 

Vanbrant> verquikkingeüchti eerhemdedootgeqaekt. 

Gyvraegt: wat voor een doot? dedootderlekXbmyen, 
Die op een oc^enblik de t wiseling^ielen lyen > 

Wanneer ik 's levens vrucht op hare linkjes ent v 
Een vrucht die waerdig zy om Venus oeft te eieren , 
Waer in men ommetrek en zweemflêl in ziet zwieren 

Der teeldren . naer dat Min hun diep was ingepren t . 

Die vrucht, beloof ik, zal op 't hooge Huis te Muiden 
Uw bruiloft zegen zijn, en meren lan ten luiden 

Naer vaderlijk bericht , wan 't graf uw ailche dooft : 
En 't volk noch lang in rouw , na dat het volgde uw dootbacr » 
Zal wijzen : dat 's de neef van dien oprechten grootvaér > 

HetkrooftvanLeonoor, en 't rijk gelauwert Hooft. 

Po. Geen ne£tar zoeter fmelt op der vei^pdentongjcn 
Als 't oor bevalt het liet , zoo lieflijk o{^ezongen . 
Ontfanc;, omfangs Poëet, den heiligen laurier ^ 
£n oorloog onder mijn dooduchtigfte banier. 

De 



Digitize* 



#by Google 



B R U I L o F T D I C H T E N. 6^y 

De lofkrans komt u toe . Nu klap te gaer uw wieken , 
£n tart met Neêrlantich dicht bet maetgezang der Grieken . 
Uw Meefterftrijkeook prijs, die immers u zoo zoet 
InDuitfch> als in Latijn uNaib^ vloeien doet • 
Vk. Zoon y rcikme torts en boog , gy moogtze wel ontbeeren > 
Die maghtig zij t voortaen de luiperts te bez weeren 
Entigersmetuwftem) hoe fel die zijn en bits* 
Nu fchiet geen harten meer met punt en fcharpen fL\ts : 
Geen boezems zeng met vlam. De baren ^ hoe verbolgen} 
Derotièn, hoeverharr, uw harpe zullen volgen . 
'kZiêluiftrennaeruwmaetboich, bronenbeek^ enboom. 
Tc Zie daqjOlen op u lier het Y en Aemftelftroom . 

REY VAN CHARITES. 



ODafoe, krans *t gekrolde gout 5 
O eeuwig groene blaren, wijtzijnhaireti) 
Wiens keel die zoecigheên ontvouwt > 
Daer fluit > fchalmey» enfnaren, dof by waren ^ 
Keel die met goddelijk eeluit 
En weeldegalm den wetluft kruit 
In zangverbeeldings ftoelen 9 
Daer door 't gehoor 't gevoelen raekt acn h woelend 

II- 

Meduze lichaemen verhard* 
Wiezietzecnkanze ontglippen.^ W^ontflippdl 

Die pruik) daérilang in flang verwart? 
Maer gy fmelt harde klippen met uw lippen « 

Uw pijlen waren eer ontzien j 

NttzaJmeniiweklanlimir^ 

Llll 3J Eli 



Digitized by VjOOQIC 



^38 B R U IL O F T D I C HT E N. 

En zoete tovcrwijzcn. 
Wie zal daer niet voor y zen met afgrijzen : 

III. 

Veel Ny mfen van uw ftem alreê > 
Toen d'oorenftonden open» zijn bekropen» 

Gevoelen 't liefelijke wee . 
En hebben minnebopeningezopen . 

Bruideider Hymen» weeft verheught: 

U ftaet te wachten vreoght op vreij^t . 
Gy zult veel bruiden leien , 
Daer bruiden 't bedde (preien en bereien • 

G A N I M E D ES. 

MËt deze tijding, dataenMin 
Van Pindus groote Koningin 
Is toegeftaen de lauwerier. 
Ik wederom naer boven zwier $ 
Daer zullen lachenalle Go6n-> 
OmdatKupido, Cypriszoon» 
Poëet gdieilight» i^eérlantich dicht 
Nu bruiken ai in fteé van fcfaicht» 
En makenzé alle tot 2ijn' roof, 
Geenuit-eezondert, als die doof 
Is van zich zei ven, ofhedras 
Zijn ooren beide ftopt met wafch . 

A E N D E B I^ ü I T 

OP HEBREN BRUIDEGOMS WAPEN. 

NU kan ik dea zin eer ft rapen 
Van het PpóflnKjIfn iarancn . ... 

.r ".•..' *tl» 

Digitized by CjOOQIC 



brüiloftdichteK: d?^ 

^t Is onfeilbaei ik gelooPc > 

Dat 't gclauwcrierde Hooft 
Van een zonneftrael be(cheenen » 
Lange rpelde Hbofcs vereenen 

Met rchoonooghdeLeonoor> 

En wou huwen glans met gloor . 
SchooneBruit> neem vry mijn dicht waer: 
't Licht) dat om Hoofts brein onzichthaer 
. Eerft begrepen wcrt, wort nu 

' Zichtbaer . Weeft dan bang noch ichuw 
Voor dituw befchooren nobtlot 9 
Maer omhels het willigh » zdo 't Godt 

U uit gunft lieeft to^leit . 
Hemels wateenmajefteit 
Krijgen nu de Muider zalen 9 
Door Apolloos zonneftralen . 

Godlant is het ongewent 

Zulk een' zomer, oegfti enlent 
Op zijn dertelfte te roemen . 
Nieuwe vruchten 1 nieuwe bloemen. 

Aèmt dees Flore tot haer liefs 

Zielyerftrikker) hartedief. 
Elk zijn weèrgade om de kroon vleit • 
Louter geeft mèr enkle fdioonheit 

Zwangert) baertze een' jongen zoon i 

\ Is gewis een tweede Adoon . 
Baertzedochters^ 't zijn Helenen» 
Daer heel HoUant om zal flcenen f 

Zoo men om 't geicdiaekte pant 

Waracn moet<teiStaetvan'tlantr 
Minne looft hier geen {Hftolen » 
Mits twee^itten tweeüf^kodbn 

^ Digitizedby VjOOQIC 



(j+o rRÜILOFTDI G H T EN. 

Kocgclszijn, dic'sBniigomsfmart 

Voên en treffen tot in 't hart . 
, 't Kuflen van dien mont is koftclijk . 
't Lippcndrukken is hier Droftelijk, 

EndcDroftclijkeMin • 

Is beftectaen dees Godin . 

GELUK AEN DEN HEER • 

M I C H I E L P O M P E, 

EN MEVROUW 

ADRIANE VAN B^VEREN. 

DE fiere Ven\is voert met roem nu Karelswqort, (voorts 
Enfchrijft, met meerder Recht, oin'theerlijkftMeeidcr 
Naerdienze Pompeperft , in 't bloeiend van zijn leven » 
Met haren pijl geraekt , naer Strevels-hqek te ftrcvcn j 
Uit liefde tot zijn gade 5 en minnelijke Eruit- 
Geen Paris quam zpo bly , met zijo'gefchaekten buit > 
Van Lacedemon af , naer Tfojetoege varen, 
A Is hy , van Brittenlant , te Dordrecht , om te paren 
Metd'uitgefezemaegt, dezuivreAdriaen, 
Die Teems en Mer we ontvonkte , en al den Oceaen f 
Door 't lonkende oogh, waer 't fchip de baren doorging brui- 
Nu paren , in dit paer j^ de heerelijke Huizen , ( zen ^ 

En (lammen groox van naem . De Vader (laet verblijt > 
Dat hy die hooge h9op nodi ichept in zijnen tijt ^ 
En ziet van veer zijn Üoet5 op zijnen vooj^ogk» ftappen 
In eerlijk ampt opampt > in Burgeme^fterfchappen , 
Gezantfchap , en in Raet , en meteen rijp verftjuit,' 
Zich quijten voor den St^> ^d'qscvan'tVaderlant. 

• : Bc. 

Digitized by VjOOQ IC 



B R U I L OF T D I C H T EN; 64,1 

Bezegdc's Vaders hoop, gelukkige gepaerdcn> 
Entreecin'cworftelperk, en oorloogc zonder zwaerden. 
't Beflant en duur niet lang, indien gy 't zomtijts fluit, 
Én ramp noch voori^xiet bluflche uw zoete vrientftiiap uit . 

DE BRUILOFT VAN DEN HEERE 

JAKOB JAKOBSZ HINLOPEN, 

RaeCi en out Schepen, 
« 

EN JONGKVROUWB 

SARA DE W A E L. 

DE Wulpicheen Wuftemin,' diedartdegemoetfen 
Enonbeflq>ejeughtbeheerfcht, enhelptaen'twoéden» 
Zoö ras de borftontfonkt vaneenonhemeUch v:uur. 
Dat haer ontaert van een bezadighder natuur j 
Ik mein Kupi3o (voor wiens boogh en fchichten vloden 
Mifleide zielen, en belacbelikke Goden} 
Hier uit gefloten blijf. De kuifche en eerbre Trouw 
Kent hem noch Venus niet, noch eerde noit een vrouw, 
Opborrelende uit icbuim , en die met natte hairen , 
In'tbootvanparlemocr, te Cy pers quam gevaren. 
Och neen, een andre vlam hier bruiloftftichtfter was. 
Die, als de Noórtftar trekt de nacWe van 't kompas 
Naerzich, ook t^mcntrok de harten die hier paren. 
DezMivrcLicfdehelpt diiftcmmighpaer vergaren } 
Daerzyalftilbclacght, eninhcthetmlijkmikt 
Op twee, malksmder laftg van boven tocgpfchikt. 
^ylpilde geen geweer. Haer pijlen wrochten wonder, 
Ak zy te raken pafteeen ieder ia't byzonder . 
Heticheenbykanseendroora: zyftonden beide ftom» 
Dicsgreepzcebttechr^hant, cnfprak: heer Bruidegom, 
..^ Mmmm E»» 

Digitized by VjOOQIC 



éj^t B R UI L OF T D I C H T E N^. 

EnutcgelezeBruic, fchepc moedti en wilt u dragen 

£n voegen in dien ftaec naer 's hemels welbehagen } 

Op dat hy anders nieiiaen ieders voorhooft fpeur 

Dan dat uw beider wil bange aen zijn' willekeur • 

H7 die vereenigt zoo veel hemeUche lichamen 

Door onderling verdrag , en krachriglijk tezamen 

Den rondeilaerdkloot bint, enop twee punten wikt f^ 

Heeft, tot een merk van gunft, uw huwlijk toegeknikc. 

DeBru^mftemthaertoe. DeBruit, aen'toverwegpi * 

Vanditgewiditigftuk, ftontftom, en ganfcb verlegen > 

£n fprak ten kng#leftc: * o droeve en leide Maer ! 

Mijn hals verworpt dit juk. Datpakvaltmytezwaer. 

Een' andren aen te flaen : mijn vader laten varen , 

Wiens drempel zedig my betrouwt is te bewaren > 

Wiens huiszorg ik verf&ekke in zijnen ouderdom , 

Nuhyzijnegiderft, die vlijtig naer hem om 

Te kijken pkigh $ en voor zijn zwakheit was zorgvuldige 

Ik ben niet meer my zelf, maer hem te dienen (chuldig : 

Dies neem mijn ontfchul t aen , op reden vaft gcgronc . 

De Liefde fprak : vergeefs weèrftreeft gy 't echtvcr bont • 

Bedenk uw eigen befte , en laet uw hart verwekken,. 

Van hem , die t'efïens man en vader zal verftrekken r 

En , als de doot van hier den ouden vader ruk', 

U dieneals troufteroogt, en troofte in zulk een' druk^ 

De vader trooft zich dit , de vrienden met hun aHen : . 

Dies 't lot, datinuw^lchootvanbovenisgevaöen, 

Gewilliglijk omhels» Toen zagh men hare jeugc 

Ontfonken, rootvaafchaemte, en, half vatuouen vieugt^ 

De tranen hngs de wang afrollen , en zich fpre ien ) 

Als die haer' maegdöm noch voor 't einde wou befdueieit» 

En Sara gaf bedrukt ftilzwijgend te verftaen $ 

Da t zy Hinlopen zag voop haren Bruigom aea» 

' , Digitizedby VjOOQIC 



B R U I L o F" T D ï C H T E N/ é^j 

Oefyekn, fprakze» gaet» en helpt uw inaytijt vieren. 
Gaec helpt den maegderey mtt.krans enzangk verderefli : 
Mijn lente neemt verlof, en fcheit met haer iaizoen : 
Ik volg mijn' fpeelgenootj entibedeopfpadergroen. 
De t'zamenvoegfter deed him beide harten branden 9 
En vlechtende wel vaft hetpaer verloofdehandeo 
Ineen» verhief haer ftem, engootdusoverltiit: . 
Den z^enover d'echt der twee gelieven uit» 

Gj, die van jaeropjaer door milde zegeningen 
Veroirzaekt teelt op teelt f en vnichtbaerheyt^ dingen» 
AlfiJieppeode Natuur, die alles öhderhoudf, . 
En fcfaaklende eeuw aen eeuw , de weerelt (hit enbouwts 
Die d'elementen leert omhelzen huns gelijken $ 
De beurten ftiert , en voedt in zoo veel koningrijken 
d*Onfterflijkheitdeftijts: óonbepaddezid, 
Een oirzaek dat gevaertder weeodtnoit viriel) 
B^;unftigmetuwgunftditwaexdepaer, óvader. 
Het welk gy heden bintmet eenenbanttegaifer: 
Enzegenhet» dat, eerdezon de MacetbeftraelS « 
UitdezetweeverrijzeeenjongeJai\deWad, - 
Of een Hinlopen , diezijn' oudrenzy gegeven 
Tenzoeten trood en hope en kortswijle in dit leveni 
Die, zijner oudrenbeelt, ookindenkgnidag 
Enzaligeure, invréhünoc^enluike^jj^, 
Zoofprakz)r, en verbont temont deze echtgenoten; 
Alsikdebruiloftzaelzag ia'tvedchietontfloten. 
De Bruigom trat voor uit: zijn ^volgde hem. 
Defpeelnoots, daertefèeftgenoot, mier fi:helle (tem 
Verhieven orgelzoet. Elkzwe^, alszyaenvingen 
Hét vrolijk paer fitlicf denechtlof toe tezingen. 

Mmmm a Hv^ . 

Digitizsd by V^OOQIC 



4+ BRUILOFTDICHTEN, 

H U W E L Y X LOF* 

I- 

LOf, lofzydcesGodinne, 
Diedaeglijx 'teen geflachcaen^rander firengclr j 
En niet door geile minne y 
Als Venus deê , het bloet der wulp(chen mengelt : 

Maer redelijk en z^dijk 
Kan door haer kracht bewegen 9 

Die Min verachten ^ en wettelijk betrachten 
's Hemds zegen. 

- II. 

O voeftervrouw der vromen , 
Door u is 't dat ikn oudren wortgegeve» 

Met joicfaing uitgenomen 
In 't darde lit hun bl^fchap te beleven : 

Dat uit hun' ftruik verrijft het puik 
Der ranker)) elkom'(;J>rave9 

Die noch op heden verwekken d'o verleden 
Uitdcngrave. 

- k "'• 

Watwaer'r, rampzalighmcnfchc, 
Indieng^ nioft uw lieve weerga derven ? 

Al hadge's harten wenicfae 
In eenzaemheit gf quynend heen zoudflenren : 

De goude tortsdes da^ zou korts 
Veigeefs op cHize daken . '^ • • 

Zo helder lichteni nochmenlchenaeng^chten 
. Meer vermaken. 



Digitized by VjOOQIC 



Of 



BRU IL o FT Dl C H T E N. 54f 

IV. 

Of zoome* in "^ Huwlifx ftede 
Voor Venus fmookte alleen met wierookvieren $ 

De menfchelijke zede 
Waer hacft gelijk den aert der wilde dieren » 

En elk zou boos en wetteloos 
U w kerken gaen ontwyen , 

Nu vrank en veiligh betreden van die heiligh 
Willen vrycn. 

V. 

Lof, lofzydcesGodinne, 
Dicinhaer'ftoelzooheerlijkzitbepccrelt, • 

En als een Keizerinne 
Den fceptcr dra^t van \ reedlykft deel der wcrelt . 

Lang dure uw rijk > vrouw Huwelijk, 
Groot werdc uw heerfchappye : 

Eer langedoctzeontzien ons Tegenvoetfè f 

Uwpartye. 

D£ BRUILOFT VAN DEN HEERE 

JOAN VAN D^ E POL, 

E N 

DÜIFKEN VAN GERWEN- 

IN 't Noorden van de ftadt, daer'tYdepaleniciiunrCf 
En draegt een madrijk bofch » is een cmvruchtbrebuart > 
Een guren zuren hoek, dienimmermeerdenwagtn 
I^ds^raetsbetlichtde weserelttoeziedragiai; 

Mmmm 3 De 

Digitized by VjOOQIC 



4i4 B R ü i L O F T D I C H T E N. 

De winter houdfcr hof, en ftaec gelijk een ftijl. 

En wijkc den zomer niet , als voor een korter wijl . 

Onwillig groeiteer loof, en wat men groen mag noemen^ 

De Lente ichildert hier geen ipikkelige bloemen , 

Of tulpen fchoon van verf, daer Bloemaerts hert aen hangt, 

Tot dat hy met Narcis een* fchijn in 't water vangt . ^ 

Het woelt'er dagelijx met laden en met loflèn 

Van afgehouwenhout en heele NoórtTche boflchen , 

Geftapelt hemdhoog » waer door de 2x>nneichijn 

Van 't weften wort ge(chut , en nergens als met pijn , 

En zomtijtsbygpral alleen, wort ingelaten 

Van lieden, die, omwinft, het licht des hemels batcOf 

De buien zijn gewoon, en hagel, fneeuw, ènvorft, 

En tarten Venus vier met hun bevroze börft . 

Hier paft de ftrenge jeugt op vryen noch op hu wen : 

Zy flaet den tijt voorby ^ en le^'er Hymen fchuwen : 

En of dcMinncgodtom 'tjaer hier doet een* keer j 

Gem boezems vatten vlam: al riekt den plaets van teer. 

Zijn torts kan qualik brant in dit ge wefte ftichten . 

Zy zijn gelijkerhant gewapent voor zijn ichichten , 

En flaen de vleiery en praetjes in deajvint ; 

Dies Cypris nimmer hier twee harten t'zamen tnn t , 

't En waer om zeven jaer ^ens bruiloft wert gehouden . 

't Is altijd tijts geno^ . Zy fuffen en verouden : 

Of gevenze wat ichijns van vryen , 't is uit fpel , 

Ennauwelijxuitemft. Het doet hen wonder wel, 

Indienze op hun venoek noch worden algeflagen . 

Onftadig is hun min , gelijk de zomer vlagen • 

De zinnen zijn verlet dcMDr dagelijx gewoel . 

Zywoonen'tYtena, en blijven waterkoel, 

Gelijk de koele (hoom, en faun gedachten ebben 

En vloden heen en wéér. Wat zoum'er toch aen hebben? 

In 

Digitized by VjOOQIC 



. BR U ILO FT DICHT É N. 647 

In^tkorC) 'ciswonder, datccnbuurt^ die 't leven derft. 
Het welk van Venus vloeit , ijiet eens heel uit éh fterft • 
Ik zie de weerelt doots , en omgewroet van mollen % 
Indien men liefxiekx)s de jaren heen het rollen . 

Hier was 't bekende hui? van onzen grijzen Poi > 
Den degelijken man , wiens ooren altijd vol 
Bedrukte klagten zijn , endikomruftewenfchen. 
Wanneer hy wort omringt van radelooze menfchen 5 
Het 2^ hy onder dak zoo veer van 't vollek, duikt j 
Het zy hy , op zyn tijc en pas , de ftraet gebruikt j. 
£n naer het raethuis xreet 9 dat lang van hem bezeten , 
Van zijn oprechtigheit en onbevlekt geweten 
Getuigenifie geeft, zoo lang het eereichat. 
Dat yemant heb'geleeft ter eere van zijn ftadt . 
Van ftaetzucht wift hy noit » of yemant te benijden ^ 
Wat overfchot van dcught men in bedorve tijden 
Moet zoeken , vint ipen hier noch heel en on verminkt 
In hem, daer 'tzweemflelzelf van Romulusin blinkt, 
Zoo zeer als hy vericheelt van (Irij t en broedermoorden , 
Die niet een kint en queft met werken of met woorden . 
Gemeenzaem, dktendienft, eenyederevenna: 
En wie zijn ampt verzuimt, hyflaet zijn uuren ga. 
De rechtbank zagh hem lang , als mont vant Redit, befede» 
Met d'uitfpraek van ^t gerecht . De zes en dartigh Raden. 
De Burgermeeftersze]^ getuigend, en men weet 
Hoehy zich voorden Suet en goudevryheit queet t 
Met wat een eer hy wiert van zijnen dienft veriaten , 
En weder aengezocht • Hoe ichamen zich de ftraten ^ 
Waer langs ^ oproe»g volk hem lan tverraderfcholt 9 
Toen trou weloosheit meer dan eere en eeden golt ♦ 
Nuwashy, alseenkleet, in dienft der ftadt gefltten^ 
Ëatreurdezonderga, verlangende eebsvei^ten 

Digitized by VjOOQIC 



^S B R U I L o F T D IC H T£ N. 

Tc flijtcn ampteloos het weinige overfchot 

Des levens > dat hem noch vergunt moge zijn van Godc» 

Hy zat nu doof i verdooft van al t langduurig (chreeu wen , 

Dachys als vader ) voogt» en man van wees en weeu wen j 

Veel jaren achter eengeduUiig had gehoort . 

De zwakheit van het lijf die ftuwde hem vaft voort 

Naer 't graf . Hy was getrooft al *sjevens luft te ftenren , 

Zoo hy 't verlaten mogt met hoop van* wettige erven 

Te zetten in zijn erf en 't vaderlijke leen : 

Maerlaes! zijn moed bezweek: dehoopdaertocwaskleens 

Vermits zijn zooncn bey tot noch toe Hymen vluchten ; 

Dat deê die oude ftok en goede vader zuchten . 

*t Alwetend Wezen riep , op 't zuchten dezes mans i 
De teelzucbt endeli jk tot zich naer 's hemels trans ) 
Van waer zijn alziende oog der menfchen doen aenfchoudcl > 
Met zorge dat hy 't al in zijnen flant behoude . 
Gy> fprakhytegenshaer, die op mijn wenken pafl 9 
£n over ilammen waekt , en heit de huizen vafl: 
Door teelen zonder end > hoe hebtge zoo veel jaren 
De zorgen over ^t bloet der Pollen laten varen ? 
Hoe hebtge 't vroom geflacht, het algemeen rot nut. 
Niet dooreen braverank verheerlijkten geftut ? 
Dedoot die knipt byk^ns den draet van 'souden leven : 
Gy ziet hoe hy vergaet, en hoe zijn beenen beven. 
En hoe hy over 'r graf van zijn gezcUchap helt , 
En met den minften ftorm ter aerde leit gevelt . 
Ga toe dan metderbaeft , C9 hetgeen tijt verloren . 
Ik heb zijn' oucftcn zoon een fchoone Bruit belchoren , 
Een Duif ken zonder gal, een weerga, z(jftvanaert, 
Enzoogy.'tpnderftaet, il^ziezerasgepaert. 
Ik zal d'af kecrigheit uit hun gemoeden bannen , 
En hen eend(4g)celijkinuwea wagen (panden • , 

De 

Digitized by VjÓOQIC 



BRUILOFTDIC«TEN. é^p 

De Tcclzucht op dat woor cterftont «acrd^aerde vloog , 
£n traden jongen Pol ^ uit Duif kensblinkende oog 
Meteenenidiarperipijl^ al eer hy^c zelf vermoede. 
Dewondezacin'tmeig) hoewelze niet en bloede. 
Het bloec begon te zien door 't heimelijke vuur • 
De jongeling bevont de ftralen van natuur 
Veel magtiger dan oit . Hy liet zijn' handel loop^ i 
En dacht om vaders huis, nochkoopenenverkoopen: 
Maerleyöpkuflentoei envriendelijkenkouc. 
Op lonken en gevley . De liefde maekt hem ftout . 
Zijn eenig wenichen is om in haer gonft te raken « 
Hy keurt de woorden uit 9 die maegdekens doen bhkcMj 
£n is in vierigheit zich zdven ongdijk . 
£n vordert nacht en dag den bou van Venq» Rijk . 
^t Is wonder hoe de mia de menfchen kan verkeeren i 
En in zoo kort een tijt zoo veete dingen leereh . 
De minne wet het brein , en zet de zinnen ichrap , 
En leert in hare Ichool ons deugt en wetenfchap i 
Ootmoedigheit, gedult> en zedige manieren: 
Te hopen zonder hoop : een anders luimen vieren : 
Te dienen zonder loon: te zwichten, tebeftaen: 
Gewilliglijk gebocit in flavemy te gaen : 
Te derven om 't genot, en ftcrven en verrijzen: 
Den magtcloozen geeft met rook en wint te fpijzen . 
Zy wekt den tragen op uit hunnen droom , én vraeg^ 
Of niet een frifiche jeugt , een wakkre en heldre maegt 
In aen«naemheit zelfde zonne gaet te boven ? 
Of koftelijker bloem , in 't puik van alle hoven , 
Gevonden wort als dees , daer Pol nu *t oog op flaet ? 
Om haer is 't dat hy peinft , al waer hy gaet of ftact : 
Het zy het morgenroot verlicht degroene kruiden > 
Hetzy de grootetortsdehoofdenbradein'tzuidens 

Nnnn Het 

Digitized by VjOOQIC 



6fo B R U I L O F T D I C H T E N. 

