(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "P. Virgilii Maronis Opera varietate lectionis et perpetva adnotatione illvstrata, a Chr. Gottl ..."

Google 



This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct 

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc 

publishcr to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc 
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to 
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. 
Wc also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of 
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs 
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb 

at |http://books.qooqle.com/| 



P. VIRGILII MARONIS 

O P E R A 

VARIETATE LECTIONIS 

KT 

PERPKTVA ADNOTATIONE 

ILLVSTBATA 

CHR. GOTTL. HEYNE 



A C C E D I T 

INDEX VBERRIMVS 
EDITIO ALTKRA EMENDATIOH ET AVCTIOR 



Tonivs PRiMrs 

BVCOLICA ET GeORGICA 

LIPSIAE 

SVMTIBVS CASPARI FRITSC^H 

Mi»cei.xxxviii 



"•^••i 



•XFOnDj 



r\\ ■ '■// ^'f/^^m-:^ir/^ aiy. 



-/ 



)• 






7 







^ 



•/• 




dhMHM 



V^AESARIS ALTA DOMVS ^VfiM, CAESAR 

ET IPSE, probavit: 

QVEM VATEM COLVIT MAXIMA ROMA 

SVVMJ 

« 

CVIVS DIVINVM CABMEK, CRV FONTE 

FERENNI, 

Sensibvs ingenvis pectora vestra 

rigat: 

GVELFICA PROGENIES, favstis 

PENETRALIBVS ORTA, ^ 

HlC AVDET VfeSTRAS VESTER AOIRE 

FORBS ; 

PUO QVR VNO ASCANIO TERNOS MIRATVS 

IVLOS, ) 

*Q,VOS ALVIT MAGNIS INSVLA FETA 

VIRIS, 

Ingemix, et, vestrae cvr non in tem- 

• * "pora famae 
Vt scrvarer, ait, fata dedere 

MIHl! 



MaGNANIMVM IVVENVM tlCVISSKT FACTA 

VIOERE 

FORTIA, NOBILB EPOS SVRG^RET VNDK 

MIHI. 

NOK TAMEN A LAVRO VENIT OMNIS QLO* 

ria; lavdem 

NON MINVS AETERNAM FalLADIS AR- 

BOR HABET. 

FrONTIBVS HINC VKSTRtS AETERNA IN- 

nectite serta. 

pvlcrivs ah docta nomen ab arte 

venit! 

TvNC SIBI, TVNC NVTRIX AVGVSTA GBOIt* 

GIA PLAVDET. 

. HOC DECORB^ HOC MAIVS TEMFORA 

NVLLA DABVNT. 



V 



PRAEFATIO 

P R I O RIS EDITIONIS 

MlScCLXVII 



— - pfffimus morbus^ vt 4huUa fx ohfcuri^ribus iraitfiliaftf^ 
1« faiis vfro psrfpicuis ad fnfiidium imutorfvlur t$ exfpatiew 
tur fctticei. BACO DE AVGMENT, SCIZK T, Jib. f^/, 

Difficile cft Virgiliam ct finc intcrprctc rc^ 
lcgcrc, ct cum intcrprctc, Sunt cnim 
multa in dodliflimo pocta, quae pucros non 
modo, fc<l \dros fatis acutos cxcrcitacosquc; 
ctiam in rcpetita kAionc, tcncant, aut quac; 
cum non finc multarum rcrum fcientia acc 
finc fubtiliorc ct fubado iiHdicio cognofd pofi> 
£nt, legejQtis oculum fugiant, quamuis fint 
fumma cum artc pofita, pulchcrrime a pocta 
diAa ct ad fcnfum iucundifiima ; vt adco vo» 
luptatis ex lcdionc pcrdpicndac fru&us lH>c» 
rali boni intcrprctis opcra non parum fiuc ma«- 
turcntur fiue augc^tur. Dum tamcn cum in- 
taprete poetamlcgis, vix fieri potcft, v^ ou«a 
rcfto fenfii ac iudicio cum lcgas. InFringkur 
cnim animi modo ad poetam modo ad com^r 
mcntatorera conucrfi intcntto, ct rctardatur 
impetus^ pcAus vcr<i, quod magnarum, fubli- 
mium, et pulcherrimarum rcnim ac fentcntia- 
rum fpiritia incaluerat^ fubinde rcfriger^tur; 
auocatur mens ab opcris fumma et ab vniuer- 
bc virtutis ac praeflanti&c co^nitionc, quae 

a j noa 



IV PRAEFATIO* 

non tam in fingulis rebus quam in partium inter 
fe conuenientia et ad cpmmune coniilium con- 
fpiratione cernitur; ex jGnguIis tantum ct mi- 
nutis modo fententiis modo verbis aeflimare 
poetam» et faepe id adeo ad alterius tantum 
nutum et nafum facere, dilcimus; quo ipfo vo* 
luptas omnis cx carminis dulcedine capienda 
intercipitur , quae, iam per ipfam ex retarda- 
tione molefliam, non admodumimminui non 
poterat. Scd ncc minores difficultates ipfum 
premunt interprctcm. . Namque et eius ingc- 
nium rerum minutarum infinita copia ac fub- 
tilitatc obtundi, obfcuraquc opcra obfcurari, 
ct, dum in aliorum fenfu acuendo defudat, 
proprium fenfum obnii ct hebetari neceflc cft. 
Itaque, cum vndiqucctad fingula vcrba, qui- 
bus aliqua diilicultas, ad aliorum quidem in« 
telligentiam , adhacrcfcere fortepoflit, circum- 
f<tfras et intcndas animum , multa interdum oc* 
currunt minus cum rd coniunAa, cxciditque 
nonnunquam id, quod ad illum locum ab ini- 
tio quaerebatur. Cum etiam multa iint, quae 
fcntiri quidcm facilcpoflint, fcd quac cxponc- 
rc admodum diflicilc fit, dum in iis commode 
cxplicandis et illuflrandis defixus animus cfl» 
fieri folet, vt fcnflm fenfimquc ad alias rerum 
notiones ct imagincs dciabaris, et tandem cxpli- 
cationem ct intcrprctationem fubiungas, quam, 
fi in alio depfehenderis, quomodo ci in men«^ 
tcm vcnerit, aflcqui vix poflis. Qiiae omnia 
non modo noflram fcd communcm iotcrprc- 
tum conditionem nimis duram ct iniquam cflfe 

docent. 



PRIORIS EDmONIS v 

doccnt» quam vt in co gcfnere perfcdae aliqiiid' 
ct abfolutac operae expe(^ri poiiit. 

Mihi vcro in VirgiUo pcrpetuis commen- 
tariis illufiraxido » nam variantes lcdioncs con- 
gcrere , aut notulas paflim adfpergerc » aut cx- 
cerptas obfcmaiioaes ex . fcbedis: colligcrc ct 
traafcribcre non iantum difficuUads habuiffct, 
Sed in Vifgilio perpetuis commentariis illuflran- 
do et maiorcs et plures mblcfiiac obiiciebahtar 
cx fiipcriorum interprctum^copiaet multorunv 
opcroia coiximentatione. Nam in poeta vcf&m 
bar, a tot inteq>rctibus tcntatov vt; fi vnas«; 
quisquc cx iis vcl vnum tantum ii6vum iatis ilr 
killrairet, nihil in toto Virgilio obfcuritatis rc*. 
li&um ciic, fin v^ium ialtem quilibct locum ^oli-jt: 
lcaraflct, in tota liobis Vxrgilio,£aecutiendiim. 
eflic vidcri debcret Qiios.quidcm omnes a me! 
perlcdos efi^Cj nemincm a.mc cxpeAare velim;* 
primo loco Sermum^ Probi lacinias cqm ex^- 
fctiptorc lulio Sabino, Donatum et Philarg>'«^ 
Fium, tum Heinfium et Burmanhum» a quibu$ 
lamen ad interpretationcm parum fiuAus. fc«^ 
las, Ccrdam ^ dodtifBmum interpretem , prae^ 
tcrGuelliuractVriinum^ cumMartiuo» iiatcT'^ 
dum CatrOeum ct JS.uaeum » euoluere fatis faa#^ 
bui : c quibus commcntariis plurimum me pco-« 
leciflc non infitrbri. faepe .tameu vix me cdn-i^ 
tinui» quo minus cos manibusomnino depow 
ncrcm» cum nec iatis inde vtilitatis » taedii ve*^ 
ro imroeniUm quantum» ad me redireu Dcfli*< 
mtus cnim ab iis. iu iis ipfis tocis» in quibus 
eorum opcram defiderabamj; in caetcsiSi df^isn 

a 3 nullum 



VI : ^RAEFATIO 

nuUtun alicjnac^^opis deiidcrium faciebant» taiii!i^ 
copiofos ac dojflos eos cdc vidcbam^ vt, quo-» 
modo tot clcgantium ct acutarum obfcruatio- - 
num frudu adolciccntcs >^ ncc planc priuaicm^ 
nec cum tacdio iatiarcm, non fads inucnirem^ 

• 

Alia contra in iis praue accepta,: male expofita,^ 
aut iu tenebras ' iiiubluta effe vidcbam , quae . 
mihi nuUam pkne difficultatem haberc vlia 
cra^t; vt magnam - dodtrinam t)ficndeiie et ad 
Vaflum fatis conuncntariam meam oporam edu<c^ 
Gcre potuifTcm»» ii <x refeliendis aliorum isuc 
praue iiuc modo nimis acute« modo parum 
iubtilitcr, diAs^ aut cx iis^ quae Ui^isoprjtwf 
aut ufjtHCfCQgy snodo critices modo poetices rc- 
guUs ac lcgibus contraria» cxciderantt cleuandis^ 
indignam ct ignobilem gloriam captare volui£* 
£!m. Qixcmadmodum tamen^ .minus redle ali«* 
quid didum ei£b f acile interdum cil anioiaducr- 
tcre ; qua tamcn in Jrc erroris momentum lajteat 
diccrc difBcile cft» multoqcedifficiliiis, finclbn- 
ga difputatione erroris obiedlas nebulas difpd-f 
iere ; inprimis cum alicno fkepe ercore obtun^ 
datur auimi iudicium» ita vt laqueis, quibus 
cxpcdire voIun)us aiios» ipfi incauti irretiamur : 
ita mttltum intordum ooniumfi opcrae » vt vno 
verbo erroris fontem et caufiTam declararem* 
aut vt illud appaDcrcm» quo fimili aHorum or- 
tceA occurrcrctur: cum modQ vfum loquendi 
poctictmi» modopocticumairqaodpliantaima» 
modo mythicam raiionem parum rcde tcneri 
vidcrcm. Sed monui fcrc vcj^bot tantum ; cuius-* 
modi fi ixonnulla forte cccurrcnt» quae» cur a 

mc 



PRIORIS EDlTIONiS vii 

me appoiita fmt, vix aflfequi polBt lcAor pauli. 
lo acutior: re(pcd.u ad nobilioreHi aliquem 
eommentatorem , quMiuis a me npn nomina* 
tum» habito, adieda ea efTe memiiierir, vt» cum 
viii etiam dodi iu eum errorem eflent abrep« 
ti* adolefcens, qui in iSmilem etrorem aut diffi* 
cultatem aut iti eundera interfMretem inciderit» 
flatim habeat, quo eum redarguaf. Caeteium 
eara kgem et regulam ^ quae omnibus interpre^ 
tSras propofilsa eflc debet, vtnihH, quod luce 
aliqua indigeat, cum 3td iUuflrandum dilficile 
fit, omittant ac praetereant, mbil, quod fatis 
Ittcis babeat , alienis luihinibus affufis offiifcelit 
et obfcurent, nunquam ex* ocufis dimifi» atque 
ea adeo indufiria et cautione ix>e iUud aflequu^ 
tum efle fpero, vt» fi non r^am doftrinasth 
ezquifitas obferuationes/ feueras in atios flric* 
turas attuIeriBi^, at vtites- tamcn commeniarios 
in poctarum princtpem condidiffe videri dc^- 
beam, in quibus ea propofita fiht^ quibt>s eius 
icAio adhiua^i , eommcndari, et, fi non omni 
molefiia Kberata, at cum voliiptate tamen aliA 
qua coniundiay videiipoflit* - Iiaque nce doc- 
tnnam poetae Mlufbare ncgiexii et^ fi* qua ab 
eo enidtte, hoe eft , fkie cx fabuli^ ^t hifloriis 
arceflita fiue tx- Graeeorum poeiarum imita^ 
tione pofita eflfenirft ifialoca, fifuperlunt, ck- 
eitaui,. nec t&iiieit» etfi hoe isune fitdnnm e& 
fe maHem^ adferipfi». ne mdks^ comffnentariq^ 
rmif iModum-^^Micederet: Quo ^odcm metu 
ncc ear^rapla eoaoeru*re in diAio^ne cxplican- 
da vokd»: fefi ^&sm «breuilatem ^tiAirit omnium 

a 4 uiaximanv 



I 

4iftxiinaim yinutom talis operac efle putarcm» 
iquoticscunque licuit, aut vcrbo rem monui, 
aut ad viros dodios kdiorcm remiii » qui copio^ 
ilorcm difputatiancra dcfidcrarct 
. Nec tamca totam mcam quaicmcunquc ppe- 
ram his finibus circumfcribi pafius fum^ Cuuf, 
Virgilius is fit, in quo lcgendp magna iuuoni^ 
lium fludiorum pars confunu fi>lcat» co quidcm 
confilio, dummodo multi id fibi propofitum 
haberent , vt ad adolcfcentum ingenia polien^- 
da , kd fenfum et guflum pulchritudinis acucn^^ 
dum, ad iudicium dc omnibus iis, quac^^ar«- 
tc ct injgenio claborata ct o^prciTa oculorum 
animique fenfui fubiici poflunt> informapdun^ 
vitlcre illa leftio ct vim habcre dcbeat ; fcci, i^ 
qviod in ^lio po<?t»» qui noq ita pfnnium u^fr 
bas* teritur» aut non xiifi a callentioribus et.dpcf 
tiQribus legitur, non mibi /aciepijUim cflic p^ta«> 
x^, vt n0xxxnfido ad;ea; q^ac difiicilia ad 
intclligendum: ct obfcura funt, vcrum ad illa 
ctiam lcgentium animos aducrtercmr quac pylr 
jcbrain poeta ct;ptraeclara infigniquc aUqua. vc- 
nufiate nobiliuta funt> vt iisdem, in aliis pocr 
jds, fiuc obieruandis ac deprcbcndendifi; fiyp 
diiudicandis » adfuefcerent. . Qpam intci^FC* 
•tum fiue foUcrtiam fiuc indudriam cum. f^cpe 
in puerili Ie<^ioQe .defiderarim»; aUprum yotis fiU 
milibus faitis faccrc hpc infl^txHo vplui, Qpamf* 
^am enim Ula ratio pauUo plu$ diflfv::nhati; in 
dc habet» quam' promittcf^ vide^urv finq taU 
xamen intcrpiictationis gcncrc mx vHjus yerus 
trudus ad ^gantiam ct |n|^cnii ipcrpolii^on^m 

aut 



PRIORIS EPXTIpNIS IX 

aut oratioais- cxpji^ationc»$^:Sx p9ctae le^Qnf 

capipotcft. .., _ •: ..;- r : . • ;.: 

Pocta ipfc cx Bu]^m.£^RiUr:F«ec^Q(ke# i<|UiSK 
Heiniianam &qu^tur» ivnj^Oic^Kprcflus cdrXice^ 
quicquan>rin GOJ|(extUr QiutAtumr^ non ,i}u<»d 
noa multar.loca-in Virgilio {idhjufi aut mcodo 
autmcDdi fufpiclonc laboxarc cxiAii9cm« vc^ 
rum quonian> jfiiiv^uatiQ onmi^ ia tcxtu non 
modo pcricaU «ct dubttationis jiptbct plurimum» 
vcmm ctiam, diuin fubindc^fioud cxcmplaFiuiii 
difcrcpantia inffiKur^r parf^s.^us mokftiac ct 
tacdii quam ffH^iis ct vtUitftti^ aifprt ; yt adc^^ 
cx qtjio lc^Q aliQqius fcriptori; fcmcjl fqit. ad 
codicum iidc^i ^cptirate fatjij ponflitutai :cai 
quac fiue ing^nii acuminc fiuc podicudi . opt 
mutari poiliqt, nifi ipfam fcriptolris fcntentiiam 
afRcian t , notis- -ct obfcr uationibus fcruftri ; mai» 
lim. NuUus pora^o alius fajRile potta aut.fcripr 
tor a trcccntis indc annis ^ot doftifltmoxum vis^ 
rorum Audia c^Fpertvis c$ftt ctpoft Heinlti ac 
Burmanni fcliciJSimam opcram^mmo facile (am 
vanus au^r reperiatur, qui c libris. fcriptii 
inuUa praeclara» quac nQndum ex aliis libxil 
notata fint^ polliccri aufit* /. Qpid? quodr fi 
quis kdiopis: varictatem cx pptimis libris ad 
no(farum v^qoe tcmpus vodiqi;ie congcftam eo^ 
fideret % ad. emeiulatiQrem lec orrtatiorcm Virgi^ 
iiani carmiiiis lcdioaem multuoi vtiquc iodc 
cfie profedufn largiatur , rtccntiorcm tan^eo 
operam mqUo minus frudiuofam i^Liiflrc intclli» 
gat» qu^ fuperiorum tcmporum diligen.tiam, 
tt a nouiffimis Crlticis vlx quicquam varietatis 

«5 c codi* 



X PHAEFATIO 

c codicibus efle enotatum , qubd non tx aliis 
libris iam notatunr et plurium librorum con^ 
fenfu efiet confirmatum} pleraque» quod ipii 
ttibus codicibus comparandis experti fumusv 
ad abef ratioAiBS librariorum redire , at in iis lo- 
€18 , qua^ vulnus habent, quod fententiam ork^ 
tionis obfcuret; reflituendis ac ianandis, ab his 
codicibus iMn magis quicqiiam vtilitatis quam 
a caeteris arcelHi 'pofie« Itaque ex innumeris iis 
todicibus , qui adhuc paflim in bibliothecis la^ 
tent, licet eos excuti non omnino inutile fore 
pronuntiem, ad fbmmam tamen rei vix quic<» 
quam valde memorabUe et infignis alicuius vti« 
Ucatis cxpeAandum eile arbitrop. * Flerisque, e 
Latinis certe, audoribus, qui quidem accura* 
«aet ibllertiledionedignifint, emendandis eC 
pirfiendis fatis infudatum eft, vt iam iis venia 
) certe danda fiti^ qui emendatae huius ledionis 
aliquem firudum capere , et auAores non modo 
ad grammaticam et criticam fubtilitatem reAe 
inielUgere , verum etiam eorum artem in inue« 
niendis , collocandis » et ornandis rerum argu^ 
mendsy iententiarum ac verborum ^e6(u, per« 
i|>icere et ednim cxemplis • addifcere velint, ^ 
qaomodo ipfi fibi maiorem ingetiii et orationis 
etegaiitiam ccMnparenl. Cum tan^n Virgiiium 
eum efie memintflem> ii> quo criticae alicuiuf 
faculratis copiam » qua nuUus ingenuae doftri* 
nae homo fine ti^tagno et fuo et difciplinae , ad 
quam fePe adiungit, detrimento otfere pofn^» 
adokidentes <^inie poffii/t fibi •p^utu^, nolui 
vd hanc vtilitateai ab hac edltioot leiusgere. 
" Itaquc 



PRIORIS EDITIDNIS xi 

Itaqae non modo variantes leAionte ex Buf« 
manniana edidonc, praeter paucifllnias prorfus 
inatiles, omnes cxcerpf^ in meliorem ordinem 
digeflt, iudicio etiam qualicunqde meo adie6h)$ 
venim ctiam varias lediones ex Pierianis noU'- 
donibus, qua$ Tomo iflius Editionis quarto 
fcorium excufae ilitit> ' fufbiunxL £x Marti« 
Diana porro ElclogarDm et Georgicorum recen« 
fiODe fcptem Codd. varietates ftiis locis inferuif 
€t ex Edimburgenii ciiiendatione^ Guninghami» 
Codiccm Mediceum a Fogginio cxpreflTum, Va« 
ticani Codicis fragmenta a Bottario excufa, Co^ 
dicis Romani vaiias LedioneS ad caleem ab ip* 
b adiedas fedalo c(»iparaui ct exfcripfi ; triulk 
dam Codicum , quos citti in^^^i aliquo bene 
it me et de Virgiiio mercndi fiudia Vix IMuftf» 
lulCar.Schlaegerus et obtiderat et infpidendos 
mifcrat,~cxccrptas ledliones, dc quibus pauUo 
pofi dicam, fubieci. Conflitututh quidem ab 
initio habcbam, dile^m aliqu^ variantiuni 
lcdioniun facejce. Enimuero; q&o magis ratio^ 
nes, cauflas, et vfus eairuiil in qtiocunquc fcrip<- 
tore intellcxeris , eo difficiliorclil huills confilii 
cffcdum effc ][»racuideas *). Dcinde, fi iuuen- 
tutis vdlitatem refpidendam eflc duxeris» . vt h 
aliquem faarum rerain vfum confequantur» in • 
tali editioDC , mnlto autcm «magis in tali pocUi 
nihil abeirc volcbam» quo ad varictatcm lcftio* 
&is cittsquc vfum omnino cognofcendum ad^ 

duceif n- 

*) VSd. iRodo Wetfleniiprolej:^. ad Nl T. p. 199 — zcxi. 
Pierfoiu pcacf^ ad Mocrio p. XX. Yca. Erneil^ pracL 
Tactu a. B« 



XII PRAEFATIO. 

ducerentur. Reiskii conieAuras nonnuUas ct 
obfcruationes pro ipuUiplici variaque doAri- 
ria, quac in eo Yiroi cfl, ct gcnerofiorp in cor- 
rcdionibus fpiritu » non coalemncndas , in va« 
jiis ^d Georgic^ locis infctui; mifcrat cnim acl 
me Vir ct olim mci (ludiofus f»:o bcneuolen^ 
li^, fua. ct humanitatc Qeorgicorum cxcmplar 
j0anu fua notatum ea legc » vt» quac inde toU 
Jkrc ,aut rclinqucrc ycllem, Ubcrtatcm faccrct. . 
/ .. Kt hadenus. quidcm dc conaCibus meis in ip* 
fum poctam.' Rcflat » vt breuiter ihdiccm ca* 
^uae huic praeffttioni fubicdia fuAt. Primum^ 
£i)m)Variantes k(9iones cx iatis xnagnb codicum 
feriptorom numcro cxcitandae efient» quormti 
^t alii, qui eandem mccum tclani nOndetcxuc« 
jt^ nptitiamj et quanta euiu^quc au(%oritas e& 
fct;^ iix promtu haberenb». pofiulati non potdu 
rat» ,fubiungenda crat aliqua corum notatio et 
^foriptio, in qiia dcindc» vt fit, non.modo 
nonnuUa diligcntius f^xcufll» qijtac ad horum 
codicum hifloriam fpeAarent».verum etiam al*- 
tiusrem.cxpirfusfumt vt omnino dc codicibus 
qnacrcrcm:» i quorum quidem vnquam ab editor 
xibi)S Virgilii lonceYitiofiem et nocitiam; fadam vi^ 
deran). lujquam commcntationcm cum femcl 
Ai^cidifli^m» co deduftum me vidi» vt in eas cdi- 
jtiones inquircrcm» quae ex codicibus fcriptis 
jsxc\kfkc aut emendatae' ciTc tradercntun Pro<- 
£cBit, ita^ 0on apimaduerteud fludium ad ipfam 
co|itextus poctac quam dixeris hifloiiam» in 
qua cum omnia fcrc tenebris obduda ct obfcu* 
rata vidcrcm» cumque> quac animi humani na* 

tura 



( 



PRIORIS EDITIONIS xiii 

tuia e{{, indigne ferrem, quoties de antiqua ali-' 
qua editione agerctur, haerendum et dubitan- 
dum cfic, quorfum illa referenda, quae eius 
auAoritas habenda efTet, opera tandem hac fe^ 
md dcfungenduni tSt arbitratus fumy vt in edi- 
tiooum ordines et clafles, flirpes ac famih*ast 
paullo accuratius inquirerem. Qua in re vt . 
quadam tenus faltem procedere liccret , ^ditio- 
mim ante omnia annales quidam erant confi- 
ciaidl Ea omnia fubiunxi, non quod in iis 
co, quo contendebam, peruenifle mihi vide- 
bar: non cnim haec ab vno homine praeflari ac 
perfici poifuntj et multa erunt, quae ad alte- 
rum ac fequcntes forte Tomos accuratius et 
oDcndatius tradere licuerit; verum quoniam, 
fi vcl lineae carum.rerum duci poflent, vtilc et 
iioc ad critica haec et Utteraria fludia efle arbi- 
trabar. Qpem enim frudum fatis magnum ex 
hislitteris tuUflRrm, nifl inde animum ita com- 
pararc et inflituere didiciflcm , vt aliorum vti- 
litatis potiorcm rationcm habendam efle putem, 
quam vani alicuii^s metus , ne exiflinjationji 
meac ac laudi quicquam inde decederet , duni 
iocboatam et dcfcriptam tantuni operam publi* 
cc propono, in qua vnicuiquc facile fit et 
promtum , habere forte et memorare , quae ad 
cam perficicndam facere poflint. Procliue 
cnim vnicuiquc, cui editio mihi non vifa ad 
manus fit, aut crroris aut omifiSonis me arguc- 
rc. Vitam ctiam Virgilii mco fludio confcAam 
fubiunxi, dC qua quidem fub eius initium non- 
nuUa monui^ rcm autem vtiliflHmam atque 

ctiam 



XIV PRAEFA,TIO PRIOR. EDIT 

etiam nccefrariam fufcipere putaui, cum aliis 
de cauffis» tum proptereaj quod multa in Eclo- 
^is , multa in Georgicis , cpisodia etiam non-» 
nulla in Aeneidei ex reip. Rom. flatu et con- 
dltione eorum(}ue annorum rebus gefiis expli* 
canda funt Itaque etiam iu uotis et in ipfis 
argumentis Eclogarum et Georgicorum, in qui- 
bus naturam et artem carminis potiflimum tx'a-« 
dere volebam, nonnuUa commemoraui, quae 
ad tempora, in quibus ea carmina fcripta funt, 
cognofcenda fpedarent. Niii enim vita, con«* 
ditio, fortuna auftoris, et publica rerum facies» 
quam ipie ante ocidos habebat , cum.fcriberet, 
nota fit, multa in vnoquoque fcriptore obfcura 
nec fatis expeclita manere necefie eft. Qiiam- 
obrem hoc interpr^tationis genus, quod ex in« 
teriore eiusmodi biftoriae notitia petitum eft, 
inprimis probandum eflc exiflimo ^}« 

*) Subiiciam hic ex priore editione diflicha, quibus eani 

Fr. U^lh. lakttOf aniicifiixtio viro, iAlcripferaia. 

VIBGILIVS . 
^ Si tibi, eaireCle trtdas me, qoaetitiir, ipfa 

Qaexoqac Thalia probet» cuiqoe placere velim: 
J(indt temnere opes; fugelubri^ limina regum. 

Quos colui, haod omnet Cae&rts aula talit» 
Sat tolerara mibi fafUdia flulta potentum ! 

Saepe alter Btuiius tu mihi, Ctufar, «ras ! 
Kunc mlhi quaere BHmm et StfpiinUm t in pedQffc SMmclm 

CmI He^am mentem Mufa /^ftfique dedit; 
Qui fcruare fidcjn MuHa mtfttiU^ probare 
^ Rcf^a, intrrque minas ct /Int laudt ^ queat. 
fiic mihi fit Varius* iunei huic me iaogcre asnicvBi, 

Inque tui lAHNI deiituific iinu. 
Addideris cari fidum HENNIpcHus: amieis 

Kedditus ah! pxaTcis £c mihi viAis ero. 

Phtius 0t Varius •*- Virgilinstine 

•— ammat , -qualts mtque tandWorrs 

Ttrra imtU , «cf s« ^is mtfit dtuiMinr aiur. 

Horat. Sera^ I, 5« 40« 

PRAC- 



V ■oy — T"^- ■ ■ " "' ■L' ! '.> , 



PRAEFATIO 

NOVAE EDITIONIS 



Oubiiciendum nunc efl paucis^ qaid innoua 
ij hac editione aflequi voluerini. Primo qui- 
dcm iUud, quod in priore propoiitum era,t> in- 
iixuin habui aniino, vt iis, qui excmplo bonae 
iMrpretationis domi df (Utuerentur , traderem 
in manus poetam principem ea animaduerfione 
inilmftum, qua, fi fludium adhiberent, ipfi« 
vd iine magiflro, ingcnium fingere, interpfc» 
tandi artem addiicere , et multariim notidnumy 
fine quibus nec alii fcriptores rcAe legi poffunt» 
copiam fibi parare poflent. Cuin porro multo 
rcnun vfii didiciflem, nihil difficilius efle in 
lcriptoribus claificis , inprimis poetis , interpre*- 
undis, quam <um fenfu grammatico coniunSum 
ntinere fenfum poeticum ; et, dum firrmonis pro* 
prietatem, orationis retexendae et ad logicum 
ordinem reuocandae artem» multoque magis, 
dum criticam fisbtilitatem fi^querisy videre, quid 
cx poeticae orationis genio poeta dixerif,. quid« 
quc phantafioaatis poetici ratio obiicere eius ani« 
mo debuerit: nunc, minus quam antea, criti- 
cis fcu ' grammaticis fiibtiiitatibus implicitus, 
aniiDum liberiore curfii adsffum poetam intendi» 
vt todus carminis defi^riptionemv partium con« 
fenfum, xnucntorum fontem» et inuentis vten- 



xvf PRAEFATIO 

t 

di aitcm, phantaimatum poeticorum ct ratio- 
ncm ct au($ontatcm cxcutcrcnk . Itaquc nuUa 
facilc pagina manilt intadla, quii^ manus cmen* 
datrix acccdcrct, alia rccidendo ,alia fupplcndo 
fcu fubflitucndo. Cum fummam brcuitatem 
in intcrprctationc fcqucndam cffc vidcrem : cla- 
ritatcm tamen et perfpicuitatcm cum ca con* 
inndam cflc volui. Qpod fi ad Cerdam, Hcin- 
fium, Burmannum ct alios rcmittOy hoc non 
pro inutili citato habendum, verum quacren- 
dam ibi cfTe exemplorum copiam fcu vltcrio- 
tcm declarationem eius , quod fummatim tan- 
tum appofui; nec cnim ita ablegaui ad alios» 
quin ipic rcm cjt fummam obfcruationis appo- 
ncrcm: nihil enim efle potcft moleflius, quam, 
vbi in notis virorum dodorum ad aliquam dif- 
ficultatcm offendas, fi nihil aliud vidcas ad^ 
fcriptum, quam vidcndum cflc hunc vcl illunr 
virum doc^um. Atqui, fi alios confulcrc vokiif^ 
fcm, non infpcxiflcm tc , obont! Igitur ipfa 
rcs faltcm cfl apponcnda; vberior declaratio 
quacrenda apud auAorcm. At illa iniqua lc^ 
cft, vbi cditor magnum aliarum edittonum nu- 
fiierum in ftruem ingentem circa fc coaccrua- 
tum habct, ct tamquam in organo pncumatico 
modo hanc modo iUam tibiam influt, fi idcxn 
nanc a te, qui legcndi caufTa librum in manos 
fumis, poftulatur, vt, quottcs difficultatc ali^ 
qua obfcptum tc vidcas, totum illud organund 
manu tradcs , ct omnem apparatum et ipfc cir- 
ca tc inflruas. An plantaium aliaiinnquc rc«^ 

ruuji 



NOVAE EDITIONIS xvit 

nun noinina Linnaeana apfiondrcm , diu dublh 
taui; verum, viroruni dodocum iudlciis cx* 
pbratis, vidi in plerisque opihiones elTc varias 
tt intcr fe difibn^ ; cum itaque rem a meis Q,u^ 
diis alienam non ita traftar&pbflem, vt mea 
quicquam iudicio dciiiiirem, aliatis autem va^ 
liis aliorum iudiciis nihil proficerem , ncc loiK 
gis diiputationibus in tali interpretatione locus 
cifct,. nolui confitium'' illud. tvnerc, ied audOf 
rcs, qui antiqua nomina iUuHrannit, inque his 
bprimis Martiimm feqiii ialis iiabui. 

« • * • 

Cum de interpretatlone maxtmc ciTem foU 
Kdtus , ct ca quidem eiusmodi ^ vt non vtrba 
modo» icd iudicium pbetae» inuentum et ar<* 
tnn» declararcm, primo iterum infpexi vetci 
les interprctcs, ex iisque, qua^ frugi * efientt 
ad&iui, inprimis eiMacrobio et e lulio Sabino*) 
itcrum in Bucolicis Thcocritum, m Georgici^ 
Scriptores Rei Ruflicae et Gcoponicorum fcrip* 
torcs, in Acneide Homerum mente ac memo* 
lia recolui ; tum vcro non parum intcrprctatio- 
flcm poctae mcliorem adiuulifc videor argu- 
mentis diligcntioribus praemiiTis» inprimis Bu* 
colicis ct Georgicis , quibus <}ui4cm nulla ad- 
huc adicccram argumen^a. Omnino Bucoli* 
conim ct Georgico^um expolitio in hac ixcen- 
fione iiiiinitis modis ciaboratior cft quam in 
prima. Kxcurfus alios prorfvis rclinxi ct retiac- 
taui, alios adicci nouos: Bucolicii auidcm ac* 
ceflcre quatuor: l Ecloga If^ graece vcrfay 11 (U 
vuQii.. Tpm.i T> yhro, 



xvm PRAKFATIO 

Varo, m de C. Q>mdh Gaih et jEuphoritmu ^ 
Uafif IV de Scylla. Gcorgicis: lib. IV Earc. I 
JePteiadePifcemJiigienUt \l de Nympharum domo 
et Penei regia. Aemidi autcm: .lib. I £xc I^ di 
mimfterio deorum, mprimis lunonis,^ in Jemide, 
VIV de Antenore; lib. II Exc. IV* de Palamedei 
Itb. IX Exc I Narrata de Aenea et AmJiife ante b. 
Troiani tempora; lib. XII £lx& V Cenfura iotum, 
auae in AeneuUs oeconomia reprehtndi poffunt. 



Sunt alia, quae ad externum opcris habi^ 
tum fpcAant» in quibus diligcnda adbibita cft 
quanta adhibcri potuit} inprimis vt cmcnda- 
tiffime cxprcila eflcnt ab opcris omnia. Cum 
in contextu poctac indudam ab Heinfio fcri» 
bcndi rationcm. noUcm dcfcrerc» qua de re 
pofica dicctur^ recinui in notis akeram fbllen« 
nem, quac et ipik interdum pro iUufiratione 
cflc potcft •)• 

Induxerat 



^) At funt alu lettioris monieiitiy in quibus uolui nimis ie- 

veras eAe, quia tand rem non eile {lutabim; v. e. quod 

fyllabantm diuifio «t nexus ab operis librariit eo modo 

biQxki ell> quem pca vero ac inAo habere non poQuin : 

cum V. e. fcribitur in extrenfa liaea au^ *> in altcm 

$sim0ius ; ag • mm , et fic porro. ' Aut fi interpundio' 

ad calcem parentheGsos ponitur» et fic alia. .Nomiiii^ 

bua virorum doAorum» quos commemorauiy inprisnia^ 

vita defun6k>ram, nolui vbique adiicere honorisjcauf* 

b : Fir CL aut quo ntmc fe mntttO honore Compellaiit 

Fir IB, Totnm hunc morem fteotum» feu verius.inep. 

tum » quo tau/imus H tuid^m gUgis c^t^mmimms kofiwm^ 

vtinam fubiatum eflc velUt a^s noflnu Non ex loco 

et 



NOVAIB' tmirtbms iik 

Ittdtixcr» to-aH^^^ librarius.-^^fcbncfitis 
vir, dnuufienta ad^rii haic cditibhifigiiris aci^ 
cxprcflis- Nqn, fo^CQ- cq^i^fi^^ ji^^c^brorum 
prctia cxcandcfkcicnili 'cbniiliq niukujp txibu&^ 
rcj vt omnino a luxu bppJig)bgraphico,^^^^^ 
quo noflra actas fibi^ placct,' pariHn" vtilitatis. ad 
ipfas littcras ct Uw.cratorcs'pr0ficifci viftco;^^ 
nifi opukntis hominibus talia ^ppctcix iicct> ;^t 
cmunt iUi vano ftudip> Yt in pulpiti? ct ca^- 
cdlis prctiofes >as opcs,^nc infpcdas quidcm, 
occludant; ijqIui tamcn dccflp Ubrarii votis, 
vtquc aliqua faltcm lcdorjl djkuf,. vbjluputc pa- 
rarctur vtiUtas ,\^idl|^gcntcr conquifmi ct dclegi 




mo fontcs Korum ornamcntorumi^ vndcpctita 
finc. Id quideitt taucihc volul^ nc in cadcm ar- 
gnxncnta artifidk optrainteidci^cr; ^uic iam in 
cdidOQibus per Kll^fid^ »t Sithdby; ' Ed^c Vu 
nc a Hcm; I^fttec €u«li5^b(fen1f; plcraquc 
panim aut ifilkit ad Virgiliuihf iSidcntia; nifi 
quod oculos fortp lc^ntis tcncaHt, lucundius 
auditu foit, qUod liWntiils rircfc|iitj chartaccj 
littcx^iim niicrre ft VilrOrtim ^aritiorum, in- 

pnmis czterOjunt^' vbtis cfle'<aith 'fadurum^ 

i"^'-'-" - nam 



• I ■>•!.>. 'n A 



^ifSitk 



mmdMp vui ^ttwt» fynt <i<tLS^A,Pt mtniae cuiusi 
piajii madit» mUtvrpndMm ci^ a«i^|^tulo cc.hvooi-e pro* 






'■••' Curiiirt brtort ^drtiohc leAioncm Heinfia- 
•jiam^a Brfrmaiirio confiitutam rodderc dccrcuif- 
fem, nihil 'miitaro vblucfam , iiifi in inahifcnis 
*ttroribus J iri * pol!crioribus tamcn Aeneidis 
llbris intclliKbam ab eo cohfillo mihi eflc dif- 
^cedendum , cuin Burmarinianam cditioncm vi- 
"dcrcm haud fatis cmcndatc cxpreflam effc; 
Tcdeundum itaque iterum fuit ad Heirifiariaxh 
'tcCerifioncm; maximc ii; fcriptjLira^fcuortho-. 
graphia, quam in illo voluminc dcfcrtam vidc- 
*bami forte qubd opcris aliud/cxcmpiar cxcu- 
*dcridum txaditiim* fucrat. Verurii, cum. icmd 
'in hoc incidi, omnino quacpani ea.dc re vt ih- 
tcrponam , confultum eflfc viaetur. 

C^iam incert£| ct lubrica fea.f t: Si^ct^Sk de^ 
beat fcripturae ratiQ et. mps iD» Oximi jtoigu% 
multo magis ia ea , «uJms yixii iatcr> vii«06 . d)> 
£it, «neminem fugiC ,^ qqi anixatwl ad btepj^df 
verterit ; inprimis taineA Rpittinkus «foniiQ Jia€ 
paxte midto magis labQiv^?: q»ftm Qraec^ lin* 
|;ua, quoniam ad gr^^nmAilcami^bxiUtftte^ fc^ 
iius fuit f euocatus cc q^ feriore aeua> . c quo 
pleraque .monumenta ad^nqs.iyenerc,. tcmpQ* 
rum hominumque barbarie ille fuit corruptus. 
NuUus itaque rcAae ac verae rationis fundus 
cfl fatis fidus, fiue etymumrfifiquaris, quod^nul* 
lus.populas in omriibus rctinet ; fiucauAorita- 
tem; nam anti^uiorem in numis et m^ntiori- 

bus 



NOVA'ft «rtt?dNI5 xxt 

bas videmus fiuAaare, (<!riorein'aatem ita con« 
arainatam efle, vtvix habeas' qiiod' fequare.* 
Fdfuafum tamen fibi habuere paflim viti dodi; 
j^cittn fcribcndi rationeni feuocari poiTe aut a 
k reuocatam efib. Etiam Nic. Heih&is fuaixr 
Virgilio orthographi»m reftitutaih putabat ex^^ 
prcfla {criptura codicis Medicei. Vehrin antc- 
quam id affirmares, docdhdum^-erat, 4ianc lcrip- 
turam eflc veram iUam aiitiquam VirgiliananL' 
Niii id feceris, hoe vnuni conceflero , efle lianc 
fcripturam eius aeui> quo codcx efl exaratus; 
fttqui fuit iHud ab Augufteo faeculo valde re- 
motum et multis fefmbnis vitiis cbntafninatiunr 
Dicat aliquis , antiquiorem faltem fcribendi ra-^ 
tioncnl in illo codice feruatam efle. Atqui he 
hoc quidcm fttis tuto aflirhics ; nam Fragnien- 
tumVaticanum^ qtiod hoc Mediceo antiquius 
habetur, vulgarem hoflram rationem exhibet; 
titn^e^ iliufiris^ ioitapfus^ Romanus* autcm; 
qm et ipfe Mediceo anti^uior eft, modo hoc 
fflodoillud fcquitur. Quid? quodiie ipfc qui- 
dcm Mediceus^ tertam et confiantem rationent 
feraat, fed in eadcm interdom voce -modo ad' 
hoo mQdo ad ilkid aberrat? Phis eificias, & 
lationem certam adhibeas ct hunc Ih mdduifi 
srgttmenteris : aiUiquiorem rationem haud du^ 
bic fiiifle duriorem ad aurem et fe'ucfidrcm; 
fucccdentc tempore mbUiorem et' Icniorem; 
qucmadmodum antiquiffima aetatc rudi^ fuc-i^ 
rat, horrida et dfpcra ; Maroncm ibedia illa rn- 
tione efle vfiun» etft ncMmulIa ex afpcritari 

b } prifca 



prifca 9rpcr{^,4iAbue|i«:i vt pi/ipro iUij fi mo«* 
do Macrq|)ius et Gellius nof^ fibi imponi pafiil 
funt, cu^ ^iiqups xodices pro Virgilii manu 
iibi obtrucU .npn aiiiipaduert^ent» Verum ta- 
men fequamur .hoc et relinquamus Maroni 
fcriptufam ilUun^ quam antiquiorem cfile puta* 
mus : an vero putabimus nos ilUun babere &tis 
certam? et |iledicetun codicem efle fundumji 
cui^ vt ad eiu^s morem omnia icfingas, iatis izi^ 
i)fti poffis? Hoc vero nihil vidcas magis lubri- 
cum> omninoque tota ratioBC nibil inranfian*- 
tius» fi quidem ad certa principia rem reuoca«» 
vcris. . Praecipjit illa ratio, ne praepofita in 
yerbis compofitis coUiquefcant cum verbo, vt- 
qi^e adeo fcribatur mhuUrtf non illuderc} com^ 
tudtre^ non coUudere; adciperi^ non accipere* 
pur tamcn npn eodem inore fn/rfrat fcribitur ? 
et^ fi» inperat^ cur non et itipiriumf cax npa: 
vbpetere^ abpaueri, obpremer^^ dum interea ob^ 
prop c^ulfa, €qnbitw ; cin non fubcedere? fub-^ 
currere? Q^iod fi in his auri obtemperatum cA 
iepatct, quo fideiuflbre cont^ndes» hoc idcm 
4ion eodem aeuq i^idum efle in cacteris? P^oU 
futj, vohus^ ybtcanuc^ volnus, votfus^ pro ^n^ 
tiquiore fcriptura haberi foletr^uid .fi ijUapror 
nuntiationi» mediae inter iufcam et liquidiorem 
fequcnte ixttera liquida /., .4<betur» quam ex 
yulgari vfn nonnuUi in fcripturam male tra* 
duxerunt; vt alii in linquontf votuontur. Sic 
fragm. Vat. pottutat. Sxniili modo fcqucnte lit* 
tera m ct r fouus th u abicr^t ino». in ififUMn, Jr* 

giuom. 



NOVAE EDITIONIS «lu 

gwMi. Fac faoc tantum in fccundo cafu lo- 

cnm habcrc» adcoquc noj^ paritcr aeuom» iaeuom 

fcnptumcflc: ctfi ^ffoni pronuntiarunt ; at cur 

Don acquc equom pro cquorum Acn. VII, 691 ? 

Forto^ ForteXf codcm modo pronuptiatunu 

At Mcdic verteXf iertitur. Si maxumus^ o^umus: 

dcbcbat ctiam cflc pturumus; fi inmamf, sonpagesp 

immms: cot non tt conmums? conmodus? fifub^ 

f^: Qur wn/ubplex? Sunt alia, in quibus mar 

pifefiummihi fit, dctcriorcm rationcm pro an« 

tiquiorc vulgo habcri. Vctcrcs Romani ro n 

mulcrunt pcr u brcuc, pronuntiatum vt Q)d« 

brum Kf grammatici intulerc y, indodU aut 

fortc qai doAi fibi cfle vidcbantur» vt in noftro 

lamone vcmaculo» fcripfcrc u inclutus vcrum 

cft» non inclytus ct inditus. tacrumae; non 

lacrymae ct lacrimac. Porro dctertoris acui 

pronuntiatio cixtch mutauit in plcrisquc: -fcri« 

hi adco cocpit kuhrifmap anchorat. jnUcher^ puU 

thrior^ feputchrum. * Rcde adfpiratiq in bis cA 

expuUa; codcm tamcn iorc fcribi debucrat 

fuker^ ct» 'fi vcram.antiquamTationcm fcruarc 

vokbA^ jrd/ibr» ylKarthagOi Vctcrcs Romaoi 

tia nonquam pronuntianiint \ttiaz quo iure 

mwrm» prjcium^ ct fimiUa fcribimus? fcUicct 

tx feriore pronuntiatiQnc. . Iterum ccrtam ra» 

tionem nemo fcquitur in Uttcris geminaiidis: 

titus^ Utera% fcrihimus fortc$ at cur noa Qt 

Miia? ctta? it$? Vc^crcs osmino Gracci cc 

RofljianJi vna littera fcribcbapt^ pronuntiatioiie 

wsk geminabant: quod fi fcmci aotiqoam ra« 

b 4 tioncm 



XXIV 

tion^m (equ^iis> ^k fequ^nda erit in onmibufc 
adeoque , (i hata ^ etiam vaca , bucina, Si poe« 
tae littrras gcminant, vt fyllaba producatur» 
fcriptum vldeas promifcue quatuor^ reliigio^ ct 
Juppitetr hoC akeruih etiam perperam, nam 
primaip in lupiter nusquam correptam vidi, ct 
cft conlrada vox cx louispatcr. rettHlit in- 
doftc fcribi , docuit lo. Schradcr. Quantope* 
rc fluduat fctipturain fequentibus: fequerf fe^ 
rutus: car non sicqutfi^uutus? quum pro cum» 
rt ruiuf ex quis ; qua tandem ratione obtunfus 
fcfibcndum riibceris, (i iron/tty«/ fcribitur? aut 
praegftasj ii ceniwix? Grammaticorum et fc* 
quiorum aetatum ludibria in his efle vidco, la- 
tioncm defidero. Pracclara iUa tH a Bentleio 
l^rimum prodita obferuatio, vctcres nunquam 
non protuliflc Imperl, negotl, eonfiilt adeo« 
que*fic Lauinl ct alia. Qptd tamen (i ex En^ 
nio laudarc poflbm:* Tarquinii eorpw bona femi^ 
na tauit et vnxit? Adeo hihil fatis certi et tuti 
eft in omni hac fubtilitate grammaticaj quam 
^uidein» fi primus auAor conftituendac iec-i 
tionis Virgilianae fuiflTem, iure ac merito ad 
communcm vfum conflitutam reliqutflTcm j qua 
cnim in re nihil fatis ad liquidumperduci potefl, 
ifiprimis fi magni per fe momenti non eflf quor-* 
fum mulra moliaris, quae confilio ex parte tan- 
tum refpondent? Locum cnim hic habet il- 
lud Tere^tianum : Here^ quae rtf infd neque eon^ 
JUkim neque modum " Hffbet vttum^ eam eonfiHo rege^ 
rt non potir. 



I» .♦ • / •• 



NOVAE EDITIONIS xxv 

hprima cditionc, cum, quod fiipra dixi, cx- 
prcflfam cflc vcUctn lcAioncm Burmannianarn, 
multa mox turbata cffc vidi proptcrca, quod' 
opcrac non ca, lcd alia cditionc ad Burmannia* 
nam cmcndata, vfi crant j innumcrac itaquc ab- 
enationcs cmcndandac fucrc in altcra cditionc 
minorc; tum vcro ncc ipfa Burmanniana rcccn« 
fio in opcris tcnorc iatis fibi conflat. Nunc vidi 
ad cerras; rcgulas rcm cffc conflitucndam ; am« 
plcxus itaque id fum , quod probabUius cfTc vi« 
dcbatar: Rctinui ad, fw, con, adcoquc fcripfi 
tdrigOy inrifae, tnjmne, conptexusi dcdi vcro opc- 
nun quantum potui, vt lcdio hacc vbiquc fibi 
confiarct $ operam molcfftac ac taedii tany plc- 
Ban], vt in pifbrinum abdi malim ; ctfi vcl fic fic<« 
ripotuit, vt intcrdum opcrac abcrrarcnt > vt coU 
i^t alicubi rdidum cffc mcmini. Quandoqui-* 
dcm auri aliquid in fais tribucndum cfTc vidc« 
batur, cligcndumquc adco, grauius quod cf^ 
fct: Yctifaui maxumuSf optumus, quum, coniunx, in^ 
«ww/, cmmumf, otfero, obfulft, oppanere, opprimere, 
fnbmofure, fupptere, quia fuppfex tcncndum crat. 
Rdiqui auAoribus olfiw^avj lacrimari, proetiOp 
ioehm, meufius, maereo, /r»t; pro laeuis, caecus. 
Ad iQcltorcm morcm rcuocaui faeptum, faepfiU 
[oecuhm, frenum, femina ct fetus a feo, tetum, 
^feenus, e^tus, ct formas nonnuKas antiquio- 
Ks, vt «n/, Scripturam quarti cafiis , is ct eis 
tt fx vidi efle tam inccrtam, vt noHem quic- 
^am in ca moucrc* Vcrum pudcl in his ope- 
^ confumere; quac appofui, ca dc caulTa 

b 5 moncnda 



PRAEFATIO 



xnonenda fuere » vt ex cauffis et 
diiudicare difcant fludiofi, intcUigagtque, non 
omnino ea cfle conteinnenda nec tamen xnagno* 
perc conuncndanda. 

Multo grauioris niomenti xcs . mihi vifa eft 
interpundio : qua emendata vidi icxcenta loca 
melius conflitui pofle, nec quicquam magis ab 
omni ratione et confilio alienum elle» quam in« 
terpungendi rationem in ^xemplaribus fcriptis 
^ in plerisque cditis. Librorum itaque au£U>- 
litas in interpun(5liQnc omnino eflc potefi nulla. 
Ncc maiorcm tamen curam aut ccrtam ratio* 
ncm» ad quan^ intcrpungercnt » tcnucrc editp- 
res« Atqui ad fgitcntiam confiituendam ct ex-i 
pediendam in plurimis )ocis omne auxilium ^eft 
cx interpundionc ; vt altera ex partc fenfum 
nihil magis turbat quam praua interpundio: 
quandoquidem huius ratio et principium.quae- 
rendum efi in hoc» vt cxadle reipondcat illa 
enunt^ationis partibus cum maioribus tum mi- 
noribus ; quo eodem modo etiam pronuntiatio 
regatur ; vt adeo vnum idemquc fit re&c cogi* 
tare» recitare et icribere; diflin<!^o enim iufia 
interponi non potefi» nifi enuntiationc in partcs 
fuas rite refoIuta$ fi non calamo» faltemmcnte 
etanimo^ Ad intcrpun^onemi itaque primuxx^ 
in altera minorc editione maiorem coraiQ ad«n 
/ bibueram » tum multo magis ia hac tcrtia ad^ 
hibcre fiudui^ 



In 



NOVAE EDITIONIS xxvii 

Iii leftion^ tnutanda j>au]Io plus mihi in« 
dulfi, quam in4>rioribus ; frenum tameiiethic 
imcd impctui rationibus certis apud animum 
propofitis4 Poflunt innumera cum fpecie ali-> 
qua mutari, pauca cum ratione, quae vincat, 
ita fcriptum fuiife i nec tamen > fi acre, iudicium 
adhibeas» alia in contextum recipienda effe iu* 
dicabis. Plurima funt, quae ad ingenii lufum 
rcuocarc folco j in plerisque ne quidem ingenio* 
fum fatis. Nam, cum fint innumera, inprimis 
in poctis , in quibus perpetua cfle folet fcriptu-* 
rac varietas » vt fbnfui tamen parum inde fet^ 
dccedat Icu accedat , quae tandem laus illa efle 
potcft, vt vbique nuUo ad fcriptorem frudu pro 
altcro alterum inculces? Porro in poetis funt. 
ccrta phantafifnata» verba follennia» epithetil 
communiat quae» fi femel memoria compiexus 
&, promtum eft, vbique aiferre et hinc fcn 
cmcndationis feu eoniedurae » interdum. valde 
ingcniofiic, materiem qua^r^re. Aliaeconiecr 
turac proficifci folent ex fermone poetico, qucm 
quis ad Qormam aliorum reflituqre fludet» aut 
AuOori fuum morem vindicarc. Pleraque ex 
his in marginem aut in ledionem variantem aq 
criticam reiicerc ^tius eft: in coqtextum nihil 
aulmiitendum » nifi quod taxp liquido confictft 
vt nuUa dubitatio» n^lum cauiUatio» iUud io» 
fcingae poffit. , 

In aUo critices generc ieuerior fui » in ep in« 
quam» quod ad vlc^a dctegenda» ad vcrfu$ 

adulterinos 



xxviii PRAfeFATIO 



« V ' • 



adulterinos tt fuppOfititios,fpic6lat; quahdoqui- 
dcm nimi!? alieni ab ea fufpicionc (iicre editores. 
Erexit animum Brunckii V. C. audoritas » qui 
fufpiciones huius generis a me communicatas 
pro iudicii acumine admodum probauit. No- 
lui tamen audloritatem fequi in hoc quoque» 
vt, quae fufpe^ eflent, reicinderem ct ex 
contextu exccrnerem; nam prijtium id milu 
"(nidebatur imperiofius faAum quam meum qui«* 
deni ingenium ferret: €um verfum quaeren* 
tibus et librum euokientibu& valde moleftum 
tHf fi verfuum numerum turbatum cfle vi- 
deant. 

Ledionis varietatem, partim cx Burmaoinia* 
na hauflam» partim ex Pierianis ; Martinianis» 
aliisque codicibus ^t cdd. dimidio au^orem» 
non modo intadam reliqui, verum etiam tmen^ 
datiorem reddidi ct nouis acceflionibus» de qui- 
bus poft dicun, locupletaui: cum femel idage* 
re infiituiflfem, vt^ quotqoot quidcm lcAiones 
variantes alicubi repertae efienti in boc &lteQi 
pocta in vnam editionem effent congeftae : vt 
hoc cxemplo propofita adoleicentes flodiofl 
omnino variantis in codd. ct Cdd. ledlionis mo« 
rem et vfum addifcerent» foUennesque lapfus et 
i^kicinationes librariorum fibi fuailiarcs redde« 
rent« Curaui tamcn fimul hoc, vt:hoc ipib 
exemplo propofito omnino dc toto hoc genere 
reAe ftatucre aifuefcerent. Bcne enlm cxr pri- 
ma aetate recordor, quam parum ^^licitas et 

iufias 



NOVAE b:j>iti^nis mn 

iaflai notioBfS de leAion6'Vdrian£e imbil^crim^j 
cum noa modo craditionis Uj^c^alis: /aifnmaizi^Jn 
critica, verum etiam pritiCi^^^iujnmam in.Jcdior 
nis variands diligcndore AudiPi tt in e%ien4% 
aiiqua feUci emendatiQnc /v^h (pniedvrs^ . c^ntir 
ntii audirem« . Atqui j$iaioi: Jmjps^cura&rpjirf 
ad {chxth editorem ipe^t^ ad le^one^v st ijh 
rcipretadonem parum aut miul,' ncc nifijiR ^Or 
ds dubiis, obfcuris ettcor^upds. Yerpm ct ipi^ 
editor ex omni jlla farr$gine fsmrpau^a; tpl)(;^f 
potdlj qiK>rium.eniixi pro ledaot^ varifin^9 ip^r 
konia ct adJGtnfum Obui& vitia^librariorum* cr^ 
rorcs ct (Uipores jnatiifi^^iaxcwdcs obtcudunr 
tur? inpiwNU vbi melioiSriAn le^ bonif edi^ 
tionibus vfoiquc vul^ata e& ^ JSubtilit^e m^ojt 
foitc in fciiptoribus parum^ pef^otitis wt iq, lo^ 
Qs corrupcis opus efi. 'Efk aJia.varieCas^ :quj^ 
nec in fcntpntiae nec in araUQK$ ^nitOre^^iuic* 
quam mutat; vt.parum aat.nihil:xeferat# ^^tri^^ 
znodo ]cg,as« . . Vbi le^oiMtm 4^$t;q>tam ec ipfwi 
l)onain e0[^ yidca^ i cur tam xAutes; eaque I9ut9^ 
tionc n^Qrem lo^leftittm tjftfeiia^ , quam vti^tjit 
tem? £{l alla, vbi in: vctM^^t^ part^m ratic^ 
&CS poflfunt memorari idoneae : quo iure vul« 
gataiti detoas)! altcrtusi ampled^is ? Sunt in« 
numcra, in i|iMHdu$ yerti fcriptoris .ratio» mens et 
vfus) non«'toiflj^ifeaudori^:prQnuntiante» fion-i 
flarc potelbi ' ni&Jeiim. exiipjFcris euocatum . 9Vi\ 
dirc licoeri£ ! dc fc pf Onundimtem » qui^ tibi iuft 

in cum dcdi^k; ytiOk :pi?o ea^ponuskies^? Qh» 
idinquis id^^qufid JtmdvqlOiWA ^ccupapij^ et: 

cui 



XX» PRAEFATfO 



^ '1 



cui iongo vru et leAiOne aflueuimu»? Omni-- 
tiO mihUtis.his et exilibtis, ifi quibufi^niaiOr ha«- 
Tum rcrum psurs vcfi&tur, animi et ingemi acn« 
iheh et impcttim frahgi et' ^tt^rimbleflum cft. 
<^o ipfo faAum efi» vt mag^i Critici ad rerum. 
itimmam et^^gliihehti traAationem traftatio* 
nisque artem ; (aepe ad fingirlas fthtentias, tam 
pairum attender^nt; vique emehdationes de vcr* 
t)is fingulis afFerrcht , cum rerum ac iententia^ 
nim fiimmaih yfbh afl^uerentun ' Non nifi vi* 
tioTa extirpanda fhnti fi modo fubfikucre poC- 
iisvera, faltem fatis probabifisi* > Rcliqua, qoae 
liihll ihtereft, vtro mbdo legantary rclinquere 
iiit^Aa (atius cfi4 ' l^/iplkM m^^ vcteris 
|K>ctac in fiiigulik ctommbus t«dhiberi pofle» 
ikbib prudcns opioetun Cohtra hi(^e(iiilima 
tes cfi> fif quod jf^o yio 7«;/« H^finfius dcccrati 
pro/ii^ fmfu Burmaimus reccperat> idem pro 
tneo fenfu itertim ciido; Verum de toto hoc gc« 
herc.aut plura dicenda fuht i qpam quae hic lo^ 
c»i capic» auty *£ paucis rem cxpedias, diuer-^ 
jQi ftsltuentium his- <ie Tebiis iudkia, fi modo 
ihdicia funt. vix refinxcris. 



Copiis criticis,' vnde huic noaae cditioni 
iSi^Uid dmamenti acccderet, v&s fum haud 
cOhltemnendis. Primo qdidcm fi:hedis /o.;SrArii« 
g^f 'Viri*do6tiffimiY cuius fubdle in te critica 
ihgctiiilm ex £m<endationibus in luciem^ cditi? 
peifpc^him habcbahiw* Scheda; ciUs^ in Vir^* 
fibm i ia audione fiipelIo£U]is librviae veneun^ 

tes 






ty 



NOVAE EDITiONlS xxxt 

tes (Aim fuis copiis huius gencris inferrc poflTct» 
nalait vfibus mcis pcrmittcrc vir humftniffimus 
tt amiciflunus , Laur. van SmiMf L V. D. ; cas 
itaquc in Bibliothcca noflra Acadcmica rcfkh- 
ful Opcram adhibcndam cflc vidi valdc mo^ 
leflamac<$fEcilemcxtricandiS innumoris, quac 
inchartam conicccrat, modo membriac caufla» 
modo vt varia tcntarct, diucrfis quidcm tcmpc^ 
ribus rcpctitisquc vicibus» vt cxquircrcm ac 
fdigcrcm ia» quod vir doAiflimus probaturus 
fuiflfct ipfc ct in luccm proditurus: iniurius 
cnim cflct in Maiics vil^i dodi , qui ontnia cillis 
mcditata vulgarc cx fchedis .pbflainis vcUct* 
Appofui igitur illa» in quibu^ ingcnli abumeii 
ct poeticac elegantiae fenfuiri deprphenderc nil- 
hi ^adcrcr, nc qiiid, quod dclcdate boflTet, arbP- 
tris harum rcrum inuidercm, neC in c^flTum tot 
viri doAi cohatus ingenii rccidcrc paterer, Aliaif 
quac frullra tcntata cflc vidcrem, ^altetn vtiUt^t. 
tcm mihi pracflitcrunt hanc, vt ititerdum vul* 
gatam, modo intcrprctatioue adie<5(a, cameafli 
adodoqupquG virb malc ihtclleftam vidcrcih, 
illuflrandam » modo vfu poctico pitobato fir- 
mandanl cflc intelligercm. Aliam fymbdlaai 
grato animo accepi a Viro 'dodiflimo*/aro^6 
Br^antf qui huniahitate ct ahiQrc ftio ad OQihi 
officii genus prouocauit mc; mlfif idcm ad ii)i 
StriSuras in Plrgilii loca tanto /cum acumlne tani 
taque cum pcrfpicacia fcriptas, vt^ ih multis ti 
adflipuhindum efre, vidercm; ih alixs, cum iudi* 
cio meo dile<%um vfumquc rclinqucret, etiaifi 

mcum 



sncxii ^ PRAEFATIO 

nieiim ingenium in defendendo poeta adiicr^- 
^s ca» quae rcprehenfa eflent, acui fentireixi» 
tix multis iudicium virifubtile iam in priore 
rditione anteuerteram ; alia nunc appofui prae* 
clare animaduerfa» 

Fuere yiridoAi, qui fiue per littcras fiuc 
fcriptis prelo cxprGflis feu monita feu confilia 
JTeii conie<5luras in Virgilium mccum communi- 
.C^i;entj inhi^ /0. Henr. Lud. Meierotto in libcUo 
.quepi infcripfit: De rebus ad auStores quosdam 
clajjicaspertincniihus Dubia — - Chr. G. Heyne pro^ 
ponit. Bcrolini 1785» 8. Grato animo'accepi 
omnia; transtiilique in meum. vfum ea, quae 
vel locum Haberc poffe vel confilio meo refpon- 
dere arbitrabar. Potucre me fiigere ali^., in- 
primis in verfioriibus virorum dodoriim laten* 
tiaj ad haec tamen operofe inda^anda et col- 
iigenda nimis eram occupatus in aliis fludiis. 
Pptuere ctiam pcr interualla, quibus dcponen- 
dus tx, majubus eratVirgilius, ct per intcrpel- 
latiQncs crebras, multa animo excidere; nepio 
itaque.in inuidiam adducat, fi quid a fe moni- 
tiim forte non commemoratum repererjt. Pro- 
fcffus quoque iam ab initio erain, noa eam edi- 
tionem me parare , quac omnia , quae vnqu am 
in Maroncm animaduerfa fint aut animaduerti 
poflint, complcdatur; fcd quae pro fundo cC- 
fct, cui alii fuperflruerent, addcrent, demerent, 
pro confilio aut ratione aut cdpiarum fuarum 
apparatu. 

Cum 



NOVAE EDITieNIS icxxiii 

Cum iaxn pararctur a Jibrario noua haoc 
cditio» in luoem prodiit praeclara J^k/u Fram^ 
Plal, Brumciii xecctifio Argcntorati excufa nitide 
ct eaitndaee.. Animadaerterat vir dodiiflinius 
idcmquc acutiflimus.criticus, magnam cffe fcrip» 
turae inconflantiam in Burmanni xectnfionet a 
qua ticc ip& m priorc editiont rcccdcre roluc* 
ram; fciUcet quod tum» cum.primo ad Virgif 
Hum aecedcremijaondam cognoueriTnii.non red^ 
ditam..e<feift»fte.HmnEanam:.liid^ Bur^ 
tnanno; nec tamcn culpa viri dodi alia» quam 
quod cxcmpium non fatis cmcndatum opcris 
librariis excudcndum tradiderat El^stpertus ipfe 
didici, qua gi| [p^ iim>mtafgfeAp.^<M[icndare apo^ 
graphum praue exaratum> aut emcndandum 
relinqucr^ iis» J[ui madidas e prelo chartas cor-^ 
rigcrc rccepcre^ -Redeundum itaquc haud du-i 
bie eH ad Heinfianas editioncs» . Enimuero 
ctiam hae ii||er fc valdcl difcrcpant, cum ift 
fcriptioni^^ fcp. orthographia,^ tummaxime in 
iiitCTpunAioiiip. fcoiiftituit Itaque iurp fuo 
Bninckius ^l^^^c Virgilium ib^tura con» 
ftanti , iQprmiisque ad veteremf rationcm re^ 
vocata; ^ua .de re quid mifii longo rerum vfu 
cdodo comj^rtum fit>. fupra expoIuL 

Contigit mihi cacrcroqui ca f<t>rtuna, vt 
lcdioniS Virgilianae ftnnalcs mclius conderc 
poflem^ quam in priorc cdiiione* Cuni cnim 
omoes Aidinas ad tn^nus habcrem ^ trontpara* 
tioQc dlligenti fada inteilexi» tertiam, a Nau- 
vuotft.. 7bm.i C gcrio 



XXXIV PRAEF. NOVAE EDITION 

-gcrio cmendatam , . omnium efle emendatiffi. 
mam, et Heinfii opera plenimque nos-fiiper- 
iedere potuiire, fi cam -editionan exprimere 
curafTent editores infequentium tempordmj 
at maluere illi ad antiqua redlre et Aldinas 
priofes, Florentinasque cx iis duAas, Mcu- 
dcndas tradere operis, aut cx vtraque Aldisa, 
priore et tcitia,. oouam leflionem mifcdtaun 
conflare.. Verum de his 7. iaf. de Edd; Sct* 
Gottinjae M. Deccmbii MOCCi.itxxvit. 



CODI- 



t » ■ r • • • . 

I ■ 



CODICVM ELENCHVS 

td qaos quidem Virgilii adhuc tecenfum efie 



MtaM^ak*«Mia*^Wtea>*aM^BM*«M*daMrikifc 



Cdicum recenfom dabimus qual^m^ ipfa te$ of- 
fert; in plerisque exilem, modo locupietio^ 
fem. Sads enim conflat^ eos, qiii primi veteres 
fctiptores iypis eicpreffa3 vulgarunt^, nec magis fiK 
perioris et huius faeculi pierosque editoresi, de co* 
diciiiB, quibuk vfi funt/ aetate> ac bomiato aut iud^- 
(ium omnino nullum ^ aut parum fubtile ^ aut om** 
niDoparutii> ex artis dipIomaticfie.notiDnrbus et prae* 
ceptis confiitntum ^ ^ tuIiflTe» . Vit uaque iiabes ^k^ 
nimque cui re6te ^ innitaris ^ inprimis quoties antb* 
qoitatem codicum crepantv . Expeditius iudiciuin 
d de bonitate t atque bac tenere pratflat. Anteit 
omnes codd.-veneranda veti^te - • < 

CoDfiV VAtlCANVS) Mf. 5^25, m quO 

ftagmehu donnulk Virgilii , a Ceorg. IIU t mde\ 
feruata fum, quemque cum pifturis acli incifis tni* 
fcriptum ad ipfafa libri fcripturam fe:?tprimi curanit 
h. Cakt. Botiarins in volumirteinfcripto: 

Antiqniffi^i V)rgilkini todicii fragwtnttt H ple^ 
'OTe tic bihllotAeca ^^cthniia fei prifcuf ivi^gimfh 
ffmias a Petrv Scinfte Barilioii intifnex Rcmne, Ex 
Oialcogn^hia R. C: A. (Romatiae^Camerae Apoflo- 
licae) Qpnd PedefH JUtirmt.reum it4U gr. fcL 

Infi:]iptae Benediflo XlV a lo. Domioico Com* 
plglia Chalcogiapfilae C. A. .Fto^ Scd^ qtiae 

c a praemiffa 



~» 



/ 



Toocn DE VIRGILIi 

pTaemifla eft, eradita praefado -Botttiio debetuc. 

Primutn exemplum pidurarum Camilli Cardinalis 
Maximi (de Maximis) iuflu Bartolus tabb. LV aere 
expreflferat. Pauca.ab hoc aere erant exem|da duc* 
ta 'j in quibus cum prima pagina radio exarata Va- 
cuom litteris recipiendis haberet ^atium^i titulus 
-cum anno ab 'aliis aliter efi fiippletu^. In 'tiiblio- 
4heca noftra academica efl exetnpluifi f. a. AHud 
vidHnus a. i?as<, aliad anni 1677^ 4 in.Memorab. 
Biblioth. Dresdk T. U^ o. 3J7. Quld t]uod iterum 
•17 8 a Venant. Monaldinus lucrum ex eo recudendo 
^uaefiuir. Taadem praecIar<o c0)^p Bottarius to- 
4um codicem vulgare infiituit. 

Efi autem lUe codex memfaraaaceus quadrato 
volumine^ ad iioftri fere quatemioais formaih, a 
librario imperitiffimo ^ quo iplb fides eius et au£lo- 
ritas tanto maior eft« maiurculo et quidem capitali 
Rbmano ruftico chaiadere ^ conuauis vocibus^ fine 
interpundione exaratus, quam tamen recemior et 
indoda manus paffim fiippleuit, piAuris exomatus^ 
quibus ille multo etiam magis, quam fcriptura inter 
viros dodos celebrari coepit. Scriptura deflexa eft 
ad moiliorem pronundadonem : v. c. iityojiti^ alli* 
gat s t\oti^ inpofiti^ adligat. lam quae de Codi^ 
cis aetate a doftilT. Bottano et a PP. Benedi6linis "^) 
difputata funt) hic quidem re]9etere nonpoflfumus. 
Si tamen faos , tamquam dofiiores iudices , audias^ 
ct Italis , quicquid prauum omnia ad maiorem ve« 
tuftatem reuocandi fludium comminifci iuflit^ con* 

* done s : 



C6DICIBVS MSS TKXvn 

ixmts : quantuai quidem in re incerta cbnie&ando 
aflequi Gcet, non vltra faednlum V afTurgere ea 
vemfias videtur, Nam^ quod praecipuum opinio- 
ois de mu^o maiore antrquittte praefidium a pidu- 
ne udficio ac nstore petitur , id nec *magi$ tutuai 
ic finnum efi^ Fotuit enim feriofe quamtus aeuo 
boDDm aliquod ingenium mefiora fe^ui^ et^ fi et 
vetuffiore libro hae ipfae prfiurae expreflSic funt, 
quod certe maioris in veftibu^, armis; et aliis rebus 
?BtiqDitatis vefiigia nonhulla fUadient^ antiquiorem 
ac meliorem raticmem e^prituere. Nec tamen val- 
de vetufli mori; veffigisi in' liis piduris deprehen- 
da$, nec laadts^ qua pidutas illas eflerunt, iuflas 
eiid(mea$ c^iufla^ efTe videa^ Nec enim fubtiKta- 
te linearum nec (brmarum elegahtia illae fe com^ 
aead«u| i^o^e partiuni^ fymmetria et multo ma«' 
{is optice^ )e§«.ac iidri: pcccant omnes* Inuenieo^ 
iii vetQ et ^^avidlli ^urtilcittm oovBinip' n«iUum« Sf d 
Buiatiwem colonw clagritdte^ . ^ i yarietaies iacete. 
videntur; ^ lineairwi y^ritatQ et ant^cip iudicium, 
ex BartoUna op«ra pamw mo^ fortc; inflitua^ , cum 
ia ea, moncnte Stuaitt^'^)^ muUu?) oigffnio fuo. 
nduirerit bonus Bartolus, Pofi^ lamen vcVfic 
«mQuUa cum voUiptate et cum frtidu^x aQti({uita-< 
te reram ad<p^ui proponiiS «Cc»&u«« templjcaruipt» 
et aediculww forBHie ptoejL.nec. ijwlega^tes^ yt 
P^ i34t. arae Wm facris, Qkpheui pileoj qupd mi-: 

..w . C 5 ' - . : ' ?f«risv 

•) MtpnHts qf Afhivs p, a^ (c)» Caeterum pifturam vi- 
n Troiani ami^li, fedentisj ex hoc cpdice laudari vi- 
deo aPigivorip Ori^g^ P^a^ c,ra, p,^t, qutmikiBvt- 
tarii opcre non royerio^ 



XxxvOT DPVIIVGim 

%pns , Phi;ygio caput indutus p. 2X et 177. . Nauis 
XVIremorum, aHa XVIII, alia^C, aliquotXXVI^ 
XXII r^morum.: fi modo artificis imperitia nume^ 
xuJin curaviit. Neptunus et Venu^ cum fceptro ad 
Aen* V, 779, Vmt Minois ad. VI, 431 miro modo 
exprei& p. UQ, tela Circes. p. lag, luno cum Aiec^ 
(0 ^,142, lunq lanum referans p. 148« 

Fuit bic liber, qnod in fionte notatum legitur, 
primum louiani Pontani, tum Petri Rembi (v. inf. 
de Bembi codd^), hiox Fukiu Frjini, qui eum 
Oibiiothecai' Fqticanae, cui praeerat, cum allis Codd. 
intuHt. Neminem ^dbuc de hac codice infpicieQ* 
. do foUicitum ante fe fuiile vid^4> dop^t Bottarius 
p. V« Vidit et.Iaudat eifudem JVIab^onius Itin, 
Italic, TAy Vn6i^ * ; . -T 

Altep Gafi«* VATICANV^S ahliqixfffimur^ 
Bucolica^ Geotgi^aV i^t^Aeneid^m cbmplexu^, nee 
ttifi in paucis focis^ trAndatus*), M£ 3^67'iherabrft« 
^ Aaceu^ ^ €)iarad'er& cli|>itali Romafto nifticiore fiue 
kitomtiore^ a)(i^6 'qQ^mfotiore} punCfe int^r vei^ 
ba^ fed ab xikdoda mdbiMi iBad».. Hab^t et is figtt^ 
m nonnuliasV qusit Bartolus ;li&romod<^'meffioni« 
!!►♦♦) aere expreflfi. ' '' ^ *' ' - »• 

Etiam ki hiiiis libri vetuft^tt-eelebrtm^a ^>c^ 
(orHm virorum fiudlfl ftical^erant. ' v. MkbtUon. de 
Re DiploBOL Bb. V, tab. VI, p. 35»- M&tftfaue. Diar. 
Ital. pc 377, ^ Bibliotb. Mff: p. 5 D. ' Bottarius^ iri 
praef. laudata, p. VI et XX» BenecUfiim N. Tr. de 

, ' Dtplom* 



ii • ii 



*) EcL\TII ct nC. Cc IL Aen. H* m fft V- 
**) pp. 5. i9. 41* 43^ 



4«! Ii ••! •«4«*> 



/ 



CODICIBVS M5S xxxac 

Diplom. T. ni, tab. XXXV, p. 6f. 6d, qui quidem 
(keculo IV andquiorem efle negant. • Pidura dete- 
noiis notae et barbariem plus redolet, quam illa 
paullo ante memorata. £um ex Gallia in Italiam 
pemenifle, et in B. Dionyfii aliqua aede olim ier* 
vatum fuifle, Montefalconius obferuauerat, ibid. 
Laudat eum lUitianus Mifcell. c. 71. 77. v.Bottar. 

1 

p. XX. Codex hic intelligendus eft» quoties Pie* 
nus aatsquum vel Ronumum memorat, quod charac* 
terem Uttexamm Romaff o propiorem efie autvmabae, 
II e. capitali, qualis in marmcnibus vifitur. v. Pie- 
lius Caflig. in Bucol. piinc. Namque Pierius' co^ 
dice hoc fiuis quidem diligenter vfiis eft, de q«o 
eodem dicere videtur ad Aen. IX, do. Iterum ta* 
men eundem cpdicem cum vulgaii editione , Hack« 
L. B. 16S0 , fed parum dofie et accurate, quod 
oot les et vliis docuit, comparauit, .et leAionis v&- 
netatem enotatam exhtbuit Bottaiius Jibro fupra lau^ 
dato p. 187 fqq. , vnde nos in var, lefi. transfcrip* 
fimQ9. Neque Ambxogius aiiunde petiifle videtur, 
qoamquam is Ipfmn codicem exceiq»fifle videri vult 
Qpantum quidem nobis iudicare Keet, a librarie 
valde indofio etab exemplo nullius boni ctitid 
opera emendato fcriptus eft ; quo tamen ipfi> fides 
ei tanto maior accedit; nifi quod&epe glofllmai- 
bos contaminatus eft, v. c- Ge. IV^ 4g?i. 4^g^ 
Expertus etiam eft manum emendatricem , teSanie 
BottariO' in praef. laud. p. XXI. • Ad onhogtaphiae 
veteris recondjticres rationes vfus etus permagnus 
eile poteft, et prouocat aliquoti^^adjeum Aidus in 
Ubio de Orthographia. Omnina diueriam a Me^ 

c 4 diceo 



\ 



«• 0£ VIRGILII 

dUceo ratiQnem fequitut, v« c. in ({uarto' cafo per 
#/• vt wonUs, Jurbes; adeoque etiam iu hoc, fed 
multd magis in ipfa lefiione ^ luam familiam ducit. 
Deduxitquc nos fedula phferuatio tandem eo, vt 
omnino duas codiciiiia familias ^ &Item- in Aeneide, 
deprehenderemus , alteram Apronianam^ (de qua 
paullo po[l)\ Mediceo auAore 9 dteram ab eo di» 
v^erfam, in qua princeps eft Romabus £ Vadcanus. 

Cqqbx FALATINVr^ MC 1631 biblioth. 

Vatic. membranaceus , fcriptura continua , vnciali* 
hu5\ quas Bottarius vocat , feu verius^ capitalibus 
xuftioioribus littetis nttide (criptus^ BucoUca, Geor- 
gica^ et Aeneidemcomplexus, fed mifere truiKatus 
et foede anofus* De eo v. Boitar« praef. ad firagm. 
Vatic, p, V et XVU q^i et fpecimen codicis ttedit 
p. 3 repetitum a Benedi£Uni$ PP« X lU^ pag« 63t 
tab« XXXV * Eft is meritointer andqui$mQS'faa- 
bendus» Ad IV aut V iaec vulgo refermr« ^i 
proferuntur aBottario bini verGis ex Oeorg.iU.pr. 
binis vitiifi Kbrarii (unt tontaminatt« Hunc codicem 
Heidelbergaeum^lUatina bibUodieca io Vaticanam 
(e aduexifFe narrat Leo AUaiiua in Aiumaduerfll ift 
Inghirami fragm« Andqq. Strufc^ p« 58« Ad eius 
fidem Virgilii opera in bibliopoUQ CommeUniano a. 
15^9« I1V9 ^tt&Q) exeufa funt, fed^. eodem Alla- 
lio monente, noa bona fide } et^ fi codox tam ma« 
lilus eft , vt fertur ^ aliunde fuppleta^ Varietaiem 
tx ea editione paftim ab Heinito notari videas ^ et 
ex ipib codice ^ab Ajnbrogia ia aupera edidone Ro* 
maha« Sed cum hic ^tiidem rei cudcae nimis im^ 

peritus 



CODICIBYS MSS xli 

pcritus homo fit , fi<k eius paniin fiari pofie anrbitra* 
tus fiim, et^ quae qutdem euohii et comparaui^ 
€um Vaticano fere ronfentire vidi. Kunc in noaa 
lecf nfione ipfiun edirionem Commelin. adhibui , et 
ifide Codicis Rdatini non contemnendam efle auc- 
toritatem deprehendi in' libb« Aeneidis^, vinprimit 
pQfierioribus. 



CoDEX MBDiCBVS. Do quo multa dt^iik 
uta fiim a viris dodis. vid. NoriC in Cenotaph. Pifi 
p. 4;o fi}. Mabillon. de Re Diplom. p. 353. ^ene< 
difiini Monathi N. Tr. dt Dyfhfn.'T. II(, p. 51. 59; 
Nic, Heinfiue dilT. de hoc cbdice ap. Burm. praef. 
T. I, p. XXXVl fijq^ ex eius Epp. ad Reinefium 
in Sylloge Epiftolar. T, V, p; 193 fi]q. ; ipfe Bur- 
mannus Secundus , in eadem praef. pag, XXXX^ 
JhJfertasuomM Oidice ^j^onimio, daU*jibbat9 Sefii* 
m. Firenzi* ec Fogginius in praef. Namque htc 
dodiflC vir tot«m codicem Uttevis maiuitcuUs ezcu<it 
curauit^ hoc titulo: 

P. Firgilj Maronii 0^d$x amiqmffi a Xt^a 
Tmnie Aftmiimo V^ C difiia&uf et emndatar, qd 
muu Ftormtim ht b'AlM»ca Xgdie§o - Umrmtiana 
adfmattur^ bona pubfufo typU de/iriptpt fhrpit. 
1741, 4. cura P. EVanc, Fogginii, . 

Codex ipCe exaratus eft in tenuiflima membira- 
iia charafiere caphafi minore , admixris tamen non^ 
auUis minufi:tili$;*.interfiitiis verborum notinuUt^^ 
quamquam Fogginius (v,* praef. p. XIV) dtfiinAis 
ierbis et vulgari.noflrQ charaflete quadrato eum ro^ 
praefcntiui aoxiRrit, Jplurea-corredptes expertvs 



xuD DE «VIRGILII ; 

eft, V. Foggin. praef. p. XIII. ' Eft et boc intex 
laudes codicis , qaod integer eft , nec nifi ^b inkio 
td Eclogam fextam: Proitidet in^brunt, trunca* 
tu5. Specimina fcripturae multi ezhibuere ^ om« 
aium accuratifiime Fogginius in praef. p. XV et ex 
€0 PP. Benediaim T. UI, tab. XXXV. II, IV, fub- 
(criptionis autem , quahi ftadm mem^rabimus, Nic. 
Heinlius in praef. Virgilii Burm. p. XXXVI. Co- 
dids huius vetufiatem jnirifice eztulerunt laudibus 
et omarunt yiri do£ti. Vt breuiter tota di(putatio« 
ne defungamur, omne de eo iudicium , poft littera* 
rum chara£leremv ex adlcxipto fub Bucolicorum 
finem conefiocis nomioe pendet. Eft is Turcius 
Rufius Apronianus Afterius, qui arnio Chrifii 494 
Confulatum geffit, et « cuius recenfione Sedulius 
emendatus Rhemis feruatui . Vid. de hoc viro No* 
lif. Cenotaph. Fif. pag. 446. TSlemmt Hi/l. dis 
Emp., T. IV, cap* ig. Fontanini Hifl. litt« Aquilei. 
pag. 334 ^V\* Rchmdus Faft» Conf. ad a. C. 494. 
Wilthem. App. ad Diptych. Leod. (vbi alius Fla« 
vius Aftyrius, qui A. C* 449 Cooful fiiit, illufira* 
tur; hunc Afiorium dtuerfiim eflfe a noftro Aftexioi 
nnper itenim docuit doffiffimus Saadns in Onomaffi* 
co p. 494) Nic. HeinC 1. 1. lam cum eius diuer«^ 
fa. a reliqua (criptura manus fit, et codex, quem 
emendandum fiitcqpiebat , iam antehac lciiptus efle 
debuerit^ ad faec. IV et remotiores adeo (aec. H 
annos aetatem eius reiecere viri'* dofii Norifius I. L 
et Bottarius praef. laud. {>. IV. Qjaid tamen ii re: 
ponendum habeant , ipfi viderint , fi quis cum PF. 
ini9« Qon fikcile nifi admodun recens finrip- 

tum 



COOieiBViS M5S XLxa 

tm libnim emendatoxi traditum -fuifTe , contendat ; 
quo ipfo efiicitur hoc , v t non nifi circa finem, faec* 
V exaratum eum codicem cre\}ere fas fit. Quid ? 
quod, nifi fcripturae cbaraQer intercederet, ex 
fubfcqptione illa jae hoc quidem. tuio pronuntiare 
poflis. Sblent enim h^e fubCcriptioaes emendato« 
minin ipfis fequenti^m librariorum exemplaribus, 
qnae iflis emendatoribus multo recentiora funt, re« 
ped; quo ipfb omnis earum fides ef jiuQ^nt^s tn« 
fiingiuir. Exempla eius rei, ne ii^ hi.s haereamus, 
petat aliqois y. c. ex Wilthem. ad Diptych. Leod* 
App. p. 4. 10. u. Cf Bottarius in praef. ad Fragm. 
Vatic. pag*' XXI. Zacharias bibliotheca Piftorien£ 
p. 46« De liis ipfis autem fubfcriptionis verfibus 
eaDdem fufpicionem iam Muratorius conceperat ex 
eo^ quod binis locis variae le6tiones feu gloflTema- 
Qadiefia fuat; Nou; Thef. Infcript. T. U, p.,66a« ^ 
Inter haec ^lia. diiBicultas obiicitur in hoc, quod ma*; 
m illa Aflerii, feu Turdi Rufii Aproniani, appida 
m. eft nifi ad calcem Bucolicorum : quo fatis pater 
it videtur , nec vlterius eius operam procefiifl% ; 
afioqui fttb finem Oeorgicorum et Aeneidis noii tni« 
OQS fubicriptio illa appofita efle. debuenit. Aut fi 
totom opus e rece^one Aproniana tamquanis apo- 
giaphnm defcnptuin .eiTe . dizeiis , ..ab . incuria librarii 
ia leliquis operis partibus fubfcriptionem omiflam 
eife dicendum efi. Vt hoc alterum mallem fiidum ; 
mouerat me lulius Sabinus , qiii ad Aeneidem pa(^ 
&m Apronianam- le^onem 'laudat. Et conuenit 
vna et ahern harum ledtonum cum emendatione in 
Mediceo cocUce piflcae icripturae fubfiituta^ v. c. 

Aen. I^ 



XLXV DE VIRGILII 

Aen. t, 63[6.' Hoc fequutus, multi^ in locis ad 
Aeneidem Apronianam le fiionenfi ez lulio Sabino 
excitaui. Enimxtero in aliis *) locis Apronianam 
Ie£Uotiem nuUam vidi efle aliam^ quaiii genuinam 
Medidei codicis lefiUonem^ quae adeo Aproniano 
tribui nullo modo poteft, cum is tantum correxeiit 
librum ^ fi modo correxit , non defcripferit. Qpicl 
igitur lulijus Sabinus in iudicio fuo fequutus fit, tan- 
io difficilius efi dicere « cum idem in nonnullis locis 
Apronianum mutafle dicat vel (uflulifle ea , quae in 
Mediceo codice reli^ videas. Sic Aen.II, 76 ver» 
fum ait ab Aproniano efle fublatum; is tamen Me- 
diceo acceffit a manu ftcunda *•). Nifi itaque lu- 
lius Sabinus admodum ofcitanter hac in re ver&tus 
efi: dicenduni eifi^ eum aliud exemplar habuifle, 
quod Aprohiani manu emendattim aut efiet aut pu* 
faretur. (^id? quod idemulle ad Bucolica paflEm 
non modo le&ohes , Verum etiam etymologias et 
interpretationes Aproniani laudat, quas vnde haufe* 
rit, nondum feperi, v. c. ad EcL III^ ig. I, 6. 

Primus , quem hiinc librum pofledifle conftat^ 
fuit Ruddlphus Pins , ' Cardinalis Carpenfis , (ub 
PauIIb Ili. P. M., qui eum AcUilli Stafio euoluendum 
permififle videmr,^ cuios etiam difixcba ironnulla 
{tQnti codicis praefix^ leguntut ; mox idem Rudol* 

phus 

*) V, c, Acn, n» Si/Mi» tfS7 ^iftrri^ tH» 33^* XV.y.xY* 
314, 435. 4^4- «i- K, »14. 

♦*) AUa exemplt v. IV, »75 Vtri t^ft, et t^Bn i%^. 
Vna e(Y \t€do lib< IV, S6^ m^^mt qtiani taoiqiiam 
Apronianam laudat, qnae in Fe^giAian^ ^cmflari aoa 
occunit Item alia lib, Klf ^$^a 



CODICIBVS MSS XLv 

phus eum bibUotliec;ae VdiUcanae legaiiit, vt ez Al- 
di Orthographia latina docuere viri do^ ^) } e qut 
fimo aut alio cafu furreptus iq Medijpeam peruenit. 

ExiHreflkiam.dudum.ex.Jiqc cpdice ^rat ediup 
Paulli Manutii i583- Nuper adeandem excula 
feitur editio Ambrogianai Hei^fius diligentei^ «uip 
Florentiae euoluerat. Vcirkt^dem U£llmU excerp: 
tam 131111565 vulgauerat Brijxiae Pa^illus Qabianus^ 

Alterum volumen FoggiQius promiferat .prio|t 
iUi fubiiciendum, in quo h^oriam «codicis vlteriuf 
pexiequatuius eflTet; in quo quae modo difputata 
Cmt, accurarius ferte ercopiofius tradifa ifufiilelit. 



10: PIERH VALERIANf eODD. ' ^ 

Praeter Vaticmum codicem £upra memoratum, 
(]uem Rcmanum appellat, a Pierio excufli fui>t: ]\ 
Codix Oihnguf, quo quidem. nomlne a ibr- 
ma volunrinis duAo ab iplb Pierio defignatur, mi- 
ooribus licceris exaratus et* ipfe admodum vetu]^ 
Pierio iudice. PomponS Z.0crrdeUciai9 euid oIuA 
fiiifre, idem Fierius memoratv^ad Aen.V, 149. X» 

*) £a ratione haet exporuiffe videmur» qua dubitatiQju 
PP. BenediJlinor. 1. L p. 52 (a) occurratur; etii vul* 
go Achilles Staltuf ittter pofleflbres codicis rdfertnxi 
Caetcnim male h^e oarrata runt» fi Qsilluzaiuiki audia«» 

mus (in Storia dit Cram Dutatb di Tojcana fnl gqyfrwi ji^^ 
ilifdici) lib* I, c» 12 Codex erat in cimeliis domus de 
Konte (de quo dttbitare UcQtj; a Hndolpho Carpmfi ad 
eam gentem perlatum eum efie probabiliu^ ^t); luliusUI 
ex ea gente oriundus codicem dono dejerat Cardinal^ 
Innocentio de Monte» aquo \%6% muneris loco petite^ 
lit ad Cofiim.. . . ; • .i' 



XLvi DE VlltGlLIl 

re6. 345^ Georg. IV, 363; fitque mihi probabOe, 
iaifle' eundem,* quemEpifcopus Alerienfis in Ed* 
principe altera emendaiida adhibuer^t: de qua vid. 
ih£ Adferuabatur ille in bibliotheca Vaticana^ in 
i^ua tamen fruflra eum quaerebat 'Bottarius praef. 
ad firagm. Vatif . p. V. Mirum eft de eo nil memo- 
rari a viris dodis , quoties de tlaris Pomponii codi» 
cibus agiint, vt Rrfii, Pompeii F^flij ne Apoft. 
Zeno quidem Dijl FoJ/ianBTp. 243 "fq. Leuat ta-^ 
men defideriu^m Pietii m eo adbibendo diligenda. 

Codix Longobardkuf Fitm\ quem non pigtt 
iuoluiffi, vt ille de eo monet ad Bucolic. princ. A 
charafiere nomen tmpafitum , - qui tamen qualis Bt\ 
ez nomine vix definire aufit aliquis , cum in fcrip* 
iiirae notione defihienda valde fluAuartnt fupeiio* 
gtun faeculorum cutici. 

...V Codex iHirflr/r^ Pierii : ab eo, quem Fogginiug 
Mpreflit, vuque diuerfus , . quod vel hinc coUigas^ 
i|uia in prima ftfttim Ecloga a Pierio laudatiir} Fog^ 
giniaQus vero.ab/imtio inmilua efi'; etfi lediones 
fiiiit quae cum illo conueniunt, inpr. Aen. XII^ ^ai 
pubentif, quodMediceus aFogginio excufus in litura 
l^abet. Eum inter emendatos efTe, ad Bucolic. pr. 
Pieri^s tenatur. Num ille etiamnum in magno illo 
oodd. Virgilianon numero, qiii in Medicea leruan*^ 
Vxt^ I&teat, non dizerim. 

Lediones variantes ex iisdem libris modo me* 
morads, quibus Pierius vfus fuerat, ad edidonem 
lu^tinam , forte ab ipfius Pierii m^u , notatas ha* 
bttic Hekifius, memorante Burmvin pratef. ad Vir- 



ICmVS MSS ttyn 

yi^ Pienas tamen praerer iflo.s nonntillos alios ma* 
OQ veiikuerat* Ita Codicem Perfium, Codicem 
BtlkaMfem^ adAen. IV, 13S memorat, Delphium 
ad Aem IX, 6.51, fiahtinum ad lib.' X^ ^r. Edaih 
plures f^aHcaMf verfauit manu: vid. eum ad Aen. 

Vfl, 400. IX, I03. 

Codicem veterem z:p}jA Itmm Parrfut/ium , et 
aliam, in Vaiicana bibUotheca^ qaem FranCn Petraf^ 
thae fuifle aiunt, teflem producit Pieritis ad Oe. lO^ 
34S, qui tamen illi fint aut fuerisit, dicere non ha^ 
be6. Hic quidem an in Vaticanis fupra commemo* 
tads lateat , definLre non aufim ; et an alter idem 
fitcum eo, qui a R Burmanho fub Parrhajiano no- 
loiod eircitattir, noil minus diifficile ef^ proiiuAj^are. 

Afius Virgilius cum Seruii commentaiiij, *meit<i 
Inanaceus,* in fronte figuris' piflbits non ignpbilili 
Simonis Sehenfis exornams , lidtis et glofiis a manfi 
Petrarehae valde interpolatus; ^d FulUlum Vr^uik 
penienerat, vnde de&icreps a Card. FVid. BprroMaeo 
^ Biblidtheeam Ambrofixfkm ^tiejtus fuit. Docet 
W R Burmannus In praetf Virgilii ," et pfaeta 
Montfadconium Diar. ItaL pag. 2t).' Bibl. MfC lh*if^ 
P^g- 53^» aduocat Tomafin. Petrarch./rediuiu. tkpt 
XV, pa^. g^. Apud huncpag.'85 Virgilius .-/fo/. 
ftrrhi^ nobilis Ticinenfis , feudatur» 



• '1 • * '•/ 

' i' l ' » • •» » 



Herc. Oofanut iA Oui3. Met.VI, 117 Ibco a 
Baimanno in praefi notato midta/de vetuftHfimo^ ' 

memorat 



• 

flpiemoTat exemplari AfcanilGrmuhm^ ciui^ Sulmo- 
nenfis , quem Mureto miferat . . 

Idem in bibiaothe^a Vaticana c^f/er^m aliumZ^ott- 
gfjiardicum, qui ao idem ^um.Pieriano libro fit, ex 
iK>miais iratipne iudipium ferre ooo licet, et nlium 
antiquum vidifTe fe nairat. 

Eodem Joco; jy^t^x^m yald^-a^iqonm P. QaUJCu 
a)i^m fatis vererem l.udou. I^iitU, K antiquiifimum 
s^um Fufuii f^rjni laudat^: Fuit bic forte Cdhtiamux^ 
4^ qao yidepauUo^poiL . 



« I « * • «I 



■m m ^ 

. jp. j9m//prlil>er.{»fiim. mi^niior^tijr ; nec tanreft 
is vnus idemque. Molefiiam facit res ab iis , qui 
codices manibus verfarunl) tam^ parum diferte ex« 
pqfita« •Omnif>.us (liligenter cixcum(pedis et confi* 
derajtis « Virgilii cpdices trer diuerfos in eius fiipel^ 
U6C]]x libraria fuifTe iiiuenio : vnum^ tiuru: in.Vatica* 
na repofitum, i^do% Pierio, et Vrfino )iaud vifund^ 
qui fragmenta compkfititur » quae Bottaidus in lu*. 
cem «diditr .de iis funra adum} alterum, qui Lu* 
(u$ iuueniles cuifi; j^ucolit^s et Georgicomni lib. I 
patts cominebat: e quo Culicem, correxit J^.. Bem- 
bus. V* praefat» noftram ad Culic; tertium^ quem. 
Vrfinus cjum ;|Uexo i}lQ,domi fuae habebat, et quem^ 
vt ille ad EcL Y.0» 44 nionet^.,<9r^^r<ia?mw Poizin* 
iff, grumUoribur iitteru ixarntum , haburjfe Benibum 
dicunt* £x didis his accuratius conflitui poterunt 
ea ^ quae in pr%e&t. AnthoL Lat« X I> p» rUU de 
< Bembi codd* (biputata funt. 

. Praeter 



CODICIBVS MSS XL0t 

Pkacter tctt hos codd. iuefe dat> ^^ alter Bu^ 
colica complexus , cum notis^ qui pnmum Sern. 
Bmbi, deinde P. Bmbi Cardinatis, fuem^ altet 
libros Aeneidos cominens , iudem cum ^glofnsi qui 
I Modefio PoletUtme^ Sicconis f. ^ ad P. Bembum 
Card. peruenerat ; quorum vterque ad iMur^ Pigno^ 
riM, et ex eius tefiamento ad Dominicum JKfo/)* 
nffl, Senatorem Venetum , irffitifierstt» v. Tomaft* 
tntm BiUioth. Patau. pag. 3$» 

Codex ColotiMiu Fuluii Vifini^ qui olim Angeli 
Colouifuerar, quemque /^nit/ bibliothecae Vati* 
ciaae intulit^ vbi nunc bum. 1575 feruatur. Vide 
deeoVrfin. ad EcLVIII, 44 et Bottarii prae&t. ad 
Fragm. Vadc. p. XI. Vaiietatem ex eo paflim nota- 
viiVrfinus in Fl^gilio tolkt. Script. Graee. iUttfiraio* 
Confendt in multis cum Mediceo, vide v. c. Ge. 
^i ^55» 336» ' Peruetuflum eum appellabat Vrfi- 
nus; in fine tamen faec. XII fcriptum cenfet Bot* 
tarius. 

Habebat Vfjinus praetcrea duo libtos emenda- 
tiffimos , de quibus ad £cl. VIII, 44 memorat;^ fci- 
licet Codicem /t//fr^ Longohorditis exatotuni > fa« e. 
vtfufpicor^ litteris minulculis paflim admixus; ta* 
lem enim Icripturam illo tempore ita appellare (ble* 
bant; lutb Codicem vetufiiiiimum^ qui fueratJ^onr. 
PbilelpkL 

■ 

CodiX BarthS. Habuit vir dodifriiiius tres Vir- 

(ilii codices^ inter qaos vnum vt^tufliflimum , in 

vtaoiL. nm.r d Cuius 



i DE VIRGILII 

cuius fine fabfGriptum erat: Flauiur Gtfmadius FeKx 
Torqmtus V. C ifr- Xomae D. N. Conjaniio P. 
F. C. P. P. (Patrono Faciendum Curauit Propria 
Pecunia), quibus litteris figlisque quamuis ignods 
hoc tamen confiare putabat , efife codicem veneran- 
dae antiquitatis. Nifi vero alta opinionis fuae fii^ 
mamenta habuit , hoc quidem vnicum fallax et ina- 
ne videri potefi , quoniam in r>odice admodum re> 
centl antiquiorum librorum fubfcriptio reped potuit, 
vt fupra iam alio . loco animaduerfum efi. Emen^ 
dationes ex hoc codice in Eclogam X propofuit Ad* 
verian XVill, i6. XLI, 26. 



Memorauimu^ adhuc codices Mfios primuni 
principes , tutn qdorum veteres critici mentionem 
Taciuntk Subiungemus nonnuUoS, ad quorum fidem 
auSores tditionum criticanitn et clq/JtcaruUi recenCo* 
neih fuam inflituifie feruntur. £t primas quidem 
editiones et codicibus fluxlfle vti certa res eft^ ita 
dolendum eft non aeque liquere, e quibus codd. il« 
iae duftae fueririt. Principem quidem Romanain<» 
poft alios, nec tamen valdc bonos, codices cotnpa* 
ratos , ex Pomppnii Inforiurmti (h. e. lulii Pomponii 
Laeti) toditi fuifl!e emendatam, tum a nobis mone- 
bitur, tum veterum editionum annales conficiemtis ; 
quo edam ea diflferimus, quae de nonnuIlaruiA alia<^ 
rum faec. XV edidonum fbntibus memoranda. habe^ 
mus. Praeclari fuere codices , ad quos Naugeriur 
ed^ Ald. tert. 15^4 emendauit. Nec minbs prttecla*^ 
ri Pieriani 1521. Pnullus Manutius JMkdi^eum ex- 

preflit. 



ccnfionem /o. fliwr. jSo^r/rf^i- WMfMriblfbth. Argett> 
dnenfis in ftdit. Vlihenfi 1698 • ihenleraii vid^mus^ 
de qua qmdeBi tdotett nd? pWcTn^t Vm dofliv^u^ 
ks iBa ati maniis eft: Ex &eyP'a»iicn cafligatiohfe 
et Tluod. Ptibfumt recenfiohev^wetttri timen Ad n6^ 
vos codtJ. faffei^^fluxeiantfere l?\-emplaria Vhlgata 
omnia, quae vsque idNlc. Heii^Oum manibud tere- 
bantnrj Fblm^nniftrta cjuidehi leHib iregnM>at'4h 
AmwcrpieAfibuS-El«Wiiia<ni)J 'et taeterfJ Belgt<:il^4 
h Kis a D&n. Hiinfio profefiae^^tf^.* ihaiorem ftdeb 
bruriam pro^tihn'^ Bonum fijauttiJ Yocceitit JVfc% 
Hiinjm.'^ • .. - I J ' 'r^ 



' »•♦•'• , ; ... » , • »» . . . • . » t 



Txiginta Nic. Hein£us annos lYirgilb necenjfetr- 
Jo impendifle et fece XXX codipes confuIuiflTe nac^ 
i^r. Ex his a Burmanno in praef, ad Viigilium 
Itquemes conunemorantur: 

Medic&tupiex 

^aTfCMftl,: dffer il)e nw ^^67^ qutito. tamen ip- 
^ haud infpexifTe videtur.) verum kudat euito e)c 
Pierianis CafUgationibuS'. 

Codices 9k}^€tum iret^ >h^ ]SefUetti', Medici 
^u^ondam Ritifiiiiv ii(}ue in amiquibribus habendi^ 
Sunr illi^ inprimis prior^ plerumtjoe in panibuS 
Mcdicei: v-. c-- Aeh. II^ ^6. 

Codices Hvtteneforphii tri} , ^ui mht&ertiardi 
RottcndDrpbii , MediciV ' E^ ife- t^h!u5 f^!eru¥ncjue 
t«im Gudiano el Medice^ confeta^ Videtw hic 

d a efle 



■^ 



frfi 



« r 



DE VIROILII 



eiTe is 9 qui in appajratum O^dianam iiiigraui(. cf. 
ii)£ de.apparatuSaxiano. 

Uidenfis MiiKothicaiiddtm trtt^' a fo.. Fr. Grp- 
nx>uio fuppeditajd, vetuft^tis nomine omnea abHein- 
iio laudati. Ab liis .diuerfi fiiifle videntui: dtm Zm^ 
denfii , quos ipGe JBuraannus contulit. 

Codex Montji^afimf, quam ab Ouidio Montal- 
banio, PhiloC Aro£ ^pud BononienTes, domo ac* . 
ceperat Heln&us> ante D abhinc «aoos (criptum^ 
quod in notis ad Aen.V« 5aa isam, indicafljb Bar- 
n^nnus ipfe obferuamt.. 

t Codices AkmgkMi duo i ab Ae^dio Menagia 
Heinlio conceffi , quorum alter recendoril fiiii oo- 
tae: HetnC ad Aen.V) 6ao$ prioroptimae notae. 

Codex PugetianuT, ^ qui Aeneidem compIeCle- 
batur, ex bibliotheca Gul. I^jgetii^ in Senam Xo- 
lorano quondam ' Confiliatti Regix. Cuius variantes 
leBiones a Be)m. Medonio ad Heinfium miflae Bur« 

« 

mannianis hotis iiifertae (bnt^ - monente Buttnuf^ 
no iun. 

Codd. Bath. Moreti qutitnor: inter quos pri« 
mus ex optimis habendus: cf. Aen» X^ $61% etiam 
fectindus melH>Efs - notae. i , * 

Codd. duo V^qffiMU 

Codd. dtio JSktkfiai Jffamhtrgeii/tf : l^ditu>dum 
.praeclari) et alter quidem ad Medioeiim fere exem«^ 
plar deftriptus- > - 

Codex Sprotianuf. ,♦ , 

Codex Siheffetianus» 

Fragmentum Moretanum. * 

Fragmentum F^qffianum. w 

Codex 



CODlX:iBVS ^USS Lin 

Coilex P^enetus, <{uein V^tiis tedenieratt te^ 
centio^ quidem* fed ^ui optimftS: fuggereret hc-^ 
tioiies. • ~ « j * 

CodeK BigoHatm 
ei HiKgimmmf 
voSftQi twtam ab Heinfio &ere. - Idem etiam Piei^ 
nana exceipta ad maau$ hftbuit , yt fupra obfenia*^ 
mm eft. * . • 

Taodem inter praefiantiaresHeinfii codd. fuit 

CiHkx Gudumus,. fbrma^ quam nos in folio mi-* 
nore quadraiQ appellamus , memhtatiaceus. Foliis: 
LXXXVm conflat^ multasquehetbet iQierlineas, a- 
vaxiis quidem mantbuSy glofias alliias, inter prae^ 
fiantiffiffios tame^ a Nic« Heiufio fljierito efi habitus, 
qviia ez optimo exemplari fiiir tratnslcriptos ; quod 
mt Mediceumiuitt aul ex eodemibnie duflum^. e- 
quo Medicea leAio fluxeraij, lam mirifice vtraque 
ioter fis confinatii : Iia vt ; quemadm^ttm^ Rema- 
am codiccm fuam fitmiKam dueere diidmu^^ fio 
ah eadem fliipe piocedam Medfe<;ua^ - Qudianuai 
&Qtte»dQiplu ieif«t MonlelianuSt Morei. pr. etfec. et 
Hamburg^ pr. Nobis tamen ist boc codice diuer&c 
aianas occiarrere vifiM^ fiinU Tka^oimua enim et 
iofpeximfis Codirete e hihlki^ck Guelpherbyiaoa^ 
isk qua aanc iotev GcK&aa) afiTeruatnr, ad CoUegam 
amkiffimam y Kidenicampbm miflum ) - quaudo il- 
hid etiam aliquot felionim comparatione cognoui* 
mus , fimuM diligasitia ab Heinfio Ubrum hunc ex- 
cnflbm et c^erpium efle^ qoem ille a Marqu. Gu- 
dia acceperat^ qoum is eum t^ugdunx in GaUiis 
ledcauflfet^ XUad fima monere hqa vanum er inu- 

A 3 tile 



i.iv DE VIROILU 

tHe fucrii^ In Gi\ l ppft v, 52 non cflfc hiafam, vt 
ia itiargiae ajdfcriptum eft, Ted tranfpofitioaem ver- 
fuum. Sequuntw enim verfus 53^-104 paullo 
poft verfus 105 -«130 male hic infertosr . Porro 
Ge. II poft V. 53 lacuna in oculos incurrxt ad v^ 260, 
quam explere voluit alia fed indoAior xnaiiiis ^. afc 
tamen fi)lii ipatium plus quam a .v. 52 ad 2U ca^ie* 
bat. At ab antiqua manu iam olim idem damnnm: 
fartum efte deprehendioius in £blios quod ! male ad 
calcem ^ inuerla .quidem facie , dvait compingeba- 
tur liber, adfutum eft^^ quamquam nec faoc vheriifs 
quam ad ver£ 234 procedit). fedfron$ eiu$ allera 
^brafa ntrgas. ab recenteimanu Tectpere coafla (uit. 
VidetqcHeinfius hoc fubSagmeoti Gudiani npmiiie 
laadare adGe. 11,^2 ; nam^ quod ibidem pio Gudia<« 
ni libri lefbone. venditatur, mrata tfi que^ in reeenn 
tiore illo folio, quod ante,memorabamu5, legitur, 

. Cacterum infioidd in locis. tnrbatum eft in hi» 
variapt. Jedionihusi» quod eae.ad diuerfas.cditiones 
^AOtatae ^t adfi:ufq>Ue «rant; id qtirod per totum hoc 
variae leAionis geMs, in aliis . Quoji}tte (Inptoribas^ 
moleftias facit inaumeras , inprimi/que fidem et di-. 
ligentiam exfcribentis baud raro.in fuQxicionem ad^ 
ducit«, . Va^de ittojefifani et iSb^- efi^ quod Heinii. 
fiu6 nonUQtauit.» qnaxn editionem, ad fuam criti-% 
cen emfndc^tam^ pperis libradBs^eimidendam tradi% 
derit,, aut quam ante oculos habuerit, dum vulga^. 
i^am memQrat. Vnam ex Eizieuirianis fuifle aor^ 
dubitQ; probabile fit, pagris.Daiuelis fuiflTe^ Inter*- 
dux^ tamer> PieFtsmam le^onem.^ quae erac Aldi*^ 
i^ia^ prima^e \^\ Gfcwodae^ notAC fuae praqfixit^ 

Codicer, 



CODICIBVS MSS 1.V 

V 

Codkir, quibus A Burmmnus vfiis eft, omnes 
fae ftmt rccentes nec magni ' momenti ) oroninoque 
i&e (brdes ab Heinfio Qpretas inani opera cum pul- 
viiculo conuenifle dicendus e8» 

Codex Hegius, e bibliotheca Regia Parifienfi, 
Heiofio conceflus, qui poft eius mortem in Rykiana 
fupellefiili, mox apud Mafukinm, qui editionem 
roamad eum recenfiiifie videri volebat, hinc apud 
Bnl/im, Confiilem Haganum v ^uit^ vnde fub Co^ 
&ir /Tji^Amfnominelaudatur, vt apud Mafiiicium 
bkPariJlinfif, et tandem JHbSotkecge Leiiinfi illa*^ 
(Qs efi. Antiquus valde et egregius^ et Seruii 
commentario inftrudus eft. v. pofl Mafiiic. piacfat.. 
Buimammm in praefat. ad VirgiL et patrui Admoni*» 
tioDem de Edit. Mafuic. 

Codex Parrhajianut a pofleflbre, quem olim 
liabtfit, (ano. Purhafio > qui tum variantes et notas 
ouprgini adfcripferat , tum multa alia in Virgiliumr 
comwntatu$ wt, quae aBurmanno praef **** 4 
(p.13) enanrantur. HicCodex in bibliothecani Henr^ 
Addani Markii peruenerat, vnde a Mafuicio JHatriia» 
isf app^llatnr , fx hac i|i Hulfianam et tandem m 
bibliochecam Leidenfem trahfiit^ ccnf. P. Burmanni 
Admonit. de Edit. Mafiixc. Interpolationes ex eo 
loemorari vidi phirtmas. 

Codez Drancianui. P. Francius tres Virgilii 
Codkes pc^derat. Ex Vno vetuftiore membnv 
uceo varietatem kdionis a lano Broukhufio. ex* 
teiptam et editioni Commelin. 1646, 4. adtcriptam 
ctim Barmanno communicauerat D^QruiHius, pe- 
^tt (fxtm etiam alterius Codlcis memkran^icei Fran- 

d 4^ ciani 



uvi BE VIRGILII ^ 

ciani ftagmentuin « medlo Aeit. I ad medium libri VI 
fbit. Tertiu^ (atis vetttfius, qui Aeneidem com* 
ple£Utur, vtnim idem fit , qui tiunc in Ainftelaeda- 
menfi bibliotbeca adferuatur, dubitator a Burman- 
no Secundo. Ommno ad infimi ordini$ codd. vi- 
• dentur Franciani eTTe ablegandi ; quae enim ex iis 
laudaniur, funt mera plerumque vrtia, aberratio* 
ne$ et indo£lae incerpolatione$« 

Codex Toirumus^ Sub hoc nomine laudantur 
yar. left* in Georgica a lac, ToDio ex Cod. papyra- 
ceo bibliothecae Teutoburgenfis ccdledae et editioni 
Commelin. 1646 adfcriptae, quam D^Oruillius Bui- 
manno excerpcndam conwniferat, 

Codices LiideiifBi duo ^ quos jpfe E Burman- 
nu$ contulit, 

Codex 'Zif//f Awm/, 

Codex Voffiams^ an vnu$ ex iis fiierit, quibus 
Heinfiu$ vfu$ efi> mihi^non liquet« 

Codex Grom^nusi qui a4modum recens fiiiflc 
v)detur. 

Codex OHdartii. - 

Codex Vratishmm/it r bibUodiecae Elifabetha- 
nae^ e quQ vte« le€L editiopi L. B. 1653 ma&u la* 
ni Oebbardi adfcripta$ e fcriniis Heiofianta babu^t 
Burmannus, 

Codex ff^itiimm^ e fiipelleftilt Ufararia lo. dc 
Witt^ Ciuit, Amflelaed^ quondam ludicis^ cum BuX"* 
manno communicatus^ 

Codex D* OrmSianns^ recentioris aeuti$, e quo 
vatictatem ledionis excerptam ad R Burmamiitiin 

miferat 



CODICIBVS MSS . tm 



■iferat D' Oiuiflius. ' Fuh is ex ioquiMdfluiiis^ aec 
digDus e quo mexi librariorum vitta enotarentur« ^ 
Codex WotBamu^ aut potitts firagmentum codicis 
ft libio Aen. H^ 310 ad v. i$o libri VI, ab irnpeiito et 
feflinante lifaiariD petTcriptum, et gloflS» plurimtft 
caQqutDatum 9 .nec tameo fperoendum? quod ab: 
Hennanno van der Wall ad D' Qnilltum tranfierat. 
Contalh illud fiunnanniis iuniQr cum edir, Mafuic. 

Codez O^amMlmmf^ membranaeeus^ Clarft* 
mondi Ecclefiae OalUcanae olim minifitri, e qoo 
Itfliones diueiias Io« Amtvnsus enotauerat. 

Codex Ijiimmifii *d Aen. X^ $0 lavdatur. Cae<« 
ttnun cx his todd. miilti aut non fuece integri , aM 
cotis tandim in locis infpttAli 

* * * 

Id edirione Edinburgenfi ex recenfiohe Alex. 
^jBmgham 1743 a viro dofio neicio quo curata va- 
nctates nonnuUae e tribus codd« adnotatae furtt 
ftifiia&rat fibi editor^ Cuninf^amum hos codd. in- 
^edos contuliflei Enimuero IFaddeBt fodex ifi^ 
cujlus, fed funt Ge. Waddelii coniedurae in Anim* 
idoerfL' crhicis ab* eo pfopofitae. Dno autem codd. 
A^eaj nuUt alii funt quain codex Por^^iii^ f c^fm/^ 
%\ Mm^ihnur feu. ParrHa^MWh de quibus pauUo 
inte (^um eft"^ 9 quibus varias lefiiones in edit. 
Mafutc. excerptas ante ocolos habuit Cuninghamus \ 
TW^ afl^quorv Codices non ytdit Nequt ille 
^.veteres 1472 6^^474 ipCe.tnfpexifle videst dif 
^t) pmftant lediones escerptat in edit^ Mattini 

Scflicet ^ , 

n * 

d s iQ^M^t^ 



vm DE VIROILII 

lo^ Martims (Martyn) in fua Oeojpgicotum re- 
cenfione 1741 et 1746'ieptem co(£cuin a fe compa* 
ratorum varietates habuit. Sed viro dofliflimo, 
cuius alioqui'laudibus nihfl dexrafilani 'velini , aeu- 
nen fere cridcQm oimiinoque hoc accuratioris erudi- 
tibnis genus defuit; itaque nec iatis accur^tam in 
ii? libris' excerpendis, neque in andquis editioni- 
bus, qdas plures, admodum raro obuias, apud £e 
habuit, excudendis operam locafle videtun Ita 
nec' minus in notis, inter plurimas egregias bh&ma^ 
tiones , multa valde vulgaria operofe expont videas. 
Sunt aufem codicum Mai^nianorum , Jt quibus ta- 
men nihil , ■ quod infignioris .notae.eflet, poolatnm 
memini, nomina in prae£ ad Oeorgica nude enu« 
merata: 

Codex Ifegiuf, e biblpotheca Regia (^ondinenfi. 

Codtxfioitabfigieujis, e biblioth. Regia Can^ 
tabrig. 

Codex JBoMmmt, bibliodi. Bodlei Oxo« 
menfi. < 

Duo ArundiHam. 

Duo' Meadiani ; quos oBm ab immortali Vko^ 
Rich. Meadio , fibi oblatos P. Burmannus negl^xc^ 
f at t vt praef. ad Virgil. appareti 

Sunt quoque edidones, ia quibus vaiiae kAio« 
nis apparatus apponitur -n^n ^k nouoM kitafio.fexrt 
te duAus, verutn tamquam e diuerfi; venis ia vnum 

alueum corriuatps. Eiusmodi filuula variae hc^ 
tionis ex aUis ^dd^ congefiae fubleda $fi ad calcem 

edift, 



CQHICIBVS MSS LK 

* 

(nh. Knapton. Alia^ in antiquioribu^ : vt in edd.- 
Fabricianis et Bafileeniibus ^ tum in Heur. Stepha^; 
ru edit. , porro in edd, PUlmann, Mox in Elze.uir^, 
\t i6a3. 1636, fubiedum video ad calcem 2uiimad« 
\eriioiium libellum, in qijiibus loca, perpauca ta- 
men, CQniUtuuntur^ maxime e Florentis Chriftia- 
dI, lofephi Scaligeri, Fetri Scriuexii etDan. Hein* 
ii cniica. 



Praeclara aliqua et razi e^eempli humtnitate zp. 

btQeuoIentla b. lul. Car. Schlaegeri, vfibus nofiris. 

obiad et ad nos miffi £mt, Cpdices e Bibliotli^cc^ Go- 

t\ana tres : 

• • ^^ 

Primur pergam, oAonis cont, BucoIica> Gcox- 
^a ct Aeneidem. > Ad calcem Calpurnii Eclogae 
'eptcni; nitide fcriptu^, litteris initialibus aurati^, 
lecens tamen , et yix ant.e faec. XV fcriptus , ab 
indofio fatis libraript e bono tamen libra, boxum 
tmi plerumque le^onem^ exhibet. 

Alfer chartaceus, foi. admodum recens, nec ex 
ptima exemplari ^ habet tamen lediones interduixi 
'^-x alibi obuias, A reeent^ore manu gloifae int^r li**. 
ncas adfcriptae^ muha etiam, modo in ui^eliorem 
nuxlo ia deteriprem le^onem,. emendata. Prae^ 
mifla et in primis paginis , et fub principia librorum 
vulgaria in Virgilium carmina et aiTgumeata^ et fub 
calceoi fubieAa funt Moretum et alia miaoia , quae 
fub Virgilii nomine feruntur ^ carmina » etiam uon- 
nuUa alicna^ quemadmodum receatioris jalicuiusr 
^iQemata, fujpQbri^^ ^uoxuqi com^ilator a4fcriptus eft ; 

Vo^ior 



tx DE VIRGlLIt 

I)oBor hMf MilUrfiiau Tlmdtfm Seniius fubiun- 
gituT ^ &d tecendore et borrida ftripcura. Ad com- 
menurii in Georgica calcem (ubferibitur: Ptr Q^a' 

nm PhiBppi de drejidm anno dtu M ctcchTdf^' Idem 
nomen, (edfineanno^ lub finem Commentarii in 
Aeneidem adfcriptum ; quem Fabii PUmtta$ de Fuf- 
gentio (Fabii Pianciadae Fulgentti) Expo/tio phihfo^ 
phka Aeneidos Plrgitianae excipit. Rft is notus li- 
beOus de condnentta Virgiliana. Hunc Codicem. 
mMEionttum videas in Cypriani Catal. Codd. BibL 
Godi. p. 8^1 i). CCXXXVI, et dtenim^ qui fequi* 
wr^ p. io6, n. LIV. ' 

Tandem tertiur odonis forma oblonga, conti'' 
net Aenetdem, multis fcripturae compendus, et val- 
de vidofe exaratus, frequentibtrsque lituris et in- 
do6Us eme^dadonibus paffim interpolatus. Ad XIII 
tamen vel XIV faeculum adliirgere eius aetas videri 
pote& Hos tfes codd. comparauit et lefiionis va- 
netatem ad marginem edit. Ootting. « excerpfit /o. 
Ge.3l0ufet, iilo tempore (1766) iuuenis, Seminarit 
philologtci {bdalitio adfcriptus, nunc in Academia 
Erlangenfi Hifloriarum P^ofeflbr de litteris hiftori- 
cts meritiffimuS) Piincipi Marchioni Brandenb^ a 
ConH aul. 

Obtulerat mibi haud vulgari humanitatis exem- 
plo^ ncc appellatus, Sdxtur, conterraneus meus 
(nam in iisdem. Chemnictenfis foH apud Milenos 
fiiubus^^in quibus Oe. F^bricius natti^ erat^ locem 
vterque adlpeximus), Vlrgilium varietate Ie£lionis 
infliu Aum % quam ex autographn Cortiano olim vir 

^QAiffiinus adlcripftraL £ra( iUa ex XV codicibus 

congefla. 



CODICIBVS MSS ix 

coogefla , quos tamen Cortiuf noxi omttcs iD^exifle 
videii debet, praeter Ou^pherbytanos, quos ad (e 
miSbs eum habuifle probabSe fit. Cortiuiii Virgi* 
lio recenfendo animum a{)p\4i%, tx The&uro I^a 
Croziano noram Tom. 1« pag. 88*' Cpdices autemt 
quonmi vaxiantem lefiionem conienpferat, fa^ enutf: 

i) Vetus Gudiamt (de "ijuo fup . p . 5 3). 

d) Alius GudUiim eiu5dem aetads et fim&a(« 
nifi quod Hcterae vecuflaie attritae paffim eoasnif • 
lont. Inciplt cuin Georg» IV, 70 et deficit Aen» X> 
123. Notatur in^rOudianos No. 107 (66). 

3) Etiam GudianuT' No. 131 (164) olim Rot- 
tendoifii (adeoque inler eos , qiuos Heinfius compa« 
laoit) , in membrana fcdptus manu fatis. vetufia^ iia 
?t aetatem aimotum quingentorum ftrre videatuffs 
habci omnia Virgilii. 

4) Qyxms GwBmur No. 109 (939) Aembrt- 
oaceus , quaternionibus , continet taatum Oeor^. 
libros. . ' . 



.- -j 



Seqnuntur e bibliotbeca Guelpherbytma fex : 
i) Nb.s^i 10 membran» la., quiBucolica taii* 
tunhabet, (edvetuftus. 

2) Ko. 63, 5 duodenis oblongis. Bucofica 
ct Geor^ca ^iusdem aetatis. '[ 

3) No. 9, 11 membranac» in 4. Ced recentior.^ 

4) No. n, 3 membr. in 4« recendor^ antece* 
dente tamen antiquior. 

5) No. 81 <4 membr. in 4. recendor. 

6) No. 7 fi)l. chartaceus } in fine adfciiptum, 
cifc eum exaratum a, 1457. , .v 

Borro 



i.*n . '^' DE ViRGlLIl 

• , R>rro du6 tocld. Petrl DMleliT, tjul ntinc B^r* 
iine inter Bongdfjl&no/ adferuantut. Alitx vetuftiot 
Georgka, tum Eclogas, tandem Aeneidem cxhi- 
biet, led in libro V defidt, felter recentior eft. iunt 
adeo ii , quo5 Ii^. Rud. Sinner in Catalogo Codd. 
'WT. biblioth. Bernenft memorat pag. Gjr, n. i84^ 
pag. fts^, n. 4n, eifi diuerfa ab ifiis narrari hic vi* 
^i^ntur. Idem VirCl. p. 6a6*-*--655 codices Vir* 
gilir alios -e^c eadem bibliotheca commemorat ; de 
^codicum tamen bonitate iudiciiiDf tnde facere vix li^^ 
cet, nifi quodfatis recerites eflfe videntur. 
-;; Kti^mi duortm Haniburg4!7tfifiii , quo^ cum vul* 
pasi le£tione Heinfius conttrleraf, varietatem ad- 
•'fcripfera.t Cortius; tandem Bt^leenfet veterrimas 
:membranas inEcIogis^ Geor^i iei AeftkXlI, 7 in^ 
{pexerat. Diu haercbam animi diibius ^ quid his 
'CCypits fecerem ^ cum iam in altero volumintt Virgi* 
•Hi^^v^rGrer, quando illae ad rhe peraenere^ neque 
confulmm videretur, in infiiruto aliquid mutare^ 
moxvero, excufib illo opiparo apparam , intellexi^ 
fi meo^conlillo in "recenfendo Virgilio obtemperare 
vellem , ne quidem apponi a me pbflTe hanc varian^ 
tis. leftipnis filuam ; meliores enim ex iis membra- 
"nis iarn Heinfius diligenter comparauerat} c:\ett}- 
rae fere recentiores funt, et varietas hinc decerpta 
ad lapCis fere librariomm et errores Ibllennes redit^ 
quorum enotatione Virgilium iam fic nimium one- 
ratum videbam, nec fiuftuhi expeflare poteram^ 
queminde pcrppere llceret^ fi, inprimis in Ic£Uo- 
ne iam dudum re6be confiicuta ^ nec dubia aut ob- 
fcura^ vulgares librariorum allucinationes fexcenties 
• ' recoquerem» 



\ 



CODICIBVS MSS ucm 

(ecoquerem. Ita faepius taedk^ ac poenitenda vic* 
oim me memini , quod le^onem librorum Gotba* 
oBram apponere infiitueram. Per totum enim Vifr 
giihim vix vnum locum noui melius ex iis * conftito- 
tm. Perfequendum tamen erar reHgiQfe, qiiod fd^ 
mtl receperam. Infpexi itaque Cortianum appaias* 
nim tanmm in locis falebroGs , atque adeo iic quo- 
qce humanitatis et gratiae merieom viii Praefiandf 
imii in me efle fummmn profiteor. 

Bibliotheca Acadimiat IttHae apud Helmfladiens 
Its duo feruat Virgilii exemplaria calamo fcr^^ta» 
ki tt haec recentia , nec vllo aut ftadio librarioniflk 
m dofiriaa infignia. Liquido Iiaec cognofcere' li^ 
cuit, quandoquidem I. C Wexnsdorfius, Pmfefibr 
it ea Academia praedare meritus^ Prindpi Dudi 
Biunfiiic. a^ConfiL aul.^ vtriusquecodicis accurataA 
fiotidam cum ipecimine iperhuminiter ac beneuok 
ad me mifit. Altet chartaceus e&v pulchre exara» 
ms, fed parum dofie^ Bucolrca, Oeorgica, et Ae^ 
ceidem complexus^ fubiefiis interOeorg. et Ato» 
Miiis poemadbus xninoribus et catale6tis. Sub 
Georgicorum fioem fubnotatum: kms dto hmricut 
Honfn^4 et ad calceni Aeneidis: «^ .^i fVA mnrf 
h^Zeit 1454, ad fincm autem Cataleftorum 14501 
Aker memfaoranaceus efi in forma oblonga/) Aenei» 
dem tantum condnens ^ fpado inter Uneas et uM» 
g^e fchdiis i^ fed vulgaribus et ieiunis , occupatD« 
Membranas muito vfu atuitas efle et fbrdidas namt» 
bu virdodiffimus^ ita vt ettam fufpicaretufy^ ludi 
magifin alicuius vfibus id exemplar inferciifle. Pme^ 
BuBa e& Preufilopiodari Thebani Epitome Hom^eiL'^ 

Peruenere 



Lxnr , D.E yiRGILII \ 

Beruenere ab illo inde tempore; quod in prima 
editione paranda confum&ram , ad me nonnnllo- 
mm codicum notkiae , virorum do)9x)rum re$ mS- 
tras iuuandi fiudio. Fuit in his codex bibliotfaecae 
Fridericianae apud Erlangenfes chartaceus , alius 
membranaceus academiae Gieffenfis , qui olim inter 
Vfienbachianos foit (v. Biblioth. Vffenbach. P. IV, 
p* aas)*) prolulione academica defcriptus ab.Andr. 
Boehmio, Prof. etBiblioth.Acad. GieiC, altns mem- 
faianacens Onoldi , in faibliotbeca Marchionis Sere* 
jiifll De Cbdicei iTofA&rcimo» quem. alrquodes me- 
jincnauimus y nairationem habemus. a viro dodtiflu 
j. O. Guil. Koefaier;^ Adiundo. i^ilof. Ord in Vni- 
vetf. lenenC (nnnciaBcri coetusCuratore in Dioecefi 
A;nfbaGenfiX con&riptam vnn Efi iile e recema^lr 
jnis' et Ikb ipfa typogtaphiae iniaa fcriptus RonMe 
fidn PauUoII cum fide quidemv fed ab indodo homit 
m^ nec ex tipuxno eiemplo*' £x Jedionibus cer^^ 
tr excerpds paikas vtiKmtent cridcam. habere vidi 
(ct.Gottin^. Gekhrti Anzeigen 1771, p. 1096). 

: Duduffl mihi innomemt Codex Btfnrten/U e 
lifanuia fupelleffaii Coenobii Portae Caeli, millb quo* 
tjpn ad me le6kionis fpecimine ^ vnde intelkxi ex 
ftDidem eum citm Gothanis fonte fluadflTe. Audie- 
lam toox a vim doflifE lo. Frid. Degin^ A. M. 
Oymnafii Aofbacenfis CoUegio ad&iipti^ lepertuna 
codtcMi ii cuius de&ripdonem ipfe dederat Progr. 
^79$^ Ab ebs huftianitate fadie impetraui Ie£lio* 
ais; vaxietatem, moxque animadueni^ elle faunc 
emidem. codicem cum Erfiirtenfi ; n tiaufiro itaque 
fuo peruenetat ille ad III"'''* Can)itet de Sctioa- 
i born, 



CODlCmVS MSS ^-xt 

boai s feruaturque tixxnc Oaybaci in trafiu fcanco^ 
niat Steigetwalidenfi. Criticus x-fus cedici^ am 
nuUus aut exiguus eftj cum indoAe fizriptus nec 
miaus indo6le cprredus et mtetpolatus fir a ^luti- 
bus. Varians Vri^que lefitio e meris vitiis prauae 
£:ripturae conftat^ et, (i qua cft rolerabilis le^o, aut 
ex erron? eam profe6laiii efle facile inteliigiti»r ^ aut 
iaoi ex aUis codd. illa: eft en^tata *y 

Oblitus (uiA monere ^ . eriam BnmcldcM Q:aj9a$ 
& cddicetti f vet^at fr6baeque ftetae mmbrmas ap^ 
peHat l^fe, Seminarii Epiftopaiis vrins Argentora^ 
tenfis^ Memorabiliorem ali^aoi lefiionem ex ^ii 
{ilioa metidi^ 

» • 

t^^ifinim Vir^illartorunl , ^iri nohdiiffi tiHm ^iit- 
gafa Jcf^phtm.^i^pariitim bibliotlle^is paffim latent^ 

. incredibilis 



« A ^ « • 



"^ •)hfer9i tamen potiores le^flibhes ihit *ab A^n. il, qrfo 
Itniport "vttfifth^le^ hnmafiiff. ■ vKi. .befteaolefina «d 
me peraenerat E prinro libfo notatu tiignas leifliones 
Vidi hiillas pV^^terqiiam fbite has: AehJyT^? /fff. ^54 
"^igidit .p9t*^K ,i^ pdndnaihHSt. .4<>^ vidiut. irp, dk 
^^aart, ^l6ji§torififi. {Ai9 fi ffi^tum. $06 alto. $6% 
cmrda wttu» 6$6 praimittit jlckaien a pr. m. 760 difc', 
'sdf0. ^^'6 itkw^eH/iik cumtodthft^is. Viies nlhil ifi hi^ 
^efle, qudd t</flev^ poffis. Lib.ff, 66% Tierhifti<5hiam, 
dlfmm inettfttHUia, UiHltm, evddit^ q^od hbn inf^liciter 
Ciftum. dicere potlis , \\ Codtintiethr feht6ftlia : TCon — 
Paris — Has tutrtit opts. Sed Mc fhgihii hifus eft. Om^ 
nitio Ix^niiti eft, inicriapflls IIbr^rfohim*qtlJirtl feliciter 
interd^ Cadat iaftus fluports vel inctfri.ie. Ad ilbllen« 
he$ lapfus ift ecA. <?oci. refA- : IH, a^ ri.tmqtte vt pr. 4(> 

W /tjrrA* 'citfl aiiir. \%'upitr/pitii. 373 //>f?«w /f/»pH 
ViaOK.. Tam.t ^ 



vxn DE VIRGILII 

iAcredibilis numenis e bibliodiecaniin catalogi^ vi- 
toruihque dodioruin commentaiiis excirari facile pof* 
fit. Maxunam tamen partem vix dUgna funt, in 
quibfus conferendis bojiam horam perdas. A4 pue* 
riles enimetfchokfticos^vfus plerique fuere fcdpti, 
inprimis Bucolicorum codices. Itaque nullus om- 
nino. £ru^us inde ezpe^andus *),. Indignum aii- 
tem fiudiis his, quibus iudicium. et ienfus ajcui debe- 
bat^ fiupores batbarorum monaohoium' religiofe eno- 
tare <, et non tam vaiiantium leftiojcwm , ilP«Unt: fbr- 
dium mohachicarum mole rem mtiiCMi ,c^ersar« *♦>. 
Itaque nemim &cile au^r Xum.) . Vt Yirgiiiani-.ti^di- 
cis varietatem enotandam fibi f«ifl|««v nifl a<u^^X>Bi- 
nia paucarum paginarum comparatione faSa confU- 
terit , ex bono eos exemplari transfcriptos efte i etfi 
VirgUii leftionem nunc ^ta cpnftittjjam efle.ar^inror, 
vt , quae ei vitia : iafident ,,-. nuUii^ ^pdids jauxilio 
toUi poflfe fperem ; ex optimis antem codd. « fi qui 
adhuc forte fuperfint , Si confulere^ eos licuerit, vix 
«multas lefiiones memorabiles npndum vifas eiiota- 

' tum 

*) Vide V. c^ Vat. Lefi.'e Cod, Dantifcano ap. Lchgiucli. 
NachrlchtiH zur BUcktr- und MUnzitmd^Tl, Th. \*f^%^ 

**) Pracclarus cft locus-Chphori Plaiitim prslefat. ad luL 

Caefarem a fe editum: ^^Quae eoim fiois — ^ «^ttoiisque 

pagitias omnes obfidebunt variae et vanae faepe le6lio- 

.nc$? — Excutiantur profcfto rcxaptores ipfi e-mani- 

bus , dum auida iuucncus ad haec diuerticula abit et 

ni$tgyu, iila curat velut *TE^y«. Quam n3\uiti iam qm 

libros tantttm lcgunt, vt craendent? vt illos meliores 

faciant, non vt fefe? Itaque toti in yoculis aut fyilabis 

aliqaot examinandis funtt et fcgstem illam vbcrem re- 

rum fententiarumque fubter habent» paleii modio iec» 



CODICIBVS MS« • Lxva 

tom irifu^icjsr. ;. &ottanu5 in fupra iheinorata {>raeF. 
ad Fragm. Vatic; reteliiuin XLU Codicunl dedit 
Virgilii, qui in bibliotheca FaticiaBa fertjantur, e 
quibas hoii ^oifi tres* ^ut tju^ttior ^ viris dodis lA- 
fpefli ruht Apud MontfaUCi Biblioth. MSS. p. ibg. 
152. i9i alii fub aliis huiheris laddantut^ . qui iih 
lidem lint, mn confiat Ih bibliothec:^ Meditai ad 
XXXni Codd. latere e± Mohtfkuc. Bibiiotli. MSS. 
p. 3igi ^19 appi^ret^ qubfum recenfum ififlittiere et 
indqDioruhi i^ecimina fubiice^re volebat Fogginius 
iu altero Vbl. Vir^ Medicei. vid. praef. p. Xllt 
Sunt inter ed^ Codd* Frahc. SarfeHi^ Guidant, Adit^ 
wii, Qe. Ant. Pyjptuaiij fsml hbnnuUi fcripti a lo. 
Oirptnft, Ciue Feriaiienfi ^ ^ViPugUinfti a Fraj- 
frekc. dt t^vUma\^ ' In Jmbro/aua :XXiV;Volumi* 
oa ad Virgilium^ 4^dahda a. Mont&uc» Bibliothi 
MSS. {>. 5:24 B, in Segii^ ParyU9tJi£\s!px2i XL ih Ca« 
alogo MSS. Blbliothecae Reg. Fkrif. inprimis a n. 
'925 fqq. ad ^07o, ihBiblidth. JSefnenJi a Sinhfero 
XlVcodd^ jyj^ftCMi.^ytdeas p.. &3^ fqq. 

Duo fuht C^dices ohiniuhi vetuftiffihii Stc prae- 
fiintiflimi^ quorunl tiMeh hoh hifi exigua fraghlen- 
u fuperfuht. Vhhs eft celebratiffihlu^ ille iibef San- 
itmanenfif n^taJS?) iiquaahtiquioris Ifcripturae er^^ 
k et indudac^ du^ei Catailogus Virornlluftn Hie^ 
rc^Qvtii ^ecuio Vn fuperfcriptus efl^ veOigia paffim 
Comment^QQI^ ' Afpri in Vji^QJlB. anticjuiflimd ac 
r*]!chenimo f ^^ ^fe^ g . tharftJS^, pirfedunt* vid. 
f*P. Ben6di^60t>9»^ ^e Di^^/^.ni, p. 152. 
Uremm eft /r&gill^^l^jl^ithveMm^^ capica- 

<l}us grandioiibuSf ..i^^es huHoi^H^Uo in Codice vi- 

e' a deas. 



Lxvm DK VIRGlLn CODICIBVS MSS 

deas. Eius fpecimen dedit Ruinattus in app. in- 
feita MabiUonio de Re Dipl. p. 637. 635 >, vnde le- 
petitum in N. Tr. de Diplom. T. III, p. 41, tab. 34. 
In bibiiotheca San OaUmfi ccfdicem efle audieram le- 
fcriptum, in quo veteri Virgilii fcnpturae deletae 
fupeTfcripreiatalia minus Auguflini nonnulla. De- 
derat hoc amori fuo in me vit humanilHmus Chriflo- 
pboius Girtatmei , M. D. , vtpardculas aliquot an- 
riquac leflionts reftitueYeti vnde comperi ftriptu- 
lam effe yalde anuquam ca.pitalem Romanam ; ni 
hil tamen occunere , quod non dudum e codd 
teneamus. 

Sed fads de Codicibus fcriptEs. Etiatn de edi 
ttonibus nonnuUa moDend&'funu Verum antequaa 
accedam ad eai, fubiiciam Indicem eoium codd. 
qniinVar. LeA. paf&m laudantuf}' vocumcompci] 
diis plenimque mcmoiati. 



KOTATI 



LXDC 



«is«s 



m 



NOTATIO CODICVM 

%Vl IN VAR. LECT.. J-AVDANTVR 



^iTMtaM ledio > V 


vid. fup. XLin 


^wtdtSam dtto Martuu " 


vid. pag. LVin 


Mtmkii 


xtix* 


B9fL Cort. 


• (Lxn) 


?. Bemhi eodd, «« 


> * XLVZII 


BffsiMimf Burnu "«» ~ « 


tm 


B^ikiatms MaiTtUl* 


Lvm 


B^ecM • 


LI 


imgarfii duo ' 


htxi 


fiHr«4MMr codd^ <» 


LV 


Ontmhrigiem/h Mauiin^ « 


Lvm 


Gbr«M#iffteMii Burm* * / 


Lvn 


CU»irtfMW • - ' • 


XLDc(aa.vin) 


Or^var. led. 


LX 


Ommgkami var. leA. 


tvii 


Irfurtemfis nuac ScfconboTaeofis • 


LWV 


Erlangffsfis • • 


^ LXXV 


Brmtiamis BunB* ' p ~ « 


LV 


^Jerfis •» • 


Lxnr' 


G«<te0 tres % - £ 


izx 


Qrmmmms Bnr9« ' fi 


LVX 


Oadimms 


« UfftLXl) 


HOphtrhifiawi • 


LXZ 


Hambmrgenjks duo HiciQC. <# 


ui (lxv) 


jfoil^' codd. - 


• Ll 


fklmfiaiHtnfis •^ 


« Lxm 


^gniMmus Hein£ « 


Lm 


JSkfftrm a id«n Regius «t Paririeofis • 


hvn (et Lv) 


iMOiri - - ^ * 


n LXIV 


iiNbii^ «res HfltnC^Q» et duo Bunii^ 


• - LVX 


Ift^o^iiriifVKr' Pierii 


XLvt (xLVrn) 


Ubismfis Bunn« * •* 


Lvn 


MariiMmis^ idem q|iii Pan-hafiaaus. Bttrm« 


LV 


Manim codd. . « •« 


l-vm 


Mmdimm duo Marti^t . 


« L\Tn 


Mtdkems, autiqiuSi 


XLl 


«ki^irnK Pf«rti 


* XLVI (lI) 


t i 


fftnagiam 



Lxx NOTATIQ CQDICVM etc. 

ffin^ghff^ duo Beifeft- - ....... ^ ... . ps^. z:v 

JHcnfitia9tiire% Heinf. ^ . .• . . _t. LI 

Montalbattiiis Heinf^ i, ■ ' lh 

fhreti quituor Hcint ^ • tn 

Jiloretapum fragmentun^ Helnf«i n Ln 

Naugerii cpdcl^ - - — * i. 

Oklofigus Fierii * ^ Xt.V 

L^^GruiWa^us Durin^ - ^ jlvi 

Oudartii V^xm, % . |,vi 

Pa/aiiuus, • . XI* 

Parifieufis , idein qui Regiui ^ t V (Lvn) 

rartUafianus Bi^rm., ^ui t\ A|2i]fk|aom ^ TO^VVk* ^T 

riirii codd, , , n . xi.V 

Fontponii codd* ' * L- JbXXXV 

pu^titinus HcipCJ.^^ n «^ UX 

kigius Burm, , idcxn Hulf. et Paril^ * n lv 

fiigius Londineqfis. Mardn. « "^ r - "^ Lvnx 

Momanus Pierii * - . , , . xjQ^ynz 

i^ff^W^/tA/* treSy.HeinC, ^ W 

i^v Qalhufe fragmeatum - • . « ' LXVIK , 

i^V4 Var. Lc^, n ^ tx 

S^efferianus Heinf^ . ^ n . i tir 

Sfki^nbornii/fis ^ c^ui El^f^rtenflt. n ^ LX^ 

t^rotiauMs Hein(\ , r , n . , l#il 

ToUianus Hurm^ ' ^ . n lvi 

^firiae Le^ionis (il^laiB « . ii i.viH 

f<aticanus fcu I^omanus Pif ni n . i;xxv 

Fra^fintHm F^iqanuni^ i n JXKyui. 

renetus Heinf, - « ^ j^m 

y/^usni duo. Heinf ^ -. ' n * ^.ir 

•r<i.v f^off. J\wxxj\^fragmintum n j^yj 

Voffianum H^nf. -. • XmVL 

VrfltislauUffis Burm. • j^yj 

Fuluii Vrftfiir Colptignus « ^ 3p^,3P 

fVaddelii emcnd^tt. non codex . j^vii 

fV^Hianus Burm. •? ^ ' • j,Vir 

iVit4iamts Bnrm^ «s ^ tvi 

fyUchimius Burn\^.. •. i^yx 

% * 

Edd. Vrneta Maitt^ et Butm, ef^ 1472^* 

Mettiotanerfis eorundcmefl 1474- 



DK 



hxxt 

ammmamaBsssaBtBmssBsssam 

DE VIRGILII 

EDITIONIBVS 

Editioinun clenchos inftituere tiun omnino res efi valde 
difiicilis et moleniae sc taedii plena , tum multo magis 
inVirgilio» qui a typpgraphica^ inde artis initiis nuUo non 
aoflo , et interdum ter quaterue j^ typis excufus fuit. Quod 
cpene gex^us, quamquam non tam morofi fi^mus, yt cum 
P. B^rmanno in Admomiioni 4$ Majmf.^ §4U^ plane afperne- 
iBQr, ne tun^ quideih^ cun^ nihil feceris aliud, quao^ vt^ 
e^ni^m vndique titt^os vniim in locum coogeOeris ; h^bet 
enim haec ipIH res cum acl hiilorian^ litterariam, qua nulla 
iacile enidiuonis liberaliprii pars carere potefly tum in ipla, 
re criuca ad editionumr.oi:igines et propagines indagaadas 
Ttilitatis plurimum ; ,et hqn^ltut^ flucUunoi quis negct poni in 
rei typographicae incunabi}iis et incrementis cognofcendis J 
Kc Umen nos id cqn&lium qunc quidem fequuti fumus, vt,, 
^d nemo facile in (e receperit , ledori omnes Virgilii edi- 
tunes adnumcraremusi V^rum , cum criticam in aliquem 
«afbrem yisc fatis feliciter ac tuto, tTSfXK^t^t polHs,^ nifi lec«^ 
ticnis vulgatae radones et cau.iTas ^ ortum » fata ac vicinitu<«; 
liines oon plaqe ignores i cumque in pQCt^^um p^cipe » ii\ 
qoo inttlt« maiorem etiam diligentian^ ac fuhtilitatei^ fiue xt^- 
Suinuit frae excu&nt , quam. 1\ in quQuis aUo auf^ore verfe- 
ru: accuratiprem talem notitiam muUomin^s ta^quam vay 
oam et inudleiA afpernari licet^ Tum yerQ iliud toleranr 
dam t^t non vid<^bat^v.| qi^od contexti^s quidem Virg^iUaniji 
idillai vsque tempus, quoab Nic. Heiivfiq iQti^griVati faaen 
^liuatum quidem pcr libros , q^oi habemHS > Up^t |, re{litu<k 
^s ell, tota ^atio^ orig^o. ac proipagatio dintum noa ignqra-« 
^* Qi^o4 itaque in nuUo noa veterc fcriptore admqdum 
vtdc et neceflarium atque etiam cognku iucHndunv cITe a^bi-! . 
tnbamiir, piimos vulgatae le^ionis feu teii^tus fontes ,. eo- 
rmBqae rinulos > teaere ct in promtu habere ^ ynd^ e» duc-» 
^) quousque prQgrefi**^ fit, qu^indq curlum m^tauerit aut 
iofiexerit, quQue tempore nohilior aliqua editio f^ccefTQritt 
^TS^ tamquam dncem vulgares reliquae fcquereat\ir > idcm 
--ilitatiun ia Vir^iliq {\ quis. fequc^um^fibi efle crcdidillct, 

c 4 verrndum 



\ 



tKm DE VIRGILII 

vcrenduxn ei non efie' putabamus , ne - inntxlem tft vanaai 
operam locaffc videretur. lam cum confilii huius exfequen- 
di 4uplex rad^ in^i ppffet» aut vtomnQS omnii\^ tempo- 
pimeditiones in manibus haberes» earuinque coroparatioAe 
CPgnatiQn^s et Aeipn\at9 fmgularvm (4^tionum intelligeresy 
aut vt aliorum iidem fequereris » et ex iis » quae fiue a critL* 
cis e^ editoribus » iiue a viris doAis » qui veteres ec rariores 
ediilunes commeinorarunti, de fmgulis editionibus prodita 
funt, rationey iudicro fhi conie^ura eliceres atqi|e expifca- 
reriS) ad quam tamquam ilirpem vnaquaeque editio refefen* 
da eiTet; prior iUa via et ratio haud dubie tutior erat et me- 
lior i in Virgilip tamen nullo modo iniri poterat, cnm neque . 
vllam bibliorhecam adhuc audierimus efle, quae vel fextam 
, editionum Virgilianarum partem contmeat) neque expe6bui 
poHe exiilimamusy vt maiorem ialtem earom partem in vnum 
])ocum congeHam aliquis videat} ahera autem fatis quidem 
\nbrica, dirBcultatibusy impedita et erroribns obnoxia videri 
debebat. Cum tamen optimum et vtilxffimnm confiHum ali- 
ter periiei nequiret, ab aHo autem ae tentari quidem pollet» 
nifi qiii in Virgilio. interpretando vdrferetur » et publicae ali-» 
cuius bibHothecae Htteranis cppiis inftruAus eflfet; cumque 
vel fAC alitjuolenns progrefiiis effe tfbi videri poffis , modo 
Ittndt^n aliquen poftieris , cui iiiaedificare , et y quod tibi 
contingere non potuerat, ram a le inchpatam perficere, aliis 
ifx prpmtu fit : neque fie operam hanc defugiendam efie arbi- 
«rati fumo». Si enim femel editionum ilirpes ac famiHaa 
vel prn|;uiore ^ vft /aiunt , Mtnerua deibriptas habuerimas s 
vnicttique» qui editionem nobis aut non vifam et cognrtam, 
^ut non feitis aecnrate et explprate defcriptani» ftib mania 
^buerita, facile e^ expedttuR^ erit» difpicere ac definire, 
^d qufld fditfonum genus, ad quam chffema ea fit referen- 
^a X quodque adeo pretium ei fit ftatuendum , quae^e ex ea 
fiue ad rom cifitil?am fiue ad interpretatioi^em vtiHtas fit ex- 
yedand».. Ite t^ndem fi phires ea , quae ipfi animaduerte^ 
nnt^ dili^nter etaccurale ttadtxderint , fperare licet« aHum 
poft nps to peniei^turtt.iA effi , yl accuratforem. textos Virgi- 
liani hinori^am pertexere et pknipres editionum annales con- 
dere poiTrt. Qnq itaque vsque cum per ingenium noftrum, 
qupd aUa& ab hac rei littei^anae fobtiKtate et fbUicitudine ab«i 
honretji pim, per ptil riofiri rationenx Kcuit, eo progreifi &• 
niusj^ et qiiandoc^uidem» vt fata et vicifniudin.es ^^nrgiHani 
^xtus cpgnofbere ppfFemus^ editipnum aliqnis recetiftis npbis 
^Ott&cie^dus fvijenit^ cun^ haec ipia res aUqnaatttn» vtiHtatis 

habere 



EDITIQNIBVS txan 

hhtrc videretnr, fubiQQicimas et hunc» quamquam eo con<r 
Lio noQ pttrtextum , yt ita proponeretur. It.ique nec isi- 
rum videbitur, fi itt^rifintitr/hms , htuafqvtt inprimis faecuH^' 
etadoriibus recenfiendis minys diligentes quam in antiquiori* 
bu5 force vifi enmus; non enim ad coniilium nofbrum fpeci 
tabUy omnei cditiones, fed eas commemonire» vnde- alit 
qmd fiue ad Virgitianum textum auxiUi fmc ad eius textus 
JofioriAm praefidii expefhri poiret, ' , 

» ^ * 

SAEC.XV, 1467-riSoo. • ' 

Cdido Virgilii pritufps ell Ronsana , /ub amJJHfiis PauM II 

k domo P§iri dt Maxiw»o pw Cwrmdum tt Arnotdum Ttut9td$0M 

(Conr. Sweinshcim et Arn. Paaoart^) excuCa , fah annum» 

911 expreifus tamen non efly - 1467 vel 1469. 

(Eadem paixUo poft repetita : vt ad<o Ct Romana I et IL) 

DL exemplaria *} prelo oxiifle, e Qota iUa Epiflola Epi« 
£copi Aknenfts ad Siictam IV zo Mart* 147A fcripu conflat, 
Mniiorarant hano edidoncm Orlandi Origim $ ProgreJJi delta 
^tnpa p. 68 et 4%%. Maittaire Anna4. ttfpogr. T. I, p. 14, 
fedis eam non ^iderat) et Fontaoinus iA/. ///a Aquiief. pag. 
40. Aecnrate do ea egit Card. QuiriuQS d$ opt, fiript, edd. 
tiPamUi 11 Gtfl^ pag, 1^1 fqq.» vhi ex epiilola lo. Andreae* 
cpifcopi AlcrieniiSy docet, duplicem ab eo editionem fuiiTc 
adoroatam \ P. Fnine. Xau, Lairo in Specim. hiftorico Typo^ 
gnphiae Romfttue (Rom. 177^« 80 P*i47fqq« ^es adeo edi^ 
lioQes fihi viias eiie putabat ; verum errorem eius Ceuere caf- 
tifauit lo. Bapt, Audiifredi in Catalogo hifl crit, Romana- 
nn& edicionam iaeeuli XV (Romae 17839 4«) P- 3.X fq. 79kfq. 
Uem vir doAus priorem anno 1469 alteram 1471 aflignat.. 
kenmi copiofe de pxiore egit de Bure (in CataUsHe des Uvres- 
deDm d$la f^tUHero T. U> JP. I, p, 78 fq)« Nemp tamen ex. 
kii critico acaraiQe inflruftus interiorem libri aeilimationem 
&ut ant facere potuit. Efl autem epiflpja loannis Andreae 
ad Pompotdmm lufortmtatum f<^ripta alteri editioni praelixay ita 
timcn, vt epiilola prioris editionis ad Paulium II eidem ab 
niitio pvaeiiii£& ' fit. 1$ eadem epiitoUy quidquidy inqnit^ 
'd'\T9ms fsriptorum iudepti /umi'-s , quantum quidem /uimus in* 
uRigtnd* m $aee$a iamqm merdo/a exfmpUriorum raritate, mui" 
timmquo tittsmoeii pwope de/uetudiue ^ immp vero ietteruecioue^ f » 

e JJ torpuy 

*) Vcfr CCy..3ngV pcwtf tt i^XxAe^L aluritf s cditidMi. 



Lxm DE VIRGIL,U 

$o^yms vnmm omru compegimitsi vnde c6dices.non admodiim 

^quentes ac bono^ ^ ad manqs fitiflre apparet. '• Liquet 

etiam illud , Culicem 9 etji va^de vitiofe | vt multa nec Ale* 

rienfis intelligere poflTet , et alia , qaae Virgilii nomen men- 

tiunturs poetnatia (Sunt Dirae» Copa» EfVetNon, Vir bo- 

imS} Rofae, Moretum, Priapea, Epitaphiaf et alia) in ea 

editione exHibita eife, praeter Cirin, quod ex Footanino 

1, 1. intelligas, Alteram editionem idem yir meritii£mus> 

Epifcopus AlerienfiSy fufcepcrat,. cum vt commiflbs in priore 

Op^rarum errore; plurimos emendaret , tum vt e Pomponii 

Infortunati codice antiquifldnio , maiufcuUs charaAeribus 

fcripto» quo Eclogae, praeter primam, Georgica Aeneis- 

qu^ abfpluta continebantor » poetam cafligatiorem oxhiberet; 

id quod etiam in poemadis, Aetpa, Ciri et Cataledis, alio 

pomponii Itbro adiutus, fecerat, Caetenim Pompouius iQe 

Jffortunafus nuUus alius eA quam IttUms Ftfwpmdtis La^ius^ etfi 

illud nomen apud eos, qui de eius yita frripierunt» memo- 

rari vulgo non video \ praeterquam api:^! Angelam Zavarro- 

nium in Biblioth^ca Calabra p.'599 qui eum aUts IsUium For^ 

tnnatum^ et poi^ mortem Paulli (f, P. M. daccenatis fui, /m* 

fortunatum^ appeUatu^ tradit; hafienus ytiqu^ perperam» 

quod PauUum II nominauit, cum Pium II mtmorare d<buif« 

fet , ctti carus fuit Pompbnius ; a* Paullo contra in capitis 

periculum adduSus« Be^e itaqu^ Apoftolus Zenus (in Dif* 

ftrtazioni Vogim» p. i^a) pro fortunae conditione Pompoo 

ninm nomen fubinde mutafie monuit,' Adde^p. 249 A Pri-t 

inis annis nomcfi lulii Ppmponii Sabi&i £hi impofiierat^ 

Neutra harum editipnuiu ad Virgilium emendandum vbl 
confilium vocata efii reftatqueadeo hio beneficiiin Marpnem 
I9CUS9 fi quis iix eas incidat, vt de le^one excerpenda cogi-. 
tet. Ad poetam ipfun^ inde magAum firu^m haud expcdo \ 
nam repetita fiiit ^Ua editao ali editoribus infequentibus ; ia 
prtpre excudenda non admpdum bpnis codicibus editor ent 
inlhtiAus ; in altera* Pomponii libmm adhibaerat 1 atqoi is 
nuUus aiius fuilf<; videtur^ q[Uam Oblongus Pierii^ vid. fup^ 
de Kis cpdd^ 

1470. 
I*, F.^ M^ Oporm •mmm^ V^n^tii^ psr VhtdoUwtm Spirm/em 

fpl. 1470^ 

Veneta I^ Verfus ii^'iiiie (Ubfbriptps vid^ apud Orlandum 

p^ ^o. Maittairium Annal^ T. f, p^ 290 , et in Bibtiotheca, 

Smithiana p. D, e qua hic liber in Bibliothecam Regis Britan- 

niarum Au^. migraui^^ Kx^^plai: aUerun^ ii^ BibUoth. Col- 

bntiaae 



\ 



EDITIONIBVS L»cv 

bertioae fupelleAili» anno 172^ Lutetiae vendita, ad ilefcio 
qnfm transiit. vid. Burius Bi<'ifographie injlruWve n. 2559.* 
Saper itcrum mnltis de hac edrtionc egit Cre\'enna (in Caia" 
isy« raifotm^ de fes livrei Tom. 111, I P, pag. \%^{\\,^ nuUo 
cam fru6lu ad te, qui indolem libri et vfum crititiim vo- 
Iftas refcifcere. Si vera narrant editores Edinburgenfes, 
Canmghamus eam iBfpexit) fub ^rincipis nomiae ab eo lau- 
iatam. ... 

?. r. Jf. ^/wr« (Bucol. G«;org, Aeneis cum XDI libro Ma- 
phan Vegii) C 1. fper AAam Rot) * fol. 1471. 

MagniBca ac praeflantiflimi artificii editio» cuius au^o* 
rtm Mamem fuifie , ex fubfcriptis 2A 6nem vcrfibus intelli-i 
pj. lam auteiu Adamum /7&/ • Clericum Meteqfem, circa 
bnsc annum Romae typograpfaiam condidiffe fatis conftat, 
Hoic itaque eam' attribuerwnt, adcoque Romae excufain effc 
hdiderqnt viri do€b j ki hij bibltolQgus Burius BibHogr^ 
f^r. n, 1660, qui €am I^riliis vidit, nec tamen de critico 
oes vfii follicftus' fnit j «ternam tantutn fpeciem deCcribit. 
Abillo tameu Adamo Rotlibrum pr6fe6lunx effe, Laire fpecf. 
Typo|raph, Rom. p, 169. 170 dubitabat,, AudiflTredi p. pr. 
Ji omaino negat, cum*Romanus typographus deteripre 
Btiltum chara^t!r<i vftis fit, At fuilTe- aliijm >V»7m/f Adamum 
8ot, cuius opera Virgilius hic exaratus fit. Haec ell edith" 
^wrffM, qutiu Mfittaire naemorabatT. I, pag. 309, Cataf^ 
Msbvree de Mr. Bou n*. S^ij, p. 179, 

SfTuivm hoc annp 1471 {^rimdin liicem prodiifTe (atir 
«nflttj et quitJleTH phii*" fimpHci* vice, In difcernendis ta- 
Ben edlti(inibus hir niagna e(l difficultas , bioliographis pa- 
rum dofle de his plerumque difputantibus. Acairatius quam 
caeteri i,t iia egit Abb. Barufl^ldi Jipografia Fertarefe pag. 
M h' Prima ef^ Vencta Baldiarferi l^atisbonenfis ; 

Sertfii Mauri Honorati CqtH^enfarii in (^irgilium per Cffrijlo'. 
fimm palthffer Rniifponeftfem (Vcnctiis) . f; 1471. 

Vid, Maittaire T. I, p. 9% % ct B^ruflTaldi p, 17, Eadem. 
■ Bibliolh. Smith, pag, CCCCXXXIX raemoratur, fed adn 
nixds erroribus, quos Baruffaldi reiellit Ex vcrfibus fubi 
^Qcm fttbie6Hs intelligitur , S^r^ium i( B^pt^ Guarimo olim 
toendatum, 4 filiQ autem in lacen\ edituin c^C* Eodcm anno 
9i\-r(i prodijt X eiusden^ Qaldarffri impenfis , Seruii pd'th Ve- 
Bftus a LitdoMfco Carhofie emntdata /y^ ^ diflicho adie^o in-^ 
teliigitur: vidx IKlaittur^ p^ 303 j et Toip. I, p. 92^ Oi^andi 



vxKvm DE VIRGILU 

I 

De ra Orlan£L,p. 4%%. Maitt p. S^ty.^tfiibliothk Smith. 
p. D> fecundum qoos de ea egit de Bure h. 1664, Hanc 
tditionem^ fed rannTjmam^' tn primis cunl vulgatis compafc 
X%ri v^llem » quooiaoi pt(/l lliimaMam f^emtamftu ab ipfis pro* 
IHfUs Jilaronis §xemplarihm ^ qua§ Ramat i^ ania Diia Pau/ii r§* 
p<Jiifi fimi ^ . ift$^y^m.% payum ,wiiidumqu9 opu$ ioc tffUixiJlk ia 
fubfcriptione dicitur. , 

Seniium \A Bucolica hoc antto- laudUt Je Bin^ BibL da 
Dm( ii§ la t^aiUir$ l>» I, T. II, )p. S? v fed VidetUr eife .firag* 
fA^tum. editionii iategnoris. 

• P. V. M, Optra (cum opufculiif CuliceetC.), ^orsM p^ 
^S^dalricam Gtt/tumtt^monrm d§ Luca " f. 1473. 

Haec iam pauHb frequcntior fupcooribus ilKs cditio^ no* 
ta ctiam Fabricio. Memorat eam potl Oriandum Maittain 
T* I, pag. 3a6, de Bure Bib/roffr, infir, fa. ^66$ \ apud qooj 
(ubrcriptam tiotAm editoris vide; inprimis vero Audiflredi 
p. 157 i qui cam tttiiam Pomtwam appctht p6fl primArti ct fe* 
ciindam 146^ ct 1471. Ptaemittitur Vita Virgilii' cUm vcrfi» 
bus etc., vt in Vcncta 1472 fadum tnem«>rafoamils. 

Aliam Veiieiaiil peT' LcoAardttsn AehJitea a. 1473^1^^ 
ad. a. I4'7x» 

U74. • • 
' ; P. r:M: Optra rcfim-Maphd fuppl. > lCopa* Mortto et a!; 

O^tlfc.)'; Mediohni p§r Phitippum d§ tavaguia f. 14 74. 

'*' kam Irtemoraiit Orlandus jf» ici. Maittairc T. I» p» 335* 
de Bure n. ai$6tf. Botdnus Jirombrittus^^Sim curatterat. f ou- 
t^Aini Bifi» //V/. A^utiti: p. 46 , qui Cirin tlbeire monet. V^i 
riantcs ledtdnes' cx cfl Cxcei^ptas pfaefixit editioni Lond. 171$ 
ifaitioirf, hinc <^ae traQsiatac 'funt iu apparatum 4 Burzrtaand 
fub HorolttC £diL lltediol, 

-. P^ V, Mt, Optra^ Vcnttiis per A7r. tenfon* f.. 14 1^* 

Memorat cam Orlandi p. ^ig et t% , iviakt. T. I, p. 349» 
ft t% eod|cm fortc dc Bure n. 26^7» In hac cdit Cirin pri« 
ttum prodiijnrc Fonuninus H-ft* iitt% AquiUi. p. 40 memorAt^ 
non viderat adeo Romanam altCram \ ct ignorabat ixl hac Ci« 
Xifi Mm ^t vuigatam» 

Pk ^* l^k -Opira cum Comnmitariis Seraii* Venetiis per lac. 

Huboam Gailicum f. 147$. 

Maitt. Tom. I, p. 349^ poll OrlaAdum p. 17. t^ro pri- 

ti^-^tri^i cditione falfo olim, ctiam a Fabricio» hibcbatun 

« \ Maittaire 



EDITIONI&VS Ljotvh 

t 

aon iati9 do^de his egk ille> yt «JK «ins didis aliquid 
expedias. 

1472* 

?. r. ^. C!prfr4 tum t^tmmtniartix Shitri H tn ftM Aintltk 
tinsdim Sertai ttbtSits d% naiura fyBabmrttm ati Aquiiitium. Pltfv 
itadae per Btrttartltim tf Detttifiicttm Cttmrni' Fhntititms iiktra 
umos 14 71 et 1472. '• 

Vid. OrUndi Orig, tt Plragf>. titffa Stantpa ^, 130» t^k» et 
42g. Maittaire T. I^ p/ 3:26% Abb. Mehus praef. ad Vitai^ 
AmbroriL Camald. p. 55. Fuit is primui liber Florentia^ a 
Ceaaiiiis expreflus , et hac ip(a de caufia fatis clarus. P. 
Ceiuunus» Bemardi f.> Ymendauerat, ^im atttiqHtgimit muttis 
txtmplaribus contultrat; inpriousque illi curae fuerat 9 ff#v<f*^ 
tUttuM Strtti9 adfBfiiftrttur^ mitu qtdd ,r9€idtrttur aut dtej/itp 
fud Hauorati tfft p^rtmtufta qt^tntplaria dtmovftrarttii^ InitiuA 
excudcndi fa6lum ^^I Nou» 1471, et ^nis V O^ob* 1479^ 
Bdhus n. 2672 de hac editiofie Maitt^r^ fidem fequituri 
ipfe Pariiiis eam iauenire non potuerat» Eandem P. Bu^» 
BRanus Sec» pracf» Virg.p, ****** ^ infmorat et ex M^ 
Mediceo maxiiaam partcm expreffain aut refUtutam ait. . ^ 

?• y* M. Qptfa (Bucolica, Geosgica» A.ea^is>. Vcnetiis 
ftr LtonarduiM jichattm, f. I47&« 

De ea Orfand. p. a^ Maittalre Ti I, p. 314, vnde de 
Dare n. 26 (A. Idem eandeiYi, quaatum iiitelligo, cum asino 
1473 laudat in Caiaiogut dt Duc du la Failitrt r. I^ Tom. Uy 
^ S3- Vahetatem le^ignis eiC ea exhibult Maittairein &on- 
tc cdit. Virgilii Tonroa." 171 J> vnde in Var» Led. fub no» 
niae pantm concuAPe a Burmanno iinpontb venit Ed^ Vtn^ 
Rac eadem lefUonis varietate vfus Ci(Oing)ija[ih/ 

?. f^.M^ Optra (QucoUca, Georg. e't Aeneis cum reliqu^ 
opufculls et cumrriapeis ct fih. Xlll Aen.) Vtnttniptr Bar* 
tkdomatnm Crttttontnftm u ^' *^7^' 

De ea Orland. p. 2^. Maitt. ]^. 3X4.,l)eBure n,i6i^9 9ui 
ctm in bibliotheca Regia Parif. feni^ri t^fte^ar> vt fit ^te 
^) quae in C^talogo fub n. gii memoratur. InXIXfbliiS) 
()itae in fronte praefixa fiint^ tabula libr»rtim, Vita VirgUlf 
cttmverfibiis in ei\!ks landem praemittitUr& Q}Mt omnkitf 
^t editiohe primtim memoraH memiAimusi ' '^' 

P. ^. 3f. Optra (cum opufculis et Pritpeiis) finn tdt^^iMf^ 
»^fiet imprtffioidst rtifi quod B. H. fubnotatiim fub finem eft* 
BnudiSus Htrcutts in iis latere creditur , typojraphuS Fcrk-a* 
nenfij^ Vulgo taiiien kb Ani^ Zkrof Medioiani efife tronfe6la 
creditur £ 147«» 

Dt 



Lxxx DE VlftGlLll 

j» Chriftiam V* C. Profeflbris ct Regi Daiiiae ft Confil. taiHti^c. 
' ' AndieraiA in bibliotheca Comitis de Tott Hauniae eandem 
cditionem feruari^ ex eodem tatnen Programmate didici haud 
Vera mihi fuifle huntiata. Caeterum Georgicis fubiefla iunt: 
" Cfipa* Ffl et Non tjt* De iftfithtti^ne boni ^iri. Dt rofii niifien* 
fibut, Mor9iMm, ct in pag. extr. variantes le6tiones nonnul- 
lae » de qnibus editor adhuc ipfe ambigebat. Similis pagina 
Aeneidi adie^a. In fubftriptione ad calfcem Acncidis typo- 
(^raphus narrat fe inter verfus fpatium reliquifie gIo£'uiis in« 
ferendis — *- mn parus data opera vt enm (poetam) aii/s ttnek* 
datftrem U meHus pt*nSis elffiinflam rtddeteim^ 

/ «478- 

P. K M. Opera tufii epifiola Phii, B^oatdi kef nfm viia /^- 

iae, Parifilsv Vdairlcus Vfrrrg f. min. 14 7 g* 

DiligeHtiJfime caftigcta tffe in fubfctiptione dicitur. De Btl< 

re n. 2^69 et ante ^um praeter Orlandum Maittaire hanc edi- 

tionem mcmorauerat T. I, p. lt*j, Operam in emendando 

•locaucrat Taunns Mafiebhs Prof, Ei^\ Parif,^ fed ob cKarac* 

teri^ delbtmitatcm et immenfam erratorum copiam ipfe cain 

-feprobauerat. Itaque mox a. 1498 noua editio Parifiu foil 

lidornata»' de qtia' v^ inf. hv i. 

1479. 

P,V, U, impeufa eiopera Anir^e Pol^Mar, ^dfntie- 

t. 147^. 
•" ' Orhhdus p. 147. Maitl. T. I, p. 398. 

P. y* M. eswt Seruii eommer.tariis. Sub fincm pracfat. S^i^^ 

viit ffMcc opus exaWffliki cuya et erttditioniJahnhrs talphurnii 

viri doftijfimi reco^ftitum, Lconardiis de Bafilca Pittcentiae dr~ 

iigentijftftte imprejh, „ Vicentiae f. ^479. 

Eftea; quam' Maitt. T. I, p. Ji> J cfcdtit. Cettiora dfe 
Vica tradcfe* lictiUj qutuA ea in biblioth^a praedara Kitlen'- 
kampi) CoUcgae» feructar. Adhibita ea ed a BurlAanno ih 
Catale£lonim recenlione \ CbtHiCftit ^ vcrbttm et paginam 
cum ed.Vcn. X48^> nili quod minora Carmina de alio exemplo 
funt defcripta. Praefixa eft lo. Calphurnfi cptfiola ad Hierc- 
tiymum Pt^rtcnfem» tx qtta paret» op^ratn ititis fnifTe inpri^ 
blis in Semio collocatdm » quen\ vafde ktendnfe faSum ^ )et h 
qutdakt eids iempoHs komini erudito ineptiis additis eoittquina^^ 
htm putgajfe, ViAetttr Vcnet^m 147$ rcfpitcte^ Eraat ci 
dtto cxemplaria mir*c vetudadii 

* « • 



EDITI0NI8VS LxxK 

Maittaire ibidem eodeiA anno , Mttiiohim fdrte» excufum Stt^x 
fTK» memorat. Ec i>n« in Biblioth. Smith. p. CCCCXXXIX * 
Mi Editio nitidiOliiia Mtdiohni 1475 fifif Homiff impriijforis 
foi. recenretur ^ item in Biblioth. Uarlei» p. 177. Excitat 
nm Donnullis locij » vt ad Georg^ lU, 25$» Martinus. De 
lo. Rubeo C^^ RpjfiJ vid. Snpplmin$ 4 i\Hifi^r$ d* f Ij^pri' 
turii dt Profpir ^archamd 1775, 4» p. Igl-' - 

Mediolanenlem Zarotti v. fub a. fequ. 

P. V. M. Bucolipa et Georgica per loanl^^m de Paderbor<- 
u in Weflfalia. Louanii min. f» 147$. 
Subfcriptio ia iine haec habetttr: BMcolicotitm ^ Gior' 
pcsrum et quorundam traffatuhrum opus ittfignt FirgiUi po%» 
tinm principis Joannes d$ P/idtrbom$ in IVeflfatia alma in 
miierfitaU Louamenfi r»ftdms fMo proprio figno ^onfignando feli^ 
tiitr confitmmauit anno incarnationis dowinicfif t47ii me^fis «•• 
tmkis di$ vi4$fima euma^ V. ad a. feqtt* 

. \ui6' , ' .: , . ■ 

/. F, M, Operu wnfua et opufeuta -^ ditigenter emtndaia ei 
aSgenter imprtjfa fim^ Qilediolani p$r Ani. Zarotum Parnun' 

Maitt. T. I, pag. ^i6. yidetur Kaec, ad exemplum La- 
«^miqnae 1474 cxprefla efle» In vttaque certe Ciris oraifla. 
FcQtanin. I/r/i, liii, Afliitei, ptg, 40. Non diueriam ab hac 
ef«poto Medio|anefi(em.a*i47$ cuni,SfrttiQA,quam de^Bure 
Botauit in Ca$atogu$ du i)ut d$ ta VaUieri P.^ I, l^. II, p. $4. 

P* y.M. Op$ra eiOpmftktq'^ p§r loatpune^ d$ ^iennu^ Vin* 

^»^^ • • ■ • .. *. . f.'I47*' 

Maitt. ibid. polt Orlandum pv^?.4r ^ .charadere nitid,i£* 
ibtto exprtiiam rfle ca^.editionem tefl^^u|r. 

t^mtam huius dnni laudat Martinus^ad- Georg. ni, 4^g^ 

qoae fbrte eadem-#fi cum Veneta iupenom annL Editio* 

flem eiusdem aani oi\nj(ak«.fie fertur X^tminghamus^ teiile £dit4 

Ediiiburg* pracfi ., , :.. ^..\ . ; 

t^irgitii Qp$ra^ .Liou^nii /mt /oaft» 4$,PAd$rhoTn$ in Wifi^ 

Hanc ftujiqug^i alibi laudari videram praeterquam iu 
Bibliotfa. Harjie^na^ X^ J» pag^x^tf. .Ab, eo tempore notitia 
t:js edidoms rpleniQr data e(l Programmate Acad/emiae Kilof 
2ienfis i^i^f -yndc difcere iicet anno fuperlore » 147 $> pro* 
^^ BncoUca.<ct;9for«Lca^ h^cajfii^q ii(^t\jeidem per loaur 
»tin de Paderbortie in^Weftfalia meii^ ^firi(is di$ oUaufl: fol^ 
>^. EkemplMT vtrittsque codicis efl in copiis librariis 

Chriftiani 



uooa DE VIRGILII 

V» JHaronij ad Priapum^ tt Priaptia eum aliis: imprrff, dim 
XfC Dtetmbris, -^pwr Baptfftam^ dt Tortis. Veiietiis f. 1483. 

'.i Maitt. ibid. p. 445. ^ Typographum adfcripfi e Catalogo 
Ll de Neauline. ye$:etam eum mtis variornm in CataL Osborn. 
aoni 1764 commemorafi.videas. In hac editione Domitii 
ft&arcalio iprimo occuint» in Opuic..ffliii« fcilicet: ad Culi« 
0em« Cirin et alta» 

1484. 

P, y, M. cttm Seruii Commentarits. tmprejfum Venetiis per 
Tmam de AUxOKdria MCCCCLXXXJJU,' die XXIT Dee. f.1484. 

Maitt. ibiJ. pag. 459. Seruatur in Biblioth. Gotting. ex 
biblioth.Thomarmna. Nihil eam a vulgari eaeterarum editio* 
num cumSeruio lcdioue recedere vidi. Subieda funt Lar« 
miAl minora. 

P, V. M. Opera (edam Carmina minora}* cwMr Commemiar^ 
Seruii, Hrixiae per lac, Britatmicum Brixian^m die XXII Am* 

gj*fti ' ' f. 1485- 

' . Catal. Biblioth. Bunau. T. I, pag. 300. c. ahno 1484* 
fiandem Burmannus Sec. praef. ad Virgil. laudat , cx culus 
bibhotheca in nollram academicam migrauit. Conuenit cum 
caeterisy inprimi!; Venetis , qoae Seruium habent. Hacc eft 
illa, quam cxi^JLong ]l^laittairius memorabat T. I, p. 459. 
, De editioue FioreAtina 1485 v. ad 1. 1487* 

'. P. V. M, Opera. (cum lib. XIII Aen. ct Opufculis, xnter 
quae et CirisJ eum Comment, Scruii et Fita Firgilii , per Jhito* 
nium ffartuoJomei , impr^ornm di/cipuJum, xienfe OStohris. Ve« 
netiis £148^. 

,, Maitt. p. 474. Orland. p. 25. Fbntanini Hifi^ Htt. Aqnilei. 
p. 40. Gozius in Memorah, Bibl. Drefd, T. II, n. 288* l^u- 
ieumBriDinnic. et Biblioth. Gottiug. ,.Annum 1476 Martinus 
ad Georg. Ill, 2889 vbi Ie£lionem eius au£loritate confirma^y 
memerat, {^6. vitiofe,^vt apparet. Defcripiit eam copiofe 
Eckhardus Gymnafii IfenacenQs dire^or ^Naehrichten von 
feltnen B:ichern der .^iCJiotAff des Ciyinni^i p. 144). Eft ea fane 
ex niddilFimis ; verum ad verbum et ad paginam expreHk 
eft ex edit. Vicendna 1479. 
Hoc a. 1486 primo prodiit 

' Pomponii ^abini opus in ytrgitium « editum per Dan. Gal- 
tanum Cremonac f. 148^* 

lidem 



EDITIONIBVS Lxjqop 

Kdem commentarii repedd t lunta t« 1^19. 1^35» et ap. 
OponnuDi 1544» inferti quoque^ditioiuBaCl» Henneop. I0I. 
Ladi idij. Mediarum aeuitiun Grammadcum perperti^ 
tom efie ^abitum, bene docuit P. Burmaonus Secuadus.iA 
pne£ ad Virgil. }. cBk autem eum eundem cum Pomponjo 
Laao (de quo fup. egimus.p. 50} Vojiius fubodQratvs eft c^ 
KHior. Lat p. 15^,. ex praefkdone. Gaitani repetita in edi^. 
Opouna, eique debent iudicium fitum.in hac caufla alii yigi 
do£tiy Niceronias» et Audojc Ob£r..ia Vofllum (inG/omiy^ 
itlMttr^ii 4^ Itttlm T. XXII, p. 366, recoflftc hino tdie6p 
n5on« . ApoJOloli ■ Zeni ftomiiie \xi,Difffr$ntim y.ojftem^} ed^m 
Pabnc. in Biblioth. medii aeui. Accedit, q^od. PQinpoiui^a 
Laetas in EpiRola ad Auguilinum MafFeum (in eius Opp. fub 
in.) c^nqueritur de, Gicfrulis in Virgilium Abi fuppofids ; fi 
i!6/u!Ms, inquity in llrgiiium legeris JUb titulo meOt oiro ntfid^m 
p2\Hes; neqH9 temerarius fum^ ttequa audax , nequt eeimjxpo» 
faceem vnquam tentaui ; iU» quisquis ejl , qui.fatfnm epigriimma 
/»/«/, fentiei qui/i profuerit » me tanto meudacio prouoeajfe, Eil 
iaqae ilatuendum, Kas glofTulas effe eadem commejitaria Sa- 
biiu; minim vero, (iaitanum iilum lantum audaciae habuifTe» 
TtTiuente Laeto, qui 149S decefSt^ eius opus e fuis fche- 
disederet: nifi ex Laed praeleAione illa fuere excepta. ti 
timen hoc ita fe habet : ex ipfa Laeti profefCone intelli^ituf, 
eani auftorem comment^riorum horum nec fuifTe nec habeti 
TQluifrc. Neque ip^m commentandi genus a Poraponio Lae- 
to alias firequentatum vidimus. Occurrunt praet^rea non 
ssib, quae in <um y^x ipaciere vi|}en(uro*vt Iter in Scythiam| 
quod aiiquodc.s cbpimenioratur ii^ Commentariis, v. c. inCe. 
p);. {I ed. Oporin. pag. 59 de*fibris: Haee, inquit, antiqUi 
fncwit, et esos in Sctfthia anttHOi vidimut, et Ittnerario nofiro 
iiMipfieHus; et in Culic. p.-^gi. apud ^armttas et Scythas 
tvifcitois fien \inum' ttarrat admixto melle : quBd tgo in Sctf* 
^* ftpijpm0» Iniri ; paufo<tnte in Germamt/> vidijpe ait /7/0« . 
tfme^erias et gpetuu, Add. p. 75. ^d. I^^r tg4, vbi VgrOS 
iQfmorat, 197* 198. 2)6.' ScripfifTe fe* in Ttoitiim, Liuium» 
Silitiffl ktlicum aliosque pnifim memorat: SaUufiii nqn menu* 
oit» cuitts ttmen recenfio t Laeto fa£lt inpiimis ceiebritatem 
^buit. Cteterum tota interpretado , in Aeneidem faltem» 
nudmam partem ex Seruio concinntta eHy quem audor in« 
Mm locupledor^m htbuifie videtur» vti edtm Probum in 
Bacolica. Infertt quoque ptfnm ioct ex Dionyfio- Utlicit 
Diodoro et Strabone,' latine verla; haud> raro nnllo au6loris 
i»aine tppofito, vti et e Plinio multx inttt£t).et omnino 

f % multt 



^LXxxiv DE VIRGILII 

•multa dodrinfte pro iis temporibtts reconditae vefligii aiii« 

•maduertere bcct^ Atqui Laetum noc graeca calluiire^ nec, 

-praeter latinas, alias litteraS' tenuifie iaiis condat.^ vt adeo^is 

'^ro commentariorumhoFun^au8»re nuiio roodo habeyi.pafie 

videatur. MAnfftitaque res mulus adhuc; difTicultatibus itn- 

plicita»' quas bene vidit doftiflT. Saxius Onomaft. ]iet..T..II, 

pi 491. Laudari in iis Commeatarii« ledi^em Apromaoim 

atque etiam Apfonianum, fupra vidimus ^,41 eC 43; ..Imerea 

""mii^ri licety non faepius ebs in fequioribus Virgilit editioni- 

*bus eiTe repetitos'; in iis quidem , qui variorum- operas ro- 

'coxerunty nielius faum locum tuitas cii&t qtiam-vicecu^ahi 

Comm^ntatores. .,:.;. 

1487- 
P. V, 31. Opira tum Commentariis Seruii Jffauri lf{6rjira£i^ 

' impniff: X^^ Cal. jfjjrii, Florcntiaj^ ' f. 14^7. 

Maitt. p. 4S5. Chph. Landint commentarios proSeruia- 

*nis ponit Orlandus p. 1^6. In Landini commentariis c6n- 

fentit Bontaninus /fiji, iiti. AquHet. p. 40, fed i485;'Florcn- 

tiae j9#r Chph, LafuHnum curatam Virgilii tditionem niemorat, 

^ui Ciris eiTet inferta. Vldeantde his ii, quibus hacf editid- 

Qes ad manus funt: niihi admodum probabikftt, SefOiuin 

i;um Dbnato 'et Landini cgmmehto 14^5 et mox 1487- Flo- 

rentiae prodiifle ; eiusque repetitionem elle editionem* ][5er 

Ligam Boariam f. a. de.qua v. inf. 

P, y. M. cum Sfruii fommentariis. Carmina min4fit , Ve- 

netiis per Baptiftam lie Toriis i^Sr* ^" XXIII Mati f. 14^7. 

(Biblioth. Acad. Gotting.) reptftitio , vt prok.abife fit, 

cditionis 14 S3 9 fme Domitii tamen commento. 

1488. ^ K r V. 

P. V. M^ BunKta: Dauentriaie 4. 14^^. 

iFabnc. B. Lat. VoL II, p. 2)1. Videtur ad eandem offi^ 

•ciaam fpefbu-e: Moretum. Fir iumms» De Rofa. D% P'inoM 

Viuire^ Dauemrime ib officina Alberti Pafiraet . £ a. 4^- 

Creueana Caiaioguc Vol. III, P..Iy p. 199. 

^Et Bufoliea 4umGiorgieis perRichardumPalraetiXrMiH/rfi^y 

1489 iuibet Bibliotheca Academica Jioftra* £adem.aUqw>r 

tits repetita , vt a. 1499. 1500. 

Virgiiii opera cum Snwi Commaniariis ; a4 cuitt» calcem 

legitur: /m^. koc opm Venetiis pn- Magifirum Andriam de 

J^atikafeickii. Caiatuuftm t^gg, Kal. Sepi. f, 1488« 

Biblioth. Acad. Gotting., item Bihlioth. Eka. Dresd. 

fifl eadem, de qoa MaitL. p* ?8t* ti ladifiis App» p^ 5^0 nuilo 

typographi 



KDITIONIBVS vxsocf 

(ypognplii noniM addito. ConuenitiUft «um V«neta 14S7. 
Subieda quoque Carmina minora. , 

I4S9. 
P, V* 3f. BmoIUa, Ctergica, ^tmis , €um Commtnt. Str* 

tn, Donatiy Landini tt Calderim; Vtg^ tih. XI II Atn. C«/«- 

UUatiCt ^im Commtnt. Catdtrim , Venetiis p^r Gtorgium Ar^ 

riHdbtmtm ATanHtmmm. F. Cat, Huiuffit. f. 1489- 

Maitt, ibid. p. 5og. Orland. p. 47. Quantum afleqwi 

licet in hac editione Donati commentarii: inepti hominik 

opus y cum totus in eo fit , vt poetam ad x^etorica praecepta 

exigat : primum in lucem exiemnt, fed, vt ex ipfms Landini 

piofeiHone intelligitur , in epitomen ab ipfo contradi. Nam 

ct hnias viri do6U commentum in hac rditione fi non primum 

vulgatum, repetitum tamen eH. Atque ab eo inde tempore 

iifttts tditiofmm procedere videas cum Landini commentariis, 

adicftis mox Mareineiti in Buco/ica tt Gtorgrca comMtntariis, 

qui 1491 primum prodiere, tandem etiam amjotationts Btroat» 

^i ct copiofiores Baiiii Afcehfii acceflcre. In his adeo fem- 

perxdem ferc contextum poetae repetitum cft. 

P, r,M. Optra; a pauto adtlocen; txaflijfme emendat, pa* 

rifiiiqui in vico forbottico imprtff. J^CCCCLXXXIX, XII Cat. Dt- 

wnb, Parifiis * 4. 1489. 

Maitt. ibid. p. ^op. cf. ad I494. 

Phit, Beroaldi Atmtftationts in Comment, S^ruii , l^irgitiani 

Cmmtutaioris, Florentiae tmpr, Ant, Hjifykominus 

4. 1489. Alia exempla 1488- 

1490. 

P, V, M, cum Comment. Seruii, — pmr t^ddtr, Seinztnxtltr\ 
Mtdiolani f. I49®' 

Oriand. p. lo^. Maitt. ibid. p. 521. Aliam ab hoc ar- 
tifice anni 1481 fupra vidimus. 

P, V, M, Bueotica tt peorgica cum Commentariis Ant, MaH" 
9it:tfli yttitgrni. — ptr Eucharium Silbtr, alias Frank. — Ro- 
mae • f. 1490. 

Maitt. ibid. p. 514. AudifTrcdi p. 197. QuAntopcre 
littJramm fhidia apud Romanos per fequcntes aetates refri,- 
xmnt, difcas vcl cx hoc, quod per faec. XVI et XVII vix 
vaa fada efi Romae Virgilii editio. 

1491. 
P. V, M. cum commtrJi Struii, DonaH , Laudhd tti Catdtri" 

«. cm-a Latari de Sauitiauo. Venetiis £ 1491^ 

f ) Maitt. 



\ 



LXfflcn DE VlROrLII 

Makt. ibid. p. 5^3. Orland* p. 50. . Biblioth. Schwarz. 
P. II, n. 530. 

Alia huius anni cum Comment, Seruii e$ Ckpk, Landini^ /V- 
metiis per Bartholomeum de Zanis reccnfetur in Catal. Biblioth. 
Rcg, Parif. n. 817. 

1494. 
/*. F. M, eum commenU Domti , . LMndini et Seruii. intpenfis 
Franci/ci. tU Gerardevghis de Papia^ labore et induflria Ant. 
LambiUionis Non, Nou. Vcnet. £ 149 2-, 

Orland, p. $1, IVlaitt. ibid. p. $45. 
AH:iVeneu 1492 cum quinquc Commcntis cxtat» cuius 
cxcmplum in bibliothcca Erlangenfi Academica fdruari nar- 
rat Harlef. V. C, typographi nomine non memorato, rcpeti» 
ta, quantum iQtelligo , ex Veneta 14S9. 

Editioncm l^eneiam huius anni ct alteram X497 infecnn^ 
dam Donati editiouem rocmorat Fabrlcius B. L. p. 208 9 fed 
in eo fallitur vir do(9J.fr., dura haer ad Virgilium rcfcrt: funt 
cnim Commentaria, quae fub S^ruii nomioe Ceruntur» in fe- 
cundam Donati Artem feu cditionem, quac etiam iaPut« 
fchii vctt. Grammaticis habentur. 

P. r, 3f. cnm comment. Sfruii , Donati, Laetdim ei Cdtderi^ 
nu impenjis yhitonii lioberger, Noribergac f. 1492,. 

Satis frequcns Editio, dc qua v. Maitt. ib. p. 54 (J. Or- 
land. p..i4(, ct Eckhard loco fup. laud. p. 158- Seruatur 
eadem in Biblioth. Acad. Gotting. Eft mcra rcpetitio Vcnc- 
tac 1489 cum Landini commento. 