Het zy die achter duin in *t zoute water zink* ^ 

Of ons by nacht ont(chuiIe > en voor een ander blink* • 

Mijn Pol is op zijn Duif verflingert , als een doffer • 

Hy heeft geen ander hart als 't hart van zijne joffer . 

Verllift hy % daer het loof hem voor de zon beicharmt > 

Hy ziet hoe't groen geboomt malkanderen omarmt j 

Den lindeboom den yp, den wilgecak den elzen ^ 

Hy wen(cht terftont zijn lief te kuflèn en t*omhclzen . 

Ziet hy den bloeflemaen, zoo liefelijk van lucht ^ 

De maegdom riekt hem toe ^ en zijn beloofde vrucht . 

Zoo hy een klare fhr ziet flikkren in het donker ^ 

Hy denkt om *t lachende oog 9 en 't hemelfche geflonker 

Van 't minnelijk gezicht 3 en zuiver diamant , 

Dat in haer aenfchijn gloeit ^ hy fmoort van beeten bram • 

Zoo hy twee paerden ziet een* zei yen wagen trekken • 

Hy denkt om 't zachte juk : en ziet hy trekkebekken 

Twee duiven op het (lag ^ niet ongelijk van kuif ^ 

Hyraeft» hyisontruft^ en roept om zijne Duif > 

£n geef zich op de vlucht , en krijgt gezwinde wieken» 

£n weet waerdatzy is te raden I en te rieken, 

En valtze moeielijk , en weetze t'onderg^en . 

Zy ziet haer vryers trouw en grooten y ver aen^ 

En krijgt genegenheit , en andere gepeinzen , 

En wenicht gepaert tezijn : maer 't hart wil t'elkens deinzeos. 

UitteereWoodigheit, enjeugdelijkefchaemt^ 

De rechte blozencheit die zoo een maegt betaemt > 

En fchooner is dan 't root op haer ontloke wangen • 

De wil zou overflaen, maer blijft in twijfel hangen • 

Herjawoort, datdegunfttemetnavoortoedrong> 

Is rijp en in den mont, maer hapert opde tong» 

Enkan'erqualikuit: doch wat baettegpnfl:ryen? 

Wie met den hemel vrijt, dichedftvoorwintin'tvryeni 

Ei 

Digitized by VjOOQIC 



BR U I L O F T D I C H T E N. 6fi 

£n raekc de haven in behouden met gemak s 
Gelijk dees Bruigom dcê, toen zy het Jawoprt (prakt 
£n met een zucht ontfing zijn aengebode trouwe ^ 
En aen zijn zijde ging, gelijk zijn echte vrouwe. 

Leef lang, gelukkigpaer, enbezichuwentijdtt 
En trekt getrooft te velde in dezen eerften ftrijdt , 
En mengel onder een triomf en nederlagen : 
Gy zult hier over fmart noch over wonden klagen / 
Het is een lieve luft, die nimmermeer verveelt. 
Wie vreeft voor zulk een doot , die 't eeuwig leven teelt . 
Nu droom niet anders dan van harten te verovren • 
De zoete koele May beftroit uw bed met lovren » 
En bloemen zonder tal , en lacht u vroHjk aen • 
/Dezon, omuwentwil, zal fpader onder gaen. 
De fchaemteheb' hieruit, en moet geen kaken verwen ^ 
Ga mengel bloet met bloet , en Pollen en van Gerwen • 
Daervolge, beurt om beurt, een dochter na een* zoon* 
De liefde is niemantslaft: zyishaere^enlpon* 
Ik zie den erfgenaem den kleenen Pol geboren i 
Eer negenmael de maen verwifleF haren horen • 
Ikzieboegrootvaêr'tkintvaftkuft, enwelgemoec 
In bey zijn armen vat , . en met dees woorden groet } . 
Terwijl de tranen vaft van bly(chap ftaen en hangen 
In d*oogen en op 't vel der rimpelige wangen : 

De Roomfche Pol én was noch kon zoo bly niet zijn , 
Toen hem geboren wierdt het zoontje Salonijn , 
^ Waer op Auguftus zwaen de goude tijden fpelde} 
Als ik mqt deze vruchf , het Icfte dat me quelde . 
Mijn lang ge wenfchte neef, Godcs wille moet geichiên ; 
Hy hael my in zijn rufl: , nu ik u heb gezien . 
De weerelt viel te kleen , en zat te naeu w verdropgen , 
2kx> d'oudeniq? en week, cp liet ze weef den joiïgen: . . 

Nnnn 2 Mijri 

^ Digitized by VjOOQIC 



tfix BRU ILÖFTDICHT E N. 

MijnroorgangzyuiinffxJc»' , «1 w«it#e6'wckloonmoé. 
Aldus fpreekröjttdc Pol-: dejöBgeJacböbfenwoe. 

RIDDERLVK BAisiKET, 

ADAM V A ?^ l O IC H O R S T, 

Rirfdcr, Heer van- de .Lier, 
E N -J OFFER 

KOR^E.LÏA PA E UW. ~ 

MYn Zai^g(>din'f crieefl" van-Hymens törts*ebl*fcen : 
Noch kan ;«5n teuich vemnak. hsuir voeten gtende ma- 
Om , buiten 't fpoór^ijr ovtcfc , eiB>i''lfk3hicn''/proo^cdoen.(^ken : 
Zoo kan men om dcl3t»tiftV€nm?lfen4iet^2öeii . 
Dan bloeit de hef 61: : -h^w kah'^^lcrttclittli^h peüflèn : 
Dan valt dészoiwefefnccüW : drfhclriegrile winter katflfen , 
Mijn jaren danflèntracg op zulk een darde pijp . 
Indien ik my vergrijp, hec is een licht vergrijp i 
Daer midden in een jfeeft d&bruiloftzaien Kthateren 
Van Venus vrcjigt , wacir natcr der Goden tanden vateren . 

MijnZoony ^rak'VienuS) "vli^ln'ehuis, datopgefaaek 
Ten hemel) fiietzijn'fèhik in 't witte voorhooft praek; 
Van waergyböorentatnt, iidefpeélnoots zich bereiden 
Om 'c eenig Dochterkën, de Bruic , te bed te leiden ; 
Gaheene» quijtudaerin'cbruidsbeddc, aldennacfat. 
Volweef'tbegonncweb. Onthael, naeruwemagt) 
Decs twee Gdieven , dieden dienft van Min bdioevm > 
En leg een' vaftentÜltóYri Lier , ■ en Achdtnhoeven . 
DewwceDwergvergi^mdet enkeerde haerden nek, 
Enfprak: 'tzal bet%rzijn> dac moeder 't werk voltrek, 
Hec welk zy zelf b^on. Wathoéfikoptefaalen 
Pe moeder dezer Bniit? demoederdiedeftralea 
• - Van 

Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDICHTE N, 6^^ 

En onder 't Yoorhoofc fpan t een' goddelijken boog 9 
Die andre wonderen haerdcj als uwe of mijne pezen 
DeipraekgingeenS) dat gy uw aengebede wezen 
Bedekte met dat beek van levendig alhaft > 
En hechte uw* gouden troon aen Aemftels veenzoom vaft. 
De fpraek ging, dat haer jeugt deaappel veer zpu winnen > 
Zoo zy ter vier(chaef.quaem met ,d 'andere Godinnen . 
Wert 's Bruigoms moeder niet , in 't bloeienft v^in haer tijdt > 
VoorPallasaengezien? van Palks zelf beriijt? 
Het (chorte alleen aen helm, enfpeer> en(chilt, volflangent 
De Goden haddenJiaer voor een Bellone ont£angen . 
Maer dat is noch van 't minft : dees fiereen eedle Ma^tf 
Voor welker ledckant uw goetheit zprgc draegt. 
Niet eens vcrnoegt , dat zy den appel heb' geftreeken i 
Durf dartel naer dekroon van uwe godheit fteeken • 
*t Js uit met al uwe eere, en d'eer van uwen Dwerg, 
NuHoUantCyprusftrckt, zyCypris, en de berg, 
Den Heilgen Berg genoemt, Idael, daerheelefcharen 
Bewierookenhaerbeelt, en kerken , enautaren, 
Of vlechten roozenhoén , en offrcn duif en zwaen, 
Enmufch, enmuflcbebreins ominhaergunflteiben: 
Gelijk dees Ridder ook zoo lang op haer genade 
Moftleven} 't zyhytrooftgingzoekent' Alkemade, 
OfWavren, ofterHorft; ofzochtzijn lieflijk kruis, 
Enhielom'tja^troortaen, teHeemftoJeophethiiis: 
Ofmet een quijnend hart, geperftvanminnefchroeven, 
Ging adem fcheppen, in'tgeweftvanAchtienhoevens 
Of aen den Vy verberg, inbofch, enlindelaén. 
Die menigh groen hart dekt met loof en groene blaén : 
Dan koos hy voor die koon noch roozeUadt noch leli, 
Mochmoeriney, voorden mont en lippen van KonKÜi 

Nnnn 3 Die^ 

Digitized by.VnOOQlC 



êS4^ BRÜILOFTDICHTEN. 
Die, alsdegeeftondact^ opiioCen^zangQiaet(laen$ 
OffpreekenSpiegdsfpraek> of volgen den Tuskaen, 
En Fransman, aendcScine, en Arno, rijk van geeften. 
Zo dikwils Lokhorft zach de beelden , fchoon van Iceftcn, 
Landouwen, en gedierte, en vogelen, gemadt 
Van haer bcgaefde hant , die zelve Arachnes naelt , 
Enaldiepotloot, pen, penfcel, enverf hanteercn, 
Metfcfarifr, entekeninge, en trekken durf braveeren 5 
Dan (prak hyPallas zelve, enProferpijntenaj 
En bad de vingers aen, enachtezulkeengi 
Alleen dees godheên waert , die blixeniftralen fli ngeren 
En kufte» op een knie , het fneeuw van zulke vingeren. 
En riep: gelukkig, 6 gelukkig 9 bovenal, 
Maer veel gelukkiger, dieeenmael trouwen zal 
Dèes vingers, deze hant, verkrachtfter van 'c gevoelen, 
Vijf tortlèn , die ffiijn vier in bloet en adren koelen , 
Gelijk hareoogen doen ^ zoodikwils alsze my 
Begunftigt met een' lonk , al is het van ter zy : 
Maer alsze in wit fatijn , by 't fchijnfel van de mane , 
Met eenen zil vreri ftaf quam trcên , gelijk Diane , 
Van haer' gewijden berg , den Hohorft , over t vdr > 
Dan vloón de Saters voor , en vreeldcn 't kuüch gewcit , 
Dat geile berggoón haer, enBo(chgo6n, en Godinnen; 
En Lokhorft , buiten hoop van yec op 't hart te winnen , 
Lag ergens in eenhaeg» en kerremdeal den nachts 
Om dat zijn hart geen deel mocht hebben aen die jadit . 
Hoe dikwils wenfchte hy dien zil vrcn ftaf te dragen j 
Of, haer ten dienft, het wilt te fteuren uit zijn lagen; 
Te rennen in den fchij n van winchont , of van bn^ j - 
Of zelf hèt hart te zijn , het welk zy fchoot of ftak : 
Hoewel het Ridders hart haer pijlen tot de veeren . 
Gevóélde in zijne borft, en'^t onheil niet zovikrercn j 

;^ Maer 

Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDICHTEN. 6sf 

Maerlagal lar^yernielcvan een verliefde doot» 

Had gy hem niec belooft te zalven in haer' (choot . 

Om *t fteeken van zijn zon voor eene poos t'ontfchuilen ^ 

Onchiel hy zich te Lier, of op het huis te Zuilen » 

En, indefchaduwvaneen*uitgeftrecktenboom> 

Verlette al razende de (chepen, endenftroom. 

De Nymfen van de Vecht , verlegen met zijn karmen, 

Vermaendenhcmi hyzouuwhair, uw*mont, uwearmen, , 

Uwkaeken, uwen hals > om *tnaekende ongemak , 

Tochiparen, wathydeê: dan viel hyzomtijts vlak, 

En bad uw fchoonheit aen , en *t laftrcn wert vertogen 5. 

Tot dat zijn heete koorts , aen al te krachtige oog^n 

Ontfteekea, wederom ont vonkte in merg en bloet , 

Enweêrquamophaertijt, gelijk, na*eteb, devloet. 

NuftadeesBruittendicnftj om wie, van alle zyen. 

De Hohorft heeft den loop van zul ke afgbdery en ; 

Terwijl uw rijk vervalt , 't welk Cyprus't hooft ophiet. 

2k)o morde Min , tot dat zy in zijn rede viel . 

Het voeght geen willig kin t zijn moeder tp bedillcn . 

Mijn wil verftrekkcu vv wet . Hier paflèri geen gcüchillen > 

Vlieg heen in *t bruilofcsbedde , en als de fpeelgenoot 

DeBruit heb' toegedekt, dan^ecf u zclven bloot , 

En offer hacr uw* dienft, met trooften en vermanen. 

En wilch met linnen af de teere en eerbre traenen , 

Die zy voor ' t left noch Ichreit , in maegdelijken ftaet -. 

Verheften hemel toe het vrouwelijk gewaet, 

Datopdetafclhaekt, om heurhcrbore leden, 

Niet morgen vroeg , nwer op den middag te bektcedcn> 

Wanneer de middagzon beftraer de jonge vrouw. 

Die in een* nacht vergeet den overbrogten rouw j 

En als de Bruigom hebbe al (lormende ingenomen 

De kamer van zijn lief, dan pas zijn vier te toornen.. 

Digitized by VjOOQIC 



6i6 B R U I L O F T D I C H T E N. 

Of als hy jnatigh kuif zijn vcrfchc wederga ; 
Dankus vry dat hcc klappe , en baeüw die kuskens na , 
Enprikcihcmj offpeelzomtijtsdcnIiefdeloo2e> 
Oflocral heimelijk hoc zedigh'taenfchijnbloze. 
Van bloodigheit befterve , en weer zijn verwe krijg* . 
Beluiftcrhungefprekj maer dat men dit verzwijg, 
Oppeenvanongeni. Gykentald'cigpngenfchappen 
Der nachtgeheimcniflc , en wat een tong met klappen 
Van mijn vcrborgentheên (die overheiligh zijn , 
En niet alleen de zon , maer zelfden manefchijn 
Vervteeken) al verbeurt: enhoewynietgedoogcn 
Als twee paert* effens, en noch halfgqlokene opgen. 
Én zachte mompeling van twee monden , zomtijts ftom • 
Men gaet niet dan beïchroomc tot zulk eenheiligdom . 
Vier ooren zijn genoeg: verjacghdereft. Wy haten 
Niet die 't ver ftaen , maer die *t geheim van *t bed verpraten • 
Die zon > die 't al befpiet , zoo ftout en onbefchaemt^ 
Was oirzaek , dat ik raet en middel heB^geraemt , 
Om endelijk een (chut te fchieten voor lijn fchijnen , 
En 't bed met fchaduwen van zwijgende gordijnen 
Te decken -, nademael *t bekooren van mijn wet 
Mijn Ridders op den dag in 't worftelperk verlet . 
Gy kunt 'ook , onder ebbe en vloct der bruiloftkortfên , 
Hun dienen tot vcrmaek , en fpeelen met twee tortfcn , 
Ontvonkenze aen *t gezicht der lodderlijke Bruit , 
- En blazenze by beurt dan aen, en dan weer uit : 
Of kruiden torts met tortfe : of knoopenze aen malkander 
Met zuiver parlefnoer^ of 't eene Hcht aen 't ander 
Ontfteeken ; of de koets berooken met een* rook i 
Die hen aen 't fluimren helpe , op dat gy , als een (pook » 
Doch niet vcrfchrikkelijk , verfchijnende in het droomehf 
Hun toont hoe d'cerfte maeght haer'oirfprong heb'genomeoi 

En 

. , Digitizedby VjOOQIC 



BRÜILOFTDICH TE N. 6^7 
En hoePrometeus vier ging halen by de zon ^ 
£n leven brocht in 'c beek > dat eer niet leven kon • 
Vertoon hun ook hoe ik uit zeeichuim wert gebooren y 
£fi wat ik nu verzwijg) datfluiflerhunind'ooren, • 
DoorfhufFeleerft» vermomtgelijkeenfterflijkkintf 
Denmaegdelijkendisi enwaergyjoflèsvinta 
Die killer zijn dan ys» en vryérs heele jaren 
Doen lopen achteraen» op ydle hoop van paren; 
Bekoor die met een* lach y gy kunt het toch van als : . 
Enneemtzeuopdenfchoot; zoo vlieg haer om den hals » 
£n hang'er voor een poosi enfmethaer^ onder 't kuilen > 
Met een vergiftig vier, 'twelknergensistebluilenf 
Alsinhetbijiilofcsbed: want in der Goden raet ^ 

BefluitmenAmfterdam, tenfteunvanHollantsStaet> 
Met aenwas van meer volx te ploppen I en te bouwen; 
D^ t nu verhindert wort door al te langlaem trouwen . 
Vlieg heen, mijnZoon» ^tistijt. Ik rynaer mijn paleis s 
£d> als'gy keert I verhaelmydanuwbruilo£tsreis« 

HYMEN. 

DE vreugt van Venusin haer kracht 
Verkracht al \ menfchelijk vermog^ • 
Zy trekt artfterfeUjkgeflacht . 
Totzichf gelijk de zon elxoc^^en. 
Zy trekt het aerdrijk niet alleen 
Omhoog) maer Goden naer beneden > 
£ni twee verfineltende tot een > 
Streelt zieL» enUjf> en al de leden « 

'k Had dus Komelia en Lier 
Met mijne lier te bed gezongen , 
Maêr alde kamer raektein vier> 
Door't^f enaimijnfiiaercniprongen. 

Oooo 



Digitized by VjOOQIC 



6jS BRUILOFtDICHTEN. 

DE FEEST VAN DEMHEER DIRECTEUR, 

H I.L L E B R A N T B E N T E S, 

ENJOFFROÜW 

KATHARIKE BAEK. 

Schoon d^èen na <l*andcr vaft de Nfinne gaf zijn recht t 
Noch flcct Katryn den tijt des levens buiten echt, 
De zon bad n^en werf haer hemel omgevaeren > 
En Geres negien werf het faair gebult met aifen > 
Terwijle Bentes kefde op heur genade alleen , 
Ên in den wint zaïg flaen zijn klagten y en gebeèi»^ * 
DekameT) daerzeüiq>> befloothaerkuiiRrhe zinnens 
Verbondenaen denxlienft der zuiverfle Godinnen > 
Aen Pallasv en Dkne, enVefte^ ömwiezyhier 
Een lamp van bei^riftal ontftak met eett w^ vier . 
NochVenus, noch de Min, noch Hymen mogt'er duren 
De kuifcheit dezer Maègt tvas witter dan de muren 
Wacr meê zy zat bemuurt , vernoqgt met dezen roem , 
Dat zy dees Godheèn fchonk beur maegdelijke bloem • 
Maer toen den hemel, die haeryvér had genoten, 
In 't end voltrekken wou 't geen boven was befloten f 
VerfcheendeMaegt, dMrzyinheurflaepkamerzat^ 
Haertrouwfte Broeder zelf, die langs 't gemeeM pat 
De weereld had verfinaet ^ en 's weéreks ydelheden , 
£n 't vaderlijke huiszich heel in rouw zien kleecfen • 
Dekamcr rook van geur, enhkektedoordenbranc^ 
Die affcheen van de terts in zijne flinke hant • 
Eenklcet, zoowitalsiheenw, geflingert om deleden ^ 
HingmeteeA'^cdknzwjervant^eatotbedodn, 



El 



Digitized by VjOOQIC 



BRÜILOFTDICHTEN. 6f9 

£n rijk bezaeitmecgout van ftarren» zonder tal. 
Gelijk den hemel blmkc f en eeuwigh blinken zal» 
De flaepen van zijn hooft $ verlicht door deze glanflea ^ 
Zich lieten om en om met eoien krans bekrani&a 
Van Uoemen f zonder naem > verzamelt daer om hoog 
Enkunftig gefchakei;^! gelijk een regenboog: 
Al vafte verwen, die verwelken noch bevriezen , 
En zich > om fchooner kleur » alle oogenblik verliezen » 
En fpelen zoo in 't licht van dien gemaekten dag > 
Dat quahj k menfchlijk oc^ hier^og op houdenmag • 
Hoeblyi hoe welgediaeazachzy den liefften Broeder f 
Hoe anders , als toen hy van Vaderen van Moeder 
En al zijn Vaders huis vernoegt zijn aficheit nam ^ 
Na dat een koorts f ter duik) dooreeneonzichtheeyIam> 
Al 't lichaem had verteert en naeuüjx om te leven 
Watzielsinvelenbeenenfiiiinkels was gebleven. 
De Zufter vreefile in 'teerfti en midlerwijl verheugt 
Vermengde zich de fiJuik in d'oh verwachte vreugt . 
Zy haekte en blaekte om hem t'omfaelzen , en te kuflèn , 
Kber'thartwertt'elkensflaeuwi enjakobondettufichca 
Genaekende verdreef met eenen heldren blik 
Uit heur verbaeft gpmoedt d^ ingebeelden ichrik i 
*£n opende zijn'mont met zulke lieflijkheden , 
Gelijkze was gewoon zijn' trooft en wijze reden 
Te drinken met haer oor 9 eerhyi, tothaerverdrijpts 
Om een onfterflijk kleedt het ftofehjk verliet • 
Gedeelte van mijn ziel (zoo fprakde Geeft ten lefte) 
IcVerlaetd'onfterflijklMUt) endadinditgewefte 
Uit lieftle die ik u noch toedraeg na mijn doot } 
Niet zoogelijk wel eer j maerduizeotmael zoo groot. 
De lieftle gloeit om hoog al anders danopaerde . 
Wygeeften fiJiatcen daer het ma^fi:hapnaer zijn wacrde^ 

Oooo 2 B« 

Digitized by VjOOQIC 



660 B R U I L O F T D I C H T E N. 

Beminnen zonder gal / en wen&hen in dien fbec 
Des hemels u noch nut te zijn met rijpen raet • 
' Het opperfte befluit mishaegt dat gy uw jaeren 
Duskoeleneenzaejnilijt) enleituoptepaeren 
Met hem y die lang geno^ zijn' tijc in ilaverny 
Om u heeft doüi^^rögt. 'k Verzeker u, dachy 
De rechte weerga is f en met zij n * aert en zeden 
Uw zeden zoo gelijkt, dat gccne oneffenheden 
Uw onderlinge ruft verfteuren zullen , zoo 
Gy 's hemels raet voltrekt. W^fchaemtemaektubioó? 
Wat verftze met een' gloet van roozen beide uw kaken > 
De koelte had haer tij t: nu is het tij t te blaken 
Van onge veinlde min , en niftig en goedront 
Te drukken hart aen hart , te vlyen moncop mont » 
Te lonken hant aen hant , en lipop lip te kleven . 
Wat weigertgedien Helt uw hant en trouw teg^ven» 
Nadien uw huwelijk van 't noodlot is gefineet 
Op'tanbeeltvanGodtsRaet? B^eef, inVenuseedt» 
U onder Bentes vlag. Hy zal ü veilig voeren» 
Niet onder het gewelc van oorelogsrumoeren > 
Waervandeweereltwa^, wanneer de felledoot 
In eehen hagel (pookt van y zer en van loot % 
Maer in een zoet gevecht, en oirzaek van veel levens > 
Enaerdichezaligheén, enlekkicluften.t'evcns: 
Daergy opki^en zult uit aengpnamen luft , 
£n den gewenichten loon der wederliefde kuft ^ 
EenjoneeKathanjn^ of Bentes, oftegader 
Een dodbteren een' zoon , die moeder en den vader 
Afzetten zoo volm^ekt , clat uwe ichildery 
Byditgpziekiebeelteenfchimenichadttwzy. ^ 
Gy moet opdeze wijs vorataendenGoón beb^en. 
De djtlijcgieea vertrek, enallegeeftenklagea 

• 

Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDÏCHTEN. 66t 

Daer boven allermeeftom 'cfpilleavan den tijCy 
En kennen zijn waerdy » wanneer by bun ontglijc • 
Zywenfchen, mc^ het zijn, den eerden ti)t te koopen^. 

* Om nutter te beüeén. Zyzteade darren loopei>i 
En rennen om den ring van dezen duifiren kloot > 
Bebangen met den damp, die eefftmijnoogen floot 
Voor *c bemclfche gezicht , en Iiinderde te dringen 
In 't allerbinncnfte des boezems aller dingen . 

Al watop'taerdrijk fchuik ontdekt zich daer al ftil. 
Hier zietmen nau welijx door een' pappiercn bril . 
Daer vat een oogenblik on taf lij ke gedachten . 
Daer fchijnt een langen dag, gevolg^t van gpene nachtei). 
Men leit'er 't oor te wcekop 't goddelijk gezang. 
Derbeemlen, dïeopmaetgcltadig^aenhun'gang^ • 
En danflen, dat zy 't veer in lieflijkheit af winnen 
De toverende keel der zingende Meerminnen « 
Natuur omkleet zicb daer heel iiaekt van top tot teei»^ 
Hier toonde my mijn Haes niet als d'ontdekteleéa. 
Zelf 't allerwijfte brein bekent omhoog.zijfl bott^it^ ' 

* En noemt dees letterkunde en wijsheit lou tre zotheit . 
Ons Tbemis die 't g^icht aen geene letters hecht , 
Ontvouwt en ichift'er net het onrecht van het Recht ^ 
Het heilig Recht, *t welk hier beneden is te aoeken^ 
En blintwojtopgevilcht uit eene zee van boeken , 
Waeria'tverftant verzinkt, endikwilsfchq)breuklijd. 
Maerdit loopt buiten ipoor: mijrikft^et niet zoo wijt/ 
MijnZufter, 'k zie gywenfcht^omhela^n uwen Broedere 
Maeralvergcefii: ikga. Omhels mijn oude Moeder y 

En Vilder noch voor qiy : omhelsuw' Bruidegom*. 

Zoo (prak hy , en verdween , en liet baer droef ,1 en fton^ 

Zy zag bem toenze zicb tot kuflen wou vcrpijnen , 

labacre ledekant met zijne torts verdwij pen > 

, ' Oooo j Gif^ 

Digitized by VjOOQIC 



661 BRÜILOFTDICHTEN. 

Gelijk een Bruiloftsgodt, cnflocgvanangftcen'galm. 
*t Gezin fchoot toe , -en vont den vloer al groen van palm 
Enlovercnbeftrooit, en troofte de verlegen, 
Ënnamdit voorfpookaen: en wenlchte 's hemels zegen» 
De nieu wge wijde Bruit, die, nadienftormbelant, 
Denblijden Bruid^m haertrpuwgaf methaer hant. 

TER BRUILOFT VAN DEN E. HEER 

J O A N D E W I T, 

RaetPenxionaris vandenLaode vtnHoOanteaWeftvridlaot» 
BM DE E. JOFFER 

W E N D E L A B I IC K E R S. 

IN 't Haegiche boich verfchijnt de Vryheit van het lantf 
Die fiere en eedle Maegt . Zy voert in d'eoie hant 
Pegoude (peer^ den hoet omhoogop'tipitsgefteken t 
Der fteden hooftderaet > dac triomfeerenc teken » 
En d'andrê hant regeert den toom en 't montgebit 
Van haeren wakren Leeuw ) waeropdiebraevezit. 
Aldus bejegent zy de Moeder yan het minnen 9 
Die fpredcthaeraen van zelf > ÓMaegt, wat voert uw zinneft 
In'tbladeloozewoudt) daermirtnocheikebledt» 
Mijnbloem, inhaerenbdgedooken^ Uooftnodhgloeki 
De winter (chenth^tal. De Vorft der Noortiche buien 
Is vy ant van de groente èn levend^ kruien 9 
Begraéftal 'tyeltderaetin hagel ysen iheeuw: 
En luft het ti ben lacht te (ch^pen met den Leeuw ? 
DeMa^begroetzeheuichf enantwöortopditvnegGB: 
Godin der weerelt) laet mijn' tocht u niet mislHegqij 
Ik zocht en vinde u hier ter goeder tijt en uur y 
O levenwekkerin enyoefter van natuur^ 

By 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L p F T D I C H T E N. 66^ 

By wie de wecrdt leeft, en al wat fchijnt veriooren 
Zich kleet in verlche vérwe» ^ en opftaet , als IierbOTeo > 
Zoo ras de lentetij t uw vier en prikkels vod » 
Waerop gedierte en vee en vogelzai^ krioeki 
Deleeurikuitdendauw» in vrolijke landouwen y 
Met zang ten hemel vaert 9 om 't nieuwe licht t'aèn(chou wen > 
Te groeten met den dag 9 daer'tgrasy dus lang verwelkt f 
Vaftaengroeit) dat het piept 9 en 'tlantvolk koeien melkt: 
O Moeder van de min 9 begunftig mijne beden. 
De welvaert van mijn' Staet beftaet alleen in lieden 
En macht van medichen niet f maer ook in eerlijk bloet ^ 
Térheerfchappygetöelt, gequeékt^ enaengevoedt. 
^s Lants adeldom beftaet alleen in fchilt noch wapen > 
Maer ook in 't vroom gemoedt , ten dienft des volks gefchapen^ 
En hierom heeft het lot D e W i t > mijn' trouwen helt» 
OpKatoosoudenftod)( aeaVroer des lants gjefteltf 
En juift ter goeder tijty toen d'eilanden der Heeren, 
Die al den Öceaen en weereldeö regeeren , 
Geraektenhantgpmeen» en klampten boort aei^boorti 
Van hier tot Indus kuft» en purperden met moort 
De velden van Neptuin 9 die» op den helichen donder 
Enblixemderkortouwi metal^nhdr» van onder > 
Deazeeftroomrookenzachf en branden » root Van doet » 
Het vredlijkkraeken hoorde» en fcheuren van den vloer ^^ 
Hetberftenvan'tmetael» 't geknars 't g^hrey der mannen ^ 
Als of de vrede was ter weerek uit gebannen » 
De grendel van de hel gelprcmgen uit zyn floc» 
Al'tnaerefbookontbodt» devyandenvanGodc 
En'cmenfchelijkgeflacht. In't midden van die baeren» 
J^ienzeebranf» ftontDi Wit> in'tc^envanzijnjaereöi 
Gelijk een rots » aen 't roer van mijnen vreien Smet , 
Bdcoort door niemantsclmft^vteHchrikt voormens 

^ Hy 

Digitized by VnOOQlC 



664. B R U I L O F T D I C H T E N. 

Hyftak» door zijn beleit» des^waerdenindefcheede^ 
£nholpdezeeeti't lant aen dien gewenichccn vrede 3 
Wacr by de bui^ery van ^eêrzy zit on tlaft 9 
De hulk den akker ploegt » daer gout en zilver vaft » 
d' Eilanden onderling elkandren hcufch bejegenen » 
Enminzaem, als voorheen, met eereen liefde zegenen. 
Wat waer 't een jammer dat dees Staettelg, zonder vrouVj 
Enafkomftf afgpflaeft, in 'tendt verdorren zou! 
Het is uw eigen ampt mijne uitgeleze ftammen 
En Huizen ondereen 3 door kracht van minnevlammen^ 
Te finilten , en de deugt te queeken in faaer krooft . 
*s Lants arbeit eifcht een ftu t , en minnely ken troofl:. 
Wanneer mijn wachter zit belcha^ft in zij n papieren , 
Of worftetin den Raet > en nacht en dag van ftieren 
Vermoeit wort , kaïi een vrouw door vriendelijk onthad 
Verquikken^mansgemoedt. Menziethoefteenenftaêi 
£11 diamanten zc)& > door een geduurig wryten ^ 
Verliezen en vergaenj énzoudeborftnietflyten 
Van dezen Herkules 3 die voorden vry dom waekt ? 
Gj , die met uwe torts^n minnevieren blaekt 
De kilde harten) dienoitgloet van minne voelden >* 
Öf voelende,^ terftont door bezigheit verkoelden , 
Tretoe, ontyonkDEWiT, enWENDBLB> zijngaj 
Met uwe zuivre vlamme , op dat haer oiigena 
Verzachte, en zy dien Helt, haer trouwe toebefchooreni 
Omhelze, en weHekome • Ik zie den Helt herbooren » 
En al het vry e Lan t in deze twee vereent . • 
Zoo ga de bruiloft in , op *t juichen dergpmeent*. 
Zy zal hem af^flaeft des middernachts verpoozen > 
Daer gy de ledekant beftrpit met geur van roozeiS, 
Die op haer kaeken reede ontluiken van de (chaemt 9 
En'cichaemrooti eeneverfdic zulk een Bruitbetaemt. 

' - Digitizedby VjOOQIC 



BR ü IX O FT D I C H TE N: 66f 

Ik zie twee hooftfteén reede in deze beide paerën 9 
DeMcrween Aemftelftroom, gelijkinecht, vergacrcn,' 
Den Ha^en Amfterdam elkandre wei verftaen 9 
2Soo wijt ak Bikkers vlag den grooten Oceaen 
Be(chaduwde ^ en doprihee met rijk gelade ichepen » 
Die ^s werelts gouden oegft in Holiants boezem liepen « 
Ik hoor den ouden Graefi in top van Amfterdam > 
Uit eene heldre wolk, met blij ichap zijnen ftam 
Begroeten in dees twee» diewymecwenfchenpaerden> 
£n vruchten gunden 5 die naerby de Groot vaêrsaerden. 
Befaac^udit» voltrek mijn be, tot Hollants heil >' ' 
Zoo vierig dat geen twift hun minne fcheide en deü\ 
De Moeder van de min beftemde deze bede • 
De Leeuw des lantS) ontvonktvanminne, (cheen dit mede 
Teftemmen. Venusz^hetvierinzijngezichtj 
Dat eerft te branden (cheen van grinmiigheit , gezwicht > 
Als of hy om D B W I T de Joffer (cheen te vrycn . 
De hemel zeegne hen en 't lant met gulde tyen • ^ 

TER BRUILOFT VAN DEN E. HEER, • 

J O A N H ü I D E K O O P E R. 

Ridder > f ongkbeer van Maerfeveen» Schepen t'Amftetdam. 
EN DE E. JOFFER} 

SOFIA K O E I M A NS. 

CONNVBIO yVUdAM STABILI. 

MEnzMJttEomcijtsdezon des avonts treiu%hdaelen> 
Bijzonder vier en gfaoS) .bedrukt te waiergaen, 
Om *s morgens uit de kim» met levendiger ftraelen 
£nrijkérglaii8cnvlai&, in'cOoftenopteftaen. 

Pppp Dc 

Digitized by VjOOQIC 



66S B H ü I L O F T D I<5 H T E N. 

Derchadeismenigmaelombaetutt» omde^hade 

Metaenwinfttevei^oên^ Deminnaer) naverdrkc^ 
Valt met een* hecrer gloet in d'armen der genade 

Van zijn verkore lief, die hy met rouw verliet. 
ZooginghetMABRSEVEEN) toen hymet'slantskarroflca 

ZijnVader volgen moft 5 tendienftvanlantenStadt^ 
Naer 't Keurhof te Berlijn^ door wildernis , enbofleni 

En treurde op al dien tc^t j als hy te paerde zat • 
De Minne doot verft bleek zijn aengezicht , en wangen • 

De zon , die 't al verquikt , verquikt gecnlins zijn h yt . 
Zoo laet *t gewonde hart het hooft z waermoedig hangen > 

£n draegt den pijl met zich , een oirzaek van njn fmsut . 
Hoedikmael ziet hy om naer onzen Weftercoren , 

£n mift 9 met dat gezicht van Aemftels wapenkroon » 
De kroon van 's levens lente, uit zijn gezidit verloren, 

Eenesêler hoofrcreraèc , en wenfchelijker Schoon . 
Hykomt, daer'c Keurhof rijd, devrouwetimmersblaekea 

Van gout, en diamant, enfchoonheit, zonder ga: 
Maer 't Keurhof noch zijn weelde en pracht kaii hem vermaka. 

Hym^ijmertdagopdag, en 's nachts, en^avontsfpa. 
De luft tot dans en jagt en ridderlijke Ipcelen , 
. Hanteeren van geweer en wapen, nochmuzijk. 
Dat tigers in het woudt kan kerelen r en ftreelen , 

Bekoort zijn zinnen niet , in *t Vorftelijke Rijk . 
Vermoeit van wandelen in eenzaemheit , langs paden 

Met eiken loof beplant, zathy, van loqf bedekt, 
Aend'oeversyandeSpree, daer zich twee zwaenenbadai, 

Endomplen, d'eendepluimvand'andrepluiftennec^ 
d^£en vöorzwemt , d'andre zich in ^t zog der w^^ca mei^dt, 

Haer trouwe gade volgt, die, blaekendevanK, 
By poozen hals om hak véh d'Salletlieflle firoigelt , 

£nkentzevoofde1iefile> ed^cÜefftedatmenkiift* 

. . . ^- De 

Digitized by VjOOQIC 



B R Ü I L o F T D r € H T E N. 667 

De droeve Ridder ziichti en, metdeborftvolwondcBi 

Spreekt droevig by zich zelf: ógodi^ezegencpaer^. 
Gelukkiger dan ik hebt gy uw lief gevonden . 

Gy koelt in dezen ftroom uw gloeden \ gantfche jaer: 
Maer ik, rampzalig menfeh , rampzaliger dan zwaenen, 

En iftommen , mis mijn hef en lieven Keizers vliet, 
Dacrmijn Sofia ruft, dus lang door klagt noch traenen 

Bewogen, (choonzekent mijn afgepijnt verdriet. 
Indien ik hier van rouw veranderde in een eiken , 

'k Zou deze vogels noch beichaduwen , en zien 
Hoc zyelkandre om ftrijt believen, torcenteik^i 

Van onderlinge gunft, byniemantteverhién* 
Nu zal mijn hart in afch door minnegloet verteeren , 

Naerdien het d*ongena der Schoone dus behaegt : 
Doch moet*er over my een (chocMiheit triomfeeren , 

Zoo gun ik d^eef^ liefft aen deze al waerde Nfaegc . 
Terwijl de Ridder hier zijsn^ noot klaegt aendeboomen , 

En *t water, ziet hy neer in ^tklaerekriftalijii^ 
En zijn Sofia blijde allengs ren oever koomen: 

Of 'tiszijnliefftczclf, ofhacrgedaente, enièhijn. 
Het water fchijnt verliefc haer in den arm te vatten , 

t'Ontvonkendoordenichijndeslichaems, fchoon van leeft* 
Wat Stroomgodt in den ftroom bezit zoo veele ichacten 

Van ichoonheên , niet mildeelt van gunfte , en ziele , en geeft ! 
Haer oogen flonkeren in 't water , als twee fteenen , 

Op't Indiaeniche ftr^nf , dóor'iE vloejende kriftal . 
Haer roode kaeken 9 als ontlooke roozen icheenen , 

Als bloemen, indebronvaneengezegentdal« 
De goedertieren aert, en vocgelijkc zeden. 

En heufcheeerbiedigheit zien haer ten oogen uit. 
Die, anders danze plag, nufchijntnaerzijngpbeden 

Teluiiben, als de galm naer een geelde luit. 

PPPP » Zj 

Digitized by VjOOQIC 



6^5 BR ÜILOFTDICH TE N, 

Zy lonkt hem minzaemtoe'> en fchijnt mee opene armen 

Te wcnfchen dat hy hatr bejegcnc , en gemoet' , 
Gewekt door zijne klagt , - bewogen door zijn kermen • 

Hy ziet hadt hooft bekranft met eenen roozenhoedt . 
Hy rees f en ftont gerect zich in den ftroom te plompen , 

Wanneer de fchijn verdween , en ui t zijne oogen dook' . 
Zijn bairen rezen > aér en zenuwen verkrompen 

Van fchrik voor dit gezicht dit vrolijk waterfpook • 
Hy valt op zijne knien , en roept met luider keele : 

O Godtheit van denilroom , ik neem het voorlpook aen > 
Een teken van geluk . My viel het lot ten deele , 

De Bruit , Wjaer naer myn trouw zoo vierig heeft gcfben . . 
Met deze hoope reift hy vrolijk naer de paelen 

Van 't waerde Vaderlant y ontmoet een zoeter lucht % 
Daer zy hem wellekomt met aengenaeme (traelen > 

Enniet, gelijkze^^lag» voor 's helts gebeden vli^. 
De blydeBruiloftsgodtgenaektmet zijngenooten» 

Om dit gelukkig paer te leiden naer 't prieel > 
Dat eeuwig bloeit van myrte, enlooten teelt bylooteni 

En ftam in fbmme vlecht , naer elx befcheiden deel • 
De hemel zeegne en eer' dit lieve paer met (prui ten ^ 
. Die d'ecre van de Stadt bewaeren op haer' tijt ^ 
Zoo Wijt de wateren op ftrant en duinen ftuiten : 
: Zoo wijt ons zeevaert zeilt 9 gezegent, enbenijt. 
Dezön, eerzy de zes paer tekens heeft befcheenen f 

En'trondejaervoltoit» zal» totderoudrentrooft» 
DeKoeimanSf opdienwenïch» en'tbloetderMaerfeveencDi 

Gedommek ondereen» zien leven in hun krooft. 



TB& 



Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDICHTÉN. 66f 

TER BRUILOFT 

VAN DEN EDELEN EN ÖöbGACHTBAEREN HEER, JONGKHEER 

JOAN VAN WAVÊreN, 

Out Schepen van Amfterdam > 
EK MEJOFFER. 

DEBORA DE BLAEUW. 

IN Goeilaoc bloeit een ftreek, nu'sGravenlantgeheétea, 
Daer d'edelfte A emftelaers een rijt geleeden zweecen 
Omichraeleenbarreheytemeften> endengronti 
Diearmwasuiczijn^aerC) in vette klay en klont 
En vruchtbre klaverweide en beemden te verkeeren . 
Zoo komt de kunO: Natuur te baet» en kan haer leeren 
Watlantbouw, arbeit^ en zorgvuldigheit vermag. 
Hier quamen (lallingpn ^ en hoeven voor den dag ^ 
Palaizen> veeenyrucht> enlaenen, enwaeranden. 
Men noemt dees lantftreek nu de Tempe dezer landen ^ 
DaecPeneus, klaer van ftroom als glas , doorheenevloeit. 
Mier zingt de nachtegael. Hierquinkeleert» en broeit 
De vogel, jaeropjaer, zijne eyers uit. Hier draegen 
De boomen lekker ooft. Hier voegen , enhierjaegen 
Dejongkersnaer patrijs, en hazen jagtgezint 
Met ihufielenden brak, en vluggen haze wint. 
De Gnekfche Venüs (cheide uit d'oofterfche landou w^en , 
Verliet haer* berg, en kerk, om hier haer hof te bouwen, 
Envondfi'er W averen, diemoégejaegt^ dat pas 
Belchadywt van een linde, in flaep gevallen was. 
Op 't ruifichen van een bron , diedoor verboige^rongea 
En aders uit den gront met kunftquam (gedrongen, 

PiJppj H, 

Digitized by VjOOQIC 



tf/o B RU ILOFTDICHTEN. 

Hy fcheen te groeten die hem in den droom verfcheen « 

Veel Ichooner dan menzc oir in marmer zach g^eêo 

Van d* overoude hant der Fenixkunfccnaeren , 

Die\iit veel lichaemeneen enkel ichooin^^aêren. 

Om haer te fcheppen , die der ftcrfelijken ïr aet 

En uiterfte begrijp zoo verr' te boven gaet j ^ 

Dat alle ichoonheicby dees(choonheic> noit bezi^eekcn 

Door eeuwen zónder ende , een fchaduw wort geleeken • 

Enhy hec leven flechcs gelijkt een bloote (chijni 

Die 't oog» uiteenebron» of belder kriftalijn » 

Bejegent 9 enverfchijnt, Watisdezielge2Xgent 

Die dit geluk gebeurt! ófchoonfte» gy bejegent 

My hier ter goeder tijt . [Zoo fprcekt by in den droom j] 

O moeder van die min» zijtoverwellekoom 

In 't graefelijk gewed . Hoe koom^ my t'ontmoeten ? 

De Gravelantiche roos » die onder uwe voeten 

Haer" geur en doet ontvouwt 9 geti^me wie gy zijt $ 

Die 't menlcheiijk geflacht uw vrientfcbap niet benijt • 

Ik wenichteuw Heiligheit-aloverlaog t'aenbidden y 

£nophetminnefèe(baenuwaltaer, in 't midden 

Derfchoonejc^ëren, op t'c^en wierookgeur» 

En krans ) en^myrtetolg, met.roozendieur.^ttdeur 

BevlochtèA; «aer'c geluk» 't welk vbeituit uw genade» 

Verftakme vaii inijn' weafbb^.» jpn rechte wedergade : 

Mijn ti jtgenooten »}n ^i^.poos vooruicgetreên . 

Zyfcheen hem hierop aen te laehen» en bescheen 

Hem onder 't lachen met zoo minnelijke lonken» 

Dat d*oogen zijne botft al hdmeltjk ontronken 

Met eenen zoeten ^»i$ ., TenJefte berftze ecas uit . ^ 

Deroozemonfiltoiktop^ eq^mtm^dkgduit: 

Obravüjiongettngk» byVenusuitgekooreo» 

Het bf uiloffslQt wort,<tt;iraa» boireo toebc fch oow n 

"w * .Eea 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L o F T D I C H T E N. 6.71 
Een ieder heeft zijn* tijt, en uur, hem toegeleit. 
d* Aeloude en vruchtbre ftam , die zich zoo weelig Ipreit 
En groeit door Henrik en zijn mannelijke kinderen , 
Wil ik in d'af komfl: niet befiioeien , noch verminderen > 
Maer door een bruiloft aen eikandere uitbefteén , 
En fmilten in zijn bloet twee takken onder een , 
Den neef, en zijne nicht: en om dit uit te werken 
Verlaet ik Cyprus , en zoo veelgewi jde kerken , 
Enkoomnu'sGravenlantbezoekenmetmijn'zoon . 
Uw vadeis wapen mét den Arent en de kroon 
Gekroont , toen Ferdinand hem *t Riddcrszwacrt vereerde , 
Zal erven op zijn bloet . Zoo iemant minnen Jeerde 
Door 'ijiemclfchebeleit, zult gy , doorgloeit van brant, 
De bloem van uw geacht gfien plukken met uw hant. 
Uw grootvaêr Oetgcns, cwor zijn dienften aengenaemer , 
Als eerfte ftichter van de a»cverzekerkamer , 
De rijke wiflèlbank, en*tleenhuis> iswclwacrt 
Te bloeienin «jn zaet . Uw gfootvaer Spiegel paert 
ü vrolijk metdees hoop , datgy , akhy , en d'oudcn. 
De vryheit van den Stact zult voorftaen , en behouden 
Doorerfgenaemenuituwcegadeaengpteelt. 
U w eigen vader zag zich garen afgebeelt 
Naer't leven in uw vrucht, en wenicht dat hy den neven, . 
Tef^ruitcnuituw trouw, magtotccn'fpiegelgevcn 
Zijn dienften , Aemftels ftadt en 't vry e vaderlant 
Gefchonkenrdsopreis. Opopdan, fluitdcnbant 
Vantrouwemetuwlieflle, cnlaetdeminnietfla^uwcn, 
Maer dommelt onder een de Wavbren», en Bl^euwbh^ 
Dat icderuit het krooft ook d'ouders kennen mag . \ 
Zoofprakzc: hyontwaektc, cneerzijnooghaerzach 
Verdweenzc uit zijn gezicht naer't hof, by haer verkoozen . 
d'Ontwackcerriepzena, dicopccnfpoorvanioQ»» 

Digitized by VjOOQIC 



/ r 



<J72 B R U I L o F T D I C H T E N. 

In d'ope lucht verdween f en liet hem van dien cijc 

In een geduimgen en jammerlijken ftrijc> 

Bekommert om bet hart van D £ b o r a te winnen . 

Dit 'szijnbejag alleen. Hier worftelen de zinnen - 

Van wcdcrzij^ om ftrijt . Zy weet de min t'onrraén » 

Al vrijt wat maegfchaps wel. Hyweetzet'ondergaen 

Mctheufchcit, enbdcheit, gpfterkt uit Venus hoven,, 

En poogt het oude vier van haere min te doven , 

Daerna een' nieuwen brant f ontvonken uit deze afch , 

En'thart) zoo hart als fteèn, inmurwenknebaerwalch 

Te zien veranderen. Dit heeft zijn zwaericheden: 

Maer wat vermogen niet de traenen en gebeden 

Des minnaers op een vrouw in *t^fte van haer jei:^ » , 

W anneerze zich verheelt 't genot van d'eerfte vrci^ , 

Gefchapen om het al wat leven voelt te buigen ? 