P. r-, M, Butoiica. Dauentriae 4. 1492. 

(Vid. fup. ad a. 1488) Orlandi p. 429. Maitt. T. I, 
F- 78<^9 ct Ind. App. p. 5^0. 

'494. 
P, V, M. cum comment, Seruii — per Detmiafmm de Medio* 

iano. Venetliis f. 1494. 

Maitt. T^om*. I, p. 57^. Orland. p. 54. 

P, V. M. cum commentariis P. Saruii, Landini, Ant, ManciniBi 

jctc. Venetiis 1494 die vltimo Scptembris f. 1494; 

. Laudatur a de Burc Biblioth, du Dnc de ta Valliere P. I, 

T. II, p. 85» ty^^pographi noraine non appofito. Conuenit 

cum altera mox 149^ mcmoranda; ncc tamen eadem cflTc vi- 

detur; ipfa forte adumbratta ex'cd.14899 nifi quod nunc>^;f/. 

Mancinclli nomcn acredit, quod primum occurrit in edit. Ro- 

itmc 1490 ; ■ d^ucic itaquc haea editio ordiaenL editionum cum 

^uiitque commentariis. 

Parifinam 



EDITIONIBVS Lxxxvs 

Tarifinmm in 4to editioQcm huius anni kudat a]iqnoti«j 
Nartinus ad Georgica lU, i.^6, 435. I\% 991. Efl ea fiae da- 
\AQGtorgttorum tantum; vti alia 1495 o^onis (f. qualernis mi- 
sDRS fornne) laudatur a Martino ad Ge. III9 468* BHtQlica 
tam (ommeHto fatniliari Parif. 1495 memorari vidco in Bibl. 
Harleiana T. I, p. 177. Scilicet ab hoc inJc tcmpore, fortp 
iasi 14S99 faepiuf repetita carmina Virgiliana modo feorHim', 
D&do eoniunflim^ Pariiiis ; nullum ad criticum vfum. 

?• V» M* BueoUea cum eommtnt, per lacohuw dt Brtda, 
Dauentriae f. 1494. 

Orland. p. 150, Maitt. ibid. vide ad a. i^ffg. "Com- 
mentum hoc Htrm. TorrtnttM eft; quod, quanmis leiunum ct 
keptttmy faepius ab hoc inde tempore repetitum per Arnol- 
daa de Colonia et alios. Eiiam Georgiea r. commentario 
EermaKm Torretttiui pauUo pofl prodiere Dauenfriae 149(^9 4. 
Saepius repetitum vtnimque opus.' . Nibil tamen valde firiic- 
luram ex his edd. expe6bre licet.' 

F. V, M, abri Georgicorum. Lipfiae 4.' 1494. 

AnaaL Typogr. Lipf. et iam Fabric. B. L. T.JI, p. 234. ' 

1495' 
?. K M. Op9ra tum commentariis ^uinqut, viz. Struii, Lott* 
^ni, Manciuitti, Donati^ Domftii: imprejf. per Bartkolomatum 
ie&mmt tlt PerteJlo.Venttiit f- ^495* 

MaitC. p. 595. Eandem» kd anno 1494 praefoiiptd) 
c^itionem feruabat Bibliothcca Duuianny antiquomm libro* 
rani copia et polTefroris humanitate celebernmay nunc ia 
Bibliothecam Academicam Gotting«n(ein>€ranslata. * ' * 

Eft etiam huius anni Editio Pineiana : K tum eommnt^ 
f^riii qmnfu9 T vidtUctt Strnii, LaMm, iAnt. MancincOit Doutitr^ 
Dmitii, Seruii item trrortt fids Ucis eafligaii. Acc. Garnia<> 
Ba mioora. Venetiis a Pkilip^ Pincio JHkettuano antio e^mini 
i^CCCXCr die oSauo Augu/li, cum priuilegio nc quis audeai 
iaprixnere vsque ad annos decem fub poena in eo contenta . 

f. ^49«. 

Sane et haec et illa prior Veneta repetittones merae funt 

€^it.Venetae 14899 nifi quod Mancinellus acceflit. Pi^ciana 
atttcm mox aliqubtics rcpetita r 1499. 1505. ' 

Gtorgita Parifiis anho 149$ oAonis exprefil: V. fup. ai 
H94» tt Davinfriac i^s6, v. ad a. 1494. 

1497. 

De Scruii Commcntariis iuxta" /ecundam Donati ctUiioncm 
Veae:. £, 14^^ expreflis, atque Fabricio B. L* 2r^9%f ^ 

{4 • ex 



*.X3ocvm D* VIRGILII 

'•X eo MaitUrio T. I, p. 65$ memoi^tif , fuprt $A t« 149» 
^ximus. 

«498. 
P. /^ jlf. 0/fUs per Patilum Mallcolum AMd$ttutnfim iitrata 

diUgeniia plam recogmtum; per Vdalr. Gering. et Berthold. 

Rembolt foeios in vic§ Sarbon, quam terftjpme iwprejfum. g Ca* 

*lend. luiii. Parifiis f. min. 1498« 

jWaitt. p. 66i. Orland. p. $?• Ex Parif. 147$ et 1489 
exprelTumy fed emendatius. In EpiHola praefixa P. Malleo' 
lus cum de aliis typo|;raphorum multorum fraudibus queri- 
tur,^ tum de nonnuIUs praeuaricatoribus chalcographis -^ 
qui vt numerum augerent interpretum, nee tamen ptus eiffumeren$ 
paptfri f iint. MancineHum in Bueotiei^ Georgieaque adiieientes^ 
it Seruinm , et Donaium , et Litudinum , prohatijjimos interpre" 
tes^ per vniuerfum opus taeeros, mancos et ixanimeSf reddidwrnntm 
ap. Maitt. T. I» p. 5o. 61, Haec quorfum pertineant, noa 
&cile eft dicere ; forte tamen ad Venetam 1495 referenda. 

Georgiea et Bucatiea cum nouo coinmento Herraanni Tor* 
ktnfini (Dauentriae) 4. 1498« 149P« 

Biblioth. Gott. Acad. v. ad a. 1494. 
•>• . ■ • 

1499* 

P, V' M. eum eomment. quinque Seruiit Landini,. Ani. Mam^ 
ftmUit Donaii, Dcmitii. 'Seruii item errorn /pi' toeis amnotaii, 
m ^ttHipp» Pineio Maniuano, Veaetiis f. 1499. 

- .Orland. pag. $o« Maitt. pag. 588» vbi et aliam yenetam 
eiusdem anni memtrari notat /ac. Zacckii ifpograpki, cuias 
npmea fufpe^m habet. Multi paflim hanc edit. Pincia- 
IIMB memorant, et fintis obuia ea eft; du£b illa ex edit. Pia- 
cii 1495. £ft eadem porro recufa i$o^. 
X • F, V. M. atiquoi bpufatta. In Colooia 1499. V. ad a« t^ou 

« 

i5o'o. 
y, cum Commeniariis quinque. Venetiis a Lueanionio Fto' 
rentino eutfio domini MCCCCC^ die XXl^II Amgnlli cum priuitegia 

f. i<oo. 
Totus liber ad yerbum » et cum ipfo titulo » exprelTus 
ex Pinciajia 149$. Seruatur exemplum in re libraria Gymna- 
hi Arnfladitnfis , vnde dpfcriptionem diligentiorem mecum 
communicauit Lindnerui , vir dod^ifT Gymnafii Rc6^or. Lu- 
ctntonius debet eflTe LucaS A^tdnius lunta , a quo editiones 
fum vnriorum commentariis 1519 et feqq. tnnrs aliquot Ve- 
ottiit-ittat (xcnite. 

P. V. 3f, 



EUITIONIBVS Lxxx* 

f, V. M. BmeoU^a ## Georgica aim €\mment. Sfruii #/ M, 
Ba£i Afctnja, Lutetxae hhatm Pitii L^oo\ 

P. V. M, Aftttis cum Seruii C&mmfni. FkiL Bcroatdi attnd" 
M. — ' Donoii fModat, M, Badii Afcwjii •tueidaiionc aitjtH dr- 
AjbV cotatxiu — a Thieimanno Kttrttor ctmprfffa, yenhndaniur 
PaiiTiis a loatmt Paruo f. 1500. 

Vid. Mtitt. p. 713 9 vbi infcriptio Ubri Verbofiflima ex« 
prcfi efl Bttcoliconim editionem non memonity quam Ae* 
i!is ffqnuta e(L Anno fequenti etiam Ct^x cum rcliquis Poc^ 
natiis prelo eodem exiit, atqne haec t{\ pritna Afienfiiifm^ 
qtiiBi tot aliae fequutae funt« f^tiiuer/a Virgim carmina hmfft 
tm aun Commeui, Seruii apitd lo^ Parunm ei lo. de Coftfiufntiap 
Orbodtts p. 96 memorat. 

P. y, M, Opera fHc» Rryihrctei opera rejfiiaia additis eias^ 
imfikoiiis, %, \%oo per Ftanc, Rampazeium, Memoratur ift 
Cat. Biblioth. R. Parif. n. flg* Eifet haecitaque prima Er^- 
^etana laepius deinceps repetita» fed nonntli medio faec. 
^ (1^39* 15^5 >!•)• EiytKraei induflriay etiam Henr. Stepha^ 
id in praet damnata , fere intra fubtilitates grammaticas et 
rketoricas fubditit. Index nuUo plaile confilio ac iudicitt 
«oaWltts eft. ' 

Itm hoc anno Hermi Torreniini Cmmettiarmm Cefottiae^^ 
pisexcnfiim fiiifle, apnd* Pabricium B.\l«. T. I, p. -xr^ me- 
ttorari video. cf. ad 1494 j et Georgica cum eius Coa[imen<9 
Uiio Dauentriae v. fu^. ad e. a. 



Snbiiciemus nonimilas edd^ huius ftectili fine temporis 
i9t loci notacioffe excnfiis : de quibus tamen nen fine cau- ' 
tioae promintieire Hcet; quandoquidem plerumque iextreiiiii 
pigina ct indicibus deflituta cxemplaria in hunc cenfum ve« 
oiiuit. 

P» Fn M. Opera ^ : ibl.^C L et a. 

Memorata et defcrilpta fecundiim exteraam formamm 
it Bttre in Caialogne des Hvres du Due de laFalHere Pvl, T. II, 
P«So> propofito quoque litteranim fpecamine, quae neogo- 
^icae et barbarae funt. Nullum equidem ex ea editioiie 
^^m ad poetam fperandum *e(fe arbitr^r. Ad annum 147 1 
«Mn ref^rt de Bore. 

In Bibliotheca Smirhiana pag. D Editio Virgitianmim 
Optrum memoratur fol. f. 1. a. et typographi riomine; efl[e:ta- 
mca perpulcram et eharaAeris litterarum 'ad VindeiiDiBnBVi 
accedentii. 

f $ P.V.M. 



TO ) DE VIRGILII 

jP. V, M. €um CMnmffU. StruiU DotMU it Lmidim, Ad eaicefii : 
. 'Imptijfum Vtnttiis pn- Ligam Boariam, X Kal. lun, fol. f. a. 
Orland. p. 6x. 428. Maitt. T. I, P. II, p.. f 4$. Ind. 
App. p. 5^0, ctin CataL Dibiioth. Barberinae p. 529. De- 
fcriptionem eius dedit vir dofUiT. Sam. BenL Reicliels Pro« 
dire£lor Gymnafu Altenburgenfis in Progr. 1774. Extat 
quoque nunc eadem editio in Biblioth. Acad. Gotti«g. quo 
tanto certius mihi nunc condat , efle eam repetitionem \ non 
tam Venetae, quam Florentinae i^gj vel 1485» adie^s quo« 
que iade carminibus minoribus. Praefixum e(l, ex eadem 
vtique editione , Chphori Landini Florentini prooemium ad 
Petrum Medicemy Magni Laurentii filium. Memoratur in 
eo inter alia coniiiratio in Mediceam familiam et Laurentii 
reditus in vrbem: quo ipfo patet non\ni(i poil a. 147]^ et 
J479 et ante 1492 iliud fcriptum a Landino efTe. 

yirgiUus tum miis Struii, Venet. £•!. 11 a. 

Apud eund. Maitt. p. 749 et Ind. App. p.'^ $60. BibL 
Harlei. T. I, p. 17^, vbi et aiias f. a. et 1. memorari vide^ 
musy quae quales fmt, ex ipfis libris infpe^s proauntian* 
dum erit, etvidendum, anfolium excidcrit, quo annus et 
typographus erant memorati. Alia ap. de Bure Caiai. de Im 
mHptk, du Duc di VaUiere P« I, T. U, p. 85. . 

P. V, M, Op$ra 0$ OpufauU €mm PriapUis ; /. «• $i /.. cum 
figuatnris tantnm , £bl. 

, ^ ' Ibid. p. 755 ct in Indicis App. p. 5^0. £(l fbrte Me- 
diolanenfis 1481« 

Veterem L&ndimnfim editionem Martinus aliquoties inc. 
norat: forte rcfpexit Bmotita f^ a, por Rich, Pytffoman, qui 
intra 1493 et \%%% typographiam Londim exercuit. Tiluluim 
libri v. apud Amefium OU E^Ufk Printirs p. 159. 

* « • 

Ex tanto editiooum faeculo XVvulgatarum numero antea 
Vix tres aut qaatuor, nunc aliquanto plures f a viris, dodis 
cridca cum cura et fubtilitate excufiae funt; vnde fit, vt nec 
fatis exploratum fit, quid ex nonnullis earum vtilitatis et 
firuAus ad Virgilium expeAandum fit , nec accurate deQni* 
ri poffity quaenam ex iis inter principes et ex membranis de- 
fcriptas iiabendae fint» aut quae reliquarum familias duxe- 
rint. Etfi £itendum eH» fi quidem ex iis licet iudicare, quas 
ipfe infpexi , vt nunc habemus Virgilium ad codd. conilitu- 
lum , parum aut nihil bonae firugis inde ad nos rediturum 
eflc; quae ipfii rcs rtuocauit me, quo minas ia iis, quae 

ad 



EDI.TIONIBVS xci 

il mairam eraat , excutiebdij eflem Binus fedulqs. Quan^^ 
tam tamen adbac curadore opera ac ftudio perfpicere potui^ 
a Vcneds cum Seruii commentario exaratis primo Virgilian^ 
kd^ fmX cpafHtuta > vt per plures editiones contihuaretur. 
Kam conueniunt fere inter fe ad eandem le^onem propa- 
gaadam Venetae cum Seruii tum cum Landini aliorumquQ 
Ccounentariis vulgatae. Cum iisdem confeptire vifae fun^ 
tdd. Kobergeriana i^pi» Argentina 1^0.2, vtraque inter me-^ 
bres referenda. Dauentnenfes et Pariiienfes in fcholarum 
rjiin pantae elfe Tid,entur. Priorem Romanam ex parum 
Q&cndato codice profe6lam eHk fupra vidimus; alteram 
eacndatam ex Codice Pomponii, qui, vt probabiie fit, idem 
ent cum Oblongo Pierii. Inde quae cum Seruio prQdiere^ 
ieii non potuit quin ex hoc ipfo conf^tuerentur aut interpo- 
bxentur.^ Ad Mediceum codicem emendauit poetam Cenni- 
su Florentiae. Codices Vaticanos adhibitos eife in Medio* 
lisenli Zarotti 147^ teflt^ur fubfcriptiQ. Si tamen altcn^ 
lIc^lanenfiLS 1474 inde fuit exprefla» Jeflionem eius ex* 
coptam iiabemus in Var. Le6\. apparatu, P. Malleolus bis 
sd cmendandum Maronem accefferat 147S et 1498« Non tani^ 
ia poeta 9 quam in Seruio emaculando operam collocarant 
fkiiqney in bis lo. Calphumius in edit. Vicent. 1479. Prort 
ks inde a critica opera deflexum ad interpretandi nudium« 
Fnmo video Domitium Calderinum enarrafle Opufcula I4$3. 
Prodiit t4S<^ Pomponii Sabini Commentarius e Seruio et 
Prcbo potifilinttm coUedus. . Inde Donati excerpta» et Lan- 
dioi ComraenC 148^. 1487* 1489* Ant. Mancinelli 1490. 
PduIIo poft qninque Commentarii iunAim prodi cocpcre i in« 
^ hoc fere fubfUtit virorum do6lorum fludium. 

Dicendum nunc efl de Aldinis tditiofdb^s, quaS in pcima 
(ditione nondum ad manus habebam, Prima Atdina 1501 
nera ell fiiperioris alicuius editionis repetitio % et(i in prae- 
fsdone promittitur Virgilius emendatus» atque etiam ad caly 
cetD orthographiae fuae defenfionem cum.quinqu? locorum 
ccrreCtioae fubiicit Aldus (exigui profedo momenti iUa cor* 
redio: Ltimma pro^ Lauina^ue Aen. I, X. VI9 33 profiwu^ 
tmma pro, omnem. VI9 4^4 aqttai pro, aquae vis. VIII| 
43» poif/l elfSfro pro 9 poteHur' elc^bro. IX9 9 paii Euandrf^ 
pro petiuit E.) : j^tra eft repetita ex pripre, Succeflit /#r» 
na ex A. Naugerii emendatione » pmeclara et inter praeflan« 
tiSimas £icile editio: qham qui fa£him fit vtfequentes edito« 
rei non feqtterentur, fed plerumque ad priores Aldlnas redi- 
mu, aoA «iieqiaor« Pleraque enim, abHeinHo c meliori- 

bui 



xrti M VIRGILII 

biis codd. conftituU» leguntur iam in Ald. tertia. Habue 
fetamen eam inmanibus viri do^U, faltem Pierius , qai ni 
hilominus pliores fequitur. Heiidius et Burra. laudant Ald 
ct iunt. i^ Var. Le6^., fed fpe6^at hoc ad pnores. Repetitf 
re quidem editiohem tertiam Aldinae 1527. 1540. 1545, nti 
tamen latis fidelit^r ; in multis ad priorem rediere. PauHui 
autem Manutius, qui adnotationibus ad marginem appofiti 
infbruxit Virgiliuih , ad fuum iudicium ex aliis edd. mttlta ii 
textu nouauit in edd. 1555. 155S. 15^0. Ad P. Bembi tt A 
Kaugerii exemptarium fidem emendationem &dam praefenin 
alia exemjpla» Venetum 1525, luntinum 1552. ; fluxere ade< 
illa ex Ald. tert% Aliae praeferunt eandemprofeffionem tan 
tum in Culice, vt,Lugd. 1537. Parif. 1538. Multo tamei 
maior numerus eft eorum editommy qui tertiam ^efemere 
et ad priore) Aldinas rediere, vt OryphianaCy Rob. Ste 
phani al. 

Nouam recenfionem adornafle videri voluit /0. Bapt. Fsnm 
$ius in ed.Ven, 1507. Venim fubflitit tius opera maxim^ 
intra Setuium > quem ex dimidiato integrum fe fectfie profi 
tetur; adiecit et Probi commentariolum , feu fragmenta. I 
codd. quos ia^at pauca vidi mutata, bonam tahien «interduii 
leflionem repofitam. In ratione fcribendi multa fe ad vet> 
ns confuetudinis normam direxifle ait; in pterisque ahtiquid 
ribus potius audoribus 9 quam recentibus grammaticis ^ ad 
iUpulatus. 

luntina prima* a Phitippo Aiuta exprefla, e(l a. 1510, poH 
quam iam Eclo'gas , forte et alia, feparatim prelo (ubiecerat 
repetita 1529, quam diligenter infpexi. Eft in his, faltem ii 
tltera» fundus editidAldinaprior, verum emendata illa ei 
a MV. Jlngelio: quod tamen non ita accipiendum, ae (i nouo 
codd. adhibuerit. Praefixae funt Beneditti m Virgilium »n 
notationes, a quo codices infpe^ funt: v. inf. ad a. 1510 
hanc tamen editiohem cum Egnatiana a viris dodis neglec 
tam effe video, nifi quod 1534 ex EgnatioBafileenfisIo. Wal 
deri repetita efl. Diuerfac ab his funt edd. L*ucae'Ant. Inn 
tae » de quibus ftatim dicemus , cum de Afd^nfianis pauc 
monuerimus, 

Prima jffcenfianat h. e. lod. Badii Afcenfu comment^^rii 
inflru6la> quantum quidem conflat, 1500 prodiit. Nihi 
equidem de re non infpe6^a aSirmare aufim; ea'm tamen cur 
reliquis editionibus Afcenfianis a Venetis fupi-a nkemoratis 
vti 1495. 1499» 91 qulbus vulgatam le6lionem dedu^^nt 
fu^icor, nihil difcedere vidi, vt adeo ipfe Badius in text 

n?h; 



EDITI05imV!S «?n|^ 

tthil cmendKtiomi atliiliire: vi4<ahir» Crlficae adeo .opi» tX 
m offinibus nihil eA «xpeftandura^ . SfUOt awtem AfceQ^oa^ 
aotabiliores Pari£ iiSoS. 1507« 15x4. f^s< t^ugdun..f..i^Si7>* 

X5Z8. I5a9* . • . / . •• • 

>kt|ire AfcenfianuiB coihmentuxa;in, iT^MMf^f tdd, migrap 
Tit, interdiun ad vei;ba diuerf) cqnte^ti.; v^d^ nec dubi^o Jec^ 
nom varietatem et inteKi^olation^m ab eoft^mpore prqmi£5Q^ 
p<r vulgatas efle graifiiLtam. ; FoA edit^t^i^m a.;i5oo ex JPi^ 
Ciana du£lam Ltuas Ant, lunia, Afcenfianarum ed^.ep^en^ 
plo, onerare ac rabm^rgcre-po^Jt^n^-tv-varMcruin commenta^ 
norum taxnqaam duuie aUqua.indu^^s.^pit: ff ^S^9* Pi9S^ 
t^37- >542* ^dtm inilitutum.t^a^cfcr ajji iibFai 'ii Veneti» €l 
io cdit. 15 la. Harum editi^oum :Omnium nullaf efle poteft 
dignado.. Ctiam luntinasmQdo di&^^ fe«uuntur aiiae VeuAr 
Ue: vt ap. de Tortis 1541 : ^p. Hierod. . dcotum 1544 ^t «p. 
Booellum 1558 et ipfa Velutelli 15^4« 

Inter haec Piirius praeflantiflimis codicibvs adhibit^s {dfi 
qubus v. fup. p. 45) caftigauit Vicgiilivini y. ^ quftdemCafl;^ 
f.donibus feordun edjitis is%\ : aceeptae- ae repofitae funtia 
ediu 1529 Panf. tt x$^% Rob. Step^ni. V&s efl^^ieria^ 
Aldina piima et fecunda; etfi tertim f^md «nemwrat adA<9^ 

ffl> 45- ... ^ . • 

Adoptauijt et br^(er Qxcerpfit Picrii cMligatioaes fu^ 
ncmiDe Uifiotmm varietatis app(^(Hae^ .4^«« Jf'§iui$Uus iifVei^ 
iS34i S« Item HieroA, jVp^*^ V(tn.'i544^ qiiam excipit ^ 
Veneta ap. lo, hlAu Binmii^m {55^, f. lutidiilima edi^io, ^ 
quod viri.doAi fid^m,&i>iuut» cumipfi titnlo libii ^orte h^tu^ 
bbmnt, emendatifllma. Sed typographica P€ccata_i§j| 
toiiBaduertiixms , ^et- indo^o h.omjuii QQACitft¥^ndae> edit|onis 
coram mandatam fuiifc» ex eo fufpicali h^^s^- ^uoBiam v^V 
rtftas leftiouis ift margine o^ifla eft- ,.. ^. . o 

Vnde £i£tuA fit , vt editiq ytneta t5l|^ A- f ^^^ ^^f^ 
h. Mediceo Codioev ^Kpreia ^k.fAi^emrii^us edt^oribMSTpW 
Dencgligeretur> diffidle efl: di^jve« U^ tiee C»m»mtUniA^aa^ 
&Biliur e Cod. P^iatim» eK|prei&e(.ft# hSpS», vlla^ ab editocit 
biis ratio cfl tabi^a- ^ Sc.d , quCbd.fepp^ ct alias yidim^<H Wt 
ib kaec. potius et fortifv^ 9 quaA confili^ > gerur^r* 

lam a. 1500 Vir^Uus fifi^^ Ertftkraeif h. e. lo. Vidorii 
Roflii (v. Aflti-Baillel T. I, c. $)> opera rellitutus cum eiiii 
fcholiis et indice prodierat apud Franc. Rampaz.etum ;. hiuQ 
tteruiD per Sabium recufu) .j^, 1539 et:i555, vnde transG^ripT 
Ue editioiies Francof, tsSB- Hanou^ i^oa* k^08 et calUgatn 
per 1«. Ohfi>p#«M» nVfi Sj^lburgiim AtfiJ» 8. tedicm ^jy* 

thraei 



KCW DE VIROIUl 

llhraet Ant M&r. BalTtts aliqiils ad vcrfiiuin et Kbnrfain nu* 
meros inftruxmt Venet i$%6n Sed tota fere Erythraeant 
tlpera'nec confiliiim nee* fru6lum habetk* Interea ' nuUa efl 
Virgilii editio > quae frequentius repetita a libratiis faerit. 

Simileih forttinam'ihiHdere licet editionibuscum loamsU 
u M^ytn fcholiis V^ii. apud Aldunv: 157^. t^So. l$87 «tc. 
Nihil enim illis efl ieiuniuS'. Repetita taftnen illa a» Franco* 
fcrtenfibus 155^9. i6\6, 1619 y tum in Parifmis et in Vene- 
tis edd. ; / . ^ 

Vnde RoB. Sophanus edidonem inam 1$^% duxerit, cu« 
«kyfe fatis inqutfminius. Satis nune nobis conftat, 'Aldinam 
priorem feu luntitili^ ab eo fuiife expreflam. Robertus ipfe 
-ex Seruio laudis fummam aucupatus tSs videturs enm enin»» 
«ntiquorum exemplarium -ope ,' inter quaie vnum Fr. Syluti 
^emoraty integritati -reftituifle gloriatnr^ de ipt>' Virgilio 
iilet. Succeflere editioni Rob. Stephani maiori reliquae mi^ 
mtesym quibus Aldihae tertiae praefirtibnem praenuLQts at- 
tamen poetae ledio ad alias , ctiam AI4d. priorts ^'tdd. tSt 
mutata : Snnt eae 1^)3. 1^97. 1540. 1^499 iam a Maittairio ia 
Hift. Stephanon commemoratae •; n€c du btto • H^wrhi • SiejfhMd 
trcs editiones 1J77. I58f «ti^pp, 8- exiisdtmJ dndai eflc. 

Editio Pmriftna i5oo cum tota fua familia Geneuenfi, Ser« 
Vii commentartis a P. Daniele emcndfittiit -ndn vllis in ipfum 
po%tam meritis commendatat. . 

' '^ Q}i3C ^* ^- SitffaimAti diiigentia in Virgilto 'emeadandoy 
H^9^ 1^40. T^4t J^arifiis fuerity mihi ndh coaflat$ nec ta- 
fenen tam criticam, quam typographicaib ' etfm indnilriam 
haSk^ fufpicor. • ' ^ . 

'*■ ' De Tonte editioiinm^Spw. C^inaH i^^6* 1531» ijl^o. 1^4» 
{brma minore, ef(^i^)^^Vfia^MiM mihi ha^cnus liquet, quod 
cdd. Aldinis prioribus, et luntinae inde ^8^t y refpomicnt» 
fam inde ab^ a. i^^g. i$4$ Franc. Gryffhids Parifiis Virgtlium 
cxcudendum curanerat; tutai e Franc. Gottejrni', clari ICti» 
tt vel ex magni Guiacii Unde fatis nobilisy eafligatione» fal* 
fb*tamen iadata, eum vulgauit (itugduni Sebt Cryphius for^ 
ma minore 1541* 1544. ^^46^ i^^?"* <55c>. 4^^^% t<S5(S. i$6o, 

Ab anno inde 15^0 et hine ifsy* H^S^Vlrgifos tum PhiL 
HMiincUhmis fchotiis ParifliB^vulgatus/et LugduHi'15979 dein* 
€eps autemTiguri 1564. 1^70» 1581. 158^» Bailfcae'1546 et 
ftl. 9 Mogun^ae t$54» Coloniae 1597 repetittts c^. Habent 
neque hae editiones vlum criticum ; mirum tamen illnd » qui 
fii^m fit| vt Pariftis primum Melanchthonis fcheiia frequea* 
tirentttr* £tiam MelancbthoBi^ prdtelf ^Mes. ia Geor^i* 

C4» 



EDITIOTJIBVS Tccit 

0, Bifileae 1544 vulgatae, ftadtn 154 1 iterum fuere re^ 

ca£». 

UpfiMt ab iaitio inde iaeculi XVI snodo Bucolica , modo 
Georgica» edazn Aeneis,- fuerantexcufa; ifia fere cumJIfrm. 
Twmtim Comment* Nec tamen ex iis edd. quicquaih. bcne^ 
kiiaut&u^s in Virgilium expe£lari -pofie ridetur^ ne ad 
iattipretationem qtddem. £fl enim 1uqu9 Torrentini fitmi-^ 
iansy vt vocaty expofitio, iam fub finem faeculi XV vui« 
pta, iliis quidem temporibus condonanda , non tamen dig« 
ta, qoae toties Lipfiae, Argentorati, Dauentriaey Londini 
et alibi repeteretur. Si tales edd. non plahe negligimus, 

Uiionae typographicter £M;te pi»dell «pera noilra» VirgiUo 

liJuL i 

Poilqnam Ge, FairicitUf Chemnicitnfisy accuratioris doc* 
iriiue vir> quam nunc vulgo ad viri do^ nomen confequen^ 
^ in hoc litterarum genere reqviri iblet» exitalia Neapo- 
hsanm exemplar Commentarionim Donati in Aeneidcm re« 
^ftauerat» inque iis et Seruii Commentanis emendandis 
openm per muitos aranos adiiduam .collpeauerat : eius fruco 
tus in publicum produxit primum editio Henricopetrina .& 
2551, repetita illa mox» et variorum' interpretum Commenta- 
riis locupletata» feu onerata et obruta^- f. i$6u 1575. 1586 ek 
Lod. Lucii ihtdio i5l3« Quod exemplum Henricopetri ope* 
[ijlibrariis ex^mendum tradiderit, nusquam numoratur. 
Mi cum luntinis fere et aliis Venetis conuenire ea editio vi«* 
fi eft. PolI<|uam Fabricius exemplar fuum prelo parauerat*< 
(tt tametii nulio codice vfus eifety tamen ^ud operami9«^ 
(rroribas pvgaueiat: jMck^ Cam$rarius illud defcriptumLip^' 
Laa fecum attulit. Hinc Virgilius excufus' 1546. 1^48. i^$i«- 
15)5. Tum Pabricius UGlicnis variitatem adiecit nefdo an 
pnmum in edit. Argent« an.1557/ Hinc ix Fabriciana rtcm*- 
.ffltfiaepius repetitus Virgilius 1553« 1591. 159,8 et furte alias; 

Literea Lipfiae prima Gs^ BersmanM g. 1581 prodiit, bo« 
Baedido, fed qiiae criticis viibus non admodum inferuiat. 
Saepias ea fiib prelum reuocata efl. 

rauhmamtiatta editio Viteb. i4i8» 4* Henr. Stephani edi«-. 
^em fecundam feqaitm'^ vtin prae&t. dilerte meraoratur* 

Cerdamat editiones in textus ratione vix quidquam im- 
QQUnint» nec muhum praeiidii ad eam rem in iis eft. Vn« 
^ tamen exprefiae iint , nondum aifequi potui. 

JptmerpteHfis- ex ofiicina PlantiniatM editionesmon vnius 
Imt generis. Prima fiiit e Tkeod. Pulmanni recenfione et 
eaeodatioiie 8*15459 rep^ta deince^i t554.t57i:.i5So..i5g8. 

1519. 



xcYt DE, VIRQILII 

^89* 1992» i$9^ i<>04. i6x^. i^34* DQCcri cuperem, Ai 

prioribus faltem , an intcr fe diuerfae fmt ; ipfe in prae£itio« 
ne ed. 15^4 ex coUatiQne exemplanum. cum niaKufcripto- 
riim tum typis imprefibrum' poetam fe refHtuifTe profitetur 
Jdem Chph. Plantiilus f. 157$ Virgilium nitide exprimenduini 
iurauit. cunl Garmani. Faltmtis Ouellii Commentatioaibui 
pereruditis , fcd quanun tantujn in interpretatione ratio ha-^ 
beri poteA.. .Tand^ ctiam Aldinae editiones 1558 aut 156^ 
cum Panlii Manutii adnotationibus admarginalibus ab.eodeii^ 
Flantino fub prelum a. 1566 reuocatae funt 
, . ..Vulgares.ctiitiones, quarum ingens numenis commemoi 
KBxi polTet, hic non euramus. Inde ab a. 162.2 proceduDl 
Elzeuirianae L. B, e do6l. viror. calligatione. Acc. Animad^ 
vtrff, liber. Ex. eodem genere cA illa » cui prae&tus ef! 
Dan. Heinfius » . l6^6 P* V, M. Op$ra nunt emindaJiQra. Non 
-tamen apparet, quidnam operae vir do^us adhibuerit. E(l 
tnim haec cum aliis iiinc repetitis inquinatiilima et fme lec- 
tidnis dile^. Ad tergum prae&tionis. appi£bis e(l nuraus 
6um Virgilii capitCy quo iibi firaudem fieri paffiis ed vir 

Tandem iVrr. Htinfiusp diuino qupdam beneficio poetis; 
Sbmanis fofpitator datus, ad Virgilium conRituendum accef-; 
iit: cuiuS' editiones ap. Elzeuirios 1664.512. 1671. 1676. i68gl 
Diepius repetitae et ab fequentibus editoribus fere omnibus» 
•tiam a Ruaeo in edit. fecunda, tamquam regula acceptae 
Jlint f ad quam Virgiliana leftio exigeretun PoAquam ta-, 
men P. Burmaanus fcnnia Heinfiana recuperauerat, Burman-i 
ni^diligentia noua faltem variae ledionis illua, et critica ini 
nonnulla loca fbridura fubnata efL 

Inter haec commeiitandi et illuflrandi ratio et ipfa inter 
varias vici/Iitudinej ilufiuauit. Pofl quinque Commenta,; 
quae fub faeculi XV exitum prodierant, (aepxus repetita in 
edd. laeculi XVI9 regnauit Afcenfiana elucidatio» grammatica 
fere ac rhetorica, et ad. Seruii exemplum iniUtuta. Ipfei 
Seruius non modo aflidue iegebatury verum et conuneBtato- 
rcs fuos erat nadus; ipfe tamen vitiis coinquinatus , donec 
reocntioribus virorum do6lomm (ludiis emendaretur. Probi 
commentariolus, 1507 ab Egnatio vulgatus, non magni vfus 
efliE>poterat. Donati non nifi firagmenta habebantur inde a. 
14899 donet plenior Donatus.prodxret Neap. 1535» repetitus a 
Rabrieio 1^51 Bafileae , poetam ad rhetorica praecepta exi- 
gcns. lulii Sabini Commentarios 1486 editos. minus &e«' 
qiientatos tSt ex paucitate repetitonim exempiarium coki- 

go. 



KDITIONIBVS xcvti 

p. Seritts acceffit Philargyrius 15S7 et 1^00, In Srlio- 
hs Tfrrwiim famiUaris expofitio ingenia puerorum corra» 
^, fioguiis fere annis inde a 1496 repetita. SubHltuta iis 
inJe a i$)9 ErifthraH fch^lia cum indice fexcenttes excufa; 
tnn Mjf Mefen fchoUa iode a 1576. Ex his triumuiris pFe* 
nraqae do^iaa feholaftica pependit, e qua adeo diuinae 
poedces omnisque vennilatis et pulchritttdims fenfus et ex 
le^ne voluptas fublata eflfe debuit, Ad pueriiia depreffa 
fiot Rami opera in Bue. et Qe. ijl^i» ad quae duo carmintf 
omnizio plus {hidii attulere homines , quia puerilis inOitutio 
b iis maxime occupata erat. Hinc fubnatae Philippi Me« 
hncfathoais adnotatiunculae 1531$ Willichii fchoHa 153^ et 
i$!9; Lucii Viuis inBwi. interpretatio 15379 qui et allego- 
m indttllit; CamMrii 1555» tuni Nif od. - Frifchlini para* 
pttraiis \^%o.\So%. ^erius ad Aeneidem peruentum^ pri- 
anffl in Hartungi Annotat. 1551, tum Nannii et Hortenfii r^^p 
et Nafcimbaeni i$96. Non carent iHi doda fubtilitate; re. 
na indieium et fenfus elegantia ab illts ibt^^ Cumulantuf 
qvHpie partim vulgaria » partiin rhetorica a genio et indtsle 
poetices aliena. Grammatica i-atio intra Verba et formulas 
fabfiftens, inelior tamen et canigatiofy fUit in nonnullis er 
^ tum in Pauili Manutii adnotationibus marginalibus 15^8» 
[^tt etiam in Ptantinianis funt receptae 1566, mox mclio* 
m ipfis fabititutae ab Henn Stephano i^??») et feIe<9Ks viro<- 
ntm doAornm- notis a Ge; Fabricio i$45. 15$!. 1^57, tum 
I Bersmastto i^r. Laudatur Potttani opera 1599. Ad 
Crafca rendcauerat ^nimum iam olim Eobanus Heflus if 29, 
et Theocriti Ufiiodique ioca comparaUerat. Maiore cutn 
J^paratu boc exfequutus eftFuIuiusVrfinus 1568, cuius veffi- 
p5 infiftcns 157^ Oermanus Gudtia^ Valens Virgilium e* 
Gn«cis illufbrauit; nvmium fane» vt ilafura humana feri, in' 
isQfnto fibi indulgens , vt tamen erigeretariimos ad melio-' 
n. Inde ditcrtifrimoSy enrditifriihoSy et lurulentifliitios com* 
aentarios condidit La Cerda Madritiy^^rimum in fingala 
Caroiina \So%, 1612. 1^7» tum vero hoc ipfo anno 1^17 iunc-' 
tia editos. Si fubtilitttem et iudicium in dele6lu defideres : 
«2tatis viciitm 'forte ilhid eft> non viri. Quod praetiideri 
potiiit, vt ex largiflhnoDuuio riuulos fibi aperirent alii, eue- 
mt, et exorti funt plures , qui feleftas ^x fuperioribus inter- 
prttibttS notas Virgilianis carminibus adderentr qui fere om-, 
aes peccarunt in hoc , quod non ipfi itidicitifn fuum aduerte« 
rant, videruntqueqfiae illuflrationem fibi f)o(!uhrenty ve- 
rdA id vnice fequiiJti fnnt, vt ex aliorum iudiciis toti pende. 
vrKOSL. TQm.l g rent» 



i xcvm DE VIROILII 

renty apponerentque ea» quae innenirent notata ab aliisy prouti 

cafus, aut ftudium, ant flomachus ofrerret. Non vacat his 

vitiis ipfe Taubmanai commentarius i5i8» muko minus Far- 

nabii opera 1634 ^t Minellii 167 4* Intelle£lum fane eft a 

viris do^s , defiderari in Virgilio interpretando genus ali* 

quod fcholiorum feu commentationis perpetuae; nam» vt 

vnum alterumue locum egregie iliuflratum videas» id ad 

perpetui carminis leftionem do^orem non fatis facit ; pec* 

catum tamen e{jk in eo» quod excerptis ac feleSis a^iorum 

notis id effici pofie putarunt. Schreuelii opera inde a i6s*j 

in edd. gralfata pcr notas feleAas ofcitantiam et leuitatem iu» 

dicii vbique prodit; nec magis probanda Emmenefiii opera 

idSo. Interea fludium excudendi au6^ores clafficos cum in» 

tegris virorum do£lorum commentariis per Batauos reuixe- 

rat; quo fane fublataefl molefla illa ratio iadiligenter et in* 

dofte excerpendiac mutilandi aliorum diligentiam; altera 

tamen ex parte non minus igaauiae editorum conuiltum fwit 

in hoc y quod fipe vllo animi iudicio et acumine cumularunt 

ea» quae ab aHis erant prodita; itaque vulgaria quaeque 

bis terue enuntiata appofuere » reli^a ledori molefUa , vt« 

£ quid vellet , id ipfe e rueret. Inter haec vulgata efl Bur*' 

manni editio 1746» in qua vix intelligasf quodnam certura 

animi iudicium ille fibi propoftierit. Si Heinfiana in lucem 

edere et critica curare voluit: non videar» quorfiim Ser» 

viana et alia interpretationi inferuieptiii addideiit., Sin in* 

terpretationem confilii partem oonflitifterat; tum nuUa oper^ 

ieiunior et magis manca adhiberi potuit; Seruius enim in 

pauciifimis locis fatis faeit, admixta habet in^umera aliena» 

falia » indo6b ; quae vero ipfe aut Heinfius aHert, fingula«i 

rum interdum vocum illuflrationes per congefla )oca et exem^ 

pla^ poffiint ea fbrte vni et altjeri loco lucem.aderre^ ad fum» 

mam leftioai^ et interpretationis paruai inde proficias* 

De fumma camunis et de fumma operaCf quam iUud pofhi* 
lat» acutius iudicarunt viri doAi a Criticis improbati» Ruacus^ 
Catroeus, Trappius» MaVtinus» Viderunt hi> partim fc in 
peeta verlari» adeoque grammaticam operam nihil aliud 
praeterquam fundum melioris interpretationis et veri c Ic6tio« 
ne {rudus efTe habendamy partim carmina efle opera fingiUa» 
quorum cuique argumentum ingeniofe defcriptum et pertrac» 
tatum fubie^um efi; non pofiTe poctam cum voiuptate legi, 
fi tantum in criticis haeferis » aut fi philologicas obferuatio* 
nes ad fingulas voces et phrafes cumulaueris t itaque de fcn-i 
tcntiis» de poetica yia dt oratioac ^ctac foUiciti fbere. 
^ Lattti 



* 



KDITlomBVS xcfx 

LMioi pnKtlmere «dueiianontm iSdhi^s an lioe, ^uod ipfi nec 
cridca aec {raanatica £ibtiliuue iinbuta Utis ingenia liabuir» 
mnt^ 

£t haet «jiiidem hadeftusv latiat minx: editionum anna» 
ks fabiangere, vt de iis, quae vniuerfe di6b l«at» «a&fia- 
galatia bBU cowneratione nelius coafiet 

♦ ^ * 

9i, Jnt. Maneintm, DonOHs^ BonHiik Vtm^t filh artno dcmi^ 
n istt di§ 9 Jmdi', Venttiis ^ '. fi)i.i96k 

Vid. Goezii Memorabil. Bib^U. I>re»d^ T. B> 4>. 2^1. 
Seqmmr atitem fine dubio ledd. VeB^ta« 1495. 149^ 

Vir^Uns. Veaettis vc ^ihus Atdk Jtomani iHfonJlf J^& 
MDL Venetiis . ^. 150K 

De hac V. tap. p. XCt. Typis ttnnoribtis, -qim Vi^ 
«n, tmrrstiis9^ tt MUnos vocaHt, primas omniam' HbroTum 
apirflras» Adie^ efl ad <calcem epiAola dc «ribograpbiae 
ntione. Eft edam huias edit repetitio fine anno. 

F. F. M, aUqnot 't^JM&mm eitm famiffarfjinia •sin^ioilonB 
fr^ iifmmntl&rtim in ario pooiicn it^iniioni tnfigtd Vi vidss^ltm*' 
rtUm in t^tt^ Calonia twrtxor>tm ^optra 'atqno fmpenfis pra^ 
*idi nri Mettr-^ Qutttitff. atmo pofl iubiltttm prhtto. Ookmiaei^ t) i,<4^. 
VvL memoratu dlgf^tim iadk:airemy nifi vidarem m frauv 
^m titulum inducere pofl^. t^ontinentur^ Vir l>ohtis. Eft 
(t non. De y littera t^ythagorea^ De ro&. £3^^^ de 
cbita Maecenatisv Hahemus opufculum ia maifn^ €t idem 
iprum ex ed^pxiore^ e Biblioth. Ac&d. Gotting.> Vbl poflQwfMw 
<rJ fnhiicitur : iitus iiusdtms iFefufiits addft finis. Jn thls tt^ 
^tttti^ qtd dto dieairs eoniugium initrdfxii Jttmo vrVgifrei par*' 
^ titu iuhilettm eenitfinmm. Vnde hoC Vbum aiffe^uory 149) 

ui «fie exaratum^ Idem elTe videtur ^uod fihe 'annt t^dt^ ti^ 
pcffiitn memoratur in Blbtioth. SchSVarz P,. II^ h. IS^j^v 

Interea t% Harlefio difcimus eod. %. apud etrnderh QUtit' 
^ Cobniae eirprefla ^iucoiick ^ tSeor j;xca "C. Coihm^ UeittH 
Torreatiat «flfcv 

f^ K k^ operii titm iquitiqut V<mimen^driis\ "expQl^UiJfiitiisq^ 
koris oique imaginiims ptr Sfbafi^ Brani JUptraddifis^ Jnipre^ 
driuiotr^ ordittmiiont^ ehmdiittt^ ae roitSiioni SebaA^ Bran^ 

"g a f[^traqiOi 



c DK VIRGlLU 

vpirafui tt impmfa nom wuiioeri Magififi /o. Gtiimngir, mmtm 
mgfff/. quiftg»n$t/. ftcmdo qnintu CaP. Sthtimbrts dii» Argento- 
rad * f. 1502. 

Comineiitarii funt iideniy qui inVeiietis edd. 149$. 
t499. i$oi9 vt non dubiteniy-^quin ipfe.poeta ex iis expref- 
fus fit. Caeterum ex hac Argentina figuraf » quae Afcenfia- 
nas fere, luntizias, et alias Venetas omant dicam an omatui 
ofificiunt 9 dudas eiie apparet. Meminit eius Maittair. in In- 
dice Annal. p. 328 :et a}iL £fl in BtbUoth. Acad. Gotting. 
ex penu Duuiano. 

HOh. 
P, V. Jf». Giarj^cnrmm Hb^r , tmm momo iommmimtario Hfrm. 

Tommiim. ImprelTum Lyptzk per Melch. Lotter 4. 1503. 

Biblioth. Acad. Gotting. 

P. Vi M* BmeoHca^ Lipfiae per Martin. Herbipol. f. 1503. 

Eiusdem 4'Mna Atmii^ im XJI Uifros difcrfla, qnibus fimgmUx 

hffpotktfis fiue argmmtmium a Phii, Btroatdo , Rhapfodormm prin* 

tipt mofira.attaii, ibmfiriptnm picatmtiftitmr, per eundem foL 

1503. Giorgita atri tmra tmtmdaia , cmm argumtntis Btroaldk 

adfingmios Hhros appqfitis. per eundem. Qe. Schiltei curaote. 

Lipfiae . f. 1503. 

AiTnal. Typograph. Lipf. pag. 80. Beroaldi epidolani 

fiipra in edit; Parif. 1478 aupoikam elle vidimus. ' Per eun< 

dcm Martinum Herbipoieaiem . Mtm feparalim fiiit excufus 

4. f. a. vide ibid. p. loi. 

^»504. 

Mtdioianenfem huius anni apud Aiex, Minutianum im{>reflani 

primi in noticiam adduxere Socii Bipontini e Eiblioth. Hei- 

deggeri Reip. Turicenfis tribuni. ^ Aliamque per Barthoto' 

matum dt Zanmi dt Porttfio Venetiis repetitam hunc ct i^ia 

«XI495. 

Eclogat VirgilH, Calphurmi^ KtmefianH ^ Franc, Petrarchat, 

/0, Boccaccii > /0, Bapt, Mantuanip Pomponii Gcmrici, Imprcf- 

fum hoc opus Florentiae opera et impenik PhiUppi* de Giun- 

ta« bibliopolae Florentini. Florent. 8* 15041 

.Apud Maitt. Annal. Ind. pag. 329. 

1505. 

P, y» M, ommia optrm cmm figuris muptr additis (ex edit. Ar« 

gentina) tt txpofitoriims Strmio , Landino , Donato , Ant, Man* 

iintSb , Domitio. Annotatioms ittm im Struimm fuis locis pofitoi 

(Phil. BeroakU). Venetiis aPhiL Ptncio Mantttino £ 1505. 



EDITIONIBVS ck 

Ex Piiiciana i^pp ^vpFefla, vt res ipik teftttar s habm- 
SBS cnim vtramque in mapiJbus. 

rirgilius. FHuiiis. 4f. D. V. Mmf$ DsmmM (ex aedibiu 

Aidi). S» i$o5.. 

£il repetido prioxis xninni emendate &Aa. Accedunt 

tu&en ia hac edit« fecunda Carmina minpra« • 

JfinifaMu EdiiU, Parifiis L i$o$. 

Secundum ed^ a. 1500 haiid divbie. . M^morat eam Ma- 

Imc. praef. ad Virgil. 

P. r. M^ Btti»Usum dntm ai^logarum ^pus : Urjum ai^ «jr- 

froM op§ra cafiigeUum ab Htrm» TorrtmtiuQ /amiiiariisr sxpofi» 

tai. Lipliae per Melch, I^tter . 4. i$o5« 

Biblioth. Acad. Gotting. vid. inf. \$\6. 

P. F. M. jUusis. Lipfiae per lac. Thanner 4. 1505. 

P. V. M. Gtorgica pcr lac. Thaoner. Acc. £fi et Non elL 

Lipfiac . . ' 4» 1505. 

Bib), Acad. Qotting. ^ Saepiiis repetita ftint haec execn- 

plaiia in fcholarum yfum per Thanaer et Melchiorem Lotter. 

r • » 

• . ff ' • 

1507. 

Pt V* M. Optra €um €pmm4n$^ v^riof. ex offic. ATcenfiana 

tnpendio lo. Parui £1507. 

Ap. Maittair. T. II» p. 1S4 ct accuratius in Memorab* 

Biblioth. Dresd. T. II» p.a^i. Exprcila cx edit. 150$, vn« 

de prae&tio Badii praefixa. - . ^ 

Bia. Ct. Atntis emm Struii Commtuiariis atturatijfmt tmtU'» 
'urj, fVi quibus mutia, quat dttraui, fimt addiia. Gratca» 
6Uhois tt vrrfiss rhi\u$ rtfiituii^ Stqu. Probi, cttebris Gram» 
UBtici , in Buc ei Gt. CommtniatioUu uou antta impreffus^ Ad 
Aos Douati fragmenta ^ Chjth. Laudius ti Am-. ManciutUi Commtn» 
lorii. Venetiis /o. Bapi.. Egnatius Ftnttus tmeudauii (cum figg.J. 
h ftne : Ftutiiis txtufi M. D. ¥11 dit vkimo Iunri — Bernar^ 
Hnas Siaguiuus iwpou/am fteit^ 4. ^^uatinrnis duplicatis) X507. 
Nimts magnifiee de hac editione fenferam, antequain 
&miht infpe^ elTet} meHora appofui fupra p.XCH. Ser- 
ntiir in Biblioth. Ootting. Acad. e fupellediii hbraria Duuii. 
Pragmenta Frpbi hic primum prodeunt e codice vetuiliilim^ 
Botui quondam a Georgio Merula inuento^ 

^. F. M^ Aeutis cumfamHiari expofitiont., Ich. Knoblauch» 
cmit Argentiaenfis imprel&t V..KaU Apiilis aaoo fitlutis Chri- 
&iaaae UdlX Argemtioae 4* 150^ 

g 1 lo. Schoc- 



cq DE VIROIHV 

lo, Sehottus Argentmenfis prae&tnrt quem adet (u^i. 
cor, ad Torrentini modumy fimili ieiuna commentatioRe 
Aeneidcn» i]CcrpretRri rolume. Eodem anno etiam G»orgica 
^nt Htrm^ Torrnuiui Comm. Argentinae exprefia memorari 
vidoo^ hx noibro' Aeneidis ex^mpkri Bucotha a« 1512 et 
Gtorgica 1513 exprefia praemifla funt F. V. M. Ojntfiuta cum 
fdmiUaH txpofitioM a. ijop ab eodem Knoblauch. excufa efilc 
fidem^&cit EVeytagiu», Apparat. litt« T. I» p. XS34.« 

1510. 
Opera ei dpu/buta^ impittfit FUiijpfi d§ GiUnta FiorHtiiai. 
jHBXCaL DiCimhrit (Florentiae) 8^ i^io. 

Maitt. Annal. Ind. p, 3x7. Eam non iofpexi; efle ta« 
men eam ex Aldina prima vet fecunda cxprefiTam non dubi- 
to : eum hoc idem mihi de altera, ex ea tepetita i$20a con* 
ftetj vid.inf, h, a, 

' Opira cum Commini. S^ruH etc. Imprefll Venetiiis per Bar- 

tolomeum de Zannis de Portcfio BXDX. die XX Iunii« Ve^ 

netiis f« 1510. 

Maittaxr« Anaal. Ind^paj^ 31^8« Repetita fine dubio ex 

edit* 14955 

F%VsM\ Opufiuta iumfiimittari ixpofiiion9, Porcae 4.1510. 
In BibliQth. Hulfiana T. II, p. 501. Vide ad a. i5;o^. 
' Annoiationis Phil« Beroald! Bohonienfis » iu Comwintarios 
Sjtruii: Phorce fine typographo 4. 1510, 

BibUoth^ Buaau« p. 305, Biblioth. Acad. Cotting. 

. Fs iC^ 4?« — " #' minora? ium Struio^ Frobo^ tSSnipieU Forum 
tam awfotaiionihus «0 fix prioris Aimidis Ubros,^ Tum Fkii^ 
fiernioifU «S>nMi» tr# ipji itt/eripfiit irrons^ eum JDofuiiii Caidom 
rifti in ImnniU^ Imius poiioi eammiuiariis^ Mediolaai por 
liomrdun^ l^egium M. D- XI. 4ie ,XXV, AuguiU f. mia. 150« 
Innotuit mihi beneficio V« C« Martinia Refi«.Lyrcei ad S« 
NicoU apud Lipfienfes^ Efi repctita qx aliqua editioBe Ve« 
«eta. )9^Vegu gratia Aloxandir Minuiiauus focer Probi Qrasft« 
«oatici in Buc. et Ge« interpretamenta cruditifrima addidky 
^ppofuit qua(|ue filis in locii S^pieii rtruiani annotaiiomos 0$ 
'fi* prhns Antidis Hiu^9s^^ Primo itaquc nunc ilke editae | 
et j^tres ce]eberrimQS Orammaticos excuflit» FriCciauuBiy 
Nonium « M^kcrobium cum GeUi^ -« ^ 

1512. 

'• F% F. Ms Opira^ Ex editione Aftefjfiana prodicre hoc aR« 
Vcaetiis fol. Exut e« i^ Bibiiotht Duc« Sax, Gothana, 

MemoratHr 



EDITIONIBVS cm 

Memontnr in Biblioth, Schwtir. Etiam alit Afcenfiana ?«• 
fifiis : £td dubia fidc. 

BmoSta cwm f^mnHo famWari (H9nn« TonocntiQi) Londi* 

lipcr Wynandum de Wo,rde 4» ijia. 

Amc5*s O/d Engiifh Printers p» pa» qui Wyvfihn appel* 

ht, PalmQr'9 tlff* <f Priniing p. 546. Maittair, AnouU Ind, 

p.3)o. Eadem editio repetita 1514. i^itf. 1533« 

Bac9iiHi cnm pfrbomm etnttxPu fnpmiias tfruncnUmm fnhm 

Ummfn per Herm. Torrentinum iriniaH ftOin favtiUarittr dif* 

fi/b. /mpr. Argentinae ptr /•« ITiioMitff A 4. 1519, 

Vtdit ad a. 1509. 

A F. M. Atuiism Lipfiae jVfr h, Th^nmr 4. 1512. 

RecnGi ed. 150$« Annales umen TypQj;r. Lipf. de ct 

Ucent, AUa impenfis Metch. Lotter 1513« 

?« Fi M^ Ciorgicfmm HM ^tm nono ahfiitntijitn^qnf 4§nmK 

Henn. Torrentini umiio acturatiori op€ra nnper rtcoguiti^ Af^ 

intinaiper U^ Kuohiauck , quotpotuiit, €9aOiotti fudio iiaborm* 

aa^ MDXIIL Argentiaac 4. ifii^ 

Vidc ad a. iso^, 

firgi^s. P^iuitiis in aedibus Afdi ## Akdnai foairi attnm 
HDXIif Miufi Ogobri. Venetii» g. 1514. 

Eil haed claiTica cdido » vt (upra tam difium p. XCI 
f«A Aldd. priores Hoi et i^o^ i^aQxilio Nau^erii emenda- 
ta.,, Httiu»» vt et primae Aldinae, vfum beneuolentiac 
Uenkampi Conegae debeor ex ea de leffione Virg^ana 
imlto mclius mihi conAitic quam antea diuinare ticuerat. 
Promittit Aldus in praefat. ad Befnbom^ f,it lufus Virgilii» 
quos illc (Bembus) hat>cat correAiflimos , tum edituruin c£» 
fc} fi eos acccperit.^ Quod tamen ipfe non praefUttt mortc 
pnevcntus \ pcrfecit tamen Franc, Afiibimis focer 1517. Dc 
Andrea Naugerio eiusque in Cicerone ct Ouidio Coliocala 
opera leguntur nonnulh in ctus Vita a Vulpio praefixa cditia* 
liOpcnun 17 »S» deVirgilio nihil^ um ieiuna cft illa nAvratio. 
Pk y. M^ Opera omnia ornata figuris ^ cum Skruii, Donati^ 
frtbi, Domiiit, Landini ef Att^ ManiimXi Cbmmiut^ Venetiii 
(vide Ven. »^07) f. 1^4, 

Bmottiu cum Cotna^ fitmfiiari^ Londini per Wynandum 
^ Wcrdc 4* t5i4^ 

(vide fiipra a« t$f2.) 
€iirfir4#iM»Ccm«r«Hcrm.Torrentini. DauoBlriac 4.l$t4. 

C 4 1515« 



w I>E VIROIHV 

lo, Sefcottus Argentmenfis prae&tnr» quem adet fuipi« 
cor, ad Torrentim moduniy fimili ieiuna commentadoire 
Aeneidem i]Cerpfetm roluifle. Eodem anno etiam G$orgica 
fnriM tUrmt, Tormuiui Comm, Argentinae exprefia memorarx 
videat In nofiro' Aeneidis exfcmpkri BucoUta a« 1512 et 
Gtorgica 1513 exprefl» praemifla funt« F. V, M. Ojmfikla cum 
famiUwH cxpopUoM a. ijop ab eodem Knoblauch. excufa eflc 
fidem^&cit EVeyta^u», Apparat« Utt« T. I, p. 1534« 

t^ra ## bpujhuta^ imptnjd FtliUpfi d$ (Sfunta FtoriuM. 
)!DXCaL Diccmhrit (Plorentiae) 8^ i^io. 

Maitt. Annal. Xnd. p« 3x7. Eam non infpexi ; efle ta« 
men eam ex Aldina prima vel fecunda expreflam non dubi* 
to : eum hoc idem mihi d'e altera, ex ca tepetita iSftOa con- 
ftet : vid^ inf. h« a, 

Opcra cum Commiui. SkruH etc. Imprefll Venetiiis per Bar» 
tolomeum de ZannU de Portefio BXDX. die XX Iunii« Vc^- 
netiis f. i^io. 

Maittair. AnaaL Ind« paj^ 31J. Repetita fiae dubio ex 

edit^i495^ 

F^ysM. Opuftuta cumfiimiUart cxpofiiiofu. Pbrcae 4.1510« 
In BibliQth. Hulfiana T. II, p. $01. Vide ad a. iso^. 
' Ahnotatiouts Phil« Beroald^ Bononienfis » iu CommMariof 
SfruitV Phorce fiae typographo 4. 1510« 

BibUoth« Bunau« p. 305. Biblioth. Acad. Cotting. 

Fk r^ #« "^ ci miftorm^ cum Scruio^ Frobo^ tSSufpicii Forum 
lcufi anuotatiouihus «0 ftx pnores Acmidis Htros^ Tum Fkii^ 
fieroaid* Struii,. W ipji itf/cripfiit crroriSt cum Domiiii Caido* 
rifti «0 IuMenili0 kuims poOUi camnM0ariis^ Mediolaai por 
lionardum f^egium M. D- XI- ^ .XXV« Augufli f. min. 150^ 
Innotuit mihi heneficio V« C« Martinit Refi«. Lycei ad S« 
NicoI« apud I^ipfieafes* Eft repetita qx aliqua edLtioae Ve« 
«eta. »Vegii gratia Aioxander MimUianus Ibcer Probi CSran^ 
matici in Buc et Gc« interpretamenta cruditiffima addidil» 
^ppofmt quoque fuis in locii SlUpicii Firuiaed annoiaiiouis m 
fex prioret Arntidis iih^cis^^ Primo itac^uc nunc ilke edit;ae } 
et j^tre» celeberrimos Grammaticoi excuflit» FriCcianuuiy 
Nonium ^ ttacrobium cum GfeUi^ -« ^ 

1512. 

• F% K M^ Opera^ Ex edttione Afiwfiana proctiere hoc aa* 
M VcA^s fol* ExUt e« ia BibUdthc Duc« Sax. Gothana, 

Menioratur 



EDITIONIBVS cw 

Memcintitr in Biblioth, Sch^tri;. Etiam alia Afcenfiana Pa» 
lifiis : fed dubia fidc. 

BwtoHsa €nm c^mevH familiari (Hfnn, TonoCBtini) Londi* 

11 per Wynandum dc Wo^de 4» 1512, 

Amcs*s Old Engli/ii PrtMers p» pa» qui IFynehen appeK 

lat, PalmQr'9 tfffi» 9/ Printitig p. 346. Maittair, Anntl* Ind« 

p. 3)0. Eadem editio repctita 1514. i^itf. 1533. 

BacoH^a CMm vrbonm contextu inpotiias tyruncuUmm fuhm 

Uuamen per Herm. Torrentinum iriuiati ftih favtiiiariHr iif» 

fs|k. hnpr, Argentinae por /•« J^nobiau^h 4. 1519, 

Vide ad a. »509. 

P. V. M. Aentis^ Lipfiae jVfr lo, T^anner 4. tfii, 

Recnfa ed. 150$« Annales tamen Typogr. Lipf. de c« 

licent« AUa impeniis MetcK. Lotter 1513« 

jP« ^. JT*'^ Giorgieorm» iUnri e^m nouo ahfotutijlhnoquo^ tomuK 

Herm. Torrcntini m$tiio aceuratiori opera nuper reeoguiti^ Af* 

gemiuae ptr lo^ Kuobiauck , fu»po$uii» i^aSHoai Jluiio eimbort^* 

tum^ MDXIJh Argentinac 4« i^t^ 

Vidc ad a. tSo^« 

Ijt4. 

f^rgiPus* nenetiis in aedibus Aldi ## Akdroao foceiri amm 
mXill Meufi Ortobri. Vcnetii* g. 1514. 

Eft haec clafTica editio , vt (iipra tam di8.»m p. XCI 
peA Aldd. pnores 1^01 et i^o^ i^aQxilio Nau^erii emcada- 
ta. ^ ^Huius, vt et primae Aldinae, vfum bencuolentiac 
Uenkampi Conegae debeor ex ea de leffione Virgiliana 
multo meiius mihi conflitH: quam antea diuinare ticuerat. 
Promktit Aldus in praefat. ad Bembum^ yyfe luTus Virgilii» 
quos ilic (Bembus) bat>eat corrcAifilmos , tum edituruin eC> 
fc, fi eos acceperit.y^ Quod tamenipfe non praefUtit morte 
pneucntias ; perfecit tamen Pk-anc. Afiibimis focer 1517. Dc 
Andrea Naug^ric eiusque in Cicerone et Ouidio Coliocalc 
opera leguntur nonnulh in eius Vita a Vulplo praefixa editio« 
aiOpcmm 17 rS» deVirgilio nihil'^ tam ieiuna eft illa narratio. 

P^ K JH^ Operm omma omata figuris ^ cum Siruii, Donati^ 

Probi, Doenitit, Zauditd ef Aitt^ MantineSi Coutmeut^ Venetiil 

(vide Ve». f^o^) f. 1^4, 

Mmottcm cum ChtHm. fiimttiari^ Londini perWynandum 
ieWordc 4% t5i4% 

(vide fiipra a« t$ti.y 

C#ar^4 <iM» CtffHivr. Hemu Torrentini. Daucttlriac 4.i$t4. 

54 1515. 



cxy DE VIRGILII 

P^ F, M. Opfta quafCMHquf txfiani^ $t in kai€ AfmoiaiiotUM 
Commtntariaqui eompltirium tt^ffiffimorum virarum, In Bu€. 9i 
Qe^ Seruius, Bonaius, MancineBus, Biroaldus ; In Am. Siruius^ 
LoMii, Qaldfrinus, Ju^, Dathus, BtroaUms, Afitnfius. Venetiis. 
ia aedibus Alex. Paganini ^ f. 151^. 

Biblioth. Bunau. T. \% p. 300. AfcenCanis in auxilium 
vocatis» nunc Veqetis anterioribus 1507 et 1^14 noua claflis 
editionuni fuccedit» tantutn commentariorum ratione habita. 

Opera 4t Opufiuia yirgiliana diligenter ab Afcenfio ixpofita 
it imprfffa, ad Kal. Nouembn MDXV. in Parrhiiiorum Aca* 
demia %, 1515. 

Maittair. Annal. Ind. p, 317. 

Opera Fergitiaua cum Comm. Seruii^ Donati^ ManeineOit Pro' 

^» Aug^ Datf^ et Domitii Calderim\ iHmquo lodoei Badii Afien^ 

fii. Parifiis per Franc. RegnauU f. 1515. 

CsUal. BibL Reg. Parif. PoiUt n« tii. DoAa fine du- 

bio ex edit. Afcenf 1507. 

. Ceorgieorum HM quaiu^r oi Rofisn. Argent. tx aedibut 
Sehurerianis S- >5i5> 

Aeneis 4. 1515. 

Maittair. T. II, p. 170. 

Bucoiiea. repetita edit. Londin. per Vl^yaandum d^ Wor- 

de 4« 1^16. 

£x edit. 151JI. 1514. 

P. /^. M^ Mautuani BueoUetem deetm megtogatum opus ierjum 

fie extrema opera eafiigatum: mb Herm^ Torrentiuo famiiiaritor 

^xppfitum. Venundatur Lypfi* apud Melchiorem LottheruiA 

in regione foeni 4. 151^« 

Biblioth. Acad. Gotting. repctitum ex cdit. 1505* 

Qeorgica eum ComM^ M Torretitita^ Argent 4« lSl6^ 

Ex fuperioribus Argentinis« 
.P. ^. M^ Aeneis eum atiis earminibus, Dauentriae 4. 151^« 
Beroaldi epi(!ola praefixa. Efle tamen Aeneidos librot 
ex Aldino exemplari caiHgatos et recognitos , Carmina au« 
tem minora ex antiquiflTinio exeroplari multorum {aecQloniia 
r«cognita, ipfa praefatio doc<t inferta Maittair. Annal. T.II» 
P^g- 289« I^c. Faber aliquis recognitioni horum carminum 
f raefuiOe raemoratur ibid. in Epiflola ad Murmellium« 

1517. 
Opera Virgitiawe m Seruio^ DonatOv Mameimett^ et Proho; eum 
mduotai. Beromlde, Asg^ Dmtki^ Calderim^ Eadii^ Opufiutm r::f 

Aemidim 



EDITIONIBVS cv 

Jbuidtm — ExchJU in cffieima fua fi4tsrmria hc. Sacen ; /if^- 
ftsfas amt0m pr^HUii Bibiiopoiarum ojftimus ^ Ciriaeus Hoekpgrg^ 
Logduni^ % Voll. f. 1517. 

Duobus Tomis -^ cum expQlitiflimis figuris et unagiE^i* 
btts: ait Maittair. T.U^ p. 303, quae ouUae aliae funt quam 
aSsba^Do Brant prote£\ae ed. 1502. Eft autem repetitio 
Afcenfianae : id quod comparatione fa£b intellexi (Bibliotht 
Acad. Gotting.). Solet et Aeneis feparatim circumferri. 

Hoc anno 1517 Fmttam tum Commntiariis f^^ memorari 
vidiy fed fufpe^la ii^e. 

Dimrforum vtiirufn poeiarmm in Priapum tufus^ P. /^. M* 
Cataieffa. Copa» Rofut. Cultx, Diras. Mortium. Ciris, Atntii 
EUgia in Matctnaiis obiium ti alia nonnuffa , fiiAf faifo Firgilii 
tntluntur, Argmninia in yirgitii libros tt atia diutrfomm c^mm 
plura. Venetiis in aedib. Aldi et Andrea^ ibceri. Menfe 
Oecembri 8* i^lTi 

Haec claffica eft editio minorum carminum, e P. Bem* 
bi codice coaAituta. n^d, praef; ad CuUeem et Cinn* 

1519. ' 

Opera , emm Comm. Badii Afitnfii^ lutii Pbmpomi Saibini^ Do» 

mtii Catdtrim. Venetiis aphd Luc. Anton. luntam f. 1519. 

Coepit nunc iUe Afcenfianarum edd. commentarios c 

Parifiais , exemplo Paganini 1515 inferre : cf. fup. p. XCIIL 

De Pompooio Sabino vid. fup. p. LXXIV. 

Firgilius. (cum minoribus Opufculis) Florentiae ptr katrt'* 
in Pltilippi luntat nono Kat, jiug, ^. 1520. 

Curauit cam jfnfonius Francinus Farcftietnfis (eft is jJnioHio 
frontini it f^ecchio* v. Negri^T^^rMi — de* Fiortniini Scrittori 
p. 6q), vfus iiidtcio Nicoiai j^^etii Bucintnfis (de hoc v. ibid. 
p. 4x0). Coraparatione inftltuta inteUexi, cum Aldina pri* 
nu et fecunda eam conuenire ; cum autem' exprefia fit ex 
tdit. luntae Florent. 1510, videtur exemplum' Kuiu^ ab An- 
£elio emendatum, nec tamen in multis locis, efleTibrariis 
operis traditum. Praefixae porro funt: Btnediiti plutotogi 
(Benede«o it Jitotbgo V. ibid. p. 92) piri periitjfimi^ in Virgi^ 
UMm annoiationef. Sunt eae paucae numero» grammaticae 
fere fbbtilitatis 9 fed pro iUis temporibns non contemnendaet 
et a me fiagulis loeis memoratae in Var* LeA. Refpicittfit 
(39 aliquotiea viri doAi» ct receptas ex iis lefliones im« 
ptt^ant» vt Ecl.VUiy 77 Nt^fe^ Amar^lS^ nodos. Periicnit 
baec eciitio ad Biblioth. Acad, ex auf^ Afkewlaoa» Oe 
Fttnciao et BcaC&iAo adde focios BipoatiQ« p. 25^. 



I 

cvi DJL VIROILII 

OpfTM , 9um SeruH C&mmmi» aetmraiifflme emendaHs •— ProH 
etmmenitHrhtus ctc. — • Venctiis in aedibus Ge. de Rufconi* 
bus fuis impenfis excufi ct per Bapt. EgnatiuTry Venetum 
emendati 4. x^xo. 

Ex editione Venet. 1507, iisdera typii Ktterarum et co* 
dtem foUorum numero. Memoratur edam Maittairio T. Ili 
pag. 606 (^iblioth. Acad. Gotdng.). 

yfrgifw. typis Michaelis Lefchanger. Parif. 4« i$2», 

Maitt. Ann. Typ^ T. II, p. 599, 
P. F. M. Opera , Opujttda #/ Priapeia. Argentinae ia aedt* 
bus lo. Knoblauchii» aere communi Paulli Ooez. raenfe Oc- 
tobri MDXX %, 15x0. 

Maitt. in Indiee p. 3x7. Conf. a« 1^09. 
^. V.M^Aemis, Ex aedibus Schurcrianis. Argent. 4. 152*9« 
(Biblioth. Aetd. Gatting. e copiis Duuiani») vide fupm 
151S Argendn* 

1521. 
PlrgtHus, in ekeUesgropkia GuiUhti Huefm Imjerijfifris fidutk 
Lugduni S. i$%u 

Maitt. Ann. T. 11» pag. 6vj. 
P. V* M. Atdiui bucolieum decem aeglogarum Cpus uuSi tkm 
wiiio ah Herm^ Torreuiino fikoHis iUuJiretum^ eati ei Indox vocum 
in Jki acceffii. Exc. Lipfiae in oflT. Melchiorts Lottheri, 4« 
l$ftl. Georgicorum Ober cuin Commcui* Jhrm^ Torrcniine» L4p« 
£ae ap. eund, 4« i$2i. 

Bihlioth% Acad* Gotting» 
Cajligationes ei Vdrieiaies FirgiSauae ieMi^s pcr lo. Pie* 
ylUm Valerianum. Impre(&t Roraae Ant. Blades Afuianus» 
MDXXI } Menfc lunio f. X521. 

(B. A. Ci.) De lo.Pierioy praeclare de Virgilio nieritQy 
dfl Burmana* praefL VirgU. fub f. Habuit aate oculos Udio^ 
siea AMinae» et quidem ijBcundae ex prima expreflae : vid« 
mdEcLVIH, 14. c£ Aen. VI, %il. XI, 507. cf. fup. p.XCIIL 
Rcceplae hae cafUgationes in edd. inde a PariC ^x^ 

i^ix. 
VirgiUus cum ^Scmmcui. uar^ ei figmris^ AHetta Juni J^rtm^ 
peia ~^ Venetus» Gregorius de Grcgoriis f. 15 1»^ 

In CataL BibL Reg. Parif. n. S23 mem^ratiiri refevea» 
4a fifte dubio iater Venetas ex ACeeafumia dudas» 

CaeOuris IMphini, ciuk Parmenjist in eamshue fixii Atmet* 
ifiu atri digrefio^ Veoieuis* Bemaadinus de Vuois de Lraxonai 

Fi^cariiegia^ 



EDITIONIBVS evt 

Ftfimrit^im, in pdhts mttt^a ftfgiHi toca 9mmdaukur a Nic^ 
Snlf9 MicluuU BarohaM. Venetixf • Paulliis Danzat 4« ISIJ* 
€atal« Biblioth. Reg. Pari£ Poii$s n, ^op, 

F, F; M^ Optra ad vtferum P» Bcmhi i$ d* Natfgirii $»im% 
pUriiimJidimcaftigata, V^n^6is f« 151.$« 

£x AldiiU 15x4« 

x$fttf« 
FirgtUus^^tx Sim. Coliaaeum Parif. f, }$i^. 

Prima, fi bene memiaii CQlinaeana, tx Aldina aliquii 
fliorc «xprella« 

VirgilimM. Venetiit im m$dHm$ Mi 4i Amkwmi Jbari mmm$ 
BDXXFJI Mimfo Jnmio %. l%%f* 

Vide an« 150X. x5os* x$x7« Eft cx Aldd. pr* et tert» coft< 
fiata leaio, 

MmsoUem ium Cbmmunto, Pari£ ' 4« Z$t7. 

Memoratur in Biblioth. Harlei. T. I, p. 177. 

x$* j. ' 
t^ptra FifgiUanm ium deam C^mmumiis doffi ii /mmiiiaritir 
imjm^im, In fine : diligeati emeadatione per lacobnm Mare* 
ftbal a). Roland. excnb Lugdwn xs»7 d. XIX A«g, c. figg; 

£ i5&S« 

Alter annns in fronte expre(fiis« Noanidla exemplam 
aanam 1519 prae & ferunt. .Editio ad Afceafianas iaflrufias 
proxime tamen ad Lugdun. 1517. Minora carmina VoL prio* 
re Gkorgieis adiefia funt (Biblioth. Acad. GotttDg»); 

Pm V. M. Ofnra «imm dinm Commntiis (Senm, Donati ct alio» 
ran) doffi ii famiiiariiir ixpojiia '— > Addii, prmtiir. opmJkui% 
aSmd^ in priapi tmjmm% quod aniia impnff* minims npirii^ 
Lugduni in typographaria ofllcina lo. Cte^iai» eum figg. 

£ 1^%% 
Apod Maitt. AAnal. Ind. p. 31^. Dtibito aa prior iJla 
^ hac diueria fit« 

Sw^ 6i^ Atneis tum Skmii Commeni. Add^ Frobi ei MemeiniM 
(Wm« et Donati *- cum Pierii CaJHgai^ H hd^ BadH Af^ietfKi 
exvtanmtione -^ Opujtutm Fergilii poft Georgica ~ Paxifiis per 
Petrum Vidouaeum C^audouiJ eum figg. € tf%^ 

fii1>hoth. Bunau. T« h p« too } deCcripta ex A&eaGan^ 
KK, (BibUoth. Acad. Qottinj.) 

dk 



evm DE VIRGILH 



. /» P^ V. Jf» Bwdioa #1 Gitrgifm admHaStomts » a^ Uci emm£s 
maxfmi TktofHii^ $$m ttiam Htfiedi qnidam » qmhm -vfms §Ji 
yirgilius, iatina rsdt^ii.psr Eobanam I|efluiii. Efcl^ Na- 
rifa, Haganoae » per lo. Seccriuin g. 1^29. 

Eobani adootadones laepe ^eincep» recufae Kic primunm 
vulgatac efle videntur. Pra^efixa eius' epiRola ad Frideri» 
eum Nbrimb. apud D. Aegidii Abbatem data eft Norimber-^ 
gae menfe Auguflo ii%^. (Bibliotk Acad. Gotting.) 

P, F. M. Opera smm PhiL Melanchthonis adMHHimiemHs^ E^ 
Pirgiiii atia opufcmta cmm PriapsHs, Parifiis g. 1^31. 

Vid. Maittair. T. n, p. 759. Primo hic exarata efle 
video Philippi fcholia; idque Panfiis faAum miror. Cui 
olii> tantnm fuperefi » cavflkm facile expedire poterit » fi ea» 
qpM^t de eo viro fcripta funt, euoluerit Saepiffime hinc fcho« 
tti illa in cdd. repetiCa. 

P^ V, M» Opsra^ per Sim. Colinacum. Parit . u. i$3t^ 

Vid. ad.i5x5. 
•— Venedis pcr Bcm. Stigninun ift« 1^31« 

Non dubito, dufiam eam efle ex altert x$o7» 

I53*. 
P, V, M. Opsra^ Mamri Ssrmii Hmarati .im tadim Gsmnmm^ 

^ $turii $x amtn txsmplarikus imitgritad rtJtHmii* Cajtigatiamts ## 

WariMtmtti Firgilianat UlHomis ptr lo. Pitrimm Faitrianamm, 

Ex OfF. Robcrti StephanL Paiifiis r il 153^- 

De ea fupra didwn p. XCHI. (BibUotfa. Acad. Ootting.) 

Cailigationes Pieriatiae (de quibus v. ad 15x1) iam if 19 funt 

excube ct aiterum Tomom coafiitaunt» quo cxemplaria 

Donnulla deflituuntur. 

Jiintina huius anni i$3i efl cadem cum cftg quae ann* 

(equenti ccmmcmQrahitur. ^ 

1533; 
P. y. M* Optra ($um Carminibus minoribus)» mtemrmtigimm 
9fijiigm$m ^ tiin priJHmam formam rtjiitnta , cnm attrrimi indi*^ 
0i virarmm tonmtmttiriis^ Ssrnii^ Domati^.Mancimtilit Prokit. Do* 
mitii CaiJerini* ((uihns add, adnatatitmts Chph^ Landini^ '(^■■S^ 
iioM^ PkiL Btrmddi, Au. CnpgmHtmts -^ptr lo.Pitrimm — 
mmc ittrmm ak todtm rtcognitat -* Craeca in ntramkffiontm 
mtfarmmta^ In fine : Venetiis in aedibus Luceantonii luntae 
jpiorentini. A. D. MOXXX0. menle Septembri, (At in &on. 
te 1533 menfe lanuario) cum Agg. 1 1533« 

Vide «. isi». (BibUoth. Acad. CSotting.) 

ftrgiiim 



EDITIONIBVS Ctt 

ririiSms «m C^mmttti, S^rwr/ fi tispofiOmd^ muifrum vi* 
nrmm dcQormm, Iroprefll Me<iiolaiii pcr Vintentium da Meda 
ai imJlmMiiam D. mOai d$ G^rg^mkoiM anno MCCCCCJOCXIIL 
tiicfimo Idns Itinii. Qjunt. XXXHI. Car. Iffi. Mediolani 

f. 153J* 
Metnorat^r a Maittaire Annal. lod. p. 329. DuAa vi- 
drtttr ex VeAeti«. 

P. r, Af. Ojp^a (cum ininor. Opufb* «1517). Ex dK 

Rob. Stephaiii.* Parifiis • . " j, i^jy, 

Praefixam haber ex cdit Ald; tert. praefationem. Poe^ 

tae tamen vcrba pailim ad alias cdd. i >r; C. BcL X, 19 bm^ 

Md, mutata. 

P, K M. BmHia tum CimmtHtmflmdiM, Londini in aedi» 

bu$ Winandi de Worde 4, i^^j, 

Apud IMaittair. T. 11, p» 790. vide fupra 1511.. 1515. 

&Wfa #jr Craais €i Latinis am&oribus in Bttcotica — L^^ 

*«fj-AiriTO#i^« (Wolfgang Windheim») Aug. Vind. g« I5^|. 

Landantur ab Heufmg. ad/Offic, Cic. praef. ^.l^. - ^ 

1534- -. ^ 
-P. r. ^. '0/7#rtf «iifi Strmi Prottqus dommint. as ^ft^ihms 
UUxfnmm variationibus^ in ani, codd.repthis , cura §i fiudio 
AJcx. Vellutelli smendata si propriis impettfis in aedibus Petri 
de Nicoiinis ds iabbto imprefa , fiib pirincips Andrefk QfitU 
MDXXXIIfl. fnenfs Septembri 8. t$54. 

Mcmorant hanc parumfr^qu^htcm editioneih Fabric". 
B. L. T. I, pag; 209. Maiti. AnhiJ. Ind. pag. 318. Buri 
BibCtogr, infirma, n. 2^76, qua infjf>cft'a patuit , fpcm ttit fu 
edidonc priorc fuf<;:cpifrc vanam ; n^m fcquituj^ Ca luntinas ; 
leftionum autem varictas eft fc Prcridft; Calligrft. Cxctrpta. * 
P' i^. M, Opera ex recenfiani I. B. Egnatii sum Ssruii Com^' 
w. Bafilcae pcr lo. WaldchV. I. H ' * -4; 1^34. 

Maittair. T. II, p. gio et ante eum Fabrfe. B. L. T. I, 
P. loS, vbi fubikitur: *^/ (Wajder) vetufio exsmjHaii fs 
9fnm effe ait, Quod vcrebar , nc de Egnatio'^erba iHk iidi 
cipienda cfrent, ipfa rcs me ddcilatr cll cnim'mcra rcj>etitto 
Egnatianac a. 1507. Rcpctita quoqiieAoir anno C^atafedbrum 
editio ipud' Aldum ex editioiie f^i^. (Biblioth. Ootting* 
Acad.) cf. Biirmauik. Sec. prifef. Anthol. Lat.* pag. ^ j; - ^ 

yirgilim* ' PMt: MetanskiAomis mimsiaiimmsmtts iHttfiratmt, l^a 
niiis apud lo. Pafuum ta. 153$. 

(Vide rj ji.) 

P. r. M. 



cx DE VIRGILll 

F^ r. if. BmibUta. Tigori. ipud Chpb. Fcofchhoiienim 

Malttar. T. II9 p. gap. cf. infira 1547. IS^<* 

Donati in iHtr^i XI L Atmidos^ qHM$ HftUa dffidirmba^nr^ aB»- 

fokna interpreiaiio. Impr. Neapoli per lo. Sulzbacchium et 

Matchtam Camcer, quarto Idns Nouembres £ i53^» 

Scipioms Capyciiy ICti, ad quem e Bibliotheca louia* 

'jBdPmtani pemeaerafit, ftudio, Paullo FUuio curaatey pri- 

jnum hoc aano Commentarii, Domaii nomine iafigaiti» ex«> 

cuii fuat: quonim aiitea t&fttum excerpt^ ia edd» eraat pro« 

lata. Vtriusqae. praefattooes. v» id Leonardi Nicodevii Mddz^ 

affa BibGoiiCa Napoiii, da Nic» Toppi p. 117. 128*' Donatum 

^mendatiorem quatiiordecim «sbii pofi ia Oermaaia valga» 

.yit Qtf, Fabricius. 

EfUdita Sckoiia in BnioUca Firgilii -^ per Mocmm miU^ 
aiiMnin Argeatinae apiid lo» Albertum. la fine : M« Sept» 
MDXXXV. primam aunc prodieres (aepe hioc aliii com* 
mentariis ioferta. (B« G. A.) 

P. F. M* Optra^ ium Comment* Simii i» Piirii. Brixiae 

tpud Ludouicum Britannicum f. 1^36. 

Maittair. Annal. Ind. pag. 329. Videtur Stephanianam 

fL, i$3% aut Venetas ex iis interpolatas fequi cf.. inf. a. i$4(^. 

F, V^ M. Opira cnm vndaim Comminiariis: Ckph, Landiui^ 
JhU^ MamciiteUi'^ lo. Badii A/at^i^ Scruii, Donaii^ Probi^ Da^ 
pki, Inli Pompomi Sabini, Boroaidi, Domiiii Va!dirini% Ve* 
Sketiis apud Luc. Ant. luntam. ^n Voll. f. 1(3$ et 1537. 

Maittair« T. m, p. 279. Vide 1519. I$33- Recufae hot 
Anno EobaniHeffi aonotationes ex i$2^. Coloaiae. (B.A.G.) 

»537- 
. J*. F, M, apud Rob. Stephanua 12. i$37. 

'Videi533» ^^ 

. . ^. I:\M^ iwa /cioiUs fiitaeMkmdi 9$ CaUti wa P, Bcmbi re»^ 
f^gniiiono. Lugduai 8. 1537» 

^ Fabric. B. L. T. I, p. 212. Recognitionem » Culicis 
puta, ad P. fiembi Jibrum pe^t ex Aldd. Diulrfor. vet. 
poetar. luf. 1517 vel ex Diaiogo Bembi dp Culice 1530^ 
Lud. Viuis ia Bncotica yirjgilii iaUrpriioiio. Bafd^ g^ tS37> 

^m, Gi, ii At^eis^ Parifiis- apud Franc» (jrypht^m 4. jrjjg,. 

Bucolica quidem 1558 > at Georgica 1535, et Aeaeii 

(537* vid. Maittair. Aunal. Ind. p. 32^. Videtur epfris prow 

J^fitt 



EDITIONIBVS cxi 

pofiu fuifle editio Lugdttnenfis fuperioris aonL Eft autem 
kec piima, quae Giyphianum nomen prae fe fert. Quae 
^dea inlpexi Gryphiana exemplaiia» conueniunt cum 
Ald. pr. 

?. V. M. Opeta, PfuL Mttanchikoms ittttfirata M^^'s. Bus^ 
im Opmfimia, CuUx ififup$r^ a F, Bintlfo rnoghita, Parifiis 
(xcudebat lo» Lodoicus %. i<38« 

Maittair. AnnaK Ind. p. 3^9. Vide modo Lugd. 1537. 

Parapkrs^s in XFL ^ranoaet Vwrgiiii, quat quid§m primo 
JbwidBs libro ioniinnaur. Per Gafparem Heldelinum, Ludi* 
oagiArum Lindauien&m. Argentorati a^. Cratonem My- 
limn g. 1^39. 

(B. A. G.) 

?. V, Jf. Opfra mmt demum Nic, Erftkraei optra in pri/li» 
mm Uaiomm refiituta , additis oiusdtm fikoHis , mc mou obfir* 
oeAna diiigenii eum Utentiae omm's, tum diligentiao Maroniaua$ 
in metris , #/ ineUeo copiofijpmo, Venetiis per lo. Ant. Sabium» 
nVoIl. 8*i53€-i539^ 

Inani iaAatione 9 quam Henr. Ste phanus quoque fub* 
£iDQat in prae£ fuae edit., in lucem edit Sabius ineptam £ry» 
thraei opeliam ; de qua iam vidimus a. 1500. Memorant 
eam Maittaire T. III, p. 30^. Cafal. Bibl. R. Parif. n. %%&^ 
Bnre n. 2^78* 

P. r. M. Opora onnda diUgtMia P.H. Suilannaei fimm omott* 
ictiffimo excu/a, Parifiis apud lo. Macaeum 4. 1539. I540* 
Maittaire T. III, p. 30^» Catal. B. R. Pari£ n. 829. 

P. F. M. Bucoiica, cum /o. FiUis f^aientitd in ottsdem aUtgo^ 

rHs, Mediolani» per Minicium Caluum 8- 1539« 

Maittaire T.III9 p. 306. vide modo a. 1537 ; hinc (aepe 

tt alias Bucolica cum Viuis inutili commentario funt repe* 

titSy vt Antwerpiae 15449 8* et aL 

P. y% M, Echgao decem » Caipkutnii feptem ^ Hemefiefm qud* 
hnr^ Samtafittii quinque. Francof. apud Chrifl* EgedolfiBm 

MAitt. T. nr, p. 301S» x:f. fupra a. 15^4. 
llepetiu qu«que Georgica c* WilMchii iUafbratioac Baiil» I4 

1540* 
f. V. Maro. Ex oft Rob. Stephani. PariC 1- 1$40* 

Vide fup. 1533* 15^7. ' • 

*— per Sim. Colinaeum. Parif. 14« 1540« 

Vide 152^. mi. 

P. V. Maro. 



cxn DE VIROILII 

P, f^ Maro, apud Frahc. Oiyphium. Ex€udebftt lo. Lo- 
(loicus Filetanus. Parif. 4. 154<^« 

Maict. Annal. Iftd. p. ^x5. BBO. BncoHca quidem an« 
num exhibent 1542, Georgica et Aencis iS^h fex tamea 
pofleriores Aeneidos tibri 1549. 

f^irgiHus, apud Aldi filios. Vcnetiis ^. I?4<>- 

Memorab. Bibl. Dresd. T. II, n. 309. Eft^ puto, ea- 
dem cum edit. if 41. 

Franc. Campani ^naejli^ Firgitiana / -BlmidativniT fn «/r* 
pM FirgiHi ioca. Medtolani. Caluus 4. 154^ 

Catel. Bibl. Reg. PariC Poei. fi» 9W- Eundem libeU 
lum in manibus habemus infcriptum: Fram.CampaniQuaefli^ 
Firgi/iana, per quam diligenUffimuy poeta negliginiiae r quam 
Tueea et Varut ae eaiteri haQenms obieeerunt, mb/o/uitMr^ et fine 
fna muUa iiediuina :4enride ad kune diem ohjeurijima hca^ffd 
in fecmndo praefertim H Jexto , inteltigi non poffimi etc. Pariiiij 
«pud lo. Foucher. i$4Z, 8- Totus Ubellus verfatur circa 
XXII illbs verfus,. quos Tucca ac Varus Aen. II fufluiilTe fe* 
runtur*. Praefixa Campani epiHola data X Kal. Mart. 1535 
lads docere videtwr, iam aiite Boboniae eundem libellum 
prodiifle. 

. Jn Bueotica^UeUi fobam Nejfi et tLtomardi Kaimaead emaotatio* 
pii. Argcnfc. 8. 1540. 

1^41. 
Firgiiim. Venetiis apud Aldi iUioi 1541. M. lanuario 

4- iSAh 
Repetita ex fupenoribus Aldd. 

. P. V. M. Bu€, Gtn it Aenrii euris P, H, Sujfanaaii imendata. 

Parifiit apud Mich. Fezendat 8* X54U 

Maitt. T. III^. p. 329. Alia exemplaria nomen Oudim 

Parm geruat^ Adde Bnriufn n* 2679. Duda ex Edit» i$39l 

Pm V, M* vniuerfum poema , vna cnm tmendeuijfimis Cowmentf 

Straiijt Doaeep muito quam antea cajiigatijfimttm. Addita funt 

ptfoitiria y qaoi in iioe ab Afrenjio » viro non illitirato » Jcripta 

fma. Venedis apud Aloyfium de Tortis f. 15 41. 

Secundum luntinas exprefla». vt fupra obferuatom eft 

(Bibli<yth. Acad. Gotting.) 

BueoHia^ Giorgica, Aemis, Venetiis in ofitc. Erafmiana 

t6. 15 4X. 

154». 
P. V^ M* Optra ium Struii Commeut, Venetiis aptid luntas 

f. If42. 

(Vide 1519.) 

P. V. M. 



RDITIONIBVS cxm 

11,, 154»^ 
Makl. T. ID; y. 946* (vid^ i$40>. Apnd «nndcm i/k 
/^|rWi Mortimm fik^Hm lo. RueHii /p#r Hub. SiifTannaeiim ^o/a» 
I(i7d PariT. 1%. 1^4% prodiemne, Maittairio jnemorante T.HI» 
p. 346. Ind> p. j9t. Ga<al'. B. R. Pari£ ih 901 ee eodem auc» 
}Mt^ inlnd. p. Bio-. ... 

yhrgi/ii Titifrus, Eeloga , aSegoriea inttrpretaii^Ke itlvfruth 
fir lo. BdMikiimS. 1543 excnfusefty qtio equi<itbm aequo 
tsam careo. 

?. /^ if. Bm, Qt* Atnri^ ^Panfits alfiud l^etrum Gromoi» 

iiuii 1^4^ 

Bacolic^ x^dtHHxi. ciiia Geofgicis i>42<. Aeneis autem 

1545. vid. Maittair. loji^. ^ag. ^%'6.. . Videatur recufa efle t% 

cditione per P. H. Sufi&nnaeum em^adata \^^o et 1^41. 

. F; r. M* ^erm '4n <irfiigmiiom An^. Goneani. Lugduni ap. 

Sei>. Qryphium .8- 1542^ 

Etiam k. 1541 nonnntla exfrmpla exhibeti^ ftabet prae- 

fiiam Goueaiu epiflolam: iai^at tamen falTo do^biTHni.viit 

cLKgationeih. Poedijfimorum vjetidorum /etttrtiaw s^]^t}l6tt -csah 

UsQT. Stephanus in praef. foae edi^ 

Ad yirgiUi apgra Loei a'iig§tot •«- a (?#. Lioitberger, . Jngolftadt 

Opera pro illo tempote non inio&>. '(B. A. G.) 

BveoUem cum ./ekotiis PhiL i^elaneht^nis, Ifliiiekii , Eobatii 
fftfit Leon, KnttMattni, AntWerpiae ap. Ip. Loe S* i$43> 

Maitt. lad. ^. 33 Ow Etiam a Martino eam laudan mr- 
ftiak Vide »• 1546. 

P. V. M. vninit/um potma^ 'exaitijJSm cafligdium. Seruii 
tetigra cxfntfiiio: Prohi -^ hannis^ue Vinis 'AHegoridrf Kdoei 
'i Jljshii /etper Qc, eatpt. etc. '— etiam vdriitatn tetii^unm 4MM 
* Je. Pitrio tum ab attis do&iff, 'viris tkaCteuns 'Oh/erHntat. Wn^» 
aj apod llieron. Scotiim f. 1544: 

Erpreiflk iuxta Veit. 1541 eti54a^- ^ tioftro exeihplari 
^^ueis non ddideraCur. 

A V; Jif. "Opira *cnm dpufiutis. ~ jonniifi aceurdtlus ihtenda' 

<*. Lngduni. Seb. (5ryT)hins l5.i^44'^ 

Editioixem 'Bdfitein/.m a. *if44 cuih Sertm ct aiim*. Com - 

Bcttariis lo. Bapt. Egn^ttti cura rcccnfrtis meraor^t.Dtirman- 

ns Sec. in -pt^ui. ad VirgiK Similem efle ^deo edittoRt 

viAOIt.. Tom.i ^ -15 H 



cxiv BE VIRGILIl 

t534« Bafileae pier fiBetoayin. Cinio&eoi^^xMrattA e Sbciii 

B^ontiiiis didici. 

Sthoii0 in GiorgUormm J». F. M, IHroi IIIL demjimm^ 2). PhiL 
MelanchthoDis y mmc.prfmnm tm tmeim idiim, Adi, Eobamiffijli 
JUmtatioHis; mdhaa hnuis ixpUiatim voiabmtSrmm di agrii^lm" 
nm in/iymmimiis pir lodoc WiUichiuiii Stifiaimnmm. BaiUeae 
apud Bartholom. Wefthemerum. amno MDXLIIII. menfe Au- 

gufto 8. 1^44- 

<B. A. .60 Non Juat haec coRfttndenda cinii Scholiii 
Philippi in edd. Parif. lo. Qaftius Brifacenfisy qui praefimnr» 
ciFe ea ex Melanehthonis ore ab anditore qnodam excepta» 
diferte narrat. De Willichio v. 153$. 

Ittlii Pompoiiu Sabini, Ormmtmmii^it Ht mmmim yirgiiii ep§^ 

. rm iommimtarii, Bafileae.. Io« Oporin. %, XS44« 

Vide fttp. ad a. 14%6. 

Adriani Barlandi . J m mM i i it m im IVpfhint AnMms Uhrot* 

Antwerp. X544* 

1545* 
P. V. M. Poimmta. Parifiis apud Fr. &yphium S« X545* 

Vide 1538. 
Virgilims. Venet. apud Aldi filioi «. x$4^. 

Vide 1540. 
VirgiUms ^UUppi Mitmmehtkomis fihoUis Uk^rmiMS. Coloniae 

«• I54«- 

»54«. 
A V. M. Opirm tmm Maphii Suppf. H PhiL Mitamshthomis msi» 

motatn Bafileae per NIc. Brylinger U. 154^* 

Alia exemplaria a. 1545 prae fe ferre videntnr. 

F. Vs M. Optra tnm sommsmt. Skrmii ii mmmotat, ox Doisii 

Commumt, LL. apud Ludouicmn Britannicum. bxixiae f. X54^« 

Maitt. AnoaL Ind. p. 319. Similem cdit» v. fiip. a* 153^« 

P* V. M* Pmrihtmimo Mmmtmmmi Optrm^ p^ ommus ommiwm 

9dd. tmmn dommam rmdfm H mmatmtmtiwrm roddiim. AiUi Aaomii 

MMbriJpmfis ^ aphtfmfis mdsmodmm fmmdUmsros ~ Apnd Inclyw 

tam Oranatam 4. 154^* 

Vide fpecimen fiiUioth. HaianC p, 37* De fbnte editio« 

nis mihi non liqnet. , 

P. V. M. Optrm Thood^ Pmimmmmi jtmmotmit* iUtfiraim, Ant* 

werpiae p^r Plantinum 'xtf. XC4^« l 

Memoratur tnm aliis, tnm Bnno Biblioth. inftr. n. 1680« 

Pltts tamen quam probabile mihi eft> per enrqrem eam lau* | 

dacit anao nulc cxarato pn XStf4> adqaeni a; vxde. 



EDITIONIBVS CKV 

f,V.M,0p9rm tnm€puJcmUi — - Lugd* per Seb,Gryphiuni 

Biblioth, Smith. p. D. Repetitar edit 1^4 ;t. 
P. V, M. Bmc^ (?#« #/ Jkmiis 9um udmoiaiimibms^ Lipriae pe? 
ValcQtinttm Papam %, 154 <?( 

kPkii.BsscMht tum adoiefcentey poflhaec Profeffom 
Bafiieenfiy confcnptaefunt adnotationes hae, quae fereyii^ 
Cr. Fabricii mmims vtnire folent vid* Gesneri Bibliothv pev 
Fiifmm p. 6%^, Easdem commendat loach. Camerarius^ lA* 
Epiiiolaad Ge. Fabricium» VII Kal. Oflobr. fed nullo anno 
^fcripto data, et huic ipfi, ft red^. auguramur» editioni 
pnmum, deincepi et aliis, praefixa. In eadem epiflolaCa- 
fflciarius profitecur, fe defcriptum ex Fabricii.Mfpto Virgi- 
Hum Lipfiam afportalie et excudendum curafle. Quod 
^fptum nuUum aliud potuit efle, quam exeroplar» quod 
Fabricius prelo f^buciendmn parauerat;. .nam fcriptos' coadi- 
ctsFabricius habuit nuUos: Haec omnia ad nubem Schre^ 
^inVita Ge. Fabricii p. 205 obiedam dirpeiienda^ va- 
iebunt * • . : 

, 1547- 
^. r. Jf. PfuL MiUmMomis admoicaiimbms iOuJlrmtms. Ti- 

(ori per Frofchhouer 4« IS47. 

Videi53i. 

i*. y. M* Opera cmm OpmfiuSsn Lugduni. Seb. Gryphius 

X5t. t547- 
Eiant nonnulla , quibus oHm adducebar , rt Bafileefifim 

pnmam et ad hunc annum a nonnullis rcferri folitam hoc an- 

B» exculam (vide 155T) putarem'. Sed fufpicionem hanc ido-* 

tei] argomentis deflitui nunc video. 

. • ... 

154S* 
^ F. M. Ojsmrm woHs n arptmiMiii >n fiMtis mmfirata. 

Logdani apad Seb. Gryphiuftn %. i^4S. 

Cmenna Tom. III9 pag* ^93* 

Hoius anni editionem laudari Tidtmns Liplienfem ^. 
M\ inferiptain : "i*» ^. Opsra indmbiiaia cmmt nii^uis tt du» 
^H^ quo titnlo edd. £ere r Oe.tFabricii recenfione infignitae 
W. Forte tamen annus male laadatar^ pro a. 15^9. 

A P, Burmanno in Admonit. de £dit. Mafuic. ■editi<r 
Brixienfis 1549- eum Pierii t^gationibtts nartatur: quae 
><leo tx edit* 1^46 repetiia efl. 
^ r. M, Gttff^rmm Qhri IIIL Pfak' MilamtHkmm fikoHk 

<Mr«ti. PaiifiH pcr TIl HkUrdnm' . " 4. 1549;' 

h % Maittaire 



cxvx DE VIROILII 

Maittaire T. DI, p. 410« £xfcriptas liber eir ed.fiaf. 
If44. Hoc eodem anno 1^48 et 1^49 Richardus AenHdwm 
eC a* 1550 Bttcolica exciideAda curauerat* Vnde £t, vt 
c^^d.-Virgilii Panfinas horum annorom pafllm iaudari rideas* 
vid, Maitt# Annal. Ind. p. 330. Repetita hoc anno B^^viic^^ 
^m T^rrentini Commemio Antwerp. $• . WitticMii fihoiia pafig^ 
ricrm in P. V. Bafileae ii. Etiam /0« Lud, yiuis in VirgiHi 
fmolUm inUrprcimiimum potijfmum 4Utegm^ifMm ^t. X548 Richar* 
4tts vulgauerat. 

p. F. M. Ex ofT. Rob. Stephaiu Ii. xS4f » 

Vide 1533. 1537» 1540. 
Etiam Bafileenfii fa. a. 

x^5o» 

A /^ if. ei^« riMv OpuftuUs ^ Lttgdniu apud Seb. Gnr» 

phiuln 8*^$o« 

Vide »547. 
Dc odiiiom Parif^ upuA Tk. ShkardUm 4. X55O vidc ad •» 

t55«* 
' P, V. Jlfi Aute^ trt. 9I .i^Knwii (et Cannina minor^ cum Com» 
isientariis). numc <um vtris Chmm$nt«riis Tib» Donati tt Seniit 
Honorati Jhmma cnra oditis of diligintor emfndaiisi (per 6ek 
Fabricium) AfC. kis fo. Harttmgi Annoiatiwes in Ubros MJaro^ 
nis Aeneidos ab ip/o amSfore diligenti cura cofleffae; iteth Bonfi^ 
nis /ifper locum Aeneid\ IV^ — Bafdeae» benricopetri L 1551. 

Si Donatum et Sernium curae habueris y haqenus inttr 
clailicas editiones erit referenda. Donatum Keapoli iecum 
CJttulerat Ge. Fabricius» h» e.. editionem ibi vulgatam a. 1535^ 
In ip(b poeta nihil optrac tum quidem coUocaflfe ^detixr» 
ccrte nuUos MSS, confuluilTe. Epiilola ad Valent Grauium 
praefixa iam a. ^54 7 dau ei^, vt adeo per quatuor aanos fub 
p.relo fudaifc Virgi&im necefle fii. 

Aiia eft EdiOe Upfae^s huius anni per Valentinuib Pa« 
^m curata 8» 1551 (cum Carmin. minor.)^ fed cx ed. Lipfl 
154(5 expreflkk vid. Ocsnexi Biblioth* perFrifiom p. A^8 b.».| 
wde inteiligere mihivtdeor» Virgilio a Gt^ Fabncixi emeu'- \ 
dato tum .primum ledionis vaxietatem cittsdem viri accurate 
do6U indufiria accelHire. Quod etiam Ge» Fabri<ui EpiHola 
ad Jo4ch«i Camcraxitim VSI Cal. Februar. X551 fcripu confir<. 
Tt^U. q^e in edd. LipCaAte CiiUie;il ^^^V^ f^li^t. 
1 JL.: ' >^ f f^ ^* A 



EDIT10NIBV5 cxvit 

Pn V. Jf. Bm9oUc» pum Comm, J^rm, TmrmH^, Anhver- 
jiac. Exc. lo. Verwithiia^n . g, i^, 

Vidc apud Maittaire T. ni, pag. dof , 
Diaiyfis quaiuor Hbxorum in Ge. yirgiki: uuff. D. lodoc* 
Will, (WiUichio) RufeUiano. Sgturum, p^ogno/licorum ^d^ 
kmfffioiihus mrispk^ exptunatio $oiL akff. ■ — Francofur. 
ti ad Viadr. in off, |o, Eichhorn g, ifji, />f eofifiliQ ## /^^ 
^iV«f — eod, aua. ibid* j, lUI, 

De Wiilichio vide ad 1535. (B, A. Q.) 

/, ^, M epir9 ad'M. P. Bembr u 4. I^augnii wmpia^ 
nm fidfm iafiigata. ^um S^uk^ Douati^ #i atiorum Coumtui^ 
Vwtiis, luntac f, ^5^^^^ 

Vide odt ^s, GaUI. B. R. PasU: Jhi$. a 837^ 

/. F. iir. Cpira u n^ MjdaixcUthoiUs #1 Be^ejorphini. Mq* 
patiae g. ^554, 

Vide Pari£ 1^31 et aj. Tjgur^ 1J47 etc, 

P. iT. M. BiuoUca cum Commeniario, Rich^ Qorraei Parifieum 
fis h^qjiunx ajpud jGuJ. Rou^llitt.in ^^ 15154., 

Maitt. T. m, p. ^48. Mufeuin Britaniuc. 

A r, M. Opora^ fvna eum opufcuUs) noms argumMis oi 
P^ii iJlii/lraia t^ deuuqgui ad^fidem oxmphrium quam diiigmm 
tffms rifiiiuiif^ crm figf ^ Lugduni ^ud Seb. Oryphium 

... 8^15.54. 

Vide xf^o. H4^* Pmdica^ ia prae&t fnefcio aa ea 

i«n fupcrioribns edd. praefixa fit) Gryphius cafligandiinter^ 

P«Ag«ivli.q^eb JWgjeiMiani}. noua acgumcBt» apporua. et fcho- 

fit, quibus lcca, inprimis. « Giraccis pQctisj^ adfcripfit^ 

yae Vur j;ilim iAWtatj^i», eg^ 

/.. KM^Opora mm Jfit^ Mr^tknaoli fikolUi^ et rV/>#. Vcne- 
ti apud lo. Acfcl. Sabiuia 8 . jfgi. 

Repedl» e^JtiQ Ven« 1139« 1^40.. AUa per Hieronymum 
&w«B vcpetilat hoc apnoc Bibtoth. Schvvarz, b.. 1009. 

^. i^sM- Bucoiica^ P. Rauu praeUftionibui exppftta^ PariH 

|cr And. Wechcktm g. 155$. «t Georgica ij^5, &cpin3 dcinde 

rccul»; vt K/54^ tertiunv 157^,. 8^,su qmatum Krawrof^ i;9o. 

Scdn^ pueris quid«ntinrajaaus daremus has pracU^laQncs. 

^. r, Marti. jWus^ CorrigenH Pauk Muuuii^ 4idi fiUfi. Ve- 

k f VirgiUi 



ocvni aE V.IHOIUL 

Vifgilii poem^ emeDdatum fr fe edsrn aa prtefafiuncula 
prenuBtiat. Ita v. c. XII, iii prlmus induxit tabtntisque gf» 
nas^ Annotationei nondum in hae edit, apparent confer 

V Seb. Corradi C^jNfliiMrMrfiif» im qna JP« f^« M, libir prfmHf Ai» 
tuidoi ixplhmtur^ Flarentiae excudebat Laurent. Torrenti* 
aue g. 155$. 

. Apud Maitt. T. II, p. 669. (B. A* G,) 

■ • ■ 

P, V.M^ Optra^ tnm Jupplem^ Maphii i$ OpufeuUs^ mmif i$ 
errgttmeutis $$ fikoliis itktftrata , deftu^qui ad fidim cajligeuiff. 
ixtmptarium quant tiittgeniiffimi reflituia* Lugduni per Sebi 
Qryphium g. x^^6. 

Maittair. Anaal. Tom. m, pag.tf84«' Vido modo de edit 
Gryph. 1555. 

P* V^ M* Opera vna eum Opufcnlis , quai eius nomim cireum» 

firuutur^ om%uhus. AnlWcrpiae. pxc. Mart.Nutius n. \^^6* 

(Biblioth. Acid. Gotting.) Hoc etiam anno Editionem 

Fabrieianatn Lipfienrem poft 154^ et 15^1 Upfieu efie repeti- 

tam inuenio, qui tradant. 

Pi V. M. Bucoticorum tixtus — Lttgduni apnd Theobal- 
dum Paganum ' « $. 15$^. 

Vide apud Maittaire Tom. tlT, pag, 6%^. 

P, V, BMcoticorum expticatio perfcripta di comntintatione Ca» 

merarii : cum indicaiione et interpretatiofte focorum Theccriti Bo» 

honi HeJjH; lo. Sturmii in priores tns ectogas commentariotus, 

Argentorati per Blafium Fabricium ^«I55^« 

(B. A. G.) 

Martini Crufii fihcUa in L //. $$ IIL VtrgiUi iffogam» ibid« 

P^ V. M. Operum mai&rum To^nush miuorMm: Cutixtte^ T$» 
mus //« ex recognitione Ge. Fabricii , cmus Obferuatiodes Virgi» 
lianai teSionis accfffere. Argent. aptld Rihelium S"- 1557« 

Vide pauUo ante ad a. 1546. t^'51. 7555. Haeceft ilU 
editio , de qua Ge. Fabricii epiflola in Vita per Schrebenrm 
confcripta p. xo6 efl accipienda, Fabricianarum quodammo* 
do princeps» 

P. V^ M^ Opera wua cum Opufimtis -«-> Lvgdtmi lp« Theob. 
Paganum g. 1557. 

Coafer a. i$5d. 

1^5 1 



BninowiBVJ 

hiUrpFiiiii^ms > -/WAt\ AiiMff f gw» ¥i9d$ 4d*g9rim •— Venedis 

^ Jo» Mgluun Bondtom -<• ^if^S* 

Ad edit. VeiD» i$44,iexcttikf irt fiiprs diiuaiis, et vulgo 

{19 ICCHWltlttlTnit JiAhitt. ^ -^ 

^. V* Mmr% Paiili Man«tii mdn^tm^mdhus in Uhwi margint adm 

fmpHs iibtjlrmtm* Venetiis ap. P,.A|inn|iniiiiAl<iif. %. is$%. 

Pleraqbeve Setnio.Jmifau ..x>Mat.l4a43^ta non magni 

Bomend, etiam a ieqq. cditDriJlmiT.M^SMCiUat haec fcholiaj 

HcBT. Ste|iiiantt.ln .pAdL inae edik 

/. F. M^0gmrA£mmJIA»m9 JPkil, Mfdm^Mmdt. Parifiis ap. 
Bidurdnm. . -^r , 4^ I5|g. 

Vide fiipBLa»r«(4t<. •• 'Uu/i r 

EademFrancof.rep. 8* i^$9*' 

P. Ntnniiy ^^mmridfii, id f. F.-t^mmnmimfim^ tnme primitm 

dita. Bafile^e per lo. Oporlnum Z2. (i>59.) 

(Bihlioth. Acad. Gotdng;)' - • ' ' 
Lta&b. Hortenfii jlf0ii/^/ii EHarratiomsin fix priorts tibroi 

dmdi^s tf mdnptaiiok$5 iH f$x pofitriorts eum tixitt. Bafil. f. 1559. ' 
(Cdnf. 1570. ifY^Vi^ptf.") B. A. G. Suhtvtique fetif- 

copiolae; vemni ]pt6 more iflorum.teinporum congefla funt 

F^arima ad fingutas Vbces» Tententiiis 'ift libca, quae ad poe« 

tift nihil fiiciuntj quge monihi opus eratot, 'firufhra quaeray; 

V. clbtim f Aen. S 9»« numint imfi; ihterj^rel lie odorator 

^udea difficultatem in yerbis* . • 

<^. r. M. Optra^ P. Mamuii Amtoidtioms » ti Nbmtri toem 
'uigis infignim^ -^K^ ^fr^i/rfif imitmim tjjt^ in mmgim mtmm^ 
Veactiij apud pVWaniit Aldi t \^ * g^ is60n, 

Vide modo a.'t$5'g. 
P. V. Jf. Opmrm vnm enm Cpm/Hiii» «— Lagdnni apud her. 
Stb. Gryphii ia« is6o^ 

Vide pauUn ant6 f^tf« Veram, quod Bipontini Socii 
^ere, nona ha^c efl recenfia Ant Qryphii, filii, qpi^ 
mUqut sonqnhrtmdis mMtis txomplmribm t, qmm eatamo ti fiftm 
issraiaipfk mtujtmo probartntm ipfi ^ neque lumtibus neque 
hbori pcperciSe fe profitetnr. Inprimis praedicat D. L« 
Fabricinm L V* €• JOadiQlaoenfem» qui e codiee fiiQ vetuf» 
tffimo fiippkuerit verfum Aen^VX» 77$ JLatutt pmdieitimt 
fcd in hoc pra thdanra carbones. vidi* ad c. U 

h 4^ ~ H6u 



Probi Commtntmn, a: <?»>,' 'P^tMth ^ ^ ^imiidMr f \m^^tttm ^wttiK 
J^DMffMti SabiHi , PfaL Biroatdi , t;:J^Mfmaiei'^^ioiLI§^kfif 
<Se. F^f^ricif, *B4mfmi$i ^iuk, e^m:Rk4t^t ^Ariandi, Sto^ 
pae^ Cofiftaniii Campami, Cmcii ti n/. Safiiie« a|w Honncop.,. 

".■»•' •"' -^»- ..• . " Uu^jSi» 

Ekis fiifuhis edhi^Ctf^li, •'■' .-.^' 

Edkionem F9m9§am ^m dmfii§nK^f^hiit>U F^H^rmm ». 
i|<$f<et 15^2, f. ffte8HJrari*<^^t: * ^^* .; ,' • ' 

i'../^. M.poemata, quae iitMt^hMd; INl(tyMihm$M9idk tmtim^l 
taUuttCiiUs^ liUjh^HTi "^tMifi^ ftgiirh-Ugtf^\kicifit*t$'doSiff, vho- 
fmi^fiWiit $t anmtatfordbtfs. Tiguri Chph.Fror<:}ih^.i.gy J0£.: 
Cat B. R. PariC n. 841. Sc4*ttr.iimr;-dubi©.'edd. 
i$47, cf. 1564. 1557. 1570* . JE4ita curantc lo. Frifto Tigu- 
n(^ ^ui contextiuxi ipfum ^ cbllatis /^pjUi^MWJn^-c^'^^"' 
cil^jnpl^abjv ^qv^.4ttigfn^fli5:xf- con;cauin.. ct '«un^ndatatm 
ip.EpilVoLi ad Chr. Frofch^upfu^i afTi^m^U ^lacm^annbu-^ 
tiones breues in Buc. et Ge. «^ v^rii^ iaterjprctibu5>.'ifipri- 
ifiis P. Ran^i ^xai^Qt.9, iJtem difriciiiuni .vQcal^ul^rum ^tfr- 
ptctativnciik Gieri?»afliic;a^ adiecit . M9xA^\^^^(^°^J^^^^ 
Hi Ge, annptatiuacula^ . Ex; Steph..i)QkJ^ dg jUJU-^^?*'^^*'^* 
^rijp UiMn,. df.cerptia(;*jioiiot^ii9aeVT 1^P?^tiU^^* ?<^7..;..., 
.a^! /^. M.^0per4L,^i^.,Fulmaum flHduK^nrreaafi cttm W^^ll^, 
K^^^V*''^^ ^hio.XfJI., Antwerp. ., ^- , ' 7 ^7^ ,»• .^«^fc 



^. ^. ^. Oper>a cmm Comm. ;^rm'i #* Vurimrmm, Vicaetus 
llfUiis.Rnni£ lau4SJKX\di>,.hiHd dubij; ex Iwfrifin^us \^^ 

'* p. U., M. BucoUca catm verhorum con^xtu^ pfir 'Jttrm-^Torren^ 
0num triHiaii flyto fantiUetrittx difcujfa^ MtWcrpiac ppr &.' 
tatiwn. . ■ ' t- H^*- 

Sepetiu Munutiaeuk aiHU l^dto, fw .^cu«niM T<s Hlf j^ ^94 
Vaniecn/is ap.NicsBrylii^^ %, ad Gryphiaaam xjji^ cxadai^ 
yt doceat Bipcn^.. Sqdales^ .Rf^jdK <KpUcati«AC* yidc »4 

• P. V'. M. Oppr^t cum fkid:, Melancktkt^is s^ atimtm eotts. Tu 

Vide paiUio amt* ifdl^ • . . . 

JT^ f^» M' 



BDIXIONIBVS cm 

?. r« M^ 9p0r0^^ 7Heo4- PvUauiuu ^m/ias mnff9^ Pau/S 
U§tmiU titmotaii^mtSm - Jipw^ hea « quq§ yirgiUm imi»Utf tjf^ 

Typb oitidis elegjaQter exprefTus lib^r.. . PrincepSn 
qiaatuiii-afii;<|aor, edd% Pulmanzuaiiaruin.' Pujloxanxiuf in 
e^la adL Calf . jSichetun^ .CorQinun]. V« JUl,.p6lobr, i|5$,d4^ 
ti cx^Hplaria» cum manufcripta » tum typis imprelTay fe 
compaiWie profitetur. conf. fiip*^ pag. XCV fq. Nam in iUa 
ntmoat j^C9^9, qufe ei;;.c«il^tipiifi .exemplaFiuq^ oun^-mapu- 
fcnptoium 9 tum typis imprciforum reiUtuta emittit. «. Re« 
pdiU;^ edkio fiiigujif iere annis« r ■ 

f.Bimbi d^Firgiiii ^Culia fi Tenntii /ntulis liheauifi Flo^ 
xeat. 4« Jt564 produ% le^i ucq tanptejA ti;ifxi jprimum rvulga- 
Uo^ vid, Ald. i5i7«t ... 



I • •■•» 



A /^« if. Op§ra ad fjte» Erythraei rteinfionim V^netiri ajmd 

Fianc. Rampazetum , expenfis Melch. Seflae i^^S* 

MemAkYtvc %SitlbJrgi.iprae£( fdit Fc^ofivt» x5t3' . 

?, r* J!f. Georgiea treuibus P, Manutii et aliorum*tnptoia«imi 

^ iihMtatm* AAlhvcvpiM ficr. Chpb* Bloiitfinttin' &i 15^5« 

Eodcm modo BuetUea feparatim efle excufa , nec noft 

(Jpif^^i minora^ m fMrtefiit. «di^oi5d(^ tSitftUigiiur* 

/^«i# Z#flfr> f» JRrgiUum a P. Qahiiaq.o efUeffa. Brixifteif^ 

.£ Ceid< Medictt», vt^f^pra monuirrms^ p* XLV^ 
Sdb..Rcguli M LJnt* Mbnum t Atifio^s de 4r0$ poei^e^ 
thu pramptis ej^l^atiiluts* FsLvtey.i^e, .PoAfim^e per Iih 
Robeura 4. 1553 et 1565«, 

(^blioth. Aca4« Gottirrg.) Ad Ariflotelis praecepta» 
quo quidem moclQ illa tum accipi {blebant> Aeneis exigituriL 
propof^tum eflrc poetae', 'tolerantiflind ct fb.rtiflimi pancipis 
etperH^ viri fimulacrum effiflum oftendere; et'fic*alia a 
nram veritate aliena^ RtHqua ad fubtilitatc) rhetoricu 
(ttartxKU a poeticA^tittdOlea^^nasv 

" i^^. 

?. r. M^ Bputa ai^ie^ Erpkrajti re^enfienem, Venetiis eit 
oiTic. I^rajnc. L.auirentin{ i$i6 memorantur Fr, Sylburgip i^ 
prufat^ ^4it. Francofurt 1583, 

P^ f\ Jth Opera ((5um Opttfc. minor.). J^au/fi Maictiiii aun. 
99tationes iu margine adfiripiae: Jfomeri hea infignia, quae 
(firgitius in^aius efi ,• Ge^ FahrieU ^emn^ Q^efuoMonfs jnrgi- 
^wt itaimtK Autwcrp. ex offic. PUnt* g, t^C6. 



cxxB 1>E VlKC^tLtl' 

VihSl tlnlfT egit Plantimis , qtatm vt Mmiifiaiitf ^ditio* 
nes i$$5. i$58. is6h repeteret. Ipfe-^ui pfaef.*ie esrempltt 
Venetum, et, quod ex Veneto deinde* editam (it » Liigd»« 
aenfe reddtudine et veriCite foperafli pro6fetar. 

Bme^ffc&rmm Firgiffi fin^tkx H dihiiida mfiapkriifit — ^ JMfW 
r# jlf. Mentone Gogreuio* Viftiebergte per l^red. Oe. Rttt 



- • .1 



♦ ' 15^7. • • ' • • ..... 

- F. V. M. # M#. ^ryikrmi rieinfiM: '^Lngdiuiit Vbll. 11 

Nec dubito , iam aliam fiinil^m Lugdnnenfem fttperio* 

' fibus annis praebcfliffc. v * ■. 

P, V, M.po$mata qua^ exidia &mHter, Mdfdtisfiig, ^^'ttdoc^ 
tiffi' ffirBr. fiiiQliis ae anaoiaii, FrancofrtdMoen. api&d 'Oel 
Coruinum Feyerabend et her* Wigtndi Galli 1. 15^7* 

B. G. A. Ellrepetitio Trgurinte ijfu 



» » 



15«. 

F* r. Jf. t Gk n$riH$ rmtf^ida». Lipfito pcr heredes Va« 

katiiiiPapae * S-- i^^S* 

RepctiClt-etuim cft hoc UMJbmvtrpimfitFitmiini mtai 

i^irgiUut'-'Mailam firipianm grattamm itt^firaius^-^fm^ 

BUoit Vrfioi. Antwerp. Chphj^PkaMbiu» > ' . |. i^^S- 

Eft kic lihelhis Leonardiae i^^^retufat cum nottnullia 

Va&cnari \(»plifcalis. Do£binam&cile<tgfto&aS'; ifididrfiib- 

tUitatem in muitis, qote c6mptrtte«&iity defidcreti. *. 

15^9- . 

Echgat emm argnmtniis fint rktioridf ^fpofiiiomhus,Fhit^ Mt^ 
iamkikonis, ei Farapkrafi m fikoUis Stt^hn BxcciL ' Goislichu. 
Exc. Abr. Fritich %. i$6pn 

FirgiHm Londini, ptr Htnr* Bpmtmtm, f/ IS70» 

Apud AmeL Old Englifh Printings. 
F. F. M. #. n, Mt iamkik tt d s «I aUor. Tignri %. iS^o. l$73* 

(Vidc. 15^4.) 
In P. FirgiUi BntoUtm Ctmmtntarii Hich. Btrth» Lipfite 
tpud lo. Rhamba ^ S* i$7o% 

(B. A. G.) Ao 1575 repetiti iint » non dicam. 

I57«- 
F: r. M. Opttm imdmHimm -— Magdchnr^ pcr Matthteum 

GilikcA t« mu 

Adicatj 



Adicfit timeii jniziora caimiaa-' c. praef. Cameranj 1^51 
a tdd. LipL . Titm. VarieUf k^omi > et AAnoifitioAe}» ia 
Boc. Gc. Aen. - '' -S '" .^ 

AtHMrpifnfim a. 1^71 et Thnd, Prffmanm VirgiUauas LU(i&r 
M a Fo^ginio praef. ad VirgiiiuA Medieejam p. IV memora* 
n video. Certe Antw0rpi$npHf^ a« U7& ei^ i^6d sepedtam ia 
Buibus habeot Etiam AfcenfiaA^ VeAieta» et editio Pgri- 
iioa h. a. memoratur: apud Sodales Aipontin*» verum incer^ 
u Ede. 

»573* • •• »■'•-' 
P. r. appfadix •— Aec, lof. Scaligeri /« iatuiim t^rnmtmarii 
a tajHgaiionis, Lugdunij>er Gul. flouillium S. 1572 et 1573« 
Vidcinf. 15^$. 159'^. 1617. Cataie6ta Virgilii iai^ j^o* 
^erant Vincent. 1479» Venet. 1480 eC ^484^ f. Brix. 1485» 
Ald. 1517 et 1^34 hinc ad calcem £dd. lixnt: H aliar. ' 
Tigurina rep. k. a. yid. [$70: i$f4. 156)1. 

,. 1574., 
?. r. Jf. Cl/r#rtf Mw CbmiRi. Seruii ti Var. Venet. £ AS?lll* 
(Confl IS52.) Forte eadem quam 1571 ab aliii memo- 
nrividimm» ... . ., , 

Ctmmimarii. d^lH 9 hnuis as fuidMfli in P^ V, M. guatu^^ 
^ts Gfrgiiorum » itarijf, virs H pMiai ulibirrimi lo. Sdgely 
M'i/M iumtn$ii$is gtfitAa in twm iditi 1574 (per Henr. THi« 
ionem Bilag. Eccle£ae SchmoUenfis PaAorem vulgati) Mulhu- 
t £xc. Ge. Haatzfch ,8« 4574. 

(B. A.G.) 

Editio Himricopttrina (repetica poS I5il.l56l) ex offic. H^ti- 
ricopetrina * , i . f. t575^ 

FhgiSus ii in ium CemmintaiioHis ot Paratipomenm Germa* 
fii Valentis GaeUii. Eiusd. Virgilii j^piudix tum hfi Semligi'^ 
n Cmmsni. a saftigat. Aatwerp. ex ofHc. Chph. Planti()i 

Commentarii Valentis nbuuiyi edit ^enua conflituunt» at 
i&textu poetafi nihiiLoperae pofiiit« 

157^. 
Atf. (?f « Ain^ P^ V, M^ Matiiuani dotiiff tnrorum n^tationi'^ 
^t iihjlraim optrm a indujiria loa» Heyen Birgizomii Bstgas^ 
Veeet* apud Aldum (iumorem) 8* '$7^« 

Saepiu» ref^etita» quia fch<»Ianun vfibus inferuiit; At in 
eriticanim editionum cenfiam noQ veaire potefl» Expreib 
A ca tdit. Maaut. IS58« 

imtifim, 



^ ht^t^ia Atneis ^' tn ' rkgiam ^^igir^mheMm » *firmnih whiqm 
kirMs verfihtt^ ttoH tmHnri ittdtijlrim gumm imbmn eomthmt^ redac'* 
ia: a lo. Lucienburgio luris Candidatp. Frtncofordiae 
-Moem ;\ .» .^ . • — 4. 157^, 

* ' In deccm tiShit deduAani' vide» Aenetdtfm. Quantuin* 
vis ab&rdnm homiius canTdkim oculis tameil fnbficere ]pote£t« 
-quantopere VraMi^- nOh^iie regnet in carthine epico) 
xjkam «luka ex drafillitk natura ei infinti et quam fiicile pri^ 
mi tragici in id incidere debueriar, vt in Iliadc flvriwi in^ 
goediarum argumeoU inefle in^elligerent, 

♦ ■ '•••-! — ■*! 

■• . . • I ' 

* v^.JT. ^f' Opira^ Lon^ini pcr l Kingftpm . I57T. 

^Apud Am^f. 1. U , 
"^P. V.M^ Poemata. (3*Ki. Qe^ Aen.) ' nouis .ftMOs iBt^rata^ 
fuae Henr. Stephanivs^a^^/tffi domi nata, fartim € virornm doc^ 
iorum libris ixctrpta dedii ; Eiusdem H. ^tephani fchediafma 
di diieHH in diutrfis offud Pirgilhm Uffionibns adlkihendon typis 
Hcnr. itcphani •• • • g^ (i577-) 

' Eft (>rima Stephaii&na fdiolSs marjginalibus inffarufta 
poft Manutium» maxime ex Sexiiio. jPlura in Mar&nem me» 
ditisLbatur* vit do^s; Tfd. pm&t. ' MiAa Wna comple^"* 
tur fchediaOna , nec tomen nona.. > • • ' ^ 

■ Pirgeiius. Prf. exf ofilc, hcred. Chr. EgenbllphJ 1. 1^77^ 
-^ ' • •Schrcberi Vita Ge. F&bricii pag. ioa^ ^04,^ 
' - Xaml}« Hortenfii Montfortii Enarraiiones Hh^ijt, aiqnfi viiHfi 
^ XIL Ubros A /^. M, Atneidosn. His acc. Nai^mbaeni Naf^ 
cimbaenii in priorem P. V^ S^Hfpoeafi pmriem -^ estfianatio etc^ 
Bafilefte C3»'offto.1iItfBrfeci>;etrinA £^i5?7v 

(Vidc 1559.). 

»57^. 

*' i^ V. M': Poemaia, quae exiaui^ omnia^ adiettts figttris egre* 
gie dtpiffis et deSftJjfl viror. fchoUis ae annoiai., pariim aniehae^ 
partim %wnc primum pubUcatis^ Fraocof., ^ild Ge«. Coruinum^ 
-impenfh Ity. Feyerabend (. 157!- 

Vide Memorab.. BibHoth. Dresd. T« S^ iwsi^ Sequi^ 
tur a^is^?. 

* P^ V. M, Opera, Tkeod» PnUuanm' fiueUo- 9wreltta%, Ate^ Pmetf-^ 
U Mauntii etc. (vt in ed. is66) Antw. Chv. Plantiaus 8* HSo« 

P. V: M^ Qperm emirfiMiii- In. a Mefen^ Venet. ap. Aldun» 
'PavUifil. 8. 158^« 

Vidc 1. 157^. 

/• r. M. 



EDITIONIBVS CMtv 

Nicod. Frifchltiio ^tMMn». Tabing^e ^ud Alex/ Hockinm 
(B. A. Q.) 

?. r. Jf. £(^/rii Mf ^Ao/. PkiL Aitanchihoms ii aHor, TU 
gnri ' S. I58K 

(Vide 1554. 1570«) 
V, V. M* ^9tm noiit Ge. Bertmanni (edam Cataleda). Lip* 

U S* I5SI* 

Saepius deinceps repedta editio, etiam enravarietat^ 
leAionis ex Fabricianis. Sunt fcholia in margine appofita^ 
rxaliomm annotatt collefb. Vetexi MS. vfum fe efie ait ft 
loich. Camenrio accepto. 
?. V, M. €um noiis marginoHhni, Lttgduni 12. i5|t; 

I5SA. 
f. f. M. ad N, Ertfihraei rientfiomm. VeneL ap. Bampaze- 
tiet Seflae heredes (repecita fecundum fuperiores 2555. 1^66) 

. !58»» 

Vide Sylborgii praefat. ad edit. Frt. i^g), 

t583. 
i*. F. M, ptimatA nouis fihhtiis itluflrAia, Editio Henr. St^» 

pbnialtcra. Conf. Maitt. T.III, p.?87. (v. »577) 8* »583* 

P> F, M, e Hf. Carptnfi (cod. MedicCo v. fiip. inteif Codd.) 

'. ». PanB Mdnuiii (vide 15^5) VenctiiS 8. 158i» 

fi«if . <if . ^en* Nie% Eryihraei opera in priftinam ieWonem ri^ 

h*«a, addiiii eiusdemfthbiiis e\ indice »— eum duptici epifiota 

Fr. Sylburgii. Francof. ap. hered. A. Wechelii . 8. »585». 

Sylburgius in praef. fe cum lo» Opfopoeo Erythraci 

^gilium cum Indice ab innumeris naeuis librariorum fei% 

^gnphorum negligentia illatis reptu-gad^ ait » quae inpri» 

&i3 edd.Venetas 15(5. x%66, t582 foedauerant. Igitur dA 

tdit. 15^9 omnia recenfuilfe videtur. Mirari tamen licet» 

vimm duAum operam Elrythraei nugatoriam curis fuis dig.* 

^ habuifle. 

^. r. M. PdBd Petoga ^Uatia gi^/tetis Verfihfis exprejfa ah Eu'- 

Mio Pamph, — Ltitctiae ap. Fed.'Mofdluin 4. i'583^ 

BibUoth. Acad. Gotting. Vide Arg\im> Eclogae quartae^ 

^585^ 
^> r . tf, iom Jfggw n9iis varian n pra^ai^ PtdL JMamhihf 
■>. CoUniae S. 1585* 

Coa£ 



cjAcvi DE VIROILII 

# 

Con£ I4;7S. Alia Ltig4une^i metaomtar t^ aanott. 
P^nlli Manatii.et.Ge. FabiiciL Similes attai iam aotc vi* 
dimus. 

P. V. M. «nm Cmmmt, Tii.Donaii H.Sirmii m Qt. Fahria» 
MottiSfis #< c, n. Var. Bafil. Henricop. £ I5S5« 

* (Vidc 15^1. 1575.) 

A V. M. € Tkecd. Tnlmami riQnfiom, l5. 1^85. 

P, V^ M* cttm Eriflhraii Indict ad Hmmtrum vcrjuum accoih'. 
modato ab Aui. Mar, Baffo Cremcmnji. Veaetits per Daxnia- 
num Zcnarium i- iS%6» 

Titulumi intcgrum v. in Catal. B. R. Parif. n. S45* 

P. V^ M* Georgicorum pofi omnes ommum CommenUUiones nom 
soniemnenda enarraiio -^ edita fiudio Ge.Bcrsmanni Annaeber» 
genfis* Scrucftac. £xc. Bonau. Faber %, 158^. 

Eft ca enarratio poetac in Academia LipAcnii publicis 
IcAibnibus £ai^. Bersmannus tum Gymnaflo Serueflano 
iliufhi praecrat, cum hanc edcret partem pnmam in 'lib. 
Ge. I et BL (B. A. G.) 

1587- 
. B. r. M* Opera cum fch^Uis lo. a Mejftn,. apnd Aldum %* l$B7* 

Vide is&o. 
lunius, Philargyrius in Buc. #1 Georgica VirgiUit primum 
prodiit adiun6his Fuluii Vrfini uotis ad Caionem , Varronrm t§ 
Columellam, Romac %, 1587« 

Notat in praefat. ip(e Vrfmus, Id quod res dbcet, noA 
efTe inte^nm lunii Philargyrii commentahum) fed excerpta 
tintum' quaedam ex eo , quac cum lcgi/Tet iUe inferta frag- 
ixiento vetufHillmo Seruiano (quod olim ipli litteris Longo* 
bardicis exaratum dono dederat Paulus Manutius faucnte Al- 
do filio) ) nullius aut^m. interpofito auAoris nomine difcreta, 
fed a Seruianis expofitionibus tantum his notis feiunfia , Ei 
aliter^ reperit deindc in margine codicis VirgiEani exfcripta 
manu Angeli Politiani, et quidem diferte fub lunii Philargy- 
rii nomine; eodemque nomine ab Angelo in Milcellaneis iau* 
data. Adiunflae pag, igteiusdem Vrlini Notae ad Seruium 
in Buc. et Ge» fecundum Socios Bipontin, p. 3^6 iam 1543 
% Busdrago Lugdua.'excafae efle debent. Diuerfae funt no- 
tae Vrfmi in Collat. Qtr. feripDor. t, Vlrgil. I08. Ex vtris- 
<l«e exo^rpta ialcniit Commentariis fuis fiuriMmus. 



BDITIONIBVS cxxvn 

1J8S. 

F. F. M* 9 Tk^ fmlmmmd smtttduiioM «^ (repetita I$So) 
Antvirerp. Plant. * S* 158$. 

Eittsd, «• Bersmaiin. rep. ez 15(1« 

/. n if. O/tra e/riM a Piirio VaUrioMo MSS. 9p$ rtjlituia^ 
«tf dnrno vtiwfiiffimo nm $xemplari eoffaia, Aec^ antiquarum 
leSiofmm ii^9r, Fbhii Planeiadis FuigentH Hber d$ attigoria Virg. 
n aka notmaSa. (luliuS Philargyrius. VrTizii notae ad Ser« 
mm. Velias Longus de Orthographia et Cafliodorus de 
Orthographia) in Offic SanfUndreana 8- I5S9* 

CataL Bib). R. Parif. Po§ieM n. 847« BuAnann. dt Edit. 
Virgilii Mafitic. p. XLIX. Vrfini notas modo vidimus cua 
Piulargyrio a. 1587« Oe Pieiio vide 1521. x$3i. 

Eodem anno, niii forte iam 1587» Commelinus ex codi- 
ccPahdno Virgilium ediderat, repetitum mox Z599» ad quem 
L vide; cui adionxit ^tSgeniii EapofiiioHos Virgiiianao coMtimttm 
tui, Fkitargtfrii Commeniarioiam ^ FuUUi Vrfimi Notas in Strm 
•Mi, ViUum Lof^mm 4i Orihograpkia » Caffiodorum d$ Ortko* 
ifapkta^ Heidelbergae, 8. In titulo fubiicit: «Ex his FuU 
gentias nnnc primum editas efti» « et in praef. duobns exem* 
plaribus & vfiun eife ait , quorum alteriim Petrns Veckma^ 
001 9 akenira F. Modius ex bibliotheca Fuldenii defcriptum 
eoauDunicauerat* Videtur adep eodem anno Commelinia* 
utm operam repetiiife officina Sandandreana» 

'• V, M. Opors, a Tk. Puimaam otamdafa. Antw. ex ofi^ 
Waat %. 1589. 

PauUo ante i58t« 

BusoUia 4i Georgisa ium parapkrafi Nieodimi Frifikiini Fran* 
(ot 1589, 8> (B. A. G.) NatkanaeUs Ckytraoi in VirgiUum 
froUgomona^ £i in oiusdem Eeiogam primam CoOoOama^ Ro* 
flodui. Exc Steph. Myfiander, 1589» 8* (B, A* Q.) 

1590- 

Ciris et Elepa ad Meflalam* Paziiiit 1« t^po. 

1591. 

F* V. M. 9 tafiigaiiom Go, Fabriiii. Lipfiae 8^ 1591. 

Fabric« B. L. T. I, pag. M4 repetita cz fapeiioribus 
>S4^. 1551 et al. 
J'. y* M, Londini per Frands Coldock 4. I59V* 

Vlde Amef. pag. 315. 
^- r. Jf. BuooUea ftrio immdOia 9nm fikoUis Franc. Sanfiti 
''^Miy/f ^ Salmanticae apud Didacum a Cuflio 8« z59T« 

Vidr 



cxxvm JDE VIRGILU 

Vide Specimen Bibliotlk ASaianf. pag. $6. Repetzta in 
San6Ui Opp. Tom. U» pag. 151. . -^ 

Nic Grimoaldi , viri doflijf. in P. V, Mar^ms (fuaiwr lihrer 
Ceorgieorum in orationi fotu$a Parapkwfir tUganiiffima. Oxonti 
in aede Chrifii , anno Sereniff. regis Edouardi fexH fectmdo cmr" 
ftUa, Londini^ Eaccud. Ge. Bif hop et Radulfdi. N«wbery 

(B. A. G.) Efl profedo elegantiflima Paraphrafis. Li- 
^elli neminem adhuc praeter Alartimira mentionem facere vi- 
di. De Grixnoaldo v, Wood Athenae Oxon» Vol. I> p. I7g. 

159*. 
P. l\ Ms 0p9ra « Tkiod^ Pmifruinna miHdata, )Lugd. Bat. 

ex oflic. Plant. * 1»« vct 8« i59^* 

Vide 1589* 

P. VirgilH app9ndix ^- jfct, hf^ ScaBgtri tafiigatiitin H 
^tmmemiarii anSi, •cnremis Fxid. Lutdenbrudf » cmius H n»ifm 
addiiae. L. B. ap. Rapheieng. 8-. i$9$^ 

P. V. M. Opsra § Tkiod. Putmami cmmd. L. B. ex ofiic^ 
Plantinw apud Ripheteng. 8* i$9$. 

Ciun Appendice a. i^p^ (vid. edic. i$p%)\ Plores Ra^ 
pKdengiaBte hi&c prQdtere^ 

t$9^- 
' P, V. M. Vpera ex edii, Ge, Bersmamd, Littfiae '$. If^^v 

Sed talium editionum repetitas euulgationes plures re» 

cenfere piget^ ' 

P, V^ ^A Opera induhiiaia (inefl tamen Culex et alia) « re^ 
€9nf Ge. Pabrieii Chemn. (repetita ex fuptrioribUO Lipfiae im» 
penfis V. Voegelini. Imprimebat Mich. Lantsenbex^r 8. i$9^. 

ITeeheUana t$83 repetita Frf. Wechel 8- 1$9^. 

^^ fforienfii enarrationes ia Aeneideni repetita editxo et 
1577 per Seb. Henricp. f. 159^^ 

et Nafcimbaenii explanaliones in Aeneidis libros V prio-- 
res. Bafileae fol. i$9di .... 

ii9?. 

. P. y. M. cuin figg. Moi. var. §t praf^ Pkii. Meianchikttnis 

CGipprefle eius nomiae) Coloniae per Groswinum Culeniuni 

(ex 158$) «. 1597* 

i?98w 

P. V. My. Georgicorum tibri IV enorraiionibus, quu» eoikmetrm 
i^f in Idco tffe pi^gkni ^iHufirM a Federico Ceruto VeroHinfi. 
Verooat per Ang. Taosuim |,^ k$98^ 

' ilobv 



EDITIONmvS ocm 

Bok Titu ai QtorgitA Vir^-^.pnukSUinMi gUaiuor, Boao» 
fliae per ^eredes lo, Ro(fii ... 4, is^m 

P, K M. Opera e^ vetnjltjfimo eoque accHraitJfimo BibUoA§QMB 
fatoi. MS, exewplari ttftori priftino reftitutU; cum Indiee Ertfm 
Vtroii *— Addiia Fulgentii Ptandadis VirgiRaua eontlneniiA 
t»u aHis nonnuffis ad kuins poeta» inteliigetitiam uecejfaruu 
£ bibliopclio Commeliniafio S. 1595N 

Repcrita cfl edido cx aUa, qnae praeceflerat, l<8p et 
ttiriti a hida Bontitio Hier. CommcKni (brono et inrcripta 
Pauno Meli0b. De cod. Palatiiio vide fup. inter codd. Vc- 
ram Fnlgentitis ■et reliqua vix iterum recufa funt, fed rxem-^ 
plam prioris editionis fubiun£la. Saltem in noflro exem» 
phri Fulgestial a. i5gp praefert. Repetita eH haec editf^ 
Idoj. 

T. K M. Poemaia Henr. Stepham /cho/iis iUuftr^fta '(Editid 
tertia, fecundae [i$83] pcf omnia iX)nfiraaIis) ; Excudebat 
halltts Stephauus " -R- i59S^« 

?. V. M, Opera dcffij/ vit^or, uotatiotdhts ittuftrata opera /•• 
i Heifen. Franeof. ex olHc. lo. .Saurii %, iSPf • 

Alia avt ea.d€ni fbrte a. 1597 laud^tur-. 

&fmbotarum fibri ^VJL quibus P^ V. M. B»c, Ge, ei Aen, #* 
fer^atijf. auHorihus declarantur ^ comparaniur, ilfuftraniur 'per 
fac Pontanum S, L Aug. Vind. ^* offic. To. Praetorii f.i^99* 
Eas valde probfuri audio'; efl qiyque adie^a paraphra^ 
£s lib. I. n. in et X , >G: , Xlt Aeneidis. Sngeiu libxi molet 
ne detemut^ qoo -oiiiitts eo vtcrer. 

?. r. jlf. <:]^tf^A »> ^ #« ;Af<i»rf S^mi/if ffcKorati Chmm^arU 
tx 0ntiquiff. exempiaribue touge meHores ei autii(fres. Ex bibUo.^ 
ikfta Pv OanieHs /. •€. sAc^ Fabii Plftnciadis Fal^entii ithct 
^ cvHtiueuiia VtrgiHaita auQior 9 MS, cod* ^et funii Phil^yrA 
Cmnt, in Buc. M Georgicn, Paritl Seb. NiveUt f. 1^0 a. 

NobiHlIima editio prbpter Seruii x^ommentarios-, quol 
&qiientes fere 'cddfc hifiC exprefiere-, fed alia ^His vidofms^ 
ililloriam Vodd. P^ DeudoUs t^, in Vo^age 4iH. «fo daex Benei^ 

Ecfitiones huius faectJi C .%. fuftt^ 

ManuaU Vergi/ianuue »-^ ioiioci Baiii' 4fi^^fi^ Peiipntiatum 

^iuddaiione inornata %ihL %s LU t\ a« 

VlflQf&* /#M%/ « i Tolttt 



cxxx D£ VIRGILli 

Totas tituliis Hbelli expreflas iam in Catal. B. R. I^arii 
Poef. n. %iu Praefatus Ludou. Hohemvang Elchiagenfis. 
CharaAer litterarnm eft neogothicus et ingratus. 

Editio CoHnaiana f. a. in Bibl. Reg. Parif. n. %%% et in 
Eiblioth. Smith. pag. DI, quam a Maittairio in HiA. '1'ypo- 
graph. Parif. notatam non video s at in AnnaL T. IH» p. ^i%, 

T. D, p. 401 d« *a agi^ 

EdiHo ffefir. Sitpham prima f. ^. fcd ad 1577 referenda. 

i*. V, M, Um, 0i Ceorgiea fum Comm§nto faiHiliari, (Herm. 

Torrcntini) PariC imprelTa per Felicem Bailigault f. a. a, 

Biblioth. Bunau. T. I, pag. 301. Etiam in Biblioth. 
Hulfjana et aliis laudari videas. 

Editionem /. /. et a» cum Aldi Manntii epiflola^ Itaiico cha- 
raflcre, viderat Maittairius Annal. Typogr, T. II, p^g. 14P» 
quam a Barth. Trot, Lugdunenfi typographo, excufam eHe 
putabat. Habui eam pofthacc in manibus , vidique ex Ald. 
pr. exprefTaln ac repetitam elTe nec pro eadem kabendam : 
ita V. c. p. I» lin. extr. Mulns ego exar.uum. 

Aeneidos Ubfi VI fint cilulo 9 4« memorantur M^ttairlo 
in Indice Annal. p. j^t. 

Culex ^nm aliis f. a. S m.ai. 

Georgii AUxandritd (Merulae) tnundationn in Plintnsee ti 
VirgiHum : fubie Aae eius in Libnim de Homine Caleoti Oper» 
4. f. a. in Goezii Bibiioth» Dresd. T. U, p. 207. 



P, V, M. Opera eum Erytkraei indiee, Commelin. |. 160U 
(ex Venetis, omiffis tamen Erythraei Obff.) Eil etiam 
k. d. Oeneuenfis e. n. Pauili Manutii et Oe. Fabricii. 

Operum C/. S\ Nieodemi Fri/ckUni •— Pars parmpkrafiitu^ 
qna twt^ P, K M^ BucoUea ex Ptaui^ ei Te^entio , 69orgita eg 
Catone^ ['arrouey Coinmeffa et PUnioy AenHdos Uhri eietft pri^ 
res ex i.inio , Caefdre et Cicerome etc. Frf. ad M. typis et famt» 
lo. Spif (fji et heredum Rom. Beati ). i5os. 

Idem libellus iam 15S0 e>[preflas, pneter pavmphrafia 
in lib. I et II Aeneidis 9 qoae nunc primum accelfit. 

Pn V, M. Opera tx Cod^ Pa/ai. aeOiquif/im^. Commeli^ 

%. tdoB» 

De e:^ vide ad l^%% 1599. 

Albtfilci Gentilis, /. C. Prqfeforis regii^ Leffionis nrgiUa^ 

mde varine iiber ad kobertnm filium. ' Nueu primnen in iucem 

tditus, Hanouiae apud Guil. Antonium g. 160^ 

(B. A. G.) 



EHITIONIffVS -MBfift 



Uen ac phiioiogioac cum muita ex^atiaiibii^ itf lus Roma^fc 
oBBi. Nec tamen viaa BuroUca ^rotedtiiit 

A #". Afv €)^ 9mi^.fi*»im M EryA^wti ^ imdkk^ HatioiK 

typu WeclieL . . -r • . j, i^o^ 

£x ed; idot. B$9tf et nl. duAa, * i 

Hoc anno excufas (]uoque in Corp. Poet» Lai. Oen^ 

ttitonim i4ii«ltia7. - 

?. ¥. M. ex officPiaiit; Hapbeieng. 1^04^ 

SfmUlarum liM' XiV ipdtutt rti^m Bm, Gi, M Aem. 0* 

fr$hiir awrtforffatf l i i i/rtr mim it iOH/htmimrpfr He^ 

Lt^d«DU lo. Pilicliotte £. 

(VMk 159^0 CbQK «IbL R. S^ m «49 A, 

£<lk.<l»«Mwtfiij^itfi^'re<csuti; ConmNliii. '%^ tdog. 

etWecMiaiu ra^Wi^ Fr. Sylb^rfiii^ noulir Lngduni. 

^. fi M, ^mmfiMHs fo.*m^ek, ^fi^cofi 8. itfof. 

^* ^. ^. Bmc^ika tf Ct^rgiea argmmsKtis^ tif^^titfmbus tt mo* 

iii&tlrata a loXjmi^A kCerda l^ylitano* .Hadriti n i9os. 

(Vide i6ia« 1517. i6i^. 1^42.) Omnls vitt do^ opei 

n itt commentando veriatur; iedioUi-^cuMt likilta ; iaepe ea 

P. y, M. C^rfs. fm mm C^mmmtiarMu €^J^.9ar$kii. Am« 

ber^e ex typogn ^elK>etffelduno ' ' i. f^oB^ 

K y* Mi ^kml-Sr^Mifwmimmmdrhs^ - ftifyiir ^ f. 16091 

Qitahgm^ ff «fo Uhrarirs tf Sqmrr 1767; ))« 8« ^ 

/. K. Jir. Cb^ m /r. JmiAimommo. (Vft^WgtfC^ ^. 1609. 

Vira<|i«ettiSl.A«-6* •* 
^. r. JKf. Mw &f«f# P. tmMs^ 'C^L Al^br. 4. i6ib« 

Exedit. VSlW^^ • - ^^ •*" - 

?. r. p^mmU ^ 9: abr^^^k HU^Imit M^f^H^ Epigram^ 

Qita f9e^ cmmt mmmotsuimHms tfrniibms M mm^s imkerprftthus eoU 

ifffh H ^ijfieiaitm ift^^Mrmm itttsrjAttmiiomis g^^rmii*,ica vptra 

^ frifi Tigmristt. Francof. Nic. Hofmimn %, 1616, 

CatiL JBL R. PmX' m. 1^6; E£t repetitm ed, Francoi 

Excurns etiam Poeta in Corp.Po^tLLat. Ge^ieu. 4. 1611 
^ in caeteris OorpOffibity Poet. vett.^ fed hatt monere Aiper* 
fcdeiims. 

Commentarii It>. Lnd* de la Gerdi iri VI ptiores librQt 
Aen. Madrtti f. i6nk' 

tyide 1608.) 
^- V, Af, cmm Ommm. 2Mk»f/ st SStrmiL ^r. Pmbi nramma* 
*At P*mp,SakiMm. ^Mitiiiimms tetiaftr<^rfimit roinof:! chm 

i a Commen- 



' I 



««c3Bt i>E.yiR(jiL?n 

Commentarlls) [/Imdh-Zmn LfHH 'S4/iLAeaii% #Vff« Qioft Ce. 
Eabricii xeceii£> BaitL per Seb. Henricpetr. f. A%. 

Seruii recLenfip' in h«€* ediu' ^admednm probatttr . Bnx^ 
Mono ptae£. ad Vix^ £ft tamen \totus ttber exprefiut ex 
iedit«: 1.551. Fabricii notae ab iis» quae in reliqiiis edd.fitnt 
cxcufae» diueriae efle. feninturr fitnl idlicet pLeAiores. 

F. V, M. Opmfa tum N. Erythrad fiktU H imk is^igaim ptr 
fyi. Okfopoeum e$ Fr, S^Jh$rgi«m. Fsandbf^ . . g. I^iJ* 

(e» i6i&B} .poft tot .alias Erythmeanas» . 
. &k0^ qpuudam v0Umm poitmrmm t/ma f»^ .tmrn &Mih 
fram. Sanffii. Salmanticae . .g. idij* 

In his Eclogae Vivgilii., (B. A. OO- • . 
" inirdduQiofus oecmwmhmt Jlmmi tiyjffii$fia» *^ Jim .V4irgiUi 
httoHca $$ giorgiem pmrapittrafi p$ rpmma . Uk^rmM a M$od* 
Fri/Muo. Francofl po^IL Poriiuin 8% 1^14. 

-». . .(Vide t6o2.) . ., , 

.; ^. V. M. Optra smmjtkoiiis fy. m Mt^ Fstncc^ a|p. Kia 
Hofinanoum '8* 1616^ 

i- : KepetitaLfocteeat t^tOi«. . . . ,• 

Efl etiam huius anni Bersmanntana ) et e PntmiilMii 
irtdioAePattil.Mv : 

Cmtaietia yirgilii tt aUott. F^ttar^ Uuintrk wtt. Pmmmiia 
imm^ Comutimi* ^* StttHgiri (item^ notii Fhd* Liadenbrvch) 
L. B. Rapheleng i»i5i7* 

'.- <Rec. ^tikk Xff&k) . . . V .. . . . • , ."'v 

/0. Lud^ di ia Ctrda CommitiM, tm Pl f/ ^i i ^ r u :Attt% fihrot. 

Madriti . (VideiSes^itffM /. ^ !^\^n^ 

P. V* M. Bme, 0$^ $t Amddot Ubri argnmutois, it^tOimtioui* 
hut » uotfs ijh^rmti m A« tvd^ 4$ im Otrdm S., /• Lugdu;u fom* 
libus Horatii Cardon.* ID.VolL L 1617« 

Nunc deraum iunAim «diti in Virgiliana carmina dili» 
gentinimi commentarii» 

jP. ^. M* Optra om u im B* ^ ii A Qirm^tt /Cuf$tc,imm fomm. 

Fr. Taubmanni , turaute et tdentt CkrilHmno Taubmaumo Frid^ 

/. (Witceb.) Zach. Schurer 4. 161%^ 

. ^ditio Htur% Sttpkani fituptr f$r$ptp ir$guktfuii tah iinem 

prae&t. — ^ ^Ciris ttxtum $x Scaligeri^ Sartkii, et pareutit 

i$8i$uilms rejiiitd^ Cttlicem dmormu $%$mpiaf^uiu (noli de Mfll 

C.ogitare) a partutt $m$udatorum auxilio torr$Sior$m r$ddidi^ ^ 

Pulmaffnianm^ Amfielod. A4. 1^19» 

P. r. M. tum Strm'o Dmmitiit^ Geneu^. 4, idao» 

(ex 1600) yitiofiffima» iudice P.BurmaQiio Ad£cI.VUI)9ft* 

Tarqu* 



1 



EmxIONIBWS dkxxm 

Tnrqm. emOaii SMmi # ^S: /. flrgMfmm n»ii€aiiimtk $$ 
emmgKtmrii tres d§ Tragpidia^ CamanUa, Miegia^ Romaeikidr 
Alez. Z«nettuni -- ^ 4. i^^i, 

Si QtiQ abiuMbrefli» percvnrendum sulii hunG Itbcum 
pvtarem ; acceifio enpm ^ vt nunc ij)teUigo » magna fieii po& 
frt ad ExcurC cxt^; libri XH» et inefle Tideo acumen haud 
contemneiidum in locis Virgilianis feu vindicandis feu repre» 
bcDdfindii» etfi iodicii &b(iliti|em et feofiis clegantikm in 
iiss qn^e legi» defidenbam. 

Efi aoni i6%% Elxeuimaa oditio L«gd« Baju iii 

^amH Bmmi EugmhM im P. V. M. Amuid$mi CawmumHmni 
(operofi fed pavom 0xbtileaQi« Veneiiu «pud loc {jAieribum 

(B^A. O.) 
T, ¥. M^ 9pfrmQ^ Bmnm^ mm i £diii^ jmiki mh imimwriffm 
^figuris ormmia. Liffiai » . g; 'l6%^% 

(Vide I5«i.> 
r.r.Xr.OparmJtmdh rUdt Af/m«M^Mf>»vtf««Amft g.ltf&^ 
/. #^ Jft lip«rii ikdmkmm 9m»mim ^j^ Jm^^Pmiami iafii^ 
gatimus (Tidw ISpjp^ miimratijfhma uiaifa #• MrW Wiiv ip^ai/ri 
Cokmiae. Exc. Henr. HamSSt \6%%* 

JP. ^« M. Bptrm mdlm. Fomimmi 9mJHgmtiomm% Sed«u typis 
lo. hDaoni ^4. £ ^. i^2d» 

Editio tittiranus fomcis muMribw.nobfliis» qua^ ab ea 
aooien Sedanenfium acceperow De Bure BibUogr^ i^/hmOU 
t. idSB* Deke. PoBCani opeta vid» ad 15515^ ^^ a(So4« 
/. i^. Jlf. «Mu etrdm§ eamtmumi^ Goloniae L i&lftt 

Vidc Lngd. 1^17* 
Amtm§ piTigritmiimis k^ i^ Mbrijim pnam Anuido» mmatffi 
tmpUHpna nodaii m Molob. SteiAbnick^ Coburgb vS* l6%%. 
P. r. M. O/nrm immtfikoUii /*. mMifim^ FrancQfurtana 1616 
Httt&Frf. g. 162.51« 

Memoralov quoque C^nieofis hmm anni^ 
P> K 3L Opirm ilariff: virormm ammoimffpmidm iOmJhpmim: opi^ 
f« /mm. « jlftfyiM. Faxj€ Io« Libert . $. 1630« 

(£x Ven. i^go.) CataL 9. R. PariC n. 814' 
f^ V, M. Amris c. oimm^ N.. Abfami Kothomasi g. 1633« 
Etiam Muifiponti eodem vel fupooore Minos et Buc. ae 
Oe« 1^35, %^ Tum Tolo&e 16441 itcrum Rothomagi 165^ 

P. y. M. Opira motis mdmargimafihmi i»tjir. mThk.lf»mM9. 

Loadini. Felix Kingdon »' 1634* 

Saepius repctita. Singutas notarCy operac pretium non eft. 

i 3 F. y. M. 



«Kxxcr : DE ViRGILir 

. P. V. JTA Opirm^ fbukm^ TiM. I^utwumd wnBa. Amfler- 
dami l , . ix. 1694» 

Repetita ex idi^. 
: yirgiiim Dam^ Bitvfio r^Cimfowf mm tmimdmH^r. Ad cal- 
^ cem animadueriionum Hbeliiu e doAor* viror. obieniationi- 
bui (iam in edd. Fabric. obuins) t L* B* ex ofiic. Eiaeuir* 

12. et id. 1636U 
Cum hnins editious &iiem plures aliae mentiaDtnc&ib* 
dititiaey ad p^^gg. i et 91 refpiciendnm efiey vbi paueae liU 
terae cbara£^eribus mibiatis expreflae cfle debent» non atris, 
dc Bure BibHogr^ imfLruU, rt. 2684 docet: Tam paruae rcs 
ftant^ in quibns bi faiUiographi deliciantnc Referatur iane il- 
la» fi ita placety inter rariores Elzeuuianas; interieris ta- 
men indolis bona babet nulla. 

P. y.M. tmm. Ckmmi^ Skrmii P. SmMis.^ Qeiiea. 4. l6i6. 

(Vide 1600. 161Q. 1620.) 
P. F. M. Optra. Parifiis e typogr. Regia £!*l54I. 

N SpIendxdtiai^^kHMiit vnum exlV ppetis Latinis cx- 
cuiis prcio LuparMfi. -(Reliqiii fifat Tcrentius , Horalius* 
lunenalts etPeviius.) 

yirgiliits # r#rvff/. Dmt. Hthfii. (repctittts Elzeuir. 1636) i54t* 

P. y. M.Op§rm ami Cmmmi. Cirdm (recu& cx edit.itf^g)* 

Cotpn. Agripp, ID VolL f. 1642 et l647* 

* - P. V. Copa , tfAn /ttaiiwiowfalii lo. Wcttzii «l ^Hftgio in 

ihntttm SkptimH Strmi. Francof. 12. l64ar. 

P. Pirgiiiut cuM mimmm omtmium Commumimriis H/fi*0is r§^ 

mm*,m4iis. KoHa Ediiioimferipim eimrpm I^Msmiir. Exo|Iic.. 

Abr. Commelini. AmA. 4. 1646. 

Seruius ex exemplari editionis P. Danielis (itfoo) a C/. 

Satmafi^ mulbs Ibcis emeadato cxpreflus. Vfiis ctiam eft 

CoutmtHms sximtptarf AVe. Mmfii^ qui variat c MfL leftiQnes 

aAnotarat. Notas viror. do^r. excerprit,r0ni. SchrnuRpx* 

conf. praefat. Poft acliores Hcinfii cditioiies buius quidem 

lion magnus vflis eft. 

P^ F. M. Opsra rnmm omtsmdaiiorm. Amffl* pcr Lud. Elzepi- 

rum 16. 1649. 

PirgiSm Dan. ffmnfii f6%6 repetitvs cx ofiic. EUcu« .16^2. 

Alhi c. n. Parnabii^ ct varior. a Schreuclio curata; iac- 

pe binc repetita. 

Z'. ^. Itr, Am^dos Hbsrprimms. Parifiif apud Seb. ct CUbr. 
Cramoify 4. 1653. 

P. i^, M, A-mtidas tiktr dmodeeimm ibid. cod. Maitt. Ao- 
naLInd. p. 329. 

P.V.M. 



15DITI0NIBVS XXXX9 

/• n ML Opn-a,^ f. m. fiUfftffl pariMrumf op^ra Corn. 
SdireudiL apud Franc. Hackium g. 1^%^* 

Curata haec ad exeniplum reliquarum in Batauis cua» 
lot Var. exaratarum; fine iudicio, dele6fai et diiigehtia. 
Notae adfcripta< non ^uas res poflulabat, fedquae calamoi 
k oflerebant^ 

CUais aai^rioris Afosiilos « itinera Amea^ aoiis ## tabulis r$' 
lamty tpn^ M« Io(; Seizii^ H^Uk» Sueuorit per lo. Reinhard 

Subiicitur Anat^Jis Sbri ftnnM Aunidit •» Tfiam ••»-«* 
iAaans^ j^aif/is Ubri tsrtiif ExiUum Jkmm ab Orients •— 
Uhriquar»i% Didotd — wtam — ^ avrtix^^^^^ "^ Hbri tptia* 
liladcs Awat — Tum tai^demi Ceatram FirgrHaaaf Acnei* 
iu, fiae AnaUffis Ukri fixti defieujum Afineae ad iafevfis — <«' 
Mneans^ Halae I^S6« Inefle pPiTunt ia iaeptis bis fubtilka-r 
tibtts grammaticis et rhetoricis nonnuUa]) quae ingenium for* 
k acuiuit : fi quis otio abundet^ 

?. y, 0. ^er lo^ Qgilnium edita et fiaijpiuritk aeans adpraaia^ 
Uadini typi» Th« RoyckiQiR f. i^^g et itf6)«^ 

Cum ixq^ tabbt et eum chaita geop^ Volymeu magna 
impcnia , et quantum illa aetas ferebat, noA iw arte» cura^^ 
tnm, DeUneaudis et in€|dcndi& ic^uris operam dedcre dari 

vtiftces ir« HoHar^ IV^ Faitltharnet P. lombard^ et aHi« 
Uem Ogiluiu& Anj^eis vcr|[ib«\ reddilviQl Oicudi fecerat 
Loodini S^ i<Sso^ 

P. Metfin d0 HMnuqt^Pargnfisn, £ /^fonmMUatiapts fiUOa^ 
dUtMe u poiitkao ia Firg^ai Aeneidm^ Lugduni per HoraC 

Boii&t et Ge« Rtineja(i 4« 1^62. 

SoAt arciitatipnet £ere |id Qcmtt fKCio^fam ftftBbeft de% 
toierit laiaea veaee^ 
?. r. if. /tfMrfftfiiifNic^Heinfi^ El^eu^ ia« |6;^4.' 

NohiiU «diCfOt e q^a melior demum Vir^ilio Ux affiiUiti • 
P> ^« Jf^ r^ li^Nic^ Abranxi S. f^ ft Farnnbii^ Parif« lo.. 
l}^uattlt U« ldd9, 

boAa miiie pnmuni oper^ dmvwni Jic«iim virQniQi\ 

Vide 1^3) et Ua4<^ 
^ r« M. Optra (Adi. Culei; et Ceiris) a^mnttti' J^it. Heia* 
f», Ex Qffic« Hackiani^ li^- k»tt^ 

Yide i«^4. 
P. r^ MK €. fikoms lo, MinelKl Rotera4< t. i^T4« 

Saepiua abhinc mufa 1694« 1697. 1700, 170) etc. 
K Vs My Opora^ iatorprotatiomo ff abtis ith^raait Caroluf 
Wes» imr/mm Dtiphini, Parifiis 4. 1^7$. 

i 4 lure 



rxxxn DE VIRGiLli 

lure fno Rmms inter meliares Virgilii interpretes refinr- 
tiar> idemque incer caeteros» qui in Delphini vfum com* 
^Kfltati fuar, cum Huettio inter meUores. 
.' F. y* JH. €pera: tdkt& noufjf. Jumma eura rtetigfdta ei muhia^ 
mfndis purgasa^ adliHMe fieni. T^n, Fabri #r nommUemm atib» 
nm m^itiae a imimdoiiows^ Salmuri, l£ et H. Desbordes 

12.167^. 
Adieflae fimt Nottthe n eius aduer&riis coMe^be ; *tum *- 
iknimaduerrionum libellusy qui et in Fabricianis edd. oc- 
ciurnt. 

F. V. M. a§hMran$f Nie^ ffnmfio Dam.fit. AraiL ex oflfic/ 
Shieuir. g« et iz. 16*76, 

Sinulis ed* 1671» fed aec. animaduerfionum libediis 
■lodo memoratus« Habetur pro emendatiilima editidne. ' 

F^ V., if« Opera in ins Temoi dinifir, e, nw tniegrh Stmis^' 
^Uargifrii » na n^ /. Pierii Var, M, H ftkBtiff. pUrisqu^ 
Comment, Donati , Frohi ^ Nannii ^ Sabini ^ Girmani, Cirdaf^ 
Tawbmanmi et aOor. Qfdbus oie, ob/truat. lac.Emmeneflir^iuM 
Jndsii Eryikraii; L. B. et Amft.ex offic. Hack. 3 Voll. %,i6to,' 
Abfolttta a 1Vlafiacio« Exprefiiis contextus ex Elzenir. 
Nte. Hei&fii ^'jS^ 

F. F. M. Rmoii ndiiio alNra. (emexKtata ex fide N. Hein* 
ii) Parifus ^ 4. 1($^2. 

Saepe bme repetita editio Parif. et Londtni. 
F', F. M. Optra» Nic. Hiifjius Van, F. i mimbt^anis eomplk* 
mibms iisqui amiiqmijimis ntinfidi^ Lugduni Bat. tyj^is Iac« 
Uackii ' ^ii. I<JU. 

E(V iam ex edd. Heinfii perfeAions opera^. Memoran-" 
tttr aliae 1($8^*'k688) vec. Lond. 165^^; ' '' ' 

Firgilii Opera ab ipjo primnm edita, Jcif, Bpfgrammmta, ^r-' 
matia^ flragmenia — ^ ium Oomm, a Ohjf. eumqnt ^puraphraji 
ftaJiio mitro eoncinnaia ah OStauin SearlatiHo,. Bonoiiiae. P« 
Maria de Montibns •-* * ■ f.,i(Sp7. 

ytrgUii Operm, lo. Hknr. Boeetirws qnondam ix MJ^ Bihtiotkj^ 
Argint.. ncinjtdt it dmott. in qutbns Skrmi C^mmintarii iHifiran^ 
tmr , Jitppeiitanit. Vhnae. lo, Wolfg. BeuerKn ' ^.iS^i. 
DtgiMi edkte» quoe aecnratius itifpiciatur. Menroratam 
vtdi in Catai B. R. Parif. Fones n. 872. 

Supptfmtntmm ad j^ntida^ fin Aeueidos tibtr XTIf^amtk^re 
%l*»ir« V^axma^ Panf per Aubouyn f* Veiis. 1698. 



M ■■ i,.» -^ 



k • * 

1700, 



EDltlONIBVS cxxxvn 

1700. 

P. V„ M. Suc» Gi, Ain* ad Qptintomm ixemptarium fid§m rtm 
imfita per H« Laughton Cantabrigiae. Impenfis Tonfoii 

4. mai. 1701, Eadem ^..1702^ rep. 1707«^ 
Ex Emraeneffiana exprefTa, 
?. r. jXf. e. «L Chr. lusjcktri. Lipn {• I^OS* 

Similes alias edd. praetermittimus. 
P> V^ M. Opira, Nie, Heinfius e memhrawt contplurihus iisque 
miiftuJSmis reeenfuit^ Vltnucfti apud Guil. van de Water 

t 12. 1704. 

ExHeinfiana 1^75 religiofi; exprefla» curaate P, Bur* 

Mmd, nifi quod le^onum nonnullarumf quas e cod. Me-^ 

diceo Norifias in Cenptaph. PiC adnotauerat ab Heinfio 

fnetenniflas » ratiQ habiu eft, 

P, V, M. Opera ad meUorum eodd^ fidem emendata^ cum argitf 

mntis iucidijfimit^ Vindocini (\^endome) Henr«Hyp. I2. i^otf. 

P, VirpUus Marp^ Psunfus apud Mufierium i2. 1707«, 

P> V. M* Opera c. n.feMis ^brami, Famabii^ Juwencii ei 

9S$nim» e$ ommum verhorum imlice. Rothomagi apud Lalle- 

"^tium 1711. 

(Vide Parif. 1^69.) 

P' V» M. ad exempiar, qu%d ex autiqwfilmis recenjkit memm 

^«»1 Nic, Meiufiust ^* «• Tk, Famabii^ Amil. apud lanfTonio- 

Wacsbergios 12. 1712. 

^ P* V* M. Operum Editie ntma eeieris omnsbus emendatier. Pa« 

nfiis apndlo. Barbou. 4. et 12. 1714« 

. P^ Vm M% Londini ex offic. tac. Tonfon et lo. Watts 

12. mai. 1715, 

Per Miek. Maiitaire, a quo Var. LeA. ex edd. Ven. 

P^ Lcon. Achatem 1472 et Mediol. 1474 praemifTae CmU 

Koli tamen putare magnam Maroiu lucem ex binis his edd« 

P> V, M.per Guit^ Sinaldum €»m acceutibus. Dublin et Amll* 

12. Ijt6m 

Editio Cairc$ana, 6 VoH. Parif. 12. 1715* 

P. V, M. Opera eum inUgris Comm* Seruii, PWargfrii, Pfe^ 

"V. dcc^ Scatigeri et Undenhrogii Notae ad Cuticem , Cirin , Ca,* 

^aUffa. Ad Cod. MS. Regium Parifienfem recenfuit Pancf atiuS 

Mafuicius II Tomis Leouardiae. Exc. Franc. Halma 4.1717. 

Satis obuia editio 9 ad Heiniianam exprefla , et P, Bur* 

^enxi conuiciis profciifa , cuius admottitio editioni Virgilii eft 

pnemifTa, qua ad Emmenefrii vcl Schreuelii edd. excufaflx 

tiTc Maraidanam conteadit. Variae leAiones OQtabiliot*^ 

i f pofl 



exxxvapt DE VIROILII 

pofl Erythraei indieem ex Cod« PariEieiiri (Regio) et Markia- 
AO (Parrhafiano) fubie^e funt. 

P. V. M, c. M. far^' Rothomagi $. 1721. 

' Comminiarii iu P. f^^ M^ mnc primum iux$a •rdin*m verhQ^ 
tum, pofi iamen vbnioribtts noiit toettpietandi^ Tomus 1« II. III. 
Scribehat D. Gajpar Pinta CorrM Theologus Lufitanus , Ga- 
taialenfis Barcellorum Colkg^ta Canonicui PQenitendarius. 
yiyflipone occidenuU 4« 172^« 

In puerorum vfum fcripti^ (B. A. G,), 

Cattwa^ noua edit: Paxi£ ^hn in Rrens Barhou^ 4 VoU. 

8. 17 ap- 
Tke mrks of rtrgii tramiaUd intt^ EngH/ik htanl Verfu 
mth iarge expianator^ Kotet and eritrcai Obfemationx hy lofeph 
Trapp DD, 3 VoU. London. for I. Brotherton etc. g. 1731. 
Aeneis iam 1718 et 1729 II Voil. excola fuerat. Bonus 
Trapplus iudicii acumine et elegantia parum fe commendat» 
J^eccatque forte copia rerum ac verbofitatr, (i viris» noa 
<phebis » fcripfit. Sunt tamen in co plura vtiliter monita^ 
<}uam in multis valde doftis notis. 

Mafiddana repetita Venet, per Io« Bapt, Plfchalitfm 2 Voll« 

4. 1735. 
P, r. Jtf> • receitf, A^ Heinfii^ Patauii pcr lof. Cominum 8-I738* 
luxta Heinfii ElzeDl,, ratione tatnen habita Amlleloda- 
menfis 1704. 

Antiquiffiitti rirgiSam Codicis /ragmeut^ e$ fiUpre^ eae Bihfm 

Vaticana etc. Romae f« 1741* 

Vide fup. inter Codd. . ' 

'\ P. rirgiiii Maronis Codex amitqttiJimmM ~ Kcdicntt ediin-a 

P. Franc, Fh^fitdo^ Florentiae 4. 1741« 

Vide (kip. inter Codices. 

. JP. F.fiudio et opera T^Cooke. Londini 8« I74U 

Ruaei Operam emendandam fibi fimifit. 
P. r. M, aeorgicorum Ubri JP. Tin Ge^gics ^rfrgHmth am 
Engiifk Transiation and Notet h^f lohn Martyn , Prq/l of ^ols- 
«r|f in tke Univerfitf of Camhridge. Loodon for the flditor t>y 
R. Reily 4. 1741. 

Splendida editio, MartinusVII codices comparafle fe 
^iemorat, de quibus v« fup« Praecipua do; > qua & com- 
xnendat Martini operat ef^, quod rei rufUcae et botanicae in« 
telligentior ille fuit caeteris eommentatoribus, cf. 17 4^« 

P. F. 4f. Buc, 6V, et Aen. Ex recevf Ale^, Cuninghami 
Scoti » cnius em^ftdtUfonet fubiiciuutnr% Edimburgi apud G. 
iiamiltQn et L Qalfour u, 1743- 



EDITIONIBVS 

Ex fi^edHs dus et iii » qua^ «4 ai^rgiaeiii edit Elzev. 
^jS atleuerat , pofl eius mortf m vulgata. Variantes Lee^ 
tioocs ab aliis .e Codd. notatas, et tdd, yett. 1470. 147»« 
1474 et 1476 excufleraty e qnibus p9u<;a excerpt^ bic fttiir 
iKb funt vna ciiBi eius conie^riss quae iipportuqe iktis in 
csmextum laepe rcceptae funt *)» 

?. r. M* Oper^t Ad fid$m sptimartm §hrprmi9 «#irMra## fivpiH 
M Gottingae ex offic. Acad. A. van den Hoek 11. 1743. 

?. r. Mnro tx 0diiiott0 Nif, Hei^fii H P. fi^rwumd. (pnic* 
^ P, Burjiuuiaus ittnior) AmiL apud bc» Wetftcmniii 

I*. 1744» 
P. V. M. Opera Londinl typis I. Briadley 1744» si. alit 
17$). % Voll. 8. 
P* V. idHto ab H^wklns euraia^ Dub&nt 8« I74f* 

et Parifiis apud CdnAelier 5 Voli. cum figg. Cochiu. 
idinQ p. Bttrmmm. 4 Voll. Amftel. 4. I74<(^ 

De ii», quae ia hanc cditignem coageila fiint» vide prHi» 
Bvmanai Sec. 

/. V. M. Goorgifontm HM IF -^ wHk ,am BnBlifk ^Mmr 
^Vm w Noim h /• i^/^rry** Th^ Sioon4 Edition (proriiaf 
^niilis pzimae 1741) London printed by R. Reily fiur T. Osf 
krne |« 174^. 

tertia 1750. 
?. ¥. foHoiiono Stripiorum Grofionm iffn/iraittt opor^ fi in* 
Hrio Fulttii Vrfini. rnfifa $x Ptan^n. js6s ium iriht ^Jh 
UtL Cafp* Valkcfiaeri. X^eoiitrdim csp 0%. O9L Co^of 

i- «747- 
Poterat &no firu^ofipr eSe haec ppera» fi ad ipfiipi Vr* 

kam emendandiim vel oraaadttm aUquid cmfiKrre malviAt 
vir doAiffimns. 

'• ^. Jf. Opora iim 99^9 brom^ibus*' 4t ffi^m JkkfUrmiy 
Fanfiis. Apud Delaint et Sailiant ii. mai. 1748« 

f^ V. jr. BmH^Hm Eoiogao dooom. Tko t^coHkt of Vir- 
iH, wiik au EngUfk Tramiaiion and Naies kf L Uariyn. Lon^' 
^n. pciated by R. Rei&y for T. Osbomo 4« 1749« 

*) At Bfmf 6m''tnrglts tittbrated 0ai9f ofSfnp -« hf Tkoodoro 
D»Ut F«yr. L*«dt 8*. 17 43 ; verbofiffima dirpufacio , qttt tanea 
Httid effe^um fit non liatim afTcqui licct t r n r iam tknrntam vider 
turrefcn-ead foiania niatttUaa, quo tcmpore mox eui|[ilai)t et 
ad vitam quafi ledcunt liomincs ; fof/o infammio cHe vlfa ludeA- 
u%, t!(i verif^ra fint alioqtti veniencia mane famnia; tomtotaf 
qua (ifrcc^ftti fit aainurum ad iafcros : at quis husc txitmm 
diacru? ' • 



.: ' et «od^. fti Edit. fee« ^. Expe6kabatar ad codeitf vir« 
^6b Aeneis. Nec binieii vidimus praeterquftin : JHJpnrtam 
H<mt and ^tiMRimatks upm M# Ahaid 9f V^h^ ih$ iat* lokm 
MaripB. Ltmd. i^;r&^ g^ 

' P. y. M» Sw. Gi. n Am. iOaJtrata^ wimmai H a^eurattfima 
impnjfa. (cum figiiris ex ant. monumentit 'expreilis) T.LSL 
Londini impeniis I. et'P«Knaptofi et Gul. Sandby 

g. mai. et in t%. 17(0« 

Tk$ fTorks if VirgU in Laiia and EngU/k. Th» original Tixt 
9ofr^m^ prinHdi Tk$ Anms iranstaiid k^ Chp. Pitt, ^ Eclo^ 
guH itnd Grorgics wiik Noies by lof. Warton. wiik fevtral newa 
Okfinfaiions. bf Mr. HoMsworth» Spenet aad' oikort. '4 Voll. 
London. Printed for R. Dodsley g. 1753* 

Etegantium hominnm conattts. Ab Hotdeswortko alia 
f lura in Maronem ab amicis expeAabantur* Eo antem mor« 
te erepto prodiere : Remarks and JHfertaHons oa f^rgit, witk 
fome other elaffieai Oifirvaiiom* Mf li# ia$e Mr. Holdsworth. 
Fublifkid ^withfeverat Noies aad addiiionat Remarks bif Mr* 
Spenee. Lendon 4. 1768. Etfi pavct fimt do6binae ^coius 
exqniiitae; ineA tasaeH oradoni color ati^iiii ^bani et libe« 
nlts ingenii« 

' ^. F* M. Opera. Atgamoaiit ## thrifiomaihia ithiflrami loj 
Pet Milier. Berolini S* I7$3« 

P\ V, M. Opera ea oniiqnit M^mtmetHit itbijfraia^ oara fiudio 
^ fetmHhns Fknriie luflieo. 4 VoU. ^ quibus pro fjninto Vol* 

Monuflbeiitorum ^doAa exphnatio Saxii, Viri Cl.» fiudio ac« 
tcfl^ g. 1753 — vj6^. 

Poted laBe rolnptas hottefta qoacri e' fplendore et ex 
igmris feita ac molli menu &fiis. 

P. V, M. Opera. T. I — IIL tnris si flndio Stepbani Ab« 
Ireae Phil^pe. Lntetiae' FariC typii lo(i{U Barbou 

g. mi». 17 $4* 

• Ex BipoRtihor. Socionim Notit& iat^^o » iara ^74^ 
fiiAam editionetTL praecefBiTe. Codicem Mediceum ftqwutua 
tXk Wderi vult Phffippus } etiam varietatem te^tionis a viris 
^o£tis notatam et edittones diuerfas conqm&uifle. • Nec ta« 
men vltia IVuaejin^ Emmcntiliura ac Bffaftt^cyim tias ihidium 
procefliire .vidaetiftr. £x hoc quidem variae kfiiones % quas 
fuhiecit » plenMnqne defcriptae iimt. 

P% V. M. Bue. Ge.. et Atn. Ad opiimor. extmptarinm fidsm 
rete^flia. Edinbttrgil i^ G^ Hamilton et G. BaUour. % VoU. 

«. 17^^' 
Nitide expreflll. 

p. r. M. 



?• K It* BufBui» .Cr«» H Ahtiis. Binainghainke. Typb 

k BAskcrvillc r 4, roai. 1/75.7% 

SplendidiifisQUiii opns ct charaAciaiQi . peculiaii luytor^ 
coi&mendatiflin)um in charta ^(«r^fg^tai « Alia 17 (Sd» 8* / «' ^i 
/^* ^. Jf. ^ii^. (f«i ,rf ^fMMi #jr.C94« MtdiciQ - LamreitfiaH^ 
itfiripta^ n^ Ant. Ambrogi,^70rtfip/f>^. S*Jl.jiaUco fnJu^r^tU 
Mta^ odttaiaHmuh^s atqu9 var. UB. ti autiqmffimi Co4, FatHfod 
f.Hfis p§urid^qM0 aliis vtifrfim mmtumtntis usrt imifis si Cf^ 
Vtrerma dijfsriati&mbas iKt^rata III Tomis. Raroac. ' ^xc^ 
b.Zempcl VcnaBtu.Moaaldi&i fuii^tibas L 17 d^ 4764 c^ 

Ambrogius Virgilu poeniata italicis veriibus exprefi^ 
nm 17S8 — 17^2 Romae 4 VolL yulgaucrat^ ct hic forte 
&biUlerc dcbncxTit ; ,rei .cnim cxiticae parfim.peritus magfiis 
bmtibus valdc iautUcmv fplcndidac cditiQms molem cmifit. «.« 
P* F. M. Optra varitiau Mimds ti pprptiua admioii^na iAt 
hllrMia a C. Q\ Ueyoc, Lipliac fuml. Cafp. Fri^chii. 4 Voil. 

.> . . . S. roai.i7d7.;77$* 

Critital Obfirvaiima vm iktjixik fi9oi( gf ^ht Aiuiid. I^joif^s 

8. 1770- 

VideExc^-ex^, aiAfn.Vl.. r: ..„^ ,^ .. .; • 
^ttgruphit thVirgiit f^ Par Mr^ HtHitM, Paxis r %4 vf^u 

NoA abterdi ingctiii conitlium | ..r . • 

P^ r. M. Oftrd iabuiis aentis oHm a It5. Pifte , fc^lptort rt» 

r« d^^nO^^ iilvftraia. Opas pattrnam in htttm pro/eri Rob^ius 

UfiPin^ LmKMri a j^tH^ .... &. nui. iJ|74. 

Sanc imka^eit antiquitaie ittgemoie 'ad' Virgiliumtac- 

conmodata; pteraque longius petita, communia t>mmbut 

poctamm locis etndem rem vCrbo attihgcntibus» et vulgari^ 

Ad poe^m<^fiu iodc promittLpotcQ aiit nuUus aut cxi^us. 

Ad deleAationem' ta^eo &cerc^ pofiiiRt figurae plunmiim ; 

ttodx) deHneatoiis' ^^entxoxis op'cra et radi "^as fuba^tior «c- 

celTiffct. 

i*. r. M. (^: • Panaaae e regio typographee fi. ^779* 

P, K JV. (^ra ia artnmn grtniam ptrpttuor aane^atione' no* 

^^ cuHs fOtJiraia a V. t?. JfttyHt^ Tom. 1. !!. Lipfiae fkmU 

Cifp. Frit&ha 8* i?7^. t78o% 

P> F, M^-Qptra pitptina 'adtunafitm 4ttnHrata in vfumfcko» 

hnm Datdtn H Nifrvegiat^ Edidit M. lat^ Badtn in Vttitterf. 

Rua. Prof. Eloq> PJ O. Hauniac Tx)m^ I^ H^ (opei^a noilra 

bi5 confiliis attcmperat&) 8* 1780. 

^. i\ M. Optra. Act^ J/. HtaniUi ^ron^miean, tum nttiiia 

^un^aHaftuMt/MtiaHi JHponHnat. Biponti a VoU. 8- 178 3. 

Nitore 



fcSLli DE VlRGIL 

Kitore lito iiinpliciqiie tlegaiHsa eoWinen^ata o^Seio» 
Noti&t litter&rla do€kc ac diligenter elaborati dilhibuta «d 
stt a^tates: Quaruih I vsque ad 1506 Grigines compIe6litar» 
U Afccnfio-^ Aldino — Pitriana 1506 5 — ^546, III Pultnan* 
fio — Fabriciana 1545 -^ 1635, IV Heihfiana prior 1636 — 
171'?, y Hcinfiaii^ altera 1*717 — 1784. 

>. A^. iV. i?Jrt. Gw. ii Aeftiii. Ad opilnitfrum' toOfitfm fidem 
tH$nfiih Rick. Frofie. Pkil BrHhcl, Argettto^Trti fomtib. biblio^ 
pdii Academiri -' %.m!^i. i^^f», 

Nitore typograpbico ct cura in vera leAione redd^nda 
cbmmendanda editio ; de qua fupra a^um. Audimus quo- 
^e iieti fine To1u))tate, aliam edmontoicaiSa^Qe multo fplen** 
dldiorem a \n^ do^ffimo parari. » -. : . 

" (horgicnrum P\ P^\ Jff. Hbri IV\ grAico carmfm kirt^i» #Jf- 
prijfi noUsqui fnrpetinf iU^rati ftudhi wi idMr Eugenii do 
Bttlgaris — ' Peiixjpdjli . C I78<J. 

Vide GViitnq. Gii. AOt. i'/?^, p. xiB^. Gonatns fimilcs 

S^aecc vert^ndi Bucolica habebamus iam olim Alsworthi et 
idlmiB r. np. Sotios ftipoat, *)' ' • 

Me 

*) Dum baee in nunibus Crant, rstprtffit dc^^ftAai pftrlo Bclogis, 
ttiiSui ad DM «ft* «b homaniflinio le doMffittia Britanno i^pp« 
lib«ilus y Okferoathms on #Atf /«»itip#n«# 1/. JSifhfifr l^otpth in his 
twntf firfi M«rr de lacra poe(i Hebracorum amcmkin^- tfu 
jfQnrth Sctogmt rf Ph^ 8- mai. Iprwich, Concedit tuftor Low- 

*- fhiti , Ven. viro Itttite {tlter cociitrf admiflb , inCtedibileni efle 
eonfetifilm inter v»tum Hebmicorumloca ct S«logam qaartffiA ^ 
ncc tanien ajko ^d indlos rm rediiifc» yt.cpjfi to nfttyendum 

. . £t, »,diuino numine contaflum fuilfe poetae «nimuro. Ronia.e 
cnim dadum «ntc haec tempora increbuerat oraculum Sibylli* 

•' niim de regC veirturo; id poetam traxxiTe atf 06auii prolem; 
idque conimode€aMm> necobftatcvqiHDd vacieimumcacRtiim 
luum hen habuit, fofcCpto O(lauto e Scciboni* &liay non puc« 
To. Ha(^enus inter nos Hc (ktis connenire» doccbit «rgumen* 
tum noHrum Eclogac IV. Non aeque nobis probatur (hidiuai, 
quod vir dofhis pofuit in lingulis verfibui ad certum aliquem 
'rerum encntum revocaadis :• id %Ml cam vacic^iorum indoli 
repugnot* qu«e tantum fummatim, non in fmgulis partibus et 
phantafmatibufi ad rem vere geftam rcuocari poHunty tum muU 
tis interpretationibus valdc miris eum implictt: v. c. tmui iatn 
#9^**^ •'^^' Sibyllinam oraculum nunc cuenu/mh^beiL At» 
^ tterum m4 IV»toiii mainns mlttHnt MdlttS^ de Aritonio ^. 

,. vtrAis.Parihos proicBo, SUnas <:oHfHt$ dig9ixs pon tcmcre ciTe 
diflas; nam apud Sueton. Ca^f. 19 prQuimia» ^fntnris Confmlitus 
dccretae winitfti n-^tii^ iJ tfi /ituM caHis^uM. Probabtlc quo- 
que viro doflo fit, vatum ludaicoriim' oracula poctae fuiflc cog- 
nita et lef^a. ludakts litiert^ Bomarti eurabant fciUcct ! lilud 
re£le animaduerr«>m , oon fleoeiravio v, u ct-^i iniiem* vt PoU 
iioae adhuc Coarulc nai«|ttur puer. 



iDITlONIBVS "txLni 

Me in recentioribus edidqnibus non pari diligentia 
qMam ia antiquIcA-ibtts «fle verfatuBi) lacile le£br potuit 
aBimaduertere» Non «nim confilii mei raUonibus hoc con* 
Tducbat. Repetitiones «dd. omifi, De his «deat qui yolet 

BipoQtiaos. 