Waervan de ftammen en gedachten eeuwig tuig^ » 

En d'oorlogen » zoo wijt de weerelt door gevoert , 

WaerVenus de trompet en trommel heeft geroéft 

In 't hart der mannen , ook in d' Amazoon^hefteden » 

Zoo (chuw van bruiloften > uit kracht van eereen eden. 

De Minnegodt belacht dien eedt , een' loden knoop , 

Waerhy te velde trekt, en (Icipt zoo groot een' hoop 

Van helden achter acn en uitg^Jeze vrouwen , 

Die, na haereerfte trouw, den oogfl; van min herbouwen, 

WaertoedeesSchooneilcmt, diezedig en beleeft 

Den afgeflaefdcnhelt 't gewenfchtejawoort geeft , 

Waer na de bruiloft volgt , op d'aénkomd van Godt Hymen , 

Die 't lieve paer nu groet, envoorligt, enoprijmen 

Aldus naer 't groen prieel van 't weelig bruitsbed leit : 

Nu volg, gelukkig paer, mijn fakkel. Waerom fchreic 

De Schoonc ? zwaerlij k valt een weduwe t'ontveinzen 

't Geen al de bruiloftsrey kan zien door haer gepeinzen , 

Dat 

Digitized by VjOOQIC 



B k U I L o F T D I C H T E KC d/j 

Datis'tgcnocgpn van den Bruigonjcnzijn Bruit, 
*t Welk uit de zaligheit van 't wettig bruitsbed fphiit, 
Hetbruitsbcd, datuwadit, vanÖyfcbapopgènomcn. 
Dit leen de menfchen hoe zy op de weerclt koinen , 
En houden , op den voet der oudrert , eenen toori • 
Hicrkuft men dat het klapt: hierisdefchaduwfehooh. 

MDCLVUI. 

TER BRUILOFT VAN DEN HEER 

CORNELIS BAKKER, 

RAET, EN SCHEPEN, 
EN MBJOFFB& 

KATHARINA RAYE, 

V l VIT E F E L 1 C E S. 

i. B R U I LOFT^G A L M. 

Wie noit proefde wat een vrouwe , 
En haer vrientfchap waerdig is, 
Noit den mont van zijn getrouwe / 

Kude, fuftinduifternis, 
Van een' dikken damp betogen s 

Als een blinde 9 zonder zon > 
5^nder in het licht der oogcn , 

d'Aengenaeme minnebron , 
Zich te fpieglen , zoet te grieven . 

Wgit *s een leven zonder licht ? 
Wat *s gedeeltheit van gelieven ? 

Wat quetft zoeter dan de fchicht 
Van de fuikerzoete minne , 
^s Wcerclts groote Koninginne ? 

Qqqq ?. WE- 

Digitized by VjOOQIC 



^7^ ff R UI I O F T D l C H T E.N* 
I. W E D E R G A L M. 

Bakkvr zöudfeuditoiirvQiir^eot. 

EKeV vcrftcckea van dieft felutf, 
Wcctvaflbtrouwen, enonttrouw^t 

Droef alleen en een^em zat > 
Vol zwaermoedige gedachten • 

Ochy watmiftzijnhartaitrooft9 
Wat al vriendeHjke nachten , 

Daer het niet dan zuchtjes looft f 
Hy opichietende uit zijn droomen 

Grijpt de fchaduw van zijn ga i 
Ofze hem* te hul]p wou komen» 

Uitmedöogen, engena: 
Maer zy glipt hem door zijne armen . 
Zygaet glippen: hy blijft kermen. 

2. BRUILOFTSGALM. 

Venusquam hier op van verre - 

• Hem uit gunft verbeelden dat 
Hy noch eene flonkerftarrc 

Aen haer* derden hemd had • 
Zy vermaent hem op te waeken . 

Niet tefinilten van verdriet, 
Liever in haer vier te blaeken : 

En hy hoort een vrolijklict 
Trooftlijkfpellcn in zijtt<froomen 

Dat hy haeft ontmoeten zou 
Een , die hem wil willekomen , 

Als voorheen zijncecrftetrotw, 
Voor het breeken van dieketen . 
Lief, naleedt, helpt feedt veraeeten» 

z WE. 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L o F T p I C H T E N, ^75 
2. W E P E RG ALM. 

Opecnvoorlpel, 2xx)gczcgpnt, 

Wort hy van *t gewenfchtc goct , 
Hcmbelchorcn^ heuichbej^ent» 

Ën gevoelt een' nieuwen gloet 
't Hart on t vonken van die (choone 9 

Liefelijker dan de May 1 
Aller maegden bloeme en kroone . 

Raet, wiewas't? deichoone Ra y. 
Schoon van aengebore zeden, 

£n vernuft , en wat een n^egt^ 
In haer levem lent getreden ) 

Als een' geur en bloeflem dra^ » 
Die eeneeedle vradx beloven , 
d^Eer en *t puik vah AemfteU hoven . _ 

•3. B R U I L O F T Sf G A L M. 

Mogt ik hier een toon op zetten 

Hoe de Helt ten reieging , 
Toenhy, onder Venus wetten , 

Hoop van zijne R a y ontfing, 
'k Zoirmijn bruiloftsmaet verderen» 

Met de zeden van de Bruit , 
En haer vonken , en haer zwieren. 

'k Zou twee fhaeren van mijn hiit 
Opeen toon* van liefdetrekken : 

En men zoufeê moritaen mant 
Zien 9 alstort^fet Treldcebekken^ 

Uit een' ongevc^iden grom* 
Jammer waerWien^hMt«0blttfien. . ^ 
Al de weretc hangt aen^kuflleti . 

Qqq^q z 3. WE* 

Digitized by VjOOQIC 



6j6 BR U I L O F T D I C H T E N. 

3. W E D E R G A L M. 

Kuft dan dat wy *t hooren kbppcn , 
. O gelieven, eens van acre. 
Lacc de liefde noit verflappcn . 

Kuflên is een wcêrkus waert . 
Luikt dusop, gelijk de lente. 

Na het doien van het ys . 
Wakker, zet u zelfs op rente. 

*t Is een deun naer d'oudc wijs , 
Ophetoutfte fecft gezongen, 

Uit een fioiple onnozelhcit , 
Van natuur hier toegedron^, 

Daerze zonder onderfdieit > 
Zoenen, wcdcrzoenqesprachcn. 
Ziet eens hoe de fpeelnoots ladieo . 

FAKKEL 

VAN D,. J O A N B L A E ü, 

EN GEERTRUIT VERMEUL. 

DE vakkre Blaeuw floeg*savootsIp^ 
Het gulden beir des hemelsgi , 
£n monfterde alle ftralen , 
Dievaftfben, ofverdwalen» 

AlsVenus, dochter van Jupijn, 
Hem in een' ongemaekten Icfaija 
Vericfacen, enquamvooroo^, 

Daer hy ftoot o|^ogai • 

ZytoijJct HBOjikaUerwacrftezoon, 
PielufthebciiXKrCoden aOGb 






El 



Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDIC H T E N. 6f7 

Ën 't eeuwig durend levea 
Mee uwen geeft te zweven } 

Allanggenoegmecongemak , 
Gedragen 't aertfi:h en hemeUch pak » 
En Herkies nagetreden? 
£n Atlas wijde ichreden . 

Ai lang genoeg tot 's vaders trooft 
Zij n' zwakken ouderdom verpooft i 
't Is tijdt om eens te hooren • 
Nacr 't geen u is bcfchoren . 

IkwijsunacrJegoudeftadt* ' ' 

Daer is voor u een eedle fchat » 
£en fchoone Macgt ten befte . 
Trek heen nacr deze vefte . 

Gy zult*er vinden aen de Gouw 
De lieve lang beloofde trouw » 
Enuinharekaeken 
Ën heufch onthael vermacken . 

Of deiftze met bevreefden gaog. 
Ik zalze met een' minneprang 
Bedwingen tot mijn wetten , 
En 't harde hart verzetten . 

Zoo fprak de moeder van demin> 
En liet hem met verbaefden zin 
(Terwijle zy ging ftrijken) 
Vcrbaeft ten hemel kijken. 

Zijn boezem brande ftrax vainhoop» 
Die hem den luft van ftarrenloop 
En't fiJirander hemelmeten 
Benami en deed vergeten. 

OBlaeu» watofuwedervaert? 
GybandekpafloT) boog nochkacrr» 

Digitized by VjOOQIC 



67% BR UIL OFTDICHTEN. 

Noch Tychofi wijze boeken : 
Gy gaet uw we^ga zoeken : 

£n Venus vooigang maekt hec^>oor i 
En wijft u met hacr ftarrc voor , 
En opent Geertruits armen , 
Genegen tot ontfarmen . 

Gelok, o blijde Bruidegom! 
In Hymens vroUjk heiligdom . 
Uw Eruit heeft u genezen . 
Laet zy uw (piegel wezen . 

Nu ftaroog op geen ander lichc 
Alsdat'er ftraelt uit haer gezicht. 
Nu ftaroog op haer oogen , 
Die alle ding vermoogen . 

N;i druk , in't kuflèncvtnktoek. 
Met monc op mom een minnebpek 
Nu druk met inkt van weelden 
Een huis vol minnebeelden . 

TER BRUILOFT VAN DEN E.HEER 

AERNOÜT HEILEMANS HOOFT, 

Ridder v«a Sc Micbid , 
EN DE E. JOFFROUW 

MARIA VAN DER HÖUVE. 

ZEldeakainNatuuroBtveiiizeo 
Harenaertdietioode li^t. 
Al vermomtzefbaergepeintEen , 
Schoonzeloos eCB Jwijfbedfiegc. 
Sperwers, 'MelenoKit^ nodk-fpvoeuwen } 
WoUren, geeftotMKfiieliaaiik. i.' /^ 
' ' . ,'.-■ Lcca- 

Digitizsd by CjOOQJC 



ER UILOFTDICH TE N. 67^ 

Leeuwcnêften voeden leeuwen . 
Wilt van wHten tam van tam • 
Zoek by <f mobn merk noch teeken 
Vandeeswaerhek» loop niet wt|t* 
BlijfinHollant) endiBrftreken 
Van den onvervlogen tijc • 
Die getuigt u 9 hoe een jonge 
Arent> van den Muider borg, 
Door de min tot foof gedrongen > 
Uit vloog. Denk eens, inwaczofg, 
Werelooze duiven vliegen , 
Alsdevogplvaajupijn,. . 
OpzijnvleugelSf vander wiege» 
Volgtjsijn Vaders ftreek en lijn • 
Hy dobdiiufelcalle landen , 
£n bezochtüitheemfche lucht, 
Rijnftroom, boflchen en waranden. 
d'Alpes, koften zijne vktcht 
Niet beletten, met haer kruinen: 
Hy ziet zee noch bergen aen , 
Vlieten, wildernis, nochdmnen: 
Po, noch Arno hout hem ftaen. 
Noch geen Tibcr. Parthenopc 
Zag hem drijven op zijn pluim : 
Maer hy keerde zonder hoopc 
Door het hemelsblaeuweruim t 
Naer de Loir en d'oude Seine» 
Van de Seine naer deTèems . 
Valt mijn HoUant dan te kleine 
Sprak hy, datikdusuitheemich 
Eeuwig omdwael, doordcAVolken f 

Beter in mijn vaderlant _ . 

^ Bmt 

♦ * . . * ' DigitizedbyCjOOglC 



68o BRÜILOFTDICH TEN. 

Buit gezocht 9 dan vreemde volken 
Tebefpieden. Aen den kant» 
Daer deRhijnftroom loopt ten endei 
Zag hy flux een kuüche duif 
Zitten onder de bekenden 9 
En bekoord door deze kuif > 
Vliegt hy tienwerf om die H o u v b ^ 
Ënd'lijk valt hy uit de lucht , 
Grijpt d'onfchuldige» endedroeve » 
Die van dootichrik kermt en zucht* 
Och waer vind ik een behoeder ? 
Helptme» ochhelptmenu» och» och» 
Helptme » Zufters , Speelhoots » Broeder» 
Och de lucht is vol bedrogh . 
Maer geen A r e n t paft op *t keilnen 
Van een dui ve . Hy vliegt heen » 
Envertroofthaer» uit ontfermen i 
Zijt geruft en wel te vrcên , 
't Is onnoodig dat men fidder » 
Daer geen onheil wort verwac h t . 
Geef ü over aen den Ridder» 
Als een vrucht van zijne jacht . 
Vrees geen Arentsklaeu óf pennen : 
Dees verfcheurt de duiven niet » 
Kunt gy flechts uw'aert gewennen 
Naer zijn luft en H o o f Trgcbicdt » 
En uw moeders H o u f vergeten » 
Alle uw droef heit is gefleten . 



BRUI. 

DyGoQgle 



Digitized by 



BRUILOFTD IC Ö T E N. 69t 

BRUILOFTZANG VOOR DEN HEER 

NIKOLAES PANKRAS; 

EN JOFFER 

PETRONELLE DE WAERT. 

T^Olle trommel en trompet s . 
l#Die ons poorten open zet 
Voor de wilde woefte dieren 1 
En verflindende Arabieren ^ 

En ^t afgrijf&lijk g^im 

Van den wreeden Etn^aUm # 
Met zijn yfre halve manen 5 
Oorzaek van Ëuropes tranen } 

Kopre keel oi kallefe vel , 

Zwijffy énluiftercnaerhetfpel 
Van geno^eltjke fluiten 
Zoe ten zangk en éedle lui ten 

By 't gelukkigi)ruiloftsbedt i 

Daer de Min zijn pijlen wet > 
Om dit lieve paer te wonden ^ 
Dat zoo minnelijk varbonden 

Naer de nieuwe bly fidiap haekt f 

Die den hemel zelf vermaekt i , 

Waer hy 2iet de weerelt bouwen » 
* En door 't endelooze trouwen 

t* Elkens boeten al deich^ 

Van des oorloge ongeni» 
Groeiendein hetfel bederven 
Dergeflachten» en het derven 

boor 'tg^ wapendeg^welt 

Inhet ongenadig velt 1 

Rrrr Dat 

Digitized by VjOOQIC 



6S2 B R U I L O F T D 1 C H T E N, 

Dat ons beter paft te ichu wen f 
En door *t Godtgezegent hu wen , 

Door dien valte minnekooof) 

Te verzckrcn onze hoop 
Van een* hoop nakomelingen 
Die de doot en tij t befpringen > 

Enonslevren, coteen*trooft^ 

Onzer ondreri eigen krooft i 
Levendiger dan penfeelen 
Op de kunftigfte pannèelen . 

PANKRASenzijnPETRONBIr ^ 

Lachen vafti nuikhunfpel 
Een) die voor mijaöog komt zweven ) 
Daer tvf ee Grootmoersin herleven^ 

£n haer beider waerdighdt, 

Vrientichap en goetaerdigbeit), 
En de bloem van andre deugden , 
Dienootdruftigen verheugden . 

Na de dochter volgc eco zoon , 

Waerdig om des A emftels kroon 
Als zijn Grootvaêr te vercieren ; 
DaerzC) in 't midden van twee dieren , 

Klaer van gouten ftcencn blaek . 
, Milde VeauS) helpt me: maek . 
Mijn ged^ en droom waerachtig . 
Is uw bruiloftsftrael zoo kraditig 

Als mijn wenich « men twijfèlniet - 

Aen den nadruk van dit fier , 
^ IndenreyderhruiloftsGongen 

Bruit en Brnigpm to^^ngen • 



TER 



Digitized by VjOOQIC 



B R U I L o F T D r C H T E N. 6i$ 

TER BRUILOFT VAlSr DEN E. HEER 

J O A ' N SIK, 

ENDEE.J OFFER 

MARGARITE TULP. 

C O I^ C O RD E S Jt t^ ï M jE, 

DEr kindren eer en dientl » hunne ouderen bewezen > 
Van outsby heilig en onheilig wtrt geprezen , 
En 'met den tirel van Godtvruchtigheit gekroont 5 
Dewijl hy tegens Go4c om hoogh zich dankbaer toont , 
Die d*ouders dient, en eert, aboiriprong van het leven 
En wezen , aen het kii)t door hen van Godt gegevens 
Behalve 't geen de telgh van zijnen (tamme deelt 
Aen (ap van deugt en tucht, defpniitenineebeelt. 
En levende ii^eplant, als Goddelijke vonken, 
Van kintsbeen met de melk der moeder ingedronken . 
Wat zaet van lecringen men dikwils yruchtloos ftroy j 
Dceshooftdéught zette in S i x van sjjjne wiegh haer ploy , 
En blonk in hem , en in zijn eensgezinden broeder . 
Wat eer war dienftbaerhcit oit kint zijn waerde moeder 
Vanharteopdraegenkon» alseenvereifchtefchult, 
Diedroegpnzeopaenhaer, uit (chijn niet, nochyergult 
Meteen geveinftgelaet , maer uit oprechte trouwe. 
Wat was het een vcrmaek , voor d'oude weduw vrouwe 
Zich dus te zien gedient , door haer gehoorzaem bloct ! 
De dagen uitgerekt, en zónder tegenlpoet 
Van wederfpannigheitde weduwlijke jaeren , 
In *t kecren en in *t gaen , gelijk op twee pylaeren , 
Geftut te zien , een heil dat niet gevonden wort 
By tortels, troofteloos op haeren tak verdort : 

Rrrr 2 Maer 

Digitized by VjOOQIC 



<JS4 BRUILOFTDICHTE N. 

Macr S 1 X was 'c niet genoegde Moeder in haer leven , 
Te volgen i hy had luft haer graf deze eer te geven. 
Na dat de Dopt zoo lang haer' mónt en oogen look. 
En zy verdweenen was , gelijk een daiöp en rook 
Om hoog aen lucht verdwijnt • Hy ovcrwoeg haer zorgen , 
In 't vallen van dend^, in *trijzen vanden morgen, 
En hoeze in haeren tijdr , bekommert voor den zoon , 
Uit duizent maegden een zoo zedig koos als (choon , 
Een zuivre Tulp, het puik van allerhande bloemen j 
Toen *t oog op deze viel , die wy de Parle noemen , 
In Griekfch én out Latijn , en nier onduitfch noch vremt, 
Als met de bloem gepaert , haer* eigen naem befiemr , 
Met uitgplezenheit van zedigheit en waerde , 
DievandeirMoedrcnaert, vanweêrzy, nietveraerde. 
Zy hinggeduurighlijk aen haer Vrouw Moeders 2y , 
Gekcnt in *t zedig krooft, de befte fchildery; 
Het zyze fpeelde of zong , op 't klinken van de fnacren , 
Waerop de geeft van S i x teii hemel fcheen te vaeren , 
En m$t zij n moeders geeft te fpreeken van de Macgr , 
Die hem, op haeren raeten zijn gezicht, behaegt; 
Als eene aen wie hy hoopt zich zelven te verbinden , 
Om in dat lieve bloet zijn moeders ziel te vinden , 
Die hy verloren heeft 5 en zijn vrouw moeders naem 
In een* herboren klank te wekken , zoo hy quaem 
Ontmoeten zijn geluk in deze Margarite. 
O, zucht hymcnigmael, dat *s hemels zegen vliete 
£n vloeje op mijnen wenfch , en ik den blijden dagh 
Beleef' , die Moeders wil geheel voltrekken magh , 
In mijnen trouring , lang decsj offer toebefchorcii , 
Gelijk mijn geeft getuigt . O wacr die dagh geboren ! 
De Liefde omfteekt aldus des jongelings gemoedt , 
.GeUjkdevlameentorts. ald'aders, alzijnbloet 

Ver. 

Digitized by VjOOQIC 



BRÜILOFTDICHTEN. ^8y 
Veranderen in vier, dat» krachtig van vermogen » 
Hemuicftraelcuitg^baer, enaengezichc> enoogen> 
£n niet te bluflcfaen is > zoo langhec voedtlel vint . 
Waer twee vereenigen > daer ftrengelt en verhin t 
De Liefde tien aen eens want ieder heeft zijn zinn^: 
Dochlichter zal die bant opdeze harten winnen j 
£n hechten, acngezien de wil in 't algemeen 
Ëenheilzaemwitbeoc^t: datwitfiniltveeleineen. 
Geftadigheitverwint« Zoo wort de^draetToKponnen* 
Haer Broeder heeft aldus den hoeden B u r. q gewonnen «. 
Moskovifbh ys nochfiieeuw verkoelden noit den gloet 
VanzijneootfteekcfhcHrft^ dpor'cafidiqaengey^edt^, 
Daer na gewellekomt» en by de lieffte ontfangen > 
Verquildler van het moede enafgeftreén verlangea* 
De trouwe min van S i x verdiende ook 't echte pant 
Te fchenken aen zijn Bruit » te trouwen qiet haer ^nt ; 
Die ichoone wederga y hem toegqfchikt van boven » 
En fchooner door ^ér deiigr • Op zulk eeft tirou w beloven 
De ftarren hen te zien > aen onzen Aem{):eI|b:oom ^ 
Intelgenuitgefpreit) gelijk een vruchtbreboom^ 
Waerinde SixBN en OuTSTHOHE^NS wederbloejen) 
Waerinmen Vlaming e Nen Tulpen aen ziet groejen» 
Ten dienft van oiize ftadt en Hollants vryen Staet : 
Terwijl de Bruidegom zijn Bruit en toeverlaet , 
Omhelft) ,en onderhoudt niptvriendelijke togen 5 
Endauengeur, uit tijm van Poezy gezogen j 
Daerhy, by wijlen, 't hart en zijn* vcrlidRJcn geeft 
Met geuren fterkt , en witte en roode roozen leeft 
Op haereontlooke wang-, daer verf in verf verdreven y 
Hem*tganfchejaerden May affchilderennaer 't leven . 
IDe deught , aldus gevat in uitgeleze ftof , 
Veredelt hacrwacrdy met onwaerdecrt)ren lof . 

Rrrr 3 Wat 

Digitized by VjOOQIC 



6Z6 B R ü IL O F T D IC H T E N. 

Wat zocht de Bruigom 't oogh der fchoonc te bchacgen 
Door parleiooer » om aen den blanken hals te draegen , 
Om 't hooft) en om de hant ? zijn parrevülchery 
j^ydel: wantdefchoonfteeneelfteParleiszy, 
Wiens deught geen toifcl hoeft, nochydelederaedcn 
Van baggen en geftccnte of kraekende gewaeden , 
Vol parlen gebor duurt , en ftijf van Indifch gout, 
Zy leent van buiten niet > die d'ydelheit miftrou w t • 
Geen ramp den bloeflem van dit huwelijk vèrniele , 
Een bruiloft 9 zonder endt, voor lichaem en voor ziele. 
Die, evenonverzaet, verlangen naer het zoet. 
Dat lijf en ziel vemoeght , door 'c onbegreepen Goet • 

TER BRUILOFT VAN DEN WELEDELEN HEER 

P E T E R D E G R A E F, . 

JONGKHB£R. VAH ZUITPOL8BfLOEK 
EN DE WELEDELE MEJOFFER. 

JAROBA B IKKER. 

NonbtecJmenttmituDivim 
, , Evtnimt . 

DE jonge G R. A E F ) belufl: uitheemfche fteden , 
En volken te bezichti^n , mee een 
Hunn*omm^angk} enzinlijkliêen, en zeden, 
Quambly Parijs, 'srijxhooftfladt, ingeréeui 
Geenftadc, maereereenweerelt in het kleine j 

Daer Luide wijk, gezeten in 'cpalais, 
Wortaengebeên , ópd'oeversvandeSeinc, 
En triomfeert in oorlogb, en in pais. 



Wk 



Digitized by VjOOQIC 



I 



BR U I L O F T D I C H T E N. 6^7 

Wie mcit ons wat den jonglingk al gerooete ? 

Hy hoorde en zagh zich zelven naulijx zadtV 
Toen al het rijk het pacrgczalfden groetc , 

In ecnc zael , bekleet met kun ft en fchat . 
Hier blonk op 't hof een hemel > rijk van zonnen. 

De rijkdom van de kunft verdoofde gout 
En diamant, alsofzein'trenperkronnen^ 

Of worftcldcn wie fterkft eten palm behoudt* 
Hy zagh'er op de hemeliche tapy ten' 

DezegederBourbonnenafgemaelt, « ,^ . 

En hoe *c verdrag beil^hte 't bloedig wrijten , 

Daer Henrik en zijnafkomft^cer behaelt • 
Het lufte hem t'aenfchouwen in ^t by zonder 

WatXuidewijk, zoojongk, alreebefchnjft. -, 

In ieder perk gemoet het oog een wonder > 

Waeraen het zich vergeet, en hangen Ut^ft. 
Hy ziet in 't cndt twee weereldcn verwarren . 

De rook 9 enfmook, gefchrey, enwapenk]ank> 
Trompet, en trom, cn(lofbedroefT.dcftarren. 

Men luiftert hier naer oorloghstoom > noch d wangk. 
Maer elders, als de zon de nevels doorfchijn,. 
Komt Liefde allengs gedaelt uit d'ope wolk , 
Met Wederliefde, opeiiglezangk» te voorlbhija* 

Op dat gezangk ruft dondcrbus en dolk . 
Menzietze beideelkandreacnminnigh kufloi» 

En onderling zich vlechten , arm in arm . 
Deheiren, aen het wijken ondeftufto», 

Staenftil van zelf. Nu hoort men geen gekerm^* 
Heer P o L s B R o E K merkt dat deze hoflchüdrye 

Hem afbeeh hoe de krijghseeu raekte in ruft , 
£n Luidewijk verbonden aen Marye , 

Bekrachtight dat^eei Vranki^kSpanjj&kttft r 

Digitize'ci by VjOOQIC 



688 BRÜILOFTDICHTEN. 

Wiezous dochcGiLAEF) gdooven dat de liefde , 

En Wederliefde in top dit wonder wrocht , 
Ter goeder uure elk *t hart dec volken griefde . 

De liefde won dat gpen geweer bevocht . 
Gelukkig zijn debeictenabuurrijken > 

Deharten> die» gewontin'thdrrenas» 
Nu wapenloos verknocht door hu weiijken , 

£en bruildskus en wedeckus genat. 
Zoo ipreekthyby zich zelven, enbduiftert 

Het vryen van demin oi wedermin » 
Waer op een ftem hem ftil in d'ooren fluiftert : 

'k Zie u gepaert met uwe nabuurjo • 
Het fchaemroot verft de leli van lijn kaetaoa • 

Dat merkteftuicde HoUantfcheGezant^ 
Dievraegde: hoe? begihtuwhartteUaekea,, 

DooreenevonIP) gefpatvan'sKooingshrant? 
Schep moedt) enleerop'sKoningsvoorbedtpaeroi: 

2Sookanuwbloet» tenzqgen van uw ftadc 
£n vaderlapt » der ondrqii ftoel bewaerqn p 

Daergrootvaêr^ aPtgeflachttereerer zat. 
J A k: o B A lag hem iecfert indezinfien f 

Gelijk Atlantein'thart vanHippomeen . 
Hy hoopte haer 5 gelijk een (nijs, ce winnen. 

In 't renperk » zoohem Venus gunft vericheen : 
Zoo Venus ftrael het harteensquaem t'ondoien ^ 

Dat harder dan hetberg^ krifhd bevroos: 

Maer 's winters wil de ludbt geen bloemen ftroien : 

Delentegeeftdenknop^ ehdanderoos» 

De lente is tot hec mtnn^eft geboren : . 

Dan wijdt de jeugt den oiua duif en zwaen . 

Elk wierrookt dan gebeén in Venus kooren » 

En vlecht feftoen van roos en myrteMi^ • 

Dfc 

' . . , Digitizedby VjOOQIC 



B RU I LÖFTDICHTEN. d^' 

Dcjönglingvolgt, op'thcmelfchblaeugeflikkcr 

Deroogen, zija beminde > in 'c hart gcplanCs 
£enPallas9 uitdeneedlenftam.vanBiKKfiR^ 

Die hier de kroon van deught en (<diooaheic fpMt . 
Wannneer de deugt 3 in fterfelijke leden 

Gedompelc> uichetichoonelichaemftraelc» 
Dan wortze van opmerkende aengebeden j 

Als een godin » uit 's hemels fchoot gedaelt « 
De Wederliefde , in 't kerkge welf gelogen » 

Bdaeghtze> entrefcdoord'oogenhaerin'thart: 
Datvoeltze> en vint zich on vermocfdt bewogen 

Met 's minnaers wonde 9 en uitgeftaene finar t . 
Nu wort hy van de (choone heulch bejegent » 

Met een gezicht en ongewoonenlonk^ * . 

Een blijde roir 5 die zijn vryaedje zegent. "^ 

Nuvinthyzich) alsHippomeen, aenhonk. 
Op dit befluit » van minnezorgen veiUg y , 

£n met een' kus bezegelt mont aen mont 3 
Verfchijnt het paer de blijde Bruiloftsheiligh 

Metzijnetortlë) en kroont het trouverbont. 
Hyzeght: nuvolghtditlicht^ gekroonde braven: 

Wy treên u voor , daer 't weehgh roozevelt 
Wéér mengt in een deBiKKEfLsendeGRAVEN^ 

Als Vènus gloet uw zielen fzamenfmelt • 
Ten blijk dat ey u medeel t bey te gader » 

Wort u belooft een lief en edel krooft » 
Dac tefïêns zweemt naer moeder » en naer vader . 

Zoobloeieengroeieuwftam) dennijtgetrooft. 



Sfff TEK 



Digitized by VjOOQIC 



6^ B R ü I L O F T D 1 C H T E N* 

TER BAUitOFf VAN Dfiü fi. HEER 

JAKOB HINLOPEN TYMONSZ. 

V E R M A E S, 

EK DEK. JOFFER 

URSÜLA VAN BERGEN. 

DE heerfchappy des lants oatfloec den walvifchvangcr 
Van *t bezige bewint op Gtoenlant , voor een poos> 

Om bet denkrijgh ter zee te ïtyvén door mactroos» 
Wanneer de wakkre Min z^h'^gouden koker, zwanger 

Vanfcherpepylen, hing op zijnen zachtcnrugh, 
En fprak : het is geen tijt nu langer te verzuimen , 
Te flapen op de wacht . het viycn heeft zijn luimen \ 

Nu leit de ledigheit voor my een goude brugh j 
Waer langbs ik onverhoeds den jonglingkan beipringen* 

Die mijne krachten terght,' cnd*ouftewetverfmaet . 

Het Rijk van Minne , <Jat de weerelt houdt in ftaet , 
Dien walvifchdwingcr zeTf betemmen zal , en dwingen . 

Zoo fpreekt de Min , verkieft ecn*ïchuilhoek in der yl > 
En legert zich al ftil in U r. s e l. s zedige oogen, 
Daer hy haer winkbraeu w fpant [wie dénkt om zulkebc^;^ ? ] 

En treft, uk haer gezicht, den Helt met zijnen pijl. 
Bewintsman , die dus lang harpoende woefte dieren i 

Gyviught, helaes, te fpa deze ongewoone pijn: 

Nu Venuszoon u heeft gebonden acn de lijn > 
ZijtgyuzelÊsnietmeer» maer moet u laten (tieren. 

Tc 

Digitized by VjOOQIC 



B R ü I L o F T D I C H T E N- tf^t 

TevcMrcnftomhcc vryte ftrevenovcral^ 
Door'sweeteksruimezeete^lenmetdezinnen: 
Nuleitdeg^aenbant^ en om een hart te winnen > 

VerlieftmenucfagdKels de Liefde te geval. 
De Liefde hoopt 9 en vreeft^ gelilde te verliezen, 

Wanneerze in 't minnend hart haer taeie wortels fchiet s 

Ontzietzehagelbuy» noch wint > nochr^cnniet» 
En zou geen' vryhett voor deesflaveraye kiezen . 

Hoewel men zomtijts trooft en licht vaa ftarren derlFt ^ 

Daer 't water is beeaeit met iotisen^n gevarea s 
Rechtlchapenflceman&ftvoorftorms noch hoHe baren. 

Al eifcht de floot dat Jby zijn maft en kabek kerft . 
Leander troofte zich te water, onder 't zwemmcffi. 

Ter liefde van zijn ftar 5 die op den oever blonk. 

En hem van verre 't licht van hare fakkel fchonk • 
ZijnyverfdiroomdeAtetdewildezeete temment 

De hoop van verre allengs den Minnaer trooft , en (uft , 
Terwijl hy vaft genaekt de b^nggewenfchte haven , 
Die, naveelmoeilijkheênendatgedurighflaven, 

HiNLOPSN kroonen zal met aengename ruft. 
Geen water kan de vbm van zijn verlangen bluflen , 

Verlangen naer 't genot der Schoolie , alle eere waert , 

Om haer oprechte deught i en goedertieren aert . 
Gelukkigh is de mont , die dezen mont zal kuflen . 

Hyyvertom'tbefluit: maer toen haer teerehant 
Dcnvrydom, 'twacrdcpant, teDleftezouverfchrijven, 
Scheen 't Ja woort op de tong en in de pen te blij ven , 

Het hart te fiddren , voor den knoop van zulk een' bant . 
Zyziet, acnd'eenezy,^hacr'toeverlaet, haer Moeder, 

Wiens kuÜche borft zy zoogh , wiens zuivre melk zy dronk : 

Aend'andre zyde troofthaer f a K ob met een'lonk: 
^Is of hy (prak : Ik blijf uw diehaer , en behoeder . 
-•A> ' "^ '. Sfffi De 

Digitized by VjOOQIC 



6$x BRUILOFTDICHTEN. 

Dckcur baertangft . Wat gaetd'onnoofle Jofibraeo ? 
Wat anders is^'t van veer » wat anders onder dbogen . 
Of zuchtze 9 ditbefluitgaet boven mijn vermogens 

Mijn lieve Moeder af, ecn'Bruigomaenteflacn. 
Al ^maegfchap moedigt haer. Zy blijft in twijfel hangen. 

De trouwe Bruidegom verquikt de flaeuwe Bruit , 

Ontvouwtze wat al heils ui^ tnoulofrsfeeften ^ruit, 
£n wilcht eerbiedighlijk de tranen van haer wangen . 

Nuklaerthet aenfchijn op : dezonnefchijn breekt door: 
De roozen luiken op : de bly fcbap wort geboren . 
De Min zijn vleugels reptt en weetze te bekooren , 

Enbaenthetbrudofbpadt> entreetzerufti^roor* 
Hier op beftemt de Bruit de trouwbek>ftenifle ^ 

£n tekent hare trouw ftantvaftigh q) papier • 

De hemel kocftre zdf voortaen dit wettigh vier, 
£n zulcx , dat hun noch heil noch bloeiende af komft mifEb. 

MbCLIII. 

TER BRUILOFT VAN DEN HEER 

\?^ILLEM BLAEÜ> 

LICXNTIAET IN BEIJ>E RECHTEN* 
EN MEJOFFER 

ANNA Van loon. 

AMOJt OMNIBUS IBÈM. 

OVereeuwighfter der menfchen , 
Leven wekfter van het jacr > 
Dael op wierooken en wenichen 
Van dees blijde bruiloftsichaer 
. Neder in een* dau van kriiidea> 
Nu de leeurik quinkebext 



Ob 



Digitized by VjOOQIC 



BKV 1 L O F T D I C H T E N. 69^ 

' Om het Maifeeft in celuiden 9 

Daerdejeughtu dient en eert; 
Jonge Bla EU) dieuw geboden 

Dorft verfinaden in een lucht ^ 
Daer geen hart de minnegoden 

Ongequetft en gaef ontvlügt> 
' OndenJirorpt zich uwe wetten, 

frekt u w juk gewilligh aen . 
Liefde kon zijn hart verzetten • 

Recht^eleerden, druk, enblaènt^ 
Kaert, kompas ^ enpafler flingeren. 

Aerdckloot, noch geen'hemelklooc 
Draeit hy tanger met zijn vingeren > 

Nu hem Hymen noopt en noot 
Op de bruilofcslekkernyen , 

Daer de ftrengfte en ftoutftehdt 
Op verlekkert onder't ftryen , 

Van een heimelijk gewelt 
Overwcldight in de zinnen. 

Bl A £ u vergeet nu Rome, enat 
Wat hem waerder was dan 't minnen . 

Buiten minne is enkel gal • 
Tjoo kan lieftie *t hart veroveren , 

En zijn fchoone wederga 
Met een* lonk zi]n*gccft betoveren . 

HacrevrientiRJiap, engena^ 
£n dat fk)nkef en genieten 

Is wat anders cbn by nacht 
Lofie en vafte fLirren ichieten • 

Welk een levendig kracht 
StradtuitdVwgen, minnekokers , 

Zwanger, iüieenhantgrinaet> 

Sfff3 Va» 

Digitizedby Google 



^^ B R U 1 L o F T D I C H T E N. 

Vandie viiendelijkeftokera, 

Daérgcen harnas tegpi-Aaet l 
Nu bekoitbydacldaelje 

Venus rijken niet bepodtt 
Noch het overdertle Itaelje » 

Daerzoomenighhart verdwaelt. 
En (^ *t ftreelen der meerminne 

Schipbreuk lijdt by 't fchoonfte weer . 
't Rijk van Cyprus Konin^giniie 

Ziet geen volk aen9 hetnd noch veer. 
Hollant moet al mede (laven 

In den dienft van deze maght : 
Schoon zijn boute paerden draven 

Van dól midd;^ totden nacht. 
Hoe ^lukkigh is (k minnér9 

Die numider Venuskroon 
Heenetreet» alseea'verwinna» . 

d'OverfchoooeljOON) tentoon 
Van z0n trouwe» aal.ontfkngen. 

En bet verftèeroozebladt 
Lezen op haer kuÜche wai^;en , 

Altijt graêg^a en nimmer zadt, 
Afeeichelden van verdrieten , 

Daer de Goden én Jupijn 
Eer den benei 6m verlieten « * 

En in onajeftmaenefi^jhijn 
Nederdaelden > onder 't bbdoen^ 

In een' re|)eh i root.van gout j 
Door de konii^ijlaedaeken , 

Daer zich 't zuiver pant betrouwt : 
DaerdeGoddieit, diebaerftne^tde» 

Smolt aengoutin liaereal^oot* .. ^ 

. Van- 

Digitized by VjOOQIC 



B R ü IL O F T D I C H T E N» <5>f 

Van een goddelijke wedde : 

Daer liec Ueek en bknead noot 
Op haer aiaq^dijjce waf^iea 

Dan eens op éuk ondergwg . 
Zie den Bruidegom verlangen . 

A M N A , 2ie den jongeling 
Op mijn' bruilofcscoon ontfteeken , 

Weiger hem den opccglit niet . 
Weiger niet zijn vlam te queekea 

In dat zoete lUikerriet . 
Pan wou daer de licffte grijpen , 

Maer de vryer talie mis , 
En vertroofte zich met pijpen 

In zijn fniarte en droeffenis . 
Vlught niet wcch voor vttrcn hoedet . 

Geef hem mmrtdijk \ geley , 
Op den voorgangh van uw mooier . 

Helpden bruid^om don May9 
Witvanbloeflèm» iaaew]pden. 
Ly al wat een mac^kaa lydev . 

MDCLVIIII. 
T£IL BK.UILOFT VAV D9N I. HSER 

ENTIDIUS RIC CE N, 

KaftdeinenHoofto£SderderftedePannereiit, BaljowTUideBeeia- 
fterenWonaer, to: 

EN DE E^ JONGKVROtlV 

HA£SJ£ AUGUSTYNS. 



B 



Ruiloft, bruiloft. Vdghtgodt Hymen» 
Nu de leeurik in zijn vlugnt» 

Digitizedby Google 



4^ BRUI L O FTDI C H TEN/ 

Uiteen liefdijker lucht) 
Quinkeleerts en hoopt tot rymen 

Al wat tucht fchept, daerdelent 
Horen trouwt aen Purmerent • 

2k)U het jeugdigbloet niet minnen , 
Zonghy^ nudeluchtontlaet> 
Al de weerelt vryen gaet > 

Velt en weide groente winnen ^ 
^t Aerdrijk in zijn ingewant 
Voeltecn* minnelijken brant • 

AUetakken, alle telgen 
Minnen in dejeu^ van 't jaer. . 
Niemant valt dit juk te zwaer . 

Zon en morgendauw te zweden 
Geeft de planten nieuwe knicht ^ 
Wa^r de zon de kou verzacht « 

Alle vedels, veeendiem 

Voelen Cyprisongcna. 

leder kuft zijn wederga • 
Hoort de velden tierelieren . 

Hoort dat hemels veltgezang • 

Ieder gaetflien bhiüomgang . 

R I G c E K hoorde 't quinkèleerca 
Van den leeurik met den dagh 9 
Daer hj inzien kamer lagh ^ 

En, geiprongenuitdeveéren» 
Aengq)rikKq]it van zijn lot 9 
Reedt ter poorte uit van het flot. 

d' Avontftar is nau gebooren , 
Alsby Hymen vintgereet, 



Digitized by VjOOQIC 



Dk 



B R U I L o F T D I C H T E N. öp/ 

Die in 't groene bruiloftskkcc 
Hem Ver wdkomc binnen Horen^ 
. Enden Bruigom licht voomic 
Naer den drempel van de Bniit • 

R I c c E H volghde die hem leide 

Bydclieffte, sujnetrouV) 

Diebeangft, enaocbinrouwy 
Noode van de fpeelnootsfdictde ^ 

Diehaertrooften» daensezits 

En de lief fte om uicftd bidt . 

Schoónejongkvrouw, rootbekreetens 

SprakdeBruilofc^odt) fchepmoedt. 
. V rees geen leedt> nochtegenfpoet. 
Leer uw moeders rouw vergeeten 

Met de bly fchap van de nacht ^ 

Öie een treurigb hart verzacht . 

Wat aen moeder wert verloren 

Wint gy aen den Bruidegom 

En zijn liefde wederom . 
Heden is uw trooft geboren , 

En gy vint by uwei> Heer 

Uw verlooren blyfchap weer . 

Purmerent zal u bejegenen 

En begroeten in 't genttin > 

Als gy met den Kattelem 
Stadt en Bteenftw lant komt zeegfsnen 

Door de hodlp vafteene pkmt jf 

d^Eere va»uw trouwverbaat . 

Ojpdicn trooftinhacreffflCfte 
• Vaeghthy, die den trouring gif, 

Tttt Haes- 

Digitized by VjOOQIC 



69% BRÜILOFTDICHTEN. 

H ABS JE vcx)rt de traenen af, 
Strijkt de blooheit van haer harte , 
Ënzyvolghtheni) hantaenhant^ 
Naer de bruiloftsledekaot . 

Laet Vbntidius belchermen, 

Zijne lieffte, flilvanaert. 

Die zijn vaders ftam bewaert . 
Laet hem iler ven in haere armen , 

En verrijzen jaeren lang . 

Zingtze in flaep met dit gezang . 

MDCLVUl. 

TER BRUILOFT 

VAM DEN HOOGEN EDS][.EN GBSTRENGEM HEER. 

PETER. NOOMS, 

Btron des H. R. Rijks » Heere van Arelanderveen 9 
£N DE HOOGE EDELE JOFFER 

BEATRIX ADR IA NA RAM 
VAN SCHAL KW YK- 

F E L 1 C E S A ^ 1 M M. 

DE reisluft , om te zien wat vreemt is en uitheemich ^ 
De zeden , en het volk , en tongen t'onderfcheiden > 
Had N o o M s gevoert aen *t Hof en d'oevers van den Teems» 
En daer de Seine vloeit door zegenrijke weiden . 

Hy keerde in *t vaderlant , vèmoeght om 't geen hy za^ 
En hoorde ^ en overwoegh l^ wijl zijn wedervaeren , 
» Niet zonder hoop om eens, opeenentKX)gendaghf 
Zichwettigh metziji>^ voor'thooghaltacrtepaacn. 

Dt 

Digitized by VjOOQIC 



B R Ü I L o F T D I C H T E N. 699 

De hemel wift wat lot zijn jcughtbefchoren was . 
Hy niet > en wenfchre dat zijn toelegh moght gelukken. 

Hy minde aircede in 'c hart, gereet, alszuiverwas, 
t'Ontfangcn zulk een beek als Godc hier in zou drukken • 

Met die gedachten (poeit hy vierigh naer de kerk , 
En roept den hemel aen : O Godt , op uw behacgen 

Verwacht ik mijne Bruit te kennen door een merk , ' 

Dat my gebiet mijn trouw en jeught haer op te draegen . 

Indien my dit geluk gebeuren magh, üGodt, - 
Ic Verbintme aen uwen dienfl: , te kleen voor zulk een waerde > 

En wijde u d*ecrfte (pruit , uit dank voor dit genot , 
Den voorfmaek van uw heil , eenzaligheit op d'aerde . 

Zoo bidt hy, en ziet om, vol y vers, naer'tpoortaelj 
Daer komt Beatrix met haer moeder aengetreden , 

Gelijk een morgenftont, en voert den morgenftrael 
In 't voorhooft , en een' glans van ichoonheit en van zeden . 

Het blonde hair om 't hooft , de lely en de roos , 
Vol levens , en vol geurs, op lippen, mont en kaeken , 

Getuigen hoe Natuur den morgenftont verkoos % 

Tot voorbeelt , om door deze een edel hart te blaeken . 

Zy hoeft geen toifcl , noch geenc uiterlijke pracht 
Van rijk borduurfel, noch gefteente , noch gewaeden : 

Dees (choonhei t , rijk genoegh , en in haer volle kracht, 
Ditlichaem, (choon van leeft, ontleent hier geen cieracdcn. 

Maer als zy voor 't altacr godtvruch tigh nederknielt , 
Zich zegent met Godts Kruis , en toegevou we handen , 

Haere oogen flaet op Godt , . die al 't gefchapen zielt , 
En d'oogen (chooner dan de zilvre lampen branden j 

Dan fchijntze hem geen menfch , maer eer een Serafijn ^ 
Wicnsgloetzijnhjirtontvonkt. Ofterfelijkemenfchen, 

Wsfcrbenik? wie verfchijntmy hier in dezen fchijn, 
Gewis cen'Zalighèit oprd'aerde , om na te wenfeheii ? 
-^ ' ^ Tttt 2 Zo» 

Digitized by VjOOQIC 



700 B R U IL OFTDICHTEN. 

Zoofprcekthyt «neci)g»!my«i'tbcilighkcrkjcwelf 
Schijnthemi glkeDenAü» teluiftereoiod'oorco: 

DatisuwhaJvczirf: dUjcwdelkfifeezclf, 
Uw V/yliccrfch^p dqor 't lot fles heoüpl^ tocbcfchorcu^ 

Nuftaethy, aIs verrukt, yi;ri?enightzijngcbeêij 
Metbaergebcdt, cnz»ngkt en tddc manieren. 

Hy wierookt God? in ^ barre , om dat benj dces ycricbcen , 
Die alle harten trekt en ketent aenbacr^wiereo , 

Zy rijft eerbiedigbl*j kt tcnlefte, sen'* moeders zy« 
En Icheit van bier , en daejt van d^ingewijde trappen , 

Volacndachts, onverzaetvan'tfeeftcnjacrgcty, 
Gevolght van 's üijks Baron^ op 't ^opr van haere flappen. 

Wat dienften vallen hem {e laftigb 9 om haer ^ft 
Te winnen» daghopd^b» end'ouderstebeweegieii? 

DewakkreMinisklodCf enafj^erecbtopkunÜ 
Van vryen , daer men hoopt pp dien gpwenicbten zegqi : 
Die valt hem in den &hooc 9 op 't (Temmen van haer' wil 
Met zijnen wil en wenüch : en d'onverzierde Hijmen 

Geleit de bloode Bruir, nurootvanfchacmce, enftil, 
Naer 't kuiiche bruiloftsbedde , op fi^eftmuzijk en rijmen « 

Deipeelnoots zingen: ^hepnu moedt» o fcboone Ma^t: 
Wy zien hoc d'£ng(?Ien uw ledekant beihojen, 

Hoe 't hopgehruiloftsbed de Rijksbaronnen draea» 
Waervoor d'erfvyanden van 't Roomfche Rijk vcrfchojcn • 

Zoo mengen Schalkwijk zich $ en Arelander veen 3 
De Lek ^a oiude Rijn t 2b trouwe nagebuuren » . 

OuflhQFcn, Ëgmont» Noomst epRammienondereeD* 
Zoo kan de ftam en 't buis dep^grijzen itijt verduiiren • 

Del^ente» noopt uw Min> eq lacht uweeli^ toe» 
Terwijlze 't jaer belooft met vrucht en ooft telo-oonen • 

Uwliefiiebloejeengroejef en» pinxmertxifleissmQ|;^ 
Verbinde uw met een' bant van dochteren eq zoonen • 
<- :*S MDCLVi. c :. ^ ' . Tïl. 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L o F T D I C H T E N; fot 

TER BRUILOFT VAN DEN WELEDELEN HEER 

PETER VANHEIMBACH, 

Raetsheere van KeurvoiA Braodcnburg > in het HeitogbdpmKlcpf> 
en Gr«ttf<chap vm <krMafkacc« 

ENMEJOFFER 

MARIA V A'N BLOK. 