Verfionet Vir|ilii vttrianim linguannn varias comn^e» 
monre nec otii nec confilii noftri e(t De Gallicis conflili 
potcilAbb. Goujetui Bih/ioikfqw Fraufot/e Vol. V, chap. 4, 
ttCjtaltgMg d$s tJvns ifupHm/s dk ia Sibiioih. dn Roi, FoeteSl 
n.9ix fqq. dc ItaHcis^^tf^^ria diffa SioHa # Hagioiti d* dgnf 
Tufa et Fomtanhtt Bib^oteca delt Ehquenta Italiana con le ^n- 
ntavm deW Aptjloh Zeno cap. V, it. Vatatogo deUa Ubreria 
Ceppofd^. 3S9 fqq* £t videri poflunt Fuper VerfT. Socii Bi* 
poniini. Omnino roihi et animus et otiuxfi defuit ad verfio- 
ne^ cuolaendas et cum poeta comparandas, ctfi in nonntillis^ 
ptpularium inprjmis , quos ingenio et doArina Iktis inllrtiC» 
tss noram, con&tibus non fine fruflu me id fadurum dk in- 
teiligebam. ' 

De antiquls VirgUii Interpretibus diligentiorem notldam 
^are cum ab ihitio confbtuifTemy fregit ihipetum, quod au* 
dieram, virb»^ d66liflimos inter Belgas cum maxime eum 
'k-^pidcffl voluertf. Ne prorfus expe^lationem deflituamy no» 
Biim faltem , quae mlhi fe obtulere , apponam. 

Cum de temporum» quibus vixere Grafhmatici, ratio- 
nibas parum aut nihil conflet, ad alphabeticum ordihem eot 
memorabimus ; omnino illud praefati, fi ditigentius inquiras^ 
pticiffiroos efle , quos data opera in Virgilium commentatos 
tfle conftet. Plerique in libellis fuis grammaticis verba ex 
nrgiilo laadarant et illoih-auerant » maie propter haec in nu- 
Rierum Commentatoi^um relati. Praeiuerat in plerisque Ge« 
F^brkius in Auflorum a Seruio laudatorum Catalogo Seruia* 
oij praefixo. Add. Bui^mann. Sec. praef. (p. 39.) 

Parum fubtili iudicio inter Qrammaticos referuntur 7W- 
'•> et VariuSf amici poetae, quibus negotium ab Augufto da<- 
tum cfFe fertur, vt Aeneidem eraendarent. v. Vit. Virg, fub f. 
Donuu5 V. V. f. 52 fq. 

A^iamantius Martyrius: quo iure inter Virgilii rommen- 
t^rorcs habeatur» ignoro? nam, quae de Orthographia apud 
Ca/Iigdorium ex eo excerpta funt, nihil eiusmodi produnt. 

jiemitius : 



\ 



CKLPf DK VIRGILII 

jfgmi/iut: apud Pompon. Sab. ad Aen. Jdf 6$6$ Tbi ^ 

Verba in V. L. Nihil de eo allunde confUt. 

AUxander: In Seruianis ad VIII9 330 » vbi Seniius ipfe 
eumfequi dicitur; quod et ap.Pov^pon, Sab. p.' 399 extr. afifir- 
inatur de VI9 100. Add. ap. eund. p. 393 extr. p. 400. 4011. 
40^. 404. Male de Alexandro Polyhifiore cogitant 'viri 
docH. Probabilius eft, fiiifle eum» quem Maro puerum 
api^fle et ^^rammaticum dMnifliflr aartatur i« Donati Viu V. 
t ao. »1. 

£. Annoius Comuiuf^ AUquoties meaipratiir apud S^ni. 
ad Aen. J, 45. 150. 48$. IX» 34Jg et 57$. yerum et ad Ge« 
tf 177» vbirede illc. vetat, contra Probuv.» aTpirationem 
in Orcus addi , vt fit Orchus. Apud GelL II» 69 vbi de looo 
£cl.VI» 75 f^NonnuOi grammmtiei mtaiis fi^trioris, in ^bus 
^ C^muims AnnaHtSt kand/ane iftdoSii n9tpi9 ignobiUs^ qid cvm^ 
mentaria in yirgiiinm compofuimnt. ,, Ne tamef| proprie hoc 
di^lumputes» alter locus eiuidem vetare videri poteil: 
tX» % fid Annaius Comutus^ homo fauM plerMqm aHa nms indof^ 
Uis, noquo imprudenSf in fifundo tanton Ubromm , qmos d$ Jiguris 
/intiutiarum compoftttt^ igngiam totins iftius pirofimndiao Saudom 
fConiugis infufus qr, Aen. VlUy 404 fq.) infni/d nimit §i odio^ 
/a /cmtniiom viotauit^ Nam — merabra iamo^ inqmt^ paufl^ 
incautius po/uit. Potuere igitur et reliqua ia hoc vel limili 
opere appofita efle. Add. Macrob. Sat.V» ip. Ventm ta« 
men Charif. Inflit. gr. I. Putfch. pag. lop» 37 lyCiuitatium, 
Afmaeus Cornutus ad /taiicum di Virgilio tib, X, •— et p. 102» 
i^ f^L, A»maeus Cornutns in Maronis contmeniariis Aenfidis X.— 
Conf. Burmami. praeC Cp* 40}» vbi Scalig. ad Eufcb. p.ip7 
laudatur. 

* Aprouiams (de quo r. fup. pag, XLlII) inter Qrammati- 
cos » qni in Virgilium commentad T\ni » pluribus locis refer- 
Cur a Pomponio Sabino; quo iure» non aflequor. 

Amfiatms Mejfius ; nobilis Grammaticus feu verius rhe* 
tbr» faec. V. cf. Saxii Oncmafl. T. I, p. 511» vbi v. qui hu* 
dantur» inpr, Burm. praef. in Virg. (p. 41) Sunt eius Elo* 
cutionum exempta ex Virgilio» SalluilLo» Terentio» Ciceronr, 
per litteras digefla. 

A/comis Pedianust qui fub CUudio et fequentibas annis 
vixit, an Commentarium in Virgiliura fcripferit, valde du- 
blto. Fuit elus libellus contra obtredatores Virgilu: tefle| 
Donato in V. V, f. (S4, e quo p^it?» efTe vldentur» quae in 
Spruio et Phihrgyrio habenturad £cL III» 105. IVt np et lA 
Vita Virg. f. ai. ^4. ds* 

Afper; 



EDITIONIBVS ctLY 

'j^fir: faepiud Ole in partes''Vocatus aSeruio» etiam i 
Phllargyrio. Ad Aen. VU, 548 Contimtor diuum^ Eum iau* 
lUt Macrob. Illy 5. Eil alias anti^or, a Ciian(k), PrLTcia- 
00, et aliis laudatus, alius iuxiion De' neutro quicquam a3 
liqaidum pcrduftum. - Bpmponins Sab. p. 153 in Aen. I, ^ 
Eripfuttt /uhito nubts caiiuniqu$ diimqut: ,,Aemilms Alper ia. 
lioc loco ait: Haec mentbra natura fit: folct iungere.^ Aliv^s^ 
apud eundcm locusen p. 400 ad Aen. VI9 114 ; item p« 40S 
« 419. Forte v-tfoqtie Itko leg. Velins Ai)ier, idem qui Ve- 
UusLongus. Bencdi£Uni Au<Eloi?€$ Artis Diplom^ Tom. Ut^ 
p. 153 , fragmenta Afpri in codice rcfcripto detexcrafit^ ct 
ijttidcra figlis fcripta^ ex iis, quaeinde appofucre, vix mag« 
num (ieri poteH defideritun araifli operis, Pofuerat gramma- 
tira et poeiica obferuata vd praeccpta , fixbiefiis j>r-o cx,cm« 
pio Virgilianis vcrbis vcl phrafibus, 

JlMenus. In Scruio ad X, 27 z ^Auienus — ->iy qin iam- 
Vis fcripfit Virgiiii fabulas„ et ad v. 388 ^yAmenus, qui ^o- 
tum Virgilium ct Liuium iambis fcripflt^ niJIum fundum fa« 
cil, cui aHqttid fupei*llruas. Ingcniofe lamen WernsdorCi 
V. C. ad Poet. min. Tom. 1V> p- 555 fq^. ooniieit;, Aeuci» 
dem contraftam in breue carmen fuiffe. Non magis dixcri^ 
quo libro illa dc Cometis tTadiderit, quac ibid. ad v. a^A 
mcaiorantar. Auienus ell inter eos^ quos MacFobius Sat^r« 
nllibus fuis Interenc yoluit^ diuerfus vtique ab altCFO^ vide 
Cannegict. DilT. ^t Auiano c. 2, , 

Auitus^ Donat. Vit. Virg. f. ^3 ^Sunt trt 'Q. Of!at]£ 
Attiti ^0/wo«orfXfvr«y o£lo volumina^ quibtts anriotantun, 
cuos ct vnde verfus tranRfeulorit. ^ 

Bmebius Macer^ laudatur a Scruio ad -Ecl. IX, 47, et 
Aen. V9 ^S^' "^^ 4ieatro tamen loco cominentatorom MarQs- 
sis agnofcas, * ^ 

CaUmt v\At Titia^i^s^ , . 

Cap$r laudatur a Seiniio 9A Aen.Vt ^:/^%. IX, 7??^ Xi, 
T^S. XII, 1-2 o ; quo vJtimo loco vcram isif^ianeni pKodk 
VeUtti Uma^ .Nullus tamcn ^ocus.^robat, C\Tpntm fmgula- 
Tcm in VirgiHum librum fcripfifTe. Eft autem Flaiiius Cd^ cf4 
Cttitts libell«s granwiaticos iaPutfchlano-^eorporc liabemus^ 
alii peri^rft. . ^ 

Camtitnus* Etrm inA^f^ilium^cifpfiflV^, lo(?a a^ S^eK 

viom ad Acn. VJ, djS. %^^ Vlff^^o^ vixTTrobaRt^ t^otuci 

Tnnt omnia illa in libro aV etocutione Hi^a «12«^ ouem idcm 

^eruiui memorat bA .Aeii.V, 3;33*- *-'At ^'aytmHiut ^ itnHA 

VI 11« 14^ Tom,I !k Jifiro 



\ 



pxLvi -DE VIRGILU 

Ubro ftcwnd9t turiofiJlmus §$ ioQus fcrtftor^ ap.^Macrob. V» 15 
yidetur Granlus t^^ , quod Meuriius coidedauit. 

Caruilius Piffor: cuius libcr fuit Aeneidomafflx. Do- 
."nat. Vit. Virg. f. 6x. 

Cafuus Saeerdos: Eius Parapkrafis fuptr fix VirgiUi 
fibris, iteniy Trium Eetogarum y. iuarratiouos , cum aliis 
libris grammaticis fuere reperti in Cod« Bobienii ; teftante 
Raph, Volaterr. Comment. Vrb. IV tuh f., vnde haec prodi- 
dit Fabric. B. L. VoL UI, p. 744, Forte Caifius Sacerdos 
ycrum nomen fiiit. 

Celfus, f. Aruntius Celfut^ inter veteres Orammaticos e(!« 
quonim excerpta in Au£lorib« LL. extant. Idem Plautwn, 
Terentium \ VirgiUum» fckoliis illuilraiS^ fertur. Quae fub 
nomiiie Celfi laudantur, cum ad Georgica ipe^nt omnia, 
in Cornelii Celfi libro de re ruiUca locum habere pvtuiflfe, 
vt nec neges , ita nec affirmes cum Bianconio Epp* de 'Cel- 
fo : Ep. VII. Quae in Charifio occurrunt ,. p. igo et 191» 
potuere in aliis libellis grammaticis occurrere. 

Ditlamatioues in Virgilium : Seru. in Aen. ?(, 53^. 

7T. Ciaudius Douatus , recentior Aelio l!)onato » qui S. 
Hieronymi praeceptof fult, Prifciano tamen et Seruio, qui 
eum laudant, antiquior, Grammaticus : de quo vid. apud 
Saxium. yita f^irgiUi , quae ad eum refertur, fi modo eunl 
'auAorem habet, foediflime a monachis eil interpolata. Com" 
'midtarius iu Aeueidem^ ad Ti. Claudium Maximum Dona- 
tum, filium, fcriptus, partim et ipfe interpolatus eil, partim 
argntiis rhetoricis ad faibdium efl refertus; quo fadum 
adeoy vt pro fuppofititio habitus iit: cf. Burm. praef. (p, 37)* 
Fercbantur in antiquioribus edd. fragmenta ex eo pauca, iam 
inde ab edit. Ven. 1489. Pleniorem t bibiiotheca louianiPon» 
tani eum vulgauit Scipio Capycius Neap. 153^, vnde, vix 
magao cum fruflu ad iuuentutem, recudi eum curauit Ge. 
Fabricius Bafil. 1551, rep. i$tfi. 1^7^. i$%6. \6x^. Multo ple- 
niora exeuiplaria in bibliothecis feruari» a viris do€kis affir- 
aiaiur. vid. Burmann. praef. (pag. )g iq.). 

£fos iibrarius et iifoertas Virgihi. Donatus in Vit Virg. 

t 49- 

Fabius Plamiades Fulgentius de mlttgpria tihro^, yirgiiii ad 
Chatcidium Grammaticmm ; fiue de expofitione f^irgiiiamat conii" 
^eutiae. Primum ed. a Commelin. 15S9 j itemm a P. Da» 
niele i(Soo, auelior e Cod.MS. et recufus a Munckero et van 
St^veren in au£lorib. Mythographis Latinis. Vix vUum ex 
co ad Viigiliam fhiftum fpcret aliqnis, cum infninnime de- 

torqueaft 



EDITIONIBVS (cacLvn 

tDrqaiat nominam ct fententianim rationes %3. Tirbitis mo- 
nmque occultas interpretadones grammaticus ineptifnmus. 
Quaodo vixerit, parum conflat, nec cxpedire potuit Muncker« 
bpraef. ad eum> nifi quod Afer fuit, ec Vandali^ Airxcam 
teaentibus iaeculo forte fexto vixit. 

Gloffarhimm Virgiiianum prifco Maronis codici fubieiRum 
traftauerat Cafp. Barthius, vndc in Aduerf. XXXVII, 5 fpe- 
cimen propofuit. Comparando poterunt forte firmari non- 
Dolk iam aliunde nota; alia func deprauata et interpolata. 

Gnifo, M. Antonium Gniphonem, 'de qao Suetoft. ill. 
(ss» 7 m^morat, in Georgica fcripfilTe , a Charifio prodi- 
tuffl efie (Gramraat. Putfch. p, 184, 3) aiunt; nec tamen iiic 
iocus aeccflario hoc inferC. Omnino euadem efTe negat 
9umiann. praef. (p. 40). c£ HeinC ad Claudian. pag. iSo, 
vbiSchoL ad Gc. II» 119 MS. Leid. excitat. 

ytGriiHus ad Virgilium de accendbus fcribens^ apud 
Pnfcian. Putfeh. p. $5o» %6. 

Hehna^ Scm. ad Aen.VII, 6^ttteruMi: ^Hcbrus qM$^ 
fM legit. n Ad c. I. Burm. ;, P^rrha£ Quaefit. per Epifi. IV9 
5 legit : Acron Helcnius. jf Parum tamcn probaUilc. 

Htrmmuu: vitia Virgilii cootraxcrat. Donat.Vit.Virg.' 

Hif^mts, lulius Hfginus: intcr Commentatores Virgilii 
volgo rcfcrtur^ nifi fi^rtc idcm cius libcr fiiit, qui do agri* 
»tkMru laudatur. Gell. I, %i de loco Ge. II, 24^. 247 ^jr- 
r«vj , mm hnr^U igmfUs grammaHcus , /« cvmmeutariis , f «ot 
'» ilrgijmm ficii ^ — (inuenerat ifiv/rrorj et XVI, 6 fffgfKitt 
it/lfstf — ^ quario li^^Torum^ quos d$ rirgiSo fniu Exfcrip- 
fu M:)crob. VI9 99 \\>\ ^in quifOo Rbrorumjf legitur. £(l 
'Uam locus in Acn. VII, 187, quem ille rcprehenderat, Gellio 
tciieV,^» iicri tamcn hoc potuit aliis in libellis, vt d» Frbif^ttt, 
^stijis, dg Familiis Troiauis, quos Seruius ncc minus laudat. 
E^x piiorc vtiqac tibr<^ fcdtum, quod in Seruio habetur ad 
^«Ti. I, 177 et 530. VII, 47. Nefcio ynde petitum fit, 
qood in Scruio lcgituT a«^. XII, pzo ct ap. lul. Sabin. ad Vlt 

^'^> pag- 4ot. 

hmU Pkilarg^Hi Scholia in Bucolica ct Georgic^,ad 
Valentlniaaum ; vode colligerc licct , fi modo V^lentinianuS 
Attguflus u ci), Valentinlani Imp. aeuo eum vixifle. „IUud 
rtrte cciiilare putabat Vrfmus, eum non longe a Seruii aetatc 
Jbfiiifle et Virgilii chirographo vfum cfle, vt ex eius com- 
ofatario appaict, in quo multa prvferuntur cx iis fcriptori- 
^^^>. quL tcmjwribos noa nifi antiquiliinus cxtabant. ,, Sunt 

k » malts 



cxLvm DE VIRGILII 

snulta quae aducrfus haec difputari poflint$ rem tamen in 
inedio reliuquimus. Extant ex eo excerpta fi-agmento ve- 
tufto Seruiaao inlerta et ab Vrfmo exfcnpta. vide fup. Edd. 
X587. 1589* ^nde in ed. P. Danielis i5oo et a P. Burmanno 
repetita. Notata in eum funt nonnuUa a laho BroukhuHo 
Toai. I cdit. Burmaaa! add. eius'd. praefat» (p^g* 34)* 

JuHhs Pouipomus Siibhius* Dt hoc fatis multa di^a funt 
fup. ad Edd. 148^9 vade rep. 1519. 1544^ 1561 et al. Bafil. 

Martiiis Salutaris a Charifio Putfch. p. 18I9 18. 2^3, 4^ 
ad verba Virgiliana excitatur. Sed potuit hoc in operc 
grammatico diuerfi argumenti fieri, 

Melijfiis^ Fuit vtique hoc nomine ^rammatictts i de quo 
V. Sueton. ill. Gr. xu An vcro in Virgilium commentatus 
fit, alia quaelUo eft, Qiiod apud Donatum. Vit. Mrg. t 27 
iile tradidit Virgilium fermone tardiflknum fuifle> in llbris 
Intpiiarum fcriptum efle potuit. Ad Aen. Vil? 66 in Seruio 
ei) : Meliirus y,qm de apibus fcripfiti, hoc a'b indodo inter- 
polatore infertum efle arbitron 

M9dicius a Pontanb et CerJa panfim ad AeneLdem lau- 
datur; noli tamen inter vcteres Grammaticos eum referre» 
£11 Gulielm. Modicius facc. X\'I exeuntis pocta et gramma» 
ticus 9 qui FirgiHum a calumrAis vUidicatum fcripfit. 

Kigidium Seruius laudat ; non v^ero tamquam gramma* 
ticum 9 qui in Virgilium commentatus fit. Kius Commenia" 
rtus griimmaiicaUs Ladefinite memoratur tp, Seru^ ad t Ge» 
820« 

Nifus grammaticus pafllm laudatur in' Opere Putfch. 
Qttod intcr Virgilli commentatores refertur, petitum eH ex 
vTw Virg. Pfeudodonati f. 60, 

Pcrilius Faitflimus furta Virgilii collegerat Donat. Vita 
Vir,^. X% 61* 

Pot:io. In Seruianis ad Aen.X^, ^SA'* ^^^ de aUra ac 
vento in locis inferis agitur (conf. ad Ge« rV, 484) ^Ot ilio 
enim loco multi quaerunt: quis iattlus platigor ad auras? Stdi 
{'ollio dicit Aeneae t% Sibyllae» quas illi fecum traxerant; 
tum conllet etiam illic eflie auras%^ lul. Sabinus ad Wy 134 
Bis Sfifgics» ^Pollio a^miratury cum Aeneas eflet fiiturus 
deus , cur dicat bis. Soluitur hoc 9 quia apud Homerum 
Vlyfles vldit vmbram Herculis apud inferos»,, Simlles ita- 
que ineptias in Maronem ooatulerant, quales Porphyrii alio* 
rumqae fiiere in Homerum. 

Probus, Vahrius Probus Grammaticus 5 qui fit ihter va* 
lioi Probos , diipuCaaten vid. BurmanA. Sec. praefL (p. B$} 

el 



EDITIONIBVS cxtix 

it Toni« I Anthol. pag. 739. Probum illum veterem tx 
Neronis temporibiis bene nouiraus ex Suet. Hl. Gr. cap. 24; 
alter fuit faeculi Adrianei. Laudatur a Gellio IX, p eius 
iadicium de veriT. Aen. I, 500 fq«, aliud XHIy 2O9 vbi Ge* 
<^coniin mf. autographum Virgilii habuifie narratur. Sae^ 
pc Seruio in Aeneidem» femel in Georgica» memoraturi 
cbamDonato in Comm. in Terent. et Macrob.V» 22, Com- 
aentarins eius in Bucolica et Georgica circumfertur , fe4 
lomine tantvim ; funt enim , vno vel altero loco forte ex* 
ceptOy tenoia et ieiuna exccrpta» eaque iaterpolata, quac 
fnimis xn lueem protulit Jq. Bapc. Egnatxus in edit. 1507 
;vquemadmodum illa ex codice vetuflidirno mf. Bobii quou* 
4im a Gkorgio Merula inuento adnotauerat. ,y Rcpetituc in« 
de ed a^mulds ct Seruii, Donati, alionimque commentaviis 
ien adie6)us« 

Seruim Mmrus Nomraitts faec. V grammaticus. De ee 
vid.Burmann. praef. (p. 20 fq.). Abos» de eo qui ege- 
not» vid. apud Saxinm OnomiA. Tom. I» pag. 471. add« 
UaTuic. praef. De interpolationibus cf. Iu(b Specim. Obfil 
cnt. p. 3$, Commentarium in Acneidem prins exflrauerat» 
t&m in Eclogas 9 vltimo loco in Georgica $ conf. Burmann. 
praef. (p. 2X) et ad Ge. I, log. Ex irinis his Commcnt&- 
ciis habemus farragiaem bonis malisqiuey teriis ae nugis, 
tdeo commixtam , vt » quid ad Siernii andontatem referre 
sialis , interdum vix ia promtu habeas. Vfus laltem eius ad 
interpretandum poetam efie potefi exigims aut nuUus , nifi 
•ccefleris ad poetam ita iam litterarum pentia et vfu in(b'uc« 
tus» vt» quae toUenda an reHnquenda iint » perfpe Aum h^^ 
beas. Sane mslta inefie ex antiquioribus Interprctibus fer* 
^ata, dabitare vix licet} nee minus ta»en innumera a fe^* 
lioribus attexta. Habuit enim idcm fatum Serjius, (;uo,d 
Gned grammatici, vt eflent, modo qui antiqua contraherent 
vel omitterent, modo qui cxcerptls alia» plerumqite deterio<« 
12 > adroiCrerent nut e margine infererent^ Mirum homini» 
cd fbdittm rcuocandi pleraquc ad veteres Romanas religio* 
aes, Pontificias ctFlaminias; nec multum abefi, quinAeneaxA 
Flaodnts 'RiuRere funge»tem exhib:!nt. NuUus efi codext 
qm oania» quae fub eius nomine habemus^ comple£latur. 
Quid! quod narrant adeo.codices nondu]]|^infpe£>os ext^-ire 
arapEpres iis, qui exprefli funt : v. Burmai$. ,./^e£. (p. 27) 1 
addeVf Brojes Safftfjte Tom, KI, pag. j^j/ «V^ae ediiic* 
aes Semii valde evant contaTnin^itiie) it2^4^'/P!? omne tem« 
pus vironiia 4o£lonuA iacredibile fuit &a^j^ in cocgeren* 

k i "^ dit 



CL DE VIRGILII EDITIONIBVS 

-dii vndiqne et ampIificaRdis lacioiis Seniianis. De cdldo* 
nibui quid«m diiigenter aAuni ell in edd. Virgilii receDfu. 
Primo Ihtim impetu a. 1471 prodiere cdd. IV. KiDCndaruat 
Seruium Lud. Carbo, P. CeDninus, io. Calpumius, lo, 
Bapt. K^nauus , RobiStephanus, Oe. Pabrictu», Fula. Vr- 
£nus, P. D'iniel, Mafuicius, BurmanDus. 

7>rrig(r/ii Sc/titriii , clarilCmus GrammaticnJ , qtio hm 
iiiter Ccmmentatore» Virgilii referatur, noa reperio. 

Ti''-tiiis. „p.i Tittanus et Caluus , qui themata omaic 
de Virgilio elicuerunt ct conformaucnint ad dicendi vfiiiDn 
rheioien: ^evu. ad Acd. X, it. Conf. de eo CaDDCgieter »4. 
Auian. pag. 17S. 

Tragm. Seruius ad Acn. M, 783 amme- atqwmbtl Oltfm* 
p». — „De hoc antem loco Troitu$ et Probns quiteruht. n 
TiH. ibid. V.ir. LcA. Laudutur Reinef. Epp. ad HofmaDn. 
pag> 660 ; niliil tanten ibi repCTics praeterquam libertniB 
Trugum er mamiore. 

t^tliits Lfgns, nobilis grimniaticTii. Macrob. Sat. m, iS. 
,./; .(• vff.-fia Aen. III, 84 Velius Longus : immutatio «ft, in- 
c|i!:[, epitheii; vult enim dicere vctuftatem tempti: hune 
vwv. ftlii commentatorn fequuti funt. „ Charif. Ub. II in 
I'i*lrfK p. ijj, 17 „iixiTi pro dixenint — quam (iguram alii 
(Jir liccm exillimant, de qua etiam Veltas Longui ia fecon' 
cum Aeneidos &tis commentatus eft: ConHtturi omtit iMtai- 
fvr ora ffH'lf"ni.„ In Scruianis ad Aen, X, 14$: nL^Dgtu 
ait; dcFd vTnirit, vnde cti^tejptltabii iegit. » 

naoriHia. Vnus Seruii loeus ad Aen.V, J71 Jk muut 
ptc-purtnm.'- — ■ nVnit apparet Vi^orinum hoe loco erraff^» 
rju) purpnriHm mari rubmm efle di^it, quod eft iunta In- 
diim,„ Elt is forteFabint Marius Viftorinus laec. IVxiie- 
tor, cuius libelfi in Grammat. v«. habentur. 

yirgiliomiijlix : apud Scru. ad CcL II, a» et Aen.V, $tL 

frbaKtii. Ad decem funt loca in Oe. et Aen. ap. Ser- 
viam ; vnde vix ^cet dnbitare, cuid in Virgilium commea- 
tariot fbripfifie. 



ctr 



m' 



DE 

V I T A VIRGILII 



I f *' 



De Vita Virgilii multa funt vetenim Grammt- 
ticorum commenta , ^uae y tamquam cercae 
ft exploratae fidei^ fequuti funt alii^ aut iis re* 
liclis nouas ariolationes et conie6luras ita propoiue*, 
ity quali res ita geflas narrarent. ' Non quidem id 
agimus , vt eorum cendiram nunc fuCciptamus, ne- 
que nobis ad onines eo5, qui fiue in {criptorum vc-. 
teram rccenfu fiue proprio quodam confilio Virgi". 
lii vitam fcripferunt^ euoluendo^ fatis otii fuppe- 
tit; fi tamen eos, qui poftRuaeum ac Baylium *) 
Bugasfuh Donad, Probi^ ac £eruii nomine vendi* 
tas, reiecere^ In primis Martinum^ Warconum, 
Cnifium ^^} excutias , multa pailim commemorari 
videas, quae cum conieflurae loco a viris nonnul- 
bs dodis olim propofita fuiHent, nunc iine vUa du^ 
biladone tamquam antiqui altcuius fcripioris fide et 
auftoritate fuffiitrr exhibeantur. Ciim de tanto 
poeta etiam ea; quae aui moleBa aut nulla fide tra- 
daatur^ cognofcere non iruuciihdum (it ; dum mo- 
do fatis explores, quo loco et exiliUmatione vna- 
^uaeque narratio ha^enda fit: ^team quidem Vitam 

i* k ;4 C Virgilii» 

*) la Dfe/toititfr* hriU^ytrgife;. ^. 

**) Martyu Life o/ f^frgft pracf. Ejdit. Bucolicor. Wariim 
in eleganti Edit. \ttrgilii ctim ^rf. Angl. Crvfim Livit 



CLD DE VITA VIRGILII 

Viignij, quae fab Dcmati rtonuM-c-ircum&ituT, c* 
ex qua aliae vitae, a Giammaticis modo Bucolicis 
modo Aeneidi praeiixae, condnnatae fiint, omitti 
lefie pofTe >noi> putauimas; 'itaqi^et-anAotMiones 
fubiecimus, in quibus pailim &maientur, quae 
cum rerum Bde tradt vid^ientui, paitim incejta» 
■falla ct infulfa, vel verbo notareiitur! Sublicer» 
conftitueramtis Vitam Virgiiii a Ruaeo per annos 
luos dtftii&utam. Cuin taiiien multa' m ea leiu- 
oe tiadi, alia paiiim acute conicd.aii, plurima 
pia^eriri, eoiumque loco aliena attexi videiemus ; 
matuimus nouam vitam ad'eanaem feie lattonein 
conficeie, in qua ea breniter indicata efTent, qtiae 
>d biBoriam fiue vitae fiue leruib, quoiies poeta 
ad fua terapoia relpeTit , accuratius cognofceodam 
Eicere poflent. "" Itaque (ub vnoquoque aiuio pri- 
ihum res publlce geflas ponimus', tum ea fubian- 
gimus, quae ,' *fiue in vita Vitgilil, fiiie iri eius cai- 
Aiicibus , aliquo modo oun iUis conlunAa fiini. 



ctn 



wmasmmBMm 



TIB. CLAVDII DONATI 

TIB- CLAVDIANVM MAXIMVM 

DONATIAMVM VILIVM 

P. VIRGILn M ARONIS VTTA 



CAPV7 1 

PaM. Virgilius Maro parenttbus modieis fuit » et praeci* 
pue patre Marone, q^em quidam opificeiii figulum» 
phizes Magii cuiusdam , viatoris , initio snercesiarium , vaox 

ob 



DoAinc hoiHf Graminaticfl» 
cnus nomcn prae fc fert, fetus 
£t ha«c vit», nec ne, dubitatiun 
€& a viiis de^s, canv tot inep^ 
tiis illa rcfcf ta fit. QnMnqvaa» 
aBtem mature ffttis ineptire coc^ 
pcre Granintatici» ctDoaatus bie 
poft Aelium Donatnniy Hierony- 
ni praeccptoTem, viaut : noa ta« 
BCB haet nasxatio, ntCp qaalif 
cil^ ab homine do£b pnaficifci 
petvit, Rcc ttfta ab ^H^vto plana 
bdod». £quidcm iu fenticv 
kadttm kuius naxrationis debcw 
li Dooato» mox tamcn eam; ciinft 
paffim transrctibcsetur , modq a 
l^rammaticis » modo .a librariis 
mooachis» quocum atovam quis» 
qoc aanratiunculam» ^oam fan* 
do acceperat, exemplari fuo in* 
texcTCt» ita efle inicrpolataa, vt 
■anc ia laii farragiae plerUmqtpe 
diesvitx poffit» quid Donati fidc 
pcodatur» nec ne. Qoac rc^ 
vel t% eo mAsilefla fk^ qtiod 
■oliws ^tle cft codcx , i» qab 
■cn viia baec modo pUsiias 
modo coi>tra£ti«s perfci)pia Ic- 
gatur. Ex his viji dotRi» qui 
primi Vir;Ti|iQni cdiderc» titXcrxi 
■obis Donafam hviic videmtyr 
coAcimuflo^ ^iAlcm nuna.babf- 



mus. A Daniele multo emen^ 
datior ille fuit excufus, multtf 
ctiam cmcndata I. Fr. Gronouil 
acumine, qui ct plas» qnam paa 
erat» opcrac in co pofuit, vt es 
dicendi genere et oon&ietttdiBe 
Ger. Voffit ad Velleium fefltea<* 
tiam firmaret, a Suctunio iunda* 
mcBtum huius narrationis efle 
iaClumy cui deinde alii Gram« 
matici fba commenta fuperftrue* 
rcnt. Scilicet Suetonius etian» 
Virgilii nofbi: Vitam icripfiffe 
cxiftimaiBr. Fuxt etiam talis Vi- 
ta Sesuii nomine venditata, ad 
quam in Scru. Comment* pr» ad 
Eclogas $. 24 pronocatur^ quam 
.tamen non candemeffe puto cura 
iUa» quae in DanieKs Ediiione, 
ct iunc iB aliisy Aeneidi fcrt 
praclixa» fub Scruii nomiae ctr« 
cumfertur. Uabemus aliam» quae 
Probo tvibuitur. Sed nuUa eil, 
in qua non interpolatricom aot 
mutilatriccm manum foede graf- 
fantem agnoicas. Quae aUi do 
.Donati opcre iodicaiint» vidc iu 
iis , qui a Burm.)nno ad Anthd- 
lQ(;iam Ut. T. I» p. 369 laudan- 
lur. Mihi quidcm fortcm mag- 
Buittm virorum ct forlunanx fac* 
pc luirari fubiit» quQxum somtii 
k 5 ad 



CLiy 



TIB. CL. DONATI 



ob indixftriam genenxin, tradiderunt; quetn cum agnfola- 
tioni, reiqne rufUcae et gregibusy praefeciiTet focer: filuis 

2 coemundit et apibus curandis recul^ auxit. Natus cft Cn. 
Pompeio Magno , M. Licinio Crallb primum CoflT. , Iduum 
06lobrium die » in pago , qui Andes dicitur» qui eft a Man- 

3 tua non procul; PrdegttanS.eo Inater (omniauit ^ala ,' eni- 
xam fe laureum ramum > quem conta^a terra confeftim cer- 
neret coaluiffe y et excreuifie illico in fpeciem maturae arbo- 
risy refertae variis pomis et floribus ; ac fequenti luce> cura 
imarito' rus propinquam petens» ex itinere diuertit; fltaud^ 



ad multam poneritatcm ptopa- 
gatum quidem eft, ita vt dignui 
tarvto ingenio aut tania virtute 
fn^niortalitatis ffD8us iis tan- 
de^» qui meriti cflcnt» contin- 
gerc videretur ; iis tamen tem- 
poribus, cum genus humanum 
grauibus fuperiUtionibus captum, 
crat» tantvm iaepe fordium il» 
lud ex contagione laeculx con« 
traxit» vt iam illa nominis ee« 
lcbritas ad inepta renim miracu- 
la, monibra» ac portenta rediret. 
In Virgilii memorxam fabolis ab* 
fordis contaminandam omnes 
nonaehorum tribus conrptvafie 
videntiiry qui» cum fan^rum 
fuonim viroTum memoriam- tot 
Ipudendia et ihiltis miracuiorum 
Barrationibur £ocdarent, qusd 
niijrumy fi in pockae Romani lau- 
dibus adornandis nec minnt roi- 
sacula, omina» prodis2[ia et reli- 
quam huitis generis rt^mr^Aoyttt^ 
id taedium vsque congeiTerunt. 

§. I. qutm tpridam •— auxit». 
Poflunt bacc «b intcrpolatore in- 
ferta videvi, Figulvm patrem 
iuctc «tiam Phocas v. 6% 
' ' Magii CHtusdmm^ viatorfs^ Ma- 
.gii» qui auQS VisgiUi matcrnus 
jhiille traditur, nameD ci»m eae- 
teris inrptiti maiae haud dabie 
icripturae in nomiiie matris 3f«- 
fnf et Magiat pro Jlfmimt drl>etur. 
Sccttf»dttm boc auas maiernas 
MMus diAus e(7c potuir. Mater» 
qaae Probo Piilt», Phocac v. n 
'fmlkt^ Mmgii n<m infima pr^tts^ 
. dkitvf» aUi viro aliquasdQ nup« 



IH 

ta e(!e debuit, cum infra $. 56 
VmUrius Proculus 9% mlio patrr 
frmtrr Virgilii memoretUK, 'queni* 
is hcredem fcripferat. Ncque 
ea, quae de magicis poetac arti« 
bus ex £linaodi monachi (tiaor- 
tuus is efl circa 1227} Chronic. 
lib. XXVI narrat Vincent. BeK 
Iboac. Specttl. hift bbiVlt, c. 6r» 
ct auftor Append. ad Vitam S. 
OuUelmi in Aftis SS. T. V. lun. 
p.135 aliam originem,qttam mo- 
&6 memoratam nominis fcrip- 
toram habuiiQre videntur. Ac« 
ceflit forre, quod monachi ciC 
Ecloga VIII inprimis vIT. 96 fqq« 
iacra magica memineraat. Co- 
piofc ea de rc egitl<laudeitf» /)>o- 
i9gi§ 49S grands hommrs feMpfem* 
n4s dt MmgU ch. XXI, ct Bayiiut 
i>i&ibnmir9 , • voe. rirgiU lict. Jt 
Raec eadem opinitf iSt magic^ 
Virgilii fcicntia vidct^r effccifle» 
vt pro amuleto habcrentur numt 
^ntorniaii ciim eiu» imaiiin^ ef- 
fiAat cf. Mifc. Obfl*. noMC T. I, 
p. f 6, Boubjcve ia Mrm^dt' SVtpomjp 
1743» Arriin 

Siiuis^ eoi mnnd isi ctondveendir 
et rediracndis mftneijHim» vt qui 
pecua pafccbant^ Sie iam Gro*> 

I10U« 

§" ?h QP^^ ^^ ^^ ^*^- $*^ ^^' 
te vx interpolatioivf ^ dc pracfa- 

giis » quorum plrraque e iinr- 
nitionibui dc m^gnorttm vum- 
rum» vt Cyri, Komwli» naiali- 
bus adumbfata, nonnulta ea ip* 
fe Virgilii nomine du^a fonf» 
roeffloraatur» Ufttuflft otf» omaia 

GramBia- 



VITA P. VIRGILII MARONIS clv 



ia fiibte£b fofla partu lciiata eft. Fenmt infantem » vt fuit 4 
editus 9 nec vagiiTe » et adeo miti vultu fuiflc , vt hant du- 
biam {pem profpenoris geniiurae iam tum indicaret. £t ac* } 
ceQit aliud praeiagium: fiquidem virga populea, more re- 
gioois in puerperiis eodem flatim locp depaAa , ita hjctm 
coaluit , vt multo ante (atas populos adaequarit. Quae ac- 
Iwr Virgilii ex eo di6la atque cpnfecrata efl \ fumma graui* . 
dunm et fetamm religione » fufcipientium ibi et folucntium - 
vota. 

H. InitiD aetatis , id efl » vsque ad fepdraum annunr» 6 
Cremonae egit; et XV anno vuilem togam cepit» illis Con« 
fnlibus itenim » quibus natus erat. Euenitque « vt eo ipfi> 
die L.ncretitts poeta difcederet Sed Vir^lius CremonaMc- 7 
dialanain et aa^ pauUo poft Neapolim transiit» .Vbi cum 

Utterisn 



€nmm»tsc«nim (bmniis fttnt «€• 
ttn£cnd&. Augct etiam ea Pho* 
cas Grammacicus ia Vita Virgi- 
lii Y. 13 — 40. Poetiea fuauita- 
tc haec condierunt lou.Pontanus 
Vrantae lib. II, pag. ag^g. Opp. 
T.IV. PoUtiaims inManto, dig- 
ao carmtne » quod cum ipfa Ma* 
laDit lcAione coniungaiur. 

$. 4« yrofi^rwris g9nitnrm§i 
idicis .ortua , pfofperi fati , be- 
aigni borofcopi , vt ea vox Sue- 
lanio Aug. 94. Calig. 57. Vitell. 
3. Vefpat as. Ttt. 9. Ita Grq- 
aoo. 

$. 5. fie mettffit mifud prmflh- 
fiiMk £i aat dcleadiim ant Af- 
«^ H lcgcndom tSk, Gronon. 
Aonet. Hoc praciagtnm e Suc- 
ton. Aag. c. 94 (bb f. adumbra- 
him cfle jridetur. Jpud Aftmiiam 
Diitns InMns etc. 

mar» nglonis : cf. Paner. Pa- 
lalip. in DempA. pag. 53. Va(c. 
Eirafc* Tom. I, pag. jo. 

(. 6. Mitio nHotis. lof. Sca- 
liger ad Eufcb. Chron. p. 156 <x 
Hieroaymo ita cmendat: Jnitim 
miMtis t id e/i m XIV nsqm nd. /#• 
dnimum annnm QrtnmnM egit, #t 
JfJi tfOiio viril^m tagmn /umfit» 
eoni iflC. Vitam ad V. C. 696. 
JSihi verba M eft psqm md ffyti- 
mvm mnnnm. a (triere manu ad- 
ic^ «fic vidcotw ; ct dcimat i^ 



BC in aliis f in quxbus ifa baec 
cxhibeniur: Jnitia mtutix CnmO" 
m9 9git psqua ad' viriitm 4flf ato, 
quam XV JI anno natali fuo atft" 
pit , iisdem iUis Cojf, ittrum, qui* 
.#Mi trat natus. Atqui hic arinuf 
V. C. 699 erat XV ab a. 684. 
Vndc fatis apparet, primitus 
haec tantom a I>onato diflata 
fuifle: Jnhia attatis Crtmonm 
§gU vsqnt ad tirihtm togam, 
• Sumebatur illa modo XV, modo 
XVI» XVII anno. cf. ini. Vitam 
ad V. C. 699. 

tnnUtqm vt 90 ipfo dit Lntro» 
Hus potta difetdertti hoc reiicat 
Gifanius in Lucretii Vita , quia 
fcilicet Idem annom 701 Lncre* 
tii morti afiignat» fed de CQ<1' 
ieAura, qoam nollo argumento 
probatam video; annnm vcro 
703 Hieronymus Chron. Enfeb. 
Nec tamen iis , quae hic' lcguQ- 
tur, fatis fidem habeo, oum et 
ip£i emblematit (pecieni prac fe 
fcrant. 

$. 7. tt htdr panHb pofi lUapa^ 
Um transiit. Aliter Hieronymut 
Chrott. Enlcb. v. inf. Vitam ad 
V. C. 701, 

litteris Grmeis. Parthenia qoi» 
dcm pracceptore» f iro GrammatC. 
f im Graeeis yirgilins efks f/f. 
Macrob. Sat. V, 17. Foit is pot* 
la» cttuta Ubcr aaatoiiarom nar* 

latioB 



CLiy 



TIB. CL. DONATI 



ob indnftriam genenzm» tradiderunt; quem cum agrirola- 
tioni, reiqae rufUcae et gregibus, praefeci^t focer: filuis 

% coemundii.et apibus cnrandis recul^ip auxit. Nahis cfl Cn. 
Pompeio Magno » M. Licinio Craflb primum CofT. , Iduum 
06lobrium die , in pago , qui Andes dicitur» qui eft a Man* 

3 tua non procul: PitiegnanS. eo mater (omniauit ^Mala ,' eni- 
xam fe laureum ramum , quem conta^la terra confeiHm cer- 
neret coaluiflTe , et excreuiffe illico in (peciem maturae arbo- 
ris, refertae variis pomis et floribus ; ac fequenti luce» cum 
marito* ms propinquum petens> ex itinere diuertit; HtaiiS' 



ad multam pofleritatem ptojfa* 
gatum quidem e^, ita vt dignuf 
t&nto ingcnio aut tftnta virtute 
fntmortalitaris ffo^us iis tan» 
deW, qui meriti tncnt, contin- 
grre videretur; iis tamen tem-» 
poribus, cum genus humanum 
grauibus fuperflitionibus captum, 
craty tantam iaepe fot<dium il- 
lud ex contagione faeciili con« 
traxit» vt iam illa nominis ce« 
Ubritas ad inepta Tcruni roiracu- 
Uy monftra» ac portenta redirct. 
In Virgilii memoriam fabulis ab« 
furdis contaminaiidam oranes 
monaehorom tribus confpirafle 
videntur, qui, cum fanAorum 
fuorum viroTum memoriam- tot 
yudendis et ihihis miraculonm 
siancationibur Ibcdarent, quid 
ttirum, n in pockae Romani lau- 
di,bus adornandis nec minus mi- 
sacuia» omina» prodijiria et reli- 
quam huius generis Tt^roh^yftii^ 
ftd taediom vsque eongefierunt. 

$. I. qutm tftiidtim »- mnxiu 
Pofluot haee ab iutcrpolatorc iri' 
ierta videri. Figulvm patrem 
4Eu»t ctiam Phocas v. 6«. 
' • Magii euimdam^ niatpris^ Ma« 
.ftii» qui auus Vtngilii matcrnua 
JhiiiTe traditur^ nomeo cum tae- 
tcris ineptits' malae haud dabie 
lcripturae in nomine matris 4f«- 
gm ek Magim pro Jlfmim dck>etur. 
Secundum boc anas maternus 
Mmius diAus cCth potuit^ Mater» 
qaac Probo ^«A», Pliocac v. ii 
pmtim^ H m gi f non infima pr^its^ 
alii viro aUqu*sido nup- 



lA 

ta cfle dcbuit, eum iflfra $. 56 
VmUrius Proeulus ex eUio patr» 
frater Vifgilii memoreHif,*qtteaft> 
is heredcm fcripferat. Ncque 
ed, quae de magicis poetae arti<« 
bus cx Elinaodi menachi (nior- 
tuus is eft circa 1227} Chronic. 
lib. XXVI narrat Vincent. Bel- 
Ibufac. Specttl. hid lib«Vlt, c.6r» 
et aufldr Append. ad Vttatn S. 
GuUelmi in A^is SS. T. V. Inn. 
p.125 aliam originem,qaam mo^ 
dd memoratam nominis fcrip- 
turam habuifre videntiir. Ac-> 
ceilit forre, quod monaclii e« 
Ecloga VIII inprimis vlT. 96 fc^t\* 
lacra magica memineraat. Co. 
piofe ea de re egitNaudctit,W)9o>o 
hgie des grmnds hommes f^apfom- 
mis de MagU cb. XXI, ct Bayiiut 
Diffibnaire , • voc. Firgile litt. Ji 
Hacc eadem opinitf de magicft 
Virgilit feiCRtia videtiir eficcifre» 
vt pro amuleto haberentor numt 
contorniati com eiut imai>iRe' ef» 
fifia: cf. Mifc. ObiT. nooae T. I» 
fw i6y Boulacre in Mem^de TWvomjk 
1743, Afriin 

Satuis eoiwnemdir i c<»iid«eendit> 
et rediraendis niMictpvm> vt qui 
pecoa pafecbaata Sie iam Gro«> 

BOU. 

$* ?w Qpfte b>e ad fii^. $.-5 Ibfr- 
te vx interpelatione, de pracfa- 
giis» quorum plcsaque c nar- 
mtion.lHis dc magnorum viro- 
rum, vt Cyfi, Romuli^ naiali- 
bus adumbrata» nonnuUa cn ip- 
fo Virgilii Bomine du^a fanf» 
meAoraatur^ uatuoi m4n omoia 

Gff-*mma- 



VITA P. VIROIUI MARONIS clv 



in fubie6b foGa partu leuata eft. Fenuit infantem » vt fuit 4 
editus , nec vagifle » et adeo miti vultu fuififc , vt haut du- 
biam fpem profperioris genLurae iam tum indicaret.. £t ao» $ 
ceQit aiiud praelagium: fiquidem virga populea» more re- 
gioois in puerperiis eodeni flatim loco depaAa, ita breui 
coaluit , vt multo ante fatas populos adaequarit. Quae ai> 
bor Virgilii ex eo di^a atque confecrata efl ; fumma graui- . 
darum ^t fetamm religione , fufcipientium ibi et foiuentittm - 
vota« 

» 

n. Initio aetatis, id efl» vsque ad fepdmum annumry 6 
Crcmonae cgit; et XV anno virilem togam cepit» illis Con- 
fdibus iterum » quibus natus erat* Euenitque , vt eo ipb 
die Lucretius poeta difcederet SedVirgilius Cremona Me« 7 
diolanum et iude paullo pofl Neapolim transiit. .Vbi cum 

litteris :i 



Gnramatieonim {bmniti funt ae* 
ttcCenda. Aaget etiam ea Pho» 
cis Giammaticus ia Vi(a Vlrgi- * 
lii V. 13 — 40. Poctica fuauita* 
tehaec coodieruntlou.Pontanut 
Vraniae Isb. H» pag. a^^IU Opp* 
T. IV. Politianos lo Manto, dsg- 
80 carmine , quod cum ipfa Ma* 
ittois leftione coniuogatur. 

$. 4. frofprrioris gfniturmo t 
felicis ,orttts » profptri £ati, be- 
aiKni horofcopi » vt ea vox Suo- 
tonio Aag. 94. Caiig. 57. VitcU. 
3* Vefpaf. 25. Ttt. 9. Ita Gro- 
aoQ. 

$.5.Jtt muofit mlhtd yrmtfli' 
iHMi. £t aut delesidum aut 4^- 
ff#t tt lcgcndum efiey Gronou. 
Aonet. Hoc praelagtom e Sue- 
ton. Aog. c. 94 fob f. «dumbra- 
him efie jridetur. Apud Mtmdaim 
tHnnilnMms etc. 

«ior« rvflosiO : cf. Pafler. Pa- 
nlip, in Dempft. pag. 53. Vade. 
EtTvfc* Tom. l, pag. JO. 

$. 6. Mtio oHatiM. lof. Sca- 
liger ad Eufcb. Chron. p. 156 «x 
Btcio«ymo ita emes»dat: Jnitia 
muuis ^idffkm .\lir vs^ ad, {•• 
ifcinam anmum QremouM fgit, tt 
Xnj MSio virikm togom fum^t^ 
tonl inf. Vitam ad V. C. 696. 
Ilhhi vcrba id r/l vs%m md piyti- 
MMw ifsmaN» » leriore manu »d- 
MfU effc vtdcotox ; ct dcfoot li- 



■e siT alsxs, sn qusbus ifa Tiaec 
csihibeoior: JnitiA mtutix CrtftrO' 
.mi9 ^it vsqu» ud' iririkm iogtim, 
quam Xl^JJ anno natali fuo aett" 
pit , iisdtm iais Cojf, ittrum, fni* 
bus trut nmtus. Atqui hic ahnus 
V. C. 699 erat XV ab a. 684. 
Vnde {atis apparct, primitus 
haec tantom a Donato diBalt 
fuifle: JnhUt attatis Crtmonat 
tgit vsqut ad virih^m togam, 
• Sumebatur illa modd XV, modo 
XVI, XVU anno. cf. inf. Vitam 
ad V. C. 699. 

tntnitqm vt to ipfo dit Lmrt» 
Hus pottn difctdtrtti hoc reiicst 
Gsfanius in Lucretii Viia , quaa 
fcilscet Idem annom 701 Lotre- 
tii morti afiignat» fed de cotl« 
icfhira, qoam nollo argomeato 
probatam video; annom veto 
70S HieronyiDus Chron. Eofeb. 
Ncc tamcn iis , qoae hic' lcgoo- 
tor, fatis fidem faabeo, oom ct 
ip£a cmblematis fpccicni prac £» 
fcrant. 

$. 7. ti indt panffo pofJ Nmpa^ 
iim transiit. Aiiter Uieronymot 
Chron. Eofeb. v. inf. Vicam ad 
V. C. 701. • 

iitttris Grmttis. Pmrthtuio qaV 
dcm praeceptorcy f wo Grammmii-^ 
eo im Grateis k'irgiUus vjks tjf» 
Macrob. Sat. V, 17. Foit is poc-> 
la, coitta Ubcr aaatQiiaraiD nar- 

latiooofla. 



CLVI 



TIB. CL; DONATI 



litteris et Oraecis et Latinis veheiiieiiti(r»mtm operam dedif- 
•iet, tandem omni ciura omnique ihidioa&duUk medicinae et 
^ -mathematicae. 

S III. Qiiibus rebus cum tnte alios eruditior peritiorqu;e 

tefiet, fe iu Vrbem contulit, ftatimquey magifln (labuli equo- 

rum AugufH amicidam naflus, multo.i vanosque roorbos iri- 

9 ' cidentes equis curauit. At ille in mercedem Angulis diebus 

to panes Virgilio, vt vni ex fhbulariis, dnri iufGt. Interea a 

Crotoniatis pullus equi, mirae pulchritudinis , Caefari dono 

* &it miiliis : qui omnium iudicio fpem portendebat virtutis et 

•celeritatis immenSie. fiuoc cum adfpexiffet Maro 9 magiHro 

Aabttli dixit , natum effe ex morbofa equa ^ et nec viribus 

•valiturum n^c celexitate: idque verum fuifle iuuentum efl. 

Quod eum^magiiier flaboli Aognila recitaflbt 9 duphcari ipfi 

jl in mercedem panes iufllt. Cimi item ex Hifpania Augudo 

.caaes dono mitterentur, ^^ parcntes' eonim dixit Virgilius» 

et animum» celeritatemque futuram* ^^o^cognito» mao* 

•dat iteram Virgilio panes diiplicari. 

IV.DuW. 



flrationwm rap«reft. Expreifit.cx 
eiui earminibus verfus •no^aul- 
Jos Virgilius, vt Macvob. ibid. et 
«^Oellitts DC, 9. XUI,a6 obfentant^ 
£t l^abricius Bihl. Gr. VoL U, 
.pig. 677 ex Vofto mcmorat, ki 
•biUiochccae Ambrofianae codl- 
.ce Moreko Virgilii adferipU efle 
haec verba : Ptnrthtnins 3fontum 
•AHpfit i» Grm9e<^t qutm yirgUius 
imitmtnM tjk^ vid. inf. Prooem. in 
-Moretum. 

DCiS^froM* magiftro- vid« in£ ad 

$. 79» Jof. Scaliger ad Catalec- 

- ta Virgilii , in Civin pr. ei Hein- 

£u8 deSatyra Horal. lib.1^ p.98 

. «tiam a 'Ottio Iniubro philofo. 

.pbiae Epicnreae gullam accepif- 

ie vobint; conie^uva ex co duc- 

'la^ quod hic M. Catius- Miltiades 

Infuber» et cx Epicuri fcf^ phi« 

iBfopbM , eo tcmpore McdioUni 

vixit. Meminere eius Cic. ad 

4Ditt«.XV, t6 etiQ. Horat. Sat. S, 

4 pr« Sed vide Baylium Dii^toj». 

•h. v. et Maifon. Vtta Horat. pag. 

ag. Jf. Futium BHHKuium orato^ 

tcm et poetam» cuius verfus ali- 

.^oot Sneion. recitat III. Gram- 

■nac. n» iatcrVisg^ii etVari «u- 



f^ftrot rcfulere alit. vid. AriAi 
-Cremona>litiesata T. I, pag. 17. 
ag. LeKCrftnt niminim in Hie- 
ronymi Cbron.Eufeb. adOlymp. 
l^» 3 (V.C. 652) M. :\rius poe^ 
t* coguomtmt^ Bihafiuius CrrmoiM* 
nuftitur. In Godiano « Codicc 
iCuelpkecbv bibUotbtcac Vira Vir. 
-gilii trat pracfixa^ in «jua poeta 
apud Epidium oratorcm cum Cae- 
&re Aoigyflo^ihiduific mcmoratur. 
Sane Epidius Antonium et At>- 
gulbim docttiiie ap. Suctofl. lra« 
ditttr de Rhctor. IV. 

De Baiifia e Fboca v. inf. ad 
$. aft. 

Caeterum non definiam, nk 
narrationi bittc de medicinae et 
• mathcfeos Audtis Maronis ali* 
quid veri iiifit. Videri petefl e« 
eife profe^la » monachis , qui in 
artibus mathematicis ad ^nfumt 
adhibitis et in medicina fun>-' 
mam fcieatiae pofitam .ar^tra- 
bantur. 

'$. 8»-^i8- Vnde ineptidima 
narratio profitixerit » nemo facile 
aflcquatuf; niii fortc cura cquo* 
rum, caniim et pccutiura Gcorg. 
iU bkfQ tiaciita ou^as lus nfM^na. 

ihoruM 



VITA P. VIRGILH MAROJMIS CLvn 

I 

iV. Dubitauit Auguflus , Oflauiine filius efTet, analte- i% 
riris; idque Maronem «iperire polTe arbitratus cft, quia ca- 
r.am et equi naturam parentcsque cognorat Amotis igitur 13 
emnibus arbitris , illum in penitiorem partem domus vocat» 
et fulum rogat , an fciat quisnam eHet, et quam ad felicitan- ' 
ios homines facoitatem haberet. Noai, inquit Maro , f#, 14 
Cji/ar uA^ttffs, Hftrmt aequatn cunt dis immorialibus poUjla'^ 
um habtre, M^,quem vis, f$iH$m facias. Eo aydmo fumf re- 
fpondit Caefar, vt^ fi vtrnm pro rogaiu dixeriSf b$aium «#- 
ftikmqu$ reddam, Fiinam , ait Maro , inierroganti iibi v$ra 
£tirequ$aml Tunc Auguflus : Puiatti alii m$ uatum OHa' tf 
m: qmdam fufptcmiiur alio iH$ g$mium viro. Maro fubri-- 
dens, Fcfii/e, inquit, ft impun$ lictHierque quae f$ntio Uqui 
ivbes , id dieam» Affirmat Caefar iureiurando , nuUum eins 
di^lum aegre laturum, immo non nili donatum ab eo dilcef- 
fttTum. Ad haec ocnlos.ocidis Augufli infigens Maro» Faci-- iS 
Sus, ait, in caeitris anima/ibus quatiiafts pareniuin a maike» 
maticis ei ptutofophis cognofci poj/unt ; ih homine nequaquam pof" 
fliU eft; ftd de ie cofdeHuram tiabeo fimiltm vtri, vi, quid txtr" 
mrii paur tuus^ feire pofftm. Attente expcdkbat Auguflas 17 
qoidnam dicerbt. At ille : Quantum ego rtm initUigere pof^ 
fant prftoris fitius ts , inquit Obflupuerat Caefar, et fta- 
tim, quo id pa£lo fieri potuerit, animo voluebat Inter» 
nimpens Virgiiius: Jludi^ inquiC, quo paStb id comicia: Gum 
^fudam emtniiarim praedixerimque , quae itttttHgi fcirique nm 
tiifi ab eniditiffimis funwdsque yiris poiuiffer.l : iu, Frirxeps or* 
Hs, iiem et iiem panes in mercedem dari iuffifti : quod quidem 
^t piftoris, tmt naii piftore, -ttfficium erat. Piacuit Caefkri fa- 
tetia. At dernceps^ inquit Caefar,' non a piftore fed a rege t% 
^agnammo dona feres: illumque pltuimi fecit, et PoUioni* 
oommeodauit. 

V. Corpore et ilatura h£t grandi , ^quilo colore , £irie c^ 
nilUcana., valetudme 'yaria. Ndm ^erumque ab ilomacho, 

et 

tbonim «0111)1« intedt. Narm- ctite Ecloj^m 11 etVI exptelToi 

tionis vacnitatem iam pcrfpexei^e. vlde^s. Chriftii hac de relibel* 

*Ui viri dofti. vid. Ruacuni Vita* li funt : Epiftola ad 'SaJtiufn Vi»- 

Virg. a. 713. Majjtyn I(/>\/nfr- -d^cijs Virgilianis fubiun^a, tum 

l^ V^g. XiOCI fq. dt Imaginibiis pottanim diQjuta- 

§. 19. Taput Virjjilii c gcmma tio": ct ad DaftyKoth. TL.ippcrt. 

Vr^inotitnmum eft; fcd ctpa£^ notata nonmiUa, Adde Saicium 

f«n enis vultus cum in gcmmis, in Indkc Virgilii luftic. p. 2. 17, 

yt in LippcrtiDaayliothcca, tum 18. 85. et Onomaft. p. 172. Nanc 

ia niannorc» vt in Mufco Capi* extra dubitationcm pofrtum cllj 

^ol i|4« tuai ia «odiceVa(*cao«> idia^i&es^ Quas babcina^^ Xve^ 



CLX 



TIB. CL. DONATI 



demonilrBntes^e fe fiibterfugere iblituiii in prdxunutn tec« 

%^ tum. Bona autem oiiusdam exfulaatis ofiereate Auguilo^ 
non fuflinuit accipere. 

«4 Vr. PofTedit prope centies feftcrtium» ex liberalitatibas 
amicorum , babuitque domum Romae in Efquiliis iuxta hor- 
tbs Maecenatis: quamqnam feceflu Campaaiae Siciliaeque 
-pluximum vteretur. Quaeeumque ab Auguflo * peteret y re- 

ft^ <pul(am nunquam habuic Parentibus quotannis aurum ad 
'abuudanCem alitum mittebat, qikos iam grandis amifit: ex 
quibus patrem octdis captum, et duos iratres germanos, Si- 
lonem impuberem» Flaccum iam adultum, cuvus. exitum 

&d fiib nomine Daphnidis deflet. Inter caetera fhidia, vt fupra 
i4iximus9 medicinae quoque, ac maxime matliematicae, cpe- 
ram dedit. Egit et caufTam vnam omnino , nec amplius 

A7 quam femel. Sermone tardifllmum , ac paene indodo fiini- 
km fuilTe^ MeCfrus tradit' 

Vll-Poeti- 

*tii coinpiitationem TabUs cf aru^ 
Cpins p. 115, fa. e. ad iHiflros na- 
rtioi 4S4,374thalen. Oronon.in 
no(is fiiis inf. ad §. 56 350,000 
thaleios ^x centics HS. canikic- 
-bat. KtCle itaqne hmenRlis VU^ 
-66 iqq. Magnai meHtis opus nte 
<iU hditt parauda AttonitM^ eur" 
ras et tquos facitsqut dtorum //•/- 
Jfjictrt^ §t qnaUs Rututum coinfun^ 
4at Erimnys. Nam fi Virgili* 
pTter et' tolerabile deefTet Hofpi- 
•tium. cadtrtnt omnes a crhtibus 



ad L ^M tfMfn ParthgfUam iic^ 
tum caujfa ptidorisf qui VIJIAenm 
wm dtfcribsrH coitum Vtntris at- 
<f«# Vukani , tA^^trtfkitSav dtctn^ 
ftr hnmifiuit. Nomen hoc et to^ 
-ti de pudore poetae «amtio tx 
Iblo yirgiUi nominc confiBa cdc 
^detur, qnaii a virgjiut du£Hnn 
itflet. Hinc a ^af^iv^ Partki^ 
wticu, Vidit iioc etiam HttCtius 
^Qtiaeft. Alnet. Ub. 11, c.15. conf. 
BayL Diiiion. voc. nrgUt A. B. 
Potoit etiam akcrttm Neapolis 
somen Parthtnopt Ge. IV, 564 
liomines malc feriatos ad hoc 
commentum adducere. confcr 
yiabnim ad lulHn. III» 4. Caete* 
nm quanttmi monaclii in Virgi* 
Ki nomtne intcrpretando «leptie- 
yint, ^dici vix poteft. Vnum hie 
adferemus exempluoi. In Co- 
dke -Gudiano inter alia fomnta , 
legitur: Publius di&ns Vtrgitms 
m poUice magno, ^m«m habebat t 
^ Virgiliur di&us tfi a virga lau- 
ri« Siwt^ Populi et Publii dice^ 
^anHnt apud anti^uos qumfi puppi 
at pupilli wA ^rfani. •— Mavo dis^ 
tus ejl m mare. Sicut tmim mar§, 
mbHudat aqua^ 4ta rt ipfi mfHuebat 
JkphtUla ptus smsttris pottis* 

$. 14. ctnfies ffS. Sunt 80» 729 
!• 3 C 4 dL iccusdaAai AxiMithAo* 



htfdri. Debuit autcm fortunam 
fuam Maecenati , vt vel ex Mar«. 
tialc apparet lib. VIII, 56 Rifit 
Tuftus tquts pauptrtatemqut mm». 
Hgnmm Reppulit etc. 

ftcejfn Cdmpaniae, h. in viH» 
fua ; habuit vtique villain in 
ffgroCampano, non longe a No«. 
4a , vt cx narratiotre »pud Ge]» 
iiumVII, ao dc contenttone cum 
Mvlants-de aqua inpropinquiim 
Virgilii nis ducenda coUigas. De 
fecelTM axitcm Siciiiae nuJla aUa 
«A Sttfloritas, 

$. 35. FJaccum^ cuins exitum 
fi(b nomine Daphttidis dejlet. Sa* 
dcni Scm. ad Ecl. IV, i «et ao, 
vbi et Philargyr,, it.Epigr, CCtt 
libri n Anthologiae Lat. 
5. «7. JUolUrus. &R ii C. Mew 



VITA Pi VIJrGILirMAKONIS ctM 



-» f» 



VSX* Boetoi»in'if&6r adhuC;auTpil»tiiS9''in BalHbiiiy' hi- iS 
£ gladiatom magiftrtxai^ ob iftfamiaiB latrocialoruin cooftet'- 
tum lafkidibus » dilHchoa fecit : :- ' 

MomU/ub kec JapiiMm tfgiimr BaleftaJ^uAks: " - 

Nolh, dUf Mumtarpi, viatvr'! iirri - . ■ " 

; • '- . : Deindfe 

Eflus/Spoletinus, MaecehaYIs Ii» 
bcrtas, de quo v. Socton. de iU 
luftr. GramDuit. 2T. Strilpik 4i« 
bflUs togttas, vndc Ouid. ex P. 
IV, rhf 30 £c <tfii ram focco Mh" 
/«. ^d5;^#. fr«t5, vbl v.Hcirir. 

$. ag. teiii glaiiatorii maipif-' 
truut: lege //«4/1 lituratwH, (i 
Phociis Gnmniaticiis audiendiis, 
iavcrfibu) de Vit» Virgilit v. 41 
i^. Sccondum faunc BllUkflk 
Virgilii niagiftcr tn- elemcntis 
^mmaticis faeratw A Bomito 
tifflcOf certe m. prima manu/fuiC- 
£t Ttdctur lutH magifttumf vX iam 
in Ed. Vco. 1472 et in aliis ,. vt 
Danielis., edd. lcgitur. . Vidit 
bocfiunBannus adAntholog. iat. 
Tom. 1, pag. 367. 

C^tdeSnm -^ Nolsie& iam »p» 
Atifontttm occurrit inr IdyJl. Xil, 
Sood TecbivopaegniiQn' inierip- 
tvm. Declarat nomen «arminat 
quae baberi ct cenferi folaotVir- 
^tiii, r« s«T«Af9r*^ffy« *.cXc r« to 
M«^Mr»(. CoUe^ooi alicui cms<* 
&odi pracfixum efie debttit-£pt* 
grammaiga» lib. nAntbolQg..Ut. 
i^^it Sfrut9fim etc. Eodem refc* 
itbat verfum EoL VI, t >rtm<t 
S^nuio/Ut OucHnus Jtt Difcept. de 
Calice Virgilii io MireLObfl: crit. 
pou. Tom. IV, p«|8.: 308. De 
iootnilibos Virgiki poematibus 
poft viromm dodorum, etiam 
Httaei Vita Vtrgilii ad a. 696 dif- 
ptititioncs» iudicittm noibrum 
fme ad ea tcmpara fijpcrfede-* 
i&tts« tum ali<]aa[]i4o mtnora 
Virgilii carmiaa et Calale^a» n<kf- 
tne fotte Virgilii cditioni 6ib* 
iBngere dabitur. Interea haee 
laontre fufficiat ; Fuiifc aliquan- 
do Cnlioem infcriptum^camien 
Vtrj^ii paflim habitiim docct 
Minialis XIV, i85 dtdfo fiuutuU 

VIRQIL. T^m.l 



Culfc^m\ ftudtof», Martmisi it 
VIII, Epigr. 56, 19. ao Ptotiuia 
ItmliwU €i»Hc»pU kt arma vlrum- 
qu§, Qui mctio vix tuUum /Untrat 
ort rudi, Suctpn. in Vita Luca* 
ni : vt^~^ fu.t cum l^irgilio com' ^C 
paran^^ atffuf /it cHctTt : et quaa^ 
tnra mihi rcilat ad Culicem^ 
Statiiis Silu. II, 7, 74 clc Luca- 
.rio: Nave priiiw iuwnis c.tUes fi*k 
atuo /Sntit ammi Cuiicis Alarvni^ 
nii ct praef. Siiit. lib. I, vbi ve* 
rctur dc Thcbaidc cdcnda:/ctf 
' 9t Cuiictm itgimus. tt BarrachomifOm 
machiam ttimm agnofcimus : ntt 
qmsriumm tft iUtfJirium poetarumi 
qui uon aliquid optrihus fuis ftiim 
rtmfjport prueinfrri^, E n imuera 
aut Culex ille Vinrilii intcrcidir, 
et is , qucm habbmus , a Grann-i 
matico fiippofitus eius nomint 
eil,. aut mifere foedatus ille eft, 
laciniis pannisqnC' vanoruni in* 
terpolatorum afiiiris. Altcnim 
carmcn, ncc rtiinus iocAt inter^ 
polatum, Cirm CorncJio Gallb 
vindicatum ioit iuft. Fontaninus 
biil. iitt. Aquilet. Itb. V, c. 2, p. 
3a fqq., repugnante lo. Schrai)ero 
et aiiisrfcri dc hoc v. Proocm. 
in Cirin» • Quod ad Bjfigramma^ 
ta^ inprimis in Priapum ^ attl^ 
net, lufifle poctam l.uiusmodi 
quaedam dubitare nos non finit 
Pliniur Epp.V, 3, Nam ad* 
maius aliquid quam cclogarunnr* 
lufum fpcdaflc videtur, dum' 
Virgilium fDtrr' eos ncmorat^ 
■qui paullo lafciuiora caTmintt' 
cont^derint: quamquam altcraiw 
fententiacn' Ouidii rerbis tucr» 
poCfis Trift. 11/5 97, qui, dum Vir-i« 
((ilii exemplb fc rurtur, non mfi.* 
J3ucoiica nominat: PhtfUidis Mi* 
idtiu iautrugtji^f jtmar^ttidit tguim- 
BucoUcis iuutuis iu/trat auts tuo*^* 
1 dit. 



sisga 



Gx>iiirATa 



A 



T'f 



p • jneinde Catalefion f > et^retudf 5. ot Prurpria , 'fct B ^r^m- 
jnala 9 et Diras 9 et C«licem , ciim eliet atmorum quii^^i». 

%^ Cuxns materia talis eil: Paflor fatigatas aeflu cum.Iub. arbo^ 
re obdormillft» et ferpens iul illum prpceperety • e jgalude 
culex prouolauit», atque inter duA .tempora aculeum 6xit 
^S^lorr. At ille conttnuo cvLlicem contriuit, et vifum fer» 
pentem interemit». ac fepulcrum. culici ftatuity et diAichon 
ftfiit: 

Fant$ cmJftM^ picudtm cpftos HhiJtUe mernaii 
Fimnis BjjMum vUae pro mnitcrc ntfdtti 

^o VIII. Scripfit etiam» de qua ambigitur, Aetnam. Et 
»0X9 cum res Romanas inchosiTet» ofienfiis materia et no- 

minum 



tl<i. Jetnam Cornclii Seucri vul- 
go habitam Lucilio suniori nuper 
«freruit Wcrnsdorf. V. C. Poet. 
L»t. min. T. IV. Diras Vale- 
rii Cfttofliseflc, a nemine facilc 
aunc dttbitatur. Dc AJoreto vidi 
proocm. Copam cum aliis ad alioi 
cttflorcs rcferrc non .vcrcmur. 
iMos enim illc vulgaciflimus fiuc 
Grammaticorum ilue librariorum 
fuity vt iitic Mrnorm fiuc mi» 
fiora fcripta clariffimo cuiquc 
loriptori adrcribcrcnt, lacpc ctiam 
in calcc vacuis cb«urtis illita car* 
aiina ad maioris carminis auOo« 
rcm cooiidcatcr rcfcmst. Ex 
EpifiMs Virgilii adAuguilum duo 
]oca memorat Macrob. Sat. l, 24^ 
qvaniquam l^irgiUum iUmfUieitis 
iigettii iu oratiotu /ointa rfliquit^ 
Scnecac iudicxo Exc. Controu. 
lib. ni. Auf^Ai cpiftolas ad Vir> 
gilium laudat au^or Dialogi dc 
Oratore c.13 et Claudianus Kpiil. 
«d Olybr. (n* XLI) v. 23 Digua» 
tms tiuui Coifar fcriffifft Maroni* 
C«etcrum non pigcbit iocum tx 
Vinccnt. EcUoaac. Spcc. hift. VII, 
i» «dfcribcrcy vb<, poilquam ex 
eo» quo<l pitffttay rurap Juas tan« 
tam cecinifle mem oraiur Virgi» 
lius^ CoUigit: protndt Vir^itius' 
4m Cuiicw^ tt l^irgUins Ht jfttna^ 
qjmos Aarili:intnfts ad ofimtatio^ 
msm 9t ia&antiam .eirtumftruntf' 
49ur anSlorts aptr^pkasfiparmnm. 



tum wfftt mmarum xVi mmu 
XXV, vt itta. cmendauit Oudin. 
!• c. pag. 309. 

$-. 919. Cuius mattria toBs efim 
Haec» et quac fipquantuT, eiAblc« 
ma c aarginc cflcy huini£efhim 
eft. 

§. 30. eum r$s /Tow. iutkuatftU 
£x illo EcL VI, 3 Uuum emuornm 
regts et praelia. Seruins ad e^ 1. 
Gefla rtgmm jUkanomm^ quae rdlvp- 
tu omifit , fNimtfiKMi afperUmtt de*» 
terrkus, Aiii SeffUam eum feriht» 
re eoepiffli dieuntt in quo Ubro Kifi 
et Minuis regis Cretenfium heUum 
defcriMmi. JUi de InUis tiumims 
dieuuti eUU 4e tragoedia Tkyefie, 
ScqUa ad Ciriu rc£erenda eflc va- 
dctux. Thifefies fuit L. Varii no* 
bile «pu«, dc quo, practer fcrip* 
tores hiftoriac litterariae, vid« 
Rutgcrf. Lefl.VcnuC c. 3 ct Intpp. 
ad (^inailf»k Inft. Orat. X,. i, 
98 ^>'ff* yarii.f^fpfies euilibet Greu- 
eorum eomparmri potefi. cf. Phi* 
largyr. ad £cl.VIII, 10. Virgi. 
liom aufburcm fibulae Th^^cftit 
fuiflCy GraoMnarici narrant. vid. 
Seru. ad Ecl. III, 30. inf. $. gr» 
et fup. ad $. ao. AUiCafllioPar* 
mcnii cam vindicarunt. v. Schol* 
Uorat.Ep.I; 4, 3, quem illuftra* 
vit Ruhnk. V. C, ad Vellei. p. 363 
cum altcro loco Acronii ad I 
Scrm. 10, 6a. Dc primii Virgi« 
lii in pottica rudimentis elcgah* 
tiffimos Popit v6rfui mcminifl^; 

iuuat : 



VITA :R .V/IB?eiIL4t MARONIS '^dlxtn 

' ...... 

mimiiii 9fyent9^t\ ad Bucohct ttnnsiit : Malkkne vb ASmTun^ ' 
PoUioncm, Aiplienmii' Varum » ^t Cottitflium Gillnm' ce- 
lebrarct: qttia in-diihibuUoii« agrorum; qai poft Phifippen- - 
fan vi^riam vtteranis / Triumuirontm iufTu, ti^ns Padiim 
(iimdebantur, indcmnem fe pracflitiflefit. D«inde Gebfgica 31 
Id honorem Maecenatiscdidity cum Abi vixdum notio opedb 
tBliffet, aduerfus €laudii veterani lAilitis, vel, Vt alii pu- 
t2Bt, Arrii centurionis , violentiam', quo in ' altercatitjne 
lids agrame parum abfuit qtfin occfideretur. Nonifnmr av. 3» 
temAcneidera aggrcffus efl5 argumentum varium , etiwAifi- 
pkx, ct quafi amborum Homeri carfnipum inflarr pratterea< ^ 
fioniinibiis ac ^rcbus Graccis Latinisjq^e co/nmune, ctih 
910 , quod maxime iludebat^ Romanaa^/iaiul vrbii et Aii^ 
jufliorigo, contineretur. ^. / ».>',; ,-^* 5 

IX. Cura Georgica fcribser^t:» itr^fditui* quotidie meditj- 33 
tos maae plurimos. verfus diSare foUtusv^ ac per tbttim^dveni TT 
ntraflando ad pauciflimos redigere ^ noii abfurdecarmen ie 
vi&e more pttrere diceas» ct lambeindo demum. effingere. 

. : .' . Aeneida'"- 



tout: tf^M firji (foumg Jtfitn 
/bH o/ Khgs 4md W^Tf^^ «^^* . 
vtm%gPh9tbus t0V€h*d his trtm- 
^^ Ears^ Perhaps hs /etm*d 
•hw9 tht Critits Lato ttc, 

wMxinu flt •— Hoc Ofttimiiti» 
C1S hioc €om%QifurciMr r qiiia > 
Afiflii PoUMmis EtU m,.J(4,. IV. 
U. Vm, 7, Vari Ecl.Vi; ^tq. 
K, 16. et Corncia GalU Eci. VI, 
(4 ct X mccitioncm fiitis hcnori» 
km fcciW "Al tti A\tga1H caf- 
nbe & •ggrefiiirttHi efidnilnit* 
twGt.Hl, 10 filv 

mdi/Hrikutien* tffra>Kf«».v;in4 
Viiam Ad a. 713. 

rti — De Arrio cf. inf. §. 3=6. 9^. 
Sfroias id Ecl* W,- f t^irgHittSy 

tttfttrtoiif. i¥of««ff» ««^tii^if fif on- 
^«V prMurMtoribus fuis , »1 *«#«• 
rrvjKr «grti ^fMS tt ^fniffrmdfens 
^.'ft^trnUttr /^rrioi idcrti Com- 
benr»pr. 5*13 -Al <r*>Hi (a-gitlm) 
*ft\p^Jtum pToflfdus «* /frrfo 

•,f mtffrfffiflilj> fili/l y# prMftipitaf' 
/-' m/)iiMfe« tfl#fM«llMfef, lm4r «yf «1- 

^•rif#.- ipCc afiei ctiatoii^orc 



velleitt' fice^K eonf. ctmdem ii, 
Ecl.I, 4IU ni, 94- iX;<^ ^3^ 
Non admodAim dffercpftnt ci> 
quae alius Orammaticus intct 
Scroiana ac} Ecl. IX, i nafran 
S«ie# ttM' ol^i'Men« AiitN^ eetifgki 
itm *:^f9nHigt : Cum httntmitkMu 
agrorum Virsfi^its, imyetrfl£eX\.Hs 
efi exona 4e fmihns iuter eum tl 
roSt qui in fToxitrro irijroj atcepe^ 
ran 1 1 ex jfu ibus CtoMins ^uUa^ 
'Uixits fi ^fifAteitt Jilim atTrputatu* 
rsetdiMteyfefYb yhi;H:o ; qutm poe* 
tajiriego glitdfoff wp^quMiUm fu^ 
-g?< In tjfftrfikm c^riunatiam^ fl 
hthffitro iifftitifrls fx: alia part» 
emiffus fi^^ltis rfl, Milicnum 
'Tor^cm (^cCnftrrioncfli) prhnj». 
)f>ilarcm c Probo mcmoratPom^ 
Y>oYK Sab., KfancincUuS ct alii* 

5* .^3« Faeile apparct, baeo» 
•qaa« .ftquunmr, e variorum 
Irraontnatitonmi VsMt hidiciis (\* 
VC "coninrcwtii ^t confarcinata, 

tttfat \fiqY9. .Ccll. XVH, ib 
Amtci fcmxliafhqne P, firgHii in 
his , "qua* de insriiftf morilmsqus 
^hts immorihe tfadideruut » diceti 
tum folitum f^rxmt^ parert fe ver»- 
fus ^oihfkiqkis rttu vyjino •v.*rcU 

1 a Qjiiaail. 



^ r- 



l^h^ 



TIB.'CL. DONATI- 



94.Aentida prola prijas Qrattoac formatam» ^gcfidmqueiA XII 
Ubrps, particnlatim compoaere infiituit» \ift quidam tradunt. 

35,AliL eius fententiae .funtf vt exiiliment> eum» fi diutius 
yixiiret, quatuor et viginti libros vsquead AugtifU tempora 
fcripturum » atque alia quaedam percurfurum ; Augufli vero 
geila diligentiflime exlecuturum : quippe qm» dum fcribere^» 
ne quid impetum moraretur , quaedam imperfe^a reliquit ; 
alialeujiljmis verri.bus.yeluti fulGt: quos per iocum pro -ti- 
gillis vel tibicinibus int^rponi a fe dic^bat, ad liiftinendum 
opus , donec folidae columnae aduenirent* 

55 X. Ducolica triennio Afinii Pollionis fuafu perfecit. Hic 
Tranfpadanam prouinciam regebat; ctiius fauore, cum vt» 
tetanis AugulU militibus Cremonenfmm et Mantuanorum agti 
diftribuerentur» fiios VirgiUus non amifit; ^Fa6la enim difbd* 
butione , > fuos , ieti Chudio feu Arrio datb^, rccupe^auit 

97 'Huiic Poilionem maxime anvauit Maro , et dile^s ab tfo 

«-jpfiagna munera tuUt. Quippe qui inuitatus ad coc^nam» cap- 

tus pulcritudine et diligentift Akxnndrt» PoUionis pueri, 

3S tum dono accepit. Huius Pollionis fiUum^ C. Afiniumy et 
XorneUum GaUum» osatorem clarum) et poetam non me- 
diocrem, miro amore dilexit VirgiUur. Is transtuUt Eupho- 
rionem in Latinum , et Ubris quatuor amores fuos de Cythe- 

9P Tide fcripfit. Hic . primo in amicitia Caefaris AugufU fuit : 

.po(lea> in fttfpicionem coniurationis contra iUum addudusi 

.occiftts eik. Vemm vsque adeo hunc GaUum Virgilius ama- 

i^t, vt quartus Georgicorum, t xnedio vsque ad finem, eius 

laudem 



et Pbocas v. 95 fqq. v. inCVi- 
.tam #d a« 716« 

$. 37. jfUxandri v. £ip« §. 20. 

... S* 39« ^. 4firuttm» fift if C. 
Afinius Gallus px Tacito Aon.I»i 
la ctal. I>Miie LVU, 2 c«ic. &tis 
n^tus. • . 

Dc C^mtlioaatlo V, ad Ecl.VI, 
64 ct X pr. cf. quos laudat fiui« 
. niannuf ad Antbolog» Ub. II» £p. 
.176. 

$• 39.« oetifus tjl ; fc ipfum in« 
teremit* v. Vita Virgil. a./^ag* 

vt quarUis Gtorgicorum, £a* 
dcm inter Seruiana ad £cL X» i. 
G(;. rv« % quae an vera ilnt, val* 
de dubito ; non enim conie^are 
liccty qubmodo GaUi laudcs in 
iUo argi|m(9|«, loctim kabere 

potueiint; 



Quinail. Ind X, 3, 8 yfrgili 
quoqut pAHcifftmos- dit eoimpofuijft 
vtrfus , auSlor wfi Varus* 

5. 34. vt quiJam tradunts im« 
pudentifljmi profeflo homines, 
qui infimi rubrdlii poctaAris vfi- 
tatum morem tanto poctae tri- 
buere aufi funt. At illud. etiam 
iofuKius p ad XXIV eum libros 
Aenridem fuiiTc perduflumm; 
qifafi de annalibus ageretur. Fe* 
cit tamcn boc Maphcus Vcgius, 
Laudenfis , faec. XVI , qui XIII 
librum Aeneidi adiecit» quem 
iaiA in ed. Ada^ni Rot 1471 ct 
binc in muliis cditionibus ez- 
preirum repeiias. con£ Jbauzit 
Otuvrts Vbl..ll. 

$. 36. Sutolita triinnia -r &ic 



VITA P. VIROILII^MARONIS cMCr 



Mem contineret: Quem poflea» iubenteAitgiillo, ib 
Aiiflaei &bQlam comnatauit. 

XI. Georgica feptennio NeapoE, Aenada partim in'5i« 40 
dlia partim in> Campania duodecim ^cgnfecit annis. Bu- 41 
€olica eo fuccefTu edidit, vt in fcena quoque p«r cantorear 
crcbra pronunfiatipne recitarentur. At cum Cicero quos- 
dam ver{as'audifret,.et Aatim acri iudicio inteUexiflet non 
communi yena editds, iuflit ab initio totam eclogam recitari: 
quam cutn acciirate pertotaflct , in fine aitr Magnai Jpts.al^ 
urdRomde, Qu^ft ipfe Unguae Latinae fpes prima fuiflet, 
etMaro futnnis efTct fecunda. Qtiae verba poflea Aen«tdf 4% 
ipfe infcruir. Gcorgica, reucrfo ab A^iaca viftoria Anguflo,' 
itqne reficiendarum &u.cium caufa Atellae commoranti ', per 
coQtinnui^ quatriduum legit> furcipiente Maecen.ite kgendi 
vicem, quoties interpellaretur ipfe vocis offenfione. 'Pro- 4^ 
nuotiabat aytem maxima cum fuaoitate» et lenociniis iniris. 
Sensca tradidit» Jplium Montanum pbetam folitum dic^re, 44 

' ■' inuolaturnm^ 



pctvmot; necy ti iara tnte ^ui- 
isor annos Gcofgica iti- volgus 
oienot, loens potuit retraftari. 

$. 40. Geargiea ftptenmio Ntta^ 
^. De loco conftat ex 6ne 
iifc. IV Gedrg. ; temptis Onunnia* 
ticanim fidc nititur. 

$. 41. vt iu /inut» Idem com-> 
neatQm in Scniianis ad EcL VI, 
n mcmoratDT ; caiur tamen {iin* 
^si fartc aliqots aliqaando fait« 
(^iraois enim Eclogas a mima 
io theatro recitatas effe , vix fi- 
dea inueniat , nec adeqoi lieet^ 
^tt Indi generc aut draroate ac- 
(vres verius Virgilianoi recitare 
potaerlats attanien andquioyret 
lodoritas ex Diaiogo de Oratori- 
bas exciiari poteft c. 13 ttjfNs ippi 
PN<u» fi«f» auditis in tktatro 
•tr^r Virg,ilU^ fmrrnUt tmiutr^ 
f^ tt fvrt% pnufmtwm fiprffautim- 
fw mrgmMm 99netMtts ^fi fie^ 
vufi jugujium» Qiiae nifi fides 
iimtioni fbret, fufpicarer» ea 
£cL VI, 66 ytifuie vir9 i%oiM «ko^ 
^ Mjfitrrtxtrit omnis' lepidum 
iiomiRem hanc narratiortetn de 
OaJlo in Virf^ilium argute eon- 
^ne fibi . vsfum tfTe, Quod 
OQia. TiXt IVy 10. 54 $mrminM 



fi populo iuunUlia tfigifft ait» ad 
rectrattones rpe6hit, nec ia thea4 
trb £aftiim e£k necefl*e efl. 

> qu»fi>ipf* n.Cicero. Sed poteil 
diftum et ita accipi, vt, cum il« 
la Edoga phyfici fit argumenti» 
poil Lacretium cum partes.fen 
eundas obtenturum. efTe fignifi^ 
caucrit. Ita WTarton lif^ ^f f^*f^ 
gU p. 8« 

• iuJ^iMti Atn. XII» 16S ^ tox- 
tm 4fefnius , nugna» ffHts. akirti 
ttifiuat, 

§. 43. AttUoi commaranti, Fal* 
fttm. hoc; oaih a pa^a AAiaca 
ifediens Caeiar vkra Drandifium« 
qvo Senatum Roma eooeauefatft 
nofi proeefiit* v. PivLI,^. coaI. 
inf ad^a^ ; aegrotans vcro rediit 
tfl kaliam- a pugna« Phi^ppenfi» 
a. 7»» verum vt et tum .abquan»n 
tamBrandifii fyibfifteret.. cf«Ap<^ 
pianr pag. 1073. to^o. PUitaffch« 
Atiton. pag. 935. Dio XLVII1« 3, 
COttf. Vita Virg. 724. 

§i 44i fuiium Mvmtanum» Rcn 
roica is et elegiaca fcrifkfevat, 
Ouidios tx P. IV, 16, nffnifi^ 
rti 'imparibus nutntnsy Mibniian»^ 
tftl tuquis SUffitit , fft gtmina tar^ 
mint nomtm^M^os, Mcjiitalt cht^ 

1 I Scnetft 



onuxvi 



TfB,: CU DQNAT.I J 



f ' 



t&nolatnram fe qtiaiedain Virgilio» fi ▼ocenr-poflet» -et or; ct 
bypocririni : eosdem enim verfus» eo pronimtiante, 'bene fo* 
, . aare; fme ilio> inaxeJGceres quafi mutos. . , 

• 

45 XII. Aeneidos vix diim coeptae tanta ttxftLtit fama > ▼! 
Se^t« Propertius non dubitarit ftc praedicare: 

Ctdiu Rowatii /criptores t €idit9 Graii, 

Ktffiio quid ntaius nafcitur Uiad$, 

... . ' . ■ 

4^ Augunus vero , cum tum forte expediuone Cantabrica abef* 
fety. et (upflicibus atque minacibus per iocutn litens effla- 

. . gilarel» vtjibi de. Aeneide» vt ipfius. verba fnnt» vel pnma 
carmims hyrpographa 9 vel quodHbet colon mitteret , negauit 
ie iisi^rum Virgilius; eui tamen multo po(l> perfeda de- 
auun mateiia». tres omnino libros recitauit : fecundum vide- 

47 licet> quartum» etfextum. . Spd huac praecipus ^b Ofla- 
viam.: 'quAe » cun^ reatationi ipterefiet » a^ illps de filio fuo 

. w_ vcrfits^ Jii, j>/arff/f|if .V«V^,dcfe9iffc fcrtur/.atque acgre refo- 
cillat»} depa feiler^ pro fingulo verfu Virgilio dari iuQit, 

Recitauit 



Sentca Ep. CXXn Jfuitabmt Mom^ 
tanus lulius tarmtn^ i^UrjikUia 
pottm^ tt mmitiiia Ti^trii-mtus tt 
frigprt» Afrarnntvr ibidf a ver* 
ias cx eo » tblcrabiles et iUf, ni» 
litt taraea de Virgilu recitttiost* 
Keque eo fpcftant, qiue .apud 
Scnccam CoutioutrC XVI txfcr. 
legas. 

$. 45. Stxi. Prtp^tiu^ V. lib. 
H; Ebg. 15* *S. 

$. 46. eum tum fmrtt i i, fui 
$tum Groflos. 

0Mpt/iiti9tu CmdaMtm V* C . 799« 
Ti4. inf» h. a. Macfeb.. Sat* Ca^ 
^fius tnim JlUromis tpijioim, ffi4 
tomptttat.Au^u/lump Htt tutipUt 
p, Ego veffo freqjiieatef » te litte- 
j^rftS aecipio; tt kufrmt Be A»« 
„ neft qwtkm aeo ; fi mcheieu» 
^lriam ^gfram habei en. awri- 
^ bM tuis ,. libcnter < mittcren^ 
gJtA tanta inchoAta res cft, vt 
», peite vitio ncntis- tM»tuai ppua 
^^irtgfrlTtto ■lihi vidcar;' cvm 
«ppraefevtim» vt fcit» alia quo* 
Aiqve flsdit ad idopas Mlto* 
wCpifr patiera impcstiart »» 1j<* 
pat haoe poetae noAri e( i» fiiiu 



fiaribeada taato appasata opma 
Don efle» De EptAolis A«g|uftft 
ad Vixgilittm c£. fap. ad $.38* 

vtl primm cmrmims Myjfographm» 
Leg. ptimmm t^ htipogrmphtn fu- 
fpicatur Burmaantif. Gesaensi 
ad CUndianum p. 630 hppogra^ 
phm primuo) ia cbartai vel cerai 
coaiefta efle noiabat» aondum 
emendafee ct «ccarate pefffcripta. 

trts litros rttitmmt* . Seru. ad 
Aen, IV, 324 Hoc folum uomttt 
fuomimm dt eomiugt rtjkmt^ »»Di« 
,» citttz autem ingenii adfefta hos 
^yveffus pfonuntiftfle» eam pii- 
^»vau*m paitcis pcaeCeatibas re- 
y» citattt Angttih» ; nam t ecitauic 
», priBMUD libros icfftiom et qoar-* 
M tam. „ Vbi i^ » priiaumi» lcr* 
Mtiom el qaartum.,» 

$. 47. «6 MaaiMa. Eias filiaa 
M. MarceUas immatara morte 
obierat a. V. C. 73U v. Vitaad ad 
h. a. 

diumfifitrtim Sel. i^f. ^d. fi* 
ve ciffca 484 thalcffos ; XXV Vcr* 
fasyttot cnim de MarceUo agunt, 
ad aioo 1, hoc eft ad 12600 tha- 
lcris acnimtit locranf. Apnd 
Scxo. adi.yi» :8^a.M£t cenflat 

Mhunc 



VITA R VlROILIl MARONIS CLXvn 

RedUmt et* pluriinis; fed neque freqneiiter, et fenne illa^' 4t 
^eqiHbtts ambigebat, qvo magis iudidiuiii faoniaum expe-^ 
nrttor. Erotemy.librariiun et libertam eini, exaAae igtn' 49r 
feseAutis» tradunt referre felitum> qoondam tn recitandor 
ciun duos dimidiatos verfus compleflle ex tempore : ethuio 
ififinMm^jitalidtm, Ad^cciSc 9 guonpHpraiJlaniioraUtr: item 
kic, Atre ci§r$ viros^ fimUi calorc a£l.utum fubiunxiHey //ar- 
tm^ aceendere eaniu: flatimque fibi imperafie» vt vtnun- ;. 
gae volumini adrcriberet. i 

XIII. Bucolica Georgicaqtie emendauit.: Anoo vero $o 
qninquagefimo fecundo » vt vltimam manum Aeneidi impo«N $i 
Deret, flatuit in Graeciam et Afiam fecedere, triennioque 
continuo omnem operam limationi dare, vt reliqua vita tan^ 
tum philofophiae vacaret. Sed, cum aggr^lTiLS iter , . Athe- 

nis occurrifiet Augufloy. ab oriente Hamam reuertentiy- vna 
cam Caefare redire ilatuit, Ac ^m Megara, vicinuih Athe>«^ 
flisoppidumy vifendi graiia peteret, hmguorem na^us eflT 
guem non intcrmifla nauigatio auxitt ita vt, grauior iadies» 
tandem Brundifmm aduentaiit: vbi diebus paucis obiit, den 
cimo Kal. 06lobr* C. Sentio , Q. Lucretio Coin. 

XIV. Qui cum grauari morbo fefe fentiret , fcrima {ac* %% 
pe et magna ioflantia petiuit » crematurus Aeneida : quibus 
asgatis teHamento comburi iuffit » vt rem inemendatam im- 
peife^bmque. Verum Tucca et Varius monuenrat} id Au-^ 
goihun non permiirurum» Xunc eidem Vario, ac fimul {} 

Tuecae» 

„\wt Ifbntm ttnta proKtiRtk<» ffnmAiJtum» Tarenttrm alii 

„TtoQe Augufto et OAiaiae tfSt memorant. Ti^renti ApuKat H. 

ffiecitatiim , vt fleta nimio im« vttntej dum Mkiapontum vtdtm 

Mpfnreitt filcfitimn » nifi Virgi» mpSt , /»» Bmndf/ti » dum^ Mrgn» 

filins fincm efft «lixillct ; qui pro rom vkltrt wtuiff*t (vrdes 6rani* 

hW aere gtam donatns eft, id snatieortim fen Monachotuin im« 

ntfi mifiis cte. », Vlttmn c perititm', dum Donatum antc 

Granmfttitt penu additn funt. dculos habeirt $. ^C) quorunJam 

$. 49. nrfiis complejft, Etiam iuditio inunlitudme tx fidts mrdo» 

^c Grammatiei aeamen pvodit. rt tonfmStm t Vita Virgilti prae* 

Verfat funt Aen. VI» 164. 165» mifTaEdit.yetT.ir^^s:, quac deio-^ 

tbicoRf. Seru. et^ iirEd. Daitielis Sertiio ,tri» 



$. 51. itmtnm pkHo^hiae «». buitnr. Inepti Grimmjitict )aci< 

teret. Coimenit ctiro fentcntila nia eft iti Seni^» ad Aen. H, 197, 

vtrfotitn pulcherrifnernm Ge. 11, qtta Thefiadiani tditire Maro nar« 

475 fqq. Hfe vtm- primnm duleeo rator. ' 

mt9mimia Hfitfne atcipiant cH. ' ' §. 59. ^teum, v. fnf. ad 735. 

ArgitJ?» nb oritntt R. rtutrtenti J. 53. /.. l^arwus au^or Th feflae 

*« itinere, qttod t Sirilia per v. fup, «d §. 30. M^f c<»n«ti im- 

AAam et Grsieciam feccrat. vid. ^«tatur in Cartn. ad Pifon. ilS. 

«iVitam ad 73»— 734, • quodVtriuf trafoedime laodein- 

1 4 clamit: 



ci^xvm 



/ CU nONAJTI 



^ . Tuccae, feriptafab ea conditxone leganity ne quid adde- 
rejEit quod a fc editum non effet, et verfus etiam impei&^os, 

t>^ fi\qui e^ane^ reiinquerent. Voiuit etiim fiia oiik Neapoiim 
trdnsferri , Ybi diu et fuauiilime ▼ixemt ; ac ntrema Til»* 
ludine hoc ipfe fibi epitaphium fecit dittichon : ' 

Maniua m$ geiiuit i Calahri rapuert^ temi fmm$ 
Parthti.ap$: wini pafsua ^ rura^ duees. 

55 Transhta igitur iuffu Augufli eius olTa, prout (latueraty Nea* 
polim fucre, fepultaque via Puteolana , intra lapidem fecun» 
dum, fitoque fepulcro id diflichcn^ quod feccrat, infcrip- 

: tum efti 

XV. Hercr 



cUniU : Mit^tmas tragUo fiMtlm- 
tim pulpita ea'Jlu Euexii irariuni, 
Locut <forruptus: alii g*flu% t 
grrjffui frd idem ab epico ctr« 
mioe ccxnmcndatur ab HoraC 
Carm. I, 6, i Scrihtris Vario for'- 
fts ri hojUum (^iifor Maeomii car- 
fiUnis aUiiy b. paeuc, qui cuolat 
carminc epico. Serm^ I, lo, 44 
/»r*# ffos ^frr, p't ntmo* l^arius 
ditcft, Vcrfus cius aliquot hc» 
roicos ailfcripfit Macrclj.VI, c. t 
ct 2 ; con upte camon ibi Uuda- 
tur : f^arius dt iifor^« At ex !^at 
^ ^ rti Pan-^gi/rUojJitifuJli pctitos cf- 
Tc vcrfus, quos iforalius ioferit I 
Ep.16,2^. 28. 29, ttttatur Schol. 
ad c. 1. , CumA'irgiJiio tamquam 
alter pofi^ruu^ .princeps oomi* 
jiaiur Art. P.^fi ti IIXCpp. 1,2431» 
Amioiflinnus Horatiq v. Scrm. 1« 
9» ^3ff qucm .ctiani AU^ccpatj 
CQmmeoiUucriU. vid. Serm.l, 6t 
(5. Maie cum Varo a multik 
jonfontl^iur, v. Exc. ad Ecl.V^, 
De vaiicuic in fcriptura cf, Hor^. 
Tcum in proocm. Mi£ceil. Critic, 
^loiiui Tutca^ malc (ImimSHUus 
Tu$ca appeliatui apud Pjobum 
in Vita Virgilii.- U Varium cl 
Piotium Tutcam mox $. 56 Do- 
fiatus CJwitat. Plotius tKl^arius^ 
tamqoam communcs Hofatii ct 



HnquertnU T. ad f, 59. Eosdeni 

etiam libros diRinxiflc, narrant 
grammatici : qoa de re vid. ad 
lib. V Aen. extr. 

$• 55« diftUkomi hoo paffim 
laudatur ; eft tamcn tam ieiunum 
et ineptum, vt nemini facile 
Iraudcm facitt. Aliud epita* 
phium iii Cftiniannia Principii 
fcminae» ViUa iiwentom» Ma-» 
billonius memorat Itin. Ital. p. 
113 Sijlite^ yiatortSf qnarfo pftu-m 
ea i«git9, Hie Maro Jlius efi, Vi« 
d£tur ci ho€ carmcn otioii bomi** 
nis lultis cfle. 

/wpuUroi quod adhuo mon» 

ftratur» ad ingreflum cryptae 

PauiUypaaac; qu^^iquc magaC^is 

pociae artibuft moiia^hi oarra- 

lunt cfTo^um. Mcmorant de eo 

omnea » qui a^ haec iocfrAceef- 

fcre; vt tingulos cncitarc vcl|e 

putidum ii^ret. v. /alfcm Holds* 

wocth itemarts onv Virgii p. 501. 

Egcrc porro dc co molti : in qui« 

bui videnili Cluucr. ital. ant. i V« 

3, -p. 1153, qui tameo io ccnru« 

ram vcnit Hoidswortbi p.5. Ca« 

pacius Hii^. Putcol. cap. 34, et 

UiA. Ncap. lib, U, cap, a. Cam. 

Pcrcgrinius de Campania Fclice 

di(C II, S. ao. Scip. Maxzelia p. 

aos* Veium praeftat ounc adi- 

VirgUii amici» iamdantuT«Horat. %^rc Paoli Antiqq, Putcol. fol. 19 

Sat.I^ 5« 40. InLCr praciUotiifi-» iqq. « vbi ct CKprcfla loci faciest 

moa casmioHm iudiccs rcfertiK nec mious fpeciofe apud Hamil- 

.fpod cundemyio/iMj Sal. 1. 10» 81. loi). Campi FhlcKraci T.TI, 1. 16. 

ei verfiu eiiam fmfaffiSu r^* Addc Fahnc* Bi\iL Lat. V9I. U, 

p. 327 • 



VITA P.iVIHGILlI: MAltONIS gljcix 

XV. Heredfts feeit <x iiimi«ii9' l^rte Valeritini Procu- f£ 
bm, fratrem cx alio patre, ex q^rta Atigiifium, ex duo. 
decima Maecenatem ^ ex reliqua Lv Varium et Piotium Tuc- 
cam: qni eitts Aeiieidem> poH obitum, prout petiueraty iufla 
Caerarisemendauerunt; nara nutlius omnino fententia cre* 
mtu Aeneis drgita vifa fuitt qua de re Sulpicii CarthagL* 57 
oieofis exflant huiusroodi verfus : - - 

!ujferai .hu$c rapidis aboUri carmina flammis 
yirgiiius, Phrtfgium qua$ etsiMrs ducem, 

Tusca vstat, t^ariusqns Jimut ; tu, maxims Cae/ar^ 
Kon finis , st Latiai conjnlis hifioriae, 

hfeUx gsmino eecidii props Pergamos igni^ 
Et psnt eft aiio Troia cremata rogo, 

Exfbnt et AiiguIIi de ipfa eadem re verfus plures et clarifil- 5t 
oiy quorum initium efl : 

Ergone fupremis potuit vox improba verbis 
Tam ttitntm mattdars nefas? stgo ibit in igms^ 
M^gnaqns doSitoqui morietttr Jilufa Maromif 

£t pavlo pofl: 

Sed ^gum feruanda fidss ; fuprsma votuntas 
Qjiod ntsnidfti , fieriqus iuhet, parers resejfs /jf, 
frangatur potius ifgnm veneranda poteflas^ . 
QjMiM Ut s<mgsflos uoffssqus diesqne taborss 
Haufeirit ma diis Et ea quae fequuntur, 

f 137* Barmaxtn. «d ArtCholog. ni cdrcripfor^iiit grsmmatici Ele- 

lib. II, E^, iQg ec in pracf. per- giam '\t\ fVUeccnRcis 'obftum. 

doai ad DonsiUU Sicifla p« XXV, §.57. Sulpieius Carthaginitnfis. 

Silius IfaUcus iltud tn&num^nfnm Grammaricus. Fius c»rmen ri« 

Vtr<{i)ii M/irr, «t ItfiM^aHs /cMtfe dc cti»m ^p. ^«'«Hft/CaoL jiag. 

PUn. Epfft. 111, 7. D« quo Ma« 140, An»h. i^a?, lib. 11, cpi^rr. 174. 

ronixnt fepulcri coUu t. Martial. ^, 5g. JitgHfii. Grftmmacid 

XI, 49 et 51. Ex.qiiibus locas ftlieuius fub Au^niAi nomine: sh 

»alc IffH» ef ac^eptis Silium PithoeO p. 70. Catalc6U$ p. T^t, 

etiam VHf^ilii vilhm cmiflc Cra- et inAmholofsJa II, ig^. Videas 

^unt, qui Silii vitam compofu^- tamen Voltarium horndos hus ^t 

TUBt: qmmquam Vir^lii agrum hteproi verftts non tnodo Avguf- 

Bon longe a NoUfuiffe, Aipr^ ad to tribncre, rerum' etiam mag- 

{• 34 commeniorauimuf. Ettam nopere pr»bare : 1/r'yVfit ^awx «e 

Stitius SUu. fV, 4, 51 Kn egomet finUdM' jSnriir du eorur, Bffsd 

— Mmronri^ JkJhns in margjh^s JUr taPorfis tp*^ cbap. 3. Ita 

<fwp/i Snmo animnm ci ikagvi M- vides*, ad venim pulchraruai 

■a/fr j«l(«fUo magifiri, '(rncentiarum fenfum et iudiciiiin 

fermonis inte^gentiam aliqiiam 

$. s6. Mafcendtsiu, U adeo «fle necrfl^ritm. (Ia£r. Tefbm. 

&pc<iki liiit Maxoai. At Mara. IVetVIt) 

15 $51. 



fwat 



TIB. lCL: I50JfAT1 



$^ rjiluMgHurauflore AugOflo Varius addidit; quod etMaro 
praec^eperat 9 fed Ajtmmatim emendduk, vt qui verfus etiam 
imperfedos, fi qui ^rant , reliiitterit. Hos muUi mpx fup* 
plereconati) non perinde Valuerunt.ob.difficuteateqii; quod 
omDia ferc apud eum he;mi£lic^» praeter iUud: Qm#jm ilbi 

60 iam Iroi9 pfperif^ feiifum^yidefitur habe^e pcrfeflum. Ni- 
fus, grammaticus, audiiTe {e a fenioribu3> dic«bat, Varium 
duorum librorum prdinem commutal^e, et^ qui tum fecisn- 
dus erat, in tertium Ibcum transtuUne: etiam primi libri 
correxifle principium , his demtis vcrfibus : 

Ji!e ego » qui quondam gracili wod»latt(,s atumm 
Carmen, ei egrejfus filuis ^ vicina coegi, -^ 

Vi guamuis auido parersni arua c^Ufuo-: . 
Gratum opus agricohs: at 9umc Ikorreutta Martis 
Arma virumqm caHo. 

XVI. Ob- 






$• 59. //ot muUt mox /uppfe" 
r» touati: (uiui gencris vciffui 
snultos paffiin in fufpicionem ad- 
duximas ; aljos dudum cieceie 
critici. Fuere tamcn etiam re* 
centiores, auiinanem opcram in 
explcndis his verfibus eoUoca- 
icnt ; vt Nannias Mifcclt. VI, 1O9 
ct Vanierias, dc qao I.M.Heto<- 
zii, viri dofti^ Gymnafii Wi- 
xnar^ direfloris , eft commenU- 
*tf». * lUud vcro vix iieri potuifle 
patcs, vt ci^iicrciit hominef. in- 
genioil ct qui fibi fubtiles ct acu« 
li vidctcntur, qui in vcr^bas his 
impcrfcfte rcli^s iudiciam po» 
etac ct miram fagacitaMm quae* 
Tcrenfc; fciiicet vt .argamemti 
grauitate taflo leBoii» ammo ad 
sncditandun^ raora darctos. QtiA 
dere cf. DisqaiCI ad Acn.Iextr. 
Vnum cllScruii fcholioa adAca» 
IV^ 361, in qao Hnulc iudiciom 
vcteris Graromatici lcgqrt aat- 
mini: £t or«iori#« iiiq«dCf iSi 
finiuit, vbi vis argMpumfis/nffli' 
tH^ Atqoi iUvd £altem*' «c^e u 
perfpcflum habuit ora^itmK i^ 
eflTc» Sane ipfa rt^ «4 fcr#t>dc- 
buit» vt ao»nuUis in locis inge-» 
aii impctum pocr» inhibcrc noU 
Utt fentcntia abroiut», vtque od 
alia pfopcraxct» rciiiEla ct fepf* 



fito vcifn impcifeClo , in oliud 
tempuSy quod ei nsars snatu* 
rior inuidit. 

quem tibi iam T^Ms Acq. Hl^ 
. a^o.PauUo antc/ ^erutu lcg. 
cum Gronou. Jicut eraiff, 

$4 6o.*Ar</i#i(7rHniiiMHMi. No<» 

" mea cius piffim oocurrit in 

Grammatic<ira« Setiftisp ctiam 

in Maccobioj. vbi Sat» I, la cius 

C^mmemtarii /afiorum laa dantur. 

duorum iibrorum ordinem eom^ 
jm^iajfk» Ittdpfksm hqc, et in* 
do^ius adhiic enuqtiatam; rcj 
itaic habct ap^^Seruium pr. rn 
Aen. i»licct quidam fupcifiue di- 
^cant, fcciN»du«a (libiam) pri-^ 
y^mam eOOy tcrtiam fccaiidun^ 
,f ct pcimarn tC|tiaai, ftdeoy quia 
p, primam lUam Goncidit etc. ,» 
feil* id oadincaa icrum- gcilazunik 
iudicio ia^Q* ntm cx epicac oajcc 
raitonift lcgc» 

his demtis vfrfikus^ A^vi no« 
dcmtoi» cosV-fed «b aUa potias 
man^ .adic^o» VirgiUaoo opesi 
efit dicenduni Ciat; cam a na» 
tara fahoiac apicac praefixa hu-> 
.ittsmodi. flOcAtia poctac dc fis 
abhorreat. In £<Ut. 1472 ita hqc 
loco lcgituT : ynde intuemur ali^ 
f M4tf oer/us d*trmSios im ptiueipimf 
vti Uk ego» qui quQjsdama «< 1» 

fieuudm 



VITA P. :VIROILn; MAHO^NIS cuao 



XVI. ObtreAatores Virgilio. numquam defuerunt. Nec 6i 
Binttn. Nam ne Homero quidem. Prolatis Bucolicis inno- 
mlBatus quidam refcripfit Antihucolica, duas modo Eclogas» 
U infuliiflime , itit^tfiiffms , quanim priorzs initium eil: 

Tiiyn, fi toga taldk iibi eftt quo tigmimfagif 

fequentis : • . 

Dic Ptihit' Damoita , cmum pectis, amti Zatimimt 
Non; vtrum Aegonis noftri fie ruro ioquuntur* 

Alius, recitlnte ea ex Georgicis: Nudus ara^ /en uudus; 
fttbiccit , kabebis frigofa , febrem, 

Eft et aduerfus Aeneida liber Caruilii PiAoris, titulo 6% 
AfDcidomaAix. , M. Vipfanius a Maecenate eum fuppofitum 
appeUabat nouae xKM^ifX/iif repertorem; non tumidste, ne- 
^e exilis , fed ex communibus verbis* atque ideo labentis. :>. 
ikrennius tantum vitia eius contraxit; Perilius FauiUnus 
^. Sunt et Q. Odauii Auiti ^OfMtart^Ktvrm oSto volu* 6^ 
nina, quibns annotantur ^ quos-et vnde verfus transtulerit. 
Afconius Pedianu9 , libro quem contrj|. obtreflatores Virgilii 6^ 
kripfity pauca admodum ei obie6la ponit; et potinimum» 
^od non rede hiiloriam contexuit» et quod pleraque ab 



/•mtfo (y. 566): ibi aut ignibus 
legadedcTe. Ab aliis poif Scr<k 
vium iir Vita Virg. praciixa Ae* 
idJi, inter rcciros verfus nu- 
BirTantur XXII verros Acn. U; 
5^7 Tqq. , vbi vi Jc. 

$. 61. fso tcgmitu fagif forte: 
9» ttgmina fagif h. in quciA 
^nta^ vt Gronou. Nec tamcli 
vel fic acumen afiequor. Alik 
pvodia eft apud Seru. ad Ge. I» 
aio IMta qui dixii , ftnpertfi vt 
tritHmtticmt, h. debet et dc his 
pr^ccipere. Porro enium peeus 
csaf lattmum^ cum Gronooio ite 
iBtctiige : anne Latinum boc eft^ 
fi» cuinm ptc$iS , dicas ? Venire 
potfil in hnttc cenfum piAura 
Hercolanenlis Tom. IV, p. 166» 
u qu& Acneas et Ancbifet hu- 
ncfis impefitns ct manut Afca» 
ai'ii implicttus , omnes cxhibi- 
ti fttnt ecrcopithccorum fpccicm 
ttfcrcBtes. 

$. 62. De Caruitio' piStore Rihtl 
>Uad xcpcxin mcmiiii* Mi» yip/a' 



, Homero 

nitfj Agrippa cum, Virgilium, «^. 
f^Oabat notMc mmM^i,xiMe repgrto* 
nm^ quafi Macccnaii ea in re 
gratificarctur poeta , cuins roolle 
et difcinflum fcribendi gcnut 
paflim pcxftringitur a vcteribuf. 
guae fit lahtns cacoaelia, oUfcu^ 
rum eft; an labanttm^ hoc eft in« 
ccrtam, mediam inter tumidanl 
et cxilon dicere voluit? Ap«d 
Scfu. ad Aen.Vm, 310 ,»Hoc 
y^etiam Maeccnai in Sympo£ov 
^cui VtKgilius et Hoxativa inter* 
yyfucrant, cum cx perfona Mel^ 
^falae dc viho Joqueretor, ait: 
-yvldcm humor miniflrat facilei 
yyOCvlo),- pulcriora reddit oa»- 
,»nia , et dulcis iuucntac redudt 
y,bona.,, fkrtni^us qui foerity 
non liqiKt. Htrennius Smeeia 
aliqiMties in Epp. Flinii occufu 
yit. Nec quicquam conftat de 
Pfriiia Faufiino , ant dc ^. Offtf- 
iri» Auito. 

• §. 64. Diflum hoc Vincent. 
BcUauac; SpccuJ.bifti VII, 62 rc^ 

peiiti 



tuOT TIB. CL.. DONATT 



1 j Hddicro fumfit* - S^d hoc criinea Qc defeodere Afllbfltinii «it : 

Qtr n9n iUi qmoqui ^Adtin fufta tfntartntt ^Ftrum iut^ilMffuros^ 

XutiUus tjft Hmtiii tiauom , quam Bom^to vtrfum furriptr» f et 

tamen defUnaflre fecedere , yt oinnia ad £itxetatem malenolo* 

ruixi decideret ,♦..»., 

6$ XVII. Rcfert etiam Pedianus 9 benignum» cultoremque 
omniuoH bonairum atque eruditorum fuifie» et vsque adeo in« 
vidiae experiem , vt, fi quid erudite didum infpkeret alte^ 
rius, non minus gauderet,- ac fi fuum fuifTet; neminem vi* 
tuperare^ laudare bonos; ea humanitate effe» vt, niTi per* 
. verfus maxime, quisque illum norf diligeret niodo, fed ama- 

tf^ ret. Nihil "proprii bahere videbatnr. Eias bibliothecanon 
minus aliis do^Us patebat , ac (ibi ; illiidqtie Euripidis anti-» 
quum fkepe vfitrpabat , ri rm (pikvf koiv« , hoc efl , totttttttt* 

67 Mfa amicorum ffft omnia. Quare roaeuos omnes poetas ita 
adiun^los habuit » vt, cum inter fe plurimum inuidia arde<« 
rcnt, iUum vnn omnes eolefent ; VariuS , Tucca, Horadus» 
G.iUus^ Properdu^. Anfer vero» quoniam Antonii pnrtes 
(bquutus ef{, Ulum Mon obfeniafle dicitun Comificius ob 

pemerlam 



petit, vna cum illo fup. $. 34 de 
vrfa. Alia, quae Afconiut de 
Virgilio tradidifl« menioratur, y. 
fup. §. 21. Seru. ad Ecl. HI, 105. 
IV, iio. 

ajfuttum n. Virgilium. Mo^ 
vidctur . lcgendum : dtftinafft fi^ 
etdtrt , vt — r$tid»rtt, . 

§. 65t Egrefiit mores poetie, 
«t qoalet io tali inf^enio efle de« 
buitile diuines ! ConBrmat Ho* 
r*t. Sat. l, 5, 40r Ptotins H Vd^ 
tittt — < VirgUhtsgu^ «— animn»^ 
qnai9$ tirf m tamiUiortt Ttrrn ln» 
Mt , stfM qntis nu fit dtninSior 
tUtrr, 

§. 67. Anftr; de quo Ooid. 
Tfift. n, 435 Civnoi^ protntior 
Jtkf^rr. Adde Propert. 11 ezti., 
Sj. 84 Nii^ minor Mf animls^ ntt 
flmior OT9 tanoms Anfrrii indoHi 
tnrmins ttfit olor. Foric: Ar«v 
minor kisamimi^ ntt fttnhr ort, 
tanorns — ••*or. ' Virp^iiius, ifi 
•kis , quae inlcrat « noc minote 
Q)iritu, nec remiiTaoribttS nufne- 
ris, Anfere ruperiur crar. Pe 
jtififo Scn>. ad ica. VU, aa. IX» 



36. Grauiore au6H>rittte Gmktr 
inter inimicos Virgilii numcretur 
ex Quinaii. Inft.VHt, 3, «7. ag. 
Comifieins Ouidio Trift.II, 436 
memoratus : Et Unt Comifiti par* 
qnt Catonis opns, cf. ib. Burm. 
CatttUianas Cornificiiua inteUigi 
hic nequit:^ Hicroriym. in Chron. 
Eureb. BAOCCCCLXXVI (ad V. 
C. 7») Comifitinr poetn a fNff/i<f» 
kns dtfiitntns inttrHl , quos fatpt 
fngUmtts gatttUos Itports votam» 
rnt^ Huins fororComifitia^ tttiut 
oxttmtimfigniatpigrammata. Qui* 
bns vereor ne fabuUe ad(penae 
fint. Alioqui fi hocanno pcriic 
Comificius, illa narratio de sni* 
micitiis eius cum Virgilio exer» 
ctiis concidit, ciim is non oifi 
poft Corntficii mortem incUrue» 
rir. Seruius ad Ecl. 11, 36 per 
ilwyfi/iiMvCoroiiicium vult intel- 
ii^ii , quia is conatos eft contra 
Vfrgtifi>m fcribere. cf. eond. ad 
E<:l.V. 8. Adde inf 5.76. 1« 
argumentis Cod. Gud. Damoa 
Ecl. V1U eft Comiiicius , et Al- 
phefiboeui Viigiii^c, 

$. 69. 70. 



VITA P. YUl.QI:LH MARONIS CLxxni 

penieHkni naturaai ilium non tulit« Gloriae vero adco coor ^i 
teQitorfuit: cumquidam.verfus quosdam fibi adrcribereat» 
esqae re do6\i haberentur, non modo ae^e non ferebat, im- 
so voluptuofum id iUi erat.. Cum enim dlflickony quod lau- 6^ 
itm felicitatemque AugufU continebat, feciffet, yaluisque 
BOQ nominato au6)ore affixifTet.Crd erat elusmodi: 

Noffe plnit iota , redtMnt fjitUAcuia mant : 
Diuifum imperium tum loue Cacfar hahet) , 

dio quaeritans Auguflus , cuiusnam Iii verfiu efTent, eorumi 
DtAorem non inueniebat* Bathyllus vero poeta quidam me- 
diocris, tacentibus aiiis, fibi adfcripfit, Quamobrem dona,- 
tas honoratusque a Caefare fuit. Qiiod aequo ^nimo non 7^ 
fere^s Virgilius, iisdem valuis afiixit qu^ter hvc principium : 
^vosfioiH vobis. Poihilabat-Augunus, >vt,hiverfus compie- 
itntur: quod cum fmflrA» aliqui conati «flentf VirgiliuSy 

pnq>oiito diflicbo, fic fobiunxk: 

Mos4go viPfiiukis feci^: tmiit ^Uier» komrn : 

Sc tfof ffON pMt fddifiettiis 4tuts^ 

Sc vos 0OH tt»his vellerA/ertis otus. i 

Sis vas uoH vobis meffificatis apti^ 

Sis vas noft vohts fertis arasra -kouss, - 

Qpocognito, aliquamdiuBathyllus RomaeTabuIafiiiti Ma^ 
ro vtro exaltatior... 

XVIII. Cum is aliquando Ennium in manu haberet, ro- 71 
{areturque quidnam faceret ; refpondit, fe aurum colligere 
de flercore Ennii. .H^6et enim poeta ille egregias fenteiitias 
Cnb verbis non multum ornatis. , Interro^anti Auguilo , qup *i% 
pa^o ciuitas feliciter gubernaretur : Si prudeniiores , inquit^ 
ttmnem tennsrint , et boni malis praeponantur : itaque optimi 
fnes habeatei homores , ruili tamen aiiorunk iniujii quidqunm fiat, 
At Maecenas : ^uid, inquit, yirgili, fatietatem Itomini notf ad" 73 
fert? Omnium rerum f rcfpondif, aui fimiHtudo aut muititudo V 
jtmoeltum faeitj praettr intelligere. Idem intcn'0'gauit: Quo 74 
pnfio quis aliam feiicemque fortunam feruare potrfl ? Cui Maro : 
ASf» quantutn Htonors ae diuitiis aHis praeftavtior fit ^ tanta Ube^ 
te&tttts 9t iuftitia atios fuperare nitatur, Solitus erat dicere^ 7$ 
HuUam virtttum eommodionm komini fjfs patientia; ae nuilam 

afperaik 

$.69. 70. Totam de boc difti^ $. 73. Videniur homines kpi«- 

^ cc de qaaternis i&ii hemi- di, quicquid vnquaiu pulcbrir 
fiicWis narr&tionem ineptum rum fenientiaruin rcperirenty^vd 
Grammatici feu moMcbi conw clarum rt graue m au^orcm da« 
teentva tSt txiilima. roiit, ia Viitfiliam cumulafre. * 

§. 77. P*i- 



> 



ctxMv *riB. CL. DONATi ' 



kfpiram adea ejf$ foriuiiant ^ quam prudeMer patitkJft tnr foriis 
ftou vinfiat. Quam fententiam inqtiinto Aeneidos inferuit:' 
' Nate tfea, ^uofata ifakunt rarahkfitqng ^ ftquamur^' 
^Uidquid erii , fuperauda' omds f^rtmta ferendo efi^ ' 

76 'Cnni quidam eius amicus Cornificii in eum maledi6^a et ini- 
micitias fibi enarraret: Quam putas^ inquit, ejfehuius wdU' 
volentiae caujfam ? Nam neque ukquani Vormficfum tffendi » et 
eum amo. Jfti^ inquity liefiodi fentetittae non wemiwfti^ vbi 

-ait, arcfuteltuM architeQo intdder^, £t poetnm poefae? De ^0" 

Us , inquit » Graecus iHe intettoxii: nam bthd rruditiores amaeei, 

iScd ntagna cum iaude et gioria vindiiiam in maun haleoi MMo» 

' re enim cura virtuii imoHdaw; atqne quo Otegantior ego' fieem, 

77 >0 vehementioro itenidia rumpetur, Erat -Aiiguiio familiains 
Philiflus quidam> orator et poe(in mediocriter do6his,^ cid 
tnultiplex variumque ingenium erat, qilique ommuiii*odtfiih 
diAa reprehendere conabatiar*: • a^mi vt V^m "dignofts^iretf 
quod Socrates £icere conrueuit, fed vt> entdkior ^deretur. 
Hic Virgilium, vbicumqae co&uenire dabatucy. malediclis 
falibusque vexabaL Quare ilie faepe aut tacibtfndus difce- 
debat) aut fufTufus pudore tacebat. . Verum» oUm Auguflo 
audiente 6linguem iilum diceret, et cauflam edam fuam, fi 
iinguaiif habereit, defender^ nequire: Tace, ipquit^-tf^a^ie/f. 
ifam haee mea iaciturnitas defenforem caujfarum tmearum Au^ 
gufium fecit.ei Maecenatem; H ea tuha, cum volo, ioquort quao 
vbiquM et diutifftme audietur» Tu ioquaciiate non niodo emres 
hominum , fed tnnros rumpis. Auguftus verd Philiftum graui 
vultu increpauit. Tunc Maro» 53r tefftpuls, Caefar, inquit» 

• iacendi hic fciret , raro toqueretur, Tatendum, enim femper efi, 
nfficum' tacititrnitas iibi noceat, aut ordtio aliis profit, Nam 
qui contendit, et an conientionis finis vtilis fii, non noidtp Jlutds 
'tffum amtumerandum fapientes putant* 

7S XIX. Pofleaquam Auguflus fumma.rerum omnium po* 
titus eflp venit in mentem, an coadoceret tyraQuidem omit* 

terc^ 



§, 77. Phlliflns cum fuo diflo 
cotnmenutius Grammaticorum 
homo efllc vadetur. Philiflos va- 
rios cnarrat Fabric. ad Dionem 
XXXVm, 18, §1 8Q, fed nuUus 
ex iis hlc locum habet. etlnguem 
qttod dixir,videtur dx£ittm refpi^ 
^erc MclilTi fup. f. 27. 

§. 78- Poflta^jMtm Auguflus *-- 
Commentuia hoc faru^ aciici 



hominis eRe, monere neeefle 
non efl. conf. RtsaeomVitaVirg. 
•d 715« Scilicct pvctaruni con* 
Ciia hifce de rebus cxpetcnt ty- 
ranni! Forte cx Rhctorum fcho* 
lis flttxit; in qttiblis deciamalio- 
nis argumcrtto infmiire potuSt. 
Wartohus fiimeii ffJft of tnrgU 
'p. 85) >*arr»(t)jnculam adfticdum 
probat^ et ex Pkconc petitam, 

Acn. I» 



VITA P.VIRGILIt MAR<>NIS CLxxV 

tcrr, et omftetn pdteifiatem antifuit ^confulibusy et fertatui 
rtmpublicam redderei in qua re diubrfj^e fententiae ctjnfiil- 
tos haboity Maecenatem et Agrippam. Agrippa enini ytfle 
Ebifore, etiamfi honeflnm non effet, relinquere tyrannidein 
bnga oratione contendit: quod Maet!ends' dthortari nn^^o^-* 
pere coaabatnr. Quare Atigufli animus et hinc fcrebattir *" 
ttillinc, Erant cnim diuerfee fententiaei variis ratidnibus 
irmatae. Rogauit igitur Maronem y isn confierat prinartd^hd^ 
Dini, fe io fua repvblica tyrannumr fac^re. Turii ille, (hH' 
minsfirmet ipquit» remp, attiupaHiibHf molefla ipfa hframdi 
ftiti ii ciuibMsz ^a Mceffe itai propter tdia ftihditorum\ tnii 
NfMR ifdufliiimm » ma§Ha fitfpiciiM ntagnoque^ iimon wvert. 
Stdfi timiS iufium aliquem fiireni , quem amarent ptarimumy ^ rr* 
tiiid id viUi ejeft fi,in r^ t/no cmnii poitfias foret, Ciuare fi 
h^iriam, quod modo facis^ omtdbus in fuiurum^ uuffa -ko^itrtm^ 
ft8a compofitione diflrihues ; dpmittari /«, ei tibi amducei, ei 
trir. Beneuo/eutiam etdm ommum habes „ vi deum ie, et adorent, 
ttcrtdani, EiuS^ fententiam fequutus Caef^r principatunv.ter ^9 
nmt. Audioit a Syrone praecepta Epicurii cuiu^ doftnn^ 
fbcium habuit Varium. Qiiamuis diuerforum Philorop.l^oruu^ 
cpinionef$ libril^ fiiis inferuine de animp maxime yid^atuiy 
ipfe tamen ftdt A^ademicus : nam Platdnis fententias du^nl,- 
bus aliis praetulit. -..'* . . t 



XX. Niinb qnoniam de zu&ote' fummatim diximuS , de %o 
ipfo iam cannitte dicCndum videtur: - qUod bifariam tra^ari 

. folet, 

A«n.l, 152— -157" expTtflam cfle Scru,ad£cl.VI,i3, Acn. Vl, 264. 

txifiiinat. MaccBBatis ct A^ip- cf.tftff. ak2 Sicl. Vl pr. Epigram* 
fit difpatationcf hac d« fc cx ^ n\^:y%Tp^i ad Syrenis viilahiJA 
Diore Totac ftint: fortc ct illae * in Catalc(?lis ct in Antholog. p. 

in fcholis rhetonim natac. ^77» '" ^"^ ^^ f^°' amicos ct 

t9»fii(t9s, emtfulttfr^t ctheit^ patrcm eo ritlctiir tcmpofe com» 

Groaou. Moz ^^ti^ks ifltitile mctidarc, cum cn agro (tio vctc«- 

«H; nifi /; vt e^ Paullo pofl tkn\z affii^nato Romam difcedc- 

"«<« homitettm faita eowi*6fiti&wt TCt. Pfag^ d^ffta didta Syrunh 

'bfcoTum c(L Diftirtn t&s de^ laudantur iljitl. lib. U Epi^. 44-5; 

^rt pro: nullo bobito re^ftu. iffe^Vttr>nil fuit AcaJewitus t vc- 

5.79. « ScirviHe. LCT^c: a Stf*- \ifn\ conllct fatis nobis dc vcrifa» 

»»■•. Syrentm, Epittirctim, Ci* tc huius rci. Vulgo pro Epicu» 

cn^ni amicifliintnn ct optimum tro habtri rotct Virgilius. Etiom 

^m intcHigre> dt qtTO"C*cCT0 Auftor Ciriy v. 3. 4 proritciuV 

^»r'. 11,35, AdDitt.V^, n. Eum philofophiac Epicurcae Hudilint, 

Vi;i:ii ct Vari magiftrum fuiflb «f. ad pr. Ftl. Vl. 

f>nim Gnmmaftiei moncnt. vjd. $• So. CKtac fequuntor, male 

^^«cas in Viut Virg, v/^j. 64« iHtxratiopi^^c Vtta fobic^a (bnt; 

eum 



.. > 



CLXXM TIB. CL. DONATl * 

^olet, hoc ctty tt ante opus, et inipfo <)pcre. Ante apusy 
titulus, caulTay intentio. Titulus» in.quo qnaeritur, cuitu 
fit« CauiTa, vnde ortum fit» et quare hoc potiflimuiti fibi 
ad fcribcndum poeta praefumfeiit. Intentio» .in qua cognof- 
citur, quid cfHcerc cone^ur poeta, In ipib opere> bnvc tm 
8i fpe^antur, numeruS) ordo»- expl^notio. .^amuis tgitur 
multa {{'«vJbyfff^? 9 id ed , falia infcripuooe ^ (ub alieno no- 
roine funt proUta, vt Thyeftes tragoedia huius poetae, qnam 
Varius edidit pro fua, tt alia buiufcemodi « tainen Bucolica 
Jiquido Virgilii eife minimc dubitandum. efl : praefertim cum 
ipfepoeta, tttmquam hocmetuens, principium huius operb 
et in principio Aeneidos^ ct in aiio c^AiinQ Auim effe teflaCui 
fit, dicens: 

Ifft tgoy qni quMdmm grMtiH fifdulaim.mmtM^ 

et rdiquai et, ♦ 

Ctirmifta qui iuji pafiorum , audaxipM t$iugnia, 
Tiifri ii paiutai cecim fuh icgmine f*»gi> 

%% BtieoUca autem et dici, et rede appellari ,' yel hoc.folum in« 
dicium fuiffecerit, quod hoc eodeni nomine.apud Theocri- 
'tiim cenfeatur. Verum ratio quoque denionflraoda eil. Tria 
itint pallorum .genera^ quae dignitatem in Bucolicis habent: 
quorum qui minimi funf,' mvoXoi dicuhtur a Oraecis; iidem 
a nobis caprarii: paullo honoratiores , qui roi^/vf r , id eA, 
opiliones dicuntar! honetlifrimi, et maximi, /3jrxoXo<, quos 
bubulcos dicimus. Vnde igitur magis debu^ parflorali' car- 
miiii homen imponi, quam ab eo gradu, qui apud paflorales 

%% excellentinTimus inuenitiir? Cauflk dupliciter infpici folet: 
ab origine carminis, et a voluntate fcribentis. 

14 XXI. Originem autem Bucolici carmimf alii ad aliam 
cauilam feront* Sunt enim, qui a Lacedaemoniis paftoribus 

Dianae 

cum ad fola Bucolica rclpiciant, qmi rwr mb ^M mt. Obtinucrat 

atqae his potius pracfigenda fint. irfus, vi ^ndhu eodem niodo, 

Sunt vcro ea ita comparata, vt qno •K9%^itu, omnirio de quocun* 

nqn magoum indc fruflum capc» que pallorum gencre .diccrentar, 

re poffis. 'vcque adco. ^iHeeAiircv fittiplaciter 

§. gi. ^««S«yf4i^? ' . immo ^rvv- cflct pafmritium* Multa tamcn 

Ifxiy^ff^y. Dc 7i%sfy' v.fup. ad ex hac ctytnologia fuaottcr r)i* 

$. 30. ciuot fcriptures ». qui dc bucoiico 

f. 82. 91M1111 uh 00 gradu^ qui carminc e{;cr«Rt: v. c. (^uaJrio, 

apud pafimrts •xs9llmti£^mns iuu»*' verboTos bomo, dt^ Stmriu 9 drU 

nitur, Incptum eft hoc , quam- la Ragwn* d mgtd Puffiu Vol. 11, 

quam apud Grammaticos paOini pa(r. 600. 

obuium » etiam Graccos , vt an- \. 84. Orighum^ ▼. quam Eclo* 

kt Theocricom, iai uffl Ujt^ gis ptaeoiifimui dc gencrc buco» 

lico 



VITA Ri VIR'G]I.II MAftONIS TLXxvrt 



Dianae prinmm cftrineii hoc redditimi dicatit, cum eidem 
Deae, propter belluffl, qttod toti Graeciae iUo tempore Per< 
kt ioiferebiiot» exhiberi per virgines de morc facra noa pof- 
fent. Alii «b Orefle, circa Siciliam v^gOy id genus carmi- 
ais Disnae redditum loquuntur per ipfum atque paflores: 
qno tempore de Scythia cum Pylade Rigerat , furrepto nu- 
■unis fimttlacro, et celato in fafee lignomm; vnde Fafceli* 
demDiinam perhibent noncupatam: apud cuius aras Orellcs 
per iacerdotem eiusdem nttminis Iphigeniam ibrorem fuam a 

panicidid 



tf 



Iko ^i^tatiuncvUm», Kihil in 
fmnibus his, quae memorata 
isBt, eft, in qao acquiefcere 
poffis. NoD vident * hominei 
dodiy aliud cflf carmen btteoli- 
fum titc eltboratumy aliud ni- 
de et indoSum , quod iropctus 
niiniy cxultatioy ct afieAuf te« 
acre efiiindit. Confundunt por- 
n hymnoi In dcos agrefiesy ct 
&cza toram ct fabalas. Eadem 
ttmcn , qanc .hic mcmbrantui^ 
repcnasin princ.Commcnt4Ser* 
«ii, c quibos videntur.huc malc 
rcoocatii cflc. Sunt autem ple« 
rtqae e GraccoGrammatico con* 
mCay qoi al> Aldina iodo prae^ 
giTheocritfl (elet: mf) r^g wS 
m 9it tvmt^ rii Bojt»Ai]i«. 

« Laitdafmhniis paftvribus, Bel- 
Itf Perfico eum fcflumDianae Ca* 
rfatidis inftafet; cuiusfanum4a' 
L«C9nica ciat, in quo vifgincs 
L&cedacmonioium anruuerrtn^ 
ua felhim agebant et ex morc 
pitrio chofos inftitucbant, vid. 
Paolamlll, 10« bcUo itaquc Pcr» 
fico, quod Xcmes Gfaociac in* 
tulitp Gom propter hollium mc» 
tum puclUc LftCffdtemonc egre» 
di non audcrcnt, paftores Laco* 
Bici agii Ikcia fitifle ct Dianam 
(ttis camimbtts cclcbrafTc mc« 
Bonntnr; quac carmina cum 
probata faitteott ab co tempo* 
re nortm bonim caiminum cflc 
feruatcm. &acc« etfi vix videat 
qttomoilo indc bncolici carminis 
origo rcpeti poflEit, iafitta vidcas 
vVH|«e; vid. Grammaticus in 
irentc The#criti: ^esuiana .pr> 
VtHOXL. 7o«i 



r 



Bncolicor. Ifidor. Origg, X, c. $%,. 
Diomedes lib. III, p. 483 Pucfth.. 
Probus de bucolici caxminis ra- 
tione, praefixus edd. nbnnuUis, 
vt BafiL Henricpetc. Vct. Cram« 
matic. Apofpafmatia ad calcem 
Mallii ab Hcuitngero edita p. 9J.- 

$. 85. fl» Ortftt. In Steilia, in. 

ter Mylas ct Naulochum» noa 
longe a |>rdmontorioFcloro, tcra*^ 
plum Dianae FfutUmM fiue /*«- 
ttUtidiSt *Afr4faJ^$t 9«s«ArriS«<» 
crat; cuius (acrum ac nomcn a 
Lacedaemoniis petitum erat ; v« 
PaQfan. III, t6, p. 249 ; cnm au» ' 
tem hi originem a Dianae Tau« 
ricac fimuiiacro pcr Oreftem de-' 
portato repctjBrent: fabulae Ucen* 
tia deindc erroics ali(juos OrelUs 
circa Siciliam comminifci coepe» 
runt; vndc fluxit narratio de bu« 
coUci carmiois originc , quae h. 
1. legitur. Dc Dietna phtteHitidt i 
C faeHHid» f non vero Faft^UJtf 
V. inpr. Cluuer. in Sicil. ant. p. 
304 fqq. Muneker adHygin. feb. 
CCLXI. Antonin. Lib. 37. Adde 
Grimmai. Theocrit. 1. 1. Schol. 
Horat. Cmqu. I Carm. 7, 10. 
Intpp. ad Vibiutn p. 170. Tra- ' 
duBa quoqoe cll fabula in lta« 
liam; nam ctAriciac luit Dianac 
Taaricae fiffrm^i Solin. cap. t, 
p. 13 C. «dd. Wernsdorf. difl: dc 
pignorib. impcrii Rom. 1786, p. 
13 fq. et Rhegii cios rcligio habi- 
ta: «v. Morifani Infcriptt. Regin. 
p. 91. 9». * Tam latc fparfa ctl 
hacc fabula» vt ciidcm hac hct ' 
plum icripmtttm loca coiluftrare 
JB poflls. 



CLXxvm TIB. CU DDNATI 

85 parricidk) fuerat exputus. Alli ApolUni Noiiii«» pailQvaU 

87 fcilicet deof gua tempeflate Admetxboues p;^iierat« AUi 
LiberO) Nympharum fciHcet). ct Satyforumft -et id gpHi» 

88 numinum prineipi» quibus placet ruflicum carmem fifjix 
Mercurio Daphnidis patri .paflorum omnium principi» «t ^pod 

89 TheocTitum» et apud hunc ipfum pqetam« Alii in honoireiii. 
Panov fcribi putant peculiariter pafloralis dei, item Sileni» 

50 Sijuani, atque Faunorum. Qus^e cum omnia dicantur» il- 
lud erit probatiflimum, Bu<;olicum carmen originem diic^« 
a prifcis temporibus» qtiibus vita pafloralis exercita erat; 
•t ideo velut aurei laeculi fpeciem in eiusmodi perfonarum 
fimplicitate cognofci; et merito Virgilium > proceflurum ad 
alia carminay noh aliunde coepiflTc» i^fl ab ea vita» quac 
prima in terris fuit. Nam poflea rwnt cukai ^t ad poflre* 
ixium pro cttltis et feracibbs terris bella fufcepta ; qitod vi- 
detur Virgilius in ipfo ordine operum fuorum voluifle mon- 
firare, cum paflores primo, deinde agricolas, canit» et ad 
vltimum bellatores. 

91 XXn. Reflat, vt, quae cauflkVoIuntatem attulerit poe* 
tae Bucolica potifllmum fcribendiy confideremus. Aut enisa 
4ulcedine carminis Theocriti et admiratione eius iUeAus eA) 

• aut ordinem temporum efl fequutus ergti vitam humaAdni, vt 
fnpra diximus; aut tres mbdos elochtionum» quos Xf^f^^** 
f«cf Graeci vocant, iV^mv» qui tenuis, «J^fJv» qui validuf» 

9% /ii^«y» qui moderatus intelligitun Credibile erat Vir^umt 
qui in omni genere praeualtihrit, Bucolica primum» Georgica 

^) fecundum « Aeneida tertium voluifle confcribere» Aut ideo. 

pptius primo Bucolica fcripfit» vtin eiusmodi carmifie» qnod 

ct pauilQ liberius» et magis vaMdum» quam caetera» eil«v 

bcultatem haberet captandae Caefaris indulgentiae» recupe* 

randique 

pbfiis. Qaid? quod ad Syritm kune modo iUott deum nrum 

e«dem (abalt foit deduaa ib Ab- titfticvam ^ncfidcm pnpicittm 

tsethchis fcnptoiibus ^ qm om'». fibi cfle vnlkbtntt ft inuenii car« 

hino iibi iki hotc pltcuere» vt ve* mints hotwrem td tuarcicYe* 

teret ftbulat td fuulii Otontem btnt pdetcCk . 

traduccreht. v. Mtltlt p» 176. Ge» $-.90^ «wrtfo f^itgUhnk t ibli« 

dren. p. 134 f^k Ltmprid. Elt*^ dt txgutltl fitdcm ttmen etitm 

gtb. 7> et ibi Stluitf. CUriffimttm inSefttiami in pr»B«colic4 $. t^. 

Dithte Tturitae iignum fuit jn - $. 91^ «^'«, ^ tfnfkms. Me« 

Atticac pago Brturoocc iLUripu lioli GcliiusVl^i^ Httnm ttd* 

Iphig. in Tt^. cxtr. dir^ qUMii* vidc. Serttittt ft^ 



§K 86» ^iU Fteilt tppttet» Commcnt* in Bucolic. _ 
tirammttiqoc htec cx iif poeta^ ^mtm. CL Cbpcr* Ob^; I> 5 pr» 



rum bucoiicoxum locii coUegiirey $. 93« «< flM«<r MitHimi t ^iaMM 

in quibut^ j)«etico mflee^ Acdv rciv^ «iAMNr#«,^ide f» 91» 



VITA R VIROILII MAROt^lS cx.»ax 

laAffiqHC idgn» q^cm «mifnrat.. Ob }iam: tauK&m ^ieteftze ^4 
iduiiA Maxtiaruiii C. Caciare interfeSo.k cun Aug^flufn .Cae^ 
iixtm paeoe pnerum veteraju milites, iK>a abnueate ^e«iat!ii> 
iibt ducem coBfiituifleiit> cxorto bello ciiuii » Crei|ioneft&s> 
cam caetehs eiusd^ni.iliuiii» aduerfarios Atfpifli Caefaris 
tdiiiueruntk Vnde &dum efi> vt» cutt viSor AuguQtts io. p( 
eorum agros veteranus^deduci iuifiJBret> uoa fiifficience ^gro* 
CiemoneBfiusi» Mautuani quoque^ iu quibus era% Vtrgilius» 
ftiaxifliani .partera fuorum finium perdiderint> «o quod vii:!^ * 
ti Cremoueufibiss fiicrantb Std VkgiUu^ Augufli familiari^ ^tf 
tttc fiioque carmiac firetus^ Centurioiii Arrio obMere. aufuli 
tfi. Ilk ftatim> vt miles» ad gladium manum admouitti/ 
Cttmque fc iu.fiigl^m Jproripui^t poeta> non prius . petfe^ . 
queiitii fiuis futt> quamie in duuium VirgUiUs conieciflet^ 
Scd poflea> Maeccuate> crPollioue» ct.iplo Augu(k> fiiuea» 
tyiiis^ ^gros fitos rccepit» i 

XXm. InteAtb fibri> quaxn mnrev Orai^i vocaut, Itta^ ^^ 
tatione Theocriti poetae conflituitur, qui Situhis et S^ynracuv 
iinus fiiit CA intentio ledaiu in laudtm Cae^ris > et prin- 
cipum caeterotumv pcf quos iu fedes fuas rediit: vnde^ 
vt et dele^ationem et vdlitatetti finis contifiei^et , fecundum 
p^ecepta cunAa confiecit Qitaeri ft^t, ttxt non plures quam 91 
decem Eclcgas tconfinripfi^ritt quod uequaquaui miFanduui 
videbitur ei» qui confiderauerit aCtat^m fcenarum pa(lorai> - 
buDii quae vitra hunc numek-um non poteli ]^foferri) prae^ 
fertim cum ipfe poeta circumfpedior Tkeoprito, vt ipfa res . 
indicat» yideatur metuere, ne illa Ecloga> qUae PoUio in» , 
icnbitur» minus ruAi^a^ yideatur) cum iplkm fic praeflruat 
ipfe» ditetiS) Scetid^s Mufat^ ^nuHo mafora cmtamusi et idem 
/unfliter in all!| ^Oabus facit tllud tcnendum elTe praedici» ^i 
mus in BucoUcis Virgiliii ii^que ^UsqUaUik neque vbiqUe 
aliquid figurate dici^ hoc eftk per ^llegorUmk Vix enim , 
proptet laudem Caefaris et amifTos agros haec Virgilio con« 
ceduntur^ cum l*heocritiis> qiiem hic jipJieV toto Audio imi» 
tari conatur» fimplicitct omuiup codx^riplerit 

XXlV. Qjioi 

f «nM mmi/tril tif hnke elkujfnnik . |. ^8. i^iulirri fil^u Vix. htbeai ^ 

Ilt iunge fententiam. &uht au» dicere^ vtri JRoUdiJsr ^t^ qbaefiiC 

fnii et hktt' ad $. 9^ a fijqbioKe he an e|ias foiuUo. 
B)iD«|forte cxSetuianis Goin« .$. 99^ ««^ iifir4«Mi l^f^ui . 

idtai» prc Sv n ibl^i ^U^i hot Vtco atute dixit 

l>rainmatitus. .■ ta^eni in Sertl» . 

$. 97. JlifHuifd Um. lUdftttl l.l. $. 9. Xo. vida diq^ilt; 4t kK^.. 

ia Seru. ibid. f « 81 ' ' IfW*». carr49»\. 

k * %, kot. PrimA 



CLXxx TIB. CL. DONATI 

tod XXIV. Quod ilat^te in ipfo carmiDe tirsi6biri folet, ^tk 
loi iHimeruiy ordo, explanatio. Numertts Eclogarum mani* 
ftihis eil. Nam decero funt: ex quibus proprie Bucolicae 
VU efle creduntur : nam tres vltimae proprie Bucolicae dici 
non debent, Pollio fcilicet, Silenus » et Oallus. Prima igi» 
tur continet con^aeftiOnem pnblicam, et prioatam congra*> 
tiilatioaem de agro, et dicitur Tityras. Secunda amorem 
paeri, et dicitur Akxis. Tertia certaraen paitorum» et di* 
titur Palaemon. ' Quarta genethliacum, et dicitur Poilio. 
• Qiunta epitaphium, rt dicitor Daphnis. Scxta metamor* 
phoiiny et dicttor Varns, et Silenus. Septima amores di« 
verforum fexuum, et dicitur Corydbn. 06^aua Pharma* 
ceuOriay et dicitur Damon. Nona cdntinet poetae conquef- 
tionem de amifib agrd, et diciturMoeris. Decima def)de« 
tOA riam Galliy et dicitur Oallus. Qj^od adordinem fpeBat» 
iUud fcire debemus» in prima tantum et vlttma Edog^ poe- 
tam volttiiTe ordiaera ftruares qvooiam. in.akftrH principium 
conflituit: vt in Qeorgicis ait^ 7Ȥfr# $$pa$mk^ ^nid fmk itg^ 
tmntfagi: in altera oAmdit finem; quippe qui dicat» £MirW'> 
mmm Artihmfa mihi Cfmctd* tabQrem^ V^ram^ inter ipias Eclo» . 
gas> pailoralem coafcripliunque ordinem nuUum €fle certif* 
- fimum eft. Sed fant qui dicant» initium Bucolici carminia 
non Tii^n efle ; fed Frimm Stfraci^f digmoia <^ Imdett «rr^ 



!•! XXV. Superel) exptanatio: ad quam antequam venia« 
mus» illud dixerim, tenue efle Bucolicum carmen» et vsque 
adeo ab heroico chara^bere diflare) vt verfus quoque huius 
earminis fuas quasdam caefuras habeant» et fuis legibus diflin* 

104 guantur. Nam cumtribus probetur metrum: caefura, fcan* 
fione, modification<^ $ non eritBucoIicus verfusy nili in quo 
et pes primus partem orationls abfoluerit : et tertius trochaeus 
iiierit et caefura » et quartus pes dadylus magis quam fpo n* 
deus jpartem orationis terminauerit» quintu^ et fextus pea 
ex integris di6tionibus fu^rit: ' quod VirgiHus, a l*heocrito 

10$ (aepe feruatum, vidul operis cliifficultate > neglexit. In folo 

prmcipio» 

$. 101. PrimdL igitttr, Ke ^i pmtarum mt pomnaimm Paimm— 
qajdem Xclo^antm tituti eom^ mm imditm^ 

"itt!^. S«ton. de aiofc-. ' .^•'Sl*'^'!**^^^!^* 
l.em«t,e: Arr^MUU fiUl i<mu^- *"' ^*;'?'? **,*•**?• ?.«''"» 

yinuii.%' i.-J^mi«I»«"» • "^•'"' «'*'^'* '""'**'• 



VJTA P. VIROILII MARONIS »«■ 

pnncquo, iocMtam indBfim tn eaSuf hu cadttni fimunie» 
Nam, Titfri, itaAylus parlem DTidonii abroluit, (■ paim, ttu 
nai, t«rl)u°< daAyhim^ ^juarouis de compofiU diftione coQ* 
clufit: bata ja quartnni fpondeum pro daflylo. Cum lub^ 
iunxic, itgmlHtfegi, tirrainatii partibu). ontionit integrum 
tomma perfecic : cuius rei diligentiam Ucet in Theocriti om- 
oibn) ftrme'VtrfibBi"admirari. " Qu^vwo-fiipra diAr arri i«< 
indicto dilig^ntcrque coffiderarit, taci^ iotelliget, qune in 
Gtorgicis intentifl quiqne lims fuerit, nec minui etiam in 
Anieide. Poematii Hili genera tria rnat, Aut enim aAiuhTn 107 
vd imitatiuum, quod Gneci ifm/i»Tmit appellant, in qua 
ptrfonae loquentes introducuntur fine poetae interiocutione : 
Tt liint tngoediav, et comoidiui tf»r enia Graece agere 
^itur: qno ganere Aripta eft prima, TUfrt, el, Qiir f. 
KuH ptdwi. Aut eifamtiauin, quod Graeci ttwrn»"'**'- 
■pptUant: in quo poeta tpft loquiiur fin4 interpofitiane p«r-^ 
inat, vt trts priBti Oeot^icoB libri , item Lucretii carmina. 
Ant CQmidnne , vel mixtnra , quod Gratci ftMriit apptltanti 
vbi et pocta ipfe loquitur, ct introdoSu fCiJooui vl tOt 
Vicgilii Aeaeii:. - A 



nfnM, Es Ui*(nnia|ito Crat- Cui iian <t quutui? -filccm ti-, 
«• in Eronte Thtocriti ; «t*l rJ. . que sd t«m pjntm, qua ProMui 
T<'i mt.itimt x'!""^!'"- vttidnant iDducltar. 



ti.vxxn p. VIRGltn MARONIS VITA 

P, YIRGILn MARONIS VITA 

PER ANNOS DIGESTA 



V. C. Vm. «84- Cat. Cga. 
jEf. JLfUttin/ Q-a/fut. €V i^)iif(Mi«r JI(ig[mu p|^ 

awfffCJV. 70, P^giSiu 

Hit CoS. *t qcidvB Uibui 0£kbKbw, wtWm er*Vw« 
^lkiiii tndunt Ad vnm onuui. Cvniemiiint 1» in, 
koc, And»» «gii MuHtwini vkuQi> h wta)e ft>l«un fvkOe. 
Ce pUre eiiuque aooioe vt et d» HuVft stubu iAtpdiMifc 
Onmmatick Vttnm, ViFgilwn Maroneia > BatreiB Maiaa». 
61^ ^biUn B«[«it^ Ncin» et Viigilivi etVngiUM} {cn« 
bitar« Sed vidMmw de Ca{i)U)., 

ColT, laudaEQs nost aodo PfendodoA^s diftrte bmu- 
xat, ee PhocM v. ^a.At, vcniiSL etiaiii ^eronyraus iaClvo-. 
>ic^Eufeb. p- 1$> et f. 40 (ed. i6{|> Firgilitu Xare i» pagit^ 
fm AMdti JiatKr , haudprtcul a Jltamtm, Majtiimr, P»mfma.^t 
Crci^ Ceff. ef. Seati|>. Animadu. p. 152 b, Nam Gneca tco 
^icieoda tion {Iwit, in qnjbvi p. 159 feqDCBtf asoo adfcnp- 
tamdt: B'fyOuM fri**?* * quod idem i^qunnlw Clireiucda 
Vsfchale f. Falti SiciOi pag. 114. C. Idatiiu Faflis ConMar. 
», tfS{. ^ud eundem Hieronymum ad Olyinp, 177» 3 is 
nnnus reAe re&rtur. PUegen TraBiannt ia Olyapicoram 
ct Cfaronicoram coVeSione apAd Pbvtium Bibliotb, XCVU» 
p. »57, ; 



fi,mm m. 

«nm eA 
diffitns» 

Exnoie 
Inlliicxei 
Veroaeirf 
fcf^nuitH 



PER ANNOS PIOESTA cLiexm 

Maerohiatii Euangehii^. &t«V» &, tei euQi Irrifione» vt 
CciKcct t4AtQ mi^is num a c^ltu Gbraec^nua UttCTaruin aUf« 
anm fifkgeret) lufi fecmidum pQflenQris Veuetiae fines die- 
tDni exiAimes^-qui ad-Adduam vs^^ueftimen extendeban- 
tar\ Phocas Qrai^uvuicus ia Vk« VirgiL.u FMm tirkfi^^ 
^pellat et v. 5 .^mta Virgiiium tiMus mfi Tmfia d^diJfH. PoC- 
tt id ad origines tthiUHae rtierri} fed viz taui doAe fcribe« 
tc vohiit Phoois^ 

De Idibus O Aqbr, noa mpdQ ex Phk|9nt^ L L- vemm 
ctiapi tx Bllartiale XH, 6% conflat: OHob^s Mar^ 499/tcraui$ 
Ms, Adde •Avfba. Idytt.. V» ^. A vins cbdis eas iater 
dieiijtfiDS btbita;» ^yifk,^ cum ei;. iUts .Ippi^ apmurtt,t.tum 
Si£i It^ci e^enplqt apud I^Un^ Epift; III» 7 .muipim ubiguM-^ 
imggimim^ ^uas u^ kaMai mqda^ vtrum #/UMp vnnrabfnur^ 
firgiiii amU omnesj^ fuius tfoiaiim nliguifiuf quamfi$um i^itbraf 
*«!. NatumVirgiliwi eum SqI exVirgiiic in Cljcla^ r«* 
ceptiM ^et» b. ia locupiLihrae deiaceps deflinati^» P.hot 
ctJ V. 9j^ ^%,JXi^V^. . MpiiU WQ Sol t^ibrMk a4ib9t 
KaLXOOaobr. 

Qe Graonmaticoxiip) mff^ circ^ ««tatee potta» v. fiip. ad 

Vito Dgjoati C 3« 4-. 

Oe (criptnn^ AominM digl^diati Gin^ in^ ii^ tuflt ifetcre% 
tai re^eotiorts Cramvi^ticiv , l^apides e^ cQdiccA vtrumque 
cxhiheuu £tiam GbFaeci modq Ov<f^iX«4< modo Ovsf^iXi^ 
in\m% i . et y§rgiHms ^ Ne^etus » Pierii Eomauu^ » et vt^ 
tniliSauiM Fri(gm« ATpn ipud BeaediAiBQS, Nw^Tr^df JPin^ 
ffcp«A, T^ m» p. is»« Cj^cterum viic ,, 6 taii^ tO > Corrad* 
i&\^Vir^Uii jpCv adde quQS U^at Fabriii;., BibliQilK lar^ 
Vom^pvftl^ Buir^itan. Antholgg, % U v7iSfS^ t^i^i^s^ 
Ccrda^ Burman^ ad Vir^il^ Oeorg^lV^ txtr. Ruacu4.Vi^a»Vir-j 
gSi ir., '* Nomiift in vtteribus aonnuUis libp^ iqx^mas adn 
^itw} v« fiip^ ad Donal. ^. s^^ 

PareaCes VirgiBvf hQfttfl^s ^i^d^ili» quaks nobites aoftros 
viHtticQa» fiid tjamen ^bCBuros^ tt in agro- f^o. CQle^d^ vitain 
«fiMtJlVUItait. - VAdc ddAimilhidap. Macrobr.V» % VnU 
t^ Fmtia rmjUeirjt^sffiiiiiu^mat^f intmfitmas m fruMs •duc^ 
K mtU^ Graesam^ffhW$i4i0k,iiti^aruvi?\ ti^uiiro;^ 4i^'"> 
yt fignificet,^ imaio vero loogt n»aximam- fci^atianv ei fuifle^ 
Quod iisij^figmitimpMirfm eEe nariiVBt». i^. vtreor ne intpd 
«oiuchi a fiii^carmina fingnta duxedfit i vti akera^ n.^p-Rtio 
^pa$f§ mirc^naric non aKunde u^Ht» <yUA qnodk Tityrum 
ia paoa Kd^gp Vkj^ palrei» n«BiivdIi tradiderant. 

-* ' »4 V. C* 689. 



cuocmP. VIRGILII MARONIS VITA 

V. C. 689. 
£k AinCm Cotta. L. JUanBur Torquatur. 

a. C 65* Firgiii %^-^6. 
Q. HontHis Fbcei» aafcitttr VI Id. Oeccrab. SvetoB. ib 

V. C. 696- 

£. Qi^ptimius Pifo. A. Gaiimuf. 

«. C 58« fT^rgiiiiu — ij. 

HieTonyiiius iti Chron. Eufcb. f • i^i» ad Olymp. i|o« i» 
•deoqne h. a. f^frgiUui Onmotiai Jludiis irudiiur. AHter Do« 
natus ^, 6. Prbfeflum tamen hinc' effe videtur » quod re- 
rentiores nonnuUi fcriptores de ludo Utterario pliblico 9 qdi 
Romanomm tempore Cremonae florcierit , memoranr, vl c. 
Ludou. CauitelHus CremonenC Annal. pag. ia6a A. T. itf» 
TheA Ant; Itah Superiore anno lUiffkUi natus erat. vld; ai 
TibuUi Vitam. 

Ile magiftrit Virgilii vi< quicqtiam c^rti. tradi p6te(L 
Qu^e fiue Grammaticorum fidei fiue doAdrum virorum cori« 
leduris debeotur» ad Donatnm reieaa funt ad'$. 7 et ^9« 

Caeternm etH de magifiris Virgilii et difcipUna non latis 
eohAet» et eum obfcuro loco nahim effe Citis appar^at, Ube- 
tali tamen inlHtutione euni vfpm et ctim*viris do6tis et ele^ 
gantibus verbtQm efle» tota ingenii eius in carmix^bus ex- 
prefla venuftas &tis j^rodit. ' £x humiH enim et foi^didavitJt 
et cottfuetudine nemo £icile gen^rofi poetae tpiritus ^mit^ 
^fi forte Htterarum humanitas i meliorumque hominum con 
tuberntiim exemplumquc » natalium fordes prsmac^^ *f ueii 
tiae rohiginem detcrferit. )^*^ ^ ' 

V. C. 699. ^ 

CW.' PompeiufMagnus IL JflJt^icfmufC^aJkf^ 77. 
a. C 55. .Firgiia 15 — 16* 

Hoc anno virilem togam fumfit VirgiHus , fi verum efi^ 
qudd a Donato §. 6 memoratur , iisdem, quibus natus eratj 
Coir. id faaum eflfe. Et anno fere XV vcl XVI ea fumeba- 
tur. V. Norif. Cenotaph. Piian. p. u% I^. et palfim aUos , vt 
MaffoB. in Vita Horatii et Ouidii* 

V. C, 701. 



' PEfl ANNOS jaiGESTA cudo^ 

Gi. DomitiuTOituinus. M, Paterifis Jff^Jfala^ 
«* C 5 J. Plrgilii 1 7 -^ig. 

Hieronymtts ChroB. Eufeb. ad Oljtnpi iU% 4 '^ir^ilks 
fmia iogm M^diotatmm transgr$4itiir: 9i pofi hrtut imjms Ro^ 
Mw p^gii* At Donatiis ^. 7-s Sed Firgiiius Crmtma Mtdio^ 
Urnm, 9i imh :f^o pojl N^qpoUn iratniiir^fi m yrhim coh- 
ftSi. Vtcr veiitts d^xerit, qiiis de^nire aufit? ?9Vlc nc 
Romam.quMera dmftino tum adiit; aiit» fi adiit, in a^nim 
&Dm mox re.^qtUulaty .qa«d i^'t<r bcUi ciuilis initia faaura 
effc probabilc fit. . ^ • 

Pe iuuenilibus V^rgiUi ppeinatibus v« lupra ad Donaf^p 
f * J- . ., \ 

. V. C. 709. 
• C InOuf Caefar IV, Jm CbB^. 
n. C 45* Virgitii 35 — .^6. 

wlKpWff hoc anao jGpriptum coniicit» primam oerte •emnium 
»flogarum fuifle contendit Mar(inus in vita Virg. p, XXXIV„ 
ct ad Ecl. V, gd. Ex vcrhis eaim huius eclogae: Hac a nof 
fragiH domibimus aaic cicuia; Hatc tios^ For^ojum Cor^doH ar:- 
*tbat jHexifi^ Hae^ citdom docuiif Cuium puus^ an Meiiboiif 
cclogam fecundam et tertiam ante qulntam ix6St^ fcriptam ap. 
pirct, Videtur autem quinu anno 712 edita efle» vt mox vl- 
debimiis» vt adeo hoc certe anno antcrior.fit Alexis. lam au» 
tem Mardnus et W ponit, Virgilium Cae&ri notum fuiile» ii- 
quehauddubie carmide aliqno , ^uod ipfum earmen^^xvt 
foifle fufpicatur » adeoque in hunc annum reiicit 5 fequcnti 
enlm anno occifii^ fm^tQaetar. Vides, vt fufpicio ex fuIpicJO' 
ne acAi foleat. Eft tamen Eclogae II cum argumentum tura 
tota traftatio» fi fenfum tuum> hon opImOnem, audias, eiui- 
nodi, vt noa faciles nifi in iuUenile ingenium» cadcre pofiij^ 

. . V* C. 71Q4 , 

CMuCkefarP: M. j^ttottikt. 

'avC44. /^rg///iad — 37^ 

Idilmt Mwtiit Cae&r otciditiirrf / Vtna pofl eJos nMivtta 
f*^^psk , . V. '£lto XLV» 17 > inlnrirait Sol tolo amio paliKUQSft 
^^ ihid« et Plntarch» Caef« extr, Ba cQmmenaortl VirgUi«i 
^««rg.I» 4^ fqq- vhi r.l Not OaatMs» tcflaraeQto Cat- 
«ris ex dftirimtr hem tnitittttn» et isi fmflJiiTn Cfteftm n^ 

m 5 meaque 



ciaexxn P. VIRGILII MARONIS VI TA 

menque adoptatui, ApoUoiu^ RDmam rediit; enm autem Ait* 
tonium ioiquiorem i« f^ efieviderets Optimatibus fe(e ad<* 
iunxit ApoUoniae, quae Epiri vrbs efl| a Caelare ad Par- 
thos profe Aur^. praemifiiis » fubOiterats Aidik^o yacauerait« 

Suctoiv Qflbm. fJvt» 

* • • • • _ - * • - • . 

V. C TH. 

■\ C Mns Cae/ar O&amannr. (^ Pi^urJupSH. 

A.C43. FirgitiQT-^2B^ 

Habiti in Iiilii Caeiaxis hcuiorem ludi, iik dedicaiido Ve« 
seris Qenitricis templo; nec tamen aute mediuih IanuaHum« 
cum Sol in Capricoimo efict: quod idem figaum natalfr Au« 
gufii erat: c£ d» MairakV.C inEpift. ad Com. de C«yius 
fiiper gen^ma cum horofcppq Augufli ; i« Opnfc^ la his 1^« 
db flella crinita apparauit: Ecl^ IX» 47 J&»# Dimuuifrm^p^ 
Coijkris ajhrum^ vbi ▼. Qlot^ 

' Bellum Mutlnenft, quo> com totam GtalUam Ciftlpiiiaray 
*tum agrum Mantuaaum > adeoque Virgilii pofTeiBoiies valde 
ai&!£las 'fuiiTe necefle e({« Ad haec tempora reipicere vide< 
;tur SiSus Vin» ^I^Fm •tiamt astipu dtfifa$a$pi» virTwm^ 
£ridaai genifs^ Ex V Kak Decembr. M. LepidtM , M. Anjto* 
'miii,C. Cae&r 0£huianus» Triunrairos i^ei^. conlKtueadat is 
quinque annos (e renuatiant^ profcriptonim tabiilas fropo« 
ount» inter quos a, d« VH Id. Dec. Cicero ocdditur. 

In prouinciarum diibibutione » cum Afiicamt Siciliamp 
Sardimatu reKquasque ehu nuiris iofulas Caciar Ofiauiauust 
Hllpanias cum Oallia Narbonenfi Lcpidus » reUquas QaUias 
Antonius obtinuiiret» vid. Appian. CiuiL IV» pag« ^3^ 9^4» 
ager Mantuanus M« Aatonii forti acceQerat Miferat hic ip 
las terras Afimum Poltioacm» qui vsque ad a« 714 GaUiaia 
Cilalpinam in Antenii iide contiBUit. cf. inf. ad 713. 

Ad honc porro antem I^mlaemmim Eclogam ID refi»t 

MarUms flfft tf rirgU} p. XLIV et a4 ZA V, %fy quQniam 

ia ea PolHo et primus et folus poetae laudi^us ornatur. Ex 

u$f quae modo di^ iunt, conieAoram ' degaistiAmi viri 

(«HMfai leuiflimam irmare poAis y ceito hoc impttnre »' ms" 

4iire ia Afinit> PoUi^ais notkiam «venyfe potimy ciym is fier 

^999 aonot ia iHia itatiat partibii» degeret. Cur mihi intar 

primt pottaie tenfiMaina^refiBrenda videatur Edoga ISL^ ta eft 

•^tnffi» quo4 imMniltm mtditalioatm tt exmcitatioatm noa 

obfcure 



PER ANNOS DIGSISTA cimvs 

ibfcve proditir cft eniin «fz Theoctjteis Idydlik IV ct V vnip 
ce contterfa «ut «dainbrsta; 

lofio Caefikri VirgiHuhi innotiiifle et eamni finfll^» tx Ed* 
V) $1 mmami not qn^qu^ bapkitis » contendQnt ; Daphnidem 
eBim luiiam Cae&rem efl^ volunt. c£, ibid. argumeiit., item 
KtttiQtim in Vita Virgi!. p. XXXIV, et ad Ecl. V, 91. Idem 
vir do^s verfum illum ad Audittm Cae&rts in MaHtuaBoa 
referebaty quibus , eum eaeteris Galliae TranQiadanae vrbi* 
btts, ciaitatem eum dedifle memorat Dio XLI> )(« 

Lepida Grammaticorutn &]iul^ eft de Ecloga ftxta kt 
^<^ « C^^erid% mimg eaviata^ quam ei^m Cicero audiret» 
Bagnam Virgilii fiimam praefagiffe iertur. v. Donat. (• 41. 

Hoc anna ad Xm Ka!. April« (XX Martii) Ouidius natus 
4} aec multo ant« Propertius } TibuUus autem ian antn 
70$ oatus erat} quanquam alii eius natales ad.a, dpo ; Pro^ 
pcTtii autem ad a« fiSi*i ni%Ti% vQluat« CatuUua cicoa 70$ 

cbierat, 

V. C, 719. 

li. Jmitiuf Lepiduf IL . L. Wunatiut Phncnr. 
4u C 43« Ftrgi6i ag—jg, 

Trmmttiri Gieftri diiftinos honore» decernUnt* Kal. Ia« 
muriis in eius ada iorant. SaeeilHm ei tamquam heroi kk 
im &ciunt» et quoe id genus pluraapud Dioaem XLVn» 
Q' i^ memorantur* • A quo inde tempore Dim Ji&mt 0£)auia« 
Bu dici coepit', de qno ndmine fitif copioft -agit HeinC ad 
^VI, 79). Anno fereexeunte pi^natur ad Phflippos im 
(4 iibccdoiSiae palrte fitoi, quae oMm adThraeiaA pertiUue<^ 
nt. Brutut et Ckffitis (b fita maau intarfieiunt. De pugnK 
ad Phiaippos vM. Oeorg« I» 4S^ ^« M, AntofttuS ad ref 
Afiac cooAitaefida» d^d^ O^uknns in Italiam re^t^ ad 
H»9 ct praenii^ intcr veteranos diftribuehda.. 

Ad Cae&ris eanfeeratibnem quam diximus noVites iUf 
verfiu fpcQant Aeab i^a^o «^ 2^4 Nkfi4t9Nf pukhra Tr^aim* 
•ngtnt Cufltw ctcl, ct VI, 7^6 fde Cdefar ». ## ^tanh luii Tro^ 
imts magwMm huH vnttura fitb ax»m. I>e eadem ^^ideci^ 
^oae le» apotheofi agcse vnlgo f^aBismaaat ^ajHmn^ Ecio« 
|»V. KaitiRuaa^r^ ^ f^i»^ f^ XLVl ctad EcLV, |4 «Ow 
)s. IX» io.> hoc iflb ^Qoqtteanno eam icripCam cfl^ fta^^ 
W) vt adeo O flia Mia no Cae£iftiam tn Mai^ commtndataa^ 
^fle rideri.dcbcaC9 idque hocipfe casniane b&aak,aStz i^ 
!•(. LL Sa pvihl hacc conicAwa » fcr & admoduin knis^ 



Kvxxxvm P. VI»<5ILIJ MARONIS: VITA 

w 

•fiam cur noVi nmlfos pdft aanos masdzm rti memom pariM 
bene carmine iieri potuiiTetS fi ka^ieiicooieAim liaec d&an* 
|ko,' q«G^(bri|kt4iu£clogaVf firiiiapdff cQet» aliud aliquanto 
^miui 'argumeiitttiiiilfitirr^m; iniXEcl. v.ip. »a Qttii ^m» 
pmr4i tnfmphms?- qtUs Mimttm fhrmiibms^ ksrHs ^arggnt? Mt$ 
piridi fyniis uuhtcir9$,.vftibxat haii4 dttbie ad £cl,VrM* 40 
jrerpicitiir; eax» ilaque Bona» quam a* ^i^fcnptam effe li« 
4uido conflat» priorfm eflc^ QfloefTe c{L . 

» V. C. 713. 

' A Siruilius Vatia If(tt$rieuf IL L* JhtQmur. 
a, C 41. FlrgiUi ag — 30» 

' Oftauiantti Cae&r Romam reuerfiis dom veteranis prao* 

Inia perfolnerc eosque in agros municipales Italiae a Trium* 

viris promiflbs deducere inlHtuit » ingenies per Itallam tur« 

bas s partim eorum , qui polTelfionibus fuis eiiciebantnr, tn« 

dignatione, partim niilit.itm efl^ni^upiditate et audacia 9 de 

qu4 V. Appisu)* p* 19^ f)q« Dipnem Ca0I. XLVIIt 17.*" VeU 

lei!n, 74, excitari videK Qua de re v. Argumentum Ect.L 

Latidimc autem calamitas ilia et ad quamplliriinos pertinere 

d«buit, i^ y(;gp^\jLmae foituaarum CQOuexfioncs infeque* 

fCnturi vnde et: An^oiuus apud Apfiaiium p« 107S dicera 

potuit» Odaui^num inlicaUam ifle, £4rea djbeeodA fita t»m<' 

quam omaem ItaUam fedibus fuia emottKomi % mpmgiffmti rn 

%r»}JmH Vi« «oioif^nA ex Qa aetate.poet^a ^i^tfcriptor» qui 

9^0 communi clade affliAuni-fe memoret« .;HiacrTibulli/r« 

Ua ^Mtmdam, tmtf jm^iftfr t^^r^ I, i, ly —43» ^ctiy, l, igj— 

Ifto^ Proper^ de blV^ 1» .ii,s^,jyapt m 0^ mmiif tf^r/arttu 

fmfa imttamcix JbJhiUi ixatiiM fsriicm irijffstpis^ Dum Ful-> 

li»i M% Antaisai vxor, cbloniaruiu dedo6tiooem in viri ad- 

vcntum difTereAdaA e^e coiu^ndit ; (^* AAjtonitts» Marci fra« 

^r,, .CoalUl^^.AQuais et ipfe res oiolitur^ ei pac^ iii» qui 

|;^4c^i^^ et agns fuis exciderant» opcm fua^ poUiceodo» par-^ 

tim Cae&rem ad veteranos crimiD^i¥tP][ magoum exercitum 

€oiu|Mirati beUuiixque iu Cac&reio mQueU. 

»• lo ilk ogr^a lasgitioafr (ooji emm adaKam ^ryd potfle» 
^roquam «ta pffolmtioae vix e^et» Roaeos probauit ad 
Vkgilii Vitam fH) ctiaai Virgiiiifts ogros fues pateroos iiou* 
it' £lfi mm Maotonn aikil in TrtiMonbros commiferoot; 
mia§oaiaHieoagronmfitonimpaitemu)uti&Qe» qooniam» 
^atiaatt Ci«flMMo&um« qoi Bniti ei CaiSii purtes ibquuti 

<••' i eraot» 



PER ANNOS DIOEStA' cixxJtix 

tnnt, agri prorcnpti veteranorum «otiortibiis » quaeeode* 
inJbie erBHt, noo fiifiiciebint $ alia caufla editur apud Pom« 
fonium Sab. ad Aea.IXy %i, ferte ex Seruio pleniore: per- 
bfione Crempnenfium Mantuanos non miiifle auxilium Au« 
{iifkL lam Virgi£ttm Romam profe6lum ddaui^ni liberali* 
wt agroi fttos recepifle, tum autemMantUam rediiflet» no*- 
?am veteranorum iniuriam exptrtum effe^ tx ficloga I et IX 
Qds apparet. Confirmat Martialis Vni» $6 Iftgira pinitdgrai 
0'irgilius) wifirM vitina Cnmmai^ fUhat et abduBlai- Tit^rat 
ttgtf Mtft. Rifii T^as tqutt etc. Videamus nunc ea» quae 
1 Grammaticis i pleraqiie fide incerta » traduntiir. 

Si Seruianis lacinils ad £cl. IX» 7 fides habenda , in his 
bliae partibus O&auius Mu/a » iimitator ab ^iugnfio datus -^ 
fdHdtcim mHHa paffimm agH Mantuam militibus aflignaratf 
«M Crtmomtnfis noH/afitertt; qfftu/us a MaHtuanis^ quod /ftcit" 
fd mu in mgm puhUto aUquauMo tlaufijffent* Alfenum tamen 
Vtnua metatorena edit alia in iisdem alterius, vt videtur, 
Giammatici lacinia ad V. 10 ^uod a/ii dieuut yirgiUum ofteu^ 
Uu v^hffft^ quod Mantuams ptr iniquitatem Alpktni Vari^ qui 
«frsj diuifit, pratttr pahrflria mhil rtUHum fit; ficut tx era» 
tiute Cormiii in J/phtnum qfitnditur: y^Cum iuflus tria millia 
^paffus a muro in diuerfa relinquere , vt odingentos p^aOTus 
^aquae, qua circumdata efl» adlhetireris, reliquifU. ^ Prae* 
clanis locus 9 modo non eflet mutilus. Afmium PoIIIonem 
in his terrii cum imperio fUifle fupra vidimus. Et fane hune 
didribaendis agris praefuifle, aUa Seruianae compilationls 
loca aflirmant : ad Ecl. Ily r : PoSio , qui to temport Trt^n/pa^ 
^am ftaHat parttm tenebat et agris praetrat diuidundis, £t 
Dcnams in Vit^ Virgilii ^*^6: Nic PoIIio Trau/padanam pro»^ 
*i*nam rtgthitt, tuius /auort, eitm veteranis «^ agri diftrt» 
^eutur^ /uos VirgiUus non amifit. FaG/a tnim diftributioftt^ 
fim fiu Clttudio /tm Arrio datos rtcuperauit^ , Non facile ita» 
qaeaflequaris, quemadmodum idem uegotium ad Alfenum 
Vamoi reftrri aliis in locis poflit. Sed forte ea loca rem ex» 
pedieot, in quibus Alfenus Varus PoIIioni fogato fuccefliflk 
traditur. Seru. ad Ecl, IX, %^ Sant bianditur jfiftno Varo^ 
qd^ PoiUemt/ugnto^ ttgatut T^ai^padanis pr^tpofitus ^ ah Au* 
fJfo^ et ad Ed.VI> 6 Mi /u/o /ugatoqmt j9fimo Pogiont^ ah 
^ifK/o Af/tumm Varum Ugatum /uiflitutmm , qui Tran/padanat 
frudmittt tf agris tUtddtndis ptmttfftt ^ qui •ettramit^ nt agtri 
fw HrgiUa rtftitutus fittraty a vtttratds tttftrrttur^ Habere 
&es pntabo aliquid , quod fequi poflimus , modo Pollionem 
to tnao fiig4tom cfle probabilt fieri poterit Ertt il M. An* 

tonia 



prc P» VrRGItll .MARQNIS VJTA 

tDail amicttt; ct ihtim a triumiimtiu inde pa&iNK Vi C» 
711 Galiiae Ciikipinae ab AatoRia.prae&du$ fiier^ Ob^- Mar^ 
tia» p. XLIII); hoc anno, 713, O^uiaxu copias.ab Alpiui», 
Iransitu prohibuilTe luemora^r» vid. Appiaih p. |o8S) tt ia 
bello Perufino cius fit inter duces AntOBianos nieatio > qux 
Saluidienum e Galliis O^uiano copias. adduceiitem perfe« 
quuti, ct L. Antonio fupp<tias ferre Cundati funtibid» pa£» 
1097 fqq» Quum L. Antoiuus anno fequenti fe dedidiflet t 
cum iis 9 quas habebat» copiis PoUio prote^us efi, vt Ant^ 
nio in Italiam i^enientL occurreret4 inituLere^Donutiua cuua 
copiis Tibi adiunxit. vid. Appian, p. 1113« U14, VeUei. n> 7^ 
^^am PoUio ^finius cum ppUm Mgtombus diu rMHnit^ in ftottfiafm 
Antonii V$niiia , magnis fpicii^sqHe nbus circa jfUinum aUas^ 
fUi sius tigionis vrbes oditis Autoiiium pettns i Pafum tidhuc Dm^ 
ihiiium •-— iufixii ^ttonio* Potuit itaque inter has rerum vi- 
clffiludines fieri» vt PolUo ex agris Tranfpadanis expclle» 
rttnr. 

Habiret hoe aliquam veri fpeciem; fed ttim in AlTeno 
Varo nouae diflicultates oriuntury quem nobilem ICtum nia« 
le nobis Grammatici in haec tempora intrudere vldentun v» 
airgum. fecl. VL Si tamen (atis fe vel de quocunque alio Va* 
ro ea narratio probanerit: et fuit aliquis Varus VirgiHo ami- 
ciflimusy etfi quis ille fuerit, non ad Uquidum perduci poteft i 
^d. Excurf n ad Bucol. ; tum alius ex Seruiano centbne lo- 
ctts non tam fijfi conuincitur» quum innuere videtuTj plu* 
res in iis regionibus Triumuirorum negotia curafle : ad Ecl. 
Vlf ^4 Gaffus -— » qui et a Triumuiris praepojitus fidi ad exigen^ 
das pecunias ab kis muKicipiis ^ quorum agri in Tranfpadana r#« 
gionie non diuidebantur* Cacterum vides, hic omnem iUam 
licentiam iam tum viguifle » quam nos fuperion bello fepten- 
naU> nouo aUquo miiitum acuRiine> ad defpoUaodos homi- 
fici increbruifle putabamus. 

, Virgilium Romam dircedentem» nam ipfum Romam adiif- 
fc» CK iis) quae Tityrus de fe narrat £c]« I» %o fqq., ponten- 
dunti vt agros recuperaret » O^iuiano Caelari comraeada» 
tum cflTci omnes fere tradunt; (cd alti ab Afimo PoUione» 
V» Seru. ad EcL IX» tt. Don^t. Vit. Virg. (. 16, alii ab AJfe- 
tio Varo» aUi a Gallo» vt modb vldimusi cf. Donatt $. 30. 
^S% alii cum Martlale VlU» 5^» et multo ma^is cym au^orc 
Canntois ad Pironem v. %i% ("qq* Cip/^ A*^ A^fonias ^e^ti^ c^r* 
ndua geutes <lui foHai^ ingenti qui komine puifai Oltfmpum%^ Mae^^ 
nfnmqtti /ntim Jlomano pronocai ive^ Porjitan itlius .mmoris ia*- 
$^H 4n mnbra^ Hmd inmt^ ^^Vi^ tantnm itmi^iijf^ atitn^ 

^' ' Ignftttrs 



: PER ANNOS BIGESTA 

(p»tnpfimtf9t fi MaHHua$ tar$rtiO & Maecenate id fadam 
(fle mcmonuit* Scilicet» vt iam Rnacavifnm efi, cum PoU 
HoDipiimum poetaianotuiflety ab hoc Maecenati commen* 
daiiy huiusque ihidio in 0£lauiani amicitiam venirc potuit* 
Std iatis eil9.fi teoeas» poetam his viris omnihtts matur«> 
pattim et carum fuifie, 

Recuperato agro, Eclogam loco» non tempore» pri* 
aam, fi fupra memorata refie fe habent» fcriptam eflTey du* 
titari nequit. ObtLnet tamen vulgaris opiniof apno^^oc 
7131 aetatis 29$ eum Btieotica fcribere aggrefTum eife. Quod 
quidem confilium pbetam Pollionis maxime au6loritate et 
brtatu fufcepifie} inter Grammaticos fama tenet. 'V« Donat. 
ViiVirg. ^, 3d«. Cdem«ex loco primo, que;n Ecloga Tity- 
nutenet» omnium etiam tempore primam fcnptam, ct ca« 
isniitate amiHi agri addudumVirgihum primum poeticen ag- 
greflTom (v. Phbcas v. 67 fqq. Donatus §, 91 etc.) eflc puta- 
nmt; fcilicet vt he vnus aliquis poeta elTet, quem non &• 
nes et mifena ad verfus fcribendos perpuliifet. 

Com Virgilius Mantuam redux agros fuos a veteranis^ 
quieos occuparanty vindica)ret, nouam iniuriam accepit» vt 
adeo fixga yitae confulere neceiTt haberet. Patet id ex EcL ' 
K, quam tiim Romam, vt aiunt, regreinis» vt denuo Oc- 
Umani opem imploraret, Vflro oi)tiiliire Videri poteil; quan- 
qtum in ipfo carmine nihil ea de re praeter honorificam Va- 
ri mcntionem v. 27. '35 occurrit. v. Argum. Ecl. IX. Non 
maie hoc Ruaeus ipia carminis formay quae fubitariam ope- 
ram fatis prodit , cohftrmari putat. Menalcan in eo carmi- 
neVirgilium ihtcliigcndum efle,*iam Quinflilianus monult 
Iq(!.\T1I, <J, 47. Vetcranus, cuius audaciae et furori Vir- 
f;iius vix Aiga fe fubducere potuit, ab aliis Arrius centurio» 
2b aliis Clodius , a Probo Milehus feu Milienus Toro prinii* 
plaiis ittifie tr^ditiir. Sed de his dilputationem ad Dona- 
tmn j. 31 reiecimus» * 

Iniuxiam hanc poeta non nifi Afinio Poltione fitgato^ ex- 
pMis dCcj vt paullo ante vidiams, narratur in Seru. ad 
Erl, IX, n ^ , PoUione , /ugato i riurfiis df praedih /uis fut^ 
^ai P^irgiUus 9xputjks, 

Si qnaeras , qua ratione ^oetd iterum in agros fuos* fti' 
dMdns fueritt Seruium habeS Comment» in Butol. pr. ^. 14 
lUiranteiSi! Poftsa ab Augtifto mijjh^ trfaihuiris ^ et ipfi iftttger 
fl^rr tft raUitus » #1 JffantuaHts prp parte, In quam fenten» 
^m idem ibid% inttrpretatur verfus tt fqq» Kcl. IX. Vlx ta*' 
B»a illud hoc ipib vmt ficri pelvitft qH9.htUum P^rufmum 

txarfit» 



^ 



cxcn P/ VIRGlLn MARONtS 

cocarfit» quo late Italk confiagraiiit;' ttaqu^ rcbat ^emiim 
padio&e Bnindifina a. 714 compofitis id elle fa£him » re£hus 
ponit Martihus p. U. 

Mantuanis autem fiaiul in Virgrlit gratiam agrorum paf*- 
tom reflitutam efTe» ittit pi^abile £t tx £cL IX, 7 — lo.- 
conf. Seru. ad v. io« 

"V-C. 714- 

Ck Domitiuf Calmnus IL C AJinius PoUio. 

Sufledi fub exitum anni ^) : 

L. CorniBus BaUmx. P. Camditu. 

tf. C 40. f^rgilii^o — 31. 

. Bellnm PerufiRum. Oftauianus L. Antonium Perufiam* 
que vrbem deditione accipit. Sub anoi huius initium Scri- 
boniam in matrimonium ducit; fecit tamen cum ea diuor- 
tium anno fequenti , fufcepta ex ea lulia : Dio TQJ^Uly 16 et 
34k Cum> M. Antonii in Italiam aduentu» maxima om- 
mumi ne bellum recrudefceret > follicitudo eflet» L. Cuc- 
ceio , communi amico , cum vtroque agente » et Maecenate 
et Poilione adhibitis (Appiao. p, iiz^. Dio XLVII) 2U» pace 
Brundifinay amicitia inter Odauianum etAntonium iterum 
coaluit; ad quam tanto magis fii^mandam M. Antonius Oda- 
viam, Odauiani fororem, cuius maritus nuper obiera^, vxo- 
rem duxiu Mox cum Sext. Pompeius > qui daflibus mare 
tenebat» commeatu vrbem intercluderett Cime vrgente, de 
pace cum Sexto agi coeptum ell; qua profcriptis» qui ad 
eum confugerant » reditus in vrbem et incolumitas pa^ efl. 
lam quae ex his huius anni aJus ad Virgilium pertincant, 
paullo curatius videamus. 

Perufia jcapta» tota fimnl Gallia Cilalpif^a cun reliquis 
Galliis ct HifpanLis in Caelaris ditionem venit. vid. Appian. 
p. 1114 extr» Itaque tum demum Virgilio agros fuos^ pofl- 
quam eos iterum amiferat, rcflitutos efle> creder^ licet. 
Teflificandae fiue laetitiac . grataeque voluntaiis Cjiufla in Va- 
ri honorem , cuius opera fecundum Ecl. IX» 27 fqq. ,ea res 
perfe^fuerat) Eehgamfixuim tum fcriptam efle» opinatur 
Martinus p. LVI et p. 149» Fuifle, qui fcxtam omnium 
primo leco fcriptam tiSk dicereac» Donatus in Viti $.101 

narr^t; 

^) Apua OniTcr. p. C. S Mirmor vi/itur, a. d, IV U. Oaiobr. 
Ca. DomiiM ft C< ACbMCM; ittftriplu». 