TWee Ichoonen , daer natuur hacy^ luftaen 2agh , 
Verbaefden 't oogh in *t licht van onzen dagh ^ 
De prinflijke en opluikkende Amelye 
Voorheene, ennudezanggodinMARr e^ 
De tiende, na de negen, die de Her . , ^ 

Van Kleefiche Apol, heer H e i m b a c h , metlaurier ' 

Omvlochteh, volghtf daer 't hof zijn* zang laethooren. 
Als een banket, bereitvoorkkkereooren. 
Ik volgh hun torts , op Hymens Wyden tredt > 
En zinge Bruit en Bruidegom te bedt t 

De Venus , op Griekfch marmer af^^oten ^ 
Ten voorbeelt van Apdles kunftgenooten , 
Vondt haers gelijke , indien het ftomme bedt 
Voor *t leven niet moet zwichten, enverfidieelt 
Zooveel als ziel en lichaem van elkander . 
HeerHEiMBACH, in'tnaeripoorenkk>dceni(Jitander) 
Sloegh d'oogen by geval in Aemftels ftadt 
Op zulk een fchoone , en zagh in haer den ichat 
Der ichoonheèn ztchonfchatbaer opcnbsueren; 
Gelijk van outs Leander^ [toen de icJiaeren 
Vaft jrverden om Venus met een* kus 
Te Seftus toe te wyden duif, enmu&hs 
Enrozekrans, feeftoen, enmyrtebhden,] 
InHerozagh, en zich niet kon verzaden 
.^^^ Tttt 5 Met 

Digitized by VjOOQIC 



7o> B R. ü ILOFTDICH TE N. 

Mee zulk een licht » dat uit haer aenfchijn fcheeni 

De harten der aendringenden alleen 

Naer zich rrok » als de morgenzon alle oogen ^ 

Wanneerze rijft. DeRaetsheer» opgetogen 

Door dit gezicht, vergat zich > en een vlam 

Ontvonkte 't hart , om binnen Amfterdam 

De kennis van dees ichoonheit aen te voeden . 

Zijn jeughdigh hart faekt meer en meer aen 'tgloedea p 

De minne (pant de fnaeren van zijn véél 

Op galmen van haer liefelijke keel , 

£n gaet ten danflê op haer gedicht, en nooten • 

Nu denkt hy noch aen Keurhof, noch aen grooten» 

Noch oorlogh van den Keurvorft, die, te vele 

In 't harrenas , den Kpningh van de Belt 

Hanthaven wil by 't recht der Noortfche kroonen > 

£n d'adelaers van Leopoldus troonen 

In'taenzicheplanevanKarel, dicj teihoot. 
Zij n zufter , en haer* heer , den Koer , verftoot 

Van'twettigherf, dat, billijken bevredight, 

Guftavus kroon en ftoel noie heefpi^eledight . 

De minnacr zet de ftaetzoi^ uit den zin , 

En volght alleen den ftander^ van de min , 

Belegert dit kafteel in zijn gqdachtcit, ^ ^ 

Trekt afenien op dingeftckle wachten, > 

Houdt fpraek, genackt van verre nacht en dagh, 

Befpiet waer hy het hart bedounen magh p 

Op hoop of zy hetendtlijk op moghtgcven, 

Endaedingcn, behoudens lijf en leven. 

Een fchoonheit die vèrwonderingen baere , 

Is een belegh en krijgh voot Troje waere . 

Demidnacht, diede verf der zichtbrcdingöA 

Mifverft, enftreeltwatvanbekcanmeringcn ' o v 



K - 



, Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDICH TEN. 703 

£n arrebcit eo zweet leght afgeflooft > 

Stom met haerflede in toppunt) boven "Ic hooft 

Der weerelt • Al demehfchen) cndc vogBl8> . 

BefchaduwtvanhaeceuitgeTpreideylogelS) ' . 

Genootenruft> enlookend'oogentoe> 

Behalve hy» die, gcenvryaedjemoe^ 

Bekommert om de lieffie te behagen , 

OpNafoostrantf voUiardcin'tjammerkfagcni 

Wanneer, zoo'tfcheenbemvaderegeeftvericheen 

Voor 't bedde, daerdezoondefrifldbeleéto 

Hadde uitgcftrekt, hoe (ebeen <fe Helt te leven! 

Nunietgeflelt, als toeqbywA» vergeven 

Met helfch venijn, hem uiteen goudeicbael 

Geichonken, op'tmoordaedighfceftenniact> 

£n hof banket: alsd*eerderKeureftaeten 

Vergiftight lagh , en van de hoop verlaeten « 

De vader, noch gedacbtigbaen den zoon, 

Vertroolle, voor de koets, met dezen toon 

't Verlangend hart , aipijnight onder 't vryen : 

Mijm waerde zoonT wat was *t piy een verblyen > 
Zoodramijneafch, en koudt gebeente in 't graf 

Gevoelden dat u Min de fporen gaf 
Om viedgh by dees zedige aen te houden $ 
Te volgen 't fpoor der oudren en getrouden I 
Te winnen een', waerinmijn geeft herleeft i 
Een' die mijn*naem den ouden luider geeft , 
Op'tvoorbeeltvandengrootvaér, wiens geweeteft 
2ich in den dienft der Keuren heeft gequeeten 
TeHeidelbergh, en Kleef* alsKeurgezant 
Zijn meeftersTaft gefterktby Ferdinands 
VanBarbarynomhdftwert, als zijn broederf 
ByLuidewijk^ en Vrankrijksgroocen hoeder^ 

UtA 

Digitized by VjOÖQIC 



/04 B R ü I L O FT DICHTEN. 

Den Kardinael Armant zoo hoog^gesteC) 
In'sGraeyenha^) en Lceawaerééy andeirec 
£n 't hofirecht van die Iand«n te btf waereo > 
Genoot weit9 inhetopgaMmvmzijnjacrcn. 
Ik zwijgt hoedeKeunrorftotn mijn troa 
Veel n(xxler dan zijn* vinger mMR»! woa 
DenKantzelier, diezijagefpfciderolkea 
R^eerde» en'thi^vaflBtandenboi^, doorwoflGQi 
Enftarreaheene» alotnincopvcfhief. 
Volhardt, houaenbyutrverkorelid^t 
Zy zal uw min met vederfflmneloones > 

't Gelukkigh ende alle aw verdikten krooneo. 

Uw moeder ziet de bruiloftin 't gemoet r 

£en' jongqi neef allengs $ op gro««vaérsroer, 

£n vaders fpoor en vöOi^gaiig, mitMjia khtcóen 

Hen volgen » en hun a«pt cm hovie klceden . 

Zoo (prak hy, en verdween aenydel lucht» 

Gelijkeen droom . De fflinnaer met een zncbc 

Van liefde volghc detl Wénfch tttA ziifieiM|der » 

Geraektin'thartderliefAe, Xpreektze^»^)^ 

Tot datze in 't endt bewillight *s nrinnaeivbeé . 
De Bruiloftsgodt daclc neder t dtoööM vwse y 

Eenhart, een ziel, in t&i<(rik)fiPsl(tfis vetgaèreft, 

Gelettze met zijn torfft*^ 0(929Aget>iha€ren, 

Naer'tweelighbödf daer'rof>eenftbeidaigaef. 

De bloode Bruit haer ittaeghdielijk gewaa 

Verworpt, opklank Van toegezonge rijmen y 

En dus ontfangt het alSkheit t»it Godc HijBièil : 
Wat (chaemroof verft dfi^aozenopuw wang 

Noch rooder door de traeiien ? tfit **de gang 

Diengrootmoéren uwt&oedetifooriif^ngtni 

Toen zy getrooft de Bfuidegonus ont^^rt , 

Oi 

Digitized by VjOOQIC 



ÉRV I L O FTD I C H T E N. 705 

Omvlochtcnmethacrearmen^ blanken zachti 
£n *$ morgens zich bedankten vanden nachts 
Die zulk een vreught en vrientfchap kon verwekken • 
De duiven van de minne trekkebekken ^ 
Op 't klappra van het kuflèn > mont aen mon t . 
De Bruigom > langaen'tquynen» worcgezont 
Door dezen geur I geplukt op roode tippen 
Van nimmer zadt genoeg gelcufte lippen : 
EnVenuSt diedevlamontvonkt» en blufte 
Noopt zelfde Bruit » tot datze wctlerkuft • 
Gelieven 5 kuft dat mont en harten klenn. 
Het bruiloftsbed t is d'akker> daer bet leven 
Op bloeit I en groeit 1 al even groenen bly« 
Dit'sVcnusbouw. Hierftaetdeweerekby. 

.MDCLIX. 

TER BRUILOFT VAN DEN WELEDELEN HEER 

ROBE R^ H O N I W O O D> 

RitHnter in dienft der vryc Landen , 
EN DB WELBDELE JOFFER 

MARGARITE VAN VLOOSWYK- 

ANNUlT O R A N TI. 
» 

OPluikende Margrietj gewoon de luft te boeten 
Methemelfchmaetgezang, en, drijvende op de'voeten 
£n toonen van de keele en liefelijke fnaer. 
Braveerde Venus wet en hooghgewijt autaer . 
De Ridder Ho N i w o o d vergat zijn wapenplichten , 
En grenswacht aen de Wael, daer/t Roomfch gcwelt moft 
Voor Burgerhart, geteelt uit Koningklijkcn fta,m . (zwichten 
DetrouweminnaervontgeenlefHng vpor zijn vlam • 

Vvvv Hy 

Digitized by VjOOQIC 



70(J BR ir IL O F TD I C H TE N; 

Hy hiel geduurigfa aen om ^t edelhtrt Cü wifinen 

Omtrent den Aemftelftroom . Zy gtng met Zanggodinnen 

Teraede» enooktenreie^ enileldehaergeluk 

In vrye ziiiverheit te leven , buiten 't juk 

Van 't huwelijk , indien^t de hemel haer vergunnen 

Een juk) dat mannen min be:swaert| devrouwekunne 

Meer drukt en onderhoudt > ' ^en' laft met recht te vlién 

Voor wijze jofFeren 9 die uit haere oogen zien 1 

£n zoo veel verder dan die niet zoo hoc^h gefchapcn 

Te licht gezeghlijk, zich aen yddhdtyergaepens 

En een verbeeldinge van meelde f idie heel fnel » 

Ophaergevoelijkft^ berft^ gdijkeen waterbel, 

En» alseendroom» verdwijnt* Houop, houopvanjaokeo. 

Ik hoor van honderden geen twee» die'czichbedankea* 

Ik heb dit jammeren nu al te langh g^hoort . 

Dit is gemeenekoft, geen ooft) dat my bekoort. 

Zoozoekteehvogelaerdevryeii, ónder *t vliegen, - 

<Met zijne ioete fluit te vangen en bedriegen . 

Hoe flont de Ridder voor dees fpraek vaiMin berooft ! 

Als een) dieonverhoedts, voor'twreedpflangenhooft, 

In marmerfteéii verkeek , gben lippen meer kan reppen , 

Geen lidt vc/rocrén', en ncxh hjdi t noch adem fcheppcn . 

Hy vont een fchoohhcit , die het keurighfte oogh verleit, 

Maer och ) . een fchoonheit , vrecmt van mededogenheitt 

En zoet op pijnigen , . en martelen i en grieven 

Der onderdaenighften , die Baer alleen believen , 

Alleen naer d'oogen zien » en fineeken om gena , 

Gelijk de zonnebloem de zon volght vroegh en fpa. 

Maer een rechtfchapenheit) vangeengevaertetrot&a. 
Voor een onwinbaer flot , langs onbegangkbre rotzen , 
Hervat den rfioedt chflömï) al fbdrt hy fla^opfla^. 
.Het rijzen van de zon ) het vallen validen dagh > 

''• ■ Ea 

Digitized by VjOOQIC 



B R ü I L o FT DICHTEN'. 707 

£n teffens nacht en dagh 's héts dapperfaeit getuigen ^ • ^ 

Gezinc tebreeken , eer dan zich te laeten buigen . 
Al d'oude poëzy van 't minnen oit gedacht 
Geraekt nu in *t geloof: hoe Herkules zijn kracht 
Verheft in 't vrouwekleet , geUjk een vrou herfchapen , 
Deleeuwenhuit], enknods, het monftertemmend wapen, 
Verwaerlooft , en dè.fpil in fte van boogh hanteert . 
De Min moet lachen , nu de fi:hoonheit triomfeert , 
En fterkheit leght aen bant . Een maeght beremt veel braven . 
De Ridder acht zich noch getukkigh onder 't (laven , 
Enfchatdeesichoonheit^ meteeneedledeughtgepaertj 
Een perle in gout gezet 5 diemoeiteenarbeitwaörti ' ' • 
De moeite leert het eêlft waerdeereh , en gebruiken . 
Men vint geen perle by den wegh . Men moet eerft duiken 
En vifichenze op den gront • Natuur y bedacht en wijs , 
Bewaert de gaven dus by hatr waerdy en prijs • 

Jupijn , die 't al regeert, verhoort in 't endt het fraeeken 
Des braven minnaers , van zijn hoop te lang verfteekcn , 
En vaerdight Pallas naer den blijden Zangbergh af. 
Zy, vaerdigh opdenlaft, dien liaer de vader g?if, ' 

Genaekt Mahgriete, een tiende in negen Zaïiggodiririen, 
En roept de (choone maeght, erfVyandin van 't minnen , 
Terzijde, op datzchaerdeshooghften wil ontdek. 
Dus raekenze onderling in minnelijk gefprek . 
DcwijzePallaspleitvoord'eervanVenusrijk^i, ^ 

Zy raetze op 't hoogh gebodt de vlagh en 't zeil te ftrijken . ' 

Men kan het nooilot vari Jupijn niet wederftaen . 
Zy bietze 't hu wKjxpant den rijken trouring aen . 
Op datze Hokiwood naer zijn verdienft de hant bie , 
Sneetfchrandre Mulciberhier annuit oranti 
Metkunftop: endema^ht, dit lezende, zatftil 
£nftom> enoverwo^hdesallerhooghftenwil, 

Vvvv 2 Geen* 

Digitized by VjOOQIC 



7o« B R U I L O F T D I C H T E N. 

Gecnfin8t*pntworftelenïnct woordetvnoch gedachten • 

2* Acnvaert befchroomc den ring , en zeghC) geen jammerklagten 

Van minnaers zouden my van mijnen vryen ftaet 

Beroven, neen gewis, noch zelf der oudrenraet 

Kan 't ha^rt bewegen : m;ker de reden eifcht genoegen 

En onzen eigen wil nacr 's hemels wil te voegen . 

Jupijn beftemt zijn beé : wy ftemmen metjupijn » 

Opdatgewenfchte woort brak flux de zonnelchijn 

Door alle nevels heene , uit *5 hemels tinne en tranflen , 

£n ichiep een ichooi)eii dagh . De rooze« en- myr tekranilêo 

Bekranfi^n 't lieve paer, den Bruigom, endeBruie, 

En Hymen quam terfecft g^treên mecdirgeluit: 

O fchoonc dochter van uweoverfchoone moeder, 
Gezegent zy uw trou , Jupijn uw trooft en hoeder • 
Gy trout dei^ Ridder , en de Ridder uwe hant 
Door 't hemelfche bekic, tot vr eught van 't vaderlant , 
Dat aen de dienden van zijn' vaderen uw' vader 
Zich eei) wigh houdt verplicht , en uit uw twee te gader 
Verwacht de helden , die der vadrenfpoor becreén , 
En 't recht haqthaven van devryg^voqhte fteén. 
De minneby fcbept luft te weidea pp de (ippea 
Van uwen roozenmont , en honinghzoetc hppen y 
En dau te lezen in uw levens moigenftonc , 
Die boven nektar (inaekt . 6 fchoone roozemont , 
O bloem van Vjüooswitk;» zoo die luft hem noit ver veeldct 
Befnoey zijn welluft niet , maer queek de dertle. weelde 
Van uwen Bruidegom , terwijl uw jeught het lijdt . 
Zoo reed tge aen d'eeu wigheii , in 't bloeicnft van uw tij t ♦ 

MDCLXII. 



APJC 



Digitized by VjOOQIC 



O' 



B H ü I L P F T D I C H T E N. r^^ 

AEM DBNHEEB. 

MATTHEÜS VOSSIUS, 

Hiftorifchrijver van Hollant en 2^ant , 

OP ZYN HUWELYK 
MET JONGKVROUWE 

JOHANNA VAN VEEN. 

^Ns Leeuwen hadden uwen yver , 
Die, akeenXacittis, 2xx>fier> 

Drukt d*oude jaren op pappicr , 
Met d*cer van 's lants HiftonUchrijver ' 

Gckroont > en zoo ten toon geftclt , 
Dat zy met dankbaerheit erkennen 
Den arbeit van doofluchre pennen^ , 

ËnKIioosonvermoeidenhelt} " *• 

Gy had de Bataviersen Vriezen 

Gegefpt in 't blanke harrenas i 

Hunbloetvergooten, plas op plas» 
En leeren winnen , en verliezen : 

Toen kreeght gy luft tot vredeftof j 
EnCypris, uit haer' troon gevaren, 
Quam u met dees Johanna paren , 

De puikbloem van Graef Willems hof. 
En blyfchap des geleerden Vaders j 

Die Themis viert met zulk een* gloct , 

Alspy 't altaar van Klio voedt. 
Met wierook van befchrevc bladers . 

Maer Pallas haet de flavcrny 
Des veders, en ontijdig blokken. 
Dies meng nu ftatigheit met jokken. 

En Venusminnevleiery . 

Vvvv 3 Nu 

Digitized by VjOOQIC 



-rio B R U I L O F T D I C H T E N. 

Nu groqe uw afkomft met uw boeken . 

Het blokken quetft: de kusgeneett 

Het kloek vernuft. Een edel geeft 
Moet beurt om beurt VCTquikking zoeken . 

De grijze Voflius verlangt 
Naér*t neefken, dat, desgrootvaêrsfchriften 
Doorlezend, ichuim van gout leert fchiften. 

En aen zijn wijze orakels hangt . 
Zoo fiJirijft men voor nakomelingen , 

, En voor zich zelven niet alleen . 

Nu tree naer *t lieve Bniitsbcdt heen . 
Uw Bruit is niet verkuifcht met zingen . 

OP DE BRUILOFT VAN 

KORNELI5 LE BLON, 

ZOON VAN 

MIGHAÈL LE BLON, 

Agoit der Kroooeen Koninginne van Zweden , 
GETR.OUWT MBT JONGKVROUWB 

ELIZABETH VAN DEN KERKHOVE. 

Aen xiJQ Exelleatie 
A X E L , O X E N S T E R N, 

RrXK ANTZELIBR. 

ZUil enKantzeliervan'tRijfc, 
Dat den Duitfcben gront doet dareren ^ 
En 't gebeight dorft overklaveren» 
Op 't rappier ^ zi)nftalewijki 

J/TI ^ , OXCD' 

Digitized by VjOOQIC 



BR UI^OFTD:IC HTE^N; ;trr 
Oxenftern». Dudrukhetz^el 

Van genade op^sjonglingsichulti 

Pijnigende uw tacy geduk , 
Toen hy d waelde van zijn^regpl > 

Toen het Hof met moeite een' brief 
Ui t hem perde in zoo veel maenden f 
Die hem 't padt naer 'c Bruitsbedt baendea ; 

Schuif dees flof heit op zijn lief . 
Wij t die fmet de zedige oogien 

Van zijn lieve Ëlizabetb ; 

Deze fielden hem een wet > 
Groot van aenzien en vermogen. 

Zonder haer * verviel de Staeti J.^^ 

Diengyftutte, zooveel jaren ^ ^**^' 

Met oat hooft 9 vol^ijzehairen^ 

Evenfriich, ennjpvanraet* 
Eeuwigh menfchevleefch te flijteti 

Mctgebitenklaeuw, 't geweer 

Van dien Got(chen Winterbeer 9 
Schriklijk grimmigh in het wrijten 

Tegens 't Heiligh Arentsneft } 
En, terwijlhygroeitin'tftroopen^ 
Pen op pen in bloet te doopen $ 

Hijght om aémtoght op het left . 
Eeuwigh velttrompetten deken » 

Trommels roeren nacht en dagh 9 

Rootvanweêrlicht, (la^opflag^9 
Heet om ^s Koning^ lijk te wreken 1 

Valt een diere wraek in 't endc , 
Als zymiftaen bloet en krachten» 
Gun dan Hymen ook zijn nachten > 

Venus vrientlchap toegekent • 

Gun 

Digitized by VjOOQIC 



^^^ B R U 1 L O F T D 1 C H T E N. 

Gun uw dienaars uit te (pannen i 
Om te boeten zulk een ichi 
Van des ooirloghs ongeni 
En de muren wéér te mannen • 

Die aen 't menfchelijk gedacht 
Reeden wil, magh niet verzuimen 
Gd teflaen zijn JofFers luimen y 

Zomtijts zuur» en zomdjts zacht • 
Vryers luiftren na geen maren 
Van den Teems I ofvandeSein. 
Ay f vergeef het minziek brein. 
Is het uit zijn ftreek gevaren « 

Dat men volge 't zachte (poor 
Zijner oudren» endeWijzen, 
Kan de reden niet misprijzen : 

d'Ouden gaen de jongen voor • 
Overlegh uw eerfte jaren , 
Toen de weerga van uw ziel 
't Jeughdigh hart gevangen hiel i 
Oirzaek van *t gezegent paren » 

't Welk uw holp aen uwen wenfch y 
Rechte beelden van hun vader, 
't Zelve vier ontvonkt zijn ader» 

Die zich uitgeeft voor een menfch • 
Als de Bruiloft is voltrokken , 
Diedeblijdetortsontfteekt, 
Zal de pen 't geen nu ontbreekt > 
Uvoldoen met ftadigh blokken . 
Wint hy midlerwijl gepaert i 
't Eerftelingder bruilofotelgcn. 
Schenk het , zonder u te belgcn , 
UwcnNaem, zoo wijt vermacrtr 

Ljb 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L o F T D I C H T E N. 713 

La^t dien jongen Axel noemen t 

£n| inclienftvanuwen2k>on> 

Eer bewijzen aen de Kroon • 
^c Hooghft waer van uw Blon kan roemen .^ 

BRUILOFTL IE T, 

VOOR 

ÜILJELMOBARTELOTTI 

VAN DEN HEUVEL. 

J AK O B A V A N E Rl». 

M c R c u xr s.. 

IS nu een ma^hc het wacrtftegoet. 
Dat Barceloc* om heur laec varen 
Mijn Bank vol gouts > mijn eb en vloec 

Van Beurs, en vloten, rijk van warend 
Is 't willëlen van vrijen ftaet 

In blinde (laverny van vrouwi^ > 
De wiflel die beft munte flaet ? 

Durf hy 't nu al opeen vertrouwen, 
En fchepcn lijf en goetin een , 
Jazelfzijnziel? hygavryhcen. 

P A L L A (. 

ORoosvanErp, mijnheiligfadom, ^ 

Geen vryer zou uw glori pluikoi : _ . 

Nu ftaen mijn kui(che bloemen ftom , 
En moeten op haer fteelcje duiken » 

Bedrukt en fchaemroot ) mits gy haer 
Zoo wuft en reukloos gaet bleven • 

Wat prees uw boek, en cimbelmaer» 

Getrouwt aen zang, het eenzaem lerend 

Digitized by VjOOQIC 



714 B R U I L O F T D I C H T E N. 

z*Ontftichc een maegdelijk gemoedti 
Die anders leer c> en anders doet. 

V E N U fi. 

Gelukkig pacr , volg fchilt noch roé , 

Afgrijfclijk van zwarte flangen . 
Mij n Koppel duif kens lacht u toe . 

Zie bexkjeneens aenH^exken hangen . , 
iZy trekkebekken u te bed . 

Laet Palks pruilen » Hermes woelen . 
Wat 's geit? wat*swijsheit? zonder pret 

Van twee geèfht in een gevoelen , 
Die Venus in haer fpraek verftaen , 
Ën endeloos te bruiloft gaen ? 

DE TORTSEN VAN 

ALLARD KROMBALK, 

: E N 
TESSELSCHA ROEMERS. 

AEN DE ZELVE- 

GY die dkandre zijc door hemeirch Lot beA:hQreo , 
Oees dochter ^ ' uit mijn hooft en harflenen geboren > 
Uw Bruiloft toegewijc > ^7 wcUekom li bey » 
Tcrwijize uw Lcdekant met Mac^dqwüm befprcy . 

HOe zal ik 't heilig bed van Roemers dochter roemen > 
Mijn oog tekeurig d waelt > bier lacht een beemt vol bk)^ 
O A«niftelnynifqi>9 helpt: wat hemclCch drijft mijn g^ft. (ma^ 
Vlecht hoeden ep ontl|eekt .dctortfen vaivdec$ fccft . 
Dat zoo veel gee(len v als.^ftr I9 v€fl in ojijo atkrjip ; \ 
Naer boven zwevende in mijn, barbenen vergaderen . 
Zy zijneer al, ik voel 't. ten Qodt bezit m>)a ziel. 
En toont hetfehoauftc^ .4*t ew kicfcKverpuft bevid» 

.. _ " -' Coi 

Digitized by VjOOQIC 



I 

i 



B R U I L o F T D I C H T E N. yij 

Godc Jupiters gemacl bcwacktc d'Amfterldammcrs 
Met haer zorghvuldigh oogh , na veel geleden jammcrs , 
Tc liever mits de Wraek » verbittert tegens recht. 
Hun lage veften tot den gront toe had geflecht : . 
Want wat was toch verbeurt aen 't goddeloos omhelzea 
Te wreken van een' Graef , die 't edel huis.van Velzen 
Getrappelthadop'thart, en zulk een vrouw verkracht i 
Die eerlij k was gehu wt , en roemdcop haer gedacht j 
Een Graef, die queekende een verbitterde gemeente 
Den ouden Adel hoonde , en quefteze in 't gebeente . 
De Zufter van Jupi jn de ftadt hieromme was 
Met gund genegen, enherbouwdezeuithaerafcfaj 
Zoo datze jong te prijk , met 's Keizers kroon bepeetclt, 

Zat tot verwondering der ganfche Krifte wcerelt , 
En lade op zich , om al haer' handel en gewoel , 
Den nij t van nabuurfteên , gewijt ten Konings ftoel : 

Maer J uno niet vernoeght , als <kc met grooter gaven 

Haer burgerseeren wou, b^en was om *s lams haven * 

Te (chuimen van gévaer , dat over *t (cheepsvolk hing , 

Wen na behoude reis dik' vloot op vloot verging. 

Door tweer Sireenen zang , wier liefelijke lippen 

En fnaren Palinuur v erlokten op de klippen . 

Zyfhiurdenebenvloet, en breidelden de zee, 

Zoo dat vaft weer en wint moft luiftren naer dees twee. 

Het bloet van Kallioop . d'Eenom haer ongenade 

Genoero t wert naer heur* aert en ftrengheit Teflclfchadc . 

Saturnus dochter dan met dezen laft bezwaert , 

Hier op den breeden Raet der Goden had vergaert , 

Die overleiden 't vaft en vonden zich verlegen : 

Want Juno dreef haer ftuk , Apollo ftontze tegen . 

Zy dong op deze wijze : ó vader van de GoAn , 

En gy wier Majefteit vereert den hoogen troon 

Xxxx 2 Des 

Digitized by VjOOQIC 



ffi6 B R U IL O FTDICHTEN. 

Des grooten Dondergods» dcfpijt verrukt mijn zinnen 
Wen ik gedenk , hoe twee half zee-Iialf-lantmeerminncn 
Beftrijdeneen Godin > wiens toornigbeitvenza^ 
Den opperde > die moedt op zijnen biixem dra^ . 

Mijn(hdt> wiens burgers ftaeg als wakkre mieren kdeleo» 
d'Ondraegeiijke fchi moet boeten van de kielen ^ 
Die ftranden reis op reis y en ftooten op den gront » 
Wanneerze zeilen gaen 's lants haven in den mont » 
Ofryenopdcreé, in pekelfchuim gedolven» 
Ën (laen de baming uit der ichrikkelijke golven » 
Al t*yflclijk aen \ woên geraekt , door fpel en zang 
Van deze zuftren , zoet op onzen ondergang . 
£n waerom zit ik traeg » die lang behoor te wreken 
\ Geleden leet P of zou 'c aen onze magcontbrdcen ? 
DattuigdeFrygiaen, diet'Argoszitgeboeit, 
Priaems geflachtboom , tot den wortel uitgeroeit : 
Dattuigdebaftertzoon, tenleftevrygevochtca* 
D wers heen door a%roncs fpook en leeli jke gedreven y. 
Door zoo veel ongevals enTamps , hem voor de fcheen^ 
Gefprongen > om mijn (pijt te wreeken aen Alkmeen • 
£n (lechte ik niet tot puin Karrbagoos hooge veften ? 
]£n flaenwe Rijkenniet metdoodelijke pellen y 
En met het (charpe zwaert van bittereahongers noot^ 
Die d'arme zondaerspijnt met een gerekte doot ? 
Ik had Neptuin geteigt dat hy 't zich zoudebelgen > 
En door een zeegedrogt dien havenyloek verdelgen y 
Tot heit van Aemftellant > ea wasdom van den Sxzet ^ 
Maer ben , 'k en weet niet hoe y verandert van beraec >. 
En 1^ vaft over y ■ om door zachte hy lixwetten 
En bruiloftenhs^ hart en zinnen te verletten t 
Door kuifcheen heiige zuchtom teelen haers gelijk» 
Dat dan voor dit beÜuit mijn eerften y ver wijk* 



Ei 



Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDIGHTEN. 717 

En decs vergadering 5 na ernftig overwegen , 

Ditftemme» en daer toe (preekeeen'a^^eenen zegen. 

Z7 zweeg, en hoorde toe, 't gemompel ging rondom. 

Elk overwoeg 't : alleen ApoUo zat 'er ftom , 

En kropte zijn verdriet , en toonde zich t'ón vrede . 

Tenleftereeshyop, en borft met deze rede 

Op Junoos voorftel uit : nooit onbefchaemder eifch 

En klonk'eruit't gêftoelt van 't liemclfchepallais . 

Heeft Ganimeed te mild zijn ftiefmoêrs brein befchonken 

Met nedar t datze raeft , als wacrze dol en dronken ? 

Wat over(chrijtze*t perk? wat vordertzeopmijn Recht ? 

Wat miktze c^*t zuiver wit, daer geen gefehut op hecht ? 

Wat fticbtze bemelbrant , dien niemant uit kan leflchen > 

f Onbillijk eifchtze *t puik van alle Prieftereflen , 

Apollotoegewijt^ die door het ganlchejaer 

Bewierrooken zrjn kerk> en eercn ^t boc^utaer 

Mecverflchekranflen, fi:hoongefptkkelt, en gevlochten 

Met geuren 9 dieze ons oit godsdienftelijk toebrogten > 

2^0 dik* zy blaken deên een zuiver oflfervier , 

Naer zede geperruikt met heiiigeh laurier . 

Zwijg Juno , die uw toont zoo ruuw en onbefcheeden . 
Zy zijn aen my verlooft door dier^zworen eeden . 
Mijn Dochters, wacht uw dienft. Mijnkooigewaetudek^ 
Datgpen l;erk(chennis u befprengklenoch bevTek\ 
Mijnfeeftuwzorgezy. Volhart in mijn gezangen^ 
£ngy voornamelijk, wiens fchrandre zinnen hangen 
Aen TaHbos heldenft iil , wiehs afiche gy beroerc, 
£n zoo hoogdravend door ons Hollant (peelen voert > 
En durft met Godefroy den oorlog u getrooften > 
En hitft de Wcfterfche (lagordens aen het Doften » 
En noopt den klepper , die het ftof om wroet verhit ^ 
Eiiichuimbekt opzijn^ draf I en knabbelt het gebit. 

Xxxx j Gy 

Digitized by VjOOQIC 



7i8 BR ÜILQFTDICHTEN^ 

Gyinede ) mijn SibiU die namaels noch zult melden » 
En zetten op 't aataer het Hooft van Hollancs helden , 
*t Welk worftelde met raet, en dapper van gemoedt 
Voor 'c Recht des Vaderlants vergoot zijn edel blpet . 
Geen Godt noch geen Godin beroofmc van dees panden : 
Mijn voefterkinders zijn 't : zy voên mijn offerhanden • 
De galm van fnarenfpel haer' mont volght , vol van Godt . 
Mijn vloeren zy betreên : mijn tcn^pel is haer lot . 
Neptuin hier door gefteurt > borft harder uit en grover : 
Wat geeft dryft Cy nthius , wat d waesheit komt hem oves*. 
Dat hy der Goden Raet wil meeftren met zyn ftem» 
Als of elk luiftren moft naer hen niet , maer naer hem ? 
Als waerzijn woorteen wet? of leert hy onsnu fchuwen 
De bruiloften > ^n zet de kuisheitboven 't huwen ? 
Zoo deê hy zeker niet 9 toen Dafne langs den ftroom 
Van Pencus ademloos veranderde in een' boom , 
Ineenenboom» dien hy noch minnent, n>etzirjn armen 
Zoolieffelijk omhelft , en arbeit te verwarmen . 
Zoo deê hy zeker niet , toen 't boftih van Pelion 
Met pijnbooms (chadu w hem zoo dicht niet dekken kon ^ 
Of d'ecn of d'andre rtymf wilt datelijk te zeggen , 
Hoe hy Cy rene daer den gordel af deê le^en , 
En verfche roozen Us > gedootverft van dê fchaemt , 
En kreukte 't kruidje vry wat ftouter dan 't beraemt , 
En zetteze in zij n kar ^ van w;aerze mogt befchoit wen 
Theflalien 9 en a^ 4'on>leggende landou wen . 
En waerom luit dit vreemc ? hy aert toch naer Latpon » 
Meer dan zijn zufter doet , ^ en draegt zich als een zoon 
De moeder heel gelijk ? ontlochent hy decs treken ; 
Deknapen die gekruift hem melden zullen fprekên. 
De Zeevoogt fprak dit niet , de hemel was gefplijElj: 
En hoe men langer keef te feller rees de twift ♦ 

Digitized by VjOOQIC 



B R ü I L o F T D I C H T E N. 71, 

Wat bleef *cr ongerept ? wat dorft men niet verwij ten ? 
Van (chaemtc krompen de klaerblinkchde cjpijten . 
Jupijn bleef on verfchoont , 200 icfaendigh gingt 'er toe . 
Men fmaelde op zijn beörin . Men fchrokle op zijne koe j ' 
Op Danale ^ bewaekt van honden ^ graft ) en toornen • 
Op Radmus zufter , die den (lier hing aen zijn hoornen : 
Ik z wijgh van Ganimeed » en andre ranken meer ^ 
Al wrokkende opgeveile, doch luttel tot zijn eer: 
Zoo dat de diepe zael te barften fcheen vanit razen : 
Want'tgingeralseenzee, van winden opgeblazen , 
Niet maghtigh meer zich zelf, als die geen ftran t en houdt > 
En ziedend het geftarn t belprengkelt met haer zout ; 
Wanneer den ftuurman *t roer niet langer komt te ftade > 
Die nu drijft reddeloos op 's on weêrs ongenade : 
Of als in 't vlakke velt d'aenfchen nende trompet , 
't Geknarfletand van 't ftael naer billikheit noch wet 
Doet luiftbren den Moort > wiens breideloozc benden 
Gaen weiden in een* oeft van allerlei je ellenden . 
Maer toen der Goden Hooft dedaken van de lucht 
Betemde » en zette neer het onbetoomt gerucht , 
Heeft Mars vol viers de zaek tot Junoos baet en voordeel 
Aldus hervat.: elkeen die wachte zich een oordeel 
Te vellen overat pleit en hangende gcf^hil , 
Da£ niet rechtmatigh ftemt met mijn vrouw moeders wilj 
Of 'k zweer dees degen zal haer fmart en wonden heelen . 
Dees ftoelen zijn gcfcheurt te bitter in twee deelen > 
Waer van het ftrengfte leunt en helt op onze zy': 
Daer (leu n ik zeker op : da t ooght alleen op my • 
Ik moedighze de borfr , om ruftigh aen te (pannen , 
En d'overigen lioop vah zijn gezagh t'ontmanneh . 
Geen wetten gelden hier, noch heiligh out gebruik. 
*t Belieft ons . *t Zy genoegh , dat elk voor moeder duik' . 

Al 

Digitized by VjOOQIC 



720 BRUILOFTDICHTEN. 
Al zou de trotzetroon van ƒ upiter ten leftc 
Zien ftorten al de Coón yan 's hemels faooge vefte 5 
Heceertijdtsglinftrendgouc, 't welk nok yetfterflijxzagh 
Ontluifterc door veel ftofe , be weven wn het ragh 
£ n fpinnekoppenweb s de laeghgézete menfchen 
Den outer weigeren de wierooken > met wenlchpn 
Met zuchten met gebeên en aendachts zout gemengc > 
Ën allen dienft gefi:horc die zaligheit toebrengt • 
Zacht zacht, alhooghgenoegh, riepLiber: wyverwarrem 
Door 't fcheiden meer en meer , die *t vrije hof der darren 
Beheerfchen wilmet kracht , vermeefteren met dwang » 
Die brouwt des ielfs bederf, en hacft een ondergang, 
Nochfmaektyetgoddelijx. Al is 'c dat wy bekleedt 
Het purperen root gour van dit geftoelte, en treden 
Op. vloeren van turkois en flonkerdiamant , 
£n zetten meteen' wenk de Rijken naer ons hants 
Wy zijn met ecdt verplicht, en onderling verbonden 
Aen wetten , eens gefmeet om niet te zijn geichonden . 
Wie los maekt dezen bant, eenhouvaftvandenStaec, 
Daer ooghtmen op , als een die toeleit op verraet , 
£n wetteloos zich durf verzetten tegens d'orden $ 
En van een rijxgenooc<en vyant is geworden . 
Men moet'tbyzonderen'tgemeen mceondericheit 
Recht ichiften , en voor al in dit zwaerwightigh pleit « 
Ten ftaet 't gemeen niet vry te keeren het byzonder * 

Recht tot zijn eige baet , of *t bovenfte raekt onder . 
Een Beiert leit 'er , wilme' ontftreng|en dezen knoop « 
Ik zie den hemel woeft , de maghten overhoop , 
Ten zy men ^chter ga : dus bet zich de Godeiflen , 
Wie zuiverheit gevalt , en eeuwighduurend leflchen 
VanVenusminnevlam, verklaren in de zaek; 
Ppdatmennienaantquetze, encndelijkde Wraek 

Van't 

Digitized by VjOOQIC 



BRUI L O F T D I C H T É N^ 721 

Van ^c wrokkende ongeirjlC) vcrhitceitea bezeten ^ 
Maek rechter van haerleet t te dol ai godvergeten. 
Toen dees Godinnen tij t om ipreeken was g^ont ^ 
Daer lang om was gejankt) zooriepenzeïiiteen'mont: 
Waetftacnwe, voor wiens troon? 't is ver genoeg gekommeO) 
Nu men in twijfel trekt 't out Recht en d^eigOKlommea) 
Ons toegeftaen van 't hof en d'oppermajeftetc 
Der Hemel vooghdfenzelft; die trouw en heiligheic 
£n waerheit en een vout omhellden » toenze zwoeren : 
Die om meineedi^heit de blixeroilii^ers voeren, 
£ndondrennaer oeneen, en barden uit een wolk 
Tot ichennis van in deught hen overtrefiend volk • . 
Die 't rpierwit nonnenkleet uittrekken durf en woeden , 
Ontblooten durf van vrè veel hemdfche g^moeden ^ 
Verfteuren allen plicht, die d'eer der Goón ophout . 
Waer toe god vruchtighlijk autaer en kerk gebou Wt i 
Waer toe met kerkgebaer d'in wying onzes tempels » 
Indien ons luft nu fticht nu vier ge^ op ons drempds ? 
Pees twee Sibillen oit een uitgelezenft puik , 
Met onver welkte blaén befchaduwt omde pruik , 
Zijn véél te dier verplicht. Zy (bengelen en hreideii 
Dekrat)l}enTanonseer« Dedanfienzybekidén 
Der reijen nimmer moede, enkoefterendenzwarm» 
Wiens y ver onver moeit houdt d*oflfer(leden warm • 
Wy ftemmen 't nimmermeer ^ noch kten 't ons behagen • 
Jupijn Beducht voor veede en droeve nederlagen , 
Ën in zich^l veri gram verrijzend uit den dut , 
Zijn bfijcernzwaeiend hödFt totdriemad vreeflijk ichud) 
Waerdooral wat 'er zat fprietoogbcfe van de dralen 
£ n 't weerlicht fchitterende in 's hemels diepe zalen » 
Geilagcn met ontzagh . Ten lefle wert ^oort 
PesgrootenrVadJN^ftem^i wiezijtge, ^^yieriloort 

Yyyy. Der 

Digitized by CjOOQIC 



722 B RUIL OF TD^IC HTE N. 
Der zaligheden ruft door al te hevig ^vracleo , 
En jaegt den lieve vf ede uit, ons gerufte ftoekn? 
Of mijne gemalin, *c geen zy te ftrenge dreef. 
En Delius 't geding aUeen aen my verbleef, 
Datikze, alsmiddelaer, op'tvoegeliikftmoghticheidai: 
Men vont mifichxen een w^ tot redding tuftchen beiden . 
Na rede en wederredc én onderling beraéd 
Wert d'uitfpraek acn Jupip van weérzy toegcftaen ^ 
Die dus het vonnis velde : Apollo zal gedoogjen 
Hechuuwelijkvanhaer» wieropgeflagenoogen 
Zijn God theidteereii) doch en zal ii\ allen Ichijn 
Dit tot zijn nadeel niet te verr 'getrokken zijn , 
Als of hy afllant deè van 't Recht hem opgedrag^ . 
Ook zijn door 't juk des echts dees ny mfen nkt ontilagen 
Van koor en kerrefedienft . Daer by zal d'eerfte vnic£ 
Van'tbruibitsbed, geteeltin'^ levens vryelucbtf 
Apollo zijn gewijt. Uyzweeg» en daer oplopen 
d'OnfterMijke Goón » en dronken met genoden 
Malkandren vrede toe . Waer toe zoo veel geichils 
i/#^ ' En oorlogs ? riepen zy > Jupijn gunt * tik wat wils . 
firtuk Men fcheide zonder twift: dochFebusin^tvertrdckeB^ 
^^^ Sprong morrende op zijn katf en deê de paenjien rekken . 
fih^> Hetaerdrijk door geen droef endonker vborfpookras 
a«pf^«. Gewaer wert dat om hoog wat groots befloten was « 
^^ Een paer op vetten roof wel afgecechte valken 
fÜlde Twee duiven Voerden wech f enquamenzeverichalkca 
^^•'"^•Op^thoogetoreodak, dat Schreiers Hoek bewaekt. 

Deichiltwacfat, toen % geftamCe aen *t vallen wasgeraekt » 
' Vanverrein'tzeilrijkYmetladiendegpicfaater ^ 
Een' Waterlandichenrey z^ trippelen op ^t water> 
Verciert met fakkelen» en mmmer dorre bla^. 
End'oudebUfregwal» dirhoQcdefl^bUjdczw^en 

Digitized by VjOOQIC 



BR UIL O FT DICHTEN, ft^ 

Geluk flaen mee haer keef > dtekonze zoo bedwingen , 
Als ofze eens uitde borft het bruiloftlict wou zingen . 
Dewijngaertaendeftraeti geleitvaninaqg^enhanc 
Tot daer 'cgebemelt dekt denonneledekanC) 
HingzwsogcTf ineennadit» van rijpe muskadellent 
Waeruit men modicde vrucht van 'c nakend huwlijk ipellefi^ 
Ik kreeg aen 't hnilirelijk ook kennis in den droom . 
Twee zufters zeccen zich op 't uicerft van den ftroom : 
d^Ëen» uit een parkemcnt of haligerolde cedel» 
Las noten met haer' galm > en d'ander met een vedelj 
Waeropeenheelezoó Dolfijoenonvermoeit» 
Als door Arions harp bekoort » quam aengeroeit . 
De twee vnrpoftigften voor andren nader zwommen . 
Dejoflfêrs ichiyelings uit dertelheit beklommen^ 
De vifichen > gladt van huit (^ik dacht hoe wil 't biergaen^ 
Diena een' keer of twee haer voerden Noortwaert aen » 
Engavenzichin'tdtep. Dedoötzemacgdenkreeten: 
£n dacr nieè was de lufl: van zang en fpel vergeeten % 
't Muzijkbladtende veel ten befte voor den vloet. . 
d'Een reikte d'andre toe met d'armen het gemoedt . 
Zy huilden vaft om hulp en redding » maer z'ontbrak'er : 
Endoor ditdroefmisbaerontlprcMigik, en wert wakker. / 
Een wijl hier na geviel 't , toen dezer docht*ren geeft 
Kerkplechtig bezig was , om vieren 't jaerlijxfeeft 
Met lofzang en gebeén, gelijkze'tnoóverüofFen^ 
Dat d'een van 't kakgewelf wert in de borft getroffen j 
Met geen'ge veerden fchicbti maer^oeioidigekooU 
Of koej^el haer gegunt Van eenig kleen püiool . 
Zy z wij mde voor 't autaer , eer dat haer d'outfte redde 9 
Die greep de doode 9 en droegze op 't hyliikfchu we bedde> 
Ochzufter, fprakzy) och » wat deert u? ishctook 
Eenflaeuwkheiti gevat van een' vergifcenrook? 

Yyyy 2 Of 

Digitized by VjOOQIC 



yz^ B R ü I L Ö FT D 1 C H T E N. 

Ofis het hart bcnaicuwt, omdacuwyrGrhcdcn 

Al c^y vrig heeft ge vaft i ge worftclt met gebeden > 

Neen» zuchce'c levend hjk, dit is 'c niet datmcichoit. 

Mijn boezem is vol viers: mijn ziel gepijnigtwoM. 

Brengdrank) breng lafenis: 'tzijnenkelheetekortlèny 

Mijn boezem is Vol brants . Wat blaken tty al tortièn . 

In 'c end rook Anna > hoe die koortsbaer oirfpnongnam 

Uit geen onkuiiche brant 9 maer eerelijke vbm , 

Ëneerftgezecte zucht tot huwen, entotteelen. 

Zy trooft haer al bedrukt . Zy voert haer zinnen ipedcn • 

Of zy verleien moght dat^^zet door bericht : 

Ën zongze voor den Ic^van kuifcben ma^eplidit : 

Helaes! maer al vergeefs, vergeefs men om wil ftootent 

'c Geen eenmael van den Noodt geilemt isen beflotea . 

Dit bleek eerd toen de Fa^n op Schreiers toren zat> 

£n bruiloft bruiloft blies , en nodigde al de fbdt 

Op 't fchaterend banket, beluit met zoete rijmen . 

Van 't Noorden Krombalk quam , verzelfchapt met GodtHy- 

Met heeleen halveGo6n: van 't helder Ooftentrat (meOf 

Godtjupitersgeflacht, op zijne gaven prat, 

Met zang en fnarenfpel voor Bruitsen Bruigoms voeten ^ 

Om met een bruiloftlkt *t gehikkig paer te groeten . 

BRÜILOFTLIEDT. 

GY waert, Heer Bruidegom^ een pronkbeeltvanyvoor, 
Datreukderft,fmackt, gezicht, gevoelen, engehoor, 
Waer in alleen door kunftde fchijn van n leven zweeft» 
Enpols, nochaderfiag, noch roering in zich heeft: 

MaeralsuTedelicha, uw helft te beurte vid , 
Toenlooktgybp, en'tlijfontfingterfeeftztjnziel: 
Het fterflijk wert verknocht met ztjnonfterfiijk ded , 
-En't geen eerflftukwcrk was j vokoiiwcrtcngchcd 

. . ' . Wj 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L Ö F T D I C H T E N. 73^ 

Wj zien hocGoddeli^THiccs Gtxiin («iv^ngc^V 
Hoc gy acn hare tael én wijze lippen hajigc^ ' 
Enluiftcrtnaereeii'Godt, diezfjngehc^atitiluiC 
Door den begaefden mon t van uwe Khoonc Bftiic .. 

Bruit, die uw liefomfaelft mee onbevlekte ticm^. 
Geef door uw' ommegang uw minnaer ziilk een^u 
EnglanS) dathymetuVtirfmideetydelheic» 
Ennaerhethoogfteftd, datnaerdeftafrc»]eit« 

Doch voor uw hemel vaert uit 't wereics nacbtfpefenk 
Erve Amfterdam een rpruit> waerinwatinubk>nk 
Gezien werde, als ze draegt 't geen in ufaeerhjk is ^ 
Opdat 'er nodi een ftar fdtiijnt indeesdtuftemis^ 
DEHAVENAEht 

J O A N N I K O L A E S Z ,, 

EN ANNA SI M O N S. 

Al met honig oveqgoien. 

Heilig bitter iminnaendeel}' 
Naulijx wort uw zoet genotea^ 

Of het wallegt inde keel . 
*t Heugt den blyden Bruigom noch r 

Hoehy 'tjawooft hoordeflippcn^ 
Met een' zudit van Ajinaes lippen y 

Zonder erreg of bedrog; ' 
^tjawoort» 't welk door open ooren 

't Hart zoo graegen gieris<lronic^ i. 
DathcticheeninvreugtteifiKmeaV * 

Ó hoe zoet paertjongkbyjongk* : 
Maer trompet en trommelflag 

Steurt dat vriendelijk vergaren y 
£njaegtAnnadoordebaren> 

Daer zich kuisheit bergro mag^ 

Yyyy 3 Daer 

Digitized by VjOOQIC 



G 



72<J B R U I L o F T; D I C H T E N. 
Daer geeo teorojo^adclea 

Schrikkea vpor gefchr^ en moorc : 
Daec als micceo mènTchen krielen. 

Op den rijken Aemftelboorc . 
Dcak hoeis^er lief te moé, 
. . Dacjbydiisiüjnliefmojcc derven» 
En vedatoiommezwervqi . 