PE» ANNOS fil^E^TA t«ett 



Alam raiioiiett» quM avtt Titynnn Silemxs •feiipn[& «ife 
dftbwtUy CatsoeUs tx copetebat, quoniam f«cittAd«km^i3«- 
batiim et,Semiim a C^eiidc in fce«Ji Oieerane i^han iMi- 
diettte «a recitMft fiienL Sic «an ante a. 711» qtxo CmlKi 
exprofciiptioDiei&terfeflfus tfly itditftra fuifle» tim^ci}^ tHfk, 
At ile Cicerone iHain Eclogam recitari aadtente «xpksffa iaHi 
J[u{Nr* ad «L ^ii et ad Doibat. $. 41 ?ft £ibtila> 

Ad fimatkdam patem BniYidifu intet Caierarem et M^ A!n« 
toniam &Aam OAa\iiam Antonio in matrimohium datatn ef- 
2e dixinasv v> DioXLVUI^ ^x. Appiaii. Ciu.V» ^^, p. 112^$ 
fqq» Erat autem Odauili e priore marito> C> Claudio Mar*> 
ceyiD) gr^uida> vtDiol. 1. memorati Cuiu^ laadatiflimie 
fettiMe (de <fua v, Ba^lium^ uec noir Pii6elithium in Man- 
tiflk Mumifm. rar>. in K30A Symbolis Htt: T. y&> p. 123 , vbi 
Til^tiii Caefinis immus t^ O^huiae et AugfuilioKt exhibt^ 
tiif) «Mfilio et prudentia ictim omties bdni pacem et toti* 
toixiiaiia latidem ftabifitam ti firmiffimo vinculo coagmenTi*- 
laitt t i e J e »eu t> tumi)\AC tius tum Antouio tomugiiittiiftagnii 
pDpail faetiiia <t atidamataoue eyteptum efl>t) vi& «0 mul^ 
viitt ixS^ iikkga iV ad h. a« referenda ^{k 9 vt infans* Hk 
«AaEcittkffUs » .cttius iit «a tarttiine tam praeelava feta ominattfr 
^etft^ ttuBiis alitts.fitr <)uam is^ ^etti O^ailta tunf vtm 
•ferebak EA tatieu.idliftdle clitere^ «)tMltm^So d^ Mmelb 
.p«ftutoo> fiue is (ex^Gairoei/Martiniet Spdneli) opinronera» 
lymtQb pag. i^p> B<^> idem d)e'M> Martehu^, qui immattn% 
«Mrte V%. C« 7^1 «jbiifctA^ ^fuem anuumtvid^' j ' fiue aliut rd^ 
nor ttam &iit> tot et tanta ad fummam rerum fpeiflanti:! aiK. 
guran tum idiquis potuerit. Diximus paullo aate> fub huiut 
inni ittitia Scriboniam nOeCire efle dttfiam. firacea^fub 
esdtiijQf^ «nfti tr^idft ex ^^aefare. Prebdtuliiu ita(}tie ft, ad 
prolem, quam tx ea toUendam fperabat Caefar» iam tum ad 
fiimma» in rep. Dpes lueiftajr» poetam refpexifie tt> laetitiae' 
publitat ii^petum fe^uutum, .rem feateAtits exomaJle «t am» 
plifh;aBe> quas' poet;Lca ratio fpppedita)ifait) iiipritius) mti 
^ibyOintim oratulum 9 qiiod fetfaeretmr> haberei. Uoceenk 
te anvfot p^^ct iamtonfeda» Eclogaifti haoc fctiptam elfiH 
dabitati nequiti tiim poUipni Confuii iiifcripta fit V»),n.ca)> 
orbe iam pacato v« 17. Cf. Argum, illius Kclogiie> vbi «t il^ 
2ad iiotatum) male nuiicos arbitraii, Pollioui filium Mtum 
to carmine poetam gratailari. Seciinjwc^. ho|k Hieixmymus 
Chron^ EufeS. IftMXiiaf dixitt C. 4fimus Gulki^i t^anr^ Afi^ 



,€xav P. VIROILII MARONIS VITA 

.tdi PoBhmt Mm» cuius «tiam VirgUiuf jncmiiut^ dim ii :1T- 

. , No& modo Bruadifiium , Terom .f tiam Pateolanam» ]pa- 

.cemiam tum co^fefbm fuiile, cum ea£cloga' fcrlbeiretur, 

.Buaetts.Cttm aliis memorat> vt YfteiDtur orbis pacatus vi- 

dcri poiFct. Enimuero non oifi ineunte anno fequenti, cuA 

. PoHio iamdudum ConiWatu abierat> iDa pax cft comppfita, 

cum Caelar -ct Antontus Pompeium apud ^lifcnum coniieuiT- 

fcnt, vid. Dio XLVHI, %i extr., 35* ^ vNam Appiatius temp^- 

rum ordinem non fatis accurate fequitur , cum cpam poft 

ifta pag. ti35 extr. ea cpmmemoret, quae anno fupefi<yFe 

perafta fucrant. conf. Vellei.,II, 76. 77. 

Antequam Antonius aduerfus Parthos proficifccbatur» 

.cxer^itus in hibcrna dcducendi partem. aduerfus Par^Hom» 

populumJllYricum, qui loca circa Epidamnum infidebatt et 

BruticauIIac cximic faucrat, mittiL ^id. Appian. pag. tl3$* 

*Cia.V> 'JJ. Pracfcccrat iis copiis PoUioucm, qui r^^ 

iis tcrris cgrc^ie gcfliti ct aano fcqucate triumphum dc Par- 

thinis cgit. vid.Jttio^XLVIII, 41 ct ib. ffojtam Fabric» 

i QS^ ^^ itinere aduerfus Partbinos cumPoliio ciTet» Phsr* 

^ttaccutria) quae aft Ccloga VIII» ei a Virgiiio miifii tSt vide- 

Imrk Namquc v. i Tu miki ftu nmg»Jkper9i iam \fmxa Jfmm» 

^>» Siu» oram IS^rid.Ugis a$qu9ris, oL ibiNoUs. Ruaeus in 

reditu Pollionis fcriptum carmen pffc putabat \ id quod ver* 

bonim et fentcnaarum ordini repuguat. Qiri eniin a Timt* 

.vo ad lUycicum.procedit^ is prpfcAifliiiem in IUyricttm.*&e«* 

re . debct, non iu Ifealiam redire* PoUiouis etiam iufiii Edo- 

gam pcrfcriptam ciTc» v^ u. la apparet:t##r ^airminm tmi^ 

:Uki¥iS% 

V. C. 71^ 

L. MnHkf CtnfofHnuf. t. Catui/kt Sabimif^ 
a. C 39. f^ifgiMi 31-—' S^ 

A. d^ Vm Kal. Novembn C^ Aiinius PbUio e)t I^artlunti 
ilmmpbftt. Faiti CapitoL Chromc. Eufcbl ctc. £il is Mimi» 
pkus Bmimaiscut^ cfi Flor. H^ t^, It. Horat. Carm. II, t, Ij. 
j5. De captis a Pellione Salonis^ Dalmatiae vrbe, v. Por» 
phyr. ad e» 1% Pighil Annah hv a. be Pollione oihniha v. 
Wartim ad EcL III, 84. V, t6^ ct Vita Vif-g. p.XLIV: Egit 
de eo ct de tota gentc Aiinia Lucius Camara dc' Tcate anti- 
^uo Ub. m, 4 (Thef. Itak X. K, P.V). De fili^ Poinoniv 

- •--•*- • SAlonino^ 



Sabmno^ kn Salonico^ qni tanren imniis ftiit, fed nepos, 
eo nomine , vid. Rtiaevis 'ad £cl. P} pr. 

Dann l^ellio iii.'fir^ai«ku tratimpKi CkiA lAii^iHie «(lefv ter« 
dam Eclogain a Vir^ilio fadam cx v^ 84 fqcj. Pol/io amaf 
w/fram ctc. ingeniofe' CoDigit Rtt^etis'> Vt de vi^limis triiim* 
fUlibiu iA iis .verfibtts agatwr. Sed vide fMp«'a ad V^ C 711, 

Hoc Miio UorttiiHn. Alaecenati a Vir^ilio et Vario cof^ 
feetdaoim fifie» 5aBadoni«s de oo«ieS«ra ponic, <x I;io^at» 
iSat. i^ d« $5% Qytod ttaien matiuMu /acliinh fi ^uide«» ve^ 
it iHxiiis Riiii Antonius. Alkems Bnuidifiiiim appulit) vt ooi^ 
difia die ciim. Caelkce colloqm«ni.. habecft (AppiaiK Ciu.V<» 
78)« Faa«m. «ittsi .tMiA« videtor. (t£ WcOeliQ^ Okff. II, 
15)» qHod iiammm.<Av ^ab^Agnpp» et MaAcienate, qui .«a 
iccBnrebant> M^tfum^ Wngilimm^ fMim «^ Varhm 4dV 
^tt6los fvifTe : qia tle re v. tiorat» 5at. i» 5 f^ig^iw. .mt%tm^ 
«tc.» inpriflikis w 40^ ita enim iamraate iniser famiiiares M^tp> 
ceoatis adfcitas efie^cbut HoratiuK * Aiii qiiidem iter iUvd 
ad colioquii T/irenti hahiti tempMS a. 717 referant (v> Ma& 
iasL vita Horatii ad..7liS)s ^wd et ipikm vam» Mtmp^r^ inci- 
^ V. Appian. p« «4^« Cw-- V^ .91«* Adcranc tiam OAanift 
pacis interprcs cum IHbecenatci aon avtcm (}ccccitis NernA^ 
^m Herat. I Serab ^» .i.7 mementt fuiqve 'finuMUifai^ 
eDQgrcfiitt ifiterfiiit:!. 71$» . t 

V. C» 7»6* t 

4^- OtffTflBiu- PtfJchcn . C Norbanus Ftaiuuh .^ 

Bucolicia hoc anny finem imporitum et £cIogaxn adeo X 
•OQrcript^m «iTe, Ruaeus cum aliis cxiilimat; ea fcilicct C2(uf* 
iaindudas) quod QramAiatici iatra trienmum Bucolica ab» 
fcluta cfic memorant vld. Donat* Vita J. 3§. PWas v^ 95» 
Sed hominttm iUorum vanitas tum reruxh argumends tuii^ 
iij ip&s» qttne ^itis locis repttgnanUa tradiint^ facile drgu\» 
tur. Nihil iltaqttf . commc&to iUi iiua MartiQtts tribttit pafk 
UlVg). 

At idem vir do6«i .p% LXIlt |id, hyittc ahttum^ Miff^^tm 
yu Eskgmm.^ CttittSL aliQQtti incertum^ plape tempus cfl» ri^f 
fm, hoc vno argumento vfus , >yne is anftttS prorfus «U^ua 
VirgiUaoi iogcau AOBttmcDto vacet*^; 

A a V» C> 717. 



cxcin R VlRGrLII MARdNlS VITA 

V.C,7i.7.. ;, ' • 

JU. Vtpfomiu Agrippa. l^Ommmt GaUnti 

tt. C. 37- P^^irgUil 33' — 34' 

Ad hunt annutn Eclognih dccimam k^efertndani ^Qe «en- 

ftt Martinus, hac de caufra, quoniatn in eo carMiine Gallo 

infcripto V. i) «t 47 Lytoris in Oaliiftf abii0e>t aliom annti. 

torein> qUi in ^quo eKe^scittl «d Rhehtnh fotilitabat:» fequfttta 

tSe memoratur* -^ 7ilil cttrd^ L$tcoriSy J^^um niun atimik 

^rqut horrida tnftfliC f^^inaa ^ *^ Tu pro^ul^furfri»^ mcJU 

mihi ^rid^r^T tefntmm Jlpffiut, mk dtt^fMW tl frigtnra itk^ 

(Mi /mefiia vid^^ A lulio indt CaeCire^M: "A|cri]$^ primnj 

Mt e RomaniS) xfii tlhenum txsdjeeit; idqite-ttiitio htiius anm 

ftfium, quo Agrippa CoH «rati V; Dio XLVUI, 49» Vellei» 

^f 79- ^^^^ ^^^^ ^ S«KUis ye^tati'^ ab A^ppa iti Mem re»> 

itejptii in Coloniam Agtip{Mnenfem depoctatii Tac. Ano, 

\U^ Q.fjf Germ. x^, Mox emm^ hoc ipib ^Hno» k Cae£ilrc 

in Italiam euocatus Agrijp^a, claffiqtte aduisffiii Sclet Potnfpe^ 

ium f )bricandae exercendatqne praefe^kin «fi. PodU qmd^m 

«liqnis haec alio Dionis lotX) iabefaAati pttcare) vbi anno 71$ 

iineunte O^aui^ia? Caefikr in GaUiai i vt excitalos in iis ao«> 

tus (cdaret^ profedus eflTe dicitur, lib. XLVUly %ov x£: c» a| 

pr. Appian. p. 1195. Sed primtim ati exercitum fecum dtixe- 

ritk noh memoratum inueniaf , tufn nec Rhenum tranfiifle 

aut ad Hhenum quicquam rerum euni geinfl^ doc^as. Quic- 

quid'ef!> prababilior liaec^efl fi^atentxa^ quam illalSfcaltgeri» 

ad Hieronym. n. i^^o» qui Mitft taedem Cfteiarj^ Echigam dc- 

timam publicc editam d3e debere jputat , dam iilam oginio- 

Iftem ahiple^imv > quiiitam in Ca^&ris necem cfTe &i4^tani» 

'intra trienhiutn autefn BticSolica eVh abfoluta. lam itaque Ij^ 

4*uiiAtutii fiue e% teni)^or^m notadoUe defihire litie coniec^ 

tura alTequiponiiy OrdinemEclogarUmiac tempus conlHm^e 

Ve£5, ante earaV quae nUnc {irimoloro pofitaef!> fiHtndam, 

yiytiam tt qUiniaM fcii^taHi efie probablle fit. - mim/rrrte«et 

^abnm a)irio ^i)% OoUtfcat poft hanc Jikum tottiei^ra MartinL 

Tum anno 714 fiar$amj 7r$ oKakam, vttlgatam tGt in coti* 

ftilb efl; intra idtfn Itfii-tetempus tknih ^c 717 ttnima vltimv 

Ideo fcriptji fUit ; vt adco ad ctflftjporit Mtaoiiaflii oidla iut coii» 

flitui forte imffit ^ 



I fcclo||;a It 



PBRAKNOS mtmS^A 9X^y^ 

. . * — W 

f — IX cod. 

TP — t. IV '714 
t ^' Wkvt 

tQ — k • X 717. 

LAudtta «t eom^endtett funt VilfiluBatcollBaiaai t poetis 
fn eadem actate viutbatit; Proptrtitu ad eonm argomenu^ 
i^iidit Elrll, 3[4y 6>f((iq,; vbi; #V^ir# 4/mM ^io^ i»fnfwftfttt4i 

^f^mis 9utcaHi' smoM f- Mtii^ tk9$' hfr00a» Pi^fH» iffi 9^*- 
ui^ h. Imic fMieUae, licet ea in^rata flfr^ emn tamea amctret 
fiQStam paniQ emaiitmr^ ipfe Titynts canat» qui-Qriateam! 
tmahtt» noUo adt peetd^iin fri|A«t» vt EcLI» 31 fqq^ /^/ry* 
iifd^fMM Coryd0H qm^imta^Aif^iH .^gri^olas 4^ifh4 ^rptr^ dtUm\ 
Ms. Haamms ilh fimm ta^ f^ffaiifim ftii#«iilM «^ (igiti^r tudi 
idierat fcrib^ro BncoKaa ) Laudatmt faHUs ^fHsr Ham^4r^" 
^s. Ouidias autem Am. I^ (Si^^& Ti/i^rum lauda^i^ <^ Triil. 
^i $37 Pkffflaii kic idim 09t^0t^ J^arfffidii igvn Buiofi^it ' 
iitmis hfnratL mw$^ nt^f^ T 

Hoc etiam^UQ^ MAecamti.s. iu0U yjx^uqi^ (ieorgica tx* 
^am effe ,- communis e{l opmiQ i *quant taixxQa « fi moleftior 
bi nqi^ £icite nifi Grammaticomm aitAorka^te. pnjtbies^ * 

Qelempore abfQluti operii paul^ certior oobis fidea filev 
Georgicprum extr. verC y:. ad 724» mo^. exp^curatum fai^ 
^rt, profe^Qt verc ijlps yerfus cfle a Marohr, Ea confilio 
^tam de- re ruflica carmen condidi6% , vt^h^minunr animoa 
id agrorum cultum p^ bel]^ ciuilva neglc£ium reuQcareti^ 
^£(i viri CQniicmnt. y. Argum;, 'Qeorgicgr. 

Cofleiik Mo^ 'ab. Aij^ppa» Vt ^eceos^ aediBcateo^ chnet 
tQtuQ^ rece^tvn» hAb.er«iit^ kcu^ AuerojOi e^ Lucrino cum mari 
^omnyflo, portus Iulii\s fftAus oft» de quo v. io^rinus apud 
Dioaew. 7aL.Vin^ io. 51^ H.uius. apcrirVirgiiius memi^* Q». 
0, 1^1 -«M t6k4 4* tHi$Hirfm porius tHcrimqu» addita i^kpjfrm^ 
dtqui iudlgtfamm magnit fridorUms aerfstor^ Mia qua-poHi^ ^Hgi 
ftnat vuda rtfufo Tiirrhfnusqit» frfits rmmifiifur at/fw ^trms, 

Antoniua-eum claflfr &x AthVnii Tarentum appuHt^ Tan- 
dcm O^ui^ trbifevt» Odauioi vt eum cqAueoiret» adduci- 

n a t«r» 



«x^ P. VfltGttir MAROmS VITA 

tax*, Noua iat^ eoi pa6kiQ fit^ v. Du^ ^SL^VWL extr. Appia»^ 
p. U49t fqq^ £odem ex VHlgari opi&ion^ Iftaece^as propc^ 
rans Horatitua» Virgiliitm^ Plptimu 'ac Varimn addi^xenit i 
vejFusi proba.biMQJs. i&tBruAcljriWi tXtji^ IUu,4 &£hm 71$^ v^fiip. 
•4h. a.. 

£« GetUut PdplicQla. M. (Soctiiuf Niriuk, 

a. C 36- f^rgijii 14~35. 

.' Odauittus GaefapsL Sext Ponp^to piigiia maiualic-iiiter 
Blylas.el Naulodma» ad Siciliae lUtais y viAa et Lepido u^ 
d^iidonem raceptOv». Ronam reuiMdCua iwodiicu hooyrilMiai 
afiedus «ft. Aiiaa fuo XXVIH» ifiquit Appiau^ p, 117 8» oppi^^ 
datim iiUer deos toitelaraa.eoU coefiik- Hae^pnma duuoi hp*> 
noris in eum eoikti m«atio« v, NQn£'CeuQinplw Piiiacp^ $1« 
Cgq. QxiqA itaqu^ iain ante- hocteoi^^a-aVurgilio DfiM %p<^ 
priJatur» £cl. I» id fioe cluhie eo pertiuot» ^uod-i>f>^m /m"* 
Smm patrem habjobat, JM gnmt Am^ VJU 73^ cf. fup. a4 
fia,. Summi tamea iUi et MquifttihmQres vms demw% 
71^4 et fJiS fiKse deaeti v. Dio U^ ^. aOf^ 

I ■ - 

JK Jm»ks jERMM» 4iim Vmgiihtti BmMtiw^M^ in Cspp^^ 
JMs m9PiiHr. liierouyoi. ChroiK Eufeb^ GUymp^ if^ 3. 
Trahi ad eum (biet Kcl,. ]II,. 5^0 Q^' fiamfm ^w ^dit^ amH 
iua farwina^ MhuH vbi CQivf. Philargyr^ et Pomidi verfus^ 

^pios illelaudat» vidviAAathoU Xom^Jd pa&- 41^ 

y.a7aa< ' . 

Oi« Domitius' JOmoiarbuti C &/&MV 

Inimi^tiae inter Caelarem el. M. Aatoniura ad belhim 
^fiant, Magni vtrioque apparatus,^ de qiiibus verfus Ge, 
Ir i^^ fq<|^ agere videntar; /^/«ff viMiH Euphrai4s » «//«m^ G^r- 
vraaia k^UtiHf i Vifiiwu rupiis inifr fe Ugibus vrbds A^ma fmrumi, 
fatwf Him ifars iti^fnnt pf*#* Alii YCrfus ad a, 717 .rQfcruut. 



ii. 



V.C-733- 



/PER'ANN05 DI03CSTA' cxck» 

V: C. 783. 

Ch$far OSfauhtms JIL ' S-. l^aUHuf JffejPitM. [ 

Fngn^ apud AAiufn» EpirS prempQtorhsm,* «. c|«*IV* 
Non^ Septembr.,' eitius magnirica iHa 6ft ift fcftto Aeneae de^* 
faiptio A«n,VBI, (J^i «^q., vbi v. Nio^ Mv AntpTaiui vialif^ 
in Aegyptum fugit. ■ ' 

firf^ilium fiqui voluijfi Augnflnnf e^lnrm Aritiduiin' a4 Mi^tm* 
MU^ fr^perantem^ ait ali(}Uis in Seruianis ad^Ecl. Hlf'7'4> fciti 
}(ceta quen^admodnm' Rpratiu> Mae^eiuiti. epmes ^ voleHr 

Cae&r pofl AfUaca^ pugnam cynv $amum uJiv^m i% ^h 
^r^a £^ r^cepifn^t» tm-hatus' nuutiis 4,c (edjitiQne miHtunij^ 
quQs conC^fia viftoria Bru^d^min praeii>iXerat ^^ media Kie^ 
ifnt rf;pctit lta|Uam , t^exppeftate in traieftu tis c<onfU£latus«^ 
Idcc amplius . qviam i^VH 4ie$ Qiuudifii commoKtitvs i», 
Afiam reuertitur, J\i4c Jjrciis AnjtQuii c«; Cle.opati'ae reg.atia-^' 
idbus» Aegyptum pet^t^ oibfeilaqiKe Alcx^4i*ia > quQnnton 
«ius e( QjleQpat^a coofugcrax^ i^ bi;eui pnutus cfl. 

Itaqttf narrsUioL illa Dooati Vit^ Vii:giJii ^ 4;» dfi'9^s^^'^ 
is Caeian At«Uac djccutjibeuii Qeoiigicis nuUam fidcm habetH 

Aegypto in pjrouinciae fornam red^ae Comeliuiu> Gal^ 
hm, eqttirem R.> Piiiefcauni dcdit ^ de. quo v^ ad EcL X t% 
VI, ^4. 71. Fontdnini htfi, litt. Ajqndei.p. 14. H^ i^uerat 
Kmn»' Qalli- inftgnif>op'ori in AtfgyptOv sccipieadi. ' v. Qip LI^ 
9. Pltttarch. AntOB. p. 9$%. I -.1«* 

Cnc&r» vcImk» Aegypti con/Utu^s^f gipSfriam im'4l^^ 
pnmhuiMm prefeOkti kilkmm $h§ eg^^ immltfuei et fHbditcrMm^etiiff^ 
M m^HaetPurthietm.ewpofimii . U^Pi» \X %. SwBtQn, Ai|Ql 
16 qmmrimm Cm^iaimm im4f^* ^Hf*^ (4 <tA/« 5;iiff«, ^ iMtfTt 
Mi& Sttctom intterfo iiaec namuiit. TicidaCCf i;cgno aPhmattl . 
palfosig Sytianrcq^fugeipat et, vtGafiUf & Roi^qU coyiii^ 
leftituerel, fnpplicalMit* cum. infiCfca Ugati a l^hiaate nu£li»|| 
Tiridattm fibi reddi 'poljfi^ent et amucitiaai cuia^.CacCuil 
inagerent. CacOir vti^uc comkei: rc^ondit, et Pbratiil 
fitium, iitte a Phraate fiue a Xiridate- aeceptoms ^amtw ftn 
cum abdttxit ct f n> jobfide-hal»uit«..vid» AiA«L l^ -^ 

^ n 4 Ita 



cc R V«GIUt MARQN15 VITA 

vulgarfs-ei^ «pioioi^ jim]|»c ^n femeotiam verfus li^briXV ^tn 
iateirpretaaiur v^i dp,6l ; v. MaffQn. in lana reftrato IH» f > dn 
nec tamea hc » '^•Qmnia btis «xpediaat t CoMjkm dtim maf^mu 
a^jaUum J^uJm^iuii fypkv^^m biUo^ viOiorqtff iNi^j|tf#c Pn p9fmJhx 
daliura viifntqut^-i^s^atOUfmpQ^ Eft f^<t9m.i^ pp^t^rmn Ci^'*. 

o^li i\ugufiei perpfjfui^ /jw?» Yt», cjuamq^a^ nihil Au^^^t 
quQd acimQduin memorabile i^tt^ aduerb^ ParthQS geSe9it«^ 
tikagjiifiic^ tameqide rebns eiusi Pavthieis jk^quantm^^ C^j^t 
j^tj^ ^i;)ktonc3^'L4, \<X9, litleraa itt Parthicis rebut initta 
%V¥ll^q^cntif ^$(ma^ ^t» taotum. s|d pi^li?am grfttHTa^io^; 
nem mQ9^nti habuifle» vt ilh^ftrare retiquam omaem CaejEs^^ 
V» fQrtunam viderenturi. Videtur tenAieu iHud \ dumftUminJkii 
0d Eupht^atm^ prQ.re,tain tenui», ac legatis audids^ nimia 
&fluafuiin e0e^ foKfafir Martiau& in abnum 73» ^oy vn-fiia 
adeoyque finem:CeQrgic«ni^ xtf^vt p^Jiix, ...Nimis uwn 
ho^ a caexeris temporum et cs^rmiuis ratiQnibus abhQrr^y (\ 
G^Qrgit!a non rufi anna aufee Vtrgi!ii'mbrtemad finem per« 
duft<\ effe pofueHs j irtirtimque foret, ft 75^ iUa exitrunti nouJ 
AuguiU noiaea» iam 727 iaditum,^ fed ^aefaris,; in iis Q€car« 
s^ere. Vexum cgacidit Qmnis difputatiba^ fi memineris veriut 
iUbs Qeorg, IVfubi^floS s^ pocta vix prQftaos eflci etfi cae-* 
teroq[uin ilhm i^rrdtiQnem ». feptonnio. GeQr^ca aVbhita i^ 
foH^ iuitre, vid. Oonat^ ^. 40 ^ vndetxm autem anno» bjiSt 
Aeneidi impcnfos y vt' adeo ab hac ind^ Kieme eum ad Ae«' 
neida fttumum' aduertifle necefie fit, intev' 6ramfiiia>ticQnim 
edmmenta refereadam eflepulem^ A Triftana^A^^''^'^ ^ 
gmptr^urs T^ I^ p^ t37 cpnclufione«ik 'Geor^Qrum in a%Bum 
CYpeditionis Caii Canftris. in PairthQs» quae in a^7S4 incidit«' 
maie referri, iftm,NQnfii»& nQt»uit.Ceaotaph« PiUn^ Diff H» 
fs \ 4S^ ' C^ntvfl^ C^oeim diiQpul^l d* «4W«¥l Q^mm diwmrH 

*" * ^VeHim' videafiMi» vm loca cQXtefb ^emfonm mQmenta, 
^iMe in Gi^rgkis paQm occnrrunts tA^ i^ 4S6 de mort^ 
Clefar^ Wkm$k a^ a. ^t^ et'7it fpe^nt« !» 49^ bettm 
FhMfppenie a. '^%%f I» ^^ 'ffft^ mcmei^ Ettphw0m% ii»t^€Hr^ 

matdit heHum ; Fn$nm§ rup$is i00er fi l9gihkt prh^s jfrma/hrmtil 
pmd* M&9f9r\ rmpimi mfh$: «d 'f\J'-^J%%* B^ 1701 «# ir« 
lif sri«B# tmi^r » 1|m i«vii( fM4r§miit J^ku mw v«/|br m drrs iM« 
iKKrifi ^r^ JtinHauis avei^ui fnduw^ ad a« 71^4) II,. 497 Al 
MHur^^ dr^Jteit^lfns Bam^ ah fjt^o: ad a^ 71$. UI» x& Jn fo^ 
tHyl^ jmgiAm^S^mgthridm^fa^am , «tatarar^ «rj«ni QiarrWi 

«r^ Art «« iMi0^^:d^dm ^rriss 4H^ ^^^«k» pulfimptf 

' '^ j. * Hipkaiom, 



i FEKT tamOS DIQHSTA ? cci 



§ titiw^ gimitsn^ T«m wgaifi^e poeta» d^ gdU&s a* 7%a «t 
f>4 OraduiUi naiinuUa.umquaai va|icinaQtimi^Q>ir^tu; (aU 
tem hqc QeQr^«'lIj^'ft(i fq« Ipco» qna fucuras Cae(aris laudcf 
YtticinatuF. Maro i add^ Aen^VUI» ?94^qq*» vt adeo nih4 
Kinc in hQniin annonim hiftoriis conAitiii poflk^ Nihil ita« 
que.eiet iuiAfUUS^ quod yerfus.IVi 55^ fqq. Cat/ar dum mag^ 
otf «i^ aiium Fulmiaat fyfkfatim btlU^ dauix^retji niii aUac efn 
(ent de iis iuCbiciones. 

Virgitiuni NenppU.QeQvgiconiin partcm cMt^ cxtreman^ 
ptrtexiuire, ^x Ub. IV^xtr,, maniCefium e0ettfi verf^s illos afai 
«Bs loanu e0e {aiis cooilaret. £rat ea vrbs iUuftrium et doc<«, 
tonun virQrum. (ketffuilU aeta^einprimi» celebris, vt pti<» 
•c kuioribus fh^s £b ibi committerent^ In «iIm mihiii par^ 
(hmpm Ouidiu) appeUat Met. XiV, i\%^ vid. Hqrat^ £pod. V» 
«libique GesUCr. itatium Silu^U» $» g^* Silium XU, 31» va^ 
primi&que StrabonemV^.p^ S^g. Cf. C^imiUi Peregiyii Qam« 
(aniam feUc« DiiT. 11,, $. zu et ad Qe« IV» $^4« 

Ctiam Aeneidis cocidendae, pauUo altius petitum fuiflBt 
tonrilimn % V<^fi Spencium in Polymet. Di^log. VLl^ p,' ig au* 
tumant viri doQi^-vt (ummum vivius-ifnperi^ai et gentem 
(ulUm bnii^ ei imperio 4^iUnatam Roma^is commendaret. cfn 
t)isqiu£ I ia Aeii. $.. XV. hm^.tum, cum Ckorgica fcriben 
rct» 4e Aeneidc euro cogitaffe , colligunt alU ex Georg. m^ 
\i Iq, Jf«j( um*m urd^ft attingar dictrt jtugnai CatJ[atris^ 

Caelkr Romam reuerfus Cd.Vffl. VU ct VI W.. Sext* 
trioiqpHatut dc Maccdonia^ Dalmatia ct Aegypto». trinis die-t 
W: vid. Di^ Ut ^<« Huc refprendi verfaft de eUpea Ae*. 
Iieae Ac». ViUt 7>4 f9<l« A0 (^J^ ixifU^ iamt9ui ^m^ttt^ 
friumjiha maama. Ctc^ 

DceietQ Sfuatiif lamit clwifus cfi % v»^^ adi »s f%f% n 
liaeb» p. 74 ct Oio LI31 ao et ibi Not^ Quq Vup^ka re^ 
(pexilTe cre4it»r.Aen,.t» 1i>$^)qgk ^^r^ tum f^da tmuf^ 
tmt fofti^. M&^ ~ ^'>'' Clamitmsuw heOp pm^ ^ vti y. %s^ 
Cama Ftdfs st t^ifa^ Rtuf tum firatrt. (^inmut Im^a dahmt, aA 
Cenfuran hoc imnQ • Cae&re» •affitfnito M^ Agrippa coUegp^ 
«ftua. JDip' Uk f^t iip^ V^mfin, hoc ifiQ «Doa vcrfus iuU 

• i ioiptef 



yato p. 64. Nec nuigi» AeiK iX. d^it JHsfmiu ## gimHffim' 
4^os; fure oHimu Ma GinH/kb ^ffkwmiJiMs- vttUutrm rtfi^fttA, 

' Ad hunc einnum' Cae&ris 4«^ imperio deponftudo lUbitil 
<am Agrippa*^ MaecenaC^ CQnfultatio pertinet. v. Dio LE pr* 
Qtias V^i^gilio ea in iro partes dedennt inepd Gfarflutviiatici» v^ 

inDonafo $. 7S. 

Hoc aut fuperioreianno» eerte ante fermim ck^rtimA Daeos 
trans Iflrum com. Baftarnis, Moefi^et aliis poptdis bello ador« 
tus erat M. Craflus» dfi qu.a e?^ditiotie vid. EHp LP, %%a 
i3 fqq. ' Vnde v^rfas-- Vi^giJii dirfkks^^Ge. 0, 497 ma ^otdum 
rata defcindens Btutti. ak Ifif\ A M. Antonio ad* feicietateA 
ct auxilia ferenda p^lledi fberaAt ifti popuK) quiji^&Aum «ft^ 
videtur, vt ih 6tierllOmano» iafeftis mox^drmis socumcent^ 
Triumphum d6 ^ egit CraflUs IV Noa> Inlic '/ad. Ptq Da<« 
ci^ magnificentius vKtun poetis Gktas n<>ii|iiiare : vt Aciu VKa 
604 , vbi vid, Not. p^ so T. UL Horat. (H IV, \%^ %%% 
i^t^uc ctiaq» Scythas : Caria. faec. 3$^ 

Y^ c. rais. 

«. C ^8* iP^iVi* 4a-^43, ; 

ApolUnis iii Pabtio templun\ cud^ ^hUothcijea C^eQir p^^ 
fecit et dcdicauit^ Ludos A6tiacQs ^uin^u6QnaI]p&, propter 
vi^qria^ A<%acaixi i^n^l AQto ddcretos , cUm Agrippa cxhi^ 
buicV Tunc gyj^nnici quoque ludi adi f\^nt.' Dio LIU) W 

Hos ludos adumbrauit.poeta fvViis » quos Aeneam fuura 
.facit inllituere Aen. IUil^^So Mia<p» J^ohs, ^$ttbramnf HUaxA 
ifiidis^ "BsiHrein^ pa$rias •/#« iabtHii palaeftras Nndaii fosUs 

V. C. 7^7. ' ' 
Catfkr OStammi^ Vtl, ^ M. Agrigpm III^ . ., 
u.C: «7. Virgiti 49^^44« • 

r/ftf/iir «i( a^fi diem Jtf^lfCat Fihmaifii, ftnUn$ia Z. Mknm'^ 
iH Piand, a fenatn soitirisqns ciniims Auguftus appeMtss ejt^ 
fkfe fiplSmmmy #1 JVl Vipfamo Agrippa terHnm^ GknfaUbns^ Cen-i 
ibrinus c. %%. v< Die Llii, i^ ibi<|ue Pabric. ' Roliudi nomeii 
a nonntiliis ^poiitum» e« ab ifh Auguflo magnopcrc cfik 
appctittim, iatis confiat. v.Dia ibid.Sfteton. A«g. 7. Uaqnc 
Ycrfiim Geor^l ffl, af viCi&risqf*e armn ^nfWtfi hme kiterpr^ 
tandumeffc^cviftimant viridoAii quod fi itite focercnt^ ctfi 
^i^i lcufe f Q ilU fiifptcio^ ^«t9r«( w ii90| ^kinrfiia SidnH 



aittd noamaioTOu.cofiirociitvii, devQrtibiis Cwfius et fecun4^ 
aliqva recenfMme infertii , quod fofie ex Donato $• 50 ped^ 
ttt».ea9.aoQ,adaiou[kim ppobamm*- JttwltQ.min»s Harduini; 
(>nima nos teQebiMit.^vCuxB;2]|vre]j<mis^ .ti»n»^;iu iis^» q!u?i;ci( 
temporum aaguflia contra Aeneidis a Virgilio fufceptum opus 
Jifputat in PfeudotdrgiUv ^ter Opera varia p. %%oy Talit 
refclie/^i, «l^ftri ^tii Wa elt, . Pqft hpc itaqu^jtofijn^s-f tiaia 
ille locus Acn. VI, 79» fcriptut effe debet^^ HU vir\ */> #A 
UH qutm profmi$i\fU$pius audts , AuguftusCatfar , J)iui ^inus. 

Augufhis bellojin Britaunos parato , ftd mox^fepofito, 
abVrbe in QaUiii df Hiijpanias' proficifcitiir. i^id. Dio LII^^ 
Ai^q* Ergo larius aUuc referak^s. lAeflaa c» Qallia trinm^ 
pKat yn K4. O^Ur. * v: ad Tihn», I, 7. • 

Hunc porro annum aJTIgivint Yiri (lofti Satyrae dccimae 
KtiJCil liora^i^ in qua v. 45 moih at4iu$ faatum PirgUid, adttUt^ 
ruu^ gaudwntos rur$ C9mo$na$^ Qj^d iudicium CU19 vnice tdf 
Bucolica ct Qeorgi*a fpeftet (vid. inf. dc Carmine* bucolict 
p.13), Cttmque i\Adtm\\f9rti' $pqt'ae$r, Vt ncmo, Fariu9^ 
^f, a^e^i]\^„ vjphil adliue de Aci^i^^ tu^i ]poetani cq^ 
litaffc^ liiHa cert< vul^a(rc, probabil^ fit^ 

* * 

VII I^al, Febr^ Sext Apuki»* ex Hirpaivia tt^mphauiti 
♦ttm itaque (bpcriorc anno re$ inHifpania fdiciter gefliffc crc* 
dere licet^ Corndius Gallus primus Aegypti prae&^iif Au^ 
guSalis, cum proptcr' mult^ fbgitiofe a^ infaiaia ab Au« 
goflo natatus, mox ctftiiatttS'iudieio damnatus ei&t, dolo^» 
x^em non fercas » pofrnatu Aiortc volunitaria anteuertit. Did 
^Q» 2^^ £ius taudc^ quarto Georgicoram libro Augufli 
iufiu tuQfi fbblatas Ariftaei fabniae kcum feciiie, Raxcaut 
Oraj&Qiatici y^ Dohal. ^. 3^ S^r^ua ad £cL X« x,. 

dBfir A^if/tw IX. M. lamus Sikfm^ 

a. Cas. /^r^l6i 45 — 4«* * . . 

Expeditto Augnfli io Cantabros« Ab&Rtei^ cam a Vir; 
C>^o litieiis fiiis Am^m fla^i^affej» OonatM^ mcmorat §^k 

Hoo 



Hoc et fequent» aniiQ Aetntf QsAti rxrilegyptcy ^mmn, 
tum in AVahiam felie^m dqxit : v; Dia LIII, 29. Stnlb« XVI» 
p. m6 fqq» PotuH VirgUias iUa vefpicere in verEbqi de 
IftnQ reCbrato Aeri. VIF, 604,60$ Sm Cttis hfmrr^ ^iMum Awrf% 

t 

.•V%W73*%.,. .. .. • 
Catfat J^tgHjiiutX. '• C WbHiilKf .RbMKr^ 

Altm yice claufus lanus^ Atrguflo ex liilp^i^ rtdtiee^ 
^ieroa^rmiu Chcon. Eu&bs ad Qlymp. (89^ i QutnlHUm 00^ 
nMH4nfis^ yirgiUi </ K^afif^ fymiUafis^ montmr., O^ eiut 
obitu CQnfolatur TtrgiliivR HoraHus iiQtQ. carmine lib^l» Od^ 
44. Quis ille; Quindili^Si fuerit» igugratur ^^ h^c magi9^CK<% 
plQratum, quis iUe yirgULus fuerit^ nan^ Gtamn^ticoruaii 
commenta audiend,a norx fi|.ntt v* A^ gum.^ EcU Vt» cC^ Ma& 
(oQ Vita HQratii ad h. a^ 

Y* C. T%u V '1 

0ȣ/2:r Af$guftnr XL A. Tlfrentiuj- Parro MufOimi 

Jhff. Cn^ GilpHmiufPifo. 

«, C 33- flrgitii 47 '— 48^ 

Att^flus e graui morbo Antonii Mu&e opqra eoiiiiafe£«. 
eens femcftri fpatiQ idittfrieQa M..Ala<feclliim.fi)rori& filiunia 
cum aedilitatem «Rno fupeii«re fufeepiflet i^ et Avig¥iKo vnlga 
impcrii heres deQinaretyx*9L c morba deccdejre videt, Qca«- 
^9 tniic tQtitti p9puli iu{tis«t Dip LJU» ).o. Virgiliu» cius 
cportem pulcherncni» verfihNis ornatA^ii.VI»Sdi'«^W7^ D^ 
qnibus. verfibus \fiSds ct hUtta reipiv^ratioi^e bQnjcflatis y. fup^ 
Dotvit. fs 47«, Oe Ma MarceUo. f}i eius jqmmQ v. Fortuiiati 
MaadelU Comm^fltarium ixk Nuntm Rm^Um d^ Opmfi^ fii^m^ 
J. A/A Efl is imimDt^ e. Kjafko Ntoia^ an tamen is ^ A|ir.. 
f eilum noibim i^^ei^ % aon miou» dubito ^ quam de alteroL 
wmo ^ q^eoa Sj^^nhcm^ XomA S« p^ ai( et luQ.o alii ex.^ 
bibu/nre« 

Tlridmtis. ipfi-^ « M««4M t^«i^1^f^t fMrowf^^^aiMiMs /w «- 
fWM $mt§im R3»mmm v^mpft^ (fm,^ im finiihm iniro^mStis^ smmt 
Jti§m/i9.€a$tffk0 rofnf/ra 4iW$m t>p$^ Thi^m^ Fktpa^ii ngqmm^ 
fmmm $rmdidii , fiUmmtmmim Pkkmatis ^ gmgmiti poi^ifimti /mm> A^r^ 
Mmi « pmiri r9mrfi$ kmt^kgt^ tf^prm^sa im/ni^ figmatpm miUitu 
fim^ Crmjki^ Amimm iMiHhmk tmjp^ rmipm^^ Dm U0, 3§* 

RCK 



f * 



PEK ANNOS D1GB5TA.^ ccV 

Rcs taiMti non peffefiftinitr aiiAkim> ^^4, Ai hoe Aiigttlli 
polhiJ^itiitn , \fuo n^no-bdlttin in Parthos fufc^ptum iri fu.- 
%icio erat , te(^exi0e x:reditur Virgilius Aen« VU» ^O^, (^06 
SuiGft:ii9firt9 manM l^tHmdbiU-Mlum ffyrc/mnt^ Arabisnit 
paranif fim Unde^^ u4 Mos jiurora^uf fiqni , Pmr^kwisqnw 4rt^ 
fofiM figk», Ad4ebAt Rilieui Tub h; a. >,Igitur annis tai* 
txx% qnatuor fex fet-e vkiiDos optris Ubros poeta perfetit ; nee 
ven> tanta in iis elncet^ quanta in fvpenonbus» cura. ^ Viit 
tnrae ac diligentiae detfeifhim in kiouidlniis libris odoratus ef» 
iet boAiss Ruaeus:t nifi id iam aiiMMU. fic aarraiMi accepiflet% 
v: Monitiuii ad iifak Vtt pn 

Augnjtns inSHkimn pyofttfus ^Jt\ ,vt eam af tmmsatias ud 
SfHum vTquB prvuiotcfas €^fhur$i, l)fo , LIV^' ' f. Fa6hini id 
bb fmeiki anni videturl VideH pot^ll dtf hoc- itinere NdriC 
Cenota^h. Pifan. ff, %^%**^^p4^ knt^ Augufti ex vtbe dif» 
teflum laniitn iterutn referatum eBe pfobabile fiV. Nee tkrAeti 
iode iaStYtt v^lis «umMaifono p« ui fq.^ iocum Aen.VII» 
•(04; d65. 666^ M fauitts anni a^l interpi^tandttm efle. 

Aetfaiopes> ducetegina^ Candat;^^ impreffionem in Ae^ 
{yptum faciuiit^ rt Eitphannnen vrbem diripiuAt. ' Reu^* 
tentes teos ad tertras fiias C* Petronids •, Aegypti praefe6kit^ 
taedit, Acthiopiaminfreirtis ire^m wertit> et ferram eo- 
lum pra^lidii^ oebupat. ' vid. Dio L1V> ^ Strabo lib. XV% 
vbi de AecfaiopibliS^agiu tiaee Virgilius rtrpicelre videfulr 
Aen. Vl» 79^ ^^^«^ ^f^^ fidirM wfkts » ^fra i»nini /&iUfn9 viihf 
tttk^ vbi vid» Nok . 

V. C.735. • - 

M. hiBui. Q. jimitiut Leptdut* 

J^JlMt Mtef m..StiUa rtr^mtais m GitMttlmm irtiamt/^ 
Htha ift Gtrauia vm^ftiK* in Sa mum wmigMtitl^ itiftit ittmmiik 

V. C. 754» ' 

Jlf. Jipttleiulf. P. S^iurjfenOi, ", 

0. C a o . Vifgilii 5 6 ^ 51* 
ttenufh vi^ hoc anno Cantabri ab Agrippa^ Hotat I 
Cp. U> %6% , /«rs i4ygu/lus fm ^fiamfftmait^ ibifi» U in By* 



C€vi P. VrRtJlUI ;MARO«K MITA 

.Ud. XLrll» 5* Haflc AuguAi in pipnintciift ad^odisy digaan 
.princLp^ tanto, induftnam praedical. VtrgiUus Aexi> V{, (02,* 
So6 aVVi; i»«r« AMtUs tamimm 4iMfm€ ^tiik tto* ^f^ Suetoa. 
.cap, 47* ... .. 

Cum tn Sy^iam adaeoiiret^ PfataaUs» vtrltuss .^e^belip 

•peteretur^ figna Augufio cam captiuif «t exerdtvvm (loaa. 

Xpeliil remifit. Qua re ttikil ad Avguiii gloriaro ilhiArttu .ttv- 

.quam faAum vifameiU v.Dio LIV» S etibiFabric. £tian 

lodorum legati eum Atiiiocfciaf adterunt: Strabo XV» p^ Tt^ 

C. D. Vnde Aen^ VI» 795 />«iv#r Mm Prqfstwt tmfMrnim. ilts* 

^Ue m^gnopere inprimis a.p<>etis ea res extoUitur vt magniii^ 

cis verbis omatur, vt de proffigads Parthis^ euerfo eoram 

im]perro, Vi6k>Orietoie> India debelata^ eos loqtii vide^s^ 

V. loca ap. Cerdaa ad VB Aen. (oS% Ad hisnc itaque an« 

«num verfus {>octat noflti Ge^ IV extr,« B^ 170,-^175, III^ 

•16-^3^ a nonauUis referri^ fiipraada. 7^4 figniikauimutf. 

Inilgniter audiUE t^ ho^ id^ ^^- Vlf. 799 i/«AVJ /« .«i/^m* 

^afni f «JM fciMPf «# tqj^iit r^a It^Jjto^fif .horrmf ,4kium p 4i A^Mh» 

fia -tiiitff^ )£i fipttm gtmim turbant trt^da oflia fifiU^ ' 

(kfi/b jhimj^a^ ^ aliis Artablftes frae Artaaasdes> jmt 
4ohm pr^imptmmm > 4a$tu « ^tt^tmt Armmis (maioti Aas^ 
juae) Tigranit^^dHMhugm 4tt -rtgmm^ « Tikirio Nfrmti Tacitb 
J)kn«iad.n, 9. V. DioUVi 9 et ibi Fabnc. AdcL Vellet.U, 
^4, S ^ ftbi Rubnk. Hiac VirgiJu fflud Qti ffl» 90 fmffkmgm 
JSiphtuom (quii Aiiaaciiiae inofis ed» makt % poetis Ro«ft«ilaa 
jpro fiumine Kabitus, <{mMiHn lcca v« apud Maflb*. Viitatio»» 
MCii p^ so^ fqq.) iiililiiaift yiri dodi. Std. ad res tum Paxv 
Jlhi^ a. 7^4 traasafias xcferrc. ca praeiat^ OanBatar poeCa 
tamquam ia vatioinio euctttas fiitHros > boa its vtsct geftai 
ejuiTatb 

& <Syicia.Attguftos in Samaftt rta^rGis ibiolem ttemm hie» 
in&auit. Prequentes hic ad cum legatiohes conueherunt « ct 
ladi pacem^ ^am-anfea per oratoresfietieraAt, tunc inter^ 
^lho feederc fanKemnt ct dona mifemiit Dio LtV> ^- CR 
iiafift &ip» ^^^. 704^ Gatamaotts qUoqvc hoc aniio ^^Ai 
u L^. Balbo Procof.) qui anno fequentd VI KtiL Ap-. e)c Afivb4 
triumphautt. v. Plin. V, s$ ^^ cUQi^s locns eft, et Soliii^ %p^ 
Add. Intpp.^ inpsimis Ruhnk. ad Vellei* D,- 51, p< 149. Bene 
itaque Aed; \% 795 yifPfr M GaraoaAtas W /iriftfr PrjfmrH 



V. C. 7jj: 



. PEK:AKNQS DIOBSTA' ccvit 

V. C. 735. • ' ' 

C Sehtiuf ^afurninuf. Q. LucrefiHf f^ej^illo^ * 

Donatas in \^ta $; 51 ^ifo qtdnquggffinfo fitUni^^^ tff c/^ 
MM fiMfrifiN Aenmdi intponeret, fiattdt in'QtotMlLm'H Afiifviudi^ 
udtre^ iriennioqUt continuo onmetn tpeiramJ/f/uMomi dtaie^ tt r#* 
liqua vhm imttum phitofi^kiai v^carot^ Sed cutH, ingn^m iter 
Jtkenit oe^rrijgit Angufto^ ah Orimtto Rotuam rettertenti X^^^ 
%tnim «|}« V. Dio lalV, 10)» vna enmCae/are redire fiattfixL Af 
tmifegara^ vi^nxtm jHinms oppidum^ .vtfemdi era^ia petere^ 
kn^uorem tta£fas tfti {fttemnon iettermijga ^migmti^ auxit, ita^ 
vtgrauior indiws^ iandtm Brmodifium (alios Tarentum memo^ 
rare.^ in Notis inoniluin> odnaniariA ». vhi diebus paucis obiiS% 
XK0i*.Oaahr. (k Sentio^ HyLufretio Cqjfl. ' ; , 

Ceiebrabantur- hoc anno HDt KaU 'Septembn £le&ibBia» 
qnibus Augufhis initiatus eA. An ipfe qnoque Maro 9 diC^ 
quifiiiit vir do Aub fMiicat Obf, on ih$ fixik Book $f AenM 
Lond. 1770, S* ]>• 3^ f<90« Scilicet-feerey qui in litK VI 
Aen. Elettifiiiia initia reuelata arbitrarentur a M^rone» An* 
mim obittts confirmat Hieronymus Oiron. Euiebk ad Olyiujpw 
190, % l^itrgilius Btundifii-moHiur ^ Sentio Sahttrmino €i Luiriti^ 
€rfM« (hoc nullum' Lucretiorum cognomen) .Coff. Plink XIV# 
I Haee (vitis pe)r fe in vino picem refipiens) Virgiiii vatii att 
tett incogfuta^ a tuius obitu XC aguutur amtit uumero rotttn» 
do; cmn* XCV ttteikt. v. Baylium DlOiotm^ largile Uu^Jj^ 
Hardnin. ad Plin. ibid» etXIV, feft. ^* . . • 

Cum in * Graetiam proficifcerrtur Virgtlius 5 fciiptUA 
fuiOe CTtditur ab Horatio Carmen UI libn I Sie /# Diua potent 

Dum in Graecia fult-, tertio (^orgtct^rum libvo ^lepii» 
dttm illud exordium: Primus Idumeas referam tibi, Maniett^ 
plmas , additum fuifle cum Catroeo V^artonus putabat L^ 
^Virgii^, 17, ex interpretatione fcilicet parum fiibtiii. - • 

Fuifle» qui 6um in itinere Tarenti vita excefliflfc trad«v 
rtnt) ad Donatum ^. 5t didum ; quaift vrbs cum ad Cait* 
briam xieferatur,, hinc inielligendus verfus Epitaphii: Maa^ 
'«« me genuit, Valabri rapuere^ h. in Calabria vitae ercptum 
fc fignificat. ef. Phocas y. 105 vi Caiabros ietigpt -^ vehemioit 
^auii corpora morbus% " * 

Ofla Virgilii Neapolin translata et ibi in Via PuteolflinaTe- 
pvltau vid. Donat ^.5;. §6, et'ibi Not. Apud Hieronymui^ 



tcvm P. VIROILll HJCKaNIS VITA 

L L tffa wtMs Keapolin tramh^i^ m fi^kkd» iab ^rbg mkario fipbm 
Uuntut > Htnh iftiHsmodi fupra fiript^t qttiVn mpritn^ ipfr- Miaa" 
vtrati MANTVA ME GEWvtT; quod apud Doiia. 
tum f. ^% \t%^%\ fX iii Eufebknnmdiro^iu^on hdud dubit 
Abi intcTjHdatore ven&t^ krepeutttm iad^ a Viii^eiii^. Bcjtt^oack 
^ SpecvU iiift^ Vn, d6% 

De teftameMto Vur^iUi v» JDonatam ^. |d% 
Eum paullo ante ttiotrtem ficriitia» 4deo()ite omuka faa 
Icripta (vt etiam Gramoiaticas in Anthoio|r^ lat^ ffv i84<» 
kd ^ k4 atcepit) ^ tombtnrere vbluifle , mox » vt Aenets &K 
fem combUrtreMr> taoiqium impcrfedttttL o|»us ^ teilainetottt 
fcripliTTe» tandem> amicorttm predbus vi^m» Vario ac 
7uctae> de quib^s v. ad Donat. {« 59 fciipu toa legafie^ et 
fub bohditione» M emendarent» naimtDonitus ^. ^%* ^%^. Ab 
iis tameuy iufiu Cae&tis, Aeneidem emendacam efle> in e^ 
«levn &rra^ne memuratur ||» $^> quod ita iatelliga^ vt etnen. 
^aiiitt iquideni toUendo» non autem addendot v. fu^ ad ^9^ 
>Bmu C 59. Ita fere Hieronymtts Chron. Ettfeb. ad Olymp^ 
4>&, 4 P^aHms a> 7»^«, i^rgiiii #1 Hora^i fpnfmb^mahs^ panm 
imUnfnit Hhfitis^ iqni Atnridnm ppfisa iibros ismiHfU^mi fnb 9a 
k)s^ ni nikii mdihna^ Nefcio an inl^ fubllkU ^efereudum fift 
Aittd) qttod apttd Sen^ SuaC a e Virgilio exckatur s pltna %tH^ 
Ijocum illud habere pobat in Aeu»'VL Nihil tanKtt t% Ae^ 
totide intercidifle ialioqui memoratur» - Fpiit lattien Gayctt 
ttettinen, quod quatuor txtremos Aeneidis libcos Vii^o ab- 
Sudiearttk Nam U>% Harduuii femnium vel vcirbo atting^re 
^iget > qui totam Aeneidem fetum £iec. XIB efle volcba^ 
lieleJlit eutti Saxius in difp. LtipfL 1717 habiia. 

Rdiqui Grattimatici Modo hoc modo iilud feqUtttttun At 
Veteres ftriptores ^ t^Un. VJI, )o, feftb 31 D. Augnfins tarmina, 
ifhgHa trtmari ^ontrA Ufiamtnti mns Virwcnndiam vitmt^ mttius^ 
Iftm tta ^aH Ujlimttdum tmoigitf ^nnm .fi ipfi fiun probaffku. 
4SdU; 3CV0> \o*^fid jqnat prwrafiitui^a funi ab tn^ M^f p9fi ^r» 
^t9ufirmttnr\ $i aJbj^kd^ qnmdttm mors pratntrttrat ^ mquint^ 
WMt> nMqnaqnam pottarum tUgantifiimi nondnt ntqut ifM'fcio 
idigntt ftmt: itaqtu^ qnnm^ morbo bppr^us^ aduttstart u:or^ 
Hm vidnttt^ ptitimif orauitqut ajuis amicifftmis imptnfi\ v/ jie^ \ 
Wida^ qUJtm nondum fatis oHmauiJfit -^ ahotrrtnt^ Harrob. 1 
SaU tf ^4 qni tttim moriens potma fuutn Ugauit igtd^ quii 
^fi famat fuat ifuhtra pojfltrfiati fiibtrahtuda cnrauiif nec imm I 

mtrito, Multa in eam rem varioruiA Epigrammata vid. in 
Cataledis Scaligeri tt Burmanni Anthok)gia. Adde Donatv 
f • 17' lt« Kft ctaaitt dilptttaiiQ hae de re kominh Itali CSpt* 



?ER A^^NOS DIGE;STA . ,ccix. 

FMf i^PtrrMif Vpi^i Tom. IV), verbofa» et vams argutiis int* 
nlbasquc quaelliuuculis plena, vt le^o vix^olerari polfit^t 
noa magis quam reliquorum eius - iuper VirgiUo Dialogo^l 
nun. . Grauis fatis eil vel vna Pllnii auSpritas , qua. conilet; 
VirgiJium poenitulflre A.enoidi& tamquam izaiperfe^ operf3|i., 
Ualuit tamen vir dodus I^. A. BartenOein 9 Pro^ Matlu et; 
Pcef. Coburg. in Proiuf. a. 1774 fcripta nec teile nec argu^*, 
mento, fed mera fufpicione contendere,, poenitcntia Uudum. 
in Auguilum cumulatarum, et indudorum, aduerl^s £pi« 
coreorum difciplinam> deorum, eo adduc^um elfe poetam^ 
\t teilamento. fuo carmen abolitum elTe vellet. 

Caeterum Virgilio mox oMnium ad El^fm ^aff^yns mm. 
9aJU Tibutium iuuenem. vid, Doautii Mard EpigrammaaA. 
caicem Tibulli Ouidius tum annum 'XXV agebat, itaquei 
\lrgilium tanutm fi pidtfft tclhtur TniLZV, lo> 51. Hovt». 
tias annam ingreiliBS erdt XLVII. . 

Aeneidem cum viuo Virgilio multi$ hominum deiidedii 
tipeftatam, et ab AuguHo litteris llagitatam <vid. Donat. 
\ita Virg, f, 4d et ibi Not. e Macrob. I, 24) , tum eo moif^ 
too magno fauore et praedicatione acceptam fuiiTe , ex poe* . 
tis cius tempbris coUigas* Ouidius Rem. 395. ^95 Ta^Hm' 
/« mMs Ekgi dthtn fatetiiur C^mantTfm VirgiUti fmhiU d^bti • 
70J *). Sed idem Aeneidis iam meminit Am, I^ 15, 25, 
quod carmen ad annum 736, proximum a Virgilii morte^^ 
Mafibnus rcta^tz ' THiyrus nt fi^rtts AetunaqH^ arma ^gttitur^' 
Rama iriumpkati dthn ^aput orbis trii, Et in Arte 751 e^tt^ 
^fll» 3^7 & profiigm» Jttfiean^ attat primirdia Fomaty Qm 
unbw Lati^ <iaritu extat vpus. Nondum tblbluta et edita 
eratAeaeis, cum Propertius nobiies illos ver&s fciiberetf 
lib. II £Ieg. extr*» ^i fqq. ^ai munt Atntaa Troiaui fufiitat av-'^ ' 
nietc, 

Vifigiiinra pauUopoft, et adhuc aeuo Augufteo, in felip^ 
lis praele^m et enairattini fuiile> e 'Suetoiiii> 'fcimus de iti« . 
Gnmmat. c itf Q. Caecilius £ptrota Comelii Gaili familia«- > 
ris — primus dititur latint tx tempt/rt dtfpiHaJfi^ ffrimus<p$t 
firgiUum et aHos pottas nouos pratltgtrt to^Jft^ etiam Orofii 
aetate : Oroil I, 18 Aeacat — •quaHa ptr trienHium bttta ex^ 
dtautritt qnantos popuhs impticuerii^ vdio toc^idioqut afflixtrit^ 
imU 4iittnarii 4iJtipUtui tuifiraJ quoqui mtmoriiH ifn^um </?« 

Vf 

^) It% leg.; nam «f»5«i|g^% ttfl«t quidem eaTpien cptcuni« non poe* 
6s cpicft. 

VtJiOtl^ Tom.F o 



ccx P. VIRG. MARON. VITA etc 

Vt Virgilio Ennium ab Adriano praelatam taceam (Spsr* 
iBin. c. 1$) : Caligola Virgilii memoriae admodmn infeilnt 
fiiit. Ad §t VirgiUi $i T. Limi firipSa $i imagimis, pauOtm 
^uii, qmm ex ownHms Mtioth$eis mmomirHt quorum aUsrumt 
wi mSius iugtmi mimmaiquo doSriuas — carpebai Sneton. Ca- 
'liS- 34* Itaque Virgilii Codices ad paruum tiun numemm 
rtdaAos fuifle necefle efl. , An forte inde in tanto nuncuipo- 
graphorum numero mirus iUe librorum etiam vctuftiorum ia 
cormptelas confenfus repetendus eft? vt, cum pofl haec Vir- 
pliana carmina ex^ paucis , nec forte emendatiffimis» exern* 
plaribus defcriberentur, vera iam tum ledio periiflet; quo 
fifittm , vt fhiflra nunc a libris auxilium 9 vbi haereas , ex- 
pedetor. Extabat tamen Virgilii manus adhuc Plinii maio* 
ris aetate U. N. XIII, 1% extr. et QiunAiliani, Infl. I, 7, xo. 
Nam apud GelL I, fti Hygiftum» qui pauUo pofl Virgiiium 
vixity Hbrum ox douio aiqus famiiia VirgUii habuifle ml mi- 
Tum. Virgilii idiographum librum infpe£hun » fed ab aliis» 
Gellius memorat N. A. IX» 14. Apud eundem 11, 3 — »»• 
fdi uMs iu memoriamt Fidum Opiaium, muiii uomiuis Romaa 
grammaiieum, ofiiudijfe miki iibrum Aiutidis ficuudum» miran* 
doi vituflaiis (raedio faec. 11) » smtum iu SgiUariit XX auriis, 
quim ipfius VirgiUi iffi iridibai, in quo Aen. II9 470 anm 
fcriptum erat» addita fuj^ litt^ra h £siAum ak^ua^ Apud 
€ttnd. Xm, ao, Probus — ? iu primo Giorgicou, qiiem ego» 
iuquii, librum manu ipfius corredum legi 9 wrbis por i Uiio» 
ram firipfit. 

Magnam copiam verfuum et lufuum in VirgiUum eins« 
que carmina cum bona tum mala, vetuflionim et feriorum 
poetanim , vid. poft Pithocum et loC Scaligerum in Cata* 
\t&x% apud Burmann. in Antholog. Lat» lib. U» ep. 173 fqq, 

Cum femel hominum dodorum ingenia ad inanes lufus et 
AUgas poeticen deflexiflent: exorti quoque funt, qui illiberali 
prorfus inuento centones Virgilianes conderenc. £x hoc nu» 
mero f^eculo quarto exeunte inclaruic Falconia Proba. cont 
Sak. Onomafl. T. I» p. 4)S* Circa idem tempus difpefcnit 
fuos centones Aufonius. Adeo difficile efl perfpicere et diiu* 
dicare, quid vemm pulcrumque (its fi fiiincl hominumiudt^ 
cia uccaecauit praui exempii fidfaeque opinionis auAoritas» 
Mirabantur tamen hi horaines Virgilium aoa ■anttl ac 
Acs vcl Meflaiac ex Augufleo faeculo. 



TESTI 



CCXI 

asnBssBssssBBasaM» 



TESTIMONIA DE VIRGILIO 

ET EIVS OPERIBVS 



P. OVIDIVS NASO v*iwr. 1 15> aj. 

Ttyrus , et fegetes , Aeneiaqu^ arnra lcgentur, 
Roiaa triumphad dum caput orbis ent« 

EIVSDEM ^.111,^37, 

Et profugum Aenean , altae primordia Romaer 
Quo nnllum Latio clariuS extat opus. 

EIVSDEM AD AVGVSTVM. ^^5^.11,55^ 

Et tamen Ule tuae felix Aeneidos tufibt 
Contulit la lyrios arma viiumque toro^ 

Phyllidis hic idem , teneraeque AmaxylGdls i|gnei 
BucoUcis iuuenis luferat ante modis^ 

« 

SEXT. AVREJLIVS PROPERTIVS ^ 

iri. II) Ehg. extr, 6i fqq>. nd Li/kccupu 
A£ti& Vic^um (imutj cufkdis littota Pho^bi^ 

Caefaris et £>rtes dicer^ pofle rates^ 
Qui nunc Aeneae Iroiani rufdtat arma> 
la6laque Lauinls moenia littoribus^ . 
Cedite Romani fcriptores^ cedtte GraH: 

Nefcio quid maius nafcitur Jliade* 
Tu canis vmbrofi fubter pineta Galefi 

Thyrfin , et attrids Ds^phnin eru|idii>ibul ) 
Vtque decem poffint corrumpere mala puellam% 

' MiiTus et impreflrs haedus ab vberibus. 
FcUx, qui vites pomis mercaris amores! 
Htiic licet ingratac Tityms ipfe canat 

i. o j» Felix, 



K X 



ccxn TESTIMONIA 

Eelix, intzBxaa^CeTydon qui tentat-Alezia 

Agricbl^e domini carpere ddiciaiS! 
Qtiamuis ille fuam laflus requiefcit auenam : 

Laudatur £LciIes inter Hamadiyadas. 
Tu canis Afcraei veteris praecepta poetae, 

Quo feges in campo , quo viretherba itigb* 
Tale facis carmen do£ta teftudine, quale \ '"- 

C^rntbius irapofids temperat axdcuUs. ^' . 

.QyiNCTILIANVS ]Jb> X, faj>.i, §. 85- 

Idem nobis per Romanos quoqu^ audx>re$ ordd 
ducendus efi. Itaque vt apud illos Hoinerus^^ fic 
apud nos VirgiliuSi» aufpicatifnmum^ded^rit exotdi^im: 
omnium eius generis poetarum Graecorum noRro^ 
rumque illi haud ^ubie proximus. Vtar enim verSis 
iisdem, quae ab Afro Domitio uiuenis accepi^ qft* 
niiki interroganti, quem Homero crederet maxime 
accedere, Secundus, inquit, eftVirgilius; projpior 
tamea primo, -quam tertio. Et hercle, vt ilU^iw.* 
turae caelefii atque immortali ceflTerimus , ita curae 
et diligentiae vel ideo in hoc plus eft , quod ei fuil 
magis laborandum} et quantum eminentioribus ^n* 
cimur, fortaflfe aequalitate peofamus.. Caeterioni» 
nes longe fequuntur*. 

ANTHOLOG.V, 74. 
Kctf (ptKos hvaovlcm XnyxjB^ocs eTT^eTn kCkvoc , 
JImoi>v iveTriniff Hi^lKKios' ov itore ^toi)f4fiff 
©u/u/3f !«• uKAov ^OfjLfi^ov ecviTfe(pe Trccr^i^oc ^d. 

STATIVS TkEB. XH, «16. 

.Nec tu diuinam Aeneida tenta, 
Sed longe feq^uere , et vefUgiaremper a^ora^ ; 

ALCIMI 



DK VIRQILIO ccxm 

ALCIMI de FirgiHo et Hofnero (vid. jhihohg. 

tap. IJ, ip. 177). 

Maeonio vati , qais par vt\ projtimus effet, 
Confultus Paean rifit, et haec cecinlt: 

Si potuit nafci', quem tu fequereris , Homere, 
Nafcetur qui te pdlfit , Hoihere*,- fequi, 

D. AVGVStlNVS de Ca. DeiUb. I^Vj. 
Virgilium pueri legant, vt poeta magnus om- 
nlumque praeclarifumus atque optimus V. teneris im« 
bibitus axmis , non facile obliuioiie poflit aboleri. 

SequwtUJC carmina Grammaticorum et argumenti^ 

«jperum.Virgilu^ _ 

\ 

P* VirgiUi Maronir vtta^ a.Pnoea Grammatico vrbri 

Romae, vierjihur icdta. vtd< j^nthplog. LaL P^ 
JSurmanni $ee., 7\ hLii^ 11, J^p^ 186. 

FHAEFATFQ 

Ovetuftatis memoranda jcuflos^ 
Regios afitus fimul etfugacei » 
Temporum curiiis dpcilis refence, 

Aurea Clio* . 
Tu nihil magnum finis ipietire; : , < ' 

' Nil mori chritm .pateris i refenigfij . . ;i 
P,ofieris pri(ci monimema f?kecii ^ J - . ' 

Coadi.ta,libj:i».. 

Sola (ucads variare di6Hs ' . ~ i ' 

Pagina^ nefcis:- (kd^ aj^eit^ quicquid 
Veritas prodit^ recinis per aeuum 

. » Simpjic^ ]ingH%v .. ., . , > 
03 Tu 



ccwv TESTIMONIA 

Tu ienefcenies titulos laborum - v\ 

Flare durantis reparas hiuemae. 
Militat Virtus tibi^ te.notante 

Crimina pallenL 
Tu forx turbas^ ilrepitusque Utis^ 
Effugis dulci moderata cantu^ . 
Nec retaidari paleiis loquelas 

Compede metxi. 
His faue di3is : letegenda vita efi 
Vatls Eltnifci , modo qui perenne. 
Romulae voci decus adrogauit 

Carmine facrb. 

Maeonli Ipecihxen vatis veneranda Maronem 
Mantpa Romuleae generauii flumina linguae. 
Qt^is £ik€.unda tuos tolexaret Graecia iafius ? 
Quis tantum etoquii potuiitet fene tumbremr 

5 Aeiztiira Virgilxum teUus m& Tufca dediflet ? 
Huic gejQitor iigulus Maro nomine : cultof agellfi^ 
Vt referunt alii , tenui mercede fecatus. 
Sed plnres figulumj ^uis non miracola rerum 
.Haec fiupesrt ? diues partns de paupcre veaa 

la Emtuitr figuU febeles noua carmioa fi^nxit» 
Mater I^Qa iult » Magii iion mfima proles, 
Quem <&ccrum probiftas fcck iam chiara MaiQaL 
Haec cum rnaluro prcmerettiT pondere vcntris^. 
Vt fblct in fbmnh animus , ventuia lefingens» 

15 Anxius et^ vigili piaefumcye gaudia cuia^ 
Ptioebei nemoris lamum fiidifle putaoit» 
O ibpoi indiciuia veht nil ceitius vmquam 

Coineai 

S yiiL ad Vitani Virg. Sb tff 4» 7 L to^mti. 



DE VIRGILIO ccxv 

Comea porta ttilit Fada eft, intiiprete lauxov 

Certa parens , onerisque fui cognoueiat artem. 

Conible Pompeio vitalibus editus auiis^ " a# 

Et Crafib , tedgit teiram ; quo tempore Chelas . -. ^ 

lam mids Phaethon pofi Virginis oxa receptus. 

In£mtem vagiffie negant. Nam fironte ferena 

Confpexit mundnm 9 cui commoda tanta fi!xebai. 

Ipfe pnexperiis ■ adxifit laetior orbis : . * flf 

Texra minifixauit flores ; et munere vemo 

Herbida fuppofiiit pueco fiilmenta vire&ens. . 

Pxaeterea, fiverafides, fed vera probatux;, 

Lata cohors apiiim fubito per rura iacentis 

Labra fauis texit dulces fiifura loquelas. - 9# 

Hoc quondam tn fiicrotantum xnikata Platone 

Indicium linguae memorat famo& yetufias. 

Sed Natuia parens ^ properans^ extoUere Romaa^ 

Et Latio dedit hoc ^ ne quid concederet vni» 

Infupexhis, genitQiK, natt dmn &ta requixic, "^ S| 

R)puleam flexili virgam mandnuit arense : 

Tempoi^ quae nutrita bxeui , dum cie&ity in omnc 

Ald^ emicuit eoadis , quas auxesat aetas. 

Haec propter placoit puerum eommtttere Mufis, 

Et monfirare viam vcnturae in faecula famae. 40 

Tum Ballifia rudem Hngua titubante receptum 

hflituit primum^* quem noz armabat^ ia vmbda 

Gxaflari fi>Ktiim; crimen doAxina tegebat^ 

Moz pate&Aa viri preffit eft audacia fiizis. 

Inddit tituhim iuuenis , quo pignoia vatis 4; 

EdidtL Aui|iiciis fufiecit poena magifiri. 

04 ISlonte 

at £ Ck$U% -7 9WHf$HK 37 M O^O ToU. COBU 



w. 



ccxvi CfEJSTIMOKTA 



• < I k • • 



•k 



•» * »• • 



J ' • ♦ I 






JUovte fa^kot^kpidntn tegiiur BaSi/la fipvkur^ 
No8e dit' tutum carpe viatorHer. . 
f t^ Nos tamen Jioc breuius; fi fas: iimiilare Matba 
50 BaSiftum ffuipoena t^git ; vict tutd per 4iurat^ 
Hic BaBifta iacetj,^ eirto pedeptfrgt 
Carcereitaoittofo ctaufut Balbfta iemtier], 
Atvrifraudirpergite noSto . ^ewrJ • ' ' > 
j t: Qnid trejjidajr iandem gnjfie pamidnte'^ viatort 'S\c J 
5 5 NoSjfurnunfiiremfoxeuf imber Tiabet^ 

Battiftae.vitam'rapmti iqpif\, ipftfdpukr^m^ . i 
Intufit ; vmiirangctnr penduh faxa ^trenttt. 
Crimina latrMc^^digmffima paeiue unneet 
•^ r Duritiammnntff^elameitit vifi^JaJMi^ 
60 Hlnc Gu&irlenmi^praelufitfuneraverfur. ^ . : 
Parue.zufex>, petortm cufha tibitaie merend II ..: 
^fnnerh qffidumv nitae pro ifimnere ,i wedditi.' ' j 'l 
Tum ttbi 'Sysooem ^ • Maro , coQtuItk Ipfa magtOhini 
II Roma pbtieii^v proceresque fivK^itibiiunxk amic6si 
6$ PoIIio, Maecenas?^ Varius, iCorneliusardenlrv; . 
£D£bi x[visqtie mpit, .per it vi£hirusj2n ixvM^puji 
Mufa refer: quae caufik fuit compotKre libros«ti ^A 
Su^iferat Au^trftus^Tcrum mojderamlna prineeps. . * 
r •» lam neds^ticoi erat patiiae: iam caede prionini : * 
70 Perfufas acies rlegiixir vifuira Plulippbs; . • ' ^ 
Caffiusiiics J^gni vindexv-^tnBRitusinarmis' • 
Intereunt« VlAor, nonHumcontencus ojdmis - • 
Eineritas belU- fpbliis 'ditaflTe <^ohprtiS) 
:. . Proiciipfik 

. 5^ h. ipfa kjndiitn flrnes tus, Ugiiur^ fcribitur^ pa« 

ei pro tYimalo fuiu tpfs lapis. ratur, in Macedoniam iterum 

66\tg, le Pbi q^ dcdacenda ad pugnam ia« 

69 iam acies ^ h. exerci« ciendam; ' 1. jP^y/Kybi* ' ' 



,DK VIRGILIO ccxm 

Profciqifif mfleiae .fiarentia cura' CremoDae ; 
Totaque ixiilitifaus;pzethun cohcei& laboruixi 75 

Praeda fuir. . Violema taanus.-bacchatia per agros» 
Non fl&ttts I» noQ tela Ibuis , nto ipumens amnis,' . ' 
Non imbresrapidi^i cfpantuin.mantts inlpia vaflar. ' 
Mantua,- tii CQJBtttfta: Ioct> , ibciatapexicliS) 
Non tamen ob meritum } miferam vicinia fecit. go 

lam Maro puKus erat« . Sed viribus X)buius ibat 
Fretus amicorum clipeo: tum paene nefando 
Enfe p.eriti Q^d deHCra faris? .^^jid yiiifera Romae 
Sacrilego mucrone petis ? .tua bella tacebit 
Pofieritas , ipfumq^^ duc^in^ nifi -Maatua ^icat^ 85 
Noa tiilxt hanc jabi^m .do&iiliota cufba potentum« 
Itur ad auSQi^^fl^jr^rwii»* - Quy Mfurdjj^ bqnror 
Egetit^^^ oft^%d!i>flti quid tune:«4fe^p(ia tuU^^ 
Caelaris bip pfeici.dQ nutu repetiiAtuX ageUi. ;, : ..,.: 
His au&js mf riti; 9 w dign^^repe^djgtir VeUet : go 

lauenit carmen ^ quo mynera vincere poifet. 
.Praedia dat -Ca^r y ^^ox\^h^ breufs vi^s hf bendi: 
Obtulithic raudes^ quas faecula nulla filefcant, 
Paflores.cecinit.primos* Hoc carmine Conful 
Pollio laudatur , ter fe reuocantibus ahnis • . oc 
Compoiito* , * Foft haec ruris praecepta. colendi 
Quatuor expouiit libris y et commoda tefrae 
Edocuit^ eemirfs anno minus omnia luftris. 
Inde cothurnatt> TeUCTbrum ptaeKa venh • •"' 

EtRutuIum torihit. - Biilena volumiha facro '^ 
Formauit donataDuci , trieteride quarta« 

"/ " 05' Sed 

78 in aliis : quMuinm mMims faris huic ptacid^ utitu ripgm 
^Of vojlani* tuHtur a^ Toli. €t Fraac« 

%l<imiuu€m,$uffffiig Ca4* ' , i» 



100 



cejcvm TESTIMONI^ 

Sed loca^ qnae trulgi memorauit tradita fiunc 
Aequoris et tenae ^ fiatuit peicunefe vates^ 
Certtus vt libris ocolo difiante notaret. 
105 Pexjgitur: vt Calabros tetigit, liuose Bocenti 
Paicarum , vehemens luzanit corpora morbuf • 
Hic vbi languores ; et fata mfnantia fenfit :. 

m 
Coiiiru d$9rami in -iximptawi. 

n 

' Di opiribuf P^trgiUams mcerti tmSforU ibid. SB. Tk 

' Maeenium quisquis Romanus nefcit Homerum^ 
•Me legat, et leAum credat vtrumque fibi» 

Dlius immenfbs miratur Graeck eaJsrpos : 
Afl minor eft nobis , fed bene eukus , agef •. 

Noil pafter , mfles , nee cunius deerit axator. 
Haec Graii» conflant fingola, tdna m&L 

m 

ALCINOI t)E VIROILIO. iftV. i^;. 178. 
De numero vatum fi quis (eponat Homerum, 
Proxihius a primo tum Maro, primus erit. 
*^ ^ Et fi poft primum Maro {eponatur Homerum r 
Longe erit a primo ^ qui^que feciindus eiU* 

IV V 

C Su^cii JlpQjTtnmrir (ap. Donat CattEagiaienfis) 
^ Granimaiiei in Aneidm FirgiUanam. ibid^ £g*. 

}1Ar Jupra in Donata §^ 'jf. 
luflerat haec ispidis aboleri carmina flammis 
< VirgQius , Phtygium quae cecineie ducem. 

Tucca 

U$ $ darii, a!. dijh. mttin%, 



DB VIRGILICr ccxDC 

bcca vetatv Variusque fiixittl : tu, maxime CaeGur, 
NoQ finis , et Ladae confulis hiftoriae. . \ 

bieliz gemino cecidtt prope Pergamon igntp 
Et paene eft alio Troia cremata rogo. 

V 

iitatio riufdm » Phoeat Grammatici^ $x /ragmmib 
vitae FtrgiSi'» vid* ibid. £f. J^ ^^ 

Caimina Virgilius Phrygium piodentia Martem "" 

Secum fiitali iufletat igne mori. 
Tucca negat, Varius ptohibet : fuperaddito, Caefarv 

Nomen } in Aenea non finis efle nefas. 
quam paene itenim geminafti funere fijnus, 

Troia bis interinis caufla fiitura tuL ' 

VI ' 

Dt tadem n verfus attribnti CorneUo Gatto^ fchotaJHci \ 
poetae, vt apparet; expreji ex eodem Sulpicio 
Carthagimenji. ibid. Ep. 176. 

Temporibus laetis txiftamur ^ maxime Caefarv 

Hoc vno amiflb , qiiem fleo VirgUium. 
Sedvetuitrelegi,' fi tu patiere, libellos^ 

In quibus Aenean condidit ore iacro. 
Koma rogat } predbus totus tibi fupplicat orbis^ 5 

Ne pereant flammis tot monimenta ducum. 
Atqae iterum Troiam^ fed maiQr, flamma cremabit. 

Fac laudes Italum, bc tua hB^ legi. 
&eneanque fiiam &c maior Mincius ornet. 

Plus fatis poflfunt Caeiari&.ora dei. ' 10 

yfHDt 

V, 4 (1 Iv Atfuam mn fims. 9 f. Aituanqu* iuHm. maior 

M,3 Qhi W0iuit r„fi tMpa" Ktncius; magnas Minciades» 

»W, Ed. Vemi47i. Virgiliusj aliile^nt: maior 

$ Eadem ed. prtcihuqaw mmtiuM^ Oallo hoc canheqi 

i^ Itg, itdam. iribuityr 



cciDC TESTlMONrA.1 

, :. .. ".••• yE . . •■•••v • 

Df eadm re.vdir4t-f{h()taJlUtp<iMae:VdifiUt fitb fum 
jlugttfti.gatfatify Md. Ep, 19 ^^V Dbitat. $. 56. : 

Ergone fupremis potuit vor imjirobavetbi? 
Tam dirum mandare nefas ? ergo ibit ia ignes» 
Ml^naque daQiloqui inorietur Muia Mairanis ? . 
Ah fcelus indignam! .ibluetur Ii!tera diues ? 
5 Et poterunt^eftare oculi? nec parcexe honod 
Flamma fiia, dignudiaque operi fer^trje decorem { 
JJiifter ApoUo \mtfk^j». . M^ifae, proJhibete/-2^tinae» 
Liber ct alinft:G^e% fuc<<umte.: .. Yeftet ia afinus ! 
Miles ^tat \ >v§ftejf jflQcilis perrrwrai i^Ionus^ 

lo Nam docuit^ cjuidjYiQr agere^r ^quid Wgeret Aefial 
Quid daret Autumnus, quicl-Bruma nouifOma ferr^ 
Arua xeformauiu (bciauit vitijbus vlmo^ : 
Curauit pefudes : apibus fua paftr^. dicauit* 
Haec dedit^ vt pereant? ipfum fi dic^re fas eft. 

15 ^ Sed legum eu feruanda fides^^ Suprema volunts 
Quod lAandat', 'fierique {ubeu parJere necefle eft., 
Frangatur potiii^ Iqgum veiierand^' poteflas^ 
Quam tot cobgeflos noSesque^diesquelahQres: 

. . Haufer 

tribuitiir itk Cad« Vatic« lu . iuBumqtf^ jopr^ firuMi ami 

i^%6* V. t*raefat4 ad fragm, r#iff» vtal. ap.Burm. Praefti 

•Vattc; patg. -^aVi, Cod. 'Aenn^ vulgafta, nbn pqterit feniar< 

dimqui/uum, de qQO Otcweni xuin feniet» Aencidi aetexQi 

Noft. Hag. p. zS^. tttep % .^ua .dign^ eft { , 

VII, 4 Uittrakiu/s^ an ihultis * 7 Pulchir ApoUa alii. , 

" ' egregiis fententiis refertus li-- \%'Arbuiit fprwmmt alii. 

ber^ Zfoluitur litura, Diuit 14 mQdo, hoc eloquiy noi 

Valerio Martiali tribuUur hoc iam nefa.s efll.Burmann. pul 

carmeniaCod.Vatir.n.r$8d«, chre coui. ipfo fie iudice f4 

\ S ntc parQtre^ f( il, poterit. tfi^ £/. Ed» Vcn» ¥i pmrimafi^ 

00r^##£d.Ven. 1472. Eadem ipfum^ fi d^ 



■j. 




DE VIRGILID tcjon 

Hauferit vna dies , fupremaque iufla patenti^ ^ 
Amittant vigilafie fuunu ' Si iotit furenti • 90 

Enauit in morte dolor : fi lingua locuta eft 
Nelcio quid titubante animo, non fponte^ fed altil 
Ezpugnata malis ., odiolanguons.iniqui: « 

Mmeas caeca fuit: iterum feixtire xuinas 
Troia fuas y iterym cogetur reddere voces ? ^ 35 

Aiiiebit miferae poft vulnera vulnus Elifae ? 
Hoc opus aetemum ruet ? tt tot bella , tot enfes v 
hcineres dabithora nocens, et perfidus enor? 
Huc huc Pierides nemorum per luttra loquaces 
Tendite ; et ardentes ignes Jluuialibus vndis 30 

Mergite: ne pereat tam clari Myfa poetae, . . ' 

Flariiinaque vanefcat. Viuat ATaro clarus in orbe^ 
Ingratusque libi. Sed, quod male iuflerat ipfe, . .* 
Sit vetuifle meum. Sacer eft poft tempora vitae» . 
Sicque erit aeternum tota refonante Camena 3j| 

Carmen, 

19 fupnmagmi Vitha^ Ed. fororts^ Expirent in (del. in} 
Biil et aL tgntsy viuat Maro tiuffus Cdot'* 

^ , tusj vbiqut^ Jftgratusqut fui^ 

'yTfVr ^^^' ^''^'*''* JludiorufHqut i.uidus orbi Xt 
vigikas. Ed. Wtn.amittai. ct ^^^^^ j^ ^:^^^ „.,^^, ^l^ . ^^ 

^i^y fi /ortt /uperbus E. in ^^^^^, ^^^ .^^^^^, .^^^ ^^ 

^^rupig,r, vt abi ap. Burm. ^^^^^, ^,^,^^ j^^^ ,^ ^^ yj,. 

^H^fUfuprmta Erratdt iam ^^^ ^j^ [^^ j^j^^^j ^^^ ,^^^^^^ 

•ort# dolor% r ^ pitat. Immo fit atttrnus tota 

15 F. redd^^ipMMA. confi rt/ouantt CamniaJ Carmni * 

Gcorg. I, 502. »" popufo et Ditti fub emmint 

^^ ^ . ^, fiomenHaudetur^' vigeatt plu» 

17 Tam faerum foluetur _. , , _ _. , 

^/ ^ ft « r#«/, relegatmr^ amttur: 

»/"!. #0* Ed. BafiL cum al. > « » 

^9 Magaa m leqq» fcriptu-' 2 1 n- • /• i • .^ 

. ** ir, • Jr n . tnpopufo Dtut /ub tTUMtue nomtH 

"evanetas. Ed. Ven. fic le<> ^j j n j u^* r *j 

,.,. „ , «. .. ^ ad duftum cod» HeinL ad 

v^' //w, Aftf, Pttridtsy dkU m^ xrr-*^i -..d — 

.'J'<ftii«fl eundai fapmns (leg, »«-'■?' » 



ccxxn ARGVMENTA 

* 

Carm^ > et imperii diui fub nomine viuistr. 
Laudetur, placeat, vigeat, lelegatur, ametur. 

Vffl 

Eomnulm ver/uum fcholajlica imitatio, per Phoei 
Grammaticttm ex vita yirgilii Fragmiutwm, ibid. E 
185. Pojfunt verius pro var. kSf. ac eomtptcHf 
Juperiorif carmmis a verju inde 23 haberi. 

Nefcio quid, fugiente aniina, non iponte, fed alt 
Expugnata malis , odio languoris iniqui, 
Infertur Tyriae poft vulnera vulnus Elifae ? 
Sentiet applicitos turbata Sibylla vapores 
) Eiuratamori? nec cingula reddet Amazon ? 
Di meliora date, ac fenfumireuocate nocentem, 
Pace viri liceat tanti. Nec commoda linguae 
Diuitis intereant: per quam Romana iuuentus 
Aeternum floret. Verum, quod iuflerat ille, 
ro Sit vetuilfe meum. Nam pofi fua tempora vitae 
Non taceat. Imo aetemum refonante Camena 
Laudetur,' placeat, viuat^ rele^gatur, ametur. 

IX 

jKuf cmufdam fcholajlici poetae argumenta iu Jenei 
demfub uomineOuidtt. ibid. Ep. 192. .Siiii^ admodm 

inepta carmina. 

F R A S F A T I O 

Vtrgillus magno quantum concef&l Hometo« 

Tantum ego Virgilio Nafo poeta meo. 

Nc< 

Vm, $ De Hippolyte nihll equo reli^ pedcf pdgnat v. 

Virgilius habet » qvLod huc 710 » vt atigufa iofcitft P^ 

referas. Forte Camilla de« frcais diSU finc* 
figaatur Aeik XI» ^4S» (}uae 



AROVMENTA ccxxm 

Nec me piaelatum cupio tibi feire poeta. 

Ingenio tfliitum fi loqupr, hoc iatis efi. 
Argumenta quidem libronim prima notaui, 5 

Enorem ignarus ne quis habere queat. 
Bis quinos legerent, feci, quos carmine verfiis, 

Aeneidos totum corpus vt efle putent. 
Adfinno grauitate mea, me crimine nullo 

Liuoris utuhim praepofiiiiTe tibi. 10 

PRIMI LIBRI *) 

Vir magnus bello , nulli pietate fecundui 

Aeaeas , odiis lunonis prefliis iniquae, 

Italiam quaerens Siculis errauit in vndis. 

ia£latus tandem Libyae peruex^it ad oras ; 

Ignarasque loci, fido comitatus Achate^ 15 

ladicio matiis regnum cognooiit Elifae. 

Qain edam nebula feptus peruenit ad vrbem, 

Abreptosque vndis focios cum clafle lecepit. 

Hofpidoque vfus Didus per cunfla benignae, 

Excidium Troiae iufliis narrare parabat. 90 

SECVNDI 

Condcuere omnes. Tunc fic fortiflimus heros 
Fata recen(ebat Troiae , cafusque fiiorum : 
Fallaces Graios: fimulataque dona Mineruae: 
L^ontis poenam , laxantem ckufira Sinonem : 
Somaum , quo monitus acceperat Hedoris , atrum : 93 
lam flammas caeli ^ Troum, pacxiaeque ruinas, 

Et 

'^) Deeil in aliis praefatao; 16 fiammas 400^, quae 

etadfcripta fmgulis libris ar« caelo ibant, ad caelum fur* 

Cumeata com Modefhni ICd gebaiit f. flawmas lll aut 

noniines fic et iii Bad edd» fiammas^ ^msdn Trmm^ 
^^brir. £t in Cod. Ronw 
Apua lioctar. pa^. 105» 



i 



ccxxnr AaGVMENTA 

Et regis Priami fatum miferabllc &mper: 
Iippofitumque patrem coUo : dextraque prehenfum 
Afcanium , frufira a tergo comitaiite Creu(a : ' 
30 Ereptam hanp fato: focios in monte receptos» 

TERTir 

Fofi euerfa Phrygum regna, vt fuga coepta moueri r 
Vtque fit in Thracen prlmo deuedus : ibique 
.Moeniacondiderit, R^lydori caede piata. 
Regis et hofpitium: vt PhoebL refponla canebant, 

35 Coeptum iter in Cretam: rurfus noua fata reperta. 
Naufragus vt fuerit Strophadas compulfus ad vndas. 
Inde fugam, .^t dirae enarrat praecepta Celaenus : 
Liquerit vtque Helenum praecepds ordine &tis, . 
SupplicemAc^^LcmenidenPolyphemo vrgente recepit^ 

40 Amifliimquep^tremDrepanl, atquehincindequieuiu 

i;i,VARTi 
At regina graui Veneris iam carpitur igni. 
Confulitur foror Anna : placet fuccumbere amori r 
Fiunt facra deis : onerantur numina donis. 
Itur venatum. Veneris clam foedera iunguftt. 

4 5 Fa£U fama volat. Monitus tunc numine diuum 
Aeneas claflemque fugae fbciosque parabat. 
Senfit ams^ns Dido^» precibus conata morari. 
I\>ftquam fata iubent^ nec iam datur vlla facultas^ 
Confcenditque pyram ^ dixirque nouifllma verba^ 

50 Et vitam infelix multo cum fanguine fudic» 

QVINTl 

Nauigat Aeneas : Siculas defertur ad oras. 
Hic manes celebrat patrios : vna hofpes Aceftes» 
Ludos ad tumulum faciunt : certamin^ ponunt« 
Piodiglum e^ cun^s aidens delapfa fagitta« 

Iris 



AKOVMENTA ccxxv 

m 

Iris anum Btioea hmbitu meatita fenili 5^ 

IilceiKlit naaes « fubitus quas vmdiczx imben 
In fomQis pater Anchifes ^ quae bella gerenda, 
Quoque duce ad Manes poffit defcendere, monfint. 
Transfcrilnt matre* vibi , populumque volentem, [ 
£t ptacidum Aaieas Palinurum quaerit in vndis« 60 

SBXTX 

Cnmas deinde vcnit Fett faiac xefponfa Sibylke? - * 
Mifeonm fepefit: mons (eruat nomen huma^i« 
Ramum etiam^ ante deum placaio numine^ paitat 
At vates longaeua vna clefoendit Auetnuau 
Agoofcit PaiinQium^ et ibi &)latui: Elifanu 65 

Deiphobumque videt lacerum cnxdeliter onu 
Vmbntnim poenas ditcit narrante Sibylla. 
Conuenit Anchilen: penitusque in valle virenti 
A^K^ritque fuam prolem monflrante parente* . ^ \ 
Haec vbt perceplt, graditur, Cociosque reuifit. .70 

SSFTIMX . ' 

Kc quoque Calmm fepe&t tum de^de pmfiiQM 
Lanientum vemt: )ianc veibis tt^nouit lufi 
Fatalem l«i«uai« Alenfis «n vefisimur, iBquit 
Centuln maioies v^oiam pacemque petentes - 
Ad legem minit le€b>s tum £>rte Latinum : ' ^ j 

Qui cumpace enani natae conmabia pa6w, 
Hoc forte Aledo lunoni^ dillipat ira. 
Concunrunt ^Bis^ quamuis pia.fata repugnentr 

Be&i 

77 C i7or Jtote AUh. «ntBn jran T«nio> CmI Ae^ 

neae Latium ciim Lauiaia af* 
7S £ O m m vwmi fitr^y vt fignanertBt; ctGCLVfl» ssi« 
Meaag., tcI C itaMH, ^, ?^ 5S4«* 

VlltOIV. IWw./ ^ 



ccxxvi ARGVMEN 

Belli caufla fuit violatus Vulnere cenius. ' 
80 Tum gente^ tbcia anaapaiarit: fieinit aroia iavenlMfw 

OCTAVl 

Datb.eIIi Hgnum Laurend Turnus ab. arce. 
Mittitur et magni Venulus Diomedis ad vrbem^ 
Qui petat auxilium, et doeeat, quae cau/Ta petendL 
Aeneas diuum monitis adit Arcada regem 

S5 Euandrumi, Arcadia profugum, nouaTegoa petentem^ 
Accipit auxilium. Huicnatum, etfocia agminaiuagil 

i Eoander. Pallas fatis comes ifaat iniquis. 

lamqu^ habilis bello , ec matemis laetus in armis^ 
. Fataque, fortunasque ducum ^, cafusqise fuorum 

90 Sortitus dipeo , diuina intentus in arie efL 

NOKT 

Atque ea diuerfa pemtus dum parte geruntur^ 
luhoni^ monitu Turnus feflinat in hofiem. 
Teucrorum naues , Rutulis iactilantibus igneid^ 
Nympharum in ipeciem diuiiio numine verlae. 
9S Euiyali et Nifi coeptis fuit exitu^ im^a)r. 

Pugnatur. Caflra Ae&eadae v^Iwmque tuentur» 
Audacem Remulum dat leto pulcker ImIjis, 
Fit via vi. Tumus. Bitian et PaiMlavon altum 
- Deiicit, et totid vidor dat fuaera caftris% 
100 lamque fiuigttu« redpit fe in ca&a fiiorum% 



• * < • 



DECTMI 

CoQGIium Diuis homiiium de rebus habetuL 
Interea Rutuli portis circum omnibus inflant% 
Aduenit Aeneaimultts cum miUibus hems^ 

Man 

yo £ Miratut €Upi9 Htikm imUtitm 4m m^i cafiu m di» 
peo expreflbs; 



«5 



AftGVMENtX ccxxVii 

Mars vocat, et totis in pugnam viribus itur. 

Interimit PaManta potens in praelia Turniis. 

Caedunturque duces : cadit et fine nomine vUgus; 

Subaahitur pugnae lunonis numine Turnus. 

Aeneas peiftat IVfezenti caede piata : 

Et Laufum inuiSa perimit per vulneni dextta. 

M« vitor nati Mezemius occidit ipfe. i ■ ^ 

VNDECim ' .^ 

Conftituit Marti Q)oliorum ex: hofte iropaeum. 
' Exanimumque paai natum faflanfa remitdt.' *. [ 
ha fepuhurae tribuit tempusque LatHiis, 
Euander patrios affeauTS edit in vrbe. 
Corpora caefa virum paffim digefti cremantur. 
Legati referunt Diomeden arma hegaffe. ' 
Drances et Turnus , leges aequaqte Latino, 
Coacamint didis. Aeneas imminet vibi. > 
Pugnatwr. Vincuw Tioes. Cadji ia* CamilU. 
Deinde duces caflris, donec ceffere, maaatm. 

DVODEClMr 

Tunms iim fiaflis aduerfo Marte JLa^is 
Semet in airoa parat, pacem cupient* Latino. 
Foedua. pencutituc paflSais omaia vi^ , 

Hoc Turai Latuzna feiDc confiindit ; et aiabo» 
^ pugntm popuktt agit, ementita C&meRe«B, 
Aeoeas voliwii tardatur membt». ix^m». -'■'■ 
Anna pro nate isruauit cura parentis; • 
VtbscapitoR ViiaunUqu€o«bifimtAtt«it». 
«neas Tumum camp* con^flSrt, . vtriafque 
Orcuiaai&acie, vit* ^liauit «t aanis. . 



U« 



»5 



t|» 



ccxxYm AflOVMEN 

X 

Argumenta MonpJHehU expriffa. v. ibid. Bfigr, 191/ 

A^iieas primo Libycis appellitur oris. 
Funera Pardaniae ^arrat fletusque fecundo. 
Tertius errores canic, amiflumque parentem. 
Vritur in quarto Dido, flammasque fatetur. 
5 Quintus habet ludos , et claflfemcorripitigois. 
Quaeruntur fexto Maues et Tartara Ditis. 
Septimus Aene^ui reddit fatalibus aruis* 
PraepaVat odiauo» bellum quos^ mittat in hofiem. 
Nonus habet pugnas ^ nec adeft dux ipfe lumulcus. 
10 Occidit Aeneae decimo Me^^nti^s ira^ 

Vhdecimo vida eft non aequo Marte CamillJk 
Duodecimo Tumus diuinis occidif armis% 

XI 

Argumentum omfimm operum Firgiliauorum^ ikidm 
Efigr* 188 iudoSfi et barbari hominis* 
Pafiorum Mufam vario certamine promit, - 
Ruris item docilis culturam camune monfirat 
Arboribus vitem.» prolem quoque iung^t oliuae, 
Paftor^mque Palen y el curam tradit equorum» 
5 Tunc apium fi^riem^ et quae mellis dona^ recenfet 
Aeneas profugus intrat Canhagiiii£ oras^ 
Conaiuis. ffsriei aarratur Tr9ica.^elli. 
> Tertius at complet narrantis in ordinte gefia» 
Ardet amans Dido fatum fbrtita fupremum. 
10 Qpinti^s babet varia tiu&uli 4>efiacula patrit» 
Infemos Ditis. M^ei etregna peienau 

ht 

. X t^raefixt etiam fingulxi t hitom^ ]pro bellttm vtrin» 
libris in £dd, BafiL ct in Cod» f^ie {ereiitibitf » po&taai» . 
R^m. ap. fiottar»' 



"^ 



ARGVMENTA ccxxdc 

In Latium Aeneas , Italas fimul intrat in oras. 
Intonat hinc bellum tefU de culmine Turnus. 
Euiyalum et Niium deflet cum matre iuuet\his^ 
Mezenti interitus canitur, poft funera Laufi. ij 

Vltaque dehinc feftur telo ma£lata Camilla. 
Tumi vita fugit infemas moefta fub vmbras. 

xn 

Itm Argumenta in Aeneidem per Hexajlicha. ibut. 

Epigr. 194, vbi ex f^offiano codice integritati fuue 

refiitutaK Jtaque et nos inde transfcripjimut. 

PRIMI LIBttt 

Annn vimmque i^anit vates , lunonis ob iram, 
Et tdtum AeolSsturbatum fiufUbus aequor ; 
Disiedas claffes ^ (ubtnerfaque corpora ponto ; 
Hofpitium Didus^> cafii^ quo genfis et annos 
Aeneas Troiae , fatumque et bella refenet. j 

Qjionmi par$ torae ^ pelago pars- addita famae eft. 

SRCYNDr 

Conticuere omnes ^ intentique ore loquentis 

Ora tenent. Ac tum dolos introducitur hoftis. 

Et (aUacis equi damnofum milnus in armis, 

Perfidia notusque Sinon , amiffaque c&aiunx« i# 

Per medios ignes abhtus faeuaque tela 

Apchfles i oneri &cilis pietate ferentis. 

TERTIC 

Pofiquam ret Afiae ^ disieAaque moema Troiae : 
Dant pelagQ clafles ^ R)Iydori funera difi^unt, 
Atque Heleni praecepta , fidem cui fecerat vfus ; 15 
Quae non accefius via fit tentanda^ Cyclopas 

P 3 . Kt 



\ 



ccxxx ARGVMENTA 

Et Scyllae rabies et incluaabilis vnda, • 
Enorisque maiis labor in contraxia verfus. 

ftVARTI 

, At Regipa , graui pe&us fuccenfa dolore^ 
20 Ardet amore viri; claufum venerdtur amorem^ 

Dumque capit, capitur, fentit, quos praebuii, ignet 
Aeneas ; altum fociis et claffe petiuit. 
Exfirufla Regina pyra penetralibus , infiat 
Mcftte iugam praeflare. Morae nec defuit hbxa. 

Q.VINTI 
9 j Interea medium Aeneas tendebat in aeqnor, 
Moenia refpiciens cauflia flagrantit amoris. 
Mox Siculae tenet aiua domus , Maaesque paxmtik 
Ludorum exfequiis celebrat. Quibus ^dditar Iris^ 
In faciem Beroes dailiem fiammar^ iubentis, 
30 lunoneofimentita dola r<^amqae illa monebat« 

SEXTI 

Stc (atnr lacrimans. Cumartim aHabitur orxf, 
Defcenfusque parans.adiit pxae£!epta Sibyllae. 
Qiia duce nou faufium mortali limen aditur* 
Hic primum moefios videt inter cetcra Trpas^ . 
5$ Tum patrem agnofcit^ difcit reditura^fiib ortus 
• Corporia.^ Romano^que (j^uces feriejoique nepoluaau 

SEPTIMI 

Ta quoque litt^pblis Bofiris, Caieta^ .manebis^ 
Seruat bonos nomen^ pietas teflatur honorem. 

Caufla 

l^ Vid^ Aeff.Iira 42^.410. 30 An Fnfaciem S. hwoKts 

688 Tqq. ... mmiaia doU. Vel, addxtaf 

%j^ Ol^Icttre du^um; m in /autuf -^ ^ Imuoms mtuiiim^ 

^ugam woPiU prafflan? fiDC fcil.-cam, ^ioh. 
rnora oc(*t>tnb<re. | 31 atfiit^ f. petiit 



ARGVmENTA ccxx« 

Cauflk opus inftquitur: bcllum namque »cipit cfle,: 
Tyirhi^ae iuuenum quod tunc cgnftaucrat ira. 40 

Turaus adeftj monet, arma fibicontr^ria fumat< 
Tum gentes focia arma ferunt;, fremit arma iuucntus. 

ocTAvr 
Vt belli fignum cecinit, ibciosque vocauil 
Turnus , et in vanas turbatus pefiora mente» 
Aeneas EusMidron adit ^ facit I>olpidis vfum^ • 4% 

Atque operum caufras , vrbis cognofcit honores r 
Arma rogat, Cy thcrea rogat , mox accipic bero5« 
^Tuque opere afi piget fadi labor eOicit artem« 

NONI 

Atque ea dtuerfa penitus dum parte geruntur^ 

Iiis adefi; monet arma iibi contraria iumat^ . 5^ 

Caeduntur vigil#s et mutua ^orpora fratrum^ 

Nifus et Euryalus, morte etpietate fideles; 

Dumque petit liudcm) vincunt contraria fata« 

Audacem Remulum leto dat pukhcr lulus. 

DECIMl . 

Panditur inter^a caelum fedesque Tonantts^ 55 

Alternos queftus Venus ac Saturnia promunt» 
ffia doIos> haec bellt, mouet$ fed vincitur ka 

p 4 Mater. 

B9 Inepte $ ao Cauff^ #/r#- d^rirde o^mm ponere pi^t. 

rum fiquitur, vt Mdle adttin- Scqnrnccm vcffiua fie CQniU;» 

bratum fit ex Acn.VII^ 4S1 tuit Burxnannus: Tutuqut c^m* 

qua$ prima taborum Caujfa ra ifta fiupH ; fa£li$ tabcr ad'^ 

fmK ^ Mdi^k atfitm. . 

40 Indoae Tyrrhkiam pra 50 fimau fei*- Tttrnus» ' 

nai.rum dieere potuiffct. , 5» D^fcedit a Vtratho Scho- 

41 /.fHo^ . fcil. Lat>mis. ^^^'^' ^^^''V ' ^"^T 7' "" 
47 f. yirma d,um C. rogaK ^» pi opncwtem dcfcnt. 

Sed in inepto carmine einen- 5B. Siae dubioy petuu0. 



ccxxxa ARGVMENTA 

Mater^ At Aieoeas Ekello non fegnior inflar. 
Vulnere Mezenti ^laedaem nam.fecerat iram, 
60 Qtiem tetigit virtuS) fiiperat per fixa peridum. 

VKDECIMI 

Oceanum interea Phoebus (uperaltterat evtiY» ' 
Exftruit Aeneas dextra quaeiita tropaea^ 
Coadit humi ibcios^ fatum quos coadidk aate*. 
Legati refponfa fenint^ veniamqae petitam 
65 Non negat ^ et contra pugnat fecura CamiUa^ 
Femtna caede potens y cafa temerazia tanto« 

DVOBECIMI 

Tumus vt infrados vidit ceiHde Lattnos^ 
Inftat atrox pugnae^ ^neces fibt percipit hofiis^ 
. Peftore fecreto violatur vulnere telt^ 
7^ Aeneas caufla eft. Illi luturna neganti 
Adfuit obfequio^ quum mcfs finiueraV iram. 
Std fua fata virum traxerunt quaerere morteffl» 

xm 

/» Aimidm JUeno/licka Bafilii ; male apud altot , 

Ouidii. Md^Ep^ 1^0 ^ 

Frimius habet^ Libycam veniant vtTroes tn vfbem« 
Edocet cxcidium Troiae , clademque (ecandus. 
Tertius a Troia vedos cantt aequcMre Teucros. 
Quanus item mtferae duo vuhiera naxiat Elifae. 

Mambut 



Lauft. mmmft9ttr»$ irmm {At* fi: pn-smfi^ hUtrdpit 



neae) C(uae tttigi^ yirtm (Laii« Pofdtwa: J^crtta tit^Htr r. !• 

fi) » fiptrai (Aeaeas) ptr fm^ Jhttas^ Camgla ^f iB hnur'^ 

ia ptrUlnm^ wa: migam^ Agnh t^J^fmf^^ 

6% pugnaiqmi viets iam Ou* iam Mars fmhtrttt hrtmi Jkd 

dendorpius emendauit; et yi/« 



AROVMENTA ccxxxti 

Manibus ad tumulum ^ulnto ce)ebrantur honores. 5 
Aeneam memorat "vtfentem Tartara fextus« 
In Phrygas Italiam bello iam (eptimus armat« 
Dat fimul Aeneae Ibcios o&iuus et aima« 
Dauoius expugnat nono noua moenia Troiae« 
Exponit decimus Tufcorum in littore pugnai « 10 

Vndecimo Rutuli fuperaotur morte CamiUae^ 
Vldmus imponit bella Tumi oece finem. 

XI V^ 

Tetrafiicha in omnia Virgilii Opera« ibid. Ep. 193 

primum integrft edita ; cum antea non nifi qua- 

tuoT primi verlus legerentur iiflcripti 

In BucoRca Fragmmtum bx quodam Poeta^ 
Tityrus agrefti modulatus carmen aucnaj 
Formofum paftor Corydon ardebat Alexin* 
Silcnumque fenem fertisque meroque Kgauit, 
Faflonmique melos facili deduxit axiena^ - 

In Georgka^ 

Sidcra deinde canit^ ftgetes et dona Lyaei^ 5 

Et pecorum cultus , Hyblaei mella faporis. 
Principio breuiter ventura volumina dixit ; 
Inteicidit opus^ coepitque referre fecunda* 

In Aeneidm^ 

I»I B R I PRIMl 

Anna virumqtte cantt mira virtute potentem; 
lanonis odio disiedas aequore puppes i 10 

p S Hoipittum 

7 et » iaepte adieai effe videntun Sjpe£bat £ ad Aen* 
«»• tt et IIL V, Donat, Vit. Virg. J. 60. 



ccxjoflv AROVMENTA 

. Ho{pitium Didus v daflf^s {bcio$^ire lecepto^» 
Vtque epulas inter cafus regii^ xequirat. 

SECVNDI 

Conticuere omnes. lafandos ille labores, 
Deceptamque dolis Troiam , patriaeque ruinam^ 
15 Et cafus Priami docet et flagrantia regna; 

IgnibuS e mediis raptum deque hofie parentem. 

TERTir 

Poftquam res Afiae dec^ptaque Pergama dixit; 
Tum, Poiyrlore, tuos tumulos, tum Gnofia regn^^ 
Andromachen, Helenumque et vafia mole Cyclopas 
30 AmiiTumque pati^em Siculis narrauit in Qiis* 

ftjYARTI 

At regtna graui Veneris iam carpitur igni^ 
Venatusque petit; capitur venatibu^ ipfis,; 
Et taedas ^ Hymenaee ^, tuas ad &mera vertit^ 
R>ftquam Anchifiades faiorum ^ft iu0a fequutuf « 

QjVINTl 

25 Interea Aeneas pelagus iam elaflfe tenebat^ 
Ludorumque patris tumulum celebrabat hoaore* 
Rjppibus ambuftis fundauit moenia Aceftae. 
Deftituitque ratem media Rdinuru^ in vnda. 

f 

SEXTI , 

Sic lacrimans tandem Cumarum adlabttur oris^ 
30 De(cenditque domus Ditis, comitante SibyUa^ 
Agnofcit Troas cacfos , aguofcit Achiuos ; 
£t docet Anchifes ventoram ad fidera prolem^ 

SEPTIMI 

15 f* ftMBvtfrMa titta » A 

%% Bene Burmanaus caendtt» ^pifur r. t/^. 



ARGVMENTA coopcv 

SEPTIMI 

Tu quoque littoHbus facnam, Caieta, d^difH., 
bpetrat Aeneas Latium regnuidque , Latinis 
Foedus agens ; faeuitluoo, bellumque laceflit, 35 
Finiiimosque viros Turnumque in proelia mittit. 

OCTAVI 

Vt belli fignum Tumus , Mezentiaque arma» 

Confciuitque duces ; Uint moenia Pallantea 

Aeneas adit, Euandri focia agmina quaerens. 

Arma Venus portat proprio Vulcania naio. , 40 

KONI 

Atque ea diuerfa dum parte ; liic diua Cybebe 
Puppes efle fuas Nympharum numina iu£Gt: 
Euiyali et Ni(i caedes et fata canuntur. 
Fecerit inclufus cafbris quae funera Turnus, 

DECIMI 

Panditur interea caclum coetusque deorum* 45 

lam redit Aeneas, et Pallas caeditur acer. 
Eiipuit luno Turnum, Laufique parentem 
AcHecit comitem mortis Cythereia proles. 

VND^CIMI 

Oceano interea furgens Aurora videbat 

Mezenti ducis exuuias caefosque fodalesi 50 

Et Ladum proceres Diomedis difta referre, 

Tum qualis pugnae fuccedat Etrufca Camilla. 

DVODECIMI 

Turnus vt infiaflos vidiflTet (etj vndique cacfbs» 
Miro Ancbifiaden bello per foedera pofcit \ 

Qttae 

3S f. Contfuitqne. ^\ Bene Burfndftnus vlim^ 

47 f. Lamfupm parenHm A» fratios viJii cfjpffe LtHi^^. 



cexraoh ARGVMENTA 

55 Quae lutuma parat conuellere; (ed tamen axmxs 
Occidit ) et pa€lum U^utt cum coniuge regnum. 

• s 

XV . 

Incfrii Poetae, apud nonnullos Ouidii^ Tetra/licha 

in Georgica. ibid. Ep^ igp. 

PRAEFATIO 

Qualis Bucolicisi^ quantus tellure domanda^ 
Vitibus, arboribusque^ apibus, pecorique, (atisquc 
Aeneadum fuerit vates « Tetraflicha dicent. 
Contineatquae quisqueUber^ lege caxmina nofiim. 

FRIMI 

5 Quid faciat laetas {ege^tes : quae fidera leruet 
Agricola , vt facilem terram profcindat aratris^ 
Semina quo iacienda modo , cultusque locorum^ 
Et meffes docuit magno olim foenore reddi« 

SBCVNDl 

Uadeniss aruorum cuUus ^ et iidera, caeli^ 
la Pampineas canit tnde comas, coQesque vircntei « 
Defcriptasque locis vites, et dona Lyaei, 
Atque oleae ramps pomorum ex ordine teAps^ 

TERTII 

Teque, Pales^ et te paftor memorande per orbem^ 
Et pecorum cultus , et gramine pafcua laeta, 
15 Quis habitent armenta locis , fiabulentur et %gni^ 
Omnia diuino monftrauit carmine vatejL% . 

Q^VARTI 

* .VTi ^'Vid. Barm. Ge. I» ix C At^ 9ka»^ a rmm^t 

p» 170. Extabant iideni in fomorumA 
Co<!« Rom. ap« Bottar.t fed 
canrtipti« 



• ARQVMRNTA .ccxjacv» 

. jayAKTi. > 

Protinus aent melUs ted^I^ntia regna^ 
Hyblaeas et apes^ aluorum cerea te€ta* 
Quique apiburs floieSi» «xamlna,q^aeque legenda» 
lodicat , bumentesque fauos > qieleftia dona. do 

XVI 

DuoJicimfcholq/lkomm poetarum nrgmanta in 
'Aeneidem. ibid. ip^ 195« 

' LIBRI PRIMI 

■ ,VO.MANVS,l 

Aeolus immittit Ventos, lunone precante., . 
TroianosqueVagDS Libycas expelHt in oras^ 
Solatur Venerein diflis patec ipfe dolen tem, 
Aenean vecipit pulchra .Carfliagine Dido j . /^ 

Cui Veous Alcanii fub imagine mitdt Amprem. / . 5 

SECVl^pI 

E VFORBVS ' Hv • 

Coptur Acnwis beDorum wpftopje ca&s»' 
Giaiorumqujp i^olos, et ^«[uui^^ firaHd^que Sjnumli - 
Excifamq^i^. vibem ^ Priamiqja^ Inifenima fetaj. . '. 
Vtqjie pattem impofitum fotti ci?i!uicc per igasi .. . 
Exudeut^. c;utami|ae amifexit i(pfeX!<euiam% \ > ^ 

IVLIANVS lil 

M caftim Tioiat fabricata clafle fuperftes 

Vela dat Acnea^s , vrberaquc in littorc Thiacumi ' 

Mox aliam ^xACtxs Creueis condidit ods% 

C«'di( 



ccxxxvin AROVMENTA 

Cedit ethinc, Helenum^ue videt, praeceptaque difcit ; 
15 Aetnaeum Cyclopa fugU, fepelitqueparentem. 

Q^VARTI 

HILARIVS lY ; 

Ardct amor^ graiii Dido , foror Anna fuadet 
Nubere. lunguntur, oimbo cogente , fub antro* 
InQuf^t precibus patrem contemtus.Iaxbas^ 
Nauigat Aeneas iuflii louis. llla doloxe 
30 Inpatiens , et amore , necem fibi protinus infert. 

ftVINTI 

PALLADIVS V 

In Siculas iterum terras Fortuna reducit 
Aenean, tumuloque patris perfbluit honorem* 
Tum cogit naues incendere Troadas liris. 
Troes ibi linquunt focios. Venus anxia placat 
35 Neptimum. Somnus Palinurum mej/git in vndl^ • 

SB:itTI 

ASCLEPIADIVS 'VI 
Sacratam Phoebo* Cumarum fertur in vrbem 
Rex PhirfgiuSt vatisque petit re^onfa Sibyllae» 
iMife^um fepelit. Pofi haec adit infera i^^a; 
Congfefiusque patri, diicit genus omne luorum^ 
3^ Quoque modo caAiB v^at fuperte^ fetults- - 

SBPTIMI 

EVS.THENIVS VII 

Tandem deueniunt Laurentia Troes- in arua : 
Et^^ace acicepta laeti apua moeni^ conduni, 
NoAe fatam luno Furiam euocat. lUa Latinos 
Inter et Aeneadas bellum ferit , et riet arina. 
35 Prbtinus auxilus teira inflruit Itala Tumum. 



' t 
• I 



AROVMENTA ccxxick 

I * 

OCTAtt 

PCMPEIANVS VIII 

Vidit vt A^neas fumma vi bella parari: 

Arcadas Euaiidrumque fenem fibi foedereiungitj 

Dardanioque duci fociatur Etruria^tota. 

Aima petit genetrix , dat Mulciber : in clipeoque 

Res pingit Latias , et fortia fa£la nepotunil 40 

- • / 

MAXIMIANVS IX 

Ad Turnum propere lunonia mittitur Iris,' 

Inffigatque animos; Acies ixiou^t ille , Phrjrgasque 

Obfidet/ In Nymphas verfa eft Aeneia clallis. ^ 

Euiyalus Nifu^que luunt nece praeKa noStJ. ^ 

Vi Tormis potitur cafifis , • vi pelKtur iiide. * 45 



* 4 < 



• VITALIS Xr .., • ^ •: 

Placat et vzoiis , didis ^ e t iurgia natae 

luppiter, Auxiliis inftruau5 Tmiu^ hws » - /». 

Aduenir. OccuYruntRptuli^ a^tqucial^ttor^|i^gcumt. 

Oaidit a Turnoiyias: viSorque fuperbu^ 

Aeneae eripituc« Mezentius interif acei;, . I 50 

BASiLIVS XI - ' 

Occifis proJ^riuiAp^aYs vtraque rediKt honorem, 

Supplicibus Calydorne fatfis iiega< atma Latini5> 

Cum Drantii alt^ino imrgat tertamitie Tiitrms^ ^ 

Atncas equitem praemittit , et tAiiia vlrgo 

Ezcipiu fixtin£bi Rutofir daiit tei:ga Camifla. * ^j 

^VODBCIUI 



ccxL. ePITAPHlA 

DVPDECIMI 

ASMENVS XII 
Troianis Rutulisquc placet coniungere foedus. 
Id Rutuli rumpunu Nato Venus ahua medaur 
Didamno , Rutulique luunt periuria viSi. 
.'Cogitur Aeneae Dauni concurrere proles. 
60 RUiantea necem naifeio dant cingula Tui:no» 

xvu 

Eormndm duodecimfikohfiitonim ^jiiti^ia /», ^V- 
giSi Manmif , pir tttrafticha, (6. ^. 19 7. . . 

VITALIS I 

Prim» mihi Mut eft fub fegi Titytus ynjbi». 

Ad mea. nauus humum iufla. oolonus VM. '■ 
Praeliaque C5cperi»s cecini TroianaLaUnosv,^ ; 

Fertque meos cineres incly ta nurthenope» 

BASILIVS II 
Hoc iacet in tumulo vates imititor Homeri; 

Qui canit Aulbnio carmlne primus oues^ 
Ad cuhos hint tratifit agtos ; Aeneidos autem 
' Nqu emendatum morte teliquxt opus* 

ASMENVS IIL 

• 

: BttOoEca Aufenio primus qui carmme fecU 
Moz pmecepta dt^ vetfibu? agricolae. 
Idem cum Phrygibus Hutulomm bella peregi^ 
Hunc mihi defundo fata dedere locum* 

VOMANVS IV 
Titfie^ te Lado cednit meafiftula vexfu: 

Praeceptisque meis rufiicus ama coliu 
At> ne Mu(a ourens vi^is Aeneidis eflet» 
Perfida me celeri iau tuleie nece. 

EVPHOR. 



/.VlROItn : ccxLi, 

EVPHDRBVS V 
Romuledm' Sicula qui fingit carmen aoena; 

Ruricdiasque docet qua r adoae feram : 
Quique Latinoruin memorat fera bella Piiryga;que^ 

Hic cubat j Kicmeruit perpetuam cequiem. 

IVLIANVS VI 

Qui paftorali peragrauit Maenala MxSk^ 
Ruraque , et Aeneae cohcinit aima Maro, 

Hle , d^cem luftis geminos pofiquani adididit annosj 
Coiteeffic fiitis : <et fitus ho^ tumulo.efi. 

HILASIVS VII 
HaeciHn ViigUius. don\us efi aeterna iepuIto« 

Qui mords tenebras eililgis iagenioi 
Mafaalium.carmen qui profers ore Ladno, 

£t culms fegetum , bellaque iaeua ducum. 

PALLADIVS VIII 

Fdmus^ego Aulbxidp pafiorum carmina verfu 
Compofui^ et quo fint rura colendamodo; 

R)fi, quibus A^nea^Rutulos fuperauerit armis. ^ 
Vads zeliquias haec pia terra fbuet. 

' ASCLJEPIAblVS.IX ^ 

Sicanius vate9 iUuis « , Afcraeus in acuis, 

Mampi^s bellifi ^fe poeta fui. ^ 

Mantua fe vita praeclari iaftat aluniru.' ^ '"• 

Parthenope /amam moKte Marooi^ habet. 

e:„. . .EVSTHENIVS X . y 

Quifquis es, ^exju^emi dtuluqi lege .carmlnis, hoibds. 

Hac ego, Virgilivis fum tumul^tus humo ; 
Qpi-.pecudum pariter^r qui cultum fer^ilis agri, 

Mox Anchifiadae bella -ducis ceciui. 

» 1 • , • . » • -xr^ f^ •• 

I • * •••/ « A*** a» ■ 

'*Mti..T»m,t q POMPEIA- 



caa.« EPITAPHrA 

POMPfilANVS XI 
Vk^» maki nomen emt, quem Mantua fc&t 

Edidit. Hic dn^res vatb et oflk iacent 
Cittus in aetemum paftoria fiftula viuet; ; 

Ruflicft» moxeademMartiJtv Calliop». 

MAXIMIANVS XII 
Caimlne bucolico nitui } cultoribus agri 

lura dedi» Cecini bella Latina fimul. 
liinque ad luftra decem Titan accefferat alter» 

Cum ribt me nf uit, Mantoa, I^enop«. 

xvin 

yhrgVum tUJiiehit 

itcmtua ^ genuit! Cattdiri rapuere; tmt 
Parthenopei teampafcua, ntra, datet» 

ASCLEPIADIVS I 

Tityron, Jit fegetes cecini Maro, et arma vindu^ue; 
Mantuame genuit, RttAsnopefepelit 

EVSTHENIVS II 

ViJgaius lacet bic » qul paTcui veifibus «^1, 
Et luris cokus , et Phtygis anna viri. 
POMPEIANVS III 
Quipecudet) qui turi canit » qiJ pt4efi4 VMe»; 
fe Calabris ttioriens hac requiefdt huAio. 
MAXIMIANVS IV 
Caiminibus pecudeJ , etiuS, et bella cfenend» 
Nomen bextinfilum Vir^us meiuitk 

VITALIS V 
Mannfti mi patria eft t noiften Miro i tiittbl, iixatt^ 
Ruiaque cOaA bdli*^ Bathenbpe tumulu^» 



1 

I 



VIROIUI UQDuni 

BASILIVS VI 
Qui filaas , «t «gros , et pra«Ua vetfibus omMXii 
}/UAe fnb hac fitus efi ecce poeta Maro. 

ASMENVS VII 
hfiorum vates ego fum : cui rura ducesque 
Cannina funt. Hic me preffit acerba quies. 

VOMANVS VIM 
A filuis ad agzos , ab agris ad praelia venit 
Mufa Maroneo nobilis ingenio. 

EVPHOHBVS IX 
Bucolica. expreffi , et ruris praecepta coleniti ; 
Mox cecini pugnas. Mortuus hic habito» 

IVLIANVS X 

Hic data Vir^Go requies , qui caimine duldi 
Et Buia , eit fegetes ^ et fera bella canic. 

HILASIVS XI 

Rifiotes cecini ; docui > qui cultus in agris i 
Praelia.defcripii. Contegor hoc tumulo. 

PALLADIVS Xfl 

Condims hic ego fum , cuius modo rufBca Mulk 
Per filuas^per ru« venit ad asnjtivirum *)% 

XDC 

'A/menS Ferfur in Cod. Viatic^ n^ t574« 

Pzimus habet pelagique minas tenraeque fecundus; 
Tertius ^rrores ^ et amores quartus Eliflae $ 

Quintas 

*) Alios ftoettuiitt lubs iii lliol. Bttrdk UIk B^ ep« lyp •«» 
tpitaphio MiMilis' toivden*>/ ao^ 

io Yi4 ts Cttdc£& !ii An' 



ccJfl^ DEDIGATIO VIRGILII 

Quintus habet hklos , fcxtus dedutit ad vmbras ; 
SeptjmuE Aulbnios , Aeneam o£tauus*tt afttia. 
5 Nonus at Hynacidem ,' decimuS Pallanta peiemit. 
Vndecimus Taichon daauuit, pars vltima Tuxnum. 

XX 

DEDICATIO AENEIDOS 

Sl WHr JVSEEPTVM PVSIIIT DECVRBBRS MV^VS 

O PAPHOK O SEDKS QVAE CO\,K tDAUAS 
TROIVS AEMEAS' XOKAiU FER OFFIDA PIONO 

lAM TANDEM VT TECVM CAKMOiS VECTVS EAT 
MOW EOO TVRE MODO AVT PACTA TVA TEMPI.A TABBLXA 

ORVABO ST PVRIS »RTA .PERAM MAlUByt 
CORMOSR HOS ARIES HVMILKIS £T MAHMA TAVRVt 

VICTIKA SACRATp TINOVET ODORE FOCOS 
HARMOSXVSfJyE TIB^ d£a VEKSICOI.0IUBVS AI.U 

IN HORXM PICTA STABIT AMOR FHARETRA 
ADWS d CVTHEHEA TWS TE CAESAR OLVMPO 

ST snuatrma uTQids ora vocat 

'XDt, 6 deb. TMnlnmUm *n- infclicif . Salten min «>»■ 

dtcimms. efl vcnufUs etfukuUai. L.«- 

XX. DtdiiMti» AumdU ; vnl- gtlur in Antholtfg. Lat. Ub. 1 

go ipfi Mironi tribuu i per. Epigr. tfj. ei inf. T. IV. Ca- 

penuB! poeue tkinen nan tal.VI. 



f. VIK- 



P. VIRGILII MARONIS V 

B V C O L I C A 



VIRQIL. Tnm.i 



1 



H ^ 




DE 

CARMINE BVCOLICO 



tias poeUu ixpRcewu^ fnamquam eo ipfo Jatisfeciffe 

menerifuo honur interpres videripoteft^ fid etiam eam 

iuram adhibeameu^ vt^ qaantum qmdem in koc com* 

mentandi gtnere fieri ptdefi^ ratiomm et indokm ^uiuj^ 

fu carmimm generifp arijficmm m inaenienda^ trac^ 

Umda, tt oruanda re, dileSfum; elegantiam tt hon0ch 

tm, co^uenientiamqtte rerum, fentmtiarum tt orcUio* 

fl»;, uotemue; in Echgarum yirgiHanarum interpri^ 

tatione vix dtfungi officio nqftro vtdeamnr^ mfi de ba» 

cdico canmne imiuerfe nonnulla monuerimus^ de. quo 

f re^e fentiamui , dubium non eft, ^pun in ipfis his 

Echgis smdta reffius ac facUlus inteUigafOtsr et Jin- 

tumtwr^ Perfnagni emm rrferty vt ab imtiojiatim 

vtras rerum notiones et aEquam in animo rnfvrmatam 

witatif et pukhritudinis rationem et siormamy ad 

fumfingula exigere poffis, afferas. Plx^autem cSud 

efi carminis genus 9 in cuius natura to^ituenda adea 

in diuerfiis fententias abierint, fsd his de rebus tradi^ 

derunt; neque hoc miraberis, fi menuneriSp ipfimge* 

*«/ tatius pattre , ingen^em autem cuiusque et iudicium 

Jkd circu9n/iribere^ uaturamque et ratiouein earmnis 

tr ftto fenfu finire ac dcfignare^ Nobis tamen eum 

Virgillani potiffinmm tarminis ratio hcd>enda fity ea 

^ext%sn attingere nunc licebii^ quae ad ehs indolem et 

^rtificium declarandum ariqvMtn vifn habe^'e videantur, 

A a Et 



4 DE CARMINC BVCOLICa 

Et Carminii quidem bucolici, ee^TFo rSy B8Ko?iMyt 
quod pajlorum genus honejlijjimum erat , diSfi, h. e. 
paftoritii , origo varie traditur et a diuerjis fabuUs re- 

. petitur. Sunt qui eius initia in attaiiemrea/Jiint qui 
in Arcadia aut in Sieilia quatrant^ *).^ Atii auSforem 
Diomum aTtquem, alii Daphfiidem, aUi Stejtchorum, alii 
Theocritum faciunt **). Sed.JkiSudt tota haet di/pn^ 
'tatio et incerta ferfur , quad non ammaduirtmni do8i 
virip aliiid Cjffe carmen pajioritium, quohomnes, 
qui greges pafeerent , vt noJlHs ten^oribus, itapri- 
misjtatim vitdu humanae initiis , longum diem fsfelU- 

-rint, aliud, quo homims ingmiofi vUae rufHeai:bona ac 

'deUeias t^rtaratione et arte adumbrarint. Prius il- 
ludhaud dubie inter antiqmffimos homines viguit, ante" 
quam in magnos coetus it ciuitates coirent ; idemque 

inter omnespopulos vftatum ejfe^ debet, quijiue vagis. 
Noihadum more, fue certis ftdibus vtintBs dani gregi- 
bus aUndis operam : ' 

Et zephyri caua per Calamorum fibila primum 
Agrtnes. docuere cauas. ioflare cicutas ; 
Inde inioutaitim dulces dldicere querelas» 
Tibia quas iiindit digitls pul£^ta canentum, 
Auia per nemora ac filuas fahusque reperta* 
Per.loca ^aftQmm de(^a atque otia dia **^). 

Potneri itaque Arcades e/ Siculi, qui, antequam ara^ 
tiofrequeniior ejfet, tti bonis pafcuis abundabant , ita 
totam vitam gregum c)ixae impendebant , inmtante ip* 
Ja locorum amoenitate, eaeli etententia (cf Diodor. IV, 
g4j, animi a curis vacuitate et otio, carndna pnflori* 

' . ' tia 

I 

•) Vid. Seruius pr. Comment •♦) Athenieus XIV, p»g. 619. ' 

AuBor Virae Virgilii Donatitn&e Diodor.IV, c. gd. AeliAmis V.U. j 

c. 21. Grao^x^aiucuf Craccui pr. X, 18, vbi vi«l. NoC. 1 

Thcocriti. ••♦) Lueret.V, I3«lfqq. 



DE CARMINE BVCOLICO 5 

tk eondere et vufgitri vfu habere ; potuere ejje inter 
iM, qui eaotu excellerent, qui certannne vincerent. 
Omfecrarunt quQque poetarum fabutae nomina pajlo* 
tm veterif vitae, vt Daphmdem. vid» ad EcL V. 
Forte etiam fefia, quae jfyoUim, Dianae, Cereri, Pa* 
fiiaEifque dus ru/licis cekbrabantur , vti maiorem ce-* 
kbritatem, ita mcuurfiudium, maiorem artem, et eon- 
mmtatem caniinum attulere; quo ipfo apparet, eur 
mtia Mufae bucolicae adffiumfeye Dianae aut /Ipol' 
Ms Nomii, alteriusue Nusninis agrefiis, referantur *). 
Ttmdem , multo tempore pofi , forte etiam pofi muttos . 
nSof, qui.idemtentauerant, inter quos certe Ste/lcho^ - 
rus fuijfe fertur ♦♦) , extitit homo ingeniofuf,. Theo-, 
critus nomine, qai,, cum videret, quantam gratiam^ 
ijla earmina rudia et indoSfa h^berent, quantamque, fi 
orti pauUuhm poUrenfi^, ve^uftatefu . et fuatdtatem. 
halitutfljjfent , geau^ hoc.qarniiiu^ bijiCoUci excogi* 
tt^mt, qftod cmtiqmm quidem .illMf. indoUm referret, 
politum tamn magis et excultmn ^ mmerisque ac U» 
gibus adfirfSfum^ - tpipsque ea natura effet, vt pafiori^ 
tm ifiius vitae, euifis Jpecies cmkno humano ipfius na- 
t»ae quodam knocinio iucundifflma effe folet » bona, 
trmquil^tatem, fecyeritatem , innocentiam ,, deScias et 
gaudia mnMris nw^^ adu$nbrando„ anienoshomi^ 
vm deSniret et greaa fraude delufos teneret^ Qm». 
o^temduQb^UpotiJB^fmmodisffficipeffet^ aut.mr*, 
ramnmmm defcfiptiopg ..vt tamquemi a pi&ore ip ta* 
^ ^g^if^ g^^g^^t fi^'^ dejemptae eochiberentur ^ aut 
oBume dHqda et ad dramatis formam :■ priore quidem 
^» qgfid vix diu plaeere potefi ^ et ipfum pecuKare 

A 3 earminit 

*) V. Vtum Virg. Dentt. $. 84 Tq. •*) AeUam L I. 



e DE CARMINE BVCOLICO 

tttnmmt genus, kaud faimen eepivjum ac fictmJum, ef^ 
Jiceret,. omijjfo, atterum arripnii , et pafioritium car^ 
men iia ctmdidit et defcripjit, vt adionem aSquara ex 
ifia vttae fimplicitftte et felicitate , feuiem geftam, 
aut quae contingere in ifta vita poffet , Jkerum ali^ 
qaod feftumne , fortt etiam cafum memorabilem,^ vt in^ 
ter takr hominer, aut edam attributum aiiqood et co- 
lorem^ etus vitae^ fed £a£b a6qm exprejjum, quo i/lO' 
tum honanum fiudia , offieia,. rattontf, affeSfioner Je* 
ttdrarentur ,. ita exhiberet, vt animi audientkim iu« 
tfunda remm imagine et vttae iftius grata fpecie fhxi 
viderentuf » Oipi autem et demulceri i/Hs deSnienen^ 
tif animi ne» pajfunt, uiji ab vrbanae vitae euris etc 
mokfiiir auoeati m agrir fhitque inter greget et ar^ 
menta efpecorh magifir^r verfari videbuntur, c$(pu id 
otrabitur apoeta, vt ne quid (iibeat animos, quod 
moleftiam^ tenuitatem, ac (brde^ tflius vitae in mew 
moriam reuocet , e^eoqut Juamffinmm Htam oeulorum 
fafcinatieuem fokmt ; fua ipfa de couJfafaBum eftf vt 
paftorttbjt?o#;W> qmm omnino rtf/Hca vita, emt are^ 
tvrtm et opnr rufticum facimtium cmditio in hoe car^ 
mint exhibereturp enm haee quidem pemSo ptifr offm^ 
Jiwir haberet, nec fadk ea taborum taedio, et eU^ 
triti eorporir defatigatione omnimquB amtnenir Jidr^ 
poetae arte et ingenio tberari pqffet^ Sed haec m mut^ 
tir fatir di&genter fimt praeeepta et ad prinut hmmr 
gtnet^ir etmenta pertinere putanda funt. Itaqua 

Et fiectira qoicf et neiek &ikre vita, ^ 
Dhies opum varianini » et latir €tia fundisf 
Speltincae viuique lacus , et frigida Tempe» 
Mngitusqne bonm moUesque fub arboxe fomnL 
Non abiiint *), ^ 



DE CARMINE BVCOLICO 7 

Mmnoque totwm earmms pmfloritii argumntum ad 
fkai agrofqm JpeSfare^ rtirir et verif amoenitate 
immendari^ ei iocuf fi^i JiuB dramatir ita dechrari 
iebet^ vt fenfuf nofiri rebuf ifjir interejfe videtmtmr^ 
Quod ammornm dehdendorum artificium dejcriptione 
toiorum ae temporir mm parum iuuatur^ cui veteres 
tam parum induffiffe mirari fdrte poffis ^ quamquam 
Theoerituf hae arte yirgiSo mutum praefiat: funt 
emm inter eiuf deferiptkmef nonnuHae veris- ae rurif 
Juottiffimaa et duleiffimae *); Jreqnentius, et in multif 
feHeiter, eo Gejneruf vfuf eft, Juauiffinmf poeta, quem 
aatiqua iUa Graecia atajuum ejje popuhrem eredidif 
fit, aut nobif inuidiffet, Ex eodemfonte deriuatnr 
tta ratio, qua praecipitur, vt non modo, quiequid veri 
fruSuf^ otii ei feticitatif, vitae ruJHcoe Jvite paJloreA 
mp,^ adpqfioritii carminifjuanitatem areejfatur,. ve- 
ftau etiam vt, quicquid ad ampHfiamdam, exemandam^ 
ec cumukmdam iftam veram iucunditatem anin^ vif ex^ 
to^are ae fingerepoffit , ad meaorem fuamtatem libe-^ 
raliter ecngeratur. ^icquid enim animum dekStar^ 
it iSeeeMf quibufdam deUnire potejl „ in idpoeta iut 
habet. Sed non in omm genere omnia ad dekSiandum 
eim habere pojfunt. Sunt mutae partes et eafuf vitae 
fuJHeae„ • quae J» aSaJorte carmine^feSciter eutumbrata 
flacere poJfmU: fed in nojlro genere temtum e^Jiene 
edmittenda„ quae otiafam , fecuram , Uberam et omni^ 
hf emirfottttam negotufque vasuam vitam exhibere et 
fiAnctre fenjibnf nofirif pojfunt, quaSr eorum honmmm 
et oSmJinti et ad/me in paucif qmbufdam terrie ejf„ 
ffn nondum in cimtates redaSi aut imperii aSfua finr^ 

A 4 mte 



8 DE CARMmE BVCOLICQ; 

mu defcripti fimt : Qia homMs c§m ^ uwUi<m$ imt. 
paJHone viSlum quaerant, nam eum aratic^ et HUignor 
homiuum coetur eogi et natmrali UbertMte exm neeeffe, 
ejl, cumqne venatio muttum feritaiis habtat; eorum, 
qui gregibuf pefcendis libere perjihas cumposque ve^ 
' gantur, vita et minimis malis laborat et, maximis pJ»-, 
rimisque bonis cumulata efi. In traOando itaquepeif- 
toritio argumento poefae neceffario ita verfandum erii, 
vt partim pajlorum fuae gentis eondisionem maUs, qm^ 
buscunque premitur^ eogitatione tiberetp bona autem 
ommapajfim in ea obuia et maiora effeiaf, et in vnum 

m 

congejla ita Jingendi Ucentia exomet, vt eumulati^, 
mam feUcitate vitam adumbret; partim ^adfabulas^ de 
primorum hominum vita et aetate aurea, nee non ad 
Uftrrationes fue de maiortim vita, oHtequamper vicas 
et vrbes habitarunt, Jiue depcpuhrum Nomadum^paf^ 
toritiamque vitam agentium moribus et inJlHutis con* 
fiigiat et hincfuo argumento ^eolores petat. 

lam non magna iudiciijubtilitate indigere videtmr, 
ea quaeflio diiudicanda , « qua natuja huius carininis 
ab argumenti^ pifcatorii, venatoriit meflbrii, vin* 
demiatorii et fimilis generis aliena efle exiftin^atur. 
Garmina etiam hmus argumenti bene condi pojfr quie 
neget? trunt iUafeu in.defcriptionefeu in aSione aU* 
qu0 ex caeteris vitae partibusfeu generibus exhibenda 
occupata ; non vero in vitae pajloritiae fmpUcitate : 
quod per.je mhil habet p quod improbes. Quid? quod 
pajioritii generis maieries omnino eji parum tocuples; 
ipfa vitae fmpRcifas et tranquiBitas perpauca argu^ 
menta idonea fuppedUat , et fraffaadi JmpUcitas nom 
magis magnam traSlmdi variefafem admiftit. Neque 
adeo Jieri potejl , vt magna copia bonosum carminnm 

bucoBco» 



DE CARMINE BVCOLICO 9 

InuoUcoYum vnqut^ln fferandajit. Qmlm igifur £- 
aat quanuunque tand^^n vitai conditianem dcfortunam 
huic generi inferre, et fabulae femper eodem tenore pro* 
cidentis taedium grata variatione luare , modo iucun- 
das rerum imagines, . qUc^e deteSfent, et tongruat fen^ 
tmti(is, adbibeas? Enimuero id ipfum dfficultatis Ao- 
bet kof argumenti genus, qmd raro mokfiis imueunda^ ' 
rjum rerum imaginibns liberari et ad gr^tam iUam, in* 
haerentem animo noflro,fimpUcitatis, libertatis, et tran* / 

qu^Lae feli^totis notionem reuocc^ri potefl ; q$io paBfo et 
irfecundum ingratunique hoc genus efl, et, dum in an* 
gufiiore gyro coercetur, multo tamen magis laboris, ar^ 
tif, et fubtiUtatis requirit. Quotum enim quodque ex 
Sannazarii idyUiis earet iis vitUs, quibus tota huiur^ 
poetices ratio, vt iueuncUs et gratis rerum imaginibui 
deU&et, tolUtur? . • 

Enimuero , fi totam bucoSei earminis rationem hit 
ftudem finibus, qtdbus modo eam circumferipfhnus, con* 
Unitri^ lihiat , quid magnae Tbeocriteorum et Virgi* 
b^prum carmmum ^diiii faeuu, vidtndmn tibi $fi. Et 
Vfrgilii qyidem quinta, (eptima, et oAaua haud dubii, 
quodammpdo etiarn tertia etioga ad id genus referri 
poterit,^ rJtUqua ab eo aUena effe factk appenret *). 
Qjeat qui4em res, ,eum f^irgilii et Theocriti carmina 
tam Jitterfi generis fint , tam diuerfis doBorum homi^ 
umn de huius generis natura et erte iudieiis ktumfe» 
tit; cum aut naturam bueoSti tarminis ex iUis exem» 
ptis tonfiitutre ^aut ad notionem e natura rei mfiitu* 
tam riuocare iUa exMnpta vettxnt. StiUtet vti ea notio 

A 5 reSe 

*),SenniiS'iD pTQorTR. inBu* Theocriti» X hftbct. ^ Kxclofil 
col. ,,Sane'en fcifndum, VB pnto IV. VI. 3L 
*cclogfts cflc mciftt «ttfiica»» qofts 



lo DE CARMINE BVCOLICO 

re&eio, quemfequutiftmur, moie informari vktiri 
potcjl, ita ingenioforum baminum foBerti^, qwn intrm 
artis ae praeeeptorum angufiiar vix eommpoteft^ zdia 
genera inuenit, quae eum iUo ioniunffa nee tamenptO' 
ne eiusdem modifunt. Ei Vhrgiltus qmifym, nam md 
hunc omnis noJlrafpeSfare debet dijpntatio^ nouvim ge- 
nus conjiitmt in eo, vt non tam imagines et attributa 
rerum ex anrea astate repeteret„fid ipfam auream ae» 
tatem repraefentaret^ hminee^ deos et heroes, qui in 
ea vixijfent„ exhlberet, iisque fententku^ ac mores eon* 
gruos tribueret^ Id genus inuemre mihi videor, Jt 5i* 
lenum, eclogam V^I, et Pol&onem, eehgam It^, eogito^ 
Et de ilto quidem res mamfejla ; de koe non magir du^ 
bia, Jifacultatem iliam vaticinandi et poefin offlaHs lA 
Us diuino fpiritn hrnmaibns proprimn ad antiquos ho^ 
mines pertinere memineris. Quod quidem cnm mmaf^ 
fit, confiquutns ififmnl hot, vt epico iormini propint 
admoueret bucoScum, cnm ex prifca heronm vita fenfnt 
et Jententias i$^em Ueeret r id quod ommno non modo^ 
ad excnfandnm, verum et probandum, JUaroms^fpiritnm 
in bueoUco genere vakt. Aliud porre earmims pa/lo^ 
ritri, modo tantnm variato, genut efi hoi, yt, ad ma« 
iorem animorumvohiptatrai^ rem^ &ftiim aul eafbm 
tiofirotTum homimim , nofirorum temporum , colori* 
bus et fMgmentis a vita paftoritia petiti^ omemus, it 
non modo od fabntoi bmoUcae modnm traSfenms, fed 
etiam infabtdam inter pefiores gefiam cmmatemns,in^ 
terdum itiam rem in antiqnorum Hlomm ti mp om m jim* 
pUcitate itfecnritati agi ant euenirefingamus. Cmut 
generis, qnod priore illo-mnttis modis inferins habin^ 
dum efi^ nte tamenfua taude, fua gratia ac fnamtati, 
caret, reUquae fere VirgiUifnnt echgae. Qnid enim? 

prima 



DE CARMINE BVCOLICO i» 

prima et nona aH qukquam aSud, quam poetae cafum 
it Mantuanorum fortnnam , aut, f hoe magiiplacet, 
iftorum certe temporum calamitatem enarrat^) ? De- 
cima GaUi amoreii fub pafloraU fabula, exponit. 
Quarta autem , quamquam eam ad aliud genui modo 
retuUmui, cum hoc tamen commune habet iUud, quod 
natalei nobilii alicuiui pueri cekbrat. Ecloga taudem 
fecunda, Corydon infcripta , naturae pqfioritiae nihil 
aSud hcAet, quam* quod amorii miferi in pnerum aefiui 
imaginibui, fententiii, et notiombui paftorcdibm expri^ 
' mitur. Ndm ad iltud genui , in quo vitae paftoritiae 
Sbertai, innocentia, etfinpUcitai commendatur, idpbh 
ne non pertinere , qtdi noi^ videat? Qtiid? qnod ar^ 
gumentum hoc, cumplane naUam hmui generii vohp* 
tatem qfferat, et a vitae pefloritiae integritate abhor* 
reat, eo minui iueundam efi, quod Corydon paflor 
JennUi concUtiomi efl, qui domim fui pujionem amat» 
Atque hoc quidem i^mum genui recetUiorei fere poe^ 
tai, eum bueoUca eamuna conderefbi videbantur, fe* 
quutoi effe, non opui efl, vt mujtii doceamui. 

Materia itaqne et argumentum carminii bucoUei 
feu paftoritii quate fit, vicUtii, lammoies ae fen* 
t^ntiae, verba ati^ numeri, faak ex ipla vitae pa& 
toritiae conditione dun pojfunt. SimpScttai et nain^ 
raUi aUqua venuffai omma ea eontinent, quae copiofui 
nb altti hac inparte difputata funt. In hae ipfa tc^ 
fnen JlmpBcitate exctuditur ex hoc genere, qtdcquid, etfi 
ipfam vitae ruflieae veritatem exprimit , ingratum /tf- 



^) Non potvcre Maronem Va- siu» Unuifle Maro videri poteft, 

lerii Catonis Dirac /ugere, fi qoi- vt Dir. 4 fq. 1$ fq. 26 fq. 30 

^m ille fimilem £arninain ^uU N»e rmki Ja9p9 mfum rpjhi^is, 

Una proJTchptione expertus et B^tUtre, tarmtn» Sie porto^ inj». 

*pQ Battaro exntvs fnerat. ScDt a V. 82 fq. 
tt lAca ex ea carmioc, quac ani- 



la DE CARMINE BVCOLICa 

mn adfmfum ac moUfttm eft ; neque adeo admittfn* 
dae funt fordes, quae. uaufeam moueani, non uerbomm 
rufliciias et ajperitax, non agrejlis et foida fpurcities : 
qua in re haud paturegregie falfi fuere , dum imitatio» 
nis veritatem malt iaffarent. Poffe fane eum arte et 
tum ingenio carmine reddi omnia, quis neget? Quor* 
fum tamenfludeas imtando exprimere ea, a quibus, Ji 
cajus obtukrit , oculor animumque auertimus ? et quaa 
iUa laus ejfe potejl, Ji inutatione ea bene teddiderism 
quibus,Ji in vera vita exprejferis, omnibus jagenue natir 
importunus ac mokfius foedusque videaris? Contra^ 
modo placeat poeta ac deleSfet,Jl conJiSofuojreJpondere 
eiusmodi audaciam videat, qn^ eum vetet interdum ad 
mythicam hominuM vkam plropius a^cedere, et takm 
rerum ordinem, modum, etjitum exUbere, quinuUur 
vnquam niji in honthmm egregia imaginandi vi poUm* 
tium animisfuit ; ea tmnen cautione adhibita, vt ne in- 
ertdibi&a ptane et ad praefentem vitae confuetudinem 
nulta modo verifimitiajingat. Interdum vero quid eum 
negemus antiquam vitoi pajloritiae rationem elegantiir 
et deliciis e nojlra vita petitisp modofatis confentaneae 
fint, temperare commode pojfe? Non enim natura 
huius earminis Jlatim toUitur, Ji naturaUs JimpUcitar, 
paullo horridior forte illa et incultior, nojhra venu/late 
et elegantia iemperetur; quamquam prior iUa ingenuir 
aninus maiorem voluptatem afferre folet. Quae res vel 
ipfo Theocriti et Firgilii exemph declarari et compro^ 
baripotejt, ItSus enim jquam Jimpbeior et verior hn^ 
miStatique argumenti accommodatior ejl ratio/ huius 
vero quanto ekgantior et ornatiorf Sed habebat vter^ 
que , quod feqneretur ; uon enim abhorrebant Graeco^ 
rurh ingenia a Jimplicitate et natiua aliqua modejiaque 

vennjfote; 



DE. CAKMINE BVCOLICO ^s 

vmujlate; ipjsus Jermonis ac diakSli Doricae natnr^, 

non fGteJi dici , Jentiri faplfe potefi^ quantam Jingilici^ 

Jatem prae fe ftrat» et qwmtopere kmc renm genm 

apta et idoneajit, vt nec daSanec.imnlta et horrUk 

oratiojit. :At Vii^6.%s f^mtmt. &t\diakS.i Juauitate 

defiitutus *)^, qui politidre aeuo, inter homines tfrBth 

nos etletegafitiam cum fijfiu felfantes, viueret, muitM 

ex vitfle pa^iQr.itia^ veritate attt fepmere aut verbisi hb* 

nejlare neeejfe habuit, quae nnde et ad rei veritc^m 

propofta et exprejfajisperbas Ronianorum aures offeur 

dijfent ; quae eius elegantia adeo in laudefuit , vt tt 

Horatius eum ab hac dote commendet ^^) :. .Molle at«- 

que facetum Virgilio anjiuerunt gaudentes nrre Ca* 

moenae, jid Eclogas enim et Geotgica rejpexiffe Hch 

ratius videri debet, vtjeriptam effentcejfe Jk Safyram^ 

ante quam jieneidis coepiae aliquafamtt exiiffet. Eam 

vero eius taudis fentenfiatn, quamqtiom de Sa iam ueie* 

res dubitaffe videsUur , effeprobabiieft, vtpoetamdb 

aeqtiabili dtiqua ekgantia commendet f )• £t facetiifn 

quidem quidjii^ iam a Quin£fii$ano ft) txpoftnm eji, 

qui decoris magis et excultae xuiusdam ele^tntiae 

appeIlationem/?fr^af; // rejirtur hcetum omnino ad 

id, quod phcet et iucundum ejk, propter ekgantiam 

maxime et vrbanum aliquem leporem; Jed moUe ita, ac^ 

cipiendum ejl, vtjuauitatemjignijic^, quae cum aequa^ 

bib 

*) Rcfte Probus Tktotritum prcHide vidm poteft in vul^a- 

fotUkm facilius aic BucoHcm fcrtf.'^ to illo : 

/ffe, quia apuJ ffraecos fgrwo ruf. y^^^,-^ ^^^^ ^ troumr ThtoctUg 

tfcauui a ciuili diuisH yott^p idto ^^ t/irgiU 

latiuis Jifficiie fuifft , quia ntceffi ,^^ |^y, ttndrws Str^\ fOitUs 

«/i ptr radtm verb^ accotumodart Gracts di&is 

fwnfus, ^ > j^Tp ^^iiif^i ^oiMt vas mains j^ui^ 

••) Slt. I, 10, 46. ttwiit f^MiikUd, 

t) Non male Boiiauiut e«- \ff) Inftit. Pr. VI, i, ao. 



14 ^DE CARMINE BVeOLICO 

MU it remiffo genen coniunffa eft; opptmUur tmm 
epps ferte Varii acris , et apud Ciceronem mollis et 
Vemiira vratio vehementiori et intentiori, qna aninu tu^ 
mubuf ac moittf excitantur. 

jltque hif diStir vix qulcqaam aJdendum tjty vt 
ittcm cauffam, quae tam diuerjlf fiomimm do&orum 
iudiciif difieptata efi, diiudicemHf, vtrum Virgilius 
Tfaeocrito praeftet. Qua m comparatione difficite tfi 
uffequi, quid magna eorumparffequutafit, qui f^r-^ 
giUutn Tkeocrito in genere bucotico qtum maxime ant^- 
fereudum effe exi/Hmaruut ; fed conjiutudinefere, auc^ 
ioritate, caecoque atiquo amore et impetu eof duci vi- 
tteof ^); quamquam ne ii quidem ipfi, qui Tlieocritum 
huiuf camiinif verum magtfirum effe tofgiunfur^ iucU- 
ciifubtiRtatem et acnmeufemper fatif probent , fedfere 
minutif nefcio quibuf et grammaticif rem rationibuf d»^ 
cidant. Virgilio elegantiae laudem^ dignitatis et 
do&rinae iiemo inuidebit ; fed iimplicitate et naturali 
aliqua vekiuftate rerumque copia ac varietate non 
minus cedit Theocrito, quam ars mturae, quam 
vincere qtudem ilta operofe in Jingtdari oEqtta re potefi, 
fed in fumma rei inerf et vana habenda efi. Verum, 
etiamfi pcr tatu vtriqtu in iif ipfif rebuf, quae maxi* 
maeftmt, effet, Theocrituf tamen in eo pritnaf tuettir^ 
qtiod ea inuenit, in qtpbtif retraSfandif atter et potiett^ 
dif fe continuit ; quod qtianmif tnagno pterumque inge* 
uio fa&um juemo ueget ,. interdtim tamen tam fotticite 
Thiocriti vrfiigia premit, tit fubtegere potiuf itti fua^ 

et 

•) Nolo Scali^rrt criticen in Ls dirpntatio iti conparata eft, 

poetic. lib.V, ct qui eum fequoti vt aclolerccntulonim vicem do«. 

Ain^bfc excitare. Sed,qQa« mi- leas, qai talibus xnagiOrts iudi^ 

perae Virgilii cditioni Romanae cii critici fabtiUmtca ac«tt&L 
«dicaa cll« /^mm; ^hmtiaUi fiau* 



DE CARMINE BVCOXICO i$ 

€t verfiis vndique itmquifitos Jatint comttrtm , ^wm 

ftto ingenio vti videatvr. ' Sedde his ita qmsqae^ vti 

Ubitum ejl, fentiat* Si tamen aUqua Prrgilii eaittf^ 

iu^a eft, quod Theocriteas iacinias confarxi9Muit,\fatif 

gratuj jfoenas dedit, cum p^ eumvix quisquam auf 

veterum aut recentiorum bucojicos verjus condi4erit, 

quin ex Vtrgilio nouam rhoffodiam .buco6cormi$ ver- 

fmm et fententiarum aidornarct* Facilitas haec in non- 

nulBs vitae rufticae tabeOis tamquam mujiuo opere cqag- 

mentandis inducere pkrumque folet nafcentes poetas, vt 

i» idylUis eondendis ingcnii pericuhm faciant "^). Cum 

tabellarum harum, quoi ptactre pqffint, percxiguus Jit 

mmeruSf multo itte etiam minor futurus, nifi e vita 

prijca et €X antiquofermone mythico mutta in pajlori'- 

iiumjirmtonem migrajfcnt ; difficite ejl multa in his va- 

fiare, vt nec tamen a fmpUcitate, Jine qua hoc genus 

pkuere nequit, recedas* Qui primi e nojlratibus i» 

hoc geneis inuoJarunt^ fakem vertendis ac repetendis 

mtiqms ingenium approbare poterant. Nuncfere tae^ 

diumfaciunt, qui tenties diSfa repetunt, quae dum ifh 

gtm/i veuriare volunt , . in argutias et tufus incidunt. 

imattoe artis vmnino non exigua pars in eo contine^ 

tottr» vt^ quae a Graecis naturati a&qua cum venufta- 

tt u kpore di&a acciperent, ea urctionis fuae dignitoi^ 

tty gramtatey ac ccpia ornarent. Hoc vnum monebo, 

^ memineris, in p^rgiRo ptus artis, in Theocrito 

phit Hatiuae eiegantiae, effe, non mirari non poteris, 

cmvideas^ etimn prae^fiontiffimas ex hoc genere poetas 

' recen- 

*) Btfic etiaAi i«k but;olici9 Inrpictat aliqttisCefdun velMar* 

ttTDunibus «pttdl^terpreres tan- tymiin poft Vtfinum. Equidem 

^ copU locorum fimiliuin et non niu ea tppofuiy qua« aut 

^Mfeptntio vavundcA fententia- MBroni antfc ocvlos faere attt i!* 

^oi affeiri tc cumlaii (biec. luAntiMii yim M>ere ^fittot. 



j6 de. qarmine bvgolico 

fiuntionaH tMmporum VirgiUam "nsahiiffe faqui quam 
Theocritum. '. Ariis fidicet fmptr facihor imiiatio; 
maturalem vehnfiatem. difieiUime affequare. . 

Quod ad <ie(cripdoheiTf et oeconomiaii} huius car- 
tsAvAstittiM, vaHcea quidem in/litui potejl^ fomper 
iamen JpeSfatkium hoep ^vt ea potiffmum rntio dcvia 
imeatur, qua^maxima voluptas kgentii anknd^^afferri 
poffltf aaUf quidem rei eo diligentior ratio ^bendq 
ejl , f^uod huinr cafminif Jinipticitas et ImHiiitaf iriter^ 
dum vH exilitatem abire,^ lenif et molHs tenor tarigttere, 
folei. Raro itxique poHa nartnritif aut 'defcri^ntis 
parttf fuftipit ; nifi, ille in ar^ttthentd admddumfuoiu 
*/ copiofo acforido verfetur; ftd cbnuertit fbre^rtmin 
iframa et inaSlionem^ ifffosqfie pa^9:ef coUoqkeOiet ae 
narrantef indueit,, vt r(f Uoh tam natf^i^, q^mthpo^ 
tiuf geri , ac leShrif oeulis^ fulnici , €t ille inter fluas 
errart, in Vnibra arborif affidere, cantmtef audire 
fibi videatur; quod non ita a^cipiindum'^ tatnqtuimji 
^omne earfnenpajlbrale dramaticum effedebgidt^^^tftjum 
Fraguerld^ pUrique, qui hocde tcirnui^ ft?ifffere, 
exiftimant, verum quia haec^ raSio*p6ekie tonJiRo fere 
maxime re/pbndeti • 

Situs ac lo^i teih{(drl9qu^ defgftafio, qit&e <uiuf' 
que carminif argnniento eonueriidti vtipoetae ingeniojl 
rion iwfima laus efi , itaad^idorem eH leBfione Juaw- 
tatem capieridam non pdi'UM facit. ' Giiuf eHhn>ani' 
mufvififife rurif, pafiuorufnetarmeniorum^fuaid 
defcriptiorii ndn vehementer dekSatskr,^ ^tt quif cm- 
tum pafiorif non multo gratiorem effe fentit , fi itle 

: ; fub 



*) BiffrrttUian/Mr C£dogiupar moirtr tlt.f demdnmv dw9 fmftript, 
Air, VdUbi »rai^r^4ans Ut Mt^' T. U». p. i^a» . . 



Jkbfagivnibnp iBid;rimR.murnmr'p mmaUi.herbiam»^ 
tergrtgm fxuttatidnei i, Jednnf otip indnigiat? 

... Oiciftit io' teaero' gnmtne piaguiii» 
Cufiodes ouium camuna* £iAttla 
Deledaote deuoiy cui pecus et nign 
CcUet Arcadiae pkcert "*").. 

Pattjl if tocur UUirdum adeo dupsex ej/e, vt et i/ de^* 
fgmtur^ in quq pa/lor cantet, etaJter, in quorei 
ccnmtemorata gefta Jft ; , vt in Ectdgd decinia a Virgi* 
Uo JaSfum videbi^nus. 

* Sttperefi , vt nomuUa adikiamus , quae ad Virgi- 
lianas Eclogas propius fpeStant. lam pHmum pijt 
aStt tjfent, quibus Maro magni poetae nomen.confe^ 
quutus ejt, JoRp BucoUcis reliSfis vix eum m eenjitm 
principum pottarum ptnturuni fuiffe arbitror. Inge^ 
nii enim in imteniefidd vix magnam fuibet laudem i Ar^ 
gumtnta carminum, vti pauOo ante vidimus , aSaJiint 
tx Tktocrito miituatd et interdum ieiunejatis traduSta 
aut t pluribus IdylTwrum locis coagmentata , vt tertia 
tt Jepitma Kcloga; alia no» bucoticae erant naturae, 
ftd tantum ad bucolicbi^um morem Junt traStata , vt 
prima, quarta, Jexta, nona, decinia. Sententiaeau* 
tem et verbn magtiam parteni ex Theocrito Juni con^ 

verja; alia Jnnt a bucoRci carminis natura aHtna. 

# ** * 

Qtus paforim ferat decantantem illa: Ante pererratis 
SLmborum fihibus exul Aut Ararim Parthus bibet aut 
Germania Tigrim \ et illa : At nos hinc alii iitientes 
ibimus Afros, Pars Scythiam et rapidum Cretae 
venicmus Oaxem. Quod infamts mores pajlorum 
vnojaltem toco expreffit fEcL Illpr.J, hoc erat quod 
vix ab eius vrbanitate txpeSfabamus. An vero in 

verbis 

*) Hotat. Cann. IV» %$, 9. • 
VXAQZl.. Tom.I B 



\ 



iS DE CARMIKE EVCOLICQ 

virbis agtiftia $t folbita fiipMuf fit ; nbn iquidmim* 
Jim profttmtim^ Nam iiwrfi^^Hf 0; tjfi dura 00«- 
mlla, quae i» kit ieJogif occurrant, quai tamen car» 
rupta potit^ it interpolata dixtrir. Ex vno vero itto, 
quod cuium pecus reprehett/um fidjffi Grammaticus 
narrat,, vix fiuis tuto iudicium facic^s^ Vt tiimm^ 
VirgiVius tantam cgpud poputares fuos laudem par. Bs^ 
colica confequeretur , fecit inprimis rei nouitas^ fiUx^ 
qui in carmini Siculo, quod ipfifirmonis Romani afpe- 
ritas rejpmre videbatur, trcfnsferendo audacia. Nbn^ 
dum enimfermo Romanus ad hoc rerum genus,, ad Vi". 
nufiam hanc JimpUcitatem, ad numerorum hanc molU^ 
iiem,' iocpolitus irat, ctm Maro primus tentaret 
carmen bucpUcum fcribere. Sunt praeterea multa 
magni poetai in his ipjis carminibus vefiigia, inprimis. 
doSrina copiofa, orationis dignitas et elaboratu Uma^ 
taque in pkrisqui itegantia. £cIogae quidem nomen^ 
vt IdylUi, haud dtibii Grammatkis debetur. Cutn 
pritno latius pateret, etad quoduis carminis Jhu opcris 
gentis pirtimrit, quod ipbifibus dele&um ejffet, aut § 
pltmbtu eitisdem formae eottfiaret; vt HoratU Snrmo^' 
nes itt nonnutUs eodicibus ^dem nomine injigmrtna»'-'^ 
rani viri doSi; cumplura cartnina minora, Ucet iius^ 
dem geniriT, dttobus bbris comprehenfi et colIeSafint; 
adhaeft id nomen, i Grammaticorum doSh^ina^gejxm 
bucolico ; con/Iat cnim iitismoeli liber iphtribus carmi* 
nibus; qtuu qtuctem vt ex uliis fii generis filiSta 
fint , qui proprius vocabtiU fgnijicatus ejl, mirume ne* 
cejfe ejfe arbitror. Qua nomine VirgiUus ea in vutgus 
emiferit, non conjlat ; de titulo et itifcriptioni Sbro- 
rum veteres non valde labdrabant; Bucolicorum ta* 
men nomen veritis it antiquius {^. J^ffi^ poetam 

pqjiqumn 



DE CARM!NE BVCOLfCO 19 

fojlqwm Jinguta tarmina vufgautrat, vno vokmhe. 
iunffu tffe tonpkxum probabik fit^ tum Tityrus ivi*, 
Hum ButoUcorum eoufiituijft ftratur iam inter JUbro^ 
uif aequaki: Tityrus et fiuges Aeneiaque aifaia le^ 
gentur, Roma tnamphati dum caput orbis eiit ; ipfi 
autem Maro EcL Xpr.finm BueoUcis /e inyKmere 
velk proJUeatur. 

De tempore et ordine eclogarum ad yitam Ftr^ 
giBi^ snaxime ad a. 7/7, Jatis copioje dijputatum ejfe ar^' 
bitramur. . Monendum adhue de allegoria Eclogarum 
Ftrgilii, in qua djici non poteji^ quam vanam et ina^ 
nem qperam a Seruio inde viri doSti conjumjerini. Et 
Seruius quidem, eum exigua eommentm-iorum parf 
antiquo ilU Seruib debeatur, tot tamque variis et ab 
omni hifioriae Jide aSenif commeatis et nugis confarcU 
natns ejl^ vt vnictdque argutias captanti magna Jatis 
copia materiae ad manumfit, Catroeus autem , cuius 
vaaitatem vt Jeras, niagna animi aequitate et p^tien^ 
tia opus ejt, tamquamji in Bomanenfi fabula verjari^ 
tUTp adeo medta noua et tam canfidenter mentitus nm^ 
gis quam commentus eji, vt interdum, quorjum eua» 
fura resft , pUme haereas. Verum ex reUquis etiam 
Interpretibns ^ qui maiore cum pudore, iudicii acumine 
et veritate, Eclogas enarrarunt, Hix quisquam efi, 
qui ab eo morbo intoBus manjerit., Quod f iu non* 
nulSs, vt in I. IX. X, allegoriae heus reHnquendus eft. 
iius tamen natut^a eiusmodi ef, vt poeta vniuerjam rem 
fabula arcejfita inuoluije, fngulas vero partes proprie 
traStaJfe Juisque omamentit honejhjfe videri debeat. 
Nihit itaque nec odiofuSp net a rei ratione magis aGe* 
man, qnam Jhgutdt Jintentias ad aBegoriae Jubtitita^ 

B a tem 



» DE CARMINE BVCOLICO 

ttm rnocan viUe •). S^^ i/. t. in prima fnrgiSi 
tttogo, teture, eommunem opmium ten^omm tffinio' 
nmejfe. J^trgitium partim ad faam pm^m ad Alan- 
tiutnorim /ortanam refpexiffa, et Aagifjlo pro redM- 
tit agrit gratias aga-e vobuffi. Std ea , quae ide Tt- 
tyro memorantur, fingnla aaxk am. f^irgiSi ptrjbna 
tomparare, iJ qnam putidum /t , quittion'Jeiaiat?_ 
ylppelUa ipfum fe Tttyrvm Eel. yi. 4, Sed adeun- 
Semne vtrfkmss Eel. yill referat? Qutd IX. zj? 
PUrotqae tamen interpretum muitot m eo effe videat. 
ffon quidtm > quo fi tueantnr . habtre ntgo. Ft' 
iit idem kot anttqmtar. Std tmnine huiut generit bu' 
tolitorum carminum ratio tt naiura meGut inteSigi 
poterit, fi eu meminerir, quae pauBo atste de eo- 
genere dijputabamtts , qno r*t e prdefenti vita artej^ta, 
maiprit fuamtaiit taajfa, pqftoritia fabuUt et oma- 
mentit ex ea vita petitit tommendatar. Qnod tonjf- 
Ham rtSeJiteneat, nontrit, quodinJinguStfoSieite 
et anxie bboret. 

*) Iltfle> quiiquii illc cfl vitnit «d Ecl. IH, lo X^WiMJw 

{lcammiticui , tn aitixat Viiae /u»i triUgoriM in tatalin tmrmbK. 

■ Vjlgil. $. 99 IBud minidiiM (f( nijl tKm , *t /iiyra 4tximMt (ad 

franiicimtit , in Baieliiii 1'irtUil Ecl. I, l), « afif m i^nriHP prt^ 

■(fxr aiKfiiJfli luqtH wUipu «H- 4U«rmm utttgitf ttfimtmt, 
iuiafturmlt aiti bic, tt in S<r- 



P. VIRGILII MARONIS 

BVCOLICON 

LI B E R 



E C L O G A I 

TJTYRVS*) 

ARG r MEN TVM 

"hJtiUhttmt. mgriijldi Haitut , Aim patrim tttetvit eap t B u mm 
*■ ^- grtg*m amt* fi «gt4, im Titfnim imdJit, qtitm cmm in tam- 
«M> cmlamitmt* fimmm /lairiHil* *l atia/rmi wt J*r*t^miriumi Ao- 
wmt firitmt, emi »mptmm *am f*rai^ rtgat. Nmrrat Tiif' 
'u , qimmado *i m qmt agras Jmt grigtt^* fmitw rttm/Mrmuirfl^ 
ffin- i ftiliett fi, MOT mtlw ftmHmm^ Kitrlmlii cmftfmimdat. 
M^ friim mJifJi, iiigmt at kiri fatilitatt iM mblimml^, ml 
trigit fktt tnt» m Ubtrt pafetrt Uttrit^ Pmiandmi iji adtt n- 
4*M t/t vMtu tx pmfltribmt firmii iafmmdmm Jmmimakabititt if. 
B 3 ai 

*) THfrmi. iBlcfipti hi tiiaU ^tlie ; Tt*iiitrt lancn poSitBl, 
mn ipfb Eclot«Mn ■ontncde- •ptofttt «■CUiiUKai &ti* k»U- 



» P. VIRGILII MARONIS 

ad «r, ag.. JnMrta atttr rf> «u£i «r whjlii* migrMMt fkat 
toHiftierilur, iandtmqnt apirt* d* Mttanumm immijiem i» agrai 
bgnilvr V. 70, &tl/fijlit dialtgni in ta , ot Tilt/mt miftntm txt- 
tm.infiiitltgwi^prrnalfart iubtat. ^qnt ktt qmdtm vtnan kc 
fri>prinm,carmitii tirgimtntitm; qtiad, quatttnm a natnra earmi, 
-mi pajlarftii jtrrpHi dilfi abfit, fatilt apparttf tt qualt nmnm 
giims ctnfiiiitai, ia dijpntalieiit de BueoHeit l^irgriiami txptfi- 
Ami ffi. Srd fBiuiHnmi muniiim ttuiptrum apiaio, ntrrum Qram- 
mtaticortim Jidi firmata , ebtinail , Eeiogat hniut ralitium ad iSa 
liluam aeiomuiodaiam tffi, vt t» atma 
. qn» Triitmidrarnm padioai dieriia iUa 
diaifia at OHamantfaSa rfi di qua v. 
^.Amn. »670, p.-^S*. Dia Xiyil. J4. 
M tl OBauiamni adturfiit Cafiaiti it Bm- 
^ ad JKv/iMw fitdirt , qaat tfi ii^amt 
I V. C, 7// , trt txti^cittim , ix viitratdt 
ftri eaafiriptmut , iHftM* mimirint, milililna praitir aUa prat^ 
mia teUm'at oritnm Itatiiaram , M opihn tlJU» *l a*dijkiii in- 
ur caturas infigidium , aSo/lieim ,. guat CaJG paxtii ampUxa» 
irant, inttr quat Capua , S.k*Bimm, l^mifia, Bimuiaiiam, Nm- 
a*ri*. Ariwunum^ Vibmui 11 Crimaaa mtiaoramtnr, pratmfirmtt; 
l^. *. r*eip*mnt inf*, Jt los, irfft fHickir lotf lOo, im iHai rr- 
hii, tamqaam nlaniai, dtduBnTai, *l larmm, qui imat iiieeltritit^ 
agrot Hs affignalnrai iffi.. 9mm rilK am , Ca^ *t Brnto eat- 
/b,, in Tlaliam rtdux Oltaidatmi ptrfittri ntl^t, parlhn tx miS- 
tnm iijbltntia 11 auaritia , partitit rx liiOomm di fuii fcaui >'»- 
dignaliant niagnf-pielni at imnukui artifinu, mi. ^ipiau. CSuH. 
V, p. Btgi fiiq. Dio Caffimt XkVUI, 5 — 9 ; addi Siitoa. Ag- 
XI tl, Erat amnm lonim , qaibm pratmia folntnda t£enl , iu- 
giHt Humirui , ligioati tdmiriqn , fi .^ppiatm Jidri katmda I. I- 
p, I07S- ">?^ • tmm miimi XXVTTT, qmat vna, eum attmnBuratit 
in IfgiarrrrCftrri ru* tvrrurvtfiirmty rfitMmHl untnm aaJSptnd- 
ginttt viremnt «inShr, prmittr iqmtlii il tmrbam mdHlarimi qmam- 
fuanr lamm, qtdbms ad M^imam proim ll ai a mm r agri, aiimirm 
tliam maior iral ; kahibatil ■ndm trithmmiri JU) figidi Ugiamu 
XLITT, V* adio- qmimdtiim bgiaHis btO» em^Oa dtfidirarinimr t fiai 
qmd tanta kwtHimiim vii hutriit , Jkat qmed mamamllat Itginaii ak 
^lome inAfiam dbdnltar Jbmt, alima mra, memdum fiiptmdHt 
imirilis , ad imlta mHiliai praimnt ad/pirMri pmlrraml; ttrl* a0a 
mdlli IX kf mmitra mtmmramlmr apmd j§ppiamim I- 1- pag. tafjt 
Itttir las , qnamm agri ajjigmali fimi vitirmms , fmirt Crimi mm ' 
fti, qmi it ^ifi Cefii EmHqnt partii inmlftqmmli. yid. Sirm. ad 
Mtt, tX, 3S~ ttnarum agri tmm pro miliHam imnmijonim imnmtra 
■MHM amgmJH ifinl, mitiw MmlmamnMm . agrmi mSdifat fidp 



BVCOXslCA ECL. I 8} 



nMrrMti, Oriits tamen rtf^ quamqimm iim vtfa ejfk ptkttfi ^ tmU 

tam , praettrquam GrammaticQrum » auSoritatem reperio* Ap^ 

piaimsqmthm h L p. I9g2 mUtmm, anarftiam nmfefe coft^nmffa 

inirafuos agros mem^at, fed fos pajim piciMS agros infoienter 

inmaftffe ; plus , quam concejUm effet , vfkrpaffe , et quos meliorts 

r/i, qui forte obtige^antt putareni agrbs, fuos fecrffe. ' Potnere 

itaqma maiites tramsgredi fims et Mantuamos agrv immadere ;: vi 

vet fic Mantua Creinoiiac mmiuin vkioa tiiei poffet^- luier 

Mamtmamos, qmi kane tmmriae indfgnitatem fktirent, yirgi/ium 

fwffe trtuimmt ^ emm tmmen » Jtue ftee fiuo' Apmt l^oMonis confi/it^ 

Romtnm profieffmm akAugvfim oktinmiffe,^ H agri fibi refiitueren* 

tmr; qua de re Wm ad Fitam yergilii a, ^13 , vt adeo fnb Titqri 

perfmea fitam fvrtunam poeta aduntbrauerity ^j^que ea ia^ vete-^ 

rmm opimio fmt, v. Nemefian, Eel, lU S2. Caipurn, IV, 162, Si* 

don, Hb,'i,Epifi%s-f- ^t-^mn&iteanmm tatottm, , Qmae res ferri 

poiefi A mebda aSrgeria mtm att oments vtrfUs et verba fingnla cir» 

cmmferatugm Cramumaticormm owninoque Interpretum, im kis Ca^ 

teoei, imtolerabiUs^fkmt, im aHegori^ eapedienda argmtim et nu* 

gae,. £acms amttlm, m qmpafiores emenamun$, efi ekdivmbrofam 

fagum /ff ieca arboribms conflto , fitb qma Tihfrms recubans pafiori* 

tio camtm oiiu» fomfiamit,, dum grfg'ite erramtem profpieit,. Ver^ 

fe tamum ga •— S9 accmratims deferibitmr tocr profifeBms ,. quam^ 

qmam ibi v^ 48, qg quamuis hpis <w lu # « rei mtmgia veriaati 

adieHmt efi ', qpam poetices iege , q^ ioGumdifiSma rerum, nee foe^ 

datLHtpea et ingrata imagim^ contaimimata^facies exhibemda 'erai^ 

M iamto. mepcrem rei, iueutuiiiatem^facit contraria aiterims pafio-^. 

risferfmma^ qma$ mmfenuimem momet,. et qua mihii difeTtims ad 

Jiiqri feHeitaiam iUmfiramdam eon^memmram poterai^ Sunt amn 

iem memita Ht kae eeioga , in ^busfitbtiUus poetae iudicium defi^ 

deres, Friimmm ipftm hic gemns qrgumenii,. quod ad aHegoriam 

aueditp, eideoque im pirpttna rerum ac vepbormm lufie verfatur,. 

mxfhtis muignaimgrMdtatemac diguitaiem vnqmam kaberepotefi^ 

Nec in eo potmii vitae m^icae.prepria vis ac rtUio CcharalUrem 

vo^anij reSte feneari. Vix i^perftfta pafiariS' apUheofis Hta keri 

fiuis piaure potefi^ Comparei$io c^tem fem affegpria mon vbiqme 

eommade procedit» Sie v.^ Tiif/rps,, vt Ubertattm impeiret,. R0* 

mam proficifintur;. obtinet ab kero Jibertatem pafcendi i jquid mi'^ 

rabimur hac fatium, fi quidem iffe kerihs greges pafcit?' v, 4S 

fdkitti vt ante» bgu^* . ^fementiis autem ac vevbis piurimm 

fimt ah Jkae rerum e$ homimmu genero aUema. Qjmsferat inpafto^ 

r# fiatim : MuGixn firudlrenr raeditarr \ Itm pUtres verfus fumi 

fere epiei, vt 7 iUAup aiFani Saepe teaev Daflris ab oudibus ini^ 

buet agnus. . , ; 

B 4 MELI- 



\ 



M P. VIRGILII MARONIS 

ad w. at.: ItMna aUtr d* wuUt wr maifjlni migraiiMat Jkat 
toH^iritui', Mmltmgwt aptrtt dt wtttrtmarMm immiffivnt im mgrep 
hqtafar m ^o, Sw^JiJIii dioAgwj in w, w Tittfms mi/iram ixu- 
Iti^mjiii tKgtir>t:ptr»»Bart iubtal. Alfnt iM qtadtm vtrum kt 
friipriMm,camii4ii wrgmnintitm; gitod, gtmtilmm m nstta-a tanmr 
mt pajfa^lii praprit diHi abjit , fatitt Ofparii, tt qMlt «wuow 
fimis cenjli^ai, in dijptiialitni di Biualids ytrgrliami txpofi- 
Imm tfi, Sid fomnmds omitiiim Itmporum opiiiie, nlirunt Cram- 
Wtatieorum Jidtfirmaia , ottimiit, EHogai Imitit raiioium ad iBm 

ttmam aiiemuiodatam rji , t/t tt etm» 
gtf Triumidrerim ptiQieni dtertta iHa 

dimfit ah Oaauiau^foBa ijt; dt qiui v. 

r. jimjt. »6ro , p.-^sf. Dio xivn, 14. 

(I tt Offauiawus aAurJiu Cw^m ** Bru- 
r ad Mutiutm Jitdtrr , ftiat ifi ii^iatdt 
V, C. 77/ , rt ixireitum , tx vittrawit 
firt fonfcriptum , infid* retiwtrtnt, miUlibu* pratltr aHa prat* 
wiia taloniat frifum JfaUtamm , M opihii ttJU» tl atdiJitUt in- 
tir taiUras inpgniwm, oOe^itim,, ^uai Ca^ parttt aw^Uxaw 
iratU, inlxr quas Capua , Rktgium, f*imifia, Stitiutulim, JVx- 
atrim, Aiwdtmm^ Vibeim it Crimtna mimerawtwr, pramifmtwii 
h- r. reciperunl ittfi, Jk los ,, biUoftUeilir taifeSe, in iSas nr- 
ht, lamqwam enlmdai, dtdu/^as, et eerwm, qtd mme imeatertia^ 
Mgrat ih affigwaiuns ifi^ Hitawi rim (wm , Caffio it BrtU» cai- 
fo,, in rialiam rtdwx Oltatdaims perjieert ve^ti partim tx miM- 
tum iujblenlfa el awaiitia , parlim n eiiftemm dt fuit Sowfi in- 
digtiMiem magmmetus at fuettiMMs artifimt. wid, ^ipiaw. Guif. 
y.p.laSiJ^q. DiaCapws Xkyiil.S — 9i adie SkHen. Arg, 
Xm.. ErM auttm lerwm, qtabm prarmim felmtiida ejfcttt , iu- 
gim wumtrtiif Itgieuit idminim, fi ^tpiawa Jidie kattudm I, I. 
p. lofs. '0^6 , win miitus XXVW, quai tma, eum ammmiratii 
iji legietur(jutrii rS* fmTum/uhiwry eglefitawt ttulum tr jiptMm- 
giMtB oirerwwt mHSa, prwtitr eqwiiei et itirham wMlaremi qmam- 
fuaiir eoTVwt, qwittu ad UMftum prtn^iteh mw lw r agrif taiiwtrww 
ttierm twaier iralf kaiebawl mim iriummri fab figint Itgiewm 
XLlTf, wf adlo' ijwiwdieim hgiaiti* biBw tei^a» dtJUirarentar i Jhm 
quaJ tWiUa hwmiwum vit inuriit , Jhie fwod imwwwSwe kgiiwrx wk 
.itntoma nr ^fiam dtduffar fintt, mUm wira , wewdwm JHpmdiit 
imeriiii, md ittilla mHiiiae priumhi ad^rmri paiiratit; nrlralhi 
wiiBe tx krl- tmmtr» IwtWitir at tt wr apwd Jlppimmiai 1. 1. pmg. nfj» 
Ituer its , qutrum agri ajigwal* finU witeratds , frnre Cri t ma w ww- 
fit, fxr tl ^ifiCaJfii Bruliqui partes irmwl fiqwwli. yid. Sirm.ad 
M*l. IX, 39. ^uarum agri twm pra wdlitum tmmifienim mmmeru 
wrmii amgwfii ejgrM, wima* Mwwtwimrwm- wgnw dddita* fid£k 



P. VIRGILII MARONIS 

BVCOLICON 

LIBER 

£ C L o e A I 

TITVRVS*) 

ARGVMKN TVM 

Jt^HitMti agrit Jiditidju , Atm pairi» txlowrii capdbirtim 
J'' grtgtm »mU fi agil, i» Tin^rtm ineHit , qium emm in mkI' 
•nnt ealamitMt fimmmficmrilMt it etiofrui widirtumranu A*. 
miHii Jitrlimi ni attiplmm lam firatt ragat. Narrat Tili/' 
rmi , qam m idi it a ^ agroi fius grigiiqai /aluv ritmpiraiuril^ 
tafijq.i JtHicH fi, iam aitalt prama»m,_ Hbirlatit t—tft^midat. 
saagia.yrbim adiiffi, ibiga* at tiri faeilitatt kn tbiimaigi , vt 
grigis flns nd* m Ubtn pafctri Hiiril.. Pmtamdm ifi adi» Ti' 
tftmt ift vmn ix paftorihms firmi imfmad^» damam» kaUtisf ^. 
. B) »* 

*) Tfffnu. taCcnpii hi titttU poctie ^ rttinnri («me» fvfftats 
mti ipfb Eclog«Bif> naMinc dc-. fn^ei uftahtUcm £uii a>U- 
k«U«f Ciiwiliftti. mta ^C qwa».' 



» P. VIRGILII MARONIS 

ad r. JJv. lattria alur i* mmtit mr m»i*]tiis wngraliomi fuat 

rli dt uittranemm immijpatu >*■ agroi 

labgMs in lO , ot Titifrta miftrMm tx*' 

t imbiat. ^qmt kti qaidtm vtrvm lu 

ntam; qaod, gnatilim a natura carmir 

abfit r fariti Ofparit * tl qualt moniim 

athnt dt ffHtolitit ^irgrliams ixpo/i- 

miam itinptnim opiaie, ptiimiti Cram- 

ftimiit, Eeiagai Imdai ratieatm ad iU» 

lam aceemniodaiam tgt, at it amim 

M Trimmdrtram pattioai dtmia iOtt 

idfi» ab OdamaatfaSa ifii dt qaa c. 

A.J». 1(70, )>.-fSf. Dio XlVlh '4' 

tt OSaaiaaas adtmrfi» Cmfit^ it Bru- 

\d Mftuiamm fiidirt, quat ^fi iifaaiis 

'. C. ?ii, vt txircitum, IX viuraidi 

firt toaftriptam , iafidt rtttatrmtt, miUtibiu praittr alia prat- 

tma toloaiat arhimm ItaUiarma , it tpiimt ttJUa it tudifieiis im- 

$tr foiuras infigniam, aOa^ttimt qfiat Cagii jforUt aa^ltxaa 

aratU, iattr qmm €apita, SMtgimin, 'l\imfia, BmnitMtHm, Na- 

aaritt, Aiadmimr Fiboma it Crimoaa mtmoraalar, pramifiraKt; 

%. r- rutpifaM inft, fi lei, btBo ftUckir loifiSo, im iOas cv- 

bti, tamqmam eolaidas, dtdaffmrai, it larmm, qmi mow imtolirtmt^ 

agros ih afigmatmros tjfi.. ttmam rttt emm , Cafiio it Brmtt eat- 

fi,. im /ialiam rtJmx Oltamaims ptrfittri n/ltt, partim ix mdS- 

tmim aijblfiuia il amaritia, pariim tx litSermm di Jtds Somft iio~ 

digmatiomt magmt" metmt at (mmmliat ortijiimt. wid- ^ipiam. GmHi 

y,p.B^iffq. Dio Capa XLVIU, s — 9i add* Skium. Aig, 

XIU. F.ntt aatrm temm , qmibmi pratmia filmtada tffnit , ht- 

gim latmtrus , Itgiemi idmirKfn . fi jlppiama fidis kahtnda L /. 

P' 1075. '07^ ■ ■•*" mitms XXVni, qmai cbo, eitiu aimmmtratit 

im Irgreritr (ftirie rSt nrrmmfthmi) r fiii tt am t «»■»«««■ ttfipttm- 

gimta tHrarmm mHlra, prailmqmilii it t m rti m mttHtartmi qmami~ 

fmamr tnrmm-, qmibms ad MMimam proimUtbmmlMr agri, ammtrma 

ttiam maior- tral ; habibamt tmrm trim m t t mt i JU figmit U gi t m tw 

XLin, ot attto' qidmdtiim Itgrtms biBa eit^St dtJidiramUmr ; Jma 

^aod tmita iomiinim vii inttriit , Jhit qmod mommmdmt ttgiemtt mt 

^tome imjffiam dbdmlttu Jitmt, a&mt vira, m endu m Jhptmdiim 

imiritii , ad mtffa mHiliat praimfa adfiiirari pottramt; tirtt atm 

miOi em ttf mmmera mtiHaramlmr apmd .dppiammttt 1. 1. pag, n^Jk 

imlir its , qmtrmm agri e^gmati fimt oiurams , fmrri Crtimamtu- 

fit, qmi II t/ifi CtifiH Bruttqui partis irmmtfiqmmti. yid. Strm. mS 

Mtt. iX, as. Hmoram agri emm pre ttdUlmm imnidffenm im m urm 

wmit amg^JH ijfiut, witfma* Kmatmmwtrttm- agrt» iiddita» fmigk 



jBVCOXslCA ECL. I 8} 

fULrrtm/t. Cmits iamen ru^ quawiqmm %Ua mfa fge jnitfi, tmt* 
tam t praeierquam GrammaHcorum » auSoritaiem nperio, jfp" 
piamu-igmtiim h ti. p. i^gj^ mitiium anarhiam ftQnfi/& coniinmffa 
iairafHos agros memprai, fid fos pajim vicitms agros infolmier 
inmafiff^i ptiis ^ quam conceffum effei, vfurpaffe ^ H quos metiores 
iis', qui /orie ohige^ani, puiareni agros, /uos /ecrffe. Poinero 
tiaqms mitiies transgredi fms fi Maniuanos agrm inuadere; vt 
vei fic Manjtua Cremonae mmium vkioa diei poffet. hiter 
Maeituanosy qus tutne tniteriae indignitateuh fiibirent, t^irgilium 
fniffe tradmit :■ enm tetmen » fiue /ko fiuo' jffinii PoBfonis confiiio^ 
Romam profeitum eUf^Augvfio^ oktinuiffe,, v4 etgri fihi rffiitueren^ 
Htr; qna do re r. ad Viiam t^gitii a, ^sj,, vt adeo /tth Tittpri 
por/ona /kam /ortntiam poeta adumhratteritV '^qut ea rt^ vete^ 
rtem opitdo /tdi, v* Nemefian, Ecl. //, g2. Calpurn. It^, iSj. &*- 
don, iib, i, Epi/tm. s% Pt-^piti&itHiuum iacoam, . ^teae res /er,ri 
poiefi » m6d4 attrgvria non ad omnts vvr/Us ei tfttrha finguta cir^ 
ctsnferaittfm Qratnmaiicomm ommnoque Inierpretum,. tn kis Ca^ 
frosi, itttoterabito$.,/Utti. in attegoria eapedienda argtUim ei tm-^ 
gao^ L&eats attiom, in qno pafiores conuotn unt, eft adtrmhrofiam 
fagum in toco^ arhoritms cottfito , /uh qjua Tfhfrtts frcuhems paftori^ 
iio catiitt oii^n^ fonfianii,, dum gyegem erraniem pro/pioit^ Ver» 
fit tatnon sa •— S9 accnratius de/ctrihitttr tocr pro^eHtts ,. quam^ 
qnam ihi c/, ^. q^ quamuis lapis cu. lu # « rei magio^ vetritfito 
oMeSbttikeft', qpam poeiicss tege , qtfa iticsettdi/fima rerum, nec/oe^ 
da.a/idftts et itegraia itttagittf contat/tinaia^/acies exttihettda 'erai» 
Ad ta$Uo.me^orom roiJucuetdiiaiett^/acii contraria atterius paftom. 
visfortuna^ qma$ tniferaiionetn tttotteis^ et qtta niltit difertius ad 
Jiiqri feticitaiom iJlufi!rattdam commetttoram poterai,. Sutti att^ 
tom mettia At kac ectoga -, in ^husfithtitius poeiae iudicium defi» 
derss, Frimtem ipfttm ttoc getttts argumeniip. qttod ad atlegoriam 
accediip. adsoquo in pgrpeino remm ac veuhotmm tufis tnr/atur^ 
tnx fiads magttamgrauiiaiimac digtdtaiem vnquam Itaherepoteft^ 
Nec in oo potuii vitao notfiicac propxia vis ac ratio f^rafl^rm 
vocattij. reSte/ematru . I^ix o^pir/tfta pt^fioris- apoikeofis Hta ttori 
/aiis plactre potefi. Cotttparaiio t^iem feu eUtegpria non ithiqtto 
cotnmade procedit, SHc v, ag Tiiyt^ps,. vi Ubef^tem impetret^ Ro» 
tttam profidfciiur;. ohiinoi ab tLetro JihertaUtti pafcendi:. ^quid mi-^ 
rahimur ttoc fdttum, fi qtddem iBo tterihs gregcs pafcit?' v. 4S 
Pafcite, vt ante> bou^. Jk fimentiis auiom ac verbis pittrimet 
fimi ah Jkoc rerutn ei homltmm gettero atietta, Qidsferat in pafio^ 
refiaiimr MuCua firudlrenrraeditarr^ Ita^ ptures ver/us funi 
fere epici, vt 7 iUiuip ^sdom Saepe teaev naftris ab outlibus iin^ 
iHiet agiuu. . I ' 

B 4 MELI- 



N 



94 P. vrRaiLirMAROKis 



MELIBOEVS. TITYRVS 

M.^nr^it7re, tu patulae recubans fub tegmme &^ . 

1 Siluefirem tenui Mufam meditaris auena : 
Nos patriae fines et dulcia linquimus arua; 
Nos patriam iugimiis : tu^ Tityre^ lentus in vmbra 
Formofam refonare doces Am^ryllida Cluas. 
T. O Meliboee , deus Qobis haec otia fecit.' 
Namque erit ille mihi femper deus ; illius ^aram 
Saepe tener noflris ab ouilibus inbviet agnus. 

ffle 

^ I Tfiir» mQlti^ Titiofe ; fed eft TirvfH. cf. BvxHi. t ,4ir9jUhm 
QjiinftiU IX, 4 mcmQhae vitio ex Ed. VI, { i&ud&t: xfcepit Egnat. 
▼. Heinf. » vtrumque tpud Lucret.V, 1397. IV, 539. c£. Cerda, qui 
JUuas ,9id T4A1 paAoritiam, ngros td rem^agrictfUYttm, referri docet; 
quod haftemis vcrum eft, vt eamm coiHiti^lii ^v^i'^**'' rtmm voca» 
bulo ct paftorum vita coraprehendi poffit^ vt.v^ 10 smtmm» ogrtfH^ 
3 A'«r p, /. W9S d, quartus Moret^ et iiragm. Moret. 4 pr. tfi, li^mus 
Parrha£ 4 Utus Rottend., b. laetus, follenni variatione. ▼. Burm. 
b. 1. et paflim alii. 7 Infnnpmr -« dna nugantor Gramwtici. vid* 
Pier. Benediftus io Ed. Flor. 1520. 8 imMt Rottcnd. 

L MeliboeQm put» aecede» raty quemque iafrt v£ 41 

re ad Tityrum agendo gre* ktmemm «ppeUat.- OAauia* 

gem ante fe. Titynim /A ttem Caa&rem deelartriy Du 

pffirnH — mu/am , carmea vi lulii fiiiiim » dobitari nt« 



pafloritium, midhari, exer- 
cere » /utXtr^p , h. e. cantui 
eum vacare , indulgere, ait» 
tt quidem ntim mtnut, vt 
culmus pro fiftnia fit v. Ed. 
in, 27. Nimis argute ad 
genus carminis humile et te^ 
nue referunt; qiiamuit eius 
notio ipfi naturae carminii 
bucolici fubiit. Omans epi» 
theton i#iwfj. 4. fkgft^ ^fv- 
fmj etisy qui expellitur et 
exulat, vt h. 1. Meliboeus* 
Untus^ otiofus. et fecums. 
Seru. ^ad. Ueinf. ad Ouid. 
Her. XIX, 8f. 

6 — 10. dius • dominus 
Tityxi, quem Romae adie- 



4utt ^ quatenus Vir^itt 
fuam fortimam adumbramt 
lub Tityxi perfooa (Aptid 
Pom})oa. Sab. eft: dnui Au- 
guflus *^ nvel Roma, vt ait 
Aproniaouf ;j9 ergo et is kii 
argtttiifUlauit!).' Nunc ti* 
men hems Tityri d§ms ip& 
ef! benefidis. Per uia intei- 
bgit fecuritatem inter tantas 
turbas et tumnltns bdlicos» 
7. Obfema poeticam oratio* 
nem, prot «f ySwrf)ip«A#, ibl« 
leniiem tamenr vt apodl 
Thtocr. Epigr. 1» 5 B»/hov 
/ miumfm mtfm/ot xfmfH urm 
i fimXXit. %• ah mdSbm^ 

noilri ouilis ; et tum ^mdh 

prD 



Bveo^iCk zcl:i 



«5 



» 

IDe meAs enrare bo^^s , vt cernis , et ipfiim 
Ludere , quae vellem , calamo permifit agrefii. 
M.Non equidemimiideo; mirormagis i vndtque totis 
Vsque adeo turbatur agris. En, ipfe capellas 
Protenus aeger ago; hanc eiiam vix, Tityre, duco. 
Hic inter denfas comlos modo namque gemellos, 

j Spem 

9 muis Rottend. lo promifti Zulicb., (blienni errore. n pr» 
tvHs lo. Seh^ftd^; in infllt toni. mtis. . 12 iurkmMur molti tt ipCe 
Rom. V. Pier. et Heinf.^ fcd daznnat itm Seru., et altcrum confirmal 
(^nftil. }, 4, ag. " 13 protinus nonnuUi ap. Heiaf. et Borm., <jum 
vide; vana difputado; vtriusque fcriptnrae vis eadem; Antiquior 
umen fcriptura Prvtmus corrupta per pronuntiatioBem Protimus. vid. 
Mot. 14 Hnw Auguftin. de Gramm. Mmc duo. torulos: aiii «•- 

rtUfs, vel cor^tos. NU reiiert; fed nuUus dubito antiquam fcTipturam 
in his et fimilibus iiiiflb u: ex proBuntiatione autem faiffe eomptf 
ntam cum Or. v ; hincque tot voces per y (eriptBe inuafifl^ Latinum 
icrmoBem. * * Coni|eriae indc faere bobvuIIm in <.* vt tmtrimao pro !•• 
irumao, tum iaftum tSCbk Jatrpuoi* Mo^fot 

a m. £iec* 



10 



]nro grege« conf. Bnmii. 9. 
Bunnantius vaide contendit» 
iu iungi^debere, vt fity i>- 
fimko€^ quod 0tmmf emttffk 0i 
Ow fiturks imnio, Cic. XIII 
8d Attic. af v# v^Bfrr ipjkm 
te^r. Mttlto tamen fimpli- 
cius et paftore dignius, ipjitm 
mc ludtn-pitmffit. Mox W#* 
w non eft fcribere , vt Ser- 
^s y ftd animi •caui& can- 
ttte. Ejidtn enim de omoi 
re non grani et operofa, ac 
de carmine teoui infir. EcL 
V.t 

n. Nom iqufdom htidii9. 

KSroi rt 9^9fht Theocr. I» 
^^9 quae forte verba hint 
defendi poflunt tamcjuam Ma- 
J^i lefla. mtiror magis pro 
yulgari: fed potitts; non tam 
^ttideo, quam miror: ps^ 



mdi9 $o9h ngrii Htt^mtp. Itl 
proia per ttam vel fMsw effe- 
rendum erat; miror te tam 
tranquille agere , quum tail« 
tae Vndique in noftris agris 
turbae et calainitates exortae 
fint; quum iminiffi in noffarat 
jpoKffionei coloni noftrot 
agros occupent» nosque de« 
pelhht. j>>, eie^s paternik 
bonis , aifeAo qttamuis cor* 
pof e (niii migir pro ittgr^ ae« 
cipiAf, vt Aen. V} 4^. 439^» 
quo dttcit kamc iHtim pixjf agft 
capellas, dum hinc migro et6. 
13. jProikMMif, porro tenus» 
longe a finibusj^Semius attL 
Simplicitei* accipiendum pf o : 
ante fe iigere ; opp. rf irnt* 
r#» ptigmri, quod fit» duiH 
pafcendi cauflSi aguntur} at 
hic abiguntur. Votm vero 
B $ dmfii^ 



a6 P. VIROILIi MARONIS 



15 Spem gregis , ah ! fiUce ia nuda comuza n 
Saepe malum hoc nihis , fi oiens noa la^ua 
De coelo ta^s. ii«eiium praediceie <]iiercus. 
*Saepe finifba <^aua graecyixk al^ iUc^ i^omii.'^ 
Sed tamea> ifio deus qui- fit ,; da ^: Tiiy^ , Qobis. 

ao T. Vrbei»9 qtiaB» dicuat Romaiu$ ^MeJibeee, putaui 
•Stulhis ego huic noftrae funilem, quo faepe fblemus 
Pafiores ouium tejieros depellere fetus. 
Sic canibus catulos fimilis^ ficmitribus haedos 
Noram;< iic paruis ^onponeie magna folebam. 

Venum 

15 tf ak , Tt fieve ftmpcr in ftntiqm0nbus- mtmkrtnu ; fcriMrct 
Mm, tn m»dia Cod. NooiiMarceUi. r9iKs« fcii MSS. amtiqao mo* 
re. ▼. Ueiaf. 17 i)ff todo numim tai§as Mtnag. ig Vcffiis iii«^ 
vetuiHoribus ^ ttiam amiilus fcrionbuj, vt a noibi»., ftct obcfi^ 
-cieAus a Nangerie in. AId..ttftk ct iam «te- ab Sgaatio; ad(bttts -tt 
adumbratos ex EcLlX, is* v. HeinC ct Pitr., tn cniui btnts erat dise- 
htU ab i, 19 ftili /It feptem Codd. ap. HeinC trcs Buim. cum Goth. 
pr. Std V. HeinC ad Ed. ^,19 ct paffim alios. 711« Mortt. vn. a sb. 
itc. quoi coni. Bum.^id. Nou ai dadmdP» .vnu% ap. Toxrw »4 
Hos. IVOd. X* X^SU ftUulos €mdbus nonmilU;. ct ogaos pxo 

hat^s nonnulli ap. Bvurm. 



thmif fiiQe tnhit. 15.. «m»- jm». waii, Aen. n» %$^ Strm^ 
m*a niiq^, quod m.profii». Notent in iis > quae ieqttttn#> 



Wsra ijf, peUqstii , ^xaaiottta tnr». taronet longas nanatiQ* 

«tiam mifiBrationem> ^ckat» nas aahages pa&uii imperL. 

Jilici in tmda ». noa fiabflntii tiae jfon mak conuenientes» 

JierluS) Ge. TH, %^%, i<^ vt ne (v..c..Cttmnttperoi'ot« 

Bene haec ad fiiperflitioaem $ici9 GMtUedd woJStQTt.j actttiC> 

Aalittm hominiim dicuntnry iino homine^ MarmonteUo» 

«um adtterli aliquid iis acci^ Poiiifm Frmnfoifa T.^11» p. %$^ 

(dit» rXehuilTe & hanc cakr M) hoc vitioie fieiiptttes. 

siititem practtidere ait ex ar^ no. Adiit Tityms Rnmam» 

^oribus fi^nenter falminc cum alias tantnm ad vicijivm 

tadis: quodeftinter oflenta^ oppidttm excnrrere foIeret« 

In qsnrcttbm eaeteiiique Ser*> xu kmc sf^raOf Mantnae^ qm 
vitts aliiqne GnuMaatici hie * agnof agere folemus.. depBl- 

argutantur. Umametss^ fiu» Uro focte nimis vioientnm» 

fi^, tarda. Ho|rat«.Ast.5ox nam portuitur. a paAonhus 

C fgo^ iaeststs ete. i^ dki agni tenelli; ait Borttumn. 

«de^ dicjr ediSere» vt acu^ Verum ii, ^i iam a lafie re- 

moti 



BVCOXICA ECL. I 



a7 



Vejum haec taotum alias inter capnt extpfit vibb, * 
Quantum lenta foient inter vibuma cuprefiL 
M. Et qnae tanta fiut-Roinam tibi caufla videndi? 
T. Libertas : • qnWy (eia, -tamen le^exit inertem {. 

Candidior 

25 Hagt inttr mlUu UmiUm Frtfie^ t0mmm himt jUUs Co(h. pr« 
^s coni. van Hoven Ctmpenf. Uf, p. as^. 9^ tiirgMiim qmftiu 

Moret. 27 Etpuu ohm aliqnte vulgg. ap. Ftbiic. Ntm A 

fua» fUdm tb Aldo editwiw 

moti lanio tracli debent, hand • minierain in fimdis . fitis et 
dttbie agi et depelli poflttnt. agiis imbelMutty qtubos Cm 



?f 



Seniias a hk&t remoiiere in^ 
terpretatur, qua de re pro- 
prie d^lUrt Ecl. Vfl, 15. fll» 
82. G^U, 187$ quo fenftt fi 
pcfitum efiety placeret Bur» 
manni coniofhira pro qua re« 
ponentif quai^ h. 'ctii» in 
cuius vrbis gratiam.; vt v£ 
3t cm ftndtrt jiMreri^ jnma. 
Sed difftHgff, vt poeta*» dixit 
pro pellere, agere; ITMuvnv 
totics ap. Theocr. pro Symvi, 
26. VHmrmM funt fivdcis £ 
virgttlti genus flexik et len« 
tam in laepibus obuium^ vien* 
^s h. ligandis £ifcieulis Vtile. 
▼id. Cerda. yiormt^ WuU- 
^t % KUin MMtaum. - ■ 

28: IJb§rtms, h, UBertatis 
ebtinendae fpes ae defide- 
rium. Vt ttihi} de ineptis 
Wtts loci interpretationibBS 
^eamttSy quaf ipfe Burmait. 
ttqvhur, quamquam vtx om* 
^ ad liqmdam perduci pot 
fcot, verba tamen nuXHm 
^om fenfum fisppedslant» 
quamhnaer Titfrns inteUi* 
gendus efl efle a&qim.ea Icr^ 
vis, quoniffl Romani tantiun 



agroruna fine pecudum cura 
mandata^erat. Hoc paflonim 
genus iiiD tempore» quo lati* 
fimdiis occupata erat Italia^ 
cf« Plutarch. ia Qracch* pag» 
%%% A. Appian. de B. Ciu. I> 
e. 7> per omnem Italiam erat 
frequentiffimum* Nequealins 
Corydon £eL II> i. Snnt 
quidem et apnd Theocr. V 
Coantas et Lai:on, vterquf 
feniiUs conditionis; quam* 
quam aliis in loeis ipfi donii* 
ni gregum loqui et canere 
intcHkgendi fiint« Std in Ita» 
lia villici, et quicumqne io 
agiis eflent» non fa^ile ,a]ia 
quam femili conditione fiiif» 
it videntmr. Qm homioes 
an refie in pafioritio carmi* 
ne» qnod ftnfibus noftns nil 
praetetquam amoeniflimam 
quamque et fiMoiffiinAm vitae 
mfitcae fpeciem exnibere de« 
bet» a poeta extitari potue« 
rintt nunc aoo di^to; fieri 
tamen debuifle non ezifkinM) 1 
ied ii homiaes» fi peculium 
fibi fiitis atagnum peraflent, 
pretio domxaiaiibhitaioliber* 

tatem 



P. VJBGILn MaRONIS 




^ MM^fBt i baiba cadebat ; 
ftA tempore venit, 
Gilaiea reliquit 
Galaiea teneba 

Sc4 lotiis verfus tam f^ 

£td c margine illa> i 






mixa rel.^. 
JklicM in iuidc. , 

iierbis» Gc. I 
Bene haec ad 
i^lium homiiii 
cum adtterfi aluj- 
(dit. DebuiiTe fe : 
i&itatem piaettidere . 
tioribus &oqiteater : 
tadis : quod eft iater l 
Iq' qnfirctiht» eaeteiiftque 
viiu aliiqne Gnmifiiatici 
argutantur. Umamin$^ ^< 
l^i^, tarda. Hi^ViM^jHC' 
1? ^» ioimtt etc» 
ed^ diQ-», e 




fignis hanc .derign 
Mbm efity exifii 

Polymet p.i5^ 

Putas iatsr^ 

rffiK€i$ AeiLV» 68 

immgn ii loftgo p 

Singul) ad de 

« quo li 

obdnuit» valere de 

Cootigit tamen, in 

\y et multo pol 

cA, /p^fiMMM, ei 

» a Qftlateai^ 

» tt Anavyikdis » coa 

Cqusm V. ^cannine 

9 et qnae moeroit 

Tityri abfenda aino< 

prod^bat vC B7 

ttoatnbemio fiun. /»«- 

vt. Vi. 58 ite- 

tamen, infi- 

qoid ianenufo 

isaLV.L.^qnam- 

MmittUa in hoc 

paoUo ieiu- 

poffiint. 

inficeta 

fi cui» alus pet 

ncam, Mantuatn» 

Romaadecla- 



.Qttaoi' 




BVCOLICA fiCIi. .-I 



« » 



^ 



K fyes Gbeitatis ejrat , Mc cujra pecu)I :- - i 

uiis molta meis exiret vifUma fa^p^s « - . 

sgms ec ingratae premer^tur cafeus yrbi, - ' 9S 

vmqaain grauis aere domum mihi dextra redib^it. 

Minbar, quid maefia d^os, Amaiylli, vc^cares) 

lui peadere (iia patereris in arbore poma. 

fityius hinc aberat Ip(ae te , . Tityre r pinuSt 

ifitefentes, ipfa haec arbufia, vocs^bam. 40 

Qoid £u:erem ? neque (eruitid ihe €fxire licebat, 

?c tam praefends alibi cognofcere.diuos. 

Hic 

34/«f|peiff. *Hao€ icrip^nBi h. 1. vix duoRe^^. et Meatel., ior 

Wcii antiqoMTes agn«rcuiit. Nonnulli diAinguunt ^odpin^tiiSf 

kviSimm yimgnii , Vt ^cl. VI, 4. trrnritt viGtinia Parrhaf. Burm» 

fjn Ammr^ai aL Oatatta^ ita malit Cerda'; inani allcgortac reruaa- 

-6e ftndio. 3S mmta Rom. a pr. m. 39 Tiiffrus him aktrat 

gjfrGotb. pT.f ptrptram. 

34* QjttiMii» inuencus 

^tu et alier ex meis armen* 

' dcdnftns vender^tur in 

' -; > ant eo deportarentur 

~e cafeL Fimgmw h. 1. non 

? ad viAma ri^erreCurt 

ita ctffeus nude pofitum 

/iod difplicet. Habuiti 

irglUus in aniao Ca- 

ro — i5(aL CXIV), 

' '..tulli carmen eft. 

■ r* Qitod /Mt^iU'- 

■ ' (jue diurniSf 

' od iam te» 

Snif iti' 

adit 

rtie. 



37. Nanc in animum fibi 
reuocat moerorem Aniarylli- 
dis, cuivs cavflam ignorabat 
tuttc IVIeliboeus, nunc.bciie 
aflequitifr. Cafiterum defi* 
4mum.Tityri abfentis benet 
poeta exprimit; quod vero- 
fiabiicit 39: ^p/a* Ut T,y 
etfi bucolLci carminis nota h- 
gura eft (fic apud Thebci'- 
fV» 12)9 ab hoc tamen locof^ 
fi reAe iudico, aliena eft. 
Quorfiim enim nuac hoc^ 
oum de AmaryUidis defi4e* 
rio agebatur? 

41« Hui4/aserem? necefia- 
rio mihi Romam proficifcen- 
dum erat» nulla Amaryllidis 
querelarum ratione habita». 
cum neque libertatem recu- 
erare alibi* fieque ta<n >^<i^-' 
vj h.. propitios» fauentet» 
'^erda). deos , tem prae-. 
rum beneficium, alibi 
experiri 



n p..vJRaiLii:mG^BONis 



- * CaadMior pofiqusBx tondenti barba ctdebat ; 
30 Refp exit taonefr^ . et longo pofi tempore v enlr, 

Foftquam: nofi Amaxyllis habet , Galatea reliquit. 

Namque ^ . fatebar .emm^ dum me Galatea tenebat, 

Nec 

30 W* Utu4^ Co4« KMti^-f non ai^e. Sed totus veffui tim fca- 
1 'ber tift» vl vix eum 4 poeca profcAum led c margine illa« 

tum cfleputem* 



tatem k vindicare poterant. 
Nott res , de qoa nenid &« 
tiie dttbitet ' SttbmiaifbraQk 
Camen vir dcn£tiiF. a nQ or i u- 
tem Lipfii ad Tac. ^OV, 41» 
Burroan. ad Petron. 75» et 
Onid. Am. I9 a> 63. confl 
Apulei. Met. VUl, 4^ Ti^ 
tyrus 9 qni' per tmihos m« 
HOSy dttm GhiaMe amori in* 
dulferat 9 pecaiii parm& dili* 
Igentem rati6n^m htbuerat, 
km feneift fafhif» «na. Ama* 
tyUidem, -quae firogalior et 
paiKuor eraty^anaeanshaberet^ 
vt libertatem Tibi compara* 
tety Rodiam ad» hemm fimm 
profeAttft eft^ lam de Kber^ 
tate quidcm, quam obtinue- 
fat, iam v. %%. 19. 30 me« 
noraiierat} &cilstatem tamen 
heri et humanicatem aaxi- 
sanm expertum eflfe fe figm« 
lieat,. ti» ptimisqtte illiid ob« 
tmttifre aity v. 46^ vt tnto 
ae Ubere greges "fiios pcfcere 
poifet.' • ^tUM firu immtn r. 
quae» etft ftroy taaen ali« 
quando nahi OBnttgit, vtvw 
Se^ repeCitur. In 6urm. di* 
Hin Aum \ qua»^ /kra iamimi r* 
lt$fpkir9^ dle Libertate» vt 
proprie fhnwka rfj^kumt, A 



deoriHn ligtiis hanc .defigna- 
. tionem-dttdam efiiey exiflimaC 
S^ncius Polymet p.|5$9 ni* 
ab argute. Piitm iaboret 
kmmamn rrfpicii Aen.V9 68 1* 
^Ov Ri/ffixil iamen H iomgo poft 
hmpon potdi,- Singul^ ad de- 
darandum tempuSf quo li- 
bertatem obtinttit» vaiere de* 
bent. Contigit tamen, ino 
quam» libertas» et multo poll 
mihi data eftf p^qmamy e« 
quo tempore» a Qalatea re« 
Kdtts 9 in AmavyUidis 9. con«. 
feruae (quam v. S cavmine 
xtcolehaty et quae moerore 
fiio.ex Tityri abfenda amo^ 
rem faum prodebat vflC 37 
fqqO» contttbemio.fiim. /9»- 
go pof am po r i^ y%. v.. 6% ite- 
rom. Sie #«iio pof Ge. H» 
47^.' Fetendum tamen» infi* 
dere his nefcio quid innenttf<* 
ii et inceimti : e£V.L.$^ qttam« 
qvam et alia nonmilla in hoe 
prime earmine panlio idu» 
Rias di£la vidert poffimt^ 
Mnito vM magis inficeta 
haec -fitnt, ii cttm aliis per 
aiteram amicam, Mantuam» 
per alteiani t Romam deda^ 
iixi proniwtks» 

94. Qttaoi- 



1 



BVCOLICA fiCIi. /I 



^9 



Xec fye$ lib^tis ej^t, Mc cujra pecu)!:- j ' -i 

Quamuis m^lta meis e^ciret vidima fa^p^s « - . _ 

Pinguis et ingrafae premer^tur cafeus vtbi, • ' 95 

Non vmquain grauis aere domum mihi dextra redibat. 

M. Mirabar, quid maefia deos, AmaiylU, vc^caresi 

Cui pendere (ua patereris in arbore poma. 

Tityxus hinc aberat; Ip(ae te , . Tityre ,- pinua^ 

Ipfi te fontes, ipla haec arbufia, voc^bant. 40 

T. Quid facerem? neque (eruitid me exire licebat» 

Nec tam praefentis alibi cognofcere.diuos. 

Hic 

34 fiuptis, *Haa« €enptnnm h. L vix dkio *Reg. et Meatiel. «. idt 

tliis locis antiquioTCS •gnorcuot. KonBulli diiUnguunt poft pim^tiis, 

vt £t vi&ima jrimguis , Vt ^cl. VI, 4. trrnrift viHiwa P.trrh«r. Burm^ 

37 pn> AmarylH al. Gatatta^ ita malit Cerda ; inani allcgoriae feruaa* 

dae ftttdio. 3S wuOa kom. a pr.'n. 39 Titifrus hHu aktrat 

VJ^Ootb. pT.f ptrpcraro. 

34« Qiuuiittii. inueitcus 37. Nanc ia animum fibi 

^us et alter ex meis armcn- reuocat moerorem Amarylli- 



tis deduAus venderftitr in 
vrbe , aut eo deportar«ntur 
a me cafei. Pimgm h. U noa 
bene ad vfSSstHt ^^ierreturs 
qaam ita ca/ms nude pofitum 
efiety quod difplicet» Habuitt 
autem Virgiiius in aniao Ca- 
tttlL 5CX, 10 «— 13 (aL CXIV)» 
fi quidem CatuUi carmen eft. 
Otorg. HI, 400 QuodfMs^ssh- 
^ di^ ssut^frt karisftsa dittrmSf 
Nofte preoiuftt; pt^diam u^ 
nshris 0$ fiU sadHtit, «Si»^ /Sm* 
ffm 0xpor4atts catatkis^ adil 
(^Ppida pafior. 3^. tmgratas», 
qaod oihil inde argenti tc« 
feirety V. feq. Burmannus 
niinis argute expojiic: Mibt' 
fMi iam ttott gratas, pffiquttttf^ 
^(apata tt Vitirattis^ ftomf.co' 
^ois, Martinus pro iafo&si 
>ccipiebat. cf. Moret.<Si* 



dis, cuiiis cawflam ignorabat 
titttc Melibcteus , nunc.&cxjle 
alFeqHLtiir- Caf^erum defi* 
^.erium.Tityxi abfentis benct 
poeta exprimil; quod vQro- 
fijbiicit 3p*' 4pfii9 tot T,y 
etfi bttcolici carminis nota fi- 
gura eA (fic apud Theoci'«* 
^» 1%) , ab h/oc tamen^ locoy^ 
fi reAe iudico, aliena eft. 
Quorfum enim nuiic hoc^ 
oum de Amaryllidis defi4<* 
rio agebativr? 

4t. ^tti4 faso^fm? necefla- 
rip mihi Romam proftcifcea- 
dum eraty nulia Amaryllidis 
querelarum ratione habitaf. 
cum neque libertatein recu-. 
perare aUbia fieque tam /my- 
fetttss^h,, poqpitioss fauentetr 
(v. Cerda). d«os » Um prae». 
&ns f oram beoeficium, aliU' 

experiri 



jo P- VIROILII MARONIS 



Hic illum vidi iuuenem , Meliboee ^ quotamiis 
Bis fenos cui noftra dies altaria fumant. 
45 Hic mihi refponfum primus dedit ilte petehti: 

Pafeite , vt ante , boues, pu4^ri^ fubmittite tauros. 
wi. Fonuoate fenet , elg^ tua lura jauaebcmt ! 

43 fiMC ffMilr dstttfioi tntiqMioref. v.Picr. .45 jfrimumjjongoh. 

Fierii. ^ii gr^gu Alcnag. 

expenri poflem. 43. Hac iMs /ubmiiun gitnis. c£ 1^9. 



\ 



iQ^vrbe herum roeum Vidi, 

tam munlficum et leaetti » vt 

^um pro deo colere decreue* 

rim« Dida haec efie refpeAu 

id Caefarem 06buianum ha« 

BltOy dubitari vix potefi. Ei 

fe menflruis facrit litare velie 

ait. c£ V. 7. 8- fimami pro 

Aimabont. 4$ • Hic primum 

tuli rel^onfum iilttd, h. fa» 

({ultas nobis data eft» vt nor 

ptferi, vemae, ftrui» iibe- 

re pafeeremus et tauros fttb« 

mitteremus. Rs/j^Jkm noir 

attnc eo fenftt » quo oracuiaV 

kinc iufla dicuntur: nec ta^' 

magniflce» qvam apad Horat 

C S. 55 Jmm Scphat rrfp^' 

frpHmii: fed 6mpi. refpondit 

p^ieati» annuit. Suhvmtiitv 

umr^n, Varie interpretes ex- 

poaunt. Seruius cum aUis f 

ittgo fubmittere ad arandum: 

rtAe^ itiodo htgo^ arairo^ aut 

fimiie quid a&iunAum eiTet; 

et(t vel fic a paliomm perfe* 

na alienum feret. Sakmit$^ 

r# eft alere ad gregem fttp<^ 

ptendum) nam fubiangttntur 

reliquis et«ggregatttur u tan« 

ri» quibus grex .fiippletur. 

Of • niy 73 ^M«r Ar^ ^nrn Jtm* 



v. Burm. h. 1. Gefn. in Thef. 
Sahmutrt enim efle mittere 
in alterius locum, fupplere, 
dubitandum plane non efL 
An didyim efle poflit pro: 
tauros admUure^ dubitare li- 
cet. Femina fubmittitur, vcoxl 
taurus boui, vt fabmUter$ 
•quas PaIiad^Mdrt.13,^; fHh* 
rmutKdai iauris vticcae , idctn 
lul. 4, 1; fn feiuram fubmiiti 
poj/kai vatcoi ibid. Nemefia- 
nus tamen dixit Cyneg. n^ : 
ff/de (cani ftniinae) pariiam 
Jkkmiat marsm; aliud-au- 
tem exemplum nondum xi^ 
Theocritus IX, 3 eadem for- 
ma vti videtur : Miax^t fi^^ 
oU vphrttf vwi rmfour* it 
raifmt\ etfi et hic dubia lec- 
tio efl, cum in aliis Imt r. fit; 
et vix ii^ihaf eodem verfn 
dupUci fenftt dixit poeta , vt 
tt iit vifatas vheribus mmirmm 
admauirs <vt vulgo ea vox 
adhibetur, v, c. IV, 4), et 
admiitero tvaecis iaurmuu De- 
bebat ad e.l. audiriReiskius, 
aimium interdum negteAus. 
* 47. Ergo iua rura mam* 
hmm tibi , non eripientur, «# 
ea qttidem^/ilix magma^ ad 

paicenda 



- BrVCOLICA ECL. I 



it 



Et tibi ikiagna lati^ ; quamuis lapis omnia nudus 
Limolbque palutf obducat pa(bua iuaco. 
NoQ infueta grauis tentabont pabuU fetas } 

4S Bx ^oc ct rl 53 expctinisiv. n in^ Epigr. 177 ^nthol. Itt. f^ i 
Hu€ mifjnmp9r trumt, kU int»r ftumi^ nota etc. Totom canncn cx 
Virgilianis verfibus cil contcstum. 49 oM, onmiamt Kdlcr. c fup. 
mut* 50 paftna Aonnttlli ex antcc* 'pnflrtmMy aiit vt vulgo njale 

rcfibitar {cftealm a feo) yWenf , nonntilli cum Got6. fcc. 

foitns , vt fint igni. • 



pdcenda amieiita. Qitac fe- 

quuntur varie ioterpuDgi et 
exponi ppflUnt. Aut vt ao- 
▼a fententia &t t (lummnh -— 
thdneai pafcua innco: Noh (ta« 
«en) imfmsta g. Sed praeilat 
aUcmm 9 vt ciim aiUecedenti 
nmgas ; ## Hhi, magm fatis^ 
pumtmi tapis — imic9, f\!on 
tM vt fit fenfus: mafUbnnt 
fM jtafma , fafit HN magna, 
qvamnis iafris ei patns omma 
^mm». lim hoc dnplici po* 
teft modo didum efle, aut 
▼t ager ille Tityri fkxofus 
<t palnfbis fit, aut vt inter 
ilionim agros faxo&s et pa- 
^es pafcua Titynis Kabeat 
iatis |>bna et tolerabilia, Hoc 
praeferam, yt negle6lum cuf- 
tnrae agrprum colonis fuis 
wcptonim ca res arguat. 
Scilicet haud dubie haec dic- 
ta bnt cam refpefhi forttinae 
iftomm temporum. Priori- 
bus domioi» erepti agri a ve* 
teranis male culd fentibus 
^rrebant, htcanis et paludi* 
bns erant obdudi: id quod 
nmlto magis ita fr habere de- 
buit in agris ad Mincium fl. 
fitii , cuins et ffaigaatione H 



frequenti ' eTtundatione pahi^ 
des £u;il6' exidere poterant; 
Erant autem Maronis agri a 
ciino inde coliis.ad eum flu- 
vium fitx, quibus adxacere 
debuere alu eodem fitu ea- . 
demque condidone : EcL IXy 
7. Ge.111,14.15. II» 198. 199« 
Aen. X, ^05. ao5. Nuiic- 
igitiu" Meliboeui pcrgit v. 50 
comparflrefuam cahmitatem r 
cum, inquit, a meis agrisr' 
difcedendum mihi fit: neque* 
ex parbk male affeAas <capelk' 
las conueniente pabulo refi-' 
cerC) neque, cum mihi il- 
la^, qua fors dabit, agendae' 
fint, fatis cauere iis pofYuoHi 
ne in greges contagio» qiiodl* 
matam' h. noxium dicitur^' 
taSos , aut in inf^Qa faepta 
incidant. Sio etiam inlqq.^ 
iitius IbrteAi cum fua cDmpa-t 
pat. 50. grunis '^fttas di-' 
xit, vtfitas intelligas entxasy 
partu liijeralAS, vt faepea' 
vide vel Burm. ad Sammon. 
c. 15. cfl Gefner. Thcf. h. v. 
Eo fenfu/f/a vutpes ap.Horat. 
lU» 17, 4, vt refie Bentleias 
accipit. Granis h. aeg)Miis e 
partu. -• Tmtars de morbis 

proprie. 



5® 



33 P. VIROILU MAROmS 



Nec mala vicim pecoris contagi% k^dent, 
Fortun^te feacx , hic inter flumiiia nott> • 
'. Et fontis (kcvo^ ftigai capt^bi^ opa^aum. 
Hibc « tibi quae femper vicino ab limite laepes 
55 Hyblaeis apibus Aoiem depafia laUfiU < . 

Saepe 

- 51 A%n SchpL Ittuem H» gl- V» ^ttgtM <— imUmmt' Charif., ipale* 
5» /iifr« Goch. Ac» 53 frigus cmptabis* 'tefKo/rif wiwiRpttcod. 54 m 
iitniit Vtn, /««^; Rom.. et Oblong. pierii: ct uc alibi vetuAiores. 
c£ ad V. 34. Haud dubie verfut totusque locus concamioatus: quem 
fc Aoo intelUgcrc iaoi ;9(UrlUand. ad Stat. I^filu. 3» 43 profeflus cA^ 
furpe6lum ctiam Burmann, merito habuit. - Haeret interpretatio in 
qnjgfemper , qiiod ieiunum , et in dcfc^u vcrbi in enuntiatione tfua» 
flufp9S, Btttm. tentabat : Hit tihi qutu fiirgiif xtl/trpii 9, Multa poC^ 
feut alia coiiicftui: vt Mir ti^i «<cwM'/i^«rff«^«*(l.;vnHfr7<iU «^ dimiu 
Jmtf9S'^ SmtiM i./,fuaMit «,/., nifi jiacc.ct ^* longius rcccdercat. 
In mC K^lcf. erat: fiine tibi vicim q^femptr a^ iimitgfeprs, Lenio- 
rem r^edelam eO^ vidi, G ffic, tibi qua refingeretur ; vt lit: Me HUrr 
/fumina n^ta /rigns taptMs ppasums hie% fnq^my tiki qna fatpmt 
fuaMit ctc.»- h. c. ^ua «pes fufarro a4 fblniwm te in«itabiini. Ver* 
l^; fedcs vulncris maniMa cA; Hine .... yieinm a Umite Jaepes ctc« 
$^/ali3a Prirc. ed. PutCch. laudat, viuo opcrarum. 

proprie. Ita noa necdie cum teras toleFabiiior ratio haec 
aius diftinguere ipoti paMa, 
et grnmfs* grau^«^9 /#/«1 
MiUm» qoae pep«rei:f « in- 
teUigere, jirt Cerda feGit. 

5Z. Flstmima no$a fuat Min- 
Otts ec Padus ; Mincius^ ex 
l|tfu Beaaco : vbi proceiHCy 
liMi longe .a Mantua lacuif^ fit 
quinque miUe pafluum, mox 
aiiquantttm progrefius Pado 
fe.itfngit. lucundus vero il- 
le trafhis et bqnm gafcuis. 
V» Gcorg. n, 198. 199. 53. 
frtgus mpasmm eft firigus loci 
opacit nemoris vmbrac. £cl« 

11.8. 

54. Hunc locum» vti nunc 
fe habet, ita expedire,. vt 
nibii fuperfit quod offendat» 
quamcunque rationem iiieas, 
non adeo &ciie eii Inter cae* 



efl, qviam Qurn^anaus quoque 
inii(,. yerbis in hunc modum 
iungendis : Mitss/atpss m Ums^, 
H pu^§ • h. agrum vicinum 
a. tuo 4i(lcvniiaans p. limita- 
aeus •^nifi malis Mime a ttmita 
msim»^ h. e. ab ea parte, qua 
vici^us limes ^Htf vt Ouden- 
dorp* ad Suet, Aug. 91 xno* 
net» /as/fssjp qmas femipsr ds^ 
pa/la efl /{or9m /ali&i » cuius 
(alices, e quibus ipl^ (IruAa 
eft (cf. Gjeorg. Ht 434. 435. 
43<^)> fcmper depafcuntur ab 
apibus (quas epitheto )ftd or- 
natnm fa£lg Hffblasas a mon* 
te Siciiiae appeliat), /msuUini 
/asps iiii /itfmfro Ismi apum 
(jimXif fio/utfims Theocr. dixit 
I»io7} inircfomnum. Vltima 
cxprci^t Aufon. ^p, 25, 11 

Hlfbisuis 



BtVCOLJCA ECL.\I 



33 



Sa^pe leui (bmnum fuadebit innre rujTuito. 
Hinc alta fub rupe canet frondator ad auras ; 
N'ec tamen interea raucae , tua cura , palumbes^ 
Nec gemere aeria ceffabit turtur ab vlmo. 
T. Ante leues ergo pafcentur in aetbere cerui, 60' 

Et freta deftituent nudos in litore pifcis : 
Ante, pererratis amborum finibus^ exfui 
Aut Aranm Paxthus bibet , aut Germania Tigrim : 

\ Qjiam 

ybfnmdfbttt G<yth. pr. 57 «ftt vtws H«i«C ttd tntres ParrhaC 

dBnrm, 5S rtfnrf apud Pier. nonnuliu 59 S-era. h. 1. lamiat: 
twtur eaJfmHi 0b v^ 60 A« atiktra Gud. ct 'dtto alti^ quactu-s Mo« 

itt. pro div^rfa le^ hn aeqttort', q<wo(1 ad ktftiis oppo^itionis lcges »c« 
fofnroodatitis foret; itaque placet Btinn, ct TriUero Oi)(r. Crit. c. 27 
«t olim Cerdae ; niallm et ipte , modo non ooire^rcin redolerct. 
61 nuth m Uttore vnus Ven., deberet fahem nudm^,- 63 Inge- 
niofit tentabat lo. Schradcr.* Aui Atbimu 



H^hlaiis agribus /at§^s ^«p^« 
jsjurrat, 

57. Pt0rfikKtor^ qai vitcs 
unputat et vitium £olia Arin* 
gity decerpit* vid* Georg. 11« 
]6; feqq. 400« 407. 410. 
Ect.II, 70. IX, do. a^ au^ 
ras^ vci dc*cfu$»orit eum «Jrt« 
rt itt auraSf totH ad aethera 
etc cf. Burin. ; alii ^iranti^ 
^ auris ti Offium ieuaeiiibusi 
ftibaJius euam alii. fnb^ nqf§ 
h. in rupe. v.Burni.ad Ouid« 
Met. I, dS9. Mox v. 59 ^f» 
•»*« turturum ac coiumba* 
rani propriura. v. Cerda*- et 
ctria ab vlmo^ perpetuo ar- 
borum epitheto> vt multi do» 
cuere, et Burmannus ad An<v 
thoL kc pag. 10 &. 

60. jtnte Uues srga^ quafi 
dlrat: refte»vtique hacc bo- 
aa mea enumeras, Meliboee^ 
et propcerea etc. Fa/iimimr 

vraoiE.. 7*#M./ 



iu uukir^ cerui^ prp volabunty 
«r maria 49Jlitu^ni fii/ces^ h. e€ 
ptfces !n frcco viuent^ itaque 
nudos dixit. 

6%, P^rerraiis antbnrHmfim 
mbus^ ad ornAtum ipe^t: ita 
vt alter alterivs fines perer- 
rauerity ad alie^ius fedes per» 
venerit^ h, ainea Prirchorum 
natio ^igrabit in Germani<« 
am, et G:!rinmi fedes Par^ 
thorum occupiibunt; quod^ 
|u(i vi^fHs etruba^lis Roma- 
DiSv tieri non ]x;t<rat; izm 
autem Augulii aufpiciis et hi 
et iili reprc(?i fuerant. Exfui 
hic non vrgcndumj fimpl/ 
apud poetas, qui ad atienas 
terras protkifcicur. , 6i,Ah% 
jirarim P^ Re|jrehenduntur 
baec, et m^fito, tai.nquam 
aJiena a pailoi um* memoria» 
npmiaa^ nimiique longe pe* 
dta. Sed r«ccilit Virgilius 
C ab 



34 P. VIROILII MARONIS 



Quam no&o illius labatur pefiore vultus. 
65 M. At nos hinc alii fitientis ibimus Afiros j 

Pars Scythiam et rapidum Cretae veniemus Oazem, 

Et 

64Vii/^«x coot. vlr doftoi apod BttnB.. 66aL0«mi« 0«ste» 
Eaxtm, Oaxis Ctttkt fi, ncmint memorfttos» pneter Vibiom Se- 
queilrcm , ibxtc ex hoc ipfo Joco ; de vrbe tameo Crctae , Omxo , non 
dubjtatur» ibrte eadem, quae Axus eft ap. Herodot. IV» 154, vbi v. 
We0cl, p. 3489 53« neque illud ignotum, Crctam OtmpMa dtftam cC- 
fe. V. Apailon.I» n^i, coiut vcrfus ab Vanrone Atacino expreflTos Scr- 
vios rccitat* Mirantur porro fagaciores , cur -tam obfcuri nominis 
fiuuius h. 1. a paftorc iiominctoT, ncque iliud fiitis aflcquontor, quo- 
mbdo poil Afiricam et Scytbiam, quum remotiffimorom iinium tcrra 
capcflarctury Crttmt meotio fa^ ut. Oaaeim itaqoc iam vetcrcs mo- 
do Mc£bpotamiac modo Scythiae iluuium habcri malucnuit; ouUa 
tamcn noroinis commcmorata aj)£tbritate. Fuerc » qoi ArAxnn rcpo- 
ni niallcnt ; et fanc apud Claudian. B. .Gild.31 intcr Otactm ttjraxtim 
Codiccs fluduant. Poffit etiam coniirmatio huius cmcndationis c. 
Theocrito peti» vt eum nofter antc oculos habuerit. Is cnim, Hic- 
ronts laudes vUrO' pamium SafthUum #t BahffloH/nm vt extendantor, prc- 
catur Idyll. XVI» 99. lOOi Eodcm itaque modo Virgilius Scythtam 
tt Araxcm diucrurum Orientis regionum fluoiom memorare potuit. 
Vcrum , cdamfi hoc liceret , vel fic rayidus erttat iungcndom eflcf» 
qoi rapit terram albam, radcndo littos, h. lotolentus: atque hoc du- 
rum. Miilto minos ferendi , qui Oxum infcnint nune Oaxum dic* 
tum, qui limtim vthU turbidus /tmptr fcc. Curt. VH, 10. Excufcmus 
poctam, qoem defendcre eqoidcm non fofcipiam. Sofficit flouium 
htfius nomiois in iofiala Creta cfle^ cuios mcntionem hic ficri mintis 

mirabitur. 



ab antiqua fiinplicitate in mo« 
ribus, quos paftoribus fuis 
tribuit. Porro Cerm*ida et 
Arar fibi refpondere debe- 
bant; Iiic vero Galliae flu- 
vius efl, qui in Rhodanaoi 
fe ixnmittit. Defendunt poe« 
tam fic, Vt dicant» hanc ip* 
fam locorum infcientiam in- 
\io6tum feruulum non male 
decere. Verum^ populos Qai* 
lo's et Germanos vulgari fer- 
mone fere confundi» fatis con- 
iiit. V. Burmann. h. ]., item 
Htiaeum et Martinum. Et fit 
hoc eadem fere ratione , qua 
Tigi-is y qui Paithorum fines 



fiicit» Parthomm^fluuius apw 
pellatur. 

6^. J^mus^ros^ elifum in ; 
quod in epico carmine me- 
lius fieret» Homerico more. 
«/rV etffars, pro alii et alii. 
V» Burm. Musgrau. ad £u- 
rip. Bacch. 407 #/ - ei eOTe 
pto Mut - aui contendit : quod 
iane fit interdum ; etfi Acn. 
• Vn, ^75 Hcmoittt Oihrfttqus 
tiuuUem Uttquittits huc non 
referam. At b. 1. efl : et pars 
veniemus ad Oaxem et pars 
ad Britannos. 66» rapidum 
Crttae vetthttttts Oaxemf alii 

adibimus Cretam* De Oaxi 

Cretae 



BVCaOLICA ECL. I 



95 



Et penitus toto dimfo^ orbe Btflannos. 
En , vmqu&m patri6s lohgo poft tempote finis, 
Pauperis et tugutl con;gefiuin celpite culmen,' 
Poft aliquot, mea regna videns, mirabor ariftas ? 
Inpius haec tam culta noualia miles habebit ? 
Barbarus has (egetes ? en , quo diicordia ciuis 
Prodnxit miferos! en, quis coniieiiimus agros! 

Infete 

mirabitor» qoi,- vU 4fh»y' £tn Uby^f et Spf^tMS, fic iaruUs ab 1»^« 
V&Temotas CrwHim et 'Briuamiam fibi opponi, obrciuet. Probabilo 
miki Qt^ fiSaronem Ante.ocaloi habaifTe locum t% aociquiore aUquo 
poeta, quem niBiis do8e tu L expreiBt« 67 BrHanos e libb. nout 
Oe. Fabxre. 6^ Sn palrhs nnm^mam Ven. En nnM^ntmt viwit 

Bcinf. jd Wall, ipud HeinC diiUnguebat: Impins — miUs ha^ 

Mh Barbdrnsf hmsftgtUsf vt et erat in cod^Franc. 73 ProdtixiU 
lu ex HeinC et Pierii Codd. edidit HeinC; vulgo, Pirdnxie, quod gra* 
vif auflerites Vatic« et Longob. tuetur. Verum hae voccs fere per» 

mutan* 

Cretae v- Var* Lc£L Totu5 
k)€us alicnus a pafiodtii car« 
nims indoie ; nec modo tra- 
gicuin quid fpirat, verum 
ideo mwfwiiivyfm^r qupmodo 
(oim pallores fua' armenta 
»gcntcs per AMcam el Scy- 
thisim err^ire aut Britanni^m 
et Cretam infulas adire pote« 
nnt? Bxpreffit tamen lo» 
tum NemeC Cyncg. ^7* 6%. 
6$. Eh vnqtiam pro va» 
qMmne. inf. Ecl. VJH, 7 Eh 
trii vnquam lOi dits. lUufirat 
HeiaC ad h. L Intpp. Liu. 
^<W, 14. XXX, %u 70. 

Vulgo arifias dCianttis cxpo* 

i>i Qotum efi. In kunc fen* 

f^tnj iam CUudianus apcepif- 

fc Tidctur, qui IV ConC Ho- 

'^^'■•37* deeimas fmtnfus arif" 

'«* diviL I^uc . ^tiam Rhiani, 
1 t^finri Tf 9rei«^ r# iim 9{ef} 

•«•»« weiffnsf aduocari pof- 

^^t, ap. PauCin. IV, 17 cxtr. 



70 



Enimuero mta rfgna fubii* 
ciantor pairiis fimbus v. 6St 
ac taguTift V. 69» et eosdem 
agros et pofiefliones miferi 
Meliboei denotant ; ^aec ita- 
que videns p^fl^ pofihac (ex 
V. 6S i<mgo pofi iimpore^ , h, 
quando eosaliquando itenim 
«dfpicere mihi continget, ra^ 
ra§ iu iOis ariftoi aiiqnoi ocm» 
Us ociurrinif ki tamtuiii agri 
CaoMaHa dixit v« 71 omnino 
pro agris quibasuis) per ao* 
pos fitos soitmos ittcuiii fugUSii* 
qoi iacibtmt? vt Ge. III9 476 
ffmne quoqm pofi iastto vidiai 
difirtaqui rigna Pifflorum. la 
{iequentibus poeta fui obliuif* 
citor; pafior dc (egetibus, de 
ciuibtts,. dc pomorum infi* 
tione, de vinea agiL 71« 
ImpiuSf fcelcratus, nefarius, 
72« Barbarus^ Galli, aliiquc» 
qui in legionibus Romanorum ' 
tum erant 73. Eu quis c^ 
C a quibasy 






36 P. VIRO. MAtK. ay.C.ECL. I 

Inferenunc, Melibo^e, piros, ^one ordine vids. 

75 Itemeae> felix quondaai pecus , ite capellae^ 
Non ego vos poflhac , yiridi pxoieAus in antio, 
Dumofa pendere procul de rupe videbo ; 
CarminanuUacanam; oon, mepafcente, capellw, 
Florentem cytifiun et ffilices c^etis amaras. 

80 T . Hic tamen hahc mecum potexas. requiefcere nodem 
Fronde fuper viridi ; funt nobis mitia poi^a, 
Caftaneae moHes , et preffi topia laflSs j 
Et iam fumma procul villarum culmina fumani^ 
Maioresque cadunt altis de m^iitibui vmbrae. 

mutantur. Sic inf. Ecl.VI, 6o y*rdutArU uUl prodiuane, en'^fs 
vcl qutis eonfiuimus agms i ita optimac cdd. et codd. At Rom. Cod., 
^uo Picraus vfus erat: his nos eun/Htnimus agris^ fed ^xpunfio pri- 
roo V in con/Mfuimus, Arrcptum tamen hoc^a no'nnullis: v. Burm. 
rn quis eon/tuuimus agris Zulich. nt ^uis confeuimus agris Gud.^ 
75 qnondmmfttix alii ap. HrinC , et (Tc vnlgo editum ,- rsqae ad PuU* 
niann. MeUorem otdinein iamPierius docuerat ciuis. 77 />«^«-' 
dofn Mediceus Pierii , et Pompon. Sab. df ruf§ frocul pend^r* Par^ 
rhaf. Seru. ad Ecl. IX, 50, ct cdd. antc Picfium,' 78 ^c 'w« mC. 

Lcngnich. pi%fior9 vnus Mcntel. pro' var. L ' "70 Hmatai coni. VHw 
ad Gratii* Cyncg. 390. go hanc -^noBfemn Shrciam indc »fc Al4a 

•dilum. Occiirrit tamen io foriptis et edd. Aa«. <— tiofff ; tcd illud 
tuentvr jhleinr. Burm. Martin« potitras cdilum iam a Nauger. ip Ald. 
tert. firmautt e Rom. ct Mcdic. Pierius, et cx optimis HcinC Ala 
pottris t Vt fere Codd. to his tcmporibus variant; illud clcgan> 

tius. cf. Otiid. Met. I, 679. 

qutbus, in qworum vtilitatcnl Laudant cx Pallaldio lib. XI\',* 

igros coluimus. . 74. Ironice 155 Cafiartfcrmquf trucem-ti^U 

«li^um accipies. Qjiid iu- fis cvgft eckiias MiraH frttflns 

. vat nunc infeuifTe. 7^. B iaiuia poma /ur, Potutt ta- 

Theocrit. I> 116. TVf, 79I ihcn 'impropric pro )^irutris 

De Cytifo v. ad Ecl. II, 64. ^ l>w/f|j appetiare. ' PrtJficojHA 

%o. Ex Theocriti XI, 44 taHisj h. cafci,qutt ierum 

fqq. %i. Caflauiae yte/Us vaL* c c6^gi;lo, fiuc concreta lac*> 

He explicantur, vt fmt Wiji tis p.irte cxprimhur, ct a/f- 

iurae, rel recentes, vel toftae ; ieifis ctiam fjro foiiditate nc- 

Optimc fortc dc gcnere quo- qutrenda pbnderiints^ yt Palla- 

d^m, quod echinum feu co^- dius loquitur, iiiquatur. S^* 

ticem niinus durum habet, Kt iam — nox ingruit. conf. 



conf. Cerda. Fit id in pri- Ecl. II, ^7. 
lais, fi amygdalis inferuntur. 



BCLO 



- I 



st 



rita 



E C L O G' A II 

A L E X I S») 

ARGFmENfrM 

Cfjdom pajicr » Ahxidif puerl , qut a eommmn viriusqui do» 
mik0 amabaiar , iiifauo amoro quum /urent » mi/irura /ui 
ammi ogeQum koc earmiue expouii» /u voiis itabei » vi iUe ruri 
ficum ikabiiei, Enumerai eopias /uas H opes rufiieas v, so^ /uam 
orisfpeeiem ^jr, fitam ^aritm eaueudi jr, /ua muuera puero paraia^ 
fiPutam 5^» #4 duo eapreoios 40^ ium eoroMas variorum florum 43; 
mox iamem d^muai ip/e amorem /uum SS» Domiuus per lolae 
mmeu de^araius effe videiur v, S7* Jdem Corydon ainauerai 
AmartfSidem ; a/peram pueUam , ei Meualeam puernm v, 34 /q* 
Si* Eiiawe iu • hmus Eetogae aUegoria reiexeuda mifire /e ior» 
qmui inierpreies, quum a Seruia ei alHs iradiium aeeepiffeuit 
AUxiu fiue Afiui{ PoUiouis fiue Maeeeuaiis ptterum /uiffe^ a l^ir^ 
pUo amaimm ; quauquam esus rei tiou /aiis jeoufians /jama /uii ;- 
tf,//eiu/, Mfariiuus ad v, i ii Cairoeus. Huae iiafieusue fi/e ka* 
heani » /eire viique nOui rrferi ; neque d$ eafiis Firgi^i worifmt 
Hfpuiari h^ /. aiiinei» Jn inierpreiaiioue ad ialia eotnmeuia 
n/pieere ucn poffumus^ ei/orie ioiam Isane de iufami i^rgitii ii* 
hidiue /abuiam Grammoiieorum pruriiui affegoriee finguia expof^ 
aendi d$hemus, ProbabiXus ifdm fii ^ VirgHium rngenii eauffa^ 
Jorie vi Theoeriituu imiiaiioue exprimereiy haet /cripfiffk,. Sat* 
iem iSud ienero /diis efi^ efcprimi iuie Eeioga ijgregio eum arii* . 
faio aefium ei /urias emeorist qno pafiort. verua loiae^ nomimi' 
Corydous im'Aiexiu mifire exarfirai^ qui domini amafius irai^ 
Locns auiem , iu quo itte doiorem auimi earmiue miiigai , eotmo^ 
wndffme difirihiimr v, j-^s» amaui amauies /oiitudiuem fiika^ 
rum, Siekfoi fn hae Eeloga paflorea iudueere videiut pmia, v, 2$' 
MiQe meae Sienlis ermnl in moatibtts agffKie,. ^iua ipfi argu* ' 
Hoe aOegorias eoueiduui; quae ptane eorrttuui, fi oxpreffkptera-m- 
qm ex Theoeriio eogiies, fuprrmie ex Idyii, XU XXJil-ei Plly quat 
*ameu, fieumhis eoaupareu^ mulia duieiora effe^ 'vhsiufieidri prf*- 
/r« Trausiuffi poeia in Cortjdouem uoumUfa , qtkn meUua dt 
^ohfphemo dHla erauiy vi iOkd v, las nuper me itk litt«re vidk' 
hmer/o modo^ Poiyphean amo¥ei ad-Cofydoida ixempttem ixprej^ 
^^d^Mei.XIIhrr^fii.iqtfii. 

C ) ronBKK 

) ^jr/j, aiu» c^iam ItfedkcU]^ miititoui Poffa^ gluyJeH, Eeiogm 
^^Ut^ €oeydou tk afrtiqni niin»» fitnmda. ' VofT. Coio^n M mflomi 



Uqm apttd $cxu. ; GimI. adctit ^de^ ^ite pr« mmain ^ U.miemeio h. ui^* 
pmni^ Leid. cmrmem vei 'fitniin et libUiAorun). 



$9 P. VIROILII MAROmS 

Fomtoftfm paflor Cotydon ardebtt Alextn, 
Delicias domini; nec, quid (peraret, habebat. 
Tantum inter den&s , vmbrola eaoumina , fagos 
Adfidue veniebat ; ibi haec inc^ndita fblus 
5 Montibus et filuis fludio tadabfit inanl: 

* O crudelis Alexi , nihtl mea caxznina earas ? 
Kil noftri miferere ? mori me denique coges^ 
Nunc etiam pecudes vmbras et firigora captant ; 
Nunc vtridis ettam occultant ipineta lacertos ;• 
10 Theflylis et rapido feflis meflbribus aeflu 
Allia feipyllumque herbas contundil olentis : 

At 

/ 1 F^rmamfkm RoB., de QM lcripteft v.- Ficr* Cbrytfov, fUfu^um^ 
iRale CTidon ct ChoHdom, Amm : alii 4Mw» v* Heinr. hir, et qtio- 
tiei cademvarictas redit^ v. «• Dmphnim et Dt^kmin. 'Xnm in cod» 
Roa. C&rfd9m pajl&r mrMmtm 2 m»€ fm/odj^t, cdiditBronckiva fin* 
libro : cx vfu Ciccroniano » quod iam malaevat NodelL Obfll Criu 
p. 39 et lo. Schrader. 4 Drakenb. ad Sil. ItaL m, 429 malebatya- 
Hs Momtibus, Sed ttjbtmt latis fe tuetat» y.Borm. Pro iM.Ootfa. 
fee. vbiA nec male. 7 ngts Rom. et HeinfiJ mttiorea, et dcfea» 
dont cx Tkeocr. mrAy^m^td pt vttiirsi^» Scd pracleaif qudS tt ip« 
fiim boni codd. Picrii et aiiorum agnOfcuat» maiorem vim kabet. v* 
Cerda^ Burm. 9 Kmimt •tiam viridts Vea. ap. Burm. et Gotli. fee. 

HUmtlmni Mtret. firagm. imttrtas idcm fragm. Moxet. ct codd. pluret 
ap. Barm.^ it. Goth. fec 10 rmbidm emend. Clericu^ raflice a B«r« 
manno cxag itatas. D Mbmiulli AUm t aatiqaas moa> coofoaas ge* 
auQai vaa taatum finribendi. la.talibas htercrc n|h>l attinet. Pocrar' 
9M\ firpiOmm^ firfmihtm^ftrpMmmt 9 £ed cft t^ftvXKn. 

4« $* Vid* Tb^ocr. Xl, 17. iB&deiit : tnxSbiM ialttitt hp 

Ig, raSfabaip vt vrba^ ro- quod codd^ praebent» . 
Mr, iac$r»9 cf*EcLVX9 6%% Ct 10. rapidf a^u, h. vehe* 

^deiB imter mtonies ai JUtuu* meote , magoo » quia Jmi rm^ 



. 7» ^x TJieiocr. ni, 9. S* j^dms dicitur» duAo vocabu« 

Nmm iifam p,, vti (ub cali- lo ab iis » ^i rapido cmtjm h. 

diore ible &cere mos efl. cf* nagoo ct incitato fcruntnr. 

Gcorg. \SLy%'^ fqq. p. E^ DunBanous» qoi h« L Cleri« 

Theocr, dnfium VI!^ %% mmm- cttm*cxagitaty ipft nimis ar- 

f$s i(p* oifMtoituc* Ktt^tvittf gute exponit, asjfum^ qmi pi^ 

ybi o9''ex h. L commendabat ros mujhribms rapii. AUo mo« 

Valk. Diuerfa tameQ «M/M(##o» io Jtamma ra^pf/^.rapax.eit 

t^ caexiienti& a fpinetis; a& u. kerlMs oUmiss, ornat epi« 

fidint lacertae macehif y aut theton a aatura rei dudniBy 

nee 



BVCOLICA ECL. H 



-39 



At mecum niucis , tua dum vefligia luftro, 
Sole fub ardenti refonant arbufta cicadis. 
Nonne iuit latius , triftes AmaiyUidis iras 
Atque fuperba pati faflidia ? nonne Menalcan ? 
Quamui; ille niger, quamuis tu candidus efles* 
O formoie puer , nimium nie crede colori. 
Alba liguflra cadunt , vaccinia nigra leguntur. 

Dcfpeflu* 

n As Rom. HeiBfitti milebat diftmgmefe : At we, rnm n^iuif^ 
tktUis, rr/omtttU mrkmfia^ rt Ecl. I, 5. 14 mtlius ZuHch.» cx inter* 
pretadone. 15 MtnaUan a Picrio tx opumis commendatum , a 
Polmann. Commeltn. aliis xeceptnm ; alii MnMUam. 



nec defintt» beae an male» 
modo graoiter ac valde« Al^ 
Um vero JStrpfApmqttf memo* 
rantur fimpliciter, qtua ta- 
liam hominwn in iUis ter* 
ns quotidiantts cibus erant; 
nam » q«od ideo maadncafle 
ainnt » vt odoris granitate 
ferpentes et ' icorpios fuga« 
reot (v. Plin. Valer^ IV, 37> 
et Vrfin.in Virg. coU. ad h. 1«)« 
id vero » ne fubtiliter magis, 
qwun vere diAam fit, ve- 
nor. SkrpfAm cff^no&nxmt 
Quimdii^ FMkamm$i, wiidtr 
Thfmiamf Martiniu ad Qeorg. 
IV, ao docet) dafaitant^alii, 
aa dhierfiim fit. 

11« J^bt^a rffhmmu Hcadb 
mttmm I^. me cantante» vna 
cam ipfis flridentibtts* Sic 
^cum Ge. I, 41. II9 8. Aen* 
If 675 apnd Burm. i$« imm- 
m JUlMtfiinM? nonne pati ik- 
tias erat Menaleae &ffidial 
SBod v. £}« confirmatnr. 

17. «# Mde, confide fi»r« 
Biae* SemittS e SaUnilio htt* 
dat ; nnmi f^s grtdibani. 



»5 



ig. cadunt, decidunC neglec- 
ta» adeoque iacent* va^ei* 
tda mrgra efie eundem flo- 
rem cum hyacinthis ferrugi- 
neo cplore, latis conucnit 
inter viros dodos.i v. h. 1. 
Cerda. cf« inE v. ^3. X» 3^, 
coD. Theocr. Idyll. X, ij 
Kof ri Uv fAtKttv ivrif i{^ « 
yfanri vtin4f3los» Ge. IV, lg3f 
vbi Martinus h^aciniittm poe- 
tarum iiiwm floribuf rtfirxh 
fitte Matriagen, forte id ge- 
iittS, qjaod Impsriai Alanagom 
appellant» TXritfcik Bund, ef- 
fe putat , et eius effigiem ap- 
.pofuit» Salmafitts ad Soiin. 
pag. 1%%^ giadioimm „ ' nobb 
SekmtrdHiig^ intelUgi conteiK 
debat: cattfias bveuiter re- 
cenfiiit Rnaetts ad £cL III, 6%. 
hdd^ nunc Schreber.V. C 
ad Theocn X, x8. Sed de 
Hgmjirif, italiaefiore, mlior 
dabitatie* v. Martin. adh«}. 
Vulgo irom$» MmmMtf, red- 
dnnt; alil cmmo/mttAmt mai a 
rem intefiigunt; P}inittS 9»* 
borem appoUat. Gkaecis C^^ 
C 4 /nnrr. 



\ 



4.0 P, VIRGILII MARONIS 

Defpedus tibi {um, nec, qui iim, qus^eris, Aleirt ; 
3o Quam diues pecoris , niuei quam ladis abundans. 
Mille meae ^iculis errant in montibus agnae. 
: Lac mihi non aefldte nouum ^ non frigore defit. 
Canto , quae folitus , fi quando armenta vocabat, 

Amphion Dircaeus in A6Ueo Aiacyntho. 

Nec 

« • 

T^ mtr fui fim: itt mrliorcs ap.Pier. cl HcinC. conf. «d EcL ^»19. 

Vulgg. cum aliis codd. qt^h fim, Primum mutatum vidco in Pul- 

mana. ct ComncllB* Eft qm moUt«s ct doAius. vid. HeinC ao 

^ueitt ad pecoris et ad laSfis ^ nam vtri»mque scfle dicitur» refciri 

potcft. Pritts Scra. et Marc, poileritts Hcini.» fieqttvarur. In peeorc 

cpitbctoa maiortm vim qttam in laAe ni«eo habct. Si taroen poe- 

ticnm morcm, fi potro aurcm, confulas» non dubitabii ,eo modo d£- 

AingacTC, quo nernc fecimus. ai ttie miht MeiTa^. alr. nnftigor» 

**lii ap^ Burtn. dfHt Goth. pr. Lac tifdM «o* afjfmfc^ nomnm tHm/ri^ 

^gore dtfit : ita diiUnguit Borm. Hieiae eaim lac uouum (v. Ecl. V, 67) 

.fuppcterCy id dcmum clTc gloriofum. Scd quis ruiUcanus h^cau* 

dicns non fubriclcat? incuntc enim hicme partnm edunt oues. Ve* 

'rum^ ctiamfi poi^ nounm diflinguas» rcpctendumVtique tdcm voc. in 

altcro membro de hicfne. Non vcro de c^ufiro aecipi potcft. v. Mar- 

tin« -' t^fi futmto arm, voeubtmt mfi Bartb. . Burm. Coai. vncabani* 

^4 Scribilux AtachimHus, Arachiutus ctc; item ArRhio^. Upfu variq. 

Ittm Oircnus. At cil Aa^mouh. Pindar. P. 9, 153 ^ipkmuv v3«ra»v. 

Totus verfus cx Graeco fA^his cfl : *A|*^/«w Ai^H^utc h tijtTcu^ 'Af «- 

»Mv» vt-adeo ninifcftum-^t poetam Giaccufli elTe 

I cxprcirum.. 

prus* cL Pompoik Sah. Suf- poffit; Theocnlns .pro laAe 

^city hunc florem, beet ptil- ^afeum ^ofiierat IdylL XI» 361 

chrumy i^egligj, tlum hyacia- ettam hoc ex morc harum re- 

thui» colorif nou aeque gca- ^iomim : vide jnodQ Georg. 

•ti ilos, ametxir» . Ili, 406«. 4«>i. 

19. Ex TheOcr.IU'» 7. XXDI» i^. Mrmiuia v^aahat^ reuo* 

%% fqq., et reliqua.ex Theo- cabat , compellebatt vt in» 

crit^ XI,i^34 fqq. %i, SSeuUs. 'primis^fitvefperi» Vtdomum 

RtiTDcatiir adeo boc caimen redu^at. vid. fiianem Iqcuoi 

.ad paflores Sicnlos;' v. -Ar- Apolloa. I9 57$ fq- ct Cerd« 

.gumentum. - At panim fibi .%^liu jiStiaea Atacfnika. H«i- 

coaAatVirgihus in hioc,quod -iut aominis nobilis mon9 eA 

.paflorem vernam tantis opL Acarnaniae fiue Aetoliae ; v« 

.bos» tot armentis, beat! %%. vel Strab. X. p. 6pi A^ aam 

-Siippetere fibi per totum an* fi nes- harum regionum sno- 

-Mim va^eas ait, quae bonam -do angufiius modo Utius«pa- 

4adis copiam praebeant, vt tuArunt; non longe «b.vrbe 

-quotidie - lac ttccns oippoai Pkurone. Ad httnc refcreA- 



BVCOLICA ECL/II 



4« 



Nec fum adeo infonnis : nuper me in litore vidt, 95 

' Quum 

25 iVof» Ven. et Parrhaf. » et in nonnullis deeft in. 



da haec efTe contendit Pal- 
mcnus Graec. ant. IV, 10, do- 
cetque eum tra^um «jcrifir 
dici apud Homerumy quia 
Ithacae et Cephalleniae infu- 
lis ex aduerfo fitus cft in 
contimente. Amphion tamcn 
in Acainania fuifTe nusquam 
legitur. Occurrit et huic rei 
ita 9 vt partim nos non om» 
nia de hac Eibula memorata 
tcnere dicat, jJartim vcrba 
hacc : in Affaio Araeijfttha, ini- 
tium carminis noti'£iciat, vt 
apud Theocr, Idyll. IV, 31. 
Sa ficri putat, et vt noilcr 
fecit Ecl. V, %6. 87, vtque 
aUi faciunt, v. c. Arifloph. 
Rub. 5^64. Alia exempla v. 
ap. Bentl. ad Horat, I Serm. 
3t 7. Et forte ad eundcm 
modum trahendi verfus Bio- 
ms Idyll. ni, 7. S , vt argu- 
incnta carminum fitrt, quae 
poeta Amorem edocuerit. 
Vcrum fttis contorta ci^ om- 
liis illa Palmcrii fado, et to- 
ta Amphiohis, qui lyrte can- 
tuThebaj condidit (Horat, 
Art« 394), fabola ad Boeo- 
tiam pertinet; etiam hic jfm» 
phion birctieui a fonte Boeo- 
tSac. Tum vero nec dciicit 
Ar^cynthi montis pomen et 
memoria ih Boeotia: i^siiii 
non modo Stcph. Byz. 'A/«- 

*A*^« 'Af *xv»5/« , et Vi- 
Vius Sequefler id aiTeniAt, 
idd. Lutat. ad ^tatii Theh; II, 



239, «t Sext. adu. Gram* 
mat. I, 11, p, 270 ; verum et 
illuilris efl Propertii locus III, 
13, 41 viSorqHe cantbai Pa$an0 
Amptiimt rupt^ j^ractfniki, iua» 
Simile quid in Euripidis An- 
' tiopc Ie£lum Aiiffc dc Am- 
phionc , colligebat ex Probo 
Valkenarius Diatnbe pag. 66. 
($7. Probi verba funt : jfm'» 
pkiokem etZethum EHripidts, /o- 
vis ex Antiopa Nt/ifei fitia uapos, 
ait caHtanJo potuijfe ormeHta 
voeare^ Si rc^c hacc a Pro- 
bo fcripta funt , firmatur in^ 
de \t&xo Codicis in Propcrt. 
1. c, Pi^ata cruetuaniur: Ze^ 
thus vilforqHe canebat P, Nam 
firigent Prata Zethi^ dumm 
eil Prata crttentantur Zetho^ 
ct, quae adii conieftint, P.-e, 
late^ vel quae conie6)ari p6f* 
fmt, v. C. taetus viUorque r., 
lubrica funt. Quod tandem 
• Aracynthus AECaeus vocatur, 
iputa eo fpe^are, quod mons ' 
ille fuit in finibus Boeotiae *et 
Attic^e, vnde Afiaeus; om- 
nis tnifxi Attica AStaem dici-* 
tur, h. e. Uttoralis, ab affe^ 
quae .prO tittore dicitm*. Sex- 
tus r. 1. *A^nvv^t rljs *Arri- 
nit ifftv 'ifot. Add. Barth. ad 
Stat. n Tlieb. 'i^9jlUt (Dia- 
na) fnas C^ntito comites agai^ 
haec, (Pftllas) Aracifntha, Co- 

piofus ad h.L Cerda ^t Mar« 
tinus. 

2^. E Thcocr. XI, 34^99. 
V^rum in' eo codimode haec 

£ S de 



4» 



P. vrROILII MAKONIS 



Quum placidum ventis fiaret mare ; non ego Daphnia 
ludLce te metuam , fi numquam fallat imago. 
O tanmm liheat mecum tibi (brdida rura 
Atque humilis habitare cafas , et figere ceruos, 

Haedo* 

s6 Dtim ptaiiium quatvor ap« Burm. Daphnin mttlti Pieriaoi et 
Rufifuan. cum pluribus Burm. Si MimaUmn fcribas, debuit ct Dapk* 
Hts Icribi cum Pulxnaxm. Commel. Conf. HeiDf. ad v. 73. Confici« 
tur rcs ex V> sf D.^ptmin ad aflrafiramus, Itaque DAphnim evpunxf. 
Daphnt KafinUn. p. 272, quod ornari poflet, n tanti eilct. • 2J fai^ 
Uu neliorct Picr. et Hcinf. ; ec fic elcgantior fermo. Antt Heinf. vul« 
gatum famt, Mentel. pr. et Vcn. /■&#. aS O Ihaat 'tMMtum 

490 Burm. 



de Cyclope dici poterant; 
ooa aeque ,nanc de pailorea 
quimelius fonte» riuo» axn- 
ni, pro fpeculo vtLtur. At 
Senxius omnino negat raare 
VDquam effc (atis tranquil« 
Jnm» vt imagiDem reddat. 
Videtur is de alto cogitafTe ^ 
nam ad Httus maris facies ia« 
tif tranquilla.et pcUucida elTe 
poitefl : conf. Cerda et Burm» 
Seruio tameii obtemperarunt 
alii, in his Aib* Centiiis» qui 
de lactt Mantuano accipere 
snahiit, vt Aen. I, »44 ma- 
jt de Timauo. Qmm plaft^ 
dum viuiis Jlar§t «i«r#» h« a 
ventis > per ventos. v. -inf. 
Ge.IV, 484« cf. TibuU. IV»r, 
i%6. EzplicatSenecaQuaelL 
nat V P>'» li^^^ fi i^gnis^ 
Quum i^lacidum ventis flaret 
mare, fciia iSud moHfimrip ftd 
imii§r /mcaiU §i diii irumqmU 
Um , qma mn hm mn iOmc im^ 
paimm cofiai, Efl hoc philo* 
Ibphi argutantis. Quantopere 
Taffus , dum eandcm rem in 
^/Mjrff/a^ornare vc)iet> a re- 



rum natuia receflerit» docue.-* 
re viri do&L 

2g. iomimm Uhami^ vt 

Theocr. XI, 6^. fordidm rm^ 

ra , h. L non in vitium dic- 

tum » fed pro viUs » pauper. 

Semias iilii fordida iongity 

quae tibi fordent. 19. >^#f« 

ctruos, {\ ferae fant^ telo» ia- 

cuio» Georg.I» 308« Aen. V» 

5i5. c£ Hurm. h« L Venatio- 

nis tamen fludiam a vita pa£> 

torum alienum efle videtur. 

Itaque praeflat ha£bnus alte- 

Tumt quod Seruiuf habeti 

j^aot furcas» quae figuntor 

ad calae fuflentirtionem: quae 

didae funt eenii » ad fimili* 

tudinem camuum .ccniino* 

rum. ff Probarunt hoc Lip£ 

etDuken in Specim. Not. ad 

Seru. To. I Virg. Burm. la 

re miUtari obuia efi vox » v. 

ad TibuII. IV> 1, 84 et Intpp. 

ad Liu. XLIV, lo. In vita 

communi aut pafloritia vox 

non aeque occurrit , et om- 

nino poeta non iatis caute di^ 

logiam . intuUt ; dum fiicra 

Cfrmos 



BVCOLICA ECL. II 



4i 



Haedorumque gregem vitidi conpellere hibifcol 30 

Mecum vna in filuis imitabere Pana canendo. 
Pan.primus calamos cera coniungere pluiis 
Infiituic; Pan curat ouisouiumque magiffaros. 
Nec te poeniteat calamo triuiffe labellum : 
Haec eadem vt iciret, quid non faciebat Amjtitas? 35 
Efi mihi diiparibus feptem conpada cicutis 
Fifiuh^ Damoetas dono mihi quam dedit olim^ 
£t dixit moriens: te nunc habet ifi^ fecundum: 
Dixit Damoetas j inuidit fiultus Amyntas. 
Praeterea duo, nec tuta mihi valle reperti^ . 40 

CapreoU^ 

31 Mft^ rtMi firagm* Moret. Deeil verfas in Ztilich. 32 pr tmmw f 
Rom. et Cotb. fcc. i^rat Leid. 33 mMfiros Franc* 



rrmof dixit* Nunc igitur pn* 

tandus eft Corydon' velle 

Akxin occupatam effe fecnm 

partim ' in grege pafcendo» 

partim in opere domi fiicien* 

do, vt in fufientanda cifii» 

afiis in tcmm nouis fiipiti* 

bus (eu fiircis* 30. hihife^. 

UibiCnis e maluamm agret 

tium genere cfle efeditur« 

Graecomm aiikm§a: etfi» quae 

de ea diiputantur a viris doc- 

Kb, param certa funt. vid. 

Ifartin, lam h« h duplici 

nodo eius notio conAituitnr: 

aut com Seruio» vt fit, ad 

bibifcumy tamquam ad her* 

bam pabularem: quod ex 

vftt loquendi bene fi^ret: ant 

vt hibifci caulis et virga in* 

teUigenda fit» qva paflor vti* 

tur ad compellendam grc« 

g^m. Haud diffiteor mihi 

nanc praefdrendnm videri 

priosiQud; eft enim 



Tcm 



pabuli genus et planta €feii# 
lenta: Calpurn.v£cL IV, ^s 
viridiqu$famemfolmr§r kihift: 

34. Nk u po^misai^ pi« 
geat» moleftum vidtatnr ^t 
parum te dignum. cf. TibulL 
I, 4, 47. 35. qmd mm /I 
4>mniafiercifiet9 nihil intenla« 
tum relinqueni. Nota for* 
mula* Corydon igitur cantii 
filfailae exceUebat: exusque 
artis aemnlus erat Amyntas. 
3^. cieaiis pro eannis. Ecl* 
VtS^ Exprefla qnidem haee 
amultisy latis ingenio&ta* 
men ab vno Popio Pajlorm 
II9 39» fi expeadas ac cona* 
pares verfns 43. 44. 

40. E Theocr. XI» 4ofq. 
DIj 34 Iq. rm itUm m. voBb 
rip€rHt commendat donum 
A^fficvltate) periculo a fe« 
ris contemto capreas bas fil« 
vcflres eepeiat. conf, Ouid* 
Met Xm» g34 U{^ qu^ tot# 

fcco 



44 



p: virgilii maronis 



45 



Capreoli, fparfis etiam nunc pellibus albo, 
Bina die- ficcant ouis vbera ; quos tibi feruo.' 
lam pridem a me illos abducere Theftylis orat; 
Et faciet; quoniam fordem tibi munera. noftra. 
Huc ades, o formofe poer: tibi lilra plenis 
Ecce ferunt Nymphae calathis ; tibi candida 
Pallentis violas et fumma papauera carpens, 
Narciifum et florem iungit bene dentis anethi; 



Tum, 



41 Pierii Vatic. vcttiftiffiniQs dii|ing«ebat : fi^,: n,p9ttih»s. < 

MfHA du /Ueant» mmho B, d, fittani Gvth. pr. Sic ct in nonnuUii 

HcinC Scd awbo otiofum , pofl Aho, vid, Burm. 43 ^ mo^ Rom. 

.43 ^Vf^^ A m« Rottcnd. a mt vttos Lcid. 47 Ptdantn Leid. 

a m. pr. 48 fttiM iun^ii £ragm. Moret. 



loco hanc Eclogam ante ocn^ 
ios habuit. Ouem*praebere 
soammas capreolis, exemplo 
non caret. . 41. Jp^rfks peOi* 
bus Mib^t vt mactilae fuerint 
albae. Du6la res e TKeocr. 
XL, 41 f vbi vid* difputantes 
Intpp. §Ham mtme vero, quia 
acceilh temporis mutant co* 
lorem, ait Seruius. Nifif du« 
rius tjuidem, ad Jiccani- refe* 
ras; etiamnum la6lent. 41. 
^fV.quotidieEcl.IIIt 34. Aen. 
XI» BP7* 44* E$faei§u ab- 
du^et; ex Theocr. m, jd. 
Ad 4$. cf. XI9 47. 5d. 57. 
. J^6,f9runtNifmpka§. Quae- 
rasy vnde repente in vitam 
communem inducantur deae, 
Nyntphae et Naides. Non 
Cameo .nimium in hoe argu« 
tandum ; ita enim loqvi et 
deos deasque agreftes IttfibiA 
padorum interefle diceroy ge* 
nuf camunis bucolici fert. 
Splei^didi . autem hi verfiis 



45 — 5$. 47. PaOmtfM m- 
tms^ (unt noifarae violae flaaae» 
gtlb§ yioUn^ vid. Martin» ad 
h. 1.9 inter.vemos floret nu«s 
merandae; Xfvvoioy f. albam 
vioUm, flore iiue albo fiue 
flauo fiue purpureo» voeaat 
veteres. Pallsms vero pro 
llauo} fi corpora hominuna 
calidiore in plaga viuenduni 
reputesy quae» cum pallent^ 
fttbflauefcunt Faptauera font 
ex genere fihiefbri» flore m- 
fo 9 quod in aruis cum kor* 
deo maxirae nafeitur. Plsn* 
XIX, 9. vid. Martin. h; i. et 
«d Ge. I, 7S. Nariiffits ex 
eo vtiqut genere eft» quod 
no» ita appeUamus. v. eund* 
ad 6e. IV> ixft. c£ Theocr. 
XI» ^7. Schrebar.adl, B33 cum 
Linnaeo confendt, qoi Nar* 
sijfkm poeticnm edidit. QuM 
autem IttUus Sa))intts h. K ha« 
bet de NarcMIb» coronis Eria* 
nyum dk^OAto , petita fiint 



BVCOLICA ECL. U 



*% 



Tum , cafia atque aliis intexens fuauibus herbisii 
MoUia luteola pingit Y^ccinia caltha». 
Ipfe ego cana legam tenera lanugkie tnala, 
Gaflaneasque nuces , mea quas Amarjrllis ami^bal; ; 
Addam cerea pruna^ honos erit.hwc quoqi^^ pomo{ 



- ^ki, 



49 Citm €ttfa Vcn. ct ParrbaC 'Htnt multt. ' 50 Pfngnia t, No« 
mns Marceilus io teUtuU^ 53 poma Vcn.« porro tt antc honos ia 



f X Schol. Sophocl. Oed. Col. 

6gl. AHiihum noflrum 7f//r, 

£ Diiie^ diH^ anet^ efie puta- 

tur, quod et in neftri^ hqrtis 

vifitury flore flauo. am^o» 

ctiam Theocritus cum rofn , 

et violis iung^t ^ClT, 63 : Du- 

bites tamen de aliolocp Idyll. 

XV9 np. Cum inaluis et 

apio iungit ri r-ti^yjsn}^^^ 

ivir^oy MvfchMS Idyli. Ul/ ioi. 

49. Cafia a PUnio inter her« 

bas. ac Bores recen&tux. co- 

ronariosy- et inter eos, quos 

clrra aluearia ferere iubet. 

Vulgo iauenditam noAram ef- 

fe putant. vid. Cerda ad Ge. 

IVy^o» p. 480^- Sed^Marti;^ 

nusy compar4|is iAter-Xe Pli^ 

nio, Diofcoride ,ac Theo- 

p h^afto f doc et i ' Cajiim' hanc 

clTe cneoron Oraecorum , C 

Tkymetatan Hni foiio » qua» 

gronn ^mdia fert. v. Marcin. 

ad Ge. 11, afj. 5<i./;%»> 

vacdfda^ variat caUttiiy tam- 

quam flore diuerfi coloris, 

inttxens /terbis n. violas et re- 

licjua. conf. Acn. VII, 4$g. 

Cattha vuJgo noltra Ringet" 

htnm, mar/j£otd, /oncf, h<)be- 

tur. vid. Cerda, ^uamquam 



de.eoadhufi dubitat Martiii; 
ad-h^ 1. De vaccimis vid. ad 
V. iS? moltiai tenera, vt Ejci. 
V, 3».. V;, 53, et vt noftrum 

^i.' cana -— tenera tamigin^ 

mata, ^voocovrot, Inteiligunt 
vulgo maia ^ydonia, f. cotp- 
nea* jiobis Quitten^ quae ca- 
aa ]ana L lanugine obduci 
falis conllat, . Quum taiaea 
ea palato pucli^e parum grskta 
fuiffe videri .pofTint (obiitu^ 
trat vir do^limus , h. !• de 
re coron.iriil agi)» Qpniicit 
Martijlnus .figniikari a poeta 
praecocia^ f. nolhra Apricofen^ 
Sed vuIgatH interp^etatio con- 
firinari etiam 4)otefl ex Alpi*. 
mi Epigranunate Anthoiog. 
Burm. T. I, ji. aii^ quod <ex 
h. i. expr.eil'um, v^i tiaec ma^, 
ta re^duntur veiUribus tdrfuta 
ctfdonia catiis, Caipura. £cl. 
II, 90. 91 vt iu arbore faepe^ 
notaui Cerea Jub t^iad tucere^ 
cifdottia tana, cf. Mardai. X» 
4 2 aiiosque a viri^ do6iis ad 
Vtrumque locum iaudatos.^ 
52. Refpicit hunc verfumi 
Ouid. Art. XI> 2^7. lU, i^u 
53« cerea pruna, fiue flaua, 

fme 



5« 



46 



P. VIRGILII MARONIS 



Etvos^ olauri, caipam, ette, proxuna myxtei 
(5 Sic pofitae quoniam fuauis mi(cetis odores. 

Rufticus es , Coiydon ; nec munera curat Alexis ; 

Nec , fi muneribus certes , concedat loUas. 

Heu, heu, quid volui mifero mini ! floribus aufinim 
^ B&rditus , et liquidis inmifi fontibus apros. 

Quem 

vulgg. edd. et in nonnullis libris ad cttiundum hiatum; male. vid. 
Pier, HetDf. fa. L, qui primus eiccit, et ad Ge.I> 4, 321. W^fium de 
jSenar. c. 4. Ad Oraccoruoi .imitationcm » quibus aijpiracio £00 am 
confonae Amilcm reddebat» v vetu', /. poeta et boc accommodauiu 
56 f/1 Rpm.. 57 terUt idcm, ct tontfJeU /inxod pr acHan tiorcs Hcin- 
fiitucntur; tdquc editum inde ab Aldd. Xt Pierius editum laudat 
' tcncedrt, (icque multi codd. icmtdit pr. Moret. JoUas in pleiifque.- 
loOa Rottend« fcc., vt Ecl. III» 79. Eft 'JoA^. 'Ulm$f. 'Ji»A««. 58 iVev / 
htu! Rom. et alii vetuiUores: itaque rcccpit.Burm.; vulg^ editur et 
Ccribitur JShen, vt et apud alios. v. h. 1. MuCon. eiBurm. 59 <m- 
imi/it Parrhir. Proditns qulrt. Moret. Prrditis Lutat. ad Stat. ; at 
r fatis notum, p^rditus pro niiCer^ Vt» amore. 

fiue matura; hoc fenfa liic- $6. ^fittta esp (hilcus-i 

tum iHud Alcmanis, quod nifi pocta ei^primere voluic 



h. 1: laudat Fabric, xtifhm» 

intif§LV9 iilo videtur acciph^e 

Ouid. Met Xm, stg. Ma 

loca Cerda laudat. cf. C:itpp. 

ad Hofat.' I, Carm. t3 cn-ea 

Tetepki braekia. 54. proxi' 

ma myrie f quae ia caktho 

proxima laureis frondibus 

ponetur; ct iunguntur * fere, 

v« Horat. Od. III, 4!, 19. r. 

h. 1. Burm. Lattrus vero non 

efl accipienda de eo^ genere, 

quae accuratitxs iaurocerafns 

dicitur, et verfus finem lae- 

ciili XVI cx Trape2unte et 

Conflantinopoli ad has terras 

aUata fiiit, {zA de ea iauro, 

quae in filuis et faepibus paf- 

tm per Italiam vifitur. Cae- 

ttrum imaginem huius ferii 

fiorti expreflam dedit Ahrti* 

ous ad h. i. 



Theocr. XIC, 5 BancoXor «r 
r^iXmt /ui xvffoif rtiXaw ; quo^ 
tamen' paullo arguttus eliet 
didnm. /oiast Jominas Cc* 
rydonis et pueri httius deli- 
cati. Flufhtat autem in fq.q. 
et iadatur variis curis ani- 
mos miferi amantis ab vno ad 
altemih abreptus. 

58. 59. Ita intelligo : me 
nufciTum! qui munerum meu- 
tlonem feci, quibus te ex- 
pugn^e et mihi conciliare 
vellcm^ .qua'm ^eae cauflae 
niale ipfe ,confuIui, qnum^ 
vt munerum rationem ha» 
beas» te hortcf ;/habes enim 
herum^num, amatorem, qui 
raulto inaioribus te corrum* 
perc poflit. PerdiJns, n. amo- 
re,.ameds. Ecl. \1, 88* 



BVCOtlCA ECL. n 



47 



Quem fugis^ ah deniens ? liabitarunt di quoque filuas^ 60 
Dardaniusque Paris. Pall^s, quas condidit, arces 
Ip(a colat : nobis placeant ante omnia filuae. 
Torua leaeda lupnm fequiturj lupus ipfe capellam; 
Florentem cytifum fequitur lafciua capella } \ 

Te Cotydcfn, o Alexi : trahit fua quemque voluptas. 65 
Ad^ice , aratra iugo referunt fuipenfanuuenci^ 
£t fbl crefcentis decedens duplicat vmbras : 

Me 

60 ({nam /. Menag. fec« ir, irfi, /U, o ■Jil» vt fcre in libris varii- 
Hir rcriptura. 6i quM (on4idU Picr, cx Roni. 69 €9lit iluo Buxm. 
ipUmi Rom» 63 captUas Rom. 64 Hic verfus abcfl U Ven. et 

Rottend- 66 ingo vt reftrant LeicL et alii quidam. Sic Ed. IV, 

53. V, 6. Aen. X, ao et al. v. Burra. ji/jticf, vt Ooth. pr., pauUo 
iiiliiBitittS ; idem rf^/frrxmie. 67 deftmdens pr. Ed. et VoCfian. a pr. 
zn. . iif^rri^cAi Pier. cx nonnuUis , foUenni Upfu. 



^o. ^Miianmi di quoqu§fil* 
9Mt. NotttmexemplttinFhoe- 
bi. Omd. Art II, 139. Tib. 
n, 3« Eu Pallas vero «rpXiecr» 
94XiMX9i9 ift^m iatis nota, 
v. Spaahem. ad Callim. L.au. 
Pall. 53. cf. Cerda. £nim« 
vero quid efi» qmar coMdidit? 
Aq plures arces, mnfowiXmtf 
Miaeniam condidifle conftat? 
Scilicet reuocanda res ad 
{blas Athenas. Edam haec 
patiUo dodioray quam pro 
paAorum iagenio, videri de- 
bent; monuit quoque Klot* 
zitts Opufc. pag. 1S5. Or- 
nauit haec Popius JPaffor, U, 

59/qq. 

<J3. Ex Theocr.'X, 30, quo 
loco, quidquict Grammatici 
pro Virgilio dicunt, multo 
f ommodius et elegantins po- 
fitum eft. ' Hic Corydon in- 
ter alias animi aeftuantis cu- 
ras ardoris fui incredibilem 



vim <t impetum fiue expone- 
re fiue excu&re putandu^* 
e(L /#niii efl truculenta» ip- 
fo adipeAu terribilis, p!ko9v 
fti. /eqmi autem non vnO 
fenfn ponitur. 64. C^tf/mf 
firuticis genus , rhamno fimi- 
Ks9 colore albicante» ramis 
ferp cubitalibus» iucundo fo- 
lioram odore et iapore» api* 
bus et capris gratum. Nof* 
troruih Cpi/us Maraniae» 
Plin. Xm, 24. V. Mart. Oe. 
n, 431. 6$, trakii/ua q, vo^ 
tmptasf amor^ libido. vide 
Burm. Theocr, Xy 31 , vnde 
haec conuerla^ lym i* inl nV 
. i^tfiiMnifAmf^ cf^Martin. ad Oe. 
Ulf 130. 66» araira ex /»« 
go /u/ptn/a , inuerfo vomerey 
vt fulum verranty protrafb, 
Ad V. 57 c£ I, 64. Horat 
Epod. H» 63 vidtrs ft/fbs cre- 
ptsrem inusr/um houss coHo ira* 
heuies ianguido. Color ho- 

nim 



P. VIRG. MAR. BYC. ECL. II 



Me tamen vrit. amor ; di^ij enim modias adfit amori'? 

Ah Corydon, . Corydon, ^ quae te demcnda cepit! 
70 Semipu^ata tibi frondofa vitis in vlrao eft. 

Quin tu aliquid faltem, pouus quorum iudiget vfus, 
Viminibus mollique, paras detexiere; iunco ? 
Inuenie^ alium, fi te hic failidi^, Alexin. 

70 tibi kfif. vit*s in Witfro vnui Heinf. 71 f^otfof ^rmm imdfgwl 9Jus 

elegans eA cnicndatio MarkUndi ad Statn Silu. p.,341. Sed ptmKktw 

etiani in Theocr. loco XI, 7'4. 72 yjrA trcl Rurm. '73 kfc abelV 

aRAtttnd. fec. faJliSitt Rom. AUxin Hcinf. rc]kofuit e meliorilms, 

in qui^us Alexin et AUxim , vulgo /i tt hicjaflidit AUxis, 



rnm verfuiim. petitus ex 
Thcocr! II, 38« ^9- Graecis 
yna voce cft ^atXvfsr. dS* 
Theocr. VII, ^6* 

.. dp. £x eodem XI, ^xfq. 
,70. Semi/fMtaia tibi fm. oL ad 
Kcl. I, 57, et Georg. li, 410, 
Seruius ad h. 1. fuperiUtio* 
nem vcterum commemorat, 
itt fatris dici fur^rs corrijn 
€um^ qui fturificautrii de viuo^ 
q^od fft d$ vitibus impufatisi 
atque talls lex inter Numae 
leges memoratiir: Diis ex iM* 
ptffJia viii «$ Hbanto. Cuius 
ppinionis ad acuendAm rufti- 
corum indullriam fumma.vis 
eiTed ebuit. AmpuUntur au- 
tem vites bis in anno, pri- 
mum aellat^ , deinde poil 
idus OAubresy vt maturita* 



tem capere fmflus et kltt co* 
qui poffint. .Colum. V, $ 
Paoipinaitdi autem utcdus it 
tn/, vt ^pacis Ucis kumidis- 
que ac frigidis aejlate vitis 
mtdetuK f fotiaqut paimitibus 
dair^dtauturt vt maturiiatem 
fruEh*s captre pojjit ,. et m fim 
putrefcat. De aitera hac am- 
putaiione Accipicndus locus 
TheocritiVII, 134, quod ap- 
paret, fi conferas ib. viH x^, 
25. Idem ia arborilMs ficri 
ncceiTe eil, quibus vites ic 
adiungunt, ct fuitincntur» 
ne aemula vmbra^ viti no«> 
ceat. Mart, h. I. 71. quorum 
iudiget vfust quae ad vfu*» 
vitae ruiticae neceiTaria; iciL 
yas aliquod, vel calathunk. 
ditexert iuuco cf. TibuiLU» 3, 
15; monis^ flexilis> u^giu 



\ 




ECLO 






KCLOGAIII 
PALAEMON . 

A Jt ti V m E N T ,v m 

T\/ctpiafit hoc tarmfm niiirms vwrfihm Cqmatemot inf. Ecl, 
*^ Vll vidihiim^9j 4m9 pafiorn ^ Bam^ntas imrcenarius^ ^f* 
g9nh ntsis pafiwmsy tt McnaUas; cmns €armims<f amoebaeunl 
iUud dicitury ^a Ux gftf vi is, gtii rtfpomiitf iisdem vtrfibus 
4u mmeris amt t^tortsrimm aut maius et fmkhrims aiiqmod dicat, 
aui vSa aSa rafionw fimiU qui4 fithiiciat. Neque ex eodem om» 
ma drgumsMto meieffe efi ejfe peUtUy fed a varifs ac diuerfis pt^ 
m rehm arceffita;^ euius qmidem rei bette mumtorei ' tjffe debemma^ 
m trgmtemmr im totfiituemdo femetttiarmtm^ordime H uexm^ Etiadt 
mfiro tempore eius gemkrit tUrmina apmd Itaios in pretio haberi, 
et kmdari poetas Improuifatpriy ^pmcims-, ^ftgUfs eltgamtijfi* 
muSf Eci. VU pr. motauity ,et mta res efi% Onafioriuums oertam 
mims parmm fe/idter a tomukiis nmtuis wt proltrih , qmibms fe in^ 
vtcem taeeffitnt, petitmr » im qtdbms non modo /imefii et decori ntd-- 
ia rado kmbitas (vermm m id qtddemf qmod poetae momen ot mam 
tnram efficit^ JpeOattmt ^, vt «01 mifi grajtm. ft iufmttdae m 
exki^rtmtur^ Nee omtdm fttmtfiti tmmgtta iams fBkpot^^ fmn.w^» 
de iu fummsk carmumis ;^ tfi-^fttfm petitttm etrgm^ttemMttk t» Tbtoeri^ 
te Id^U, iVit Vi, v^rqm tttiti fimgm/is perfib^K^p^arum.fibi ^rw^ 
^omientittm^ mihiimim im^ iSi^ efty qmod maimrmii mfiqmo fwtaetiiia^ 
rmm ordisie vimStum vitn ad tmimmm kabwat^' Sft^gmim difiicka 
fimtfingmia carmint^i fcopaw folutm^ Dw iemporw htdm carmi" 
wis V, Vita i^rgiL «« 7^'< €^« ^o^* Jlgitmr res imer pafcma a 
ireges per mgros gratmm carpemtes^ ' tf. v^sS^ 



tm*' 



MENALCAS. DAMOETAS. PALAEMON 

M.TrXic mihi, Dainoetfi, cuhim pecus ? an Meliboei ? 

JL/ D- Non; verum Aegonis : nuper mihi tr^didit 

Aegon. 

M, Infe* 

• ' . ■ '■ / 

t ain* Af. vnui I^tid^ 



-V 



1. £x Tbeomt, IV, i fq, fic run ioqmutaitr, addebat 

(tttum km deiueta .vox crat ; Virgiliomafiix , vt Pfeudo* 

^iueiL. Tomt^i D DoaatttS 



50 



P. VI^OILII MARONIS 



M. Infelix o (emper, oues, pecus ! ipfe Neaetam 

Dum fouet, ac^ ne me fibi praeferat illa, veretur, 

Hic alienus oues cuftos bis mulget in hora: 

Et fucus pecori , et lac fubd^itur agnis. 

D. Parcius ifla viris tamen obiicienda memento. 

Nouimus et qui te , transueria tueotibus hircis : 

fit quo , ied faciies Nymphae lifere , fitcello. 

M.Tum, 

3 MiM iim Ald. (e«^ Steph. et aliftc, fiiauttlqae HeinC em Picr. 
^om« Oblong» aliitqnie Codd. ouis vulgo, quo.d ^ecundo caTu capie- 
bant. 4 ilk vtrttut Leid. Seiuii. Sic ee Rom. 5 Hice* aUmms, Sic 
IHatiasViftorin.itiGrammat. monetlegendum. Scilicet vbique ante 
mcalem it« erif feribendttm ; enimuero iam vbiqut conuetitum rft 
lin hoc, vt Hit prodttAa fyjlaba fic pro biccc. •mis vcit. edd.» Marius 
Viftorinus ec potiorcs lcxipti cum cdd. » ied iam Aldd. omtis i tum 
'muJgU Mencel. tfueus vbique antiquiores : a fugcndo. 7 Par-' 
fius : ijla » ita diftinguunt Codd* nonnuUi et Seruius : atqui fic efft 
dcbcbat*: ijim 9Ms tw okiUtrw wumimtfls, 8 kirptis Gmmmatici ct 

pars codd.y fiue vC fit pro kirtis, diueria CcripCnra» fiuc vt finc 
VAAm , octtlorum angiiU. Scd vid. Not. 



Donatns §* 61 memorat 4. 
Dum ipfe Aegon Neaerae afli* 
dec, kic mercede coaduAus 
gregem perdic» Fere vt ap. 
Homer. Od* ff 146 «KfiX^ 
fiufot tuif "Arv mdr * mirmf 
fu?X« mmml (p^ifu^t u/miittm ' 
7. Pmtrtius ifia viris^^ Coil* 
vicium conuicio opp^nic Da* 
moetas) et Men;dca;e infa- 
raiam pathicae libidinis ex» 
probrat. Dicititaque, ^tiam- 
fi haec iure exprobrari mihi 
poifent» it ifla tamen conui» 
cia certe nun Komo mollis, 
eflieminatus et turpis , iis fl- 
cere dcbebat^ qui fuflt puris 
moribuS) h. mihi; vt apud 
Suet. Vefp. cap. 13 Vefpafia- 
nus notae impudicitiae homi- 
ni refpondeC: £§• tmmm vir 
psmn 



%. Nwimus 9t qmi §0 fciL 
comiperit. Non nos latety 
te inteir greges ec in iplb *ia- 
ceilo Nympharum turpi libi- 
diite jgo^tntum efie. yrfs L 
Urqmos molti ex interpolato 
Scruio de angulis oculorum 
accipiunt) h. oculis prae li- 
bidine in angutos redoAii* 
Sed hoc inter argutias inter- 
pretom harumEclogarum re- 
ftrendum } idque manifeilum 
fit, fi'quis Tlieocrit. V, 41. 
4», vnde Itaec exptefia» et 
Plinii locum (qui in noftro 
Plinib non otcurrit), aSer- 
vio laudatum, comparet.^y^if 
facilis Nfutjfkmt rtftrt n. ia- 
crilegum boc facinus/ cum 
alii dii feiaeriores id grauiter 
vltiiri fiiiflent. Poieft Itaque 
fmciUs lia£leiitts ad kfeiuiam 

Nyaapha- 



BVCOLICA ECL. III 51 

- • ♦ 

M. Tum, cie3o, .qunm me arbufium vitlere'Miconis xa 
Atque mala 'vitis incidere falce nouellas. / • -' 
0. Aut hic ad veteres fagos, quiim Daplinidis arcum 
Fregifti et calamos : quae tu, perueife Menalca^ 
Et,' quum vidifti putero donata, dolebas; ' ' " 

£t, fi non afiqua x^Qcuifles\ mortuus efles. 15 

M. Quid domini faciant, audent quusT talia (ures! 
Non ego te vidi DamoniSr peffime, caprum 
Excipere iniidiis , multum latrante Lycifca ? 
Et quum: clamarem : Quo nuhc fe proripit ille ? ' ^ 
Tityre , coge pecus ; tu poft careAa iarebas. ' io 

D. An 

10 Mle&Hts ntine fcripfi e Tbeocrito Boc tplb loco/quem expreffit: 
llkmfH Idyll. V» na. Valgo M^cmtis. U UmphnidosViXtt. Prob. 

ta Arte Graipm. «gnofcit r$ mtinuidVtn. ec ParrhaC aliqtum Rot« 
teod. alter. *x attqum VoC l6 fasioHt HeinC ex optimis codcU 

iteruin reuocanit ; cdiderat iam idem Nauger. in AidL tert. Viilgo 
fasimt, fu^vtni vnus Moreti. QuiJ fasittU domimi, mud m t Scalig. cC 

Ciian.« enitandi ingrati foni cauffiu tj tfonn» ggp Menag. ct 

Goih, pr. ; idem mox cMrrtffm, 19 St dum multi. 

Nyrapharum referri, quae nociuaixiy pernicIoCini. v. a^ 

caufla huius facilitatis erat. 'Tibull. UI^ ^p 20. arbmfimsis 

10. II. Tam, credo» hoc potefi ef!e fynonymum vi^ 

£i6himy cum Nymphae vlde- tism, vt Georg. II, 41^ lasss 

hint me ctc. Noto iroaiae ^ vinffae vitesp iasH /aUsm 4ilr* 

genere de fe praedicat fla- bujla reponunt* 

gitium' alterius. Imitatus eft 1%, Reciiminatur hic, fi* 

hoc, vt (blent homines dignt mileque eius , quo fe peti* 

indigna imitari» Calpurniui tum videbat* malitiae et in* 

VI, ^4 fq^; mata faUe^ noA vidiae flagitium ol^ilcit Me* 

acut^» obttifa, rubigine eiter nalcae. quas d^natay.il^tL 

Ta 9 qnalis fiiix ramis et viti^. arcutH et calamos^ Arcus 110« 

hus tanto magis nocei;. Ita atieniis a pafloram vita ad 

exponitBimn.9 do(fle vtique^ defci^dendos grcges a feris. * 

vt tamen nihil huic Ibco in- 15*« furws^ leruiy ex oppoC 

fitv quod ad ifiam argutam domtni et vetere interpretac 

rationem ferat. Damoetam tione Semii) cum nunc lile 

fttrtim per malitiam vites mercenarius paRor conuicia« 

praecidifle ac corruplfle (ufiir ri aifdeat. 20. 7r/yre, 9cga 

cit Accipiamus ittque iiffipL jsicusf quod diiperfum vago 

D a 4if€ttrfn 



Sa P. VIROILII MARONIS 

D. An mihi cantando viAus non redderet ille, . 
Quem mea canninibus raeruiflfet fiftula^ .capnim ? 
Si nefcis , meus ille caper fuit: et mihi Damon 
Ipfe. fatebatur } fed reddere poire negabat. ^.. - ^ 

35 M. Cantando tu iUum? aut vmquam tibi fifiula ceca 
lundafuit? non tu in tiiuiia, indode, folebas . 
Stiidenti miferum flipula diljperdexe caxmen ? 
D. Vis ergOt inter nc^, (^uid poffit.vterque, viciffim 
Experiamur? ego banc vitulam (ne fone recufes, 

30 Bis venit ad mulfibram , binos alit vhere fetus) 
Depono: ta.dic\ mecum qua pignore certes, 
M. De grege hon aufmi quidquam deponere teciim : 
Eft mihi namque domi paterj eft iniufia nouerca; 

• Bisqae 

%% qtum mihi Rottcnd. fcc. 35 hMHt vnfumm Ooth. pr. pro* 

mnt i nonnuUi haud apud Bunn.' tt Pieili Mcdiccus. 26 FmHm 

Roxn. et alii » foUenni lapfu. Sed Tid. Heinf, NonauUi num tu , ct 
V. 97 vnus HeinC miftrt, dijjuttgrn mCLengnick, 33 imujla, lui 

^cbradcr. 

difcurfu palabatur ; tacite ve- gt , vt efficlaty ea efl^ quam 

ro eo ipfo indicabatf furem viliffima ; vti ^JJ^eri^f inui- 

adeiTe, qui caprum ex grege diofe pro canere. im triuiis, 

dolo interciperet* Tfiifrum multo minus in certamine. 
^ero Dainonis feruum inteUi- 1%. vidffim h.l, per vices^ 

gere debemus » aut eum cer- alterne ; ad amoebaeum car* 

te f qui eius pecus pafeeret. men referendum. cf» £cl. V» 

'Carex apud Catull. cum iumop $0. Damoetas vaccam tene* 

apud Colum. cum fiUcg iun- ram in Q)oniione collocat. c£ 

gitur; Georg. m, 231 acutm Theocr. Vllly 11 (q. 39. cx 

.appellatur; videtur itaque Theocr. I, x^, %6, £!fl au« 

iuuti genus efle commune» tem iuuenca iihft^uriu9s - ali« 

kitdgrafs, V. Martin. ad Ge. ter quam apud Theocritum» 

tlly ftBX. in quo h ivo iriXXoif poGtum 

' 23. S nefcist h. vt hoc efl, vt tantum la£lis ex Vno 

fcias , ne hoc ignores. Ouid. mulfiu proueniat» quantum 

Epifl. XX, 150. 2$. Cantan^ ad duo muldralia replenda 

dQitiillum? victflTe teais? cf. ratis fit. fignms didum pr4> 

Theocr. V, 5. 17. in irU fponfione. 31, cf. Theocr. 

Wfx — miferum addita intelli* ^, 14. fq. 

34« «/W 



BVCOLICA ECL. tll 



5S 



Bisque die numerant ambo pecus , alter et haedos. 
Venim , id quod multb tute ipfe fatebere maius, 
(In&nire libet quoniam tibi) pocula ponam 
Fagina , caelatum diuini opus Alcimedontis : 
Lenta quibus tomo &cili fuperaddita vitis 

Difrufos 

Schnder. nalebtt hif^fm^ x^^^Vf vfc ap. Theoer. xmXMwii t i ir«- 

rnf t^ xm ^mm^, 35 tuU mnUo ipjk Letd. tu ipfiVtn. Bd. 1472. 
36 Difiinxere alii} vt iam in fcriptit, peft Hhgt^ alii pol) q«9Hi*tm, 
fiuc codem ienrii, fiae vt ipicMenakas de fe dicat» £e anranire, qitt 
depofiturus fit contra vituium poculum (poetice dixit plur. poeui^p 
multo maioris xtm pretii. 37 AltimtHioHiis, Multit modii aber- 

rant librarii ; efl *AA«ifA/l*n». 38 fmeilis fuifle a prima Virgilii ma^ 

nii tcflator Seru. ad Aen. II, $^1, agnofeit quoque Donatus , eftquc 
idcm iUud in quibusdam Codd. parum commode poii Igtum. K^ms^ 
frmgUU Rom. et al. v. ad .Onid. MeL XV, 169 B. 



34. mtttr ii ksudmSf fetum 
pecoiis h. matnim capralhim» 
ntimerat. 3^. Infauiri fcil. 
mecum certando. 

* 38- Litti» qmbus loriro /. 

'Miilto plus pulueris commo- 

tnm eft in hoc loto cuin ab 

aliis tum a me ipfo (in Ad- 

dend. Ed. pn p. 2ift)] quam 

neceiTe erat. De torfm et cM" 

iaimra egi difertius alioloco 

CAmiiqmar. AsffiUzi II P. pag. 

145 fq). Reputandum erat» h« 

1, agi de pailoris opere , qui 

nec iomm tornare poculum» 

nec ioilo vti potuit) fedy^a/- 

piiht. quo et ixcmnauii iBud 

et caiiauii, exfculplit in po- 

culi exteriore area opns ana* 

* gifjiknm. Eft adeo iornus h. I. 

parum proprie diAus pro 

fcalpro, feu cultro paflori- 

tio ad lcalpendum adhlbito, 

Nihtl amplius : hocque vna 

' animaduerfo cxpediu fatis 

font reliqua. Itaqite Salma« 



fio et Burmanno nolxs acce* 

dere , vt torno tantum pdli* 

tum et rotundatum poculum» 

eaelatura vero vitis fuperad- 

dita iit f h. in plana et laeui- 

gata (uperficie exfculpta ex- 

tet« lam reliqua ita iungen* 

da: quilfits^ h. cri poculo» 

viiis iiHia fupiraddiia , ex- 

fculptai ioniofaMj ope fctrf* 

pelli , quod faeiU h. e. *doC- 

ta et perita manu tra6latur. 

V. ad Ouid. Att. I» l4^o« H- 

' bull. I9 4, 40. Viflit cor^mhos 

^jfufos kidira paiduii, 6xpU« 

' cat fe fupra hedleram y cuius 

corymbi diffufi funt, eam- 

que adeo impUcat fuis race* 

'muUs« SeiUcet anaglyphum 

erat ita faftum } vt» colloca* 

tis in medio duorum honu- 

' num fignis 1 oras ambiret vi- 

'tis hederae impUcita, Co* 

ri/mbi funt racemi hedlerae in 

QtbeM circuma6ti, vt PUii. 

itf^'B-4, et acinis a« ba<:cis» 

D 3 qui 



35 






54 



- / 



F. VIRGILII.MARONIS 



Difiufba edera \'efiit pallente coxymboi. 
40 In medio duo figna, Cdndft: et gtus fuit altert 

Defcripfil 

5f jMtoK* ftotteBd* £bc* ct q«. Morct. » vt Scl. U» .47* 
^ firuAus kcderae^ qots cxpreflit illa Maro : Tw wtfi 



Tuas vocanty graues. Iffd^' 
rm dite paOens f quia genus 
cius albo colore con^icitur^ 
fliraque efi aHa nigro coIbrCy 
€t nigro aut croceo firu£hi. 
v. Martia. ad b. U /7irf au* 
tem explicare (e et ferpefe 
Ibper raomos d^u/os kidirm^ 
li. hcderaceasy adeeque fo« 
per bederaniy ptitanda eft, 
atque ita ambire dnas caela* 
tas ima^es Cononis et Ara- 
ti. N^m vium de hederae vi* 
snine, viticula appellatur qui* 
^m Plinio » cum W: Clar- 
kio C^owmxiom ofRammnp Saxnn 
mud Euglif^ Coins pag. 124) 
accipcre non lieet: ita vimen 
hedene » adeoque hedera 
hederam, ambire dieeretor. 
Erat in his ante octdosMa* 
roni locu» Theocriti I, ap 
fqq. 9 quefli h. 1. illuflratum 
dabo : Ibi in ci0ybii» quod. 
nakis vas cmt pailoritium» 
luperficie tres fitnt areae^ 
quarum prima mulierem ic« 
dfntem xnter dao amatpres 
cum ^la amatorie expoik^ 
fentes exfaij>et»iaalterapxfea* 
tor rete trahtt mari^ in tcrtia 
▼inea cft enm p«ero cnflode. 
Totum poculum ambit acaa* 
tbus ficxibus £11$: ad £uo» 
B»m oram hedera ct heli« 
ehryfus fiint impHcita^ mtcr 
§t mittai& nexzbtt^: cx hi» 



git 9 umHi aram vafts Mtra^ 
tuffgit JXiXf^V %$M0fuffiih§S9 
flore hcHchryfo (de quo qup- 
modo dubitare poffunty qoi 
Idyll. U, 7S legefantO «ir//- 
im, impUeita. i ii 9\i/ tlfmX» 
XtfiLivu umfmf ic^XMvri m}Ji' 
rmf nmr «vroy, hederac au* 
tem raccmoli 9 cfn^mM dijfm/i 
ktdera^ fiii6fai croceo feu bac* 
cis ornati (cf. Bentl. ad Ho- 
rat* £p. I9 299 10) 9 voluuiv- 
tuf circa i^um (helichryfiun)» 
•um fiorem implicant. Ita 
ficre ap. Nemefiaa. Ed. QI, 
IS* 19 vium feria jjUsaniur sm» 
rifmbiu OL (ertum Theocr. 
III9 aa.a^ 

40* Ju mudi& duorfigmm : Ca* 
mau^ Fttit Conon celeber* 
simus mathcmatictts et aAro- 
nomuSy qoi circa Ptole- 
snaei Philadelphi tempora vi- 
xit9 cttitts Archimede» aJi- 
quoties^ tamqoAitf fibi ami* 
pflimi et do^ifimi hominif 9 
et Catulhu di samm Bsrtm, v» 
.7 ex Calhma^ho meationcm 
fiecit» c£ Mcrt. h. L fuitfmi 
mbir-^ de cclebri aflronomo 
loqoi eom nceefle cft^ qoi 
caeli plagas^ orUis occafus* 
quc (iderumy et anai tcsnposa 
ia agncoltfom viiim deicrip- 
ierit. Aa Aratoro (male 
Ptolemacua interponitory q|ni 

CL annis 



BVCOLICA ECL. III 



5S 



Deicxipfit radio tptum qui gentibus orbem; 
Tempora quae meflbr, quae curuus arator haberet? 
Necdum illis labra admoui , fed Condita ferua 
D. Et nobis idem Alcimedon dpo pocula fecit, 
Et molli circum efi anfas amplexus acantho } 

Orpheaque 

42 Mffve mmt9i^duo Bvrm. 43 Kbmbtnt ^tfa. pr» hic ct 47. 



CL annts ferius vixit) 9 Eu- 
doxum 9 Seruim » alii ad 
Hefiodam» AnaximndnuD» 
Archimedem, referunt. lam 
Archimedem fiimiliarem Co« 
nonis fuifle» et {phaeram e 
vitro confeciire, conflat vel 
exClaudiaoo epigr. t6m v..ibi 
Ge&. ; venuny cum rem ni£> 
ticam {Ua arte^diuuifie, me- 
ffiori^te ira4idit nemo ; quod 
eontra in Aratupi cadit> qui 
aAronomicas rationes ad vfum 
agiicolarttm traBfiuUry cuius- 
que fAMioMWMa ## prcgnofiicat 
propter vtilitatem magis for- 
te» quam propter peetae in- 
genium» celebenima inter 
veteres faere, et, cum. £it* 
lonim et Kalendarioinm vfus 
•on tantus nec tam firequeas 
effct, vtiliflSma tSk dehuere. 
Forte tamen radim melius 
tnbuiturEudoxo» quippeaf- 
tronomo. Laudabat Schra- 
der. locum Auiena: Hk pri- 
mtu Cmdii radium duHs inia* 
Ut 0fir$M M^r0aUmqm toqui d^ 
•mt cotmixa deormn^ Radius 
enim proprie geometrarnm 
virga efty qua in puktere 
fonnas delineabant; nec in 
aliam rationem inteiligjendum 



videtur, quando Vraniae fig« 
nis» aut, vti foIleilQi more 
tX (cf. Aen. VI, 850» a^<^ 
nomis tribuitur, cum et fi* 
garis et numeris opus ha* 
beant. Caeterum certauit 
cuin hisPopius^a/ora/.If 3.$ 
fq. , qui etiam minus ambi* 
tiofc nonnuUa dixiifc vidcri 
poteft. At v« 4 X tUttfum tt» 
fe videri potefi ad Hefiodeum 

^uvmmwf AfX'i^ ufiiifTMf ago* 
rvo iit iftg^f^Animr* 43« con« 
verfii ex . Thcocr. CQd. 1. v. 

$9« 60« 

44. Inuidia pundos h\c 
dtto pQCula pro vno CQmme* 
morat, verum ambo, vt apn* 
paret, eodem exemplo &Aa. 
Pro. vite hederae impUciti^ 
nun^ ambit ora acanthus ; in 
media pocuU area .Qrpheus 
cantans effiftus*. Efi autem 
Aeaatktu apud Virgilkim Vi 
plantae Aegyptiacae, exaca- 
ciarum genere, v. Georg.II, 
119^ Aen«I, 6^3. 715, ibique 
Mart^ ei herbae filueftris hor- 
tenfisque ac topiariac genus, 
Kio et Eci< IV, a^o. Gcorg. 
IV, i»3 et 137 , vbi v. Mart 
Nos Baormklau dicimus« jl/o/- 

D 4 /'V 



45 



5« 



Pv VIRGILII MARONIS 



OrpheaqueJn medio pofiiit filuasque fequentiis. 
Necdum illis tabra admoui, €ed coodita feruo. 
Si ad vitujam fpefbis, nihil eft, quod pocula laudes. 
M» Numquam hodie efiugies : veniam^ quocumque 

vocaris. 
50 AucBat haec tantum^ vel qui venit, ecce, Palaemon. 
Efficiam pofihac ^ ne quemquam voce lacefias. 
D. Quin age^ fiquid habes, in me mora non erit vUa ; 
Nec quemquam fugio: tamum, vicine Palaemon, 
Senfibus haec imiS) res eft non parua^ reponas. 

p. Dicite : 

46 in midium Ooth. pr. fiqnmen tUcr Rottcnd., quod illQftrat 
Heinf. ; naxn poniiur et ipruxn pro /rqunUes. 48 fff^cfas repofait 
Heinf. e poeloribus: idcifi ^iam Ald. pr. dcderat; fcd Naugerius et 
eaetcki /p9&is i in compluribtis etiam iau4ms. ^uo potulm lat$ttas Mc« 
oag. inr p, Uudss Vtn, 49 A^on AMtir Zulich. vofoAu Goth. fec. 
|0 Palat. ct Reg. diftinguunt poft wl qui? At vero: Audiat htue aU^ 

quisVtn, et Parrhaf. ; hic quoquc tnl quis, TandemMoret. 



tis ad artificis faeSem et le« 
vem manum referii conten- 
dit Burm., nimi$ doRe ) nam 
wtoffis e(l propnum ex acan- 
thi lubrica et flexuofa natura 
epitheton $ vide modo landa- 
tum locum Georg. IV, 137 et 
ap. Theocr. I, 55, vhde*haec 
exprefTa, vyfis i%uv!hn c£ 
Martin. h. 1. add. dotem no- 
t§im Ciofani ad Ouid. Met. 
Xm, 701. 48. Si ad vifniam 
'JptSas^ h. fi tamen poculum 
tnum ad iuuencam exigis, 
cum ea comparas : ' non eA 
quod illud vitnla podas ha- 
beas ; nec opus eft , vt ego, 
etfi duo pocula et ipfe babeo» 
aherum ex iis pro fponfione 
ponam. 



49. Nmmquam Mh ifirgias^ 
verba a Naeuio mutuata efle 
ap. Macrob.VI» i afieritur p« 
^75. ventam qmocuttqmi voea» 
ris : quod volgo, defcendere 
ad omiiia, h. 1. omni condi- 
tione propoiita tecum certa* 
bo: modo arbiter certaminis 
adfit ! $o. Audiai ka§f tatt» 
larw— volebat fuhiicere •H^ 
qm's , vel nomen pailoris ali- 
cuius , cumque circumfpici* 
enti fe ofTerret Paiaemon» ar#/ 
kic Paiatmont inquitf atuliat, 
qui icci viuii. cf. Thcocr. V9 
dl. Vm» 25 fqq. 

^%. fiquid kabes. Etdem 
formnla Ecl. K, 31. V, u. 
AV^ q, fw^o iudicem recuCb. 

$6. £i 



\ 



BVCOLICA EGL. III 



57 



r. Dicite: quahdbquidem in molli confedimus herba; 
Et nunc omnis ager v nunc omms par turit arbos, 
Nunc frondent filuae, nunc formofiffimus annus. 
Incipe, Damoeta; tu deinde fequere, Menalca. 
Alternis dicietis} amant altema Camoenae. 

D. Ab loue principium Mufae: louis omnia plena. 
Dle colit terras ; illi mea carmina curae. 
M. £t me Phoebus amat: Phoebofualemperapudme 

Munera 

55 in abeft a nonBullis Picr. et Heinf. eonfi^mns mmkra Ven.» 

perpetut librorum tberrttione. vid. Burm. conf. ad Tibull. U» 5, 95* 

S9 tUtttui Menag. et ed. Ven. » etiam hoc bene. 60 A lot^ tUi: 

£ed foUenni poetarum vTu alterum dlcitur. v.Burm. t%4t nm 

tres Heinf:, vt 66. Et Menag. cum Goch. pr. 

$6. Ei mtne «1 ex Bione Idyll. qnae vniuerfum hoc permea* 



55 



VI, vj af«^« ftirru nvHy nmrr 
Suf9f iiim, ^Xaraf. Cf. Popius 
Pafior. IV, 5. 5t- Theocn 
DC, I. a. 59« Aitirniiy it 
ifioifiauwvf ' Theocr. VQI, 6u 
amant alttrna CamotnM; no- 
tnm Homeri Hiad. «, 604 
MBffiuf y y mi'imi§9 ifMtfii" 
fUfOf iwi ««Xjr. 

60 • Effe huncverfnm ex 

Irindpio Phaenomenorum 

/rati translatum, iaim Ser- 

V.US monuit. cf. La Cerda, 

V:finus et al. , quamquam 

coorem cx Theocr.V,So— 

$3 mutuatns tSk , tt quoad 

prina verba refpexifle ad 

Idyl. XVn, I vidcri potefi$ 

et alaudibus louis carminum 

inidim fiicere foUenne anti- 

quioQbQS. V. Pindar. Nem. 

Od. % princ. Dixerat vero 

Aratis, /ams ^mnia pkna 9fft^ 

ex Sbicoinm mentCy dum 

animai» mundi intelligeretf 



60 



ret, cf. Georg. IV, %%o ; au- 
diuerat enim Stoicos» Dio- 
nyfium Heracleotam, et Per- 
laeum Citieum. Attamen in 
indodi paf^oris ore videntur 
^aec nimis eife fubtilia. Om- 
nino illud reim^ 3ir«v irXiff V 
#y«f varia fententia di£hifii 
occurrit^ialtem inter philo- 
fbphos : cf. Dauif. ad Cic. de 
LL. n, II. Gefner. Comment. 
Soc. Gott To. I, p. «7 ,• vt 
difficile fit definirCy quo fen- 
fu a poeta pafloris pre diftum 
fit. C^hrs ttrras idem dici- 
tur. h. curare, feu, cum Ser* 
vio , amare » frequentare et 
fiiepe in iis verfari , vt Aen. 
I, 15. Nifi philofcphicum 
illttd in animo habuit poe- 
ta : lupiter , f. mens et ani- 
ma mundi» omnes terras 
penetrat} per eas diffufus efl. 
cf. Aen. VI, 7x6. CWrar ve- 
ro f/fr' carmina^ vt Theocr. 

VH^ 94.93» etV, gofeqq. 
D 5 Qui 



58 



P. VIRGILII MARONIS 



' Munera funt ^ lauri , et fuaue liibeiis hyacinthus. 

D. Malo me Galatea petit^. lafciua puella; 
65 Et fugit ad faltces ^ et fe cupit aate viderib 

M. At mihi fefe ofFert vltro., meua ignis , AmyBjtas ; 

Notior vt iam fit canibus non Oelia noflris. 

D. Parta meae Veneri funt munera : namque notaui 

Ipfe locum, aeriae quo congeSere palumbes. 
70 M. Quod potui, puero iilueflri tx arbore leda 

Aurea mala decem mifi ; cras altera mittam. 

v.O 

65 Burmtnnus ad AntHat lat. p. 37 reftiu» fcgi pntabae: fid fk 
tupit a. Idem malebat OraKenb. ad Ltu. Epit. I.XLVIU. 68 iMm^ 
qu§ VofiEI 69 quo couctjfftrt coni. Heinf. '{on/tdtrg lo. Sehzadcr. 

/ ^o ^uot quatttor ; fed valgatttm tuetur Burm< Qum 

^ pctni FVanc 



Qjd fit 63 hytuinthm, v. ad 
£cL II» ig. iaurus ib. ad 54 ; 
Ytramque in dei gratiam et 
honorem colere ait. 

64. 6^, Ex Theocr.V,t8 
iq.y vbi X««f t^irtnrrwv ex hoc 
iproVirgilii loco dcfenditur; 
et Vly 6 fciq.» vbi adraodum 
fuauiter expreflum. 67. Di» 
Ua nomen amicae^ quae fire- 
quenter pkftorem fuum coiv- 
veniebaty more antxquo ; ef. 
EcL VU, 40. TibulL H, 5» 
%i : ctti alter fuam opponit» 
Bomiaans eamVenerem; Ob- 
feruat praeterea Burm.» vtri- 
que animaHa» d$ahis, ^mi- 
rum nomita kakna, &cn et 
cara» tribiti» D^iae» quod 
nomenDianae e(l, caoesy. Ve- 
neri columhae; lepide» her- 
cle ! Verfus 68 fq. ^ Theocr. 
Vy*96 fq* *69> ^t§a fot^ffi' 
rtp, Notandum abtblste dic- 



tum pro vulgari tidam capgg-' 
nrii aduocat Burm. HoraC 
Od. m» 4» 19 ioUaia myrtmt 
at ibi ea legiLtur puer dor« 
micns« 

71. AHr9a mtmta, Theocri- 
tus in» 10» vnde haec petita» 
fimpL /U9X« dicit» vt epithe- 
ton adeo tantum omatus cau^* 
la adieAum» et auna pulchra 
eflc videri poffint. De mtlis 
tamen Cydoniis (^Qmtau, v. 
ad n, 51) » melie condiri fo« 
Ikis, aceipi poteA*' Kala 
citarea» £ medica (C Sir a tfuJ p 
intdligi non poffimt» quo- 
niam» eam ea.arbor fiiediae 
propna tttt dicatur Ceorc* 
II9 1X6 f' nottdum ea Jhujiris 
haUae arbor efie potuiCi £a, 
quae GaUi Oraagis apfeUant» 
veteribus plane ignoti fitere. 
MartintUy qut hic viiendus» 
jfmma Pmaca, fen gramta, fig- 

nificari 



BVCOLICA E:C1L. III 



$9 



D. O*quode9\ et quae nobis OaUte» lociiW eft! .; 
Paxt^m aliquam venu diucfm referatis ad auria. 
u. ,Quid prodeft, quod me ipfe ammo non Ipernts^ Am^taf 
Si, dum tu fe£Uuris apros^ ego redaferuo? . 75 

D. Phyllida mitte miki } meus eft natalis , loUa : . : 
Cum £iciam vitula pro firugibus , ipfe ventto. ,\ 

M. Pliyflida 

73 mutMs Mcaag. et c^. Ves. 1472» vt EcL 1, 57. 74 ipjb mti* 
MM nonnulli codd. ck edd. Ampuas tlti cuin Gokb. pr. 75 Slp in 
dum Goth. pr. K tifm Ven; 76 mms #t MenceL pr. Mms coni. 
Bonn. At vid. Notaou 77 pUnUum Rom. ek Mcdic. Picrii, Ktg* tt 
Vofl*. ciim cd.Vcn. Bunntnm; etitm Non. MtveeU. ia fimr», Std 
iHad etiam Prircitn. et Mtcrob. Porro Alc«in. Gnwum. vct. ip/a vt* 

nI/o» ac fi/oto leminac oomen eflct: i^tle: v. EcL U» 57« 



mficari non temere eonttii* 
diL 72. Certat cum Theocr. 
V, 13% — 135. 73. Farim 
aUquam n« eextunt Quae io- 
cuta eft, vnuit etc. Vota 
irritay et verba ac proxniffii, 
qnae ad nilulum recidunt, 
noto loquendi more, ferre 
venti dicuntur.. v. TibnU. I, 

S» 35- Dlt 49» 9^t vti periu* 
ria amantim ib. I, 4, %u III» 
d, $0. lam poilor ex omni- 
btts iis blande difib ac pro- 
Bulfis partem bltim ratam 
effe et euentum habere pre- 
catar: dum addit sUnum md 
Mur$s. VaxiauitTheocriteum 
VII, 93 r« M ngg Zttnt M 
^fifw nyrnys ^ifum* Burai« 
ideo eum velle ait ad deorum 
aures promifl& illa pemeBire, 
vt puellae periidiam vlcifcaa- 
tur. 75. §g9 rsti^firM^i fe-' 
. rebat mof , vt hoc effet ob« 
iequii gehus. v. Tibifll* I, 4, 
50. IV, 3» ». Ooid. Art. H, 
II9 ; vt veio > vti bobubUos 



acdpere vxdeo , pencuk fibi. 
cum eo communia efle relit^ 
id cx noftrorum faominum 
elegantiif efl. Scilicet hoc 
vulc pallor, ob&quium fuum 
£ru£bi careri, cum pner ve« 
nationi intentus fit \ non fuo 
amori. Caeterum haec a 
paftoris peribna ne latis alte- 
na fint, vereor. 

76. Intelligenda .ell Phyl* 
lis fuifie. fine ierua fiue ami« 
ca lolac} quam Damoetas, 
quafi praefentem, adiacrum 
natditiBm vocat: alter, Me- 
nalcas, vt eius diftis obtreo* 
tet, fe etiam amari ab ea*di* 
cit, quia fe difcedente fbuo- 
iit, ac, tamquam ipfi comea 
tdhaefara» lolae amatori ya- 
kdazexit: Lmgsmvmk. wsk^ 
9,fo0timfitMm^ Bac ipfii xb- 
terpretatione lententia de h^l^ 
Bttftra iatis .intelligitur.. £a 
certe ralio vniee fbri potifi. 
77. Csm fadm» tntwim ptr* 

frugibsiM» 



66 



P. VIRGrLn MARONIS 



M. Bliyllida amo ante ali^s : nam ine difcedere fleoit} 
Et , Longum ferfflofe vale , vale , inquic , lola. 
9; Trifie lupns fiabulis , maturis firugibus imbres, 
Arboribus venti « nobis Amaryllidis irae. 
M. Dulce fads humor , depulfis arbutus haedis, 
Lenta falix feta pecori ^ mihi (blus Amyntas» 
D. Fdllio amat nofiram^ quamuis eft rufiica^ MuGun : 

Pierides, 

So hmbtr tret vctQfii et Frtne., q«o<l lldeai. pnefert» qaom om- 
«€i lere hums veffus voces ia fibilom exeant. gi AmmrfBid^ 

ynas Moret. pro var. left. 84 ^tMimiii §/l BeinC e &om. iiiis* 
r qite.meiioribas. Vulgo/t. Alii ffC. 



/mgihts* Sacrum ambarua* 
le. Georg.I, 34^, c£ TibulL 
I, I9 21. Ut I. fiusre pr% fr,» 
fiiesf inif l^mSv IHad. «, 

444- 79* />V^ <^^i ^* 
ufi x^^y Claud. Rap, ProC 
»34 Ss m^mmr^* 0» imgnmqmg 
vmif, vid: Burm. et Cerda. 

So. Secuadam Theooritea 

sllaldyll. Vm, $7(qq. %%. 

dtyuifis kMfdis, h. a.IaAe re- 

motis. Ecl. Vn> x$. mrhmiust 

*sn Italia Yaide firequens et 

•^obuia arbor» frttAum habens 

.ftagis fimilemy vt temiiomm 

.vidus' efle ^offit. v. Martin. 

ad Georg. I, 14S. ItaEs di- 

*ci folent Sorb^ petofit et Ro- 

.'fBae €srufi mmtimi. Frondes 

•eius ac folia grata capeUis, 

;vid. Georg. HI^ 300. Horat. 

Carm. I» 17, $, qoao iisdem 

• kAis matemi defideiio Ie« 

vantur. Calpuskik^Bd.'!!, ^7 

m§mms p$ ^arpit^ fi^tmin Osm^ 

difiata ~ N^ ^dtpmlfa wag^t 

qmaerai fsti&a parsmim, Sa* 

tfiV vid. EcL' Ir 79' 



84. Polli0 gratia apud Au- 
gttftum, amiqitia M. Anto- 
nii, ingenioy tragoediis (lu- 
diisque fuis in Virgilium Ho- 
ratiumque notiflimus. c£ Ho- 
rat. Od.n» tf et Vitam Vir. 
giliiada.7i$. Eialter, tam- 
quam indici carminum fiio- 
rum inteUigenti et eleganti» 
vitulam ^ alter , tamquam 
poetae nobilii iuueocum de- 
cernit Non vero in altem- 
tro homm muneram argu- 
tandumy fed rcs fimpliciter 
ad amoebaei carminis nam- 
ram exigenda eft» cum» 
quod primus pofuiflet» alteri 
amplificandum et augendom 
eflet. Cum itaqne ille iu- 
dicem carminum ct vitulam 
pofuifiet» hte poetam et iu- 
venmim commeittorat fimpli* 
citer» vthoc et iudicii et ia- 
genii praemium eflie debeat. 
Alioqui Ruaei non inelegaas 
conieAwra' eft» qui eo refpici 
putsty quod PolUo circa iUud 
tempas (V. C. 715) ex Hly- 

rico» 



BVCOilCA ECL. JIII 



4» 



Pierides9^vuuIai9.1eQonpaicit&yeftro/ : . \ ^ 
M. R>Ilio. et ip& fitcit .gouaxatmina : palcite jtauruj^ 
latn comu petat , et pedibus qoi J^ixgat areoam* t 
D. Qui te, PoUio, ainat, vemat^. quo ta quoqueigaud^t 
Mella fluant illi , feiat et rubus aipex Amonsum. . 

r . .,. iM, Qjli 

S7 Mcm vcffQs Aea. IX« 639« ct fiuit cpk» pC|j»t^ dig^ior; Q0 
.*. Parrh«r.. (^mI utm evmtptimi Vco. eomMm Rotn. SS 9«*' ^' 4*0r 
fM cd. Vf o; tc Mcdiol. f«o Cr fiiofH# l0iM«e CMi. fiuffn. At «r. Ntt. 
S9 /Immm Mcntcl, pr. ^P^ir Lcid. rnkHi mfp§ru coni. jUciafi» 

icd vid. Burm. 



dBiS 



rico, viAis Pavthinis, ad 

tritiintphum habehdttm Ro- 

mam deceflerat, quo adeo 

tempore tnumphalia &cra ac 

vidunae pro Pollionis vido- 

na ptrandae erant* cL £cL 

VIII, 6. Hor. Od. U, i, 15. t6. 

Nara , quod Burm. Am()Iec- 

titur^ pafpi et vitulam et iu- 

vencum Poliioni dici» vt 

iftam tamquam lyricus, hunc 

Uinquam epicus, poeu immo- 

let, id nimis do£him adej»que 

multo magis vitiofum in tali 

cannine; qujamquam in fiini- 

iem modum argutatur-SchoL 

Horatii ad Epifi. I».i, 3^ 

Quod vero itSonm carmi- 

Qum memorauity parumfcitt 

feciiic et perfonam.in hoc 

pafloris male fuilinniffe vidt * 

n debet Marof Paiior. canit 

carmina et auditur eius can- 

tttt : jion j^ero fcribit carmi- 

Baetlegitur. %6. tw^ ^r* 

Mvffa* h. praeclara, qualia 

nunquanf jmte hBu » vt Ho- 

rat. Od. I» 26, 10 fidnnouoM 

dixiL PoUionis autem ku- 

dem c^ tragicis fiudiif. tc|ic« 



mus ex Horat. Carm.|II, x, 5^« 
10« Serm.19 10, j^i' PoUlc ri' 
.gum fmQa eami ped9 ur ptr» 
eujro, h. tragoe4iaf icrihit fe* 

naiiis. .. . „ 

%%• 9mdai\ quo H qmapm 
gaudii^ Qxiod priminn -oc» 
currit, efl, vt fjippleas, j^tr' 
viuijk;. vique ad felicjitatem 
omnino : referas , quam ap* 
precetur ei» qui Pbllioni fa- 
veat, Q^m qud conuenitv. 
S9, in qua adco aurei iaeculi 
felicitas exprimitur<: v, EcL 
XVy.,^0^ »5» . Si tameir Mc- 
nalcae verba comparesy., ct» 
quem expreflit Maro,, Ipcun^ 
Theocrit. 1, 20 f^pf rSs. /S«- 
uoX,tums imSri m>jQ¥. Tui^ Mi* 
^«M, apparere arbitror,,^hqcs 
quo ii quogu0 gaudii perueni£». 
£$9 efie referfnduni ad can« 
tus &cultatem ; illi, tam bp- 
num poetam concingat eflcp 
quam PpUio efl;. vt con« 
tra, ;qui Bauium non oditf 
tam maius^iudex carmlnuiii 
eflo, vt Maeuium probe^ 
S9« Adumbratur ad duftuai 
Thcoc^V,. i,a4 ^ -O^n 



^ » 



\ 



«» Pt VlAOlLlI MAROl^lS' 

96 M. Qui Bauittm-hoa odit^ amet tua cannina, Maeui; 
• Alque idem iungat vulpf^s ^ et inulgeat Hircos. 
D .'Q^ legiddr 8ofe9 et humi-nalcentta fragiai, 
fVigidus, pueii, fogite hinc^ ktet anguis in herba* 
M« Parcite , oues ^ mmiuoi procedere jnon bene ripae 

95 'C^editur: ipfe aries etiam nunc vellera ficcat* 
^; TiQrre v - paicenti» a flumine reice capellas ; 
Jple, vbi t^inpua ecit, omms.ia fbnte.Iauabo. 
M.Co^teouis, pueri; fi Uc ptaeceperit aeftus, 
Vt nuper, firuftra preflabimus vbera palmis. 

foo r>fHeu,)ieu,<juanipinguimacer efi mihi taurus in eruoi 

Idem 

90 Mtni VeA. "Bfhti Rotn. ^j muUtat Roin. ef duo treiae. 

94 tmt9 pr. Zallch. pr^dntrrt Rottend.; Vt piierot appellet; «jtitfd if- 
ia^bu BwiB. nmm kmm ed» Dan. HeuiC , vidofis, 95 •tUm /«« 

Nciiag. ^SfmiyEKry^ftyen. etParrh^i;; «^^«rRom. > .^^r^Jth- 
bitis ^AsWtn^ jfffit/irlrtmMf.Zulich, pxUfsLhimus fHQtt^* . lOO ifrak' 
'^rtf/ Burm. ex nonndliis. conf. ad ficL H, 5). in eruo Ab HeinC re- 
Idu Aum et firmatum t librii permukiff , ct Plintt ac ColumeJlaa auc- 
•totitatc; Tulgo^irao» qiiod ManutiMS ittii«idl& videtor; nam Aldd. 
rc^ «r«f . Tiicptur onM Rom. L^gob. ec aJii* 

5ffifW fraticis {effli^ Indici» poetam etc. Horat Epod. 10. 

iqvod tamen ^qitflle fiierit pt- fm^a/ vuipiT ad arandum. 

T«im con!!at. Plifiti et Diof- 94. FmraUf cauete, noli- 

rbridis loca V. ap; -Marfin. et te, hkts ^ jiitnium procnUr^ ; 

€ilmaC adSdin. p. iS4» qvi o ouesy' nre procedite: ex gr. 

iinomum fere de enmi aro- ^nin itf^&Mv, m» bitu cre^ 

mate fineero didum docet. i/f«ur.*' Horat. II Serm. 4, ai 

e(l iM^tlrantm Brwtt^ fimgis'«^«AYr fNoi^ cntUntr^ 



Mi^muh. Caeterum fimpH* Adumbrata autem kaec cx 

ek>v Theocriteii ratio Idyll. Theocr. V,- lot^ ctc, /rfgi» 

1, 132. 90. Nikii his, qnae tiut anguh. V; in£VflI, 71. 

alter fubticit, cum Poffione 97, Ex Theocr. V, 145. 

tammune eife , aut hoic Ba^« 9S. Odgttt iid- vmbcam et firi- 

Vitiih opponi, cenfenduih efl) gus diptandum. prttKipit Uik 

ied^cum ifte bonnm poetam OMfiut (lecato vbere. 

iat^dafret; ipfe maluM me« lod. .firMimrlegntniius, noC* 

sBorat, eiuscpie fiudiofis ma* tratum WUktn^ genus» bubus 

tk mimma precatnry n. ama- iam ofSm pnfkim dari folitumv 

^ Mtcttittm i peiorem* etiam Tt <% Cohtmeiia docent Inppt. 

•^ ^^ Vcrftts 



BVCOtlCA RCL./Iir 



63 



Idem ainor eitili^mpecoii, pqcprifique^jaagiftro/ 
M. His cecteDequ^ aiqiQr caufla efi;. vix 6i]ibusiida^Afw 
Nefcio, quis tenetos oculus mihi iafcinac agnos. 
D. Dic, quibu^ in terris, et eris mihi magnu^s ApoUo^ 
Tris pateat coeli ipatitim non ampliu& vlnasv 
M. Oic , quit>as in terris infcnpti. nomina regum 
Nafcantur flores j et Phyllida folus habero. 

r. Non nofirum inter vos tantas conponere litisr * 

101 Aote Bunn. ffl antc pet^ri / 121 Codd. modo poft petvrif modo 
pofi magiJlrQi iuque Bunn. ruflulit; a Ooth. vtroque aibe^. lo^ 

Elegans HeinHi ct idm Stcphaoi coniedur^ cfi; Hi crrn Ctuque^ c^mor 
tamffm tfij vix 9jf»btis hiurtnti e«mque ^ecepcrc Cuningb. cc Brynck. 
Culielm. eodcm modo diipungebat, vt tamen "his v^bus retineret. 
Moreti quartus omittlt tfi, 103 otnlis Marius Viclorin. Vxq agmQf 

habet A«r(/or Goth.pr. 105 v/ii/rV'cn. et cd.Veo. vAni Rom. 107 
Kajkmniur multi et Picr. ct Burm. Scd cft pauUo ante pattmi, ^ 
lOg* Nim vffirum inttr hos PaAhaC inter nps Voff. pr. 






Verliit expreflus ex Theocr. 
IV, 10, vt loa cx IV, 15. 

105. Sitnpliciter inteUigain 
cuiuslibet lod puteiim, in 
quem cum quis defcenderit, 
tantum caell proipicit fpa- 
tium, quantum puttus patet, 
h. e. putei latitudo permife* 
rit. In talibttS' Grtmmatici^ 
quonim pcncula ia fblueado 
aenigmate dabit Seruius, adia 
Bunnannus, cntcem fibi fi- 
xam eSt putare aoia debe* 
bant, Propofita fltuper ab 
Abbate Diuotio ratio , vt ad 
Panthei tholum referatur, 
ct ab pafloris iogenio» et ab 
eo temporet fiw> phira huius 
modi foniiae aedifieia Romae 
vifebantur, plaftc aliena efl. 
Alio eoque ma§i$« arguto, 
aec tamen magis vcff) > lufa 
poi&t aliqui^ h«c arcefierc 



105 



cryptam ad Paufilypum . ia 
Campania, eii|squejiBgr^fru?a 
vetcrem : quod fccit qaoqttC 
PaoliAntiqq. Puteol. fol. iu 

106, Nqta rcs dc hyacio- 
tho». de quo ijup. ad £cl. 11, 
iS, in cuius foliis paflim lit- 
teras Ai infcriptas, fiue vt. Af 
Ar^ keu! km/ fiuc vt AtkM^ 
Tos f. Aiacis nomca exprcA 
fum cflct f^ veteres( mcmora« 
bant Cf. Ouid.Mctam.XUIi; 
3PS. Regfs duces Graeco- 
nim voce Homcrica. .Apud 
Ciccronem Agamemaon • rvj: 
rtgum, 107. ^hffllida^ .quam 
vterquc amioam fibi vindiot^ 
rac«.v. '^^fq. . • ^ 

ibS* N^m nxjlrum fdLcih 
Struiuj tamcn contendit iiV* 
tcrpungcndum cfle : Nxmt qua-i 
fi interioqiiatar ludcx, mn^ 
uw kuMii PkifiHdm ctc. «iq^ 

$rum 



64 P. VIRGILII MARONIS 

^Et vittila fu dignus ^ et hic : ft ^uisquis amores^ 
iio *Aut xnetuet dulcis , aut experietur amaios.* 

' Claudke 

109 tRgHUS fi, 9t Goth. pr. Iio mttuat et txptriatmr Ven. ma- 

, . fuat et txpifUtw Leid. <hmiCufn^ocfa»«£it* :«i4tif»f. tt rxperiMtur Mo- 

ret. Quartus. Ebertus v. C. codi*. gt ^fuisquis amaros — amvrss, 

Noii<Jrain nie poemttt eonnni quat ante Kos %t4mios jin Notis inos- 

3ue in Addcndis To. IV, pr. 2x5 adfcrf|!rj^rjuDn:.QCcduin, ctfi difccoi» 
i valde cupidus, vidi ▼Uam rationem auf graihlnaticae autTcnten- 
tific Utis cpofcn tan^in , qna icabri hr T^Wps defnodi poiCnt. Nam 
quae tandem haec eft fententia: Et vituta tu diguus tt Mc, n quisquisr 
'vt^vtcfque vitula remunerandus fit (atqui alter poculum fexre debe- 
bat}; multo minui ferripotcA» ▼t et tcrtius abquis vitulam ferat, et 
'omnes alii praemium idem ferant, qu2 etc. Sin rentcnttanr al> an- 
tecedentibus feiunflam faclas, vt ^t: St vel Af fuisquis amorts Aut 
m9tu»t — \tut txp^rittur^ primo fentcntia cA contorti, obfcura, t<, fi 
expeditam dcderii, a loco aliena ; quorfum eaim repenre areores? 
4e cantu agebaiur; pracmium dcbebratnr'\ei, qoi' camtu fuperior e(^ 
fet ; nunc autem ambo cantu erant pares , non arnni^e felices aut in» 
JTeliccs; tum vero graif|maticae aauerfatur hoc^ ut quisquh (it vnus* 
qaisqut. Nam <juisquis relatiuam vim hafoet^ nec abFoIute poni 
potelt; nifi addito aut fubintellefto verbo : kfuiifqltls iUt fuerit, quicquid 
jiJiiu4 c(l: fnulto minus^^jilj^ix dc duobus pro vtMque diflun efle 
poteft. Mihi iiaque fatis liquere videtur , duo hos verfus^efie fetum 
Orammatici , ^iii Aipplere vokbat fententiam l»reuitcr a pocta enun- 
tftjtam : A*ow koflrmm inttrjfos tantas tomftontra litts, Forie plures in« 
tcrpolationis aiiftorex fuetCf Adfcripfcrat prior: £t vitula ta dignus 
ct hic pocuio. Cafu appinxcrat alius vcrfum pai^cneticum in mar- 
gine: Jtui mttuat duUtsaut txperiatur atnaros. Foit librarius» q«i 
^trumque vcrftnn' male confittcinatnm inieJMret* 

ir^iiji» tft^ arbitHnm ffrn^ -Sed inlne neceile eft. Vemm Pa« 

•hoG dttrum: nec ratis'poteQ laemem eiusraodi arbitrittm 

ctfnfirniari ex Tbeocn V^ 13 g &ctty vt ▼tnunque pstrem ef* 

wtey<rH&^«f itiX$fi,atf rif 4fti* fe dicat^ yt idao aitv^r, Me* 

f»,ht^ naleas., vittda^ ab Damoeca 

■ ■ in fpondone pofita » Damoc- 

: 't09. ttqttisifms^amains^ttjc: tas ati^em p^^tdo &gino Me* 

Vt haec verba per fir fenfum naleae dignvs videfi debeat. 

latis obuium habetnt 9 non lam, qnorfum refiqua hoc et 

tamen, quid ad reliquam fen- feq.*verfu fpeAent» non &• 

tentiam fariant, ab vlio tnter« tile dicas; neque quicqoam' 

prtte' mcmitiim aut di£lum ex Calpurnio £cL 11« 99 di« 

eHy neque vnquamdici pitf- vines, vbi baec adumbrac: 

fe, cxiltimo. Referre inter* Eftt- parti $$ ab k^c^ cmcordws 

pretum commenta nil^ttin«t^ iffttite i ^am »ps Efi dtcor at 

firigere.cnim ea. cum i}^'car« canusi a amor /(tcianii n um^ 
•* • tas. 



BVCOLICA ECU.JI.I #5 

Cl«Mlto iMa piM», ppMJ; Jkt-prMn bifatwwt. — ^ 



tas, Heliiu Theocr. TI ntr. 
fiiKV fiiit H' mXXBt, v^dt mtu- 
ttr, ■rvVwr*! i' tyhrrrt-, Me- 
liorcm quoqae viam iaiit Po- 
pius Paflaral, I, 91 fqq. 

Itl.CUuldittikM riuar. £xi& 

fe PaUeinaii Intelligendu*, Vt 
feniit fuii nnperaret» vc ri< 



TOi fra can^ilei ad irriganda 
prata aperireat; interea 1 
Henaica ec Ddmoeti artMter 
«dnocami, sanc, finiU) cer- 
tamin:, ad ferugj fiws i(c- 
rttm fc costfertit. nd, Set^ 
e< B»m. c«n£ Ca^ttrs. 11^ 
Jtf.97. 



VlltOlL. nn./ 



66 P*. V*R<5IL-li- MARONIS 






ECL06A iV 
POLLIQ*) 

JRGVMRNTP-M 

/M kac Echga u:$eyp/iianda dicivix potffl ^ quam itMtstnt op9^ 
ram ti -^iim Giammatici it hifte. vin dolfi vana rBligiofU eapiP 
tutuntieritii* VacicinatiQnem Sibyl)ae dc CJirifU natalibus ex^ 
yrejfam effe^ ijkiam Virgiliu$ iptgefjiofe ad naiales nobiiis pueti 
trauseulerii, iam Lafiantius» InAit.VII» z^jtaiinbai, #/ Con« 
(tantinus AL in Orat. ad SanAorum coetum f graece reddiia a 
9199$ iudoffc AoMtfffA, Eul^bii UMs de Vita Conllantini adiuiUf^ 
c, 19 fq, C^uam iti Exc, I ad Butotica iterum excttdi curatdj » oV- 
movftrare voluii , eiusjue aufforitaiem cum iftd aeiaie pterumqtta 
aurijliani Aomiues (cf. H^ernsdorf. l\ C. Poei.mitu To. U\ p. 7^T 
fqqO f t^^ Wa^iftit Yioftris viri dolfi fequuii fitttt pleriqtie om^ 
ites^ de via ac rntioftt ianium fotHciii ^ qua recottdiium Ittdttssuo^ 
di uaiicimuue ad Romattos pertteuire poiuerii. Fido iitpritnis 
Chandler*s yindication of the Defenfe of Chrfftianity nook 
/A cIl, 2, fetU 2, et T. //. Poftfcript p. 44. Whifton'i Supplc- 
ment to the llteral accomplishment of Scripture Prophecies 
P'.94fii' Cttdworth.Syllcnia Intclleft. e^ IF^ ff. iS. Nikil 
iauteu ijla opiuione ejfe poieft teuius ei ctriis rerum argumeuiis 
fuagis dfftiiutum; qunmtds en mtttiis atiis ixorttari poftiit quae a 
viris dotltis ntietus atiimaduerfii fittet» Sic ^ v. c, lofeph, Atit, 
Xl^y JSi q^^i fferodem iregem Po/tiouis ftofpitio ei amiciiia vfitm ef» 
fe utentorat, cWgi^g Atiquis pnjftt ^ nb Ifcrode facite ^ Virgili^ 
praefettte , Pottiotd de Meffia mtrrari , ant Kicotaum Damafce^ 
f*uM , doSlitm tiOmimtUf ^uius minifterio Herodes vfus ejt^ Angfjlo 
percaruut, dt Indaeorum opimonifjus commemorare potitiffe, et id 
gentts aiia, Etiimtier^^ quicitnque fetifitm Potitauomm et ittgetttntte 
vet e touginqno tnfpescit » facite ietrebit , ttittrqtrat» ludaeornm iau* 
iam atiHoritatem ac fidem autfnijfe atit effc potttiffe optid Homa^ 
9tof, vt eorittn opitdottes pnbtice admittereitt et cariidnibns ceiebra- 
rtrJ» Memiidt fttperfliiioids ludaicae Horatiits: verum vt ettem 
rifn exptoderet, Vi ordine aganti:\'7 videaiuns primo ioco^ 
qt:odttam cnriniins argumenlum fit per fe fptttati, Cartnen bn* 
coticum ad Confittem ^ quem v, 11 PoUionem tiomittai, Je txorfu* 

rum 

*) PoUio. fn plcrUquc vct. tattuli notti inUrjtrtttUio, Zulich. 
f,Aus nunut fLirogenui, 



BVCOLICA ECL. JV $7 

mm tfi pro/U4ittr Ma»'o : /— ^?. Agi ntmc vttimam anat^m a 
SSbfffa nttutoratam: JhJm ntiiioris oftatis vitatti Atwiafia gem 
mri ridihtratn i^ proiuwiidt , rt quidem puero aliquo nato^ in 
P^iHonis qttiit^m Cvtftifatu ^^— /^. . JUc attfa-ipius r^it herotOits^ 
tt orlfis terrarum ptuitii erii regnator is^^i^. Jam vero tue*^ 
Sor iUa aetas p aetaii anreae ac Satttridae fimilis ^ per gradvs 
ftttcedet 9 iia vi puero ttato exordia, iS^^^^Ji itttretttettta vet^ 
f:ia ktJhitttra fit, quattdo ilte adofeueriif jsd ^jt/f eutuulatm. au» 
tem vt fit ei perfeUa ab outnibus pariibue^ vbi itle ad viritettt' 
eetatem periietterit : ^;'— ifjr. Reiiqua funt exuttaniis ta^iiiia 
tt vota facieutis tts gratutanfis ppeiaet 46 ad fin. 

Jatu iu .Hisfacite agmseas^ fi tuodo tattta praeuia opiHione iiuhum 
fns aecejleris, priftta poetant phaiitustnaia ah attreae aetatis nar» 
ratioiribus petiiffe; iunt verOf eutu itla cntnutaffi ad eerium ati* 
ffem fui tetuporis euetttaiM. dectarattdiH/if quetu pautto obfiutitte* 
dtfignafdi , quotdam in vaticitduiit retH\fnut^uit , adeoque. vatiei» < 
lutKtis verbis ei ptiatiiastitatibite fenfa fua expofuii, Suiituta feit*- 
UKtirriim tiaec eft , infeqvuiuram effe tetuporutn feiicitat^m wag^^ 
Ktmf eat/rque initium habituram rffe a natatibus pnerif PotUone 
€iif, uatfi {li/it:atn itte piier fuerii , et qttid poetam adduxerit^ 
vf tantam rerrm eouuerfioneiii eo ttato it/fequuturam po/Jiceri pofU 
fit, ttoe fft^ qupd qvaeritnr, Scilicet it^ttr atttties pufjutos, tuagm 
w if-primis attqua catautitate oppreffhs ^ vaticinia ciretfwfertri' 
tJffteeU , quae fiite grauiora miMari fiuo taetinra fotettt polticetri^ 
ttitjtfe, ueceffctria reruiu viciffitudiue ^ metioribns at/quando fucecm 
itHtihus iemporibne , fere fittiper euentttm tiabet.t. Ntftta ta^ 
^entempore itaticiuivrHM ihfaifitts fuit ftudiitmi qnam fub extrtm 
»a retpublieae i^oui/7t:ae temporn , primosque Jmperutores; cum 
Mlontm Ciffitium catituiitates liouiiuutn atdtiuts ierroeibits ouipis 
gtneiis agitatos' ad variaporie/rtorumt prottigiorum, et vaticitda» 
fm Ir-dfbritT eofn/ertiffttit, Jupri/ide n/rteti* /ui Sibtfllas titutia 
fnticiiiiit referebiiut ^ cuiis oraeutorum getteris ^mtiit^o et aHas 
iifter Hamatms et tuu£ wrtit> magis erat tiwgna aufuor/UiSj, Cot- 
Ug/t ex itta aetate orasuLi noutvitia Sibifttina fijbri^itis SibJ, <7r» 
T^i/r, /, tib, /, #. jo, jf, 6 fjq, Sed r^m fatis vet ir.us S/feionii 
/vTYv Offftr, c, ,^1 dectaraii tum Aitgi^Jlns libcorum f»(idiGOFui« 
Gr)eiri IvntiniqHe gcnerts, qui nulUs vel pamm idoneis a«o 
^jrtbtts ferebn«tur« fupr/t duo uufUa CQniraA.i vadiipne crema-' 
verit. Jetui in wagno ilti nuu/ero vntitituorv.Oi <st oiuictitornm^^ 
^tr pnrtim fuperfiitione parttin fraudibxis ItoiuinMU xeii^^rr.tn,^ et 
!-:'f f'b aliis viHtdnibt/s ftue fjib ^i'{*jll(trujn etoti/iut pnffitu veudita 
f ere , vti/im fnit aiiqvoti , qtrod ui/*gi:am {ilittuaiu felic/t*iteiH fum. 
t^roM promitieret, oiu/iq;ie defcriptiouem ab Um, (jtiOe de faecuto- 

K 2t attreo 



68 5. VIRGILII.MARONIS 

avno memtraffeni poetae , mutuaretur. Erat aia eih Etrufiis 
profeffa fama de offofaeeutis genti Etrufeae daHs^ §i de faeenle 
nono inde a SttUa exorfo ,- tum de decimo , periodi rerum » quat 
ium erat , fine. cf, Cenforin. e, i/, Plutarch^ in Suiia p. 4s6 A* 
Ophtionis veftigium \ aSquod apud^ Seru, eul EcL IX, 47 ef fie 
noiti faecuU exitu ei ingreff» decimi, Erai eUim de metgno amA 
pertenie ePiatom'cis etStoiciMpeiiiM optni^ quo omHtumrerum «w 
nvxXnffiS ei ietoutLrwrmm effei fuiura, tum aiia 4t maguo Rtgt 
venturo famai vrd. Sueton. jtug\ -g^» Quasennqn^ tmtem in hos 
genere- defcriptimtes noua» /eiiciiaiis kabemus, finein Orientis fiut 
in Qraecis ac Ron^atds poetis, omnesfere inier fe fitmies fitni : ht- 
fiiae acferae cicures, ferpentes imocui, ftnges nnUc cniiu enatatf 
mare placidum, diiprarfetties ih terris aHa^ua^ eiusmmU in omd' 
bus Memorantnrm Nuiium ite Hs pkfttttasmm efi, quod nom mens ku" 
eetana magno metu cotiiaffa 4oetcipero poffii ^ fi ad viittefitnpUcit»''' 
iem, a pefiibus ei maiis titagttetrutm vrhitem oi magteornm-imperit' 
mm Uberatam, cogiiaiiom fe reiulirii* Haoc eetdom aotatis au 
reae, faeeuii' Saturtiii , bona cottfiiinmtti» 

Hoc itaqne oracnio ei tmiicitdo feu comtnottio it^gomiofo yirgi' 
^ns commode vfus effe, ei, qumo deaeiaie aurea, ^inprmis ah Ht^' 
fipdo, memoratunr, ad ea lempora, im quibt^ftane eeiogam fcribt' 
ret, ei adfplondidtu ac magnificas fpes , qttasde pnero ctrta id 
iempus nafciinro toneeperanei Itonnnes , 4rattsiuUffo videtri debtt. 
Jam qui itie paer, - qnae iiia fpes fuerii, facOo diSm videtttr, 
quandoquidem iemporis tioiam poota ipfe appefuin ita vt qttat'. 
rottdMut modo effe videaiitr , quinam koc vet mtioro etmteo nobiUs 
paer natus fii, Fuii aunur F, C, r'4^ ^'^ ^* AfimoFotUom it 
Cu, Domitio Caiuino, vi ex v, rt* i2 paieti Eo antto^ pofi fit*' 
tuos 9 ue beiium cittiio inier OUauianutn et M. Antoedtam , qifi f' 
Afta cum copiii in Jiaiiam traieceretif reclrudefeeroi, meius, ^fttt''^ 
cenaiis et Pollioms opfra Bruetdttfii pax compofiia^ fuii , cttim 
artttfi pigfias Ollatiia , OiJauiatm fbror , A/itottio in matrimomunt 
tradita efl, Erat ea ex priore marito, Marceiio , grauida^ id 
qiiod diferiis vetbis Dio tuemorat, Ub. XLi^Jll, c, 31 i iifatdtm 
tamen iUttm M, Marceiiitm, generttut niox Attgtifii , de quo Aen* 
VJ locus tiobiiis tfi , ftiiffe , nott ciim Catroeo, qui fuble&am honc 
Badio AfcetiJfo aliisqtte rationem tatuqtiam a fe profettam tHinJt' 
ca vanitaie iaffat, decidere aufitn: fitnt enim, quao contra uie' 
tteri pofjint. Std, citm ea pace covfirmata tattdem pttblica troo' 
qitilliias videretttr , fatis commode ii-rgiliits kunc immqnam fuu» 
ditm fiti carmitiisfacete potttii, vt ex eo tempore f reritm fortU' 
na in Melrtts -mutata , aitream aeiatttn effe reuerfitram dictrtt, 
eamque fenietdiaiH iis omtdbus exormtret , quae a poeiis de ftUci'\ 

tntt 



BVCQLICA ECL. IV 69 

tait iius^ mtiaiis stmmimcrnri foUui». A» SaiumaHorHm tffos iu' 
ier 9A sommgMicrqtuii fiui^ qnibu$ pooia in rem fyfiw vftis fii^ 
pmiiUQ tomgims poiiiq tjl^ €omi$Bfura* Amhiiiofe auiem poeiae ei 
ettpido veuitimei argmmnmimm earmtimum faeimmi , pum mihii md 
etikmjieummm eorum fi$ aptijus ei accommeodoiims': quod muliis 
/mn esMmepMs doen-i pojli , Ji id mune ageretmr. ef, Horai, Od^J^ 
JS* Haos qmidem^ qmamqumm dificmiiaiibms 4a fuis tabormre n^n 
iguora^ mdii mdemiur' cum aiiqua veri^fi^ie dici, Ju dijficmlia' 
iibus §fi impriMis kaes^^ qjuod pmer ex Offauia fujcipiendus , mam 
ex moH9 fid, ox prijiino mairimtomio erai mafciiuruf» couf, yit^m^ 
VirgiJii adjg» Z'^ exit,tmfeim. -. AHam magmae expetf/tiiomis pt^* 
iem eedegm. ommo ^ajfignari^poffo mid§rmui aHi firi -doffi , ittqtie iiis 
Nauz^us» ' tfir doffijkmtis. (Mei«..d^ TAcad. des.'«Ififcri|>t. ToJm, 
XXXJJ, eiiam Ottie emm-^mir do&ms (Boulacre rir.Bibliotheque 
Fraii^oiCb . Tom. XXVIJIp p. msJ*- i» mupiiis .QHattfami entm Scri» 
homia,^stacmm iamim^aempfequeniediuoeriimm.feeittfitfe^ia ox 
ea ItiGa» , Duxorai efpm Ceufdr itdii^atttd, .qmo foUio Cof erai, 
eamtqmo fmjb amni, exiium^ qmopax.Bmmdifinafa&aiJtt pamitti 
oicimam fteiJle 9 mx 00 imteiiigijtum.^ qmod Im/ia fmb.*ammi fiquemiks 
imiiium eiai^,ejl» Cttm im etqt^ifenioms^ejei Jt^a^ qttam proSfm 
,Scriboftie^ ediimrm ojfii, qttipp^ trxor Caefarisi W tdri iemm ium £«- 
pidi oiAniotdi„praouaietHis,epibustpoiuii FirgiUusfiOmm ominari 
r# tmoSorem Jttde rerum coetdiiioteem augmrari ; eifi de AugttJU 
rerytm^^dpimimo ttomdmn^ iUo atuu^.^pfisquam eogiiatne poierai, £r» 
rai ietW dmo^J^s paritts Jttierptneiatio t ^um mierqme Mabeaip 
^od jmdicium, ittciimare poffii^^ i^tvod PotHofd infiripia efi Ecio- 
gUt prq prJotre opi$tiomo, facii , qmtiitdoqHidem is imtereos fuii^ 
per qmos ^ftx^BrjHftdufina fuii compofiia i mijitsyerai ab Jtmtottiot 
cttifmit/dttuJiarJs, i0, fiudj^lftmus ; ex mupiiis etdoo ehts cum Oc» 
jauia , ikmmd parum (aeiam fpem coneiperm ehbttit^ Nec obfiaif 
quejd hl*^ Poiiro fttox iierum in jhttotui pariibtes fttii; efi etdtu 
rff tx tims.amm^ qmo^ pax faiia.efl^'.aWs dtfpicitttida* Imm qttod 
ad Poitiottis fiHmmp SaUtdttum^ .mttijgo # Set^eamis comtuemtits 
(fdguf caeierts doEHms perfiqftmims tfi BoeoSork Diji Atad^ Tom* 
JI9 P^* S^J^ if^^ ^ Saionitto*Jrairom » -C^ Afituum GaUmm^ em 
ajio ifiis commeniariis adfuitn paumo etd im^ irp- aui ad .Drtijkmp, 
a virodoSio in Commeni^^Treuoti* iT^oSp.pag, 7^ res trrferiur ^-id 
tomporum rermmquo raitomibus •repugteaii cf, J^Oeus pr. kuJits 
Mciogae. Mulfo mero motefliorem <#/• nuUa ope imomditm ratio^ 
mrmi propqfiiii Uiguoitus fim Biblioth. CT^rfn. Totu. XXXf^^pag, 
t73 fiiq^y*^ qui ttamc Ectogam im attnum 730 coniecit i vi iamem 
r. it dn Pi, Tutlio Cieerojte^ M. /*. Conftte^ fitfiVao ^24, hccipitti, 
ei XuUip pro Poliio trgat » et ad magiiae atrae Alexattdrinae 

£ 3 ' iMtium, 



V 



70 P. VIROILII MAROMS 

imiinmf qif^d a tt/agtsi ^fcli ctMteut^frh ^ qui fji 1461 annortfiit, 

dicimo ({intrtofiTteuto proudthat ^ reiMhf ^ntte ftnttutin eum 

hadenws fp^iofa fii , vi vaUe probabite fiai ; poeiam ad magnam 

fftam aeram^ qnae pro reuolutione magni anni ei fl2«dx«rKraiVa 

omnittm rerrim habebaiur , refpexijfe (cf, des Vignoles' Chron(N 

logic de rHiil* Sainte Tbin. /A /r, ^to, ?U), in amtum iamen 

memorainm ^jo reHci rpfa tcloga ndn poieft^ mji perquamconior' 

U ei adncrfa rernm verhommque omni namraf viproijarefe eam 

rcm Burmantio poitdffe mirer, Kon oraenlnm Sii^tiae fid He- 

fndi jy aeiaios a ffarom refpici coKiendibat Fabrie. in Bibi, Gr. 

Tom. /, ^/, /^# Notmrc potro viri dotti hanc Ectogam iuitr 

Bucotica referri; qnae res omnino ex hidus carnsinis noiione ac 

defiuiiiotte iudientida efi. Ds obfcurUate cartnitiis ptrperam ctn* 

qntrtwiur tHomittss do£fit quando(pddim hoc ipfum ad vaticitai 

indotsm perilust » "vi per nmbages obfcuraia fii oraiio. 7cm» tn» 

ro fingutos vsrfus ad fingntare aSiquod ifiotrum' ismpomm faftnm 

reuocars vsHe , nof% miusts inaus ftudium efi, quam quod iuierpre^ 

tss oracjitoram facrorum fiifuf vidsaSf cumfinguia pttattiasmsia 

0aiumr iamquam fi iu atmatibses Taciti diicaius vsrfettiur^ iuttr 

ipfas rss gsfias rtfsrttni, ei poeiiea omamsnia adfafforumfidem 

axpiorani. Etiitm Lowthrus Sttnrttts iTon.Epifi^ Lmtdin. Praelsft, 

XXI srudiis ds hae Edoga ngit , samqus omuiuo esrpsdiri poffs 

sisgaif nes muii;tm abeft t quin fibi psrfttadsai , non flus veri dd 

stjfHaiu sam fcriptsm ejfs. Si qurs iamsn animo reputst , oHoruss 

quoqtcs popisloritm^ praetsr iudasos, traiss st vaiieima oBmfuif' 

fo permngno uuniero / sofnm porra voittm iugsuia ueat minus ii^ 

MhiiJl^ phantasmatibus ei vifis potticis^ fiu poeticum omatnut ad» 

mitteuitib^ts ; ^rtoihsqus^n todem argumSkiofiu caiamitaintu prot» 

dicendantm fsu^ridtatis pubiicas pritiatasqtH ofttndendas verfa» 

trtutitr f ttecejfttaio in s^dsm remm ptiauiasiaata^eos iucidsrs de» 

huifii / ttom adev mirabftur^ adntiihraitts effs iit tios carmins , vt 

ffffr iot aiiiSr remm fpecies at forinas ss artttis aurtir adutubra' 

iasf ii%qur fimi/ss f qtMS in Nebraicis vatibus occnrrnnl; vtitiud 

tattaitt, iu mdguv iiio Sibtfftincfmia oratutontns tmmerof qmut 

pauiier antt vidiftsus^ tntetia ejfe dsturfib a 3qris si ludasis hofmia' 

,bus propngata, lUud uotari debsi, etfi affrnusntmu sr ipfa vita 

^srufliea pfiTtttiH dki ttsqueatp ita tatntu itiud efie traftatum , ri 

fittf^ntras et imagiuis tentui fias ab sm vita Jius a vita aniiquifi' 

fimhmm kmriuitm arcfjfjnt fiui, Catisfvm st in hoc carmim 

poeiam rfifrrpteittHnfMr ad /ttifum nofimiu r ad ttfetftndum qnsui' 

qaain fum difie*ide:irust iiuitatiuut maguam partem sxprsffii CiA 

puruiud K^i^ /, d^fq^ 

' SiceGdef 



BVCOLiCA: EO&.5W.7 i*^ 



\ 






r» ♦ 



Qiicelijefr MofaQ ^ pauUo maiorft eaniWus ; F 
O Non omnis arbufiaiiiuant busnilecqu^ i|ivr 
Si caniJiius filuac ^. iiluae.rmt Coafule>di^ae^ 

Vltima Cumaei venit iam canninis ji^s;^ - - . ; 

Magnus ab : 'wfjt^ faeclcfnim n^dtui oi(^. . / ; . r. 'j 

*i lam 

itlff cx Sficf A*f. a httmiUsqthr gnvtflM Pferii Mcdtc. 3 /irn^ Ootli, 
; fec. cuni^al., ct^c Picriuy Ui .picrisque C0c 20^». A ftfmtnti ixl^- 
nqu^ ap. Picr. tnmports Men^g. lam vtnit LiCio. 

reMDrCK^ vlri*; Ikee «funt ijp- . 



cirmiiiis pr^eficbei* Xheoccir: 
teae , .omniooque 4)ucftUoafe«,. 
tiZiXi, jKiVr BioB IdyU. Vil, 
1. XiKCuMmf Mf«4r4(/ N/Qkhnl^. 
Myll. IIL PauUQ 'oHiufto^ 
pro bncpUco cavfliine.«ggre«^ 
di argunnenfiim beiie. prapfa- ' 
tur. Idem genn»- bticolic.rai^ 
porro arimjfifp mifritisfi^k(fii^i9\ 
expiiinit. .^ifrrVavirg^lti gie-i 
aas ni Ita)ke ons »^ quod rU -, 
pas fimDimim «bfidcre.&Jkt».: 
Tamarifimn eab^AK^efft-poiil 
Iidiam- Sabinuoi^' virt^ doA»!». 
coofl Mact- Tammn GdHicmt^ 
Umt^ Schreber ad ThcMnc^ U ' 
I). s^ fiMae fiu$ 4kiyuh.^gr\ 
uai, &t cargiein hoc bu^oUr* 
cttoi £itis ex digiutote Pol-^ . 
Eonts.. 

4* $» Agitur iani>vkimo 
actas eanoiois StbyUmis ite- 
rum pr^eedeiit Ctecute^ quae- 
fQcroQt: '^ 7. Adtoque' re« 
^t ounc primo loco 6eculuai- 
Saturoiumy et cum eo W< 
muiutt. gem» , quale ftecula 
tUo aurea fmt» |taque vt f* 
9 Ibbiicitar: pocro oato^fer» 
ream aetatem de&Berc 9 bm-* 



IvlialiiiiKlQ adfciueris» Igitur 
c^men tum fHpereraty .quc4. 
ad SibyJbm Cumaoam»^ffii> , 
ri folc^at, io qiK^ft vbi vifi^ 
iH0' 01^09" aducoineta quam^, 
de .fiMiiAeutc, . isfeterprejtat^r! 
poeta» ,melio«um temporum 
ordoy /p^r. immaTtirotffi» aii- 
qjrtmti dcffito proced^re o|i^r 
tiabaCUrVjNaim.&^MMur car 
mm deUySjANf^Mt, a Dio eins 
paire». G«i9ii> oriundo (vid.- 

Opera.et Pifis v. ^s^fqT)»:^»'. 
cundimi. Valfrioni Probum, j 

Grammatieum , intcUlgcre ^ 

(cum Fabri^io Bibl. (jraec. I, 

309 14» .et .Graevio LcA. He-- 

fiod. tt. 5), Don Liret. NihU 

emm io illo de reuokienlibus 

fe ao rcdi^icis aeiatibus me- ' 

lioribus occurrit. Qpot ae« 

tates SibKylla coolUtuerity ex 

h. L noa. cooflat Etiam in \ 

retrafito aetatum curfa mox 

tantum memoratur melior.feu 

aurca aetas» fua exordia, io« 

cremeota» ct i»/i*iy habens. Si 

qoem vero jUud male habet» 

quody. cum Cun\anae SibyK 

E 4 lae 



<5r 



/ 



7» 



P. VIHOtLII MARONiS 



16 



lam xt£t «( Vkf^ f Mdaam Saiiinua *ig0i ; 
lam Qoud ptttg6iit6s::cbeki demlttitur alto. 
Tu iiiodi^ mikGi ^titf^o ;^ • qu# Strrea ptilxayiii' 
De(inet^ )aKr tcfti» fiif^<et gensauxeamando^ 
Cifla faue^l^tftiatt: '(Otiriam regnat^oIl6« 



M'"» 



♦ ' r . • 



iv 



••♦ 



Tcquc 



.7 4MukW aK tpw B«n»«l»liia «irittioat* - f ^t, Meiitg., 

• «« Gtth>(e«, 



lae Hbri ixi Cfapztolio ferifd- 
rentiur » luhil ex its a poeta 
fe&t aut vidgari potuent: \tf^ 
•endun» t^y {^iBdrifeatB' Se« 
natas » qua (jmdem' t^i^ agJr 
fjts etat (V. l»o hb. XXKkX, * 
c. j^>, itmlta pafi^ni €x librir 
SibyiHjtii valgjat», et i^Taetm--^" 
cfimtgnum efll^oruiit^M^i^ 
uilMitflsi' tfunifcnHrt^ ^NicMwn* * 
f(m aecfrptuM 'Kt M3ei«i£lis> 
gentibtts' apperGRttnf y- tvnlgo^ 
intei- homines (aAattm fiiiaiei 
T. ArguAiemonr.* 6^ '¥W^^' 
tkhni^ laftitia, v^fle/iod;£^y. 
2^5. Not^ res vel ex Otiid»' 
Met.^I> 14^, et Ge. D, 414: 

'T^fna vtRomaniH pi^ta lau- 
dat evid» EWeiiif. y ad Aen. 
Vn> pag.139)'. Graeei t««ien' 
et auream aetatete-liri KfivM 
memorant: TiefM. I. h lof 
feq. Attigit Miler eandem* 
Georg. 1» X25 i^.' B, 5^($'fih'> 
7. noua progemfit; ntouam ho« 
Riiniim geiras> noiM^fueeeiriOyt}' 
nafHtoi', y/ii ^rX^^i;/ Md^ffy, : 
h; meHores et itilHoresv vt ' 
in nouo rerum ordine ot aub- 
rea aetate. EadciU mexvE ■ 
9 g^x aurea^ Heriod.' O- et > 



ip9gf£nlt»f:' Non i^tur ad 
puerttm referri hoc.potefi} 
qui^abeai^ifremitar.'. fiurgti^ 
procedec; 4irtam> et initiom 
kibebk lioc ^oero Bato. . 

io. A«i immr0giiai JpMi 
j^VltimunvfiiecUlum eflendity. 
qaod*'Sibytia Solis dTe •&€• 
morauit. n' ' ^S^. Fabricitts- 
BibU* Gr. 1. 90, §. 14 mtdUT 
^oidem' do^e cointra difpu« 
tet^' ij^rameu muHo^molef*- 
tiorem rationem prbpomt,* vt - 
et oibnef' caeteri imerpiretes*.- 
Si^ftbfequdntftm tempoiibar 
fervptum efl^ earmen, fer* 
rem fiine \AjffMHim fiSro"€a^^' 
fnr^ dfcirtianiqoe de&s met- 
Cae&rtim ' tiitelaHs r b»bitaN 
bat 'Auguftus ift Palatio d>* 
7t8 iflde. cbfiL Dio ^SLK» 
H» Lniyitf, et ApoUinis ^lim 
exiflimatns fnit» v. Suetoiu 
06laa. c^p. 94.. Oecunrit 
quoqiie Apotto et Sol in nu« 
■fis; Vetitm* eo temftore» 
qoo- haec Ecloga (eHpta eft» 
hoiiores tlK tn CaeBtrem noii* 
dnna eraHt cumubti. Si 
tzfmen vfcrb* vcrfos per fe 
anterpreteHs \ (entenlia ocit» 
quam vt* vefam^ ;»iifple^ li-* 
cet: LttClnite f. Dimae fira- 

ter 



BVCnUlCiA ECL. IV 



73 



Teque adeo decus hoc aeai , te Coafule , inibit, 
R)]lio$ €t incipientmagni procedere menfes«^ 
Te duce, & qua.manent,* fceleris vcfiigia noftri ' 

. . . . , -' Inritai 

ter ApoUp efl: is » qui nunc aurei. Cf. Burm. Nimirum 



Bafcitur puer, cum ApoUine 
ocmparatiu' y ct . propbetica 
orattone bene ipfe di^his ed 
Apollo. Sentenda adeo eR: 
£iift Dafcenti puervr alter ilr 
le Apollo eft ^». r . . - 
• 11. d££ui k$a**Mmtti praie* 
clara hatc aetat; - habii:^ 
iinipliciffima efief ratiot,: vt 
imhk fitTpi^Oy carftiin ioi^tt» 
incipict; eamque StruM^ret 
VQlgo iatcrpretesfeqiiMtur.* 
liire taxmea abfoliit^ ita: pofi«^ 
tnm" hon. ik^eunrera*^:' .beiie' 
BHMiet Bunaaniillis; ctii. paJr** 
ticipium 'iiuniqitaiiv noD: itai 
dicitur :' - iniMf - ^ua v ' flkfn*: 
fif immU mHtS'2 ^iddni etiam 
Amftj hBif Bamahriiisi vf 
ita^ xilDganius^- aadEbi^' cfir 
ApMy hoc eii«< Atgufiits 
(hnnc 'fere inteliigunt inter- 
pretri) » imbi$jhem\ iKdf Ohii» 
te,- P^, €^k. . Mdyius. 
fubieAAn.;trit xp£^'pitir ikfp 
ffnr ((|ai' ideni ax. noffaca xa», 
tione\/^kM^0 'eft)v qux ,hanc 
priMrcLurato' vitam» hoc ae« 
vnm, xnibiti Videtor tameii 
V. II' «t magm^ imijn$»$ proti'-' 
diri' mi^fls , quae ad Meuam 
progemim fpedbant, pe(hxlare>* 
vt et illa deem ksc aem mn 
putelur. la. magm minfes^ 
illnftres, ntfignesi memora* 
hiles, vt V. 5> vtpotc ikeculi 



magnus atmus ti\, vtique hinc 
et magtti mieefts, > Quis» nifi 
apud JuUum Sabinum e ple« 
tiiore Seruio legerbtUr» cre* 
derety' iam' Afrunium Pedia« 
imm iibrn fecMndoi de prae^^ 
tura vrbana: putare potuific^ 
Vii^f^tioRim intellexifle dc^.Inlio 
ct AugUfHf , • •qiii nomina^tuni 
de D. luiiai^tAugufto Caefa-t 
fc af^ceperaBt. 

i^. Ti ducis aufpicCf a tuo 
iiide .confiiUtu; expiabitut 
primooiiincJiceliis, quo con^ 
taminatum eft hac hominum 
gCDtts : fcilicet vt ianfiior et 
caftior aetas fuccedere poffiti 
JSfiiirh ^^JIigimnoftrt : bclU 
ciuilis >relifaias ipe^riy ma^ 
njfcAfml ^L Nam perpetuott 
hoef.tvt de bcI)o ciuiH Ayot^ 
/iiiiisr praedAcetur; Notumr 
CmMtabiipaeiis fietm ixpsan» 
tU,' Qmt^ifuo^ /iilifti* MiiK 
Vbxah inprimii de.Hlci tempo-! 
rc agitur^ xum poft BruA* 
diifi3iam:.pacem Sext« Pom*' 
peius adhue maiialtaliaa.in* 
fellarety vt commeatu .Ro<** 
snamkiter^liideret. Pax qui« ' 
dem- etiam - cum hoc paullo 
pofl • apud Puteolos inita ; 
verum ,' quod Ruaeus poft 
hanc paeem Eclogam noOram* 
feript^im arbitratur, vnde fci« 
Ecet tanto maior aurei faecnE 
E ^ fpes 



n 



P/VIRGILII MAROWHS 



Inrita perp((*nia;'{oluent formidin^ tcnaK. '■' 

15 lUe deum vkam adcipict, diuisquer vicjebit 
Perniixtos heroas,- et ipfe. videbitur iUis"; 
Pacutumque reget patriis virtutibus orbem. 
Attibiprima, puer, xiuUo munufciiia cultu, 

Errantis. 



• • i 



14 ;.^oHm5 Ven. 15 iflfroif m« Rottend. ij patris VLtaUiLjpr^ 
%t in vctuAi(iJq^if aliqupr Piefii.: 18 ^^ e^' i^om. yrim 

. .. 9110 Pmbaf. , . . 



fyea ^fluliiire ' videii' po&ty 
id propterea ciommod^ ^ci 
non poteily quii^pax ilU fe- 
queieiti dcmum annoxompo* 
fita fuit> v. Dio XLVIir, c. 
^6; partus veKo iUe pueri hd^ 
huc codem anuo eiipe£iib.v 
tur^ .vt V. vit et ^i. Mox or- 
aafus V. 14 piao>ekicntur, toU. 
kntun /rriiat abolita.. /or* 
jKrWo eft proptef r».ci9«f>.et 
mtum ex fcelere .coacep- 
tum. .' 

« 15. 16, IHfi dmm viiam a^ 
aget vftam deonm» «t intcr 
clcos heroesquel Adimibva- 
tunv ex iis^ quai? praiodicaii» 
tiip de aurea aetate ms^n 5W 

i^fworf UMnif» 5v^r /i^ovror. 
^•0^19 irsfxs iro»«r.CtC. cf^ 
Hcfiod. Ef^. V. lift ^q. EnMt 
eaun hoc inter aucei fiiecult 
bona» vt dii praefentes iaai-'. 
fercift homines. Ouid. Faft* 
I9 x^i.et paffim. 16, H ipfi 
tfidthhur iiils , (ciL p«nmx ta« . 
iii, h« e. admtxtxs ertt. tifii- 
fili /xec^irro» Aratos Phte- 
nom. 104, quemante oeido» 
liabuit. 17. PasatwHorbem 
s^gti: ctiam hoc ex aorea 
aietate, quod in ea pacata 



omnfa fnntr" obfeurioi -<fi) 
quod addk» patriis mrhiiihttu 
omaino,^ifiiaioram. . Marcel- 
lorum^ nomen^in annalibds 
Romaoi^ clariffimam: & ^ 
puevo» iqoi ex OA^a« Qc». 
tftuiaiai iorbrey MarccUanspH 
ta y JMiao aulxm Antonio de« 
fponfav hlcti^accipiaa. M. 
BilardeUuay^viindem pnemm' 
finfle, etfi a Catroeo confis£ba 
res non cilr» iiec tanen im- 
probabile illud eiU ct Mart. 
ad h« k . Modo noa iam tum 
heredaroiaqptni et iiicceflb* 
rem deffgaatum eom faiflle» 
anikno fihgasJ 



ig. Felicitatn mtrrarhasus 
a$tttiifr ex ^^evftfaus foxte He- . 
frodcis L.L ^}o iqq. iaborto. 
comoMnto » isdiim com poe* . 
ritia proccdere £Kit, ter#- 
stsistta Ttfra e«m adolefecatia, 
cnm vixili tan d em ct perfec- 
ta aetate sntam pwftQiJ^mam^» 
smlh €stttu , vti omnia in (i»e* 
cuio aureo naCcebantury He* 
fiod. 1. 1. V. u% wsifiti* y i^s*' • 
f^ oUti^ ifjtfa Airof€sirit 
froXXoV rt i^ «ffs^ovor.* hic 
tamea» ^vtpote ia infiiatia 

cius 



BVCOLICA ECL. IV 



•V 



Eirantis ederas paflim cum baccare, teHus^ ' * ;"• 
Mixtaque ridemi colocafia fundet ^antho. 
Ipfae Ia£le domum referent dij[tep{a capellae \ 

Vbera ; nec magnos metueni armenta leones^ .: 
Ipfa tibi blandos iiirident cunabula flores. 
Occidet et ierfi^s ,.' et fallax berba veneni 

Occider? 



ao 



20 fundtit ip. Macrob. Sat.\l, 6. fundit Gud. a m. pr., et mor 

Mcnag. • 



eius pueri, herbas tantum et 
ftores (ua- rponte terra edU 
tos niemorat^ «tfruges cum 
adolefcencia v. z8t 'Cum vinU 
tandem aetate ' omne genui 
prcmentus terrie Iponte naf- 
cetur V. 39. Ouidkis adeo, 
fm§ femine^ addi|: Met. J, lo^. 
\9,Buccar; Plin.XXI, 6 L 16 
Bacckar quoqui radicis taniHm 
^(Uratatefl; a qnibnsdant^Har: 
dtm mjlicum appiiiatum — - 
Odcr fji ti ciHnatttom^ pr^xi* ; 
Mni. Formam Diofcorides 
ilitis acrurate deferipfiky fcd^ 
qiialis illa fity inter recentio« 
res nondum conftit^ Vt do* 
cet Martinus. • Fafcinum de« 
pellere creditnm effe*, difcL* 
mus inf. £cl, VII, 27« »0. 
Coiofafium f« iolocafta, planta - 
palufbris Aegyptia» latitlimis ' 
foliis, carule-fpedahili^ quo 
quidem non minus ac radicis 
bulbo vefci folent $ fabas efn 
gratas pro fmAn habet. Cir* 
ca haec demum tempor^ in 
itaHa fi*ti coepMfe, cx Piinio 
coUigert licet ;• nen tamcA 



poft vi6hm demum ab Au* 
guiio Aegyptum, vt' Serik 
ad h« I. • Notirrima-eliatn Aunc 
haecplanta «(l'inter Aegyp« 
tios nOmine Citicas. cL Mar^ 
tin. et Cerda^ Acanihnx.h,-L 
eil Aegyptta arbor» Acaciae 
genus. . Cf. ad £cL 111, 4^ 
-ridsns efl florens,. pulchert' 
notiflimo vfii vocis, ridsre^ 
ytXif 9 ydpofi yufltf^etf et (i* 
mlliumy etiam in vernaenlo 
fermone» . 

2r] •»«• 25. /p/ast fponte^ 
nuUo ducenre, vt fatis ho* 
tum« SiC mirmf pro ttiriftm* 
ro* Theocr. IdylL XI» \z , et 
mox V. 2) ip/a CMsabnta. c& 
Burm.; qnod ex his fkre» 
fpoBte nafeontnr^ du^m eil 
ex iis, quae ide debmm pne* 
fei^a et iwsfn»»^ paffim nar^ 
rantur: teUurem fub eoruaft 
grefiii et obtutii virefcere arc 
florrfcere. 24. /urka vnttth 
graecit more pro venenst^tt 
tadem/a/laxp vt Georgr. 11« 
i$% tt^ nit/erirs faHmit acotti$f$ 
itgsHHs» OcttdHp ytzata vt 

hsrba 



?6 



P. VIRGILII MARONIS 



25 Occidet: Aflyrium ynlgo nafcetur amomuin. 
At^ fimul heroum laudes et hOz patends 
lamlegere, et quae fit poteris coghofcere virtus ; 
Molli paulladm flaueicet campus arifla, 

Inciddsque 

35 jffyriHm tt h, Pierii I*oagol>ar(]. Verfuf deerat Leid. 36 Ae 
' 9i|alu« , K^ vnus qu. Moret. falSlm par»ntum £ragm. Moret. et God. a 
fec. mano, ct Ram. Picrii.^ 37 tt pottris, qutu /It vnnsHeinC 
2^Jlaiufeit Gud. a m. pr. Rottend. tert. et qu* Moret. 



tUr^-bif m^nimr, . 2j$. AJfiprmm 
— mm^mum: quod genus 
firyticis aromatici eft v. ad 
EcL Ili, S9» Affifrium ^ivoy 
4um Armeniae et JVIedia* ea 
plaoiu efTet. cf, Mart. h. L 
• .2.^. 3.7. Vbi adoleueris. 
Hoc Xpleaiiide eDuntiatum^ 
fUr^um lamdis funt fa£b laude 
digna, vt iiXicc xyifurifdup 
ipiik^ Aomen;lliad.' x, 53^0 • 
Pariiis » cuius /f>^/f legere 
poterit,.'aut iple OdMiiantis 
eift i fi de Scriboiiiae . pitero 
«gitur; aut» H de Odauiaf 
partu» C. Marcellusjs cuius 
tamen yirtus Cum parum.no- 
bilis et c^ebrata fit» amr 
ptenda erit coniedura 9 a 
l^arcino ad y. i^ jMro^ofits^ 
yt forte' in&ns .,iUe ab 06bi«> 
viaao afloptatusy aut certe 
itt paci> cooditionibus oliqtia 
fltioine ei infigmtcr |^o%ec- 
Cnm fuefit. Cum tamen et 
huius reifides laboret, ^e- 
va le£lio : faffa parrumm iu 
inaiorum getitis llarcellae 
ampledenda erit. 27» ^emm; 
// — Oirtusp pro, virtntem 
cdgno(cere r firequenti poe^ 
tarura, inprimis H<MiierlcD» 



vftt. Nimii argttte ad philp- 
fophiae.difcipUnam trahunt« 
• ^% : — 30. Ybi ptter adolo* 
yfetit^ maior iaoi t6nrae cui- 
tus et felicitas erit .(eonL ^d 
ig) } naicentHr fponte firugeH 
vuae 9 meL Quod jp0m»0 
kaec fiiiiit» ex.omiii coofilio 
poetae maou&iUini: etil ^ou 
iatis diferte .exprefTum ciL 
DirertiusHofat^Eppd. 169 43 
1^0449$ vbi C^nnm tittu$ ina- 
rata fuaioiitas^ Ei imputata 
flmr§i ttsqm ttfttia i Qiriuittmi 
ii mutqmam /aUtuiis tiruns pHt 
mas^ etc. Haec ornate cxtu- 
lit. MMs arifim quo fenffi 
difia.fittambigitnr: comnoiu:- 
ni vfii et ratione erit s qv>ae 
adhuc eft i» herba > gramen 
tritici». herba. .Sic Sefteca 
Epift. l%^.€umf9flUttUfi #jr- 
JMi Jimm tm^i^s. Ita arifik 
improprie dida.. Atqueitai 
poetam fenfifi^ aullus dubi- 
to; noua iegete fponte enatiL 
paolladm ager efflorefeet. Si 
vero ariflafu proprie di^lanp^ 
cont^nda^s» vt fit fpica.firugis 
iam adulta» et firmata» quanr 
doqmdem fiauefiii adie^i^ 
cft» tttoi ia.epitheto maUi^ 

faaere- 



BVCOLICA ECL. JV 



77 



Incultisque rubens pendebit (entibus vua j 
Et durae quercus fiidabunt roilida mella. 
Pauca tatnen fuberuht. piilcae vefti^a $>audis. 



30 



^J^ae 



50 EdmM cooL Voflaas » vt Ce. IV, 145. fjldtk ct htc icribitak 

in binis, vt aiibi'. • "-' 



haerebis; et aut atdpien- 
dttin erity vt Ht laeuis : cum 
nunc grana tenmbuK quibus* 
dam et acutis acubus, tam- 
quam vallis» obfita fmt, no- 
vo miraciilo arilla^ tum erunt 
glabrae. Ita etiam Marti* 
nus. Atit moifys erunt tf ne- 
rae» quod ariflarum epitheton 
Aen. Vn^ S09 habetur: nip 
itmras €wrjn taefifftt drifflas* 
Ita m^lUs h. e: tenerae artjtas^ 
vt mMs acantkus , mollis inn* 
cus , moUs fiUr. Caeterum 
poeta fegetem fua fponte ena- 
tun 9 inttdtam , intelligere 
putandusv con£ Ouid. Met. i; 
109.* ^o, Jndahmtt, ftiUa- 
bunt. 'V. Cerda. Videntur 
antiqui hoc aetatis aureae bo- 
mim dupltciter extulifle, vt 
aut mel , quod tn quercubui 
ap^s fiiciunty tam copiofum 
eflet, vt ia terram deflueret, 
vt Ottid. Am. III, B» 40. Ho* 
rat. Od. II, tp, II. Kpod. 15, 
47* coaf. Hefiod* £^y. 233 \ 
alios v, apud Vdin. ad h. L; 
atit vt folia ilignea mel eli- 
quarent et fu<larent pro glu- 
tine, quod nunc illa folidl 
certii temponbus obfidet. Sic 
Ouid, Met. I, ni. Georg. U 
t}! MiUaqm dteuffit foliis^ de 
louis aeute ; et bunc in fita. 



fum di£him h. I., quare et r^ 
ada milia accipio, quae ro- 
ris more per folia guttatim fe 
colligebant. Eiusmodi mel 
ex certis arboribus, v. c. pal- 
ma, inMedia, Arabia, va- 
riisque Afiae locis legi me« 
moratur. vid. Wefleling ad 
Diodor. XIX, 94. ^fle id 
iyfioif iliud ^X,f, quo loan* 
nes vfus efl, putant nonnul* 
li, et fub Mamta* nomine ex 
Suida coiftplexus eH SalmaC 
in Difl*. fua de Manna. Apud 
Confiantinum 1. 1. ZxXiff £7r H 
wtvniif Xnynm /ukiXtr9S fit fSi* 
/utn ex priore ratiohe exponi- 
tur: Dnris ix piciomm Smn" 
€is mitiis iaiix finxii* Cf. ad 
Tibull. I, 3, 45. Transtu- 
lere poetae hoc idem natu- 
rae miraculum ad prodigia et 
mimcnla, quae in Bacchi- 
cis initiis ia^bantup, vt dei 
praefentia mella paffim de- 
fluerent arborum truncis. v. 
Eurip. Bacchw 142 fq. 703. 
710. Horat. n Cami. 19, 11. 

^i-^^S, Fauca iamtn, He- 
roum eric haec aetas, non^ 
dum illa Saturnia : ad quam 
per i!flam exadam rexHim or* 
bis redibit. Ejiarrat adeo 
poeta illa, quae ab heroica 
vita non abfuere. vtfiigia 

framdiSf 



78 



P/ VIRGILH MARONIS 



Quae tentare Theiim ratibus , qitiae cingcre muris 
^ Oppida , quae iubeant lelluri infindere fuicos. 

Alter eril tum Tiphys , et altera quae vehat Argo 
3*5 DeIe£los heroas ; erunt etiam altera bella ; 

Atque iterum ad Troiam magnus.mitisturAchilks* 
Hinc, vi)i iam firnuta viruni te fecerit aeta?, 
Cedet ^t ipfe mari vefior; nec nautica pinus 
Wutabit meicc5: omnis feret omiiia.iellus. 

, Non 

31 TJi^tin duo aj). Heirr. 33 infunden tff s, tbrrtrationc folitai« 

/#rur^ llottcnd. lcrt. tfftnr^m ivfndrrti futev Kom. vnus. fMUis\m» 

ck. <iblonf(., quod cr jniiim bcne i(e habcrct. 3^ '^r89S duo, Jitale; 

niox dvQ AlthiUis, 37 fiic ParrhaC ct Vcn, 38 maris Qoltu 

rcc. a m. pr. ci^or McntcL et Daii.UeioC cd. 



fraH.iis , foeleris , fp^9rlf»t 
mrtK 9 vt 13 Jt/leHs veffrgiM 
noflri, h. mala et vida iion* 
nuUa^ ex ferioribus aetalibus 
inofita, etfi cum korum tem- 
porum /impliiitate et inno« 
ccntia non (atis conueniunt( 
vt naulgatio , vrbium mnm* 
tiO) aratio ; quae omnia cum 
adtiita pucri actate ceflabunt 
V. 37. Cum In vate verfe- 
mur, interpreti fubfiftendum 
in hoc pfianta^raate poetif«r; 
ncc quaerendus cuentii5, qui 
refponde;ft. Male itaque ad 
res eius anni refer^s, quod 
pofl Brundufinam pacem me* 
tus de Sexti Pompcii clafli- 
bus^adiiMC fiiperer.it, quem 
annus fequcns pace Puteola- 
na fuWantm vidit, 34. Jn- 
dulget iibi poeta , ea , quae 
heroicls aetatibus euenifle 
narrantur, coraniemorando^ ' 
Arponautarum frilicet naui- 
gatwnem, et Achiuonnn ad 



Troiam expeditionem. Sunt. 
vero plane adumbrata ex He- 
fiodeis v^* f^ffqq. D^hff^r 
ktroas iUuflratiit Mitfcherl 
nofter Leflt. in CatuU. p. 3. 
■ 37 — 45. Cum virili ae- 
tate perfe^um ab omni par> 
te redibit &e€ulum Satur» 
nium , aurea aetas. Ab hac 
itaqu€ aberunt omnes peftcs 
et mala vitie, quae per cupi^ 
ditates hominum infientntun 
Contra omniiim remm vbi*> 
que pcr terrarum orbem co^ 
^pia orit fumma, wttdsferH 
awrJa itffus, vt naoigatioDe 
extcnia bona ne petere qui- 
Atm nocefTe (it. N«lla ade» 
erit nauigatio v. 3^. 39^ crit 
oootra frugum omniumque t 
terra naCcentium prouentHS 
fiiie cttltH 40 fqq., 4)uae e(l 
pei^etu.i iaus aetatis aureae, 
ex antiquo fermone petita. 
Quid? cnici adeo loquendi' 
inos iauaAuk^ vt etiim po- 

puli. 



BVCOLIOA E 



IV 



?9 



Non raflrbs patietur humus , non vinea falcem^ . 
Kobuflus quoquef iam tautis iuga foluet aratbr. ) 
Nec vatio^ difcet /uentiii iana colores : 
Ipfe'fed in prati^ aries iam fuaue rubenti 
Murice j iam craceo mutabit vellera' luto } 
Spontft fua fandyx pafcentis vefliet agaos^ 

^ Talia 

40 Xifc VratiSl. et f rane. ; alter et mox nn tfhtta /. fyiees Menag* 
41 Hohu/fis \'en. ct Fasrhar., fcd et iilud epithcton ornat. ^^fuemkH 
coni. lo. Schrader.^ vt Oc. If, 465. IV, 33:>. VirgiHum. exprcflit Ciau* 
dir^n^ 49, 73 rofiis fornio/us Vnria ripisVelhm purpureo pajfitn tmttauU 
oiiili, j^^fanMx miilti apnd Riirm. Ruit vir do^as, qui nafeenttt 
cttniicercti aduerrus quem difputauit nurm. Rd h. 1. ct ad Ouid. ni 
^>xt. 35 ci ad C.lipur;!. Kci. II, 37. . Scilicct fuii i& ncntieius (in Bib. 
Vtotlirqut jftijiloifc T. I, p. ig^). Haefcrat autem lile in voec pafeen- 
i€s: (i tfiim intcr pa^endum routatfim eil vellui : pabuli ca vis cHc 

dobuitf 



40 



puli, qui iiiflitt.im cofit, vita 
cudeni xnodo redlribcatur ab 
HefiDdo Op.232fq. 235. 237. 
Ad V. 38 — 40. Nulla opcra 
hnmaiu indigebit ager. ci. 
Ant. Pliaenom. uo. m. Gs- 
Bus operae in vitiuni cUra 
eil amputatio. v. ad I, $7. 11, 
70. Refpexic autem nofter 
CatnlUim LXni, 39 fqq., vti 
noilriim Otuditis Met. 1, loi. 
42 — 4^-. Nouum ac mi- 
ram phanUsma ifi vaticinio ! 
pecudis color natiinis erit 
purpureus, croccus ac ro- 
leuj, Hoc ita declarauit^ vt 
tingeodi neceflitatem abfore 
dicaL Aff/Jtrn (if^-a dicitur, 
dam fiicum imbib it, alieno 
colore tingitur- AdEtrtrlcim 
dirciplinam refcrre fjoc vult 
cum Seniio Grammaticus ap. 
M.icrob. m, 7 ; ex ea enim : 
^'''rpnreo aureoitt cok>re otttt 
arieiut fi afptr(^atitr : pria* 



cipi geiieris claritatem figni* 
iicari. Poteft hoc itai fe ha« 
^erc; potuit tamen nec roi- 
nus poetae fatts cilb , vt ]a« 
nae pulcbritudincm in gregi- 
bus intcr fauik et iaeta ad- 
fpe6lu aiircae ^etatis nume- 
raret. 44. mittMt vtUera 
iftto, permutabit, adeoque 
tinget, inficict, naturalcm 
vclleris colorcm tpft, fpon- 
tc , naturac bcneficio , non 
op^a hominum , purpura ct 
Into, vi natnralis color iam 
purpureus iit et aureus.. Lu' 
tti/m vero feu itttievt, ac /m- 
teay hcrbae genus, qua tinc- 
ta lana flauo ct croceo colo- ' 
re infrcitnr; cacruleum vcro 
ea infcflum ^iridem colorcm 
rcfert. Notws cius vfus etiam 
nofUis tin£loribus fub nomi- 
i?e U\ftd, Cf. Martih., it. ad 
Tibull. T, S9 52. Sawiyttm 
V. 45 a VirgtJio pro hcrbae 

genere 



45 



30 



P. vmOIUI MAJIONIS 



Talia iaecla , ruis dixerunt % . <iumte , &fi« , . 
Concordes fiabili fatorum nuquygLe Parcae* 
Adgredere o magno;;. (aderit iom tempus) honores, • 

"Caia 

^«buity vt fueut ac^edmt lante. Eoimuo» fr^dem iecit non anim« 
aduer(k poeticie orationis indoles : pafemtts^ epitheton , ornat tan- 
tumagnos; nihil ampliufk • Idem hoc non animadQerfun) ad.duzerat 
vetercsj et ipfumPimium (v. in Not.}, vt Virgilium credcrcnt /tfa». 
dfetm txiJHmMffh ktrhum vjft, In quo iniuriam faciunt poctae. Qp^^ 
$ vel aaxtme id le ita haberet« ieiunum eflet : repente inter pafcen- 
dum (andyce gufiato mutiri vellus, loterea tamen fatendum, tu^cn^ 
Us melius £criptum fuifle a pbeta. ^6 «^fcrrfrfParrhaC^et Pierii 

Mcdiceus. lo. Schrader. coni. duHU» 48 Adgrtdtrt: fciripturam e 
libris iirmat Burm.f neCcio cur hoc poti0imum loco. Tucnda erat es 
eo • quod tenorem et conilantiam fequi confeataneum cfL 



geuere habitaBi eflTe, poflPli- 
niam XXXV, ^ (&B) male 
credunt Interpretes ; aam*dc 
natura coloris iiiliii dixit po* 
etat coloris tantumgenus in* 
dicare voluttp quo vellus oiiil- 
lum fplendeat : vt iandyx fit 
colpr fandyciSf et omate di* 
xit» quod erat; habebunt ag« 
ni vellus rubrum nemine tin- 
gente. Eft vero coloiis feu 
pigmenti genus ex metallo; 
interdum etiam £i£Udum, ex 
fandaracha {roikemOckir) toila 
et rubaca aequa parte ad» 
roixta : vt ibid. Plin. » qub 
rubeus color efliciuin ^Vr- 
»mffe, f^ermillomy videsi potefi 
Conllantini Interpres 1. L c. 
%o ^urpunam Stmd^m' z^ 
peilat: ^SmvJvm n»^(pv^ii K«* 
XfVv ^virit99m» ift/^mfim* 

45. 47. Dixerunt Parcae 
fuis fufis : talia faecta^ cur^ 
rite! pro vttlgari : o iila. Pro 
£k).ex colo dedudo fata funt» 
feu faecia: hiiec neri dicu^* 
tur; vt apudHomenLm tuties 



iift%kiiw fita alictu defHiMu 
re., ncndoj fcilt^.'Ai?^*.'« /ujy. 
ruMTW MuXmffm» ^§oi oXfiow» 
Habuit autem, quod iam Ma^ 
crob.VI* I vidit» Maro ante 
oculos Catidl. LX» 320 fqq.» 
vbi eft Curriufufi. Std vos^ 
quam fata fiqHuniur , Curriu 
ductmtn ftibtitmma^ curriio^ 
fufi. Tum '47 Coucordos ftm^ 
Hti faiorum numiuo P.arcaf, 
faia funt ftatitia, immutabi- 
lia» iisque numtH h. vis et 
poteftas aeque ac voluntas 
diuina .tribuitur. Parcac <«im> 
cordnfaiis^ h. in fatis honu- 
aum rerunique definiendis et 
conlUtuendis, Sblent auteni 
poeta^ modo in nuptiis mo- 
do in natailbus Parcas, Mt /- 
^f, adhibere fata canentes. 
4S — 51* Diccre haec Ir- 
^^nwy de puero, iam ad va- 
rilem illam aetatem adulto« 
exilUmaadus eft poeta, im- 
patlcqtcr ferens moram » et 
iam aaimo prouidens praefa- 
gia ac prodigia» quae m^g- 

nam 



BVCOLICA IJCL. iV 



81 



Cara deum Tubol^^ magnum loui^ incrementum! 
Adfpicc tonuexo nutantem pondere mandum ; 
TieTTHsque traSusque maxis coelumque profuodumj 
Ad^ice, veniuiK» Ja^teoiur vt omaia ikeclo. 

* O mild 

▼. 399. fubiAts vctos fcriptiira. 31 Trrrarqtn tt intClitfqut Men«^ 

«Iter, rcHicet ad &kiendX2m verfom. T^Tramqtu yiohticiUx «p. Pier« 

53 4at/umtur Rom. PieTu, «o»C B<irm. -ad £vl. U, 66. BentL «d H«» 

rat. tCptA. ly I9 91, «t boc prfteierendtitn in poeta 

«rliitrfifr, • . . . 



50 



nam Teram mutadonem por- 
tendiint. 49^ ma^num huis 
incremmsfm , alumnus et nu» 
tricius ^fifiiiAm Airr, Afrpf- 

^f, vtc icue natus. cf. Cei^ 

da» 50. Eorumy quae ft* 

quuntnr,.ambigua eft et ftnit- 

t«ra et (eRteitda: Poteft prior 

verfus { Ajpkt CMU4X0 fiti^an» 

AfM pmd^4 mmadum per fe 

accipi. tamquam phantasma 

propheticum feu vifiim pro* 

digii, quod innantem rerum 

tnaerfionem portendit: vni* 

verfi lerrarum <)rbis motus 

ac Iremor. mmmAut muiatn 

tmuwsv jpm t din omate dk» 

tns pro: mnndus conuexusv 

caelam eonuexumy nutans) 

bene tribuitur cado mo» 

Its, pondnsy in primis iii 

motu. j^«rM autem «t oon* 

cutitur orbts terramm, tam^* 

quani aducnm et apparitiona 

naminis, qnod in Ifri^MMvta 

deoram fieri follenne eft» 

Q}^e fequuntnr^ cum ante* 

cedente iangene licet, vt «f 

'pfa ffrra^ mmre^ vm^Um^ mm- 

Uni^ vtquc fttbiiciatflr fic ad 

«leclarandam cauflam:. 40i*« 



c# vf nmnia latttrttur vnauro 
Jmtch^ inilante ma^na il^ re» 
mm inuerGorie. Ita mutaxm 
mumdi fututt iaetum ac lattfiam 
fignum habendum, Quem* 
admodum in dii praefentia 
terra moueri ac contremifce» 
re Ct quafi cscultare ac tripu^ 
diare iblet: qifod adeo ad 
deum agreilem Horatlus re« 
tulit ni Carm. ISy 14 Spar^tf 
mgr^gt ^bi filMLf^tMdes^ haud 
dubie nutantibus tacumini* 
bus. Aiter modtts iungendi 
veri>a <ft? vt ynicnm prae* 
djcatum fit: Afyn€f>^ vt /«t* 
f «nrirr vmma^ et vt in ennme* 
ratione partium mundus or» 
netur: svmuao mutafinm pom^ 
dtrt mmmdnm , h. e« fimplict» 
terlibzaittm mole fua aequa^ 
liter. Eft vero fic graeca 
ft(udarmt A/pkt.mvndum^ ter^ 
ros etc., vt' Uttet/iar^ pro< 
alpicet vt mundus etc. om« 
aia Vietentur* £t vaftae vd«- 
que culnis moli ac pondeci 
tribui hoc poteftv vt nuia^ 
rt cum vi et'^at»orfri dica» 
tur, vt de ruina tamen aut 
diflblucione oiiiii &CBificetun 
F Sic 






S2 R VIRGILII. MARONIS 

O mihi tam longae maneat pars vltima vitaCf 

Spiritus et, quantum lat erit tua dicere fa£la! 
55 Non me carminibus ^incet nec. Thracius Orpheus, 

Nec Linus ; huic mater quamuis, atque huic pater adfit ; 

Orphei Calliopea , Liho formofus ApoDo. 

Pan etiam ^ Arcadia mecum fi iudice certet, 

Fan etiam Arcadia dicat fe iudice viAum. 
60 bicipe, paruepuer, rifu cognofcere matrem ; 

Matri longa decem tulenint fkfiidia menfes. 

Licipe, 

53 hMg9 aliquot vvt. cdd. , vt Flor. Egtttt» «t faiiic recentiorcs 
nonnuUit. Sed iam Aldd.' et ex hir dn^lae /mv^v <Iood fontt HeiaC 
|)oA Pter. , oftnt et libri vaciajBt. In ravlus etiain <inv. 54/^ 

lleinf. vnus. /mU Rottead. 55 Thractus nonnuUi. 56 mtqtu 

dccA in vno Retttnd. $j Orphif Orp^rm, Orphem, CoMicpiaM Sic v«» 
riant libri cdd. ct Grammatici. Orpki Rom» et Prifcianus agoo£cant : 
K}f0ir^ 'Of^tT. Kt KmXXtifntm, 58 P»** '^«^ > ^^^- firaiau ab 

Heioiio omninm libb. le£iio» excepto voo Oblongo Pierii: in qaa 
pmn Jgus, quod hinc irrepnt in edd. Pulmaon., ct ^nc in alias. fi i. 
tmnirt AureL Vid. dc Orig. gcnt. Ro. 5, mcmoriae vitio. 59 dieH 

Donnulli ap. Hcinr. 61 tukruHt agnoCcunt Orammatici, Probat 

ctDonattts» c«im Ubris, inpr» Rom. et Gnd. Maie metuentei-mc* 
iMalii; tmleriut, tukramt, ' mkjlmltrimt itgil 
addit Sciuius. 

Sic rami pmutirt muiaiti tpud ftt tantvs » qtttBtiam eiui fyu 

Ouid. Ait. II, %63. Nec aU« ritus iat erit ad iada tua di- 

ter acceperat Confiantiai In» cenda* 55. Nvm wm <» Tanta 

terpres. v. Eiccur£ ad hanc cfl» feu erit, tamque magni- 

Edogiun. Quo minus hanc fica ac diuina materia taae 

interpretationem praeieram, laudis» vt ingenium meum 

mouet me^ quod itt wuf/dus ai» ea excitatttm» inflamma* 

et casliim $0. $1 itfon. bene tum et diuiniore fpiritu ac» 

«Hfcerni polfimt. tum» fiipra omn^s exceiteret 

53*^59* mikitMmi ad« et ipfos deos canendo vin- 

yniJl»ratum ad llefiodi dttAum cere poflit *^ adfit, vd inno* 

L 1. 174 fqq. Stt mihi tam cati dii adfiint» opem fenintt 



longa vita 1 cumque eius non fkuent poetb» 

aifi extrema pars el tempo* • ^6-— ^3. Imtfpt^p.jH^ rijk 

ra attingere poflit » ^ro eo tj^n^/ctrm mmirtm, vuJgari ra* 

diKit: Uftga^ pars vluma vi^ doneeflet: nafirere puer! nam 

tac^ Spirittts, ingsnii vis decimns iam menfis agitury 

vigorque poetlcus.^ et mihi iuflumque «deo matri vte* 

ro 



BVCOLICA ECL; IV 



9% 



Indpe, paiue puer}< cui aon zifere parentes. 



Nec 



ff% tfuf emenclimratit vm ^o&ip vti km QumfUIjanns IX» -8 lcge« 

Wt, V. Pier. Cod. Burm.,' receptum quoque in Aldd., et in tertia 211« 

Ce^BnAum^ qni ndn rifete : parentes Ntc, Difceifit Manativs ct re- 

petitt«sii. ScBfu nt onilo aat ^arum comcmodo^ at eui indubitM 

veia ledio; «ndquiores etiam f «vf. In PanrbaC cur, 1«. ^Schra* 

dec oonX. qui n^n rifirt pnrsnti^ K9c dms -hos «&. 



ro ferenti temp^ expktum. 
Omiiia haec omaui^ vt poe» 
la: nnm dcce^^fo^nt&s me^ 
morat, faflidia addlt, cum 
terapoiis Juuus decurru iads 
iam magaa oaens iid taeJia - 
eifint. ^Exprimiti>orrorem: 
a figno valdd iucioid^^ avo-* 
iaptate ift l^elftda matris^ cum 
qua recens natuisi iafaAtem 
inhietmr^ vt eo riiu fe qua&' 
matrem probare videri pof&t 
Vix dtci' poteliY qttaivtiim ku ; 
L trepident iaterpretes, qiii 
ab autiqsifllnui iade tempo* 
ffibus (vs^nm tamen lulius Sa- 
biaus vidit) ad rifum. puertr 
niatii arrideutis liaec tctrie* 
ntat At hocnou cdiasctuot ' 
feqq. ^ non rifere parmfis ? 
ScHlcet poeta^^olebat: xnci- i 
pe in dias auxtir prodire, et! 
oculos ia ma^em couikere? 
eamque quali ex hod% quod 7 
tibi ea arrid^f? agnMcere* 
PoeticHm feafum ad talija a£* 
ferre iteceire td, 6%* <tn non 
rifert partfttn^ itffr. Expri« 
mit id 9 qtiod iam diceftdum 
erat: rifum Kunc mafiris ad 
puellum natum laetitiafli ma- 
tris arguere, eumqucexpec- 
tan4«m eiTe ei puero na« 
lo , qui matri gratiifimus (it» 



x)uippe qui aSqnando inter 
hcroes et deos locum f^t ha* 
^iturus^- a xontrario ; quae 
conuerHo * fationi poeticae 
valde confentanea eft. ^em 
tn&ntem recens natum tali 
omn rHu non eKcepece vlnis 
&is ppreaces^ adeoque de 
nato puero noin laetad £int, 
cfit j^ ittgratus et inuenunus 
hoiiao, adeoque ad dfforum 
vitam et confibrtiaifn admitti 
non potefi-, quod pucr*0 pro- 
mifcrat vt.if. Conueniret 
aideo in eum, quod Pindarus 
ait Pyth. ^, ^o yow ii? h 
•MrJfwM ytfn9(pifo^ Sr h i^np 
ifQfiott^ de Centanro Ixibnii 
£9 ant quod apud Homenim 
e^t ^tm n%xfiT* ytfiffSitif' r9 
rfn^fU» rt OdyiH y^, %%. 
Deiignari antem recepti inter 
deos herois vita dn^^s re*^ 
bus (blety. oonniflu -cnm loue 
e^deae aticuins -conkigio, ^'ic 
dMiercule Horat, Od. IV, 8» 
30 iouis iniercjl ojtiatis^tjpuiis^ 
idemjiue .Heben comv^ ac» 
cipit, cf. r\'iig^ Gcorg, I» 31, 
Haec interprctatio vti fiutpli* 
•ciflima^ ita veril!jnia efi. Ad 
Vulcamim haftenus re§>icx 
potefl, quod^ cnm eius de* 
forrniter nati aipe^uXuno pa- 
F A nim 



i\ 



84 P. VIRG. MAR. BVC. ECL. IV 
Nec deus hunc menla, tl^a necdignata ciibifi efl. 

6j (Jf ab.cftinoiiiiutlit. intiUrJI iao, tt taUttJI. 

nim deleflati fuifTet, ita yt litf lauij nominatur) deoram 
cum ie caelo praecipitarct, tGnrelTn et conuiuio, et a dea 



Hymn. in Apall.3i6£qq.f ox- SiUiierua fprctu», cuiul iUe 
clnfus ille cli (ad tempus cer- comugiuln apjitticrat. 
tc , nam aliii locis in confi- 



ECLO 



85 

E C L O G A V 

DAPHNIS 

ARGVMENTVM 

C^mmemrant Mop/us #/ JiUna/caSt paflorts^ iU$ fifluta^ kic can" 
iu excilhns ^ $t fi ad canendum muitto innitani i — to* 
Poftquam /ub antrum (onceflkrani ^ prior Mop/ns 20 «•<- 44 
Daphnidis mortem ittgeti inde Menatcas /uccedens $4 -^ ## 
eiusdem Dapknidis tawquam diis ad/cripti iandes per/eqnitur, 
Mutufs iinc fibi ptjNveribus datis difiedur.t^ Etiam iu h:iius 
«ffAjfn^ aiiegeria es/eulpenda moieflifieere interpretes^ Jn Daph' 
ttide pteritjm luUum Cae/arew^ eiusque neoem et apotiieofin (u, Vi- 
ia f^irgilii ad a, ^iJt) $ nonnutU^ iain ex ant'quioribus, Maroms 
fraerem Ftaccum , mox etimn Htdnffitium Cremontn/em^ fiue etiam 
QuinSailkim (^errem,, item Saibninmm^ Pottionis fitium^ qnatfiue' 
erumi ; Pf- Cteiroei mtiorumque fomnia taceenn^ (fuod fi attiorem, 
quam perborum ratio ftrt^ /ententiam quaerendam putes,, ad 
Cae/arem nb reftras ^ /eram equidem;: quandoquidem ttoc /aliem 
non ittcommode /isri potefi i quod iamen cogai nos ^ nihii inefl ; fi 
carmen animo ab epimone vasno et tntaffo tegimus, tJhit atiud 
porta /petta/fi vidtri poteft ^ qnem vi Theocritei Id^tlii I et XIX 
imitasionem inflitueret, et,. vt Ectoga- tertia duos pafiores a conuh- 
ciis ei/d canhtm pf^ogrejjhs , it» h^ t,^ idque pautto etegamtins^ dka 
mSofi pafiores a mutms taudibus eut cantus ceriamen protadentes 
fndnceret^ Carminis argumentnm/kntDaiTp^nidls^hudats^ nobt^ 
io^ tusud dabie in vetufi^s carminibus paftoriMis argumentum,, vi ex: 
mmmntlis Theocriti,^ itg^imis Jdtflt^ I ei I^ll^ tocfs apparet^, Fui^ 
ilti im herois to€o heier paflores habitus;- cantt^iffe- mbitis ep^ a 
Vffmpfia amattts;- ^^ae eius amorts^/aia ei mors paflbritiis cat^^K 
miHibus ceiebraia eP muttis modis variata,, tfld^ di eo S^rutyts ad 
. £ei. rilh tf^. modor^ i(^>.S,4>. 'i Attian.. V^ ^. X^ ig^u f^ '*' 
tntpp^, Sthot^ Theocr^ Id. Vm^f cf^SiUnsItat. XIV,. ^^ /qq^ 
^md^ IV Rtet^2i6^ — ^z^^S*^ tt ibi iMpp.t. Potpuitli iS^aiAr p^s:^/^' 
.y^etp ver^poeta argumefitum pafforitium heroir^ gtuert pfopitts. 
adi(rrrtiett^ idque ita t\aitiimt^ omanit eP amptificauit^ vt gew' 
mfitm-pottae^ epm /piritsem/aciie in eo, agtuifias;: quatmiitam^ /iu^ 
^mieu t^mm ien^gptes et- cHaratfires ex antiqtMj/imorum camu'^ 
nnm ittdoiO' «^ cotore SmOi /emt^ ^ocus ^ in qv.o fi comienimit 
p^iflomst^ j^i^Ud» ^Mr^ mfit^ut cteen. /uauiiaie dpfirihitur : /uc^ 

•F 3 cejfirani 



( 



86 P. VlRGILIl MARONIS 

etfftrtm^ antr^^ ffgrtflis vifts paimittbus cbduttQ. Ckmun ati 
annum 712 reftrri fiitt, Vidt Vitam Virgilii A« a. Imitatio^ 
nt ftqiiutus eft hatfc E^lfigam Pcput Pafior^ IV^ qutm aafccn* 
tes poetaiB ^um <« etutndeut^ * 



MENALCAS. MO? SVS 

Curnon, Mopfe, boBiquosiiamconaenimusambDv 
Tu calamos iiiilare leuis , ego dicere veifus, 
Hic corulis mtxtas intei confidimus vknos ? . 
Ma. Tu maioi} tibi me eft aequum parere^ Menal^a: 
Siue fiib inccrtas Z^phyris mutantibus vmbras, 
Siue antro potius fiiccedimus } adlpice, vt antrom 
Siluefiris raris fparfit labrufca racemis. 

Bffls. Mon« 

t eoHfiMmus Pierii OUongvf. $ evm/UimtUtkihC e God. Mc»« 
%t1. pr^ ar ni. fec. fAeBteL rec. a m. pr. priettilit , vtpote im poeu. 
eQtiftdimus volg^o.. tnUr eonfitdimMS agras Meotg. pci/or. 4 ttki m^ 
agquum tfi Lf id. ct Xotteod. alicr.. j^ Zipkipris muUnltibus •* hoc tb 
HeinHo e binis Mbret. alK Rottcnd. cam VolC alt. commeiidatiim, ac« 
tedeate JFraiKiano ci fsagm^ Antwerp.^ c«ni piaetc«e» alier Meiitc]» a 
81. pr. tK fT.\iQ{^. wutantibus habereo*, rrpofiiit Bwm. Valgo vbi» 
^ue m^tantikus :. 4|uod cquidem. haud dcCfcxuifica». EUam EcL VI, 
%% rigtJas motitrt tacwniwt qutrcHS., Nuiic cim altetum ct ipTiMiv lo« 
cum turri poffity. letinetor illnd,. iie irer«m variet volgata leftio, 
^emtmP^KhTkC. /Ukjfdinms Znlieh, j puueis htkL t ^olSk^ wurUs 
coiH. 1«. Schaadcs. Oppofita fi^t : rmmm -* coii<i»«iii»i 

K botfi -^ iitftart —> dietrt. $. mHtantihus Ztphtfris reddit 

iyu^i^IjhX^itjffvft^ntyiaitau latioaem r% iueertas^ qvod 

Tbeocr.Idyl>.VilI,3 "A/i»^» bod pro "vitiipeiio vmbrae 

avfftistn MunfUfu^ S/tifm iee* haberi debebat, cum fit loit- 

Jii K Ctnuenimus in vnum k>« ge elegaAtifBm» rertim imj»- 

cum» Caiamcs lents^ ita vatt* go. Sic wmhwat irtmuiat 

ge ) noi> Uuts verfus^ Iit tpmd Calpuni. Eci V, »ok 

vfll 3. 6* »1 color dufkn ex 7. iabntjta vxtis fikieftris, 

Theocr. IdyB. \ t% (qq. iygmifMnX^t. v« Plm. XXH!, 

4. mahr aat«L Sic wArf« 1. cf« Martin. Vitibus ob- 

wms srbroiiK^ Aen. VH» 532» duAae {^ekmcaotvtpote quae 

QiiafKo baee iucundiora fbnl amoooitalt Ib commcndanty 

Eclo^'* tertiae pTmcipio! paftm landaoCw. Habentftw 

*AxXat Tt^M^"* SftKpm kmm^ Hcet p6etae exHomeri f]^!en- 

ri^ iV*V i^^it Ikad. «« x$jr^ did^i dc^ftriyttoco antn Car 

lypfu» 



/ 



BVCQLICA ECL. V 



87 



m. Mondhuf in noftrisr' fblus tibt certet Amyntas. 
MO. Quid^fi idem certet Phoebum fuperare canendo ? 
MB. Incipe, Mopie, prior: fiquos autPhyllidis igne^t 
Aut Alconis kabes laudes , aut mrgia Codri 
Incipe? palcentis feruabit Tityrus haeilos. 
MO. Imma haec, in viiidi nuper ^uae cortice fiigi 

Carmina 

S ^n^at Miqw&M^i feie »mnes com Anifiiiio Meffio. v. Pier. ec 

Beinf^ qqod cquidcio prtcferam. Accommpdatias ettam fic vC fa. 
fcntCQtiac diftQO)'^ £ Boftris idem habct Goth. fec. , fi4>qHe Kdd. 
Aldd^ et hipc aliie. strut tamen psaefidiumL haJKt i« Obloogo Fie« 
riif, tum ia multit aliis. - In cdd. praeiuit Flor. ctc emend. Angclii: 
tusa f absic. faiMm tibi eenut Fraac. ^ «rr/rt fhQfbum i hic osdir 
■c plu^M Fier^et Bcinf.« ct intcr cdd. AXd. tcrt. et hinc aliac. Alti 
pkmbmm twrUt. n Pt Leid. Mcntek i^ MitM c^lffMv vrWrf^ Zu- 

Uch^ te virtfl ». fiiM <» «. Paxrhaf. Heiofios adfcripfcrat ; 

/11 viriUis-^Mi. 

^ttm id»m iUr. fiui$ itmtnarhm 
fii^ Vi^ vel tum diis e9ngr$di4^ 
Htr» Firmes hoc tx v. 15 iu 
dn/td$ tJtbeto ieriei Afit^niMs^ 
Apud Theocritttx& diftum eA 
iine obtre6btione tt iniMdia 

to« £x Theocr. ^ 1% fq^ 
Nil Bifi iM»tai aliqva paitorv 
tiAnm' carsiiiMim avgws^eiiifli 
k.L meiQAravi tt vulgaidlk paC^ 
termn aomina recit^ri ptiXa} 
qvia de ve 4ifium iaNpta ad 
EcL H^ »4. Mak hiq aut. 
Phyllis a Demophooattama««. 
la» avt Codrus» AthtsaniiR 
rex». nominaretuK. Pe Co«^ 
dro paftore infra quoque VU% 
*a. Z6^ inrgHi Mri-, car«« 
aien serpiciuiit» quo is jeuui 
aiia paftoile- cantu cQntende^ 
Mt. ba Cjf). UI iofcribv pof« 
fett. luirg^iaDamoetaQ t( M(« 

F 4 14. aitemA 



typGis Odyin #» <S^ ef. 6^ 
tarit autctm hic non vrgenv 
dum y vti Burra. et Martin^ 
&cinat^alias iavido hoc ef-. 
ifit^ qnod nqpL ixal racemi f 
fcd fimplicicer nolat 8atn«% 
nm racemommy fiue vuai 
mBf paffimi e palnittbuf per 
antri oftiiun (erpentibtts pei»* 
dcntiuna» vt adeq pe»inter<« 
valia dies inlrct^ Itartt Ed.. 
Vn» 46L £i f OTV andif nrr« «l<^ 
crdSrf r«f M arbtnus tmbta^ 

% ^ttidfi id$m e$n$i, Aul 
diSiia hoc cum» fenfiL m<i- 
defiiae» vt Amyntam..v]ium 
tmnec fuperare dicati* aufi eft 
inuidi^it diAum : vt pungat 
pafiorem laus aemtiU^ earn^ 
que adeo iUe ekueti vtex 
audacia podus % quam acti» 
tonfidentky certare euoi cuiik 
melionbut figoaliccc. Jhceum 
aitd»r$ , vr/a^ miiu aequfpar$i^ 
meittmi atneig, tdkil .misnv» 



10 



tz 



P. VIRGILU MARONIS 



Cannitta delGnpfi^ el modvtMS ^temft ndta^ui, 
1% Kxperiav: tu deinde iiabet<i cextei Asnyntas. 
' ME. Lenta (alix (juantun^ pallenti cedii oUyae^ 
Puniceis Iiumilis quacitui& faUuiica rofetis : 
ludkia nofbo tantum tibi cedit Amyatas. 
m6« Sed tu define plura^ puei; {ucceffimus antro. 
aa ' £xfikdum Nympkae ciudeli funere Daphnin 
^lebant: vos coruli teftes et Sununa Nymphis : 
Quum; conplexa ftii caipua nuferabile gnati, 
Atque deos atque aflta vocat crudelia mater. 
Non vUi paftos iUis egere diebus 
2% Frr^!da>Oaphjxi^hQuesadflumina£nulIaneque amnem 

Libauit 

. 14 d9jtriiM^ Coth. ?r. i A dtfrkuH f Sed ▼iliom eft ; iic idlem £cl. 
VI^ li; pniffirixf»: tveduiatixqvi aUern» Ziilicb.. nofauH vitium c(l 
Ald^ 152^. is Mfto^ vt ctrft A, Bom« tiongob. Medtc. Picr. cum 
«m^tUQjr BeifiC etl^engnich., OraiMilui iMcnmelias wt^ if^mihi 
Zoiich. «rd^( tre&ap. Borm. cum Goeh. fec^ 19 Tufed d. Rottcnd. 
J\tccedimus^ tres cum Gotb^ pr. za Daphuin, Eti^m Mc alii rcripti 
f t cditi? ftt idf. D'Ttphni9t ad aJfr»fir»mMS, conf. ad U» 26. 22 Efi 

€otmiriexa ifQus Hcisil «4^ K^u» £rtgau tfmt.^ laalr^ 25 vO* 



14. attema «#ff«^^ pcr «U 
•terA^, ah^riiattm caaearver<« 
iiculumy ei; eundetii mox in« 
cidteAs in contcem. Etfi non 
letus opera efie ^M>uit> totim 
hoe». ()tto<t- (ecfuitur a v« ao,. 
€»rmen incider^ cortici. »$. 
Vid* Thcocrit. V, ^ck- • 17. 
/kUMHca bkerba igoota^ fotte 
nardus OUka^ lid. Afartin. 
luHo Sabw)^ gentii virgulti 
ftfperi eih 

ao. Lu^f» (Uper Daphni. 
di^y antiqtti iflius paduris Si« 
culi (conf. Argum.), morte, 
-c|uem poet^t nunc cnrminis 
iirgumen^m facit, &tis de- 
clarat lufum ingenii, non ve- 



Tifin ajffb^bBn et fe»fiiii> ex 
fimiere vero« Itaqoe !iar«^ 
tus deelaraliir phantasnati- 
bii^ antvqiiQnMii poetarunk; 
(enltrie eum et armenta ot fe^ 
vas if~2^» et ipfos agro» 
wi prata )$ — ^p^ Mater eius 
-fiiKt NympKa» aMercuriio op« 
^vct&. • PTtfdtU fanert ^ lim-^ 
yAie. ac^ba mortc< a^« «:/fr« 
*^at cruihU^ > h. ininocaty in« 
damat , deo9 et aftra incu- 
&t^ Xeiunum eft, quod vol^ 
go aiiuit : dicit afbfi eAe cni« 
^elia. * 

X4«Non piiAores ^vae Iiiff- 
tu armenta ad pft&endiHl»^ ti 
pof) paftum ad fi^tmiii» egc 

mnt. 



BVCOLICA ECL. V 



«« 



Libauit.quadrupes^ nec graminis adtigit herbam. 
Daphni , tuum Poenos etiam ingemuiflTe leones 
Interittim , montesque feri filuaeque loquuntur. 

Dapbnis 

UM noonuUi. vid. Hcinf. md /Immfnm notm , n»c mwmnm Zulich.y n«ii 

infclici abcrrationc. ad flumina nuUa iungcbac Longob/ 36 ftM- 
dripes codd. ctiam hic. vid. Pici. a/ grmniff* Rom. Pierii. sg 
firm» ParrhaC Mcntcl. tcrt. a m. fcc. ct vnus Hcinf.» quo alludunt 
Menag. fcc. ctVcn., in quibus/m. HaAenus nihilintcrcft, Ceu /lU 
pOMfirrJif feu monM ftri dicantur. monttsftri^ io€a ftra h. inculta ct 
alibi occurrunt. Markland. ad Stat.^II Silu. 6» 13 coni. monUsptt, 
farms ^ /UMasqnt tofnvti^Kr fcil. homines ; ingeniofe quidem. Verum 
yid. Notam. Tum parum placcnt firmt inter montfs 

ct /Uuas. 



runt conf. Burm. Mofch. III, 
X3. 24. Nemef. 11, 29. Adeo» 
que ea fuere impaila per eos 
dies. %6m grnminfs htrham 
puta hic et Ouid.Met.X, 87. 
Liu. I,. 24 di6>am efle , vt 
cififjit ioiif herbam» nempe 
cnm de virenti^-gcrraine fru- 
ticis cuiuscunque agitur ) ni* 
ii noto poetarum more pro 
herba graminea diAum ma- 
lis» cnm granun ipfttm intir 
herkaf vnigatijimnm fit: Plio. 
XXI\% 19. 

ZS* mon$$sqM$ ffri filMatqni 

.loptuniHr. Montibus et fil- 

vis vQcem dari» fatis notum 

efli et fi ingtmmffi motttts fii* 

vmsqnt. dixifiet, aut queriy aut 

hqni^ eodem» cum.iilo, fen- 

fu« vt in exemplis aBurman- 

no- fieri deprehendas > et in 

Bionis I4yil« ^» 33^» nihil of« 

fendelret: folet enim rebus 

.kianiiiiatii fenfus« adcoque et 

vox tribtti: fic inf. 6% Ipfi 

- lamiitia voces ad fititra iatiatti 

Intonfi mantesi ipfae iam Mr» 

mima rupes^ Ipfa /man$ arhnf^ 



ia. cf.Xy 14.1$« Se4 hic efl^ 

wontts ttfiiuat mtmor/ts/t^ nar» 

ratii^ Uones if/gtmuijfe. Nam 

pro re/onare accipi /oqni non 

poteil» cum praeteriti tem- 

poris rem ro ingemuijft in* 

dicet. Itaque- dicendus eft 

poeta pauUo dtuius expref- 

filTe idem illud» quod ante 

dixerat: coritii tefits tt fiumi* 

MNi/mpkis: fi funt teflcs » ii 

, meminerunty nunc etiam nav- 

rant aiulita. L§omsAfros paf- 

torem in Sicilia extinAum 

.'defl^re vix poeta credi vo- 

luit ; led efl epitheton or* 

naos > vt mox Armtniat tigrts 

et fupra Cqdoma mata^ Sf» 

.tkonia nix; et quod muleo 

. magis mireris Ecl. X, 59 lihti 

.Farihq torqutrt Ctfdonia tor» 

na Spicuia^ Circumfpe6lius 

hunc colorem {eniaiTe videas 

.Mofc.hum in epicedio Bio- 

nisy quod ante oculos habe-« 

bat VirgiUusy quum Daphni- 

dem fcriberet ; vti Virgilium 

jNcjiiefiantts £cL 1, 7 2 -*- 74« 



F 5 



19. Haec 



90 



P. VIROILII MARONIS 



Daphnis et Armenias cuctu iubiungere tigai 
30 Infiitutt; Dapbnis^ thialbs inducere Baccbi^ 
Et foliis lentas intexere molfibus hafias^. 
Vitis vt arboribus decori eft , vt vitibus vuae^ 
Vt gregibus tauri, fegetes vtpinguibus aruis; 
Tu decus omnc tuis ; poft^am te fata tuleiunt t . 

39 cnmti TRos Morefti pro vtr. le A. JlrmmUk Reai, et Leid. 
39 Ba^hfh vbique editum video.. Bmethi «c antiqpioribus Pierii tt 
Ucinr. probatum Uoinfio repofuit Burm.« memor verfus Aen. VII9 390 
§Umm motUs tibi /umert tkifrfos i iterum eiecit Brunck.| cum iMM^ 
cxquiCtius fit. tkffrfos Parrh&T. Cum indmewrii thimfas •bCearum cflct 
Btinfio, coniiciebat :. tkktfos iwdissrw BmecM. MUi cnim (ACim ioUeft* 
aia et fefli dics folent : quod copiofe adftruit UeinC ;. foffte multo nu^ 
gis boc ex vfu loquendi foret ; fed ct hoe Daphaidis laiidib«s co«ic« 
siit ». vt ipfe ditxifle choros dicatur. 32 wji abeft a McMg. fcc» sfi 
•t vitikus Moreti quartns , qui et aws ; £t gmgitui t. f, H p» bi 
Theocr.* Vni^ 79 r| lf«t ri 0»kmm uir^wt, Accommodatias hoc 

2ttam : f^Uis vtmrborikus dccori #/?. ArbocibQS oroatus ex pomis ct 
oiidibus eff. lo. Schrader. coni. Fktns vt mtiboritws dtcori #/. Vt 
Ge.H,390 Krgo omttis targm pmkcfcit pinfafif, SU tacpc frtms: Jh^ 
horcifetms. Quld taneo ? fi pocta do rlmis cC pepolis cogitanit» qai- 
bus ianftae tuot vites? Omot vlipum vitis» vitcm viia* 34 tmm 

Itr» vojis HciiiC et Coth.. vterqoe. 



19. Haec et lqq..pai]Bo ab- 
vnptiiis pQfitay findplictter eo 
tnterpretanda fiint». vC, ad au- 
gendas eius laudes et ampli- 
^candiam dignitatert ^ Daph- 
nid^ni fuum vnum' ex Bacchi 
comniiiitonibtts et Cocns fu^T- 
fe fingat» qui fiicra Bacchi 
iaftutuerit inter paftores , at» 
^ue adeo caerimonkt in Li« 
ber^biH foUennes ezhibue- 
rit» inter q»as &iccKi rcs 
geilae ittprimisqne ad Indos 
txpeditio repraefcntari Ible* 
bat QuamcomienienCcrhaec 
4e Oaplinide paflore narren- 
tur» non dic^im^^ Bacchum 
auteoi rurra tigribtLt lunAo 
vehia inaumeris monttmen<« 



lis confiat (eC Montfiuie.^» 
gxpl. Vml^ A H^ zsBj» 30« 
tUaftt imditstrt BmccU' acct««. 
pw) pro fimplici i/iM»r# choro» 
bacchandttm^ qaales iaepe iii 
anaglyphis et genunls.. vid^ 
Masm. Taorinenf. T. I» tab* 
% fqq. Adminuida Roinae 
lab» $0 redbibita aKnapton^ 
Verfit 31 thyrfin» defcribitf; 
^em baccbantes gcflabant^ 

n« E« Tbeocv. V% 79^ 
34«. Omavit bunc hifiiua 
Mofehtts U54I, IH» ^ fmm 
iuUsHttti^ abftiileniiit« H iT 
iyofuhttf mitftt ZXtmro Apol* 
}on.IV,[4g$:. Hom. Hkds/I» 
30A S$ ^ mSfjtt Uto* <9ttv»- 

re«o 



% ' 



BVCOLICA ECL. V ^t 



Ipfa Pales agros, atque ipfe reliquit ApoHo/ • 35 
Grandia faepe quibus mandauimus hordea fulci»^ 
Infellx lolium et fieriles nafcuntur auenae. 
Pro molli viola , pro purpureo narciflo, 
Carduus et fpiriis furgit paliurus acutis. 
Spargite humum foliis, inducite fbntibus vmbras, 4^ 

PafitNres : 

36 ^dem nojmoni ipod Pier. 37 dmmhumimr Viilgo edihim. 
Eft tamen uafiuntMr omnibas fcr^ in vetuilis. Um alkenim iAud I 
fUriUs dmminautatr au»na§ txt^t etiam in Georg. I» 154; docvit vera 
Heinf. ad h. 1. et td Aen. V, 466. IX, gl4» Virgilium, fi hemiilichio 
▼crfuiie ^odem bis ▼tatur» vocem fcre vaam aheramue immutare fo<- 
lerc. Itaque hic iia/irafMJ«r verius vifum. '^g viota tt p» Rom. Zu- 
lich. Diomedcm Grammat. purpmrta legifle fufpicatur Heinf. 39 
atj)fims Znlich. tr§ftU poHurui Menag. pr. e gioila. 40 m^mtim 
kus Goth. pr. frcmi$kus\9!L ct firagm. Horet. cum Ooth. fec. /ros* 
tikus vnus Leid.^ vt feitis tempora cingant; probatum Klotzio 
Opufc. p. 300. aras Pierii Rom., vnde illc legit : Mueit» frwadilms 
ttrasf vt Manibu} arae fertis cinftae ponantnr. Seqttjtnr hoc Ca- 
trocus. Nec pcr le improbnm. Scd tnetav wlgatam locns EcU DC» 
19 fiili kwmum ftmrtiuibus ktrkis Spmrgswti aut vtridi fmUts imduearH 
wmtra ; quamquam ad fententiae rationem reddeiidam Aihil inde 
atixilii accedity de qua vid. Not. Alio modo dicitur /•«/«# imdmtrfp 
vbi de facis agitnr ; vt Columella X, 143 H prinmm mama Utrgms Im- 
iuttr» fontts^ inf. Ce. 1, 106 D»indt JlUis ftnuHtm imdutii riuasqn$ ff 
futni^s, At to noilro eft induetrt vmkras fo mt ikms , h« obdaccit 

vmbra iontcs. 



rfio ipifM9mf* 3$* Pmtrs t$ bamM, isfsHx hihtm (ia(e* 

JpoOa Nomius agros rttiqtttm cond)im » vt eontra fsUx f»* 

runt^ doliciis fois, Daphnide ^#jr>, et amnuu^ vam culmi 

inquam » fibi ereptis et abla» vitiofi irumenti CFiygktihsrX 

ds» vt folitudinem agrorum nafcuntwr. sg.vid. Theocv. 

fogcrcnt. Summo cum afiec» I| i%% fq. pmrpmrms mmrdf» 

tnhaecy ad iadurac magni« fits^ a purpureo calyee« ptt* 

tudinem dolorisque grauita* Umrms firuticis fpioei et mbi 



tem, diAa funt Scdt cnm ea iieu rhamni genui f Ckpifid^rtt^ 

norte eorumdcmque deorum Rhamnus paliumi Linn. vid. 

difcefTtt» agros fumma ilori* Martin. Schreber td Tlicocv. 

Hus occupare dtbuiti vnde XX1V% 8?« 

verfimm fequentium fenteiitin 40. S^mrgia kmmmm /oitiH 

exoritur. 36. 37. la iis fuV fi proprie accipits » hoc no« 

cisy qulbns bardsm^ quod nifi.de florum tc frondim 

kic omnino pro quouis fim* fparfione per humum expo« 

mend gencre dldtun» (ero« ni potdL Hoiat. Od« III» 189 

14 2 i^Nir* 



\ 



9« 



P. VIRGILII MARONIS 



45 



Paftores : mandat fieri (ibiralia Daphnis. 
Et tumulum facite , et tumulo fuperaddite carmen : 
Daphnis ego in filuis, hinc vsque ad fidera notus, 
Formofi pecoris cuftos ^ formofior ip{e. 

ME. T&Ie tuum carmen nobis ^ diuine poeta, 

Qjiale 

4a it tntc <fffiiii/o dceft in Moret. quarto. 45 nobis aurmm ap. 

Probum Grammat. 



14 : Spargii agrefles iibi (Fau- 
ne) filua frondts. Fieri hoc 
putindum efl in honQrem 
Daphnidis. induciie fontibut 
vmbras^ multo magis vagum 
et intLe6nitum efl: fiue fic ac-^ 
cipias y vt arbores ponantur 
circa fontes. fiue vt ramt 
frondentes. An enim hoc cir- 
ca omnes tbntes fieri debet, et 
quorfum ! Aiunt ritum fune- 
brem efTe : fed quis eum vs- 
quam memorauit? Circa tu- 
«nulum arbores feri mos fuit 
(v. c. Uiad. ^, 419) y non vero 
circa fontes. Si porro de ar- 
boribus ponendis. ac feren- 
dis accipias, accommodatuim 
erity vt priore quoque Iocq 
/parg§r$ kumumfoiiis de fatio..^ 
ne fiorum accipiamus. Fir- 
mat hanc ratxonem locus 
Eclogae fX» i^ qnis kumum/i^ 
nniibus korbis /pargsrtti^ aui 
viridi fonHt indusorei vmbruT 
Neutnim tamen inter hono- 
Tes mortuis habitos memora« 
ri vsqoam vidi^ quamqtiam 
ad fontes et in \iretis olim 
(epulcra £i6la eflfe, tUfwondH 
-ffrrt^ inter honores et mune-* 
ra Mortuorum habxtum eile,^ 
non ignoro. conf^ focttmi, ia 



quo cum noflro certat» Ne- 

meiiani £cl. I» 64 fqq. Ni- 

hil, quod ad rem £iciatf af- 

ferunt interpretes» neque lo- 

cus Horatii Carm. III9 13, 2. 

O fons Banduiiae*— X>«iSpr i/i^- 

no moro nec fine floribus; rec- 

te huc refertur. Videtur res 

f]C expedienda» vt tumulum 

iuxta fontem faftum intelli- 

gamus. Sic in honorem de- 

funfli palloris» noto more» 

humus floribtts ct fi-ondibus 

Qiargitur ac circa tumolttm 

ftrbores {eruntun Ineu&n- 

dus tamen vel fic poeta, quod 

aoQ latis diferte ren» expo-^ 

fuit Popitts ^ exprefiurus 

iiaec»iad alia delabitur i^«/> 

ior. IV, %\ fq^ 43. Theocr. 

I» iao« 121 C^ifvis iymw 7Jr 

T«90f, rus fiimi t»is vofmmv^ 

^st<Pv9S a rms ruifmt s(yf. wif^ 

^ms uis norhfims ^ quas ver-^ 

fus» cum multo inaior<m fim-^ 

/pUcitateok habeant^ xBireris 

Virgilianis pofUuberi.. ksnc^ 

vsqus adfidsra smit^u ^icttOt; 

t% mec in, pafiQntiQ. carmAae^ 

f^tis placere poteO. .. 

45^. Vid^ Thtoer. I, 1 el ^ 
ete. Vm 78— «3^ Compa-- 
ira FopittA P^fior^ IV:« i*~4<^ 

aqvae 



N « 



BVCOLiCA ECL. V 93 

Quale Ibpoi feffis in gramine ; quale , per aefium • 
Dulcis aquae faliente fitim refiinguere liuo. 
Nec calamis folum aequiparas, fed voce magifirum j 
Fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, 
Nos tamen haec quocumque modo tibi noftra viciffiiDi 50 
Dicemus ; Daphninque tuum tollemus ad affara ; 
Daphnin ad aftra feremus : amauitnos quoque Daphnis. 
-MO; An quidquam nobis tali fit munere maius ? 
Et puer ipfe'''fi3it cantari dignus ; et ifta 
lam pridem Stimicon laudauit carmina nobis. 55 

ME. Candidus infuctum miratur limen Otympi^ 
Sub pedibusque videt nubes et fidera Daphnis. 
Ergo alacris filuas et cetera rura voluptas 
Fanaque gafioresque tenet Dxyadasque puellas. 

Nec 

4^6 btJfSs lHom, ^ yrmM ipud Plifdaii. Vlt. ' 47 rrjlriNfvrif 
fcmres trci, e« morc* 48 —^uiptmt fcriptum in vetullioribus. ▼• 
Hcinf. 53 Ah ^i«fftid Oad. tali «^/5 Vodl cc fragm. Moreti. 5$ 
Stimiehom, ^£liikyfo«, varie fcribitur. ^Sthpnaeon et Sti$ntthtmtjothiLau 
In Semiatilf cbnfuniiiluT SffifXK- Si^ix^vf >P* *rhcocr. 56- /tt* 
n»m Mcoftg. alter ct Frant. Sicque Giiaii. et Cintcr. et poft iUos 
^lotaiva Opufc. p. 301. M^mm Mcnag. prior. 5g f< ftUra tura, 

^am vim Htirra h. 1. haheaty non vidco. Ei^nt tamen epitheto 
quac adiungi poterant? florea, v/eiela, Nunc video, ettam lo. ^hral 
dtt. coni. fieretaque, fieurat^e, 59 petfiom^ue Jimul Mtnag. 
«her. oMff« Ven. DrffoeUs Rom. tt Lekl. 

a^fias rwo p0eds |»eypetuum: tamquaiB nouo numini agxef% 

vid» Tibull* ly if 3X« 49. ^ ti, ea «mnia tribuuntur^ qoat 

/0d ctiam «^afVy cantUy magit fme deorum olim in tenis 

tro par ei. ' 49. €£ Theo^ pracfendae tribuebantur, fiue 

cvit. I, ^. 4. 5. 51. tolUmas deorum honoribu» inititui fo» 

ad ajiwa, h. in caelum et iti- lebant; fiimma fcilicet laeti^ 

ter dioos fubktum ^nam; da ttiam fcfanam et rerom 

nili fimplicius fit : celebrabi^* inanimatanim ^%^6^* Inde 

1II1IS, vt IX» a^ Vare, ttmai &cni«i anaiium ei inllituen- 

wbmin-^Cawumits /^bUme /b^ dum narrat 65*— -So. Cam 

rma od.fldH-u ^^gHt; et fup. didus^ fplendens, micans, vt 

4^ bhicps^ ad JSdtra mtus^ iidas; c^^Cerda; l^ocus au<J 

^S: lam Oaphnis de«is fac- t^m loA^e dultifltmus. 51« 

ttts ctlebraitur, atque adeo ei^ almris rafto pbotica cum m» 

it^ias 



94 



?. VIRGILII MARONIS 



60 Nec lupus infidias pecori^ nec-retia ceniis 
, VUa dolum meditantur: amat bonus otia Daphnis* 
Ipfi laetitia Voces ad fidera ia&ant 
Intonfi montes ; ip(ae iam carmina rupes, 
Ipfa fi>nant arbufla: deus, deus ille, Menalca! 
65 Sis bonus o felixque tuis ! en quatuor aras : 
. Ecce duas tibi , Daphni , duas altaria Phoebo ; 

Pocala 

61 nfnium alii apad Pi«r. tt HeinC meditatur Milmg. pr» . • 6x 

UttUUtt wotts Mcntel. pr. USluut vgi toUunt mf. K6'ler. dyipfat tl 

ium Rom. 64 dtus fyft Longob. et Medic. Mamatius Goth. pr. 

6$ o» Menmg, 66 duo^ut mitifria vulgo antc Heinf. dua altaria ia. 

taoonuUis. ^uas aXtaria iam e Longob. probabat Pier., ex Cnd. 

ct aliit Adilrvxit Heiod 



ttpiM iungt docet 6u Noa 

fcilicet illa filuarum et agro* 

rum laetitia elTe poterat line 

fecuritate. Itaque ad hanc 

delabitnr poeta, Et vL S% 

omninm adco rernm naturae 

ea laetitia communis efle po- 

nitur. Dudum autem ex 

Theocr. XXIV» 84. S5 vide- 

tur, vbi, Hercule i nt er deo^ 

receptOy lupus non amplius 

infidiatur bianulo. atia d'e 

tranquilUtate aecipe. 6%. /w- 

itmfi momiff fiint filoofi» in» 

caedui, vt Serm. Contra 

i9uftt9 waHet Georg. IVf 277. 

aoi|fi» kttmus Ottid. Rem. ipi* 

Qtiibus ipfis concidit dubip 

tatio Martini » qui non nifi a 

ftcmh d^gfi^ itttcUigi pofle 

putabat. d4. O Meoalca» 

ipfii arbuila refi)BaAt: Dcbs» 

dcttsiliel 

6$. Nune iacmm . et an- 
omm decerttit. PrimQ eum 
imiocat: /#A«nu.#/. /r/Kip 



eCt propitius» vt Aen. 1, 330. 
V. Seru. et Intpp. Mox la- 
crum eius cum iHo ikcro 
Phoebi coniungit : quod ob« 
fenutu dignum efl: heroi igi- 
tur cum deo : forte tamqnam 
canttts praefide. Porro no* 
vum hoc» quod non vtrique 
vna.arafit» vttfVja^^Mfiat; 
fed quod vtrique diue arae, 
adeoque quatuor pouonlur. 
66» dnas akaria Phaebot duas 
aras Phoebo» quae fint alta- 
ria ; vt» quod diCcrimen iater 
vtrumqqe faciuot gramma- 
tici> poeta fjtquatur (vid. 
HeinC}* Phoeboque adeo» 
tamquam cx fuperis diis, al« 
tace^ Daphaidii heroi» aram 
dedicet Non tamen placet 
ia poeta ifla grammatici.fttb- 
tiUtas. Obferuandum aHtem» 
Daphnidi vt heroi iacrum 
fifri ladt» oleo, vino, adeo- 
que X«/Bir> rror^* non vic» 
titna caefu Idem Nymphis 
f t.Pam fit iipud Theocr, V« 

53. 54 



BVCOLICA ECU V 



95 



B>ci]la biaa.nouo Ipumantin lafie quot annis 
Craterasque dto ftatuam tibi pinguis oliui; 
£t multo in piimis bilarans conuiuia Baccfao, 
Ant9 focum, fifrigus erit, fi meflis, in vmbra, 
Vina nouum fundam calathis Ariufia ne£lar. 
Cantabunt mihi Damoetas et Ly&ius Aegon; 
Saltands Satyros imimbituj: Alphefiboeus. 

Haec 

68 CraUrM^ iam Indt ab Aldo cditiir; in iltls CraUrts^. 
Contra vulgg. dtto\, At dtm iam e Bom. commcndauit Pier. , nune 
HcinC rcccpity aUis aflcnticDtibut. 9!iuai duo Morct. ct fragm. 69 
aUmria Mcdic. Picffii. 70 JSu atfius , in tmhra coni. Waddel. p, !• 
71 hifandam Meaag. ct Morei . quart. , k, Picr. Qbl. noua infundam 
Morct. fcc. Abcrrationcs in Arwfta vid. «pod Picr. ct Burm. ; it* 
ttox in LgSlins, £ft « 'Af«M/» X«f«> «t Ams*-*;, yrbs Cretae. 



53. 54 et 58« 5p9 vnde haec 
exprefla&ut. nauaimSiB^ vt 
EcL 0» %% Lac mUtd ncn 4J%/ia' 
U nanMm wo» /Hgon defii. 
^9-— 73. Ex muko fuauio- 
re loco Theocr.Vn» 63 fqq. 
adutnbrata. Pofliuit haec vi- 
deii de epuHs Ikcris in il- 
lo (acro iaiUtuendis acci- 
pieoda efle > . quibus exci- 
piet paflores et ad hilan- 
tatem ianitabitk . Ita tamea 
sniraai eiTet^ quod tempus 
jocri nondam conititutiim ha^ 
bet, hyemeae an aeflate il- 
lud fit cel^braturus» Aliam 
fibfcuriratem habebunt fic vfT. 
74. 75» fintne de binis aliis 
&cris praeter illud DaphQi» 
dis accipiendL Videtur ita- 
qae fic Aatuendum efle» vt 
r. (f^ fq. de caeteris fbllenni- 
bQ.s ac fefiis diebus memo» 
ret, qttibus inter epulas fef» 
tas Daphnidi quoqne libatio 
fiaC: hoc tft vf. 71 fundoKi, 



70. AHi€ focum^ f frigus triii 
quod (ane et ipfum oblefia» 
tionem tacit ; vnde poetae et 
hoc memorant. cf. ad TibuU. 
liy If 2p. 71. yina Ariufia ex 
promontorio et tra£bi Ariufio 
ia infula Chio» v« Heinf% ad 
)i. ].» et Potter. ad Clement, 
Alex. Coh. pag. ^4. Etiam 
homm mentio a paflore fac» 
ta reprehenftone digna vi(a 
Kloteio Opufc. p« %%i \ de» 
feadi tamen jpotefly cum in* 
ter Chium e^ SiciliAm com* 
Oiercia (atis multa fiierint^ 
culnque in carmioe maioris 
ijpiritus verfiftur poeta. na* 
mndi ntQari. fuit fcilicet.vi* 
num diilce* Calathm .h. 1» 
vafis et calicis genus. .73« 
Sakanns Sattfros, imiiabiturz 
fimpUcicer pro fidtabit: fcil» 
Satyrorum more. Male ac- 
cipit BaKter. ad Horat. EpiiL 

n> ^9 t%St vt fit» Satyrum fid- 

tabit. 

74- 7>% 



70 



96 



P. VIRGILII MARONIS 



Haec dbi femper erunt, et quum ibllemnia vota 
75 Reddemus Nymphis, et quum luftrabimus agros. 

Dum iuga montis aper, fiuiiios dum pifcis amabit, 
.' Dumque thymo pafcentur apes , dum rore cicadae : 

Semper honos nomenque tuum laudesque manebuni. 

Vt Baccho Cererique , tibi fic vota quot atmis 
go Agricolae facient; daxnnabis ttr quot|ue votis. 

' MO. Quae tibi, quae tali reddam pro carmine dona ! 

Nam 

• 

74 tfMM Parrhaf. -ef pro vir. led. vnus Lrcid, 75 tt eoHvfirw 

kimtu tres. t«ntufirabimHr vnus Burtn. 76 amauU Gud. • m. pr. 

77 paftfiHtur Gud. , quud tuetQr Cort. ad Plln. It Epp. 9» i. 79 €*• 

Mfua Mortti quartus. So dammabif-^votis, Pla<«bat Heinfio evic. 

Std vUomque r^dt. 8< P^^ mmtvr* Leid. alt» digma Paxrh«C 

.* vota vnus Letd. 



' 74. 75. Ea, quae antea 
omnibus diebus feihs le fat» 
turum eife dixerat , nunc ad 
duo follenaia infigniora reutN 
cat. iMfiratio agrorum^ fhie 
ambarualia» moribus quidem 
Romanis fiebant fub cafum 
hiemis ^ iam verc feretio, v. 
Georg. I» 34O9 tt ad TibulL 
n» t pr. f vt icnt v£ 70 jlf 
frigms trit hinc iiluftrandum 
efTe putare poflls. Fatendnm 
tamehV ad Siculos h^ec po* 
tius ritus accommodata ha» 
beri debere^ luqixfi cogi« 
tandum fimpliciter de fello 
NympharumY alioque feflor 
agrbrum lufhrandorum. 
• 76~7S. Faffiditum nvtte 
hoc^ qiiod dele6lare debuit 
liouum dtAum ia poeta. ditm 
rote titadno ; ttntiqua opi^ 
nio. vid. Hefiod. Sc. lierc. 
39^ Theocr. IdylL- IV, \6. 
c£ VVfan. Cerda. ' 7P. So. 



Ingenii htdentis yeffigia vbi- 
que agno(cas*> minc in faoc 
quoque, quod primo cum 
Apoliine Daphnidi arae fh» 
tuuntur^tum in facro Nym- 
, pharumetlufhrandorumagro« 
rum iiii iibatur^ Viuac cum 
Baccho et Cerere coniungi^ 
tur, ehisque fcflum annuiim 
tAemoratur. dmumahis tu qsto^ 
qtu voih , h« eo, quod homi- 
«nes earum reriim, quas a te 
precati erant, compotes fa* 
cis^ obligahis eos ad vota^ 
quae ea quali fub/^liditione 
fecerant) ibiuenda. Formu^ . 
la &llennis; ttttmtfaifts voii^ 
fed et roto. Spedit autem 
hoc ad numen declartndttm^ 
vt non modo facra, verum 
vt etiam preces ct vota ad 
eum^ qm inter dcos relatus 
efl, fiant, vtque vota, re 
imjjelrata> ei perlbluatttttr, 
Siniili modo immen^declart- 

tor 



.BrarDEIGAiECU.V.. ^ 

N(iiiPiiei|uc uic taiJiuiu^vanienririitnlusaiiiBti/ " -■** 
Nec percufla i^t^t ^uQp tqm iit^ra.^ nec quae 
Saxofas inter decunugt-fiumina yalles. 
MB. Hac te nos ftagili donabimus ante cicuta ; 
Haec nos,^JRo'rrboTuiiL.Coiydon aitletat^Alexin ; 
Haec eadeih ddcuit, ■ Cuiom pecus f ati Meliboefe 
MO. At tu fuine pediim, quod, hie quiiihlaepe rbgaiet| 
Non tulii Aniigeaafi-, 'et erat tum-digiius aman, < • 
Formofum paribus nodis atque aere , Menalca; 

$t nrtimtaHs/. tnfjn. Moret. S5 itimiflthiif «^.Trobum in 

Infliuuit ut. <t >n pi. Henlel. rt Rt^., quoii lit p«a(o NcnalrK^ad 
donandiiRi 3BimD lccipil Mufun., paium aplc^. anir, jnicquiin dilcef 
dimu). 'Paulls'iciuniu] hoc a pdcu Ini^mu]!.. Pr.1cn.b2> C<U(m ^i». 
Couiicit h«t idemlo. Schiitfet. et Iflndaf VI, 69 flos fHii dakl i.-la- 
«FM, rutuctpi, MK/a. 8S 'f' MoMti quiri. nti Jum /arpt Ven: 

S9 *ral (um pi. Mdrcr. lnuc qu. Morct. ctVen. > 

tflr ptr iusiurandiim : /iiraii- 41. Ad feqq, cf. fup, v.-il. 

Jaigut tavm fitr numm jioni- £x vIT. S6. Sy-li.iud tetne^ 

mHt aras. re fufpieio nat.i, voluiife Ma- 

81. vtnietit avfltr cfl oriensj ronem fub Metialcae perfooa 

flare incipieoi. vid, Burm. agnofci : 



,. Certauit cum TKcocr. I, memuret : Ecl. II et in. 
8. 8S. V. Theocr, VH, 8S. Cf.,Theocr.Vli,43-44( 






VIXGII.. nm.I 



98 P. VIRGILII MARBNIS 

I j 



K C L G A VI 

SILENVS *) 

sT\ordi0 jpra§wtfjfb p^^fa fiy pafmkfiticiur $mtai% tarmm ^* 
t-^ to^ ndirt aii ad carmefi ifucoMctm ; Vari tamtm taudihu fr* 
ktrandis ei koc kamd impurfort x-^xst. InJU narrat^ dko Sa- 
isfros amJSiiimpka jkgk SUnmm ianuUm *^ggr^/bs adigijft^ ri 
fibi earmtn cm^rH -— jo« Exponit /|uff fimmaiim potia $x^, 
0j earminis argtmintum^ qubd mtfthicum efti aitigirat Silemts 
fabulas prima # cosmogouia ji *— fo / inda uUas promfcu» mtmo^ 
raias^ inttr gnas eopicfins txponit Pafiphats iffaafiam amtrtm 
tauri 4S -^ 60» Rtptnit indt ad Gatimn carmtn dedttdntrf t$ 
oH tisis iattdtm poeticmn ti carmina iMktata 6^ — ^s» ^^m iti* 
rum adfabulas rtdit g^, Vifptrt imgrutnU facii SUttms ptam 
tanendl 8S- H^* . ' 

Ftlix in iudus Echgat argttmtnto tteius traffaiiomt fnit potfa» 
facundijffimis t^iim^ duUiJhuiSf ac putcketrimis rtrum imagim* 
hus onuds kaec narratio diflhiSia tfi , qua Silekus wx antiquijfm'' 
rum pottarum ac pkilofophoram ratiot^ibns originem rtrum catdt, 
atqut iudt perfabnias ornatum poeticum maxitnt admitttntts va^ 
gatur* Nim tuim, quart cuin Crantmaticis ^ qui Sfroutm kuc 
vocant Cdi quo v, ad.JPfiudodonat. f r^J, ad Bpicuri potiffmum 
piaidtav^SJ fqq.refernm^ tfideo; qtdd? quod quatuor i/tmmat 
t qtdlfus vtttutrfiim ibi co^firuitnr ^ qaat ad Emptdocitam rah't» 
ntm ptrtitient f ab Epicurtorum priucipt Lncrttio txagitauiur 1% 
yj7t et fdiitur tpta dt VirgiHo Epiatreat pbil^[ophia9 ftOatort 
fabula fidt Pfeudodoftati et Seruii^ aut potius' vdtdjfimorum koHd" 
num , quj ttomitia ifia fztnt umditii '. ftdi auttm autiqtdJSma ali* 
qua reconditior fabtda dt ^ktu pkiiofopkia tf fuptr rts uaiura* 
ies tt moratts difputatiofdbuti ntque vanum eff, qtevd Stmio w* 
fertum efi ad v, 13 Sant! hoc ^ Sileno non dtcitur fiAam a 
Virgillo, fcd a Tlieopompo translatura. Is enim apprthen» 
fum Silenum a Midae regis pafioribus dicit crapula maden* 
tem et ex ea feporatum ; iilos dolo nggre(!bs donaientem 
vinxille » poflta viaculis fponte iabentibus libei^atam de re* 

^ btts 

*) S^^ntts, Af^rcTiptam prae» . pro Silnanonm S&e$mmmt tb 

terca in edd. Esunorum-, S*t^» KltirVbc. om&ino abcft. Pro .Vu 

rum, nt ' S.iUutMttrnm drfr^jtiom hnus tn tliit prtcftsiptum ^0» 

Mo« ct codd. htbcnt; notinuUi rutm 



BVCOLICA ECL. VI 9«> 

hns natundSliiis et antiqms hlidtLt intemganti r^pondlfl^» 

Jjaeu^fmi kac tU n etaJUHs in Thi^pompi Tkflumafmf vfid§ $x* 

€srpta parskmla apud AtUan, Var, Hift, IIU ^S, vbi vid^ Ittttpp^ 

di ipMt tamdanM, App^ftta tbi narrdiio Sopkifta aliqno dignior 

da tsrra Meropidt in Ocmno fita u%iftH»e$ ixoraaia, Adii^td^ 

iamen miftki auQoritas fmi ; fatam Pindqri^ nam, ptod iit$ Sito^ 

mum iH^ Otyntpo eonfabutantim induxitf eoniunffum cum iHofuiif 

ejH ndm Okfu^m Marf^ Phrif^s atmnnmm Voetm ind$ i<pi/utii 

f9§ pto tkomine taudat Scttot. Ariftopti, Nub, aaj ei $x $o Suidasm 

Seruata tx ditJtis HHsfenitKiia: noB nafci bomini |onge opti* 

mum cHe » proximum autem , quam primum mori Ge, Tufe^ 

/» 4Sf vnd$ kab$i iMtani» Inft* ///» >f ^* Ex Ptuiarek. Confotain 

md j^tton* p, tss difeimus , Ariflot$t$m in Eudtmo ka$$ tatius 

4scp^jf$f vnde ibid, D» ^ui/u^eyQs IntirivM t{jf) rixns X^Xtnnt 

^(pilfMfot fffttfiuut^ ri ftt fi*»^to^t Xiyetv « v/kSV ufttof fMi yvSosuf* 

^emotnabito atUtm tkoCf quod Sitenus. nune inior eanent$s d$&s tia* 

heiur. Quod emiem vineiuui eum^ v4 eogani eau$r$p Sktfrip a 

Jurore vatieinantiam p$titum fff$ puiabiums , qfnm d$tr$ffa6ani 

vaiesi vi vtt d§ Pytkia notum* Cairotust $t poft eum Martinut 

me ffartvnuSf /pd ang^cis verfibus Eetogas reddidit^ fi qua$rim 

tter^ qttorfitm pktfficis ptaeiiis fabutae iftae a v. 43 fqq, fubieQae 

Jini f rationem eomminiftuniur fatis fitbtit$m; tradi feitie$i noi^ 

mima moraitm quam naturatem Epicur$orum p/utofopkiam » qua 

r$tmear$niur inprimis a eupiditaiibus $t immoderatis animi per^ 

Surhifiivmbtis komin$s; haec auttm praeeeptaf vi decebat poe» 

9am f expreffa $ff$ fahuRs d$ turpi nwore Hsreulis et Pafiphaes^ 

de fuperbia Prottidumf tmaritia^ Atalantat $t imktodieo IttSa 

P ktuth o m iadum forontmm Std FirgiHum $as tautum fabttlas f$* 

ftmtttm efft appartif quae $i frequeniaiiffimae in veterum earmi^ 

odbus effenif $t omaium poeticum inprituis aduiitt$r$nt% Jtaqtte 

mlias diftr^ns expwuif aUarum non nifi argum$nta eommemorai^ 

ut deteffatimd ad$oftud$tf vi ini$r antiquas iilasfabutas Ga^i fid 

enemintrit; toeo parum idoaeOf nifi verfns transpott$r$ ptaetie^ 

riie qua de re v^ lnif, ad C4. Pormam tt eotoreia ab hoe eanui» 

fs# dueebai Cesntms etegmttiffimus poeta » eum Cantharum firac^ 

tam fcriberet f fed nottemus $um carminis gratdtatem ad rem /#» 

vijfimam deflexiffe ; qwo ipfo omtds votuptaiis fruStns intereep^ 

i:is eft, 

Caeterum Faro injtriptum eft earmen: de quo vid, Exeurf. ad 
kane Ed, Pabutem d$ reeitata hae Ecloga a Cplteride mima $i 
Cieerotds exmtiatiom vid, in Pftudodonati Vita Virg, f. qi% 



G % Pri 



nma 



R VIRGILII MARONIS 



Prima Syracofio dignata eS ludere veriii 
Noftra, nec erubuit filuas habitare , Thajia. 
Qiium canerem reges et proelia , Cynthius aurem 
Vellit^ et admonuit: Paflorem, Tityre, pinguis 
Pafcere oportet ouis , deduSum dicere carmen, 
Nunc ego} namque fuper tibi erunt, qui dicere laudes, 

Vare, 

I Sf/rMfio. Tta Komanus Pierii. "Zv^mniwm itriim, Vulgo ^yrji- 
fn/o, fnendofe: quod iam Benedidus monuit. Stfratu/QMortti altcr» 
Menag. alter et-Pairhaf. 2 imqutt e fcriyiis rrporuit Hcinf. pro nec, 
JUhU KoBi. Pierii, cf. Heinf. - 4 aamouir Kociend. ez moxe iibrar. 

Fafiornm Tittfre vitium ed. Rob. Stcph. 5 due§r§ Morct. 

quart. ec Ven. 



l,S^raecfio — virjm^ Thco- 
critco. V. Ecl. 1V> l. Frimm 
intelligttnt vulgo: e Roma- 
nis ; e quibus fe primum ad 
lenue hoc carminit genus 
defcendiiTe figniticet. Ita ac- 
cipiebat quoque Popius Faf' 
iorai, I pr. Melius de aetate 
accipias 9 quod in adolefcen- 
tia iis carminibus fe dederatt 
Ron epicis, vf. 3» a quibus 
reuocabat eum Apoiio. i. 
filuas kabiiare , ad genus bu- 
colicum refertur. v. ad Ecl* 
IV pr. Thtiiia oninino pro 
MuCi diAi videri poieii; etfi 
ca proprie hic memorRtay quia 
bucolicum carmen cius fidei 
ac praefidio rrediium habc- 
batur. %. Voluit igitur Ma- 
ro adolefcens ;?ggrcdi ILitim 
cpos : reges ei /jraoliit ; (qaod 
minus bsne de tragocdia in- 
terpretacur Heinf. ad Ouid. 
IV cx P. 2f 1) Oudin. in 
Mifc. ObiT. crit. nou. To. IV, 
p. BoS ad Cuiircin hoc tra- 
hity Pfeudodunato ct Ser- 



vio aduocato. Poflls cx Scr- 
vio etiam laudarCy quod res 
Romanas feu regum Albano- 
rum aggreiius tSt Maro fer- 
tur. Scd panim tuta haec» 
cum aliis ap. Pfeudodonat. in 
Vita f. 28. aurem vettii ; no- 
tus admenendi mos, qui adeo 
in gemmis exprcfliis. v. Mu- 
feum Flor. T. II, t, 22, vndc 
in ed. Lond. Knapt. repeti- 
' tus. 5. dniuffMm earMeu^ ex 
ipla fcntcntia apparct ciTe te- 
nue , ^t panoritium ; oppo- 
fitum grandiori epico. Ita 
tamen adie^um.expetFles: te- 
nui tilu, vt ap. Horat. II Kp. 
I, 22$ tenui deduHa potmaia 
filo. EQ enim petitum hoc a 
lana in filum deducla. Aufus 
igitur cA poeti didaffum ab- 
foiute pro tenui ponere ; Ex 
Atranio ec Corniticio illuilrat 
vfum voc. Macrub.VI, 4, p. 

, 6. qui diceri iaudes fmas 
fupiaut, qui carmen cpifum 
condant. Magna vcro cuai 

vcnuflate 



-^^VCOLICA KCL; VI ' ici 



Vare , tuas cupianr^ : e t iri^* cmdef e' bella ; 
Agrefiem tenui meditabc^ anmdme IVtufam; 
Non iniufla cano; Si qiiis tatnen: haec quoque, fi qut» 
Gaptus amore leget: tenofirae, Vare, myricae, 
Te nemus^ omne CMCty nec Phoebo gratior vUa efi, 
$^am fibi quae' ysiri praefcripfit pagirii homen. 
;• ftrgite, Pierides.. Chromis et Mnafylos in antro 

Silenum 

t • 

7 f^mm PafrtiaC, hic et in fqq. iujnunt due IVTorett et fragm, 

Antwerp. i& Ifgmt Mbnag. ree.* et Akrcc^' kt,\ vti<iimque diciiUctv 

344. Bium. . nefi^ Lejci. ait; abeit :i2.|^^r<«^< mulii f «ifiaf 

prtu/eribit ParrhaLT. 13 |irrores in hi» nominibus v,' ap, Buri&« 

CroHus tt Cror.us Goth, %»oi^t((,' Vlv^tuXoi. 



^nufbte rem kd Vdri laudes 
tfaMtf ac fi hoqi e^cici csir- 
nunis argumeirtttitfc&iiilitu- 
tum Jiabuiifct Varuin autem 
res bello geffilfe i^eeeiHe eft^ 
Vt eitts Ma ttndii cftrmen 
4c lis eotapom polfet« - ' 
• 9. Ncm iniuffA C0n6y iied ab 
ApolHne ia(ra; iufi» tatm^ 
mifpia iuis EtlVKiU\ tev 
liili tz quidcm e^rtnine ;' ii ta^ 
MM non* infeliciter a^me c^'- 
•boirata eninty * vt ifnt$^q«tbus 
^pkceant: haec^ipfii i}tioque 
iiiudes tnas omatanD ' lo. 
mi f vi ca^ — mmuw |fr6 rune et 
paftonbusj qni earmep re^ 
pctttnt» conf; ad'v.'^n ef EcL 
-IV» %^ ^pagkm nfine^piimam 
« poeta^ pro^eapiniwe' di^> 
^ciitfr/at HoradOifhbe i[a-« 
ln<n Ennii exemplo^ /^firfmtf» 
hhic in CiriyCulicev aliin 
>An vero h. L ia bucoKcd > ia 
qno- cantu^ non icrijfnione, 
'Ttendum ent, f^«6le memo- 
rata tUa fit, dubkari potelt« 



f3. C^Mh 0i Mnafilm». 

Faunortiin velSatyrorum no^ 
mina ^e neielTe eil. Et iU 
Seruins quoque. Rem poeta 
hio^tdornMiitin artis quoquc 
antk^iiae opeinbus obuiam« 
Silenus recu^bans iV) pelle illb* 
ibrata, '^tfse vini pleno nixuii 
altera manu ' canthanim in^ 
vefium (qni tamen artiiici 
receiftibri debetur vitLitvm 
marmbr reficicnti) tenens^ iii 
Villa Ludonifia notus eft^ 
cae}o quoqne expreffus' % 
nultisy etiam in Montef. Jh%K 
wxpL To; I, 1. 170* Inueni» 
tttm'eft nuper in ii nibus Nea«» 
poUtanis anaglyphumt Silt» 
muivin antraribdentem» cniA 
-Nym^a frondem feu furcu* 
lum nitentante». et duobus 
pueriB-Satyl-ts» aufctxltanttum 
iiiulibusy. cxhibens.. Pont 
antrum Sileni aCellus cum 
duobttS Satyrts fahnntibus*. 
Ek noffa^o itnq-ue poeti haec 
adumbrata ciTe cenfuit AtfW- 

Q 3 



10 



/c 



nu^ 



ipft P. yiROltU MARONIS 



S3enum pueri &miio yidere iac^iitem,. 
IS Inflatum hcfiemo vena^i ^- vt femper^ .lacclii^ 
Seita:pxo£ul tantum caj^ delaplk iaoQhaat} 



El 



' i# tapia tmuuak KotttR^. SiRem Ikoc maliiBi t pdete ^roftfttdi, 
^od nunc habe^Qi» pranl tamiftm e^piH d^ viz habet q^uomodo, (av 
tis bcne iungas (vid^ Not.) , tut cxpcdiai. ^oterat tajnen tvm fa«i« 
U.cpilhttoa ftbfiitui ct apponi tmyitiy v. ^. immIMo^* («liiUo-^ /<#«• 
^otcA quoque iir capitc verfus mox «xcidiiTe videri yit$* /trt» protmt 
mpittdeiaftfa , male et iraportuno loco (uppleta. Omnino ieiunua dk 
vcxfus« et muito magia ti iiutbMtU poA v. u^ vid$r$ «amtn*« 

f . 1 ^ ..... 

fius^ MaHei ixk diflertatioiir ia^ 
ftt eft re 17 ^5^ edita. Itaqtte 
idem anaglypbum^ expreflUm 
cft demio ii» editione nupera 
yirgilij, Ambrogiaoi^ . JSimi- 
lis fere: ai-gumendi c& anagl/^ 
phitm.> quod ad «!^ii«^<Nr|MoV 
lefcurt dodifllmiu vir u» JPi^ 
^ai/.. Coir/oifMt^j. T« I difn 8'.. 
IS^xmm. eiunft vtxi in^abat ly- 
yaque caniu Ad eaadm &* 
bulam aUuderfr videtiuc Sile* 
mis ad. arborem zeuiaAus» 
Satyro ac Nymp^bi» exoranr 
tium, ^cie» adilao^i«i> ia 
JDaa^Aotk. IfpptrK MilL I» 1» 
18S* Mttd ntaaifefte; e Vir- 
gilia exprelfiuni niaraor lede^ 
eim figuris». inter qnias Aiegle 
ying4Ui5 Sileai- &fiicim> iaVilf 
1r Pembrok. Wikao^ pc 9S 
latetuFi NecdMm isimMk &- 
«is confid^ o^evibvui bis ad 
VirgiliaattA oaraieft mprel^ 
fis*. Sunt enm pfenim<)i«e 
iod;oAe efitfk etfvavdefla rc- 
doleot \ nee probaUlfr fit» afw 
aUice» G^aecos Virg&i» t^ 
diciSN SiitieAFiara vera aiv 
mnum IWi» m«du pal&i» ia 
MRumcoitis veteruia cxtuU. 



Hoc in l0co me adhuc hsew 
xere fiiteoft nec, procut iam» 
tum quomodo bene iungi po^ 
fity^.viideQb Graece di£fa»» 
E^abes aM:ipia; £aitia longei 
Me tamea deekrat» quomo* 
do fic dici pofliL. Geaiikar«t 
eum Gbneeo «fXXwc^ vt fit pro 
fie,Ltemere».vt eafus tstlcraV 
Daa.Uctn&iti ad H€riod.EfS0. 
344,. ied fiae a«£bntate. 
iamttim d^U^fa iusiguflEt» . et 
HmiHmm/»ih\ ex^nunt Turw 
acbifts et Cetda; itar vcc» 
^upmcido procuhuKXt^ fi im^ 
ntmmaih delapfa fitncl Dft* 
i^^ppoctfl velatiue diei;» nec 
&mpef^ scmfiiiim ac longitir^ 
^mm. H^uficaire; definuK. 
^oqiM^. m CfticteoaGcnbi per 
ri Hmttim^ vt fit» prmmh 
aeaape » oapito tamttfm.itfap^ 
/»$. pmpe-caput. £xenaplai 
vfiis buitts in jprorf«/ coUei^ 
•Ouweas NoA. Ha^^ p. 41$« 
ke Seniiiac acoipiebat AcA» 
lii.t^i Ardorh ataiink trmn* 
fiofprotmi oircm ramh D^mm» 
ikt ga/§a^ hA firta pro€mi U^ 

cthamt cum j|cftn£bone xa^ 

mea. 



BvcroticA ECii vr 



»3 



Et ^i£$ actlrifft pendiebk oditlivui; 
Adgreffi (nim fliei^ ftn«ic fpe 



ubIio 



♦ « » • 



• » 



iniiclttiit ipSsn Vincula^ftvtis. 
Addit fe Ibclam » tsmi4i8f|ue fiipeiwmt ^ Aegtt } 



> • -^ 



v 



•''' 'tfM gr^s Morct. qtttsrfttts. sS M^; lU Piarii et HetnC ine« 
li«f es f t.{ilures ; alii am^fif* v. HeinC lO *». ipfix VofT pr. H rte« 
'['/iite MeQag. (cc. 20 tHmidisfut Vtiiu fec. a mjTee.' ^ 



sieB, qtjsim f bcafi^t, 'Vt eflTent 
f^ii ianhtm dihffa» Vc» 
riotite et£Eim Wc ijpiiua fiinHy 
et ^ctas bofio pb«!ta'&«iijg- 
iia; quod feofiif ^bemque 
'Ibnf doeebit. -Qnanto me* 
'Hiis de Andromache Qiad. ;^> 

yuXitrrm^^A^itvHm ttt.y et 
Hymn. in DionyR i^ roV ^ 

rfflsiiT fitiitfvt X^ffi* f JI^V^ 

^ dixit noftei'* Aent; ICB, 
470, etlX, f^iCnm-giOiM Imi* 
'g9 huuH €Apm^;^ tt OMtlb»- 
ftttmsdepimfa JUib ptHVit i^m^ 
dicihts sxiurhaia PtHi^cadtP:^ 
Epith. 107. Kec mkuH eo< 
ada fitrit» fi Hiterpttiigfi$% 
3Sma prtcn^ ' ToMiuin «,» ant 
fi ita icmgantmr YcMr^ t^« 
r# iactninH^ ift/kti9iiH^ Tm^^ 
mm/kria Mpiii d§tkpja pi^^M 
ikufBmtfi vt £cl. ff» $ "Tlrii^.'^ 
drirr dmi/as, vti^rdfa caemmK 
ma , fag99 ajpdur vHdibaf; Vt 
fitppnmantur relKpia> ftl^et 
eos iUb doftf nemihemr eomi^ 
tem, mdfnm Fiaofinm vd Sa« 
tyrnni', habentif (v^etuemf* 
ft» vt adeo vm<sivcf iertis 



90 



potucrint; ITantum ferta a 
capite pendentia el cantha* 
Tttf cum eo erant« St aS 
Graecam Tadonem refingere 
velisy a«l eflet ftifimbm Sbtop» 
vtap. TKeoen 1» 4$ Tirr^ 
^ o^m- iitmSt (pro Wrfr 
jlir«5rr ^ em ryrMy), et »1^ 

)7 MriiX^^ ^^v mmfw^ 
tantum^ quaiittHift » tevra, K 
pairilttmr^attt r^XY r«Vtir, i^Xa 

¥9tnt vt fit J^^iMvr diAunH 
'eumgei^yVt fiiepe Homei»- 
Cttm r»»nr ^l r^m, v. C. Od« 
•, 404.*45Q9 h. ev tantillmis 
HOR adea 'JtongCi. paailukini. 
Komerieo iiaqtte more efftrw 
•es! Ufarif im r99M if^ 
Xvmv^tfitM ri/iAimttr ikaro, Hoc 
tttem loleyat^ile ^ etfi vel ik « 
poeta btc ^iiUO' ieiunior eft. 
Simililiiduiem^ habet» nihil ta». 
men intetpvetatione» iuoal^ 
K)cu5 Cl^ Epitk. ^ de 
Arlttdiic^ '9rtlpkU^ Nm fiom 
#r PtiMik /kbOtm vcriks imA% 
irmm tW*» ^mida fftas iti^ 
dtiap/k CQrpm^' pa/pm^ — - 
^lp/iai mOi pedts /iuBius. /aih 
aUudghuaik Apnd Statiam 
Thebi. VBi,. de Baceho turba-. 
to V, \4p N»a crittfs, *mi/lr- 
Att itc^i disiirmfuqut wfpquii 
G 4 Tliifr/m, 



i«4 nwucmLiDhBKRxyms 



t ^ 



35 



Sanguiftteifrontetii xnon^ et.tetaqp^a: piogi^ • J-r : , m A 
Dle dolum iielettS^..Quo vtnculA(tte(£Utis;? luaquA.* i 
SoIpifeiAe^^menrni^s.efi.potuifr^.viderL^') .t 
jSSaurmina , quae vultis « cognofcite \ carmina vobisv 



i'i*. 



'• ..« 1^^ 



•» «• 



11 «dfM^ N« aliqu«t antiqm Pi^r. ^ tura Moxftf vn^^s «t jed^Mediot. 
Kft et in cd. Vcii.' 1472 et Goth. rcc. 13 ^td cd. Vcn.,* et Pier. ia 
^ , , -, aoti^u. ^quot codd, ffle mcjnoriu ij pcilicet^s iatcr- 
* pirtatibneV^ * " ' '* ' * * 

<ep| iii diit agreflibus. pcr^ 
Jii& ^ridetiur, deorua £mul»- 
^craf mifiip piogc^eatur*. ^c(-> 
.ttu^V^Ja^ftm. ironi^i lblitu|p 

feoduxii tai&en pri^iSfM .04. 
,>Qi^^ >j? f»iHiJ^ vidwr vt ^V 
.dfao&iAi .me viacirc p6tuiile. 
JPetit^A.autem hoc». vt >rxi4- 
,«ri V.eitent Silemnn» qu9.j^ 

«Wt.^Cgcy^ent, ab oo, qopd 
4t vaiiW .i^eqiorari lilpf, 
•.^«ji-Tepttgpabant> noleba|it 
.aiixfxn. ^tri , deo ^ impl^ri ; 
•Notumde Pyth^. cCiLucaa^ 
Vt Vd^ fq»- Furor enim.ille» 

:^, xm4^9» 9C€upaJt» '^af- 

onqs iMiidi mediocres aifeox 
*cov^ribtts debuit. .«I^ Aea. 
tVIa 47/9^« Inde etum .1» 
diis v^ticinaotibus ibo<: ideip 
Jeem^ b^buit; itaque (VoUhs 
iHbevltis conAriOus apud l^i^^ 

.mer^ Qdyfl* ^ 4H fq«> Ct 

. Sitq^^ ad Midatu vii>£bM .^« 
du^i«» (ap. Plutarch* C^nf. 
ad ApoUon. TQin«Il Qpp^ p« 



X9mifms tms€% • £t -Prudent. 
^rycbom. i$87 &(^ pr9€ift 
4k4U0 ; flruCfym, U /erptnis /U^ 
^$U*»m Muiiiplid^:$u§4H^'it^ 
4f«rnm in fltsg$ iiffVfipii* .-^«- 
^iiri nfle a. capit^ -ndnw 4u- 
.faicet.i Gnece didMxi^: Silitts 
^Vi^A^% if0t¥ii itki0pfiit0r^ 
pm FtffofU pnpitif^rpi. Qrm^ 
Jijts .ir«»</i«r«f « . vino' plenus, 
iaquit Burmaonus.»' malim 
^quuno v^ ,magniuu..et ca- 
.paK defignari* Naw p^s:* 
-hmi fc. fcmiittpiaus^.tantUA 
jion euerfus. ^ -Etiam Buiw 
•mannus Se<K, ad DoruiM. Sic. 
p. 408. 4094rgtttiflur} idl^ 
.Cimen eo loco d.e * eancharo 
Aacchi ae Sileni pjkifn e nu- 
^t doAe difput|t.- iUtriim» 
firequentivfii. . Vaiffiauit «leih 
auAor £{ttthal.«'A«^ieiiiin 
•Afithol.Lal» et in Puel% m«n« 
'Wemsdorf«. Tom. ]V» p. 4tl 
1m jMMrr jusmi& jyimtmts SM^ 
tms i^limf (^,4mfit'm fitmm» 
pnnisbmi €mnti^rM\ Mimm^ 

%v imimqM€[vi^$i^ , .eiEper^ 
gefaAo. Gtnfl^-tin-piAg^ndi 
vifferunt fiuc iocum ac pefeu- 



rByCOtlCA PCL. yir i»s 

Huic alhid B]^fce^»f rit.; jSuotal bafi^t ipfe. r . -; 

Tum vero, iji ii!U{9$^.ymipauRO%|u$;f9iras<me vi^ern 
Ludere, ■^ufa-j^^df^syapta.n ff.c\iB^i-t^eicns, '"* . 
Nec ts(ntaq» Pi»9#feo,gaud^t.P^iylia rupes j . . . 
Nec t»a(6m|i&{^QP^ in|rapmr<J?t.Jpn.anis Oipbea. : 3® 

Namqwe,.c?n«llftti< :v.ti uv^ixfa^. «««ne cpa^. 
Se«^aa,4€i;«mi|«qM((;^tm4a9QM« maricque fiuffeof,.' 

• •'•<'>•*« .«iffif.' . Ca > ^ • 

S6 fMg V«l». ctJtavKsl 17. Awiio»j|f/««VfNii.Vrttisl. ' 9ft •Wf4' 

tarv Longob. Pierii, quod illc cxponit, vt mutcnt arborcs montium 

*tfft'cumina, transcant de montc ia montcm. uHtttrr ParrhaT. c£ EcL 

V» 5* 'jorffmmrMm vrbemtx H«n«f«rbencvobuinui : ounc mon» 

t9m mtmVKmrxffi dubitci; .'^(iasn Oc 11» 3^ tmnsf ifinara Ba^thQCm» 

frnmt I quod vndc<']po»ta •actfcpArit ».ndh cdofiat., .Jruit letiam.lflnaiit 

pahai « Herodoto 'Sicniorata ad ;Marttiicflnk ViV'ii9« mirmUttr t Hanw 

jitiiique melioiibusHciifC Vuigo iiiir«ti</. tmnta Leid. Poft hw^t 

JnaonaaUia libbv ctieddi:luppolaitu]i.» ietlama Bencdifto dUHtttf 

,taaf^ytt£9si>(fuapimm'pmuis^mmid»M g mti d&t mmidfUt Sitim»i hibit 

-ctiam Qotb'...vtcl^Cv^Hex-ib idia main^,.i|u«e inetraln vapularfe-fior 

Jkbat » adicriptMiii. babcV aliom . vcrfum 1 ^mmntatm SUtmo Jllum Uiui^ 

tur mummif, ' PxOTfctivVdrrurarcx^SeroiiVciiiibis-confarciaatBm tBkwif 

-dit lo. Schradexi ih>ichbdii m£- .. j!i'cai.««ttm rcmpCE .r^ .qM* ni mf0 

Itt^iicitur tamttmm, \ Sitoiilis xatib ent-Vclw^ 4^ ^- ** 3* imhtnmk 

mmimaequt Vcn. ct ed.Vcn. marisqu» qaatuor cum Goth. ; et fic lA 

edd., ysque adfdd.PuUmnn., in quas 0^ temcxc induftum miro^ tb 

fictniio ctBurm'. cfTc rcroatum. Poft v. '32 <)dt)). (ec'. 3robio'n^-vc?« 

fum : Hhiriftminum qtmtmdam*ge¥^siih primaffMiiiwtrmnK ••' y 

11$ D.) diu Ktnint a^-^rdpug- X«D< IVr Jpfg% 17. ExApai^ 

•oat. %6^Ifyi£'^^d^m$ff€€di^ Ipaii Aigo^itiut. I, 49(( fq^ 

arit; (ecundum illa ; vis kmtd Adqmbxatuni . hoc exordiuia 

jngratA puiilitm %y.imMum0- eil» vt iam notauit Vxfmuii 

rum^' ad rhy^inui^ fAtax^ |da^rQb..\n[».a, p. sZ6 Uudat 

.yt mmi^mt. ^v^y^j^mtn. cft, loea JLucreiiiV,.433 fq* 44> 

.quod/«MM(>3i///miir^patliua- 45^^ uS>M/ir« funt^ekmfnt^ 

git/#r«r fittiiim$9si quodqup 4109 at^mi Bpic^rei, ^d quoa 

iubiicit qufif CU4 , iBioueiUet ear^vo^i^t grammatici» in^ 

c a c n min a, '\ ^. ,.,. . A^Bi per yfitJmani^ fed runft 

• .•♦ .tl^^penta pcr chaof fparfej 

31. Nota ad ]^I«,^f;jp^a$a eit itaque fpetfta dixit femina^ 

.Prpbi, .valde 4oda>.icd 4>9« qu^^c paffim .per vacuum fe^ 

i4il;9)alisq)i$pei;nu^ta> par* retantucf luia^ ad quatu«r 

tem iode mutt^Uft» iiA Julin« ^rerum^itera reda^a. mmgr^ 

Sab« cun loc^ e V^irr^ de jmmJmm^ft miimm 'ptK^ntx^ 

G ^ iK 



166 ^. VIRGIUIM^RONIS 

Et liquidi fimuiignis; vt his exovdta ^ptimts 
Oinnia , ' et ipft' tener intindi Gi»ieire«rer{t orbtii ; 

35 Tum durare ftlum, et dischidere Nerea pooto 
Coeperit , e t rensin |>iMiUatiin fttmere !i»mas } 
lamque nbuum terrae fiupeant lucefeere ftlemt 
Altius 'atque cadiaht (ubmotis nuhibn& iin1>res ; 
Incipiant filuae quum primmn (&rgeve , quiim<j«ie ' 

40 Rara per ignotos errent animalia montis. 
Hine lapides Pjnrlute-tft&os, Safmttia regna^ 

Cauc^ 

<33 D» hit tm raij^ c«ni'ed.Vem * 9^ ttmmmmi MenteL 
vterque. «mnulicf Rotteod*. < ' 35 jmh«#.ZiiHc^ y^mammmm 
«M er4t- aate HeiaC ; IbftuUt ilie w ad Mem «•caft. «odcL 38 
«. Rom* Fkyi i. v^w eadtm» < Mc»teL' pr* 9 m» pr« et i:«cid« /m* 
4fl«<^Mx idcm Rom* cum ed. VeB.'i47^ ' gi^J^Uipiamt fiSoieti qi^ptt. 
Leid. lee. 40 trrcmt Moret. «pi^t. et MenteL teit* turfmmt Vea« 
«t FtnhaC fftr igmmros «»« m9utt9- IloaM Picnii ifU ed. Ve«. £479« 
^«bd eonineiidAt et ptfive pm ^«m^ diei joRciidltHeiB^L,, ipiictinft 
Mcdic!. Uvdal; atqiiiiift.tBle Vk.48:deficit. TueliMViJgctamBuYau^ 
yioptturo enim uUus de lcdibut ierania« ^odqmdem vevum eft^i 
ignirmr ttme» doAivttefttlioa: tdcoque td ctitictm mtiotem pme» 
AniCBdum cxtt^ ^iik Ciad.- Innc.. ifiim f ^p M>< ^livt icflFo#« prter^. 

#■•(•■ 

ct If^iMilif f ^nif 9 Cuctctianft ; le^^eCl^uere^V^^gu 51-3^- 

eratio* i«N#r «rUr.. yt /«jMrno. f 5^. fi^mu^^adMi •*- /0»'« 

rfi Ge. Hy 343. OI«qx mV /»!«»/• Teippus praefens prot 

tirr^s fixit BfeuiiL B,^ t^ f xaeteri^ r eatttbat» t^ ftk»- 



i^^hmqm» Jkb ith hf t mi vm; fwmA 9 ceei^eniit ett.^ icA 
l^rrMiim iiittbmtikt finUrm m^ valethoe ad yiuidiorem om^ 



ttofient; 1J&612 vero naec of^ 

3S^. Tnm d^mn Jbhm fi A iiate pro^rtftl et eaelum &(V 

Ceeinit tunt» vittm eoepe*» hxm ftt f leiiali$' a terra, qtiam 

int ihdtirefeece et Tolidaii^ obfideKaiify vaporibus et ae* 

adeoque aquas d^retas tt a bulis^^ eoHediM aer &eit al* 

fiiper6eie tntra eertorfiiies et fc o Cp haeram-t vMe mox itcs- 

littora depul&s mari inclvi- yum pluuiae ui terrat 



dere ( conC Lucret. V,, 43^. derent., ^f^ Iftetinmni f, q^ 

4At* 4^4' 41^1/ et paatla«- eum primstmr fitoae ineipe« 

tim-herbis ashormHque v^ «ent enaict cutn anim^Dtibun 

ttrii Eae ebim fiint fhrmnji mmiieg iffimiosi i» qutbuf tuA 

rmMw» quae, exelufis aquis primwn f^rae vagabantur. 

«iQ luperfiese tituf ic qpparul^ 4«« Homiaof» or^gmem iam 

cxfonerc 



BVCOLICA ECL..VI 



107 



Caucafiasque refert volucres, furtiimque PrometheL 
His adiufigit y Hylm nautae quo fbhte relidum 
Chm^BiAit^ vtlitufi^ Hyla, Hyla, omne fonaret; 
Et fortunatkm , fi sunquam armenta fiiilient, , 
Fafiphaenniuei foktur amore iuuenci. 
Ah, virgo infelix , quae te dementia cepit ! * 



4S 



iU rtmm, Hku h^mimum pHndnmqu9 gtmts^ Satnmia ngna f in Vofll 
«tZalidk. afcc. nh/ /ttk»'hMmHnm qUmtdmd gentip ^ primordii^ m^ 
nm; icai etiam in Fragm. Moreti» nili quod regnm, Videtnr inter<« 
polatio deberi iis • qnividebant, StMtnmia rtgnn nonbene poft P>7« 
sbam poni. 41 Caneafiasquei fic vetuftiorcs Pier. et HeinC Ckn* 

tafmiqm alii. Cauutfimqn» Reg. Camajha rtfiH t»tiii, pmnutM 
fnnc., ficque Seru.r ad ▼, 781 vbi 7#W. 43 ffyian Pier. et 
C XDelioribas* Viilgo Utflam. ^ qu» Httns cx ^qvot lafl^ 

hudatPier. 



exponcre dcbcbatj fed, ct 
poeticain ratioacm et ve- 
taniffimoriim philofophorum 
ittQremfeqiiattis, fabulis cam 
inuolutam exponit $ guas qiii 
fiDgulas vult cognofcerc, ad- 
eat Naibnem aliosuc. i^ytha;* 
logosy etiam ApoUodorunu 
Dclcftarc porro narratione 
pucros ct puellam AcgW ia- 
iUtuerat: SatMrni rigmim a4 
dioerfnm mythorum genus 
diuerfumque mythorum.or- 
4iaem fpc£bt> et diiuuip 
DeucaUonco antcrius efl, fe4 
in taU eiium^rationc Q^cUuciji 
tempQnuaftruarc.non nccet 
ft crat. 

4)« £x ittfigmoribut ast^ 
9ntati9 nytb» funt Argo- 
oaittiea et res HercuMs; ex 
Us vims kradatur Hyhs» Ap> 
%o ad Myfiam appu]&> a 
Nympfai» lapCi» et firaftra.ab 



Hcrcule quaefitos. v. Apol* 
lon. II»;uo7fq. Q?i ^ ^^ 
egerunt , adCcripti funt ia 
Not. ad Antonih. Lib. 2^ 
45* 46. Ad antiquiorcs my- 
thos refcrcndi Crctenfcs» in« 
quc his Europae gcnuSj Mi« 
nps et Pafiphac. v. ApoIIo^ 
lil. I. Eius amor tauri iOf 
ter phantasmata eft, quae 
poetica copia ornari poffunt 5 
itaquc arripuit pocta et in c^ 
moratur : fitmtur mnon iumn^ 
d ; clcgantiillma conucrfio* 
pro tOf quod fiipplicitcr cra^ 
J^afiphats mmores eamt^ quaf 
fiibula magna cum artc ad re« 
rum praefcutifilimas imagines 
rcuocata apponitur. Sic poc- 
t^c dicuntur foaqueri eoi^ 
quorum fata canuntt nuac 
Jbiari^ 47. virgo h. I.9 Vt 
pucUa » omnino pro femina ; 
oam nupta iUa erat Miooi. 

4S — 51. 



^oS 



P. ;VIRGILirMARO?IlS 



50 



55 



Froeudes inplenintfalfis iDugiubus agror: ' * 

At non taih tuipis pecudum tamen vUa fecuta tft 
Concubitus, quainids coUo timiiiflet aratruixi, ' 
Et faepe in laui qtraeiiflret cornua fionte. 
Ah , virgo infeUx , tu nunc in montibus enas : 
Ille , latus. niueum moUi fukus hyacintho^ 
Ilibe €\ih nigra pallcntis ruminat herbas ; [phae, 
Aut aliquam in magno fequitur grege : Claudite, Nym- 
D.idaeae Ny.mphae « nemorum i^j^ claudite. (altus^" 

•■•" ' '• Si 



4g aunu duo Moreti , qnod tt ipfam iMRiim effet. fidfsw — • 

smras ruus Mente}. et fragm. Morecir 49 §/§ abeft a MeiHc^ • ^sd 

totiQ tfMatmnis vnm Frtncii, eleganri ordsMw tfHMiJfitt tres libri'; vnde 

Hcinf. conlicit renuifftt^ fruilra.; moln ^uaififftnt tres fcripti. 53 /m'- 

t0 Gud. a ^i. pr. fuffuUus Leid. Acute quaerit lo. Schrader.y an m 

filuiS'hfjneififho locy^ fit? et an, tam paruo tifvtt JpUiatur bps ?,CQnii^ 

cii li^c^Mf.yuffuUtis acantho: fcilicerin ^ratis quoque paflim arborcs 

viruntur», et in Ikltibus loia fufit iibcrti herbofa, tVmtnvHtM. Ht, fultmm 

stifc; oxoatui iaieruit, () dc recubante.agituo 55 <« dccft in ^bUcIU 

JHjb^Dtrva*»» Kt^lLtcnd: fMmor» fragtii. More^i. :Pi/Uogfiuotin«lli jpqft 

, , DiBlaMf et iungunt Ntfmphat ntmorum , quo fpeClat Zulich. 

ffieiafati^ tt l^^mf^hat , AinviituMtcx» ' 



-j ' 



*, 4S — 5t. /«4^1 tnugUibus» 
T^roeti-' filiae infani^ corrcp- 
lae videbantur (ibi in Vafc- 
t:as mutatjte 't^t^ mugi^bant» 
et aratro iuhgi fe putabant. 
tft hic inter ahtiquiores my- 
tlios HiQorici generis : pri- 
inumque exemplum' Inotbi 
Tiyfterici: a q«o libfracae 
lunt Proctides aluo purgata 
Rlelampodis opera. cf. iVpol- . 
lod. II, 2, X ct Not« pagv 

278 fq. 
52. erras^ vagaris pcr mon- 

tef , tauri amati infequcndi 
caufTa. At ille fpreto tua 
aroore, t^mquam fdperbus 
aUquis puer » hiier Herbas tu: 
.1 ■ ' 



'flores ttctibims etc. ^ %^,paU 
'tentis -^ herhMs , x ^«f ft' 9 . vi» 
Yidcs ; iam £cl. 11, 47. IH^ 
^S^. V, 10. ' iiexyero nigrtt^ 
nigrii^antc virore. 

rbitcitktidr ef actior rjecldatuic 
narratio,' ingeniofa orationis 
coimerfione Paiiphae' excla- 
W^ns indticitur. ^S. DiUaaeu 
a monte Cretae, Di6te. ivr- 
Mrw«f faitus fnnt hSc ^tus 
«d filua«9 angufli ftrCi "dpt* 
ri et confragof», qute^ loca 
^ps^pni^ /ki>iw dicimtinr% ' Aen. 
XI> 964. 905 Aenea» fattm 
^itgrfffittPpm€9^^^%fUiut^ ima» 

dii 



BVCOLICA KGL* VI 



109 



Si qua fbrte ferant oculis fete obuia nofiris 
Enrabunda bouis veftigta ; forfitan illum 
Aut hQiba captum viridi, aut armenta fecutum, 
Perducant aliquae fiabula ad Gortyma vaccae. 
Tum canit Hefperidum miratam mala puellam* 
Xum Phaethontiadas mufco circumdat amara^ 
Corticis Y atque folo proceras erigit alnos. 

Tum 

57 Si ^um$ Leid. a m. pr. fnta pro forlt Goth. pr. fertnt td* 
Dai). wffris quinquc Cudd. cum Goth.fcc, quod rt ipfutn fcrri pQf* 
fit. Verum & quA ve «7)r«f. /«y ap. Homeium, cli^um ell pro vti 
occlodirc filuarum aditus, vC ilic mihi in conrpe^um vcniat, cut* 
^Andi liccntia adetnta. . 59 htrbam MriJic. , forie hfrbn in addit 
Burm. Scd cft cx vitio fcriptionis. cf. in cod. Cod. Ed.VII, g. 13. 
60 ProJueant liagm. Morcii. v, adEcl.I, 7J. Curtiptia x-MiTioi codd.» 
malc. > 61 Tan€ tres ap. Burm. Parum faauis c!l iur.^ura horum 
vcrfuttm: Jmim canii v..6i, Tnm Fh. v. 62 , 'I\im fnnit v. 64. lo. 
Si:hraderum vidco eo deucniflc, vr v. 61 ictrahcrct fupra ante v. $4 
£t/orfunai*im» tl M9.U Ph,iftoi:tuUgs icripium in cil« Burm. et al. j 
cii eniiu 0«i^wv Sol. <*>«<^ayr<«fl 63 aqwf fi/io Giiilian. ^ m. pr.^ 
ita variatur fcic; hic camcn non malc. 



dii iwmea. 5g. Errabunela 
bunig vefligiay h. greilus be* 
vis eri-sintis ; n\npotius fiss 
dixit Au6(or hymni Homeri- 
ci in Merc. 75. do. Cor///- 
9iia Jtabtiia a Gortyne^ Gor- 
tyna« Crctae vrbe, vt iifc, 
fpreta Paliphae» aliam ami- 
cam fequutusy ad. ilabulum 
fuum perducatur, cum ille 
e Gncnicis armentis edet. 
Viz tamen cogic poetica racio 
G^rtifttia tam angulU accipe<- 
re ; cft enim omnino ornatus 
caufla appontumi quin res in 
Crcti agitur » et intclligenda 
ilabuU tf ius noca ac confueta. 
61. .^caUnc^m canit, Schoe- 
nei f. PoteA poeta H^Jpfri* 
dnm Htaia oninino dixiife pro 
aureis 1 potcll cciam fequu- 



tus elfe veterem poetam, qui 
vere ex Herpeiidum pomii 
fuide illa Hippomenis pom% 
aurea inter decurfum proiec* 
ta aut finxerat aut crediderat 
Idem tradit aher ex grara« 
maticis ad Theocr. 111, 40, 
et M^ronem fequitur auflor 
Elegiae ad IVIeililum in Catai. 
V.15. Vulgatius eit, aVenerc 
fuiiVe apportata illa poma: V, 
Schol. ad e. 1. Hygin. f. 18$« 
Alia ad Apollod. Not. p^g* 
678. 

62. 53. ntufeo eireumdat^ h» 
canit, quemadmodum Phae* 
thontis forores mufcoibcorti« 
ce circuind-icae etin alnos mu« 
tatac fuerint. Dtcunt enim 
poetae ea /krr/, . quae faSa 
narrarc volebanti et tribui« 

tur 



60 



no 



P: VIROILII MARONIS 



/ 



_ _ » 

Tum canit^ erranteni Permeffi ad fimnina Gallum 
65 Aonas ih monlis vt duxerit vna (brorum ; 

Vtque^viro Phoebi chorus adfurrexerit otnnis'; ^ 
. . Vt Linus haec iUi, diuino carmine pafior, • 

Floiibus 

• 

64 T«m imp^rtuna eft Galli eoaimeinoratio io me^s iabsliiy 
cum mox V. 74 ad alias fkbal» de ScylU et Philomela procedat, ^ 
femper moleftam fenfum in fais vccC babuerim. Facilis tamen mc- 
dela cil, £l verfas transpolitos eflft intellexeris ; quod fi vsquam, lal* 
tem b. 1. ia6(am arbitror ; neque aliter Scaligerum feniifle coniiat. 
I Scilicet yerfus 74 — 8t -^kM ioqiuar etc. vsquc ad li/i/up /ma uffm 
fi^nr woUtawrU aUs rctrahendi funt in iuum locum ante bunc 64» vt£. 
que poit illos fequatur: Tnm tattil, •rramum. 65 AvmUi vnot 

Piesii et ^einfii trcs cum edit, Mediol. cx intcrpretatione. J^tuts ed. 



Vcn, 1473. dixtrit Medic. 
Arofian. Mefliim. 

tur poetae ac vati tamquani 
audori id} qubd contigilTe 
carmine fuo exponit Caete* 
rum Phaethontis forores mu* 
tatas eiTe in Urias^ .com*> 
m^nior &bula fert » populos 
Boder ipfe fubflituit Aen. X» 
i^Oy vbi V. Not. Ptceas ap* 
pellat circa fentem PacU fitas» 
Pades GaUis didas, P]in.mt 
i^ f. %o e Metrodoro, De 
defibo» quod exfudare diflae 
funt, multis modis flatui po- 
tefl: quod fatis conflet non 
habemus. 

d4. — 73- Intertcxit hii 
iDythis Oalium {uum ad Mu* 
ftrum chorum dedudum et 
a Lino fiflula Hefiodea do- 
natum. Praeclarum poetae 
GOmmentum ad Galli laudem 
ab ingenio et poetica faculta* 
te.- Vt poeticis fludiis eum 
teneri fignificaret, ait eum 
crrafie in Mufarum receflibus. 
Fmrnftffui fl. Boeotiae «x He* 
iicone monte defcendens \ de« 



66 AtqtM V. nonnulii et ap». 

67 IKM f0 Ven. 

claratur hic mbns per jfoMs 
jtwiies^ ab Aonibus » pximis 
Boeotiae incolis. v. StraboIXf 
p. 5i$. Ftnxit autem^ poeta 
haec ad exemplumHefiodi m 
Helicone oues pafcentis et in 
Mulas incidentil Theog. %h 
fqq. add. Nicand* Ther. n. \% 
m Irffr itif^AjffKfmcStftvx^r^t^ 
f$4i^4ffinr9s Ir ox^^f^ ^Hv/o» 
i^t uurfKsfw nmf HkVi IIcfT 
^V^fA. Quod 0mmis MufoM 
GsUh std/urrextffw ^ty honoris 
teiUficatto efl) non tam ex: 
fiaae aetatis elegantia » poeta 
illata, quam aeuo iam heroi« 
co firequentata. Siclouive* 
nienti afliirgunt dii Hiad.. u^ 

533. 534- 53 J. ^7- ^^ ^'«^- 
Duplici moao haec iungi pol^ 

funt: auty vt dimm carmim^ 

pafl^r fit Linus, pro vulgariy 

paflor diuini carminis fea 

cantus; feu vt dixmt haec 

diuino ^armiut, limsm^ fiipra 

IV9 jfd cum Orpheo iunc- 

tum» memoraty noraen in« 



«VCOLICA ECL. VI 



in 



Floxibus atq^ apio crinis omatus amarov 

Dixeat: Hos tibi daat calamos, enaccip^, Mufae^ 

Afcraeo quos ante feni j quibus ille iblebat 

Ctotando rigidas deducere xnontibus ornos. 

His Ubi (^nei nemoris dicatur origo : 

Ne quis fit lucus , quo fe plus iafiet ApoUo. 

Qui4 

68 Mrmatnt diM, €9 Dixtnt h%^, Moret. r/a «. coni.HcinC 

fii4|/)rar# Gotb. fcc. 70 awfv^/Ue^at Ven. ParrhaT. i^vrigiJos 

fragm. Morft, 73 Grinrt et Gtynnti abemtt. Sed efi r^vvtMy» 

75 If** Got)u vte»]ue. Mrc quiflt ttuus Rottcnd. et Mentcl. altev 

ft m. pr» ftio pius/tVta, et Zalich. cum Goth. pr. 

ter vetulHflimae memoriae rionis eonttnent gatnara, qnai 

yate$ clarum» feniatum illud QaiUts tranfiulii in ferntwem 
partim fama ac mythis» par- \ tattnumt , tmde <^ iilud in fina 

tim carminibuSf quae exvs ef* Etl. X, 50 Ibo^ tt Ckaicidito 

fe ferebantur. Nunc ille cum quot pmt ndUi condita ver/u 

Mufis verdiri narratiur et ea^ Camdna, De his v, Tlxciirf. 

iufiu Midam Hefiodi Si tamea» interpretum aulla 



70 



rum 

GaUo dare. Ciur apio coro» 
natum dlxerit, canila non 
con&t.' Afiroitss fitttx He- 
fiodas a vico Boeotiae Afcra. 
Nouam vero hoc, quod nunc 
Hefiodo tribuitur, id quod 
de Oipheo follenne eil, filuas 
cius cantum cfle icqautas* 

7%. 73» Qrtfniam fen Grtfmtt 
«ppidum Aeolidis in Aiia mi* 
nore» £ino et oraculo ApoUi* 
fiis, quod in luco amoenilli** 
mo fitum erat» nobile^ "eid. 
Strabo XIII9 ^%9jl3B* (6aa)» 
' Patt£ I, ai f. add. Burm. ad 
Aen, IV% 34$. In magnas 
difficukates impegit interpre* 
tes» qu4m({uamipii'iatis fen* 
iUIe non videntur» Seruiana 
aliqna lacinia ad h. v. Hoc 
auttm (quod de Gryneo ne» 
nere oarratum fuerat) £t^lh: 



ratione habita, verba ipfa 
fequi in animum induxeris» 
nihil aliud dici videas, quam» 
Linum fiihtlam Hefiodi Gallo 
dediffe, qno (hyneiira ne--* 
mus cantaret. Qiio nihil alittd 
fignificari potell, quam, GaU 
lum opas aut fcripfiire, aut 
molitum efle ililo Hefiodeoy 
aut ad imitationem Heiiodiy 
qno oraculi Grynei aut Apol* 
linis Grynei &bulae feu, hif- 
toriae exponer^ntur. Prae* 
buiile autem eas fatis mate« 
riae ad cormQU coadendum» 
difcere licet ex iis » quae ia 
Seniianis ad v. 72 expofita 
funt de Gryno Etirypyii L , 
de Pergamo Neoptolemi et 
Andromaches iilio, de Cal« 
chante et Mopfo. conf. Not. 
ad ApoUod. p. ^55. 7.3* A« 
qtdsfit iuctiSi qn^ fi plta iasm, 

i0$ 



118 a VISOILU MAItONCS 

Et certaii^eiiitatvCQixdoii.ctim Th^de, «Mtfiwtfii 

Pafllubm tameii'UIdnmi'JMa:fem'lii4o» . ' i 

I Alt^madgittirowiendere .vtifilm^ aa^ . r . u 

Coepere :- lakemds Muiae meeiiiuflie veiebaat.^ * • ' . 

ao Hos Corydoa^ Uim referebm in^ioidiae Thyi&Bn . r 

c. NyvKfhU^ at^ecaeuuDi: Libeduides^.aut 

:/.i .•:!.' ./ . caraiea, . •. : . 

Qjule taeo Codro , concedite j proxima Fhoebi 

Verfibus 






H'«' 



f « 



it^ in mv%^ f flM<« . ,p0fi9rti jpiM Mgnu jMoreti. . . ig ^f. trga ^ 
Kmicad. ^c- 19 mUnnis Miiif9$.49HpiJf9 w^ftkfmt naiqvnn legitirr i 
t^i VBtM§j»,tiifp^tiiim9^ eflf U • mUttnas J^xm. vMmm IXtdi^cuv^ 
^nag. ttfm VH* U&An Mor^^a v|:r Saift ^s legere ail» vc ^ 

f<;iiAl>* (^'>*«M>t «fJWvyWa «W»<iJ^ Wmary.A.martiifa f"*^.^'^- 
rMtif» uun-mt |iM«xt i» fineiliQuciu ^: Hom fmamini. In vulgaira 
lcflione» qoani tftmen Meffiiis Arufianiis el Nonius Marcellos agnoT. 
c«nt»4empa eft fcnienriaB ottocnnque tc vertas ; five vt ad duo faS^ 
tdr^s TcferalQl', vt in Noea frci, 606 vt^a^ Meliboenm» vtvulgu ac« 
Tifll^r) >Vt'fitv M^^voMHii mt mHm^Jf^' mkgrwr t k. iiibobM)**. 
Ilnike inbQnt tmotn^mfim wn .TOcniiniift «ea» «quc ab alii«'caiieb»fiv 
lnr; tt6 •cfnf dubitct» cannin» auditn pa%9«ni nacinofiac mandarf 
jpotuifle» vt Ec]! 1^^ 3^. 45. 53. E^uiffem totuin vcfrum^infitmam 
«tfe atbiti^x ; fopplerc vetos poetaflcir voluit !d. qiidd proiudc Mar» 
«MiAvat» cM MpeH^t : Mrmis i%in»r i^ntm^rw \mrfibu9 m m^m ^ i tU 
Qiri i^ gt» ^4b0 K ^^r iMfti ot^Iho^ 7»9ftiiw • / 3« /|kuir OnH ow ^ham^ 
aXitmmtdMW ftlp«ac. .fruximm fhmkm altci: &ottcad* ct i»cid.« male « ^ 

!$• A^^iA0%s£irifa/f# «ifWMW va fiiBt tttanma qMtaraetum 



ID> Sai^.«l€|ii6«|eDiQfinBi» iiii^» diuorfi fiDgahi argtt» 

at curae di£gentiofis Cfea^ aMafeL Uhtiknm ibiutA ctidi 

ies» 19« ai Mk r— r ilhfi^ m$^ «ntm io Helicoae. v» Sciab^ 

«Air;^ ffo^lMh ' Si kMo va^ 01* p. da^ A. W «ff» A«/9v 

«• feAio efi*iQ,4i«ii6 fliodtva iyA# n^l» KerfMr* aiivs^ 

eycpoaen^ lorte &: BSafae^ isqne etttxqaior« 10 Picsiae 



mmami mkmmm^ Eci Bl^ qna de re diCpntattiiii i« 
59, iMae legeai-ctnaiiiis di» Goiraeotft. de Mafmm 



eebantv vi altenies vcrfis li^ioiie p^ 44 (ia Contmen» 

menuni^^nt^ iea. recitareoli cat Soc. Oott. Tont. V1II><» 

li. e« vr vtcAiBSi allBmis ei* cl Marcin. Cerda. aa. €V* 

«ei«Bt. ^. \^; Le^ imu noiaeo pafiori»» qaeiia 

ai. QiM< Ccqaiuitiirf par» iam fiipni iiienM>raikii caatia 

. * certsntem 



J iflVC5>XlCi!AlIC.D3rY /i «1 



Ahl dniidos n&mU nitU#uiJ JftfMiirfih&tt^ ^ j^il 

Quas illi I^rloiiiek^diap^d^ iqiiM' dpltti.f v^titi* ' < A 
Qup cuifif defiorfa ^tiu^dtiy ^«t^tiiU^ * ' ;>i*l 



»> «.» 1 "^ 






^ • • » 



77 if/lfleiifeg* ctmUfHfmmfirywitVlm^. oiZitlk. :i»r««rjntAilii 
tend. idter |>ro laterMjft, 78 T"»»^ Vofll priot ct Scnj., vt 42 Pro- 

iw<l^>. ' 79i»iiwrAC;Momcl. pS| ;^r4f»«'.B«i^ndi.*roc9 -«Sf» ^HM 
ti^Jkd^srt» Vxn, et fanhat ». noo i<nal^« icd^9(« /«^«dbeJliiis, 
» . «ef^ondct f mHu «/iV. .^r^/cWtParTboCetJLeg. . . ,« 

Yirgaiiriii » Gcilitts N. A. II, 59>S Mm iS^ FkHameUi pntf^ 

^. Mac.rob. Vjy 7. SeFU.'ei:' Ms fircwtt ampUTfens ammau^ 

Probolul. Videtur poetae qiff ip;f!V^^^''^9s/kt^itt& 
Mmmo* inbitBc ffcri&erioam 

Eiccnrr. a<n>.W ' . 
Ho. Pendet a fuperioribns : 

rarit -^ptMunii^^^^iiimarH* 
Kota vcl e« Ouid^iMfU VI 
cxir.&bMUL .TrejadauioUa 
in Hog-Iqoo, •dnoi nofli-miim 
fenfutt icd alios in^tspreiei 
CQofidoemiu' Liocus pecj& 
6tii «Kpedii»$-'eft. ¥>ot% 
«osIeqaicHBy ^Fhildaidaai 
ia hiauaiisiioin jnuiatam '<ffic 
tnemoraruirt<« yt ixnilti fece» 
re^. vide v. c. ApoUod. JU» 
14) S- tcC Kotas p. "$4^ i^ 



olcem^eyila in aueni< 
;CSHf st "vi^^i t6fi/c§ndM 
JiaBra^pfnna taertiicis Jua ':t$o* 
ia fuperuoUtauerit oHs» Si- 
anitoredftGtfiiiflq iXK.vt6mk 
anartBia QmiLJI Mee.'4^jil 
-^tioK, 'fiia-mm mufa ^fpO^mm 
JUaa^ Jlmt§ timnmm §amkftiUh' 
^{fidi^nmamt imagrii: '• HA 
^JitMtMiw aUr diAk^ 
i;aiitee juro.iqnoiiiodoi} '£ia 

^rmrmmmtifitfilitaiatemik^Jfmm 
quaios 'dHmmmii^.ttigmi., .mum 
^moMmr ^ddcM^x^ .fHres muka 
xogans foper MemnoiiOy Dio* 
3nede et Adhille*; tum teCfa 



CoBon.c<9^i. A| g> o Cri » .autf m -^^mtf^mJ^imgg^d^Citnt, quoA 
epufis, ex Ityis filii-mefnbri^^^^liam alii monue», vt in OnU 
paratis i^dapes—dma^^ iOla «Ui 'loco;: iquomdawqme fuh im 



eum ioEore &i(im ^nofugitp 
iafequente cum ier»o Tereo^ 
hiac iUud.: qm tur/U Jtferta 
petiuerit* Mox^ Teroo <in* 
^ante^ fbrores in aues ^jbu- 
tantnr^ tum Pbilamela hi- 



a^ist «^l)arumfnauiterad« 
aeAum tentio. Ciarliis^ qum 
dfferta ^peduit^ vidcri poilit 
40e 'bcochatio» qua ilia, ma- 
xitiibe]^re^mpeirto« ad lo* 
<Qm inKlfilisitY -qne {br>or 



randa fiaAa ^edes iiias tOr- \ «ocditfa Satebat? 'Otzid. !.<.. 
cumvolaty quafii^^i/liff^^re- .'^9<3« F94 ^4« Keit^mcnfrc 
iis dtff>derioi: Sti^trHI^Sikx. ' ilatuas, jpoetaipCeinteroedit^ 



«9 



/ 



ss 



c? 



Nuac ta. jpudmSaaHn jjm if [yn firfimiiri : . il fii. 1 1 n 

XBSir.cil j"..!TikH .i<Kiii'l! fMuii^t.'ij f «ii / '1 ,iuJf 

BeinC ct Burin. cum Gtfln. pt.^t^od magis vulgdsc eneu. 5j «l fm> 

fiis leiiteRtia.. Vt reddat : {i! indumentum. m £pigr. 9 

fmili^ni: ^tia. visi fottftf ^», i^a, vnrfieoioribtu aMs- Imr 

nim et friset hoc *. et debe<^ .^in^em mBm flabii ^or jAa^ 

fct.^fci. ^ffe.c^. ,noa /Jwf^ . «ipi^ Jfi^!!f?i.m^J 

Aiu^afud Se^uMiai /rtyriiiM. . <»a94m?ic:iimi3toiiMin.Tciv 




runt. Volunt ' ftilBeet haed 
te C«ffy4fln^'.pt^Ibna^dliA 
cfle^ vt eompara«iD»B'Ai 'id^ 
fftulue ^ dieBtap i.CSocy^on • 
Hi^Mi At ^r: lAlpita oefea 
vi* et ^n dkattii, ai SttMii 
at tgo ^atnam 
ifaodl maiMS eft>y-tiht:p< 
& praffiaf ae peci^etMrigrte 
kie fiierit EniatiQraffir jon 
pedltn kiahts verfu» nMaitT^ 
liaT €tadiitdn^.hftCt q«od 
moTL altenv» .cpignmuM# 
f tia» e» alieriiisi pifcftam fcs^» 
feon &bucicv. Pe pmtMd$ 
CMfiim Dianat oonfimain 
it e»«aft)oce &fpenrir>^DOtn 
tei » et notttt locos S^atahe* 
aiti ad CalKwackigPiyr. €£ 
Acti.L\t4CY.40t<'' -^a.An* 
liqoo more io ftatttU ettaai 
mai Aorms veflitaa coIorilMm 



viu» lAi^rmifem' in .inone 
^rifttd Tere^tian. Maur. de 

rm$ MmM9\ nikmnuk tfiafto<«l| 

inonfina\iinCxi|3V'* vtiiDionMa 
ilkinhalfttt^ «JWjwmbM» 
kaniat «tifair ihtwi . pnnct a i » 
Esq^ffilriocniniininitStt^att 
nThciK.^$ft7qJ .1^....^»^ 
.;:j|9'Jr-^.l£tiam fa0e:#i:vt 
diicr# lapignanaAe(i£ IVi#t 
lignoijfixm ^Vfrt iHiuiMt^ 
aBi; adqiievnlam ci^i^am* 
Signum' cms -^ ex * marotici 
(fiuie -« 'poaohne EffUfumf^^ 
pefiabea^*^ ; nd^ quod ta^ 
qnotaniiio iwit pafto(iti£^ 
^nel'Cna vntn^ anream ftab 
inamyiftdctta pcopittttsfne^ 
titi J4V JttemiMlor ii» Tihf 
I» f* i9fi|&. ^at.sft tibinhaeo 
a tne <}ttotamttft> encna* ^# 
jwn»eea|iiaa> vt^imipaai et ^s 

iercbat» 



/ • 



<} 



m 



«pnav^pffaBn^F^pvKpsBi 



E C LO G A VI I 

MELIBbEVS 



X 



I 



^ J?.G fTM.EUTyjlf:. 

JiJrelibonii pa/loT narrai^ ^» «wm ahrramiem taprmm gtuurt* 
*^ *ii/, im Qfrtfdomtm et Tkfffidgmf fnddjffgy gmi, af4$mi$ 
Hafhwde^ tamtti iramt dtieriatuH; bbiiimpejrajfifi ))aphmtiAs kor» 
tatibus^ pt ipfe ^fi^era €i samiaui/^ amdiret-^ 20,. Itide Cow^ 
rfdm prhmas^ ' Tkifrfis fasmmdas ^ pasn^s *armdma MMof6«f» i$4 
fit/limenij vi, qmtmadmodmm Ect, Ilf diftiskts\ JSt imme tHraJN* 
eiis^ /tti gnqiermfs^ verfibusy sompreieftfa cafmTma ifecaftieni, femM^ 
9ierfme, C^rffdom dim^rfi ffmasqm* argmmueHi txorfiia» Tb^rjs, ami, 
fmitHB mcparia ami<omir4rid tftremdoV Haikt admi ctermeam nom 
Mi tit drama}ico gemert , ^o fp/b mmortm diteSatimmm foi^ 
Imus^ im qmo cbnfedhrastt^ O^ fub vmbr^a qmercu a^fdudmio tetd» 
ter agiiala.^ imitr upmm fi^ficrrmst im vicimi/n MimcU^fiumiip t$ 
fmdem oa partey qmu armoeita potmm dmsobamtmr^ Etiam im> 
ba carmimo jfvtidum ^ rrftrro aUtgoriaSf 4ptas' cbmmtemttfimi^ 
itUerpretos^ cmm kamd dmbie mikii dSmd '/peffaHi poefa ^ qmam vi 
ad IJkeocritti IdeglHi VL umi$0iiotiem^ iHtui carmimis mfmotbaei .gtfm 
um txprimur^t ^ qttotf^marratfemo ali^uspqflorist qm interfutra$. 
eertamimi^ €mititttiter^ Nec omaim mtagmam intctmii lattdtm Ma; 
re kaba im hoc carmimit. . ,Nomm ar§$ ae var^faif $ftpf:$JU Eth^ 
fa»(iJtMrMuiJUyca»ctMiIone. . ,. . * 



MEUBpEVS- CQRYDp^: TTa^ ; 
M.T^rte fub arguta cotiled^rat flice Di^nisv 
X; Cinpu'.' 

i/nkmniqma S^hoL Homrw fipod. «• f m ^ kiifiat Wi^l ^91^ pt^. 
Ci Afgi^ 9 cxqaiiiuof p fonfia ^ fcd .tuentHr Ivr 1. .Qramn^ati^i. ao- 

tiqoi vulflataxn. ' ' • ' • 

. 1« opigmitt ' iff$$p leui c«iii V;,^ I f^- «t 'VIQp I f(l.q« Ip(«, 



rafiirra>cmu-fiiiirt)i feu/ibi«. 
1« veoti, .agiw*. . Skt Grra^ ; 
cii arbor jfl*»-: ^fiitrmtt: 
P»Mietm$^ 4f^vfi{e$.. £«.• , 
pre^iun verc.<h<iC. iaitittm 
caruis. « Ttmiv^ Uy^« 



Melib^ei aarratM>..habet ium-.j^ 
19^ %i'.i(pi3^9ctf ^tt foauit^*^ 
tesu , //rfyfif in^ ^ro ftl^iua- 
no non naibi» vt nc^ pinuqi». 
ncc itfnipenun y« 24 » nput.. 
jQaileluefrittS., .Sed R^yi ,(^ 
H 2 Matthioli 



m 0JTIROfLH::MJlfiONl5 



/ . * 



Horrfdior luifeo , pt<ok6b' 'ViB»f «I^a $: y ' ' 1 'l 
Sb nuhi htm fiaec^fet- to«o latnrloiifgior aiino A^ ^ 
Ite domum {yftft*^ «4i qiri^^Q<kir\ (iMrstipencii i; 

c^ Et quae'^5>ma^tMdlk>t«§fc[2alMfa«^V3ibit^' 
Solfti(itthr|^M6d4kfti(dit«^^iiA^v^ aeflat 
^)- H Toirida^ 



i*«» 






^Tf. 



•' ••44r^^^*f»-Mo#ffM£ragBi^l|Dret.. iitfyMai^coniidebitie^ 



».» 



' t «« 






42. iJ/(/b^ vfr^tfUdf^^l^e^ '•'flitfltiyiftipiMi^ feHettni epith. 
acutis foliis et pungentibus. Ge. 11« 470» noa imnus ac 



berba ' ntf^riR^^' VSKB '^fi^ 

eitci CoI<ft'"VM;ffiM.'"'^cdhe 
C*rdii: " ij^^^tiiintflP^^enUl 
tt»in ffle'Tnf*'o^.^XDir rf 

Vf • 44. fi ^wV^MMidr» incte^ 

deat ivo« ' ^afl^ft ^lfifei tavde 
domnm proc^efil , - et 'M 
*b amieae l»iip)exik * dilK^ 
iiere« 



w> • »« 



' 45. F^lieior ftft-pote iii 
hoc et altero tetraAieho : ti« 
tar firigtts' et vmbirnm pei^ 
«eiliuna» teztipiv^^hnd^, at* 
ter foctim hibemo. ^rapore. 
fimm meltfor Afrf f / tx Xhco* 
crit, exprelRttn Hyll. V, 56 



MMtr tlMilc/ hilio o4n^«i%tbi 
duAa:'f Caeterim:*^.*^^*-* 
6q bttM'The6€rll^*o^i«Mii 
M^l* VB, f 5 fqq. « 46. •«r- 
aMlnr; vl ad £cl. ffi^ «i« ^ * raa 

^ii'"«^ M»j^»«hrvt't4 

natuAHAfr tnbdin' hoflnK^fivt 
adAMrW "^aVtotis- Ml^Cnia^ 

ti£i^g^Yi^^^v#»^ii mrf^icMu 
(w^yr^lise^^t^^.VH;'»! ly airi 

%f(ti t 4bdl fr^if/faiiiel Mni 

i^l^fflMrM^jh: ciSoTCJiii ae vm 
fdll^ M^^tilAftiO eofiffitttli, £ 
fiinillidte'!'; )aidK«i; a ptte^ 
it»r^hit^^te; H«rat (M; I^ 17, 
^ Mrimfffgiifmm dffimUi 00/fkm 
um cnpfHh ttt. Clc. Cat» 

fhal; 5) viM i^^# ffM mpi m i s 
mf&^fkdffm '#r|iar# •c^^l»^' t# -dl^ 
mos fiMs dtfsmdh turdor*^.. Sic 



«ycoLiCA:.BC£.. yir 



IM 



* ^ 



Tonida^ iam keto targenCnm {>aliiiite 'gtfmnlQ. 
T.Hic iwviS^ et taedaetpkgi)e9v^Q]]^iuimii»igiiJC) 
Semper V. vetiadfidttCpoftes^ feVgine^gdi j. :i ^ r M 
Hic tantiutk BoKeafi; cumm^^;fi^oitiV* qqwtyMu. .r 
Aut numenim bif^a i iUt $oi3f€^> fltmjioa i^ts^f i . I 
c..5itai;it«et^miiqpeii% et i»dte«eaeJuifuta$:i:: 






> i t 



( « « « » # 



v 






48 &•<• Meftf- a ,|[9' ^ee. 49 §fpfurimms McBaff. pf. - $}./<^% 
iMi/iiiii Senxiiieiulxnre^tibntittUos tegiflTe eolligvs V/diolio^iil^v.^jf^l 

ousy^qui mo)^ Cory^onis ainican]"Ph*yUi(!cm'hucIari 'xneminVrat 
V. 63 f. Jie: Ofnfe ^; ««nca ctfipiateir' r T<liyfaclf fr.'5^v Ttirf^ — — '^ 



m I • *A 



^ r 



dioem xnuubaty et poft v. j» fubiiciebat tetrW^ichon 57.'— ;fi^ et 
Corydoni ii!bclUi', tltestiin VeToY\S»^»'«t'lM^^I»'ThV^A.< rt& 
rero TTbyifin, tif^to. iwttf^ft^ ij9copfla^iae^reum'.la^|t^^qYi Uf 
tra pattcos verfHS Alexidis et Lycidae amcrem prohteiur. ' Siili* 
cct ib^tebat virum doftumj quod fupra moattimus» noa cx fM 
pexfbna pailoiet baec canere» fcd cfle parua caxmina ia 

critea Vfij, 41 — ^iL.^fdnl}' 
'fiip;Ed.V,.3&lq. > Iarai.ilU 
'tis fliQnftum» in hi^ c^fnti^ 
nibu^l, .quiac per alteryifteduq-* 
turw fing^Us tetrafUcKis.^fiit^ 
guks* earSqae ioter & diuer» 
'*fas 'fententias memonri; ne« 
q.uc .a4|Bo - illae^ ex i^a^fa^ d^ 
perroha <GMe funt: Altoqu^ 
non poifet pofl aefF^tem ^et 
faieinra- #^« 4^ lumc-de «^c« 
tnniMcgiy: auc ab. eodem plAi 
toreXJalateae, ASexidis^Rbysi* 
lidis^.amores ra^ri. Noota* 
aien aitt ingenii mttlcum' aut 
deleclationis in his e(L Mail»^ 
re com arte et fuluitM Po* 
piaS F^fiar^ I, 6% fqq. ^a^ 
mMtkttf/kMt exteriori corli^ 
cc 5 (ku «chino» v. Ca](>unf« 

£ci. n» 



48 imrg$r9^ i^h* " 

4p,' tdtdat^ Ugaa» e picea» 
leu piau. Verfiz^ exTheocr. 

grit vtpote in paupere tugu-i'* 

rip finc nmffxo.^nn:^ . 5«- E» 
Tbeocr. IXi u* 13 «t ip. 20. 
52. tmmerttm (npfts^ yt nume* 
r^to pjscori pvca^. 



• »« 



53 — 5<J» Corydon hoe 
vttltseflfe tfji^ma eiut 
loci ac aiontia>iuoundifllmani 
naturam > cum' fil krhoribus 
eonlitvs iisqnr.&ugum ^lt* 
iii.« ; at Ak?iidaf atbfeotift om<* 
nera iflam reruns finuitatem 
otfcvnui: . .Suifar imfL t& 






5« 



Cy> 



1^4 P* VIROILIl )«JiaOMIS 

S tratr ticcttu:paffim lua qtiftque -fttb mhori p6mit ; 

55 On^A nuoc lAdetkr nt^ fi ^riniyfiis Alexls ' 

.' ? Montibus his abiett ; vkleas er ftiii^ fieu. 
T. Arit ag«r r vitio mortens ittie aait Iieibt ^ 
Lib«r ptmpineas imiidit tdU&u» vmbnu : 
Phyllidis adueotn ntfftme nemus ^ame vittbtl } :* 

60 Mfipiter et laeto deCbendet plurimus imbri. 

c. PdpuIus Alcidae eratiffima, vitis Iaccho« 
FbrflioiaJe myrf us VenerT^^ Tua lauirea Phoebo » .. , 
PhyHis amat comlos ; fllas dum PhjOis amabtf^ 
Nec myrtus vineet cbrulos , nejc laurea Phoebi* 

65 ar> ^«awus m filiiis pmIcHc^^ , 

f^f^hi$ iix'fluu|U^ :»bies rn ihotttibil; ^tjis : . 
*i»i -t . >. . • ^3e9itBe 

54 Qu«d lam antct VUIM elf'GtfM«la aA Vm. 01, »s alio^ua- 
qnc emenaattone reponeadiim efle vifum tRiJkm fmfug/kk m„ noae 
wvitmmvifi, Ira-^nim (cnno^^s sftio poftttlat« vt ant iit: ^utut pmmm 
flX^fii qiiktiHi mr^Ml aut« M f««fN^ tfyffort^jvbiidi' >«, h: aati»< 
cli»r irbodc » vt Qe. H^ S^* - Ctohtni ft4ucrfiiiite rcimo««t' femo iege^ 
Wtu£: tfitm ^ittfm, . . 96 ihmdfftt nutm Veo. Heinfii, ^tafid HciftC iit 
bfiliat. |£A '*>ien ^cniim ab.lu 1. «mmw /o^ funt opertme» ot»* 
^(jfla^; ooa, iiccatae, Jiccas Oud. $3^vm« Vq0I alter 1 1^ (ec. 
50 aJfMm^MMB Ven. HA/Irfni» fffwiu LeM.^^. I' &o itfinkdtU qttlaqu^ 
Bttxm. f w^r» lUqoot. hii Kh m^tnr iimm rm^Pii, SwpsM» 

.■ iKmn.verbis Seffuiaadb. v.^.^ttod^ciiiifiiimHahct . 
.^ - . fnamut^i^ ... ... 

ici. Q^ f i. $4. v;» theocr» in Ven. ^ «r#Wk# inJkcrfs)^ tx 

VII> 144. ^ . , ' veteris ph(tofbp1liae rnuolu* 

1-? • -— >- La! ^*"" fcltiiilofts^r quod et ipfnm 

rt — 60. »01* ^t^Mto ^ereor , Vt piOoni ingeAto 



accpmniDdat^m jQt. 



atAum et nimtim cslm r i mj 
fS. i^*«^ 1*^ ^Ae dixk» "«t 

poeta: y^aretxiiiea} exfiecapt ) if «-*^^. ^mmi i» An^ 

lae ihii^ nimio aeftn viles et pinvs firtiQa» ttiL dmneftica^ 

firtta amtferuntw Aiw. 6om. ethoftenfis» Onidio Art^ 10» 

hppi$^y de aere, vt Georf* ^% jmmt atUm^ wlrm %iMm 

B^ Bad» vbi vide (hinc fiiw^m fty arber ftmper virens » et 

Tvr ex aere veniens, vt da apibus gvatof nobis /Mr^» de 

fcttiia itinwi^Si WiMPc* Hyqguu faa jdoA^ ad l^ L difpiitatio 



Heiafii. 



BVCQLICA ECL. VIi: 



ias 



Sse^s stfi meri-ycida fbnnofe, TentfMr '•'■ 

Fiudnus in filuis cedat ^ibi , pinos ia honis. 

M. Haev meii^i, et vidum fruftr» coDtendere Th^^ifin. 
*Ex ill(f Coiyddn Coiydoh efi teibpore nobis.* 70 

67 at Mtdic: a m. pr, 6S «^ c Mcdk. «( iliii Heinr. m- 

yofiiii, Laudabyt idcsi t Lenggb. Piciiui. Vulga Icfloin : ttftt. 
69 Wm «vnfHl: vitlnm Uf. Oblongui Pierii. Thfr/m nMlti': •t'^ 
■dEaL n. ifr. 70 mtMi cbu. Naaniu*. Ocdi vciAii incctpnt» 
tiaixn ^uaUncittiijuf (n Kotii. FatcaT midcd , non nili tugrc CUB 
•X vnbii cxrculpi: Mlumquc vcifuni cflc lam inCTtem, yt vix 
EBiQ a Viigilio piafcfluoi cfl* mibi pctfijadeani. 



B«in£ft ct Cerdi ad 6«.IV, 
ni. 07. Pneftnm tc fiMU- 

BO et piBB. 

tfy. Operofc docent vi- 
a dofU ,f cr toum edog^, 
^uamopere io fingulis ycHi- 
ku ruperior ThyHi fit Co- 
rydon, iij tannn fere nrgu* 
nentii, vt, fi poeta Thyr- 
fiQ viflorem procuDUafTet, ii- 
dcm huius iu^iQJi caufTaj et 
probiitioiiet sb iiidcm locii 
dufluii fuilTe vidcantur. Hoc 
ficile perfjiicio, Thyrfin efli: 
EeTpeEuumCerydooii obtrec- 



titorera; btriut tamen Terfiii 
qnt tandem in re Thyrfido* 
tiumeris praetlent, qm ttr- 
das meBi fenfiDcfl, cqvidcm 
non percipio. 

70. Ex iB» C; accipien- 
dum: ex ea teinpore animo 
meo Corydon oobilij ille et 
^iTacCer omne] exccllcni can- 
tu p^Hor habciur. Sedin- 
dii^nuj Slarone ett vcrrus. v. 
Var. Lefl, ^uanium prae- 
ftjt Theocritenm, Idyll.Vm, 
$i Kfx rirai AK^m nuf» 
tnifUsi mfwtit tyart. 



KCl-O- 



n»6 P. VLHOILU Jlf ARONIS 



*• • » 



KCXOGA VI JI 
P H A R M A C E V T R I A 



« . » i. • . I - . - • • •. - ' 'v 



* - V 



ARGl^MBNTVM 

r^nmm pajl^rum earmitta^ a/$*rum §x Th99^riii Idylt» Ul tU^ 
M^- tfTum $x IttfHi IJ exprtjkt ridtauiur upftta, itrmquam qui 
km audifrit v.i — 5. 62^ 63. In Damoms eairmfm t^^^^tt grOJ 
vis dolor §t a^rttudQ a/icuius pajioris , cui Ni/a • amaia puetta, 
ht^pfum riuatim prditulcraty praeclart exponitur; tn ji^kefi* 
^oii c^rmiui pf ad\fitu-^muU$f Dapfttiitf,^ mmattiimfimrn, qmm 
fi difirtam iffi ptUaku^ i»y:attiatiotdbm .ma^utfs mdfi nmocai^ 
Fuiandi inim id fim$s^. Ittfits vtriusqm pafioris; ipd ampris, 
oiinrHm fommimoraniy tm fitos, Ftrumqui carmen pir fi fibi 
iouflai^ uic vimctUo ytlo §a Uufuiurt tdfi quod ahitds paflorihtts 
ncitauiur^ qtd ittitr fi artaffi vidifUttrt fi prcprii dixit pofta 
V, 62 r^rpotiderit. Ariim itjpiritum poitat in tufutro difidires* 
iiatn ipfa incatitatiotds magicai dtfcriptio tton abhorntts mb ko^ 
poetices ginen argumentuw videri dehet; 'rette itdWa ex naiura 
noflra^ quandoquidim agrorutu it fituatumfolittiditii min ajficf 
auimi nofiri H ad nligionem coinpotd foteni, pafloribtis proetitdms 
pauffo et pronins in fupirftitiones ii magicas ratroms ittgitditm* 
iribuhur^ hfcriptm vero, quod prittms Sttitijter^ ad Eufib. Okron, 
soao docuit^ efi Ectoga Afttdo Pottioni tf, 6 -^ rj^ qtd tum in Itlif* 
riium txircitttm dttcibai^ tt iam fitti pidiflri ittken Jflriata imin^' 
fits erati fiui marts 7/ttfrtci oram tigibat ^ vt cui Parihinos )bi^-1 
ptnintt qui virfus Macedotdcms fitm nott tongi m Dyrritacfuo fedts 
iuibuin, r. Appiati, p. irjs ixtr. Dio XLt, c, ^g^ ibiqm Rtimar,, 
item Pigk, Anuairdd ;r/^,. 4i fkpra l^t. nrgiiSfiioc anno, Ad 
ixtrema etdm huius atinif quo PotHo conftitaittm gejferat^ refe^ 
reuda ejfe ns videtttr ; nam fiquenti atnto Vllt Kat, Nou, irium' 
pkum di Partkiids kabtdt, Catroii argutias vitinmqui opimio^ 
mm > qua ad Ottauiattum carwiu koc fpettan mtmoratur, opira^ 
fi refiSit Burm, ad v. 6, cf Mariiu* CmOirmm €outpmrmri r#* 
Hm itum km imrudm Popii Pafior. ///• ' 



DAMON. 



PaflorumMufkinDfunotols €t Alphefiboei, ' 
InAiftnor herlnurufn ^nos eft iriir^t^ kilieilGA 
Cenantis , quonun ftupefafiae canhine i^nces, 
£t mutata fiios iisquienint flumina cutTus j - ' 
Damonis Mufam dicemas et AiphelibMi/ 
Tu mihi fe» magiii rupeia^ iam faxa Timaui, 



m 



1 1 



' Siue 



3 «dnfrf^ I>id. fecvMtBicl. pr. ct ate. pr. Rcgft , ■ ficquc ii»il 
Lcngnich.» vt fit GrftcciCbivi. 4 £( mtr^ieii/fioj cd. Ven., qucA 
iaac placCTC poten. ' /«• Medic. a in. pr. ItqHerunt nonnulli Picrh ^ 
. M^iiA com Coth. fcc, cx iadoAa intcrpoUQoac 6 imm 

mmgni fnpfrns fiu ParrhaC 



I — - 5. Manfit hoc f x piif* 
coram hbmiaum ferindtte in 
pafioxiui canninis fimplicita- 
tc, vt cantui* praeflantiam ita 
dcclararcnt poetae» vt ftxnX" 
deSy fcras, ct inammat» eo 
moncvi a«t 4clcQan.<Us(r$at; 
4, Flumina reqnicgr^nt mn^a' 
u /kos-'*¥rfMs , gfaece .pro; 
mutato fuo curfu, .'h.L iifh^ 
bito, Quamquasmi rttqm^tti 
re cim cafu quarto nonniim- 
quam iungii docuit iam Ser* 
rius. Ciri$ ASB Hmp rapi^^f 
tiiam retfm^/fttpii fhimimk f^ri. 
fiis* Calpurn. £d< U» IS itti» 
cx^reffic : Ei Utwm fu^ jfrpi 
ptrmiBia flmmitu\ curfu%, Jjftt^ 
uu vero nolis in tali carmi* 

• 

ne di£Us , quod .%d . Siciliam 
pcrtinet. Certat oum Virgi» 
Uo Popius fajfor, U, $ fq. , 
6 — i'^ Afinio . Pollionit 
a quc^ ittfius crarcanAen,ba«. 
Golicum condcrc , JGkclogjAn^ 



eius laudcs jcomprebendaft 
quae dupUci$*generis funt, et 
rerum gcAarum.v. %y ct in- 
gcoii op^xwi^qnc poeticonsiv 
9.16. Quod •nomen. Pofiior 
nis adfcHptum non eil| forte 
iic exrufes , quod in frontl 
volumini$ illud ' adfcriptu n:^ 
erat. Interputigcbi^ olim- 
eum aliis Tn w/V» ct aQcipio^ 
bam di£him« ac Si yoluiiTel 
lubiung^re{ «»1/ fcd dcfide- 
rii afAu ciTe alio abrcptua» 
flefte ha^cnM$'9 quod poeca 
ii^ccptum (^fiQonem defchti 
et ii^ccrponic Mwm^ iUa : #1» 
,mri$ ¥mp$am — ^ tihi definsi* 
lungenda ^dcoa Tu miki -^ 
a€0p€ iufis fnrmin» coeptM 
tnif . ' In jJlis feu, •— /rar color 
du£^us nb inuocatione deo« 
rum: HuoiCii^nque injoco tn 
verfcm,, cf. XMpc» . If i*§^ 
U4. ' limn^uB ia or^. Adiiae^ 
non longc ab Aquiicia flu*. 



luoe infcribit: polUcitm ali- ^ ^i-^s ex terra nouein .fon;i«^ 
qu^ndo carineCi jmaius,'quo bui feti capidbus progrefA 

fust 



c: 



Siue orkm ^yiitlXtps^ieqykiis} /R^A^ya^vMa 

£n odu vi U^ieat ioituia i^Uu.ferre pe^pj^beiA : ^^ 
lo Sola Sopfaoirko lua carmiixa digai. ^ptbunxo ? , « / j 

A te princ^ium; tibi definet^ «dtcipe iuflis . . ; ,. . 
^ Carxnina co/epia luis, atque haa^ fine tempoia.(^HQ 

Inter \i£Uices ederam |ibi fexpere Imifol. : . r;T 

'. ..-Frigida ^u coelo no£Us deceflerat vmbra, 
15 Cum los ia'ten^ia«p^cori .graiiffioius iierba;^ . 

Incumbens tcred Damcn.fic coepit oHuae': 

♦*^ B.Nafcere, 

7 rrS^s qaaitus Morctl et Leld. et trit Medtc. « pr. m. S '^ 
9mf wihi fum M cLuv Me^t. fii//it oe ikM$ ydmms MiHCtL ,mihi nmm 
I^Goth. fcc Q fietMt mihi .tolum i^pt^/int/tnd^ , udefi^t^^Qh^ 
HiMrat. Cruqu. au iipiA. t,''i, z cuni LckI. . 11 ttmj^» altcr Rcuteoil. 
13 Uurut CliftriC lib. 1 L cum aliii Gramhiaticiif a|)ud Picx^ium. T4 
mfitfftrat Pient OMMf. PfttrhiC ctCcid. cumCoth. ftr. v.ad EcL 
. ■ 11« 67. as Atrto «/; iiiilitlit r^ ttciiir. «u6«atau libcorimX' 

. . ' et M/BL Pieriui Aiadcbai; 

* . ' < . ,^ 

ftts, breui tmrfu^ ia tmum Ecl. Iffy t4 fq., et Hoifit.Odi. 

Itlaeum coUeAoss lato «Ito- II, c Cl. ^*/ difiMH^tx t^ 

4}«le fluailaeia aare exit c^ HiefT.i^ firr^,^ carmen, ia te 

Aen. 1,^1449 etibiExcur^ deliiiel^ laitdes tuae fcrp^* 

VII. Cum PolUo exercitam tauia «leotfitm carmiaum ar« 

iflo tempore in Pattkiiios d«« gtlYAentatn «ttint: ita lkapli<> 

eeret, et qaiiiem pedtftri iti^ citer exponere malim^ etfi 

nere: adhuc ille a«t in Iflria dtit*a oratio eft. cf. Theocn 

haerere ant vlcerias pffogre& X\n[I>f. f^ Permicte,^ vtim* 

fus -efle poterat^ Si priui il* fer UuJes tuas Isalltcai^ etiam 

hid: montes eraateMrftcien^ kic «ic poetico eiicotTno \xo* 

dxy in quibus -Timmi^^Dteit aes tibt Accedat, 'nec MafMa 

ftnt. 7. en trit vmsjuMk, c£ meam de£g^are«< 'Ha«e ve- 

id Ecl» I, 5S- f o* So/a S^ n> «juam «leganter e^tptefllit 

/llMr/;ro--^tragoe^:is'taa4 S»w pi>Ha>1 'Pulcre imit>t«is P«« 

pfoclc dignas^ fmc Sopho^ ^ivts P^/hralrll^ 9.1^ ^irfH^ 

cle^m grauitatem ac imCiefta. • Garth^ih$ Mttfi^r itirfy tafr^ 

lem eic^irfmentes, vtiXf ^ /?(•# «lAfir iHn wr^atk «f Ut^ 



yar9 €i* €imta tHgfia ^cerrl Hihfbi^t,* 

Afinwm f^lKciiem tragoediaf tK. ^ekufhm -^^lhf r^ r Wttw 

reciitfiii 



.* 



Wi^miCAi^t^iL/x^ui t29 



• Wilcer^ '^rkdiue ttfeiiiWeiis fege,- Liicifet; OMJmi 
!omnp^'in(fi^Do'7Hrae* decepfus * '^ 



Comoigr; 

Dum qtierbif; «t aiiios, qdkmqukni ml tefffbuS vfllS 
Prorecii eittemkirioiieAii tamefi atBotjubrhoraU ' 
Incfpe Miensilios infecum, ifaea titttii, verftrs:' * 
Maenahis argutum^e nemus pihdsque loquen6s 

«05 Mtfr^ti quartus, fcd fic copula defidtratur. ao txtrtmam GiTd. 
iMtwfuat Lcid. pr. Mentel. pr. et Medfc. a pr. m. st «■#« .Ay7«te 

•que /muuUts ^cdiL 'ix*EcU*K,' i%, vti Burm.fuipicatur^ illanrat^ 

toqumtfS flelnf. ' .* ' * 

reclhcdi^mic exiim inoerexi- vero :noRcm inirar iRjaipi*^ 



tis holninis ibtum cile. Kec- 
le vero^ modo v£is loqaen» 
di femt, arborts tninco arc^ 
tilini^ aliquis ilat vd recum- 
l^it*; et alienum tum epithes. 
ton urnL >Sed nec alterum 
ibfoniinl'; ei Vzrciflus olea^ 
^ess ex more. v. Apollon. 
Argon. n^ B4> et fic in parte 
fibroraxh Ouidii Met II, (^go 
fUud erat tttwpusf quo U pafi 
iorta peHis Texit, ofms^te fuit 
^exirae fiiuffiHs' oth(a\ AU- 
terius , dijpar fepeetiis fifluih 
tannii; etfi fteinf. ibi ex allii 
libiis re^pijtmiffaculumjfi/uefiri 
fittifireie, qanm vulgo tege^ 
retur, bacutus fittujlp is ot/uae^ 
fnnixizm pcde paftbrem fiftii- 
h noTiem cilaVnoruin cnnen- 
tcni \idt9 fftarm rtfs fefl, in 
hiccfaaf> fifkiH ap. Botuonium 
in CoDWlan. Atiti^ti. tab.-S^; 
17. prae04/ 1/. pfaeueniens 
iiem aije t adcftrc? Acn; II, 
S02 laHitflte iugis flfHtmatfut*^ 
gthat iuci/er tdcte\' ^ueebat" 
que dfieinir Siru^'^' ViplarSft 



«g» Comnsts nmpl, aa^cae. c&' 
infr. ^5^ 'Eck VI, 5^. -Aeo* 
IV, 53^*' ipdigjio aMorCf' hl 
perfido, quo eips fiags £g* 
«iia. non erati adeoqu« pF« 
puellae perfidia. 19. •tr/iibttf 
i/tis^ a*b ainT^a , 'NlfaV, fecpid 
amori tefhndo autiuf^bran- 
.dO*irocattS. - 20 .; aa/oqtrpr it^ 




hirtC »ii!nifr?J. ^ipiffdf' deorh 
attoqtio?'\tL)\§mt^^^\{, 

2!. Verfus inlercaferhr att 
imitatioriJm' Theocri 1, 'B'^^ 
CVctc^ ^fa«uJ-:- in « iii*» 
terponenflb non cei-tiitH^v^er- 
fliufm^nmeiTfm ^ftrnat' Wai^ 
;»ii«ffl^WiTiVcfl* 'Arcaldicc?*; 
pailofitfDsr,^t}uaIcs apafftbt^ 
btts •catit ^trKti ih -motite fiti 
ca4ia|i^ -SlSeiidirT vnde f^ 
verlus 2;^ -2.: 24' AiblicitjHafrti 
hv Maenalo^iritwpfnm-pat 
tofum carmma Ipfiiiiqpbe^if 
nis ^lfidad audibntar."* * 

'^2. ptfufttpM ligaoti&s^-liSkrd 
l quod 






dd 



*• r 



13» P. VlRaijLU MARptijl^ 

.{^lipeT babet ; rempex paftonim.ille andi( ^aoifs» 

Panaque , qpi pnmu$ .calnmcts /apn P^^us u^j^ms; j 
a5 Incrip^ Maenalios m.e(:um, meatibia, yfurfus. . _ 

Mopf^ Ni(a datur :. quid non fpj^r^mus amantes ?. : 
. lungentur iam giyphes . (cquis ; aeuoque feqyen^ . r 

Cumi canibus tiiiudi yenient ad pocula damaie. 

Mopfe f nouas incide &ces : tibi ducitur vxor* 
30 SpargtT inaiite« nuces : tibi defeiit He^erus Oetam. 

Incipe 

« 

S4 primum Meaic* irj4. Ed. U, 9«. wm p. Hf*P^* ttenagr pr. 
s6 fiftramttt Morctl pr. /yem^us Voff. qmid mi fimrrmms mmmU9S f 
Burm. coniieit, et lo. Sohradcr. quid nmmt, Sed v. Not. 27 /«»• 
gmt^tur lV|oret.'pr. tigres pro grt/ffkes Farrhar. grirffts Medic. rtvvcf* 
y»ykrfffv Leid* C. 2S tumiiJiVaff.. rfipMiw PaithaC er lUttcnd* 

£cc..Medic. et Vco. » fed iMxiK Chartiius gtnut in h, L notaviL HipMf 
p<oth. fcc. S9 Vir doAus ap. Burm. conieccut: intimdtjmsts^ Tti 
e| in Cod. Dinionenii erat; quia^ fpon(a deduAa, inccnditor ikz, non 
ilfdditilr. Mimitftrgute! Sed tnetor vuigartm Biurm. 

30 tfMN 4«/Mir Veo. 

• • ■ 

qu94 mrguiMt, yeato fenorae, 
vi4^ Heinf. ad h,.L ^U £cU 

VH, K »4. «»« /'€^' »«''•- 
1/^ C&9 fed canoros; qtiod 
Ecl. Ily 3% FuM frimks tmlom 
mos etra ^otdsmgMrt fiisirss !%• 
pniit. Colqr ideia Oe.I»U4. 
26. 4f«r4 mmsfiitinmm 4|iMur- 
IMt fc«^.&eii poiic ) ailiii ooa 
niuic expedarc- iicet Onr* 
vm fi^tiM^fimi^ fisri ^nsn pofm 
ft ntgi^am^ )^f r«fw geiiterali 
i^Qtioney vt iX^sa^uf (ro 
•ti^^tfi* DiSU haec cum in« 
^gnatioae et clokire vldtn 
Pf^unt, vt illa V. 3p» etiara 
ciun (Sircasiiio» %j* hngtn^ 
tmr amore. Color d|i3us ex 
Thcqcr. 1, ijpk fijq^ Crtfpktt 
poeta xu)na e^eipplo iaduxiti 
fabulofcim otonifaruni ex hie* 
rocJlyptM du^lumt <)Uod^d 



Xpollmein Ijpedabat, 
fi^HtnH, fimjpl. in poflerura^ 
aS. udpoi^, a4 po4ui|u 

29. fMNAf Itsadtfaftst in- 
cilis lignis para taedas, ad 
nouam nuptam domura du* 
oendam, Epitticton momas or- 
nat fimplicittr. 30. Sfarft, 
mwitt^ $(StttSp quft antiquus iii 
i^uptiis Romanonun mos erat : 
cumque adeo poeta ad pafio« 
rum vitam traduidt. Spar* 
gebantur autem nuces nupt% 
iam in domum et thalamum 
dedu£h» adeoque no6ke iam 
oita : quam fpoufi in gratiaaa 
igiitoxitius orin ait ; hoc eniiit 
efi; iild d^trii Hffptrms Or- 
itm* Itaqtte in votis notuie 
uvptae ac fponfi tam finequcDi 
eft tierperi meatio: cf. Ca- 
tvU. LX» i%% fq. £fi Autem 

*pc» 



ICAJECmVIH «31 



Incipe Maeitalio^ mec«ra, mea dbia, ▼erii». .."l 
O digiio coniunaa virp! dum cleipicis.omms, . //. 
Dumque tibi eft odio mea fUSuIa, ^dushque x^apellaej 

' : Hitfutiim^ 

StiikiA: a^ pafiort expcftftbiiiiai feflolnn. 3^ £/ itfM L«i> 

hoc, quod ab peia Hefpcnis gaii «niav inor«:.loqti«idii 
onn dicitur, ab aliquo pocU quem pottac i"equuntur. iC 
Gracco duaum. qui aut in trum orl^l did^r^^odZ 
loas Octam monubus fiibf contp^&umvfitdti pro^ori: 
ieai$ vixu, z^t xeip in 'n% ; .ri,.^twJiiblJenne ett furijeri; 
locu geihm, fi reas conii- procedcrc, vcnire de aftris 



do , Pcl^i .ct Thetidis mip. 
das, namuit$ inife hoc in 
foUenncm' poctarum vfum 
verfiim eft, etquidm pn>- 
inifcuc modo itt ortu modo 
in occafu ibiis ac diei : cum 
Vterque ab Heijftero «t a Lu* 
d&tio defignari ibleat^ ^vt fi- 
dttf iUud ab Oeta in con^ec- 
tum venire dic^Wif. VAUrin 
350. Seneca Hci:<5.. fiu',. i^. 
m. conf. iaudd. a Barth. ad 
St^ V Silu. 4, S..'MardM 
tnterti ' prt>«ime pratttierat 
CatulL LI\% 7 6tiat6r oflen^ 
drt ffoai/ir €gkis\ ^bl v. Intpp. 
Porrigitur illnd mbiiiiiim iu* 
gum ab oTiente verfus occi- 
dentem , vld. ^Strab. IX, pag. 
65^ Jn ii^ itatjucj qui illum 
tr»aiiiii habiMbffnt, &ere; 
quibus Oeta ab occideritc fita 
eiTci; iis adsp Veueris feu 
Hefpcri fleUa, quoticT pojft 
iblis Qcfcafum.in confpcfbim 
veniebat, fb Qf^aets .monti* 
btts oriri videri potuit heliace. 
Sic ct CuL aoir Eipfgfr a$ttcai9 



vt X extr. Ita et Seruii et 
Ccrdae am VoffiTad CatulL 
p. 150^ >et HvL^m in Huetiami 
fubHlitatflms non iodigtt rcs, 
Aflrumjn aunus Locronim 
lic Hcfpero ioterpretantur vu 
ti doffi : y^ Spanh. ad CdU 
liin. In pM. 303. Firmat con- 
ieaiiram Ipcus^iStribonis IX^ 
P* ^38f ^ Oatolas publi- 
co fi^ infciptum habuifie 
Hciperum tefljitur. Vifit^ 
auteni illud nbn snpdo in nu- 
tois Locroriim Ozolanim (ctt 
Hefpcriorum ad occidentem 
babitanfiiopii^ ipentm «tiam io 
^f^nxms ^pHhfeiorufh, vt ap. 
Gob. itt Q}c%eii. Nttni. t XVin, 
3i 4. PeUefiii. Rt^iit T. i[ 
t.XIV. Lu<?ffertim ab Ida ori- • 
ri Tmanis distit nofler Atfn 
H, 801; x4^1 cf. Eaccnr£ xvi 
ad]ib.iii 

3». <«{f!«to c. eumcontem. 
tu irrifiai nata non nuW 
nuucum et multo fe defor. 
miorenreifecttmihisuit, cu-' 
iui tameir iUa cauili penara 

^ * fieri 



la» P.iYIHOail Mit^ITOms 

Hirrutum)}QV fupercIKam ^^ pri^ffiiflajqu^ burba j- 
35 Nec curaie €[eum*crodt6'inortalia quemquami.' 

\nclpt Maen^os metuin i; : mea tibla ,- verfus.; *•' 

Sa^pibus in noftris paruam te rofcida mala 

(DuxjegQ vefler exam) vidi cum macrei kgenlem ; 

Alter ab vndeeimo tum me iam cep&rat annus } 
40 Iajaa»f]FagiUs poteram a terra continger€ ramos. 

Vt vidi;J vt perii, vt me pialus abftulit error! 

Inclpe IVIaenalios mefum, fheatibia^ verfus. 

l^unc fcio ^ quidfit Amor : duYis in cotibus^ iUum 

•»-••»•1 »* 'M ' 

Aut 



' •■ ■ . K 



34^ pr^miffit n»ii»r.'c 'tiielioribu s / qucm v. VulgO : proHxa , ijuod 
|n om^ibusXub ]ibtisFici[hii letfebae'; Hqac tfa cditum in Aldd., cx* 
cepta altcra 1505». quaip^ VI hMe intei^gts^rPifldas traflkbac» 35 
tttitas Moret. (iuart. ci intcr|»ros Statii ad Xhcb. UI, 350. «rv«lr< 
G«tk. fcc- '37-ft>/lMj iiu^a Morct."f<ec., yi^JCcl. IV, 30 (ct placcre 
p»irit.^rDpcsry:s»|Oi/'lif ^TfbirytpcsnTcIlificarc fulcnt. conf. fup. U 
54)1 fcd rfi€lc v«^I^ainiaaoiuf HcinC -IttrmfiMakmaUi Vcn. 39 «1»' 
vniiraio LciUp tMm m9:ktf¥s a^ffi^ral n. * £i^*Mc(lic. cum pottasibuf, 
it Kugraphio ad Ttrent. Andr. i, l. T^ctur. tamea Ucinf. irfMwati^ 
fcil. vt mii^s oratfoni pbctfcjc^confentancam. tum iam me erptrat 
; Piccii OU*. 4Q*«4 irrr4 Medio. ^a«bri^'ait}ot}i.,fcc. <mii»m* 

' l4«n|p)b .>.ftiore -i^ajitli 'foUtt>, 



• .«-»-11 4 

' 1 . » * ■ 

MH' {Uninuerat ^ ^ nbc v. 3$ a «wf .^4^/1 , ;fic(ufU Cttm 9 . ^«| 

eatffTa' tfXpViiuit. cfb Thcocr» anaum duodtcimuin ingredUk 

XI, 51. '' Ur.. 41. r$vidi^pijftrii^tx. 



. matutiio adrpnia«..^i)«««u ;:'^\' ^'«"l fi^tua amore «^ar- 

,S«//irt«* /H»..i>*in hOrto pto. t *•*""*/ ^'''' -'— ♦•'•'^' ^« 

p^ ikcpemj adiimbrata .fiia. f'; r^*«^V. ""^^ ''•^ ^'''- 

. vllfiia U^cc ia toto Jioc ge- "^^^^^^ «. u'i u''-3"'/n^"^; 

nerc inct, cx Titcocr. XI, ^" ^^^,^^^^' ^^«%«f ^^ ^^ 

iS-^ip, .ybt pr« p#«usr crant ^» ^' »• ^'^^' -^» ^^^ 
v«v«V^<ir« 9vXX«9 ilutcs. ' '39* 43« Nnnc fih^ fero firlL 

^/iirr tf^ r. , h. *duodccimiif , Ex Thcbcr. hftec Idyll* bl, 

vt Ecl. V, 49 -iUiir /ilr f/fo, l^fq., fifd multo is modtfttus 

lecundus— ->iwr ^cpitfau • Vti ci cx impcriti ^Atloris perfo- 

ar.ii acc^m^ ^^^'» aut nos na dcccntitis^ quamqtiam (a* 

atf ffmtas fterutjJr^^^^nm^M-atm gteiOlmttl Popius Virgilii r)l- 

i/t^iere, dicimur, it^ ji.i. an» tAmem-'frmd mtfait« ' nUT. 



A e;qi... vi.*l 



m 



P^orom Mufiun* Damcmis €t Alphefiboei, ^ ) 
Inmfmor faerlnuruni ^dos eft inir^tit iuiienGa 
Cenands , quorum flupefafiae cftnliine fynces, 
£t mutata fiios nquierunt flumina cutiusjf ;•: 
Damonis Mufam dicemus et Aiphefib^f L .' 

Tu mihi fe» magni fupefras iam faxa Timaui, 

: . ■• . •• .' ' 1 Siue 

3 cmfiAn» Uirid. fectHftntcl. pr. ct aiB. jnt. Re^%, fieque m^ 
Lea^ch.» vt fit GrfteciCbitti. 4 £t m^fic«/«i«f ,ed. Ven.« qtt«4 
^e pUcerc potefi. ' /mp. Medic. a in. pr. nquerunt 'nonnnlli Picrk €t 
HcwiC cun» Coth. fecy ex indoAa interpoUtione. 6 imm 



I— -^. Maniit lioc tx piif- 
corom hbmiBum fmndtte in 
pafiorini canninis fimpUcita- 
tc, vt cantui- pniefiantiam ita 
dedararem poecaey vt pecu-* 
ics^ fcras, et inanimat» eo 
movLm anl deledari difi^r^nt: 
4. Flumina req«ucurust mtita^ 
M yfaor-^wiySff » graece pro; 
matato fuo curfuy rh.L 'uft^ 

bito, Qttaroquaov ^^^^ 
rt cua cafu quarto nonmiin* 
^uam iungit docuit iam Ser- 
rius. Ciris xsa (lfi9 rapi4^ 
tiinm nqmt/tvimt Jimminot, tnr* 
>tf . Calpurn* £cl. U» if ixoi 
cx^reffit: £i Umftr4 fti^ pro^, 
firm^a flmmim^ ntrjkt, Jjfm^ 
uu vero nolis in tali carmi^ 

« 

ae di^s , qttodr .%d Sidliam 
pcrtiDCt. Certal ctttn Virgi» 
1m PopittS fafior, U, $ fq. 

6 — i^ Afinio Pollioni, 
9 quo iuflus eraccaraen ,bu* 
colicum condcre , JGkdog^ix^ 



eius laudcs jtonqnrebendafi 
quae dupjici^^generis funr, et 
rerum geAarum.v. S^ ct In« 
gcoii op^xuniqu^ poeticoram 
9.10. Quod iiomcn Pofiior 
nis adfcnptum non e(l, forte 
iic exrufes » quod in frontf 
voluminis illud adfcripttftt:^ 
erat. loterpungebi^ olim- 
eum aliis Tm mtiiu\ et aQcipie^ 
bam diAum « ac .& voluiiT^ 
lubiuagere{ a«/^i; fed dcfide» 
rii aeftu ciTe alie abreptua» 
fleAe ha^cnM$', quod poeta 
li^ceptum {^riQoncm defcriti 
et ii^tcrpoaic Mw^Zp iUa : m 
mri$ ^mfusm — ^ iitri dfjimi* 
lungenda fideo; Tm mibi -^ 
m€iipi imj/ii ^arwtinm ctpim 
imif . ' In jilis /eu, ^/rm color 
dtt£^us ab inuocatione deo« 
rum.v JSuociinque injoco tii 
verbri»,, c^» T.beoei. If la)^ 
U4. Jiim^^m* ia ora Adriae^ 
non longe ab Aquiicia llu* 









Kaac iafcribit: polUcitus al^* < -vi'^s ex terra noue^ .fbnii» 
qaaade caimeb loaius^^que bus feu capidbus progref^ 

fust 



m 



p. viicoiLit M£fuams 



.w .> 



tocipe' kbeaaSMt teeclQm , /neadt^sa, ▼erfiis*^ 
> Nunc et ouis vltri^^^&giat lapas ; aurea' dune 
Mala &rant:qQ6ietsi } joaiciffi» floyeatalaiif ^ 
Pinguta ooxticibtts fodenr ek Ars mjrncae ; 
5^ Cetcent et cjrcin^^^iike ; fit Tir^a^ Oif^eiii^ 
Orpheus in fituis, iotec ddphtaa^ i^intt* 
: Incipe Maeoalios xqecum ^ > jnea dbta:, veifw.^ 
Ojsinla vel medlum fiant mare. Vioitet filuae { 
Fr£iecep$ aeiii^l|>^k deiimmtil iA vwks 
60 Deierar; extiemuW.W^niunps jRMHiep^3 l^ 



] 



1 .1 ) 



Define; 

• - .... , . n , , . 

IH>. wpomivUr^fiigiiy^n, -. SS^firiM^ fHfittti ir^ift^ , S$Mf-f^ 
um ZiiUch« 56 Oflf/fumg Zultck. pri^iiin naBaiiUis ap. Unzm^ 

* 5S Axr Medic» eom Lctd. fcc*. a m. piw cr God. 59 »m aUftm 

i^^rv^ kgk Sc^gcr ftd A«(bm Ciipi4<) crac.a^. 

^tr6r, ita vtpr^clare di<B« ^ vis, — ^'«w in hortis; Ed. 



^t^Ueie nolini. laeft emm 
ieiiifti ct ioepti. liiras ufcio 
^ntfd) nee tollitvr iUud, fi 
siater Venus fit. Jmprt/bmf 
Vet»-nil «liud i fOam erni^* 

0§, jkmta, Ae»:. n, s^vX» 

717 9 imde lere yermatattft 
ttftB ikipUu. dL A^i^U Laf. 

fed £€L Wf 1. ''mfrtftm moU 
V. ad m, f t. 5(^. (?f|K«M* /* 
/• ii. Tityrus « f«dif eaattt^ 
iittne inteir ytfi^iftff^ qUae eoiv 
in reruni natowm 6iRir,' Mit 
alterOrplieiisetArtott. Poe- 
liea exomatione adiecit vtri- 
^e determinationefji abcv- 
tenia aliqua' Hdone: Or^ 
pliens inter femy , AiMi iii* 
ter beBoas mairiAaf. Jta »d*> 
ieda erants Wmihtm in fi^ 



vn, 6%. , 

%%, muUmmmmr»^ .W04imm 
interdom nonita deiimtfrted 
paullo piciguius dieiy dudum 
do^uete viri dodil Vimin^ 
viMeete.^ diida' iiaeir cx 
-Tiieoo». If u$<^ifS» 5^ 
Miiui^ fttbidle cA, .qnod: t^ 
fpictre? ^lunl paflorem' ad 
ftepvlos iuettoataey promoiifr 
ttfHt Sapplmf iacia no^iics^ 
y« Scittig; ad Airfbn. Cupid. 
v« »4, ib« IP0IL, iu ad Strsb. 
p* ^94 M. i^ofiSa pro 'cn* 
CQininer teeiMrMf. Ejcpref^ 
firutem Tbeocr, Idyll. BIs 
^%, jtf e, Aif Mnmi»Tv int. car^ 
meny qiiodceciiiit; nen mor* 
tem : quae non potlet efle «0^» 
irM mariutfis, Etii per fe 
amic^ aliqttis fpiritumtic vi* 
^m pro mnnere offcrre 'veHe 
poffet^ Re^sut ad ThcncflL 

m, 14. as» 



^WmiCA^t^lL^^^^lli t29. 



V. Wac^^ '^lrketlue aferfaHreniehs fege,' Lscyet; ilftftai ; 

Comni^'i&'(i^rjo'T!ffae dece^^ '^ 

Dum qtierfat; let Aiiios , qdamqusim ml tefffbuSlBiS 

Proleci^ eittema moiiefrs taiheri acfloqnor horau * *' 

Incitre MiendlioVmfecum, ifaea tibia, v^fus:' 

' • ' » 

Maenahis argdtiunque neffluis pihdsque1oquen6s 

vos Morcti quartus, fcd fic copuU dcfidtratur. 20 txtrtmam Gud. 

ialloquar Lcid. pr. Mentel. pr. et Medtc. a pc. m. at mttt fifluU 

Mcntcl. fgr. as ptHHsqut tres ^^p. Heinf. tntqsquf Zulich. chtos-» 

qut fonanus Medic ex ^cl.^,< 2g, vti Burm. fu^picatur ^ illanrat . 

ioqumitfS H^inL -. . . 

rtcGu^Sf^timc cjaim inoerexi- vero .noJlcm inllcr ainatpi*^ 

f ^ Cofdtf^is nmpl, ao^cae. cC 
inW, €6. 'EcLVlj 52^ Aeo* 
IV, 53^- ' Mig/70 amors:^' M 
perfido , ^uo eips fiaps mg* 
.•Ba noji erat\ adeoque pr» 
puellae perfidia. 19. •trjlibm 
f/tisy kb amT^a , 'NifaV ^cpid 
amori tefhndo atit liircikrin- 
4b*i^ocati5. ' 20.; -aitioqupr in^ 



tis hoinims ilatum cile. Kec- 
te veroV modo vlus k>qaen» 
di ferrer, arboris trunco arc^ 
tHink aliquis fhX yd recum- 
bit^ et alienum tum epithe^. 
loa urttL jed. nec alterum 
ibfoniinl^ et Vaculus olean' 
^neiis ex more. v. Apollon. 
Argon.II^ 34, ^t iic in parte 
fibroruf)! Ouidii Met lly'6%0 
fttud erat ettnpus-, quo U pafi 
iorfa jttKis Texit^ ohtts^te fuit 
dtxtrae fihtfflris ofiuit , At^ 
ttrius, tHJpar feptems fi/rutit 
tatmis; etfi fJeinf. ibi ex allii 
libns rt^twf?acutum pttieflri 
fiwflrtii^ qnnm vulgo tegei 
retur, hacutus fitu^ris otiuae^ 
Innimim pede paftbrem fifh>- 
h noucm cila^orum c^nen- 
tem 'vide, fitaixti res fcft, in 
facpfnaf f:£lifi a^. Bononium 
fn Cofliaatt. Atiticjti. tab.-S^; 
17. pratq^i tt. pfaeueniens 
iiera age C adcfw. Aen; If, 
802 lamtfue iugii f^mitat fuT^ 
gtbat iMciftt tftae\' PuCebat^ 
qut jHfxa: ^*i/"' VigilarSft 
• viacii^ Tom,I 




. qnJfTS 

hiiiC ^nrirtf J. '(jitfraf' deor h 
attoqmr InA^iint^alil. * 

ii. Verfus iniercaferhr iA 
imitation?m' Tlieocr. Ij-ff^Jp 
II, 17'ctc^. ^faftuJ-:' in €^ fil^ 
{erponenflo hon certiitft^^v^r- 
fii'mn>hnm&iW ^ftrari Wardi 
Hfaekdtioi'' {n^t^a: 'Xrcaldxctfij 
paHoritiosr/ tlualcs ipsrilbt-r^ 
btts •c^tit^aHti ih -monter Ar* 
cadiaeL, 'RlSepdA*; vnde 9fff. 
verlus ifi'^ 2,4*fubiicit, iisrm 
In Maenalo» iriter jmreta pat 
torum carmitia fpfHiiqjie^Pii 
uii ^fniuo audibntiir."' * * 
'"& 2 . p^Hd^q^ lAqmitik^* IXtoi 
I quod 



•1 .- 



2m 



rr 



fi? p<yi.5[6H-ij[:lkf^^§f^^ 



jr> Frigidu& ^n y99w:jQW^dft ^n^ .;;.^y 



•Y ; , ^fiii^lMm yhiqme repolut pro DnpHmim : vt fb^fttira IHii conm 
Ihrctrvid. ad II» 26. 69 Vfrfuin adoptauit Pctron. 134 in vctSH 

^ fii^» 16' Cn rmfnM i » «ifift'4i|^Mi.-«d« bwot^f im^B t Jnp(ipll|. t» 
#.«aiC»fiX^tiqisbaltq«Qt.C9Cai|toikiS)burfKli^ . fT Bi^iiM r 

iMiMip Ak/9 ^Mtf t«t p^jffmtU SchfatL &au ^XUlu i|.ifi4. . . . p>i^M/^ 
licln^ e iteiici ^frJ^Ml., ^iicm^ivMlM4^.i!L «MecitaiBra oidkitt 

yiixei, >Mim.ftJfU»i^^' SoiittAayv^wMCtiiln Affl^ilHet» 'Qlvyig 
fuit pxonuntiatum yiixwus i ct alia flc&ione, '0l«#«v«9 vt Tvlyc» '9jC 

codd.. yiijftSp yUx§^^ prt» ja Mcdic» Tapef adIcn|no a, vt nt CStm i 
^* * ttjftAmttiMrBid. 71 <^ tamfm ZuLch. ' "*"*"' 



ixA|fr^i« >». i)at;ura aoigpy^iii 

, . «^^'y^Xttf^^^ ..fWWft 

d^. Dc lu» teratotogib i^r^.d^RpJpu'. ^pcQjei^ 

magicarum artnm aJ Qmncft 'JOv^ . t-^X^ W*!**^ ^ Wf*^ 



^uertere et. ai^^fare. {o01t 
^i^Theocntwij,^.^^^ /acro 
xaagico fa^o iacaatare sAbr«<^ 

jti^foddei ]• L V., 3 'SLt.raii iuu 

■•» t*v *• *««^ •*•■ .««♦»' - 

/S«^9 cvvrM j^^Xfy ««wdwc* 

cauua.adIeAum ; (juia j^«xQ-f 

£miaoi et ambreai^ vertebaL, 

•■*«•.. j.. •'« 

Co«ryxu»i4.amatQr, vtiupi, 

^rit. carMStta .4<l< ^?fVS^!^ 
moh accipe 



f .<.... 






taotum noa poe^sia iriwcrma»' 
Xt',foJeot &re h^.lu>.«iH^fiQ% 

cffe, loca coUcgcr<|.ini:eJcpicc-. 
tes ; V. ad Horat^.^p^ V ct, 
XVII Lttcnn. \% 410 ctc^ 
iibutl.ly ^» 33t^ethi»l. Cer* 
cla aliique ; itnque bic f^n* 
rifCmis defttogt lic.ebiljf , V**, 
tcrca ad ftiperiUtioimii^icauA 
fa.s attcndcre yoiix^ aayikttm|| 



gW?H:»i coiiftciuntar.., SciU* 

WC ftwt.^VTEcre^ i^l^WrdJVfci* 
gesg^. ^itur*. cf. TibjoUU J» 
(^ACu ^uc^.Vl9,48i^et|iI| 



Ducit^rab vT|)a dtnfiuiB, Hke^ €aii9iria«[^terJQi^lttm^ 
Tem^ tibi haec pEkcMiin Xufiid Siwxlk Xoitim. . vi 
LkifEi ciriQumdp i > 4^que. hsfic a^Mriat^^ oum . : .-: r : . / ^ ^ 
EffigieinTdqpOjj.rnyui^^o d^us.iilpafe(g2ttdet4 ... .i/I 75 
Ducite aJbfvrbe^paii^t, m^ sl cArmina^ ^vciieDiipIuiiii 
NeAe uibuS' ))adif«9t(D¥npe5 ,.] tAmaixHirV >C(^bcea ; . . .^i 
NeSe, Amai^dliiisqcfej/C^^Yeiwis^ dtp, vincnift neao'. 
Duqjte ab vrbe donnun^xneacarmina, duciteDaphnin. 
Limur vr hi^thiiefcif v*'» et liaec vt eeira» Hmefcif , fi^ 
Vno eodemiqucv. Igni ;^;iic: nofiroz Dii|>lMiis amofe» - - i 
Sparge molKm^f^t, Scdi^ks mc(^d<t>it'uixune lauiri6sV: 

ttf mcmoraV td 'Tcrcqu A«'dr. V,^» 8», ' <ryi/<>« d, t, Medic. et rae« 
">?f <}tti f t V. 105 et 106 hic Inlcrit ; feid iBtcmpeftitte. 74 Urqm 
Mkmc IiMBQbwfteiiip vtrintoKar ad*i^^t#fir.'* «^'i*^? iHiMtfV\Hiv ' eM 

k. .. » -«j * ^rffc m/f- - _ _ _JS. _ _ ....^ ■ • -» • . • • « A.* 




§F)11010CI?]C 

82 Uums Mc4vp)_copf. fuf.' Vi 13, ' rcMiwPicTii/ ^ • » •* 
* '^** *^ Oblonfttn,. . • , .. . , 

Vvjex« ApdUon.lr, Ko: -^ SeJI 3riia9»modqiie^fiK> aodcuitise» 

et^alfttrum tnemi)rtri rolitum tw wtaipr^cfetaiii ; VcDeris 

BlfreV nincf ypo Oii?dd^ jiiac.fmtvfom.fe^eflk vcllr.'^ ^j 

^otebiinus AjOV V,'>;^^^ fiir. . JOb:.Qufts Bapbni<]is tM». 

i»Vy>^//*iff; ' dti^rpiis y>i«f/ - gknti.i i fttftram e liwo ,• c^ c«; 

r»» jlltoram^ .^iti ladmouigel 
pat^.- Ctrt&ftfemap.TllQd» 
lcrnliO^iis 'ftuo «!t vfus. * ' ', ji^tit^ Q» ^8**eft; mimis beue 
V.f^. 'Dftm fiaec ' Wuitur; S«rQ|^9 al«rain ch limto Sfi; 
mijlaf" |ma^yj|i£ttfam I}A][>lini- fm» wneficMttfffe tult: UHm 
^U' ttniii' ^fn^W ^u^ S; ilBqititar } ' fi^ m/lr0.J)i^tdw 
lis , ^^&iifi. qnpme^iofofis^ ^marw^ llcU^ltqiie&at mMian 
circuM^areetc^rcaarHmpoj'- tarqtie. hi^^amxtm mefi if\kk 
i^re j)utiifda ell. 'j';'. iitn 4areftdt.-tK^/«t'«bfirmeb|l 
vmuerfe, cW propric iit He- < ^ate^ccDflottiam auiBd&l* 



tust ' ^figne^ i hT qne ni fen {ft in 
rni^ vt acri^iamus, tuallei 



t^atc, aum.1cicaiacr4.m1nt, P> '9a«! Adis^ venQ&ea?.nimt 
77. tum iiU ^iugS^'t|a'nriIl^m agflrediiB/tJattrumdactAdcCii 



/rrff^f e^fbrts 'tnhus*ttH(ls\ h. vtUapkmitademaioi 

I 5 re 



t|8 Vi VlftidtiLfl ^AildNlS 



85 

• -^ 






Ducite^b^Vfbifi^dOflStiili^ 4^k«»MljjSii9^aucit«Daphmn. 
Talis am0riD«t)hi)ibly qiMdisvH^m feflk iuue&raiii 
Fer nemm. ai^difr fipt<>^ ({uaef#fi^ bncdk Iticdi 
Sbptar ii|uae-ridum VitiiSi prMtimbft in vkia^ 
Perdita-Me' fesa^iinef&tiiitr d«i«d^«^ -tmai^ 






« ft *-«• • * * 



bat lo. Scbradcr. 86,«i^« Ven. ^ ^7 MmmnpMt God. #ii 0/11« 

His Steph., fir Arffo. c£ Mtttin. fti %^»»^ ^dr. V^n; etim^tfth; fte. "k 
A^jir«^ , camftdk i» htrhm ▼nus Hcin£» IblleaBet vttque vtmtiones 



¥g/#r« M. itf. soaf# quartsi Maieti et aliai Heinfii. «oaria fira2qi.BI» 
-^ reU; vndeBhHArconll^ttv fuaii: \dffi^H lllbi«ir> it Rottin^. 

•. &e* r; fi». Ech H. 6ir. •• ' ' "• 

jMi inQ«aidalim * m^iam^ tKt\ jnHiodliiieai^fivytfiew» «li;» 



JA &ltmi vt ctiaiii Theocf » 
V. iS fet ii.' fccmf; h.'i; Seml 
Cuf > pro iiilfure, bUmmim» il« 
Htas Iturof M«oyet,< 1 oam' 
videtor myftica al^qua taufla 
fifbtfife, «urioliuionel iMa^pHd 
«und. fl^giUr IjMV^^ Vl% 
tii-attftoritate a fono tx fia* 
gort' expiicanl,: «i>i3»AMM»# 4m 
Jfgmma , qt)o3 ^ominif toco 
ia hac arbore^Dltfaftiabilim 
SlMocr. 1. 1. ir. ef. ^r.^Cer^ 
dfaih.l. cf. Tibi^. ITi ^i |c 
19« MoK 13 i» D^fid^t 
§ifl i&s^riA, in'Diiphn(ltm, 
qu#d in DaphmdeiR vtrtatt 
vt i^' eodem mbdo ibmitta 
aMria oonfiuvalur. >'Themfr* 
kh v>rM M)^t^f^ i^fm&tk^ 

AAvetc.. Hovau^&podA^V» 

fn" • Scilicct-m^pa^ hae^ca* 
tponci finre fymbolkae fiuUi 
coagiifcniiam ei fi. 



qu«m elffedum hiberc 
tia hdminiun credxdit. 



I i. «.W .C| • 



17« J^K^f^ ^P^ rmmm\ 
in plc^Iai iKxM «tjwcMi r/W. 

if4T#.«i^iV*cIc|^Uus a^|;ioc- 
ticam^ raitiiQnem » ^quamiArf 
"«^<i Qnpd^aliU v.erbis dixit 

^i^ ir* domum,, m^jUqp^ n^ 
tnjj^mm eamffp,£mi U yoni/f'; 
ias impafij^[i^a§rHtmr l^a^ 

LfppttV ofniunQ piikhrnuuus i 
in quo Vf^ij^iTcvrei&tUfiC; 
tcri; dpceht^^. MacrQb.' $i 

uc ceruae tefi^jas infifient^ : 
Noa amms iOam wsidii^ .iroai 
$arddni^ terdita tsec 



ari 



• 7 m 

Jkrai^ memtmii diteders maSts^ 

£(l H<)mcricttm m3^V«^ 
i^KVi^ Vt OdyiH yu» 191. 

^3. dehewt 



k'> ' » 



i^^ 



Has olim ezonUis JwUt.pei&liitriUe |di^ : . / ,^1 

Texrtt tSbt.manklfit ^deljrHt^apfitpigawa^^DapIiiibi^ 
Ducite tb vrbedomulRH ipeaeumipa^dBcktDi^pibiOi» 
Has beib^s , aiqu^ fcafla n>iiit(ft iiAi^lfeS^ venena;! 9 5 

Ipfe dedit Moeiis : nafcuntor plurima. R>nto : 
His ego iaepe lupui;(i 6en^ et fe coodeia filwa .^> 
Moerin, faej^^e;.^iAariinif e^^^^^^ ; ;^^ 

Atque latas ^Mo Tidi ttadtKere raeffis. - ' - ''^^ 

Duate ab vrbedomumvmea caniwa« duGileUapMiiv 100 



JFer ciner^s^ .Amaryfli^, foris, liu^qup^fluenij 
Transqueeapntiate} nee reQiexeris: his ego Daph^^ 
Adgcediai } niliil iUe deea, oilixaumiiai^miil^ *yyf 

... • I . . ,. Ducite 

9» Pigmrm duo. vid. BiMHi. //iHlttf Gotli,,fc€« 9^ plurmmm 

Uf4S<«, vt imdxnM, t »; )p)r. '^og il^nh»dik v. •d'!!; s4, MUrim 



ff/: SoiIicH. ; imbmati^ Pfltrhtf. ««1»* OflltiU.iee^^ Cfll^MfldKsl* Ufj^ 

cufl^ aliif aotiqtiii \ vt\ aogvor. ^ loa m ,rfffKf0fff Medic. Pi^rrt 
rianu« Obl. Gttd. : «t hoc verumeA : vvlffo ^m. 

.n*.j9hnt0 ktue pigm^a *& iuiereat. cf« Cerjla» et budUl 

expeflat..hoe & ddbflii ikb adwtfpt' . - . .-*^ 
limine vedibu», vt ad eas loi* Nounm et fortiffimum 

Daphnis vel inuitus retraha- praeter caetenr incantationii 

tur et redire oaCJSBBf- .^*. t!feiMt» ^d<y4 i videtur, quod 

riauit Theocriteam rationem partim cum expiationis , flu« 

1. 1. V. 53. 54. 5^. 60. Xi* minis aqua viua fieri folitae» 

minis autem ibllennis^ men- ritu, partim eum eo more 

tio in poetica oraticme, cum coniunAum efle puto , quo 

aut admittuDtur sdit admit* 'diis iAferis aliquid deuoue* 

ti cupiantt ant ^cludantur ^ur. v. Cerda. conf. Theocr. 

amantes. t 7 XXIV, p%. P4. 103. nihii 

! **. «. iB$ di»i » deos » qui inter 

9^. LeAa in I^pnto vciiena ineantandnm vocati fuerant. 
commendantur , "buia Medea Quandoquidem omni magico 

iis v& erat. Magm quaefe** jitu nihil adhuc efieci» expe* 

quuntar miracnla nl9>if Qi[t.ta riar nouiffimum. Et ecce 

fiint > quam vt aliqur^ iirib t. 105 htt eftdom habet. 

io$» Koa 



HA 



P. VIKOILII MAIU^NIS 



Iticipe' MhenaSiot taitciim , ;nea tSbisL 9 yttGitJ 
-> •:. Nunc et ouis vltr^ fu^at lapus ; aurea dune 

Mala ferant <]^adltifi f Btrciffo floreat abmf ; 

Finguit eorticibas fudenr ek Arar sijaacae ; 
5^ Cettsnt ei cfcfin^^uke; -fit Tirfras^ Orpkeof ^ / 

Orpheus infilai&, intev ddphiiias Aiiott. 
: Incipe Maeoaliosiiiecumy meadlna:, verfM. 

Qanla vel mediom fiant mare. Viaite^ filuae { 

Fraeceptf aeni^^i^crtda de;inonlt» lA vsdas 
60 Deierar; extremumjbqc mupyis jppiiieimti^ habeto. 



I 



• > 



Define; 

t 5t Nunc ml m»€ vUmfit^ tmpms ZMsii^.fPP^ .^ipdctQiirnMB* 

um ZsUch^ f6 thlfihimg Znlicli. pHfwin nftnanllis ap. fiarm. 

' 58/i^f Medic» ciHii Leid. Tcc'. • m. pv* cr Gad. 59 m oltfftni 

Drfirfmr lcgit Sc^Iigrr ad Av(bii« Copi4. crttc. 34. 

^tror, ita vtprteclare diA« 
ji?^tfi(Uexe noliin. . Inefi eaim 
ietiim et inepti. lufas neicio 
qofds nee tollitw iUudy fi 
Dater Venus fit. Imprtfbm 
Veft-fiil «liud ^' ^piam «rnM^* 
«r, /rMTMr, Ae»; n, 8^.«X^ 
717 9 vnde fere yexMttnittfr 

«tfin ilmpHks, tt AtfA«L' LbI!. 
*> Ffr 3^- --• ' 

id £cL iVf A. '"attrtm imOtM 
V. ad Ifl, 7t. ^55; VfjfXMiM 
/•f b. Tityras 9 f«dU eflaiQ» 
iiunt inter ytfiqittry qiiae eon«- 
tta renim natttMKm 6eiir,' «idt 
akerOrpheosetArion. Poe» 
dea exornatione adiecit vtri- . 
^e deterDiinationem ab^ev- 
tema aliqua' tatidne: Or^ 
phtta intar fefn» ^ Ari0D to- 
ter beBoas mairinas. Ita ad^ 
ie8t ennts j^iMMv in fi|- 



visy ^^ pimms in hortis; EcL 
Vn, 68. 

$8. misdimmmmrs, jmdiff^ 
interdom nonita ddiniteiied 
pauUo piiiguiiudici, dudum 
do^derr viri dodL Vtdmp 
voleteeacl^ dii£br haec cx 

TMoofL It ii5«*-ifa» $9^ 
Miaii^ fiiWie eA, qvod ro^ 
fpictre Toknt paflorem'ai 
fcopados Lenoatae, promon» 
toaiif Sapplms iaAa nobiies» 
V» SciUif. ad Atdbn. Cupid* 
v^ »49 ib* 'f 0IL9 vu ad Stnb. 
p* 694 ote. S^smJm pro » 
cninine,^ dx^HMTMi. Expre& 
fit mtem Tbeocr« Idyll. HIs 
%%* 4e. feif ffWfaKr» int. caiv 
meii, quod oecinit) non mor* 
mm : qoae non pollet effe mm^ 
MM moriimAs^ Etfi per & 
amie;|t aliqnis ipiritamee vi* 
tsm pro mnn^ere offcrre yefie 
poflbf^ Re^pcxit ad TheocsL 

111,24.259 



't^^d6t>\tk^9ty^m tjj 



fhttlhamrtT Vo>, quafc re ^n ife» h AlpKefifaoerwi 
Dicite ,' PleddW } - ndn omnii: {kofllbtRtis dmhes. ' 
A. Effer aijtian, "«t nioIU «inge faal») dtiuift vM^) 
Veiben»qtt~>idMe {ifat^s Anhtfdahk' tutli :" • •' ' ' ^ 
Coa&igis vt magkis (anos auerteie iaciis 



» y • ■ ' ' ♦ I '■" • »». .«t -.^ 






♦ -*! , • 



I '1 • 



• r 



wlC 



^am i^cfificla -MbifaiiMaltxus -pkztkxt BuvMiin^ Thcdcr. II» f ■^«^t 

6/MAi^ .M«U^ratii^eib«i^*t«iM«pc<9t^eamrJW»r9cvdB. 1» 

EMv<r«<<M4gtfl< Nteircti pniray.r. mnttmn.fmfk^Mfcp. fmtri^ JAmMk 

quan; t t^F^^hiC iiliiyaMMf ««rMiiteiikeAdU !»<. ficluijGkr^ 

ift fin?. Ecl. Ui» % worr^ mdt^ 

63. noif mmmap. •« Alphe* 

&a?^- leBunihitk"' ad^-BKIai 
ttfiett Cabffim per pc^otieri 
bi^redifit: fecn re^Uinltt 
ftto aeque ic «fiijSiri&U^c&rw 
lhim«ptrM efltt '^uur^ 
«Mfi paflmtis bmM. Buc- 
him lefle ex Luelfitt iieaaftti^ 

piimttJ' Hiilfo taiiiei& iii^^to4 
ftor mio ilbPopUiniivieftyiryS 

JWtKr' Virj5itVrf. ;• Eft^ aW<»m- 
hot^ qwyd (equkiir»*^ eahiieitl 
«X TKfotrk. Ph^i^fliacfe^na 
MyR; B «dttmbnfhim^ ' Vh:^ 
Ber^^altitist venefiea'fodlu.(fttux^ 
<aiai6reat fuumy drl^ah^-^' 
asituai^' et cx agro iik wbem 
profe^hii^a pia^ds^-^crif ad 
fe ii^sticm$i Lo^uattMr' ve« 



65 



ro.eiRh AiMryiUdt^ficrorvte 

hoxWa^Tjai^^ ' : 

Sici ctttare iubet venefiea: 
tat^iira£'i[flhtiir aqua luflra- 
lSi\ ceMtiixtotwr, verfaeia 
ptk ata acceoiditar» cum tuit; 
0»* «w^^^^i^a lanea. Theo/ 
irtt. IdyB* tl, & ^if iiti^ 

tf^/^^)^nrAMMl'ittbdo dc QitMi 
lief k»re flncrolbCQ pedta,' tnot-^ 
a iitdgenere afiquodiciiri'-^ 
deturj S«r'ek* PUmo', S^f^ 
viQ.*ai^s)iite»^.dx}eeAi ^i dde^ 
i&ki^l^^tBm. Mifiukmi 
im VQcabant veti^^ef optiitloMf 
ac ' praeflandjflimuni ; idem 
flag^ai apj^llatttfn, iagut^ 
tae I^&fii tQtitndmmf vt eK 
IHofibrSde; ac PUiv T^x i^ 
dociaerevfipk doAi. v^ Cerda^ 

Re^ SeHi; a (amtaYe mul^rew 

^rq Vulg;ari : in amQri& in(k-'' 
tSxax verterey infanum amo^ 
rereddere. Puellae mentla 
aiilta fity a cnius amore eum 
1 4 auertere 



149 P. VIRGILII MARONIS 



/piriium Maronis %t dignitatem epicam pr^tlit f $t/i infimma mr* 
gumtnti Mfuidtm non muitum ingetdi affw/fom» 



LYCIDAS*). MOERIS 
L./^^uo te^Moeii, pedes? an,qiiavit^diidt, in vrbem? 
V^^M. O Ly cida, viuiperuenimus, aduenanoftri, 
Quod nLiinqiiain veriti fumus , vt poflfeflbr agelii 
Diceret: Haec mea funt: veteres migrate coloni. 
5 NuBC vifiU , triftes , quoniam Fors omnia veriat, 

Hof 

, . 1 In Purfiat et Leid. alt. i^ diiliagaebatur; un^ ipio via duciif 
iu vrhem f Vt hoc' iirt^yiiTtmSf fubiiciatur. uhf qu9 via Ed. Vcn. 
9 Vix miki teknpvriibani in priore editione, quiwQuo, tftidu^ uhd 
ftrumimus! reponrrem ; ct fic £cl. I, ja ite fpo ^tardiu tlmn P«r« 
4u9U 4». £d. lUt ^ vruiM^ fno H ^Mo guudu* Mm iam Utinfi« ia ' 
ni(ncem vcncrat, ncc Burm. iroprobat. Exciderat^ vt .ccoties^fac* 

^ tutti, prima littcra in ^m», propter iimile initiiim vicinorum v«r- 
fttum, ec quod magmtm fpatiumlitterae initiaU prini vcrftft* rejie* 
tiim«ir«t. Sic » .Regio Cod. /.feUlu ita icriptnm ent, vt breoc o 
ndptAum ciTet. Rctincbat tamcn mc , ouod inmta di iUa repeti* 

' tio rS^No, ct qui^eoi diu^r^o nunc fenUi. 'Defidcratur huc, eo, — 
vt fojfitffor ug^^lidUtrwt, Bntf IfcfOu, v, p, PolB^ qijoque inutilciu 
voccm viui eflb eSD-marfiac profe^taift fiifpictri ctvcfingrre: (^ Lfci- 
du p fico nuut ffirmnimw I Stiam lo. Scbraiicr. xn. ichcdi t tentabat : 
/•fd''' • ""^i f*^ vcuimusi vel viui hue ptrumimmt. Nunc cum ni* 
hil aficrri poiBty qnod non aUus aliter conilituat^ rclinquenda eil 
vulgata corrupta. Vetus vlcus ttCc dcbet, CuiA iimScruii codd. in- 
fedctit.. r/Ml pmumimus pro viuendo tttigitnus , iea ; di<i viucndv 
idiAa pcritenimtts * Scff«. csponit; quod dttotni et iine cicCmplo cf* 
j(C f rcTlc Bnrm. ^(Ermat; . 3 ^aro uunqugUu Moret« qu;|rC e« Lcid*a 
onod ctiam loco medereturf niil durior traicdio cflTct.. ^uaGQd.i 
iortc pro quat aiddit Burm. Quum uunquam titiriH fnutus! Jutid. alt., 
rt ht excltmatioy quait haec tam' indi^fla imiiierentibtts eucnertnt.' 
4 i«^r«r# VcAw s Qvitiiiquam dapicit epithctoji jdicAui animi noii 
auic inicjauffc vidcri pptcil, c£ Qe. I» 40^, cicgtiitcr tamcn JSurm.^ 

dum 

•• • 

^ I.' Formt duAt eic Theo^ ptruetdmut^ fcil. eo» '»t poj/h/:- 

erii Vn, II fqq. £ ircJ^f «iyn /or aduena ageUi dieeret ; Ccd 

Tbeocr. XIV, 4%. ; »• wW ' v. Var. Lcft* 5. tdai , op-r 

' ' '■ preffiy 

^ Ijftidu quioquc ap. Bonikt qacai tr. ZlUich» huaa Edogiu» ^fk 
dccimam poacbat. 



« « « «< 



L.Cene eqttideiii.attdi^iam9 q^a fe i]y|bducere coUe$ 

• . • •■ *^ 

Indpiunt, molUquei^^in clenutter^ djiH)^ : 
Vsqueadaquan^etveieres^iam fira&a c^umins^fagoSv' 
Oipaia cafnumbus yefl^ Menakan. . _; lo 

M, Audieias ; et £m;ia, fiiit; fed C4(imi&a tanMun ^ 'i 
Nofiravaleot, Lycida^ tela intei.Martia^ quantuoi 

, . ' i 'Chaoniay .. ^ 

• • • • « 

dam d«Q cpiifhttt lcne le Ties«t, ^fiiii|!ttit tc Utki Kimc vitil^ tfyui 
fmniam/ori mmfnavtrfat. trijiis Jors legit etiam Probui lTJkii\ 
GiajnxD. Vttlgtu taimcp» /fmmviSi^ /W/7«f , ^imatar ex Orammt* 
liei imiftCioiie,. Anthol. Lac. lib. I, p, 178, v. 84, vbi v. Burm. Sec. ; 
eamque ffftfei , fi vi^i per & di^um aecipias , pofiquAm , ^^ia , vifti 
famus, nun^ triiles mittipius. Quod vcKa, Cerdae ac Pierii exem*. 
fl^ffirf h. k pnicfert Burman^., non rafte faccre videtur. Longe. 
ilitn »p, Hortt. Od. 11, ^ tx{x,/vrf ptr/ari vma dicitur , qutm /ors 
wrfat wmnia, 6 nvn bnu v, vnus Moreti. jnn wrtmt bene Menag. 

ct Piciii ObL quod fupeVrcripto s Mcdic. 8 fmtpiant Goth. fec. 

4inrinwr9 Goth. pr. et Ceptm ap. Barm., nota varlatione!. 9 Leftio 
kiet ab tieiniao e 'IMEiedtceo pv^bata jct t Bum. repofita , vti et iii 
Cnd. t iret. manu cmcBdtitua fucrai, tt £c Ecl. IL 3 intgr dknfms^ 
tmhvfa iatnmina ^ fag^s * raulto.nimkum ea elegtntior vulgata: vf- 
ttris iam firaCfa taenmitia fagi, Kpna Quih^iL Vtlt, 6, 46 libri plcri* 
^ot: tvmfraffa €., quod Catroeuf, £bi^ msrifiee in eo placens, recepit ;* 
fidtm cxpeAabo , doncc MfraSta fe obtulent. ' 10 nvjlmm Goth; 
ftr. q«ttvor Bvrnp., itn£d. l^ioL JH n ^ a lem m Mcdic. 
U ntrsida Mtopti irtgaL. - 

prtlfi» affliSi, quibas id, ihim dejhictintury decrelcunty 

qnod viAis euemre iblet» fick in di$ Ebem vsrtiirnt, cf. 

comingit, Vt fandos andN Bann.;jffftem colles ^#Mii/mii 

ttnt 4* fttod nt€ b, v» ^^qaae htgum mM ttitio, cum dorfum 

rcs ta eins pcmiciem verta- cbUis moBiter* decliue lenem 

tor.i, Sem. , cum impreca- ad planidem et 9. Mincium 

&ne notti hiriy cui haedi eit defecnfum pnebeat. Fa^ot 

fgro in vrbcm apportandi £ra£bts (uck feu vi hoftili feu 

£int. procella. In priore ajgnofeas 

7. Situm agxi Virgiliaiil iraitationem Dirarum Valerii 

ptttafiuflb hunc, vtine Indc Probi %6 7k mmus, si mu^' 

a collittm cliao vsque a'd ium m>ftris saniaim tibe^sOp* 

BGnciam fl. et ftgos ibi fatas itma fiiuarum ^ Ntm fupdst. 

pertiiigetet. conf. Ed. I, 5% viridtsvmbras^^Miiiiisimpra 

Not. JubOutHt ti colles di«> sinn fitssidti dtaurm /trra, 
ciuit^f foi tx ahe ia- pla- 

' ' ^i aquitm 



/ ,f 



ao 



Chaonlas ^ictiht*, ifcfunaveniwiie-^^xoRittba^:* j^" ^ 
Quod flifi mequaciirriqiie nblsaslrtrfcJcre Kt|8^*'^ •-' 
Ante fmiftra caua monuifletiafeiBc^rtothixt -•l-* - 
Nec tuos hic Moeris, riec viiieretipfe-MeSMifcas.^ • ^ 
L.Heu^cadiHnquemqtmmtahfuniTcel5i?heu^^ 
Paene fimol teeuth^rofetiaT^pteV Menalca?'- ' •'• - 
Quis caocretNyHipka^ ? quit hamuriCflbrentibiw herbis- 
Sjpargeret ? aut viridi fentis induceret vmbra ? 
Vel q^ae/MblQgivtadtufi.tibi iCArmiaa.jaup?r, 
Quum le ad delicias ferres.,..Amarjdlida, i^oftt??? 

i^ enfitlla d1ctimVer..ttCod.BviTm," ' i^ tfuoctffKfktVtfi, ' '4ttA0 
rcl qttacunqtie Gud. 15 Conf. a^l-^I. t,%8. ^9 Q««* canii^et fiU 

«lii.Fragnu Morcli, atEcl.V, 20' Exflvffiim tfympha» ctc. "orWx a 
tti. pr. in Mciiic. ao ntonfes fnd. Mfitcti FTftgitt./criam tnate.^ vid, 

ib. V. 40. cf-'ib. Var, Ltfl. 21 iVam ^wim Nontus in Ugeffl 



13. aijaila vettictHe^ UTUCay 
tt, 1k)(UU et i]ire&> anioux 
conf, BurmaHA. In. animd 
habuit poeta Lucret, HI, 75C 
ireMirttqut ptr auras AtrU 
eifcifiinr fitgiwi tfimntU t^^m^^ 
ta^ Chaiuue^^Vtw eoiutMba^. 
foUenni epitheto a Docionae^ 
I14C0 «t praculo ^qr.f^liDnl^a^ 
£ palumbes j^dito^ ; ^*a^ au- 
tem Doaona vrbs Ejpin^ vc« 
tuQidim^s temporibus a Chao- 
ftibus Iribitatae* CMif. Strabp 
<^ir, p. ^ 8 C, ' 14 -^* i?!Nili 
augurio roonitus iuiiTcm. vt 
mtaacnqite via ac raxioaef iur-s 
ma curii veteranis in agros 
immKTis praecidereoi; capl- 
&"periculum vn.a c^;»,lier# 
Aenalca adiiircm* 

^ • 2p, fpar£ere{ — ihduc§^ 
rei\ diaa,^j595tico,acupiin^^ 
quod Ecl.^VI, 52, 53 %'idi- 
aiusa^h. fantret, vtfpargun- 



•tur-^vt iaducuotur; aut vt 
fparfa flosibus eil tenra, .vt* 
que fontes arboribus vmbro- 
fw confiti funt. 'Refpicitau- 
tean EcloganiL qvincamt ia- 
primis <r« 20 et 40 Spaar^U 
hnmum-fofih;' 4ndueit& foutibus 
vmhras. "Vtmmque vero di- 
c^, ^t^ foj^ibtts ixducere cjw- 
^rasT;! et fentes iniveere em-i 
bris 9 docet Burm. ad K L 

au .fy ^M fc. qws canc- 
ret« quis ceciniffia vel ea» 
quae nuper^ te jaon fentieQ» 
tC> cvim canfre^v ex;te ad* 
didici , quando ad AmaryIIi<^ 
dem te eonferebas. Tum 
iitiiicuwr xSi ai — ay ^rc-. 
.\>r^ carmen ex Thcocrit. HI,^ 
a<— < ad vertmm oonuerfuopu 
Comparat ifla inter ils- Scali- 
gcr Poet. Y, f pr,, .,<ed Xuo 
moce. Add.. GeU. IX. p. ^x« 
jintaryilida^ dekdias nojlnts^ 

aut 



By^OIi4CA /EC.lr.4Xl )4s 



Titjrrc, dum.iediep, fcrcuis eftivia^ pafce capenas.j 
Et potum pafia» ag^ •>- Tityre;' ei inter agenduin i 
OcciMPiare capro,'<^rfiu ferit.iHe, caueto. . ,[ 
jH.Ifftiiio haec, q^ae Varo Qec (fhMnperfefta cauebaL 
Varc, tupm npmeu (fuperei modQ Mwiua nobi«^ / 
MallTUa Yac.ii|i£frae.nimiu9i^.YltiQa.Ccemonae!) . I 
Caoiaites fublime ferent ad fidera cycnL 

L. SlQ 

* 35 taj^ Modtc. « Bi. pr. •eimn ftkH Bpttend« (cc. et Gocl. |Mb 
var; ic^l., -frcqutati TtmtJMie. vicL fiona. lu J. et» ad Kcl. lii; g.^. 
/ifMrt Mcdic. a m. pc« 26 Pro hmc.-^ttk* Mcdic, a ni. pr. <»r)fi». 

jMn^ttw nvoiHiUi ap. Picr., it. ed. Veo. MM^an^ Gad. 3^ fupftwkt 
Mcdic. y deleton(^»<, quod ante pcrrcriptum otit* ilArr.idcnit* 'it 
Xupcriore TerCB ^lnfiP» at v, 35 A^»ir«. 39 Candmtgs coni.* lo;' -« 

Schrader.^ injdoiofie. >5rr4if$ Gad. Goth. x>r« 



aui conimun^ vtriusquQ 
•micani. 4ioere v^uit, aut 
proy' meam amicam. Hoc 
une inads cbnfeneaneum. 
i)uaad4>quiden Moeris iam 
fenk> ikadoft eft ▼• 51. 

27 — xp. Aliud breue ctr- 
aes.' ,Ai<t <qau Jbdec cane-> 
ret». qfmt eic. ^oftr» ^mtw 
U9mm umtitfiti* /, '^ JkpfrH 
flivi^-<- Jtfexus, ihitentiarttJii 
cffe vtdetnr liic:. Si modo 
Mantua ab interitu feruati 
iueritc - noniea tunm per to* 
tnm agimn Mantimum cek^ 
brabitur. . Poeticp». fi non 
pafloritio} fshantaamate» .qno 
orams joatiir^fcofu xerumiui 
cundar4tm et molefiamvim^ 
bttiutjs^ «d' olcmtm caatnn 
id reuodfoiti quandoqidclm 
^antus tribui iis &let: ifik 
cygni tuttin aomen eelebra*^ 
bunt, ComaeroOffat hofy 
quia Mimduliis abuiMat^Ge. 
U> if S. t9^ Bi^nahm kfmm 

VXJIOXL. T9mA 



"I 



amifii Manima tampma^ Fafr 
'C9num ' miumr hrrbeft finwUn* 
cyenas. Vt ryrr;/ poetac fiht, 
etfi iUud aliis Jocis occurri^ 
V. ad Horat. IV Carm. a» %% 
et h. 1. Cerda 9 vix videop 
quomodo cominode fiat: Ita 
eifet: poetie Mantuani VH; 
rum celebrabunt ; faltem dio^ 
tum erit dc vno Marbna 
Cygnorum cantum , ialtem 
filuellrium , noftra quoqiec 
a^te rerum experimenta 
vindicarunt plures viri dodi^ 
in hia Abb. Mtmget. De /r«rt 
y. Ext. ad EcLVIpr. /nv 
ptrHmodaM.^ bwincoluflus et 
iaUia iiU agiris redditis ; quo 
faiSo » ipii Virgilto fuae ^ot^ 
fel&ones confernabanlttr. ^%%^ 
VM mifirag «. i^eiiieet^-cujn 
Cremoneniinini <, . qui - Caffit 
et Bni]i.|nrtes fequuti fue» 
yaat, agri ea niiitum mh4 
mAXQ ^ cui allignati fuetfant^ 
Bon fitffificmatr^pronimi agn 
Jk Haotuani 



35 



c< 



146 ^. VIROILII MAKOms 

30 L. Sic tua Cjmen,s fugiant exkmina taxos j 
Sic cytifo paftae diflendant vbera vaccae^ 
Incipe , fi quid habes. Et me fecere poetam * 
Pierides ; funt tt mihi cannina ; me quoque dicunt 
Varem pafiores : fed noik ego credulus illis. 

35 Nam neque adhttc^VariO vide6i^y p^c dicere Cinna 

Digna, 

~ 30 Sltfmm Alcuin. GnmmAt. p. S124. Cifrmms varie coiruptum 

in libris v. ap^ Burm. Eft Kv^§t , KvfvMf. fugitnt Vea. fxagmmM 

'Mtdic. , fed tstnifixo f. '31 4ifitndam HciiiC e melioributy etiaa 

6e Medic» ficque alii ipud Pier. , aim.vakf^^^f/nutite legeremr* 

iilrj?«ifraiitVoflr. pe. Mfitmilmt Ed. Veh. . 33 iliwiteVea. . 34 «m» 

fitm trtdttlns vRut Moreti. 35^ ^arro iBanikne 'iegit Seni. et SeboL 

Banit. Cruqtt. ad Od. I, 6, qui Thyeilae cra^bcdiaeaudoremy eun» 

demque n«biJem epicum poctam » inteiHgit ; iedl ia lcripds conftaa- 

ter yarv, In cdd. yariv repofit^m eftab Efrnatio et JNangcrio : quod 

iterum dercruit Paullus Manutius cum edd. fcqu. Quae ambifaxtaa 

in (lis nomintbuf fit, notares eft: v. Exc. aJEcI.^Vir Vanim intcr 

viras pripcipes ct miittia daros iflius octatis luifie, fatis cooaAt; la 

}Aem pocta fuerit, non nifi cx lioc loc9 ilatuas. Vt poeta enim co- 

gitandum cfle, docet mcmoratio Cinnac. ItaquCf com perpetu^i fit 

horum nominQm confufiQ, cumque vetcrcs Orammatici^tfrtMfn hie la 

iibri4 legerint, ^oft Vartim v. 26 iliura alferuffl in lotum fmiili tt« 

.. . trAhendttmefic-aisnireAumfit. Cignm, Cygma, CyMiniibris 

^ ,; AonAttliix. mt^n^_4Jitqr4 Moi)e|. 

ifantiiam aSiditi f«kt» licet $6. tx Tkeooit VII» ^7»«^ 

-ca vrbs in Aagufti partibttt ^i.-^^ftfiqqi De v. 94 doCtm 

faSku V. Vita Virg. «• Tit. . left M^cpherroni difputatio ia 

> 90« SffnotA obtcftasdi fbr^ MtmUDiffl p. aof^ qva ef* 

npla: cf. £cl. X» 4; /9tiipi ficere vult, ▼ocabahnii 'S^atiM 

«anere, fi qmd kmbis, quod Virgi&uA a Gallis fuisCisal* 

48itias : fic apibus et gregibuf piftis petiifie ; fuit enim inter 

tois beae cueniat. Cifrmat CeltasVasum feu Eabatnm» 

4mKos, Corficonas,' ex Kvfy9r. Euhagun , ordo , fiardos 

fTaiDxs omnino mellificio«xi4 ctiam dignitate • antccellens, 

tiofar Oc. IV, 47 Ntu-prm^ eonf» Stmb*.IV9 pag, ^oft. 

pius tsHit iaxmm fim, Ofrmai Amnrian. XV f. Eaimnera 

crgonoaaiiteraccipies, quani coocidit omnis hacc fttbtiM* 

vta notiore ac fiimofiorc ge<« tas, ifi menrineris, Virgilinm 

ncre epitheto» XM\% dcdeiit^ latbe rcddidifle Thcocrilicnp 

Mttamamm in Ca iafiila.€on<' in quibus JUiHs cfly nec 'di« 

ic^m, lacif notum pofi tot vcrfura cflc vatcm t poeta. 



it- Corfica yinoruni dojlo^ '95. VtuHsu aobiiis Thftfim^ 
nm comroei|tatiooes. 33«^ auAm r. ad Doaali Vk. Virg;. 



OLICAIECU 



147 



f 53» Giriraa.Siayniam fbrip- 
icrat, ctnncn^ ^qisod.decem* 
anois elimaaerat» v. Catull.. 
t9. cCMartiaLX) zx.. Raai^us 
parom Taltdb r^tionibits ad 
Comelium Cifmam m^num 
Pompeii ex filia n^potem re^ 
feit. Poetas tfk hic intelli-^ 
gendos» verfi&s lequcns ar* 
gnks imtr ohrts*- 3$. Ai^ 
/#rc» . aliquem eius tonporis 
poetam» de quo Ouid* Tri(t 
n,435. Propert:H,t4,84*.Ui 
^$9 S)9 et ad qiiem^ Cic» Phil. 
XU1,5 refpicere*pufiatur,- hio 
tacite vellicari » docet' Ser» 
vius. Sed anfcreaa ex op«- 
pofito donim natttm efTe^et 
exprefltfie noflnunTbeocri* 
tta, probabik fit IdylLVil». 
47 Odio nuhi fiuif Mu(a* 
rnm aiites , Mo«vjfv ignx*t 
( vt ap. Uorat. Mut^mi carmU 
ms aA'/r Vario), qurcum Ifo^ 
Qcro cotttCniiyit»^ gg^^ ir«W 



tf' fiiAt canori. ' >' *. 

39.' Ex Theoct. Xlfn^ri-^* 
49. 53 fq. cf V, 45 fq. dftc-- 
tum, fed oratidne yai^iataV 
nobllc' vero' bucolici gen^s 
argumentufn Cyclopis amoir' 
et Galateae in eum afperitasV 
Qids non ex Theocrito me-' 
mintrjt Idyll. XI. conf. tion;* 
IdyU. Vl^ 3, «* fragm.*nfi» 
Mofch. IdyU. III, 59. ' CW 
ffiaxdtate rariauit hoc tdcm'' 
Gcfnmis IdyU; Z)fV irWl^f.^'' 
Jokntt Lrrhtl 4 o . wr pufym* ' 
reum pro puldhro, a f^Herido^ 
rt purpurae petjtum; non a* 
cblore ; vt notuin. 4t: ««*•-* 
dfiia populni, ^ Xfvx^. * -4**.* 
Pi^ondcj vltitim mcmorat,vt'* 
pote in^vtrc. • '^ 

' 44,. pMHC» fuh mlte, &TCrf 
na; illullraui; 9urmann. . 

K % 46 — '5«. 



Digna i fisd srfgittofi iotei &epaDe'Bnfinr oloteSvl...;.^ ^ ji 
M. id qaidem.agOvetiacthiSi^Lydda^jniecxm voluto, 
Si valeam ineminil& ; neque jefiJgnobilexaunens. a 
Huc adeSvO Galatea.; qui& efl iMurr InduS) in iradi&t 
Hic ver puipureum; varios' hic: fiumioa circum* . u 40 
Funditbumns floies ; hic candida,pQpulu$ antia' .1 2^ 
Inixkinet, istlentae tqxuqt vmbracula -i-ites. ... 'J 
Huc adei : inlani feriant fine litora flu6lus. 
L. Quid , -quae te pura fi)lum fub aoat canentom 

: ■ Audie)Ku»i"f 

36 Inttr ytfvjM^ Ven. 37 Tant f>rtdeni agd ^ mieum Ip/a wiuii 

Zulich. 9t tbeft a Goch. fec. 38 idtm Qui vateam m, 39 n#i«r 

dceA fragm. Moreti et Ooth. fec. 40 very*rp€tuum qu^dhim le* 

gexc no<%nt GacUius et Cerda, quem v. 43 inciim /iitSMs 
• - mauult Qeotl. ad Lupan^p, -673. - 



Xf8 



P. VUUHLII. MAROmS 



r % 



50 



45 Audieram t niinKim memiDi , - fi vetha tenerem. 

. : iKDqpkni, qnid «ntiquos fignommfuipiei^ ortu&?, : 
Ecce:DionaeipiQ£effit Caeiaris iiflmm : - . 1 
jliifum , quo {egeies . gauderent fiugtbus } . et quo i 
Duceiet >apncis-in coUibus vua colorem* 
Infere, Daphni, piro&f carpent tun poma nepotes. 
Oxnnia fert aetas, animum quoque; fiiepe ego loogos 

Cantando 



i 4^1IIcdicetil etiam qutnqae fcq^eiitcs veria» ttlttt tdLycidm; 
ftoeris abiUit incipit; Ommfafert atiasi nec aliter Gad. HeioC 
J^Uis^ttUs Zulich. fiiftipis Gudr ec Rottcnd. 47 Di9»tuns vcro 

f cde : fUvf I ^imwmj^ p apud Theocr. XV, io6. 48 tf fuotf Mcdic. 
K^t^ Q>* 49 « prifcis Zalich. iw valiUnis.»^, ^oniam MarccUtti» 

ifi duttrt, 50 Obrcurum cft quod Pomponius ad b, v. habet : 
, Jn codicc Aproniaoo hoc icxiptam ex^t Ncpotcs lii. ,^ 

45—50. Peiftiafione vul- 
giy qiiae tura erat, flcUam 
cffiiiitani^ qnae inter Indos 
D. lulio ab Augufto habitos 
appanient, v,'P\in.Ufii, vbi 
ipfii Augufii verba adCcrip* 
t^i; cum Sueton. CaeC $8* 
Pio XLV9 7, et not. Seneca 
Qu. Nat.VIIy 179 et quam a. 
168 o itenim in kominum con* 
fpeAum venifie, Halleius alii- 
que ^o^ viri docuere ^ ani- 
mam Cae&ris in «aelum re- 

• • • 

cj^ elTe (v. Sueton. CaeL 
t^' tt}* ingeniofe poeta ita 
ytij^ur» vt eum inter deos ru» 
ri^ relatum cfk fingat. con£ 
Qe. I, ftd. 27. 4t. Diomui, 
moLod Caeiar genus ab lu* 
lo> adeoque Anchiia et Vene* 
rtf. ducere credebattu:; ma* 
terautem Veneris /^/mc. /»• 
Smm JiilMs Horat. Od. I,ia» 47. 
fr^ceffii, orta efl ftetla. EcL 
VI9 %6 imiH^ prosejfti rtfjHr 
Olfmpt. Aiio modo mi^fn 



prccidunt Ecl. IV» II. Lan* 
dant Homer. Hiad. »f a^x itftt 
ii hi irf$lUfiw9 Tenim luc 
alio modo di6him efl et peti« 
tum a motu et progreflii fi- 
derum ad occafiim vergen* 
tium ad oculorum lenliim*Bo- 
tato. T. Excurf. II ad lib^ IT 
Aen. p. »89- Eius vero fteU 
lae ortus bonttm fiugum pn>* 
veabim ominari et maturare 
fingitue.^ ' litfen ttt planta. 
cf. Martin. ; ctitem asc aKiD 
modo fortc EcL l, jk I^f^* 
mtnc, MiUkme, pfr»s, pom^ trdi^m 
0$ mat. Caetennn iihm /lot* 
tmm in umtmis aliisque .mona- 
mentis coo^ici aolura eft. 

51. Ommim fert tntmt^ mm^ 
mmm^fsmgme^imt. ^eumiubilD 
obticuifle*' nec, quod coepe* 
rat, implerepotuifle.^ iSpr«.c 
addit itaque cum dolore : 
Omnia aufert, eripit» attetie 
aetis, ctiam animi viresi me* 
moriarn. A^tfu bepe ego 



BVCOLICAlJECLriX^ 1 149 



Coniando pnfnun - memini .mei condese ^&ks. ; v :. 71 
Nunc oblita mihi^tot canhinl; 'T6arqi]oque.MoenaJ 
I»' fug^ipfarJnpi Moe|in'yidere.pnores.. .;:? 
Sedtamen xfia iatis leferet dbi i^pe Jtfeaalcas;' .:: I 
ir^^anffiuidonnofltos in Iongum..diicis amores. r. .. 
Et nunc omne tibi fbatum filetaequorv efe oomes, V 
Adlpice, vtttofir ceddetunt munmis auxae* . ::, 

' ^2 CMutMtUh r^iuM AgTMtius de oxtlioerapKu. Cantaxia /osj^^c^ 
SchoiiaAet Horat. Od/rV/s'. ductr^foUs Gaaian., fed <fKrrr/ir.dc!o 
V» 49V S3 AfMH» e€ k»c j«finxi. Vulga JIMriiii': v. ad Ecl.H, 36. 
55 f>/fffv XuUeb. . ' 5jr ft MMttl^ Kotteitd. 58 vnUofi cecidtrutk numi 

moHs tfrar «iMndabiit TriUcr. inMifcelL Lipf. Noii. To.MI/F.fiw • 
• £ttm'raMlicOudeodo^.,id Saecov. p. 1033« * '^ 

fnry.dmn pa<fr eflcmj^^e-*' meunr deTidftittin^ eanenteni 



inuu, totQS dies ^eiUuos can- 
UndQ.exiJgerei Tmati.ti^t car. 
niinfRn oblitut^ fvm , spfii 
etiAn» vox me deficit; " coh" 
dinfilUst yt ITarah JV Gami 
^ l^ CkmtUi ifuhq$»'.diim€oU 
tUms fM-Jkisf pro vslgarif vi- 
dtt diem condi«.» Qpod fit 
i&tempore, tiilmiliir aliert 
tnnqnam adio:. exigit diemy 
pcragify fugat, 6nit> Jhde^aqae 
qnoqaey condtt ' Praeiutrat 
CaU^nacb. ih Epi^iajh» %, $ 

Sk et : aialnt^ imamam, pro» 
dt i e§n» S4, /Mpijfoirin.m^i 
diro pFioresf ia:|i]no(a>;.exttt- 
lifib: Obticui (fidbito defii- 
tnente^ me memorta^^. ^afi 
hpua me priami\diHb:t s^t 
ofBoioiie.ae proaierbi^vi»!^* 
n » xmi jratio. i| metns fi|biti 
cpotadia fafaeflibr potuft« Ila. 
bct et hoc a TJbtoor. XIV, %z. 
'^tf. Caujfando m. ; cauflas et 
ex(|datioiie8 afierendordiffiars 



f \ 



> 



te iaudienjlx 1 t-ucreti 1,39^ 
ilHapirop$$ir'i qu^urs caujfauf^ 
do wuUa mortris » > EJo 4n n* 
huT fnaui p tamen faitaro w 
t^tijl'i i^, 0$quor\, intwlaii 
cum.,- icfquem nen lopgtK'^ 
Mastua ti, Mincius dififandi» 
tor. Stimi et cofS^^uf^ »«^ 
rucofmoi^f «de tranquillit^ 
maris foUenitei vt TbeoQr«i 
VH> ^7, vt efc JJ/#re da ,vcttW 
tis eefiftRtibus» vt Tbeocr^ 
11« 3 1 •'HnA fftY^ fth ui»rH9> 
utymvri ^ unr»^ ^. trouiofi 
uiiddniui murmuris aurm i» 
ib|kita.'dta«i^Be ^ murmu^ au- 
rac jceciflit, et hoc pr«*ip& 
vixtAi aurary ventiiis .eccidit. 
SciKeetv qjooid ,Qudeftdfttp% 
ad.Sneton» ft. IM3 iUitArattit» 
muctL '-mmmuris di^him eft 
pra miaaiQittrmurans, foUeat^ 
ni poctanim Graeeoyum. t( 
RomaaoruDi 9 atqive etiam 
Orientis» niore> adteAiuum 
vel participium in fubQ^nr 
tiaum fltutandi ; vode exil^it 
K 3 



^ r1 



55 



itnra 



H4 Pc VIR^4Ln-MAR0NlS 

ChaonJas ^icuhif, aiqufla vemehte-i^cbluttba^^^ • 
Qjaod ftifi me quacumqtienolaas^irtrH^re fitp**^* •■^ 

15 Ante fmiftra caufa monuyTetaiyifice-totnixt •r^* * 
Nec tuirs hic Moeris, riec vnxeretipfrMcSialcas. ^ 

V t L.Heu?caditin quemqtmmtahtunTrcel5$?fieu,tuano&i5 
Paene fimul teeum rafemaiipta ,-* Mehalcif - - - 
Quis cancretNymphas ? quis haimiriCflbrehtibus herbis- 

do Spargeret? aut viridi fentis induceret vmbra? 
Vel q^aejrqblQgi^tftcitufi.tibi Mymia*|iuper, 
Quum te ad delicias ferres.v.Aniaryllida, nofttas? 
- . '. •■; •...: - • Tityre^ 

13 nttnlta dUtmtVtn. «t Oo<J. B«rm." ' 14 ifuocvnffH^Vtti, ''^hm 
rcl qttatunque Gad. 15 Conf. a^l tcl. I,%8. ^9 ^«»* cantfjit fU 

twj.Fragnu Morcli, atEcI.V, 20 ExtrnSfHfn Ntfmpka* ctCv 'orWji 
m. pr, i«i MciHc. ao moHiesind. Mdtcti Frigftt/ctiam tnaU. vid. 

ib, V. 40.' cf.ib. Var, Ltft- 2i iVam <;tuui Nonius in Vgefe, 

•tur— '.vt ioducuotur; autvt 
fparfa fioctbus efl tenra, .vt- 
que fcntes arboribus vmbro* 
fis confiti funt. 'Rcfpicit au- 
teqi EologanpL quintaiOt i°* 
piimis tr. 20 et 40 ^mrgiu 
hnmumft^n»;' dnduefle fontibut 



13. uqtiila veidciHe^ inrucay 
tf, hofUli et isfeiio animow 
conf. BurmaHA. In. animd 
habuit poeta Lucret. HI, 75C 
inmeretqHe per. auras Aeris 
ei(cifiii*r fitgien$ ifenietiie c^lienu 
ha. CAa^mne^^vtvo eolumba^. 

follenni epitheto a Dodonae^ ' vmhras\ * Vtrumque vero di- 
liiCP «t praculo 4P91: poltt^nlpaf zy^i tt^ fojUihus ixducere vm^ 



il palumbes .^dito. ; ^-atau 
tem Dodona vrbs Ejfiri^ ^^ 
tu{li(rim*is temporibus a Chao- 
ftibus h ibitatae. caaf. Strabp 
i!l\, p. ^98 C '14 -^lV^Nifi 
augurlo roonitus .fiu|rem.y vt 
^acunqfie via a-c rotjpnef iur*> 
|ia,citrk veteranij in agros 
uhtbIQjS praec£jefeo{; capl- 
£s'periculum vna €^;9,lier« 
Jlcnalca adlKrcni, 

t;SU • 20, fparfiere^ — induce-' 

ret\ diaa,^p95tico^ ^<;iiFini^i 
quoa Ecl.VI, 52. 53 "('idi- 
njus, Ji. ^antretf yt fpargun. 



braSi^ et fmtes ietducere vm^ 
iris 9 docet Buroi. ad K. L 

ai* .^</ ^ir# fc« quis canc- 
ret, quis cecuuifeJL vtl ea* 
quae nu|>erY te hon £:otleQ* 
t<;> cvua cinpres, cx;te ad- 
didici, quando ad Amarylll* 
dc.m te eonferebas. Tum 

iiibitcitur 10C ai — ay brc- 

>TC carmcn ex Xiicocrit. Dlit 
a-^< ad verbam oonuerfunu 
Comparat i^ inter fe Scali- 
gcr P«ct, Y> f pr.^ ifed loo 
moEC*. AddJGeU. vL p. ai. 
Amaryllida^ ^Mtdas mjiras: 

aut 



By.C01i4C:A/E<:.lr. 4X? Hi 



Titjrrc, ctumJ^edeQ^ brcni^ feftiviavpjrfce capellas j 
Et pomm pafia» ^g^ <>' .Xityre;' et inter agenduin ^: 
Occt«fiufe capro,'c^P&u ferit.iHe, cauetQ« . J 
jH. ittnio haec, q^ae Varo qcc (Jumperfefta canebaL 
Vare, tupm .npifkeu (fuperei moda IVIwiua nobis, / 
Matltba vae,in|£i?rae^|ii(niu9i.Yi^iQa:CcemQnae!) . I 
Canisftites fublime ferent ad fidera cycni. 

L. Sip 

• 35 eiiyn Modtc. « oi. pr. «ofVNf pttit Kpttend. fec. et Gud. |Mb 
var;lc£l., ircqutati VAmtJMie. vid. fiuna. lu 1. ec^ad £ci. 111, g-^. 
/mtC Mcxlic. a m, pr« 26 Pro inmc^-qmAt Mcdic, a ui. pr. ttrqm. 

mamdutm nvniHiIli ap. Pier., k, cd. Vcn, cantbant Gud. s^ fupftwint 
Mtdic. y deletonc^»*, quod Ante pcrrcriptum erit; i(Arr>idemj^ «it 
Xupcriore verCs j^o**» *t v, 55 A^ftr4». 39 CandtnUt Coni. lo.^ -> 

Schrftder.y dnieniolie. >^aii^ Cud. Goth. pr« 



aut commun^ VtriusquQ 
anricani. dioere v&luit, aut 
pro/ meam amicam. Hoc 
fane fnads cbnfenUneum» 
quandoquideA Moeris lam 
fenio ika&iu eft ▼« 51. 

27 — ip. Aliud brcue car- 
»€9« , Ai<c jqnu Jbd^c cane» 
ret». q^ae «ic; /Tiiftr* ^furw 
mmm cmftmUgM /, -^ JkpfrH 
mmdm -^ JMexui^ ihitentiacuili 
cfle 'videtttT bic : Si modo 
Mantna ab interitu feruati 
fberitf nomen tunm per t6# 
tnmagnim Mantimtim cek^ 
brabttur. Poetico^. fi non 
pafloridfi* fhanteftmstey 4)ttO 
omms jMturfifcoIu serum.iuH 
Cttndarxim et molefiamnrrinv^ 
buit«0« nd' o]ontm caatnn 
id reuociliiti qttimdoqilLd,en 
cantns tribui^s iblet: vfii 
cygiu> tuum aomen celebraK 
buat* Co0ifliem4>cat hoty 
ftaa Mincittltts abiuldat«6e. 

VXflOXL. /*#«./ 



• •I 



amifii Maniua campttm^ Pafm 
'cemum • niumr herttj/h flamfng 
eycnos, Vt ctf^J poctae fiht, 
etfi illud a.lixs Jocis occurri^ 
V. ad Horat« IV Carou %t %% 
ct h. L Cerda, vix video, 
quomodo commode fiat: Ita 
cifet: poetie Mantuani VH^ 
rum celebrabunt ; .fjiltem dio^ 
tumr erit de vno Marond 
Cygnorum - cantum » ialtem 
filueftriumf noflra quoqiec 
aetate rerum experimenta 
vindicaruBt pkures viri dodi^ 
itt his Abb. Momget, : De ^mtn 
y. Exc. ad Ecl, Vlpr* /nv 
fiirHmodmM,^ b^iacQiuflUS et 
iaitia fit, ag^is vtdidms $ quA 
faiSo » ipii Virgilto fuae i^ 
fejQiones cpnfernabanlttR «29* 
««# nmfirmg «. «^cidicet,: cum 
Cremoneniittmi t, ' qui- • Catilit 
et Brnti.|iartes lequuti fue» 
raat, agri ei mintum asb4 
mfiroi Ctti aifignati fuevanty 
Bon bfficezejitr^proiAimi agn 
Jk Hantuani 



35 



153 P. VIRGILII MARONIS 

Kufiate pofioritii tarminis et Theotrittfi /yawfate in plerisqta re» 

geprit. '* . .. v.: . 

lam de Lycorldc ^dvfU tnterpretis Seruso duce : ftdjfe eiea 
9erum uomeft Cy theridem j et ejfe eam eafudem cum Atttoftii amt* 
ca i&a^ mima, 43^ Cicerpms.Pkiliftp. //, ^^..^5^ ad Att, X, to €t 
j6t ad Ditt, IXt J6, coitf» Piutarchi VitdAnionii p, ^4 ed^ Bristn, 
i^Ut^ mi;i6''iffi^mi,,subis nhmnt verumfM VlrtdniDiak, ^^ 
etiami FtfinmHii £a$rapufi iilfrttt tkfit^ 'Q^od anm^ferri pogi0: 
iSud aiterum ^ 'quad^ iU umpommywsonc ficurif contrndi^tt nt 
gcruro ad r« 7, cam proptirca- Gaauttt dffiiHdfii qttod jSuMttet^ 
ad (jaHias etmfm J^quuttt cffcif quo v. ^^fipf- 46 fiiqM rtferwlir, 
JUUm tnu ka^ett Ncmt primttut Aniouitis C^theridtm ttnm atitt 
p^ dimiftrat^ adeoqtu Mate id tempuSf quo kaec pofi rrtiqumt 
tnunn cciogA Jcriid pottdti ra. enim do rtium Gceronis Ptdiipp* 
ilr^* S' ^9 ^«r ifi,. ^Dtcrmct auttm kcttttciog0 ante ^if^-vit 
Jcripta efif vt pauit^ptfi mdckimut» Dtiudo verk iic annh, qtif* 
hm katc ecioga fcriptu fjfr ptiifi 9 AiHo^t/t in Vrientt, don iit 
QjaSsa , fsut, ^ac omnSM dodc deminfirkstit Martin» ad v, ^ 
'Ncqut ferri poiift doOfJfi Morgagui C&^Jh, ndJM. T, Ili^ cpijix 
jittutil^ pr*y Jcutcutia^ qcdt cum StruitimetiupfeHercttur ^ ct Auto^ 
mi.^H GffiHits profeBlioueiu atiquam cirettmjpictrct^ iffam arriptut^ 
euwt^Qua^iiravt.Romaopttrifiet, n indc ad Cacfarcm^ qut^tumiH 
daUHs ifcikint gercbatt rcdirct , quac rtt ttdmunmu yos Pmnpcih 
Cefi Jittc Cpnega -refcrcuda ejfet^ quod JitH noityMifi, JtMtijgm 
kucc tritiuco hctt Jcripta ^Jl, vt teffus primmt detiarat. ' ^FotM*' 
MMwy, pir imigi doSiJfimuSf in Jftfi^* Utfi Aqniic^, p^ Og. dC^fkigtC 
AnionH intenigitf. cum ad Mutiuam^H vr&us Ht iiaititmt «/)rm>& 
rcm Jt reciptrct', et M* Acutilium JLtpidtim fiith iungtret, ' ScS «t 
aliit nt mtmorenf, ntfpic tum quidqmtm ad JUttntem grfiumf 'qtttnt 
mtmorat potta v, )f$h Enimmtro utn nifi*uwno ^^ F, C rmut^ 
iCf M, A^ppa, L. Cuuiuio <Maiia€tJf:\ mk ^rippm CtJ^ cxtrci^ 
tus Romamts inCai&aM duSuc Rkttmm trmmiit^ v, Dio XLifilh 
t. 4q. cf* Martin* dd kauc Eciog, ct fuprm Vitm Virg, md m, ptpt 
cum qno exercitu Lfcorit tuilitcm ct k q u t m f^qtd potuit , dtmm im^ 
terca Gaiius fithAugufio mdPompcimmat cimjfhs ab Itaiiat iiitttikmt 
mrccudms iu armus tfit, aut im aOm' tmpcdiiiom vcrfarctur* Itm 
cxpedita efi Jentcntimvcrfuum: T« precvd^patria-^AIpunf «tl 
JTira nioes et frigora RhemMc iine fola vides. De v.^^Hmac 
iiifkmis amor duri mc M^rtis in arrois Tela inter media at- 
qiie aduerfos Jetfnet Koftes ; ad e» t, accuratius efi difputmtum, 
hf. ScaUger kauc Eciogam Doriea diaiiCfo verfmm uu 



*MN 



Extremum 



f • 4 • 



s> t 



• BVCOLIGA ECL./X ■ m 

Extxetmm lnmc, Arethuiiu mihi ooncede iaboarenu 
, Pauca meo Oalloi fed, qua^ legati ipfaXrycons^ 
Carmina fuxit dicenda: neget qm<i camiina Gallol: 
Sic tibi, quum fluAus fubtexlabere Sicanoi, . i./i 
Doris amara ibam Adn inteunilbeat vndam» 
iacipej foUicitos Galli dicamus amores, 
JDum tenera.'idt6ridfeiit fimae vir^lta.capellae.' * 
NoacaiBinus'fi)Hrdts-r> neipondent omnia.filuae. ^^ ^? 
Quae nemora^ aut qui vos ialtus h^buere, piiellat 
Kaldes,. indi^o q;uum Gallus.a.mo;;e,perirct?. ' \" lo 
• IhiA 

t huHc deeiftt ZuUcK tum Medic. a m. pr. hitu Ven. ' , '^yub* 
ttrUbMrt V/1U9 Moreti^ \ imerlahart Parrhaf.. fubt^r tabrrt 9iui(im MtV 
4tc. s ^9n> pmii^A.ZliUch. amata ed. Daji.HeinC, vitium cx edd; 
Fulmann. jn multas propagatum.. 7. Unira tondgnt vnus Morctu 
adtondunt aliut. Dumjlwai odtondiMtVtn, 9 ^tii hoj Ven. et y^ || 
uol/is. iQ JfaidKs Heinr* repofuit cium Medic. ct opfimis ; nani 

Sait^des efl quadrityUabum. HmU^ N«1S«f. Att^^irtff . N^«r«'l«^._Iti 
tamen tam cortcxeraot Egnat. et Nauger. AI^ tcrt.,et nirtc d^d^fl^ 

ptribat in MediCi^ a m. j(cc. cum Gnd., it, in Rom. Pierir. ^^ ' ' 

u Arnkmfamt Nymphnm cul&iAr Ckwer* in Sio. ftnt« v» 

Sieilke» "vt iaft^niiMietmtb'- Ottid< M^V^ $i^<iqq* c«]]& 
licc, proMtifaj inudcat. cf. ; Aeif. IH,; t^]^4,' oniauitf' tf^ 

•tdog. lY, .x,;.yi,,jjv .^^Tfifcd St^fiiu ,Silii. 1> 2, apj i^q% 

4pua iigai ipfa JLd feil.^ yt et Thftb. I». A7I..IV» 2^8, vtroy 

«mbefcat de ktifiMfte faatic bique noftrum expreffit.^ ofi 
J>erfidia, :et , tam boxiiim ac ' .D' Oniille ^icula I,.pagc \^%\ 
coAflantem ^atorem iadfg- • ^. JolUiihti^ amorts^ qpl . aiu» 

&e deferuiile, V« poeaiteat. mumfidlUfiktiunreddBnts csn^ 

4. flmSHs /. Hcaws, maris eiant, irtfXvMvArr, ir«X«iftl« 
Siculi , tonii i ' vndb Dcris ' ftfAtoi, Theocr. X, io ii *9f oV* 

MarM pro aqua ialfk ac-ma- Mrar '^fw^- f. rojfmmlmi^ ' 

riiia. Videtur hoCf ^rimus refonant ^ pe r echo. ef. 



aliqois ex Airxmlhrini$ poe* ptPafior.Tly i) fqq. 

tis nouafle , vt Nerei ^toniui 9 fqq. .Soke NaUes SMil 



gem hane et NereidQfti ma« ad&iflis Galla moereBti» *£« 

trem (Miet. II, %6%. 169) pro Thc«cnIdylL I, tf^fqq. Fa* 

mari diceretr Nota- efi de ^ ibxd.v. 2^, ifiitouitr Mo^ 

foAtehoc Sici]i«eet>eius cum nodia, Lycida: mkgr$ wor$ 

Alphco, flumine Elidis, in« 9» Ni^ptu ttQ*. lo- imHg^ 

tercurftt fabola, pperofe ex- ao^mmw^p quo difauf.nM 

K t erafti 



154 P.-^VIRGILII MARONaS 

Ntnx nequie.Pamafi: vDbis iugas mtnk ntqw Pin3i . 
yHa^moraznl fiscere , neque.Aonta^Aganippe. 
IHom teiiam lami , - etiam fleuere Aydieae ; 
. Pmifer iHum edam ibla fub rupe iai:eAtem 
^ Maenalus ^ .it gelidi fleuerunt iaxa L^^caei. 

Staitt 



<> f •» • 



n P9nt9fi p^r iimpiex ^ H^loC ^om.,ppiimts tn^, (bibik. e£, 
fM^M Vch. * ' 12 Aonid» J^tmippMsiieinL repofuerat; iU ad fMg« crat 
referendpnrt fttqy^ mmepi Agtn^pen nem» nonir; ibntQm Bo«otU« 
nouimus omnes. .M^gna ^c cft lcftionis varietas : videamus primo 
a^lMiis; Lcffitlgitiir A^itid» ^dmi/ff^ «d. Ald.«pr. eum^ Iunt«'t520 
^ et aliis iiin^ duflis, ^vi^a 4g;emippf £ec,t Aonitu ^gamippti auteoi tr^ 
tia. Tum Manntius induxit i^ftlM i^rrffi/)p#'^ auod iam veU-'(^d<h 
ltfe4il|l. Vcn. ct al. babebant ; candem vero Pulreann. Commelia. 
Steph. et hinc profe^ae Aoma Jgftnipp^ in.,vj3lgus propagtront. 
du.oj^^d Codd. attihet» Aoniat Ag^^fi^ppfs fitinrmt rcscepto tamen 
Nedr<ie6^ fuos omnes hib^re tenatur; Aow* 4g!^fiP*^^^'y^^ ^^ ^* 
llloret. Aoniat Aganipp* MediC. eufh Longob. i^ic Aganippe Aoniae^ 
h. j^ocotiacy ibns di^us e^t; parum poetice» krbitror. umnirtb ea 
lUbrica librorum in vocaH*£rnpticV,et duplici £de nibll d^cidi pe^eft^ 
^iec magis cx Grammaiidii; urammatfci yeteres^' Carifius ct Probus, 
tum ^iis ap. HcihT. AM^U^AieinipptSf irtl Ao%td^ Aionlppa* agnofcunt» 
Si ad cationes cri^cas,baec ej^cutias,' potior yidefi debet ta le^o, a 
qua r^liquae aberrilte Videti poflunt : ea liitem tl\ haad dubie Ser- 
^ant: JhtHia Aitmipf s Am».metro vtUaeretur^JllaU^efle croden- 
dum^cft et /%mH ^t Jifv^9^ .-q«o4 pro iUo' Aii» £dripuniu CAfttt ISe^uji^ 
dua male fuit adfcitus, «tqux Aganippt^s , jqui fo,ns fi^t, i«fa bin^ ef- 
£6^^. RcAat nunc, vt' aut'^iM# ^^ntpp^ fcribatur» aut 4o>nm Agm* 
Wpp»i Priot lcAio/quam requitUrBrunck.» defendi poteft verfu StUt: 
i)t^iifiit jifiikUppk, . Alteram leflionem, qtiae* Scruiana cfl, oq«t» 
ilom. pt»eferam d« e4iiflis >mod4 diftit, fnifuiofofi quoque ad Wftu 
X^Mnti^ iUnm t(i<nm finurt mifmttu^ vt Lofigob. et ^oci alii habcnts 
onjfe fieinf. x»ulgatae inde a .t>e. Fabricio et Pulmanno; fed {ufHiirt it 
Vetfui*male ii^truruririUlcrdm Medicei et dptimbrum librorum tum 
«m iopehoruW«u6ovitAte. laurmSf ««loo» Xulich. tnmri, mm scoft 
.,J«Jfwrhs^. ft odvVtn. ,if«iW»iffNot/fc^r»^m..Pierii. 14«»-. 
^ . emttm Btxc^, f tnl}i4S antiquv Adiicrf. XVUI» i6. 

#n%fs<tim pieliotfe 'fi^iBmfta Boeodam iaGoInifle obuta re» 



intlKbrat. Od. U^Ty rdignttt eft. 14. i^. Si montes. Ar? 

eflet um obaoxius; taih^i^on* cadiae» J Um$ U ft et Lffim^ 

Aias«mator, tioh.yt&per- («0 hJitmm^yi Gallitm de* 

idb ofe<leui puella fpeiuicxte» fieniQiL n^iifle. e(l, in Ar« 

Isf. Natdes rontium.el:A)ii- c.i(lia3min6' fifigi Qallam fela 

cdiim deae fuot, itaqite P^tr* fob riipe iacentem ; Arcadiac 

mfliis etPindus reQleQis-fon' eti^tni' accammodata foDt re* 

isumdiRus eli;.vt in Helico« liquia, " 
m%Agmmpp9 eft. Aoonas ^m 

: 1 I^. tfifiri 



BVCOLICAIfiCL: 13t7 '1 149 






CoBiando piifniminemhu.maccmdace.ibles. 
Nunc obUta mihivmt canhinai; .3rar qnoqufLMoenit:! 
bor fugit' tpfrr liipi Moerin'videre.p)dores. ^ ;;:^ ' 
Sedomen ifla iktis leferet tibi l^pe^enalcai^' ::: I 
uCau&ndcrnofbos in lon)^m..docis amores. . . w 
Et nnnc omne tibi &atum filetaequor; tt omxkts^/ 
Adfpice, vent)o& ceddenint mmaaBis aiiae« : :: . 



' fii OmUnd4 JMiiuM Afgtot tlus de et tkoerapKii . CantauJla /aiyd) 
Scfaoliafics Horat. Od^/tV» 5I dueer^foUs uudian., fed dutfr/ moi\9 
▼. 49; 53 Afoffrili H hie Trftnxi. Vulgo Afadb^im ? v. ad Ecl. H, 26. 
55 f^finr^ Zulicb. - • 57 «< Mitrf; Rottciid. 58 vntitjt tuidaruiit numi, 

mmris irmt «mcndftbst TriUcr. in MiiccU. Lipf. Nou. To. VH, P.H. 
. KttniirelUlic Oudcndo^^ld Svetoa. ps. 1023. 
aie, dttm pncfr rffemj^^e-' meum deriderittin, eanentemf 



mini, totQS dies ^eiKtaos can* 
t»adQ.exigerei^ liym.t^t car« 
mimnii oblitii»* fvm, spfii 
etUm> vox me deficfit:"^ ron. 
dtn/Uif^ TtHorahJVGanns 
fi ' %p Ctmdit fiutqm' liirm ioi* 
Ubms in-fidsf pro vxlgan^ vi« 
det diem condi*.* Qpod ftl 
ia tcmpore» tibiitltir alieri 
tttnqnam adto: exigit diem»' 
peragir, ftigat, finit» Jideaqae 
qnoqne, condit ' Pneintrat 
CaUnnach. ih £|ii|iaih» i^ ) 

&e et: miBMsmt tanvwinr» pro» 
dmtr9, 54. tnpkJSoixin. m^ 
dtr§ priortf^ i&-,^lP0&. extu* 
Wksz Obticui (iitbit» defti' 
tnente. me inemoria)#. qtiafi 
hpm mc prifn«l>dii&ftt| .tK 
efdnioiie nr pro»erbi^vi>lgB* 
ti» xfu ratio. i^ mctps fi|bici 
cootadn fttbefl^. ^tust. Ila* 
bet et hoc a TJbcocr. XIV, %%. 
^6. Camjfando «• ; cauflas et 
txcpfationes affirrend»difiers 



le [audien^t Lucret» I/S^^ 
iinapropiffrl qnamnis caugan*^ 
do nmUm ntnrfris , EJff 4n r*» 
tUT Indne » ttmin fatian nt* 
iffi:ijl'i ^. M^Norv intwU^ 
cum,,' in-qttem non lopge^a 
Mantna fi'. Afincius difiuttdi» 
tnr. S^imi tt vofmff^nf^ ««^ 
r«rcynfot3ttft9 de tranquillit^t 
mans foUcnne, Vt TbeoQr«» 
VII> $7f vt etf /Mn do vcn-r 
tts eeflentlbus» vt TUeociTi 
S« 3g .*HN«b «"lyf (nhf mwroif. 
0$pivri (T inr»h ^* ^f^nHfi 
eaidSnin^ nmrmuris amrm in 
{blutai'<^iatidne i murnHU^ au- 
rae ceciflit, et hoc pro'ip& 
tturaa aurar» ventus eecidit. 
Seilieetv qftiod Qudendoxp* 
ad.Siietoo. p^. 1013 iUnftrauit^ 
onm. '-mmmuris diAum eft 
PTB MiminhurmuraiM, foUe»% 
ni pottanan Graeeoynia et 
RomanoruDi , atque etiam 
Onei^tis» more» adieAiutiin 
vel participium in fub(binr 
tiaum ■mutandi ; vnde exiHit 
K 3 



55 



ilivra 



•5« 



P/ vmOlI/I! WAIW>K5$ 



90 



\ 



Vuidus hibmia venit de glande Mttialeas* ^^ : "? 
Omnes, vnd^ ambt^ifiev rogant, t9>i?wVe2iit Apolles 
Galle, ^aid idfaiiir? inquitv tuz€m.Ljconi 
Ferque niues <tfUum^^tqM botirida Ga&a fecvtii e& 
ykidi et agrefti capitis Siluanus honore 



« ' 



■»' 



Flotentis 



• »' 



10 yinidHS^diWtn. ^GneUsDS-qtMsdAlii' ^Wnf hfjitrms lcfcrc 
utrat. l^m^AMfiUni.PiraL . at diOiogUimc aIu: .«ffnux^ m^ 
mmori/bt rag»»t ,. tiki mnkf ^Uoa (hUk* .alu: ««§«•<• TVHMti* 
U^tfr. Vtroqne modo oraliQ exllit itddhiu». %$ P»rqm nimu JU 

pmm co0t^.Scbottai ObC il* 4, nuki^ . .44 4h^p»a< Mciug. 



hun icc€f&re etiim paflores $ 
et prinmm quidem , vcnere 
owuuii €ul)o(ic's } tu^ii bubul* 
tif turdi a leoto et tarjo in* 
ffefRi boum» quos pafcant.> 
ionf. Burm. ao. Vkidws *.- 
.Y^nit ctiam iiibulcu$ jn^nal-, 
Ms ; de.quOt id qtto4i>\«xi* 
iot in ftbukum eontteniret/ 
addlt ho<J: )^ih modb de 
BoSe in filuis clandibus ad 
^afbm greg^smblemum le« 
'^ndis vacaflfe. *Hinc ^tuSdu» a 
rote matutino. kiberwm gtam» 
*di: In h^emeih i poetis Itnlis 
Veferr i fbler ^ndium eolli- 
^eiifdarum tempus/ Georg. I; 
%bf. geniaKs hiemsr -^ Skd 
tamen ti quemas gkfmdiM ium 
yirfHgtrt' tfmpufi'' Sic arbu- 
torum •Qeofg.JI,- fioy vbi 
de lifeme* agitwr. ''Lucref; V, 
]938 ?'^^ >nra^ iUBtma iimp&rt 
9§rms Arhuttt, '- HIc rero Ma* 
rqnis fagacitatem defidere^. 
Nam, fi Kibernb tehipbrelfe- 
nalcas eTiluis redux h.f,fiiit, 
reliquorum» qttae mcmoran- 
Wy ratio pantm conflat. Vt. 
poetam ex his laqtteis eitpe* 



dias, oAo gkaf in hibemra 
vfum parata, 

*il. ifudi aufr ifie, h. a qut 
pudUi. quain pueUani amaa 1 
rltmi 'ym^ rjavt» ijfmmmmft 
V* 7t*; "»1. «£ r. 47 et Arl 
guiaxent,!' j>4, H^f/li fapiitk 
Siittmmuf^hmt^U ornato^ ftrtf 
• feratif et iiliis. ' ba {oBicce 
tia poetis -et in •prifcis mo- 
nuinehtis Siluanus exhibetur» 
Tt eoi\}ntm eit fi:V>ndxbiii'.ar* 
i>ortiis , Mt graaNlibtif tori- 
tms at artm&tiibul gertt^ na« 
nu (cf« (korg. I» 16) ihiprel^ 
&hi '«ft alitt» arbotir'tmi* 
ednli^tfMit* ' 'S\fb eoMMHFpC* 
wfii <ltftritm' ift ofoto mibniio^ 
re mf. Boiflard. T. IV,' -^. 
tl4V ee (3f«itef'. p.LXltt, tqa* 
tf iMil eodem habittt Pwia*» 
tirdtm lAfigms efl. Sie'Lif<> 
cret. IVV ffi, qnem elpiefr 
fifl!^ t^. 1« nofter videtur? '\Pm 
^niMi fimi/iri cupiiis inUrtus^ 
na qnajptnt, add. Ouid. Pafl. 
I> ^4ri. m» S4. Exima cum 
Vemifl^te hccklem transtnlit 
ColiimelW X, 43 /SWMf* Aiid^ 
iutnmist qmajfmui /um imttp%rm 

pomfSp 



ECt./X" 



m 



1 



-,.;. 



Elarcnfisfeznlas et grandia ^a quKaflfansi;» . 
Fan deu8 Aicasltae^vefiii: quem vidimiis ipfi 
SangQtneis ebttH baccis mintoque rubentem. 
Ecquis erit modus ? inquit. Ampr non talia. curac;^ 
Nec lacrinais crudelis Amor, nec graisina riuis^ 
KcDXjr^ iatnranturapes ^ iiec fionde capellae. .. Z 
Triflis at ille : Tamen cantabitis .» Arcades, inquit^ 
Montibus baec veftxis^ . foli cantare periti r 

Arcades«. 

25 vioiMspto firufMi Gotli. fec, M vid,Not. a6 JrtatHtt yteO 
Cod. Banbii ifi Aduerf, XIJ« 26» malc. aj ^t^s ct hic muiti. «1*. 
MriofM Medic. 38 Etquis Ueinf. c Mcdic et tliis; Et ifuis itlxi/ 

Amorum co4.Barthii) q«^d noii habct, cut rir do6u» untojpcjre com*^ 
mciidet. fieff talia Panhar. 29 rf^rij Mcdic. a m. pr. 30 oius 

ffoiet. et aJius pro var. Ie6l. 3111^ ilU: Tawum ita cum Seruio 

Beinf. Vulgo di/linguunt: Thfiis at ittt tamtn: C, minus vcnufte* 
$i Momtihts htn V, Z}i\ieh. tio^r/j Ven. ef vnus More^. oUini f, p, 
coni. Florciif ChrifUanus. ;9iira<l Mcoag. , vt fupra 

KclVtt,S' . . . 



jP0mf/, et Hymentefis matctn* 
tis eupio quejars cwonas ap; 
Claudian. XXXI, pd« Cae- 
terum in hi| yerfibns color 
dufhas efle videtur ab Odyfll 
*» 5S«lqq< Fnula aut<m frii* 
tex» foliis foeniculOf fpeciC' 
et vfu arundinibns » ^fuibus 
pro biaculis vtimur y fimilisi' 
Qraeconun fif^i/i. cf. Martin. 
Nibii autem.noui» coronas 
ex am^dinibast firondibus 
arboreiSf efle &£tas. Com« 
parari quoqtie <;iiin Ks pof-. 
fimt iU» Mo&bi IdylL XIV, 

27. ruhtmtsmf cC fup,.ad. 
VI, %SL. £Mtm nofiris 4^* 
itf^, JbeTbae ;gentts, baccas 
r^brai, in fimilitudinem fiim*^ 
l^.c;i, /foffmtdsr, prodocens. 



?5 



\l 



30 



^> 



Amor h. 1. de dco accipien«- 
dum , fi fanam fententiam' 
conficere volumus. Amor. 
Xoufinsucof non modo dolo* 
rem et cniciatum miferorum 
amantim nil curat, fed etiam. 
ridet) Siyftst ftou^in^ vt Mo*. 
fchus IdylL I, II, voluptatem* 
que ex eo capitj nec lacxi*. 
mis amantium crudelis eius. 
animus vmquam fatiatur at^: 
que expletur, aut ad mife- 
rationem vertitur; cf. v. tfo.* 
di ; id quod deinde paftontia : 
rerum aifimulatione ornat. 

« » 

31. Tamm cattialniis A.^ etfij 
Amor taUa nii curat, .nequer 
querelis quicquam praefidii. 
contra eius fuperbiam inefl^- 
tamen ad leniendum dolorani* 
m^ um ac leuan4um faciet, fi . 
cafitabiUf imc : £ q^ae &;• 

qttunturp" 



c ; Arcades. Omahi tum ^uam fnollaeroffitiqi^cftaiit^ 

Veftra m$os olim fi Mu)a dkat amjM^f . .. 1 : i 

35 Atque vtinaro <x vobfs vnus ^ veAxi^ fbifiem ri. 

Aut cuftos gregiS'^ aiut matucaui Vinitor vuae ! 

Certse,' fme mibi.Phyllis, fitio eftet Am^^ntasv - -* . 

^ ; Seu quicumque^ AMr; (qui<l:tt|mV'4 iuihu Am^fntsisft 

Et nigrae'^io1de"^unt^ et varciniv nigra) i . 
40 Mecum interftyc^li'lenia fub .vite iateteti . 
S^ta mihi Phyllis legeret, canUret Amyntas. 
Hk gelidi fbntes^ hic mollia prata> Lycori; 
Hic nemus } hic ipfo tecum confumerer aeuo, 
Nunc infanus amor duri me Martis in armis 
L ' ' - Tela 

33 P *^'^' qiiom tum Fragm. MbreL tum erafum in Vofil uunt 
f««m Morctt quartus. , quit/crnt idcjn cum If€id. a m» fcc. c^.Ven.' 
Mediol. ct aliii apud Pierium, item Goth. , quod Catrocus rccepit. 
^u/tHut Fragm. Moreti« 34 Ko/lrap/, Mortti. fic fifiula Cod.Bar- 
Uui. 39'^' \u(tta9 ptodM.mr. K(^ler. I^^a vo^e pra nigrae, 

^o iAC9T%t Medid. et Gudian. a m. pr.^.male. An non requiras kntpk 
muL M vittf Vix cnini Jalicts «t viUs codetn agro plantari Ibiitac? 
lo: Schrader. tcntabat ikirr sMlttts. • 41 S»nd mihi kgnvt Pkyaig 
' OoCh. pr. et mC Lcngnr 42 LyOfHs Mtftlic. 43 toHfsumnr \ 
Frftgm^ Mortti* 44. ^**''^ Leid. vnus. 

^ttntui*, f. fortun&m fuam, dentis'»i«idi%t> in ea fibi 

mords' fnos ,^ vt ftibiicit ipfe placetv ei inhaeret, eam pro* 

V. 34 ; erunt adeo inter ar- fequitur. - Mox tamen v. 4^ 

gumenta pafloritii '^arniinis : iterum ad Lycoridem iftdit. 

Galli infelices amores. 35. 39.' conf. EcL ll> i5« 19» ex 

Ditaum ex Theocr.* VH^ %6, Theocr. X, aj , fed ibi ve- 

'' 3S« SsH qttk^mffn^ fmr&t^' nttftiuset-opporfumote' loco.' 

Quamcnmque' fiue puellam 43. «#t/o» (ene^te, v.BntTD.»' 

firne puerum amqrem 4 eum quod TibftU. KI» 3, % ingtt^ 

amplexibus tenerem fub vi*< isto ^adft^t nofrm fmeSafitmz- 

te$ nec in amorem perfidae pro vulgari: tecum fenidam^ 

Ifycoridis incidifTem. ' Cha- confittRerem.. - *' 

iMere in ant^m miferi amaif- - 44. Verfabatnr' adeeeo»' 

tii- hic expfefium inenuiiif* ^xti t^mpore GaiIuV«iii afi» 

le^^debemustqut, cum ipfts qua«xp^ditionermfiruft'Ali« 

qtterelis fuis in imagihem rd' guAo ed^Pompeianas -clalles 

grtue ^t aniioi-affe^um iU«- ab Italiatf* ihtoribilf «xtendfts 

• '-• " • euA 



BVCQLIC^:KCL- X i$9 

Tela inter:mcdm atqtie aduerfos detinfitiioffis.- :[ j/. 45 
Tu procul a patxia. (nec fit imht credere tailtaai;!) . ; 

• . . ». Al|anaa; 

45 Difficlle ^ dc.h4< Imo proiittJtttare. . VrntLtic CAotenurlel c * 

fitur : Nufu infanus amor 4upi me Martis in armis detimt : yerba »4 

CallBin Ijpe^an^; Tt oppofittim fit: 'TVr^rvdrM/'; <3e Ljfcoride. dallai 

in armis detioecur, iJl uiiiitia verratur.t in/sl^Q Mmrtis anftfr*. zddu^ 

tus : quod commode b. I. vfx intcrpofituin dixeris ; tum vcro pVe- 

tam valdc abrmd» finsaffii ^iccndam , .£ Oa^us» %«i D«nc int^ As^ 

tadicos paAores federe putandus cil (^.,14 et Acgum.^, idem in /ir* 

mis, in ca(bi$', veyfatur. Ncc fnagi^ a^cotnmodatuih ellet* & MatJ^ ^ 

tis m armis eum infanus mmor ditinertt. Scnfiflc' videri debet difi|« 

Cttltatem Heumannus, populans noAer, cuius emendationem duri ih ^ ' 

Martii m «trmif re parum explorata. A^emabatUr^fiunnann. Bcn% 

tamen ilia fe habet, vt ad Lycoridcm hot fpeflet, quac, militem ia 

Gallias pf^feBum comitata erat. Naro, wt' ^ ftrofiul oj^orittonam 

ioicrat, neccile non e(l; nec iirmius alterum, qood Burm. vrgcbat* 

Lycoridcm dici non poflfc in armis eflTe. Immo vero amoris iniania 

dctinet «am d^ri Martis inmrmiSf in exarcitu, in caftris 1 inttrr mg^ 

dia t$tn t/ hcjl¥s, Qtiid? ptrgit :• 7k, procul a jp. ' Haec tadem iitnev 

lim de Cft- pronuntiauerat v. 23 Tua eui^.tJftor^' Pmt^ niutsaiiunA 

pfrque horrida tafira* fHfuuta ttft, Rcfte eadcin eroendatio vindicac« 

eft a Medebachio in Amocnit. iitt. p. 17., cciam ante a Desfontainer 

rW/r. d€ (Acad. dH iHftr, Tom. XXXIV, p. 156), . . ifi nrt fit tiU^ 

dic. a m. pr. «f fit Menag. pr. quanimm Bartb ii liber»; qnod eflcc 

frvtfJ quantum, rvAo^ry «W.. pf. ad yi^j6j. Varie vero h^cc ^.iUnr 

guuntur et diAingui poflunt, vt aur liln^atur : firdcUi tantum', prOp 

tam procul, aat vid^s tantum /tfpts, nil vides praetcr Alpes, vt'BuT« 

maao. aceepit et diftinxit, qucm in priere edit. eram faquiitus. 

Frigec tanicn fic ot tanium, Nam yidebat plura alia praeter Aipes> 

aut: wu fit tantum mihi trtdtrt, vt iit, vtinam liceat tantum noa cre- 

dere, roodo ne ccgar credere; fiuc, ne in animum inducam, vt tan« 

tum cogitem; a«t» we fit mihitr^Jifr* taHt»m/h, tantam rem credere 

ac^ cogar. f<if fiifttrt v^tvttv Tcifro r». TibulL lU^ 4, 8a ^ tgo •#. 

jfoj^ itiHtatfidtrt maia. Boc itaque, vt fas crat^ Auac.praeculi» 

praeeantc olim Hcumanno. 

tnm in «nnis fiufie dixeris. Jit v. ad TibulI.I, 69 24. 0aiH- 

Atqui oinnia haec aliena funt tftm , tiftntam , tam atrocem. 

ab eo 9 qui in Arcadia inter xetn. c£ Var. Lrcd. Caete-c. 

paflores defidere fingitur v. rum in Seruianis ad ii. h M. 

14. Seruius tna, meuniani* omms vtrjns Gutti fmtt^ t(e ip^^ 

aum« interprctatur } mente Jms $runsh$i€nrmim(ms. Neci 

et animo cumLycoride efie. improbabtle koc fit» e-GaUi: 

vid. Vbx^ Le£L carmioe Maranen» nomiulU' 

4 5. nf€ fii miki cr»dirft k. espreflifle, • Qui tament«ut' 

vtinam liceat mihi non cre- quot.verfuAOalio debeanturp 

dcre ! mtffimt fui itnl^^mfw ne nemo dixerit. FontaniaiiS > 

co^ar crcdtcei de fern^ Me< hiA. lifit. AquileL p>35iiouem-. 

vsquf 



J 



154 P.^VIRGILII MA:RXXmS 

Nam neque.Pacnafi: mbis iiiga-, naiQE neqvie Pindi . 
yHa-imoraznl fecere ', neque. Aonia^Agaoippe. 
IHom. etiaxn iami , * edam fleuere Axoeae ; 
. Pinifer illum edam fola fub rupe aacefitem 
^ Maenalus^ At gelidi fleuerunt faxa Ljrcaei. 

"; 'Mir- Stant 

n P0mtifi per timififix sHtinC ^nuQpiimtf cn^d, icribit. ciPieb 
mcbis Vch. ^ ' 12 Aokii» i%a»i>f7MM Heinf. repofuerat; iu ad iug* erat 
referendpn^t »tqyi. mtnlcBi Ajgtn^pen nem» nonie; ibatfim BoeotiM 
noyimus omncs. .Magna ^ic eft leftionis varietas : videa.mus primo 
a^'<M4is; Lc^figitbr A«iU4i ^dnlfipfte «d. Ald/pr. eunt' lunt^ 1510 
^ et aliis iiin|: dufbis, Aonia Agtmippt fec., Aot^tu 4gamippts atttcin tcf^ 
tit. Tum Manntius induirit ifofflM ii^afrt/irfyV^ audd iam vCU-'t'^^> 
|lilo4iVI. Ven. ct al. habcbant; tandcm vero Pulreann. Commelio. 
Steph. ct hinc profe£Ue Aoi^a Agfnipp^ ia.vnlgus propagaittnt. 
6u,o j ^^d Codd. V^tiiiet , 'Aonioi Agawppts fitintiiis (^escepto tameo 
Nedided') ruos omncs k^b^re .teftatur; AonitAndHippt Ktg.VofL ettt, 
llloret. Aonicu ^anipvtVl€6jt. dufn Longob. 'i^ic Aganippe Aoniie^ 






}. fiocotiaey fons .didus e^t; parum (>octice»"brbittor. Omairtb es 
ubrica librorum in vocali iiniplicVet duplici £de 



librorum in vocali nmpljci.et duplici nde nibil d^cidi poteft, 

ie'c'magis ex GraihmafiCii; urammatjci yeteres^' Carifius ct Probul. 
Cum ^iis i-p.HciRCAptUiti^J^tinipp^s^ Ptl Aokia^ AHanlppmt tgnorcuDt. 
Sind iationes crj^icas .bafc e^^cutias,' potior videfi dcbet Cn Icdid» t 
qua r^tiquae aberriirc vidHipoflunt: ea iutem elV htod dubic Ser- 
^iant : Aatia AiauipptS' Am»- metro vt.btaeretur,« lUatn^efle creden- 
doQDcft et ^ADmof ftj^f^ iqvn4 P^p iUe' Aiit Unponom Cmfot Occub^ 
dut malc fuit adfcitus, «tqu^C. Agtniippt^ , /jui fo.nt ft^t , ittgm hinc ef- 
ii^. ^ ReAat nuiicy vt' zutAomt J^^nipptt fcribatu^». aut Avma Jg** 
Wffpr:' Priot lcAio, quam Tc^aittirBrunck.v defcndl poteft vctfu Silii: 
^W* ^Mppk, Alteum- leftioncm,' qtiaeiScruiina cfi, eqni» 
dom.ptaefcram de ci«flis-oiod<f didit, fiituiiirefi. quoque ad anrci. 
t^Muzs^ idun^ tdfnm fifHtrt ^tt^ae^ vt LQngob. ct jptoci nlii babent, 
%a\c fieinf. x'ulgatae inde a.Gc. Fabricio ct rulmanno; fed fuilulit it 
^^etfuimale ii)truruiiri\ilcrtUn Mcdicet tt dptimbrum Ubromm tum 
«m («kpChomiartfndiMrittte. iaur$u , mmm Znlich. tmwri^mtfm 
-•.iR<Jf#rrhaif'. et ed» «ytn. , httH^ Htnm fi$m^ .Rom. Picrii» 14 tm^ 
^ . . <, m£«m 3tzcii» t ^^i^^s antiquU Adjtcrf. XVIII» 16- 

#aabf ?'Ciim incliore 'fi^iBma» Bocodam iacolaifle obuia rei 

iiiCUl6rat. Od.i» <27>filignut eft« 14.j15.-Si montes. Ar* 

eflet tam Qbaoxiu^' taAi con« cadiae» Mnmmlut . et Lfpmm 

Aias «liiator ^ Koh.yt^per^ («» AitJnPio^)» Gallum de* 

idb dt'leui puella. fpauieite% fierMQlS;. h^^iifle eft, in Ar* 

txit^ Naides fotitimii^elidtu- cadicctfMVic^figi Oallttm foia 

niiim deae fuot, iMqibi Par* fob nipe ia<;entem $ Arcadiac 

nafiiis et Pindus reQl^Qtt im* etiain< ttocQimmodata fuat re* 

tium diRus eli ; vt in Helico« liqua». " j 
MAgnmpf» elL .Aaonas olim « 



BVCOLIGA ECL./X $i% 

Exixemwfa lnmc, Arethuia^ mihi concede iabaresou 
Paxica' meo Oalloi fed, qua^ lcg^t ipfaXrycons; 
Carmina fimt dicenda: xxeget qiii<s camiiDa.Gallol: 
Sic tibi, qumn fluAus fubtedabere Sicanoi, .. ../i 
Doris amara '{bam «fdn inteanKbeat vndam» ..:..:.: 1 ;] 
iadpej foUicitos Galli dicamus amores, 
Puiii teneraa^fltondfeiit fimae vir^lta.capellae.' * . 

Non caniiniis fordts : < neijpondent omnia.filuae. • 

Qpae nemora, aut qui vos ialtus h^buere, puellat 
Naldes^ indi^p quUJji Gallus.ainoi;e.perirct? ' ." lo 



1 huMc dee?At ZiilJcK tum MeiHc. a' m. pr. Miu Ven. 4/«^- 
i$rlakarf vnua Moreti)' imerlahan ParrhaT.. fuhtir tabert diuifiip Mf)^ 
4ic. s £>.artjr i(itMiipa|,Zulich. «miiM ed. Dan. Heint, vitium ex eddi; 
Pulmann. in roultas 'propa^atum.. 7 Umra lofultnt vnus Morctu 
«4/(mif»»< aliuf. DumJSmat adtondtntVtn, 9 ^tii nojVen. et v. II 
nobis, iQ iy<u(/rf HcAn&.repofuit cum Medic. et optimis; nahi 

Wt^es efl quadrityliabum. N«t«, N«;Sff. At^NMraf . t4«rctf;.„I.ti 
tamen iam corrcxerant Egnat. et Naugcr. AI^p tert.,et niiic dcdjufUl^ 
^ri6al in Me^^c^, 9. p^. /cc* cum Gnd., it, in Rom. Fierir.^ ^^'^^' 

i> Are$hmfam , Nympfaiim cuITa a Cluucr* in Sio. aot* v» 

Sieilke» vt itf 'CftrinHirtmtb- Oitid.-M^ V,^ ^t^-iqq* confi 

licc, pfo Mtiia^. rnudcat. cf. \ Ach'. IH, tJp^," ornauif eafii 

iclog. ly, ,1, ^xh. .'.P^f.ft^ Stafiiu .SiUi. 1> 2, »03.^19^ 

fSM /i^a^ r>ySi JL^ feiL^ vt et Thfib. I» ,i7X..IV, 238, vtra? 

«nibcfcat de Ictitotte^ ftiaae bique lioftrum expreffit.' cfi 

fer^dia, et, tath boiiiim ac ' .D'0niille Sicula I,.pagc9t« 

coaflaatcin ^siatqrem iAdjg- 6* fiflklU^ tfmorts^ qjul.aiuy 

«e defenii£fe, Vt poeaiteat. mumibUicitttmreddnnts csn^ 

4« flMSus /. Ocdnwgy 'maris eiant, WQ^^vuifHt, nM%»p^^ 

Siculi , Ibnii ;' \*ndb i>0rf> ' fififos. Theocr. X, i o ij *9f0v 

«MUirA 1^0 aqUa ialfk ac-ma- rjror ^^fm* f. f^Jfm mlM k 

ritia. Videttnr - hoci' iprimus refonant » .pe r echo. ef. 



aUquis ex AleMtiMniS poe* fft J^tifiar. D, i) fqq. 

tis nouaile, vtNcrei^iuu^ ^fqq. .Solae Naidet Mii 

Sem banc et Nereidafti ma* ad fo iflis Gallo moerenti» JE« 

trem (Meti II, %€$. l€9) pro Thcocn IdylL I, tf^fqq. Po* 

mari dtceret: Nota efl de jh ibxd. v* 29, JlfiiionirrMa^ 

fentehoc Siciliaeet>eius cum no£a, Lycida: «ribr» fCMrt 

Alpheo, flumine Elidis, in« 99 N^jtht etc» lo.fweUg^ 

tercurftt fabola, operofe ex- Mo-^ttmm, quo dicaufVnea 

K S erals 



154 p.^^viRGiLii Mmxxms 

Kam neque JPamafiivDbis iugas nani neque Pindl . 
yBzzmoxaxBL fetrere ., : ntf que : Aoni^LAgaflippe. 
IHam. etiam rlattri , * jttt^m fleuere jnyaeae ; 
. Pinifer iHum edam fi>Ia fub rupe iai:eiitem 
^ Maenalus^ .it gelidi fleuerunt faxa Lycaei. 

Staitt 



»> • I» •• 



fM^lf Vch. ^ ' 12 Aonim» J^anippasTicint reporuerat; ita id fMg« erat 
rcferendjHBtt aoqyi. mtnlepi Agan^pen nen» novir; ioBtmn BoeetiAe 
no^MJnus omnes. .M^gna ^ifi eA leftionis varietas : videamus j>rimo 
t^Miis; Lcfk igitiir 'Aattia* ^dnlfifs^ «d. Ald: pr. euni Iunt«'t5ao 
^ et aliis iiinc du6lis, ^0»^« AgmfpP' i^c,^ Aonftu ^inmippfs autm tc^ 
^^ tia. Tum MinMtiui inAvLXit jkniM jJ^aHi/fp*^ oubd iam veUl^dd. 
lHfo4ii|l. Vcn. et al. habcbant ; tandcm vcro Pulmann. Commelin. 
Stcph. ct hinc profeftae Aonia Ag^wtpp^ in , vjslgus propagfrant. 

8U^oJ[,f|d Coddf^ttinet, Aoniat Agawppts filihtiMi (cscepto tamea 
edreeo') fuos omnes hlb^re tenatur; if>»i/tf 4|^</vptf Reg. VofH et Tt, 
Sloret. Aonia» A^anipjift^idit^tMiniAQfigoh^ j^ic Aganippe Aoniac^ 
1}. j^ocotiaey fons didus e^t; Darum (}b«tice,' krbitfor. Umnirti» ca 
ubrica librorun^ in vo.g^iiimpljcV.et duplici fide hibil d<fcidi petefl; 
nccmagis cx Gt^tniniktii \ uraraYnatJci yeteres^' Carifius et Probus, 
^um aliis z^D.ViiinC AoiUai'Aianippts^ irt\ ko)»jta» Aiimippa* agno(cunc» 
S! adrationes ^r});icas.baec es^cutias/ p^btior Vidcri debct 6a le^o, a 
qua r^liquae iberriite vidt^ti'po(Iunt:'ea iiitiim ell haud dubic Ser* 
^iant r Attiia Aitmipf p Ani»' mctro v4.btaeretur,« lUaLtn^efle creden- 
duQDeft ct>4fgidf ft^^tK^t.qvo^ pro lUo-AiitAfrifMWiiu Cafut iSeiiitt^ 
6xii malc fuit adfcitus, «tquge. Aganipptii , ^qai fo^ft f^ity inga hin^ ef* 
ti^, . Reftat nunc*|^ vt' aut'^iMr ^^niyp» fcribatu^» aut Aonia J^a^ 
Wppti -Priot icAioj quam tc4nittirBrunck.» defeftdi potcft vctTu SiVit-: 
Orlfs># jfitmippk, , AUcraiu leflionem,- quaeiScruiana fA^ equi^ 
4om.ptacfcram dc ciuflis^oda diftit, .fiiaui^|fe|i, quoque ad au;rcft» 
I^^^Mti, idnm Hiam /tfnert imfmtae^ vt Longob. Ct jpauci alii habcnt« 
anj^c fiTeinf. vulgatae indc a.6e. Fabricio ct Pulmanno; fed fuftulit i« 
Vetfes-male iritrururirHilcrdm Medicei t\ dptimtyrum Ubrorumtuua 
«m («kpCtioruiaaiidiMriute. laurns, tUmm Jji^lkh. tamri, ucf saua 
• . ik; Jf«rrh^«. c^ cd« V«n- , 40«***« ittnm fiffifr» ^m^ Pierii. 14 t». 
^ .. .. sixutm B?rch* r trit}i4S antiquv Adpcrf. XVUI» i6. 

^ntfc-titm inelioie fi&iBma» Boeotiam inQolaifle obiiia.rea 

i«t<il6rat. Od.It '27>rdignttt eH. .14*45. Si moiites.Arr 

eflet tam obaoxxus» taih eon« cadiae t Mttm t ii^t . et L^pMumg 

Aias «ibator»> tioh.yt&per- (.«» JSAmv^yi Galiiijn de* 

idb bfe'kui puella. fphuniciie% fleruoftL itf^cdCe eft, in .Ar- 

taf^ Naides roaduin.el!a)[U- c^ditomtnc' fifigi Qattam fola 

oiiim deat^ fuat, itaqite Ear* fob riipe iacjentem s Arcadia/S 

fiailiis et Pindus reQl^Qtt -fiufi* eti^^m' • accoinMnodata fimt re* 

tsumdiRus eli;.vt iuHelico^ liquv" 
mMjigmmpfiM cfi. Aaonas ^m - • « . » 

: \ I<f- nnffri 



Stant et o^escyctrtTr; .{noflrinec.pMnitet.iUMi J 
^ec.t^poenkeatpecorts, dium^.ppeta::. 
£t foxmofuis.Qiies^ flumina pauit A4onifi«) 
Yenir et vpflicr^ tiiidiyenere Wbulcij^ „ . S 






i<»»«ii»-'. , '•i.\-»'i •-' 




l6*^S8 Trcs hos verfus poft verfum oftaanm ScaligerPott.V» 
5 retraxerat , atque ita Taubmanp. exhibuU. Si omnino poeta vna 
btfAihis vftfll eti»m vfmionefet 4«bvlcAs («pud Tkeocr;% ao funt 
Tlirf^i^ ^oift/vtff, iuif/X«»> otuififlet, etpoftrtr^i5itotimApolIinem4 Si^ 
^aBUm^^ct Ptfnem, Aibieciilet^) BiiiilJvtiq««fiiaiUtati carminis deti— 
tam feiflet. ' DcdS trium^v^iibttm lnterpr«uribAenr<^ttalcmcufiqoit4 
eos tM»eit a locdhac^alieQO)i4;fre teitt feHiitfvvrpediiios iaScpligcri 
icntcntiam concederem» nfii hoc vnum mc rctincrct, quod vcrfus 
fTlieoexicfoiJ^Ianoii saite ootbtf fui^ia&ffo;:: -Vi^i Nytpipbae -eroti4 

'^ 

m 

tt.'''^^ tfji^o ilter me^er, "Tippiti6^ffm'"6rMlio £io«^ob« ctMe^OL 
fjeio: ^vm. aliis ; «'C. .^x «;«WA« nata* voa^^ • C «iC|jDu|lie« . JfaffliM^* 
Veb.. tUuri Me^k- |i4n. D|«. fybulci id/^m Mcdic, cum prapQ^ntiprt- 
bus,9 R^g.VoiT. al. ftom. Medrc. Pierii, itcm Seruio;^et feauunturi^ 
cddL Aidd. A elilrihn propaginos ; tum Germ'antis,"Manutius ', ' m, 
1?cd tu^mttrvivfdVftrmWl^l tx yet, QtlkataAk^irl^ ApMlcii, Tbflo^ 
tBritiJ,-8o# aliisqtit a«dontatlbfis. vid^Boiof* .af.'Crer4ii9 9lart2|. 1«^ 
.,,JE|x.cditia hoc ia^n^hibu^Q ^gnat. Aiigi^^m io.J^ot. |(jao, tum . 
*• » ,■ Stedh. Pulmann. Elzcv. • . ' 

.Qniliilio haific fe9|(9At;am afj> «^ ntiac>c|t)fpn •&obiscum lu> 

i<crQ;irf>lui0e yid^jtHr i «euu^ .gert ^rtcni no^^u naiv Ji£r 

ijjfi ouiRm gr.ftgef t pafcuiQ. dig^aflfur^ jP?c tu itaqjuc.^iijfc 

^MPI*iiiH9^9iorf!^i:^ tymm^dbO;' ciirain..corunv te indignuiiiiy 

iAr^j9>Ucf:a|si vi}t;44{\^> .-^ ^ica |>. ^cc in/oeo, camuo^ 

AXiXhcocxB 1,:!,: Vr'5Ms- 7<> fub paftoftf JB.or^on* cxhjbfn 

.fi|iKi.<;ura;nqdf,p^rj^^pocr dcdignarc* Etiam Adoiul 

4^ ^dcdf^c^-ct 1- ^uuxit 4r pa(V>ris munus ac nomca jkuui 

UtHfv^ qii9<i <^9<B9i^4^«f detrc&Mut. .f onf. tamai!\^i» 

HPDiiiUe gregcs..ej^,;%df4gi}f Le6t. . ig. £ft haec di^^^f^tr 

iic^petitwi ab :Ais cXfrfdni$ mitU.ppfi^r* .]»auUo .recoudir 

4WguRM|ntum.- Gattt^tdifpKGQrf tior iabulai ied cft a Theopj;. 

4€bcat: vt fup, Edo{. VI» ft I» 109. . 

ktfi^a;H^f'0rmbiiUfiUuukabiia^ rp. In repetito reRrrV colo* 

#v ThmSs, * Sciliret l»o>7rif ff«r reift oratuinis fimikm Homc- 

/o/itf#f/./i7Af' pr^prie cft» ift licae OdylT. 3*, ;i2 agnofce» 

Borm* iam doOfit* eontenr bat ErneiU nd e. 1. ytKfi e$ 

Xae iitnt nobis . p^fturibus $ vjm^^^ Ad conlolandum G^l- 



t 



um 



f$9 P7V IRXH lil t iVUfO) JJI S 

c : Arcades. O inthi tum f^uam molKieroffii^^mdraiit^ 
Veftra m^is oiim d Mu}a dkat amom! . . , . i 

35 Atque vdnam <x vobis vnus ^ veAxii^Be fiiifiem .^ 
Aut cufios gregi^4 autmamesui vinitorvuae! 
Certjev fiue mibi Phyllis, fiue eftet Amyaiasr 

^ 2 Seu quicumque fia»>r^ (quid tUfiiV-^iuiau Amjntui 
Et nigrae^^^telie^-funii et vaccinia nfgra) » . 

40 Mecum inrdr-Ollic^sientafiJibvite tateseti ^ 

S^ta mihi Phyllis legeret, caniaret Amyntas. 
Hk gelidi fi)ntes ; hic mollia prata> Lycori; 
Hic nemus \ hic ipfo tepum confumerer aeuo, 
Nunc infanus amor duri me Martis in armis 
t ' - . - Tela 

» • 

.33 P ^fffM qiiam tum Fragm. Morct. tum ^rafum jn Vofll hmik 
qnam Moreti quartus. , quitfcrnt idon cum Lrcidf. a m* fcc. c^.Ven.' 
Mcdiol. ct aliis apud Picrium, itcmGoth. , quod Catrocus rccepit. 
qnufctint Fragm. Moretiii 34 iVb^ra prT MofCti. fie fiftula Cod.Bar* 
Uui«* 39'£t fnora^ rtodw.mr. Kdler. ^^a vo^e pr» nigrac» 

^o iacif^i Medid. et Gudian. a m. pr., .malc. An non requiras^nfa 
auL M vittf Vix cnim /aiicvs et uitts codem agro plantara Ibiitac? 
lol Schrftdcr. tcntabat inier ealitts. * 41 S»rtd. tnihi k^errt Pk^JHs 
■■ Ooth.pr. eC mC Lcitgiu' 4» LyWris M^ic. ' 43 evH/mmtrtt * 
Fr«gm4 Morcti. 44.^01' Leid. vnus. 

^ttntui*, f. fortundm fuam, denti$'inddiHct> ia ea (ibi 

amords fiios ,^ vt ftrbiitit ipfe placetv ei inhaeret, eam pro*' 

V. 34 ; erunt adeo inter ar- fequitur. • Mox tamen v. 4^ 

gumenta padofitii earniinis : iterum ad Lycoridem ttdiU 

Galli infelices amores. 35. 39.' con£ Kcl. Uy c5. 19$ ex 

Duaum ex THeocr. VH, %6, Theocn X, aj , fed ibi ve- 

*"' ^t» SiH qukiiifhijnn fnroi^^ 0«Htiu5-ee^pportuni6^cf loco. 

Quamcnmque' fiue puellam 43. «#f/o, {^ne^le, v. BBnn.y 

fine piierum am^rem ^ eum quod TibttU. III, 3, 8 inqm 

amplexibus tenerem fub vi-- tno cad^i^t m/lra fmeMt^fiimr 

te$ nec in amorem perfidae pro vulgari: tecum fen^Aamr 

Ifycoridis incidiirem. ' Chsl- confiHnerem.. * . . - 

r&derein aut^m miferi amari- * 44. Verfabatnr adee * eo*' 

tii' hic exprellum iheminif* ^xn t^mpore Gallus- ^ik ali» 

fe^^debemus, qui, cum ipi)s qua^expeditionermfiruft^AiH 

qtterelis fuis in imagihem r^i' gufto ad^Pompeianas claires 

gratae ^t animisiff^^um iUil- ab Italiatf* tittoribilf «r^das 

• •• ' eiua 



i. 



ECL..X'' 



m 



« * t 



' •> ' t\ 



Ekffciifis^iexalas et grandia lilia quiaflanair' . 
Fan deus Aicadtaeivettk: quem vidimus ipfi 
Sangnineis ebsli. baccis nunioque rubentem» 
Ecquis mt modus ? inqnit» Ampr non talia. curat*. 
Nec lacrioais crudelis Amor, nec gramina riuis^ j 
KecicjrjbUibt fiituraxxturapes ^ ^^ec fionde capellae. .. Z 
Triflis atille: Tamen cantabitis, Arcades, inquit^ 
Montibus baec veftris^ . foli cantare periti r 

Arcades#' 

25 vlilMspto firufMi Gotli. Tee., M vi4 Ifot. a6 JrtMdU yteO 
€«d. Barthii ifi Aduerf, XIJ« 26« malc. ftj iMuis ct hic muiti. tifX 
NffoffM Mcdic. d8 iSr9«'J Ucinf. e Mcdic ct aliis.' Et ^uts Hii^ 

Amorum cod.Barthii) q^kd nori habct» cut rir do6ui untop^c com-^ 
mendtt. net talla Panhaf. 29 rij^s Mcdic. a m. pr. 30 oums 

fforet. et alius pro var. left. 31 n' ilU: Tamtnt ita cum Scroio 

Bcinf. Vulgo di/tinguunt: Trifiis at ittt tamtn: C, minus ycnufte. 
32 BHamiitikS ktu v. Zttlich. uofirisVzn. ef vnus Moret. oUmit, ji* 
coni. Floreiis Chriflianus. parati Mcoag. , vt fupra 

Ecl;VlI,5. 



-fdmis, et Hymenaetis matetn* 
iis cupio quajfart ccrouas ap; 
Claudian. XXXI, 96. Cae- 
tenim in hi| verfibits coior 

s 

duffais ciTe videtur ab Odyfll 
*» SSiqq-* Fsrut^ autem fni* 
tex» foius f^eniculo» fpecie- 
et vftt .arandinibiis 9 ^bus 
pro haculi^ vtimuf » fimiliiS} 
Qraecpnxm 9tif^if(. cf. Martin. 
Nibii gutem.noui» coronas 
ex «r^fidinibas, firondibus 
igrbortiSf effir &das# Coro- 
parari quoqtie <;iiin Us pof-, 
&at iUa Moicbi IdylL XIV, 
Si^liiq. 

&7« nibmtfmf oC fup,:ad, 
Vly ai^ £iiiiWw nofiris 4^* 
fuil, Jherbae genus, baccai 
nibraSf in fimilitudinem fiun*- 
biuc^, /Mmtdfr, prodocens. 



9$ 



CC 



30 



/• 



C> 



Amor h. 1. de deo accipien«- 
dum , fi fanani fententiani' 
conficere volumus. Amor. 
XoufiutLH9f non modo dolo* 
rem et cniciatum miferorum 
amandm nil curat, fed edam> 
rideti myfiti wwt^t 9 vt Mo*. 
fchus IdylL I, i|, voluptatem* 
que ex eo capit$ nec lacii^ 
mis amantium crudelis eius. 
animus vmquam- fatiatur at^i 
que expletur, aut ad mife* 
raiionem vertitur; cf, v. tfo.- 
di ; id quod deinde pailoritia 
rerum ailimulatione ornat. 

31. Tamm csmtabitis A.^ etfii 
Amor taUa nii curat, nequer 
querelis quicquam praefidii. 
contra eius fuperbiam inefl^* 
tainen ad leniendum doloreni; 
mfum ac leuan^um faciet, fi , 
cafitabitii imc: £ q^ae £:• 

quiintarp*' 



< ; Arcades. Onithi tum ^uam molliieroffitlqmcftimt^ 

Veftra m^s olim li fiftula dkat amcmf . -^ 1 : i 
35 Atque vtinaro <x vobis vnus, veftitifae fiiifiem r.: 1 

Autcuftos gregiS'^ a^ut mdtufao Vinitbr vuae ! 

Certse,' fiue iki^bi.Phyllis, fitie eitet Am^mtasv- j:; • 
^ C Seu quicumque^ feMr^ (quid^tt^m;-.^ iuihu Amyiitw9. 

Et Qigrae^^i^1d^'^unt; et varcmixnigra) i . 
40 Mecum inter-ftltc^l^-ienla fiib vite lateteti «. ' . .: . ' 

SWa mihi Phyllis legeret, canbret Amyntas» 

Hkgelidi fi)ntes^ hic mollia prata> Lycori; 

Hic nemus} hlc ipfo tecum confumerer aeuo, 

Nunc infanus antor duri me Martis in armis 

• . f , 

L ' ' -Tela 

33 P «"''^' quam tum Fragm. Moret. tum erftTuin iii Vofif. nnne 
qnttm Nloxcti quartus, , quitfcmt idon cti|& LcicT. t nu fcc. e^. Ven.' 
Mediol. et tliii apud Pierium, itcm^Goih. , quod Catroeus recepit. 
fuitfeufU Fragm. Moreti« 34 iVo^ra' prTMoreti. fic fiftnla Cod.Bar« 
Uui«' 39 '£^ Hiofaff pfoAM.mr. KSler. ^^^A vo^^e pra niguie. 

^o tiif#r^f Medi(^. et Gudian. a m. pr., .male. An non requiiras hnfa 
muL M vittf Vix cnini Jalicts tt viUs cbdem agro plantari ibijtac? 
lo: Schrader. tentabat ikier tMlHtts, * 41 S»rtA mihi irgeret Ph^Uif 
' OoCh. pr. et mC Lcnga<^ 42 Lyn»is Mtftlic. ^ 43 cwfMmnwir \ 
Frngm. Mortti^ 44. ^^'"^ Lejd. vnus. 

^ttDtui-y f. fortun^m fuam, dentis'»n«idiH«tv ia ea (ibi 

moTt%' fnos ,* vt ftibiicit ipfe placetv ei inhaeret, e&m pxx>** 

V. 34 ; enint ftdeo inter ar- fequitvt. • ' Mox tamen v. '4^ 

gumenta pailoritu earniinis : iterum ad Lycoridem Adit. 

Galli infelices amores. 3$. 39.- conf. Kcl. U^ 16.19» ex 

Dadiim ex Theocr; VH, %6, Theocr. X,- 1% , f<td ibi ve-* 

•' ^%. Seu qttk^mquM fur^r. ofultiusel-oppor^nioircfloco,' 

Qnamcumque' fiue puellam 43. ««1/0, fene^te, ViBnrni.,' 

fiue piierum' amanem 4 eum qued TibliU. Ifl, 3,8 inqm^ . 

amplexibus tenerem Tub vi*^ tuo sa49f^t mftrtt^ fmtBst'finmt' 

%ts nec in amorem perfidae pro vulgari: tecum fenl^feft^* 

Ifycoridis incidifrem. ' Ch^- cOnfiHRerem. . * ...'.. 
iMerem autem nii&ri amaif- - 44, Verfabatur adee eo«' 

tn- hic expfellitm meminif* dem t^mpore CaliuV^ii alio- 

le"^ebemu9, qui, eum ipfts qua^expedkienerini^ruft^AbA 

qtterelis fuM inima^iftem iki' gufto ad^Pompeianas -clal&^s 

^ue ^t aniioi^aSe^um illd- ab ItabatfittCvribOf «rtendfts 
• - " eiun 



BVCQLIGA:Et:L. X i$9 



Tela internifidia atque aduexfbs dettnet hoffis.' i .\ 45 
Ta procul a patna. (nec fit mihi ciedeve tailtom:!) . ; 



45 Difficile 4tk de.h4i Itfco pronttnlutfe. . Vf.nttRc canibnur li4 
filur : Ntnu in/anus am^ 4upi me Aktrtis fn armis drtinft : yeiba td 
Oallain fpcBan^; Tt oppofitirm fit: TW firitniii dt Lycoride. t>allnt 
io artnii detinctur, iJt «ulitJa. verCitur.» infttQ/slUirUs snfort adduV^ 
tut: quod commode b. I. vfx intcrpofitubi daxeris; tum vcro jpoe- 
tam valde abrntd» finsifie ^icendum , fi Oa^uf.» M|itt nonc inf^ Atm 
cadicos p»Aores fcdere putandus cll Cv.,14 et Argum.), idem m /ir- 
fii/i» in caftris', verfttur. ' Nec magit a^iohimodatufti eilet, &' MatJ^ 
tis m armis cum infanus amor ditinerH. Scnfifle- vidcri debet diffi« 
cultatem Heumannus, po^ularis noAcr, cuius eniendationem duri ii 
Martit in armiw re pamm explorata aiiiemabatbrBurmano. Benk 
tamen illa fe babet, vt ad Lycoridem hcc fpeflet, quac, militcm in 
Calliai profeBam oomitato erat. Nam , vt- Ai promi oppoTiciooona 
infcrat, neccfle non eO; nec firmius altenim, quod Burm. vrgebat, 
Lycoridcm dici non polTe in armis ciTc. Immo vero amoris infania 
detinet cam duti Mdriis in armit » in exercicu, in coftrir » fnttr fN«« 
dia t$ta «/ kofht, Qoid? ptrgit t' Tte, frocul a p, Haec eadcm itincv 
tira de t9r pronontianerac v. 33 Tua emta^t^toris' M^ut niuos aiium». 
frrifui korrida ta/lra'/Hfnuta */(• Re£te eadcm cmendatio vindicoift 
eft a Medebachio in Amoenit. litt. p. t7>, et iam ante m Desfontainer 
Cmjl» do tAcad. dtt fn/cr, Tom. XXXiV, p. 156). . . tfo m^t fit Me* 
dic. a m. pr. m fit Menag. pr. qutmtwm Bartbia liber'; qood eflet 
frotul quantum , j^xi^tv «rey.. pf. ad VJ«.i6. Varie vcro h^cc diilin-^ 
guuntur et diAingui poflune, vt aur Iiln^arur : protUt tantum; pro» 
tam proculy aot vid^s iantum dlfpts ^ nil vides praetcr Alpes, vtBur* 
nann. accepic et diftinxit, qucm in priore edst. eram requntus. 
Friget tamen fic *§ tantum. Nam yidebat pbira alia praeter Aiper^ 
aut: mt /it tantum mihi tred^re, vt fit, vtinam liceat tantum noa cre- 
dcre, roodo ne cogar credcre; fiue, ne in animum inducam, vt tan« 
tum cogitem ; attt» net /ft mihi trtdtre taHimm, *h. tantam rem credere 
ne, cogar. m« rfytrt ntrootif retSri rv. TibulL lU, 4, %z Ah tgo mo^ 
po^ itnnta oidtft maia, Hoc itaque, vt fa5 erat^ Aunc.praetuli, 

praeeontc olim Hcumanno. 

twn in annis fuifle dixeris» Jli v. ad TibuU.1, 6t 24« itnH- 

Atqui omnia haec aliena funt tftm , tantam , tam atroceni> 

ab cQf qui in Arcadia inter cem. c£ Var* Left Caete-:. 

paficM^ei defidere fingitur v. rum in Seruianis .ad iu I, j^. 

14. Sentitts mt, meumani- cmmf vtrjm GtiUi fimt^ 4t i>«> 

uum, interprttatur ; mente Jms $r»nsUtitttrittimtms. Nec. 



et animo cumLycoride efle. improbabiie hoc fit, e -GaUi: 

nd. Var..Le& carmine Abronem nonoulla* 

46. ntc Ji$ miU ermUrt, h« expreflifle, Qui tamen 'ant* 

vtinam Hceat mihi non cre» quot.verfusOallo debeantur» 

dcre ! «fjrvMN ^ ttm^htft ne nemo dixerit. Fontaniatts • 

cagar credtrti dc form^ tm* hift. Um. AquileL p^ 35 hoMfiia^i 

vsquc 



tfy» P. VIRGILII MAJBiamS 



K r 



Alpinas^^ah^dnra, zdues et fiigoia.Rheni 

Me -11116 fela.Tides^ : Ah te ae &igara iaedant ! 'J 

Ah:titNi ne teneras glacie^ fecet afpera plantas ! 

50 Ibo, et^ Chalcidico quae funt mihl coadita verfu 
Caxniina, pafiofis Slculi moduIahQrauena.' 
Certum eft in filuis , inter fpelaea ierarum 
Mallepati tenerisque meos incidere aoiores 
ArboKibus: crelcent illae ; creice.us «.. ^ore^. 

55 Interea mixds lufirabo Ma^nala Nymphis ; 

Aut acres venabor apros ; non me vUa vetabunt 
flrigora Pardienios canibus circumdare {altus. ' 

lam 



49 J mMI «•« t, Alemn* CraBinat* $0 CakkUie» Medic^ fcd 
ir. Huaf. Eft XmXuIt. 51 mtdUmkar dup vcc. cnm Coth. pr, et 

£«engna«b» wMUrahcr Zolich. .53 inf^ra .GucL 54 tt^fcutu 

tfiu PurrktC trwfutu ittu vnixt Moieti. i0a4 frtftmt^ tr^futis Rou 
tend. trtftmtt iMm Donit. ad Ter. Andr. UI« 3» 55 mirtus lcptem 
•ftotte apod Burm.» Ced mixtis exquifuxtti. lufirmb^r Moreii quvtos» 

Ufmph^ Mcdic. $6 tmmkniu Lcid* pc ntgmhuimt alitts. 

vsque ad vf. 54 Galli e0e titr, N^unc enim in folitudi* 

contendebat. . neiu (kfe ai^dere coniUtuit. 

50. . Chakidico vwrfu h. Eu* $^»p4Hf^ amores : L durare et 

phononis , fiue latine reddi- viuet*e« Sic pati abfoltite po- 

to f fiue imitatione exprellb fitum. vid. ad Lucan. \% 31J 

^c quidem Probus finaat : aliosque. ^^^ crtfiiHi IIUm : 

j^Eaphorion — ^cuius ia fcri- crtftHis ammttt! hoc vero» 

beado coldrem fequatus vi* 11 quid aliud , Virgiliana ele- 

detur GalluSy,)» et quidem gantia dignum. Compara 

de ApoUind Gryneo eiusque Ouid* EpilL V» s^ »4 E^ 

oraculo: v.fup.VTy72retExc. fmattium truMi^ tmHtum mea 

ad^.L' Refpicifeh.l. ^iil^^ mmiM crefkunU Cr^fcif^ ms 

X9 if S^ ^ui, quod Chalcidi« m titufgs fttrgitt reffa tuamsf 
co verftf conditonim earmi* 5$. mixiis -^ A^pbis in. 

aum meatioBcm facit Maro^ profa: permixtus Nymphis. 

iade colligit,1£uphdrionem ei c£ fientl. ad Horat. Od. IV» 

fiufle probatura. lam ea ear- i, %%» acrts autem propria 

flUM iiAula canere iaftitidt. de apris; h, aRimo&, tra- 

Egregie autem^mifere cru«' cuiidi^» 5v/«aA»9 ■ 3ir^/i«iV 

ctatt ec in obines partes rapta Fartkiuium » mpntem Arca* 

Miai iofionfUatia^ oxprini^ diae^ bene laf ■osatv atgusr 

ipCr 



«^^ V « 



BVCOLICA ECL. X 



i6x 



lam m3ii per rupes videor lucosque fonantis 

Ire i libet •Parthcr torqiiere Cydonia corau 

Spicula: tamquam haec fint noftri medicina furorls, 60 

ATit deus ille malis hominum mitefcere difcat. 

lam neque Hamadryades rurfum, nec carmina nobis 

Ipfa placeht; ipfae rurfum concedite fihiae. 

NonnHum noftri poflunt mutare labores ; 

Nec, fi trigoribus mediis Hebrumque bibamus, 65 

Sithoniasque niues hiemis fubeamus aquofae, 

Nec 

5S per Ihcvs vidwr rupesqut altei* Rottend. 59 Ifhodonen Me* 

dic. a m. pr. , fed emendatum. Sidonia Goth. Tec. "CydoM^a al. vid. 
Pler. ct Burm. ; vrbs KvSwy/* , •« KuImv*;, Kv}wvf«(. bo hatt fmt 

HeinC e Medic. et tribus aliis. hate Jtt vulgo. hatc t VoIT primo 
abeft. 'mediclna liiboris Scruius Danielis. 61 fniprsfctre Morcil 

quartus. . 6a rttrfum Heinf. e Medic. et Roltend. Vulgo rurfuSm 

64 ve/iri nonnulH ap.Burm., et fic Ald. tcrt. Klor, Angclii ct al. po/i' 
funt nojfri Ooth. fcc. 66 Scijthoniasque AlJd. et hinc profeftae. Si* , 
doniasVotS^ et Lcid. vnos a m. ftc. Sith^nias tancn iam Egnat., tum 



ipie in Arcadia ponfUtutus. 
Ante octilos hic locus erat 
Claudiano de R. Prof. Il, 148« 
5;S^ lifCQsqut fm^tisj reibnan- 
tcs fme a-latratu canum ac 
clamore venantiuniy fiue om^ 
nino , cum'vento filua agita- 
tur; hoc qiiidem cum fer-^ 
monis poetarumque vfu con- 
iun^Hus. Sic fup.VII, t ar» 
guta ifeXf ct fi/uoi fotiitnns, 
hici fonantes^ ipAfTim. ' Ojdottia 
hscttia a Cydbnia, vrbe Cre-»* 
tae. cf.Aen.XII ,*858. Cnof-' 
fia fpicula Aeti. V, 30 tf. Lyc- 
tios arcus Apollinis CaQihi: 
H, in Ap. 33 memorat. cf. 
Menrf. Crcta III, ^. 61. fniy 
te/cerf, aH itliferationem fleQi 
adeoque dolbres miferi amait^ 
tis fimre.' • « • * . - 
ViROxi'. Tom.I 



i^ 



corrcxic 

6% — dp. Iterum mentem 
ac confilium mutat, nec cura- 
tum remedia a vita pallori- 
tiaexpeflat; netuni quidem» 
(i in extremO' fcptentrione vel 
auflro verfetur. ^3. concc» 
dite^ abite, valete. .^4. /a- 
ht)rss; ad venatignem refert, 
quam incafTum fufceptum a 
k iri ait, cum amorem. nil 
fit qudd animo eximere pof- 
fit. 65. Kec fif, ex Theoir.. 
Vn, \i% — ir^ , et quidem 
admodum'ihgeni<>fe : cuin ibl 
tninae Pant fiant. cf. HorJ^t.' 
Od. ly %% e5<tr. frigorifhft 
Hicdiisj media M^nle', ;^»u«- 
Ti/u,§cr(r(^, Thraciahi fiadeami 
Guius gen3 Sii^oftes, Theo* 
ctitus Edonos ^Himh dxxfc- 
ratVU,tu« fuhtiumsi^dme" 
t» nus 



i6a P. VIRGILII MARONIS 

Nec fi, quum mori^ns alta liber aret in vlmo, 
Aethiopum verfemus ouis fub fidere Cancri. 
> Oxxmia vincit Amor ; et nos cedamus Amori. 
70 Haec fat erit, diuae, veftrum ceciniflfe poetam, 
Dum fedet, et gracili fifizellam tezit hibilco, 
Pierides ; vos haec fecietis i^axima Gallo ; 
Gallo , cuius amor tantum mihi crefcit in horas, 
Quantum veve nouo viridis fe fubiicit alnus. 

Surgamus? 

«OTTCxlt Pabric. Steph. tlii. Editum etiam Sifthonias* Variatur im 
hac vocc, vt ia B«r«y)f ct Ba^atvU» v. ad Cir. 165, fic SithomSf media 
breui, et Sithonins apud Romanoi poetas, vt aliquotics ap. Horat.I 
Carm. ig» 9- lU, 26, 10. Ouid., vt in Faft. Sttkonas •tStytkicos tPium^ 
phes. Stat. Theb. III, 287 Sithonia — Jub ArSo: Ergo Si^mtf. Au 
tamen S^^wv^v xw^v ap. Herod. VII, 122 et Stcph. Byz. At 2;^yt« cf» 
fe dcbuere J^ycophjoni v. 1357 *P/^«y yiyuvrmv St^tvMv KCKrv^/vaK. 
Hoc .enim metrum pollultty non SfSJvwv. Quod hicmem «fKcj/Ain 
raemorat, forte parum commodc fit, vbi de niu§ agitur. lo. Schra* 
dcr. tentabat Haemif» aquofi: ingeniofe. hytimi fubtamus oqnofaBn* 
thii Codex pro hyrm^, Burmann. tentabat/u/cfiNMr. . 67 A> Ji 
fragm. Moreti» eommoritns vnus Morcti ct Gud. tonmorints Zulich. 
Bbraret in vimo fragm. Moret. 6S ffruemns Bartbii fiue libcr fiuc 

cmCQdado', nm a Florentc Cbriftiano faAa. oprs Moret. 69 vht- 

ttt Medic. pistl Rom. Pierii. /ri nos ed. Vcn. 70 Hosfii rrit 

noJlrumVtn, ffo* etiam Goth. lec. et vnus Moreti. vrjlrum, Diuao 
duo vcl tres. 73 facittis carmina iiragm. Moreti, illuflnt Burm. c 

Petron. 39 er 4S. 73 miM tantum Parrhaf. ct Rohend. 74/iiMcift 
Medie. Parrbaf. fnMgit coiii.Vftle£ inVaUfia^ 

nis pag. i^. 

mus frigus Thraciae. Burm. . 70. De fe iam poeta lo- 

de cadente in caput magna quitufy ad Mulas conuerfus; 

oiuis vi et copia accipiebat^ hacc fe iufifle pafloritio car* 

6$^ Atthi^imm vtrf. pro inter xnine v. 71 ; petit vero ab iis» 

^ Aethiopc$9 in Aethiopi^. vfr^ vt, quae ipfe minima in Galli 

/ar# h« L agere 9 pafcere , ex honorem feeerit, ip&e facianCs 

wXnv f vnde ttiwiXos , ptowi^ vt pro maximis Galio fint» h. 

Xf^ etc. Jiiftr vero , pari ^m et gratiam et dignitatem 

corticis interiort omninopro ^beant» quam carmina gra- 

cprticc. atque arbore. 69^ yia etc. IHfaifa calathus ia 

Nexus (cntentiae e(t pauUo vfum cogendi Udis. cf. 



durior : : Nihil eil| quod ab bull. II, 3, 15. Dt M^ifim v« 

amqr^s cuhs IbluaC animum, jup. II, 30. 74. yiridis Jb 

y^nci^ ille omnia remedia; JabHdt aimi$t tenera crefcit, 

crgo mihi fu9;ci|mbendum elt c£ Georg.ll, tyi efl ab iis, 

.1 qu^c 






AD BVCOLICA 



M$ 



A.vrifltett^i -yXyxi vS/utt avv«xrfXf|r(r/ yiKtuir^s. 
X% Oiii ^fus Txfifiti» fi\99vfis olyiXjic» >J^r$Ur 

23 ^vffti i^ Mvtain r» ^iteiffyayct m»3««. ttvr^. 

24 ^OXXi/r* tofiiKn fvats ifxtrM' o\Xvr» «*««> ' 
2$ A,oiyiQS' *AffaifiO¥ ^9iX>^ x«r« rifiiW€\»'fiutfA9v% 
%6 Avr/xK ^* ^/J«y iftris ttatr^rt /MfitfrM 

27 ''E^y* iiftfWffijr,in U9K»iffJkiy» ttiyr» fAttSitfi* 

25 IIf«riK ^^y iv^M^KWf itn^u 9X^^>^ «Xi«a^ 

29 'Ey y i^v^foZffi fiirotfft nttf^ofos n^kittno fiirgSfs^ 

30 ^ExXiigmv i^ tstiwis Xotyivvy fAfKtros fis vZfitt^ 

31 Uuvftt i* a/u»f C^t fTfori^s vs^Wmirtfotf irns * 

32 Ilorrsii issoiictfy xt^l r utttt rix^fft nXShott^ 

33 *Pvieti V oKnriitk)! iKitvff/tAxu ri\irov ififfiif^ 
^^''AxXof jV#r froc/ TTiptu ^(^y Gto^ortfXif 'Afy» 
3$ *Af^i^t¥ ifitffatf iyotKkojxhiii * iroXi/UJt Ji^ 

36 Tfittv Hjfi ^vttS» nesfifftroif otv^is ^Ax*^^^^»' 

37 'AXX! Sr «ir vyof l^f Sf ir W ««^»?w '«fr»/^ 

38 Ovx offin »eivrifat¥ iXtrgvrois iXiXn^^otff 

39 ^vofiiitaiy Sfitviis yotofs £xo ftton ^irgif " 

40, 4r'Ayf0f y gttriretfros i[Cff ivifforor* iii fi^v tutftnt 
'Ovf «Xi« igttsivoto Ko^cifAon ifiiftKou o7/bta^* 

L 3 4» 0«'' 



31 Legrbatvr S ireli, ^m\i^\ 
fftsrt) ii0rm090ft^»t^. Ir Virgi. 
lio eft : Ipfa* uiXt dotnum reftnui 
iifmta eaptttat Vbtre^ Valcf. 
coni. my§t» 

23 Edcbator mv^tm m\h4^ Tn 
Cod. apudValcf. crat mttr htirtiv. 
et ittT /viirvy; quod non aifc- 
qttor. Foterat h^i% cunv fcqq. 
iungi: ivtnffv "OAffccv lefi, ^Ctti 
i^rtrS, Scdin mttr quid latcat 
fion video, ^'uljpicor htwiiv. elTc 
^ifluai cx flne vcrfus Icqu. vttn* 
quod vbiquc conrujituiiL tctttni^ 

94 txktrmt, vulgo allcro loco 
Cum viiio vcrftts. Malim St^trtA 

35 mmrm, reit.Tt edituiQ a Valcf^ 
VuJgo : uxri^ vsinirM.t, £x iis» 
quao CQiUUotlniu )ntecprclatio« 
nis caufTi adiccit , putcs cum le-« 

^Mxm rtiiTt* «ftviAd»* pcrpciais^ 
acceptis Maronu vcrbis. 



2^ HX^orrt. Giawatic funt 
areae, fitfifBmst^ fpicis, Vulg© 
«Ttoyro fmq fcaCu. Ktfi hoc ip-* 
fum Conliantinus interprctatui 
xiiTifi¥ i.t^m^-Kot t5 ^tif» xcVe JiVt- 

rttlfXf*^^^ 

33 Corropte alii 1151«^. 

37 ««MTttc* Maitt. coni. x«f 
TQf. AUcnw> taj»cu. Qum «|a 
bcne conucnli* 

3g Vulgp Oix **«*» *iJT«r#i« 
«iAir^4T«^T4iff«v • • •• • ,*'^ Maro- 
nc CtdKt tt i^fe warf w<f«r» u/i 
natuiea piuus' Mutabit mtrets in 
pvomtii eft in mvroTwt lateic it*w- 
T^ffi ct tn «AiTf . lattrc itX*Tf . Vi- 
dit iam Maitt. m^ix^CreH utttii^a^ 
tiont (onferfh lc^cndum cflTe. In 
fin» vcKfiH daii«it vox, qvae 1^«- 
vigtuiotitm. de olanr ^ V sUcf^ i^S* 
r»«f pofucr;»t. Mox 4>u4^*i(«rii 
«e^t^ic» b. «tM«» "Of^ diipciifim. 
fcd promifcuc vbique. 

40.41 'Ayfit l'fc- *'!'«#• Edi- 

tum 



t64 EXX^VRSVS-' i ' 



• EX-CVRSVS I ' -• 
Ecloga U^^raeci Virja m Orat. Cmjtantiui M. 

Eclojan^ hanc craec« redditam , ^ ft eoc^nfilio appofitaim» 
vt aduentuin MeiHae in ea praediAum efle manifellum 
ficiety magna ex parte extare apud Eufebium in Orat. Con* 
ftiAtifiiM» ad Sanftonun.coetum iam in trgumento praefati 
fumHS. Rcpetitunfi illud carmen et aditftJtum edd. Gc. Fabri^ 
cii Chcmnic. Rob. Stephani 9 alllsc|ue ; figillatim excufum a 
Fed. Morellio i583> et pofl ailos a Maittaire in Mifcellan. Car« 
minib. pag. 139. Inferuit quoc|ue cinn interpretatione, fed 
nuUa cnfi adhibita » Boeckr. DifT wad. Tom. II, n. XI» 
p. 3S7 f<l« Non dtlchiim 'irit a.fludiis corMrt , quibus haec 
editio parata'en, fi fubiecero Graeca od meuni fenfum emen» 
4ata: notato verfuum Vii'glIianorum «umerd^ coi ilia re*' 
ipondent: . ■. , - . .,^ . 

' (J^Hjiif ntifbifos uvTir oiyiff harov ^«rtXpfii. ' 
'J^^Kf^tV tttHTM v/tfy itXfi^ii ififMf ^(^aoif^tf^ 

8 T9V if y«wW WkiV -rtx^ifrti y' ^utr(fof9 Mi^if» 

9 *AfTt CiiiifAns Xf^^ ftftif -infiftetrtty * ' 

10 XlfOVHvftt . fc k . • * ' 



19 T«df yif iifX^YTOfi r« fc*V rXxfde ixtnTtt 0fitM 
' t4'*A>.yturt roifmXaf'Tt KUTtvvoli^ofTtiif tiXtTfui^ ' 

15 jLff4ftTccf tt^^dfv^^ti filoTOf i ^'•'M^ipi^Mr « • '« 
I^^Hfwccf «"vy ^KAy^j «eXXicf , yJi^ t^jff ttvTos 

TlttTfHi t{^ fitmxtiffffm itXioju,ifGiu iptifnrttf^ 
17 TlotT^ctiTOtt.mfMTJitU^ Ki^fitfrmf ify/tt jg»< y i» 
Ig !£di J^' «/''y ^oj'» WfuTtsrtt ipvtt iufiuaru ftUu^ 
19. 10 BicJipifar^v ^Vt* uittttfOft. oti2 JtoXiJfMm* «ktey^^»* 

13 r« m)* ;^Kt« * iti dtto coddk trat et|iendatio ^torelli ex Latino 

ap.Valcl. Viilgo: fnwwtnttim -K^t^K ^^a. M<dttur. coni. B«iix«f*» 

rm fif.f ijttod r^inc .id rcnfum re» ^ 7 Mtft^t tt^ «V»; niodo non a lit'^ 

dij2[i potcil: onmia roortalia e% ' tcrarum duclu nimium recedcrct. 

animi voluntatc. Si futuruQiL $i t<imtn »Jirc«f«f Cypcrumcfcu-» 

piacfcr^s, crit ««ri(;virr#»r«f. lentum Linn. cft', nun ingratt 

T9 Bdt'jix«fiv. Vulgo: nf»$it- graminis gcnufi, potuit (um bac* 

^U MvfFtt^ov, pcrpcratq^ m^ttmt aari i\xT.^, 

' .\ S \ 



:AD BVCOLICA 



,»6j 



Airifit»r^-y\vxv v«/(« (fvwHrtki^qtt yti\ttMros, 
%% Ovii ^fjus TotffiHv fiTsff^is dfiXifiri TJ^rmSm' 
23 ^y^ts tvtiiii r« ^isoigywtot uf^tt» «t/ry/. 
%4 "QyJKur^ iofiiK» ^vcts IfieurM' oXXvro^ le^tn 

%6 AirUm i* ilftimv m^trms nmr^srt /mtyiarM 
%1 ^'Kfy i0tfn¥tfify,cri utxmtrfi^hm nivrm ^it^/f^if * 
%% JlfSrm fAh mv^tfiixmf fmn^u vx^^*^ tt^mstff 

29 ^Ey J"' ifv^foZffi fimroitrt nmfjioffai vXimnt fiirfos^ 

30 '^xXngmv ii ntvxns 'hjmyivoi^ fiiXtros fit vm/mm^ * 

31 Hmvfm y ofiutt txffn isforifms wtftXmirtfotf mrns * 
^% UorrM ifrouioff ««^^? «^sim r«X'^^ xXS^mt^ 
33 Pniotf V mX^iriimit iXxvff/iimst riK^otf mfifns*- 
,^4**A>Jkos trittx frstj Tl^us t^of) Qtffffm^Js *Afym 
3$ *A9^mtft¥ ifmtcatv mymXko/uhn ' iso7J/mM id 

36 Tf<im» f{jf} ^mvttmu nafifftroi/ mv^is 'Ax*^^^**' 

37 AXK Mr ttn nvdfinf f»gn >W H«f ^Af txnrsn^, 

38 Oix off/n 9mvrjtffty mXtrfvrots tiktiXn^^otfy 

39 ^vo/mitMY m/mvits yetins oino nioyt ^irgif ^ 

40« 4t*Ayfos y iffirmfros j(^ tivnforor*^ iii /Ltiv ttft/xi% 
'Ovf «Xiit ifttrtivoto no^ffi/xtu ifitirtkoM JftOf*^ 

L 3 4» 0«''' 



21 Lcgrbatvr S ireli, ^m^m^X 
ftsr») *itrm0t0ft^y1ioti. Ir Virgi- 
lio cR : Ipfat Itk^t dotnum rsftrtmi 
dijttnta eaptUat Vbtret^ ValcC 
coni. «Mytf. 

23 EdcbatuT «y&M mrhi. Fn 
€od. apudValcf. crat mttr ivtirtit. 
ct mttr iiuwiv; quod non aflc- 
quor. Potcrat huuicii% cunv fcqq. 
lungt: hntiv "OxtmtH leiS. ^Ctt^ 
ifirtrS. Scdin mttr quid latcal 
^on vidcQ^ ituljpicor j«iir«v- cITc 
(tfluai cx iine vcrfus (cqu. vttn^ 
quod vbiquc corru^ituiiL trittift. 



WtffTiif , tttiHttVf. 



94 tAAvr«( vulgo allcro loco 
Cum vitio vcrCus. M^jlim aixtrt^ 

35 mttrtiriyLTct cditujQ a ValcC 
Vulgo : nmri irxfAirmM' £x jis^ 
q^uao CQniUatlniu jniccprclatio« 
nis caufTi adiccit, purcs cum le-t 

^txm rinTt^ «fftv^v* pcrpciaxQ^ 
acccptis Maronis vcrbis. 



2^ Hx^ovvt^ 6x2uatic fun£ 
arcae, fitfi^&m^^ fpicis^ Vulgo 
w/t»ro Aaq fcnCu. Ktfi hoc ip<* 
fum Conrfantinus intcrpretatur 
XBt/*-»» i/jc^jweV t5 ^tift xcVe «^t- 

33 Corrupte alii TinXai. 

37 ««^ttc^ Maitt. coni. x»^- 
T4!(. AUcriuiv tajueo. cum «|« 
bcnc convicnit« 

3g Vulgo Ohx «•»«*• *iiT«r#i« 
«AAr^^aToir^iMy . • •. • ^E?^ Maro- 
nc 6*d»< tt ij^fc witri \t(for^ ntf 
mautiea pinus Mutabit tntrtts in 
pMmtii eft in •vrfSy» latefe tmu-m 
Tt?«» et tn «Air^. laterc mXt/rf, Vi- 
ditiam Maitt. tt^iTffvrtts uattigM^ 
tione ettnfeffh lcj^endum clTe. In 
fin» vexf^s deCt«it vox, qvae 9'«- 
vintmiotvim deolaKat^ V^cf^<»A«* 
r^Af pofucrat. Mox <$'i<«^«it«r« 
«e^t^ic» b. 4f/f • Mo»> dil'x>cijim. 
fcd proipiCcue vbique. 

40. 41 '^Yfos l' fc. 1f.-«#» Edi- 

tum 



i66 



ExevRsvs r: ii 



42 OiS^' iflm¥ hidtr^ fiforit witewp' mit^fimw ii 
43. 44 *Afvmot TvflMi ftptfotTfi^m Xifiiitwt' 
4$ Xcc»Jvii« ftofipvfi^ \ix*^ fvitiatfffmp mfiuifimVm 

* * 
4$ *AXX' Syt rt/ttiitv exnitTfw fimffiXn^f «ffXV^- 

49 C^iirtfis m9ti mmrfif iftfiftfiirmo Mf/tf. 

50 Koo^^tf Ktfriitrrot ofm tvittinrm ^i/mt^Xmy 

51 'K.x^/u.offvpift ymAfisrt i(^ ifmtM iii ^mXmfftnfff 

52 Tv^iffwiv r AiSvos mnmft^U Tjiftop miifm 

53 K^d-f/iAt ynfmyjov ^rrm r txi vHitfAOs i^Xlit 

54 ^Tfv mftriv xtXmimVy i(p* offov iiym/mts yt wmfmti* 

55 Ot)x mv fAt ir\i(mtv %ft^xSy tTos tiottosy 

55. 58 Ov A/vosy i Hoiv mvritf ov ^Afxmitn rintr^ X^»f' 

59 *AXX' i¥ mvros Hxv mv^iltrof ivtmm vtuns, 

60 **AfX'9 /tittiiiwtrmf opuy ri}y fAnrifm -utitnv 

61 "Tvoifl^ttv* n yif vt tpiftv noWis Xvxdlfimvrms* 
6% ^ol ii yoviis i irm/»itmv itpn/t^if^ot iyiXmffffmv * 
ds Oii* n4f» Xrx^y» iJ^ iyvms ia£irm ^mKamvm 



EXCVRSVS II 

De FarOm 

Ecl. VI9 6m 7 fsttmqut Juptr tihi trufsi qm dtC9r§ tmmdts, Fa» 
rtt tuas cupiantp ti trijlia cotidtrt htttom 10 #f tnfirttt^ Vart^ 
wttfrictttt Tt tttmms ottutf catttt; ttec Photb» grattor vUa cfi^ QMam 
fibi quat Fttri proi/cripfit pagina ttomsn. EcL IX9 27 i^art, 
tuum uamtn -— Cautantts fitblimt fkrtut ad fidtra c^cid^ 3^ Nam 
mqua adkucVara vidsar tuc dictrc GutMDigtt^ ftd argutos iu» 

ttr 



hmi erat Vtilgo mMt^ qaod Va* 
lcf. emcndabat «uri) V, ««i&yv. 
al. mfcfiv Gtini mti4 )^rr«*« h. 1« 
fii a parnm id eoinmodvm , aifi 
fit «fiv pro firondatione difta. 

. 49 Non necciTe » vt homo tio» 
gat lanam; ariei ipCe mutabit 
eam puipura : v«f «tf/^t • fc. «a* 

43. 44 ValcC roalit «-«^ irj/« 
4*<i' fcd <}uid ««{« fit, Qoii auc« 
qaor. 

' 50 Zfm. VulgQ «^^v, quod Ho- 
merieom cfTct; fed in taii tar« 
minc vix frequentamm. 



5« AlJy in pcrfiinam abiit. Mi* 
ras in hia vtsttm turbas facic Va<» 
lef. 

55 irAvffiffV. irAvrrvnr pcrcutc* 
re fcu ii) lufhi fcu yulnere, pro 
vtRfv * nifi cormptui et mancus 
locus cft. 

60 iintiimfmv •^wv. Turhatum 
et hic erat in Graecis , vt ab ao* 
terpretibus in Latinis: "A^x** 
IttilUtrf mvtqiv in codd. ^t^iJv 
«< «y o»4tv. Vcrum vidit iam 
Valcf. 

6a Interpolatum hoc in Grac« 
eis» vt fenfns fit: At tibi noa 
mortalcs parentes fuerunt. 



AD BVCOLICA 167 

$$rjlr^$r$ tmjkr •torts \^i medo lefiio veia eff) : Quae ex his 
de Varoy eui Ecloga infcripta eily eolligi pofiunty haec funt: 
fuifle hominem Maroni amiciflimum ; Ihluris gratum et iucun- 
tdum nomen ; eum rebus bellicls clarum fiiifle f>i trijiia coh^ 
dtrt btiiajj promitti ei nominis immortalitatem. Nec tiimen 
illa fufficiunt.ad declarandum, quisnam ille Varus fuerit; 
tvLJXi tot gentium> vt Quindiiiae» Pompetae» Atiae» Lici> 
niae, cogoomen iUnd Inerit» nec alia in {criptoribus Vari 
huius memoria fatis liquido prodita fit» Grammatici vero 
multo magis turbant difputationem » cum non modo phires 
'Varos confundant » verum et Varium ctim Varo mifceant. 
Franc. Arifius in Cremona litterata T»!, p. 17 Iq.» a quo 
haec feuerius traSata expeflabam y et ipfe diuerfos homines 
mifcuit ; rep\ehenfus iam hoc nomine a populari (in Ghnuik 
d$* L$nerati d* Italia To. X> p. 2^4 fqqO* Digttum tamen 
nomen hominis a Marone t^m fhidiofe eelebrati, vt paucis 
de eo agatnr. Nefcio enim> quomodo accidit» vt iflis aetatio 
bus , quibus magna rerum inuerfio &da efl , magnique viri» 
et rebus geflis etingenio clari, floruerct nullum nomen fit» 
quod non animum impellat et fludium noflrum in fe eonuer- 
tat. Tum vero » fl magni viri fludio femel tenemur » etianiL 
amicos eius cognolcere auide cupimus. 

Secernamus primo Varos > quos temere hue vocarunt 
Grammatici. P. ^mvWliHm Varum V. C. 7^1 in Germania 
caefum iam ipla temporum ratio excludit; fl quLdem florente 
aetate Virgilius hoc carmen fcripfit. Eadem de caufTa locum 
ncc habet P^ Atftnus (fcribitur et Aipiuttus et Alfinius) Varui^ 
CoC 754» nohilis ICtus, ad quem male retulere Horatii locum 
Sat. \y 3, 130. Alfenum Varum ab Auguflo Transpadanae 
prouinciae et agris diuidundis praefeftum » ne Virgilia ager 
eriperetur ) curafle > memoratur in Souianis ad EcKVI^ 6 et 
in JPfeudodonato f. 30. 

Qlmntiiiium » acutum et feueruih nium ctitiicum ap. Hoi^t 
Art. 43gy de cuius morte folatui: VirgUium fuum Horatius I 
Carm. 24, et quem Hieronymus Chron. Euieb. Cremowrn-. 
fem appelkt, enotato eius anno emortoal» ad Olymp. rS^si \ 
(V. C» 730, ante C. N. 24)' » nuHa idonea au^oritite V»ri 
cognomine appeHant GraBMnatiei,, Seruins ad Ecl. Vt 20» et 
Sehol. Horat cf^Ruaeus adEeli VI» 7. 

Q. Aium^ Varum cx Caef^ris Comment. deB. a ^^, 2), 
B. Ciu. IH, 37 huc vocat Martin. nominis funiUtudin^ indiic. 
tus. Q. VAEU Qccurrft ia Sarda Dadlyficiith.. Lipp. Tom. 11, 

2f 119- 

L 4 L. Varus. 



i68 EXeVRSVS .11 

/. rarm, Eplcureus» Caefaris amicus, mtoXQratur ap« 
QuiufUL J. Or.VI, 3, 7$. Nullam hic lefUonia varietatem 
notatam video. 

indubitatum q^pque Fart nomen eft ap- Horat. I> 1% Carm. 
Nfdiayr, Fart, facra* Et Epodl* V, 73» vbi Canidia in euiBy 
tamquam incoidlantem amatorem , faeuit. 

Nihil in his eft, quo manifellum fiat^ an de eodem Yara 
agatur« Qui Horatii amicus fait> potuit et Virgilii efle^ 
Potuit idem Ca^faris amicus efTe. Pro eodem itaque cum 
L. Varo Epicureo habuerunt eum viri do6U> in his JMaiTonu 
Vit. Horat. p. %x%. Elidem adeo et haec Ecloga VI inCcripca 
videri poteft: fi verura ell, quod Seruii ady..3i>Phoc«^in Vi* 
ta Virg. V. ^^^ Donati in V. V- f. 7^ fide traditur, in v. sifqq. 
Epicureum dogma proponi; fi porro Syronis, pbilofophi 
Epicurei e Cicerone noti , vna cam Varo auditor fuit Virgl- 
bus» Sunt tamen haec oninia tam parum hrmata^ fideia vt 
iiihil illis eqiiidem confidam. 

Coiitra grauem dubitationem mouet aduerfus hanc MafToni 
cpiniunem hoc» quod Varus Virgilil noflri bello clarus fuLLi 
pam £cL VI, 7 eruHt,, qui dhtr$ iafidts, f^an, tuas cupiafit e$ 
irijlia c^idtre htttaz id quod in Epicureum illum philpfophaio. 
Bon eadit. 

_ r 

Ex Iqcq EcI. IX> ^ Nam mtque adhuc Vam videor ntc dicer^ 
CinH(? Digna^ fid arg»t%i iuttr firtpert anftr oUrtSy rcfte liifeff* 
res : Vaium aut poctam aut carminum iudicem bonum fuifle 1 
prius illud vcrius piitem,. i^ihtsi, Cinna qotua (atis poeta fuiCt 
noR criticus ; Ita vero de Varo pocta multo maior dubitatia 
fuborttiur; efc mulio probabilius ^t> Vario kgendum et de L. 
Vario tragLco locum accipiendum tKt^ de quo v.. ad I>oaat» 
Vit. Virg. f. ^3. 

AptHi Semmln a«t Ecl. IX, 35 legiturr ^Nam Vants vie- 
tor et dnV fttit , eui fupra blanditur f^ vnde colirg,it do^i£ 
KuhRken. ad VelleL p.3((4^ eum iuiOe, non Variuin , q»en» 
Aeron narrat adCafBum Parmenfem occidendumabAugufl» 
snifliftin. Verum et iUud Scholion Acronis et hoc S^eVuii tan» 
CQXktamimitum e(l Grammaticorum ineptiis > vt vlx quicquan» 
imle conficias. In Senn^^ms, qutsqius idud appofuit» quoi 
paullo ante »dfcr>|>fii inc(o£|p exprelBt Iloratianum : Striberis^ 
Varixi f^rti^ tt lioffiHm viilor, 

Reflat pra Varb poeta qiti mer^ora^it j>o/nt tocus Ooidu ex 
Ponto IV, l5y y\ Cmn Varus Gracchitsqne darettt fera diifa ttf^ 
ratorrs'. Diro traroedtarum anflores memorari manifeftam 
tn. Gracchum Tragicum illuflrat Heinf. ad e. L Cum Va« 



m 



AD BVCOLICA 169 

rii Thyefles tam ngbile opns fiierit; Vari autem aliunde aul- 
la prollet memoria ; equidem non dubito in Nafune quoquc 
rarium fubfUtuei;e ; etfi is pauUo maior natu eiTe debuit Na« 
fone puero^ 

EXCVRSVS III 
De C. Comelio GaUoJimulque deEuphorloms ChiHaJl. 

Ed. VI» 64 — 73 Tum cami trranUm Ftrmiffi ad flHmind 
Calium etc. » et £cl. X, 2 Pauca meo GaUo » fid quat Ugai ip* 
fa Lifcoris , Carmina /uni dianda, 

£fl Gallus inter eos homines , qui aliorum potius laudci 
quam fua virtute, nomen ad pofleritatem propagatum ha- 
bent. Iterum nofh*a aetate mulds de eo egere viri do6ti per 
Italiam, dum de eius patria decertavent, allis eum Foroiu« 
lienfem , aliis Foroliuienfem fuiffe afierentibus. Priores par-t 
tes tuetur do^Uff. Fontanini in Hifl. litt. Aquilei. I, i» quem 
fere transfcripfit lo, lof Liruti (in Notizit dtUc Viit id opcrt 
firiiti da* Lniirati dtl Friuti To. I pr,). At pro Foroliuien« 
ftbus, pofi Peregrinum Maferium, Sigism. Marchefmm in 
Supplem. Hift. Foroliu. lib. I9 p. 34» et Ge. Viuianum Mar* 
chefmm in Vitis illuflr. ForoUu. lib.IIy cap. $, pag.ix^fqq., 
denuo pugnauit eruditiiT. Morgagnus in Opufc, Mifcell. P* 
III £p. I et 10. Add. Burm. ad Anthol. Lat. To. I, p. 353« 
Adeo et huius hominis exemplo propofito contemnere aliquis 
difcat nominis famam et immortalitatem : in qua et ipfa caiua 
ct fortuna regnat. 

Contigit tamen inter haec, vt multa, quae ad Galli res fpec«, 
tant, accuratius conflituerentur. Contra vero nec minus 
alia virorum doflorum argutiis fuere impedita et obfcurata,, 
etiam in iis, quae adVirgilium fpe£lant. De amica Lycoridi. 
dirputatum efl in Argum* £cl. X. ' Ingenium Galli et faculta- 
tem poeticam pauca teflantur iragmenta, quae fuperfunt; ad- 
flruunt autem eam veterum praecoi^a, inque his Virgilii. 
Verum hic non tam ab £legorum felicitate eum celeb);at, 
quam ab alterius generis camiine : altero loco VI9 *l% Grffnii^ 
mmoris origittim acgumentum illius confUtuifle innuit : naB» 
cum Gallum fummo honore a Mufis acceptum narralTet Marop 
Linum ait ei fifhilam Hefiodi praebuiffe, yerbis adie6Us : His 
(calamis) iibi Crymi iitmoris dicaiur origo : Ni quis fii tucus, 
qno /e pltts iaSiei ApoUo. Altero loco £cL X9 ^o. 51 Gallus. 
loquitur: Ibo ^ aity a Chatcidico qnat /utU mihi coudiia viv/n. 
CartmuaM pafiotis SicMli modutabor amna^ GaUus dAtfXvtrJu^ 

L 5 CJiatcidiim 



t7<» EXCVRSVS III 

Ckaieidic» cMrmina condidcrat, Euphorionis carmina reipiei» 
qtii Chalcideniis ex Euboea fuit, Citis conuenit; eiusque ne« 
ttfk eft aut transtulifle carmen aliquod in Romanum fermo- 
nem Gallum, aut imitatione expre(fifle« Prodiue eft ad 
conie6lanclum, ipfum illud carmen de ApoUine Gryneo eius- 
que oraculo &iire illud 9 quod Eupfiorionis aut ftilo aut more 
epmpofuerat Gallus. Hadenus cpnfentanea funt» quae ap. 
pofuL Similia illis habet Seniius ad Ecl. VI9 fx et X, 50. 

Enimuero viri do^i fufpicione et opinatione adiecere aHa ; 
VI9 69. 70 Opus aliquod Euphorionis Hefiodei carminis 
genere fcriptum refpici $ Cum autem Euphorion Varroni et 
Columellae inter fcriptores rei ruflicae numeretur, car- 
inen iilud , quod JftfiodHs infcriptnni efle debuerit , et eft ap« 
Suidam iiiter Euphorionis fcripta ^HcI^qs » Georgica foifie 
cenfent. Verum cum argumento hoc parum conueniunt ver- 
fus fubiefU: His iibi Gryfui tumoris dicaiur origo etc. Viden- 
dum itaque eil de his paullo diligentius. 

Eupkorionf Chalcide Euboeae» vt dixi, oriundus» Antiochi 
M- regis Syriae bibliothecae praefe£lus» magna olim &ma 
floruit. De eo poft Meurf. ad Helladium (Opp. To. VI) , et 
. VoC de hiit. Gr. 1, 17, et de poet. Gr. c^ 8 cum Cafaub. ad 
Suet, Tib. 70 , et DaiiiC ad Cic. de N. D. II, 64^ egit Tou- 
pius in Epifi. crit. p. i6u et qui alia»,quam in qnae is incide- 
rat, attulit, Fontaninus in Hill. litt. Aquilei. p. 29 fqq. Laia- 
dantur paflim Euphorionis ;^<X««Jlrr. Efb porro de eo Suidae 
Yocns in EJ^of/wyy in quo ei tribuuntur opera : ^titrloioii M«- 
^oir/flc 9 *'Ar«»r«(. Verba, quae inde fequuntur, obfcura 
et corrupta funt. Sequitur in fine : «ri ti fiifiXItt i * iwtyfm" 
iftraf ii i ni/iAiern x*^*^' ^^f* Xf^^i^^* » ^^ viri doffi ita ac* 
eipiebant/ vt opus illud in quinque Chiliades diuifnm puta- 
rent , quanim quinta «rrf < xf^^t^^ infcripta effet. At Toapius 
X<X<«jWr opus ftatuit diuerfum fuiffe a Mopfopia: quintum 
librum tetgi xfY^/KaTy infcriptum fuifle , quoniam dc oracuiit 
agebat ptr miUt anttorum dtcurfitm tueniu probaiis (nam in 
honc falteih modum rem exponendam efle arbitror; non ve- 
ro fic , vt inter refponfum et euentum mille annonim inter- 
valhim interfuerit; horum enim oraculorum exiguus nume- 
rus effe debuit 7 fed CQngejQTerat haud dubie Euphorion per 
mille annos retro oracula , quae euentum in his ipfis aetati- 
biis, ftio quodque tempore» habuerant; orfusque adeo liDnxm 
erat circa Argonautarum nauigationem). Si tam^n milie hi 
anni qointQ libro nomen xtTs^tt dedere : ^nde qu^efo qua- 
tuor caeteri libri hoc idem chitiadum nomen habuere? auc 

quale 



AD BVCOLICA 171 

quale esmim argamentum fiiHre dicemus , quod t mfflentrio 
iiumerD quicquam trtheret? Eilne-porro femifni hoe confen- 
taneum, x<^«^^ appellari Ubrum» in quo oracula exponun* 
turper mille annos ad euenturo perdn^l Saltem dicendum 
erat, chiliadtm anmrum nomen {uppeditafle' libro» vt xiXi»f 
infcribi pofFet. Diflficultatem adeo, quae in hi^ erat, non 
fudulit vir doAus , fed reliquit. Verba Suidae adeo corrup- 
ta, et male luxata funt, vt nihil tuto ex iis coIHgas , nifi 
forte hoc vnum, x<^^^^*f infcriptos efle libros quinque, prop« 
terea quod nulle i«»K erant, h.e. mille vedibus finguli con« 
ftabant. Nihil adeo eft, quod impediat, idem opus fiiillo 
Mo<to9r/«iy et '^AroLxray et x^^^^^f appellatum: fed liber 
quintus m^i xfV^i^Ser 9 de oraculis y agebat. 

lam quod ad Gallum attinet, ex Ech X, 50 Ckmlddif qma$ 
funt mihi cortdita vtrfuy vt diximus, intelligitur » eum £u* 
phorioneiu Chalcidenfem feu latine reddidiffe, feu quocun» 
que modo eius carmen ialtem imitatione expreffifle : prius ta» 
men illud tradunt Grammatici. Quaeritur nunc , quodnam 
Euphorionis optts hoc fuerit. In vfll his ^p fqq. Ecl. VI Gal- 
ius, Mufarum ittflu, a Lino traditam fibi accipit fiftulam» qut- 
Gri^nti nimoris originem canat. De oraculo hoc Apollinis &• 
bulae potuere efle plures; fuere quoque in iis multa de Alop- 
fo ct Calchante (cf. Not. ad Ecl. VI^ 71) » potuit eas perfequi 
GiUus carmine ad Euphorionis exemplum compofito: potuit 
quoque efle Euphorionis liber de iilo fano» cuius ad nbs me» 
moria nulla peruenit, quem Gallus latinifl verftbus reddidit; 
venfimilius tamen efl, fuifle particulam Chiliadis irrfi x^juwv 
a G.1II0 iatine conuerfam. Inter alia enim oracula etiam Gry- 
nei debuit memoratio fieri. Sufpicari quoque tliquis poflity 
MopQ riomen latere in v«ce comxpta fAoifoiFlm , et fuifle M«- 
itMfniff aiit MoJ^o^fTflrMy. ' tnter haec refhttdifiicultaSf quod 
non intelligi potefl, quidnam in fimili opera Galli ab Hefiodo 
nutuatum efle potnerit: nam /fefiodia fiftuia haec canere di- 
atur. Necefle itaque efi^ Euphorionem ipfum Hefiodum» 
fub cuius nomine fittf (uavriKa et Mt\»fiLteoim olim fereba- 
tur, expreflifle creditum efle*. 

Fontaninus I. c. miro acumine plura Galli carmina ex verfl* 
bus Virgilianis exfculpiit: ex v. quidem 70 colligere vult» 
eum latinum fecifle Hefiodum Euphorionis , ex v. 73 eum 
veTtifl*e ladne Chiliadem , tum ex v. 74 fcriptiffe eum fabu- 
iam Scyllae vtriusque, quarum altertm fuperefle in Ciri Vir- 
gilio tribui folita contendit , et v. 77 fabulam Terei et Phi- 
lomelte. Htec tamea td .Sileni ctrmen fpe^We» meliore 

interpre-' 



179 EXCVflSV$.IIl IV 

iaterpretationc iacile «doceri poterat \nr doAiflrnnus. Cinfi 
Gallo vindicar^nt. et aUi« iater quos Gifanius. vid. Pjrooem. 
ad Cirin. 

. Caeterum Euphoiionls» vt cacterorum Alei^ndrinontna 
f)oetarum , magn^ fuit Rom^e hac aetate exilHmatio ; et inde 
interpretandos efie. cenfeo cautorMi Eupkoriotds ap. Cic. Tufc. 
III, i9,vnon tamquam moHis aHcuius poetae ^matofes: quae 
interpretado .fundamento idoneo caret» cum eius carroina 
amatoria nuUa vsquam cpmmemorentur« At obfcuritatc 
eum , et quidem, ex do6lrinae copia » non minus quam Cal« 
limachum iy AMoif et Lycophronem» laboraffe, vel ex Cic. 
5Jle Diu. n»^ 641 et Clem. Strom. V, p. ^76 notum.efl, etfi 
ob hanc eandem obfcuritatem probauerat fe Tiberio Caclarii 
vid. Suet. cap. 70. 

EXCVRSVS IV 
De Scylta. 

. £cl. M, 74 Sffttam Nifi , quam fama fiqauta ef^ CaudUm 
/ticcinfi^m SairaniidMS iaguiua moa/!rhi JDttHckias vtxajfe ratts^ 
9i gurgiie im alio Ak! timidos uauiascauibus iae§rqff« matrtMisn 
Aen. III9 4%fi At ScifBam cascis cokibst fpslumca latsbris, Ora 
exfitrtautcm st mauis in faxa trakeuHm^ Frima houdms faeies^ 
€t pulckro psSoro virga Fubi teuus; pqfirema iutmam carpore 
pifirixp Delpkiuum caudas vtero commijfa /uporum ; et 4BX Scyi» 
iam et eaeruleis cauibus refoaautia faxa^ add« Ciris 5t fqq« 
79 (q. 

Multum abfum at^ eo confilio> vt &lNiUm de ScyHa reco<« 
quere velim ; nec omnino de Scyllae forma laboro , verum 
de eo tantum» qua fpecie Maro Scyllae fpeciem apud animum 
iiium finxerit .Videri^enim poteft a fe ipfo diflTidcre» cum 
altero loco cams mariums^ altero iupos mariuos ctim deJjpkiui'* 
bus commemortt» qui quomodo ex eius aluo prodierint vna 
omnef , haud facile didu effe videtur. 

Apud Homeinun » 'a qua piimum ScyUae fpeciem dedara* 
tam habemus , mythuAi omnino funpliciorem ec rei dedaraa** 
dae magis coafentineum videmus* Ody^. /»»$$-** >90. 
Scopulus eft » cum antro « cuiu^ fundo illa pedibus futs ad*« 
nata adhaerelcit : vnde niits tutiituu ^eurtes Sufoi ei tribuun* 
tur V. S9» faltem illa pedihus |ius inndcre nequrt^ itaque met 
dio tantum corpore ex antro prominet et fex fua capica bto 
exerity vt pifretur, vnde viuU» heHuas marinas ^X^&asrf 

uitms rt t^ ^*^* ^^^*" ^Jf^' KPrdr. Vox porro eius eA 

qualis 



AD BVCOLICA - 175 

ITiVffrAf. . • • • 

Mutarunt itaque fequiores poetae fabulam , et caimm voartk 
pifcatiim0mqu§ dttploHorum H canum ad fpeciem Scyllae eYor^ 
itMidam transtulerunt : ademtis capitibus fex. Pro his enim 
fupeme ^ecies eil puellaey quae tamen infertus corpus' mon<« 
lbt)fum kabet. Ouid. Afet. XIII, 731 J/la /tris atram cnmintf 
JUccir^iMf almum Virgiuis ora ginns. TibullvIII, 4, 89 SctfUa» 
vi wrgineam camilms fucci$t3a figuram* .... 

In his ac iimilibus nihil eft, quod haereas. Verum difficuU 
tatemfacerepoteil eafy^cies, qua in extrema corporis parte 
ditpkiMs, iupi $t camcs, raa commifri et coniun^i finguntur. Iii 
verftt : pcftnma immam cwpor^ piflrix Diipkinum caudas' vtcro 
commiffa tupornm ambiguum t% vtrum f\i : piftrix, quae com-^ 
mifias habet dctpJkimim caudas vtoro ttiparum^ an tuporum caHdai 
di^kimim vttro, Neutram fpeciem facile-fiiigat Abi aliquit 
«nimo: inprimis fi vuigaroi&^cyllae formani in prifcis monu- 
mentis reputet » in quibus ea in delphinum caudas definitf 
canil|us ex vtero fubtus prodeuntibus« Itaque * terciam ali- 
^uam ntionem ingreflus fum inNotis ad e. 1.» vt iit: com^ 
miffa cartdas ditpkimtm, habens caudas delphinum commiifasy 
coniun^Sy cum vtiro tuporum, luporum corporibus. Re£le 
haec fe habent» ^odo ex pluribiis Scyllae formis eam teneas^ 
quae Virgilii animo infederat. 

' In antiquae fcilicet ards operibus non vna Scyllae form» 
eccurrit^ modo ea in delphinum binas caudas. defmit ; nihil 
ampliast modo intertextae aut intermixtae funt caniun pro"*' 
toQUe; et haec quidem ei\ follennis forma, vt in denarid 
Sex« Pompeii, v. c. Xhef. MorelL Pompei. t.II,K cf. Spanh» 
de V. etP. N. T.I» pag. x6%i ei\ tamea t^rtia^^^ecies, qu% 
aluo adiunflae funt vtrinque. duae canum protomae in vnam 
^eiphbiis jcaudam coeunte$« Ita vtiro ti^tmm.4;ommtffa efi^ 
canJa detpkimim, Hanc.fpeciem habet numifma Agrigentino*. 
nim a Principe Torremuzza (^Op^fi* di AutvH^SiiitiaMi To# 
XIV> tab* Vn, IV) editum, et in Sicihae vet. Num. tab. V re- 
petitttm, vbi alteruin canis .alterum hydrae efl, et iam ante, 
parum affabre,' adtunbratnm-a.PancrationT^'*'^*'''' Sicitiami 
Tom. I> p. 4)> nec multum abludit ara in Winckelm. Mou, 

A poetis fei|e canes i^emoraa^mi, eaeqttle.'^vefae %c terref- 
tres. Dubitari tadien viic^polifl»'. eos>i qui primi fabulam 
commenti funt'^ catfde monHro itlarinoAtirirarent, belluas 
quoque mdrinfls ei <**^wpl^ Etiam fiomerus 1. 1. , vbi 

' ^/ j Scyllam 



n4 EXCVRSVS IV AD B.VCOLICA - 

Scyllain exertis capitibus pne«hri ait circa fcop«Iam aqotti- 
lia, AiX^iVarTf narrat Kvvair* lyv £in}4 ftH^n Tkti«i Kwrvr. ' 
Probabile itatjue Tit de phoca eunt cogitaSe: quam vitulum 
mariauin iain veteres appellaruDt, qui tdem etiamnum modo 
canit moda lupi marini noiDine veait; phtam pufiHtm Lina. 
eam baberi audio. Iconem et dercripcioneni vituli marini vi' 
deai ap. Roadeleiium de Pifciblu marinis Ub.XVI, c. 6. Mft- 
iorem honun Eunphibioruoi olim in mcditerrat.eo nan &«• • 
qaendam fuilTe conflat t ad fines Ae^ypti dciertoi notai eoniin 
&des nouioiu} «x Od.^, vbi dePioteo agitur. Narruit noflrif 
quoque tenporibus ciaum mariBorum 'circa preaioatorium 
Scyllaeum ingentem confpici copia.m; multo magii hoc ita 
le habuit astiquioribus temporibujj cum ct thynnanun piTca- 
do circa Scylljcuin belluarum iflanun opera cxerceretur *). 
Duxerc quoque viri dudi nomen Scyllae ab iijdem.i eH eium 
miXa/j guvXkei, miXXji. 

interea >a aitis prifcae operibus, non magis qnam in poe< 
tii, aliae quam vcrac canei exprefrae tHe videntUTt Ctlcem 
quantnm ex eorum apographis ttfTcqui pofllun ; vnum cA 
fragmentum in I\ldrm. Oxon. P. f, CXXXU, in qub os canit 
propiui fit ori beHiae aquatilii. Lucrttius V* 8S>o raU4u 
tanibus fiutiKQmi frmimariiUs Cai-peribut Scifllas dixit: ibi tk- 
men noa canes fed Scyllae funt femunarinii corporibus: 
quas fro vna Scylla femiiiiarino corporb dixit, refpedu cau- 
dac. Lufert veieres artificet ia forma belluinmL «- Scyll» 
nafcentiam (v. c. Pidur. Herculan. To. 111« p. 109)1 nboiloia 
caudis f qnae in fefpentei ex«unt in Monnmentis Etnd«tt. 
Noaat qwoque in Scyllae foma Schol. ApoUonit iW, %i,%, 
In ipfii illo aumo.Agtigentinorum,.qnem paullo.ante memo* 
laui,. alteium caput caiiis an lupi^ aherum hydraCTeA. 

'"y Cf. Snibo lib. I, p. 43 fq. A'jr/ir3«' «sn. Etlam Oppi|n, 
c Pglybioi qoi tameir aaui de ' Halieut.V, 36^. ^76«^»« ct ^k»* 
ali^pUctmn. gcocn ■ccepic rii« wdifUagait. 
tuitmtmtt £fsi4'(i«fB{ ui ■■■■( 



*JiJ^ 



r. vIR- 



P. VIRGILII MARONIS 

GEORGICA 



< 



. i 



%. ' 



". »• 



PROOEMIVM 



/jj' GeorgJca facetum tUndm molle, (juod pnuRiit' 
ri atiquo Mujkrfm tnuners f^rgUio ^ncejfuni tfft Ho^ 
ratius memorat **), prjoprio qiiodam modo fpe£tare vi^ 
dttur^ MoUitudo quidem tx €0 venit^ ^uuU ttm e»- 
qui/ito afiquo et numerorum et orationis cultn omnia 
tlaborata et expotitafint^ nihii dnri^ fcabri >et horri- 
dip quod in diuino Lueret^ carmine offendit^ •ofp^Jum 
tj; ; nihik quod oHoJe vactt aut JVtHiuf abjit^ Nec mo^ 
doverhonim, dileSu et iunSura^ verum etiam Jinten^ 
tiarum vtritate » lumine oc natnrx£ faciUque et apt^ 
uexu,, ingffdi MTtisque injigmi aUqua felicitas^ quae in 
f^irgilio trat^ iffeeit^ vt teni acfacili turfu omnia i/i^ 
fiua/mt. Habent porro idecus et «xcultam oKquam 
elegaodam, vti ^uiaSfmanus ^) i^nd facetum Hof^a^ 
iU interprttatur ; ^m Jcilitet in argumcMo tam tensd 
4t bumUi^ quod ad rufticam orationis ajperitatem tan^ 
toptre nm modo patebat^ fed et defteSebat tt inclina- 
bat, omniafntfcite, honejle^ et JiberaJiter tra&ata^ 
vt politum, elegansj et vrbannm ingenium vbiquefacih 
agnofeas^ Ai iun£furam lodeo verborum lenem ac moU 
Jtm et numerorum arti/icium « totumque carminis nito* 
rem^ et ad cultijfimat oMtionis vertcuudiam et venujla^ 
iem referendum nabis .e/JSi videtur ttogium iUud^ quod 
SamvarHs» incertis Jaepe tt.atfturis^ modis a viris^ 
doSis vtr/atum effe videas^ Magnificam antem et 

praectca^am 

'^ SatT,io, 44. 45 molU tttqm tarmhu hutoiko p. jj. •**) liv ft, 
fmeMtwm. yirgilio adnutrunt gau^ V(> 3» AOu 
Miutts rurt CnffunMu vid. fiip. j(f 

VltiOlU* Tffm.I ) M 



I7S PROOEMIVM 

proiclaratn effe illam Virgirmni carmimt praeSeaiio» 
nem, qui/ non videt? Eft JiiUeet fumma lcmf, qiioi 
in id carminis genus eadere pojfit, quod didafiicum 
appellare fnlemus* Cum tnim eius natura in eopojita 
ft^ vt fiue flotio alil]|ja> fiue fententia) fiue fen* 
tentiarunii» adeoque etiam praeceptonun de qua- 
eumque fiue fcienti^ fiue arte, aCquis complexus 
eo {ermonis genere exponatur, quod quam maxime 
ad permulcendum voluptate aliqua animum vim ha^ 
beat : volupttitem ittam non tam ab ipfo argumentOp 
fuamqnam in eius dileSfu et hoe videudum rfi, vt n$ 
iniucundufti Jtt^ quam ab eius. traSfatione tt omatu ex* 
peBandam effefaeiU apparet. Nam eum neque fac« 
tum aui res gefta, ant a£lio, neque ammi aSqua 
aflTefUo , voluntatis incUnatio aut vehmentior infmU 
Jiis mentis et perturbatio, quae et ipja eum a&iont 
aSquantum coniunSfa funt, in eo carmine traShn^ 
tur *) ; quo ipjo fere eius a reUquorum eamdnum na-^ 
tura diuerjh indoks eontinetur / in re exponenda $t 
omanda Ulnd tanto maius artificium requirit, qno mi^ 
norem vim res ipja ad deleffandum habef^ potefi, quo^ 
que magis cauendum poetae rfi, n$ ad fubtikm proi^ 
eeptionem, qua ntmo faeik deleBtatur , aut ad meram 
rertm defcriptionem carmen koe reuocet, qita animof 
nofiros non din cnm vohptate teneri fatis eonfiat **)« 
Jiaque ex toto snateriae apparatu ea deSgenda Junf, 
qfuae eum aUqua voktptate audiri, aut, fiper fe nihit 
Jieamtatif habent, omari et nobilitari ab arte pojjjkt: 

quaecunqna 

*}Viiqut Aon (ic, vt carminifl Gmtiaffuin contubernio eUbonto 

fummam et argumentoni confb- carminc, Mttfarivn infcripto» do« 

tuant. Alio<)ut cnim baod du« cuit ingeniofillimus intcr vcnuC* 

bic ctiam per narrationem car- tiorci poetas WieJandus noftras. 

mcn dida^icum dctcxi poflc, **} Vid. du Bof Rcflcs. cntiqa.* 

praecltroy ia ipfo Vcncru cc P. I, S. 9. 



IK OEOR6ICA «7^ 

futtifm^ nutmtrt&anda fikg^h, ta fimm/iuiii 
qaafiae vmitu iofm eqfon ixkiberula Jkia^' qao iktotkx 
m mteottt^ batnnamqm oR^ar ad ^ifofcemhm t^, 
4t eontemplamiim aUiciant et miiteHt: Tam' per^h: 
mta^nkuido^non aatem diakSito^ tirum apiine* 
of^gimeiitormt dileShi, di^ofitione et eyjtojitkme ad 
nnmam teneadnm aceommodataf ^^effenda ejk 7%; 
eunt autem ankmm ea^ quat non modo nikil moie/Nak 
ei ereant, dum cognofeui^viry verum etiamy dmm lem 
atfanH eutjh in anhmm injhmnty nanborrida aliqnn 
ne ieiuna Jidjtilitnte exarefcunt^ fed- eo eorpore w CiA* 
re fueeogue expktafunt, que nd.in^Uendos fenfus 
no/brof mknnmqwt akquam vim habeant. Quo^^ vt^ 
iu omatufumma hettus eamiime pojita iMeatut^ Ad 
^natum emtem &mua refeirmda fuut^ enm en, Jme quk 
Ims iUe reSte ejfe nequit, verborem niamerorumque Tet" 
ta^ ekgans, ae fuauis ratio^ tum remm nrgnmento^ 
rumuey qaae^ quod omatum ^apere videbmt9ir;-.nd 
exponendum fepojueras, ea eloeutio €t repraefintcdioi 
quae ad animnm tontinua gratarum imogiuunt m fen^ 
fuum vieiffiiudine tenendum qnam maxkne Jit idoneOk 
^tod quidem ttu maxme affeqni videarey Ji, Hs excep^ 
iis, qnae nuUum omdtum admitiunt, nt breuiter at 
Jimplieiier exponenda Junt, oaetera verhis acfenimtiir' 
hcupktdmsy varmumqne rerwn Jimiiitudinem €U cobs\ 
nm in unimum renmmtibus, txpreffn Jint ; ta vero^ 
quae vniuerji diei poterant, eui Jhffum aSquod et ae* 
iionem reetoeuta^ ad viuum repraefentata > defcriptio^ 
ne oculis fubieEtn, exempiis et compardtixmibns iUuJlm^ 
ia , fenteutiis grauibus Jiwt diftinEta , pmmnoqtu ita^ 
tra&ata , vt non tam aninnu doccfi Je finfiat quam * 
deieShui: vi $um magna animi inieniione ad eognof - 

M a . . €€$ulmm 



i8r PROOEMFVMr 

itndum opm ft^ fid vt fitit ^> ' Mo^ MimMt ruu 
pendit impuijibut variarum imagi$mm fiufiuionumqmi 
pattati * vt 'proicepta et fitUintia» qua/i torpvte nSqmt 
iuduSae finfibus fiitieffai ante oeuior ieutdirspalparim 
quM poffe vidiantur, vtque^ dum im rerum.ipfi traSfa^ 
tione et vfi verfiri te ixifiimes, fine mm mok/Ha, pu^ 
Us te adfiefiere potius rebuf agendir quam difieudir* 
lam ref-aliae naturali aUquafiu digmtate fiu fiunutata 
fi eommendaut\ i» qmbutpoetae iam fiitit parata laur^ 
modo tti iat oratione diterati fiffieit, vt aequet; fim 
amplifieet et augeat, idvero ad tanto maiorem iugifm 
eommendationem fiicire n$cejfe eft : aUae autem ret ant 
natura fim tenuet et ieiunae^ aut (ipimone kumikt, et 
uuUo fito decore infignitae fiut ; quat fipoeta cum per 
fi tum extemarum rerum, inprimit digreffionum, 
virtute fistit ornare potuerit , in eo vero finmuan po^ 
tica$ fitcukatit et artit laudem confiquitttu Digrefi 
Jionum itaque ad ortmndum haiusmodi carmen inprinut 
magna hut habenda *)^ In iit autem FlrgiUi inge^^ 
nium inprimit eommendat hoe, quod cot^Uo et argu^ 
mento carminit ea et dik&u et omatu accommodttta 
Juttt^ Efi Vtique in iit KberaJior ornamentcrum ma* 
ttria, mmorque Jpkndor , pro indok tamen et natura 
earminit % art quoque mirifica in iunGhera korum hca^ 
rum et in irantitu redituque a digrejfione ad praeeep* 
tionem > porro in praecipiendifi>rmuUt mir^caqut eom 
rum vorietate, quam nmgna ex porti Aruto tt Ni* 

candro 

r 

*) Reprehtadit etiam has » tt * vero poeticae 6« Mtis feu fcieft* 

trtnsitus adeas eamquani parum tiae renfamy in hoc aliisqite ia* 

•|>portunos» Homius fEffaii o/ diciis kdhibuiCTe vidctur. Dif. 

Critieifm cap. i cxcr.}. Sed con^ putMuu oduerlus eum pcrdoAe 

fudit VirlU. genera ofationis et Jo. Jae. Nttz^^ Prof. Gymnafii 

fcriptionis iciitr fc divcKfi^mi» Thorunetofii» in Ctxnmcotaii^e 

maioremque, quam pro poetica 4« Gt^rgifmTm rirgiiH Imtid^ orc 

jritione » fubcilitattm , uallttto 'dim^» 



mdro d^^Wm f>idehimt&: <qtiiktt'rebuf ejffMtwr, 
4iU89tl6 illa; ^M» poet^JS^ haberi dibtt pr^QjHamk 
' Jtqiik kdiicHkfifm, aquitmr P^giBkli^i J! o kh 
ditio a1iqm profiSlM ffidm MAV^^^^ 
§fiy JE^ if preprku qnaf!'f^irgitiani edrtninh ehof^ 
ttrrvt\ Jt^^fngeiliiitmJiofnerH^m rrimf 

dejidirer, Jt The(ferimmJhnpMfmni;^^^^ 
qaam vennftatetiti ^ aHifnig iaaiii' iiojtrormi im^ 
tnm fnco honde^-eof^innfnatii ' '^''t*)^t^ere- eapinntut^^ 
frnjlra in eo quaeiNkih'^ eikgaMi$0tiimen tnHumqtt^,. 
etmdetnque reSfittt, ;|M»1M»; ' ptedienm ae-^^deeo^mn^ 
fmalqne ehb&rafiffkeitm et exfHJBtifffmtim ^ faeHtttg^ 
mofeeir. Inmemendi: quidem ^JoMertie^s. "fanimi Jet^ 
Sbere etoqm /0$ eJ^itMt^pud&rm^ Seorgieh q^ 
h reSfnii titifi eegrnmibUf depHlfifnS^ Jdumhre^ 
*1a ferr omtdia ; dtpniiktaet hatijto, phtritna fire ad 
verbtm eotenerjb Jimt et ^trittiefuwtt^^e^ aHif Jviie 
Graeeij^jSue^Jl^nhpWiraf»^^ Pi enim 

*fiiihkeu indketimnr^ nomtuia.ex^'M&fiodo ^'^ mtdfae» 
'Ltteretio;^ ItHfknii^t^ ptjfe exeodm^^t^^Thucf/ltide^,^ dHk^ 
ittprhiaif^doSMnMm d^arh^tn ^euftn^ tot^ TheopkrtfftOj, 
doSfrhtam dt api^f^jhrijtdtelt, ktnm de Jerpetah^ 
tur^ inprimif^e^-^tie^dl^ *}i 4et 'NttandriTheriaeie^ 
tfftumdeprognoJKcthmun^te^AmiDiofemeif*^^^^ nmh 
^ntdta ix XtkcpheitMr^OetbnQmteo^ mngttam praecept^ 
rtide pitrfem ^ hipHtnk^ de^peeudnm ettrk, ^x Cat^ne eti 
•Vairt^oM tramtuXit. ' dms^ t^ei quattto mojnifsjhora 
kabitteri tffemtes indicia » f antiquioret anSioret de Ra 
Sufiica et Jphgj^fr ettirparttbui \)^ praeciput' qtU ver^ 

-^^ Ge. lO» 439fi^ ' 'Flifiio McmvMt v2de«ft^ qMe 

^) Conf.MacfobiV, ». «ongefta fimC al^ Vrfiao rtrgjm 

^y Bdulta Mf um e» magnt lfro« f«AK< pi^. 



Ms^ ParHunius^^).\ Narn^ qniBft^qHfmi pottoi mfiri^ 
tUinriu aUm§ m^utfft^i^ 4ii jsraitlf^a^ cmmque puJ^ 
§ti§ritiu4imf4nf%mat9^'m^ inqnf 

ifita. iUaperMtprof Graitat ct prbifHftqtm. Rpnuze^ 

vrkimffinii^ hpmiiitfm,^ $xmie^um^et,j(oiitum^ m^ 
gemm Jhtisr,iift^,nMf0rm ad. ^quyiiiorfm^ ttUqfipm 
,arnatm\9^\mtl»mi0minU habuH;^ eariarumtmf^ 
umm «wjBrrffiBB^ ;|jf indsfgatfgne ffi^refi hoe nofir 
jammaJuertijffk ujPtmurs ^ ^^mtiriws it^imitfH:' 

lirf^f^tm w^im 'i»^0j?f ;ir.4w..fm 

Mm et farum(^i0i^am^,,fi^^^ tA^^imtti^^ ,«r- 

)Mttummr. Sedeu^^d»^ a^.tiifflt^afim^ 
:tfffu& irit keuf^ (ifud? /<^. i.fuikurjhgutfn^ 
crfttj^^. mutumfu9faa^aut ^finfffktAj^k&Mifi^ Gr^m^ 
-m^^ii^ltm $ura,^Ut^umih fl^ afiiWMfw* ^n^nMn^ 
^Vurraniifi Jtuftfmm;. intig^^ t^frffUfu;:'. unffUf^ 
^fituUapiura krrigffHJ[outikm al^m^\mgf«fi uefiigia,^ 
,JiUnii deprihin/yif JNin ttaquf imm f^fu^M vi4lh 
,4mpr Slmt^ quid faul^ m^ ^i^flnHmt^aum ». fti^ 
.fmjfi^ FirgiUa dluiuam itum uofiu M iffta&a Vi| .^^Gif^ 
.frOfria quadam uifi prafhnuS um^ libirum iKnm 
animi jffr ignata it iuiiutata vagfmtii imfitum;- quim 
rtamiu gjfim PimmdBk Hh;, nSla . «I fu^igafu^ 



ffuUf' ttUtmJihim frMfirm /rtfuti*^ OgiwM^miaim ^ tnhiS fMrt vttimm 



siociiH» poctaBi BoasnlU i>swtkii* fsrM mmitm mA fnum kme ifm^ 
II PUniH» ip»nfiifti». vid. ftdOr.K riegHim trmmftnHtf fimt ftiam 

lociis Gc.l» 



vciOi» G*. 1> 437- Scsuius ^A Ukrm H9ti% OttmmmfMrmm^ f«t 



\ 



iPf OEORGICA I8S 

uif pidtbritwiine redemijffi^ et eompenfaffe videri debetf 
ueqMe in iUa morum vitaeque ekgantia» eertie deeorit 
et hon^atis euiUsdam legibuf adJiriSfa, ant in ilta 
doStrina0^ irr litterarum eopiap ouat ih f^trgHio fuit^ 
Ober iUe et fupra mortaha emifems jft tnmquam ulatie 
Piatonir eqmr inier nuber eueffur Jpiritir vigere po* 
tuit; Jieri emm uUter ^ia^p^te^^ quam ut haee opera* 
fae doSfriua0 quafi fareiua iwpetum animi diuiniorem 
retardet / vnde^ nequ^ ex aeademiea nojhra infiitutione 
vmqMam Homerieum aSquod ingenium amt prodnjfe aut 
froditurum effe^ /aeile emgurari Ueet ; vti eantra pa0* 
tis noftris^ qiiomm anmis VlrgiUi et Homeri otfcura 
aUqna^ notio fandnm ex pueriU infiihdione mjidet, eafs 
tigata et ekborata diSfio, eajta et reffa earndnir put* 
ehritudo avt ekgantia ex ingenii eu^n exqm/itiora 
pri^eSia ,., inter hmdes ^ quibus^ commendenttir^ vix ba^ 
beripaterit. Mnimnero^ Ji Homero otqm aUis nonn^ 

Us fbrte paetis^iUa diuiniorex qnae: in inueniendifeU^^ 
tflte eamitmr^ ingeniivkeuUt f^rgiUuf,, in^hac^ quae 
fuundn ejdih videtefr ab iUa,, ficik onmium eji prince^ 
ImbendnSf, ut ea^ qnaa^ ab aUis aeeeperit^ multa omeh 
tiara e$ puttbmora ab eins ingenio prodeant. €luo4 
magi^ris nojleis^ aecej^^ nos r^^rre folemns^ vt^ 
anm n parmtibns vitom aec\pmmus,, ab iUis reStae et 
inc^ndae wtae vfn impertkos noreffefateaninr ;^ hoc im 
Mli^M. qnae iam ab oliisprohtJt ermtt^ aecidere videasi 
np ene Vtr^aSk iHgemi> mnlt^ fiUdu^ e^utfentttur^ et 
pnleMus ejfiore/ran^ >^ ^^*^J^ ^^ nouitaft^ at gratin 
tmmeei^ digni^atei^ veni^<^x wW^ animi affi&ur mo* 
niant^ magnaqueadmit^onepetfandmit, Qm in re 
mihi' qvidem f)i po^ eundcm bcum tueri videtnr Plt*' 
giUw^ qieem Qcera itk ^qmnHjn^ jNHm et hnius in- 

Kt 4 genium,- 



18(4 PROOEMIVM 

m 

gmim , quod ipfim perfi mnfimk prdechri itSfpiid 
proferretr in ommdir et ermptjficandii aliorum ifimen* 
tify inprimis in vefiiendif oratiofne iMtina Graecdrum 
diStii^ eximiaefiUeitatis et artirfidt. ItaqiU hoe iu 
genert Firgitium , pietorum Gcefenem appeUare iRm- 
numqttam lubet^ lUaautem ingenit Matomani pfo^ 
pria venuftas in nuUo eius cpere magis cogoofiitur^ 
quam in Georgieir^ omnibur numertr abfoktto,. per^ 
fiSto et expoUiop earmine, vt, fi in n^ftra interpreta^ 
tionr koc aj/eqmti fimies ^^ nor enimid fiquutos ejfe 
non ntgamui^ vt non moda perBorum ac fintentietrum 
vim declarauerimur, verum etiam carmnis putchfritu^ 
tUntm\, inprimisque .omatum ^ finftbus e$ oeu&r ado^ 
tefientumfitbieeerimns, nos eperam nqftram nen (MiJ- 
M mede ctdlaeaj^r drbitratuti ftmur. 

Ex iir, quae adhuc dijputata fient, nuperam eehju^ 
rdmGetirgicorum ,, quam Edmundus Burtohur , Bru 
iannur nonindo&urnec fnetegans, propofiiit^), ab 
uidieio parum fiibtiS et Hmato profiStam facik videos, 
elufn ianc ipfam copiam,. bune ematum rerum feniufim 
et exilium, ad reprehenftonem earmmir traxerif. Std 
tudicH kulur auShritatem iam fatir etlio eiusdem vki 
doBti acnmine iieuatam dabhnus, eum idem iUe in Bu- 
eotnis fummmn ftmpUcitatem et hmmStatem vitae ac 
fnorum a VirgiUo exprejfam dixerit; qeki qmd a re- 
rum ftde ac fenfu aUenieis afferri pofflt? Afumore ac 
frigore * aiKt mepto aUquo ftue&^ ac niniia fednUtatt 
Georgica vacare' eonfidenter ajirmem, qui aUoqm mm 
tnulta me certo tenere aftirmare foteam. 

Giorglca Jffaecenatis fnafu ae eonftUo firibere fafce* 
pijfe poetam, vt homittum animi ad agri cotendiftudia 

reuoca^ 

♦) /tndent ctiaraS^rt didm^d from tUfsmt Rmmins 1763, t* 



IM GEORGICA 18$ 



rettocarentur , BrHamortm nonnnBorttm, 
Crufii, JUartini, elegantium virorum, ejl opinio. Ifa* 
Ka fane belUs eiuitibus tantum nonin vajiam foStndi^ 
nem erat redaffa; veterani, ihter quor agri Juerant 
Hiuiji^ ab operif mjiiet mokJHis et aerumnis toteran* 
dis aUeniffimis eraint animis ; frUmenti inopia ab anno 
inde DCCXIII magna Rakenn fame afflixerat ; ear^ 
mine itaque, quo vitae rujiieae bona eommendareninri 
detinitos ammos ad agritotatifmem adduei pojjfe, e^ 
fuijfe Maeeenatem. Fundamenfum tamen eomeStura$ 
idoneum non apparei; qmn ea nec fatis probabiUs eji 
videtur, eum earmini maiorem vim, maiorem etiam ee* 
Ubritatem, tribudt, quam inter homines indoBos, fero* 
- ees, per bettommque eiuilium Seentiam rapinis eaedique 
adfuetos, vtto modo expeStari pojfit. Hoe fbrte fim po^ 
ii6t, vi, cum mutta ctpud Maeeenestm de deirimentir^ 
quae ex sgricuttnrae negteSfn reymbSeae inferrentur, et 
de modis ae rationibus, quibus ei honos Juus re/iitui poji^ 
fet , di/putarentur et ' agerentur, Virgifii ingenium ad 
hanc materitm deferretur extitareturq^e,'vt eam ear^ 
mine traSfanddm fbi fumeret. Carminis tamen anSto^ 
riias apud Romanos fuit Jumma, omninoque ex eupen^ 
dent Cblumella et Plinius, verfbus qubqne integris ad-^ 
fcriptis. Nec mirum hoe; eum idrminum vbique maiofr 
apud vutgus et poRtos homines gratiaft i quam ope^ 
ris jMtofophica^JubtiUtaie etaborati: 

Vnum adhue monebimus. Hefiodi de opere rufU« 
co carmen a f^rgilio imitatione ejfe exprejfum , vuU 
garis et eonjiansfere a Seruio inde eji opinio *), quam 
poeta ipfe fecijfe videtur, dum fe Afcraeum carmea 

M 5 . Somanct 

*]) Apad Macrobittm quoqwer /M Thtoerifum ftetrii pnJfarnaM 
Sat.V, 2 DtBlMnuniu m§ pntmfis •ptris «tiffmw^ mriiUf ffijlt» 
t«, fiM# iw%o uoiM pHftt fuod ihimf « - 



18« ^ ^ROOEMIVM 

£qmana jfer eppida €amtr4 ait Gi. If, i7f^ fMr ijf 
rerad tanio wunoren^ «ui/ gtoriam periimut: cowtpa^ 
ratifme enim eius ad Uefiodfaa infiituta » mUJ ekiSmrt^ 
mtmett^ si arhiimf Mefiodo, nihU eopiojhr et pkuiup 
PlrgHio. Qui tamen hoe priemtr jiiffirmamK item nom 
admodnm recenUm ab Hefiodi kQioe^fmJjle metffe eft. 
t^ emm in tritur.ant ^uatm^r heif Nejiodeae Jenten^ 
tia^/uut e^effae » earmimm igfarumfarma na» «m^ 
VtfH^> diuer/a vtriufqete^ natm^ s diuerfm gemeei ^ A^ 
tierjkm conjiliuph M^JM^ ^^ Georgica, b. e^ dert 
fftffiica^ Jcripft uut Jirilfere ualmt^ fed totiur vitfm 
df>meJHcae^ qmdif timf srat, eommeSlae fcifctt iOiua^ 
wi piaxime cumagricoiatiane ^ rationer tradere^, pn^ 
dp^^t etiam et lemi^ jjraecepia praponerrk Qnoef 
emtem Jffcraeum tarimn^ippeflat Jhum ^pe^ FtrgiSusj,. 
fd ^pertvuet^ fftod^n/imUftrt genere verfatm\ m» 
fupd ex Hefiodt^ petkemi cmt transferiptum emt aJb 
meuformam efi compoftm9L Pnieji qeudim aUqaiiim 
mim q^ittionem adduci^ atque iu eam iem Dan. Ihite^ 
fmm Introd. ad HeJSod. i.^^tpen^ video *).. vt aett 
^ddamaTmd, aeU hoc^ quodiatenme^ Hejlod^opue 
a&m multo tbct^t^iut et pkmut extitiffi ixifimtt. Qmc 
mim jfi taS argumemi traShtiom,, quakm nam^iu^mt 
midmufi non miretur Qdomm^ pd apud Qceronm iUt 
Ji/putat **), vt de fiercorandi vtBhate do£tttai H^fio*. 
dum ne verbum «juid^bsir ftlciflEe « noiitai, Cttm d% 

^> loC Sti^*fer, qtii ad Kfauu- Hefi^smN IdemTiieiutOrphe^ 
lii iocunL haac fenicotiaxn im^ lihcum GeorgJcoruB.lai»dAt; lcd 



fCDbabat t ita tane« im v9thU vtvfus «« ii» eveitatoa in MaximJ: 

Maiulii haevcbat,^ vt eiun (brt«^ FhiloCbphi dt Slcdiombtts eai^ 

'Orphei^^E^r* ««^ *n^/f«« Hefio- minc (quod Mficittl BibUotV 

doi attnbuiffe conic^aret» euiaa Gr.VoI. VUI» ^^415 iiirernit^i»i% 

iaa^ operis initimii c«»m Mana- veniri vidilfWetteiing«]froba^|^ 

liatiia vcfffibua aJAquid co»tu«€<« m^ifk. 
tmvx habcxe vtdetur. Scroatum 

iUud ta a Tietu |rQotak» aA ^^Chr teeH^c^lft, 



•iiltum «gri fcriberet? Qmd mutim.MamSm9 Jiqmt^ 
tfffn 'fj/i putubimHfp ^qw^, dum Hefiodi opira inarrat^ 
Qufnetiam, inqvit, luris cultus legesqu£ npuati Mi? 
liuamque foli : quod coUes Bacchus amaret, Qjiod 
f^jsucula Ceresxamposv quod Pallas vtrumque, Al^ 
qjuie.adbufta v^gi&eflent qtiod adultera pomis^v Sil^ 
varumque deo», %rataque numiiia,. Nymphas, Pa« 
0& opu9, magnos nmturae condtt tn yfqf *). Quo 
^uaifo,Ofirumac'I}iftMm toio iamm rerw^viJHgium 
aH^iod diprihindas? Sfdpot^ kky qnt^d iam Biutkia 
uifiWitfi» iutirpoktrix manus grajhta tj^ vidgri; i4 
iamfu^ c^^atgriyulmitttndum fit^ vidndr mihi Mani* 
tat» J^^trtU imitationipkiriui, qaamvMet, imBhm 
m^ffnrMpoJffi . l^uuutt^if ?*) amiiumjknm^ P^^Mti 
grauijMyt: tacgumnta traSdra foBtnuK amoniam iop^ 
tum fjftagitat^ it 4id^kg6t amataricf m/ikmi/krum ijfa 
v^gji ra tiar*^ ^ Na tamm tamnm vt paHori JtU dnm 
Mt )m^ tft katc\i0rmina mmonm intir.Rommmr A*> 
hkura iffh' gratiam : ixijtimit ^ memtt iktm bucohca 
facHmtp . chtm If^di ixiu^o da n t^flka carmm 
fondaf^ . noii. tatnen haec , quai di anifin fmptumt 
^, y^U.veoieAt jngipaia legcnti, Siue inamore rudis 
iiiia.p^ritu8i erit yjA$Jerant iademijpirgitp oMi. Dum 
H^odnm mipwrat^ Tucams; inquit, A&raei veteris 
{Hmcepta poetae^ Qjio feges in camp6, quo virel 
vua iugo« f^ef iximplo Hijlod^ ioni dici, non cd^ 
ipfo I^odos. potuit^ iatamiu JfTamSur ad Hi/odum 
ipfum rrftrn^ atqui itiam, cum in hudipoitai virfa* 
retur, io addmii^H:€pphJku it onatins, ac ns fert^ 

hat^ iffkmt. 

Stnttntia^ 

•) Maii£L n, 19 tk^ 

-^) r<»pil. Uk U Xkf. cmir. vcdb) tatm 



m PRoafi^Mrvsii^GfirdRGiCA 

* SgnftfaiMim eiprmeeptorumi^9frnflkae m hem tari 
mme mterpretafumei^ pi$ tokrMB nKquB agrieolatio^ 
S9J/ ptritiit reffe vi^ Jkceiuiere ptfffe , fiuiib inte^kw, 
^^Siam cUffiekttatem fatit hoe, qnod proeeepta Marontmia 
mi agri ee/kndi morem inaHofih^fiA aSe eaete, imaSa 
mtate, JpeShnt ; verum fiibiunximut firiptormn - de re 
ruJHea tocn, e' ^liiur poetae prmacepta vniePlfb^fmi 
poterant^ inprimir f^mromr, qaHm in niuUi^fi^ttaw e/k. 
(etCotumetke, qniperpetm^f^irgi&e&mmMMmf^eJt^ 
Mffi Plitrio. Et hahebmnur in hoe, qiforunt op^M-firo 
vterenmr, hterpretet JoSlffflmdri i^ Mfm^ GuMam 
it Prfinma,; i^ pterirqwrOrdm e^HSmtimim. * f^me^ 
fem poetiemm omntum liormm praeeepionim oMefiem^ 
tium oeuSrJidriieeremur, vtqne id eumJruB^fiereii, me 
tmnen refmtarum modlm exeedertt, anpotiffi fmm nw 
effeSlnror ojfi pietamnee^jijfmtenitiam peAfiri orattona 
^mprej/am fiMungertnme; qno(dquo$ierfaffmm ^, jk 
metemjengiitif'46eit, imqdikirreirmm ijfja em oentosm^ 
tmrrit, aitotbfcentetmomtor ve6muf; ntpo^ieem ^retia»^ 
mem eunffoluiaeioraiiomffarmuHriSireomparent', etim^ 
de cogmofiant, quid n&Hom Jimpieiter-in ufotie eec p ^^ ejf ie 
m poetat feegenio ei eopia fime ad' putthritmdtnemJIUead 
fitauitaiem oneamoqme aitorneftum accfffirih *^iliet^^ 
mnem eorinteteSturor ejfi' Jpenmmr,^ quu in rB^ ' j^m e tH n a 
inprimirque fi^rgitianao' ore^iemlit pukkritmdo » prem^ 
antia qmaerendajlt'*). 

*} Oc anno^qtto UtiipH fUkt 6eoigki». v.ViHm Virgilu id ». 7^ 




t • 



•' 



P. VIR« 



/ 



P. VIRGILII MARONIS 

G E O R G I C O N') 

LIBER PRIMVS 
AD C. CILNIVM MAKCENATEM 



ARGI^mEtrTVM 

Geot^Kti, fia d* xe-ca^^i pratcipta, mrMlMtMi MriSnm, 
tHpriniii viitKm il oltarHiUi ctiitiirMiti, pafiiamtm t^mtXfi- 
timm, I Ibnumeniim fiativiu twmpltxa fiiM. OniitaffliffM^^rmm 
*itit Propofido tt ugBmentBm vptrii ¥, t — s- ^* Inuo- 
catio tmMmmm tgrtfiimm ami >>/<> .Catfitrt dttgnjl». — ^. JVw* 
* prima epwrii mfiiti ptirtt, ?■«» tft rf« Aradonei primo qim- 
Am ^tiia iHa itmipitnM fit -~ 49. ^* mnM» vaxii fbUquK 
«atura 
' *) Stmrptt». AIb OArf hfc gnmctlM viiAit tie. XV ttiM 
Hm»; Ced Ot««« in tiii tn«Ui fatimlltltf. Eoi ™ R««tnd. 
rrgnaut. viJ. HeioC Ib aiuhii *iM«i»g. vuJit. N^Jimi, ia fiit-. 
Codd, ct edd. nt. pncnuttuniDT cis cad. KbdeOiao (dbai «MWut 
^a libri pTimi ugtnneata qDi» Sunn. 



/ 



190 



P. VIRGILII MARONIS 



aatara 9JI fxpkramdm -— 63 , vml§ feges cultcurae diiierfae /yr# • 
Jiei/etmimr , hprimrs aradonis — f ^ > #/ fadonis — /jf . Ctam 
in kis muitum taboris tt Oiruwmiu t^tUrtmdum fit ^ digrediCftr «f 
cauflas hmus rti mythicas inds a Saturm aetatt — ts^^ 'Am/# 
4s iaftruxBento rulHco — /75,- tam de aliis ad opus xuflicunt 
(aciendum curandia» i» his ds ana a4 terenda grana paran» 
itfa -— 7#^« Midutfi t(e futuro auni preuMst^undt faeere ticea$ 
•^ /^^y dt ftmine mtdrcando — » tgg^ de fimmtm diteUu faeleet* 
da -— jwj. Sequitetr loeus de tem^Mribus operum niflrc^naai 
diftrie troBatus^ Ttm/ms fatiouis -— jijo. Digreffio i)#. yb^r> 
eur/u asmuo tt quatuor amd ttmpejlatibus — ^6» i^ae tusytn^ 
da fini iempore pimdo — :t6^ ; ditbus ftfiis — j^5. ^ierum 
innarium, fui faufii vti isfanfii fiuB^ obfemaiio -^ U8€ ; nonnuBei 
mo&m meUns irttSanda — 296; atia per eeUmrem aeris — ^ 299 i 
alia kieme .^ — jip, Paraipc fibi viam ad duas anni tempefbi<- 
Ces poetka itftf de/triitegfiias ^^^itfram auAumaL, aiteram vtns 
Ineuntis 9 vtramque procello&m ; obftruauda iiaque e£e eamm 
iempora — JL?7f *^ rttigionibns deos txorandos — jty#. ^ga 
dtiam eerta tempefiatum ptr victs /ucctdtntium prognofHca, In 
/us expontndis tt ornandis cepiofus tft poeta — - 46 j. MuUo oruom 
iins efi ipisocUnm, ad quod adiium fibi firnxii^ de prodigiis 
JnUi Caeftuis nece faSa be&um ciuHt fiAftquniiim poneudeedi^ 
$ns '— .fpA ' Subiunguninr YQtl.pro Augttffe -*- i^djin^ 




uid fkcht ketas fegetes , tjno fidere tertam 
Vcrtere, Maecenas, vlmisque adiungere vites 

Conueniat % 

a Mleueetms^ M«ijiir»«<. Malc fcriptum MoHtnas* vid. Picr. 
Hetn( vUiUs mdiungtrt ToU. 



1. Primis qvatuor verfibus 
•pgamentum operis exponi« 
tur: agrietdiura ei ruflicatia, 
kb» I \ vini ei ommno arhomm 
ttUtura^ libw li; ros peenaria^ 
hhm iSti rts apiaria , lib. IV. 
Primo verfa Heik)dei operis» 
etfi argiimento valde dfuerft, 
titttlum ijfYu t{jfi vf^ifus ex-^ 
preHiun effe, iam Seruius 
MAuit: ^o opere et quibus 



temponbus ager coleadus lit^ 
Efl autem md verborum or* 
liatum flatim m pnmis verfi^ 
buf attoodendam. Ait fa 
agere veUe primo lo^o de 
agrt et vitium cultura. yiiex 
pro omni arborofn genere 
ponit. laeias fegetesy tv^porm 
nufniv Hefiod. 775. In his : 
a vltnisqne adinngere vitesffe^ 
cmadmim JattHae 6ieum taoeueinm 



GEOROICON -LIB, I 



191 



Conueniat ; quae tura bouiti , qui cultus habendo' 
Sitpecori} apibus quanta experieniia parcis : 
Hinc canere incipiam. Vos , o clariilima mundi 
Luminal) labentem coelo quae ducitis amium', 

Liber^ 

3 fNlf tnkui alii ftripti et e^ti, ex mbre; fic laffiBcl.f, 19. 
ftfl iam Naugcr. edidit. • Kabmdns Toll. , malCk yid. Bunn. et conf» 
Kot. 4 ptewri atqug apthug ffre codd. et edd. prtoriqui nonnulU» 

Sed foitnim hoc ▼exfus iam a Pierio cotiBulfum fuflulit et Medicfi ct 
•ptimonim librorum au6loritett Heinf. con^ ad Ecl. U» 53. jmvH 
quauta apihus cd. Ven. paruis alii ]egunt ap. Stepbanum ; non inue* 
nio, qoinam iJ]i fint. pautisMtSidu Jiber, vt fit: paneis hiuc etotfrs 
ineipiam: quod exilc cfl'et. 6 ^JPhattlua fiiit, fed emendauit ipfe» 

»,quia poflea v. 10 ait: «/ vos agrrHum pra»/mtia uumfua Fauui, „ in» 
ttr Senitaiia legituTp qui dueitis Pierii Oblongus, iirllgm» Moreti ct 
McatfL a m« pr, » fed con&rmant quae Apulcius, Probui» 

Macrob. vid. Hcinf. 

qf^ im ^m viies akius ekuan^ 

iur, Seru. 3. Dt re pecua- 

ria agam : qui cnkus kabeniiu 

fi$picori{ pro vtilgaii'» quae 

cura fit pecoris» quod quis 

habet, poflidet, fiue ^it» fer- 

vat. kab^da ad ornatum ad* 

ie&im pro epitlieto. Sol* 

lenne vero in re pecuaria e(l 

kabtre, yid. Burm* cuUus, 

vt Cic. de N, D« II» 158 qua§ 

fuidnn (oues) ms^us aff^ mqu» 

J^fteuiari , ntiiue vUum fruShtm 

tdere ex fe » fitte cidtu homi- 

■!Um et coiatione potu(ffenim 

4» quani» » quae > experiemtis 

apibus fc. habendis, feu apum 

habendarum ad meUlficium 

fit; pro nira fiabiunxit aliud» 

quod apiim ciJtui accommo«' 

datum efiety expieHemiiam et 

vfum^ qtko meUificaboiiis ra« 

tio exculta eft. Oe.IV» SH- 

$16 qmis aobis extudii artem) 

/W# MWMf ietgfrejfus komiuum 

txperie&tftft AQp/zf Nam apua 



experientia, etfi iis aliq 
tribui potoA» y. inf. IV» 155 
fq., huc vocari neqtiit. 5» 
Mfmc, poft bucolica' aiunt* 
Omnino initinra defignat ; vt 
alias muftc» Quae fequitur 
inuocatio» efl haud dubie in» 
ter partfs carminis ornatifii^ 
mas ac fplendidiflimas. . 

5« 6, labeuiem c, qmae dmci^ 
iis auuumi fa. quorum decur* 
fu tempora anni efficiuntur, 
Habuit ante oculos ver^ 
Lucretii V> 1435 — 1438- Si^ 
dera aumum, eiusque iempera^ 
viciffitudines ac partes» du« 
cere, tamquam rtgaat e€ 
moderentur » follenne efL 
conf. Bm*m. Scilicet quo« 
niam ortu illa et occafu fu^ 
vices iflas temporum defig* 
sant. Argutatur Macrob. I» 
l^ extr. , qui veterem luna* 
rem et nouum folarem decla^ 
rari vult dmcuui autem «11« 
mmm caeh^ h. in caelo» in quo 

ipfii 



199 P. VIRGILII MARONIS 



Liber , tt alma Ceres ; vefiro fi munere tellus - 
Chaoniam pingui glandem. mutauit arifia, 
i^ Poculaque inuentis Acheloia mifcuit vuis ; 
10 £t V08 , agxeflum praefenua numina , Eauni, 

Ferte 

7 vtjira >f nrnmfm Mcdk. t n. Tec. et Colot. aiin Anind. nafirs 
. Vea. 8 ChaoMiM Oud. lOfrwtfiantia vitiu» cdk. Ccnev. 1636. 



ip(a oriantttT ct occidimt» et 
pro curfu anniy dixit mmtum 
Minifm^ procedentem; quod 
propriuni de temporis Aiga 
feu deciufu efi. Caetervm 
poetam h« L philpfoptiicMi 
«pinionAn tomfti, qui S<1- 
lem et Lunara fub Liberae 
ct Liberi nomine coH con« 
tendetentf non popularem fe- 
qui, in confelib eA; v. Ma* 
crob« Sat. I, iS ; nam diira 
fenfii meo .eH ea ratio » vt» 
nulla copula interpofita, ipoft 
S^Um et Lmtum, diuerfa mi« 
Buna, Bacchus et Ceres^ 
memorentur; etfi verum eil» 
«tiam in XII diis ruihcis ap. 
Varron. R. A. I, i> $ tfta nu* 
jBina inuicera a fe diilinguL 
Nttm^vCFO dodrinae copia^ 
an poetae graed imitatione^ 
liacc pofueiit, non 4(e6niam 
«um Euangelo apud Macrob. 
I> 24. Caeterum pro diaer«» 
£s cttlturae gen^ribns ditter-. 
fe numiaa inuocare putandui 
cft. Ad iib. I fpeOat Ccres ; 
ad lib, II Baccbos , Fauni et 
IJIyaphae cum Silnano , Mt« 
aema' autera propter oleae 
cultttram; ad Hb. UI Nepto- 
jittSy qttippc Cttm dc cquo-^ 
Sttm cttca^*acatiir« tuflii 
1. 



taeus ct Pan (Georg. m pr» 
etiam Pales cnm ApoUioe 
Nomio) ; tandem ad lib. IV 
idem Ai'iftaeus melliBcii auc- 
tor.. 7. QuaBdoquidem vo- 
bis aratioDts ac vitium {atio« 
nis iirter homines initia de- 
bentnr , ftri$ pidtm , adeflie 
vos vtique mihi caaenti par 
efi. TeHut permutauit ^/mr* 
dim jarijla; vt ei tribuatur, 
taaquatn a£Ko,ea res» cttius 
tantum cauiTa ct inftraraea- 
tum fuit: pro glandibus vefci 
coeperunt homiaes frumen- 
tis« $. Ckmmdam^ v. ad £cL 
IX, 13, phgmj iiftfy gra* 
nis tiimenti) grandi. p. Vef* 
tni bene£cio homiaes vini 
vfiim ittQenentnt Nam mif^ 
an vimm ibUeBne pro bibere » 
fic K§f tufttf pro iyx^H friirar. 
mifemi pocmlM Tirra, h. viti* 
btts cditis efTeot, vt ouiceri 
poifent. Pocula Aciiihia pro 
aqna; at quam fplendide ! 
Aikthumj Aeto&ae fhmiunx, 
pro quottis^ fiuiaiae et aqua 
quacunque, tamquara prifcis 
earminibtts celebradiilimttm» 
snore antiquorttm Graeco-* 
rum, diidt. Oo6la eii 'de k« 
l. difputatio ^f, Macvob^V^ t€« 
ab« firjmfimtia mamina^ ct pe« 



Ferte fimul Faunique pedem Dryade^^ue puellae : 
Mutiera veftra cano. Tuque o, cul prima frementem 

Fudit equum, magno tellus percuflk tridentf, 

Keptune i et cultor nemorum , cui pinguia Ceae ' 

• "• . • 

II Pro TautiSqut nemorabflis leflio Satyriqui in Goth«Tio pr. Nam 
frigere videtur Fauni altero lo^o iteratum; ^^ iunguntor SatyriDrya* 
^iesque v.«, Cul. 115 «t fiiepe. Si codcz pauUo antiquior eflct, dice* 
vcm veram eius LeAionem voci tx antecedente^verru reuocatae*eefli£> 
fe. Nunc intcrpolatori dcberi dicenda eilleflio; vulgatum diftiim 
«fle puta pro; £t cum Faunis vos, Dryades. la o omittunt Codd; 
Seruii ad Aen. I, 541 ct Goth. fec. 13 Fndit aquam antiquifllimoi 

libroa faabuifle teftatur Seruitts ; male tamen haad dubie, qnod Jab&» 
la dc equo paollo magii recoudita eflet, dc aqua vexo £acile vnus» 
^juisque cogitaret. Idem ad Aeo. J, i laudat: cui prima furtntfnn 
fcd eod. lib. v. 541 frtmtntem habet. Mox tridtntt -Gudian. SchoU 
8tatH tt vtesque Gothanui. 14 cattor ptiofum coni. lo.' Schtadci^ 

in fchcdis, quia«rMiora «t dumtta fe cxoipiont, ct fiatun v. 16 itt^ 
xmn 9umMS, Sic tuUor pttorum , vt v. 3 qui euH,us h^tndo fit pttorii 
•ct Salhifl. lug. 54, 3 agri at pttoris magis qutun btlfi cultortm, Ctaa 
dt fcriptura pofl Picriam vid. :HeinC ad Ouid. Epih. XX, 232. £ll 
iUa^» K/ftf. VndcJUX^. Romanis Cia. Malc fciiptQm 

paffim C«vM. 

* UuStL ct propitia. v. Ed. l^ Tiinelm ptoprie de partu fe- 

41« II. Firtifimut F* pfdintf lici ac &cili^ hinc •onutifio^ 

adefle. Dr^adis^ tamqnam procreare. percujfit iridenti^ 

•deae fHaarum et faltuum, ia follenni deonim Diore , qu6- 

quibus greges pafcuntur. ties aliquid e terra ^rouenire 

IX. SequunCur Neptunus, volunt. v. 'Callimach. in Del. 

Ariltaeas, Pan, Afinerua cum 309 in lou. 29 fq. i^.Cuttor 

Siluano: v. ad v. 6. Munera ttitnorum eft AriftaeUs, Apol- 

veflra, cx antcced. frunicn- linis et Cyrenes filius, qui, 

ta, vitcm, armenta, greges. Cycladibus magna ficdtate 

<srf prima fretmntem Fttdit ct fame aMi6tis, cum, Ceam 

^gmtmy cuius iuiTa primum c arceflitus , Sirium phicare 

terra equus cditus eft. Nota TnonflraiFet, quo iaf\o eteftae 

iabula de Neptuni cum Palla- aerem temperare coepcrant, 

de ccrtamine, cum dB ar- lotiis.Ariftaci et ApollinisKo- 

bitrium tnlifrent, vt, vter mii nomine culois fuit. Pind. 

rcm mortaEbns vtiliflfimam 1?C, lo^fq. Apollon. U, 50'^» 

produxiflfet, eius norminc no- fqq. lV,n32. cfibi ScIm)1. ct 

va vrbs (Athenae) appcllare- h, 1. Seni, , quem plenioreqi 

tur. cf. BentL adHorat. Carm. liabuit ri/lius^Sftbinus. inf. G^ 

'>7>7' NcptunusihdelVcia, lV,3i7fqq. Diod.W^Si.S^ 



194 Pr yiRGILII MARQNIS 



V. *. 



V 



15 T^i oeiatum niuei tondent dumeta iuuenci; -^ 

Jpfe, nemus linquens patrium faltusque Lycaei^ 
Pan, ouium cufios , tua fi tibi Maenala curae, 
Ad|is, ^oTegeaee, fauensj oleaeque Minerua 
Inuentrix ; vncique puer moniirator arani ; 

ao £t teneram ab radice ferens , Siluane, cuprefllim; 

Diqut 

16 ri AvKWM tf K. Male Iftti cdebatur^ tokif. EcL X ^* Mos 
r« M4uy«A« «f« funt. I7 fi fha 4ibi Morcc priinus« twjit tlH Vrm» 
ti%h, fed ^ ex formuli obtefUodi duAum. Elffsns ttmen eft Scbra^ 
^cfi emendatio' Obfll I» 9 tum/tH tm A#. etiain t firunckio recc^tate 
ig TiggMn» Rc6e iftm ab AUo cdiium ; Ttr^eSti, Alii 7««mv ec To* 
gst§ p Ctd. vid. «d Aeli. V, ^99^ «o • rMttc» oB» 

«pkBusmk 



Hic propter pafcuoram tt tal^ 
tmm curam inttocaturi immio* 
r« difta funt pro faltibus» iti 
quibus pafcua Tunt* Etiam 
V. 15 ,4i9km$$a pro {hltibus» lo^ 
co arbuflis confito. pingma^ 
herbofa. tmdent^ patcunt 
herbas inter arbufla natas. In 
teqq. ante oculos eraat ver» 
Tus Theocriti Idyll. I, ii9» 
124. Vjf tua fi tibi Matnata 
cura9^ quandoquidem Maena* 
lus 9 Arcadiie mons» pakuis 
egregins , tibi efl longe gra- 
tifljmus 9 «tu mihi rem pecua* 
riam tradanti propidus, pre» 
cor, adfis. i8. TegeaeusPan 
ab Tegea oppido Arcadiae^ 
in qua et montes Lycaeus et 
Maenalus. «SV in inuocatio- 
'nil>us et obteiUtionibns fire- 
quentifllmum. v. h. 1. Burm. 
19. vneique puer wiou^ aratri^ 
T^riptolemus Eleufmius a Ce» 
rere arationem edoflus. con£ 
Callim. in Cerer. v. %% ibi* 
que Spaohero. In gemndf^ 



aeque atqne in aliis montl* 
mentis occunit modo pner^ 
tnodo bigis draconum veftus» 
Quod nomen non ^ppofuil^ 
fcoit Vt poeta^ non quafi 
litem de nratn inuendone 
fuam facere noluerit^ vt Nic^ 
Loenfis EpiphylL I) 11 con*> 
tendebat* Caeterum obCer- 
vatu digtmm, quod Tiipto^ 
lemus heros nimc inter deos 
inuocatur* 

&o., Tali habitu SSiu4hm$ 
tenerum cupreffi tnincum fe* 
rens in marmore ap. Boiflkr^ 
dum P. VI, tab. 30 occurrit^ 
Ramum cupreifi ferens ex- 
preirus efi a Spencio Polymet» 
PI.XXXV9 7. Fuit quoque fa- 
hula de Cypariflb puero ama* 
to: V» Seru. ad III Aen. 6t^* 
Siluanus pitiifer apud Be« 
ger. The£ Brundel. T. IU^ 
P^g* ^58» tt in Marm. Oxon. 
P. 1« n. LXXX vifitur. Hinc 
ille imfu/to termite guueiens ap. 
Gratium Cyneg» ao» £0 re« 

fertur 



:GEOROICON tla I : lyjr 

))iqi|e "deaequ^ omiies^ ftudiuin ^uibtis ztuik tueri^ 
Quique iiotiia^ alitis noh vllo femine ^gcs ^ \ 

^uique faris lafgutn welo deixiiuitis ifaibrem ) 
Tujque adeo , quem mo^ ^uae fiht habiturl djebttitft 
Coacilia^ inciercu& ed*^ Vrbisne inuifert^ Caefar^ ^j 

Teitarui^* 

• 
%2 MH vlBlo\jtint » Medit. it ^\jtnq\^i ^liis V^tufliotit)tis » qXiis. 
^09 «ddc Goth. pr.> qno all^idit etiim Parrhftf. Vulgo Wokwtiir^d, qiioll* 
tt Seruixis itaterprctatur> ied Cententia aut nuUaaut paziim cokamoda*' 
'nan vilo d* fnftin* Rom. Alfbl , inquit Pierius, nuilQ Jefgmtn* h«be«, 
lor. ^ac poftrtmum Caitocus, egregie loquax intcrprcs, poetae vin* 
tHcafMn n-; fed eft haad dubie ex ttitetpretatio^ie vcrutta. mejf^s vd 
fmgfs Cvd. K6ftn, ^3 dimmitis ^)ii ap. B^tfn, ^5 C&nfiliA alii: 
aj>. Fhrrium> vt ferc iToleiit» q\jd« tdcm Catrotus «nripit, ai male ih-.- 
terprctat^r de dccreto a diis facicnda. Immt> vcro eff"ct idevn deorunXr 
tocru^ , Tq^ui et ctmitiim cti. Iflofr. Camj.ln, ^5, 6 e^regii CaefAris Ae- 
irrHAm yHuiiHihis Jett^ Stvtis InfA^ere et conciiio Toitis : vbi ttiaVft alii' 
tgnfiiiOf «q«ad tamcn «toumintidiitius ibi efic vidttut, nota propte^ 
Acgvpttam fabttlam a &a3ctcro OBCttiDrantti^ fcd qttia loms ca^tiu^ 
ihl )iabcrur. At in holbro £mplicii'ct de hunicto ac tottU deoruhi a^^t 
hit. vi'bt>s Medic. cuni nonnuUi) aiiis, vt anibii.>uiras , ne vrhis ptd' 
fccundo cafii habearur-, vitet\i\^. Scd yrf^site autlorfrate Vet. 'gtani-* 
taiaiiconitti cotofirniatttt ap. OeU. N. A. 'XJII» do; vbi Probtis ait ati)..' 
ris iudicio vrbif pjraclatum cHc a pocta pro vrb^s^ ^-^i^ iWHt frrm^ 
Twinqwt xnrom, non iun^re vctercs, hct rnuifeire f »r«m lcr&irduni 

tflc p\itak\ittt pro fufcij)crt. 

terhir SiliiaAus Dtnit^pbcrus a^ai, arbores^ wtf^ keiHh' 

apud Gruter. pag. LXIV, ^v* ^um 'cagefiHbus^ ipfa^ ^otA^* 

tont. Salmaf. KXerc* Pliia* )p* fna vemmt-^Pars atafw .pc^- 

194. cmpreffitm a radice h« fito fttr^uM cU femim^, QvdA\' 

truQcUfki tuprelTK %i — %i\ Met I» ioS de aurea «etate • 

Dii agroruui,- filuarum et Vir 9rai (et/ttmunt^ .ptacidiffM . 

texnpeihtum» praefides. Nam . Upeuiiims aurts Mukfbatn Zt^ 

hi funt> .fludium quiifts arja fkyri natos Jme fetUfnt fhtn\ \ 
tuerif qui^ * — qUique^' — * ft4^ Omftibus ^iis iAUO>/ 

Videtur fant deos Rx^mano- tatis> ^At^ et tu^ o C^e» 

rum agreites» miris nomiru- far^ ddGs )3ro]pitiu5> tamquatt 

bus abomni re ruHica jpetitis» kxK>X deus futui'Us > qteam» . 

declarate voluilTe^ . xi^ftu** 'qiiam adlmc ikitertum dH 

ges ladius pro plantis dixiffe tuius ordinis ac gcheris-. &{'. • 

yidetur. wm vUo /entiue^ 'nyjX'' ^rhisue^imt/fere^i Cor/ar^ -Tf^i 

l^ {auone> fua fBonte, pi-oue*-. • raruurque veMs curam^ h — *♦* 

hientes. opp. v. fq./a^i»;,fie lV|^tis modis» haiTc inter fe tt 

tX Q€\ D> iO\ U. 14 ^amqu9 tom caettrif iungi ppfilittl»' 

N ft OviiinibUI 



196 



P. VIRGILII MARONIS 



Texrarumque velis curam, et te maxumus orbit 
Aufiorem frugum tempefiatumque potentem 
Adcipiat, cingens matema tempora myrto; 

Ai^ 

a6 /r ft m. Mentg. |ir. ftf firngum tatU ttrrmnfut f^ Ooth. fte» 
a m. pr. 38 jtccipUtVotr, Dttrum eflct iungcre AJHpiate mi« 

gms ^ mfrtm A» dtus vtnias ; etfi fic ad maris impcriuin myrtea 
coroflft refpeflu Veaeris benc referretHr. 

Omnibus tamen tentatis, nul* (e arbitror» orbis terranira* 



la eft ratio tutior, quam vt 
imiifert vrhes proprie diAum 
accipianius » tumque in alte* 
ro membro ' fubfUtuamus ex 
voc. inmfere generalem no- 
tionem, habere» fufcipere» 
itrrarum (uram, De tali ver*> 
bi eiusdem iun6htra duplici 
v^ Burm. ac Bentl. ad Hor. 
Carm. I, i, 7. Proprie rf// 
itmiftrt dicuntur terras et 
vrbeS) quas aut praecipue 
amant et colunt^ aut in qni« 
bus inllituta fibi follenma fa- 
cra frequentant. De his ifti' 
hifAUui et ^n*(ptt¥tt9ms deonim 
agit Spanhem. ad Callim. ia 
Apoll. V. 13. Hoc locc ta» 
men imniftrt efle videtur in- 
fpicere^ nam fubiicitur ^ura^ 
curatto, adminiftratio ; adeo» 
que efl regerc, moderari» 
Bene autemCaiefar inter deoi 
vrbittm et terrarum tutelares 
re&rri potuit: vti dii funt 
ttf^lij^i^ Notanda vefo co* 
piaoratioaiS) <|ua> fplendore 
cum fimimo^ idem toties ef» 
fert: ve/isti^ dem ^. Cae» 
teram cf. Lucan^ I, 4^ fqq. 
et Stat. Theb. I, »4 fq. ft5. 
matamus orbis, (eu eaeluflii 
feuy (|fK)d verius nuiic tG» 



maximus pro magnus, vid« 
Bnrm. ad v. 187. acdpiati 
habeat emUorHt^ tutelam agii* 
colationis; iam debebat fe* 
qui» r# tiuBum ntaierna iim^ 
pora mtfrio i nuBC idejaa orbis 
citTgem m* Ompora mfrin dic* 
tus> fcilicet corona myr* 
tea orto a Venere Au{;ufto» 
nouo deo, impofita« 27» 
Umpefitnnmf malim de ftnni 
temportbtts» quam de pro* 
ceUis » quia cum frugibus il* 
la iungi mos efl. itw^^ans 
pro temporibus frae ilatis» 
fme quibu5cunque aliis vel 
Luciretii exemplo bene dict 
poflfe puto in tali contextu» 
vbi ad anni caelique tempe* 
riera aerisque mutatiDnem» 
quae eom ipfis temporis vi- 
dbus fuccedity refpicitnr» 
%%. matema fnyrf o, Veneri (a* 
cra, ad quam et An^hifien hx* 
Uos geims fuum retulifie no* 
tum eft. A% quorfiim myr* 
ti huitts mentbnem hic in- 
ir6lam dicemusf vt icilicet 
Augttfto e diuino fanguiAe 
orto locus inter deos tribu- 
tus tanio iBVittS adairaiiottis 
k^beat. 

^9, wntiaL 



OEORGICON Lia I 



157 



An dens inmeiifi venias maris , ae tua aautae 
Numina fola cotaat , tibi feruiat yltima Thule^ 
Teqne fibi generum Tethys emat omnibus vndis ; 
AnnQ UQuum tardis fidus te menfibus addas^ 

Qua 

S^ 9t tum dua» mrn tna Goth. {^. 30/H^i^^ Goth. Cec^ Tfti^ 
AwBfedic. ThyU^ Tylr» Thih alii; ct mox vitrofc Thrtis', foUcinii cva 
scrc , quo 6/t(« et Tvftu* pcnnmantiir. 3f gewMrmm t» TH^tii t» ow 

Goth^fcc. SZ iCefNf nomnuili ap. Pierium. fdus tardds\cam ' 

wtjjfibus ed^VeOk» 



A^. viwtosy iktttm fis, Ite« 

Sfum tCDiu vecbo fubftituit «ir? 

aauus.. 71611/^ ad noftras ia«- 

Ittlas Sketlandicas a fepteiu 

trione Britanoiae obie£|^s re« 

ferendas eiTe muic latis con- 

fiat» Strwrs ea dicitur deo 

mrino y, quatenus eius por 

tentia et oiaieAas per o«iAia 

maria obtineti dedanntur 

Biaria per infulasy niutcqu^ 

pec vltiDUis terranun«, Scir 

licct firuir$ dicuntur ppetae 

ii> qnibus imperatur. £{l 

adeo idem ac> e,t an otnnis 

maris impenuRi habituni^ 

fis. 3i. Tiqu9 fibi gsusrum Tsr 

f^f imas pro vulgari:. et vna 

cx Qceamtidibu» tibi nubatv 

Eosy <|ttL inter deos adfcripti 

fflent» deabusiuogi &s erat; 

£c Hercules. Hebae. kaqut 

AugullQ,. floaris deo^. yna 

NyoHibantmy fiUaxum Qceati 

zdetTethyos, dabitur^ fed 

pretio propofito et dote nui- 

merata. Sic Perfea AodrQf 

medai& paciicuiitur PvomUm 

$UMiqum fitper . ngmim dotak 

purtmius .^ Ouid. Met. IV> 70^ 

Pronufcue autemt ap^ Houie- 

Yttia qpaqMx munisra» «^voi^ 



39 



heroum aeuo,. «t parentunr 
ni^>taramque funt et fponfo» 
vum. Alia eft Romanorum 
coemtio et ia maoum con* 
ventio i di^ qua v. Caxmcgie» 
' ter. Obff. L CaV^ 1, 4. Ea. 
vero loctim non habet iapo^ 
eta» qui de diis agit> adeoque 
mythici vel Keroict tempork 
situs feruAre tenetur^ Spien^ 
didie adiei£hun>z onjMihms, swm 

^x. Aa nouum fidus eae> 
lo acceiTurus fis. Annorunn 
menTiunitae dierum^ meaftb- 
jam. fiderum dtcur£as. &eitt 
i^que miufis memorat. /Af^ 
slus diidt poetico more ^ lan^ 
tiwn vt epitheto ornaret» 
Nam aanit dies» menfes» 
, modo longiy. modo bveues^ 
tordi» celese^y pi» coAfxli» 
poetae appellari poflfunt ac 
iplent.. Aiii abis modi^ c«« 
ponunt ^^ inter haec<». vt dt 
aefliuis menfibus acpipiatur«. 
At aei^ui dics pofirunt cflc 
longiores » tardiores ^ vix 
menfes, Nec mfi pro ornan. 
te epitheto accipio ap. ManiL 
n, lox tum fil 0iutrfi$ jfift 
0fir& ^efiiMtm, t€r4k mHHM^ 

N % msmfibus 



Qua fecM^ Erigonen iirtex Chebstju^ (V^uc^nti» ^^ 
cr Pwidiwi; ipfij tibi imk biC^chis^ QWtrabU lUfdens 

Scorpiois^ 

tibi iMMi Vep.. 



m^njibufi aimums S^btilius,^ 
quaox prQ poetica ii^ipUci-. 
jlate, ex phyfieis nitioi\ibu$ 
|{alleiuim expiicantein fequi^ 
tur Martinus» duin alii de 
4kbus aeAiuis inteltigunt^ 
5). Qj(ui locMSt h. intcr figiia,, 
A^irgineoi tit, Scorpium > qua 
i^unc Libra eft) quae anti-. 
quiti^ ab ofl^nibn» aflrolQgis 
intcr figna noi\ habebatur,, 
\ocu,m Y<?r^ eius Ch^lae feu 
-^corpn^nis btachia ocrupa-i 
*^n% 'f quo refpexifc Ouid^ 
•Met^ n* Ig5-^I9? ^>^ /w«J* 
^gtmi^fof vH ^ra^fda ^on^a^ 
vai arcm Sforpios^ H c$uda 
^xisqus pirimqug tac4r$u Por^ 
4figii infpatiimfignorum mim* 
^r« duorpm. V^cans fpatimn 
4eiAde Libra occtipauit , ic^ 
ipe ab ScQrpio teaeretur i vt 
ftisim expr^4<n in^ M^rmore 
jParnefiQ cQnfpicitur. Librae 
jtaque loc^m affigna^-Auguf-. 
4Q9 refpe^ i^ftiuae e< aequin 
tatis» Guii^. (yn^bQhini Hbra 
tnibiia efl, Sinmi Mu ex 
«ftrQtQgici& ratioiMbus fith 
iribra n,4tis i>«di€is ef legisla« 
^ris .aiv6k)rkas prQmitiitur^ 

Y. WaniK \\\ 54fil fti.» qwn 

i^eQ $caliger- ad Aiigul^.m 
r^fpicere p^tabat. £t in hi& 
acqiv((ce(^(Jum eral^ Veruni 
iP^t^ fubtiUter de h^ }. qivie^ 

\i CQe]^^rc ijfk <M)iMiaU9ix^ d« 



die AvbgvifU aat^i^ v^ edam 
pgeta credatur ad iUum rek 
fpexifle, ih figao Librae nu- 
mini futurQ adHgaandQ^ VtiK 
go quidem (ignum eius uatii*. 
le habitum efl CapritomuSji 
idcm in numis pbuium i vide 
yel Suet Aug. 9^ \ dies mtat 
lis traditur IX Kal. OAQbris». 
fb.le ex vnlgari rati'Qne Li*. 
bram ingrelfQy yere autem 
«dKuc in Virgine v^rfantCt 
soA vero iu CapricomQ. Sci* 
Ucet eadem noAe Luna ia 
CapriCornQ era^ grada XM 
Vet XVH (vid. AlphQnf, tfes 
ViffuoUs i'n Hrji. criti de la Btp,', 
4ei iMtrws T^ XI, XQ, qul ia 
eandem fenten tiam (e At'Qf^m 
IKiniliiil» S07 trahit» c^ntrn 
Capricffrufts in ipfani Comtertii^ 
vifus { qpid etiim mrrabkmr iB§ 
Mains ^ in Augu/H ftU%: cum 
fulfirit^ &rtum!' cum recept» 
fit le^Uor in rpfum fcil. fe. 
Aliialia commenti ftxnt, vid, 
ScaUger et Faius ad. Manil. 
\t ), Liuri d^ Mairan in let» 
tres e* Ofnefiufes p, 275 iqq.). 
EitumuerQ. fufiicit ad poetae 
ineutem ^ quod ah iivtio fo\ 
fuinftv^s^. CHclae autem fe^ 
-^emies^ * yel quia ScQrpial 
Virgini a t^rgQ eft, v^^ poe-. 
^Q epilKctQ^ vt hejerae fic«i 
xiles diCi^r>tur fequaces, af>. 



Scorpios^, ^t coeliiufta plifjr paWirHihquit:' j$ 

QuMqma eris j riam te hec fp^r^ht Tartara regem, * 
Ncc tibi regnanfli vemat taih Alt^A tiipjdb : - * 

Quamuis Eljrfibs ihiretur Graecizfc cariijiosv 
Nec repetita fequi curet Proferpina matrem j 

Da ^'ilem c.ucUim, atque auc[aci^u$ adjnuQ jQQepti^ 40 
IgnarosquQ yiae^ mecum mlftratus agreflis^ 
Ingreder^, et yotis iaai nun^ adrwefi^.Q vocari* . ..^^ 
* Vere noHo^ gelidus canis <jm]m mSntihus humoF 
^(juituir^ ^t Zephjnra putris fe gleba refoluit^ 

, . Depiceftoc 

|Uf. fwliquit Medi,c. coin,.Giu), et Mcai^g^ it.RQiiv. Pierii» Go6h«.prv 
KK Erfi vt *. — - rtUo^uat AKundel. ' ^6.Hic vcrfus in Moret. poft* 
V- SKlegebatur^ quiqatd trtt Goih.yt, S^d ^quidquid n^is tfi)^o^ 
<7t»Vir«ii d0ut «WK Uik f# PieHf Longob.. ttft fptrtmtRom^ n^'/p^ 
fnt Medic« a^ 19«, pith ^ fed sQmiiiatufii^ mc^J^tiymt.^ ipcwi*. fpfk^nt 
f««cd.Veii. y>wn&m^vm^s.Mc^- et cd\IiviQ»H\ 37 /^»/«#«#1^ 
Zulich. durck Goth. fec. ' 44 z^yktfro f>uiri fedd. XcTcntiani. ^ 
Mauri, petpwam^ y>V»<"^XTt)U.. 

4us 5 hoc fimplicaiahum. ?irj< Nfiini 'iqtncfla;inili PUBrci gra? 

ia ptut pa^^ etcg%n.^er;/^d nahiit^vii ircfe^ri pofluntj 

fig;huin maioris rcucrehtiac Niti ti(5*^p6tiui pgcth diftunit* 

plus, quam iuflum ac'ncci;flc efl^ ^rtttit;^ Nec PVoferpinaif 

tratj^' dc locb dieC^fl*t«. rfurtc , '^tian^fi a m^tre reuo-w • 

* 3S-^^9, Exquijrita Qtado^ eeturilttdireiViclevcUt: a4?o^ • 

hJs coilucrrione e^priniit vl-. amat nuht. lota iafcra^ 41.* 

tiihttm iUud *^ &n. iivfcris diSi mtcum niifintfMs iuagc iater*^ 

)tdfcribi vejit. T^t^ra pm« ptetandQ ; ftU ^ micum ht^' 

riao.^r5i ibciritifcris dixit; ftndire^ intii^e ^ h, U dum, 

non pvif xic i ftbftityjt' ipduU' ^ mxhi: adfcs,. feuci v Ita rv^rf .. 

U' (toft 'caf&pQsftlyiios fiv in-» ' di v!l <5.'H, 174 #/w m fl«#/^* 

fcronimpattefitos:.* 3K.fiW quaiittifdh a nnislugrididr^ 

a Graecis poc^s molta pra6«^ 47.:-^ifi ffi<»/r oJfHiftjt^^ ytpqtc^ 

clarade campis fityfiis nar^ d.cus 'fiitt^s. * 
xata fiint \ mirari HJL cctdbra-- 43^-— .4^^ Cuti^ prim^ ve^ 

tc^ multis verbh ornare. B^s rfr «utio ix^uenda efl :. a^ 

Vii-^QMr$$^ nolit, no.hicrit^ duAur» Hcfiodi S. 458 fqq.,^' 

V* Burm» Vidcri poteft fe-v cun> ni?^ Iiqu6fcit,* ti terra^ 

tolam de Prolitpin^ rcfpii a fvigQre> conflfi^ , tepidae 

<ere^ ^ua^ iuw{«^ ig^noraturs dluca^c afflatvk rcf;>|iu^n p^^ 



P.T VIR01L!|I mRONlS 



%i Dcp^c^^ incipiat^iasa tv^JZf mihf tauru^ .aicfttra - . . y 

Ing^iue^e,,. et iuliCQ.. additus %leadefcexe vQmex* . ; 
Illa feges de^ooi votis leQ^oadex auad 

Agricolae ^, bis qi;iae Xblem ^ bi^ .fagoxa fecfit ; \ 

• «•,».lf1.-| » Mir ' »1M*U* 

& ■ . ... 

. d6 vomis M^dic. a n». fec. teTt.Mentel.Reg. « m. £ee. ; fic ij|f.i(i4 
'"' ! M iiyJOaiH. Faft. IV» 917. 47 vo^i Rom. niu^li ZciUch. 4B 4<m* 
^iKy: Mcnag. le^cr. bis quoqu» f. Paxchaf. , /rn^ir ZuUch. duo 
Morcfc. et fragm. eiusd. Goth. pr. cum Erf. 



iie)9r:JfcfoIiata etlnntrai v» ad 
II, 2^4«. 4$ i^. Quam or^ 
nate pro r iam tum arationis 
ihitium &6iendum eA! Lu^^ 
cretV,409> vis' humaM — 
valido confiieta bidttoi Ingpmt^ 
re jtt t0j ram pr^gis pr/jfcindetM' 

47. 4R* /yJT/i Ag9s ^ bis 
^uOi JhUm ^ bis. /ngora y>«- 
/#. ^^« h . 1. cft te^a»' 8(gcr* 
T[>cpidan.t ii} .^i, U fetc^p. 
iam tnde a Probo.».,vtpf>m- 
fonant haec cum araftioA» 
tertia » qoft vulgo conAa^ feri 
ftlituiR rttiiTe,. ita vt vere 
inennte agerproXcinderctur» 
a<eflate iteraretur^ au^htinno 
tertiaretur» atqoe ka {emen- 
tis ficret* cf. inf. 119 fqq. et 
xide V» c. Colum» U^ 4 et II» 
^. At einm n agricolae^ qoi 
in terra rite fubige«da fum« 
jnam culturae ponebant, qua- 
Uir arabanty iemei qaidcm 
iam lub finem sufiumm, tum 
vere anni feqne&tis, mox 
aefiate» tandem auAiunno» 
com iatk)ms tempi^s in^ret.. 
Graecis id {bltenne fuiEe vi« 
detur, vt coBigas eXheophr. 
CauiLPLint.111, c.lS ^(fy or» 



fi«rK rtV icfMTMs tt^TMS mft^ 
ffi etc. Uoc vero* &cie'bant9 
r# foUm ti frigus agtr firtlij 
r0i, oifus x^fibuff^^jj i{g^ 9i}^»^^ 
5^, vt idem Theophr. pai]l<^ 
lo dnte.'- Ivrvero, quia bis^ 
in hil^efmtm, bis in aefliuum 
Cvere eJt aeiiate) tempus^ ara* 
tio. talis iiKsidit. vid. SalmaL 
Exevc. Plin.. p. ^o. Etiam 
apud Theocr. U. XXV;,. a^ 
vbi, deA,ugiae opibus : Tp*ir»- 

XpiS O^Q^W" tt waOiM iffSf OTM 

%ft^9i»s. Vi^garior tamex^ ter- 
tiationis vfus (c^ Arat. DioC 
3 XX fqq.. de lentifco : latinC 
yertit Cic. de Diu. I, p)^ is^ue 
iam Hefiodi actate» fi coxa- 
parcjE^y. 384. 448 fq. ^d», 
et vaov rfiTToXov ipfc Homeras 
memorat . Iliad. r^ $41. 54»j 
ct ipdyflr. *»\i»7. ., Pliiiii lo- 
cus ^Vld, &Q voica buias 
verlus. interpretatio : ptarii 
feri fiik% VirgiHm ^xifiimtUstt 
vrfuijfe » emm kigit > pptimam 
ejfi /egetem, .quat bis /oiem 
his/rigora /evfijfit ; cum fcili- 
cet vulgp trina aratione de- 
fuB^rentur aratores Itali> h* 
teruatioBe. v.Varr. I, ip. cCi 

Sa. 1S..34- Colnm.fl, 4, 4^ 

Quam- 



jGErOBCWGON 



•■ ^ 



sot 



At prius, igDotum feno. quam fcindiznus aeq]ior9; 
VfifJtps et vaOTm xpeU praedifcefe^^ . 
Cura fit, ac .pamos.cuItnsguelaabit^squeJpcor^ 
Et quidquae4ue.fexat jr9gio^et.a^ 

/-•• > ' ' ■ Hic 

, . 5Q.^ P'.' ita .et Mftdi.c..cnun Jd.; »t alii: a^, ^tu"^ Rofliajro». imm 
' mtnfum Seniius in fuo habuit*. . . 51 proprium e. p, morgm (cx Vf^ 
codd.'exhib(nt ap, CqlujneUaml^ 4, 4 ct ;f(popen4mtt putjdiat Poa^ 
ie^er^ Antiqq. p^ 479; quoniodo' enijn>.quod varium fit» pxaediTci 
poffit? Std vaiiare alicjua ses poteft» et tuncii cognorci, et multaitf 
yariant^ vt^in ynp tamcn quoqueftacii aliquantu^ coniiflant» Hoo 
autem Joco variat tempeflaa^pxo regionum. 4iucriitate« pratdietrt. tres 
ap.Biirm.y more (blito. preufdifcert firmat cum Colura.l.l.y tum Pltn. 
Styill^ 34 (/56 ei^^. 52 tultus kabilHsque, pmiHb qut, njittlli.Picr« 

et HeiiiC tui^os Gud. et ap. Colutn» L 1. 53 quidftrr^ 

rtettfvt noiinulli ap« Fier. 

• • ' ■ • '.' "^ 

dns^ vbi vid.JN[ot Colum; 
X, 307 Prtff(iuiu9 fiamuuoim 
rumpaiur fifcitia. caUka, ^ 

5 o. igmimm .a9qu»r, agifunif 
cuius jutura nobis ignota.iit* 
^ e0*h,7rrrmor£mj aeris natu* 
ram» temperiem^ varium^ pro 
diucrfa regionnm i^atura ac 
fitu diuerfum,, ColtuneUa lib* 
I, praeC Ag Pa^H et aum pra$r 
feniis mores intueniur: u$qu§ 
fnim £uude»t, velui 'ex pra$* 
fcripiOf habiium geruni etc. 
Totus ille locus £ %z fqq» 
pro .conunentario poetae e& 
^%..habiius Ucorum, Yi. nato- 
raip) genium. agri, ex.prae^ 
cepitp omnuim^y qui lie re 
niAica tradickre. .vide vd 
X(enoplr« OecQn.XVl9 s {qq.i 
quem ante oculos habuiflb 
videtur Virgilhis. pairipf 
cuiiuSf colcndi rationfm vfu. 
maioram pfobatam. , .53» 
Flio. XVin, 47extr. lu omni 
quidem parit cuUurat — ^ vaU$ 
N 5 wacuUm 



5« 



Quamquam idem Plioius in- 
nu^ve videtur» iam tum diy 
yerfa^. de hoc loco (ententias 
viguifle. quario .JuUo^ verb 
prp quarti aratio^e didum 
tum per (e.patets tum jc? eo- 
dem PUnirioQo.XVmj ao, £ 
A9i n, 3 ^^ffnts fi(um\ ficui 
pUrumqut iu liaUa, quinio/tU' 
coferi nulius tft, in Tufcis vt* 
ro nono. cf. Harduin. Mox 
tamcn v. ,6^ fst^*'^ poeta in 
commuDi mo^e ac^uijefcert 
videtur , Cum plngue Jglum 
yere» tenue aiuflumno ararft 
iubety vt fjpilicet fub.hiem^M 
conferatur. Nec vero prorr 
fus ignota ^tiatio firumenti 
verna: irimtfirtm .appella* 
bant : cum cogii utctjUas, ad- 
dit Columella S, p, 7. 49^ 
ruptruni horrta , replent ; 

i>raeclare ad magnam copiam 
Ignificandam : conf. ad Aen. 

Xn, 5Z7. Tibull. n,^, a4 

JDifitutiti /jpii4^ korrta pUun 



^jb^ 



• t 





Hic fegctes , •JUtc veniunt felicius viiaei " ' • ^ 
^ J Ai^b6relTetu'$ atibi, attjuc iniu8a vircffiunt 

Gramina^ ' •NQniic vtdc», croccos vt Tmolui bdores^ 
Ii^fijia mihft c^iirv inolle^ fua-t^ 

Ai Cfealybes nadi ■feauhi > virofetjuc l\mttis 

Caftorea^ 

54 lAfrRorneti^. ' Hitf. V. Mfo^i^^ii^ flf!^ hi' nonhulli» vidie 
Vifrius, A V. $1 ad 5X Itudak Sen. ep^ g^, 5$ Pto 1^^ male 

]ipud Pier^ et ficinf. adii inuifa, itHufia. 56 /»f(ft/« 'multi. v^ HeinC 
•frif^rox tr<< Mpltcx Rom. TSnOlos alii, «rfofiri 6otb. pi.. 57 mi/rie 

tirMr tre? ap, HcinC. '^itat McdiQ. $QUicetv quod facpiflSme inMa^ 
Tone notandum OQCUrrcK' E(l orati^ois. pcdcllris exqulfitior ritlo ih 
^uUis, vt rubitm(Uuu$ pottatur; ita h. L SmiU iu0is vi mittmt^ . At 
Tl^ttz. hoc ipfo A YXilgari rtccdit, duni fubiii.nftiuuih'tc(i>uit^ Ptmm 
* ict Mqrct. pr. a m. t^r^ 5& £< Vc^v ((^^M ct Caiilfes «bcxra-^ 
tur, Sunc 'idJwfitf^ fitro. Hxtt RottCnd^ 

^racuium iUud ; qu{d quaequs^ a4 iflas fQ,rtc Qras CUices ali 

tj^/tf pa^a^ur. * •' bm irt ' iis j 

^ac fequuntKr» agnolce poe* 

ticam ' rationem » propofitio^ 

tiem gchetalem pcr fiiigula 

ixempla dedairandi et or^an^ 

tL $4 (qq^ Conuenit iocnt 

%aiir Aetna 1^8 fqq'. ' isi Per 

^a^ina de^larari pnta pafeua. 

inhtjfa^ iponte^ Colum. X, iS. 

mtura foli» quai^^.imixffi^ou-K 

yitrmtur vlfert ma/t' ^S.Nosiu» 

\ides: eft inter formulas enu<^ 

sheratipnum: pro, praeterea» 

^orro^ ix ofuus Arat Dio£ 

;pr. ^rben bdorn pro trpco^ 

^ TlfibAir Lydiae ta.Oia^ vinoi 

Hetierofi) n6bili$» v. H,' pi% 

it ^unden^ a croc(| k^tmd^, 

Wrus cpnuueii<{autt^ * Cpntri 

in Citicta crpx^ui " fre<{ueni 

)>roueaiebat9 iiiprimiS ad Co-^ 

Vye^ promontpriuni.. lam,^ 

kiitTi( Tmplus cpmmunt ali4 

quD veterum etf ore Cilicia^^ 

tribuatur,^ cyuia de re Bur-. 

Inannus egit , 'ftilicet quo«l 



quando irapcrium extende»! 
rc^nt; eideni fatione^ qua vr^ 
bes Thebe ac Lyrneflib Ci^ 
Ucum vrbes ilici folent, quae 
ad Aeolidem (Myfiae ea pars 
^) ))ertinel{ahr, etiain h. I.9 
cut& Cilicia' nomic^anda efTetj, 
ppeta Tmplum ppfu^e vide- 
ri ppteff. Vide BtMnxiK ad K 
K ct; ad Ouid. Met. XII» 109» 
Mfi tamen et Tthplus olim 
cf octittt ttrfk j^ ' et Virgifiai 
Graect(m^<{Uem ppetam^ ex^ 

prcflTrt^ 57., uioffMS -^ Skhaei it 
perpetui;Cm ephheton pppulo-t 
rum Afiattcoru.m,: ef!eYnin;ito-i 
Ttotk cadJl ittdolgf nti^ et foU 
1)pnitwte. "Sfc OneyArabs Tl^ 
Vul)5.fl» 2y 4» vbi V. Brouckh^ 
tifi^tefitbtf A'^fimi yhof Dio-i 
l^^ Perieg. s^dS. Mitti vc- 
tPxb» ev expprtari^fpUenne d< 
faiercibiis, ex ep Ipca pptitisi^ 
Vbi pra^cipuus earum mcr<% 
CatUi^ eft: ^ adep. idw ao 



L. 



GEORGICQN LIB. 1 






CaftoreaV EHadum pabnas Epiros equarum?' 
Continnb' has lege$ aetiemaq^ue fo^dera certis 



I 



41, vtpotc inflrrro cudena :9a9ticnra' fnibentim 



Inpofuft 



io occupati^, tt.xe^p Scru»; 
ad h. 1, profUr fevri cudendi 
fiudium (itat eriim l6g. prO ^^- 
dtndij: Aen^Vfil» i^zftmi/irr 
viembra Fyrtumoff^ .' Porra 
^afioreum , b, caftor^s f, iibri 
tcftc4:- ^uirtifwiiftirea ; tetrl 
odoris , graucolentia;|. . JtiUO. 
iepfu podiriinum virus et vi^ 
roftim dicifolet. £x noflro pe« 



f^liy7«iinf«m^Aol. SUfk,q^ 
$fre mJjmeqwH TibuU. I>^4t 
3%$ aiiios vid. ad Gratium v« 
T$o'4\ Ad*equos palmatos« 
pal^ist^; £gno et nomine noi- 
tatos^ retulit lucum Werns^i 
doirf,V^'C; ad Nemefun. 'jr. 

J4t!O^K w4.' ^ . .> ' * 

do^ Continuos Vocant huc 
viri do6li vfuni vQcis grae< 



liitNemetOy^egf. !is}, V^^ ' titt^vutl^uy quod 1n cdftime* 
'foreum PotitiQuih pracWntidin xnorationis CTCofdia ponituVi 



jmum fui.generis, habebatui\ 
.vid^ Strab.m) pw 1^3 (z^S)*- 
•59. EHAdtm ^pai^x Fpiros 
f^u/fruM, Epinis rnitttt, alit,^ , 
Cquos praeflantiQimos, P/rae- 
flantia declaratur ab eo, quod 
*^f^tecellunt ahos "e^uos in 
'cirrtamine ciirfus^ Pofuit poe* 
ta certum ceirtan^cn, Olympi-» 
tvm, Palfua, yt ififforiA, pro 
Vi^ote diciturx •'Sic Acn. V, 
339 tertiei paMdt^ vbi tf, Kot. 
*$unt adeo equae vi^ces in-. 
Vt equds Olynipi^is' lud&i 
•^ecurrentes^ ^pirus titnwos^ 
'iffff-wXof et generofis e^dis non 
tjilis Geprg^ m, UT.. conf. la 
iCerda. Etiam boues. Epiri 
^aflim meniorantur. v. Vlin^ 
VIII, 45 fv 70. Vnde iBpud 
^*ind. Ncni, 4> *84 fiufiiroif 
le^ulvet Epiri. Sciticet Qmni-. 
90 bonjs pafc^is Db abunda^ 
\it. equas PQtp xnore, quo 

^X^sifcQUnfi aiMiantta^jprte» 



Ct per. exeifBpii gratia reddi 

poteflc Copiofe de ea adnsn 
ab EmeniV) ad Xenoph. MeiliV 

XV, 7, ivCalUm: I. .7^. Ruhnk;. 

i ^ Timaeum p. 41. Koen, ad 
Gregor, p. 194. Scilicet res 
Ita/JlVRx^iinda-eft'', .vr'<juafi 
dJftum vidcjitur: vt JtaitSe 
'idt exewpto vtar^ vt ftoffm /lif 
tdittttieworem, Atquihaecomi 
'nia aliega ab K. 1.. Eft emih 
bic, ^uod ftntentiae docenfi 
fiadnfl a Vcruni initio. Nefc 
'minuf aliena eft iUa obferua* 
tilkncula ab aliis locis, vt G& 

I. t<S9. 35<J. MI;^ 7?- IVi 254- 
Vblq^oe viiebis efle , princi- 

pio. In aliis locis cft , W* 

temp^b, confeftim. kas l^geiy 

vt cmique terrae luum inge- 

nium , fua ratio rolendi , • frr,i 

cSs x^tura impbfuit ftatifhi 

tum, cumpnmumetc, foe\ 

dera h.l, c^nditiones, legcs^ 

>J't Atn; H 66ctal. ^ 



60 



•w ^ 



,- ^ 



004 P« VIRGILII MARONIS 

Inpofiik Aatura locis^ ^uo tempore pxiaium. 
Deucaliea vacuum lapides, iaSauijt i& orbtin^ 
Vfide honiines^ nati, dunua genus. Erga age, tenae 
Pingue folum prum^ extemplQ a menfihus anni 

65 •Foctes iwenaal taud^ glebasque iacemis 
Ftrluerulenta coquat maturis folihus aeftar« 
At, £l non fuerit tellus fecunda^ fub ipfum 
Aifiurum tenuifat erit fufpendere fiiko: 
flHc y oflftciant betis ne frugibus herbae | 

70 Hic y fferilem exiguus ne deferat bumor arexuuit: 
iiJtemis idem tonias ceffiue noualis^ 

Et 

ii I9ki^ P^T^i^ MeiiteL piior t m. p*. pHmmg 6otfi«ftt« 4» U^ 
pidts yacuum Leid..ce Moret. vnus. MwfimVofll ^i» ^ * deeft 

fragin. Moret. 65 imiortant (criptura e Medic. Veruin fi hicL cns 
non Vbique? %6 mdtuns ftttgHmfVitt. tRom., fed volgaum de« 
iendit Burm. v«l tx Gntii Cyn. 85- tjSi/l Ltn^goK /Hu GotJi« 
|tc. . 6S.fpl9m49£f0r9 fukm Cotli. feo. f»ko duo : f|ute cm certorwt 
ftecttloruin.pBonoalittio, 4^ offiatu Rcg^ r m. pr« tffieUmtVenm. 

'go JUtc e Medic. Itudtt Burm.., Ctd nil ttle exprefram ih czcmpt» 
' Foggiir. non d^i^tii Zidieh. ^t eon^» Medic. a m.' pr. 

.. ,6^ Mrg^agft- r*. re£ev ad ^ Ort et Occa(l.fid. p«. ^u. 

vC 43 ^m nmo^ vidU I^Ua- fuffiftidn-t^ leuiter profciAde« 

^VIII^ 2d. f. 6^ %. Coliim.. re,, vomere aoaalte defeeof 

II»4. ierrM Jo/um^ ynf miiBw^ dente«. 6%,. I0e ^ ixk fingai 

l$S^ ^mUurh fiHbms^ .ealoce folo^ J^am: Hkmida «liMrtr 

a^ultaeaeftatis.. e£ Georg. 11^ l^rbm aMn Qeorg..U» a$i. 

%Sf £q,^ rbi cf. Not soqua^ 71. #m^# nemti^ Jfmuth 

a^eoque emolliat et rarefit- aruitra» mHtalis 9^ttf proprie 

eiat ». vt lalibtts ex aere iatr - eft» qtii liluij- excifis primuift 

bibendis folum idoaeum iit«- colitur». oojie ternu mmsmUr 



d?.. Jinmf. i^fssunda^ k dixit Maco de agro y qui al«^ 

& tenuis». ii gracilis \ Ihter* ternis anois vacat etnouatar:^ 

pretatur locum Cobinib II» 4 ii quod perpetuuoL erat ve- 

extr. fiih ipfum ArChrum: teriltaliae» quae triticum fe« 

Colum.. XI>. fty 6^. Nmi^ Sep* vebat Hiac aec ilereovatio«> 

$9mb: ArUurms s-jcriiur; dbe ms laagmis vfus^r QABv ip& 

jnatudno exortita^putat V. ce0atio (kis. recreat agruoa 

Plin. n, 47. XVIU» Si n 74. tn tus locii. Noualem eodem 

Cil^Cart. ad h.L».et Pfa£ modo dixit Plin. XVIU^. 451^ 

%Ii9maim 



OEORGICON LIB: I 



aos 



Et {egneih patiere fitu durelcere campum, 
Aut ibi flaua feres , mutato fidere , farra^ 
Vnde prius laetum filiqua ^uafiante legumen^* 
Aut tenuis fetus viciae , triftisque lupini 
Sufiuleris firagiles calamos filuamque fonantem. 



Viit 



^l Autfwgm. alter Menag. et vn. Moret. ctxm Er£ iorpffitr§ coni* 
lo. Scbrader.» vt v. 134. 73 Aut vH, Aut t4hi^ At ibi alii ; ex mo- 
M. muutt9 fimin* Romanus, quod iam Pierius laudauit, quod Ca« 
Iroeui reccpit» et mihi (cum eodcm lo. Schradero} valde fe probare 
feon difiitcor^ magis enim confentaneom reliquae fententiae eflb vi- 
detur; et v. %i idem explicatur: mutatis fitibus. /fdtrt tamcn cri« 
ticac rationes tuentur, ct reuocari facilc ad candem fententiam poteil» 
tidw Not. 74 itSum Rom. Pierii. foetum legebat Reisk. , at feqnU 

toi fitms /Uifus»^ 75 fnuts duo Burm., it. Serttitts, et edd. 

nonnuUae. lupimis Medic, 



k NmaU ^9 quodt^Hmis an- 
ms frt^iittt; et ita accipitur in 
Varr. I, 29, i NvuiUis, vH 
pdi fMWm tmtt^ quamficutida 
araihne rnAmetuK Umfas ea? 
terrae» h. demefiae. jitus pro 
otioi ceHationc; vnde epith. 
JkgtOm; tittrtfcers^prorcqoxet'' 
cere. Totuxn praeceptum ex 
Vir^o repetit Plito. XVm, 
jfo. ef. Colum. n, ko, ^. 11» 
14» !• VariX) I> 44, 3. 73. 
muiato ftdtrt: anno altero^ 
&dus pro fcle ^ vt laepe \ fil 
]pro ^tono et pro anni tempo^ 
te. Igitur fltero quoque an«- 
kio legUminii \ti agro ferenda 
tHe ait, et tertio itenite far. 
74. *f5. ^^. ortiate: vnde 
)prius mefiRierii vicias et lu- 
pinoS. Uiu)ut9i filiqtta qaafi 
fanit': quod habet niiqunm 
quaflantem k^ Tea v6nto teti 
aJio impetti agitatmn , inpri"* 
mis cum exaruit: Vnde mox 
fhta Jbtta0i de Hgro iUi^«dl 



conlito. Sic quaffa citmamm 
apud Otiidium Met. XV» B99 
rede fe habent,' nec alia illa 
funt quam arida. De faba 
autem interpretatur poetam 
Plinius K 1. 75. tttmis vicia, 
quia tenui femine , fi cum 
&ba compares : nam tenueoi 
culmum cum caeteris com* 
munem haberet. trifiis bq^^ 
tti , amari , vt faepe ; con« 
tiiflatur enim deguflantis vtil* 
tus, vt ap. Macrob. VI, 5 ; eft 
genus leguminis» pauperum 
et Cynioorum viflus» ^fffiwi 
non confundendum cum Iu« 
pulo. L.upini feges agro Her* 
corando admodum vdlis ha« 
bita. cf. Plin. XVII, 7, f. 9, 
et I, 8, 14, inpr. Colum. H» 
14, 1 fqq. 76. fiUtam poetica 
ratione, qua etiam florumy 
herbarum, filua grata fimi» 
lltudxr>s dicitur. Sic herba- 
rum malarum filua inf. vC, 
ii^ etIVia73de€CMmrio4 



75 



Ao^fi ^i VIRiGlLLl M^RONljS 

Vrit enim lini campum fege^;, xnrit lauenae; 
Vrunt Lethaeo {)erfufajpapauera (bmna. . 
Sed tamen alternls faciiis labort arida lafttuni 
8a Ne faturare &m,o fingui pudeat Ibla^ neue 

Efieto^ cinerem inmundum iadare pec agro^. . ^^ 
$ic,quoque mutatis requiefi:unt fetibus iaruft% 

^g ItihdiUm. AUi Uthium^ toalc. y. ad AfkiAI» ^b$. $^9 ElT 
Vulgari iiiterpretiUron«> vt «d praccepiimi v. 71 rcdcat poet«» fi^titcna' 
lia crat implicita ac pcr)>lcxa. lo.iSchradcr. occurrerc votebat tratis«i 
pofitioiie vcrruum < 82. 83. ^9- 80. 8t« So ffee Parrhaf. VolT. Gotbk 
|ur. ^i K^ffos Zulich» E^e&os VratiiL ct Ooth. pr.^ ctiam Komft«* 
tous; «bcitationcs iibrarionsm^ conf. iTiClI, 417. imm%mdoM McAa^« 
•Iterb 8^ nquUfeM Vc«. ttquitfitnt Rom* tt cd.Ven. Hcui6 

eintttdab^c r^qHufcAtu : ^uod alichum ciTct a rci niflicat ttUoni^ 
bus. ftHbu^ vmror 6ragiii. Morct^ 



N 



trird d$ tefpht filua tulmontm. 
.fonafUimy quU calami aiidi 
{iijfit^ Vt diximuSb ^luas 
tanHabtas tiixit Gratius Cy-. 
hcgv 4^ pro fegete. 77. 
Poetica fuamtate ^ro^ liuo 
tnim yt\ auena vcl pajfiauere 
feri nolim agrum interquief- 
tentem^ nam ea vrUnt \u t\> 
liccant agrum. Repetit tx 
noftro Plin. XVtt, 7> 1 9. Co^ 
lum.Iiy H, ^. cfb II) to» 17. 
Pallid. O^obrv 2. Hinc //. 
num in agro humido feri ^q^ 
let; et Gratius Cyneg. J34 

Cpiima Vinyphiai paiudis UiiA 
itahuni. tf* fqq. 78. piifufa, 
fomno papautra , quae habent 
vim fbporificam'; quac natu** 
)ra nigri praecipue papaueris 
tfl. cf. h* 1. Martirt. 

79. alarnis^ fi alternis an- 
his feratur. PofTunl tameu 
tctiam illa> nimirum lina, et 
ftUertae et papauera» ilternii 
thais rede ttn^ modo (x^i 



ftercoratiotie ager tefitiabttrv 
Hic efl fenfus , quem verbo-* 
rum-iun^ura fuppeditat^ eL 
ColUmellae locus tly ^4» % 
iirmat. Viiigo auunt> poe- 
tam redire ad praeceptum Vv, 
71. tabor facilis fc. agri (vt^ 
infb 156 mox tt fruffHftiii, idi, 
tfor additus) v qui facile illain 
Inolefliam, illam noxam> ditm 
viribus exhauritur, perferr6 
ac tolerare potefl, modo be% 
he ftercoretUr : qUodveliplb, 
lupinO} vicia^ faba, terra, 
obrutis^ fieri felebat. Colum.. 
II, I4> t. n, 15» 5^ lEodenl 
vimris vfus fpeftat> vt notum' 
cfl. conf^ ibid. ^. 7. 8a. 
Kti^mfi ager plane non ceflet^ 
fed aliis interea frugibus fe-. 
)rendis cxerceAtUr ^ vt legu- ' 
kninlbus V. 74 fqq^^ modo tdr 
meu fl^rcor^tioni largiter in- 
dulgeas) ageif vtl fic rcquief- 
tere aliquo modio videri 

t)%teft (ef» Cwlum. U, t4» ^) ; 

♦ .. . •« • 



GEORGICON Lia I 



>n 



Kec nulla tnteteSi <ft iniardme gratia tenae, r 

Saepc etiam fterilis incendere J)rofijit agros, 
Atque leuem ftipulam trepitantibus vrqre flammls $ 
Siue inde occultas vires et p^bula terrae 
I^inguia concipiunt ; liue illis omne per ignetn 
Elxcoquitur vitiudi , ,atque e^udat inutilis humot$ 
Seu pluris calor ille vias et caeca relaxat 
Spiramenta , noua^ veniat qua fuccus in herbas^ ^ 
3eu durat magis ^ et venas adfiringit hiantis : : 

Me tenues pluuiae , tapidiue pbtentia folis 
Aciior t Auc Boieae penecrabile firigus adurat 

Multutti 

%4 ysmJta tt ^#r}/^j firagtti. Motet* S7 OHtttm vel igmm ZuUchv 

18 fxunilat jParrhaC a m. pr» • 89 pturis vetuAiores praeter Medic» 

^tconfirfngitVcn, et Parrbaf. rtfiringH Moreti pr. 92 tmuis B.omb 

'Min«liAS Reitiiiatiis. rapiAiUf Heihf. e tnelioribos retraxit; nam' ' 

£c iam Aidd. ^ro ifttt > qutod tdd. occupatat» 



liiho ^ium kiouas vires^ how 
vos raks, recipit, atque iit- 
terca «tiam vtilitatem ali- 
quam i[^a chim eil graiiai 
male Catr. ct Burm.) ex agro 
perc^jpifH. 

S4. Allud ^raecepttiiti de 
flipulae incenrae ad agrUxA 
bcneficio» JleriUs agros^ fti* 
pulas agri» vt v^ fq. exj^Ucaw 
tnr. Prouocat ad h. L Plift» 
5^111, 74 extr. (36). %6>, 
Siut-^fiut^ Pro varia (bli> 
Vel macri vel vliginofi vel 
denii vel rari, natiura» va» 
rias caullas fubiicit/ pabuU 
tutkt rucci^ qui nutriunt fe*» 
mina ac plantas \ puta ex ci» 
nere cremat^m flipulartim 
et lixiuio. 88. inUfith im^ 
ni9r, noxia vligo. %p, caeca 
/jpiramgMia, Jneatul occttltos 



et latentes^ hos pof-bs tlici*. 
knus^ mox ^euas^ Vada ta^ 
tentia apUd Gratium Cynegk 
42^ pi. at^ringit fcw con* 
denfando itiollc et lutofum foi*' 
luiYib pi. Adurere tonue^ 
nit proprie frigori tantum et 
aelhii folisk Sed» folienni t^ 
gVra> getieralior inde notio 
\MKocere elitienda et ad illudt 
ki ienufs ptuuiae^ referenda' 
eft Penetrate frigus iam Lu»' 

tretius dixerat I» 49$. te* 
nuts ex natura pluuiae peti* 
tum epitheton, quod hic nul* 
la^.\im habere debet» vf 
taepe epitheta ponuntur» yt- 
que rapidus fol » frigus pene» 
trabite hoc ipib )oco. IpG^ 
tenuitdte htimoris pluuia i!e 
in humum infmuat. AlioquL 

ptetmoi tesftus 10 yitio tV[t pof« 



ii 



90 



aog P. VIROILII.MARONIS 



Multum adeo , raftris gkbas qui firangit inerdff,^ 
9j Vimineasque traMt crates, iuuat arua; neque illaia' 
Flaua Ceres alto nequidquam rpefbit Olympo } 
Et qui , profciflb quae fufcitdt aequore ter^a, 

Rurfuj^ 

94 rafirh, fo. ScBnder. conL mtris , ligonUius. Srd Plinw 
XVI1I9 49, 3 occatio— ^ra^c iv/ rtafiro, Alias raflri, feu farculi den- 
tatiy vAis Biemoratur poil ikdonem v. 155. Meliorem locusn baberet 
conicfhira Aen. VU, 735 vcxtant ftlUia Bxccha Majfiea qui retfiris: pu- 
tcs rutris mclius fodi vincas, Vcrum noli turbari : Etfam vineas co> 
lcntcs aratroy adcoquc ct raiho, glebas frangunt; v. c. Colum. Il4 
13, 3 de Arb. 12, 2. 95 iM< Ven. Ooth. pr. 96 fp^Stet ParrhaC 
97 fufeiut Morct. pr. fid fufeUat Gud. 

font) nimio Cblis aeihi eas co* 4 ium gMas /ar^Uis rs/oiM^ 

$MMS, H induSla sraie eoatqma^ 
bimus etc. Ex pimitte autem 
fii^ae (atif validae funt crates 
in folo raro ac puluerulento ; 
j^oquifunt dendbus ferreis. 
95.5^6. Ex Callimacho fuauif- 
fima imago exprefia: OS^ H 
xfv tvfAoiis n j(^ 'iKa9s av- 
^uffoTfocf , Kjavots ev fih eigtsga 
<ff£a fuxw etc. H. in Dian. 
1299 et^tffitfCeres, vtf«»^ 
^iifMiT9if iam in Homero. nf- 
qut -^ nequiequam^ h. non Hne 
&u6Hi, vt Aen, VI, 117 ssec u 
stequrcquam tuds ffeeaie prae^ 
feeit Auervds: fpeUaty propi- 
tia efl, relpicit, vt Gratius» 
qui hunc locum ante oculos 
habuit Cyneg. 4 25 r,ee nom 
tamen illum — Refpieii HfaciSs 
Paeaa adiuuii im artes^ 97« 
Edam ille multum iuuat arua, 
qui etc. conC praecepta ap« 

Coium. n, 2, 25, pnn.xviir, 

49, X, lin. 19. Frequendbus 
autem his fulcis pei^cicur 
tandem hoc, qnod demum 
reEte fnha($um effe aiunt , vt 
0um intiSiiatar^ piro 



quente: melliginem vocant. 
Enimuero vidum illud cul* 
inos laedit, qui ex humore a 
fole excande&£li corrumpun- 
tur; nec folo durato auerd 
potefi rubigo, nec in (blum il^ 
la penetrat. Vir doAus di6las 
jstuvieu tetmes putabat, quia te- 
nuem reddunt terram, adeo- 
que fecunditads cauflam alTe- 
runt, diluds falibus feu par- 
dbus refinofis et ignids. Sed 
b«c nimis doAe £i£hun vi- 
detur. • 

94 — 99. Omnibus om« 
suno modis tenam frangen* 
dara , comminuendain, et a 
fcle excoquendam effe , om- 
nes moneiit de RR. auflores. 
vid. Xeaoph. Oecon. c. XVI, 
a — 14. glebas inertes dicit 
poeta, quae, nifi comminua^- 
tur, nil generant. Agit au- 
tem poeta feqq. verfL de put* 
peraiiome et oeeatione, c£ PHn. 
XVffl, 49, 3 (20). Colum. 
XI, 2, 60. Varro 1, 13, 1. 9$. 
atakii sraits. C«Iuni« Us 1^«* 



• • * 



' GEORGlfcON tlB. r 



ao9 



c 



Ranus jq obHquum vierib penumpit aratro, ,. 

Exercetque Srequens tellurcm, atque IlnpeKat. ari;il^« 

Humida (blftitia atque hiemes orate ferenas^ \ 100 

Agiicolae ; hibtfmo laerillima puluere farra, ' 

Laetu^ 

r ^ 

9S ohiaqmmMcdic. tt Oud. pfvrinii;^ nraki Cctwpti tt exvufi ap, 
Picr.et Hcinf.* fic c<t Aktd«pr. ct Uc ' perrnpitVotiLpr, ct Bodlci. §p, 
Hiartiii. ptrTumpat Caatabr. ibicl* £fi«A/<7fffiiVca. urat&r Gotii. 
pr. 99 arfni^ fiodlci. loo •ptmtit Morc<. qu. a m. fe^. AmnvkL 
«p.Martia. edit. La Ccrda; ct ita legiOe videtsr PliiuXVIJ, d, «16 
potius exiotexptcuitionc dixit, vt etiam a Scroio faQim 

in Nota ad K. 1. 



iirii, Vid. Plln, XVHI, 49, % 

extr. conC Colum» U, 4; t. 

nr^ refoluia agro tribiiit ivL 

X, 7. Idem imitatus eil Imoc 

locuoi Ilbro X, vlt 91 — 93« 

99. ExtreHquff» tradat, ver- 

fat. Colum. IV^ 14, 2 de fbf« 

fione viHeae : nam viiquefrf^ 

quemer fotum exereendMm eft, 

Inf. n, 356 aut prtjfo exercere 

/olmm fuh vomere» Poft haec 

iliudy a4que iwperat arniSf 

quamquam eleganter diflumt 

pauUo otioiins pofitum vide- 

ri potffL S<d habet ri im-' 

perare vira coercitionis, ac«r« 

ibitatis et imqulcatis: ,Cogjt 

^uaii iBe agrum» yt fit fe^uA- 

'dus. Slc imperafUjfdillfps Sipu 

Colum. lil, 3,' 6* Sen. de 

Tranquill. an. c. 14 DMnda tf 

remijfio aeantis -— t^i feriiHbns 

ilgris noM ejl impirandum: ciio 

tnim txhauriti ittos $mmquam 

utiermfffa fecundiiat^ Inf. llf 



3(^9 $um denique dura exerce 
imjjetria» 

foo.De tempeftate monet» 
quae fementcm ia^m exci- 
pit ; fpe6^t autem hoc ad fo«> 
lum Italicum. HumidafotjU» 

yiRQli*^ Tom.i 



tia, aeftates, rt EcL VH, 47. 
Sofftitium proprie de aelUfo 
latine dicitur$ hiemale hr^ 
9ua voca(ur« vide quos .ad 
h« 1. laudat Cerda , inpnn^i 
PUn. n, 19 ; adde XVIII, af 
et 284 conf. S^lma£ Eiffii;c, 
Piin. p. 175 et aL tmittidum 
tempust vt pluuiarum iriji- 
gatione feruidi caloris vat 
temperetur. Exagitat huac 
nolnriyerfum nobiJi loco Pka* 
XVli^ 2, vbi tandem fiibii* 
cit: Hiherno quidem pttlutrt 
iaetUtres Jieri mejfesy Iwcurrtif» 
iis ingeftii feriitiiau diSf^ fff^ 
CoB&a, quae tamen defendi 
poeta potef^ et defenditar a 
Cerda ad h. L, inprimis ex 
antiqup carmine, quod apudl 
FeiL ia FtamimuSf item. apud 
Macrob«,S9t. V, ZQ.extr« et 
Seru. ad h. L habetur.: H'^^." 
tio ptttuertp vertio tuto^ grjnndim 
fatrra^ Candtle» meies^ Scili- 
cet omnia, haec pro regloanm 
et agrorvm fitu, fbrte et temr 
porum deci^rfu, vaiiant, Vir** 
jgilius ad agrum Maatuanum 
refplcere p^tandus. 191. 
X02.103. (fuUa tanta prouen* 
O tus 



/' 



910 E. yiRGIJ-II MARQNIS 



Laetus ager; nullo tantum fe Myfia cultu 
lafiat, et ipfa fuas mirantur Oargara melBs. 
' Quid dicam, iaSo qui femine comminus arua 
xo*5 lidequitur, cumulosque ruit male plnguis arenae ? 

Deinde 

ioi JWoefiA in nukis et antiquloriVus. vid. Heinf. tX Pier. Ac 

Mf^fia Ruro. cumaiio Pierii, Mcflic. Gud. Dlorcii fragm. ; et (ic cdi- 

>. tttm a Commelinb c Paiat. » hincquc ab aiiis : idque ratio poflulat* 

mnGargara lo<]uantor. BS^fit^ vtcrquc Goth. cum aliii. Mtffim 

. C-aotabr. 103 Deb. «/•^«iMV«9iiiii; (ed cft; er non tantum mirantor* 

104' M9 cum Morct. fec. 105 <«*»« .Wf nv Mf dic. a m. fec. Parrh. 

tus copii» quanta ex pluuio- Jjcje^^.. cf, Uiad. ^y 47. 4g. 



• frt aeftatibus, ferenis ct ficcis 

hiemil^ttS rxiflit» nH vtlo ^ul" 

tu tonhuH /i Miffid iaflaf. Do* 

^ plex efl apodofis^ quae fubii- 

ci potefl; vel) quanti^m ager 

illfv T]ui hiemem ferenam» 

aeflatem pluuiatn, habuit, le 

iaflat; vel, quantum illa 

(Myfia) fe ia£iat pracclara 

temperie ifla» vt luemes et 

aeflates tales habeat» Hoc 

alterum ferc feqtmntur Inter* 

pretes, idqtte ipfe olitn am» 

' pleftebar. Nunc fentic prius 

'ciTe veriusr efl enim ornaCa 

oratio pro vulgari: nec lac» 

tior cft ager Myfiae> qui inter 

'fcHciirimos habetur. katrok 

V, icr, qui tvpjofc de h. L 

agit, inter Vtramquie inter» 

pretationem Crrat» Tenebi- 

ihus illam: „0;nnis regiO) 

'^quac opportuno^ habuerit 

',,humores^ aequiparabit fc» 

^cunditatem aruorum My- 

'^fiae.,, Snnt ea fertiiita» 

te fitis nobilia. G^rgarus 

mon*'', Tfi T^eLfymfVi r« T*oif» 

Ya^u (ef9), vel ex Homero 

notus , pars cft idae 4r«XvirA 



Macrob. 1. c. 

* 

104. Quid dicam dc COy 
-quii h. praipclare haud dubie 
ct is facit qui ; transitus for« 
mida , etiam in pedeftri ora» 
tione. In hac autem varian- 
da Maro feliciiTimus. Alius 
haec omnia praecipicndo ex- 
tiiliflct: Faciendnm cft hoc 
ct illud, et fic porro. 10$. 
arua jK/tquitur , fulcos faflos 
in aruo prcfequitur, alium 
poft alium taftris frangendo, 
ct cnhiulos feu nimium fcu 
inutilitcr pinguis, h. duri, fo- 
fi, glebas tenaciorcs, contun* 
dic ct cuertit ct omni parte 
acquat Fic hoc alias farri- 
tione. De qua v. c. Colum. 
II, 12. iftfequi idcm atquc vr- 
gere, inftare et fme intcrmif- 
fionc aCit mora rcm ftatim ag- 
grcdi, aut profequL Sic 
f*tff<ir (uftquitur, pampinator 
ivfequt nr ap» Colum. , ct int 
155 infp&ari terram rafiris» 
Hcfiod.^^Eiry. 465^ ; U rvr^ar 

^9rif,u»Tm ««xx^i/frrttV. arg^ 

nm 



'. » 



OEOROICON tJ0. r 



,w 



DeiiK^^ Jlatis flumum mdDcIt riu^$q!!tc feQuentU? ': 
Et, quum exuftus ager moTkmibus aefiuafe iierU^, . 
Ecce fupercUio diuori uramitis vndanoh 
ElicH? iUa; cadens raucum per lema. mUiriDUY 
Sax^ ciet , (catebrisqu^ areoria leippexat arua> .* uo 
Qiiidy qui^ ne grauidis proQumbac culmus arifiis^! ^.r 
Luxuriem fegetum tetiera depafcit in herba, 
Quum piimum (blcbs aequant tata? qutqae p^udi| 
Conle&um humorem bibula deducit aiena 1 ^ 

Fraerertim 

pr» log diutr/i iramitis Vitttf^, «h., 'forte yte HtuH^fi^ fa. droriuUC 
vcr/i) cv tntcrprcutionew 109 £/^/^lioAi». £r iMrt Cttdi«n% ^A* 

Juutns £rf> a pr. m. - r»Heui»ntu Meditp . tU ^raui^us ed*. MedtoJ^ 
113 iuquat Gcth. pr. Viro doflo ajk Srruium hic vcrfus adto fc prow 
bauit, vt adrcripferjt: ^iStnt Virf^ilif hot hemilHchium vnum 'dc tn* 
viais «ft.,y 114 Murit rn ^^4 GoUi% j^r^ tx vcriii itft. ** 



« . • j ^ •, 



i»4 pTO {blo, ttrra omnino*^ 
IV9 ipi H virUem <AtgypHi>n^ 
^gra ffcundca ureua NiluS. 
Caeterum v» lO^ fqq« tMQtt 
Uud. ^, 257 iqq% cgregium 
locnm ante oculos liabuiire 
videtur* \q6, flnutum riwos^ 
^mii aquis obducat agruni ad 
fupplendum pluuiat dereo> 
tudl» quae pofl arSitionedi 
m votif habetur^ vt Nubes 
ap. Anlloph* ni6 promittunt 
Athenienfibus: v» vm,^«*>: 

fA$v ^firovm 107. TotUS fci» 

licet verfu» translatus ab ani» 
manttum r;::nfu : isque orna* 
tifllmus cmn fqq« 10%. ciiuofi 
iramiiii pi^o montis mollitcr 
ciiuofi) in qno nuulis tra». 
mitem facit* f^percitium^ vt. 
i^^it^ pro fupexiore, nontiS' 
partci 9ota res» Si^ pm. 



.. > ... , 

lliad. V, .1$^, . ^n^JcaUhtk 
fimplic» pro aqu^ vt v» lo^ 
Jfmtius ct wW: . j 

Xku Verba funl -HeGodi 

^'Efy. 47 i '^'^i- m iti^crir.% 
Xfiyc^ns rtvnfif /j»w^ 112.. Pm 
interpreta(iope AiPitn, XVilU 
44> 1 /wffr rrfrtf Jk^ttnm H: 
tuxmria ^> tfvMf mtertiiaw ftr^^ 
%iUutB pro/cumhuHi^ tte» 4fr 
Luttfria fogftum tqfligtugt* 
dentf petoris irt keHm limtias 
Xati ti €iepqfla$ <jui4tm Vil 
Ja^pius 'imBfm tH fpica iVirV; 
rian{ fentiuHi^ Theophr% Hifi» 
Plant. VIII, 7 "^riiTtus *>•*: 
^MS Xfif^h *ffii "Ft /iiy 9vX«^ 

%A{*fft rif atVoy) fitidem faU- 
ce inter nos« 

114» Speftat ptaeteptuMiv 
ad agros) in quibus aqua*-i 
rum coUutti#s,&^i»m ta*^ 

a vu* 



aia P* VIROILII MkAomS 



05 Praefertim inceitis fi menfibus amius abundanf 
Exit , et obdudo late tenet omnia limo : 
Vnde cauae tepido fiidant humore lacunae. 
Nec tamen, haec quum fint hominumque boumque h* 
• Verfaodo terram experti, nihilinprobusanier, [bores 
sao SliTmoniaeque grues ^ ec amaxis intuba fibris, 

Officiun^ 

tl5 4trtU %f* troVum GryuniiMit. lib. I| qpod fem poffit , vemai 
tameo ooA elt nm mtm/fMui Rcg. opud Martin. 116 Sxiit 9MUS9 
Uadiaa. n/ trtffid^ MeiMg. pr. tig Ai^ovM deeft Godiuio. A^ 
miuumqui diuntgut lubvrts ap. Seru« Acn. U, 306. ^«m vnus Mcad.» 
perpettto. tumfumt Seni. Leid. lao kuiku plerique. tef6« alii. 



^t ac depreflit. palmdis coA 
iUfum kitmorfm, H^afirgtUlfm 
ColleAi et ftagiuint lacuhae 
Aqua f pucris coUuuies » de> 
ducitur fulcis aquarib fadut 
-quos co&aas dixere Plin. 
XVm, 491» 9« ColunuIIi 8» 
f $ ilU^s ap.Fefiain; iuc vero 
cius generis fulcus feu fofla 
cxpritnitur, qua aqiu tsrsma, 
li. e. per Tci ad •renofiim>lo* 
eoniy deducitur, vbi in (abn* 
lum {e infinuans tandem exa» 
refcit. ' Alind foflarum ge^ 
ms e(l in Mo adhuc incuU 
t%9 Tt cultui idonettm red- 
datur: cae ytl patentes fitnt 
vel oaetae. v. Colum. 11) 2» 
$• Pallad. VI» 3. ns: incer' 
iis m^ufibtu veris et auQnmni» 
qnod anni tempns - incettaC' 
tempefiads dk. cf. Ouid. Art. 
II, siS; Ihc tamen de ver- 
lus podflimiim agttur. exiff 
cnagatiir ripat » vt A^n. 11, 
49 d oggeribus rupfis tstm fijit^ 
mmu amnis txiii, Tum' o^« 
dttifa ietai pro obducit. 117. 
pro vnlgaris yadt lacunac 



ititubs 

cxifiunt /stdata kmm t r e ie* 
pkhp adeoque putrido et no« 
xio. Judami, madent, locai 
in qttibus lacnna exifiit. 

Iig« lieciamem ttikii. Videt 
transitum ad aliam rem : ea^ 
quae noceant fegeti^ Com* 
paiat locum Lucretii V> 214 
fqq. Macrubius VI» % extr. 
Mttltum etiam oflicinnt, ob* 
fnnt, anferet. 119^ imtprvtus^ 
infatiabilit , aoidus, et hoc 
ipfo noxius. Scilicet, vt 
poft variat virorum doAo* 
min difpntationes lemel mo* 
neafur: probmm efi id, quod 
verecunde fit, intra moduni 
efi, moderatum'; adeoqne iuf« 
tum , modt^um , aequnm» 
Jmprehtmn autem, quod mo« 
dum et menfiiram excedit^ 
adeoqne immodfcum , ni* 
mium; iniquum, iniufiums 
nimis magnvmy et omnino 
niagnvm, grande, vehemenst 
tronf. ad Aen. IX, tfl. Sic 
mwHs. QtKid feqmtnr : 
Strfmonime gmes, firequentcr 
ia poetit occnrrit: S Tbra- 

oac 



GEOROICON LIB.I 



SI| 



Qffidunt, aut vinbra nocet. Pater qo^le colendi "" 
Haud iacileA efle viam voluk; pdjnu^que per axteitl 
Mouit agros , cuiis acuen» mortdia ccdfda } 
Ke^ tofpete graui paffus fua.Fegna vetetno^ 

Ante louem nuUi fijihtgebanr aruac^leois yiif 

Nec fignare quidem aut paitiri limite caoipum 

Fa» 

I6umhm «nti^iiir fcrijfhm. v. Pieiiiini. Svbeil nti«, ^tio^ nomtiu m 
Calltco foe mwtt,-^ breiie effet, profHtBtianuit; vade lubftitut«im 
ptiEiii y. I» aliis prommtiatiim rt o, Jirnde 99hnu » vorurt, «rdttosm 
121 primusqMo pmrnHMm Roi]Uii«&. 114 /«« •«rtf ed. Ven» ' I2£ 

fubitbmit Leid. fee. et Vefll 126. i\Er /Igmare qmiUm e vetuftis xialtx»* 
etiim Romanos x perpem» vtriotate , tt (e^vuhtsr fyvt hoc visi dbc* 
li,^ Debcbal vtiqiu «It^raUratiD coollaiUeK £uFiMci. /gmart foium 
xecikat Macrob. Sat.L g« fotte memoriae £raude* 



tiae £mbut» cwm ftniiea 
Shrym^, veai«at finie» ia 
Graeeian»» evn bieme ht^ 
gnieiile m^raiit hUHhmm e 
ctcboreovuia geneve^ enrati» 
Cttm» .iibris. feii fadicum au« 
nutis fil» tate. fexpeM r no- 
Ids EmdrmmH,, Theophr, Hift^ 
PJanUVB» it ri mxif^^ — 

^eiwXtdfar' fr«Ky«Jp.|«9|«i^-^ 
tt^mrrmff, wm>j» rr Mrt>i«««M 
ifXi^ Xmfnfimrm fmi^Mi '^ no» 
SBodo hortenfe fed et filu0t> 
tre gesHU eft, «Mtfflr di6iim ^ 
idlem profequuotiir anferes et. 
aiiae aues domeflicac». vid«. 
CoIu».V]S> H»a«^ 

IXL lam ^nitcxpio yerm» 
Batmga ita eonftitutiim eft». vt 
<lii vendant fua- bonalabore.. 
Non mvkuni le^orem ad di« 
g^eflionen» lianc duci iiiteUi* 
£ts t redit ad propofifium v» 
Ho^iss. Adumbratua Iwia 



ex^ HdLodi "^^ 4S feq?*» 
Noflnu»' ante.oeulos habuit* 
Ckttdiaau» XXXVI, lo fqq^ 
^. la»* Tnbuitur lomia 
ini&s 9, quod .fisb esus i»pe« 
no conttgkr ftisnulaBdo igMK 
tiir homimm aniiiios eusis^'. 
JVM# mgrof^ h^ feek motici* 
si^ asar^ •eeeffitatem colen*; 
di impofuit^. Caetem» lo*.- 
ew» e^reffit Maml, I,. 7^ 
fqq.. Jk0 mgu^^ h^imnes» 
qmbus^ impesabat.. tnknm, 
pro igoaui^, i»creia..'Neme-' 
isan. £cL !# 4c>« N§e Pgmm 
pmjks mhx marcn'^ tHMtmttam 

115.. Expreffit ex. Refiod»; 
*%/ y. 90- fq*. et Arato 110 fq». 
lodc.lociiftamubtis tnOafaift- 
inpvinus a TibuUo I» ^». 3f 
fqqw, rbi v. Brouckh. Uana 
ver&ni refpexitf notaate Bnr* 
mann0> Scih ep^ 8<S1 de Sc&» 
ptone r i§rrmm » ir* moft /liia 
prifiisi » iyi^ Jkb^^bmK tltf; 
Cxpreiit iiarc; Qmd. MeU ^ 



«4 



P. VIRGILII MARONIS 



Fas erats in^oicdium quaerebant; ipfaque teUw 

©moia-lihems^ nuUo t^olcentes 'ferebat* 

Dle malum virus fetp^ntihus addtdic atris, 

150 Psaedarique lupo^iuffit?, pontum^ue mouerij 

•. "^ MeUacjue decuiEt fgliis ^ ignemcjue temouit^ 



Et 



t^S fo^ ^oknder^ cont &NMifti, ^ pArrhu^ 131 Mfenfflt Zulich. 
^ firagnt. Morct, ./«ifr^r MoTCi. pi.^ qi\od,Dunnanno pla«€t; mi* 
biao.Q^c^uOi eflist «oim vulgare pro pocrico^ fffiwoMs^.pon 

l«oi(«r| fQr^e qoq (aiis gratuoK 



l>5; AjnJH* i^ .4»^ Ntafat 
#r«#^ h, faUetmey.foUtum» vt 
iaiepei n^^/n m^i^Hmi <}uic% 
quici acquirebant» parabant, 
iq.cCMnfiXHn«( parabant^t af« 
fereb&Qt^ £xponit lUa^antv 
\aJMkU diui, V, f» fed fuo mO« 
le iaepia «atmiitua^*c£.Iuiliiu 
XLID, I» 3; l^audai: vetfun. 

I*:i~ia8 SoWfep,'9o. U«* 
fitoMtft liberc>9 fatu no^ coac« 
^a,*fj)ontc^ Horat, W Cftnn; 
^4« la LibiPatfrufM^^im-i 
mifam^fipu^riktgeilta. Ac^ipi-^' 
tcBTYiJgo diftutn pro Kberav 

jnreflSm ex Hefiocl*''E^>'. «4 

^ AMro>m2.rit itoXKif t> i(^ 

jS9^4«, l^ucr)6^.V« !>4o ^^«« 
rima iH9i t^ffus^ eHam maiora^ 



DI, 4, »7. no, Efferauit lu- 
posi/wft^niiA^ff m^utri^ ven« 
tomm fcilitet vi et procella, 
itiflit' Burmanous remis mo'^ 
tum mar$ inteiligcre ct ad na<« 
vig.^tionem : malebat referre ; 
atqui Hc ifC,!t^6 inanU ciTet 
tcpetida dusdem {entCAtzac \ 
et* ntmcmata caaoMncars 
qiwic fuperuenerc, t^u Nou 
iam ^yt awte « folia roreo^ 
aiiqtieminelleam eliqtiabant; 
deterfum hoc me( cft foUis ; 
Vt y?/M(5 dt^ffm kott^ int U% 
404« v.-fop. ad EchlV, 30* 
addecPfin,XVI, t»C-n. /^- 

mm rfmauMf lupjter^ qucm 
iam Knte * Saturnio. aeno vii^ 
bus hominum adfuifle ncref« 
fe efi ftlitucre^ Nunc cuQ^ 
lupit^r fhnmH^ ita yt ciu* 
'vfks-ign^^i^rctur, ytqtio adcQ 



t^ $upr« 99- i99tpftaro ^ruiss ' necefTe cflTct mox eum itcnm 
mtifo^ fo^#4ilc O^A> V^eUlx (o j. rep^riro et fiticum attritu eli^ 



1)^^ Sub^ (otie f^rp<H«te& 
RkAifun^ vcneuati^ lupi ra«- 

aiiqtia gen?r»i funl airo «o/9r#. 



c^ t Cum ab eo repcrto om« 
nium aitium initia» omnis« 
que vi^e cultura (SleduA» 6u 
H^ftenu* ignis in vcnis ftli* 
cum tamquam abfconditus^ 
abftrufiu; (vt mox vC 13^, 



» '7 



GfibBiGICON LiB. I 



«15 



..1 



«•"^ 



fit paffim riuis ciirreritia vina fepreflit : 
Vt varias vfus meditando exturideret artls 
Paullatun , et uilcis; frumenti quaereret herbam ; 

> ••I' ■* •••'»♦•1«»' • 'k- J_ 

Vt filicis venis abftriifum excuderet icrieih, . ^ 

Tunc alnos primum.Quuii lenferQ cauatas^ . 
Nauita tum ftellis numero^ et nomina fecit^ 
Pleiadas , Hyadas . claramque Lycaoni$ Araon. 

^. . .. Tum, 

• / uaTfMM Ven, 133 et 135 ex more in finiU Toeabulo viriacur. 
Kuixiuderitt^ txtrudtrtt, §xen4trrtt^ (yt in vtroqoe Gothano^ §3^0-» 
iirtti ^f, CeorgtiViiyScr .f|w4«((i«4o<M^94g'«Uc]r/I ff diitf IVlurtin.» 
mide.pro !<'<; .. J34./^< .m/rm afuUis coni. W«44ieU; Wirii Parrb^T 
I3S-^^ HcinC « jBclionb«t4 «ntea ^f /., y.^ in 'Ytiv^' Goth. Sraki)ue\ 
boc.haiid dubie ^eniy^.: nifi ctMm f^/Wcir-a.drci«e<U: 136 TVii^ dU^ 
fiQfdlimii frimum £ciipti HeiixCHpraetcr Medifu et <7udk alutos SeKefi*» 
«Aiiu-MenteJ. pt , a m, pr. 137 /rAif Mfi9^« nk^u ifauita sum •, 

/f4J« Uttdat^^ens; aci iCcn« VI. 64. i^kmi ed. ^orib* . . 138 PiMnB - 
. alii; itft4Uf«*ir)iAi4r (cxibendum foret« AUi ftiff adiiciuat. ^ ' 



f T 



135 



rntf^ emrrfMHd vintr:' h\^: ri« 

vbs' vini Jlueirtf^r''; Sic Co-^ 
pU9i vxni eloque;bautux:yete« 
ret»vvino' fponte ex vui9> aut . 
e lacu &ltem ih terram* Sei» 
flucnte. conf, ad'^ Tibull/l, 
B«4ii Qoa q»aiLjei ^foatibui 



- .. ' . "i 

. 13^ Tum pilmnm n3uigii%'* 

tio imk^ntal' Multis modis va-.* 
liatumphantafiiia apud, poc*,.' 
ta$ ;. . vide TibuU, I» 3» 3 ^. 
Propert, ni, ^, 43. ManU^ I|^ 
78 1 ' Vi)i ele^antcr van San*' ' 
len V. t^ emendat : /ua ^wij* 
^M /iuis fi^a ttoffh ptiSatasaj^^ 
quibuidamJiHiiui^^iflumf*. /^n/ifM ts^qu^nx onus w*^ 
na vinofa prodi^-e. pAjUffpj;nt< vumt.ip& adjiu/: intadti vjpiTQ ^- 
tBj|..Pm|:iia, haeo Iuj>it^|;.4t% . habuere^ , a/Mni»^ vero aowi-^ 
mQfjtQratus eA^ eo^CQn&U}|,^,yt nat, qma.p^uflj:ibus etUtto*. 
vfu ^uciur,^ntur artM».,^yti , ribtisi ^audet;: Ge.Il»4UA^ 
que in^pnium et ipdultriam^^ mn a iommum ji^dam /f««t. 
acDerent homines, wditan*^ htnataa afHus.Mbf^P»io, 137« • 
^?v CK^rcendQ» exptfouVido^ 
Not^ xjef • ct Ccjrda-.. 134* 

frumftui hirbfim^ pot^ mQre 
poet^rum pro hert^^ frumen-i 
tacea^ h, e. frumentOi^ fcgc-. 
te: cfkEcl. t^as* quacnrei 

fu/cis, aratioo^ prQduccret^ 
parareu / 



Sidera locii fuis ^ Qomini'» 
bus uQtari coep^irc \ ijS- -^''^^ 
#0/1 vrfa maior» Hclice» olimi 
CalUilu , Lfffao^/s iiiia » aq<% 
ta vcl ex Quid^ Met« IX,. ^a&.. 
^/«''^a \cro tamquam Gdus : vt 
fup« v. ^ctarfjfht^a mmtlifidsm. 
t<i, Nifi fovte V^jVjj^iiius grae# 
O 4 ^^ 



9i6 



4 f ., 



P^VlRGItU MAROWS 



Tum laqueiis captare jGeras ^ et fallere vHccr^ ... 
940 Inuentum, et magnos canibus cuxunidaie {altus. 

Atque alius tatum fiinda iam verberat amneot, 

Alta petens ;' pelagbqiae alius trahit liuniida lina* . 
' ' ^ Tiim ferri rigor ^ atque argutae, lamina (errae» 

(Nam prinii cijineis fcihdebant fiide ligmim) 
145, Tu«L variae venere artes r labor bmnia vicit 

Inpfobus et Quris vrguens in rebiis egeflas. 

^nma Ceres ferro mortalia vertere terram 



f r 



ihfflrtuit£ 



xmn rfoftonim ap. ftann.' it^e /i»tt*iMtwii.' iiMfiioi vnatAtmi^ 

iuiumnm ir/l: m, voiu MeMH 141 '«•« «.'Oiid; nt&rbTmt m&Het' 

Heinf. fiuktm Uuumt ed; Ttfiif. rt Ald. pt. ec ftc.; Vt xH- Goth. pr» 
142 Alii iun «pudSb>mum poft aiMiirfli-diftinguunt, ct iAn%\int Mmt' 
pttmu fflag^uM^- U» Reitildas ingAniore cmea&btt r ^Ato pvlmf pili^ 
goifiM » aut fnUgtqui, MgMa Menag. tlL • f^j^KISi }krm\ firtm^ 
Immmimm^ 144 ^nifMi admodam mtfltu' VtTfoiii*totiim- pro iiireK«» 
to habcbfttlac. Bryant V. C; et&teor me ipCum in ea fententia fuifite* 
Vffrba qxidcm* fiiqt «dmocbm ornat&^^ itgWm' A<n * Vi,. t^* f iii wf J 
^.M^ iH/^ur &m^Utmr^ Xi^ l37:Ko»<tf%| «fr mfi^jkrr^.Jkkid^ r- ^ 
ySifit; Venim alicnum a. se efi i4» quod ijiilexitur^..iet Ceotentianuiii, 
B^sQt inde l&nguorem contrahit. Zwn prfmum ed^Ven. Enimuer»'^ 
Nmn piimf edit«m iam liide ab /Bdd. /birfff^tfiir Cantabr. fijfiu ra^ " 
tnr Leidenf. rKn% a Jii; iisa.. 1145 fwttji ftb wUfVtn* 9kU tt&»i 
HfinC e melioaibM^ npn primva- dcdii ;|ed'Kuoeaiiit poA A^d^tacK») 
Naugesii.. Vulgajnitfit.. i^^/vyg^ Wedif • « »^ pr- 



cmi* Yerfunt aste eeuToT fca« ' 
hvitt nksfniihii 3^ ^dlJkrrv, ^ 

" 9)^. Fknafi0 et tmcupium ' 
imienhmw Aues hic inter * 
/#r»y roilipreftenfie. -141.111^ 
Tentx pifeatio* /SrMAt , ' fii^ 
X«/y OuRtio A.>A.'l» 7d3 
iaftfittsn^ ' rete » ' xn fliHi^m 
pn>teAtim: itaqBC vtrhirat 
amurm , qt» keit ^ fed audet 
jam pHcdtor. 9d mediiiA. al- 
vevRi preetHlere^ «/M pitfm, 
SKMr alras in jutagimp xn ipfb 
mayf, caeniculis pifcatur. 



143. jf#rif r^ohm poetat - 
pn>'^{b ferro rigidb dixitf * 
feqimti eix^ ManiUiis » Pni- 
deodtt^ et atit. InteSt^tur 
tameti li: H 'vto fttri ad &• '^ 
fthrtn^itar proettdeiuia» firca** 
riii^' inpHiim > dvrati? a4°* ' 
cihut' ftm » ferro iam ii &• * 
aiir^a^ eiiidi coepto. 14^. W- . 
•#r# » prQuenere » inubiitai! 
fimt: i^bcr improbnsy per« - 
iricax^ qitt ntdla aemmna 
vineereCCer. v. fup. ad v. 119. 

147. Inuentaaratio Cereris * 
bescficio^ cum ad hon^es 



.QSQR.QICON LIB. f.. 017 

Inflituit: quum i^m.glandes atc^ue arbuta (kcrae 

Deficeient filuae y et yi£luio ppdona neearet« 

• *' ... *,**' 

Mox et frumen^^ ,Ia,bor additus : yt mala culn^s . t<Q 

EfTet rpbigo » fegnisque horreret in aruis 

Carduus: intereunt fegetes $ fubitafbera filua^ 

Lappaeque tribulique ; interque nitentia culta 

Infeliit 

« 

. 148 /4mi cd« GtDeoi otm Servlo Das. • T49 Difmramt non^ 
fnilli apad Pkxrom* mtgartHt Rom. 150 i^^iiiMfK» God. ct Gotb.. 

ftc. mM. pr. ' •s/niflMiH^ voni.'Biinn.| £td haeret in l«lwr. vid.Not»* 
tt fn. .MiJwKr Cud. «t a m. ps. PatthiC 151 roMgo meHorop fcri«' 

Iniot: dederat lioo iom Commclin. ePaltt. et renocaoit HeinC pro 
faMgo, komtftet Ven. 153 triMiqtu Rom< Medic. et Gad. Sia 

^ itiamGcotgvIII,.385* «p^tfiNtf ^/m PmrrhaC et cd. Mcdiol. 

Sed wA. Borm. ad Georg. 11, an. 



in coetns coados glandium 
viSus haud fufficeret. Cum 
cultora labores et aenimnae 
natae funt. firro, vpmere 
«c ligone. 148, Gsm iam fiU 
va9 , quae jpoetice diis /asras 
£cunfur f diJicertKt quoad 
gtandu ii arhua (JPofituit 
vcrba varle iun^: fcd gtan» 
mesfitsiag, (eu liluarumj ofa- 
tionem^ minus poeticam ef&« * 
ccrent) ; e^ cuni quercHs^ cu- 
ius geheris' nbbilj^mac apud 
Dodonam' £Iiiae'. non am- 
piiiis /atis magnam glandium 
copxaxa fuppeditarent. 

* h 

I 

150. Redit ad propofitum 
V! 111. Mox etlam noxae» 
siara eb danma (Jahor, vt «i» 
90f jpro tnl/tim, fiXttfif^ intia« 
fere fimmentaj h. fadum^ vt 
fegetes vanis malis ac mer« 
bis laborarent; innafit eas 
rohig0 fna/a, exitloiaj quae 
culmos exedit^ tanitms, qm 
ti late ierperQ ct lemen qua« 



qnauerfus diffeminare foletf. 
ex vno enim feminis grana 
viginti quatuor millia » pn*'! 
mo) adeoque qioinquies mil« 
lies ducenties fexagies ce'n«' 
tena xnilJia (52^90009000) 
granorum {emihalium altero* 
annb, produci pblTunt. vid., 
Martin^. ' Jigms % qui efficit. 
fegne feu retardat, ad quod- . 
cnmque^ ad|iaerefcit ; tenax. * 
Vir 'dodu$*^'Meierotto, eo 
reu6cat% quod carduus ara* 
trum feu raHrum retardat* 
horrtrtit cum vi» pro cre^ , 
ceret : quatenus korrtrt poe* ' 
tis dicuntur 'omnia, quae 
ere5b flant, ;int eminentt vt , 
pHi in metuentis corpore» ita« 
que et fpinofa virgulta. 152«. ' 
fituam yoc&t lappas» lolia etc» 
vt v£ 75 ieguminnm Jttuam 
/onantemt ttL Jubit ^ fuccedit ' 
in fegetis locum. 153. tappaa 
noflrls KUiien. Plinius «iro(f/« 
yiry ita reddidit vid. Martin. 
«d h. L trihdip Qpinae genns, 

O ^ ia 



Infelix loliuin ei fieriles ddminantur aiiena^. 
155 Quod hifi et adliduis tenam infeftlbere rafiris, ^ , ', 
' *Et foliitu t^nebis aues, et ruris^opaci / ' 

ralce premes vmbrafe, Votisque vbcaucris imbrem^i 
Heu^' magnum alferiiis fifuftra (p^fiabis aceruum; 

Concufla* 

- f^ naftuntur Moret. rec. ex EcL V, 37» vbl idem vcrfus. 15J; 
mJ ^u utVtn. .k^timm Medtc:yUrqu< fiiun.Hegi^^) et f»Ucckc-|Mte(l; 
fed eftinterpreti[ae£ituln,.t rei ruiUete ratiombm alieauxnragitQrT 
cnini hic de fiKTitiooe, qu»e 6t fem.enti' |»er46L»i Md cofideAda.iSmi*. 
na: a ^ibni etiam ai«et abigend^e (ufiti. et. imfiqm .«m* iam Vm 104« 
«tixcrat de fulcitiatu, ttiatipaefafta] .n«nc iHrram ktffffUrit ktt^Mn 
agrO iato» raibro indncend*. - fiS^trg FftrrhaT.. rmtris K>. Schrt4«r.^ 
coni^ ct hic. 157 ihmifram Medic« &onoiaruA cum.maJitii. . 15& ff^u 
ftmjira magnum uii§rius iaudat $eR. de Bcne£ WU, 5. txfptSiabis 

Medic. Pierii ct Bodlei, 

inl^alia frequens. /o//»im nof- tum non kabrntibms ; § diusrf%\ 

tris LUkk, lolium temulentum ekrent ed venio/a et exceija." 

L^n., eti£n, vld. Geopon. Ily i^^/terrdm infeTtabtre rafm 

43. Galen. de Alim. flaic. I tris^ aifiduV: de farritidng ^ 

vlt, Plin: XVIJI, 44, II 17. loquitur (cf. Columl II^ 12) : ' 

iefetix^ flerile, *vt/r/ijr arbor' quae' fit femente fa6laj an- 

pco frugifera. vid. Jntpp. acL ' t^ occationem,' (arctilo : quodL 

Ei 




la'u(iat Plin. XMT, C 77. >w#-,' fittabir^ pro infefhtus fueris; 

fra pro frumenti Sritio olim vt et ^cliqua. Sed Ita folent 

habita, vt ethQrdeum^iA cam poetae. v, Burm,. i57./rofi-. 

dVgenerare credereat, vid. des «r^rKifi Vmbram jEacIen* 

Plin.AVIII|44« i;\fed'pecu« tium amjmtandas t^t dicit:' 

liarem herbam» fui feminis, falce premitnriij quod^feca- 

efle doccnt recentiores« Re<« ttir» l^iii cum Mitfcherlichio 

(jWt h.L PlinV^*ni^,i7»> acci|icrc malis frepierk\vm<^^ 

ffam MuHn ettrthUas 0t earn bras CQmprixnen» coercerel ^ 

diios tappasqn» no^ ntngis dnam Vcrum Ct Honlt^I Carm. 31, 9 

rubos interfmgum mQrQos.po^ fxeman^ Qwnt^fdke — vitemn 

$i$a^q^am iuter ipfins: tfirra^' rns opa^frjvi h^ arboribus *cpn-i 

peftes ^ tmmfraiterivu ' Qieiejlet fitus agersadeoque prq ai^bo- 

frngnm vtmntirmmqnf^ t^aiumt, ribus. vatisqtk voeauerislm^ 

vn//o mivus voxi^mcfiv ^^go^ brem^ faauiter» nifi votis Qb-^ ' 

frequentiffimt^ tiAee^ im rofcida tinuerls : prq vulgari: nifi 

0raitn c^nnaU^bnsqne^ mcperfia^ ' t^iripefliua^ ' pfuuiae 6btige<^ 

- • - * 



GE 



CO.N LIB. I 



n^ 



ConcuflTaqueBonibin.in filuis (^labeK quercu. 

Dicendumet, quae fintduiisEgreilibus arma^ ^160= 

Quis fine nec potueic feri,' nec &rgere, mefles-: : - 

Vomis^ erinflexrpriinum grape Tobuf aratri, 

Tardaque EieQ£nae;matrisr voluentia plaufira, 

Tribulaque, traheaeque, et iniquo pondere rafiri} 

Virgea piaeterea Celei vilisque fupellex, 165 

" Arbuteae 

l$^.Come9fnmiitt9^, Gen.» nale. vi4« inf* 1S\9j^ Sxtujf^ vnus . 
Me&d.' 160 iiHTis ^tuiw fint litgi vu^t Cuningham. i6i non p. 

Zulich. i6a l^Qmis vel Vomtr Rotiend. vid. fup. v. 46. romtr 

Got^, pr. 16^ Tmt^o ^Nf VoC voliuntia watrU ^\lavfira Goth.fcc. 
>>K^ii# cdd^ vctl. et AlJ.'pr. KUufimis nojjauit pocta pro vulp:»!'!' 
*£VWvv/yitc. 164 M^ttUnyirrlaudak Nonius MarciUm. E{1 lanflt 

itihtOa et tribuhiw a rf/^a«f. dC Amfft dt IfiBoifom V.* C. ad Lottguq».^ ' 
p. ^ 2 o . trtthaequt Medic et tl. M abeft 4>Va£C pr. ' rajlra Goth» pr. 
THtruni ct hic luL Seb. pracfcriptum fiabet; fed illet ex Probo tutpL»r 

'cor, omne inftrumcntum ruiUcumei^umerat. ' 165 CMUi 
' Mcntei. Gud. At<ft'KtXitV. 

rint; 15S, I?^. Mefflm par- in p<mpu EUufima ^t^tci^titi%\ 



cam"'ror€ otninatiit poita or- 
«atr; Ex Hcfiod.^TEpj^. 394. * 

Tby* )ttif fems rxf/Ltruiv X^rU 
^uif HriSffvps i\KorbiMS «ITxliff 

^^viif ixi^trriSs ' 

•': ' ' 

t&9 -*-ltf(f. l>e fHffrttinefrih 
Operis ruilitj agiti prhn\im 
vomtr r vom/ir» et itratmm ro^ 
htfitmti tqm ptaufira 'bobns 
idn^; Tn^e voiuentia fe,*#iir*' 
i/ii, pro tardiiim, tar^e, quae* 
volunntur, tt^Aa a bifbrirtt 
et aguntur tarde 3 forte 'ro« 
tis paruis iisque {bUdis, fine* 
radiis : tympana aippelknt ; 
cf, Pfobus-; cuiusmodirotac» 
etiamiium paffmi yifiintur^ 

etiam in Lpmhardia% ^erl 

lacra ^ quippe a qua omntna 
«peris ruRict ratio profe^ 

(it9a y^xQ, €|Uf 4 «oruuK yfua* 



fueA, vtiiiter inftrartfrntal:^; 
Orgica efl[entT in pompa enita ' 
ElenfiniaCeres in theiiris, ^** • 
ixifii^rosy quadrigis candfdis ' 
ducebatiur.' vid-. Spanhem; ad'' 
CaHiih, Cer. 122) ; TriMum ^ 
fit $ taMa iapfdibui atttferrtt * 
ajperata^ quo (qua^) impafiio* 
antriga aut potidere grandr^et*^ 
kitttr iuittenHs ittnCfist trfdi/cu^ ^ 
$ia$ e fp^agrana Varro RR. 1, [ 
^iyt; Vfus «ius adhne inter' 
Tut^os (v. P*oyitgo de Patt/Tja^ 
catfait dans UtQrefi ctc, TAy 

pn "if%% Vbi etiam ferma «it*^'' 
preflk), 'Trakea C traba^ Ve«' 
bicuH genui line rotis) iuhgxt^ 
Cum tribulo etiam Coltim. II>' 
21; vide de vtroque SchcfT. ". 
de rt vehic, 1!, 7. rafiri ad- ' 
xnpdum m^gno pondere ; pu* ' 
ta dentibus ferrcis^ item,' 
pcrgit TgQtK^^ xtliq^^^ /upe//ex, 

^uae 



«a P. VIRGILII MAROKIS 



«|Kme«| 



Arbuteajs cratcs «t mTfiica vftnnos^ 
jiOjfuoi^ quae.mi}ltD anie memoi 
Si tejdigna maoet diumt gloria 
Continuj) in filnis magna vi fiexa domatnr 
170 In huiimi et.cumt&xmam<adapie'^rlmiis-aiatri; 

Huic 



• « 



166 muf^itvmSks Rttmtntirv TtnniiqM i^riptm tittiqnb f6f 
pTMnifa hM. fec. rtpoums Medic. Pieiii ; et alii ftp.Burm. 168 
vri Rottcad. fv» i^^.dom»tnf^in^»Uatttm imfitsuL 



qnae' ex vtmtftttm» o^maitrim 
ruftiea, vt Varro ak I, xx^ i» 
adeoqoe vr/i' fit f CSriW appeU 
latar> Eleufiniiy euiits S!ims% 
Triptolemus, a Cerei^t,. Lof- 
pitio excepta, iatioiief» fhi» 
^ni aeccperat^ vid. Callim.. 
HyzBn. ia Ccr..^^ C^et A^ol-^ 
l^d. I> 5» I* Refenintar autem 
ad illam fupeHftfiiieai.i^ate 
ct pumms^ eutus .vfiis cratii^ 
mnfitriU Eleufuiiis r partaba<" 
tur eniA in p^mp», lacduy 
quae certa EkufuiionHn* dic 
cx Ceramico Eleufmem di^ 
cebator.. c£ MeurCEl^ufm... 
cap. ^7. Caetpi^up. fUfiodi 
locum* axite oculos^ habebat 
Virgilius. ex *'Ef y. 423 fqq. 
. 1^7. Ex Hefiod. ''%f . 457 

•tfufiu^ ^hfbtKf^ mmar ^ pso- 
vid^s,. Yt ibid. v..4»A/MrjMiur* 
^df , aon omittjens ct obli» 
vifcens y cC Colum. I, 8,8.. 
^rom/a r§p9m§Sp. ornatr pro» 
prouidebis. t68« Si iatis 
magnam ex opere ct it agveC^ 
ti laiKiem cenfequi eupis» 
155^—17^. FnAcifio (vid. 



axi V. ^o) vh&QS in tmrim ih* 
flecknda efl» quod flatim vm 
ipfis.iilttw^ fit^ cum vlmus • 
ruilico tta inconiatur, \t 
eiurua adolelcat cunmm ara^ 
iruM cfl ounG pars aratn» 
buris. Dc uomsrs ipfb nihil. 
mooet pocta; de quo diier*^ 
tius HeiiodiBS agit v. 427 fqq— 
coof. Plia» XVm^ 13» £ 4««. 
Sed huHm accuratius deicrip*^ 
ilt» «qu^Qi ia ipfis fcnptori-^ 
bias Rci Ruflicac &Aum le« 
gimus: praeter vnum enjA 
Varronis locuni I^ 1^9 %- dm^ 
bvrafraSfa^ nuUa alibi bu<» 
rae £eu' buris meotiD &da 
conflat; vt nec de dcntali ac 
reli^iuis; laoL cfle banm par* 
tcm aratii poiUcam^ tiguua 
iUttd ioctumatumy cui etterao. 
lunftus efl et vomer ipie9.h.. 
e..lignum fcii femxm roilra-» 
tum^ aduBCum» glebas eru* 
eas*9 Ron dubitatur.. Fuit. 
bttris> jdiquando pro temonis 
tamquam bafi ac fiindo ^ poft* 
ea ei infcrta cfl et iniunfla 
trabf ieu pectica , quae pra 
temoae eiliet; Ita kuic bw» 

ufiirpi^ 



OEORGICON LIB. 1 



ait 



jHuic a ffirpe pedes temo protentus in oGto^ 

_ w 

Binae aures, duplid aptantur dentaliil dorfb. 
Caeditur et tilia ante iugo leuis , altaque fagus' 
Stiuaque , quae currus a tergo torqueat imos ; 

" Et 

171 mhJHrpt Medic. m m. (fic. ct al; prvtmfuM Mena^r* pr. prtu- 
tmins Moret.qiiart. 172 Bina anris Morek. pi.» pnbac Heinf., reii» 
^Bazm. Bina etiam Goth.pr. dtniilia Moret. fcc. Copulam nusu 
piam adiici: dnpikfqnt mirbr; cum (blitnne boc iit librariis. 173 

gnlta Gad, , male p ct «ducrrante meuo. Hditur u Meotel. tertf 
174 Stina qnaqnt .tt tnrms ed. Ven. Stiunqn§ mrrKr.tiodlei. Mo« 
lein vtique copula in SUnaqne, Dcbebat cfle/ff^nx, y7'va, per ap- 
pofitionemy qnae fit fliua. Martinus non male cmendandum arbitn|«- 
tnr aUafut fagns Siina» qnat r. vti iugo^ h. vt ex ea iugum fiat', eaedim 
tnr tiiia, Quod tamen fiina taeditnr abfurde diAum vidctur vixn 
doAoy mtrarilicct ; non cogitabat, fe in poeta verfari , cui dici pote« 
nt Stinaqui pro : ^t arbor, quac fliua fit. Apud cundem vir doflos 
Jpaullo poft legebatiraf/kf ; non bcne. Nam aiatrum non mrrit, nee 
tnrfnm atatri quisquam facile dixerit. lo. Schrader. transponit 
174' >73* ^^ cactezis vid. Noum. 

fi efk poflTit, diflicile ii8A 
erat. Nunc meliora edoc- 
tus lubens in eam fententiani 
concedo, vt dentah fit ipfe 
vomeris dens , qui fblnm in- 
fiingit: vti a Columella II9 
2, 24 iun6b leguntur: vbi 
Celfus cenfet exignis vf>meribus 
$i dentaUims ierrdm fulfigerei 
Dnpiei autem eius dorfnm 
ad duo crura vometis refe- 
remus, quae Seruius fatu^ 
ttmniqHe appellare videri de* 
bet Mox iugzm ac flina £ 
mahica (SicrzeJ coniicienda 
efle dicitur, quae currus iutot 
a tergo torqueat^ h. ftratrum 
ipfum, rotis fnbnixum; qiiod 
Oallis peculiare fuiift etS^u.- 
h. 1. notat et Plin. XVin, 4S« 
p. 123, 1. 29, modo Harduini 
interpolaoonem non admit- 
tas, Erat enim antiqufl lec» 
tio s Utioxt cnlpidc voniert 

t4 



m fitrpt^ ia inferiore parte, 
temo, Irofiotvsy pedum o^, 
ttun anres et dentalia iungun- 
tur et aptantm*. Aures efle 
videntur prominentiae duae, 
£iie aflixi vtrimqtte aflerculi 
aut ferram^iitay quibus ful- 
cus latior «f&citur, et lira feu 
porca altion HLnc Palladius 
tit. I9 43» I aratra auritd me- 
xierat ^atrgfimpticia^ vei^ 
fi plana regio permiiiiiy auri^ 
ta^ qmhus poffint rontra ftatio' 
nts kumoris hihemifaia eetftort 
fiUeo aftoBm DtnMo accipie^ 
bam ciim aliisy duce Seruio, 
de ligno» quod vomerem re- 
cipit , cui vomer includitur ) 
^uippe cttius roflrum terram 
profcindeni di6Kim eft 4ens 
afmd Oolttm. n, 4, d, et inH 
A tf 2 vomeris nhtr^ dmtiem ;M, 
^uonodo tfttt dnpM dorfn 
Hptari «iit ipfiini 4aplki 4of 



»M P. VIRGILII MAR.QNIS 



175 Et fu(penfa focis explomt robora fumuSt * 

. Poirum multa tibi veterum praecepta referre; 
Ni refugis, tenuisque piget cognofcere curas.. 
Area cum primis ingenti aequanda cyUndrot 



Et 



175 txfflcrmt repefiiit HcioC >*Mcdtc. f m. pr. et ■liit , Tt et Goth» 
ftc Sic quoquc Picrit Jloin. ct Oblenf;., vt cum cm^dUur cdnucnnt. 
Vul(<o in cditis ct fcriptit wxpUrtt. KAtJem varieUs in Angticit M£ 
ap. Martin. 177 titgMfifrw taujfas Oblongus Picrii, 178 Ai<* 

primis Mcdic. vtcrquc ct plcriquc vett., ctiam Apod Pierium. Alii 
tum primum, quod vuigare c(!cr, ifuam prkmum , tum fprimum, ' 
V. Geli. XV^n, z, Htiam r/l ab aliis interiicilur. 



Jd 9IOH pridim inM»9tium $n 
Rhaeiia^ GmUine duax addi» 
dermti iaU roiuJas ; i/uod genus 
vocaut ptanarati (plauxnarati). 
Robora vero» h. materia, £eu 
lignum» vnde haec conft-' 
cianCur, /«ipro duraia efle de» 
i>eot. conf. Hefiod. ''Efr» 4^> 
Cx^» expiorai yideCur expri* 
mere naturam fumi, dum 
lente per minutas partlculas 
fefe infinuat) vt iter^ viast 
ientbras explorare dicimur* 
Poteil tamen etiam di£hun 
tffe } vt poetis alias probar^^ 
Vt dc boniute Ugni inde con* 
Ilet; nifi enim f.rmum et pro* 
bum fit» exarefcens rimas 
ftget. Nimis fubtilis ilU 
l^tio > vt explorart , dl^iua 
fit pro cxfudare» excoque*^ 
tC) expellere^ humorem tam«> 
quam lacrimas ac ploratus^ 
Caetenim aduocant viri doc* 
ti Ueilodi ^V^y. 417 fcqq» 
Verum dc hoc et aliis vide 
Excuril I ad Ii. 1» . 

t7(S. 177, Noia ttansitio» 
tVS furmula. ,171. D^ areett 

i>^i% ^veteruA c<»gUaaduiii 



tft: qui trat loclis in ipfo 
agro fublimior» qua ventut 
perflare poifet» foUdus ac 
complanatus > qUo fruraen* 
tuin ex agro congeilum Jla» 
tim terebJrtat et ventilaba* 
tur ; tum purgatum corbe ift 
horrea deportabatur. v. Var* 
ro de R. R. I, 51 ; non enim» 
vt apud nos» uitura in horreo 
inflituebatttn SciUcet anni 
tempus^ quo koc iaciebanty 
ficcum et uuUis pluuiis ob*> 
&oxium> quale in ifUs regio* 
nibus efl^ folet> nulium tcc* 
tum locuro> vt apud nos, re« 
quirit: in iis tamen partibus» 
in quibus c^elum inconflan» 
tius effet» aut nubilaria vici^ 
na habebantur: v. Varro l^ 
t^» 5> ftut in hurreo perticift 
txterebantur grana per hie* 
mem. v. Colum. H, ai» 4. Mo». 
duin con6ciendi aream eun* 
deo) fere cum noAro tradit 
Ca^o de R. R« 91 #t 129. cL 
Colum. II. ^o. PaUad. I, elu 
35« VD, tit. t. Geopon» 11» 
\6* vid. ad Tibull. I, $» au 
Pio tyUiedru ri$mtdmm k^tdem,. 



QEORGICON.LIB. I ^33 

Et yertenda msinu , et creta folid^da tenaci : 
Ne Tubeant herbae , neu puluere viSa facifcat ; xgo 

Tum variae inludant pefies : faepe exiguus mus 
Sub terris pofuitque donios atque horrea fecit ; 
Aut oculis capti fodere cubiUa calpae ; 
Inuentusque cauis bufe , et quae plurima terrae 
^onfirA ferunt; populatque ingentem (arris aceruum 135 
Curculio , atque inopi metuens formica fene^lae. 

' Contem* 

179 vfrrtnda ed. MedloL Sed fodlenda eil terra et comminuen- 
^ae gjebae, vt Cato c. 91. EutfrfmJit Rottend. fec. igi iitudaKi 

HeiflC poA Pie^um t roeJiorlbus firmauit; emendauera^iam Naugei^ 
in Ald. fec. Sic etOoth. fcc. iUudunt alii et,AId.pr.« quaoi fequuo- 
tur plcrique, Cnik varia» iUHdunt Ven. Nam variae iUudunt lcgcbat 
Keiskius. igt d^mus Picrii Longobard. MorcL fcc. ct Gotb. fcc. 

S83 ^fttos tapti elegantius laudat Nunius MarccUus. Idem/oM«r» ha- 
bct: 111,420 coluber /<rui/ kumum. IV, 43 Sulf terrafounrr larrm. Eft 
tameo nil nifi librarii lapfys. 185 f«« pQ{k ffoptriat exulat a Medi- 

«eo Pierii; nec male. populoHtqut Moiet. pr.. ct Parrhaf. gur^ulh 
fciibitur in xnultis, item «M#-|{M/ro. 1^6 metuenstiug inopilaiU' 

dat SchoL Horat. Cruquianus SaL 1, i. 

ViJ totumnat /ragmfntum me- I» ^U Faii/cert dicitur, quic* 

norai Pnliidius.' Eimdem qttid viribus fra^s deficit» 

Vfum praefUbat/7aiffVM/a, in? vt Aen. I, 113 naues rimis/a^ 

ftrumentum terrae pauiendae ir/ctmi, h. e. vt rimae fiant^ 

ct [olidaAdae aptum. Imita* fic nrra pultiere, folo in pul» 

tur hunc lociim Colamella verem ibluto» viHa ornatus 

)C, 3I8 fqq. , et refpexit Piio, cauda adiedum. Tum va* 

XVIII, 299 C 71. riai itludani ptJliSf h. varia, 

igo — 18^. Obferaa» quan* anunalcula nociua inuadant» 

lo cum omatu et copia haec tlam fubeant, quod elegan*^ 

dida iint: alioqui mureS) taU ter fitudin dlcitur> quia clam» 

pae , bufenes aliaque repti- et quafl per fraudem et infi« 

lia» item curculiones et fbr* dias faciunt» hac rationc elu» 

micae» nocent frumentOk fren dunt operam et curam agri* 

puintri viiia /aii/cai, h. neu coUe. ixiguus muSf non dd 

aeftu > quo terra in pulue» certo genere, fed eil epithetoit 

rem foIuttur> dehifcat rimis> ornans. 184. gutn plurimn^ 

adeoqtic ct in rimis gtana qualia mttlta> o7i rt woXKd^ 

%bUii/caui^ ii neipiani illae \%^n fmpHitti i. f^^^cftuvm ex» 

aguam it ofiia apiriani mttri' prellit Columetla II, 20» vbi 

ius iUqui /ormicis^ vt Varro de amurca» qua aream con» 

fpergert 



Vm p- viroilii MAftoms 

Contemplator item , quum fe nux plurima filuid 
^ ^ Induet ia florem ^ et ramos curuabit olentis : 
Si fuperant fetus , pariter frumenta fequentur, 
igo Magnaque cum magno veniet tritura calore} 
At fi luxuria foliorum exuberat vmbra: 
Nequiidquam pinguis palea teret area culmos. 

Seminsi 

1S7 Contiwfpttiur Rottend. « m. pn' T8S TfuhtU tt^euruauitKu'» 
finian. de Schcmacis Lcxios pag. 34. Imduit Gud. iMruauit Mcdic. 
turabitVen, igq /n^juuntur Oolh. pr, V^ UtxuriesVoSi btxum 

rla« Rom. Picrii. Inxurir Parrhar. ct HtilH in cd. Cuaingham. , qoi 
cfl Rcgius Burm.y atquc fic in eadem cdit. cxprcITiim c& luxuriaus 
toni« Hcinfii. «.T/M/^fraf duo tpud Martin.y vitiofe. tjcfflvr#< Pieril 
Mcdiccus. 193 piuguis yaUa Hcinr. c Medic. et aliis; ctiam Roma- 
Bo ct Mcdic. Picrii» tum Scni. pinguts paUa Mcntcl. pr. et Gotiu 
Ctc, pingutis vcl pinguis pahaa vulgo cditum. p^Ua piuguis 

Morat. pr. ttrit Romanus. 



fpergere {blebant veteres, ffam 
ifa rts a popuUtHens nmrium 
forfuuarumquo frmmnUa defea* 
dii. cf. Pnident in Syoun. I» 
£052. 

1S7 — 19%* Omatus locus." 

Vt de futuro anni prouentu 

xudicari pofllt » obferuandum 

clTe dicit , an nux ant^sdaia, 

quae primo vere floret, abun* 

det multo flore ; ita enim 

magnam fertilitatem anni fo- 

tt ; fin pro flore arbor fbliis 

liixurietur, tneflem fore ma* 

fignam. Ad ami/gdatam re- 

ferendum efl!e, fcx "Thcophy- 

lafto Problem. nat. (c. i5) et 

Philone de Vita Mof. <I1I, p. 

1(^3 , T. II ed. Mang.) apud 

Cerdam apparet; cfl enim 

nux generis nomen. Aemula- 

tur autcm Maro Aratum, qui 

in Prognoft. 314 fqq, figna 

srationis faciendae a Jentifco 

«t ilice {j9X"f9f tt 0f7ro»*) pc- 



tierat. Ab codem &rmukiit 
nouam; praedpiendi petiitt 
€oniimpiaior ; iPfu^to^ vuhf" 
rtOf roufituifM. Etiam Nican- 
der, vtTher. 395. 43S. umx 
induoi fo iu florem , yt Aeiu 
Vn, 20 quos '^ Jnduorai C?r« 
€i iu vuiius aique ora fara-m 
rmm, ' VCtatius effet, iuduii 
fofiore, vt faepias apud Auc- 
tores R. R. , v. c. Coltunell. 
IVy 24, j. 12 indmini fe vuis «« 
vites , h. yefllunt fe ; et inC 
Geor^. rV, 142 tiuoique iu flo* 
re uouo pomis fe fertiUs arbos 
iHdueraJt,. nux pbirima vel 
nux, quae multa eft in filuis» 
h. quibus filuae abundant, v. 
h. i. Burm., vel vt fit, quan- 
do nnx pfuriifium, h.cum ma- 
xime, fe indiiit: Georg. 11, 
166 Italia auro piurima fluxii; 
atque hdc poeta digniiis. />- 
ius nuAC flores funt, mox iit 
^ttces» fetils arboris^ abitu- 



QEORQICONH3. \ 



92$ 



Semina vidi equidem multos medicare ferente^, « 
Et niaro prius et nigra perfundere amurca: 
Grandior vt fetus filiquis fallacibus eflet; 
Et , quamuis igni exiguo properata maderent, 
Vidi leda , diu et multo ipedata labore, 

Degeneraip 

194 fr«<fWliitft Vcn. amnrgm fcriblt Mcdic. cuxb il. 196 ligfif 

Mcntei. Et^—tamm, ExpcAabam m «liquo libro iri inuentum : At^ 

9., qnod nunc repofuitBninck. Catroeuj et «Iv huius verfus fine ma<« 

Jorem pooiiat «-«yfAvy; vt.adeo iungatur: vt tfftt et vt maderent,, P^teft 

tiifloritas peti c Colum. II, 10. 11. Verum ibi vcrfus ab aliena m«nu 

.intraibs fufpicor. .Nimis ieiuna elTet fcntentia: vt granderccrent fe- 

mrna ct vt coquerentur. EA tamen aliquid impedai in u>to fentea- 

tiaram ordine. Dicere voluitMaro: Semina omnjum frugum et Ie> 

gnminum ienfim dcgenerare; occurrcre huic ma]o nonnullos, mcdi« 

cando grano — - enimucro nec fic fuccurri fatis pofTc ; nili ibrtc ie- 

gantur quotannis femina grandiora ad ferendum: cf. Gcopon. II, rr. 

Porro videtur orationem inuertifie: fcqui debcbat : fntdicare — ptr^ 

fuudtra^-^U igni txlguo toquvrt. Enimuero vel l)c, guamulf igMi tfxfguo 

jfrojtermtm tiimdtrmt, h. e. coqttereotury ViUi tamm etc. 197 ifidi i^o 

laudac 



ri. Exquifite di6b funt: C 

fuptrmmi^ li eorum maior co* 

pia ell ; et pro altero, etiam 

frumead maior erit copia: 

pariier frmmeuUi fequtniur. 

De tritura vid. ad vd 179« 

Nunc di^a eft pro mefie. 

Ana uret cnlmos^ poedLca ra- 

tione non intrequente pro, 

Cttlmi terentur in area, inCi 

298« V. ad TibulU I, f » x^ 

et Cerda ad h. U vmbrA eft 

vbor ipfa vmbroOi. Reliqua 

fic iungere praeftat: Area ne^ 

^uieqetam ieret cuimnsy vtpote 

pinguis^ abundantes, fCLka^ 

non granis. 

193. 5*«^/«^ leguminum in- 
tellige 9 nam paullo poft : fi- 
Gquis failadbtts'; quas , quod 
Halleras cenfebat, pro glu- 
ma feu fbliiculp dici pofle 

VIROIL. JtfM. / * 



haud arbitror, et confirmat 
Plinius XVIII, 17 (45) et Co- 
lum. II, 10, II, iUy 10, iSy qui 
difette Virgilium de faba lo- 
qui affirmant. cf, Pallad. XII, 
tit. I, Geopon. II, 3$. Etfi 
Teiiim efly in alianim qup- 
que frugum feminibus hoc 
idem tentatum elle, v. c, ih. 
tritic<J Plin. XVIII, 73, amyg- 
dalis v, Pallad. II, 15, ^. 7. 
Medicare eft inficerc, macc- 
rare alienis fuccis 196. In 
aqua ad ignem modlcum co- 
qui, h. e. hume6\ari et mol- 
liri , a nonnuUis fabas feren- 
das ait , vt eo citius in agro 
progerminent. Siiiquaefafia' 
ces, qula fnepe, folliculi cum 
inanes funt, maiores viden- 
tur, vt Seruius eti^im expo-^ 
fuit. /pellata, dum leguotur, 
P explorata. 



195 



3^6 f". VI^OILII 



Degmerare ramen? iii vis humana «juotannld 
Maxuma quaeque manu legeret ; fic omnia fatis 
aoo In peius ruere , ac retro fublapfiL refeni« ' 

Non olttef, quam qui aduerfb vix flumine lembom 
Remigiis fubigit, -fi brachia fbrte remffit^ 
Atque ilium in piaeceps prono rapit alueus amni. 
Praeterea tam iiiot Arduri .fidera nobis 
205 Haedorumque dies feniandi et lucitlus Anguis, 
^ Quam quibus in patriam ventofa per aequora vefitis 

Ibntus 

Uudait Colum, D, 9« fed vid. Bam. 'tatla iulicli, H athtR Moitc, 
MX^Blata idcm cum Leid. ct Voff. t^idi kffa manti Mcad. ap.Martin., 
non male. 199 mauus Mcdic. a m. pn Itgrr^Ht Panrhaf. a m. pr. 
aoofub/M Movct. fragm.» vt ttiam variatur Acn. U, 169. Pro mt Ic* 
gitur hnt, rf. aoi Qtii wx adktr/0 Leid. fbc. ftol fnbidt Scru, 

/uhiit McntcL rttmi^io Lcid. pr. aoj trahit Rcmanus. v. BoriD. 

•• prmto yroivtips legi tctlatur Pierius; et Iic cll in Rom. amme vulga 
AnteUcinf. ' 2104 taVH/iM vnus MorcU io$ dits Jigmandi 

SchoL Uorat. Carm. Uly l laudat. vid. Burm. 



• citplorata. * tpp. Grandifli- 
ma femina legcre noftri poc- 
tae audoritate iubet Colum. 
U» 9, j.n. 12. ci\ Varro I» ^i, 
I Qmzf frgts grandijima ai" 
qtt9 fptima fotrii , fior/ttttt in 
ar§am pctrtii tpartH fpieaSf vi 
femtn tiptimum hab§as^ conf. 
' Geopon. 11, itS. tis fiumoHap 
hominam opera, fi«hcmines) 
habuit in animo Lucret. V> 
207. 20? Q:/trf fyptrtjl artti, 
ifimtn id Natura Jt:a vi Settti^' 
bus vbdstcag, tti vis fuiuiana 
re/ifiai, 209. Aen. If, 169 
Ex iik Jtuen tt rtiro fublapfu 
rtferti Kes JJauauWm' 203* 
j^iquf iam Gell. X, 29 et 
Seru. intcrpretati funt, .r?//- 
iiw, ct Burm« £t eil haud 
dubie e'a antlqua loquendi ra- 
tio. Sic in XH tabb. Si tu 



itiswc/!t: atqnw tati vbi r. 

Iiitpp. Nifi tamen aiidoritati 

pareninm putes: ita facere 

neccHe non duro, modo fiip« 

pleas t Non aUter^ qmam is retro 

fithiapjks rtfenwr, qui nauigi» 

um agit) •«»- ettqmtittnm inprae^ 

seps prmif» mpit ahtetts amti. 

104. Agricolis fiderum or* 

tU9 ct occaftts non minus fiiitt 

feruandi quam nauigantibus ; 

V. Colum. Xr, 7, 31. 'Hoc or- 

nat: iis,'qui in Pontum ct 

Heilefpontum nauigant tttt* 

tare tlt adire. G^org. IHy % 

teniandit via efi ctc.y quam* 

quam proprie ad iter igno- 

tiim et pCiTCulofum refeni 

debuit. Necdum tamen tx» 

putarepofium: quotfam atft 

quam'foene im patriam adicc* 

tum fic. Accipicndum Cdtem 



tn 



Vsque frb extrejniun brumae intraflabili.^ imbrenk 






^sefle videtor p««m{'ncrcia qtia &a£ioiritate>i ^famtnjtBo fmc$g*w»m 
«iofe VtA. ' tt^8 Mr> » vu4go cditum , Metlic; a'a. pr. oum ckettfit' 
«odd. agnorcit, et MCciaiHit* Dotiatus^^PrbiMis^ • CoiMcaCbtrilliit^itt 
fmptvm fuitfc 'CanttwUt^ CLAictt ^iiti ctnvnBHt 4Mclv-^t> motbiiJif 
|)ronufiiia»sin Ht" AtOetlkir K. A. IKf^^ iircffMbnre ic wk, quiiiMv 
in ipfoVin^iit apoi^aiphokAum SmtSis »radcic«tt;>cuii aati^et. ^ ^ e Ai. 
«lodo fiiowndtun 'C^im emuleiiBt; vid. b^L UoinC 1« li^oBiaab ap. 
^icrmni 4i«f icriptam ci«r» mt reUqui« i<i«. /tiurat Zmlichz itmmfj^ 
Mcdiol. 'ao^iMM&Mt HcfnC « mclioribas^ ^Mmuke intnlerat ' 

XUuftcrius Ald. iert, . > 

fii;r«l»f«mfvtlKr, redeiitt£bii)s rls TnDflo^ > .inodo kpeiuQiai 

txAegaeci!APMtHJtt..v^^atf ijpAtu» .abibluebatm'.». adoo- 

«Arm oQUlis«.vr^ Fnltu Vi£r 4|iie hoait ^ . vH etinnmai) jj» 

ams «t Cer4t$ . ctiam. mftra ItaKa i pr^ .l^wira /pati^ 

ftctaie; . w . Ottys XVjt^agt 4ih> ^raa t im^atcy. fimi^ :^^ 

ffrtih^^a^ -fa.CmM Xo. H, p» nodew . £fA^«. k. ibVij» Ubnii 

»1|{). , Ex iidorijbm.' vetQ 4wrr4ry:or.VMiL,Jb. «caelum^^t 

pgetico . more^^A^ilaMi. tfk -dium .Mn^ .•atqu^ vMbf4s^^ h» 

QUQt. fe|i]eiiiciik»iiii)ia emiM>' ii^i;!fir..^^m.iet «oaem 4iui> 

nU ^qiMviqii <9iiB^ «ortvijpro»' f{it>«. i^ Mf^a. ^quiqpdi^ 

ceilae iagmuiit: . X^a^empt ^aflitMtias., 4ttni aec.ver^nl 

PiiBiHSr«4''h« U.*«9rpexi^4ihi\ ^irdKCup^ Mqise. ^d aatardi^ 

^VBIi fijA. 5^' . «^uin.itoIiMAl^v^ceint,, n^V9 

a»g. Ain aeqiii«eAi«^ i|ve* ^eo altenilri^acti JoBgior^r. 

kainaali' ^aqflftf^^i, ^xiMnSHP dies u^^jue attulic* brumi^ 

iordei (ktioiievi-eie.iitA Pitl- Har^sbitis, ^lora, a^ra, vt 

JiriftndQ Joc^^o^fenMifignif alias indomiiot ^aae vix vin* 

i^^Tm .pdtitai» «h«i^)4uam« 'cif» faperan, toieraii fote&* 

aolu iinititfido afie<|ai Au» Sic mebas, qaam ytfity ia 

berunty iapnmis Lucaa. IV» 'qaa propter frigodS' hgorea 

ij. S9' Vlll» 467. 4(^9« Co- Bulla restradan; a^, poteft^ . 

ixm. 2(^ 4» ^fi jpHnbHM Ti- . ita luiHnus X)QV, 4> 4 ioea 

m TbBm Mbratimi 4i<ifiu\{f^*^ friffar^ ifitrfi^AbiMm diKVL jx^ 

le autea papts^ qaia dies trfnm^ imbr$m aoH vTf;ere) 

ua aefliBus quaa kibernus et eft vogitMsdum dc caelo 

oodecim horis^ fed.longio-- Italiae^ ia qao Lieaiale teqi- 

P % pas 



iiS 9. VIROILII MAROms 



Nec non et lini regetem et Cereale palpauer 
Tempus humd tegere, et iftfflduduitiinctimbete aratris: 
Dum {icca tellure licet , ' dum nubila pendent. 
:»f5 Vere -fajbis lado } tum tequoque*, Medica^i putret 

Adcipiuot 



I ii I ' t < / 



^ '113 rafHs in Romano ct moltii ap. HeinC ct Pieriom ct ia Ttro- 

«qse Goth« Sic qutfque qti^tilor Ipud MlrtiAiiaBi; ^tts; copRiiDl cu« 

-loiiit c«mBninciuo; ct pl«ccrc poffunt r4/?rf | .q«i% dc Um ct pa^ 

«rHs-fiitiofic «f[it«r x«m foA«, Ctti fucccdit fiirritio r •$. antio pmcef- 

.Ibrat. Infdlcnuus. iic didifln. yideii^poiTct <iiMii»lffr# ttifirU: Uceret 

«tamcncogivavc de rnfiHs imiquo pondtr§ i v, 164. > Scd vcrTos iicqueos 

deckrat. iiKis, poctain; ipvac^cptum dc jamtlon». tcmpcaiuc iacienda 

fiiminatim ftcurc.roaUiiiIb: .cadcm amcm ncc minui agcr lino confe- 

icndui indigct. rMiWj McntcL a m^ |if, hunn tfi trgtrt Zulich. H 

idcm cutt Morct, . 21$ /aii» •fi ^jcneca cpift. $6 et PanrhaC 

. «imi i# idem «C TolL . i«4Nr M.SAiicMibid. 



pns magna rui parte pluiiitim* 
«fl. SeruhtUr autem h^rdca 
mi^mniyi tttnpore Itk terris 
%eik^^ori caeto • fii^iacenti^ 
Wl. €oIuAi.4I, ^ it aL Var: 
^»»1,34. Piin.XVin,tb,jf.n 
' hknc ' ibeffis net mikius ma* 
tttrior. Dt lim V. %\% du 
Vfcrfii idem Plinias, ctiam de 
Transpadanis , tradit XVIII; 
fSr,' Decembri menfe linum 
ftrereiubet Columella Ijf, 10« 
I^r ptipmur C^rikkj quia 
Cereris ornamentiim fymbo- 
licum eflle fotet» in fjgnis et 
apud poetas. ineum^rt arn» 
tris: nam etMm ad lint ct 
papaueris fationem terra ara- 
tnr. mukiia pendtfit y ciegan» 
tere-natui^rtfi, nubibus noR« 
dnm in imbres (blutis. Lau« 
dat verfutn Colum. II, 8, 3. 

• ai5— ti8. Vere feritur fa^ 
ba> C legumin^» medica et 
milium. Mtdica^ herba a 
Medis aducA^ f er belU Per- 
tn-um Craecis iilata ,' pabuli 



genu^praellantiflloiL v.PIio. 
XVIQt M'i Sirabo lib; Xl> 
p. 7^^C.; ttoflntm tjum^ 
V« MittMrS: ijttrtitttif^s DiBi^ 
iMdr^ii. v; et aoAores bottti> 
ces, inprimis jfiatteruin de 
plaotis^pabttlarib. )>. n, T. L 
Nott. Cotnment. Soc. Gotting. 
£0 idem' M^tn TfmirwXtt 
tcpnd OaUiinach. in Dian. i5^ 
rbi cf; Spanh.' Eitts laus et 
eora ap«' Colum. II, ity f, 1. 
fithatf cuiuv diuerfum a nof- 
tra faba genus , et rotundum 
ac '(Vasruttm Ifgnmen vettri- 
b«i9 in vfd erar. Vid. Indic. 
Scriptt»A.ft.'; non idem em- 
nibus femidi^tempus, inpri* 
mis fi G^ttmellam lib. fl, r. 
lof, §. p 'compares. Vemm 
Piinius: ytrgitim tatm jter wtr 
firi iabti, Ortuntpttdttmmt Jta" 
iiat riitt, XVID, 1%, 30, pag. 
ii^. Sed quam varie » quam 
copiofe, extulit finguln haec 
poeta! fmirtt fulci, frafUs 
ct comminuuf crcbrt aratio* j 

ac, 



GEQRGICON JARt l at«9. 



1 ; 



tl 



Addpiuat (ulci; etmfltQyenitaamift ciitt;r. . 
Candidus aurati» apeiii qu[nm comibitf^^asmam 
Tautus « et auerfQ cedens Caiiis Qccidit a&o. 

Ifenag. pr^ aig Dirputationei de h. I. vlde ap. Heinfium : tam 

panim «xpeditas et cxpiicttas, vt non entditiox Xcd iacertiov hiHc; 
di£cedas« Vulgata^le^o ciat admrfo: coBueQiuiit ii^ hac Med^4.et^ 
Rom&nus^ diuer(arum alia» (bdarum duces». cum iisdeni- alii.. Repo* 
iMitttwrfo Heiaf. Gudiaaum^ Meatel. vtrumque, £i^agl»ientumVQfl^ ef 
Serttinm iequuiust fie et Goth. irc.» et««rr/ft hn^dms Medkv Pieriu*^ 
Com tamci> pexpeta» in hii vocibui fi| fcriptiaae ▼arietas :. cxi|*^t 
le^otic» vtrioque bonis codd. AUDit^.,. %!^adH$rfik ^el lia m/uosfQv» 
auf^oritatem codicum habct ^ coM^ci cojHroueiiia necjuit.. Atq^ai- ad 
(enrum nec minui vtraque le^io Iatis-*conjienitl Si adutrfo tueads^ 
tum rtrfmi mfirokOdittrft Canfs^^yti intelligi potell» ccdens foli^cM. ad«-' 
▼R(b pofito, vt apod ColumtUam X, S^Si4U)fimdntrfos tmiuMni At!*^ 
kmidts otrtusi aut ccdeni Taur»» aftro fibi tx adoecfo po^to ;^ haec 
leftio et ittterpreti^tu)^ more et vfu poetico £rmata» piaeCercnda videri 
^oteft propte^a^ quia fccundum ailrorum pi^uras vctcKes^ vt in' 
Farnefia tabiila,. quas poctae fequi fere folent (v.inf.Not» ad IV, »53^ 
«anis MlfCffi]^ T^Nra fedet. Omnino in mntii» xe]inquemiu|n pvt<U 
frtmmfAeta fcripferit: cum vtrumque bonum^ et pocta digniu&fit». 
Tcnebimus igitur, quod £en)eL Hcinlius iAJtuIit,. 

mt% flercoratioiie et.fngom Ad> (e^^ (^i^extr^r fi^euot* 

peoetrabili vi glebis. /.. Qe*. z^efpeflu medicae », qnae ex» 

1^9 A04 et al^ Coliim«.U»iU vna ia(u deois (aain ^itrd: 

^iLocum^ M quQ M^dicampri^ Plii&iimKU corrupte iriatnfi^ 

xim^ v$r0 /d$mrfi$. «»^ proltin'^ leigitur). 9^wa% .dunaU %yi< 

diu eirc4s Caleada^ OiMris, t^ %i%^ Vm t— gunm^ lo^unt^. 



mm toia k^mrjmHrsJhmfinfi^^ vere ^ fole m T^unm k^y: 

Hifium nQn^vtr^.fOQdfi/y fed gff^lTQ. A(i cempox» deftgnjiAr» 

^t aeflacfr (hoe innk HoAod^ d4pQeiaeaiDani4dffrtiiam^ 

aetate ». quem. vkLan C14>eQk txaniLcqjsinwnorare^ quoiiiaiili 

399*395^)- ^t hieme ierdia» e» raflia poHkun^ QrHHtiVfti 

tur $ vnde cabrapi^ Senecae? admiltit^. , Jfimrus^dk fignufl»* 

EpiiL LXXKW^ de quavid^ vej^iUi teynf^^^ir eutn»SoI illa^ 

Cerda et Mavtibus.. Vere ta-« temqpoisie «kdUbal IV KaL Akiat<. 

«leii coifimQdidini* fatio. v*. tonf.. Petaui Au6lar.. O^ dtk 

Colum. 0» 9% t8- XI» ^^ 33*> dodi^ icmpi VIU 3^ CatulU. 

FaPad*. IV9, tit.. 3,. Geopon.. jiwf^ ^.ue-pref^ter e;teltuaib^ 

Ut 3g« ««/9» tffiiiir ^ifrifya rjrro» i^enumt 'puUis nunr nubiits»; 



poetica «opi» di£tum» quidenk Sue om rii .10^ q ttatenns fider^t 

pro» imliumi fisricur. v^ Co<« iuigentia rrJi/.^/r^» dictinturj 

lamefiAif^ftiexts. FUokXVill» snrak^ euteii/xs ^ xBtibntibuit 

, P J propter 



ijtf PJ VIRGJLII MA-RXXfllS 



At fi triuccsm im*ffl0Cdii.i«bufiarqM fmk 
sao Exeicirbis^lAijmittrj fclisque inflabitflriftft: 



c. . 



Anlt 



2T9 tritiiem 6ot]i. (ce. s in. fcc. ftr abei! a Woret. (ee. fa hi 
,/Im GucL .300 Jklidnq^i non nulam Waddelii (^AaiiBtda.. CnL 

]^ag. 2^ c^nlcduxdm meiaoratBiirmaoaus. 



prcipter Iwtkliffiinas «« fronte 
flellas, ffperit dfmufh, thni 
«nni teilipus id> quo tcUus 
Vf folujta flores herbaa<|afc ef^ 
&i]dit , : tuii> iitcipiat t * &d 
(^am fiiauiter ! Emergere fi» 
dus T^uxi et adlibeiicl^re .cae» 
him tam videri petefl; cor* 
nibu» ka<}«e et oaptte ^pafi 
idicm vtam fibf factt^', qtia 
fyecie ip aflerifmis et tabulii 
Orbis eaeleitis exkiberi £olct^ 
ce multo inagis olint rxhibt* 
ttts ftnxt vide Fartiefiam ta^ 
bulam apud Gorium TheC 
Oeinndnn aot. Tp IK» iten» 

3»iid: SpenciiMa F&fftjtii^ tab* 
XI¥. •' Seruius htc mniiiim 
srgrke* CaHis Vero>^ Sirms» 
ttti» occidit hefiace» h* ec* 
cuttatitf 9 eoiifpici ampHui 
DOH poteft, folitf mkdiaxA * vi« 
ciBo; ndii atift/k if^ro^ ixok^ 
^ciflhmim ell aceipere poe« 
llea lationc de fvgieatey dnm 
tirfum dare dicitiir ? ▼! fit ^ 
«tdk, ipfe aoerfiif. Aeea* 
ik^ ^od Cam» peHibiM tt 
oAirda pRHs oecidit qoam h«^ 
ifieris ftc frontes vt bene 
Pfaff. monet de Orl. etOe^ 
caf. fider* p» ^. Ai;g[utia» 
interpretum v. ap« HeiitfinaH 
Martiaum, Spcncium p. 174. 
Bem evpcdit CvlQm. XU a» 



Tamrum irannfmfmni^Fwi' 
dii Ctdm. Matoi Cmm ft ve^^irt 
itiai. 

Mpv-^AX4. Trktel ct &r* 
yis ^tio nan fit nifi poA ma«^ 
tutmum occaftim cofimcuin 
Pleiadui^y et pod ortum he» 
liaeumCoroxiae^h. menfeOc^^ 
tabn» x^^Twiiimim vetenma 
diuerfi a nodro gcneris fujf- 
fe , indCe colligit MartiAus», 
quod -v^ %ox et apud Varr« de 
R. R. ly 4Sr ^ arifia h. 9cni 
tenuts e glunm pramineffr ef 
tribuitur, Verum fuot om* 
xmie pkures/ qnas vtDeaut {pe«> 
cies', vt poft DodomieiMn aa 
Manettmn d^cuit H^fus, 
de C^retfbus: Nou. Cem* 
ment. Tom*V. Far (nobi» 
iHMiiy r&hmjfmm, fiue cuiav 
praeAantia e pondere cenfe- 
ttir , vt ap«d Cdom. O» tf » g 
tfitks gcmit, rmimr difinin, 
^ m ia m a pmuiirm a Mtor^ 
pfnmjhi^ fine, ethoeverins^ 
^«04l aeri§9 ventoronii phi- 
viaitmK|ue ae fiigori» Mii«- 
riam »Hius» qmmi aHa fim- 
sMnti gencra, ferre poflitr ia 
quam^fententiam apnd Theo* 
phraft. de Cauflrs |rfaat* IV^ <S 
toto captte mtpi^ % Mft^i in* 
ter ti i&xvfrmTd refertm-. 
tur. 42 o^fiiis fffffmlrts sriJUs^ 
firAuneutiibliiis, trititi «t 6nr« 

rist 



iOEro R GfCt) N X m.l -' «51 



Antcttbi Eoae Atlantides: abfcoBdabtor, 
Gnofiaque vdcntis decedat flella Coronae^ 



Debita 



9SI «dy^oMiliiifflir OuJ. 32» Alil C)m|^ fcnbnne, yariatione 

&r.enni. diffdmtV tn» 4ff/^#iMf«< Mcad. vnus. /iifM«tf<it coniicicbat 
ReiskijM. lo. Ssbiato. F*^'^* Scilitcty a«t ia varbi^ aiu i« 
indicto Virgilii vitium effe nccefle cft. £(i autem in iudicio^ et 

crxat iSIaro. vid. Notv 



i^» curainik cst vatifinem ^abe- 
bis. %%u Pleiades £eu Ver- 
gyliac > Aifantis filiae^ abfign* 
dtmiur Eoat, ipatutio^ie , h« 
occidunt wtutinQ tempqre» 
fnaAC fiibnierguatiir in oc.cit 
denXalbpartei dum, tol intjcrea 
nb oricnte emergit^ Ai/doH'^ 
dftHittr au$im, ita laadatis.ver« 
bis poetae nodri interpreta-. 
tionem fiibiungit ColumeUa 
V^Z» X MUiro ei $rigeJtmo dh 
fpM atUfumwfi aeqftittoSlimftf, 
piod /ert coHfidtur rtono CaL 
CSUbfis c propter quod iuBeUigf 
debel tritiei fatlo diertm fex eP 
qaadraginta. ah oceaju Vergi' 
iiarum «. qtd fi$ a^ d. IX Ca» 
tetul^Nomembr^ ad trumae tem* 
ppra. Columellae fiementenk 
ejiam eitra CaL p^obr. fie- 
ri placet» Sed v«. loc. . Id^m 

Ub. xu 1, 77 xiu ei xa 

Cai^ Nottemb, /otit.exortM Ver* 
gfliae kifiipiunP ocfidere p. tieH'^ 
pifiaitm fignificai •— F CaU 
Ifouembr. yergi&ae oecidunt^ 
Plin, XVm» <»4X>ir^K 
iijes triiietetu^e^far afTergilia'^ 
tmm oeeafitftri ittbet: kordeuiik 
mtsr tteqtdnoSUum aMOfumni ei 
brumam^ tficicm vere^ajeoium 
ei ietOem^ Boote oceideni€» Sed 

* • * * 

idea, diuerikfcre agrjf qLuu^q, 



hac ia re efje indituta dein^ 
ceps exponit. RefpexiiTe au« 
tep^ noiler Hcriodum p«(Cktur 
innotis vei libus^^Eijy.BSS- ^»5* 
0mnino.,ten£ndum3i Gtfaccos 
a Flfiadumi Qrtu»raedio M^ioy. 
aeAatem ac melTeiny ^. acca« 
fu hiemem cum an|tiQne ac 
femeiite duxifle. Loc*. clafil 
Arat^ Phaeiu %6\ Cqq», vbi 
Sx:hol. pag. ^$. cd.. Oxon. re« 
centius ScboliDn» ct pag^ 36» 
anjtiquius vidcudum. conf«. 
Ptn. $:VUI, 29. theophr.. d« 
qauO; PUnt. III» aLg. SchoL 
Acfchyli Prometh. 45,7. Ex 
artis pracceptis de re .difpu-» 
tat Pctau* Auftar. Qperis de^ 
I}o3rinaTeinp.U,.9« cf. inf*. 

ad Gc(vg..iy,.a.3*f^W»^ Add* 
BaycFi in Coinmen,t. Pctro* 
poll TonK V». p. 391. 2.22,. 
Cpefia fietta Coroita^ axdiaiti$ 
cfi fidos • Coronae >, nouen^. 
ftellarum^, ft corQni^ Ariad- 
nes., ^/aam. Bacchus caelik 
affixit^ appellatunu crat w^- 
tenx. Ariadnr MinQis , regis»^ 
CreUCj^ filia» m qua Gnofiui 
v»bs* V. Arat, Fhacronw 7t 
tt ibi. GiTQt. ad iniag. p. 33^ 
{9. Mrdti fielLi » . dumi lucct^ 
fulgctv fieUa CcrQnac mtit^ 
xnQvatuiy ;!iui ()i4^ lAter pae«^. 
P 4 lerai 



a^i^ P. VTRGILII MARONIS 



Debita quam (ulcis conmittas (etnin^ , tjuamque ' 
Inuttae properes anni (pem credere terrae. 
Multi ante occafum Maiae coepere : fed illos 

Etfpe^bitft 



2ia fH«M9 



Moret. fee. 224 emtdtf Medic. vid. Bimu 
ffvpirU Gad. 



teras huius fideris fiellas vna 
efl luculendfliina omniumque 
prima courpicitttr ; zut fiiila 
b. h pro fidere. Si fieUa de^ 
cedtrt dieitur, id nihil aHud» 
quam occidere aut occulta- 
ri>. eft. Ad hanc tamen an* 
ni partem, m. Odobrem, non 
opccirum fideris huius perti- 
nere» fed ortum» docent afiro- 
nomi,'et qui inde fua petie- 
re : Hygin. Affaron. % Haec 
Caftcro ef Leom exoriewu occi' 
dii^t exoriiur cum Seasyio ]^'o* 
mis OttoMs. Columella XI» 
a> 51 li^ Kott^ hiL Cortma oe* 
cidit mane ; ct f, 75 /// Non» 
Olf* Coroaa imcipii ixariri — <- 
yjjf Id^ Oafok *C6rona$ ctarm 
fietta exoritur — /// et pridit 
Idus 0£M, Cerona tota mant 
exoriiur. c£ Plin. X\TII, 74 
pr. Hanc diftcultatem '» ni- 
hil enim codices variant » ita 
poll Seruium viridd^li tol- 
luRt, vt ^Uam oriri^et emer- 
gere heliace non' libter di« 
cant, qtiam vt recedat a fble, 
erecednt^ quo videri iain non 
poflit : vt adeo deeedere h. L 
ortum defignet. At hoc fit 
innito ferhaonis genio. Nam 
l^erpetuo v(u loquendi fidus» 
quod oritiir, fuhire^ Jkecedf'* 
re, vti afcetukr9t cmtrgere^ 



dicitur: 'noi| vero dtccdcra. 
Poterat commentarii loco ef- 
fe Colnmellae imitatio lib. X^ 
51 ExpeBeiur kicmsy dum Bac» 
chi Giufim ardar A^qnorc caa- 
ruUo cehturi verticc unmdi 
(h. vertigine'et circuma6lione 
caeli) , SoHs et adutrfos mt^ 
tuant Atiaatides o^tns, Sed 
et iile locus laboraf , et pro 
ccictur It^tur eeiereiur ^ crnr'^ 
veiur; etfi nulius dubito ca» 
tctur ihi efife veram le^onem. 
ex Virgilii ifhitatione profcc- 
tam , VirgiHum autem in er* 
roneum ealculum incidifle» 
dum Democriteam raBon^m 
feqnebatur , quam feruaiut 
Geoponicoruion audor ex Di- 
dymo lib. 11, 14 t^fUnftros 
h (Pvffiunf rna nnfmrififcrtp 
wufuiiiitt ^tfi rwf ri Trr«^ 
^sy# f^itjrtc iSvn ffnifmp 
av/mfiMXtvet' — tcf^traf tf «r 
ini ro «■oXi; i r? ^re^if» K^* 
atfh rots narm^tftwt^ rifeotr 
rfi rfi inrm mmXmwiSv ^jmefit^ 

fiftur etc. ^123. 224.' Oma- 
tilfimi ve^s ! inuitac terrae» 
quandoquidem aratione fiibio 
gcnda eft. * ' 

22$. antc occajnm Maiar^ 
h. Pleiadum , e quibus vna 
Maia eft. - Ad rem Xenoph.. 
Ofconon. c. XVU, 2. Co«> 

kunelli 



•GEaRdlCOfJ 



;j 



us 



ExQieAata feges Vanis dufit arifiis. 
Si vero viciamque (eres vilemque fefeltun, 
Nec Felufiacae curam adfpemabere lentis ; 
Haud-obfcura cadens mittet tibi ligna Bootes*; 
Licipe, ^et ad medias fementem extende pruinas* 

Idcfrco tertis £mehfum partibcrs orberat 
Vti duodena regit mundi Sol aureus aftrsu 
* Qjiinque 

716 aHJlis HeinC e Medic. fira^in. VoflT. Moret» pr. et vet. Cram* 
^aticis :' vt iam Pierias ex^Rom. et iliis ntftarit. arijlis etSaiii Goth» 
fec habet. Vulgata leftio erat autnist quod proprie hac in re dici-' 
tbr; et quod poflPierium praetuUt Cuningham. Videtur ttaien pro* 
clitiior errorfuifTe, vt ad att^i»/5.aliquis deilefteret, quam vice v^r- 
fa. oeBruis Arundek et Cantabr. Vide hic IVIartinum. Wwjrlf VoA 
49tH/it Parrhaf. tUk^t Rom. 327 Alii fkafilum , pha/iaum , fafit-^^ 

lum tieiamqug. 229 /fMt Goth. fec. mittit Medic. fragm. VoiH 

Ven. fni^tot Menag. i^or rxpmdt Komtin, Ahindel. vnus hic ^- 
petlebat v. 213 Tfmyus humo ttg»r» tt iamAudnm ituumhrri aratrism 
331 Dimenfiim ctrtis ideirco p, ZuUch. ctemritfUm Reg. et lunt. ed. ex 
Ald. pr. aanum jpro arbnu habet Rottend. 232 rtgat 

Leid. alter. 

MmeHa XI, 2, 80 f^ittts 9fi to aHAegyp6 vrbe petito ot'- 



asdi 



k^ieolarufH prouerbium / Ma* 
hiram fatiohfm fatps dteipirt 
fiUn ,' firqm nUmquam , qUin 
mdim fit ; quod et Plin. me- 
inorat XVHI, $5. Pofterius 
Mm Mefiodus monuerat "E^ y. 
479 fqq* €& Geopon, n, 14» 
f ag. 119. 

227 — 23o.yiciae,fareli, et 
lentis 'fatio Itib ihitium men- 
fis Nouembris vsque ad mul- 
tam hiemem. In his autem 
omnibus clementioris caeli 
nos memores efle fas eft. A- 
fihts eil'genus fdt)arum, quod 
hobis B&na porcrna et Tvreiea^ 
V. Indeit Scrippt.R. R. ; prop- 
ter frequentiam vitis difla. 
228* Ltntis magna praeilantia 
et copM apu4 Aegyptios % v. 
Plin.XVlUs 3t; igitur epithe- 



natur. 229. Boottst qm et 
ArAophylax, cum fleUa Arc-^ 
turo , occafu fuo tempus''fe* 
rendae viciae ^«r/sfi» indicat. 
V. Plin. XVHI, 74. Colum. 
XI, 2, 78 IF Cal. Natt. Arc^ 
iurus vefptre oecidit. Vide do 
Untis &ti6ne eundem lib. II» 
i. 10, ^.15, etPlin. XVm, 
31 cum Emendat. Hard. XII. 
Palladius Xn, i, if^ommM^ 
mtttc ftritur prima ' itnttaiia. 

231 fqq. De zonis cacli H 
Zodiaco. Vt ad anni \xcti et 
iidenim ortbs et oc