G.odloozeoorlc^h, minnaers roé, 
Moecikyzochcby» als veel hanen, 
. pok bezuuftn uwen haet? 
BJucem, dii» met duizend fmarcen 

't Heerl^k bloeiend Duiticblanc flaec . 
Nfoet ik 'c fcoftelijxte panc 

Dcx>rgevaerelijke vlagen 
* ' Uventmlvehangftigh'w;^en, 
• - Over zeeeA over 2ant? 
En mijn wedde en wellüft miflèn 

In becquikfte mijner jeiight? 
In dees Nootcfcheduifternmèn , 

Daer mijn zön my niet verbeide? 
Daerde vreede wintertijc 

SckeotmecVloekenal fflijnroomcn. 
Al dees brniloftl^ke bloemt , 

Die mijn bed zijn toegewijc ? 
'tBedde, jdattne zal eerren 

Toceen doocs «1 ^oev%graf . 
Om c*oocg^ eeaeeuwigh Jyea 

Kiesiktijdelijkeitraf. 
Maer wat ftetf ik zonder noot ^ 

Isde^wcgh dan opgedolven > 
Zoek uw leven door de goiveo» 

Dooc depaden v4a:<Kdoot . 

Digitized by VjOOQIC 



B R U I L o F T D I C H T E N. 1>J 

Naulijx jcrijghc hy die gedachten » 

Of het woedendea^cdult 
Scheept hem, zonder af te vaditen 

Dat de voorwint 't zeildoek vult. 
Ohoekrachtighisdelield» '/ 

Die Leaodcr, niet om temmeDy . i . 
Naer zijn Hero toe doet zweoMKii »' ^ 

Zie hoe't vbtde vloeden klieft . 
ONeptuin, weeft toch genegen 

D^envryer, dicnge voert. 
Streel hem met bedaérden zx^ 9 

Die door '^tminneii is beroert. . 
Maer wy tergen eer den Godt 

Aller buijen door het bidden . 
*s Bruigoms ziele drijft in *tmi);£ien . 

Van het wilde wocfte lot. , 
Zie die barreningeeas woeden 

Op het^ngevochten 2ant . 
Och de zeeman wenfi:^ om vk>cden 9 

Zonder gront, en vloekt het lanc. . 
Metzooftootenkraekthechout. ■ .. . 
^ 'tHartdesftuurmanskraektiAetieenai. 
Met (bo gaet het op een fteenen . 

Elk is hopdertjattn out . 
En de Bruj^m,Tol ellende» 

Stroit zijn kloten tndelodits 
Lieffte die u Toor flijn ei&Ic» 

Voori^ó'^rateeoskttflbifflog^. . 
Willig willighzoaBtxoo > 

In dien rüiinai ph»^ verzinken . 
Lieflftin enger^room verdnnkdi .L 

Bruii^mshoEteiiftcc^aiüoó:. "\''A 

Digitizsd by CjOOQIC 



71^ B R U I L O F T D I C H T EN. 
'c Water maghet leven bluficben » 

Maer geeofinshet minnevier • 
M^ikilccbcsdetiefftekuflên» 

Ocb ik veer gctrooft van hier. . 
Venus hoorde 'fC zuduen raS) 

£n bcwogen.door het treuren» 
Zoo bcgnze'tfchtptel)eiireÉi . 

Doordebïniingi doör^tgebas 
Van die Uanwe en zeegroen bonden » 

Die de NoortfcheScylie opfaift ^ 
Daer ved a:kA5n zijn vcrflondcn j 

Daer de vittcbcr tijken vilcht . 
Eurus adem (pande 't zeil t 

En de hoop van onzen minnetf 
Die als vrolijk zeeverwinner 
, Zag van verre tot zijn heil i 

Annaop denoeverblaken * 

Wakker 9. riep hy » Palinuur »: 
5tier<ien4leven naer dat ixdccn » 

Naernü^nNoortflar > naer mijn vuur. 
Anna, die ^vaatranennoi:» :^ 
. -Docht haïneiifheefthenib^^ravca^^ 
Ziet hem kmdcn in de haven 

Van ons z^nrijkeftadt • 
An grijpt Jaam beyhaer armen « 
Jan houd Aiigjegrepen ft^5 
Enzydrukkenvólont^men . - 

Móntaenmont^ eniii|faënl^« */ 
Gal niet honig overgotoi f^ 

Heilig biteer » nnmiaersdeel » 
^tZuurisalvoorheenrgenotenj, l 

GlynuliéflijkxioordefcKl. c 

BEDE 

Digitized by CjOOQIC 



BRUILOPTDI CH T RN. yxg 

BED E 

AEN HET W^STEWINOEKE, VOOR 

P I E T E R V A N R ü R E N, 

EN-; ■ •: •' 
Y D A VAN G Ê R W É N. 

LAcuw éh lieflijk Weftcwinfjc, 
Voorbó van 't gievleugelt kintje . 
Vader van de zoete maent, ' . l 
Die de droogc paden baent, 
EnbeftroicvoorVfenuswigettj . • 

Na de gure en iurc vlagen , 
Als het al van minne ï»aet| 
Kom , beftroy de Warmocsftract 
Met meer kïvreni met meer bkïcmen 
Dan mijn zwanepenkan noemen. 
Vraegtge noch wat dit beduif? 
Buren zal zijn fchoone Bruit 
Met de roozen opiiaer wangéii 
' In het vrolijk huis ontfengeni 
Opden zegenrijkeh galm : 
Stroy nuonder kuifchcn palm. 
Wit 'Hguftrum en viooltjes 
Voor dc'maegdelijkczoolt|cs , 
Dicalbevendeuit bet koor • 
Trjeên op/t ongewoonefpóor 
Derwaert» daer de «lacgden Iprcidcn 
*t Bed , daer Ida opmoet fchcideii 
VandcnbIocflcm,diczoowa€rt . 

Zy voor Buren heeft jgé^ïacrt} i^, 

* Zzzr Dic 



Digitized by 



Google 



7J0 RR U ÏL OF!TDICHTEN. 
Die door 't ftadig minneprikken 
' Nugevacrloqjtvanteftikkca 
In den jeugdclijken brant» 
0|> de ïiieuwc ledckanc » 
. , ; Zoo gy met uw* koelen acflèni 
Ënverquikkelijken waeflèm 
*«Paei?,d»tvierig trekkebekt. 
Niet bevochtigt, nieren lekt . 
Trooftze daodie ziekjes fpinneii» 
Onder 't Nveb van t weeligUiinen .• 
Laef, metaenj^namenqouv» 
Venus beemten akkerbou w , 
En vcrverfchdcfoozctippe» 
Van de Iieverd5k*re lippen , 
Die, in'tkudpiooverzaet» 
Zich verpijnei» , zondermact. 
Laec^ud^beit niet ver veelen» 
Want zy zullen Uoemen teelen > 
Sdioonerd^defchoonft, dievaft 
Inu w Aemftelhoven waft . 
'kWou mijn bede langer maekeo!» 
Maer met putjes opde kaekea 
LacfatdeBruit in haren geeft» 
Ëndielach verdertde feeft . 

SPIERINGS 

G E S T A L T W^ i S S E L I N G. 

ZElden fpeurtmen geeft en (choonheic 
Ineenlichaem. aOngewoonheit 
Vaneenich^»(H, zoovcrifmaekt» 
YHartderjoogelingentaekt. 

Digitized by VjOOQIC 



BHUILOFTDICHTE N. 731 

Als met uirgefchote Ichicbren • 
Had de hemel Ikvcr lichten y 

Als een paer bruine oogen zijn » 

In een geeftigh maeghdekijn 5 



't Alleredelfte aller men(chen > 



Kiemant zou de zon verwenfehen 

Voor diei» wenichelijxten (chat) 

Zonder weerga» zonder dat. 
Wie zou niet van minne blaken ? 
Pailas lippen 9 Vernis kaken, 

Cyprisoogh, Minenraesmont. 

Redme^ redme, 'kbengewonti 
Riep e^ Spiering, in de vloeden. 
^Overwonnen van de gloeden,. .;. 

£n verlchalkt in Venus fiiik } 

ToenhyGecrtruithaerpprruik , , . 

Op den waterkant zagb coien 3 
Wie verwondert zich dat Troien 

OnaeenfdioonfaeitleicvergKn? . ; > . 

Minnevier fteekt water aen « 
Lieflijklokaes voor ons viflen . 
Vi^itiaekindëesduifternifleii . 

Te vergeeft is^t dat ik zucht: 

Want uw leven dat is lucht^ 
't Mijn ts water, doch voot* dezen: 
Nu wiPt vier en water wezen : 

Zoo ik een van beidederf , ' 

Wat is 't wondcrdacüc ftcrf ? 
% Beur het hooft niet uit deilroomeo : 
Gy en kunttot my niet komen, 

't Ondericheit is veel te groot • 

'cOndeticbeitiszielfdedoot^ 

Zzzz 1 " Doch 

Digitized by VjOOQIC 



73* B R U I L O F T D I C H T E N. 

Doch is ftcnren mijn ycrlaogcn . 
Schoonfte, trektme: *k ben gevangen. 

Schoone» 'k bid u omgeni . 

Venusüoe^zijn klachceng&> 
En verleend? flux den viflê 
Menicbdi}tw^altentfl[è. . 

Spieringj overzeki^mduig! 

Als een jei^hdigh jongeUngf 
~ Q2<^m opborrelen van ondren. 

Geertruic zweem (cbier van ver voodren » 
En bcivcc^htdopr "s vryers noot » 
Nani.bem opin haren ichooc. 

TRÖ U R I N GK 

VA N . 

P I E T E R ^ILLEMZ HOOFT 

KORNELÏA DE VRIES. 

GEen dartel wicht met vlamm^x^er » 
MettaeijenboQgb» enichidudeokeri 
Heeft Hoof c ia 't bast genekt f 
En Bruidqgoaigiepiïekts 
Maer'ceerbfterjienicQijnvanKorneli, ' 
Daerroode roos'O) Manke, leü 
Intoonenatndejcught. ' 
Hoeichöonheitvobghtbydeug^. ' 
Het kuüi^ vieren blakenctexx)gen 
Verftrdcten&kkd', pijl» eabi^imt 
Die KriAeHjl^gloetr 
Oncftak;djaimi6ingèmoedc, ■ 
...:•■ ■ . :.--'. . . S 

Digitized by VjOOQIC 



BR UI L O FT DICHT EN, 7jj 
De branr heminiiuxtael deed (preken . 
Hy viel acn *c vleien en aen 'tüncken : 

Geen moeite was te veel 

Om winnen *t hart kafteel . 
Hier was de kui||(c})dit in belegen. , 
Zy wert beftormt langs fteile w^en» 

En elke vryers praet, 

Hadlp-acht, alseengranaec, .. 
Zy wift geen* raetoro 't vier te lellen » 
En vont gevacrdoMr zoo veel hr©flfeftj 

Nochbootzeti^nweér» • , 

Uit hoop niet > maer om d^ser^ 
Hybadze: lief, genoeg gevochten. 
*tls beft een nut verdrach gevlochten > 

En uwe trouw verlooft 

Aen my, uw wettigh Hooft. , 
In *t cndt haer boezems vofft'oatdoide» 
En al die fiere moet verftroide; , 

Zy tradt den helt temoec 

Behoudens lij£cn goet. . > 

Toenzagzewatdezielbetovert. . . . 

En hoe 'tgeiuk bajérhad vecovett* ; 

En onder Hoofts VQogdy 

Gebult tot heerichappy. . .^ 

DE p-RÜILOFT VAJI KAH^ 

. ■■■-■■ -'■■ aen' • . •'■ •■' . 

G E R B R A 'N T A N.^ Xlo, 

,■■ , - ^ 'EN- • , • ....• .- 
A B I GEL V$ C H p,y, Pf E; N, 

Wie kanhsroiitt^^z^mènllirinea ^o! , :A ' A 
Beteralfde^oieiiyiadny. / .^v .. ^ -i 
t£ Zzzz ; Die» 

Digitized by V^OOQIC 



734 B R U TL O FT D IC H T E N. 

Die» gedaekuic 's hemels ^hoot. 

Binnen Kana wertgenooc . 
Hvquam met geen fakkel lichten, 
Maer met zij neii -wandel fticliten , 

Dieby 't menlchelijkgeflacht 

Blonk} gelijk een itarb3r nacht. 
Zou men blyer bruiloft wenfchen , 
AlsdaerGodt zich metdemerifchen 

Komt verzeilen zoo gemeen» 

Omzijn'z^ntebeft^êo? 
Kon de brutt te Kana fehreijen , 
Toeii haer Godt re bedtquam leijen ? • 

Zoy 't gezegent bruilc^huis 

Angftig zijïi voor een^h kruis , 
Toen de twee Gelieven zagen 
Hem die 't kruis voor hun quam dngen f 

•Zeker wat een majefteit 

Braght zijn tegenwoordigheit, 
Onder *t liefelijk vergaren , 
^oen Godts blyichapzelf de (naren 

Stelde van eeflyder ziel , 

Die hier feeft moe Ëi^oi hiel s 
Maer op dat dit uitzon ftecken , 
Moft'er eerft de wijn ontbreeken^ 

Wijn , een porzaek van de vreusht» 

Wijn , die öodt en men)ch Techéughc.' 
.. Jeius moeder zagh verlegen, 
Om nahacersge^lfden zegen , 

Nadenwijnftok, hoogh van prijs, 

Die in 'cig^eeligh JPahdijs 
Alles doet van blWchap icutren : / 
Dees vcrkeecdcnraxoe watren 



Digitizsd byCjOOQl^ 



B R U I L o F T D I C H T E :N. ns 

In een' drank > by out en jong 

Smackelijkeropdetong . v 
Als die eerft was inge(chonken > 
En zy worden Godlijk dronken : 

£ik dat eerde wonder werk 

Klinkt noch daeglijx in zijn Kerk» 
Waer men zijnen lof hoort zingen » 
Die ten hemel op komt dringen » ' 

Van het wetten tot in *t ooft • 

Dit gedijt tot vreught en trooft 
Voor die paeren met malkaodren • 
Godt kan druk in vceught verandren > 

Als hy Kanaes water deé . 

Schept dan hart en moedt) gytwee> 
Die> door kuifche trouw verbonden f 
Al wat u wort toegezonden 

Van den hemel neemt in dank ^ 

Danwatzuurs> dan zoeten drank». 
Gerbrant zy in deught een ^i^el 
Van zijn toegevoegde Abigel > 

Brengende op zijn tijdt te pas 

Wat ny in de boeken las» 
Wat hy leerde van de (lommen % 
Wat hy uit de heiligdommen 

Van de ware wijsheit broghtr 

Ennietlufteoacbeitzocbtr 



MAY- 



■ Digitized by VjOOQIC 



7Jtf B: R. IT I L C» F T Ö 1 C H T E N. 

MAYBOOM 

y Q O R 

J o A N D E WOLF, 

EN ^ 

A G N E S BLOK. 

AGncshart lagliart bcvrozcn , 
Als de Noortas » dadr de zon 
Nochc violen liochteroozen 

Blad noch bloeilèm winnen kon . 
Liefde ontdoide in die gewefte 

Noit de lente van haer tijdt ^ 
Die men (chat het allerbefte , 

Waerdig zeven jacr gcvrijf . 
Zonder wulpfch vermaek tezoeken f 

Sloegze 't oog pp lof » en deugt » 
Hielt gelprek met ftomiheboeken t 

Stichters van haer ftillcjeugt : 
Van de weerelt a^fcbcidcn > 

In haer kamer en vertrek 9 
Schu wdeze al die jfbikken leiden 

Voor een ftilte , zonder vlek . 
Minnen » Jawoort 5 bruiloft , huwen 

Vlootze^ als Spihnen , én venijn* 
Konnen ma^en feeften ichuwen 9 

Daerze toe gefchapen zijn ? 
Kan een mac^t de Liefde haten f 
r Die haer* oirfprong neemt uit Godtf 
£n de menfchelijke £iten 

Onderhout döot 't hy lixlot > 

Digitized by VjOOQIC 



/ 



B R U I L o F T D I C H T E N. 717 
Deze fpruic kan niet begrijpen 

Hoe men d wael van 's vrydoms ftreek . 
Om dien diamant te flijpen 

Valt een diamant te week • 
Niemant durf van vryen momplen. 

Wie dit opwerpt, blijft verdacht , 
Dat by haer wil overrompleh , 
TjOozc fluimert op de wacht . 
ToenzeinQaepviel, daerdeboomen 

Ruifchen langs de cingelgracht^ 
Hadze eens angftig leggen droomen , 

Hoe een Wolf, by donker nachtt 
Haren (choot een Lam ontrukte , ^ 

£n verflont't onnozel Lam . 
Denk eens hoede Maegt dit drukte , 

Eerze^tloosbedrog vernam . 
Evenwel dat droomen planté 

Diep een voetlpoor in haer' zin , 
Schoonze zich hier tegens kante , 

2^mtijtsmecr, enzomtijtsmin. 
Als de rechte wedergade, 

Die nuaen haer zijdezit, . . 

Smeeken quam om haer g^ade, 

Dochtzeweêr: watdroomisditf 
Ay, watonruftkomtmequellen? 

Ziet de WoLPnaerLammersuit, 
Die men uit mijn' naem kan fpellen? 

Wat oPt vooripook nu beduit ? 
Weg, gy wolven, leeuwen, beeren: 

Lact d'onnozclbeit in ruft : 

Gaet in 't wilde wout verkeeren . 

Eenzaem leven is mijn liift . 

Aaaaa Om 

Digitized by VjOOQIC 



73$ B.RiU LL O E T.D.LC.KXE NI 

Om haer hardtlieu te verzachten ^ 

Enteteaimen 't fchuwgemoedt,. 
Vloeide een dar in haer gedachten 

Met een* minnelijken gloet . 
Vrycr, laetditvierniet doovcn, 

üatgc uit A G.N E s oogen lchept>. 
Nu gy zu Ik een' ftar dacr boven . 

Aen den rij ken hemel hebt . 
Zie haer! boezem reede ontlatea.. 

Zie hoe *jt y s om 't hart verTmdt j 
Hoezeluiftert onder *t praten, ^ * 

Dopr een minnelijk gewelt. 
Meer en meer tot uw genegen . 

Wanhoop nietaen uw>geluk : 
Want &y v/jjt niet zonder ^gen . 

Blylchap kroont al 's minnaersdruk. . 
Entlijk bint hy zeaen de fchakeJ 

Van zijatong> . gplijjc zijn Bruitj 
En dat lang gcwenlchte Orakel < 

't Jawoort znchtzeal ftecnende uit; 
*t Is nu uit met al het wcigren i 

En ontveinzen , 's vryers kruis : 
Zie het Bruigoms hart nu ftcigren ^ . 

Hy verwacht de Lieffte tehuis . 
Op 't gezegende vcrovren 

Van dat zuivere Kafteel 
Scroit de May zijngroene lovren j 

Vlecht de May een bloemprieel i 
Voor de blakende echtgenoten f 

Voor bet overtrouwepaer , 
Dat in vriendelijke loten 

Aenzalwinnen, jüieropjaer.. 
•' ^ ''"••'**' Lact 

Digitized by VjOOQIC 



fi R ü ï L Ó t^ T D I G H t É I^. 7?t> 

Lact uw min mi adem halen >•{-,:.; 

SchooneBfuic^n^Bföidegom,' -u* 
Op *t gezang van nachtegalen : . ' - 

Gaet in *c bruilofts heiligdom j 
Envermöèrdercd^Amftcrdampiérs, ' ^ 

In het minnende faizocn : v i 

Meiigt dé Wolven en dé Lairtmer« ^ '^ 

's Winters zomers even groen . 

'Getrouv)tdemvaHBlo€jmaen$y MDCXLIX. 

DE LEEUW AEN BANDT. 

VOOR 

D A V I P L E E U . \^, 

E 'N 

KORNELIA HOOFT., 

Ofdi *wijze vdn Je Mufch . 

' Yn de Jotigmans^l rechtfchapen, ' 1 

EobyEinnen, dieaend'Êcht, 

Aen een Jongkvrotiw zich vcrgapen> 

En verkuflèn al hun recht ? 
Die hun vf yheit laten varen | 

Om een korte razerny , 
En het quikftc van hun jaren , 

Sly ten gacn in flaverriy? 
Moetmen hierom loo{jen janken 9 - : 

Door den regen , dóór den wint; ^ ' 
En de lieffte noch bedahken 9 

Zoo mcii Kaer gefptóekaaem vint ^ 
Geeft het zoenen van de ftocpen 9 '* 

Zulk een bly fèhap in de üiiart , 
Of de wang een zcto t^ontihoepen 

Zulkccn'trooftien'fbangeharrt? - ~ . 

Aaaaa 2 Nceni 

Digitized by VjOOQIC 



z 



740 B R U I L O F T D I C H T E N- 

Neen, wy zijn te vry geboren: 

Niemanc iluiee ons in een kou • 
Zou een maegt een man bekoren , 

Of hem Ic^en aen een rouw ? 
Zou een Leeuw zich laten toornen , 

Die zijn eige krachten kent P 
Zou een Leeuw voor iemant (chroomen ? 

Vry heit is zijn element ♦ 
In de vry heit moet hy leven » 

Moet hy fterven 3 als een bdt : 
zlshem» als een recht» gegeven f 

Dat hy by zijn tytels ftelt . 
Siifiers paflèn minnejukken > 

En de boei van hun vriendin . 
Eeuwig mont op mont te drukken 

Voegt een flaef van wulpfche min . 
Minne hoorde't ydel ftofien 

Aen den oever van de Vecht : 
Daetlijkwertde Leeuw getrofBm 

In den boezem diep en hecht : 
Want de fchutter doek in d'ooge^ 

Van KoRi^ELiopditpas. 
Nauwlijx was de pijl gevlo^ t 

Of hetLeeuwmartzeegin'tgras. 
OfdeLfiBUW begon te Kermen: 

Och» vertrooftme; watisdit? 
Laet ik fterven in^iw armen » ^ 

Mijnvermacki mijncenigwic. 
Al de Nimfi^n van de vlieten 

Vli^n op dat fteenen aen » 
Uit de biezen uit de rietcp » 

Ieder is met hem bdaên • 

cTEea 

Digitized by VjOOQIC 



BRUILOFTDIC H T E N. 741 

d'Ecn brengt water 5 dandre kruiden > 

d'Andre bloemen op dien kreet» 
En de koelte blaeft van 't zuiden » 

Tot vcrquikking van zijn leedt. 
Maer geen kruit noch bloemen helpen , 

Noch het water blufcht geen vier . 
Leeu wenbloec is quaet te ftelpen . 

Ochwatract, wattrooftishier! 
Waer is nu de roem gebleven y 

Ën dat doffen al te rijp? 
Doch men moet het hem vergeven : 

*t I» een on verzocht vo-grijp . 
Onverzocbtheit kan niet vatten 

Wat een Jonkvrouw waerdigzy . 
't Hu welyk bewaert de fchatten , 

Zet de deugt veel zegens by . 
Zonder 't huwen I zonder 't paren 

Waer het met de werelt uit s 
Zou w de boom geen telgen baren 3 

2^ ver ftor ven boom en ^ruic . 
Deze Nootwet is gevonden , 

Om de vrientfchap aen te voén » 
Die de ftamnien hout gebonden > 

Even jeugdig 9 even groen. 
Spaerdenjongen Leeuw het leven» 

En verfchoont hem uit g^na : 
Want het lot heeft hem gegeven 

Zijne rechte wederga . 
Toen Kor N BL i A dithootdff 

Hiefze den gronden c^ 
Meteenlonk, die 't hart bekoorde. 

Wachtvoot't^crecnjongepop, 
•Sïclï'^*"^' Aaaaa 3 - DE 

Digitized by VjOOQIC 



7*1 &».U'I L'O'F'T'D IC H'1"E Ni 

DE. HOOGT YT 

■■" V A N' • • 

M A R. t E N, L O Q T E N 

EN • 
CtiRISTINE RUTGERS. 

WÉch nu met begracfnis9cdel: 
Wcch met rouwklcet , lijken baer. 
Stel de blyd^ briiiloftavcdel . 

btryk den Jboogop uwcihacr . 
Trouw de fnwen aenderymen . 

Volg roet fpel en zang den trant 
Van dcnjéugdclijkv-n Hymen 

Nacr de grpeneJedckant . 
Al het lanf bfgórttc niindrco .•,;;■.' 

In getal van burgcry . 
d'Ouders OnQlteh en hun kindren , 

Langs dpn Aêmniel co ons Y . . 

Niemant docht bic Bruilofcstoorticnrf 

GeenejpBgthadrrycnsJüftï ' 

Want de brant der Jicetc koortzen 

Al haer minn^oorczen hlofcht . 
Onder 't ny|3en van die maeren 

Sprak ons: