(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Quinti Horatii Flacci Opera"

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . qooqle . com/ 



^tB a^ro^ 



HARVARD COLLEGE 
LIBRARY 




THE E8SEX IN8TITUTE 
TEXT-BOOK COLLECTION 



OIFT OF 

GEORGE ARTHUR PLIMPTON 

OF NEW YORK 

JANUARY 25, 1924 




QUINTKHORATII FLACClC=-<^ 

O P . E R . A. 




HfB^IS^R 





ILLUSTRAVJT 



• tUDOVICUS DESPREZ, 

C^inalitius Socius 9C Rhetor Emeritus^ 
J US S U 

qH?.ISXIANISSIMI REGIS, 

m D s u M 

SERENISSIMIPeLPHINI, 

A G 

SERENISSmpRUM PRINCIPUM BURGUNDIiE, 

A N D I V M 8; B I ^ U R I G V M. 
Hmc EDITIONi fKxeflere 

ViT4 HORATII cuM DACERII Notis, 

l^jiifiiem Chronologia Horatiana» U Pne^tio 

De SATIRA ROMANA. 

Editio UnI^ecima, prioribus longe emendation 

l. N p J N I: 
yiipaifit, T,Lqngman> B. Law> T.Potb» J.^Johnson, W. & W. Gingek^ 
W. RiCBaRDsoxf» G. G. J. & J. Robinson^ JR. Baldwin, C. Dilly» 
F. & C. RiviNGTON, S. Hatbs» W. GoL2>8MITH« W. B«nt, G. U T* 
%IUU£| ^CATCHBRP if WaiTAKBR, Ct J. TaYLOR. 

MDCOfCm, 










■MVAII» CtLtCiE IISRARV 
€IFI OF 
^•ItMC ARTHUII PLIMPTM 
lANUARY 25, 1f24 . 




^> \ 




PP R 

LUDOVICyM DESPREZ. 



Q* HORATIUS FLACCUS m Venufio Apuli» 
• oppido natus eft. * Patrem habuit liWrtinum, 
& exadtionum coaftorcm. Salfamentarium fcribunt ali- 
qui: eo quSd in altercatioife quidem Horatio expro- 
itmfni^.^ofies ego iMpatrem tuum bracbiojk emungen- 
tfnt Cuju& difterii meniinit TuUius 4, ad Heren. 
• Natalem qus ponunt duoBus annis ante conjurationem 
Gatflinariam, L. AureliaCotta^ Manlio Torquatj;^ ite- 
Am Confttlibus. * A patre Romam puer deduaus, ibi- 
quc honeft^ educatus, atque liberalibus difciplinis infti- 
tutus eft. • Orbilium grammaticum audivit. ' Rom4 
Atheoas fc contulit, Philofophiae difcendae causa. « A- 
dienis ciun Vjprfaretur, annum atatis agens vicefimum 
terthun, si Bruto abftradtus ad civile bellum, ac Tribunus 
miUtumfeaus, PhilippenfitJadiinterfuit. ' TWm vi<aus, 
^bonis cxutus patcrnis, paupertatc CDnftiftsrtus ad poefim 



•Lib. a. Satira i. verfu 3$. 
^ I^b. I. Sat. 4 & 6. 

*Lib. Od. «I. Epod-i3' . 
*Lib. I. Sat.6.Lib. 2.Epi& 

».▼.41. 



• Lib. a. Epift. I. 
' Lib. 2. Epift. I. 
» Lib. 2. Od. 7. Lib. 3. Od. 14. 
Lib. I. Sat. 6. V. 48. 
^ Lib. 2. Epift. 2. 

animum 



HORATII VITA, 

animum appulU. ' Hinc Maccenatis vm^itisjn d^eruit t 
ac pcr cuni fubindc cum Augufto reconciliatus» iitrique 
vald^ charus extitit, & liberaliter ditatus, ^ Suetonio 
jctiam tcfte, primiim Hpriba Quaeftorius fuit poft venian> 
ab Augjafto impetratam, ' An^o erat a tumuUibus 
prbanis alieno, feceftumque jtaoabat. Api^d Sabinosautem 
Jibentcf morabatur in fundulo fuo, q^em defcribit Lib. i. 
Epii^. |6. " Hinc icr^bcfi^arum £piftol2irum nmnufi ab 
Augijfto oblatum detreaavit. " Vidus frugalitatem cuin 
jnunditii dilcxit. ^ Fuitcorporis habitu brevi& obefus. 
Pe ingenu icriptorpmque elegantii i|ibileft quod dioam^ 
f^km tot faecula non ime admiratione prsedipaverint joac- 
taxn ab dCP iu parminibus ApacrcQQtis fuavib^tem cum Piar 
4ari virtuCe &c fublimitate : in ferojioAibui r^ ^am xiica- 
fritateo^ urbanam, qua nihil iblertius &; fagaclus. Mortuus 
eft 2niio ^tatis sj. £fravijt;qup Ubr^ii.ixiauus ex Suctonio 
fcribeatis 59. f Auguftujp haMreden^ palam nuncupayit. 
Humo conditus eft extremis Efqqiiiis^ juxtta MsccQatis 
tumulum. 

* Lib. I. Od. 18. Lib. 3. Od. 16. ^ Lib. i. Od. 31. Lib. 2. Sat.€- 
Epod. I. Lib. I. Efift. 5. 

^ Lib. 2. Sat. 6. v. 36. * Lib. i. Sat. 3. lib. i. Efi&. 4, 

* Lib. I. Sat. 6. Lib. i. Epift. 10. & 20. 

*• Sucton. in vita Horatii. ^ Sueton. dt. 



V. Clk^. 



Q^ HORATII FLACCI 



V 



T A 



S U E T O N I O. 



^UINTOS HORATIUS FLACCUS, renu^ 
^Xj Jinusy patre^ ut iffe quideni tradit, libertino^ 
tt exoBionum coaSlore: at vero creditum ejiy fatfamen- 
Tlario: quum illi quidam in altercatione exprobrdffet^ Qaoties 
cgo vidi patrcm tuum cubito fc cmungcntcm ! Bello PhiU 
^penji excitus h M. Brtito Imperatore^ Triiunus militum 
meruit: viSiifque partihuSy venid impetr<itdy fcriptum 
^Jiorium comparavit : ac primh Macenatiy mox Augujid 
« gratiam injinuatusf non mediocrem in amborum amicitia 
locum tenuit. Macenas quantopere eum ditexeritf fatis de^ 
^mjiratur illo Epi^rammate^ 

Ni te vifceribus mcis, Horati» 
Plus jam diligo^ tu tuum fodalcm 
Hinno mc videas ftrigofiorcm. 

Sed mlto tnagis extremis, tali ad Augujlum elogio : Ho- 
ratii f lacci, ut mci, cfto mcmor. Augujius Epiplarum 
juoqui ei officium obtulit, ut bSc ad Macenatem fcrip^ 
t(> Jig^ificat thnih ipfc fufficiebam fcribcndis cpiftolis 

/ a ) amicorum : 



HORATII VITA. 

srmicoram: nutic occupatiflimus 6c infirmus Horatium 
noftrum te cupio adducere. Venict igitur ab ifta parafi- 
ticd mtnQi ^d banc rcgiamj & nos io cpiftolis icribcndis 
adjuvabit. j4c ne recufanti quidem aut Juccenfuit quicquam 
aul amicitiap fuam fu^erere de^itit. Extant epijiola, 
i quibus^ argjwienti gratia, paucafuhjeci. Sume tibi ali- 
quid juris apud me» tanquam ii convi<ftor mibi fueris. 
Redt^ enim & non temere feceris» quoniam id usi^s niihi 
tecum effc volui, fi per valetudinem tuara fieri poflfet. Et 
rurfus: Tui quakm habeam memoriam, poteris ex Sep- 
timio quoque noftro audire : nam incidit ut coram. illo 
^eret ^ mc tui mcirtjo. Nequ^ ipnio»» ^ ta (uperbus 
^micitiam npftram ipreviftd, idcQ nos quoque iyG\rmf^ 
p^oifSfj^. Pratereaf^e eum, iffter aliasjficos^ puriffimum 
penem & homilJKUQnm lepidifiwnum appeil^t : unSqui 
& akeri UbfrsiUt^te kcupletamt. Scripta quidem ejus up^ 
que adeo prpbAvitf manfitraque ptrpett^ credidit, ui non 
modo Secul(tre Carmm compmendtm injunxerit^ feaetViu^ 
deUcam vifforiam Tiberii Dru/^ue, privigmmm Juomm : 
eumque coegerit propter Aqc, tribus ^armmum Ubris mx hngo 
intervdUo quartum addere \ Pofi fsrmones vero leBos qu(J^ 
dam^ nullamfuimentionemfafjumitajitque^us: Iratum 
me tibi fcito, quod non in plerifqi^e ejufmodi fcriptis me<* 
cum potifi[imum loquaris. An vereris ne apud pofteros 
infame tibi fit» quod videaris familiaris nobis efic ? £v« 
prejjitque Eclogam, cujus initium efii 

Quum tot fuftineas & tanta negotia folus» 
Kes Italas armis tuteris^ moribus ornes, 
Iiegibus emendcs ; in publica commoda pecccm, 
Si longo fcrmone morer tua tempora^ Csefar. 

Habitu 



HORATir VI TA. 



BcSntu corporis bmisfuiti atque obefus \ qualis & afemet^ 
ipfi in Satyris defcribitur^ & Augufto hdc Epijlold : Pcr- 
tulit ad me Dionyfius libellum tuum^ quem ego (ne accu* 
fcmbrevitatem) quantulufcunque cft, boni confulo. Vercri 
autem mihi videris nc majorcslibclli tui fint, quamipfe es, 
fcdfi tibi ftatura dceft, corpufculum non deeft. Itaque 
liccbit in fcxtariolo fcribas, quum circuitus voluminis tui 
fit iyKeiS€(r]ccj&', ficut eft ventriculi tui. 

yixit plurimim infecejfu rurisfui Sabini, aut Tiburti-^ 
m: domufque ejus oftenditur circa Tiburni luculum. 

Venerunt ht manus meas & Elegi^fub ejus titulo, Gf Epi^ 
fiolaprosd oratione, quaf commendantis fe Macenati. Sed 
utraquefal/aputo : nam Elegi vulgares : EpiJIoIa autem ob^ 
pita : quo ^vitio minim} tenebatur. Natus ejf VI. Id. Dec. 
C. Cotta& L.TorquatoConJuIibus. Decejjit V. Kal. Dec. 
C. Marcio Cenfirino & C Jffim GalloConfuIihus, pojinonum 
& quinquagefmum annum : harede Augujio palam nuncu^ 
foto, quum^ urgente vi valetudinis, nonfufficeret ad objig^ 
tmdas tejlamentijfituks^ Humatus & conditus efi extre^ 
m m^ii$J^m yi^cenatis tumulum. 





^^a^^:^. /M- 



^ 



V. Clar. ANT). BACERII 

N O T JE 

1 N V I T A M 

C^ HORATII FLACCI. 



f^ HORATII FLACCI vita i Sueionio.] Hanc vitain 
V>/# Poryphyno diferte adjudicat Suetonio in Notis iuis ad Epift. i. 
LiD. II. his *verbis, . ^tt^^j increpanti Horatiumy quod nan ad fe quoqui 
flurima fcriberet* ut Suetonius audler efi^ imprimis cum laiuie Cafarisfe 
excufat, At vel tacente Porphyrione, ita fe prodit hic Suetonii ftylus, 
ut peritOm ledterem haud tcmere fellat. 

Patre-^ ut ipfe quiderh tradltj libertino^ £sf exa^ionum coaSfore,"] Hoc de 
feipfo-profitetur Horatius Sat. 6. Lib. i. v. 45. 



Nunc ad me redeo libertino patrt natum. 
hlec timuitj Jibi ne vitio quis verteretj olim 
Et. V 84. Si t>raio parvasj autj ut fuit ipfe^ coaSfor 
Mercedes fequerer * 

At vero creditum 5/?, faJfamentario*] Salfamentarium proprie nuncu- 
pant Graci uKt.ailoisru^.r.u Galli un Charcutier^ qu\ parat venditque 
farcirnina, tomacula, & id genus alia. 

^oties ego vidi patrem tuum cubito fe emungentem ?] Hoc convicio 
irridebantur Salfamentariorum filii. Cic. IV. Lib. Rhetoricorum ad 
Herennium (fiquidem ille eft verus illius operis auftor) Per confequentiam 
fgnificatio fit^ cum res quts fcquuntur afiquam rem^ dicuntur^ ex auibus 
t&ta res relinquitur in fufpicione^ ut fi falfamentarii filio dicas^ ^itfi^ 
tUy cujus pater cubito fe emungere fclebat, 

Bello Philippenfi excitus a M, Btuto Imperatore^ Tribunus rmlitttm 
merutt.] Tunc temporis Horatius litcris opcram dabit Athcnis. Vide 
quod narrat ipfe Epift. 2, Lib, IL 

Scriptum 



'NOT^ IN VITAM HOHATII. 

Scriftm ^:eftorium cimparavit.] Lcge fcribituro pro fcribatum. Vidc 
Kocas noftras ad v. 36, Sat* 6. Lib. II. 

Df re communi fcriha mafna atqui novd te 
Orabant hodie meminijjisj ^mtej reverti, 

ftddequod fcribit Liv. cap. 46. Lib. IX. fz A. Gell. cap. 9. Lib. VI. 

Aiprim Macenati — in gratiam infinuatus.] Hae?ita narrantur» qaafi 
Horatius non innotuerit Maecenati, nifi poft impetratam demnm ab Au>- 
pih veniam, & comparatum fcribatum Quxftorium. At iftud Sueto- 
mo nunquam excidiffet. Maectnate enim deprecante, Csefar ignovit 
Horatio, eique bona fuoFifco addi£bi reddidit. Suetonius hoc loco de 
«0 tcmpore loquitur, quo ccepit Mascenas Horatium habere in numero 
femiliarum fuorum, quocum negotia fua communicaret j quemque in 
otio fuo jucundum adhiberet comitem. 

/fiifw me videas Jhigofiorem.] Non placet ifta lefiio. Proculdubio 
fcripferat Maecenas, Ntnno me videasftrigofiorm^ eamque leftionem fe- 
CQtus eft dodiffimus Voffius. Fuit lis temporibus Nin. Craflus poeta 
quovis pumice aridior, eamque ob caufam iftiufmodi conviciis obnoxius, 

Elogium,] Gracce i;toy»o», proprie fignificat titulum, lemma, praefatio- 
ucm conci&m, brcviarium, quo quis, quid fibi velit, paucis verbis 
docct. 

tfwu xcupatiffimus V infirmus.] Infirma valetudinc utebatur Auguftus 
onmi tempore, poft autem bellum Hifpanicum, impendio magis gravef- 
ceecacpit cjus valetudo. Poft iftud igitur bellum conftat eum hanc 
cpiftolam aa Mxcenatem fcripfifle, Horatioque obtulifie munus epifto- 
larium. 

-A ifia parafiticd men/a.] Horatius enim non erat ex Maecenatis 
domefticis, neque ullius ordinarii ofHcii causa apud eum haerebat, ideo- 
qtie eum hiq irridet Auguftus ut Ma?cenatis parafitum, quafi ei efiet afl{- 
dutts cooviva. 

Ac ne recujanti quidim aut fuceenjuit quiaquamy out amicitiam fuw 
f^Ufrire dejlitit.] In primis notatu dignum eft, quod hic obfervat Sue- 
tonius. Rara eft in principlbus ejufmodi,moderatio ; cujus quidem ex- 
hibcndse fateor non nifi cariffimas iis prjcbere occafiones. Adeo in pau- 
cos iocidunt, qui officia ampla & honores ultro fibi oWatos dctreclent. 

^i per valetudinem tuam fieri pojfet,] Indicant hajc verba Horatium, 
valetudinis fuae excufatione illum honorem fibi ab Augufto oblatum re- 
cu6fle. Jam cnim confenuerat, undeetiam fequitur hoc ei non oblatum 
faiflc ante bellum Hifpanicum, ut fupra dixi. , 

Seftimio.'] Idem eft Septimius, quem alloquitur Hor. Od. 6. Lib. II. 
qoem laudat Ep. 3. Lib. I. quemque Tiberio commendat Ep. 9. Lib. I. 

Uadqui et alterd Hhirafitate l^Hpktavit,] Nihil quicquam memini ab 
Boratiodiftum de Augufti in fe liberalitact^ quod.tamen filentium non 
cft ah ingrato animo profedum. Nemo inquam fuit princeps, qui ali- 
quRnis non bencfeccrit, pauci autem fuerunt Augufti fimile?,^ q«i onfi« 
P»bo> fuis fubjedis benefecit. Quorfum igitur pro feipfo fcorfim gratias 
^Scret, quum eflent pro toto mundo gratiae agends ) Sola autem hu- 

( a 3 J jufmoi 



NdTiE IN VITAM HORATII. 

jufinodi gratxfiarum tSdo gtortam principis amplificat, folaque digna effr 
quae literarum n>onumentis pofteritad commendetur ? Itaque HoratiuSt 
qua erat prudentii, nihil pnetermifit, quo demonftraret imperium uni* 
verfum Augufto acceptum retuli(& fecilitatem fuam> neque quetiquam 
fuifle civem Romanum, qui ei tranquillitatem vitamque fuam non de« 
Deret* 

rwdilicam vlSlorim Tibnii DrtifiqutJ] Quod quidcm fecit Od. 4, & 
J4. Lib, 4* ^ 

Eumque cdfgerit proptir hoc iribfis carmnum Hbris $x hngo intervaB^ 
fucrtum acUere.l Qvii credit omnes Odas lib. IV, ab Hor^tio fcriptaf 
po:^ quam boc erat ei ab Auguilo imperatum, nx is longe errabit. Iliud . 
jblum dicit Su^tonius, Horatium ab Augufto coa£lum fuifle quartum 
}ibrum edere, iUafque Odas, quas ex ipnus impprio compofuillet, iis 
adjungqre, quas jampfidem feciflet» necdum in lucem edidiiiet. Vide 
JJotas ad Od- I. Lib. IV. 

Habhu corpms brevis fuit &f obefus,'] Quod ipf^ dicit Sat, 3. Lib. IL 
ubi fe affirmat efle ftaturz non ampUus bipedalis. 

Vixit plirimMm i^ fi^dji^ ruris fui.] Hibernos menfes nonnunquam 
Tarenti tranfigebat. Seq maximam ^tatis fuae partem degebat in Ti-* 
burtino fuo: quem locum prsetulit Tarento, quod oftendit Od. ^. Lib. IL 

Sabini aut Ttburtini,'] Cave hinc colligas geminum fuifle Horatid rus. 
Villa cjus fuit ioter agrum Tiburtem» & Sabinum, uode alii illam Ti-* 
burtinis accenfent, alii Sabipis ; quod fieri folet de villis» urbibus, 26 
montibus qui duabus regionibus inteijacent. Sic Venufium nunc tAica* 
pi(e> punc Apuliae urbs habebatuT} ut loquitur pofter Sat. |. Lib» IL 



'Lucanus^ cm Appufus^ anceps. 



Nam Venufmus aratfincmfub utrum^ui colonus. 

£t Odf 4. Ifil^- lU* eiidem de caufi^ ponit montem Vulturem in Apulia 
& extra Apuliam. Ecce autem locum huic e Suetonio plane fimi|em 
ppud Catifllum, qui de rur^ fii0| quod in ^ad^m^rcgione ubi & Hqx^ 
fii rus erat, dicit*. 

OJimde nofter^ feu Sabincy feu Tlburif^ 
Kam te ej^ %iburtem autumanty qnibus non eft 
Cordi Catullum ladere : at quibus cordi tft^ 
^uo%us Sabinum effe pignore contendunt : 
Sedfeu Sabinefeu veriu^ Tiburte^ &c. 

Pomujqui ejus oftenditHr circa Ttburni hculum.'} Is eft Tiburni lucus, 
^ quo 04. 7. Lib. L 

fit pracfps Anio^ tf Ttburm btcus^ GT yJa 
MoH^kus pomaria rivis. 

f uit autem Tibumus Catilae & Corc frater, qui quam condiderant uf« 
^em, Tibur cx nomi^ic fratris fui ma}(imi natu nuncupavcrunt, Virgil, 



VOTJE IN VITAM HORATir. 

Std mr^tti fiJfa ptto\ nam Etigi vulgares.'] Eeregium eft hoc .I<k» 
SoetDnii judicium. Ex eo, quod vulgares funt hi Elesi, HToratio illos ab^ 
fudtcat Longe aliam tuliflent fententiam hodienii Critici, qui nuUi la- 
boriparcunt, dum antiquorum vitia perveftigant, quSque pulcherrimos 
fiepe locos vexant damnantque, ideo tantum, quia quod pulcherrimum 
eft, i Genio ipfonmi abborret maxime. Quo plura reperUIetit in hls 
d^s htiiBilia & inept», eo impenfius contendifleht verum audorem fu* 
fit Horatium. Pr6 dolor I quanto cum iprorum dif];)endio perierunt? 
Hiiecnim provocarent, tanquam adcertiflunam audoritatem, gratulaiites 
fiM fBpertos cB6 tefles qualefcunque, qui caufis recentiorum faveretit 
cmtni antiquos. 

£Up vn^aris.] Potuit Suetonhis, ex ipfe Horatio fumpto argumento, 
eontendm hos elegos fiiifle fubdititios ; ipfe enim de fois fcriptis loquens 
dicitEp.ult. Lib.m 

Carmnaimpm»^ bUib^. 

Bfijkia oittim ottfatra*'] Noftroigitur vido fift, quod obicura quaedam 
ipid Horatiuai deprehendamus : plenunque yero coomientatorum, U 
interpretura culpi», qui &pe clarifllimit alioqui locis tenebras offuderunt^ 
quique audorem penitus depravirunt ineptoeo fenfu qucm ipfi affinxC'- 
iinc 

VL LL Dic.] Hoc eft, oAavo ejus meofis iky anno ab U» C. 688. 63. 
amis ante Natum Chriftum. 

L Cma ^ L. Torquato Of] Dicente ipfo Od« 21. Lib. UL 

O nati miCKm^€9f^ MmJhht 
EtOd. i3.Lib.V. 

Tu snna T$rjuaU nuvi 

Ditittk C. Afarth Cinforim (f Ci Afimo Galk C^| Anno ab U. C, 
745* fex annis ante Nalum Chriftunu £rrat igitur Suetonius, cum 
dicit p$^ quinquazijimum nonum annum. Ab odavo enim Decem. dic 
son. 688. ad vigefimum feptimum Nov» 745. non funt amplius quin* 
qiu^nia. ieptea» anni miiuis undedm aiebus. Nifi luec fi0 potius 
Cttlpalibrarii. 

HatrtJa Aug^fti falam inumMpa$o^ quum utwntt vi valttudims nonfuf^ 
furtt ad ohfignandas Teflaminti iabuias^] Jure Civili rata habentur 
Teflamenta vivi voce diAa, modo teftator baeredem fuum nuncuparit 
corun feptem teftibus. Juftinian. Inft. Tit 10. Sed. 13. Si quis auttm 
jme fariftis voburit Jwrt GwU ortbnan tiftamemum^ ftpttm ttftibus ad* 
Uitisj y fua voluntati toram iis nwuupati^ ftcat hoc perft&iffunum ttfta^ 
mmtum Jure Gvili firmumque eonflitutum. 

hexirmtni BJfiiSis juxta Macenaus tumukm.] Habitavit enim Mae<- 
cenas in extremis Elquiliis, ubi fuperbam fibi domum fecerat, adeoque 
fepulchrum. 

(M) >^* 



NOT^ IN VITAM HORATII; 

f yuxta Macmatis tumulumS\ Deceflerat Maeccnas eodem anno. Un<}^ 
^utem fafhim eft, ut Horatius, fuperftes cum elTet, nihil in fcriptis re-i^ 
liquerit, quo teftaretur dolorem ex Maecenatis morte conceptum ? Mihi. 
quidem illud non videtur credibile. Tanto eum affedlu dilexit, tantaque^ 
ia fe merita ejus erant, ut nefas eflet officium lugendi Msecenatis cui- 
quam alteri reliquifle. NuUo pado eflet ignofcendum adeo inhumano. 
facinori. Si ita nefarie ingratus fuiflet, non tam aeftimarem fcripta, quam 
ipfum auflorem afpernarer : meque adep pceniteret tanti temporis in eo 
explicando vertendoq^e collocati. Videamus an hiftoria nobis aliquid 
iuggcrat, quod eum expediat a crimine filentii iftius, quod quidem primo 
tam fufpeaum tamque odiofum apparet. Dio de eo anno Ipquens qui 
Maecenati fupremus fuit, enumerat primo omnia feltcia, quae Augufto 
eo anno contigerunt. Cumque demoniftraflet priores odo menfes nihi^ 
ei praeter felices eventus dedifle, addit flnem anni non refpondiflfe prin-» 
cipio, mortemque Maecenatis derepente interrupifle profperorum feriem, 
ad noniim ufque menfem continuataqi. Mors igitur Maecenatis non 
nifi poft o£bvum menfem contigit. At quamvis ftatim poft eum men- 
fcm exadum contigiflet (quod tamen non conftat^cum Dio non defignet 
quoto die contigerit) a fine 0£tobris ad vigefmium feptimum diem No-> 
vemb. no^ fuiflet Horatio fpatium primis lacrymis abftergendis. Ita- 
que conftat eum non diu fuperftitem fuifle amico fuo. Quid autem 
aliud fEiccre potuiflTet, quo clarius demonftraret, quam vehementer eum 
dilexerit? Tum proculdubio id praeftitit, quod ante aliquot annos poU' 
licitus eratquum ad Mxcenatem fcriberet, periculofo morbo laborantem 
& mortem optantem*. 

Jb ti mea fi partm anim^ rapit, 

Mc*7irior vis^ quid mor^r altera^ 

Nec carus aqui^ necfuperjies 

Integer ? lUe dies utramque 
Ducet ruinam y nm ep perfidum 
Dixi facranfnium : ibimus^ ibimus^ 
' Vtcunque pracedes, fupremum 

Carpere iier comiies paratiy &c. 

Si aftrologis advocatis dc natali fua hori confultafiet Horatius, non. 
potuiflet de fuorum temporum cum Maecenatis temporibus confenfu 
felicius ariolari. At ille magis perfpeflas habuit amicitiaB fuae, quam 
fttalis fui fideris vifes. Neqac diflicile eft vcra vaticinari, cum tn tuo 
arbitrio fit,uni fit, ut confiant quae praedixcris. 



PHRO- 




CHRONO LOGIA 

Annorum H O R A T 1 1 



> 



F BR 



CONSULES 

Digefta h D A C E R I O. 



^QQ gi^ , 5 L. Aurelius Cotta 11. 

689 6% 2 J^.JuKC«far 



JbmaHJ.a JfmanteJ.C. JnnoHor. CONSULES. 

" L. Aurelius Cotta L. 
, L. Manl. Tbrquatus It 
L. Jul. Csfar 
C. Marcius Figulus 
r^ A. -* j M. Tullius Cicero 

^ ^» 3 icAntonius 

Hoc anno exarfit Gatilinse Conjuratia Natus eft Auguftus. , 
r ' ^ ' i D. Jun. Silanus 

y9l 00 - 4 1 L. Licinius Murena 

, 5 Calphur. Pifo 

^9^ 59 S 7 M. Valer. Meffala 

*94 57 7 i M. Bibulus . 

,^^ ,/i « I L. Calphurnius Pifi» 

^S 56 8 U.Gabinius 

,^, .. -. j P- Lentulus Spinther 

*90. 55 9 tQ,Metenus 

,^_ .. ... 5 C. Comelius Lentulus 

**97 5+ 10 1 L. Marc. Philippus 

° Egit Horatius iHXvem aut decem primos amios Venufii, quod patet ex 
Od. IV. Lib. IH.- Extnde Romam ad excoleodum ingenhim mifliis eft 
int. yi. Lib. I. Epift. II. Lib. II. 

Att» 



CHRONOLOGIA. 



au.c. 

698 

700 

701 
702 
703 
704 

705 



AimmatJ.C. 

5» 
5» 

50 
49 



47 
46 



AmttHtr, 
II 



12 



13 
«4 

16 

»7 
18 



CONSULES. 

Ctu Pompeiiis 

M. Crafius II. 

Appius Pulcher 
\ \ £/. Domir. A^iiobarbus 

Cn. Domitiut 
':M. Valer.Meflala 
:,Co» PompeiusIIL 
I Q^ Metcllus 

M. Marcellus 

Servius Sulpitius 

L. Paulus 

C. Marcdlus 

L» Lentulus . 

C^ Marcellus. 

C. Carfar IL 

P. Servilius 



Ponipeius in ^gypto jugulatus. Circa.hoc tempus Horatius Atbenas 
fiodimun caufi mi#us eft. Noluit enim pater, ut eo proficifceretur, 
sot u^uam a latere fuo difcederet, donec ei eflet SBtate, ut vitae fuae mo- 
dum ipfe habere, & morum integritatem in corruptiifimi dvitate ier« 
TOcpoflet. 



706 
707 

708 

709 



45 



43 

4^ 



I» 



20 



21 



22 



(Q^FuCCalenus 
( P. Vatinius 

{ 

tC.C«ei&rIV. 
l Q. Fab. Maxiinus 



C. C«far IIL 
M. Lepidus 



CTCaJfarV. 
M. Antonius 



Caeiar in Curia Pompeit confbflTus. C* Od^vii^ (qui poftea Auguftus) 
ex Epiro redit Romam. v 

Duobus his Cofll uno pradio occtiis, fuflRsAus eft C. Odavianus, aC 
fumpfitquc fibi Collcgam Q;, Pedium. Brutus Macedoniam peten^, 
Athenis plures adolefcentes eduxit fecum, in iis Horatium. Vide Ep. 11« 
Lib. II. Horat. fcribit Sat. VIi>. Lib. I. 

^rr Ars ^m 1 M« LcpiduS N. 

7" ♦^ ^4 I L. Munatius Plancus 

De hoc Confulatu Horatius Od. XIV. Lib. III. 
N(m ego boc ferrtm calidus jyvifiti 
OonfuU Planco. 
Erat jam viginti quatuorannomm, & Bruti exflrcituverfabjitur* Aderat 
pugn» Philippenfi, inde fiMg^t nliad fm kme tmmmM : iprslioKomim 
rolit. FccitOd.XIV. Lib.L 



CHRONOLOGIA. 

hmahV.C. jtimaatiJ.C. jbnoHmr. CONSULES. 

« JP.ScrviliuiiL 

7'^ 39 ^S lL.Antonitt$ 

«Q «A i Cn. Domitius IL 

^oUiont infcnhit Oi. \. Lib* IL Msecomtem BrundniiuQi ^omitaturt 
&nlntq«e 9at. V^ Lib» L 

o« M JL-Ccnforinus 

7H 37 *7 lcCalvifius 

, jl f Appius ClaqdiMS 

7»$ 36 M tc:Norbanu8 

r M. Vipfanius Agrippa 
716 35 ^9 •< L. Caninius, ^ f^ ^ms 

Cmortimy Statilius Tauruf 
Pompeius F. nipCi (bcietate, qMam cum Au^fto inierat, \^\m te^ 
dim^rat. iiorat. de ei componit Od, VIL Lib. V. 

)L. Gelliui 
M.CocceiusNerva 
Menas reliiSis itenim Pomp. F* partibus, Aueufto fe adjungit, a qu9 
6&US eft Tnbunus Milimm. In hunc Hon Od. lY. Lib. V. invehitur. 
-,tt «-» ^, A Sex. Pom. Auguft. 

7^^ 33 . 31 ^ 0|?w/w L. Cornificius 

Pompeius in Phrygia trucidatur. pompeianis fam iecundum venia da-. 
tur. Fompeius Varus Romam redit* Horat. Od. VII. Lib, II. fcribit. 
.,»^ . o-» <^ tM.Antonius 

7'9 3^ 3^ |L. ScribomusLibo 

^ f C. C«f. Oaavianus IL 
7^ 31 33 {L.VolcatiusTuUus 

Horatius hoc anno odidit Sat IV. & VI. Lib. II. 

c Cn. Gom. ^nobarbus 
7" 30 34 {c.Socius 

Bellum civile Antonium inter & Aueuftum exardefcit. Roma&di^ 
nibus infeftatun Horatius fcribit L. V. Od. X VI, 

' ^ . or 5 C. Caefar Oaav. IJL 

7^^ ^9 35 {MeffalaCorviaus 

Parat ie Mxcenas Auguftum per mare ad bellum AAiacum fequi. In 
cam rem compofita eft (Sd. I. Lib. V. Viflus Antonius^ fugatufaue cdi 
IV. Non. Sqptembris. Hanc Augufti viftoriam canit Horatius Od. IX^. 
Lib. V, Sub finom hujus anni moritur Catius Philofophus Epicureus. 
,« . c C. Cscfer Oaav. IV. 

7^3 ^8 36 jM.Craffus 

Alexandra capta. Mors Antooii & Cleopatra.» Fada eft Od, Vt« 
*UXVULib.i« 



Jnm 



CHRQNOLOGIA. 

4nHo ah U. C Jnno anU J. a Anno Hor. CONSULES . 

_ f C. Caelar Odavianus V, 
7^+ ^* 37 ^ Sextus Apulcius 

Bellorum civilium finis. Templum Jani jam primum fub Augufto clau- 
funf. Dedit Hor. Od. XII. Lib. l. & circa hoc tempus Od. VL Lib. UL 

, oQ I C. Ca^far Oa. VI. 

7^5 ^^ 38 jM.AgrippaIL 

TituloPrincipisornaturC. C«f. 0£bv. Fafta eft Od. IL Lib. I. Ex- 
tru^ Bibliotheca Palatina ApoUini dedicatMr : qua de re compofita eft 
04. XXXL Lib. L Romanos ince/Ht metus, ne Caefar fedem imperii 
Trojam trailsferret) cui r^i ut eccurreret, edidit Hor. Od. IJL Lib« ilL 
^nf. o. n^ jC. CzfarOa. VII. 

7^^ ^^ 39 {M.Agrippain. 

Cafare Britannis bellum imferre cogitante, Horatius cumeum in ea ex- 
ptditione comitaturum fe crederet, fcribit Od. VI, Lib. 11. Verum profi- 
cifcenti pfirtcipi Arimini occurrunt Britannorum legati bdlum depre- 
cantes. In hanc profedlionem fcripfit Hor. Od. XXXV. Lib. L Eodem 
hoc anno, C. Caef. Odav. pulcherrima oratipne ad Senatum habita, con-« 
tendit ut per Patres fibi liceret depofito Imperio, reliquam aetatem in etio 
i)egere: inde fumptum argumentum Od. XVI. Lib. IL Caefari delatum 
Augufti nooien. 

. c Auguftus Caefar VIIL 

727 24 40 jSudliusTaurusIL 
Scripu eft Od. X. Lib. 11. Od. XI. Lib. IV. Ep. V. Lib. L H09 

attatis finierat verfus Amatorios p]erofque& Sat. II, III, VI, VIII, IX, 
& X. Lib. I. Primum item-Lib. IL 

o -... rAuffuftuslX, 

728 23 41 {M.Silanus 

Phraates contra Tiridatem, c^ui Parthicum regnum occupaverat, cum 
Scytharum auxiliaribus copiis proficifcitur. Tiridates ad Auguftum con- 
fugit, quem fibi dedi per legatos poftulat Phraates. . Fit Od. XX VL & 
XXXIII. Lib. L item IV. Lib. II. Od. XXVL Lib. IIL Clauditur 
Janus jam fub Augufto fecundum. 

. Auguftus exercitum in Arabes, duge -^lio Largo i^Egjrpti Praefedo 
rnittit. Fada Od. XXIX. Lib. L Moritur Qu^ntilius Varus Pocta, cog- 
natione conjundus Virgilio, cui confolando fcripfit Hor. Od. XXIV. 
'Lib. I. Maecenas Liciniae amore captus^ quam & paulo poft duxit. Huc 
fpedlat Od. Xfl. Lib. II. Vifta Hifpania. Parthorum a Phraate defcSio. 
Od. VIII. Lib. III. Auguftus ex Hifpania reverfus, ubi pe^iculofo labo- 
raverat morbo. Reditum hunc celebrat Od. XIV. Lib, IIL Huc etiam 
referri poteft Od. XXXVI. Lib. L * 



Ann^ 



CHRONOLOGIA. 

JmeiU.C. JnMantey.C. ytHnaHen CONSUL^Si 

Non fme ratione hunc annum (peRiiK vidcntur 0<1. JtXXVI. Lib. L 
Od. XUI. Lib. IL Od. XIX. & XXXIX. Lib. III: 

, .. ,, c Cl. Marcellus 

73» /. ^* ♦+ lL.Arruntius " 

SuppKcium de Fannio Ocepione, & Licifiio Murena, (cujus foror Mae- 
cenadnupferat,) in Auguftum conjurandbus, fumptum. 

i M. Lollius 
73* '9 45. Jo^LeHas • 

Exeante hoc anno, aut fequente ineui^ fcripta eft Lib« L £p. XX« 
Maccenati, qui jam decem amplius annos urbi prsefedhis fueratj fuccedit 
Agrippa. 

o <L ' C M. Aurelius 

733, . . '^ . ♦^ { P. Silius Nerva 

Tiberius cuod imperio in Orientem miflTus, Tigranem in Armenise, 
Phraatem in Parthiae regnum reftituit, ^igna Romana, quae Partht 
Craflb & M. Antonio abftulerant, reddita, Romamque remifTa, Hor. 
fcribit Lib. L Ep. III, IV, & VII, ut & paulo antc Od. XIX, & XXX. 
lA. I. Od. IL Lib. 2, & Od. IV. L*. IIL 

, ;• i C. Sentius Satuminus 

734 I» 47 ^QiLucretius 

DcbeDatum in Hifpania per Agrippam, res i Tiberio in Oriente geftae 
Sooam illatae. Scribit Hor. Ep; XII. Ltb'.'L Virgil. Athertas proficifci- 
tur. Megaris in inorbum incidit, Bhindufii moritur: Romi difcedentem 
proiecutus eft Hor. Od. III. Ltb. I. Huic anno etiam fupponi poftunt 
OilX. Lib. IL U Sat. V. Lib. IL nec minus commode anno 728. 

>35 * 16 48 {p.Lentulus 

, ^ r C. Furius 

736 15 49 jcSilanus 

Lodos Seculares dedit Auguftus. Carmen Se.culare paulo ante para- 
vcratHor. ut & Od. XXI. Lib. I. Od. VI. Lib: IV. at Ep. XIIL Lib. I. 
& Ep. L Lib. 11. ad hujus anni finem referri pofllint. 

^ C L. Domttius 

737 »4 .50 {p.Scipio 

Auguftus Caefar Liciniae Maecenatis uxoris amore abreptus, in Gal- 
lam proficifcitur, quo liberius cum e& degeret; relifto ad urbis prae- 
fefiuram Statilio Tauro, pro Agrippa, aut porius pro Meflalo Corvino, 
qoi'^ id munus mmus idoneus, eam paucis diebus tenuerat ; hujus 
wai cft Od. L Lib. III. Od. IL & X. Lib. IV. 

a J M. Drufus Libo 

738 13 51 }l. Pifo ; 

Sicambri & Rhaeri per Drufum & Tibcrium deviili, dum Auguftus 
in Gallia moram trahit. 

6 Jnw 



chron6logia. 

Jmu«Hf,a AmmttiJ.C. AnmHtr. CONSULES. 

-»*. .« ,« cCn. Lentulus 

AUendam Aogifflt tmpttienter (atis tulerunt Roman], reditum cjus 
•vide exoptantes. Fada eft Od. IL & V. Lib. IV* 

mM^ «« F«> I Tiberius Nero 

7+^ " 53 iQuintiliusVanis 

Kedit Auguftus l^omam» \ quo juflus HoRratius, Vidoriam, qiiam 
fedecim aut oAodecim menfibus ante de Vindelicis, Rhaetis & Sicambris 
reportarant Drufus & Tiberius, cecinit, £p. VIl. & X. Lib. \. non 
longe ab hoc tempore abfunt, 

•^ .. S M. Valer. Meflala 

7+' '^ 54 J P. Sulpitius Quirinus 

Agrippae mors. Novai Drufi & Tiberii dc Vindelicis, Rhaetis, & Si- 
cambris vi£loris. Scripta eft Od. XV. Lib. IV. Qus Ode, med qui- 
dem judicio, ultima fuit omnijmii, nec melius potuit quam in Augufti 
laudibus finem facere. 

. .„ ^^ f P. Fab. Maximus 

74^ 9 55 I Q. ^ius Tubero 

Hii Cofll ni fallor, Auguftus Lollium C. Csef. Nepoti o^ anno* 
nim praefecit; bac de le fcribit Horat. ad LoHium Kp. aVIII. Lib. L 

ft ..A c Jul. Antonius 

743 « 5«> |Q,Fab.Maximus 

Jul. Florus cum Tiberio in Pannonia verfabatur, hutc inicribit Ep. IL 
Lib. IL fuic hoc operum Horat. ultimum : non liquet certe eorum» 
quorum tempus efl incertum, ullum poft bunc annum potuiflfe fcribL ^ 

^ fCl. Druftis 
7+4 7 57 |Q.Crifpinus 

Drufus tricefimo setatis anno in Germania' moritur. 

X ,0 t M- Cenforinus 

745 o 5» I Afmius Gallus 

Mififm Sixtilm ita diAum, qupd i Martb vetere anni principio Stt* 
tiis eflety e Juo cognmtw Auguftum nuncupavit^ magis quam Siptmhrm 
(quod maluerant patres & amici) qno erat natus i fuia hocfbi di primus 
ConfuktuSj ^ inj^ms viSioria obtigtnint. Suet. 

Inclinato jam anno accidit, quod ex Dione patet^ Maecenatis, quam 
& poft pucos dies infecuta eft Horatii mors., Atque haec fimt^ oux 
de vita, fcriptis, & morte Horatii compertiora habuimus dicere. mm 
opera ejus dimidiam plus [KUtepi incerti funt temporis, in quibus ple- 
rifaue praeclare egifle nos putamus, fl quando hanc vel illam Oden^ 
£piftolamt &c. ilUim vel hsxkc tcmpore anteceffiffe vel fecutam fuAiTey 
aliquo indicio demonftraverimus. 



TESTI- 




//m. 



TESTIMONIA 

VETERUM SCRIPTORUM 

H O R A T I p. 

O V I D. Irib. f. Trift. Elcg. lO. 

TC^Tumnt mfiras fiumerofrs Heratius atansp 
^ Damftrk Aufma carmna cuba lyL 

PERS. Sat I. V. ii6. 

OmM vaftr vhium ridenti Ftaccus amua i 

Taapt ', V admjfus circum pracorSa ludit^ 
CaUtdas excuffi popuium fvfptndtn naf§. 

MARTIAL. Lib. 8. Epig. i8. 

Sic Mkre lue Calahri tentavit Camdna Flacci^ 
Pindariees foJH cumjuperare modes. 

PETRON. Sat 
Bmerus teftis fi Lyrid^ Renmmfyue Virgi&us^ & Heratii ctirfoJafeEaUti. 

LUCAN. Poem^ad Colp. Pifimm. 
JhfimamfU chelpe feaciUs pat^eat HkaA. 

QUINTIL. Lib. icJ^Cap. i. 

Maka jtf UrJieT ac purus me^s Haradus^ bf ad netanies beminum meret 
prmi fm ut • • . • Lyriceram idm UtreOius jfere ftks hgi dipms. Nam 
V itf^gpt aSjuande^ t^ plettks eft jucumUtatis & gratite^ (S variie Jtgttrit 
fS tirksfeCaffimi audax. 

AUSON. ad Nepotem. 

Tepraeunte^ Nepes^ modaldta pehnata Flacci^ 
JOtifemmmi ittrtmfas eft didiciji Aiarenem. 

D. HIE^ 



tEStlMONIA DE HORAtld. 

• D. H I E R d N. Praefat. in Chron. 

^id pfalurlo canmus ? qn§d In m$rm noftrh Flacci iff Graci Pindari^ 
mmu lambo currit^ nunc Jlcaico pirfonaty nunc Sapphico tunutj nuncfenu* 
fidi ingre^tur. , , . -, 

SIDON. APOLLtk Epift. ad Lamprid. 
In Ljrids Flaccum ftcutusy huncfiribatur in lambico citus^ (fc 

£t alibi : Stylus aut Maronianusj 

Jut quo tu Latium bias^ Horattj 

Jlcao potior Lyrijies ipfo. 

Comment. Vet. 

Horaiii fatira inter- Lucitti (^ Juvenalis fatiras nuclia £/?. Nam (^ 
afperitatem bahet ut LuciUuSy & fuavitatem ta Juvencdis. " 

J. L I P S. Epiffolic. (juapft.- Lib.' 1. E^ift. 2. 

Horatius in fatiris placidusj lenisy quietus^ monetfapius quam caftigat \ 
fed ita praclare tamen boc ipfum^ ut in ea parte i^ arte nihil pofjitfupra eum^ 

MANUT. Epift. Lib. 6. Ep. 7. 

^is enimy qui de Poetis moda judicare aliquid poffit^ qui inter Latinos 
mnes Horatio vel acumine ingeniij vel fententiarum gravitatey palmam 
non tribuit f 

TAN. FAB. Cap. Epift. Lib. i. 57. 

Venerum ille parens Horatius ei pro fua eUgantia ^ ingenii wrbankate 
baud dubie placet. 

J U L. S C A L. Dc Re Poct. 

Carminum igitttr libri vel jucundd inventione^ vef puritate fermcnisi 
vel figurarumj tum novitatOy tum varietate^ majores funt omni non folum 
vituperatione^ fed itiam laude : neque fobm dicendi genere humiiiy quem" 
^tdmadum fcripfit ^uintilianuSy antenti : verum etiam fublitni tnaximi 
immMdandft 



Q. HORATJI 





/^jsr- 



Qj^ HORATll FLACCI 

CARMINUM, SEtr ODARUM, 

LIBER PRIMUS. ' 



ODE L AD MAfiCENATEM. 
Mn aluirthus' duci : fe Imit ^fteii ptttfertm lyricai, 

MAECtiliAS atavis/aite nlubas j a*««««, vtfi mg>ril«» 

i&ont qUOd/Cltfricm^^ Oiyinacum/ ri^ue, fsi decumnies £tudeat 

AN NO 7 Ar I N E Si 



. 04e eft monocofos, len liiiias roetri. Verfus 
— w a Choriambiciy Alckp|ftdef> Tetnmietri 
acatiieai; conAaDt ex Spondco, duobbs Cho- 
ibiiibis i^ Pynbichio vcl Jambo \ ficqoe fcaa« 
dere Gcet: 

M«ceiiia8|StSviaf^2ie|^S ' 

Vd iflo tnodo faciliori, 
Maeci ( oas | M | tIs ( edit2 | r^g^» 

I. JdLrcriMj.] Sx aotiquis marmoribus Gise» 
c3fi|ae aoAoriboscoQiUt ita icribendum hoc no-» 
aeoy noQ Mtunmsf ut quidem e vulgo* Vide 
C«tU Rhodig. lib. 12. cap. i6. Macuai iquefiri 
fti ffitMdid» natms geture^ nom mmu ^^ifp^ 
C^feri ebarmu VeUrPatercaliif . JQir ingeniojms, 
&megm§m exemtfilumi Rmmmnm ek^umUe datu- 
nt^^/t iUatm emamfaffu feHaeast indB^enecay 

At9wu\ £x Noo. Marcel. quafi> 'tn tata^ id 
l^ pater. Avi proavos proprt^ atavus dicltar. 
niiat. Pexf. i, 2. 5. 

P«ttr, avuSffrfiatai$t^a^tms,ata9msftritatmU 
^ihk fnperioces fiMnteiiofcs funty Majorc^ 
sppeUantur. • . . ' . 

Edke re9siMs/\ U eftf viris principibus quic- 
^Kd gamaot non*uili de EtruriBe 'regibus { 
^unvbectam illorui&Deicioqoam, & aliquo«i. 
xaa foodaroento (etiem contexant; ut Mcce- 
W paCcr foerit Mededonis, avus Menippus, 
btam iroaros, VdhuftnM tbatus, Titus aia- 

B 



if»u Tunhe^us tritavoSy Elblus raajorum pri- 
QM» &c. Certe divites quofqo^ Sc primarloC 
Tiros nuncupari aliquando reges, conftat ex. au« 
toribus tum profanis, tdm etiam facris* Vid^ 
iofra Od. 20. v. 5. ibique Aonot. lib. ^.^d* 
99. Tjrrbema regum fregenies* 

2« 0, & prafidium,] Mxcenas fuit (alutis 
atqqe dignitatis au^or ap defeoioF apud Auguf* 
turoy non Horatlo tancibii» fed & Viigilio» 
Propertio, aliifque «riris literatii pnefidium ac 
tuteia : Vide lib. 2. Od. 7. Tanto ver5 Mcce- 
natis apud pofleros faina extitir, ut ad omoe« 
cruditorun\ Patronos id nominis traniierit^ quo- 
rum ex munificcotja atque gpe fc^eotixrum iata 
pendere videantur. 

DmiceJeeusmeume''] i?<«iexnobIlitat»: dulee^ 
ex familiaritate viri principls* Hac pertincc 
quod ait Perfius, Sat. i. t* ii6. ' 

0«« vafer vitium ridenti Ftacus amica ' 
Tangiti Gfr. 

3. Sunt fuosf &C,'] Alii gymnicis cxercifa^ 
tionibus impemi iludent, alii agriculturaei alS 
liavigitioni, Se mercaturae, «lii miriQK, alii 
Tenadoni, &c 

Curricuh»'] Pro curru, vel ipfo cunu, vel 
etlam jipco ig guo decurritur, accipitur iila vox. 

Pulverem Olympicum Collegtjftjuvat*] Decilr* 
read« ftadimr^ fivc Romai ia Ctrco, vel iii 

Colle- 



Qi HORA'T|I FLACCI 



€$nfpirii pnhtrt Ofympia, 
quos wuta non taffa rotU i 
lidis^ ae iUufirh viSma txtol" 



I & Colle|i(re juvat J metique fefulisl 
;^2: EvitaU roti8,|i«ninique ndbilUl ' 



5 



ANNOTATIONES. 



C^i^ctiiMii Maiti»; iivt apm4 GnecuMn 3a 
LudiiUlis folcmnlbas, qui totiua orbii freque». 
til cdebrantur, in quibus pent«ihlra» five 
quinquertiufD, id eft» quintuplex cettamen : 
Jaculatio, difd jadlus, ftadiicwfui, ^\x% p«- 
Jcftra : five mavis, Curfus, Pugilatuf, Difcus» 
Ceftus, Luda. Stadium loogum erat pedet 
feicentos. ViAores, Olympionicae vocabantur, 
coroDabantur, laudabanturj VAcaiiAoe jsm- 
mm curae ac tutelae, perpetuaque immunitate 
dbnabantur; ade^ ut Olympionicei efte cenie- 
retur aliquid majus quam Ronue de hoftibut 
tftumphus. Quatute a^d Xjrxco» ^ufinodt 
celebres Ludi erant^ Olympici, Pythiiy Ifilmuit 
Nemejei. Annui quidiam) ut Pythii ; quin- 
quennates Olymmti & Ifthinii ; Ntmestfi tirtio 
qupqtus anpo fiebant ; plerique dics quinque du- 
mntiu Ab Olympicis Ludis nuncupats funt 
Olympiades, 'et fpatia (^u Intervidh dws iAter 
Iiuiorum^e1minontscotErprc4ierifa. Inftitutot 
fktasi c4t 'Ludos Olyitxpicos anno 4400, ab Hdr- 
cule Cretenfi quidem, in honorem Peiopis^ 
juxta flumen Alphetimy ad ddobmm Joiris itk 
Achaia, juxta Pilam & Elidem, in Campo cai 
Oiyoipia nomefi. ViAoribus «teagina dahatur 
eorofie. 'N^dViretLOeorgic. 3. 5. i9. &4eq. 
Ale». A Alex. lib. 5. cap. 8. Cal. Khodig. 
lib. l3.*€ap. 17. Pythri Ludi fiebant in hono- 
rem ApoUinis ob iitterfedtum Pythonem fer- 
pentem. CbronAtmnr1aurovj6h>res. Ifthrrtici 
& l^hefeo diotti NepCuno, vel Herculi, vel Me- 
iieertsb feu Pdcmoni (nam varis funt opinio- 
ncs) in Iftbmo feu io anguftis faucibus Corin- 
thiaeis, Vi Aorum corona 2 pinu erat. Denique 
Ketnesei Ludi ceiebrabantur <vel tn gratiam Herw 
culis ob ocCifum in Nemesa fylva lconefli pro- 
digiof» magnitudinis, apud Cleoruis Achaiae 
civitntem in Ptlopennefo; vel, ut alii volunt, 
proptcr ArchemoTum Lycurgi puerum in Nc- 
«lexa fyhrS defunftum. ViAoribus ex apio co- 
Trtna conficicbatUT, In iftis omnibus Ludis 
przter exercitationes oorporis, erant & ingenii 
certanvinay videlicet poecarum> vidores, hcroas 
ic athlctas certatim laudantium. Vide Pinda- 
rum. Olympicis agona Muficum addidit Nero^ 
^ui & in iis non bigis fed decemjugi curru auri- 
gavity viQoriamque tulit. Sylia Olympiade 
175. athletas lc reliqua ex Olympiis certamina 
Romam traduxit. Alex. ab Alcx. antc cit. 

4. Metafut.'] Meta lapis eft, vel congerics 
<)uaedam in acumen faftigiata, feu e lato in tcu- 
Cim eredhy circa quam cunus, fcu bigse vel 



ipiadng»» ien^am In waA Dttet cuHbm Aac* 
tebant. Ovid Metamoiph. 10. ▼. 106. 

M etai imitata cupreffits^ 
In Circo Roroano metae prioBdm ligneae ; ab 
JmpiraiDre Chiudio faa« demum aurete funt. 
Alex* ab Alex. dt. 

Fervidu Etntata roHuJ PrecipiMii crat bbor 
Sc fumma cautio in curuli certamine, ne in 
Amw «ttaut. impingtfet ad meUrn» ac diffrin- 
geretur. Apud Homer. Iliad* X. Ne^Anti. 
lochum fiUum erudient monet cavendum ut 
rotae modiolus fummam quidem metam atd* 
gXk viafcatur, (id l>pi|ii lalltum vitet» ne vnl- 
nerentur O|oi, cunufque difrumpamr. Ergo 
■oniibi/e m OWmptdi «ebiliffian putabatar 
ea viaoila curulis agonis.' Patet ex Herodoto 
Ar Pindaro. r Porr6 circa mKan airiut4witan 
d^^t^iepties. 

Aultio. Epit^^ 39» 

Prpfpericiam^fiathfgJperMpter^Circi 
Septenas foiitits viaer ohire tnat* ' 
Propert. lib. a. £leg. 25. v. 45. 

Atit prius infeSo depofeit pramia curfitf 
'Septima ,faam metam trinerit aa/i rois* 

Graci deodcmmi 4elram notant. Pindar. 
Olymp. Od. 3, M^ttdymfj»^ i^m» & Pytb. 
Od. 5. ^thtfs^ hmhuoBfofMrt «f/kf«c. Non 
praetermittam hic veterem Britaooorum in re- 
gendis curribus beUick induftritm ac folertianiy 
ad quam ufu quotidiano^ft exercitatioae ifiTtte^ 
cebant, mt im decltvi ac preecipiti iaeo imeitatef 
tfnos fttflinere, «r hre^ mHhrari'&Jie&erep fif 
pier temonem tttrrtref & in jugo im/ifieret & indt 
ft in cuma recipere eiti pejfem. Cefar de Bdl. 
GaU. lib. 4. cap. 33. meminit & Juvenal. 
Sat. 4. V. as6. 

5. Palmapie,'} AthletSs qui Olympia, Pythia» 
Nemeieai Ifthmia viciftent, Crsci tantos hoiu>- 
res triboebant, ut non modo in con^ntu fiantts 
cum paln.a & corona ferrent iamdesy fed & cum 
reverterentur in fuas civltatesy quadrigis triom- 
phantes inveUerentuTy atque vedigalibui a Re* 
publica conilitut.s totius vitae fpatio firueientiir. 
■H«c Vitrihv. lib. 4. Palma verd fignum YifW- 
riK pafiim »f>ud omneslWtuitur, ex Pluttrcb«, 
propterea quod ea eft ejus natura ligni, ut urgeo* 
tibus opprimentibufqae minime cedat. Unde 
cft iliud Alctrfto Epigramma ; 

tiititur tn pcrtdus paima, ist conjiirgit im aU 
tvmi 

S(itofue msgis premitur, toc m^z^ ^^^^'' *"'• 



CARMtNUM LlBER U t: 



TdTirum Doaiiiios|ev^hit .adlDcosy| 

Hunc, fi]mobiIiuni|turba Quir^urnl 
Certat[tergejxiiais|toIlere hondrtbus : 
Hlum, fi Broprio condidit horreo 
Quid(|uia de Libycis verritur areis, 

Gaudentem patrios findere farculo, 
Apos, Attalicis conditionibusjkc^if f 3^ 
Munqtfam dimovea^, ut trabe Cypria 
MTrtoum pavidus nau.ta fecet mare. 

LuAaqtem Icariis flu<Slibus Africum 
Mcrcator metuens, otium & oppidi 
Laudat rura fui : mox reficit rates 
Quaf&s, indoctlis pauperiem pati. 



£41 /7/ ad Deos erbU moJeratorn» 

* Huncyji conventus Romanorum 

inconftanttum certatim evebit ad 

\/\ maximai digmtates : illumf fi 

tongejpt in fuum granatium 

If) quiequid colligitur exahis Li* 

h^f g^fti^tfi» fcifidere farcu/o 

rura paterna, nun^uam deducas 

dc propofHo, ctiam promtffionc 

opum Attalif ut nauta ttmidut 

Jindat navi Cyfiria yindn^ P^^^gi 

Myrtci. Mercator timens A- 

i c fricum vcntum pugnantem eum 

a^uis ma.ii lcartl% ccmmerdat 

quietem^ & agros fui pagijpau- 

lo plft Camen refartit naves ta* 

cerjs, pauptrtatir impatkns% 



4NNorArioNE$. 



6, Terrtrpm VmhsM^'] Ifta ferba quidam 
Jodpifnt ^ Romanis, qoi /uerlot lidores In 
Im&s Circcnfibot, fcilicet ob Ulud Vjrgilii, 
fbmsmt rerum Dminos ; nonnulli referunc ad 
\tum k forCooam Olympionicarum beatiAi- 
Bam, qoK tc in proverbium abiit* Melius 
I alUjtd ipibs Deot orbis dominatores. 



Ev^t ad De&sJ] Ad Deorum /elicitatem ,v|- 
dctnr eTchere. Hinc tc lib. 4. Od. i. v. iS. 
CetUfa. appeUahtur Olympionicse. 



7. MdtRum.l Quidam Noltiliumltg, At U- 
W aptjffimum p<^li epithctum. SluiritiumJ\ 
AAmiuloy (}ui poft mortem £c apotheofin QuC 
naos vocatus, Qijirltes Romani funt di Ai \ 

Sivt q^td bafta ^irisfrifcis eft diQa Sabinis* 
Ofjd, Faft. 1. T. 477. 

S. Tergemais bonorib^s.] Ampliflimis, Tri- 
bQoa&i, queftora, >£diiitate, Pneturl, Con- 
ftiatOy.CeAAita, Di£tatura. Alii intelligunc ice- 
n|M Ma^ftratusj nonnulli fublatos Sc conge- 
maatos plaufus in theatro, quales Maecenati 
intQlatur Horadus, Ode ao. hujus libri. 

10. Lihycit»] Martial. Itb. 6. Epig. 86. 
ft^tdeas hfhycas mejfes^ &c» 

Apod Pindantm AiCva 7rv^o<pl^, Libya trirlci 
frrex\ Qaadian. de Laudib. Stillc. Sfncis infig" 
ms /^rica dicitur. * 

Jrds,] Varro deLing. Lat. 4. Ubi ftamenta 
ji3a terantur & arefcant. Fcftu$ vcj 6 ait cfle /«- 
mmvacummf eiuaji exaruerit,, df mn pojftt quid- 
pm generare. Hinc 8c arcie vocantu*- luca in 
■ikpura, vacoa, nuUifquc xdiHciis occupat^. 

11. Sareu/o,] Rufticura eil inftrumcntunn in 
Kodum falculie inctirvum, quo fcgetrs noxiis 
bcrbis internafcentibus hvitcr fc^li^^endo cx^^ur- 
P»{ur. Gallicc, Un SarcUir, Angl^ A {Qjf^p* 



ii.AtraHcis condUionibus.] Opulentiffinr.is 
fciuceiiUis, vfl to;o Ailac xt^rio, ubi Atialus, 



Pergami rex, floruit opibus tantis quldem. ut 
earum h^redcm non alium quam Populum 
komariam judicarit a (c in^ituendum Hioc ^ 
fplendida quxlibet noiAinancur Attalica. Pio^ 
pert. iib. 2 Eleg. 1%, v. 22. 

Necjit i* AttaJico mors mea nixa tboro, 
De- Attaloj)lura llb. 2. Od. i3. Vide Juftio* 
Itb. 36. 

,, l^, rrabeCyj^ia,] Navi f^bricaffi et oipti.» 
^is lignis, qualia aedificandis lAvibus aptiifima 
reperiuntur in Cypro Mediierranci maris lofuHi^ 
de qua poftea fufius ad Od. 3. v. i. rrabt4 Ifi« 
doro lignum unum quod tranfvetfum contioQt 
utrumque parietem* Navis trabica, quae tra-* 
bibus confe6ta eft. Feftui; 

14. Myrtounu] Pars iCgsi maris Eubxae 
proxima, lic appcllatur cx Piinio, ab infuia parvS*) 
quae hodie Mandria, oUm Myrtost Fabola* 
totes volunt fic appcllari 1 Myrtoo quodam in 
mare idud przcipiCdto : vcl a mulicre Myrtone* 
Porr^illud pra; caeteris mare hlc afferri videtury 
quia naufragiis ii^fedum, nautls pavorcm injiciat, 
vixque citra pericuium navigari queat, ob cre- 
bras infulas Sc fcopulos. 

15. Ica riisfu^i bus.] Hod ie Mar cfj Nicariaf 
^gsei pars ad Samum'acDcIum Infuljs, nomen 
habuit ab Icaro Dirdaii fiiio in illud dclapfo, 
Ovid. Faft. 4. V. 283. 

rranjit ^ Itariumy hp^/ts uli perdidit ahi 

Icarus, & 'vafa vcmlndfcr.t aqutt, 
Africum.] Vcntum at AiiKa P.jrtem, vrrna- 
cule ^Ottf|l*to£ft, Jntcr meiidicm & ocqirum. 
Virgll. &vu'\T%f), 

Ct ebe^ fuc t ^octUit 
Africui, 
17. hcudal rurr.\ • MTcarorruf ica^tilaudaC 
vitam, dum in^rutc tc.r;c*^a!; at tranfji^opc- 
riculo, nc^otiauonet:^ cc^'ca: ftatim ut prius, 
lucro inhians. - • 



B 2 



Eft 



4 Q^HORAtltFLACel 

]£ft alius qui mon comtmnit ty- £{( qui neo veteHs poctila Maibci» 

""'t^^JJraJlf^^^JXJl^"^ ^^^ partem folido demerc dedie 
Tiin!egr,,L^]luMiaTab^i Spernit : nunc viridi membra fub arbuto 




artut Jnh 

ad originm 

erati* ' " 

jwujqut buccina uc Ittui mixius, 

^ beJ/a matribut execranJa. Dctcftata. Manet fub JoVC (jtigldo 

renator obitttit tUiicata ux.nx VenatoF^ tcnerse conjugis immemor : 
rr/Vl^::£^^^^^^ Seu vifa eft catulis cerva fidelibus : ' 
fivt aper Mwfui fregit retia Scu rupit tcrctes Marfus ^pcr plagay. 
rotunda. Hederot vcro, merccs v ^^ doatrum hederxlpraBmia frorjtium / 

do^lorum capuum, me eollocant tn»»*"^ «iL T r • t ' 1J i L J 

inter jummos Dcos : me fii^ Diis miteht fupcris | mc gelidum jnemus^ 
jrigida & ceieres cbortet Nym- Nymphirumque leves/cum Satyris^chori) 

fbarumcumSttjris ff-^u^,..^^ ' 

jiNNOrAriONE^. 



to 



r! 



30 



19 Maj/ici.] In Mallico, monte Campaniae, 
crefcebat optimuni vinum. Nomioiique Sc uva- 
rum nobilitas perdurat etiamnum. Vald^ au- 
^nim tik, Sc ftomacho robur dare dicitur. 
Athcn. lib. i.cap. ai. 

20. Partemjolido demere de die,"} Ad gcnio 
indulgendum» intermiflis nogotiis ac feriis occu- 
pationibus. 

%T.Arbuto.i Gallice, Arbuijier. Angl. ^|| 

ai. Sacra.\ Singuljs fontibus praeuc Nym- 
phas, & quaedam Numina, creditum pridem. 
Hinc illis vidtima; tc iibamina florum ac vini. 
Vidc lib. 3. Od. 13. 

aj. Lituo tubst.] Lituus mlnor tubaefl 8c in- 
curvuSy infigne augurum^ ex Geli. iib. 5. cap. 8. 
tul^ dire^^a, fic a tubo*qucm refert appellaUy 
gravi fono pedites excitabat, lituus autem acuto 
clangore equites. Ovid. Metam. i. v. 98. 

JVw» tuba direSiy non eeris cornua^exi. 

24. Beliaqut matribus deiefteta,} Per quae 
nempe orbaniur virif ac filiii. 

»5. Manetfub Jove frigido Venetor.'] Cic. 
Tufc. %. n. 40. ^CtnJuttudinis magna vis eft : 
PernoSant venatores wr nive : in montibus uri fe 
fatiuntur. 

Sub yove."] Jovcm pro di.re ufu/pori docet 
Macrobius. Vaird ci Ennio, Jftic eft is Jupiter 
quem Gretci vocant Aera, qui wntus efi fisT nubesy, 
imberpofte^, atque ex itnbrt frigut, ventus fxft^ 
Jit acr denuot &c. 

%y, Catulisfiddibus,] Oc. de Nat. Deorum 
a. n. I s8* Canum tam fda cuftadio, tamque 
amans dominorum adulatio^—^tam incredibHit 
ad inveftfgandum fag^citat narium, tanta afacri'- 
tas w venandoy qu':d fipi'ificat aliud, nifife ad 
bominumcomnidditatei eJegin€iatosf Vidc ifi.lian. 
lib. 19. cap. II. dc animal. Huc fpcdlatquod 
fuot quidem vcnaUci caocs, qui vifu mciiufi 

6 



quam olfa^lu feraf confVAantnr. Call. Chajfettr 
a vue, Angl. ^^^^JXMtlJtlg^ ^dt ^. flt 
^fjQ^t. Sunt porro ndelesii, qui a re^a pracdt 
non a{>crr3nt in advientttiam. Oai. ^i m 
prenntnt point le cbange, ou qui fe gardtnt cotttrt 
U cbange, Angl. 1?.WJW*tl|ClHUJJj|, 

28. Teretes plagas.] Solcnt Tcnaton filTat 
telis ac linteis circumdare, quibus ftrm concia- 
dantur. Teretes.] Tereti fune confe€la retia. 

Marfus aper.] Apud Marfos, Italiae pt>pulum. 
Sabinls affines (livx piurimK>io quibut venatio' 
Irequens* 

^ 29. Doffarum bederee pramiafrOHttum.^J He» 
deia coronabantur Pocts eximii> quique iti 
certamine ingcnii & induHriae vi^tores fuei^nts 
vcl quod aetemitatem & immortalitatem carmi« 
nis defignct perpetuus ille viror hcderae, quem* 
admodum 8c lauri : five quia Poetar Baccho 
perinde ac hedera facri funt, ob enthufiafmum, 
quo Bacchantium more interdum corripiuntury 
vei potius ob vini ad condenda carmina utilita- 
tem. Unde noft^r poftea aflerit non poife dcu 
placere aut vivere carmina, quee Jcribufttmr 
aquet potoribut. . Virgil Edog. 7. v. 25, 

Paftores bedtrd crefcentem omate Pietam. 

30. Diis mifctnt fuperis.] Felicitate me iimi* 
lem Diis faciunt, ac perinde beatum, ut oui 
divinos honores confcquuntur. 

. Nemus.] Qjjippe quod meditando & confcri- 
bendis verfibus aptiflimum. Nam, 

Carmina feceffum fcribentisy & etia quetrunf^ 
Hioc ic in iis locis conftituuntur Nyropha: cum 
Satyris choros ducentesj id eft, profunda 9c 
eruditz cogitatiooes dodti£ viris izk immifcen- 
tes tc infignantcs. 

31. Satyris.] De his poflea lib. 2. Od. 19, 
Ruftica Numina funt, quorum fuperna para 
corporis humanam effigiem, inferior caprinam 
exhibcbac 3 csetcruai muia omniom cognitio- 

Scccrnunt 



CARMINUM I.IBER L i; 



Seceniunt populo ; fi neque tibias 
Euterpe cooibet, nec Polvhymnia 
Lefboum refugit tendere oarbiton. 

Q^od fifaie LyricisiVatibus inieres,^ 
Sublirai feriam iidera vertice* 



r?! ftfregant ^ tmlzOtJt fifqut Fm' 

*• tertt fiftulat eofTcet^ nt^ue Po' 

fycymnia dedtgnatur intendere 

hram Le/hiamf Sluodji me an^ 

^ numeret^ Poetit Lyricitf ceelum 

^ attingam e;ccelfi cafitCf 



^NNOTAriONES, 



ntm hhett atqae bomioSbus impertire Satyriy 
Faa», SilTani exiftimaii fuiiC. PaceC ex Vir« 
{iS£cioga 6. In qoa SileHQS de abftrufiori re- 
rm natura ie origtne folerter diileTit. Vide 
Uoini Dtalog. 26. cui titoItiH, Dionyjiutn Dio- 
dor. Sicol. Piiift/4ib. 7. cap. 2. Satyri humano 
capit;, fed «oniuio calToque, acutiS auribusy 
depreffit Blribas, yillofo corpore ab antiquis 
fiQ|aiiCir. Plutarchus io Sylbe vita lefert, per 
HsAEam & Macedoniam eA mare defceiidente 
Sfflaf noo longi DyrrachioTicinaqoe ApoIIoniay 
apnd Kji^^uraro» facrnm queodam locom, fol- 
kvirepf*«c rirul-s tmcraoy obdormifcentem 
%|j|gT, quAlem Poetz Pidorefque effiQgunt» 
mfBm fmfle : qui perdu^s ad ^tam per va- 
im interpreCea intenogatus, quis efTet,- oihil 
qaod iotdligi poiieC refpondit j Caoti^m rocem 
stfpetaiD hinnitu eqoioo ic hirci balatu roixtam 
oUc QtK> aftantet ipfeqoe SyUa obftopofa^j 
Saijram dimileront. Sanfios autem Hierony- 
n»io vita PjuK £remitae fcrihit, temporihus 
Codbntini vtfuin toti Alexaadriar populo Sa» 
ijroQi : p c g t erea *ianQo Antonio apud eiemum 
occwride homanciooem aduhcis naribus, ftonte 
cpraibas afperav cui extrema corporis io capra* 
foa pedes deftncrenr \ tn:erfogatdm ver6 quis 
ciet, lef^ondifle | Mortalis ego fum, uous ex 
eanoi incolis, qiios delufa GeotUitas Fauoos» 
fijiyiofiioe appellat & colit. 

31. SetemutttpofB^o.'] Sopra vulgi humilem 
iafcritamque turbam atColunt, ac velut facrum 
aprofaoo fegreganc lib. 3« Od. i. 

Q4i fr^fnmwm Kfufgut & arceo. 

Siuefe tihias Euter^ eobihetf 6ff.] Si mod^ 
Q^ uxmopem non negent Mufar» Tibisi 



pridem oorife^ae ex offibus crorom, fcu t»bta» 
rum grqis, cervi, &c et hincnoren. Vioe 
Scaliger poetic lib. i. cap. 10. Porr5. Euter'' 
/«, Muf^rum una, tibJarum invenrrix dicitur^ 
nemen autem lortita a cantils fuavitate, ic aL 
dele^odo ft^^m^y ^ vs^kv deeffarCf Arxfoa* 
Eclog. de Mufis. 

33. Pofyiymnla.l Haec iatcr Mufas id mune- 
ris obtinec, ut multos canat hymnos, virorum« 
que^infignium laudationibus prafic. Unde no- 
men ei faOnmf |ta, inquam, icribunt OviJy 
Faftor. 5. Hcrodot» Ub. 7. ^c Aliis Polymneia 
a muiti^ci rerum memori^ dicjturf 

34. Nec Lejb Um refagit tenJeee harhiTonJ] 
Si mihicoQcedat faculutem optimi Carminis 
Lyrici^ qualem babuerunc Alcaeus Sc Sappho 2 
I>A>o infula oriundi, de quiqus poftea hpjut 
Ub. I. Ol. ^2. 8c lib, 2. OJ. 13. ^ 

Barhitow^] Inftnioientunn muficum multaa 
habens chordas : Anacreentia inventum fjcere 
videtur Horatius, Od. 32. & {t(\.^^^^,^J[^r*r 

3 5. S^odji mtt &c.] Si tuumi o Mx^enas, 
accedat n4hi judicium, fique me pronunties in« 
ter Poetas Lyricos dignum recenferi» lum me 
Diis parem exiftimabo. 

Lyrtcis,] Apud Grxcos novem poetsr Lyrici 
celebrantur, Pindarus Alca^us, Sappho, bcefi- 
chorus, Ibycuf, Bjcchylide?, Slmjnidcs, Alc- 
Oneon, Anacreon. Ap^d Laiinos Hcacius prin- 
ceos ac prope unicus. Huic add:t Csium 
. Baflum Qaintilianus, lib. lo. cap. i. 

36. Suktimi ftriam Jidera verttce,'] Phconi- 
corum erac fenccntia j Poetam infira Peumi 4f 
fuprahominem etre* 



»3 



ODE 



Q^ HORAtlt PLACei 



4 

^ft alius qul won eontmnit fjf- Eft qui nCC VCtcris pOCuIa MaflxCl, 

aibosy^mi Maffici ^euru, «- ^^ ^^g^^ f^ljj^ demcrc dc dlC 

oue dttrabere aliouot borat es L, *. ..... iri^i-4. 

eite inttgrc,nu>dbjauntesbahins Spemit : nunc vindi membra fub arbuto 

artus jub arbuto virentij modi StratUS< 
ad originm flacidam funtis Ja- 
erati, Muiita p' 
Jomujque bueeinde ac iitui mixiusf 
^ bella matrihus execranda, 
Venator oUitds delicafa ux^.rit 
moratur Jub dere frigenti^Jive 
tanetjidi eonjpextrunt cervam. 



ratus> nunc ad aquae lene caput facrae.^ 
Multos caftrajuvanti &lituo tubaer^'^ 



erati, AHiiiia plactt muitis, _. .^ >..''iii' «r 

aciituimixius, Permiftus fonitus, bellaque roatribus 



Detcftata. Manet fub Jove (tigido 
Venator^ tcnerae conjugis immemor : 
^ Scu vifa cft catulis cerva fidclibug : 

jSve aper aHJus fregit retia Scu rupit tcretcs Marfus ^pcr plagay. 

rotunda. Hederot vero, merces v ^^ doflLrum hedcraelpraemia fronltium / 

d^iiorum capUum, me eoilocant t%-»"^ •A\r •! ' vj il 

inter jummos Deos : me fii^ Diis mifccht fupcris | mc gelidum |nemus,/ 
frig>da ^ ceieres choreet i^jm- Nympharumquc lcvcslcum Satyris^chori) 

pbarumcumSatyis f^^i^^^\ * 

^^NNOtAriONEB. 



to 



V 



30 



19 Maj/icu] In Maflico, monte Campanlap, 
crefcebat optimum vinum. Nomim^ue Sc uva- 
rum nobilitas perdurat etiamnum. Vald^ au- 
ikrom dle» Se (lomacho robur dare dicitur* 
Athen. lib. i.cap. 21. 

20. Partemjolido demere de dle.] Ad genio 
indulgendumy intermiiTis nogotiit ac feriis occu- 
pationibus. 

%r>Arhuto»i GaUice, Arbuifier. Angl. ^^^ 

aa. Sacra,] Singulis fontibus pneeUe Nym- 
phas, ie quaedam Numina» creditum pridem. 
Hinc illis vidtima: & libaroina florum ac vini. 
VJde lib. 3. Od. 13. 

23. Lituo tub^»'} Lituus minor tubaefl & in- 
curvusy infigne augurum, ex Gell. lib. 5. cap. 8. 
tu^ dira^a, iic a tubo*quem re/ert appcllau» 
gravi fono pedites excitabat, lituus autem acuio 
dangore equites. Ovid. Metam. i. v. 98. 

I/on tuha direifiy non aris comuajlexi, 

24. Bellaqut matrU/us deteftata,} Per quae 
Bempe orbantur viris ac Hliii. 

25. Manetjuh Jwe frigido Venator,"} CIc. 
Tufc. 2. n. 40. ^CtnJuttudinis magna t/is eft : 
Pernofiant venatores in nive : in montibus uri Je 
patiuntur» 

Sub Jove,"] Jovem pro aere ufurpari docet 
Macrobius. VarrtfexEnnio, Jftic eft is Jupiier 
quem Graci vocant Aera, qui ventus eft & nuhes,^ 
imherpofiea, atque ex imhre frigus, ventus poft, 
Jit acr denuo, &c» 

27. Catulisftdelibus»'] Cic.de Nat. Dcorum 
2. n. 158. Canum tam fda cuft6dia, tamque 
amans dominorutn adulaiio»'- •< tam incredibilis 
ad intfeftigandumjagacitat narium, tanta alacri" 
tas w wnando, qu'.d ftgnificat aliud, ntftje ad 
bomtnum commoditatei ejjegtneratosf Vide ^Jian. 
lib. 19. cap. II. de animal. Huc fpeftatquod 
fuQt quidem venaiici caaes^ qui vifu mcUu< 

6 



2uaim olfa^u fera$ confe^hmttir. C«U. CbaJJemr 
vue, Angl. <?ajj^^ottijtig» tjiat pU^. tft 
^i£]^. Sunt porro hdeles li, qui a re^a pnedt 
iion a{>err3nt in advtntitiam. Oal« ^i ma 
prennent point le cbange, ou qui Je gardent contrc 
U cbange, Angl. ^.»llJp.(afcltqHBJ»||. 

2 8 . Teretes . plagas, ] Solent ▼enator? fil va« 
tdis ac linteis circumdare, quibus ferse conclu- 
dantur. ^eretes,'\ Tereti func confeda retia. 

Marjus aper.l Apud Marfos, Itaiiae ^pulum» 
SabinTs affines filvae plurimae^in quibut venatio' 
frequens. 

29. Doffarum bedera preemiafrontitim,'^ He« 
deia corooabantur Poetx eximii, quique in 
certamine ing«nii & induHrix vi£tores fuei^nt: 
vel quod aetemiiatem & immortalitatem carmi* 
nis deHgnct perpetuut ille viror hederae, queni* 
admodum 6e lauri : five quia Poetae Baccho 
perinde ac hedera facri funt, ob enthufiafmum» 
quo Bacchantium more interdum corripiuntury 
vel potius ob vini ad condenda earmina utilita* 
tem. Unde no(Hr poftca alTerit non poflc dhi 
ptacere aut vivere carmina, qua Jcrihsasestr 
aqua potoribus, Virgil Edog. 7. v. 25, 

Paftores beeUrd crejcentem omate Pdetam, 

30. Diis mijcent Japeris.J^ Feh'citfite me fimi» 
km Diis faciunt, ac penade beatum, ut oui 
divinos honores coofcquuntur. 

, Nemus,} Qjiippe quod meditando & CQnTcri- 
bendis veriibus aptifllmum. Nam, 

Carmina JeceJJum Jcrihentis, & otia quarantm 
Hinc & in iis locis conftituuntur Nymphs; cum 
Satyris choros duccntesj id eft, protunda 9c 
eruditae cogitaiiooes do€tiS virit kk immifccn- 
tes ic infignantes. 

31. Satyris,'^ De hitpoftcilib. 2. Od. 19. 
Ruflica Numina funt, quorum fuperna pars 
corporis humanam cffigiem, inlerior caprinam 
exhibcbatj csetcrum icrum omnium cognido- 

Seccrnunt 



CARMINUM I.IBER L i; 



Secernunt populo ; fi neque tibias 
Eutcrpe ccMMbet, nec Polyhymnia 
Lefboum refugit tendere oarbiton; ' 

Qpod fi^e LyricisiVatibus inferes^ 
Sublimi fenaffl fidera vertice* 



I7j /#fr^tf»f ^ ntvlfptjtfitque F«- 
terttfifluht cofreety titfne Po' 
iybymma dediinatur wtendere 
Ufam Lejhiam^ S^uodfi me arh- 
^ numeret ^ Poetit Lyricitf ceelum 
^ attineam e^eceif» cafttet 



4NNOrAriONES, 



nem bbpie tttjae bomifMbus imperdre Satyr!, 
Fao», SUvani exiftiinati fuiiC. Pacet ex Vir« 
|HH Edoga 6. in qua Sileous de abftruriori re- 
no natura ^ ongine fokrter dinerit. Vide 
htpm\ Ditlog. 26. cui dtulut, Dlonyjtut^ Dio- 
dor. Sicul. Pi«[l/^b. 7. c«p. s. Satyri hMinano 
capits, fed coniuto calvoque, acotit auribus, 
depreftt B«i(a^ yillofo corpore ab antiquit 
pipguntn'. Plotarchot in Sylbe vita referr, per 
Triftffim & B4acedoaiam ad mare defcendente 
SftU, oon longi DyrrachioTicinaqne ApoUonia, 
•piid Kjokphieum» facrum queo^tm locom, 90I- 
kTin^lfric rivul-s amoeno, obdormifcentem 
%)^. qualem Poiitz PiAorefque effiogont» 
#pHim fuifle : qm perdu^s ad SvUam per va- 
IJM iAterpretcs interrogatut» quit efTet,' nihil 
qaod iotdligi poiiet refpondit j tantikm vocem 
tlpettffl hinnitu eqoino tc hirci balatu mixtam 
cAdic Qoo ailantes ipfeque SjrUa obftupofad^i 
Snjron dmiieronu SanAut aucem Hierony- 
nm io vita P^li £remitc fcribit, temporihut 
Cooftantiai vifum toti Alexandriar populo Sa- 
tyrooi I pneterea/an^ Antonio apud etemum 
ocauntfe bomancjonem aduhcis naribua, fronte 
cgmibui afperS» cui exirema corporis in capra*. 
MNB pedct deiiiMrent ; jn.errogatdm ver6 quit 
cis, lefpondifle ; Mortalit ego fum, uous ex 
tnmi iocolis, quoa delufa GentUitat Paunos» 
6it)fio^oe appcUaC & colit. 

31. Seunumtpcpm^o^] Supra vulgi humllem 
ittferitamque turbam atColunt^ ac velut facrum 
IfroijU» (iegregant lib. 3* Od. i. 

04i fnfuMum vm^gut & arceo* 

Stmtjue tibiat Euterpa cobibet^ 6fc.] Si mod^ 
l^fumopem non negei>t Mufvt Tibisi 



pridem oorifie^ae ex offibus crurum, fcu tibla» 
rum gn^is, cervi, &c. ec hiocnoren. Vto« 
Scaliger poetic lib. i. cap. 10. Porro. Euter^ 
ftf Muf^ruro una, tihiarum hiven:rix dicitur, 
nomen autem fortita l. cantCs fuavitate, ic \ 
dejedtando %Zhenef Sc in^irM dee^are, Aufon* 
£clog. de MnGs. 

33. Pofyiymma.l Haec iatcr Mufas Id mone- 
rit obtinet, ut muitos canat hymnos, virorum« 
que*in(ignium laudationibus prafic. Unde no* 
men ei fa^umf |ta, inquam, fcribunt Ovidv 
Failor. 5. Hcrodot» Ub. 7. ^c. Aliis Polymneia 
a multi^ci rerum memoril dicitur, 

34. Nec Lffb Hm refugif tenJere harhifonJ^ 
$1 mihi concedat faculutem optimi Carminit 
Lync<> qualrm habuerunt Alcsus Sc Sappho 2 
I>sfbo infula oriundi» de quiqus poftea bpjut 
Ub. I. Oi, 31. Sc libt 2. Oi. 13. ^ 

BarbitoUfj Inftnimentum muOcum multat 
habent chordas : Anacreontis invcncum fjcere 
videtur Horatius, Od. 31. & feq.fi^^i/ <(yf*- 

3 5. ^odfi mt, &c» ] Si tuumi P Mx^enat, 
accedat mjhi judicium, Hque me pronuncies in- 
ter PoeCas Lyricos dignum recenferiy tum me 
Diis parcm exiftimabo. 

Lyrtcis,] Apud Crxcos novem poct* Lyrici 
cdebrantur, Pindaru', Alca^us, Sappho, btefi- 
chorus, IbycuSy Bjcchylidei:, Slmjnidcs, Alc- 
meon, Anacreon. Apud Latinos Ho'acius prin* 
ceps ac prop^ unicus. Huic add:t Cs6um 
. Banfum Qjintilianus, lib. lo. cap. i. 

36. Sublimi ftfiam Jidera vertue,'] PUtoni- 
corum erac fenccntia \ Poeum infira Peumi 4f 
fuprahominem enfe» 



B 



ODE 



d 



QiHORAtll Pt At tt 



•*•' 



ODE JL Ad AUQUSTUM C^SAREM, 
Deos mtm Rmanis irafos ejp, ob ctedemyulii Qefaris ; totamque Imperlt 

JyfUer jam h ferras nd- T AM fatis tcijrrs riiyisi iRq\ie|dirs( [•] 

mijit fai. ni-vu & borrtpd^ J Granl jnjs biiit Pa*r J &'nJbdntc| . 

n^ in /acras arces mattujiam. DcXtflWafcraS jatlflatUS afccsj 
matd Rmte terrorem incuji/, ( l Terruraurbcm) 

A»a«, etiam nationesfecA ti. Tgrrijit gcnltes, gravcjnc rcfliret/ pi 

nere, ne rediret tnfie tempus Ti T> • u » ^/i ' A— •• "^ 

Pyrrb^ cinfuerentisob fredi- ^^^^j^^^ qUCltaBt 

jiNNorATIONES. 



Ode eft dicolos tetradropbos. Tresaaiqoe 
priores vcrfus funt Sapphici. Conftant e tro- 
dueo, fpondaroy da£tylo, Sc duobus trochxis* 
£t fic fcanduntur : 

Jam sa | tis tcr | rls ntvis l atqu<5 | dira. 

Quartuf eft Adon-cus, h da€tylo Sc fpondco. 

T&raltiQrMm. 

1. yamfatif,&c.] Optim^ rumebuslrb. 6. 

tap.S. ProdigiaCaefaris mortem fecuta, ofienfio- 

nem Deorum & iram oftcndentia it^ue aoguri- 

om civilium deiRcep; bellorumy eventumqut 

portcndcntja, Horatius commemorat : cum au* 

tem folereDt prodigia Sc portenta procurari & 

expiari, iraquc Deorum obfecratiortibus placari, 

iitrumque in ea Ode reperies. Porro funeftum 

ac dirum oftcntum erat, cum iedes facrae de 

ccelo tangebantur. Cic. de Div. i. p. 19. 

Nam fater ahitonantfPellanti nixus OfympOf 

Jpfejuos quondam htmuhs ac templa petivitf 

Et Capitolints injecit fedibui ignss, 

Ntvis atque dira grandmis.] Poftquam \ 

Cafllo U Bruto Julius CGefar tn Senatu inter- 

fe^us eft, nivis & grandinis tcmpcftatis pro- 

digiofx aliaque portenta acciderunt. Tiberit 

quoque exundans urbem agrofque fcaJavit. De 

quibus fuse Appianus lib. 4. Diod. lib. 47. alii- 

qu% lila vero prodigia a Diis vciut immifTa in 

vitionem occlfi Princip:s adulatorie nofter alii- 

quc ejus fjeculi PoiitaB fcripfcrunt. Augufti gra- 

tiam captantcS) qui ommium beHorum initium & 

eaufamMinc fumffitt nibil convenientius ducens, 

^uam necem avunculi viitdicarff tueriqut aSia. 

Suet. 0£tav. cap. 16. Idque pro concione vo- 

yerat, tef!e Dionelib. 45- Idem Sueton. cap. 

29. Extruxit eedem Martis ultoris 

fusmheil^ Pbiiippenji pro ulticne faterna fufceptS 
voverat* 

Nivit»"] Ingens nivium copia feciteluvionem 
Tib^ns^ adeoque portenti loco habita eft. Fru- 
ftri ergo Scaliger Hypcrcrit, lucum hunc Ho- 
ratii rcdarguit. , 

Direr GrandmisJ] Quotics erat grando folito 
roajor, lapidibus pluilTc dicebant vetetesj & pro* 



digiam cenfebanty procurabantqo«« Tit. Liv« 
pturibuf locis. 

3. Sacras jaenlatnt arces."] Magoa tonc JorU 
nXf ci^mnec /ibi facratit parcit Kdibus. Hintf 
Ter^ portendi rerum miitationemcredebantcdiiny 
tefte Dione Se aliis. Seneca Queft. naturtl. K 2« 
cap. 41. Prlmtty inqnit, manuhia (Tufcura eft 
Tocabulum, 9e Inftgnificat fulmen \ ne quid te re- 
moretur, Le^or) mcnet & phcata efi, foliuffue 
Jovis arbitrio mlttitur. Secundam mtttit Jmpitcr 
qutdem^ fed ex eonciiii fenteniid s nam duodecim 
advocat Deos : quee manubia prodefi, at mon im-m^ 
pun}, Tertiam idem mitfitf fed adbibitie it» ecm" 
Jilium Dih quos Superiores vocant : & tmaMubiet 
beec tertia incettdit & vafiat, mt^tatqtie fiettum 
prtvatum & pubHcum fuem invenif, &c. 

Urbem*] Romamy Antonpmaftice: urbtunt 
lcilicet piiiicipem. % 

6. Seeeujum Pyrrbee.] Drlovium fimile Deu- 
calionxo. ' Eluvionet fuere plores, teftibus £u. 
feb. Hieron. Ifidoro, fc aliis. Una menfium no- 
▼em fub Ogyge pfifco; altera Niliaca uoioi 
menfit fub Hercule fc Piometheo >f£gyptiiss 
tertia duorum menfium fub Ogyge Attico : 
quaru menfium tihim in Theftalia tempore 
Dcucalionis. & Pyrrhar: qu*nta fob Proteo 
iC^yptio. Has Poetx nonnunquam juogunt 
confunduntque, im^ his tribuunt ea qua; ex d. 
cris codicibut accepcrant de univerfali diluvio^ 
quod defcribit Mofes Genef. cap. 6. & feq. Sic 
&alii pariter Ethnici. Apolodor. lib. i. U^i 
yupiterf inquit, eeneam frolem tollendam cenfuit^ 
Deucalion Prtmetbei conjilio fabrefaSa e lignis ar-^ 
cdf repojitifque in ed rebus ad vitam necejfariss^ 
ingrtjfus tn eam efi cum Pyrrbd uxore : tum Jupe^ 
ter, effnfis larg} imbribusy maximdm Gretciae 
partem cooperutt\ ut quicquid mortatium illic 
firet, interieret, prater admodum paucos. Plu- 
tarchus de animant. comparat. refert colum- 
bam» arca emlflam, Deucalioni nunciam tempe* 
ftatis fuiflc ciim remearet: fereniiatisy c^uca 
evolaret.^ 

Pyrbet» ] Pyrrba uxor Dcucalionls Thefla] 1 je 

Qmne 



CARMINUM 

Omne ctim Protetrs pecus egit alcos 

Vifi|c montes: 
nfirium et funmifl genus baefit ulmo^ 
Nota quae fedes faerat columbis, 
Etfuperjodo pavidas natlrunt 
.£quore damae* 
Vi^mus flavum Tibcrim, retortis 
LittoreJE^ufco videnter undts» 
Ire dejeSnjQnTmonumenta Resis, 

Templaque \^fhc : 
ttet dum fe nimium querenti 
Jadat ultorem i vagus & finiftri 
Labitur ripa> Joye noh probante. 



IrlBER» L 2. 7 

tum duxU in excelfci ifrM/A; 

atqtie pifdum genn» Mdhofit 

•Imi filtigio \ fui hemfki^ai 

10 ^elumbix eogmtut : menon doMgi 

[loi tirnidi na:averunt \xk mari fu* 
P'^fi*fi* Jifpeximus Jlavum 
. Ttberim ir§ frofiratvm momtm 
menta Regit Nonue Qf eedm 
yefetf aquit ptafrno impttu 
* » r '^** ^ '^P^ Tufciam jjwf- 
15 tante t dum hic fuvintt 
Jove iudignanti^ npfdum 
tndulgent uxori Itiit dolenii 
fretter moelum, fjt vindlctm 
ofitntat at^ue h favum ttttut 



AN N OtATlO N E S. 



]tc|iss qaS doo taoti^in fbere fupeHUtei ex elo- 
Tioie ; naVicula caiergentes in PamafltnD) cc» 
terit iDontibut aqoa fubmerAt. Subinde vcro 
«■ fB lne r wit Oracahu% ^oo paAo geous Ita- 
■aourn poflct ivpararij acceptoqoe reTponfo 
jaQis poft tergunx lapidibos id pra^teruot. 
Vide Orid. Metaoiorpb. i. Vifga. Eclog. 6. 
Javcoai. Satyr* i. ▼• Sx. & <eq. Sre. TheiTalica 
ffia eonttgit dovio annis fttk. qoiodecioi ante 
Hebraeonsm es iCgypto egreiTumj ut volunt 

I ^oidafli noD abfordi. 

' 7. Omneatm Prot$ut, ^<. J Proteo8'cuftos PJio* 

caraai Neptoni, in eo diluvJO» inquit Foeta, gre> 
gaat fiao| k» vitoloi maiiAos deduxit in altos 

: ^ aoQtcsy qoi priib vd in aqois, vei in ripa dun- 

^^ ■a tnat dtfgebant. Sunt enim j/ifJt^Cmf Pbocjp. 
4. Ptjcimm '&/ummd genut ijjuufmoi^c»'] 
n4&bostemefiiperfufis,pifcesarborum fummo 
fafomini, fi9remifi|ae ^ticibus adhierebant. 

lo. Ntet fu^ fedet futrat columbn . ] At vix 
hoeftrfuadaat rpimt naturet con/u/tit, inquit Sca- 
Bger. Qjiafi viro bene palumbcf non bic inteiligi 
qoonty qoas in arboribus conl^at nldificare, 
Qsjd pono qood fcribit Suatooius, 0£lav. cap. 
94« Carfjre fylvam oedente, arborem palms in 
onea vidoriie fiervari jufTamy equa foboles ena« 
ta paocJs diebus fic adoUvit, ut non modo aeqoi* 
psraret matrem, fed & obtegecety frejuenta'» 
rtturfue eciumiarmm nidiu 

IX. FlavumTiberim,] Seo ejc eluvione turbi- 

lem Qt fit ; feoy qi>od,utfcribitVirgiJ.y£n,7.3 1 • 

y»rtidbut rafidiMf & muitdjavus arena, 

tUtortis Littore Etru/co violenter undis.] Re> 

traadis ^"Rqmam verfus aquis, repuififque ab 

I odio maris Tynriieni five Etrufci, in quod in- 

4oit; qua exundatioDe Vjftitatem urbi vifus 
■iaari Tiberis. Ho'* pertinet quod refert Dio. 
fib. 45, flumina qux-iam in Italia contrarias in 
fanei duxitle, Augufti tcmpoiibus; pifccrque 
iaflamerabiles e maa in concincntem e)edos 
ftr^UTibctiir 

34 



15. Monumtma Regit,] Nomse Pompility ic* 
condiRomanorumRegisyPaiatiam^ood &Caria 
Pompiliana & Regia vocabatur. Inidligunt alii 
caetera Nun^ae opera feo mooomenta publica. 

16. Templaque y^dt,] £x Dionyf. Halic. Hb. 
a. Templa du.> Romae habebat Vefta» atterdm 
a Romuto, alterum a Numa Pompitio condi- 
tum> mejio fpatio Capitolium inter 8e Pala« 
tium, unis mcenibus utroque coUe inclufo. 

Tempia,] Abufivc pro asde quae nor^ trat a«- 
gufta, five augurio confecrata^ at auguflum erat 
)l»ius atrium. 

y^a»'} Ejusaedei eratrotunda, quod tcrra, 
quae rotunda eO, Vefta dl6)a fuit, quippe qdae 
rebus omnibus vef^itur : vel quia vi fut ftat* 
Afii aliter. Vide Cic. de Nat, Deor. i. n. 67, 
' 17. lUet,] Matri Romuli, fuae uxori, con- 
querenti de nece Tulii Caefaris fibi confanguioei* 
Ilia juiTu Amulii m'Tiberim, ut voluntqnidam» 
praecipitata, huic proinde fluvio nupta fertur 1 
ab eoquc induigentius aequo vindicatur. 

18. Siniflrd Laiitur rit>a,] Majorem ergo 
orbis parte;ii, quae ad finiitram eft, fbrum fcilicet 
Romanum, atque Aventini Palatlnique coUium 
imam regionem cxundans vaftat Tiberis. 

19. yovenotfprobante,] Si omnia/atofant, ettr 
ttonprobat Juptter 7 autjijupiter ntmprobat, enr 
adverfus jatum Tiberis ruit f Jive vuli Ctefarit 
ultoreUe, quid igitur Rma puUt>errima fi^ reU- 
giofimma ^uaque demolnur^ cum Romam ip/am 
Cafaris nepottiuspromtferint /ata f fic magna lis 
Horatio moti a Jul. Soliggro. Nunquid ver6 
noftrum erit virOsi inter nBlbs «antas compo- 

' nere rixas ? At cavillationem agnofce, ledor» 
nc dicam fycophjniiam witiligatorie. Probat Ju- 
piter fane vindicari nefariam czdem Priocipis 
6c Pontificis. Ov.d. Faft. 3. 705. 

At fuicunque ne/ai ajjiy prol>ibente Deoruni 
Numine, polluera nt ponti/icale caput. * 
At non probit quod uxori lliae obfcquentior 
fluvius ultra modum evsrgctur, catque dei«£lum 

Uxoria^ 



Q. HORATII FLACCI 



^ftm*m W^mmmm Pwms^t i^ 

dm ^t w t mr Ttrj^ fr0vn\ ^- 
ftmfmt MLt cW.lz. £m€m 
Dmrm m ^tfmims mvcti isitmji 

P»hmt FVpmt» faersttt mfmd 
ttfmm tkjtuammti waamt /•/ - 
tafmmumf Cms Jtfhtr Jmik 
mmmms timemdi trtmemf $ 
fbt^ fstid^u tifttrmmmt m 
jfmfttmTtfp a^h^A bmmt\ u mmbt 
'Otimtm iu:icas : ftm mnt fmtmt 
W/kStp i Umtdm f^tmmt^ lircm 
^psmjtci ff mmirtt ^tLtmm t 



Uxocios amab. ^ 

AiK&et dvcs acinfie fnuiny £^ J 

QpografCsPoik mdras pcriieat ; 
Aodict piign2S, Titio pareatzisi 

Ran JuTCQtits. 
Qaan Tocct DiTum popuhis racntb 25 

Iropcri rdms l prece qua. £tt]geDt 
Virgines findac mini^ audieinem 

Cannina Veftam ? 
Coi dabit partes fcdas ezpcandi « 
Jupiter ? tandem Tcnias» precamnr, J**] 

Nube candcntes biimcrosami^3u$ ^i 

Augur ApoIIo. 
SiTCtu maviSj, Erycina ridens, 
Quam jocus orcun^roiat, & Qipido : 



jtNNOTAriONES^ 



ftcn pnoltMaoe fifte vSh SktvBuac Nec ab- 
fat^ afiJ ioibaoty Jori Diiiqiie oon pUoeze 
^9oi Tibeiu molMtar Cxijfk okiMKiDy qoam 
AttfpAoiiU ttierttbML 

10. JUMtrmt.'\ Uxon ploe arqoo dedUns ft 
^tAgmu yirpL JBtmd. 4^ ^' *^^ 
^FuUbrmmijmttMCtrmmrktm 
Extrmit'^^ 

%t, Jlmditt ciwtt fif^.] QjgoB YatSciiMtarHo- 
^■tiae perada jam bcHa civiljay qoibos Itafia fa- 
4ata^ l^ mutuit ▼oloeriboi citct abfompd, jo- 
«catoiqoc immimita ac propi exhaofta luerau 

%%» Crava Ftrftt J Parthi, ot ad calcem 
bajttt Odes aniiotabo^ mteUigeodi ; C^^ti, (ea. 
ob armonim poiuioSf ieu quod Romanit diu 
gravet iiKobuerey Te* propter unam cladem 
Craflliaiiam, dc qoa poftea dicam ampliOs, tum 
•libi, tom prsecipui lib. 4* Od. 1 5. 

1 3« Fitie partntum, ] Per ambitionemy copi- 
dttitemy irATi, in fem^t gladios ibingentiumy 
quibut boflei erant petendi. 

17. yirgitiis fanSaJ] Veftales igni» xtemi 
cuftcide<9 Veikie peipctua yirgioiute & fummo' 
culttf addiAsef hincque ad placandum ejus numen 
potentiorcs, Cic. dcLeg. 2. n.zo.yirginesf^t" 
Jialtt in urb< cnfi^iynto ignemfoci publicijewtpiter" 
fium* Et n. 2^. Vcjia, quajtfoiui urbii . , . . tl 
c»icndtt Virginet fr^jU/tt, &c, Viiic A. Gellium 
)ib* I. cap. 12. ubi inrer alra benc mulra, h;fc 
^ribit } P'ejialem P^irgintm minortm annitfeXy ma- 
jtrtm quiim annai dccem natamf tapifas tm effe $ 
fgtrimam fc mairimam effe oporteret neque ttvgud 
dibifffftnfuve aurium diminutamf aliave quavit 
tfirpi^rii labe tnftfftam, nec fuatpfa, aut ejutpa* 
ter enrancipatui Jlt, aut tujiti panatet fervitutem 
ftrvitrint, vei in fordidit ttegotiii diverfcntur, ^?. 

fiitnt/s audienttm*] Pic irii graTiori ac ftil 



tmplacIbUi, tom ob effiifum impt^ 6i]g«iiieai 
fibi cogcatomy ut jjm an^ din, tum ob facrtk* 
gam peRoflorum aodaciaar), qnse fommam Sa* 
cerdocero violarant, abtqje ulU avminom rcre- 
leatia.' Qrid. Faft. 3. ita t. 700. Ve ta loqwtiir; 

— Bdemtfmit ule factrda» 

Sacriieg^ ttBt mu pttiert mmmms, 
30. ytmimtf prtemmmrA InTrcat pcaedpo^ 
Apolfineiny qoi St Trqjaois pridem» & poft Ro» 
manis femper impense favit. 

3J. Nm^e emmdentet bmmtros mmiSms.'J Miifis 
aliorum int^rctaaonibas, honc locom opdmi 
intdligas com iis qui putant aUofide Horatiom 
ad id <)ued commemorant anno caedem Jalii 
Czfarii confecuto; Sv^lem caligioe obvdatom 
femper fuiile, qoafi in ^eris admifti execrati- 
onem* Phitarch. inCzrare, Dio. lib. 45. Plin» 
Ub.2. cap 30 P«Wf^yiri, inqoit, ^o/rr ^:^/W?«r» 
tceifo Diaatore Cttlare, fotiut pene mmni paU§r$ 
continuo. Virg. 6eorg. i. v. 466. 

Sof etiam extinffe mijcf %tus Cmfare Rmmsm, 
Cmm eaput (.bfcura njtidmm fcrrugmt ttxit, 
Jmpuque tttermam timuerunt fttcula noBatu 
3». Attgur ApetU.I Quippe qui divlnaiioni* 
bus prsKne credebatur. 

33. Erycina,] Poft Apollinem, Veneris opem 
tmpiorac : qu<e mater i^neor, l cujus fi*io lujo 
Ciefar Jurius. Vcnus porr6 in Eryce SiciH« 
monte ^num hahebat, unce Erycins di^a. Ro. 
mam poftea tranflata io «dem ipfi fub hac ap. 
pelhtione conlecratam extra portam CoUinam. 
Nec oanmittcndum quod Venut Csrfari sdidia iit 
genetrix ; & ab eo dica^ etiam JEdt, fmgulari 
cultu honofjta : in caftris denique ejus tefTera 
fuit Gtnetrix Vrtfwj ficul in Syl!« jtp^lfo^ in 
Antonii Lar DtuSf in Pompeii Junioris Pietas^ 
in Majoris Htrcula inviffus» 

•Stvc 



CARMINUM LIBER I. a: 



fihre negledum genus, & nepotes 

Refpicis, AuSor, 
Heu nimis longo iatiate ludo ; 
Qoeai juvat clamor, galexque lseves> 
Acer & Mauri pedids cruentum 

Vultus in hoftem. 
Siye|mutsild juvc^em f|gurdt 
Ales|in tetris imitarisi almae| 
Filiis Malp, P^ns Tcbari | 

' I OaBfaris ultor :. 
Seras in ccelum redeas ; diuque 
Lfctus interfis Populo Quirini | 
Ncvc te noftris vitiis inquum 

Oqyor aura 
Tdlat : hic magnos potius triumphos, 
Hic ames dici pater, atque princeps : 
Neu finas Medos equitare iqultos, 

Tc duce, Caefar. 



9 



jr y<ir ahjeffam proUm atfue pcr 
Jieros refpicitf O Mart Roma- 
nae genris pareniy ebeu beih 
mmts diuturno fatiate : qiti 
raude» voeiferaticBthuSf & ga^- 
leis poiitiSfatfue afpe&u Mauri 
pidjtis erga (avum adverfarium 

4^ fereci : Sive immutata jpecie 
£ *' J adoUjctntem exhiba in terri, tu 
alarus ftius benigndt Mai^e, 
ftnens te dici vindicem Jufii 
Csefaris : tardi remigres in 
Cteium ; diupte maneas cum 

Ag popu/o Romano, ntque celerior 
ventus rapiat te mfiris cri" 
mmihs infenfum: Ama potiut 
htc rngentet triumpboi, Sf 
appeJiationem parentis auBorif- 
que^ nejtte patiaris, Ceifar^ 
te imperante^ Medot impun^ 

40 i§t§Jt*it vagari» 



jiNNOTAIlONES. 



)5. Sive negUSitmJ} Ad Mtrtein denl^ 
Oovertitory patrem fcalicet RomuU Romanc- 
l{pt adeo gentts auQorem* 

IJ, Lengo jatiaie Indo»] Tot bellis civiHbasy 
(^BsfafiCludus Martit. (^tfmor bellicus in png- 
Bvconflidu. Gafe^htvet*] Atdeotes fcilicet 
ktto Ut^^i contradlantar & poliuntur. 

39. jlcer & Mauri Hditis crventam Vuttut 
i*iefem»\ Tracukntat Sat Maurorum Tultus. 
Rc^^ctQnt hic aiiqui ad hifioriam : grave nem- 
pe kflam Jubae Mauritaniae regis adverfps Jal. 
Csfivem ; de ^uo Sueton. cap. 66. Fama do/H' 
Bm eepianm foos perterritot» •••«..•• 

• • • eenfrmaheet cum expe&atis 

tketnts Jubit terribiiis effet, ^c.] Non mal^ 
^oidimcenfeat r^iponendum hicy Marfi peditit» 
IfB eniro optimi Italix 8c Romani exercitus 
mfitei potiiks videntar fui(fe commendan^ 
f^hoftesAalifoi. ^ 

41. Sive mutataf &e,'} Angu^is, qaod 
«Ueiogeniofus Mercurius audiebat. 

Juvevem mitaris,'} Vulgaris crat opinio U 
na, Meicariom Jnlii CKlaris vindicem foifle 
^AnoptajavenJri ngura Auguf^i, qai natus erat 
^ioos tantibn novemdecim quiindo Caefar inter- 
ItdoseA. 

43« Maiet»1 Mater haec M^rcurii erat. 

44- Citfaris tf//0r.] Suecon. 0£lav. cap. 10. 
^19. aotea cit. Ovid. Faft. 3. 707. Cxfaris in- 
ter(^otes tale nefas aufi, inquit, 
^ejaceat mtriti, T^es efioie Pbitippi t 

^ fttu-Mm fparfis effibus atbet bumus» 
"^cffusybete pietas, bacprima elementa fucrunt 

C^/«r», tdeifci jufia per arma pfitremw 



45. Serut incettum redeas,'] Sic moltos annot 
Augufto eirpotat, ejufqoe pr«fentiam openfiqiie 
Populo Romano neceirariam atque amabileai 
aflerit Poeu. Vide Sueton, 06tav. cap. 56. 

49. Magnos triumpbos,} Sueton. O^v. cap. 
1 ?• Curutet triumpbos tres egit, Datmaticttmp 
AHiacamf Aiexandrinumi, contlnuo tnduo omneu 
Bis ovans ingrtffus urbem efi^ pofi Pbilipfertfe^ & 
rurtsispofi Stculum belium, 

50. kic amts dicipater,] Ex Sueton. 0€bv. 
cap. 58. nullo magis faonore laetatus eft Auguf. 
tus, quam cunn ab univerns maximoqoeconfenfit 
Pater patriit confalutatus eft^ Id enim cogno- 
men aflferenti, mandantibus cundit, Vaierio 
Meiraia: lachrymans ita refpondit : Cmposfaffus 
votorum meorum, P, C, quid aiiud babeo Deot 
immortales precariy ^uam ut bunc conjenfum •ve- 
firum ad uttimum ntitdt finem mibiperferre ticeat f 

Atque princtps,"] Com. Tacit. Ann* lib* i. 
cap. I. Lepidi atijue Antonii arma in Augufium 
eejfere : qui cunfia dfcordiis civiitbus Jfeffa nomine 
Principisfub Imperium accepit, Et Dio. lib. 53. 
ita fcribit : Princeps Senatut dtBus efifexto C^w» 
fulatu ; eo more, qui, integrs etiamnum Popttti in 
Rep,fiatus receptus erat, 

51. Medot.j A Mcdis ad Perfas, & ab his ad 
Parthos Undcm" orienris imperium tranfiit. 
Htnc promifcue tria vocabuU ifta ufurpantur 
faepius ab Horatio. 

Inultos,] Tunc populisifKs !nfi>rrebellum me- 
ditabatur Auguftus. Vi^c Od. I9. hojos Irbri. 

Equitare,'] Equitatu fuo Romanis infultare* 
Vel quod urbana eciam negocia e^uiundo Parchi 
obirent. Strabone lefte. ' 

ODE 



10 



Q; HORATII FLACCI 



ODE m. 



.^♦/ 



JJifin quiVirgiBus Jtbenas vthebtttur, pretatur inetlmhatepii dtituk tn 
heminumtemeritatem invebitur^ ,ri — 

/«m/w, tonciu^i rfTiffihy ex- Ventoj-umlque regatlpatfcrj^ ^ 

Jchi, yirgiiiMm tibi cmmij- Navisjqu«dbi cJdditum/ 
flicts si itttus Atbtniinfc.^ Debes fyir2.ihunUtimbu8 ^< 

^' AN^Or AriONES. 



allis,|pfaeter labygaJ 
tibi cretetumf 1 . ^ 



[•0 

n 



r^ijjci^^ 



04e eft djcoloi dtftrophot. Primus quifi)tie 
«erfus Choriambicot Crimetcr, conftans e fpon- 
daro, choriambo Se pyrrhichio. Ita fcAoditur : 

Sic te I Dlva | pStiens | Cypri | 
Alter quifque verfus eft Choriambicus Afcle- 
piadeus tetrametcry conftans h fpondzo, duobui 
chortambis & pyrrhlchio: 

Sic fira I trea Hclenat | lucida si -| dera 

I. Sic te Divoy ^r*] Venuftatis 8c elegantia- 
tunf plena eft baec Ode : voces haber ic fenten- 
tias multat & perinde graves, cxempla infignia, 
eratofiamtra£tatinnem egregiam. Oenique hic 
triumphat Heroicus ille fpiritus, quem in Poeu 
noftro laudat Qaintilianus, ut I^ricorum fere 
«nom legi dignum exiftimet. 

Sic.'\ ParticuU eft adjurantis & vovencis* Sic 
te Dii ventique incegram fervent, precor, inquit, 
ut tu fofpitem delcras Virgilium, 6 navis. IUe 
navigationem inftitt)eb<it Atlienisjdm quinqua- 
f enario major, ut divino i^neidos operi coro- 
nidem imponeret. 

Dhva fotens Cypri,] Venus, qoae prxcipuot 
h^Hcbit honores apud Cypruroy Infulam maris 
Mcdlicrranci, Ciliciam inter Se Sy-* 'm, Variis 
i}U duminis fubinde paruit : a Turcis denique 
cft oceupjta, & crcpta VeneLs anno 1570. Cur 
^tem Invocatur Venus, uC favcjt naviganti ? 
An quod, ut opinai ur MarciVius ejus numen in 
puppi appiftuny 6e navis infigne erat & tutela ? 
An qujd Veneris lleua njvi^Auiibus utijis? An 
quod fibulantor e mari; fptjma procrea(am in 
mare jus & imperium obcinere. VirgiJ. y^netd. 
5. V. 800. Ncptunus ita Venerem alloquitur» 

Fms omue tji^ Cyrberca^ meis tejidere regnis, 

t/nJt f^enus duitim 
Pvij. Epift. 16. V. 23. 

llla (Vtnus) Jedtt facilts aurasf ventefque 
fttundas, 
Jn marty ntc mirum,jus habtt orta mari» 

2. Fratres Helen^.] Caftoret Pollux. Leda 

Tyndari Laconi« regis uxor» ut aiunt, ova duo 

peperir, e quorum aJteio prodiernnc Pollux '& 

Helena immortales e Jove nati| ex altcro Ciftor 

I 



* Clytemneftri inortales l Tyndaro. MMc illl 
Tyndaridae ▼ocantur il L#tinfa quid«m»*sl Orae- 
cisTCi^ Joviis filiiy ^Uassou^ Porid qu^a 
piratis ac pnedooibus mare, dum vlvereut, li- 
berlflent, a Keptono dicimt^r adepti effe prote- 
ftatemnaufragis optulandi. Hinc «-«rSpic dic- 
%\\ ic binc lucida Jidera : in aftris nimirom 
recenfentur Caftor & Polhix : eorumque ftellc 
cnm fimul apparenty falutaret : cum fohuux, 
graves ft ooxiae creduntuik Arnob.ua ignesieu 
fulgores marinoi vocat. Vide Plin. lib. 2. cap, 
37» Hygm. lib. 2. &c. & infra Od. ii. hujui 
libri AnssoUt.di.i3ta^t^Cfafi^ ^ 

3. Ventorum fater.J Jovem intelligit Marci» 
lius, quia vr" .uus Phyficis Jupitcr eft aer a|i- 
tatut & tiuvfns, adeoque id quod ventum appd- 
lamu^. Alii meliu^ exponunt de i^olo, qoi 
ventorum rex tc pater didus, qu5d ventomm 
aftronimque rationem appfime caUueriC It 
regnavit Iliacis temporibus apud inful >f /Ed>\ai, 
quae Sc Vulcaniae, Italiaminter Sc Siciliajn p*- 
fitae. PJin. iib. 3. cap. S. U 9. 
, 4. Obfifipis aiiis,] Caeceri venti rolniine 
propitii retineantor, uous ommittatur lapyx Vir- 
gilio commodus in ftoes Atticos propcrant». AU 
ludit Horacius ad utrem LUyi^ ab ^olo dona- 
tum, in quo vpntl erant indufi, prarter Zephy- 
rum navlgationi cjus vtilem. Quidam, legunt 
objiru^isy fed male. Homer. modo cit. Odj^/T» 
10. Kati^e-i liga-vit, Vii-glJ. i£o. !• incluA|p 
caicere ventos paricer canit. 

laryga. ] Ventug ille ex Apuliae finibus pro- 
ficifci ur, adverfus Eurum flat, idem proprmo- 
du.n atquc Cauru», in Greciam pr^inde ex Ita- 
lia foiventit>us plane utilif. Vice GelU lib, 9* 
cap. la.. 

■ 6. yirgilium,] Huic cum Pwrta noftrofaini- 
liaritas niaxima, ut miruin non ab& rc videa- 
tur, quod nuliam ^cerit ufquam memioaem 
Lyricoruro Principls Hcroicorum illc Prin- 
cept. 

Finlbus Atticis,] Attica rcglo Hclladii in 
angulo Oricnt^li tc Auftraii j ubt K»nge p««- 



CARMINUM LIBEfc I. i; 



II 



£t ferves animae dtmidium ffl^* 
BE robur & aes triplex 

Circa pedus erat, qui fragilem tntci 
Commifit pelago ratem 

Primus, nec timuit praBcipitcm AA-icuftl 
Dccertantem Aquilonibus, y 

Nec triftcs Hyadas, nec rabiem Notij 
Quo non arbiter Adriae 

Major, tolkre feu ponere vult fteta. 
Qscm mortis timuit gradum, 



Se taeafi$ ptxttm dhi^dtam 
anmet ma» Is profe£ld dr- 
ca ctt bahihat Hgnum trtfyut 
gtrb lamfnafly fMiprimus nurl 
XO fanfa ttnttdit navem fraH^ 

ri7l facilem^ uepn metuit AfHium 
J ifiiltntum cum Borra paguam» 
tem, utfue Hyadat uoxiar 
fltfUt furortm /iujiri'^ fu^ 
nullut eft dminmtar in AMm* 
tico mari pottntior^ Jivc eoueim 
15 f^re five plaeare fluBus velit» 
S(nod mortit leuus ftrmidavii* 



ANNOrArJONES^ 



cbrifiaiA & Dominatiflima ci vitat capot extoJlit* 
AibtuM tmmnm duQrinartm iuvcntricts» Ck i* 
icOm.11. 13. 

%• Auiuut Sutidium mtaJ] S. Ang. ConftflT. 
Ek 4* cap. 6. BciUf in<)uity de amico fuo dixit 
fiiiau^ dimldiom aoimaB meae : Nam tgo fenji 
tmmammeam& ammam ilUus uuam fuijfe animam 
!■ im ^u s corp^rihss s & idth mibi borron erat 
«M, fuia uileham dmidius vi^trtf &c. aitero 
feiKeet fflQrtoo. Vlde PerC Sat. 5. v. 22. U 
iaftalib. 2. Od. 17. 

f. m robur & 4fs tripltx, &c.] h habehat 
car Iigco'qaovis & xtt durius, ^aXMsouAfhof 
TWooit. Idyll. 1 3. huic fcrrerufn pe^his erat, 
fn prtmus aufos cR. mari (z credere, atque ut 
OBtt JiiTeftaGs Sat* 12. v. 57. 

Feutis auimam conmitttf dolato 

Cm^fus Hguo, digiris ci aurtt rtmotus 

^^tuor amsjtpttm^jijis latiffima tadd. 
Sepbocles in Antlgone ait multa quidem cerni 
fapcids, at nihil niagis quam quod homo fluc. 
tm tamidosnavicula tamen fubire noo formidet. 
Vide Plin. Procem. lib. 19« 

^•^«1 Pro qualibec re duriori ufurpatur. 
1rir2^.iSneid. 7. 

Mteruafut ferri 

Haiera, 

12. Primut.1 Tiphys Bcotius, inquiunt, ^ 
^lade edoQos» liarem primus fabricavit, qux 
Ar|o dida eft $ caque Colchicam ezpeditionem 
cl|||7efrus Jaibo. Vide PUo. Jib. 7. cap. 56. 
QtAt umeo ante iUud tempus fuifle naviga- 
tou Tefti^HerodotusdePhcenicibus&Grxcis. 
£x Athen. liby 15. cap. 1 3. fanus navigia pri^ 
nuu fc^it. £x Thucyd. Sc Llbanio primi Co* 
nstui Mves concinnarunt. 

jtjricm,} M«'idionaIem yentura, Aquiloni- 
bctpRNode coilu^otem. De eo jam Od. i. 

i^TriJltt fiyadasJ] AbCn»0W«di£^ie funt 
qwd pluvfai ferrent cac ftella fcptcm in fronte 
Tiiri coHocatae : Latihls Suculx yocantur* 
Cic. ^ 4e Nat. I>eor. n. { i x» 



Raiiem Notl,1 A meridie flat Notuii nebulo^ 
fus Sc humidui, Sc hinc nomen : nam Graece vot^c # ^ 
^tfSRr dicitur. Vide (iell. jam cit. lib. 8. cap. 22.Mf^-rrr^^ 

15. ^o fion arbittr Adrite MajorA Raiio pa- ' 
tet cx rerum ficu & natura, lib. ^. Od. 3. Dux 
infuitti turbidus Adrite* Atque hypercriiice J uL 
Scaliger, Aaftrum^ ioqoit pfttter cdtteros 'ventts 
fummum babert imptrium in mart A^riaticumfcri~ 
hify Horatius: fuod efft falfum int^iget fuijquis 
fciet Adriatlcum rtSa txcurrtrt in f^uttumum^ 
cujus impttu ttiam crefclt Jonhjubinwfh Adriati» 
cum, Borta fuoque JuSjeffum eft qui tx ahofpU 
rat . • • ,Aufter autem ex devtxidrt partt Jiaus 
Aptnutno frangitan quamohrem non Juhruif,fcd 
radity &c* At Partneolus ex Petro Medina 
Hifpano, qui rei nautlcae 8c ventorum rationem 
luculenter Invcfligavil, egregii Poctam no« 
fbum tuetur Se vindicat : Aufirum, inquit, Ar- 
bitrum Adriee rcBc ait Horatius. Nam clfi non 
omnind in Notum Cxcurrat Adriaticom raarcy 
ut fcribit Scaliger, nihllominui ita fe habec, 
ut non minus ab Auflro quam a Vtiltumo poflit 
concitari. Enlmvero principales quinque venti 
duas quartas habent (Ita loquuntur Nautse & 
Ijntorum feriti) ergo Vulcumi quartae du«. 
iuht, una ad Subfolanom, altera ad Auflri^ 
refpicit. Porr6 hujufmodi venti princlpales Sc 
integri o£lo referuntur; intra quos alii futlt 
quos medlos vocant, Non profeBi t^uod minors 

fpiritu ac vebementiaferantur fuam illi, fed quod 
in eorum mtdio defcritaittur, Itaque tam vehe- 
mentci efTc quartas quam priocipales, perfpicU'-, 
um fit. Hxcillc. 

Adriet.j Adria fiu Adilaticum mare, hodic 
flnus Vcncrus intcr Italiaro, Grarciam, Illyri- 
cumque lonee porrigitur <id Septentrionem. 

16. Sluem mortis timuit gradum,] Qiirdam 
tres gradus mortis cffcrunt, fatum, genituram, 
cafum: alii mortis acccfTus intelligunt ; cerii 
parum ad rem. Noflra vidcatur intcr^Ciatio 
verior quufimpncior. Vara naufragorum mor- 
tis gcncra,fi lubet, accipe, ftuftibus fuljmcrf^, 

Qui 



j 



12 



Qi HORATII FLACCI 



fui fau lacrymU 'afpexit pifret 
monftrofii nanm, ac man nr« 
tumefctmi & ylcreceraunmrtt^ 
pct nau/ragiit Jamofat f fru^ 
firi Deui providut tnrram ft~ 
gregavit a •mari ditjungendo t 
ji navet /celeratee tranfeunt 
tsibilominut vada minimi ttn" 
tanda, Mortatium genut quid" 
libet aggredi non veretury ferm 
turque ad facinora probilifa» 
^emerariat lapeti fiiiut, popuUt 
mdvexit ignem furto impreho» 
Fojl ignem ceelo /ubreptum ttr- 
rat invafit macies & /requen^ 
tia morfy>rum in/olita ; atque 
. /era necejjirat mortis antek di^ 
iata pa£um acceleravit. * 



Qui ficcis oculis monrfra natantla^ ['•] 

Qui vidit mar^ turgidqm, & 

Infames fcopulos Acroceraunia ? 20 

Nequicquatn Deus abfcidit 

Prudens Oceano diflbciabili 
Terras : fi tsupep impiae ^ 

Non tahgenda rates tranfiliunt vada« 
Audax pmnia perpeti , 25 

Gens humana ruit per vetitum nefa^. 
Ignem fjraude mala geptibus iqtulit.* 

Audax lapeti 'genus 
Pofl ignem aetherea domo f ''J 

Subduftum, macies, & nova fcbrium 30 

Terris incubit cohors ; 

Semotique prius tarda neceflitas 
Lethi corripuit gradum- - 



jiNNOrATlONES. 



i pifcibns devomiy ad ni{>es allidi, vel in Aco- 
pulos inrulamve dcfercam gici, ibiqueomni ope 
^eilitutum contabefcere ic mori. Praeterea con- 
tingit altquando navigantes tempeftate ingruente 
^ifpelli ad barbaras orasy ubi vei ab Anthropo* 
phagis dllaniantur» vel Idoiis ma£tantur t quo 
<Iuiocm /aii genrre tantum non abfumpti funt 
Oreftes ic Pjlades apud Tauricam reg'onem. ^ 
Vide £urip. Iphigen. in Tauris s item noftras 
annotat. lib. 3.0^.4. v. 33. ad eas voces: 
^Britannot bo/pitibut feros* Adde & aliud, navi 
etiam integra, periculum morieodi vei fiti vel 
fame reflaRtibus & contrariis diu ventis, nimi- 
lum in navigatione longiori ^. flvecum aqua dul- 
cis jam rara ad dimenfum diflribuitur (iticulons i 
£ve ciim deiici^ntibus omnibus cibariit> navi« 
gandum unus vel aiiorum confpiratione vei forte 
affumitur jugulandus» urgente fcilicet extrema 
neceilitate, aiimente caeteris futuris. li^aod nec 
cogitari poteft abfque horrore. 

18. Mon/ira natantia^l Cete grandia & im- 
nanla. Juvenal. Sat. 14. v. 2S3. Oceani monfira, 

20. AcrocerauniaJ^ Excelfi in £piro montes, 
qu6d crebro fulmine percutiantur eorum fadigia, 
fic di£li) a Hifatnof fulmen & kvi^wfummum» Hic 
defignat Horatius Acroceraunium Promontorium 
lono mari imminens, vulgo, Capo della Cbimeray 
alUsCa/>o deiia Lingieeta. Jn £piro fitum efly 
non pfocul Albanisr Anibus* 

7,1, Nequicquam Deut abfctdit^ &C»] Voluit 
Deus pericula maris aicere ab hominibus; ipfi 
vero illis fe ultrb committunt. Benc Poeta 
Graccus ait; Qtianto eft dulcior mater quam 
noveica, tant^ eiie terram m>ri optabiliorem. 
Bias autem fipicntfer dicebat, Nec vivis ncc 
xnortuis acceoferi oavigaoccs debere* 



25. Omnia perpeti,'] Quidlibet agendo patU 
endoque qioiliri^ ut njhii grave aut arduuo^ 
videatur. 

«7, lapeti genus,'] Protnetheus, de quo poftea 
Ode 16. &lib. 3. Ode ij. Scribit Theoplirai^ 
tus, idcir^ dici Prometheum hominibus dedilTc 
ignem Ccelo dereptum, qui Philofotliiam ac 
lumen vitae intelledhialis, qua; divina ell, rnor^ 
talibus invexir. £x Cic. Tufc. 5. & aliis Pro* 
metheus Caucafo afHxus fiugitur, quod ex eo 
montealtiflimd fiderum nacuram ac motum ila« 
diosc conteroplaretur : ibique coeleftium cogoi- 
tioni feduld incumberet. £tquod exinde rulmi- 
num tationem perfcrutatus hominibus indicaflet» 
fabulati funt ignem ccelellem ab eo furreptum ac 
in terras delatum. Denique vultur fed aquila 
cor illius vellicans, optim^ flgnificat anxieutem 
animi naturx arcanaVimantis & non fine laboie 
inveftigantis. £cclef. f. In mutta fapientif 
multa indignatio* t . • . labor & affiBio/piritutt 
& qui addit fcientiam, addit ^ iadorem, 

29. Poft tgnem eetbereoy &ff ,] Animadverte 
expredbm fabulis Ad?e peccatum» peccatique ftir 
pendia, mortem, morbos» rooleftiaSi ftc. ex He* 
flodo, ci^m ignem furatus eifcc Promrtheus ad 
aniraahdas ftatuas h luto il fe fiftas, iratus Jupir 
tcr Pandoram in terras roiflty quas aperta pyxide 
m^la omnia dlffudit. 

32. Tarda neceffitas.] Melioribns fcculis vita 
erat homini diuturnior. S. Cyprian. Ep* it* 
S. Anguft. iib. a. de Civ. cap. 14. Porro fX 
facris codicibus noverant £thnici prodo^tiorem 
ac longiorem fuifTe vitam pnmis homiiiibus. 
Plin. Procem. lib. 14. ^andovoluftatviven, 
ceepit, vita ipfa defiit» 

Expertus 



CARMINUM LIB£R L i. 



£xpertus vacuum Dakdalus aera 
Penois non hoflfmi datis. . 

Perrupit Acher«ita^Herr uleus labor. 
Nil mortalibutdpffuunS^cft. 

Ccelum ipfdft petimus ftultitii : neque 
Pcr noftrum patimur fcelus 

Inicunda Jovem ponere JUmina. 



'^ 7)t^da!ut per inanm a^erem VO" 

^ ' lare tentavit aCis homitu nCM 

35 concfj/is» yti HercuHi fibi pa^ 

tffeeu aJitum ad Inferot, iV/- 

btl efl bominibui intentatum» 

Caelum ipfum afftBamux per 

dementiam* Et noftris crimi" 

mhu^ nM fnmus jovem ira» 

AO tumdimittrrefuimina* 



ANN-OTAriONES. 



34. Dgit^.l Is f^ber Athcnionfit pentiflU 
0101 mfc je perquam ll^aidbs, mulia quidem 
bfcnic : navi priroot dUitur vd», malum an- 
traim ifflpoToi^ Paufanias io BatJcis, Plin* 
lib. 7. eap. 56. jam cit. Indc /abulati funt 
DKdkaot peanis fibi cera compa£tit avolafle 
Minoia legna rugientem, de quo Vir||. iCneid. 
6.T. 14. Off. Mecam. 8. Diodor. Sic. lib. 5. 
cap. ij. &c 



36» Ptrrwpit Mnronta Uercukui lahQrJ] Is 
ioferorum fiuvius pro ipfis inferi;» non raro 
ponitur fyoecd. De Hercule, ejufque laboribus, 
alibi nos; cit. vtch Diodor. fuse, lib. 5. cap. i. 
tcc. 

^^* Ceeium ipfum petimui,'] Sic Ph^cton» de 
qooIib.4.0d. II. Sic Gigantes, de ^uibus llb« 
a^ Od. 12. & 19. lib. 3. Od. 4. &c. 



ODE IV. Ad L. SEXTIUM. 

Kiris defcriptio : vita brevitas : carpcnda voluptates. 



POlvitllfi^rishjfcmSgrd^avicetrerfsB^ Afptra byemi nlaxatur > 

^ TraMnttiueliiaSfiAachilfc caiinaJt ^ 'f ^f viciffitudine 'verU ac Ze 

. ■^"7*« . tT ' h i /l ^TA -/• • • tyiri: ^ macbineededucuntn 

Acn«u<0an) ftabJis gai^et pecu^autalratoriigni^ ^'^" ' "^ ' 
IH&phiac^ii^albik^^ ' ' 

• ■ /» ' /v^ <*/ir/w»ai .• ne^ue 

'ANNOrAr lONES. 



pbyri: (Sf macbinee deducunt in 

mare navesficear : jamque nec 

gregei amafit flabuia, nee ogri- 

coleefocum s ne^ue prata albef^nt fruinis candldis* 



Gkeft dkobf diftrDphos, unica ver6 fui ge- 
^eik, Pnmtti qutfijwe verfus eft Dafh^icUs 
AscblochiQt beptaineter. Quatoor piimi pe- 
infaK vd daayli^ fuot fpondsei : tres ulttmi 
fnctMcbjel Sic 

SaAurlicrisby I «mc gri | ti vTc2 I vcrrs | 
et Fif I v5na | 
Snodas qoiiqoe Terfos eft Arekilochius con- 
tac h peotfacmimeri lambid. Primos pcs 
SpMrfzos Td lambos : fecundus femper lambut 
c«a iyUihi : tie» poftca fequumur Trochsti : 

Tiftte I ^ue ^k I cis I machi | nae cS | rlnas 
lioftiiMili iticolon faciunt Odcm hanc, & fic 
iifiifnnt rorfot : 

6thmur aerit byemt grMlSyiee 

' I ytru& Fa^vanis 
TraiuWfuefteeaiy &(» 
h SthUMff erfO Tewa, S«« pri^ bycmc U 



frigote conftri£la fueraf , jam rcfolvitur 8c apen- 
tur grato redicu vernc tempeftatis: in quu & 
areola; florum explicant fefe j & mare gelu ante 
prsedufumy jam adiri Se navigari poteft. Veris 
defcriptionem, fi lubet, pete Le^or^ e Vlrgil. 
Ccorg. 2. V. 314» Sc ieq. 

Fflvan/.] ¥ »yoQi\ii,7i fovendo ^cifavendo dic- 
tos, idem qui Zephyrus, qui ventus flare inci- 
pic initio Vcri?, Vid. lib, 3. Od. J. Annot. 2d 
vocem, Zepbyrii. ^y-..^!^^^:^^^ 

3. ^frabuntfuejiccas, &V.] Jam machinis atl 
mare fubducuntur naves qux per hyemem in 
ficco pofitae fuerant, exrra aquam, in navalibu?. 
Afaebinee, ioftrumenta quibus graviores quseqtie 
molcs facilius roovcntur. Nonius Marctl. pa- 
hg«8 vocat, et fic dcfcribit : Pa/a/rgee inquHy 
di.Urttur fuftes tereteif qui navibut juhjtcrunttrrf 
quando attrabuntUT ad^elagui ) vdcumadiittora 
fnbducuntur% 

Jam 



I£ 



Qt HORATII FLACCI 



fui Juu laerymU 'afi>exit pifcca 
mor^rofis nanta, ac mare #«• 
eumefcentf & r!creceraunieuru^ 
pes nau/ragiii Jamofas f fru^ 

fireL Deui providus terram fe- 
gregavit i •mari disjungendo s 
Ji naves /ceferatee tranfeunt 
aihilominus vada minimi ttU' 
landa. Mortatmm gtnus quid" 
libet aggredi non veretur^fer-^ 
turque ad facinora probilifa, 
^emerarius lapeti fitiuSf p^opulis 
mdvexit ignem furto improbo» 
Fojl ignem coelo Jubreptum ttr- 
ras inva/it macies ^ frequen- 
tia morhorum in/olita ; atque 

. /era neeejjitas mortis antek di* 
iateepajfum acceieravit. 



Qui ficcis oculis monrfra natanlia^ ['*] 

Qui vidit marq turgidiim, ic 

Infames fcopiilos Acroceraunia ? 20 

Nequicquam Deus abfcidit 

Prudens Oceano diflbciabili 
Terras : fi tsupefi impiae ^ 

Non tahgenda rates tranfiliunt vada. 
Audax omnia perpeti . 25 

Gens humana ruit per vetitum nefa^. 
Ignem fraude mala geiitibus intulit. * 

Audax lapeti genus 
Poft ignem aetherea domo [''j 

Subduftum, macies, & nova febrium 30 

Terris incubit cohors ; 

Semotique prius tarda neceilitas 
Lethi corripuit gradum» - 



^NNOTAriONES. 



i pircibiis devorari, ad rul>es allidi, vel In ko' 
pulos inrulamve dcfertam gicty ibiqueomni ope 
^eflitutum contabefcere 8c mori. Praeterea con- 
tingit aliquando navigantes tcmpeftate ingruente 
^ifpelli ad btrbaras orasy ubi vel ab Anthropo- 
phagit dllaniantur, vel Idolis ma£tantur : quo 
<iujaem /aii genrre tantum non abfumpti funt 
Oreftes ic PjUdes apud Tauricam regionen?. ' 
Vide Eurip. Iphigen. inTauris: item nodras 
annotat. lib. 3. Od. 4. ▼• 33. ad eas voces: 
^Britannos bo/pitibus feros. Adde & aliud, navi 
etiam integri, periculum morieodi vel fiti vel 
fame reflaRtibus U contrariis diu ventis, nimi- 
iikm in navigatione longiori ^. fivecum aqua duU 
cis jam rara ad dimenfum diflribuitur fiticuloHs i 
Jive ciim deiicientibus omnibui cibariit, navi« 
gantium unus vel aliorum confpiratione vel forte 
aflumitur jugulandus, urgente fcilicet extrema 
neceiliute, alimento cteteris futuris* li^aod nec 
cogitari poteft abfque horrore* 

iS. Monjira natantia.^l Cete grandia & im- 
inania. Juvenal. Sat. 14. v. aS^. Oeeani monjira. 

20. Acroceraunia,'^ Excelfi in £ptro montes^ 
qu6d crcbro fulmtne percutiantur eorum fadigia, 
fic di£ti, a %i^a\rn^ fulmcn & au^otfummum» Hic 
defignat Horatius Acroceraunium Promontcrium 
lono mari imminens, vulgo, Capt della Cbimera, 
tlu&Capo dtlla Lingueta, Jn £piro fitum efl, 
non procul Albaniar Anibus* 

7,1, Nequicquam Deus abfctdit, &ۥ] Volult 
Deus pcricula maris arcere ab hominibus; ipfi 
vero illis fe ultrb committunt. Bene Pocca 
Graecus ait; Qnanto eft dulcior mater quam 
noveica, tanto eife terram m>ri optabiliorem. 
Bias autem fjpicnttr dicebat, Nec vivis ncc 
mortuis acceoferi oavigantcs debere* 



25. Omnia perpeti,'] Quidlibet agendo patU 
endoque molliri, ut nihil grave aut arduua^ 
videaiur. 

■ft7, lapeti genus,"] Prometheus, de quo poft«a 
Ode 16. &Iib. 1. Ode ij, Scribit Theophraf, 
tus, idcir^ dici Promet;heum hominibus dediHe 
ignem Ccdo dereptum, qui Philofophlam ac 
lumen vitae intellef^ualii, quae divina eft, ffior- 
talibus invexir. £x Cic. Tufc. 5. & aliis Pro- 
metheus Caucafo afHxus fitigitury quod ex co 
monte altiffimb (iderum nacuram ac motum fla« 
diose contemplaretur: ibique cceleftium cogni- 
tioni feduld incumberet. Etquod exinde fulmi- 
num tationem perfcrutatus hominibus iodicaiTetf 
fabulati funt ignem ccelellem ab eo furreptum ac 
in terras delatum. Denique vultur fed aqoita* 
cor illius vellicans, optime Hgnificat anxietttem 
animi naturae arcana Yimantis & non line labore 
inveftigantit. Ecclcf, r. In multa fafienti$ 
multa indignatic « . • . labor & affltffio/firitusi 
& qui addit /cienfiamy addit ^ ladorem, 

29. Poft tgnem eetberea^ &cj\ Animadveitc 
expreHlbm fabulis Adw peccatiun, peccatique <ti» 
pendia, monem, morbos, roolefHas, &c. ex He- 
hodo, cum ignem furatus eflTet Promptheu» ?d 
animanda» ftatuas e luto i. fe fidlas, iratus Jupir 
ter Pandoram in terras mifit, quas aperta pyxidc 
m^Ia omnia diffudit. 

32. Tarda neceffitas.] Melioribus feculis viti 
erat homini diuturnior. S. Cyprian. Ep. n» 
S. Auguft. iib. 2. de Civ. cap. 14. Porro rx 
facris codicibus novei-ant Ethnici produ^iorem 
ac longiorem fuifle vilam pnmis homirtibos. 
Plin. Proo?m. lib. 14. ^ando voluptas vivere, 
ceepiti vita ipfa dejiit, 

Expertus 



' 1 



CARMINUM LIB£R I. i. 



txpertiis vacuum DAdahis aera 
Pcnnis non hortini datis. . 

Perrupit Acherwita Her^ulcus labor. 
Nil mortalibusittf uiim feft, 

Cbelum ipfum petimus {hiltiti^ : neque 
Per noftrum patimur fcelus 

Iracunda Jovem ponere lilmina. 



^' 2>W#/«f fer inanem aerem VO" 

^ lare tentavit alis homini fJ6M 

«53 concfffis* yis liercuHs fbi pa" 

tffecit aditum ad Inferot, Ni" 

bil efi bomimhus intentatum» 

Coelum ifjum afftSiamus per 

demeutiam, Et noftris erimi" 

mibui, nen finimus jovem ira^ 

AO tumdimittrrefulmiaa» 



ANN^OrAriONES. 



t4. D#iW»*0 !• f*ber Athenienfii pcritiffi- 
noi mc & perquam lfe|eaiofas» molta quidem 
hwtnit : n»ti primot dkitur tcI*, malam an- 
tenaas impornifle. Paufanias io Bosticis, Plin. 
lib. 7. cap. 56. jam cic lode ^bulati font 
Dcdaium peonis fibi ccra corapa€Uf avolane 
Miaoia legna fugientem, dc quo Vir|f. iEneld. 
6.T. 14. Ov. Metam. 8. Diodor. Sic. lib. 5. 
cap. 13. &C 



36» PerruPJt Aberonta llercufetis laborJ] }s 
inferortim novius pro ipfis inferi« non raro 
ponitur fynecd. De Hercule, eiufque laboribu&, 
alibi oosj cic. vero Diodor. fuse» lib. 5. cap. z. 
&c. 

39. Ceelum iffum petimusnl Sic Phaeton, de 
quolib.4.0d. II. Sic Gigantes, de quibus Ub« 
. 2V Od. 12. & 19. Ub. 3. Od. 4* &c. 



ODE IV. Ad L. SEXTIUM. 

VirU defcriptio : viu brevitas : carpenda voluptaies. 

:Fa^Onii[**] Afpera byemt rtlaxatur ju^ 

linaslt ' cunda wcjfiitudine veris ac Ze- 

' '' •- - m fbyri : & macbinee deducunt Lh 

mari navesficear i jamque mc 

ffregei amant fiabuU, uec agri^ 

ne^ue frata albefiuut fruinis candidis* 



SOlvituij^ds h4ems grdtavic^eft 
^ Tfthinffaue%d(:asjfnlachi|ile cz^ — ^^ 
AcncaucAanJ fhbilisgati^etpecu^autaktor/igni J 
)«l|titac4iis|albif:dntpriAnil| ' ' 

^ f) P ' ^^^-t^ ^f^um: ne^ue 
'jtKffjn^TAn' 



:oUtfi 
^ANNOTAT lONES. 



Odeeftdkolot diftrophos, unicaver^fui ge- 
fcA, Prim«9 quifqisc verfus eft DaaylicUs 
AacUochiiit hepcameter. Quatuor primi pe- 
desfaK tel daaylj^ fuot fpoodsi : tres ulttmi 
tetrocbsei. Sic 

&iKtiir|acruby I 6di gri | ta vidf I vcris | 
ft FS I v3nJ I 
Sccaodas quiiqoe Terfas eft Arekilochius con- 
ftm e pearbemimeri lambicl. Primos pcs 
^iwrtjiui vd lambos : fecondus femper lambut 
cea Miaha t iics pofte^ fequumor Trochsei : 

TtSkSat I qoe 4ic I cas I miichi | nae cS | rinas 
KoaAuUi iricolon faciont Odem hanc, Se fic 
tatBoac rurfos s 
Sohkur acris byems gr^tiyiee 

' I Fieris& Favonie 
7rabuu'fu4j/e£aif&c, 
!• Mfiturf err.3 T«ra, qnjcprliit byemc& 



firigote conftri£fa fuerar, jam rcfolvitur Sc apen- 
tur grato redicu vernc tempeftatis: in quu & 
areola; florum explicant fefe; & mare gclu ante 
praeclufun), jam adiri & navigari poteft. Veris 
defcriptionem, fi lubct, pete Le^or> e Vlrgil. 
Ccorg. 2. V. 324* Se ieq. 

Favoni.'\ F^vonius, ifovendo vtlfavendo dic- 
tos, idem qui Zephyrus, qui ventus flare inci" 
pit initio Veri5. Vid. lib. 3. Od^J. A^not. ad 
voccm, Zepbyris» .Y^y .-$n^'^^#r?< -^ 

3. ^rabvntque ficcast &V.] Jam machinis atl 
mare fubducuntur navcs qux per hyemcm in 
ficco poritae fuerant, exrraaquam, in navaltbus. 
Macbin^e, infirumeota quibus graviorcs quseqtie 
molcs facilius moventur. Nonius Marccl. pa- 
lagdS vocar, et fic defcribit ; Balang^ inqu»t, 
diiuntur fufies tereles, qui navibus ju^ijicfuntur, 
quando attrabuntUT ad/^^elagui) vdcumadHttora 
fubdueunturx 

Jam 



«4 

thnc ymut Cytberea Cbore^f 
agit odLunamfupir lucenttm : 
Cbaritet verl cum NympbhpuU 
Jant terram mcd^ bec modh UIo 
pedet dum Vukanut ferveni at^ 
^cendit fornacet operofat Cyeh' 
fum, Nuncjuvat caput unj|;u- 
catis delibutum coronare vel 
wyrte virenti, nfel Jlore oueM 
froducit tellus aperta* Nune 
etiam convenit Fauno facrifi^ 
care in lucii opacit^ five petat 
agnamfive badum» Mortpal- 
ient aquali pede ferii egenorum 
cafat atfue regum palatia, 
ftrtunote Sexti, breme fputium 
^itge prtbiiet not iuciper^ fpem 
Jiufurnam, Statim eirgebunt te 



Q^ HORATII FtACCl 



JamCythcrea cboros duatVctju^^imoiincntdU^a: 

Jun<aaeque Nymphis GratiiBclepentes j^"] 
Alterno terram quadimt ped^, dum graves Cyclo- 

Vulcanus ardens urit officin^. (pum 

Nuncdjcc^tautviridinitidumcaputimpedAren^oi 

Aut flore, terrae quem ferunt Iblutae r^ lO 
Nunc et in unpibrofisf auno decetlmmolare lucisi 

Seu pofcat agnam, five malit hoedum. (nas, 
Pallida mors aequo pulfat pede pauperum taber-["] 
. &ugum(^ue tufres^ O beate Sexti, (gam. 
Vltae fiinima brevis fpem nos vetat inchoare lon- 

Jam. te premet hov, fabulaeqtie Msm^f 

ienebret, ^ Inferl celfbratijimff 



ANNOrArjON^S. 



^.CytbereaJ] Cytbera.hodie C^ri^o InfaU^a- 
riB 2£gsi ad oram Pcloponneii. ik ea templam 
yenerisantiquiilimum.IadeCyr^^racognomen. 

Cboros duclt Venui imminente Luna»'\ Novi- 
lunii Iztjtiam & facr» hic plvr^s jiotari voJunt» 
iicut lib. 3. Od. 15, V. 9I - At s^fi Calmdat 
Apriiis Veneri facras intclligunty qui menfit 
ab apcrieodo dijftus cot^enit iis qu^ initio bu- 
jus Odcs af{efuntur. Alii 'Calendas • Martias 
accipiunty five matronaliay de ^uibus Ovid. 
Faft. 3. Nam quan\quam pnat«qfurum eratifte 
'feftuf, inqult Marcilius^ $c nihil pettinebat ad 
«iros aulleros quidem 8c negotiofos» verum laetus 
erat hilacioribus hic quoque aepot^lis VenQreis» 
jut Flacco fc fimilibus, paratis (cmper cantiihre 
partem lctitix inter Veneres illas, Sc gauden- 
tibus fpcAare Nympharum choscas ac mulie- 
rum ccctus Sc choros. 

JmminMie Luna.] Incipientem Lunam inteU 
ligunt interpretes modo citati : nobis veromagis 
placent alii, qui Lunam provefliorcm ac deiu* 
per lucefttem explicant, adeoque noiunt ipias hic 
Accipi Caicndas vel Martii^ vel ^prilis. 

6. Jun^iiTqueNyn^bit Gratia,&c,'\ CumVc- 
l>erie trlpudiant & f^ltant Nympbae^ Grati^que 
tres» Aglaii^ £apI)roryney Thalta : SaAnazar: 
7um manihutfimul implicitit per gramka fefiat 
Mxcrcent cboreas : aliot aholque rrfipcut 
Jnterfe laia repetunt t nunc corpara librant 
Jn faltui : nunc moUe latut, nunc iandida jaSiant 
Brachmj 6ef alternd quattunt v^igia plar.ta, 

7. Dum gravet CycIof>um, ^c.] DumVulca- 
.liusln ^cna monte Jovi cudit fulmina sedate 
£i:qu<nc> vibranda. Cyilopet ex Hefiod. Theog. 

^f^lo Tcrraque nati j ex aliis, Ncptuni ex Am- 
bitrite Alii. Vulcano adelTe miniftri dicuntur 
; /errariam cxercere : alii aiunt Sicili<e popu- 

)08 fuille barbaros & prsdones. Vide Plin. 

lib. 7. cap. 2. init. & Virg. Gcorg. 1. v.471. 

fc Ain* 8* f . 418. Sc fcq. Noo^eny a ttytOiO^ 



circulut, ScH oculttt, quod qoum b«be^t oa* 

lum in frontc inftar circuli. 

Virgil. de Pol^kemoy iEn. 3. ▼. 635. 

Telo lumen terebramut atatt 
J^gent, ,quod torvfi folftm fub Jronte late6dli 
jSgolkt cfypei ^ueJPbcebaa lampadis 'vfflar* 

8. f^ulcanut,"] Is Junone Joveque naius, ob 
defQrmitatem j^e^us eft ab iis in infulam 
Lemnum^ &claudus c -cafu fa^us; ubi ofEcinam 
inftituit ferrariam, quam tamen alii coHpcast 
io i^tna monte auud .Siciliami alii io Hiera 
quae una eft e Vuici|niS infulis.* 

9, Nuuc decet aut iiridi,*&c*1 De myrtOy 
deqjie cflro^arum & qpgueottnum ufo in coirii- 
viis apud veteres celebri, plura diicam poftei. 
Vide ultimam Odenbujus libri.' 

11. Fauno,] HuicrurisDeofaQnficabaturldi- 
bus Fcbruarii ex Ovid. Faft. 2. Nynirum placa- 
batur initio veris, ut propitius elTet grcgibusi qai 
lum foras incipiunt pabulatum educi. De ilij 
Dionyfius Halicam. lib. i. Cic.de Natura 
Peor. ;t. Vide Sc lib.- 3. <^d. 18. v. 1. Annot. 

12. Seu pofcat agnam,1 L^unt alii» ^^' 
,&c, & magisi^atiniuti & eleganti» congrttum 
volunt. Cretc nodua in fcirpo. 

13. FalRda mor^s etquo^ ^e.] Claudiao. 
Omaia mora a^quat,>> > ■ 

14. beate Sexti, ] Lucius Scxtius, vcl Se(' 
tius, ille eft qui tam fidelem Bruto ettam pro- 
fligato amicitiam fervavit, ut Sc probaretur ab 
Augufto, & Conful poft ipfum fuerit fubftitulus 
cum Cn. Calpurnio Pifone^ ann. U. C. 7301 
Vide Dion. lib. 43. Sigon. &c. 

1 5 . Viteefumma brcvit, 6f f .] Non debemos 
mortales vitam fpeiare diuturnam. 

16. Nox,] Mors, tcnebrotique Infcri. Infra 
Od. 28. Omnes una tnanet nox, 

Fabulitque manet, ] Infcrqales Dii pcr antJ- 
phrafin Menet, id eft, boni didi, CepiM« «f"»* 
pautur & jadUntur. Vide Eppd. 5. v. 94. 



CARMINUM LIBER I. 15. 



15.-.^:-^ 



Ctdanus^iiisPlutonui: qvofimul oaelris, ^ Piutmt jmu» /tvh, sd 

Nec regna Vini roroere talis;-^'' ' ftiis ^«''^"^'-''io "f" taU. 

Nec tenenim Lycidam miraherp,quo C3tetjuvcn- n^e^»^ admir^eriiiycidim de- 

Nunc omnis, & mpx virgines tepehunt* 20 (tcaiuhm^ cujut amorc ^^«jf 

jtfin cvfl^f juver.es & fnu/^ 
fofi^uil/aforvijcenu 



17« D«nf canSff.] Plutonis donMm, mgu- 
flamob fieqneotiani niaMnniVo defcendeo- 
tiuiDy oooavlll interpretantur. Sed mMIui 
atii (danot ad exilicatem unilyraruin 'five ani- 
iDanffl ocnlos fogientiunii. Homer* 
NmW afAima aa^a* 

Ctfits mertatritm Ma & ev^ida, 
Tffg. iEoeid. 6. ▼• 169. 

DmmDiHsvacuaikifUiniaregnM. 

S^ fmml meiris.'] Com iUuc pecvenerlty 
janiMtctbftlttKoriari, iBdtftjg^efefcnio^ convi- 
viinccKbrirCy ftc* 

^ iS. Nec regwa vinifartiere talis/] fd convi- 
viii dijebantircteies regeon, ieu blbeodi ma- 
pta^ ciii pazebant convivaB omncs : ea^ue 
dc6b bbsclortie le tadorum jaAu. De eo noa 
tm^Sm fiU ^ Od. 7. 25. ad ea Terba. 
nvltef mrhitrum dSeet biendi f Memlnit 
num Af fM^iBcen. 14. Curcul.Scen, 6. Scich. 
Siti.ta.Ck» in Verfcro. 5. Ifle Pratorfe- 
«» ae SHj^mttf fuifofuli Komani Ugibus nuttm 
pmjmwiffif^ iif iegilus fna tn foculis pone- 



ktntnr, tkemperahat 2 PiutivcKils la Apopb* 
tkfigtxu refert Agefilauia in com^iiUsione^ ma« 
giihwn convjvji» ibrLe cceatum» reguicenti p». 
cillatOTi, quantnm cuique 'miniftraret vini^ re- 
fpbndiilet Si multum vini adeft, quantum qtuf" 
^tte pptmrit : fi fa^tan^ ex eequo omitilus» Cor* 
nel. Tacit. Annal. 13. feftit Satumo diebua» 
inter alia aequalium ludicra regnom lufu forti- 
entium» eveneraC ea fort Neroni. Hic itaque 
cpnvivii prtiifedua ^ tex d\€tui eft. Arrian* 
in Epideto, in Satumaiibos 'fortStiooe fafita» 
Rex itajobet; Tu bihito, tn infnndito, tu abito, 
tu venitQ* 

Td/fi.] De talit ac teibrlt jam diflemi nA 
Perf. Sat. 3. verf. 4:8* & 49. dicam & aliquid 
ad lib. 4. Od. 7. v. 25. De liit accurat^ Meur- 
fius. 

1 j* Tettetum Lycidam»] Formofum puemm 
^uem deperfbat Seftiut. 

fto. *Ttf^bitnt.'\ Miftaquorundam interpreta- 
tione fubtiliori, nc explico-i puells mox inar- 
defcent amore Lycidx pueii9.cum adolcverit. 



ODE V. Ad PYRRHAM, 

i^em tfft amatnrs Pyrrhet'^ fe ex ejus illecebris velut e naujragt^ 

enataffe. 



OUIS imilK gracilisfce puer in tosal If [^O Siuis adolej 

Gratoi Pyirha, fublantro i tas inrer rofo 

Cmflliramreligasjcomamy ^noL^Tis^ 



\dolefcens exiht^ dtti'» 

mguentis fuavtoUntibnsp 

tilitur^ Pyrrhay mui-m 

tas inrer rofas fub jucunda fpe" 

eu f Cujus gratidftaves crimes 

nodo coUigis^ , 






ANNOTAriONES. 



ftec Ode tricolos tetraftrophos. Prioret 
^fcffos Aiclepiadei funty uc in Ode primay 
Mettenat atavis edife regibut, 
Totiiii quifque eft POcrecrauus heroTcus tri- 
8KStr,c rpondKO, da^ylo, fpondata : ftc, 

GnA I Pyrrha fub | antro | 
QSBtOicft Glyconiuv, qualit eft ifte Odes prae- 
ccdeatis, 

ik te Diva petens Cypri, 
I* ^iswmUa^ ^c.] Mcrum nefbr efle haoc 
^^^agnofcit Scaliger Hypercrit. 
^«u&.J Teouior noD oUfus. Gal^ce de 



<\ 



Angl- %.fcigcn|jWl8^5| Terent. 
it. 2. Sceo. ^J^HaudJirmiis vtrgo tft 



belle tailie, 

Eunuch. A^. 

virginum nofirarumf quas matresftudent Demijlit 

bumeris cjjt, vinSlo corfire, ut graciles fient. 

St fua eft babiticr paulh pugilem ijft aiune^ 

deducunt cibum, Tametft bona eft naiif ra reddunt 

euraturajunceas, 

3. Pyrrha.l Merclrix formofa. 

Svb antro»2 ^ub fornice. 

^. Cuiftavam religas, fiTf.] Ex morepuej- 
larum Lacsenarum. V.de lib. z. OJ. 11. in 
fijis. 

gimplej^ 



i6 



Q. HORAtli FLACCI 



trttstM finpUM T Ebeu fMtet 
di^lorakit violacam ^ tejdemf 
Deojqta iMeoMjfantetf 6/ 110» af^ 
fuetMtSupebit marefdevum atrit 
froeeHUf fui te nune amabili 
fotitur^ /aciii cenffut lc fote 
fewiptr vacantem^ fmper gra- 
iamy ignorant ventos injlabuet ? 
in/oriunatif quibMt baud ex- 
fertity/ulgett nturut faeratut 
efiendit me tabellam ex tfotOf 
G^ v^et madidat ajffixije la 
sede Numinit nmri dominantit* 



SimpIfiX munditiis ? HeU| quoties fidem^ 
Mutatofque Deoa.flebity & alpera 
Nigris acquora ventis 
Emirabitur inTolens» 

Qui nunc te fruitur credulus aurei, 
Qui femper vacuam, femper amabikm 
Sperat, nefcius aurac 
Fallacis ! Miferi quibus 

Intentata nites. Me tabula facer 
Votiva paries indicat uyida 
Sufpendifle potenti 
Veftimenta maris Deo* 






a 



AN NOrAriONES. 



5. Simplex mMnditHt*] Vefies 000 babentni- 
SDis exqulfius aut inagiiificas : £ne mundo mu- 
llebri. Terent. Phorm. i, 2. 54. Virgo pulcbrat 
& OMO magit diceret^ nibil aderat aajumenti ad 
fuicbritudinem Vefiitut turpit, &ۥ 

6* Mutatofque Deot.l Venerem» Cupidinem, 
antea faventes, poftmodom yttzh cuntrarios. 

Afpera Nigrit etfuora, &ۥ"] AUegoriam ad- 
verte perpulchram. Plaut. Afin. i^ %, 8. Muiier 
Mtart acerrimum^ Sicut in mvi ▼entu8> ita ikpe 
amantis aaimus derepentc mutatur. . 

S. Emirabitur,] Vocem hanc reprehendit 
fraviter Scaliger, levi profedt^ ratione. 

Infoient»'] Infuetus. Cicer. de Orat. x. £^ 
requiruntur ^ me quorumfum infoiens & ignarut* 
C«(ar. Bell. Civ. iib. 2. cap. 36. Erat in oppide, 
m^uUitudo in^oient beiiif diuturnitate otii» 

9. Aured,] ^ Pcitiosa ve\ur aurum, charS> 
optabili. 

10. Sen^er vacuam^l Allo» amatoies non ha» 
• heateo* 



XI. Nefcitit auretfalla^it»'] Nondoin ikicttm 
quam cxebra fint amantium peijufia* Virg» 
JEndd. 4. V. 570. 

V arium & wtutahiie fimptr 

Feemina* 

12« Miferiqmbutf&c.'] Eheaquam ruotin- 
felices ii qui te amant> neque norunt quam fis 
futura pauldpoft accerba & immi^sl 

i^,Me tabMUIfaeer, &e, 1 £go quidem uU 
e naufragio evafi nec impunl. Pyrrham deperii 
ego quoque ; fsvam expertusi poft malta xnala^ 
tantum non jperii. 

TabMid, jfacerf &c,] Solrbant naufragi pro 
fervata vita gratias xeferre Diis, inipriinjii|ue 
Neptuno : unde & in asdibus facris appendebanC 
tabellam': in quadepidum erat fuum Jiaiifragi. 
unv: itemveftimentainquibusenataranu Virg* 
^neid. X2. r. 760. 

Vntat fu/fenderi v^et* 

Juvtnal. Satir. 12. v. 27. 

Votivi ufiantMrfana tabeilS» 



ODE 



tARMlNUM LIBER I. 6. ty 



ODEVI. Ad AGRIPPAM. 

BdEcits ijus laiidis a Vario fcribi opQrtere : fe ejje conifiviis tdntumt^amo^ 
rtbus tanehdis aptum. 

SCrib4^ VafioffortiSi & hofltunlj ^ f **J ^-'^«'» HmeridcantMte, 

Qiiam remicuoque ferol£|iT^ibils^ aUR({uji | im^anui 



ANNorJrioNEs: 



Mmc CMe eft ^koki tetraftophot. 'tret ^ri- 
ifA mfut Afcl(pi«4eiy qualit tfte^ . 
BfLt>:emas atavi' tditt r^jAuu 
()«artvs qoi%(K ^^t» «^ Glyconiuty ut 
Src fe il^tvtf potiat Cffri, 



\: 



Confttlatihus txiutit 5 mox defuttSf» MarcelJo ge2 
/»«/»//, Au^uftut nempc. Sencc. Epiil. 

94- V 

exbU^ 

fi/ix in pubHcum fuxty dicere foiitus erat multuvt, 



^if^Mlppaf vir tngen is arimi^ ^ui jolut 

s quoWrvitta beUa clarot potenttfque fecerunt, 

in publtcum fuitydicere folitus erat multuvt, 

t. SaMrii ysfio, &c.] %ci Sl.te iQ.heUo "p btuc debere fententtas Concordia parvae tei 



pnedase gdbt deicrbac rummut quifq; Poeta} 
nan egcs Ceaott. Obferra, leftor, queoTadnw)- 
4boi fe Horatiot extmit a trivia(f Uodantium, 
coaivetudlDey' qui fe beUi feciflb exiftimant; 
duB per fiofoia Lrodum capita diligenter, ne 
Aam iftittlte^ierint. ,: 

VmrioA L. Varius Poeta, non e ▼ulgo» fcripfit 
i^agufii Paoegyikumj Tn^oediat, & alia qoae- 
^am: Tbyeftem ejui cuilibet Grtecorum polTe 
coatforari affirmat Qumul.* I. lo. ad not per- 
paoca unmm fragmeota. Macro<^ 
L 6. c. !• Virgiliom e Vario nonnulla 
odcncijt : horqwe Uiiut refert terfut 
deMocte. 

yemJi£t Hc Laiiim p^lh, agr9f{,ut Sluiritttm 
Eriftat i fatit Ugit prttio, aique refixit, 

Ittm, 
taeubm ^ TjrHif atfue ixfoHdo hibat Avr#. 

Iceiny 
i^Mfli um sHeJhit Uutat tmJerater babeu^r 
^umJfMi s'e vtBt j Jed auguflo priut ort (OtrCtuip 
luStUtare Jocti CMmpiifugitqit^ utorando: 
. Iien, c %• 

Cem cmait mmbrofam lufiraui Gortiana vatleui 
Si mtttrii potMit cervtt compreudere lufira ^ 
t^evit mabftmtemy & eircsm vefiigia lufiraut^ 
Mtbmaptruuidumtenutife&atur odoreu . 
Hm amuti ittsm medii, non drdua tarddut \ 
f ir^ta uee ftr^ mabimt decedert fioQi» 

trtijji cs Sorvio pcrperain (iaibunt hunc elTe 
Variaau cujus ineminit VirgUiut £cK 9. ve- 
/om Jidlocinaotiir. lllic eoim fegere oportc^ 
hime adbmc t^aru vidaer digua dictrti ficut cft 
pmaace : yaroy tumm uomen, 

Firtiiy^h<ftsmm FiciorA VeU.Paterc.hb.a. 
iLAtTippatnrtiite nobitiffmut^ &c. Corneh 
*tua!L Aonal. l . iwt* ^* J^rippttm l^nobUein 
iefg bm^ mitiHetf^ viRmta fociumgeminatti 



crefcunt, difcurdia maxim» dUabuntur. 

a. l^eeonii carminit atitt.] ^Ute, quafi vo* 
lucri gi^ndiorcy feu Cycno, cantum luDlimeni 
pariter St fonorum tollcntc. Sic Theocrit. Poe- 
tas vocat Ifnda^ fJbUffmv, avet mufarum, Noa 
mordr aKorum interpretationem, atittf pra 
penna, calamo» ftyio Maonii carminit, Mteo-i 
nis filiut, fut fortaiTe e Maeonia, regiooe Afi« 
Minority urbe Smjrma, oriuadus erat Homerot^ 
qui heroici carminit Princepi Sc quafi Deut* 
Hinc Mieoniom carme» pro Bpicr» Heroicie. 
eximic Poefeot facultate & f\nt\i\i, qulbut prat^ 
ditum Varium Hora:iut indtcat. 

3. Navibui, aut e^ir/x.} Seu narali ieu ter*. 
Ifftri proelio» teira mariqiic 

Bquii] Nam Gallot Germanorque equitatCt 
{obote pnefttitfet d^bcllatat Agrippa. App an* 
tib. 5. Bell. CivU. Sext. Pompeium vicer»t | 
cet prieciare gederat in Hifpania, Thracia» 
Geripjuiu ) ac fecundui Romanor^im tranfgref- 
fps Rhenum faerat : quare ^ttulit ei trium- 
phum AuguftusC«rar. Djo Ub. 48. h'avibus»'\ 
Vell. Pat^c. cit. lib. 2. ^dficaudis navtbuSf 
COti:rabenJ0fUe mititiac remigi, mavaltbuf^ue af^ 
juejcendo certaminibui, atque exercitationtUus, 
pratfe^ut efi M, yigrippa, virtutii nobitijftmaf 
taborct v gilidipericulo invi^kt, parendifue fed 
uui, feitnt/jffimu», atiiifane imperandi cuptdut^ ^ 
per omhia txtra dilationes pcftut, confultiff',fa8a 
(onjungent, Et poftea> tfifig^t ciajftcee corcnge, 
fuo Romauorum nemo unquem doumui erat, boe 
betloAgrippafingulari vtrtute mtruit^ Memioit 
bc VirgU. ^ncid. 8. v. ^S^. 

Parteattd, ven-is^ Diii Agrippa ftcundis 
jirduus agmen agent s Cui beUiinfigne, Jut>erbum 
lempora navali futgeut refirata corcna, 

Sueton. 0£tav, cap. 5. M* Agrippam in SUilia 
pofi navjlem viQoriam ceeruleo vexiii^ don^tvii t 
tiMzSi pertmet cufut duplex dtaarius, t— 'tti 

C Mil<». 



i6 



Q.HORAtli FLACCI 



trnstM finfflex T Ebeu qwtie» 
di^lorakit violacam ^ tefidm^ 
Deojque iMCoaJfantetf 6/ noa aj* 
fuetuxjiupebitmaref^evum atris 
froeefiisf fui te nune amabili 
foritur,/aciii conffus lc ftte 
fewiper vacantem, fmper gra^ 
iam, ignorans ventos infiabiles f 
C in/oriunatif quibus baud ex- 
fertiSi /uigt» l murus facratus 
eAendit me tabeltam ex voto, 
G^ v^es wiadidas ajpjnffe la > 
sede Nttminis mari dminantis* 



SirppIfiX tnunditiis ? HeU| quoties fidem^ 
Mutatofque Deo&flebit^ & alpera 
Nigris «quora ventis , 
Emirabitur inTolens» 

Qui nunc te fruitur credulus aure^» 
Qui femper vacuani) iemper amabikm 
Sperat, nefcius aurac 
Fallacis ! Miferi quibus 

Intentata nites. Me tabula facer 
Votiva paries indicat uyida 
Sufpendifle potenti 
Veftimenta maris Deo» 



1« 



a 



AN NOrAriONES. 



5. Simplex OT«fl(/i//|i.] Vefies ooa btbenini- 
mis exquiiitas aut roagnificat : fine roundo mu- 
licbri. Tcrcnt. Phorm. i, ». 54. Firgo fuicbra, 
& quo magis diceret^ nibil aderat adjumenti ad 
fuicbritudinem» • • • • • yefiitus turpis, &e» 

6» Mutatcfque Deos,'] V«nerero, Cupidinem, 
antea faventes, poftmodam ver6 cuntrarlos. 

Affera Nigris etfuora, &c»'\ AUegoriam ad- 
verte perpulchram. Plaut. Afin. i^ 2. 8. Muiier 
wtare acerrimum^ Sicut in mvi ▼entusy ita faepe 
amantis aaimus derepentc mutttur^ , 

S« Emirabitur,'^ Vocem hanc reprehendit 
{raviter Scaliger, levi profedt6 ratione. 

Jnfoiens,'] Infuetus. Cicer. de Orat. x. Et^ 
refuiruntur ^ me quorumfum tnfoiem & ignarus* 
Caelar. Bell. Civ. iib. 2. cap. 36. Erat ineffido, 
m^uititudo in^otent beiiiy diuturnitate otii» 

9. Aured.] ^ Patiosa ve\ur aunimy charSy 
optabili. 

10. Semfer vacuam,]^ Allo» amatoict non ha* 
• beotem. 



lU Nefeius emr4e faltaeis,^ Nondum feSeoa 
quam crebra fint amantium peijutia* Wi^ 
iEndd^ 4. V. 570« 

F arium & wtutahile fmfer 

Feemina* 

12« Miferifuibut,&cJ] Eheu quam fuotin* 
felicet ii qui te amant^ neque norunt quam fis 
futura pauldooft accerba & immitisl 

Jl,Me tatuidfacer^ &e, 1 £go quidexn tall 
h naufragio evafi oec impuue. Pyrrham deperii 
ego quoque ) fsvam expertuti poft multa mala» 
tantum non jperii^ 

Tabuidf l^cery &c.] Solrbant naufragi pro 
fervata vita grttiat referre Diis, Imprisiufi|ue 
I^eptuno : onde £c in asdibus facris appendebaiit 
tabellam': in quadepidum erat fuumiiaufTagi» 
um : item veftimenta in quibus enatarant» Virj^ 
^ndd. 12. r. 760. 

Vetas fuffendere nt^es* 

Juvenal. Sadr. 12. v. 27. 

Vativa ufianturfatta tabeilS» 



ODE 



tARMlNUM LIBER l.\ i^ 



ODEVI. Ad AGRIPPAM. 

l^ces ijus laUdis a Vario fcribi opartere: fe ejeconviviis tdntwn t^ amo" 
rtbus tanehdis aptum. 

SCrib^is Variotfortis, & hofltumj ^ f ** J ^-'^'w» Hfimfricicant^aRte, 

Qijuun ranlcunque lbol£m^i1}u% aUK^^ m^anu^ 

JiNNorJrioNEs: *** 



, ^flBC Ode eft ^kokt tetraftophot, Tret ^ri- 
liimrai Afclfpiftdeiy quali« ifte» . 
M^tinoi atuvit tdiii n^mu 
dunoi qoifiio^ verrus eft Glyconius, ut 
. Sh tt ifiva potknt Cjpru 

i. ScriUris Fario, &c.] I^es a.te is.beUo 
fnecbiegeftas<}c(cribat ruromut qaifq; Poeta} 
Boo cgD> Ccfioit. ObCerva, ledori quemadmo- 
4am fe Horatius eximit a trivia(j Igodantium 
coii(iietodiiK9 qui fe bcll^ feciflb niftimant,' 
cui per fiDgula landum capiu diUgenter, ne 
teniaiiili^ierint.,- . , ■ ^. 

Ftm.]L. Varius Poeta, non e vulgo, fcripfit 
%ait^ Paaegyricuxn^ Tragoediai, & alia quae- 
daa: Thyeftem ejus cuiUbec Graecorum poire 
«Mipaiafi affifmat Quitiul.' I. lo* ad nos per- 
vcacrut paoca tanium fragmenta. Macron 
Hii 1. 6. c T. Virgilium e Vario nonntilla 
iailaioa oftendit i horqne ilUus (cfert terfut 
dcMorte. 

yea££t Kc taiimm p^^th, agnfiue Sfuirittm 
Brifnt I fixit Uget fv^etiop otqM* refixit. 

Ite^km ^ Tyriisf aifue ix/olido bibat aur: 

itemy 
%(■ ■» iile fimi lemtst mcdtrator haieiue 
Slomffne i'e «c£/ j fut amgufio frius ore coertemSf 
hUftare Jeca campisjiagttqi(e mutaudoi 
, iieai^c.i. 

C» eammmihrojame Imfirams Gortiana vatUmi 
Si vtterit petmii cerv^e cmpremdere luftra ^ 
^^vit maifemtemi, & eircum wfiigia luftrams, 
Mthirafer msiidmmitnm^ fefiatur odores. , 
ffm amuts illdm medii, mom Hrdua tarddnt j 
^mSu meifer^ medtimt d^caderetioQi. 

Vtwoffiex Servio ^Vperam fcribunt hunc cfle 
yariooiy cuJQs mdoinit VjrgUius £cl. 9. ve- 
Pm hafiociiiatttur. 10ic eoim legere oporte^ 
^meadbmcyaro wdaor digia dicere i ficut eft 
im mte : Kur», tiam momten, 

fmis,^Uftmm rulor.] VeU. Paterc. Ub.a. 
M» Airifpa virtmte ncUHjfimus, &c. Cornel. 
Tadt. Aiina). i. inlt. M0 Agrifpam tgnobilem 
^ htmtm mat.Aa^^ viGorta Jocium gminatls 



V. 



Confttlatihas extuKt 5 mox defunBo MarceJJo ge^ 
nerum fomfftt,- A\i^\i^\i8 nempe. Senec. Epiil. 
94* Mfg^^ipJ>a9 vir ittgen is ar.imi, fui Jolus 
ex bis quommfiUa belia claros potenufqus ftcerunf, 
ftlix in publtcum fu\ty dtctre folitus erat multutn 
Jf btuc debere fententta: Concordia parva rct. 
crercunt, difcordia maxiroe dilabuntur. 

a. Maonii carminis alite.] AUtey quafi vo- 
lucri giTmdiore, feu Cycno, cantum ruDlimemi 
panter St fonorum tollente. Sic Theocrit. Poe« 
tas vocat opvidar fAUffm, aves mufarum. Noa 
mordr aUorum interptetationem, alite, pra 
penna, calamo» ftyio Mseonii cartninis, Mseo- 
nis fiJius, fut fortaflie e Mvonia, regione A6« 
Minuriiy urbe Smyrna, oriuAdus erat Homeros^ 
qui heroUi carmini» Princepi Sc qoafi Deui. 
Uinc Maeonium carmeii' pro Bpicr, Heroic«e. 
eximic Poefeoi facultate & fpiritu, quibus pr»« 
ditum Varium Horatius indicat. 

3. Navibus, aut ejuis."] Seu navaU ieu ter<* 
Ifftri proelio» tetra macique. 

Equis] Nam Galloi Gemianorque equitatiit 
(obote pneftantei (ftbellacat Agrippa. App an« 
Ub. 5* Bell. Civil. Sext. Pompeium vicer^t $ 
ces pr^clare geftferat in Hifpanja, Thracia» 
Germainia ) ac fecundus Romanor.om tranfgref- 
fps Rhenum foerat : qu«re 4etulit ei trium- 
phum Auguflus C«rar. Dio Ub. 48. A^tf ^^t^irr. ) 
V^ll. Pal^erc* cit. Ub. 2. ^d'ficandif navibuSf 
Cori:rahenJOjue mi/itiac remigi, aavalibuf/ue mj^ 
fiufcendo certaminibus, atque exercitationibuSf 
praefe^us eft M. Agrippa, •virtutis nobittffimee, 
laborot V giliai-pericuh invi&kt, parendifue feJ 
uni, fden(iffimu*t aiusfane itnperandi cuptdus^ ^ 
fer omhia extra dilationes pcftusy confultiffyfaSm 
cotijungens. £t poftea> lifig^f ciajicm corcnge, 

£10 Romanorum nemo unquanx doumus erat, boe 
Ito Agrippa fingulari trirtute meruit., Meminit 
U VirgU. i^ncid. 8. v. 5S3* 

Partealia, venris^ Diis Agrtppa ftcundis 
Arduus agneen agens t Cui belliinfignej juperbum 
^empora navali fulgent roftrata corcna. 

Sueton. 0£^av« cap. 5. M, Agrippam in Sicilia 
poft navjlcm viBoriam caeruleo vexitU dciMvit t 
nuc S§ pcrtinet cwfut doplcx dtaarius, n-' ""m 



i8 



fortUtr igtmnt navihut nnt 
#f ft/f . Nct, S ^ZS^tp^t nte ijia 
firihtriy MrfM* ncrem irdnt 
AcbVlh cedtrt ntfritntii, nte 
trrores mtritimot Uhffis Joiofi, 
ntfut /amiiiam eritddtm Ptlo. 
pit,parvi, mtrna non ttntamus, 
Sum ^rtennliat & mnfa ci- 
thar^ non hfHieoJtt fnefts, mc 
frohibet landts tximii Cttfarit 
atfut tuas imiliinntre ttnuitatt 
ingtnii. Shfis poierit etUbrart, 
Ut decttf Marttm armatum k» 
rieJ adamantina^ vel Mtrit' 
mtmpulvtre Trojano fordidum^ 
vel Diomtdem ttfualtm DSs 
ttuxilio Mintrvte T Nos tpulas j 
nos cerramina eanimus puelU' 
rum feBis nnguibut ferocium 
tdverfus adoUJcentes 5 fve li- 
htri fumus,fnt ardemus ania- 
re alifsio, mtrt noftro wos- 
Jiatueu 



Qi HORATII FLACCI 



MilesJte duce, geferitt 

NoljAgrippa, nlqueliaecdicere, nec gravem 5 
Peleidae ftohtstchain, cedere nefcii, 
Nec curfus duplicis per mare Uryfleiy 
Nec faevam Pelopis domum - [•^J 

Conamur, tenues grandia : dum pudor, 
Imbellifque lyr» Mufa potens vetat I# 

Laudes egrtgii CaBfaris» & tua» -. 
Culpa deterere ingeni» 
i Quis Martem tunica tedtim adamantini 
Digne fcripferit ? aut pulvere Troico 
Nigrum Merionem : aut ope Palladis l j 

Tydiden Superis parem ? • 

Nos convivia, nos proelia virgtnum 
SeAis io jpvenes ungtiibus acrium, 
Cantamus vaciit $ five quod urimur^ 
Non praster folitum leves. 



ANNOrAtlONKS. 



«niu hlae Aog«^ capot praefcrtbie» iHinc 
Agrippae com civica $c roftraca corooa* Atter 
tthibobat luia parte Agripps capuc roftrata co* 
oooa tsornacuin, ia aver&i «ero NepCiiaM DeU 
pbinufn nsana dextri geftaAs effidut erat. 

4* TtduetA VelL cit. Navali pritno praeiio 
spud Myiat, ai&u Agrippte pngnatum projptrt. 
Vide Plin. lib. i6. cap. 4» Appian & Dion. 
jam cit. Orof. lib. 6* cap. 15» if* 

4. Gravtm Feleidtejhmaehum, &eA AchiUet 
Pei« filiei» iratttndus, aetr, inttttraiHii, nibil 
ttm armis artganSf ut aic* oofter ad Pifon. 
nec cedic Orocorum legacit> ncc Agamemnont 
«xercituum foramo imperatori ac regum rpgi : 
fed oec Ditt ^uidem. Nam St Apollloi liec- 
torem piot^ea^ mioas ioteBt4t. Hom* 
Iliad. 10. 

y, Curfusptrmart.1 Longam illam navig»- 
twnem Ulyflis. . Duplieis, fubdoli, fallacit, 
O raecit HwxSe, duplex, aliud nempe diceot, aliud 
ientieos. Legunt aliqui eurfut dupHeis cum 
Prifdano I. i. ft 7. 'referuncque ad Ulyflia 
navigationem per Oceanum, & OMre Mediter- 
raneum j vel ad bit decenoalem curfum i fed 
«page. Animadvcrte, lefbr, Homero delatom 
honorepa, cujut eft Ulas de AchillC| Odyflca d« 
Vlyjre. 

j. ^dtvam Pelopit dmnm.] Tot homlcidiit 
funeftam» Pdopt ^ Taotalo patre, Acreus & 
Agameronon ab i£giftho, Clycemne(h-a, ab 
Orelle filio cxfi fuot. Adde Thyeftit liberoi 
jugulatot ab Atreo, ipfique patri appofitot in 
cibum, quod Sol ne viderct) refugiiTe dicitur. 
Moratiut ootare vulc bic Thj^eilea wmiK 
1 



irtif Tragodiam I Varioi ut JMH tattt dhSf 
compoBtam* 

9. Tenuti grandia.^ Modeftiam Horatioi 
commendac fuam. 

10. hnhtiHffut hfrtt.^ Atqui reboi edam 
gravioribut idoneot verfus lyricofy prcfenlm 
Alcaicoty oftendh Pindams) nofterqoe ipfo 
pluribut Odit» oiaxime vero 4. 14» 15. lib« 4» 
8ec ad Pifones denique fic fcribit : 

Mufa dedit fdibus Divot pntrtffut Dttrmm* 

Re fmt I 

13. Martem tunk^ GteJ] Virot militaret 
brica annatot forti Sc durS» infiar adanunrit i 
vel ipfom Martemy qoem Homerut «rea induit 
lorica. « 

15. Pulvtrt TroTco Nigmm.l 1« acie acHter 
dlmicantemy & non indecoco puherc Titjani 
campi co-opertum Se quaft nigrum. 

15. Meriontm,] Quemlibet virtute bdlicS 
gloriofum» Merionis (iroilem; apud Gnecot 
tam indyti» ut Marti par ja€bsetur. Homer* 
Uiad. 1%, 

15. Opt PaHadis Tydidtn Snptnt parrwuj 
Diomedem Tydei fikium> quem lua PaUat opt 
femper iuvit, Diifque non inferiorem pfKftitity 
ut & Mars 8c Veout ab eo vuloerati reicrantur t 
quln 8c immortalem fecit, 8c numero Caftorum 
afcripfit, Iliad. 5. v. 335. 857. Pindar, Ntm» 
VirgiU ^neid. it. »76. 

-^Ftrro cmltfiia eorpora dement 

Appetii, & Feue^is violavi vulntrt dextrMt, 

17. Nt eonvivia^^cl Not ret ludicrat Hi 
tenuiota arguoienu tradarc dootazat 8c canero 
amamut. 

ODE 



CARMINUM LIBER I. 7; 
ODE VII. Ad MUNATIUM PLANCUM. 



'9 



JBis aluf plauHt regiona: Jibi viro pnt catiris Tiburtina. Vino diluintUf 

fiUcitMdimt. 

jtttl /mmJsiitnt IJlufrm KU» 

wlMitylfHeiifVei Effhtm 

SMt murtt Corinthi iater 

r-Ti ' j T""l — 71 *• -' """ ***''''' P*/*f^9 *"'f Thebtn 

fU^^tM^ V ANNOtAriONBS. 



T Aad;i>unt alt cUriim RhodonJaut Mityle. M 



f 



Hcc Ode cft dicolof diftiophos. Priimis 
^aUqoe Tcrfoteft Hnamcter heioTcui : quinque 
prnii pcdct font vel (pondiei tcI dadyJi. Alter 
fuii|9e verfut eft DtAylicus ceCrameier, quatuor 
ddiaot babent pedes tcrsdt Hesametxi five He- 
Nici. 

I. Utiiioiic tfJSi.] Eleganseftverfibosbaec 
0^1 fMB i dnabvt cooluiflc Toluttt qutdam : 
aUroaB ooY« Odes ioitium ftatuunc »d hcc 
ftrta X Mm ut Ufcmrt^ &e, Vetcrei codicet 
iMpolaiKury pi Kfigentet iftii novum honc ti- 
man ; Cuimrfstmr Plsmaim sd hilariter vivf/v- 
4b«. Qntcquid fir, tou eft ad L. Munadum 
Fhocomy cujus pacria Tibur^ aut qui ialiem 
«SaababebatTibori proxtmam, proind^que ab 
HMaDopivdionoolongertmoiam. Inpriort 
Mnpnte, per comparationem, Tiburtinz re- 
0tmt amaokatem extoUit Poeia ; ft alteri 
IhtQmi hortator ot Yino coras abRergat : uti- 
fBw|ae eiemplo jiri foriis, Teucri nimlrum, 
Jiairavioceianiflii vgritudinci vino temperavit* 
Ti^Cfoftea Annot. ad vocem Phnce, 

tImmRhtdffm»1 Rhodos infolaMinoris Afi«» 
ii Ouae of«m, emporium eft nobile Osra cert^ 
prideaiyCom ob Cok>(ram five Statuam Solii fep- 
ta^it cobitis aiiamy 8c inter orbis miracula 
^« M rst a m : tuffs propcer ingeoiem fignorum 
MMtomy atqoe ifermm mohiTumtem, ut /it OtU. 
fib. 7. cap. 3. tom qoia ounquam tot nubibus c«- 
iaaiobdiBdtur, qoin altquS horS Sol ibicematury 
qwd afiericPlin. Hh. s. cap. 4^. Adde urbloib 
. f kbi ku dinem» portoom commoditatem» acris 
Mrittfem. Strabo lib. 14. icribic Rhoium 
iu pKftars caetefk, ot ouUam pofllt huic paiemy 
Mltttmeliorem oommemorare. Vide Diodor. 
StaU lib. 6. cap. i^. ncc prgeuonittcndumeft, 
ftbodom mitd ft^tDaRomanofjuvenei»difcendK 
l^caha^ oratoriae gratia. E6 TuJlius ipfe adiit» 
^Oi lege ad Attic lib. 2. Epift. i. ft in Bruio» 
a* 51. obi fic looaitur s Htmejtfmtki ormtortt mtm 
aaMnoamJI mmiemf tue ee/eritmte mee eofia ; ftd 
f*nmfrtf9mimi$redmmdmmtet, Rhtdii fmnieret 
^ Mt m m m f mibtttt. Aano falutit reparat» 
ijDO^ E^ttitet Hiero(bl7mitaoi eam inraierunty 
ia^Bt Rludil appcUati| fervlruot ad ann. 
YStt. ^ \ Tiurcit polfi Mditan conodlet^ 
ac outii Mdtafilct cogponijuti* 



Mttyienen,'] Hcc orbs Lefbi infolip, cui S^f 
eadem appellatio»viz. Afete/in, AClcetonecorn 
mendatuf Agrar.i. Et natura,&Jiiu,^ deftrm 
tiome adiJScicrumf & pmLhritudtne in frimis nti 
Mityiene ; agri jucundi ^ fertiles^ &c».^^S^ Sc 
Strab. lib. 1 3. & Vltruv. lib. i . cap. 6. nMJT ribit 
eam urbcm ; Elegamer & mtagni/ice aMtitam^ 
Je<d mon frudentir pcjitam» In «a quippffdum jiat 
amfie^-y inieUt eegrotant ; dum Cauru^ tujiunt % 
cum/ept<ntrione, infalubrltatermreftiiyuntur, Addc 
ei regioni ciaritatemc natalibu^Pittstiy (qui unua 
^ feptem Grieciae Sai ientibu^) Aicaei Poei2» 
aliorum<)ue illoftriuin hominum. 

%. Efbefum.] Advt Minoris ii>a aivitasin lo- 
nia fita eft littus m^ris i£gvi & finus loniiy 
verfusoftiaCayftri Aunfinii : portumbabetv^de 
commodum, arcemque muiiicifliTann. In ea 
celebratum eft Coocilium generaletertium.anno 
Salutts rrpirat»,43i,fub Cadeftino Papai advcr* 
fu( errorrs Ncftorii hafrefiarchsB. Olim clarui( 
Ephefinx Dianae templo, toto orbe celebri : ab 
Am»aonibus condita ctiam fertur. 

Bimarifve Corinthi Moenia.'] Corinthus hodi« 
Coranio, urbs Peloponnrfi, in Ifthmo eft mcdio 
fita» inter duo nnarla, ^gseum 8e lonium ; undo 
Simarit dicitur : Kre Sc figulina celebratur t 
Ttiui Craci^iumen vocat Cic. pro lege ManU* 
ft Agrar. t. o. 8fi. ita fcribit : Foita Cotinthut 
in aniufiiii mffueinfamcihut Gract^,Jk ut ttrra 
' ciaujira l^ormm teneret^ & dmo maria navigatiomi 
diverfm petni coijungtret, cumpertemmi diferimtna 
fef>mrentur. Luxoric vero inftmia laboravit, 
ade6 ut Corinchiari dicerentur qui impodice vi» 
verent. Lippit atque tonlbribus audita Lais 
meretris ibidem famofa, t«mqoe pretiofa, ut 
Demofthcoi fui copiam nonnifi decem millibua 
drachmarum vcndere vellec \ quapropter abfti* 
ooit ille» ie refpondity T««rt non emto pmnittre. 
£x illa natum eft adagium : Nom licet mnihut • 
adire Corimbum, 

3. BacchoTbehttt,] Cadmni sBdificaviteam 
orbem in Boeocia,fed nobilttavitmaximeBacchtts 
ibi natui. Apollo^pr. lib. 3. 

jipoUineDelphof ] Parnafii jugayfonsCaftaliury 
at pr2 omniboB oraculum Apoliinisy efterunc 
Delpbos, Solio. Sirabo lib. 9. Alex. ab Atex** 
Itb* cap* %. Deifhif ifiquic^ orbu mmhiiicut^ 

C 2 Infigncs» 



30 



QiHORATII FLACCI 



Bfignttf vel Ttmpe Tbjarus. 
Sum Foec<£. qu$rum untcm la- 
ttr eft l laudartiarmintoiniinuQ 
chtitattm hUnervat cafi^t ac 
fraftrrt olixamfoHit undequA' 
fue ttiltffit, Pleriqut \n bono- 
remjuntah cmamtndant Aig^^i 
eauif nutriendit idi.neiim^ uc 
/kjcenat drvitet, Me nec Sparta 
illuf^nt ob patientiaaii nn agtr 
Larijpt feitUit tam aff^ity 



Infigiics, aut iThcflala/Tempei 
Sunt qQibus unom opus ^ft intaaae Palladls ur- 
bem c 

Carmine pcrpetuo celebrare, & [»• J 

Unde (lecerpta: frondi praeponere olivam* 

Flurimus, in Junonis honorem, 
Aptumjdicitfhuis Aifeos, dleft|ue Mycenas. 

Me necjtaiV. patjtnr Lacdjbemoni ] lo. 

Ncc tam llarifTae pircuffit campus o^idiae. 



A NNOTAriO NES. 



ctf.mune m»ium eracuiuns^in aUc Pjmajfot tirte 
non ma n hut fed .ibrupttt ruf:'-u- mumtd. arduo 
ac d>^Ci I aji^nju, "lemplum /ir Jlin.i cu!tu & 
reiigicne ideb a\JJimum intra ur em nen manu 
erjirufiaf j d tiattva prac pn^Uf mumvere* 
Hsec illc, Adr.Jira! licm ^oi o G^lioruin Hra- 
gem BfrnnoduceDclphos 'n"pic oppugnaniium, 
Apollin inque fe^ie acritcr vinJican<cmy 1 ge 
aputl Juf^num lib. 24. 

-4. ThJJalo Temf.e.'] Hfrum in 1 hf iTara Inco* 
rum Cantafuit amcenicas, u: fi qu^tr deincepgro- 
gi« cclcbraretur, amcena vl ,ut Pt mfc diceretur. 
lilic I*eneus Auvius inter OlUm & Olympum 
dcccrrebat j collei cr«nt drkt:al<evaquem.ll t^r 
incurvi, nemorofx conv^lles, &c. Vidc SoJln. 
Strab. 1.9 i^lian. r*b. 3. init. &c. nus ite- 
lom poaca, Ov*. 21. J^ I1&- 3. Od. i. 

5 SuHt quihui unum tfus rji^ &r.] Sunt 
Poeia* qai rcrp^r canum Athciias & ojivam 
PalUdi facr.^ , nihilquc noiuni lciibcrc pr«tcr 
Ncptuni ac Minerva! fcitamen dc nuniiuc A- 
tbcnis imponencio : hujufque in il'um v!6lo- 
rlam j ciim, Nepuno cqwum profercnic, Palbs 
olcam, qua; prari^aDtior vifa U juaic^ta eA, pio- 
^uxilfet. 

Paitadit urbem. ] Athenas qu'dem cmnis doc- 
trina: parens : Pallas auc m *tu Mincrva 
/cicntiii praceOie cognof<;itur t non er^u inirum 
fi urbi lita iilius veluti p Qp>fa cente ur« 
^od fi fjbui^ri juvat, mo. Ai>o;li/dof. iib. 3. 
liygin. &c. 

6,Carmliup*rpetuo.] Cycllcum CjrmendoO^ 
Hcinftus intelligir, quod [«rpetua lcrie cumpicc- 
tatur iaudrs A.hcnarom, &c. Dc co dicam iii 
Epift. ad Piion* *. 1 36. ubi fcrifftor tydic *• 

5. Undrque deceiptafrvndi^ Cft.J Utp«p 
€aee'it urbibus Aihcua , ^c & olivam prce- 
omnibus aibor bus ifllrrc. hrciiicet ea eft, 
quam Tu I. dc Lcg. 1. init. lau^lat, ita fcii- 
ftiens : A uila auiem agr coi^ cuitu fiirpt tam 
diuiurnaf fuam Poe(te fpiju enrwtiri potefi, 
£x vcu Cod. nonPuUi h»c K guut, Undiquede- 
€crptam frcnti prapczcre ei.%am: iiitciligunt- 
q> c ConditS coronas, id ef , cirvumcirca deton» 
iM, ut iuii ijiiii bxevioribus «iiquc oroaciofibus } 



quo vldetur pertlncre quod ait {lofter lib* i* 

Epiit. 19. 

At ne me foliit ideo brevioribut cmes, 

Alii cxplicjnt, ex omni loco ic materia coUi» 
gcie, quod in Palladif Atbcnarumquq & ol vae^ 
qua> «d P^Uadcm {KflKipuojure pcrtinct, «audtt 
convei atur. Deuiq ue/ro»rf p aepcmwe alivmwt^ 
imerprttintur cx cliva fibi coroajro texere^ 
eaque frol.tem exornare. Vcrum primalcdio 
atque inrei pi^iatio magis arridet : eamque fe^oi 
duCtorcs j:m anuevere. 

%. PUrlmut m Juaonit bcnortm, &C,} PterU 
que ania-.i cclebrare Aigos equii nutrkiMlia a^ 
tum, o ^ i«cLa pa^^cua u bi circumje^ ; Tel My-. 
ccnas aufo Sc divitiis inft^oes. Agamemlioiiic 
regni fcdrrm iuclytam. Viiie Strab. Ub. 8. So- 
phocles in Eie^tra, moKv^fvauQ I4t;«Wic vocau 
In jfanojiit b.norem^ quia in ucraque uri>e i&t^ 
Jun > prircipuc co!ei>4tur. 

lo. Me nec tam pdtient Lacedeeman^ ^c«] Me 
Horaciu. , nec LacedtCnnon, nec Liriifa, aeqiM 
move: & afhcit, ut domus Aibun* fp^ ^c. 

Patiens l.aied^mon.'] Haec Pel jt onnc6 urlWf 
Laroniae cai^ut ad Eurotam fluvium pofita» 
dldta eit & Sparta, liodie Mifura: lerviiutis 
olim impatiens, ac maloruiu toieraacidima a 
u: iypartona ^enerofitat, ^ pa^ewia in proTer- 
bium abieiic. Sp^i tani iiberos ad fevcram om^ 
ncm dircipiinaio inflitucbanr, C»c. TufcuL 5, 
n. 77. Pueri aparti^ta ntn ingtmfcunt verbtrtui^ 
ddore iwnati. Adoie,centium greget Lcutdat'-. 
mone vidm.ut ipfi incrtdibiii contehtitme ceetantat 
pugmt, laicii^ui^ w^guibut, morfu denique^ ut tx- 

ar.iMarenturpriuffU,imf(viSIotfrat:nntur,ldtra 
Tufvul. 2. n. 34. i^partet ve*i putriad aram 
fc wrheribiit accipiuntur ut fftultui i vifceribme 
fang: ii txeat, nonnunquam etiam ad necem j ouo^ 
rum non modo nimt txciamavit unqu^m,fedmt ium 
^emuit quidem» 

11,4^'ijjkiamputcpim^.} Vti^»Theflrali« 
L^rifla» a^ris perqu.«m fertiiibus gloriabatur i 
cum veroproxima Phthisp, qua^ AchiUs pa. 
tria i ia4e faCluDn ut Lariileus iUe fiepiiii dt^^a 
fic. 



CARMINUM LIBER L7. 



2f 



Qdbn domus Albune» refbnantts, 
Etprxcep9 Anio, & Tiburni lucus, &'uda 

Mobiltbits pomaria rivis. 
Albus ut obfcuro detergct nubila coelo 

Scpe Notus, neque parturit imbres 
Ferpetuos : /ic tu fapiens finire memento 

Triftitiarn vitaeque labores 
UoUi, Plancq, mero ; feu te fulgentia fignis 

Caftra teiAnt, feu denfa tenebit 
Tiburis umbM^ tui. Teucer Salaiiina patrcmque 



tts, & A*»io eatfent, (^ tn^ut 
'^thyrni^ & f^omaria rrtfulit 
etecurrentitus irrtfrua, ^uemAJ'» 
nf^dum Lcy. nttut ediquemdu 
nubihut frfu^-f^at cetlyfu caHtri* 
w^fum, nec piwviatparit fmper\ 
itUf Phncfy recordMre prudeut 
imfionere jxncm mofer: & vita 
labor bi^fbih-^ndovinumfuave, 

_ ^- Tfucer fuiitu pMtnm sUfue 

l 1 SaJaytiu0f 



^5 



IQ 



ANNorArioms^^ 



11. Dtunt Alhune^ reffnanth»] Albunea 
NffDpha, qa* ieS byMa Itilica, T*buri coleba- 
IB^ Mqa* Iwcum Sc fonuta facrum haoebat. 
VkpL /Biu 7. V. 81. 

L ucefqtte fuh alti 

Ce^A AlbmmeJt, ne m m- u m qua maxima fatra 
Tmehnai— 

Lattant I. i. c. 5. rthurtem SibyUamdicuut 
mmme Alhtaieam^ quee riburi eelitmr ut Dea^ 
jmttanpmamait Auiemitf cuJM»in f^rftte fimula* 
4nm «jut iieveteium effe dt€ttur^ lenent iu manu Ft^ 
beum^ajutfacrm Smatut Ai Cafitalinum traajhi' 
W 

I). FreKopt Auia,] Strtbo Hb. 5. iu HamM 
mfitau Jaut riimrf 9rsuefl'y ^ rufculmm. 
Ttbur fotdm HereuUum^ & Catarafiaf /ive de» 
faufm fuamfuek AmOf ubi natngabitit effc ifieip't, 
eum e fubhmi imfrufuiedamifaHempreecef>t defer^ 
ttfitf^ p ar ^icima ttrbi uemara, DionyC. Halicarn. 
1%. $* icfert ^Mtntm ex «rke Tiburi eii^ndi 
pcrctceKiiiB feopalom» at<)U€ in planttiem ferft 
KMaoomm ac Sabtnoruro, utrommquedifter- 
«ioiado regtoiiem. ac deA«q«: in Tiberim in- 
liKie, afpoQo qoidem jdcundum Sc pokbrum, 
ftOifefo etiam |ritom. 

TtburwHueen^ Tibomui« Tiburis condicor, 
ikuM qooqoe netDoribut dac nomen. 

Vda mebiT^i ppmaria riwi.'] Legunt qni- 
4« ap^tfi^, intelligiintque Albulat & Laba- 
■ai a^at falubricate nobilet, de qolHut Scrabo 
fik 5. atii tmbiUt interpretantor du£tJles riros. 
lotm it^Btjbmuaeria, refcruntque ad Tibur, cu- 
Im murot aunit Se rigat Anin. 



15. AQms ut obfcurof &e.] N^fccos ac L-u- 
CMocos(xtMtocM»^ifi,& r^aofax.^ Ventua 
ifle a meridic fpirana, nonnunquam fereniutem 
>fct qatmTit faepe tmbres pariat ; ita licct 
fcipobiics curam geras femper, intcrdum hila- 
ntad maie dcbet» & animum vino recreare tan ' 
tiijperi K illom oimiv obruant iblicitadinet. 

\U Trt/ttiam*] Si rei cora privatae comites 
babeat tegritudiDes aJiquando magnat; cert2 
Reipabricc fere femper maximat. 

^9* Flapct,^ L* Maoatioa Plancot maximii 



honoribus fun^s efl", confulata cum M. iEmi- 
lio Lfpido, Crnfura. 6ec, Nul!a re auttrm nobit " 
quidem T-Jcatur itluftrior, quam quod Lugdu- 
num nobiliirimam Romanorurn in Gallia colo* 
niam condidcrit, dum Oaliiz Ooroatr priefe^us 
fuede: : funttameoqui eam urbcmlooge antiqui- 
orem aireverant. It porro non leves putandut 
laboret eahaofifTe in tot c vilrbus tumuMbut, 
quibusimperium Romanum fuotemporrconcuf- 
(um cft) atque ia tot rerum mutationibut. Ipfii 
nimirum \ Senato primu n ftetit, deiniead M. 
Antooium dcfecit, poleaad AuyuftumCarfaitm 
transfugit. Vell. Patrrc. lib. 2. Excant Ci« 
ccronis ad Plancum iftum, & Pianci ad Cicero- 
nem ep(iK>l« perelef antes. 

Stu te fulientta figm^t &c,'] Sivc fit m'Iiti»» 
fivrdomi, 8t in viUatua Tiburtini. Fulgemia 
eafira. Cornel.Tac. Anna). 13. Fufgeuribut A^ 
fuilis, fgnifque, ^ fimulacrit Deum iu mtdum 
temp/i, Purro figna miliraria feu vexill funt, 
aquiUr, draconet. apri, lupi, equi, minotauri, 
&c. Vide Vcget. de Re Milit. iib. 2 cap. 1 3. 
& lib. 3, cap. ^. Plin. lib. 10. cap. 4. 

»1. Tiburii umbra tui,] Denfum notat yillai 
nemus, quod umbram amcenam prcteoderrt. 
Vide poftea Od. 18. & Ub. Od. 6. v. 5. ibi- 
qoe Annot. 

reucerSaiamina^^e] Exemplo Teocri for- 
titcr advena fuft.nentis, honatur Plancum ut 
pariter fortis fit in forunx viciflitudiney vino- 
qu?, ut ille, detwtljt caras. 

Salaminapatremfttt eum fugeret.] Poftexpedi- 
tionem Trojjoam reverfus in patriam Teucer i 
Telamonc patrc repulfut eft, dolente U in<»ig- 
nantc quod Ajaccm firatrem non reduxifTet. Pro- 
ficifccntibos enim mandarar, ne alter finealtero 
rediret. Atqui Ajax fe ipfum iateremerar, irarut 
quod Achillis arma Ulylfi potius quam iibi tuif- 
, fent adjudicata, 

Salaminam] Salamlt, hodie Co/irn, nrbs 8e in- 
fula maris /B^eeiy in fino Saronico, qui nunc 
dicitur Gdfi di Egina, inter Atticam U Pelo- 
ponnef.im. Ulic regnayit Telamoo, Ajacit 8c 
Teucri pater. 

C 3 Cum 



fta 



Qj^ HORATri FLACCI 



dlcitur ntbUomtntts csput v'm» 
madtdum clttrijfe corora pofiu^ 
iii^ lic allocutts mteremtet amir 
w : tfocii & comites, pe^gtmui 
fuocumjue tios ducet fortuna 
fmtre benignor, Nil ti<m fpe-^ 
randum duSu & aufpiciit 'ieU' 
iri. Nam Phaebut veridicut 
pol/icitui eft ancipitem fdre Sa^ 
laminem in terrS no^d, vin 
prenui ^ facpiui dete'iora »*- 
(um perpeffi, jam vint maerorem 
deiergite, cras iterum navigabim 
mm magttum maru 



Cum fugeret, t;unen ud^ ^l^^ 
Tempora populea fertur vinxiue coroal: 

Sic triftes afFatus amicos : 
Quo nos cumque feret mdior fortuna pareote^ 25 

Ibimus, 6 focii comitefque ; 
Nil defperandum Teucro duce, & auipiceTeucro: 

Certus enim promifit Apolb, 
Ambiffuam tellure nova Salamjoa fij^uram. [^] 

O tortes, pejoraque paffi * \ 
Mecum (aepe viri, nunc vino pelUtMMrai : 

Cras ingens iterabimus aequor. 



ANNOrArJONES. 



^o/voy quia oietu & curit ▼iruin llbcraU Horat* 
Ejpill. 1 5. lib» I. 
, '—^Generofum ^ lema rtqmro 
^od curas abig0i — - 
Ovjd. Art. Am. 1. 137. 
yiaa parant animm 

Tunc dolar^ & curee, rugapit frmslis aHt» 
13. rempora popuUi firtur vinxiffe caror.d.^ 
Ita fe Teucer ioflruit admfui moeror«8. Vi- 
num fumlt} populea fe corona redimit» fea 
quod Hercvli (acri6cet fic ornatut ei morc) 
feu ad (ignifrcindam animi /brtitudinem. Nam 
hujus fymbotum eft popului arbor Herculi Cicra. 
Demum ad omnes fortunz cafus focios parat. 
^rifies ob exUium» & quod carendum eflet pa. 
tria, quae feaiper chariiBma cuilibetydukii Atque 
jucuuda, ut ait Cicero in Catil. 4. 

25* Meltf'r furtuna parente»} Kam patriofola 
ie pateroit Laribus exterminamur, a Telamone 
paire. At torruna fpondet nobis exuJibot c(m 
iitrtque nova^ fedes in aliens regioof. AiunC 
,p/ofc£tam a Tcucro exuUnte fenxeatiam hjtnc : 
Ibi patria eft omfbvt, ubi bene» 

17. Duce ^ aufpice TVirrro.] Au£lore Tcu- 
cro, boois avibos rem ^ereate» poft acceptum 



felix ab ApoHinit omculo rerponfati* 

%%, Cartui enim^promifit ApaUo^ &e*] Apollo» 
cujus haud incerta funt oracola, juAt me Cy* 
prum contendere, ibique novam condere Sala- 
minam ; ut deioccpi tmbiguiim /U hoc noBieiit 
cuiir dttplex erit urbe ejufdem appeUatioaia| 
altcra apud Atticam regionem in qua nati fa- 
mui» 2 qoa peliimnr) fltera in CyiHD qox % 
nobis «dificaoday fic fatis volentibiis* Vid0 
Buripid. Hekn. Ad. i. Sctn. i. 
' S^ OforteSfp^oraqutpafiAQ^t^^VAtoi^ 
cum exantlaftis aerumnas apud Trojam majoiti 
quidem tc graviores iftit malis» quibui jam con* 
fli^onirt forti e(bce animo^ certe melJoi» 
propedicm omnia experieouni. 

3B. Cras iugent iterabimut ^ffir^.] Hodte 
epulemur, genio indulgeamosy vino curas abi- 
gamus } at cras iterem conrcendeous Ulud idem 
mare quod nuper enavigavioMiSy a Troade hoc 
in G^apcjam rcmtgrantes. Deniqoe nova do- 
micilia, novaro patrtamquaefituriapudCyprumi 
priorem cucfum rdegemus* V<U. Paterc. L i» 
c. i. reucer ncu retep/us ^ patre rtiamomtf t^ 
ftgnitiam non vindicatee frafrjs iujuriaf Cyprum- 
appu^lft tognmtu patritt fm ^dkmus tifi» 



ODI 



CARMINUM LIBER I. 8. 
ODE Vm. Ad LYDIAM. 



23 



S/knmjmtHtm atM, quei rtUHis bont/lis txercitationibusy mtrttricio mm 

jPerdece? CurfapriCttmf I | / {}^\Sybarimi f^an Mamuti 

. Odcrit canAwimi patitns|bulvens atbite folisff c^^mS^ii exf^/itMmsverfi' 



ANNOTjtriONBS. 



(Me eft dkolot 4i((rop1i<M : it metri fiogularii. , 
Deeoficfcribit AttiHot eruditus Grammaticugt , 
B K f mi n m Horsthn wwrsndt auak ejfety iahori" 
^i tijtrvatimfy frmT tmnim factrt ctnattit tfi s 
aliait tatiua parum Jettmttr trrawt, Namfi' 
tk Uiad aj^tryti unt immtUato pede* S^utdfi 
fa^jfet Cberiamhicum ejfe^ ^ hahert claufulat 
ttrtUfUtn At iVam falthram incidijftt, Nampri- 
wm tmtm tx Choriamht & Baccbio cttfiat, , 

Lydia dlc | pSr &Qnet« 
Stetadum colum, futdtfi Ituput, trts hahtt Cbt» 
rimiM, ^ unttm Saechiumjcilicet claufuUt gra- 
!»• ^god tmatrum AUseusfie trdiaawt^ w in 
umfds exereitat^mui, At Htratius primum 
Chtriamhum Jttrjfimum ftdt^ prt Jamho Sptw 
daum iafardemJafiet 

TeDSoso] ro 

Mrrtr tamtu UCms hahtt txcufmiitutm, fuod iu td 
fufmtram/ iega, fuam ipftfiii a/ifuo ca/uftce» 
ntt» tkue ad ultimiamfartem nau mutaudt» 

t.LfdiatdiCf &c.} Lydiam ironici compel- 
bt HQntias,4it Sybarim petit, fouro, ut vlde- 
tiff, rinlem, ficuc & Tdephum Ode 13. £x> 
pit^Et Mtem hac Ode illam Cfme Tereotii fen- 
twiaffl: Ennuch. AGt. %. Scen. i. v. 19. 
jldetH* hGmiuts imwmtarier ex amortt ut uem 
Cifmleat tmndtm fgi f 
Hic igitar Sybaris adolcfoens, Comici Ph«dri«e 
.Isftar, ton^ ex amore xneretricii immutatus 
perit. Nec cnim» ut aote, laboris cujuflibet 
faticiii,jac«kndo,<^tando,iuAar>do, natando, 
Jeterctjuales exceUit \ fed abje^U^ampeilribut 
snnis, U exfrcicaiionibus viro J^9, meretri- 
ois caf tos illecebris latec apnd Lydiamy atque 
iKss ac pfrditus elangueicit. 
^ s. 5fi«rrir.l Lydias luxu perdid : fic & Syb«- 
rit» dctictis ^a^i maii audiebant. Sybaris 
PflKn orbs ad oram T^rentini finus olim fita, 
potens adeo primum fuit, ut finitimis geatibus 
fntaor domioacetur \ at deinde pfoverbialiter 
v^rpsiam cft^osnoflDeo pro perditiffinao luxuy 
Fbtbftrat. Strabo lib. 6. Athcn. iib. 2. Pin- 
Ipcii. Uokptid. 



Amanda Perdere,! Aatiphrtfis* CcterOoiy^ 
ut fcribitVixgil. Eclog. 3. 310. ■' 

^iffuis amerei 
j9ut mttuet dulcts, aut exptrietur amaros, 
Quifquiseoimmeretricum amoribusfedat, breft 
opes abfumet, vires corporis animique perdet, ft 
famam flocci habens ad quodvis malum ruet» 
omois decoris immemor. Virgil de Didone 
^neam depereunte. iCneid. 4. v. 86. 

iVbii cteptet ajfurgunt turres, nonarmajuventut 
.Extrctt ; portuj-vt aut propugnacuia beliv 
rutaparanttpendeut opera interruptay minetftu 
Murorum ingtntes^ aquataqut macbiua eeelo» 
LegePlaut.Mercac.Prolog. & Terent. Eunuch. 
A^.l. Sceiu I. &c. iib. 3. Od.ii. ibiqueannot. 

3. Cur apricum Oderit campum,^ Curhonedit 
exercitationibus, quasantea frcquenrabat, jam iSr 
mollis fubducit } Campum hunc Gellius» lib. 6« 
cap. 7. icribit Populo Romano condonatum - a 
Tarriiitvirgine Veftali : atLiviusTarquiniorum 
primo fuiHe afErmat» &. his polfis, Marti coq* 
fecratum. Vegettus de re Milit. lib. i. cap. lo* 
fic habet : Romani Campum Martium Tiberi vieim, 
num deiegeruntf iu fuojuventus pofl exercitiumar- 
morum,fudorempuiveremjuediiuertt^eij^iudinem 
eujuffut ae iahorem narando deponeret, Defcribit 
vero Strtbo Vib. i. his verbis : Magnam ornamen* 
torum partem Campus Martius contiKtt • . . Ete* 
nim admirabiiit magnuudof eum Equitia^ *d eftf 
Ludes Curuiti, ^^aiiat E<fuefires pu^nai fuppe» 
ditet ; locum tamtn muitit PiiafQrco,Pa'fflrafue 
fe exerctntibus vaeuum reiinquit, , , .feiumberbii 
cenftrtum omni tempore nnni : toilium denique v«r- 
ticts Theatri fpeciemf & omafum adaiveum ufque 
fiuminis prtt fe fcrenteSf fpeQacuIum prabent ita 

ammnum, ut eegre &f iwvitut ab to difcedas, 

4. Patitm pulveris af^uefoiis, &c.] Plutar- 
chus in Tita C^tonis Cenfjris referc filium ab 
eo literis inftitutum, deiode vero eJo£lum tr- 
tem*corporit exercendi, jacuUndi, equirandi» 
calorem Se Trigus toleraodi, rapidofque gurgitet 
ac fiuvioft traoaodi, &c. Puivtrit, Vide Annot* 
ad Od. t. V. 3« 

C 4 Cur 



u 



Qi HORATH FLAGGl 



fuarg nec htlUccfut e^uum agU 
tat um par.buit r.eque fjdtmi 
hf t't% m-iieratur equorunn or^a 
OulltcTum f ouare Jormidat 
^ctmtw^ere Ttoerim /uteom*f 
fnan olium dihientiut fugit^ 
quam vt^rat eruoremf nec 
'ielnceft hvehtthUt taiertit arma 
ftrtaty frequmter difco^ frt" 
omtnttr teio ttJtra mefom pro» 
yefio iHnJfrit f cur fe ah/c0tj*e, 
^memadmodum ' aiunt Ucaifle 
"f^ium Tbendis mairiifit, cirta 
JttSuoJum Trej^ 



ICur neque miltaris/ - Jf 

Inter sequ||es; equ jtaA Gallica nedlupatis^ 

iTemper^t ojl frgnij?^ ' 

. Cor timetrflavuin Tiberim t&gere ? cur olivum. 

Sanguine vipermo * [^] 

' Cautius vitat i ne.que jam livida gpftat arjnis |0 

Br^chia, rxpedircp, 
S^*pc trans iinem jaculo nobiUs ^pedito ? 

Quid l^t ? ut n)arin^ 
f ilium dicunt Thetid^s, fub lacrymoia Troj^ 



AlfNOrATIONB?. 



5. C^r nefue miritarit later afualet equitat f ] 
jbur mor*' fblito ftrenu^ non teccrtat eqii'!ando 
^umarqualibu5 xwt ac ftudiojuvenibut ? Equl- 
tandi Itudium nobili viro ma«ime convenire 

.tiririt PUto in Lachete. Pluta^chus autera re- 
Tttff Julio Cspfari equitandi ufum adco facilem 
la puc:it'a fuifle, ut rcflexis -.n tei-gum manibus, 
eqM'im curfu »elocilf)mo concuarcc. 

6, G il>'ua nec lutaiii Temperct ora franttf'^ 
Hinc pcitum equiiandi oft<fndit Syb^rjn, qoi 
Gaiiic'»' et'am cquosdomare coniueviflet. N.im 
& hi Roma; in prctio, firfcrcccs Juiffe fcn-iben- 
tur, qij.js lujacis coerceri opu» fiierlt. Apuleius, 
^umtnta G^^tilcanay ^uit.utgeneroju jeholesperbi' 
iet genfr7'am dignitattm. 

Lufa^n.^j Fr.Tn:8 afperiorlbus inftar lupino- 
rim dpnijum. Harcetlam lupi diccbantur, 
Ovid. TrWt. 4. 6, 4. 

^r placido durot aecipit cre lupoi* 

%.Cu* tlmetJlavumTiherimtangeref'} Curfc 
«d nata'onem non cxcicct, ut anic ? hatc cnim 
vaHe utili«!, Se priJt-m commendabatur. Sic 
I-icatius ilie Coclese p.>nte 'ablicio in Tiberini 
cicfilica» ad fuog irm*tu5 tran^vit. Sic JiiKus 
Ca»fir Afeirandrlae circa pon'is oppugri..tioncm, 
cum in mare ' dcfiliinet, nanda pcr ducentos 

J>afrijR evant ad proximam nav?m, dataquic^em 
apva manu, toc madf f.ercnt fibeUi, quos tene- 
b*tj palud.mentum vcro m#rdlcus rr^h^^ns, ne 
fpolio |>otiretur holVis.' Snet. Hmc ex eodcm 
i^uetonio Au.urtu»! ncp^tcs docu.t nararc, Et 
''Plato 5. dc L«gibu!, probjofum ait,li quit na- 
tare non didicifTct 

Flatum Tihrm.^ H'C fluvius olim Albula 
didus, pofica Titer s ac ^«-"''linut vocafus crt 
ab hujus nominis rrge in co fubmt-rro. Euft^th. 
J7«f*«. S.c i^neid. 7. v. 31. ' ' 

Multa fia^ut arev.U 

Cur oUi-nm V.ar^uineffperino Caufiiii Tttatf^ 
Cur nuf<c ladamru^it Sybaris, & argae p:ju» 



odit; adeoque feneqaaqaamcenmiitf peroqgit^ 
ut fnlent athletae, quo membra reddjntlum 10- 
buftiora, tuoD lubr^oa. ' 

9. $aHguine n^iperino,'] Quod venenum eft 
praffcntiflimum, ^uipiH caladiffimum, Alberto 
tcfte, ^ ' 

lo« Nequejam Fivida gejlat armis £racbia,^ 
Cur arma non arinpltus contradlarr, portare, vi- 
krare amat ? hinc non jam irveot ejus brachia^ 
net at ritu armorum & pondne, oec 1 Aibat* 
Yide Vcget. cit. lib. i, cap 1 1. 

12. S^a-pi difcty SitpetraHtfinemp&c^^O' 
bore brachinrum cont^ndcbat fru difcum fea 
jaculnm projiciendo. Duplex eft autem ea e«- 
erciiarn, artis altera^ adt^ta vinum. In priori 
conihe^tur dd c^rtam fcnpum. ta pbfteriort 
vincebat qui longiffime contorfinct ^ & de hac fit 
hic- mcnt.o. Sic Iliad. Y. dicilur Ajax di(cum 
ejjctilatus prsev.^lida manu, fc omnium metas 
cxfupcrafle. Et Odyfl'^. V\yfk$ difcum lapU 
dcum ulcra metas allorum toa^c torqoct,* 

Difco.^j ^Airi ry^ia-KHf^jacere. Orbiter^t 
frrreu.*, :rncu?, ligneus, pjcrumque lapideut^ 
qni mcd'us loro circumnezut in auras toca Ti 
)ar'ebjtur, a quibufdam circumrotando : "* oV 
pateret cic. Homeri locis. Vide Alex* tb Alex* 
iib. 5. cap st. 

Trantfinem jaculo nobWs extedito.'] Freqaend 
nobilitaius viflhria, jaculo fcilicet & d:f».o traM 
aliorumfinem, feu flgnum, Grcceo^^^ expe- 
dite proje^to. 

13. Ut marin^t Filium dicunt Tbetidis, &c.l 
Achirrm ^Bpe rtiater habitu muliebri intcr 
Lycomedi? pnellas abfcdnditfe njrratur, nc ad 
belljm Irojanum rap^rctur, eo quid in fatit 
crar, fi glaii« bcirKae operam ^aret, brevi pcri- 
menJuro. At q«ia fine eocapi Trcja non p<j- 
ruifiVtj Calchantis refponfo, Ulyfles detexit 
Achillem, & abduxit eo, quo ndmnt omnes» 
modo ; piopofitis fcil'cet armis. 

A/arm^f-.] Thctiserst marit Nympha, Ncrci, 
fllia, Achillis autem mater. 

Funcia, 



CARMINUM LIBER I. 9. «5 

rmera, nejrirflis ["] ««"•«.' "•'7^'**'"'^- 

Cultus in caBdem, & Lycias pronpcrct cateryas. ^^^^ ,/^^, ^^^. 

x6. /• c^Jmf ftf I.jrdtff^ ^f.] Advwfos 
Tnjinas copi*i «qdc exerc»'u*. Lycia du- 
ffkx: ahetaeft Troadii legio, « Homero Jfc 
Strtbone; «lcera eft CarK finicima. Hujus 
ooidein popoli Troganis auxiliunn tulerunr, 
Ji\t Qul nro Trojani dcnoTjincntur Lycii i 
ar^ efto \^€tar : certe 'dicea> non ab hac, 
^ ab Jll. Mecom igitur mirarr tark>am io* 



terprctnm,qoi fert omneshfdenof contiaiiuB 
fcripf-re. 

Cartrvau'} Hic Crammatiftat volgo mon«t 
Citervin* milirum «rna m'li'»* continerc, pm» 
pr-amquc Afroruro eflTc, ficut Phalaiu eft Ma- 
cedonu^, I^g'® V ■'^ Romar.onim. Sfdqoid ad 
rcm ? Ecqujd hoc juvat ad Horatil fenfum h\c 
expifcandum, ubi omniain propatulo funt ? 



ODE IX. Ad THALIARCHUM, 
fu^ ^*^^f^' Dumfayithyems^volupiati indulgendum. 



^Ji^. ^ 



P«j 



IDESaut akateet niy(^candiduni| 
?ScpafeVneijaa^ om%i 

umina| c o nfti tcn-ift ^ to f ^ 

DifiiMve frigus, ligna fuper foco 

Lar^e reponens. atque bcnignius. 

S^ome auadrimum ^^^a? 

P T&i}arc(re, merum diota. 



Ornhf S Tbarisrcbi, qtttm* 
udmfxiym S^raf}" denjis nhftbus 
alhum Hgefcat f neque fyhras 
fatifcenteiferreamfhui queant 
fondui : & fiuvii acn giacie 
^ baierint, j4fCf rero tti fngMp 
5 ligna CDpkti congerens adignem^ 
& vntim quatu^r annorum /i- * 
heraliter exbibt vaje Sabitt» 



Ple eft tiicotos tetraftophos. Duo primi 
ffKfmhnt D*ay!ic?, Alca.ci, Acauleai : p« 
■rioMaeft Sp^ndaeus vei Ismbus : fecunduseft 
ha^ fenper cum caefurS : tenius tc qiiartos 
iMMdaayli. 

Viib I at il I ta » ftct niv? | candidCm. 
TWtas ttt lambus A^ch^lochioadimerer hyper- 
catakdoi. Pes primus ci terouscft lambus v?l 
^MJt.j : SecoiiduB Sc qo«rtus femper lambi 
CHBtfjflabaibperftite. 

Sitm^iaaw I rantet | gflfi | que. 
QMMM/ftD^ylicut Atcaicos Acat^leaicus, 
0*1 4 «*" vocari», Findaricos) i dooboi 
VKtfkf k toidem Trochris. 

Fbmma 1 cSnBTtS^ rlht i | ento. 

t rtdet, ut sUa, ff/.] Hypotypeftf, feu 
Mnptio accorata hyefrtif • ' 

%. SwaBt.] Mons Apollini qoondam facer, 
defM ViTgil; Mn. «. «e ii. y. 7B5- 

Sanai euft9s SoraaU /<>•//•. ^ 
Pb. L a. e. 7. Haudfrocml urbe Roma in Fa- 
aesrumagrofsmUi^fant faucf, qu^voeantur 
bp; pise Jacrifiem amna^i ^uodfit ad montem 
Smatm AfMm^ Juper ambmftam /tgni firum 
mbmUmtef m« oiluramt. Idcm fere Strabo 
Sk.^ Didus eiiBde moni Divi Sylveftri, 



3 J^c^/a^^^ 



qooniam in qus fpclonf £ dflitult faofluf illc 
pontifex cum in Chriftianot favirct Maxenttua. 
HoJie AhmteS. Orefie voatm, ab adjacenteop- 
pidn, in ditionc Pontificia, fecentionbus Moms 
janai Oedi/ii, 

Nec jam fufitpeant onms Sylv<t iaborantes»] 
Hypcrb.»lr, atpentatem frigoris, & nivium co« 
piam exbibens. Qnafi arborum faiifcant & io« 
curventur rami fub pondcr^ niv.i Se glaciei. 

3. Celufme Itumina conflitmmt acutof] QjMt 
nempe fluerc ex n-tura puftulant, haereot jam 
flant g'lu conft»iaa. yicuto,] Seuqood fngut 
vchemeni haui fecua pungat ac ferri aciet 8e 
acomer. j feu quod acut« fint glaciei croft«« 

5. Dijfohve frigus, &e.] Imiratio verfouni 
Alaei, hyeme pot^ndum attereotia, »pud Athen. 
lib. 10. cap. I. 

j.Sabiua Jtota,] Vafe in Sabinis fabricari foli- 
to,quod quidem uirinqoe anfas habet vclut aurf. 
cola8,i//<»/<i^i5T»i. Qoidninail dicuni 0^0* 
quadraginta leatarioa capient. Aiii ▼aa non ita 
magnom hic intdiigont, fcd poiius w quohao- 
riator vinom l dolio. Perneram noonuili fcri- 
bunt, dyota, quafi mra Wo \yj^»f «•^«. 

8. Tbaiiarehe.] Nomen hoc idem fonat qood 
(yropofiarchu^djtXiMiff «px*», eonvivioMfidfus. 

Pcrmitte 



i^i^^ 



frJ 



Q. HORATII FLACCI 



Mim MC dqietrt vtntoSf mfiu' 
0Mte miri kSsmtttf ntc nw* 
nftmtur cupreffi nec 9rni vttnf-' 
Ue% Caw feretntari qnid 
€rat tvcntnmmfit : & qnem" 
Sktt ditm^ ff**^ hrijuinrf 
mnteftni nJjice» Nejue vtro 
Jnaits amttti tu jnvtnh con^ 
$tmnt, ntqnt cbtrcau dum a 
te wlido frtcul 4fi ftntBus 
dAciUs. Jam & Campum 
Artinmif artat freqaenU: 
9te ntnfecrctai ad nofhm con^ 
diBa bori confabulatitntM^Jam 
fnojntrevoettur. 



Permitte Divis Caetera : qut fiaml 
Stravere veotos xqaore fisrviib i% 

Deproeliantes ; nec cupreffi, 
Nec veteres agkaBtur orni» 

Quid fit futurum cras, fuge quxrere : Sc 
Quem fors dierum cunque dabit» lucro 
A^^^':^ nec dulces amores 15 

Sperne, puer, neque tu choreas ; 

Donec virenti canities abeft r,. [^] 

Morofa. Nunc & campus, ic arese, ' 
Len^que (\ib noflem fufurri 
Compoiita repetantur hora. 

Nunc ic latentis proditor iAtioio 



^NNOrAtJONSS. 



A« Ptrwdttt Divit eafera»'] Vni vaca Tolup- 
tHi» cxterorviB vero coram Diit relinque* 

Slui fimul Straverc ufcntot, &c. ] Hic Stoicum ' 
Aglt Horatlofy alibi vero fiepios Epicureum; 
mnmtftp foor^ii^ iucc Sc lofima Diii efle curaB 
aflerit» potentJamqoe Sc provi4entiam videtur 
ftatkUire exemplo ifto» Com primom i^i, in- 
«piit, ventoa deproeliantes retinenC» quiefcunt ; 
com fedari tempeftate^ volunt, mare ftatim pa- 
catnr atque rubridit: adeoqoe tranquiHa font 
Dmnia, ut nec omiy nec cuprefli moveantor. Sic 
crgo & curabunt et qoc ad homines ipe^ant» ad- 
^iffiCiqocque&contrariain melioscommutantes. 

II. CuprefA ProqoaiibetarborehicponoB* 
ter, ficot ft omi. Cato de re rufticacap. 42. tc 
B51. de iUii abonde* Plin. lib. 16. cap. ^). 
Cnpreffm fatn mprofas fra^u fufar^cna^ bactit 
torva, fiiie amara, td^re vioknta^ ac nt nmbra 
fnidtm gratiofa, matorit rara, Diti facra^ &c. 
£« Varrone, rogit adhlbeto»-, propter gravom 
ttftriiMe nidorem t oooniani foetorem cadaverit» 
dom ttrttu", odorit loi juconditate leoit. Ser- 
vriut ait, Ideo eremandit cadaveribut comrenirey 
^uta prflFciib capite moritury tc fobfeAa non rc- 
aarcitor,^madmodum e mortoi» nihil ftteratur. 

12* Orm.'\ Arbores pracerK &gracikS) fii- 
vtftret fraxuii : montes amant, ex Plinio. 

1 3 . Sluidfit futurum ci-at^fitgc futercrc. J Si ve 
cz naturje fibt timencif (blicitodioe, five ex c1i. 
riofi foturorunn inv^ tVigiTione per Genethliacot, 
fioli te difcroctare. Nam Mjthematici plus 
torqotnr, qoam )u«an4 : U hoc Deot ofFendit, 
^oi notitiam hanc fibi rclervarunt. Phavorinut 
•pud GeUiuQ, lib. 4. cap. r.* j4ut adverfafr^' 
Sennt Gcncfbliaei, au^ fn offtra. Si p*offcra, &f 
falfune, m^r fety jrt^^a expeffando. Si ad- 
mtrft ^ mtnfiuutur, mif r fies, frufira timendt, 
\gt. Vide annoK. aJ Od. 11. feq. 

14. S^rmjorsduri/m cuufue, ^c.] Pro lucro 
hfim fiogulos quioibi concedootur vitxdies: ac 



veTut locrom lucro appone qoot quoit lam aote 
coAceflitadduAtur. ^Com eoimiiMrfv ^^^vii^ry 
' ut ftit ad Piibnos, q«ot ^iet Tivimm, St fuoC 
fors, feo deorum voloQtas dot» totideoi ei vctet 
eripiontor, nobit vero qoafi lacrum accedoiit» 
Cic. ad Fum\\. Vti^ 9. epift. iv. Dt litertjnm 
fuadricnmium vivimnsp 

Omnem crtdeditm tibi diMtJtjffe fnfirtmwi^ 

15. Nec dulctt amoret Spernt^hnm^^ &c,] Dun 
jovenis ct, joveniles exeroitttioiiea tt ooleAa- 
tiones ne omiticf anteqoam veniat fenedosy 
qoae hia omnibus finem imponit. 

II. Morofa.] Cic.deSene^te,h.f4*<?req* 
Morofi, anxH, iraenndi, 9f difieilts fttts funt. 
Morofitat illa tamtn txcnfationii baite aRfnid 
.... conttmnife pneaue, dc&iei, iMmdi. Pr^» 
terea in fragiU corpore odiofa ontnit offemfio tft. 
£t piulo eft : Sluarto reftat ratio, fuie motctmt 
augcrc acfoiicitam habert nofircmi mtaitm vidittr : 
appropimqnatio mortis, fuM ctrte ^ ftneHmet mn 
pote/l longe abeffc^ ^c. 

Campnu] Exercitationet juvcotuti idontM in 
Campo Martio celebrari fi>lita« fJKqucoyu 0« 
iliis vide aiMMt. ad. Od»-8. fupra» 

Areae.'] Loca vacua ledificiivadooqua ed e^" 
ercendot juvcoes deftini^tt. Campttt «ft pnfi* 
terrae planitiet} arta vtro eft paulo m«gitaA* 
gufta. Valla. Vjtrov. lib. i. cap. 7. 

19; Lenefque fub nodcmfurfuri,] Colioquia 
clam in fubmifsa voce cnm aroica, quae bl«4i- 
tias te murmufa nuncupat Ovidius. 

2 1. Nunc & lattutit, ^cJ] Ludoa «matorioi 
Horatius exprimit, ia quibus loicivte puell* 
latebrA petunt, & f« cupi^int tamen iotctffi» 
tit. Virg. Eclog. 3. 64. 

Mah n*e Galatea petit lafciva puella t 

Bt fugit adf^Iicti^ hf yr cmpit anit ^4dttU 
Maximianus Eleg. i, v. 66. 

Erubu''t vultut ipfa puelU meott 

Et nure fubridtns tatebratfjgitiva petehatt 

Grztus 



CARMINUM LIBER I. w. 



«7 



Gi^ puelbe lifiis A ai^o : 
fij^ufi]ue dereinptuin lacertis^' 
Aut digito male petuiari. 



^^ 



nta aS «ugulo ftcreta d^eom» 
Jttam huPeam: atque piinut^ 
detmHmm iraebiit, vei eligi 
fMrttm tentui* 



itg9t9 



ANNOTAriONES. 



Nen ima tfigkitSf Ma latere vdent t 
Sai magk ete ahfua ettpkhat parte videri \ 

L^Sirbee mmta^ fnod maU teQaforet. 

%y f^naffne der^tnm^ ^<. j rigmtt, v- 
wS&i cfauodieca« anoulosy &c Dereptnm 
vd ab anutorey fd a pvella. Poteft eoim in- 
fdbp luec abftolifle ^nidpiam ab tUoy ot lede- 
mA locom det repctitoio: Tel ab liac iUe, 
Btrefaeodiy atiqoe itcmm coaYenieodi aoiam 
«riyijc. 

Ikrtftmt,\ hUit^xMMiiidtrefinm. Nam 



diripere eft difcerpere & la^erare i ^uod hic im 
coovenit. At deripere eft movere & rapere da 
loco. Virg. Georg. 2. v. 240* 

CeUfue prmlernm fnmefit diripe teSit. 
iEneid. z. v. Vi^. 

Tergcr4 deripinnt cejlit* ' 

Cicer* Verr* 4. yifforiam deripere^ df Deam 
De^ dftrahereeenatnt et, 

14. Ata/e pertinaci*] Q^ia fimolet retioere 
velle qood fibi adimi gaadet, maxime, ut repe^ 
tendi occafio detur> rurfumque commeflandi« 




ritM pnlm 



»|ERCURIUM. 
inde, nrfjkJTAllantis, [**] ^ ^Z*^'' MemH, jtkn* 
i lenS cukus hominum reccntum 'L^^^X ^ZT^rr"' 

„.jaiU Afti;,&decot«^ ' fnxipi^ut^^ 

\kt^ci&i*^^^^^^' ANNOTAriONSS. 

%. J^iferet enltntf ^c.] Quod Orpheo i« 
Bpift. ad PHbnea verftt 391. hoc Idem Merctt« 
lio tribuit hic : kilicet i vi£hi agrefti homioea 
recent terrfi editoe (ut fabulantur) ad cnltioreiii 
tradiixifTe facondiae vi» de orationia fuavitate. 
Vid. Cic. I. de Orat. & i. d« Invent. Ferm 
enitnt* S. Aug. de Civir. ait, Feram nuUaoi 
immaniorem efle homine» fi quis afiedibot re* 
linquator. 

3* yeeefirmafii,'} Kempe orationia inventor 
pariter ic Muficea. Catnt, vocem hancSabtnaun 
efTe, & acutum fignificarc» audor cft Varro 6. 
de Ling. Lac Cic. i. d« Legiboa : Pmdens U 
nt ita dieam, eatnt, z»de Orat.'n. i^8. Egregig 
eordafut bomo catut Mitut Sextns» 

Deeorge more paieeftrse.] In tribas liia vocibut 
tria carpit Scaiiger. Primo icribendum fuiOe; 
legtf non more, concendit. Sed quat ao^oritaa f 
Deinde fooo fe rbychmico oflfendi ait. Venim 
ouot ejufmodi locucionet Tuliius ipfe aon fcrip* 
afTe modo» fed amafle reperiacur ? Poftea epi. 
•theton deeoree velut p^rum conveniena nocat* 
At enim pali|ftra doplea eft v rudit altera * 
fine arte, qoa folent (e ruftici ezercere, qualt* 
tercomque fe agitando ac decertaodo* Hanc 
defcribit Virgil. Georg.ft. 531. 

Corptrafne airefti nndat pr^ura palof/iriJl 
Aitera eilV arti&oia, Se deeora fane, quc partee 
corporia fingulat format ad decoremy ft deceo* 
tcm a^nem prcceptis fc ezerdtatiooe fingit» 
ToHius da Oratore : Nnmemt qnandam wiuti 
^^tram nraiim V esttt ma lituamenta eemfert. 

' To 



91 quod fapra, Od. %• 

I. Miartnrifacnnde.] Hymnum hnnc tand 
6cit LiiiM Gyraldas, ut non modo legendumy 
fcd eifeoDdom cenfeat. QoKdam tamen repre- 
iMsfit Scaliger iiio more. In eo Mercorium 
ohbnt Henihis, ot fcribmt aliqui, quooiam 
%« OfeciviAt toaBaltiat pericula evafiflet. I mi- 
tttit cft Alead. Laadatio petitur a quatuor 
f«ttp«e locit: a genere ; verfu i. a rebut in- 
vmdtj V. 4. 6. 7. a rebut geftit ; v. 2. 13. ab 
«Aoa fc anaoritate t v. 5. 17. ftc. 

Mmknri, ] Qoafi medtcorriui, feu medios 
Mncat £du eft, tanquam internuncius Deos 
iXK 4 hemines. Feftut a mercibut originem 
tt*^ fna negociationibus praeeft Mercuriui, 
Uailiacurio tribaaatar volgo quae plurium 
^tt» Ticsatii, aiii qutaquc memoranty aut 



^ faemtde,] £ft eaim eloquendae DeoS| & ora- 
te^hmflMr. Hinc & Lyftreafes vifo figno 
pivBiBMbam & Paulum fado ; velot Diis facri* 
'ORteiaeruat : atqoe iiiom quafi Jovem re. 
«ailifcat, honc vero ficut MercuriumyfaMrioai 
f^mmJnxwbi. AA. Apoft.cap. 14. 

If^ Atlantit,'] Scilicet natos MaiS filiS 
AlMi, qui Mauritaaiae rex, Se Afti^logis 
)>"«Ater, oode coelos homerit foftiaere didus, 
^ Aagaft. refert tempore ouo Moles natus eft, 
^^t^ Attaacem Aftrofogum, Promethei 
f^T^ fiatrem, matemom autem avum ma- 
2>ri(Merc»ii,cnms sepos focra: Mftcarlvs illt 
Trif«e^ 



«8 



Ti eelihrsh fymmi Jows 1X^0- 
mnique Dtomm fterprerem, 
mf^$e i^wentcrem <itbura iir- 
airv^l necnoo f^nem elam 
Jur tpfre io i graita quodryn' 
fue libuit» te futrym ^uonddim 
€im vethis mimadhut ji^olh 
territe rc, nifi •uaecat perfruU" 
4tm ahaffas r^ituerest 



Q- HORATII FLAGCI 

Te canam maa:ni Jovis & Dconim [♦*] 

N:i^<;*'um, curvaeque lyrae p?»rentem j 6 

Callitlun, quicquid placuit jocofo [»♦] 

Condere furto. 
Te, boves^olim, Rifi reddi.diflcs. 

Per dolum amotas, puerum minac| lo 



MNNOTATIONES. 



£t poflea t Uf atbktas viJemus nibilaut vitaudc 
faerrt, aut petendo •vebementer, ii* fuo n«n motu t brc 
ba'eat palafliram quandam \ ut futcfufd -n re&ut 
jjpa' utiiiter^ adpugnam, idem ad a pekum eramjit 
n/enuffumy Jic eratio nec p'agt7m g^artcmjaeitt 
nifi petitu) Juerit ^pta^ necjatit reSie deciinat im» 
petumy nip etiam cedendo fuid deceat inttll git* 
Quintii. lib. i. cap. 11. Palarftncis racantkim 
cenfet, Sluihut g'ftut motuffue formintur' , ue 
^oB^^rufiie^ 'vemanns; nfjiatusiudecorut^ &e, 
^ire paUfir^.] Su .t qui intdligant MCrcu- 
riu(9Ka i;eceqtes homines lormaire ad hu-Da- 
ixiorera cuhum» atque vtej, ut fbr mari folent 
in Academ c modo S/ pa^arHra. At aliis vi ie- 
turH)ratii>t refpexine ad ea quae a Mrrcurio 
triduncur inven^a s his autem a«.ceniVtur{iai£e. 
ftra, Graecc maXn, cymnica exercitJtlo nimi- 
tum leu lo^tciv», qua nudi undique excrcebtn- 
tur, v.ile udnis Qu:dem tuendar causa, tum 
irrro roborit ctiam Sc agilitaCis Sc ariis acqui- 
reftdc. 

5. Jivis & Deerum Nuncitm,'] HeOod. 
ad«»ttTa*v Jiitpuxtf, freecnem immortalium : Or. 
pheo. Aitc a.ytt\9>^ y^^vis nuuciumj Hom* 
Hymn. in Mrrcur. v ^J^^mi^^ff^t^. 

AyfsX'» iBattirw ipitrnvf ov tJxi Maui. 

^ncium tmmcrtaiium ferqyam utiiem, fucm 
p^perit Maia, 

Virg. iEn. 4. 356. 

Juterpres Divum jfovi miffus ab ipfo 
• • •*• coUrts manda/a per auras 

Detulit 

6. Curverfue /jraparentem,] Mercurii inven- 
|ome(Ie Lyam conftat, qnam tamen Apolini 
tributmt tliquando, quonitm hanc ei con^rflit 
Mercuriuti Qt infra diccmu< ad vocem, virga, 
Sic autem loventa feriur. Poft inundationjcn 
Nili telfudinem rcperit mortuam, exefa etiam 
fiaOu trmporit carne s nervi autem qui fuper-. 
fiitfs erant cenri»cum digiiis eOenC pulH, fonum 
•liquem redJiderunt. 1 r.>que ad e}us fimilitudi- 
t^m lyram conttruxit Mercurius, quae exinde 
teAudo vocata cA. Aliter paulo tlii rem affc- 
runr, aiunrque reiludinem vocatam t teAa itiius 
■nimtlis t ut mox tuftus explictbo. 

Zjrrip.] Lyram cumcithtraconfunduntGr^m- 
matici vii*go, ipfrque Eufl^thi^JS, qui air, C/>«- 
tjn cKbgram diffam effe^ fuo-iteftudinis tefis jugo 
sdJajf Jidibujfme ta^Ja /jram dejormavtt ^ Sf 



rurfvs : Cbo/yn, id efl, J^ram, e tejletjimt tejtaja* 
efam. Quod poiro inter illat difcrimrn, vix 
(laru39! quanqut n fuiffe non e(l dubitaodaro* 
Diodorus trichoriio;) iyram extitifTe tudoc eftx 
at Ho.atius citharam feu teftudinem feptem 
oervis vciiram A inftrudtam fer^bis immitaci^ne 
Pin<Jar. qui WieiyXeeffa-of ^fMyToL, id eft, fep- 
tenos ed-nrem fe»nos ait. S. Hieron. fc^ibit, 
Citbaram effici in modum literee ^ cum ebordis 
vig.nfi fuatuor, & per digitos variis vocibutf 
tinnuHf^ue t^ilut in dnferjis modis eortcitari» 
Hor autcm o fcnrare lice , dlci chelyn fcu let 
tudinem 8c cith»rari>4]igjt*sautpeilj|ie pnlftfii 
Seneca Chelynplejlroverkerari^ |Jc. iMKanui: 

Seu cb^fyn di^ititf & ehumo tforbere pulfitS* 
Atlyra frllrdicebatur. Idem ibidem* 

Nec pudeat p^u^iffe Ijram 
Ovid Mttamorphof. 10. w. 205. 

Te lyra pulfa manu, te carmlna noflra fonahnt» 
Cruquiuf itain hunc lucti.m fcribit, ex Idtomatt 
Italico, Alemannico, Flandrico, GalJico ; lyr» 
fuu.-n adhuc non^en Uabet intrgrum. Eanimi* 
tum ei^qia iriendicos vicatim ft pem quaerittre 
^ofurp rft, i>^m Se i/ic.urva eft, Se hXTvr^foir 
iparn 'eferi propriut intuenti. Cithar« vcro tcf- 
tudo vof^*9. formateila;eju.s9n'ma!i3, Scc, 

7. Callidum {fuicfu.d platuity&c] Clam,in- 
geniofe,jocofe, furandi magiftrum. Duplexni- 
mirum cft furti fprcies, feu furandi ars, Un| 
ferla, improba, iojuriofa, legibus vctita i 81 it 
hii: non eft mentio. At altera eft oble^cionis, 
joci, & iniduftrisr ludicrx j inquarxcelluitMer- 
curius^ Hinc Sc Lycuigus ad acoendos fnrandi 
foler!'a Spar anorum aninjos, impunita elie for« 
ta fanxerat. Phitoftrar. Imagtn. lib. i. furta 
Mercurii jocofa vocat »JJi4»f «Xwaj. Fulp^ntius 
ideo negotiatoribus prarelTe dixit Mertfiiriuoi, 
qiiod illi vix a furco immunes not. Alii vnJunt 
defjgnari vim orati.inis, qu.£ tudiemium animot 
caput ac rapit. r-Tiic erium ab aiiis rcfertur Mt- 
gtas te pf^eftigiirum inventio, quae rribuitur 
Mercuri* : acs neqipe fic aftantium oculos pr<- 
ftrtugendi, u dolum non advert^nt cortm ipfif 
perp**tr 'tu'n. 

9.*/>,^»i rj,^//i«,Sff.] Calliditatem Mercuriit 
& peritiam jocofe furandi probat. H<^c au'em 
cO h>i> >r a,feu la ula: quumApolloobCyclopai 
interfcAot divinitace aliquamdiu privatus eHct, 

"Vocc 



CARMINUM LIBER I. lo. 



Vocedum terret, viduus pharctri 
Rifit ApoUou 

Qmn & Atreidas, ducc tc, fuperbos 

Dio, dives Priamus, reli^to, 

Thcflyosque ignes, & iniqua Trojae 
Caftra fefcllit. 

Tu pias ketis animas rcponis - 

Sedibus; virgaque levem coerces 



29 



rift iple advcrtent fe pbart* 

tra quoque jpol atmm, H^uiffe^ 

tiam Pnamui opuUnnts Troji 

dijctdent, ducente te Ltutt ar» 

r**J ^^l^^fff^ui ^'rddis, excMbii$ 

- Ttejju! rumy ^ lajiru "Ircjgt 

^ trij^n* lu arintas kon^rum 

htutn fediiui cciiuas s st^ut 

smrea vttgi 



JNN0TA710NES. 



aqoeiateriin Adm^ ThefTalic regis arm€oa 
^kael\ bo«es altquotcxeirances & lon iut pro- 
pdfi» abc(i( Mercurius Bc occuluit. Ille vero 
luacpncri forma indatam quaH bubulcum fura- 
cai a|greirat aaortem minatur» Aifi ab^da pe- 
curi fctfituat t ac tdum proferre volens, qua/i 
pcmfluroi, Tacoam ienfit pharetram, vel hanc 
^Mfoc iU fiibrepum* Tum deuiqae Apoilo 
Macvni Aib^lfm in forando indaftriam demira- 
tu rifoffi teoere oon potuitj Iracumdiam-volup" 
tuebfiramU',nt ait Philoftratus. Imagio. lib. i. 
dbi nbulam hanc egregie eipteifit. Vlde Hom^* 
Hjpnu io Mercor. Ovid. Metamorphof. i, 
Of. n. &c, ft Annot. infra ad vocem wrga, 
lUPVmmtfbare/ra,'} Infralib. l. Od. 9. 

MtfiHt ^iimamtmr onu ■■ 
ViipLiEoeid. %. v. 57]« 

Vidmajfet chtihms mrhtm* 

Qiai iBltcrai Serviut laudat Vjrgilium, tao. 
^•la ffopne locutomy Horatiom vero carpic & 
tdficac CMiqoam hic male fcripfeiic vidnmm 
^f i ff i M . Sed O puerilem aftutiam ! 

13. ^rm & Airtidasy &e,] Praeclare 9c be- 
lipki Meicurio laAa jam ofteodir. Niminim 
a HBoer. lUad. n!t« Mercutius ^ Jcve mifltis 
fnrbeticdQcem Priamo Heaoris incerfeai cor- 
m letopcom pergcnci : eumque per media 
raoacaftiaad AchiUemy unjueficdeducit| uc 
aeciEOtai a ijooquamy imo nec vifos tueritf 

Aiid^i.] Agamemoonem & Mertelaum 
Anei filios» Grcci exerciCils Imperacoics. 

14. Divtt FriMMM.] £c in hanc locom Sca- 
fifviTbaacoic A vibrat. Am drvesy inquic, 
tfbfiilMfrrfs—i, tirhus lihtnt, regmofpoliatutf 
fiftJmmmrtmtfotius & imops f SiiWcxx noo 
acniKiM. ^ood Irgicur Uiad. utt. copiofa fane 
* |M6ofr moncra ad Achiiiem deUta a Priamo 
TwjiiiftiLme} at^oe, uteft ibid. ' hfinita 
^i^trt dkmiamio im cmrrmm exportata ad He^rcm 
rttmmimt quK etSam ibt recenfcntur ^ duode- 
cimlammtf tstidem lapoat^ tttidm^utpalha txi" 
■M ium t$ JagmJa : auri ^ero taltnta deeen ^ 
d*m iafmfer tnpmdat ardtmta, Ifhettt quatuor \ 
9mmkm atmfmt ctnfpicmtimfjuidlbraas dtMarant, 



1> thejffkfyltt igmtt.^ NVdurnas Theflalo^- 
rum live Grieco'um excdbias orca rentorium A* 
chilliftcoJivcatas. Synecdoche. Nam& TheflTali 
GrHcitf- popult, L' ipfe Achillcs Thrilaluyerit* 
Homcri Scboliailes «d lii^d. iS. meffurmumrfig^ 
ttim iaftrerfe^ i^mtt ; diuiurnmm fummt^ ioquiu 

Ittiqua 7 rejit Cofira fefUtt, J Cailr a nempe 
Graecorom Trojc hi>ltium occulte ingreirus» 9c 
ufque ad tentorium Achiilis fic pcnetravic Pria- 
mof, doce Mercurioy ut v g lum nemo ienlerit» 
nemo inierceperic auc prohibu^ric Qua vero id 
ratione ladom fit explicat, Homerus ubi ait \ 
Cum ad lurret navium ^ foffam ^tmjjeirt^ cufiodaa 
futdam t ceema lahorahami •• tit wrt Menttrims 
fomnum 'mjtcit, 

ij.Tm ptas Itetitf &c, ] Jam praeibnt Mar* 
curii othcium 8c inli^nis auttoricts dedarator* 
Videlicei prifiis iliis exiilimatum» anin^as cor« 
poubus excedrntes a Mercuno fuicipi, acque vd 
ad campos Elylius ieu beatas fedes perduci, vel 
ad infrft)9. Umdt difpenjater ac dedmffor amma» 
rum c\€t\i% il ille. Quod munus tamen PluCoiu 
affignat Piouarut 01) mp. Od. 9. 

18. yirga^ue fevem coerces, &c.'l Caduceo do« 
mas, regis, dedocis animas fpiriiales corporea 
molis expertet, adeoque ievet & a|ilet : feparaf • 
que alias ab aliis pro tua audoritatc atqtffc exoffi* 
do, fecundum viriam bene vel male fa^orum ae 
merito.um rauoncm : has quidem ad tarcarco 
fupplicia.^ illasautemad fedesiaetasacfortunatas» 
Homer. OJyff. ulc. Virg. JEa^ 4. v. 242. 

Tum 'uirgam capit : ac ^ntmat ille evocat Orc0 

yallen:t$ , ahas Juh trifiia Tartara mittit» 

Dat Jcjimis, adtmitque & iumima mtrte refignatm 

Coerces,] Hoc reterunt aliqui ad eloqueotijK 

vim.>^a Kdantur Sc coercentiu- homines conci-. 

tati ; & inertes h contrario ignavique conciuntnr* 

yirga*] Hancab ApollineMercuriusacceperaty 

concelTa viciiiim iyra : poflquam entm boves, uc 

ante didum, hlc furatus cHet ^ iiademum con- 

venerunt eaqiie lege Sc condltione venia eildata 

MercuriOy ut Lyrse inventor Apolb dicrrecur. 

Huc pertinet quod Homeri Findarique ScboJ. 

aiunty ^^*9 H^ Xirrpar di^am eilii 

Aurea 



JO 



Q. HORATII FLACCI 



r-A/«r Gratus&imis. 



t«l 



^Qod el (e llercttrfat alb itato ApolUne redcxne- . 
rit. 2tp> mirifica illa inftruaut virgSt pro- 
fedut in Arcadiam Mfercuriiil pugnantet duot 
com DrAconet reperifTet» hac inter eoa projeaa 
prcelWm direnut. Exandeqoe pacit concinttri- 
ccm Tirgam appeUarunt : eique duo ctrcomvo* 
lnti ferj^cea additi funt. Hygin. lib. %• Hinc 



etiam kgad pacia cadocettoiet vocintar, qoU 
ejufmodi cadnceo in£gnet procedunt. Tiu Lit* 
Denique Tirga illa aHdoriutcm ac dicendi Tim 
denout : circomplexi ver6 ferpcDtea ixkdicaixt 
pitdentiam : quippe Juec illiua individua comea 
c&debet» 



ODE XI. Ad LEUCONOEN. 

IndMlgendum vohptati^ 9miff& futurmm curL 



xMt (nte ^npu ne ouaefiens, fcire (nefas), quem m^ 
T^^T i ' quemffifi, ' [461 



Tir W cupriftni \ 

t»\m litAj fmm ml. . quem;uDi, I-h-i 

mha ttrminum vitte. Ntfut Fmem Du dede^t,jLcuconoc; nec^Babylomosy 



ANNOrArtONES. 



Ode bcc eft mooocolea» VerfiH nempe ora- 
Bea funt Cboriambiciy Alcaici, Pentametri^ 
AcaChte6Hci conftantqoe SpondmOy tribut Cbori- 
ambiiy de Pyrrbicbio, vel lambo. Sic : 

Tu nS I qAPtTtfiis [- fclrif nSfSt | quCm mHli 
quem I tiUf 

I. Ttf fve fusrfiiriu'] Oden hanc velutindig- 
nam Horatio notat Scaligar. Qgam veru ob ra- 
tionem ego neicio : nec, ut OBinor, ipfe fcivit^ 
qui nullim profert. Horatiut Leuconoen Ma- 
thematicii praBdiAionibut plut squo addi^m 
bortatur, ut relinquat Diit futurorum curamy 
ipfa vero praefeotibut ut^tur. 

Scirt utfss,'] Hatalii feparant vocet: alii pa- 
rentheii incUidunt utramque. Perinde eft. 
Quod fi cui videtur nimit abfcifla interpofitio 
(nefit:) naemioerit frequentes legi tam con- 
tradlasapud optimotaudoret,Terent. Sluidtui 
(Malum) id reftrt t Cicin Verrem. S^u^ ^jn*- 
ium) ifia fait amentia f s. de Off. S^^ tt 
(mahm) ratio in ijtam Jftm iuduxtt f 

S^em mibrf fotm tiki fimrm Dii dfdtrint,') 
Ne fcirc defidera quod nefai j ne afieAa quod fibi 
refervarunt Dii, futuri nempe copnicionem. Cic. 
ad Familiar. lib .6. Epift. 4. Efuidtm mHri om- 
VM prcfotu: HtcuUum ejt tautum maJnm, quodmn 
futtm imftttdtrt. Std tum fius i» metumdo maii 
jHt fmam in iilo iffo fued limttur^ dtfno : frm^ 
ftrtim cum id imftndtat, ia juo non modt doior 
uui/uSf ^erumfiMH ttiam doiorisfiiturus/t, Se* 
oeca veto ftc paucit vanaa eat lolicitudinet per- 
ftringit : S^uod tima, autfuturum tfi^ aut jtcuu 



Siftcus : Jrufira vtxnrii, Si vtuturum ^\tum 
fatis dolttis taudtm, cum odfutrH irihuftti^, 

2» Lcucouot.] Alii leguQt Ltftfre/^. Fidum j 
nomen eft a poetf . Ludunt aliqui i n ecy mologia 
nominit iftiut, & quidem operaM ludunc. Fuit 
olim Leuconoe fiHa Lycambit, quam Archilo. 
chot acribut conviciit ad fu4'ptndttim adegit, 

NtcBalyUniotTtntirismimtrot.^lfte^^^it» 
maticotadiydpooBfuie,neveiiscrede: funtenlm 
falUcet. Q^ quidem probant cgregie tum bi* 
floriar pafluD> tum ratio* Vide Cic. i. ^ 0^ de 
Divin. Item de Fato, Item. 3 de Nat. Deorw 
A. OeU. iib« 14« cap. i» ubt refottt eoe ^ui cii» 
riofiut aolcoltant Genethliacity futura di^unit 
per artet prodigbfat (pondentibut. S. Aog. de 
Civ. Dei, &c* Tacitut, lib. 17. MatheiDsttcot 
appcMat, Gtnut bmninum ptitntihus m/them, Jfe^ 
ramtihusfailmx. Cic* i. de l>ivin.n. ^fi.CtMoutf- 
mus Baiyianios, & tot, pti ^ CaifCab ttnii/^ 
Jtrvantet, numtris, flT Mvfiiar /eflarum canjut 
froftfuuntur. JuvenaL Sat. 6. a vevfu 550 a« 
590 ejutmodi ftudium in molieribut pteercriimi 
graviter infedlatttr* 

Bah^hum.'^ In Babylooiateaiiplum erat Bdi 
fideralit fcientitr invetitorit, « Plin. lib. 6. 
cap. «6. Babylonii, feu Chaldiei B«i>7looiam 
incolentet Aftrologie peritiftimi erant, e» Cic 
dcDivin. Diodor. SicuL GcU. lib. i. cap« 9. 
Quint.Curt.lib. 5. , 

Bahyioniot numteou] Certe neceffitria valde 
num^rorum cpgnitio & praxit aocuratv, ad di- 
menfionem hoiofcopi, afpedumque ad alia lide^ 
ra planetafquc dihgcnter ioqoirendum. Hinc 

Tcntaiis 



CARMINUM LIBER I. ii. 51 

Tentarism^^^iunidius,quicqui<lerit,pati{47] fUmbi,mi fatht ubrmt»u. 
fSeu piuics hyeai«, feu tribuit Juwjgr ultimam, '^^" ^'^"'? >" -*- 



l 



^vat nunc oppolitis debihtat pum^fiDlis mare 5 ^remam det hanc, ^iur jm^ 
Tynrbcnum) fapias; vina liques, & fpatio brevi itru[<mm ptl^ui fraupt oj. 
S^iloogam .^: dum loquimur. fugent '^^'P:!::' X^I"iS> 

invida ••^»*"^ [^*" ] /^rw ItmgMm refdrulat, En i/mi 

JahtJarum mnmm frtttirit invidam^ 



JNNOTJTJONES. 



Antfaadia lcpe n^urpatur pro Aftrologil (ut 
«ocau)JidicUna, LadanC. jlritbmetici, fuM 
Mtfiwifkii iicimmi, fttofnm im mmtrit ^ tota 
JtSrimf 9fe» Aoion. 

7fl rdlf wamerot & emifiitJUtra fttt 



Vtmiba fmefud erir, paii,] Quanta hic 
I|bI bUifiiiJtnnenfio?» Alii jangunt iftt 
«I vOcc, Jtp^ i ^asr vero Sntennedia Ainty 
fndKfi incMis^ AHi ftarum ^ntuiit voce 
fta\ esflicaa^ne ^: com meliua 6t, vel tan- 
faandtot it pati conftanter. qoicqaid efene- 
ct, ^aaiB aoiainm diftorquere» anxie quc fint 
motniaqoireodo. Alii, ut mtiiut interpre- 
OBtar: Qsam» vel qoanto melius 9c quo animo 
fan f oicqttid accederit I 

4» imftma lyemtt, ^c, ] Grai it profeao (e 
ifaidaBt aHqui^ ot oftendaot tocem, Jbyemtf 
foan laeo pooi pro cmo aono : pofteriori vero 
f» Inptiuie hyonali i qAndoquidem fatia 
paK^ fiid «dit Horattoa. 

c ^ wuuc tff^it^ 9fe*'] . S]rnecd« id eft» 
fMhyaaey fludoa Tyrrheni marii ut fit pro- 
cAi agltai ad ropei alltduntur, iebHitamtur, 
Mpttei» Qoidem leguot qui^ Se raferont ad 
vMOi, Jitfiitr, Sed vutgata le^io prxfeienda 
lUiki dodifimia. ^ 



faiftAmtA Pomcz lapii eft fpoogtofus» afpery 
^nmmt OHittiplid pertufu^ cavus» cavernofusy 
«^abOvi^anJirtftfwi» ^ Virg* ifFneid. 5. 
1« Uf % 11« V. 587. iatehrtfut dicitur. De 
»fc h|I iB M geoere, Plin. lib. 36 c. ii. 

MinTjrrbeutmA Thufcum, Inferum, qucd 
|«iift maria Mediterranci : id vero nomiois 
* ^ Tjfrhcoyi Atyoa Lydicregiifiiius, poA- 
|M id vidnas Cerrao cum colooia appuliiret, 
Titfte aempc, tbiqoe fedem fixiner. 

^ {<yji«s.j Expiicant nonnuUi : fi fapias 
^iteiCmvttay genioiodulgey vina bibequam 
^forn^ liqoaca, &c. Prifcian. 1. i8* c. 3. 

^fli£pMi.] Vel fimpiiciter, vina bibM, ae 
*M pcr goctor cokt. Vel podus» hjiaritatis 
C'^ ^^Cage» ot pari tibi vini facco percolata, 
^*^9mtMf dolcis fic eftnda, adeoque naturae & 
NM^aaficbri accoAmtxlatior. Veteres ncm- 
y» "wto m pcialqMaia. fcrbmllet» pcr f^ccum lo- 
BQ cobhiM «1 dcAKamw : atquo 6c adcmpta» 



qoae vini vim alit augetqoe^ ftece» fiqoldioi^ 
imbeciUiut) lenios, ac dulcius reddebant vinum» 
portuique jucnndiui. Hinc vocaturslTheophraft. 
I. 6. c 24. i&ut«y, eaftratumf quod nempe fpar- 
teis eft faccis colatum* CoeK Rhodig. I. 28* 
c. a6. Eutmcbum & effeemiuatum, ex Plutarcha 
mox citandoy fuia f>erc»iatit ilta vini ntruts 
tatiditf ac gemmmum refiimguit calorem s muiRm$ 
autem facit ad gulof curiefitatem : htc ve/uti 
fifhifmatt iikfemto & excogitato, mt perdemda 
mat$ vint pbirimum valeamt imgmrgitare» PlilU 
1. 14. c. 21. mt plut capiamut vitif ficcofram» 

fimut viret : df aUa irritamenta exc^itamturm 
> 19« c. 4. Ferendum fine fuerit •••••• 

imveterari vimaf faccioke eafrarit al. cafiiga^ 
ri, lib. 23. cap. 1. VtHiJfimum vimum tmmtkut 
fateo virilui fraSit. Plutarch. Syropof. fivs 
Convivai. Queft. lib. 6. Probl. 7. ait. Ext* 
iefctrt mum, cem tam rrehro diffundhur, effejut 
ad bibacitatem commumtumejufmodi tercoiationtm 9 
detrabi vtm firmitJtem re/iflt btamdimemfo, 9§ 
iila fmit mttmttm fotuitat ^ imftftat ejeffd ef 
txeiufa^ ipfum vtro jucumdiut effici x mef ueficttt 
dfirrt acumnmt dtcujo : fed potiut vtlut rubtgitw 
& ftrd^t dettrfit, S^ippt defeecatit ilia viai 
vim, fmet caput tmtat, ottrahitf aifue adfiatitm 
redigit mittm &Jtlubrtm, 

Spatio brevi Sptm lomgam refeeet.] Quanto 

l»evius eft vitc noftr^ fpatium, tanto refccands 

fpet longse: minui expe^andum» minus fiden* 

• dum futuro : n^qus adeo differendum carpere 

przfentes laetandi occafioncj. Od. 4« fupra. 

yitet fumma brevii fpem not vttat inchoart 

iongam, 
6. Dum fofuimurfitgerii invidia jStat.l Le- 
gunt alii, Diffugit invtda eetat. Dum enim fic 
elabicur & nos quafi fagit, nobis videtur invi- 
dere ufuram prarfentis temporis. Juvenal, Sat. 
9* V. 126. 

Fefttnat cnim decurrere veiox 
Fiofcuiut angufi^r, miferttfue breviffima vitet 
Portio : dum bibimut, dum ferta, unguemtaf 

putllat 
Pofiimut, cbrepit nom inte//efia feneSmt» 
Pcrf. Sat. 5. 153. 

* f^ive memor iefhi t fugit hora. Htc ^ncd 
iofkOr irJt efi. 

^tasi 



ji Q^ HORAtit FtActi 

Er?o</ifliihoiiernura fqumti ^tas: carpcd^iem,quam miniinimCredulipoffcirtb ?j 

mmmi Ci»fJ>fa,arrife> y 

ANNOrAriO NES. 

S. CarpeJUm,'] Uterepraerentti tempore^m 
^teai viyc, frucre deliciis St Voluputibut» cum 
Kcfct, & dumvitaflat: nihilque tibV pullicerc 
db fuiaro, Epicuica cohortatioj ut nocant vul- 
go,quxquidem frequens paflim apud Horadum. 
Vide Sapient. cap. a. ubi fic impii loijuuntur : 
Fruamur honis qua lunt, fnquam h ju^entuti 
^ieriter: pfetiojo vino & unguentis nos imffle~ 
amus, ut noH f^r^tirejt nofjlot tiinporii: coronemur 
rf^,dntefuammarejCanim 



Martial,— — Fir^2rfV^««fiiM£i'« €srf4m 
Perf. mox. cit> ioco. , 

Cdrpamut dulcia* 
Multo vero fapientiuii Seneca td LudK Cpift^^ 
62. 14. agoyut mihi inftdr totius vUat Jie dies 
quifqui» Na meberckjetewfuamttltimiumrafhs 
/tJ iilum fic afficio^ taMquam eji vei tittima 
pojp/, AntefeneSutem curaw, ut bemt viverem f 
infeneaute, ut bine mririt i beHi attm tmri, ejt 
ht^ter mori^ 



ODE XIJ. Ad AUGUSTUM; 
Dios ^ Heroas frimum^ dein Juguflum laudat; 



O CRoy quem virum, atit 
keroem, quem Deum fufipias^ 
lHudare cytbara, vel acuta 
fifiula f Eccujtts laudiS nfo' 
natit JSaiiitudo tudicra f 



a^^^A^ 




ANNOrAriONES^ 



Metrum Idem qaod fupra, Od. 2. 

I. Slyem v/Viri».] Plena eft arcis & defantia- 
rum bstc Ode : artis quiaem eo plu« haber, quo 
l^^paiet mirus; elegandas autem, leporea ac 
^neret affatim tgglomerat. Figurislucet, Tari- 
•tace diftinguitury rerum atquc verborum copia 
U pulchricudine dives td^ mirn infuper fuavi- 
Mte conditur. Fingit Horatius aftro fe correp- 
tum poccico, dignum ardorc hoc divinc^ argu* 
jneoium quzreie. Hinc Augufti grave tcxit 
culogiumex conglobata veluci a^ificiosa compa- 
xaiione. Quanquam enim Diis, Semidei3,'ac 
V:ris illuftribus fuas lauiks non negat, collineaC 
tamen ac recidit eo Candcm, mc Auguftum qu^fi 
Jovum altcrum conftltuat. Simile adulattuais 
genus in eundem Auguiium habet V.r^ilius 
GeorgiCf \ti\tio, Se in line libri primi. Huc 
etiam facic quod ejt Dione hb. 15. aftcrunt; 
jlimirum poft Adiacam ▼idtnriarr , decietum k 
Senatu fuifTe, ut in Hymnis fulemnibus Au- 
gulli roentlo fUrec honorifka, perinde ac Deo- 
xum iiDa)ortaliuai« Eft igitur Hymnus hic de 
genere eorum» qui diebus fellis ac profcftis 
cani (olebanc inter epulaa^ ad cibiam lyramve> 
Ui^e Horarto, Hb* 4* Od. 15. Vide ibi An- 
not. 

I . ^em virumf aut beroa^ &c,'\ Contra Pin- 
darus Oiymp. Od. a. ^cn Deumy quem btroa, 
^utm virum alebraio? uter melior ? lc£br eru- 
dite Judica. Mibi' quidem podor videtur gra- 
<fj|Uo Horatii ab bomiae «1 baoat ac Dcos» 



quam defcenfus il'e Pindart ab tmmortaliboi ilt 
monalcf. 

LyrcvelacriTibi^,'^ Lyram cam tibiajan- 
liere amabant veterts, sMa dolcrori fonom hujus 
acriorem bene lempertnte. Alir ftc explicant ; 
cflrmine Lyricofuavi ftraoderaro, Diis acbero- 
ibus caiiendis idotieo : vd Epico {(raviori> fub- 
limiorique, beHictt virorom nobilium facuiori- 
bus refercndis accommodaCo* Vide Epift. vi 
Pifones, V. 37» & 83. 

2. CIic,y Hanc e Mufis apte lotocat» qoippe' 
quae prxfit laudatioAi vitorum iliuftrium ; qoi- 
bus & celebriutem nomiais te immortalitatem 
cOnfei re dicitury itKlL»^ iaudo, celebrem redde : 
kX^; & xXsroc fama, mminii Jfltndir,' Vixgii^ 
de Mufis. 

Cliogjia caaens trdnfa&it temporu reddit. , 

%. Cujui raitut joctfa Nipun imaiiJ] CojuS 
Uudes nobis decantAtai repetet £cbo, qux ^ 
▼ocis imkaCio ? Adeoquife imago di£b, qua& 
immitatio. Vide uifra, Od. lo. ean^em ioco- 
doncm ibi fufius explicatxm. (^am tiniea 
audtoriutc propria Sc«.V'ger perverdt, iegeos> 
Vetufia nmtn imagot quo enimvero f(9ifu? 
Qua autem ratione fiat Ecbo, fic Plinius ex- 
ponit, lib. a. ccp. 44. Mwtium fiiJtus, crebrifte 
verticetf (f confiexa tubiti, aut anJraSa ti 
bumerss juga, vaHium finus ' cmicavi, Jcindutt 
ineequaiiter indi refmitantim atra t qute tanfi 
ttiam votn wtidti$ in tttit rtei^rHM fagtm 




CARKlifttJM LIBER L Hi 

UmhrJifis Hclj|conis|dris^ * 
|)ef Pintio, gelid6ve ki Haemo if 
Cocslen^ temelre infiicutae/ 
Orpheal Wlvse, ' 
[teiiia rapiUos m^ranteifif 
nHaittusj c^l^eft^uo/verttos^/ 
&(aitf ps fidlbus csttioris / 



55 



6 



io 



DucercjquerCus./ 
Quid prius dicam lolitis par^nds 
Laudibus : qui t€s faofninum ac Deoriimi 
Qui mare & terras, vanffque mundum I5 

Temperat horis ioanj£CdthU Ji^erni 
Unde nil majus genmtut ipfo } </ * 
Nec viget quicquam fimile, aut iecundum i 
Proxiinos illi tamen occilpavit [*'] 

Pallas honores. 20 

t^roeliis audax^ neque te filebo, '^ 

Libcr, & fevis inimica virgo 
Belluis: ne te metuende certa^ 

Phoebe^ iagitta^ 

AifNdrAriosES. 



fiu In regwie vmhrtfera Iie^i 
conistjat w PlnJotJcu in i/<f- 
PfofrigiJo f Hincjylvafecuii^ 
fiinf canenum Orfbeum, matrii ' 
arte retardantem pracfpitei 
jluiiorum curjui, *vdocejqi:e 
^enteSi atque fuavem aurita* 
quercus trakere cbcrdis fonan^ 
tihui, Sluid veri ante canark 
quam prtetcnia anfieta patris^ 
fui rei mortalium ^ immor* 
ialiumy qui mare tei^raffue & 
orbem dlvcrjls temporihus >wo- 
deratur f ^are rtihii i/fp 
majus 'crifur : inoi nrque far 
quidpidm, n/J pi^cxiikum i/a/if. 
Attamen Pai/as ohtinuit fe^ 
quentem gradum» Nec tacebi 
te Bacebe, ccrtamimbtts ftrC' 
nue: ncque te, virgo fcrit 
crndettifus tnffla : n^que ti 
Apol/oy telis ineUifMHMi 
/ermidajidt* 



$» tfm^refistfeiirents^Sf&c.] Tres montes 
AfMtd Mafiique facrot nolhunat : Heiiconem 
b Bcotia, Pindom in Arcadia, Hxmum in 
tlnda. 

7. Uadi ifoealeMi ^f •] £x Hafmo 'Thracein 
OinhevD £lrae fecutae fdnt, Juiccdine canttb 
vcM asioEitK: tehiefif id eft la^ilc cc fine 
^udatiaie; Tel confusi per devia Sc invia; 
tte fippts & tonfonbt» fabtkla. Vide Epift. 
^ PUbues, ▼. 91. Vocaiem,'^ id eft^ canorumy 
td^fDce p«citer 5c lyra canenteq|u 

9» Jhtematenii,'^ MufiicS &7ifaY)tate iocis, 
lAfnai ftinnatus a matre Calliope Orphens. 

II. BlamLm & auritai, &c',} Tam blande 
I Dt afbores duceret, b^d feciii ac fi 
t k animatae Ibtflent iDae. 



^3* ^ii frims dtcofk folitis partntts, 6?i-.] 
I«(«t aKqaiy fartntumi boc fenfu. (^id 
|ibB£casi quam ea9 JoTis landes, quas majores 
M%i ibiest dicere. Aiii melius parentii, id 
^jBd pkios ant ^dus fef:ratmy quara notas 
'■■Myie paffim cekb'rari folttavltudes Jovis 
^'tknfarenm, qm res seqoe Qeorum ac mor- 
^ibn CHat, regity modcratur ? 

IJi ItatWfqtd mmndum Tempergt boris.] Va- 
«•tempeftaisbus, tcre, aftatc, a«i:umno, 
Bftttei citoreiki frieorey frigus calore tempe- 

17. t/nde snl mapts, ^f.] Alii iftterpretan- 
^ I qDoJore utpote optiroo maximo nihil 
ifi» aiaJQs gun^^tiir. Alii> undff id ^f qua- 



18. Simi/e ant fecundum.] far Sc proxjm^ 
accedeni : zque mignum ac pouns. 

i6i Proximos i//i tamen, &c.] Non. MarccJi 
Proximum dicsbant vet^res, non fo/u:n adbartns 
6f adjufiSium : vtrum etiam lcnge nmotum, Ji 
tarhen inter duo difcreta nlbil medium extitijfiti 
Vii^il. JEac^i 5. jao. 

Proxhnus buic, /ongojed proximts intervaikp 

Ittjequitur Sa/ius» 
*Tm\U in Bruto ; Luc. PiiTtppus Antonio proxi- 
mus accedebdt, fed /:ngo tamen interua/io proxU 
mas, Pdllas honores occnpat Jovi proximos/- 
quippc nata cx illius cerebro. Alii voluntfpec^ 
tari ob Horatio, quod in Jovis CjpitoHni tcm- 
plo ccllae tres erant, qtta.-um mcdia Jovi^, dcx-» 
tra Miiicrva, finiftra Junonis : unde Pallas anti^ 
Junonem poni folibat. Varro 4. de Ling. Lat/ 

21." PrttlHs audax, r.cque te fiebo, Liber,y 
<!^6d curis libcret animum Bacchus, Dber dic« 
tus : vcl qu^ dcvi^is hoftibus fe fuolque aiTe- 
ruit in libertatem. De bellica ejus virtute ao 
prceliis vide Diod. Sic» L 5.' item iofra 1. 2» 

^«*« »9- • 4 ^ 

22 Et f£vh ifilmica ifirgo Selluls,] Diani 
ircnatrix, eodem cum Apoliine pvtu cdtta, Jovi^ 
filia, nemorum ac fylvarum Dca, arcu 8c iz.^ 
gittis fcras fcdkari aflucta. 

23. Nec ic metuende Certii Pbtebc, Jffgittd^l 
Arcu cnim ct fagittis valere, pr«fcrtim ob Nio- 
ben cum fi\\h interfe^tam, femper creditlM^ 
Apolio. Di^ui iwccQQ Phoebusy quafi <^i Sli^0 
lux vit^. 



^4 Qr HORATII FLACCI 

Canam aiam nercnUm^ Mec- Dicam & Alcidcn, puer^fqu^ Ledas 
nonJUksLeJf^Mlterumequh, fjyj^^ cquisyillum fuDcrare pugnis 

rumjidus candidum uhi^i' Nobilem : quofum fimul alba nautis 

ixrarM Muth il/uxitf ftatiln Stella fefulfit, 

€'.nfttatawida kopuiudeadit, Dcfluit faxis agitatus humor: 
mf-unt, & marii \ratt fuhfi- Concidunt venti, fugiuntque nubes, 
duntfuausf pieniam ita juf- £t minax (quod fic voluerej ponto 
fne. ^^^*^^'^. ^i^- Unda recumbit. 

lZe%T^Jnquiifum NTm^ Romulum poft hos prius, an quietum 
imperium, an Tarquinn reg- Pompili regnum memorem, an fuperbos 
fiumpotens, an mortem Cato^ Tarquim fafccs, dubito, an Catonis 
*«*fif^««.,®p«L, Nobilc lethum. 

Regulutn, et Scauros^ animsque inagn« 



3« 



3$ 



ANNOrArtONES. 



«5. Aliiden."] Hercules itx di^hn|Teu quod 
cflet Alcei nepos ; litl «rnc ^^»>)C> ^ nbcre» 

Pueroffue Ledie,] CaAorem 9i Pollucem» 
jlium equeftri, alium pedeftri inclytum pugnS. 
• Ofid. Faft. c. 700. 

Tyndaridee fratres } bic eques^ iUe pugiL 

»7. Sluorum Jimul alba nautis, &c,j Vlde 
Homeri Hymn. in Diofcuroc* £t fupra Od. 3. 
T. %, ad ▼eri)a hzc ; Lucida Jidera* Aiunt 
aempe Aftrologi propitiat ac falutarias eSt fteU 
las geminas, non ita Tero roliurias. 

29. Vejiutt faxis agitatns bamer.] XJnAt 
rpmiiant ja^ata in fcopulos & in altum fublata 
defiuit, cuni primdm ^ventibus Caftore & Pol- 
hice tempeftas fedatur. Vel, aqua per hyemem 
gclu concreta, ic faxis adhaerens, tum refolTi- 
tur ac ftuit, cum otiuntur Caftor & Polluxy 
▼ere nimirum, Sf afcendente Germinorum fidere* 
Quidam interpretantur defiuit, fluere & agitari 
ticfinit aqna maris» ante in rupet illifa per im- 
pulfiQnem Tentorum, 8c coiidtationem flttdttum. 

31. ^od ficwlmre,'] Pro fua poteftate, at- 
^e benigno favore Ih navigantes, nc jufTere pla* 
cari omnia ante ncufragiumminitantia. Ltfgunt 
aKi, Dii v^uercy nempe Caftor & Pollux : qui- 
kus cum placuity redit ierenitat^ & marii agita« 
tio planc ccifat. 

33. RmuJumf'fi hos*] Poft Deoi ac Semi- 
4(08, Romae Romanique Imperii conditorem in 
frimit celebrare eft 2quum. 

f>uietum Pomptit regmm,] Numtm deindo 
laudat, fccuMdum Romanorum regcm, qui mi- 
tiglndura ferocem populum armorum defuetu- 
dine ratufi, Jani templum daufit, novamque 
fivitatem vi & armis conditam, jnre ac tcgi- 
iu«, moribufque de integro «Hidere aggreflusy 
•u-cta fccit omnia, Sc RempuWiicam rcligione 
^ftiriiqur firmavit. Tit. liv. 1. i. c. 18, & 
ileq. Flor. &c. 

34. Suprrhos Tarfuinl fafresJ] Ambitiofnm 
^MMMlioAcm Taiquinii» taom S«ftperM (ia cjMn 



indignus Hymno celebtari) fed Prifc', quf (eHl 
ftrenuus Imperiom Romanum devi^f finitimitf 
popuUt auxits circot hidis, fafcibos, alniqvt 
inugnibus decoravit, Flor. Ub. i. cap. 5« Tic 
Liv. lib. !• cap. 45. rarpdnisim Prifcumf ^irma 
eeetera egregium,ficutaf fnam h^petemdo bahueratf 
etiam regnantem, ambiito efi» Quidam non ab« 
furde intelligunt Juniom Brutum, qui tfafcet 
Tarquiniis pulfis ereptot fplendide geftarit m 
tenuit. Virg. iEn. 6. S17, 

Vis & rarfuvA^ r/;gf i, ammamqme fiiperhm 
Uitoris Brutiyfafccfque videre receptotf 
35. Catottis Nobiie letbum,] De eo Cjefar <&• 
iffe fertur : Invideo morii tmetp Cate^ nam & t9 
giori^e mea imDidifiu Nimirom ille ad Uckam 
obfcftus, Pompetanas partct afplciens vlGtn^ 
propria manu fe peremit, poftquam his legiftet 
Platonit librum de Anima, inquiunt : ^, oe« 
ryrannum videret, ut ait Cicero Ofik. i. Vide 
Appian.Phit.Dion. &c.S.Aug. deCiv.lib. 19« 
cap. 3. moTtem Catonis indignam laude afleriti 
ot qui Caefarian» de Pompelo viAoriK impan'^ 
entia, violentat fibi numus intulerit. 

J7. Jte^ium,] Hujus egrcgia ♦irtos poft» 
laudatur, lib. 3. Od. 5. Vide Sc CIc 1. & %» 
de OfEc & in Pifonem,^. 43. £cbabet: AV< 
mibiille M. Re^ulus^quem Cartiagimienfa refi^' 
is palpebrisf iiligatum in macbimav^uamdo w- 
4avcrmnt,Jupp/icio xidetmr afftSuXm 

Scaurcs.j Horum famtlia confubri dlgnittfB 
inuftris ie cbra virtus extitit in adminiffraDdl 
Re)nibtlca. £x iilis M. Scaurus « (^ Vario Ifi- 
fpano accufatus eft, quod Sotioa ad arma cooci- 
taiTet. Ita fe vcro ille conftantiSpIenusA;grari« 
Ute defendJflc fertur : (^ Varius Hifpanus M. 
Scaurum Princlpcm Senatus argtait fi>cios sd 
arroa concitaAe : M. Scaurut Princeps Senpt&t 
negat; teftis neoH>j Utri vos, Quirites, credere 
debetis ? Quibus quidem auditis abfblutos eft« 
Vidc Val. Max. L 3. c 7. n. S. PiJn. I. ^6. 

Prodigw» 



CARMINUM LIBER 



I. 



1«. 



35 



9tSS!gam Paulum, fupcrante Pcenck 
Gratus infigni referam CamccQ^^' 

Fabriciumque ; 
Hunc, & incomptis Curium capillis 
Utikm bello tulit, et CamiUun)^,,^^^ 
S«?a paupertas, et avitus a^^ 

Cum lare fundus. 



v«4o 



generofa vifa riheralrmi vtffort 
Cartbagimenfi j qviin ^ Fabri» 
ctum bcneficii mewor celebrabo 
wrjihus magrjficis, Hunc & 
Curium imptxis crinibus btUo 
idcfmtm pa.iter & CamiUum 
frotiuxit inopia dumr^ ^ pa" 
trius agilliu cum domo comft" 
mme. 



jtNNOrATIONES. 



Jmutfut wugtut Prtdigum Pauluiru'} L. 
^flufiam Faolumy qui nullum periculi genus 
yto Repoblica detre£taTic ; & fi non habuiflet 
CoUegm Terenthim Varronein, auc plus certa- 
miut cam ipfo fuo C Ilegly quam cun\ Anni* 
bik,(iit<itQ^Fabius Maximua^pud Liv. 1. }2* 
c 3^) noo majori quidcm anlmo» at certe ma« 
jmieficicatc, mefiorique exitn ad Cannas pug« 
B^iec» Vcram» vt t& apod eandem Li v. eod. lib. 
c 4|. jU lukUkmmias cUde Rom. Cannas uT' 
pmfan fr^eSi • • • • dum altercatiombus 
Mms,fuamc»i^as ifmfms /cn/yr,mifere ibidem 
an, |niHi, fugatiqoe Cuot : atque Paulus umts 
i^ntm honendae cladis interiit, ut reAe tefta^ 
tH Cq. LenfittliUy ciu owx lib. cap. 49. 

)S. $»peramePattm*'] Aonibal cert^ nufquam 
mspi infigoi de Romjuiit vidoria exultare po- 
toct nam ptua qaadraginu RoRianorum milfia 
imer Sociosy o&oginta Senatorea, aliique viri 
ptn bev miiki intercideront. Vide caeter» 
apoi Limm loco cit. &c. 

4011 Fabridumfutml Hic contra Pyrrhom re* 
i tm V aXm, CMH aec ib ipib prius^ quarta regni 
p^ pnmifli folifiaD potuifiet; nec Pynhi 
i TOieao cegein tollere fpondeotem aa- 
IflM) perfidum illum cateds 
fniUQ dominom remifiiTet} jo^am 
ki^akrqgemirabupdolaudemprQmeniit. JUe 
d fdriSmz fui dificiBut.ab hon^t quam 
HiJmearfomnrtiMa. AureLViaor. Alia 
iMi ^k^ hauri t PUitarcho: Cic 3. de 
Mkt OdL 1. I, f . 14. Vide U feq. Aofiot. 
41» Bmt, V tMnie^ Curium capiUis^ &c,} 
Ttmtm paupertate educatam, ac celefaceai 
fiiMi»iAtribat fmBOkis virtt com Horatio ve- 
MBi ledor s in Fabncioy in Curioi in CaoMllo. 
"" ' icro iOrvtf ^at^ertasi id eK, magna» 
_^ xeam adniodam res faroiliads; ?»«• 
.$m paoca agri j«gera fibi ab ^vit tehAtLf 
ttfta^ id •Bt^ padcer modico, keUo utUu 
IGmimm vi£la afperolndurati ad iabo» 
M«m tutem' iotegritate ad virtatem 

tlbantit ogf«i^am.Rcip«bIicc diffidUa- 

4il>i<ipmibHi operam navaveront) non tMD 
tHMicr atiJititi ftodentet t oode 9t 
hwicn Apfifecuti faat. 

•] IMmpe C Fabriciuffl Lufcjouoiy ter 

#lM»l^4ir4«o «tfr iJt Vakr. l&Mm^m. 



4. cap. 3. Is bonoribus & aufhrifate eifmi dvi 
temporihus fuit major\ cenjwvero paruniadfua 
pauperrimo\ decem aris& fuinyue pondc argenti, 
/ervcfjue totidemjibi mjffbi a ^amnUibus^ quos uni» 
verfos in ciientela babebat, in Samnium remifit^ 
cmtmenti^ Ju^ beneficio fine pecunid pradivts ; 
^ne uju familia abunde comttatus : quia locupietem 
iiium /aciebtit non multa poffiderei Jed nsodica deji-y 
derare. Ergo domus ejus ut ^re & mancipiis va^ 
eua j itagl^ia ex bis contemptisparta refertafititp 
&c. Vidc & cjufdcm VaJer. lib. 2. cap. 9. 

Curium,} Cuiius Dentatus, exaaiffima norma 
^cmanafrugalitatiSf idemquefortitudinis ptrfec» 
tUfimum fpecimen, Sasmmum Ugatis agrejii ft 
jcammo ajfidemem focoy atque iigneo catilto Ccen^n- 
tem (quales t^ulas apparatus indicio efi) fpeSaH'- 
flum prsrbuit, llle eorum dnntias contempfit ^ 
atpaupertatem ejus Samnites miratifunt. OflTeren- 
tibus aurum refponditi Malitje UcupUtdus im^ 
^erare, quam ipfum fieri locupletem j ^ Curium 
uec ade vinci nec peconid corrumpi p-ffe^ (^c* 
quae lege apud Valcr. Maxim. lib. 4. cap. 3* 
Vide ie Aurelium Vi^rem de Vixisiiiuftribua 1 
Cic. de Senedntey &c. 

. Jncomptis Curiitm capiiHs.'] Legunt quidaio 
cum Quintiliaoo i. 9. c. 3. iutoiifis capiUisf 
fcilicet prifds temporibus nondum erant Ro- 
mse tonforest te calfium negUgebant maxim^ 
beUatores viri. Hoc- quidem periode fignifica- 
tur per vocem isicomptis : fed non illudy quo4 
iaae ab Horado £pt€tm oportuit: fic Ghyid* 
Faft.^. 

Hot apud hitmijes miim babebai aw9$* 
£t Faft. 4. de Numa s 

Bis eapui mtenjumfautanafpargitur vndi, 

Codices ttmen fere omnes habent: ivcomptis 
Curium eapi/Uti unde ab ea ledionc temeri 
di f cedendum non fuit. , 

42. Camillum.] M. Furius Camillas quin- 
quies Di^tor fuits de Gallis bis triumphavit, 
Romamque jam ab hiscaptam ftrenue pugnando 
▼indicavit. Ad annos o^oginta Reipublicae 
femper utilis vixit: hinc pater patriae, alter 
Romulusy ac urbis conditor meritus appelUri* 
y}deLiv.Iib.5.4^c. 

D % Crefcit 



36 



Q, HORATII FLACCf. 



MarteOi pOfrSf Mmni augijctt 
Jieut arborfecreto temptais pro- 
gfefTu. At c^teros interjplen-^ 
Jet ajlrum JuTti^ ut Luna mter 
minores JiJlas, OfiH Satumt 
Jupiter, bitmant generu au6icr 
& conjer^ator, eommjffa tibi 
eil a fatisjummi Ca^Jaris tU' 
feta : ergo tu regna primui \ 
Cajar «utem fit a ttjecunius» 
Sive is Partbos Italut bellam 
mfertates iegitima viffori^ 
Jraffos Juhegerit\ Jive Seras 
Mofjui iM oruntaR piaga 
dmutrk: 



Crefcit occulto velut trbor «vo 
Fsuna Marcelli: Micat inter omnes 
JuliuEn fidus, velut inter ignes 

Luna minores^ 
Genti9 humanx pater atque cuftos, 
Orte Saturno, tibi eura magni 
Caeiaris fatis^ data : tu fecundo 

Caefarc regnes. 
Ille (eu Parthos Latio imminentet 
Egerit Jufto domitos triuf^pho^ 
Sire fubje£kos Orientis oris 

Sera» & Indos : 



5S 



ANN0rAri0NB9. 



4<. Crejkit occttlte ^mtut ar$or avo Fama Mar^ 
aelii^ Sicut arbor fenfim ac nemlne advertcnte 
crefcit, occulto avo, labenteclam tcmporf, pro- 
frefTu menfium & annorumf ita Marcelli fama 
indies augctur ac celebrior evadit^ Erafmos hunc 
locum fic Uluftrat : Solent fr^cofttta fubito fac^ 
a^Jctre : Jed quod paviatim accrefctt^ durabHe tfi* 
Dnde Horatius Marceiii famans vdut eum mrt 
mborem furgentem ceiebrat» ' 

46. JMarceHi,'] Quis ille, non plane conftaer 
AVii voluntM. MarccilumOflaviajAuguftifo- 
Toris filimn, cui in Imperii fucccflrorcm adoptato| 
fuam ilK filiam defponderat Tuliam. Dc eo 
Virgii. JS.fxt\^ 6. v. 86 r. fc ttq. & Seneca tA 
Marciam c^ Vcrum cum is admodum jovenisy 
IblaindolepraeclaTanobilitatus obierit; quopado 
tjus fama crcfocrc indies ab Horatio dicitur? 
kaque malimegocirai aiiis intelligere M.Clau- 
dium Marcelhmiv quinqures Confulemy qui 
Callos Germanofqoe dobcllavitfipfumqttc Anni* 
Valem invidtum antea vinci pofi^ docuit:' atqne 
ab eo demum drcumVentus ac caefus, «t!am coH' 
8t obfetvari meruit poft mortem. Nam & hono:> 
lificc crcmandum Amnbal curavit, ejufque dne- 
res urna argentea inch>fo8 Sc £or»na au^etdecob 
fatos ad ejus filium mifit. Plutarch. '!fit..l>ivr 
J. 25».* fcq. Vlrg. JBn, 6. v. 855. 

MicOt^ inter omnes y$iiMmJsdat.j Soeton. Jol. 
#np. 88. ita fcribit: Ib l^eorum numerum reUttus 
tfiy uon cre modo dcctrnentlumyfed & perjuafiont , 
vuigi, Sifuidtm Judis, ^uos pitm% cottjecratos ti 
h^res Augujlus edebaty fieiia crinita pA^JepttsM 
Ses cmimos fuifit, easoriins drca undeamam iw- 
r*»m : creditumque eji ammam rJJe Cafitripiu caeium 
rtcepti : & bac dt causa fimulacbn tjus in vtrtice 
addUur fieHa, Idem rcfcrtur in Epiftolis Aui> 
|ttfti. Virgil. Eclog. 9. 47. 

Ecce Dionm proctffit Cttjaris ajfrum» 
Tlde ^ Plutarch. Vim, lib. 4C. Senec. Qocft. 
NatoraU Hb. 7. cap. 17. Pltn. lib. x« ca^.'35. obi 
Aii^fii ipfius dc «riAito ili^ ^40n 



refert. PorrocometesifleChnfHServttoriiooilif 
natarem pnenunciafle multo melios creditor. 

49. Genth bunuaet paftr^ &e,'\ Prseclareai 
Auguftum, quo fiotus tendebat, landandum venit 
tandem, per Apoftropfaen ad Joveniy cui divJw 
fom cum ipfo imperium aflerir. 

50. TlbicuramagniCgtfmsfatisdataAX>v9 
nempe veteribus creditat primom Reges, itnpe- 
i^tores, Principes in^tuteld efle Jbvis: altertnnr 
iato fic omnia decerni, gubemariy (ubcflc, ol 
ipfi Dii fati legibus tenerentur. 

5 f . 'Tufeeuudo C^fare rtgnes,'] Tu quidem ita 
ftipremum reram- onnium dominium lube, 
Jupiter ! ut Auguftut fit a te fecundus. 

53. liiej^ Partbos, &e.'j Sueton. Auguft. 
c. 11. ^artbi fUOfat & Armentam vindkauti 
/aeiii cefirunt : &figna wtiStaria, fuit M, Crafi 
& M, Antonio adtmtraut, repof^nti reddiderunt^ 
thfidijqut ii^tptr obruUrum\ dtniqut piuribut 
qmmdam de regno coneertantibut, ' mn nfi ab 
ipjo eteBum tmfrobaverunt. Vide it infia Od. 
19. V. 11. Annot; Qgoniamvexo Parthos aa- 
tea viAoriis feroces» Romahifque etiam terri- 
bilea, jam ^ deduxerat Augufti fui», ut ulttt 
^rtuti Romanse obfervtntiam' deferrent, hiof 
bene ominatiir Horatias^ jufto eos tiiumpliQ ati- 
quando ptofligandoa. 

55. SkfeJubJeOos Orkiufsorts Stnu & ImbsA 
Stve ille remotiflimasMationei fubegerit; vd 
^erat, vd Indot, de qoibus, tefte DkMkm> Sicu- 
lo, iblus triumphavit Bacchus. 

56. Stfat,] Seret interioris /Ethiopic fitiC 
>popuiit funC «dam ex^Oiofi« citerioiia In- 
-dmt font ftatii ad od^ eztremi ultra Si- 
naa^^uorum regio Sericai n\inc€atty^ Mo- 
tropohs autem Sera,- ferlco opere celebris. 
De ett Strabo, Ptolem. Ferrar. &c P/w»* 
lib. 6- c. 17. Primi Junt hominum qui n^ 
euntur Stres lanjficio ftivarum nobilts, ptr^ 

fujam aquA depeaentes frotUTtum eankiem. 
AaiyfB^mr MtfUUta. Smttp inqiiut* mmtmm 



\ 



CARMINUM LIBER I. 13. 



37 



Te minor, latum reget seqaus orbem ; 
Tu gravi curru quaties Olympum *, 
Tu parum caftis inimica mittes 
Fulmina lucis. 



MoSit ille bunc orhfm ampiuM^ 

/« ycro trtmindo curru Ccelum 

eonoutus : tu infifa in conta* 

^Q minatH Imcm tomtura vHfrHk^ 



ANNOrATJONMS, 



tfmes • . . • • '. wuBi fimtimcrum mJefii 
• •••.. Cadi apud eos jucunda falubrijque 
lemtenei, deris Jacies wesaidsy vauorum commo- 
d^ats fdtus^ & abundi Jylvetfuhlucidee : ^ 
«nfc» arbtrum faetut ofuarum a^erginibm crC" 
«m, mba fUMiam velleraamUinttet^ exlattupMi 
9 Snxe wrixtamfiiUitstatem tenerrtmaptpe^ttt, 
•aMHr fidl^mitta cotfdutu fericum ad ifum 
amebac aobiUsmtf tttaic etiam itffmerum fiue tdtd 
dfcrttime fre^ciettt» Jjfi freeter ceeteros fruga» 
^uUfpacatiens nnta culteresy &fr. 

Jtkks.] Harain cetio India Afm eft «d ortiini 
•mpBffimi ab Ipdo. flovio <Ud» ; Gan^ fluvio 
iCBB ligatnr» & Cunditttr media : ab Ortu Sinai 
bkl^ a Sepccntrioiie Tarttfiim» ab Occafa 
Pofian, ab Auftro Oceanum IndioiQa* Parte 
fcpttjUiiu oati, inter Canf em 8c Indum fluvios 
fflarinffqr bedie Imperium Magni Mogolis^ in 
fu nBmfrantnr pnnriiici« trig^ta (eptem (acis 



57. Te mmor latum reget eMttus brbem, &c,'\ 
Seaiaseft: Aoguftnaautemyd Jupiteryficorbem» 
boac iaicDoremy ita Tolentibus fads, reget, ut 
fe gB4C fefflper minorem te,, ficut decet & 
«fMfflcft. Et^uanquamlau^ibusomniumjany 
ifetur: Si vhrtmtis wmderation\jftte fami hedot 



etiam ac Scytbat^ apditu modo epgmtosy peffexh 
ad amicitiam fwam popuiijue Rmani tutro per 
legatos paeudam\ (ex Sueton. QStzv, cap. 2t.) 
quanquam Partbos etiam nominis fui fplendore 
fimiliter percuiit, eorum^ue ferociam fine arir 
mis ftegit: attamen ^lle feu Jiovis indies tri- 
umphis augeatur> feu tot populos fibi fubje^loi( 
cemat, nun^uam tamen animoG ultra quam fi» 
eft fuperbos tolet. 

Latum*] Virgil* i£neid. t. %%!• 
t His ego nec metfls rerum, nec temperapcn$f 
Legunt alii teetum nimirum ob ajuitatem J^m^ 
guftiy qui jus fumma lenitate pariterac dill* 
genda dixifte icribitur a Suetonio. 

5S. Tugravicsirru-fuatierOljfmpum,] Tvi« 
Coelo regiuibis, indeque tonitru in hcc infinu» 
cum /ueris ad juftam provocatus iram, vibrabit. 
Ncmpe vulgus opinabktur h cttrru IwU ceeium 
fuatiente formari tonitruay Se mitti fulmitia* 

50. Tu parum cafiis, Cstc,] Quouiam luci Diis 
facn habebantur> hioc fi aliquo fcelere ac flagi.. 
tio in iis perpctrato contammati eflent, Tovia 
excitari credebant furorem, Sc f^rilegium vindir 
cari) miflTo fulmine. jLInde Sc fatagebant expiar* 
^um; 4f PieQs hpftMs Numinis iram f(}acir^ 



^ji^,^ ODE XIII. Ad LYDIAM, 

ZiUtypumfi pingit Hiratius^ ac rivaUmfuum vilKcat. 




cfcrca TdlcpKI 



rnl Lydidy fuando tu caHa^'^ 
^' das coUum rubicundulum TeU^ 

pbU^ molles lacsrtos Telepbi^ 



i^ ANNOTATIONESi 



Ofe cft &0I0S 4iftiophoi> nt tertia fupra> 
ikuj^^f. 

i^CfmiMfl^diapTeletbk&eyl Noncaret 
ste npctitio "vae^^ Tehpbt, Nam & qoi amant> 
nafBmi latia id loquuntiir q))o4 amant: Hc 
V^USff^ iBnd idem eft intoleiabile. Lydia 
fer«ic«B9 raiieam Telephl, iterumque ^erea br»- 
diitTd^ hndiire gaudet : at Horatio id ciet 
kiOBf dotetque quo4 rivalem fuum in orc 
ficfMBtius habeaL Unde, ^um prefentem 
MVicttett aiooreiik nequett» de futurS qus im* 
mi6oae fe confolatur* 

9. Ctreneeiif rifeaiuA Pulchram inftar rofay 

# ia^puOKak\ nl vm coUm S^iffr bic 



Horatium graviter, r«fprehendit, ic laBcam dicS 
oportuifle contendit> non refeam. Venim qtiidni 
adolefcens amore fervidus rofea cervicc & rubl* 
conduia celebretur ? Virg. Jj^n. i. 406. 
t^^ea cervice refulfit^ 

Cerea bracbia,\ Mollia, tcnera, fortafle et!an| 
eaodida, politula> nitida, puta> pura, fbrmof^ 
inftar imaginuoi cerearum, qus fine ofllbus» 
nervis» peUe, pilis, Vide Non. Marcel. ia 
voce putus* 

3« Vee,] Interje£lio dolorem indicans stqut 
indignationem. Sunt qui l|Cgant> ref t 
^ft, certe^ bercie^ 



03 



Fcrvf 



4^ 



Q, HORATIl FLACCI 



£t malus cekrijfaucius Afl-icoi 
AnteAiart|uc demam I ac fiJc fiilul 
Vix dliJare cMinal \ ' 

Poifint imperiGJrius | 

i£quor ? noA tibi funt integra Untea ; 



ubus| 



^ malMS aujfro pf^npiti /«- 
fefuHus: atqui antenn^ firt" 
^eantt & vix catina Jmt ru- 
Jcntibvs nfoUat CuBinere mare 
piclentius T Nom adjuni tibi 
ntela jahva \ ntque Numina, 
fu^ iwvocei rurfus itrumnis -^- ^.. , w ^ 

^rutai licet PonH fis pinus Mon Dii, quos iterum prelu voces malo ; 

nrta e fiva felebriy atfue Quamvis Pontlca pinUS, 

UmJ tfjuk fifi<r fpfi. Jades k genus,. & nomen inuttle. 
Tiki fT<^kt, iii/i vtHiis in Nilpiftis timidus navita pupmbus 

mMl^Zgum^cr^^'^'^- Tu, nifl VCntis 



Pebes tudibrium, cave. 

JS^uper follicitum quac i?iilji taedium. 



11 



?^ 



jiNNOrATIQIfES. 



ۥ ^frico.'] VentoMeridlonalif de^uoViig. 
^paeUL iA. So. 

Creterqife froce/rif 
Africus, 

6. Antennitque ^AMJir.] Fra£(o na?i« nMlo, 
flependentei ex eo antennx concKUnc neceffe 
ffl : fic & Senatores ac Proccres, qui adh^fe- 
^nt Pomp^p, eo quidem fuMato gemunt ac 
dilabuntur. Hi c:rrte alii in alias di^tiuxere 
rrovincias cx Appiano cic. loc. Jintennat trabs 
fti fummo navjs nialo tranfvcrfa, cui vcJum 
tUigatur. 

8. Jmperijius JEjucr,"] Virtutcm ac fort\»- 
uam Aufuib mamfeltc pnevalentes. 

10. Non Dii ijuos iterumpre/Jj t-om.] Ciim 
fnim fans deftinatum Augulto vidcator orbis 
Imperium, tibi conrra faca pugnaati non ade- 
funt aut favcbunt Dii. Adde (luodfri/fira Nep- 
funum invscatf quijecundutt} patiiur naufragium, 

Dii."} Caftor ^ Pollux, Apolio, Mincrva, 
•at quiKbet afius, folcbat effe St vocari tutela 
St tnfigne na?is t Se facrafium in puppi coUoca- 
batur, vel in prora. Act. ApolK cap. aS* 
l^nbitur navrgare Paulus Aiexandiina quadan^ 
nafi, cujus inAgne Diofcuri Perf. Sat. 6. 29« 
Jacet ipfe in litt(.re^ (^ una 
Jngent.s de puppe DH. 
^idam fic interpretantur lo^m hunc ; fnhi 
nott funt Diiy quis iterims preffa wces mah: 
ym Pompeius occidit. Ca^us periit, dimi i{U 
iibertatis vindices : quid tentes ultra ? 

11. ^amvif p9nticapimts,^c.'\ Si^ut^- 
^rfus tempcihteih fcrarii parum valct nbbilius 
^rbomm^ quibus compacH e(l navls, minimc 
^uoquc pi<£hi 6c om^ p^ppis : fic a naufnigii 
periculo nequiquam eximit Reinpublicam con- 
tentionibuslaceram, aut ipfius fama quantum- 
l^etcelebris, aut Ducis exercitus gencrontas. 
iixc enim quid juvant? prKfertim (i defi.iC 
ir^fidi^ rat fitma^ aer^vm loco^Hs, 4c« 



13. SiMfet JStta^ tuiilis.] In Pontl re^ont 
n^uldplex erat filva» egregicque arbores fiibri<« 
candis navibus idonez. 

14. Nilpiffis timidus navita puppihtts Fidit,J 
Ne fpleodori tui nominis fide, O Re(piiblic4 
Ropiana, vcl origini prrclaro: : neque tu, Bmte, 
gut ingenitK nobilicari, aut propriae exiftima^ 
tioni. Suct enim haec vana prsfidia ac firma- 
mcnta. 

^imiJus rspvita,] Ne c^m Scaligero putet 
legendum, tumidus, £ft emm timidtft epithe- 
ton nautis fempcr conveniens, fc hie maxime. 
Sic cnim (ignificatur nauta prudenter raetiiem 
oronia ab infido mari, ab inftabilibus ventis, i 
rependnis tempeftatibus, cum praefertim fehi- 
tur navi jam dcbiliuta. 

13. Ni/i ventis Debes judihrium,'] A beHo 
define, nifi v's fortunse jocands, aut Marti^ 
communis,aut etiam fatorum ludibrium efie. 

1 7. Nuper folUcitum fu^e mthi t^tdtumf &C»] 
Miiiuverat Horaaus fub Caflio Se Bnito$ po- 
ftea tamen Augufto vidori OonciHatus, veniam 
obtinuerat; hsc autem fcripfiffe futor po^ 
CalKum caefum, Se antequam Brtitus adverfus 
Auguftum belii aleam experiretur.' Ait ergo: 
O publica falus, quz tsrdium mU^ tunc praf< 
huifti ob diutumitatem difcontiarom ac mili« 
tic iabores t niinc autem foUcitudihem & cu- 
ram praeftal ob nqvos tumultus; cur evident 
periculum^ talefque anguftias fpbnte adit f Vd 
ad Brutum loauitur. O Brute^ qut (bllicitttm 
me habuilH oe evenfu belii, fub tuis fignis 
merentem ; nonc aqtem tyi ac Ubeftaris, quam 
viad:cas« defiderio cniclas, cum pr^ecifiun falo- 
tls tu£e fpem ajiimo jam concipiam; fi mihi 
credis, ne Augufti partes fortiores laceire, pooe 
«Tna, neve tam pericuJofse plenos ateae labores 
incalTum fubi; imo conciUandc pacis confili^ 
St ratlones ini. Vide U^. a. Odc 7. & £pi^ 
>. lib. l» • " 



CARMINUM LIBER I. i^: 41 



-^ Jvudkmf/ugiifkh' 

ri^ Cycladoi.msanm intif» 
20 Jhffntis* 



Nuncdefiderium,,curfqucnonlcvi$, ♦ [^l j^ft^^^fidtrvmmcl^Hm; 
Jnterfufanitentes* ^ i dinemhau4mdi 

Vttes aequora Cycladas. i 

' »0* CfdadasJ] IntiaXat fant circltcr «^ain^ifa- marit anguftiat adiri, tut cUtamnsTigu'1 vfx 
l^ta, in ^gco mari in cycli prope formam dif- citrf periciflmp POiTunt» 
(ofiti: ^oK qoidcm ob frcqucntes fcopulos, U 

O D E XV. 

J ^lJiJ^f^^*^ Vattdnium di Trojis ixcidiQ, 

fpf^TOl^^m traheje^ j^n frete nyWbii$ I 
JT I3a^ HdenainAper;^du3 hoLitam J ' ' 

^cnt6s, ut^rieret ^:f^ jA^y^*^^^<ia^ 

Nertti^iata. Miala)dii cTs avl |3Qrnum,( 5 

! AVNOTjtriONES. 



Cim faJUr faHax par ma^ 
rta ahducwet Htlenam hrffim 
tam navibus TrojafiSf tnjn» 
tundi tranqtiiWxatt wntot «#• 
locet opprejpt Nerensp nt diret 
prstaneret fata^ fic Infaufiit 
aufficiik d^mum ducit eamp 



MttnuD idem quod fupra, Ode 6. 

I. Pa^ cimtraberety &e.^ Sicut apud Bac- 
f^iideni CafTandra Pjridi Trojam ingredientiy 
jta liic eiden iter agenti, Heleoamqoe belli 
^ceai doceotiy NerlEut vaticjnatQr quanta ferat 
naia, adcoqoe Tn>j;< ruinam. Antonium 
ClcOfttne amoriboa irretitum exemplo Paridlt 
^^BOQCfi ab Horatio non nemo opinatur» Cse- 
tertia caoda fere.ex Homero depron^pta. Scn- 
U* eft, C^ Paris Heleoam rapcret Hofpitit 
Kaiebi azonem, atque i SpartS Trcjam nat i« 
|Mt, Nereut C^eut marinua ventot cohibuit, 
4bb peH^o iOi raptori- canervt impeodentem 
<^>deiB, ob riolatam jot & NKcftas nuptiat. 
Tfk Raodot. Ub. 2. Euftatb. io 6. Uiad. 
^^•} Paris, alio nomine di^hw Alexandery 
P>?9te IB Ida monte^ educatufque a paftore, 
^^ife afiqoaodo paftoTy quanquam erat liliut 
j^Mt Troianoram regit & Hecobae, quae 
fM^MBi £wem fe «rdeaiem ptrere fonmiairit s 
!^ttiiiBiitr conjedorum impulfc refponfo ci^* 
?•••<•« coravit 6i&am* 

^tthtret,] Per variat . ngionet, dfvcrftqiie 
*^ taademque \a patiiam fuam Trojam 
*t» 



^^iti^ UWi.] Fabricadi in Ida Troadlt 

%>Bdmam perfidut hojjfntam.] Parit bofpU 
" ^yy t apud Mcnelaum, eo abfeotey io 
^"^^wi p>Uexit abduxitque Helenam cjut 
n( adjoTante nimirom Venere> quae 
***^ Paridi (popondcm f«miium| '^k 



praemlum jqdlclii qoo Junoni 4 Palladi prada« 
ta ab co fuetat* 

3. Ingrato ceiereSf ^c*] Quoniam ventoroni 
iiatura tfk erumpere ic ti^ari : hioc nihil in^ 
jucundius ipfis eft quam frctnari, U in ouo 
conuneri. £ft qoi refer^t ad Paridemy cele« 
riter avehere praedam Aiam cupicotem ; cul 
proinde vaid^ ingrata fuerit ea mora. Se4 
cdm per mulcas ac diverfas regionet Parli He^ 
lenam circumduxiilc legatur, antequam in Tro- 
adem peryeheret, noaTidetoream polTe iaterpre« 
tatiooem itare. 

4« Ut caneret fera Nertns fata*] Pum ex* 
eidiom patriae ac patemi regnl pnenunciarec 
flagitiofo Paridi, ▼entot comprcflit Nereut, 
filencinmquc impofuit. Qnidam contcntiotele* 
gunt Protent, eo quod apud Homerum ille d« 
Trojanis rebus vaticinarecur : Nereo autem vix 
id muneris tribuatuf. Verdm Poetse quid non 
licet? Deinde aaviganti quifmeliut yaticinana 
inducatur qaam marinus Deus? Adde quoj 
ApoUonii Rhodii Jnterpres in 4* Argonautic. 
exPherecydis feotentia fimbit Nereum coaduoa 
refpondere velat Oracolum. ' ^^poUddorus, I. a* 
de Nymphit Jovit ac Thetidit filiabut> vatem 
facit Nereum : Sc Hefiodut ia Theogen. veri- 
dicium eum appdht. Maneatergo Nerei Profo« 
popoeia, Se tdSth pofita cenfeatur. 

5. Ma/d ducis avi domum,] £x Augqrun^ 
obiiervatione ttz&i didSo : id dkf maU omiock 
infellci augurio Helenam dudt, O Pari> tibique 
aflinnifi rtp^ eaim Mtmm ft^OMn» 



q^aiR 



Qi HORATII FLACCI 



^am immit^fi txertltu reprjct t 
Ctaciay cmjpireni tuas aijfii^ 
^ere mtptuiSy atjue antiquum 
Priami regnum. Eheu, juan^ 
tm ejuis, quantus virii fuJbr 
h^ati ^i^ntascadesTrojan^ 
mMthni faras i Jam FfilLs 
sptat cafdtm & cfyjfcum, (ST 
€mmuy & furarem. Frufr-d 
^erbut ci Veneris favonm 
^Mes cmam: & lyrS molH 
jueundas muTurihus cantHena* 
Jifirihues, Fruflrafupes lan^ 
ams nuptiali tboro moieftas, 
IeT eicunmn teicrum Cretenfitm, 
Joakumfues (3 acrem in Je^ 

£endo jljacemi Attamen, 
fy tm-tU mmcbm. 



(^am muio repetetlSnecia mliteJ ^ 
Cunjuhitaituasp-umpci^ nu{|tias!( 
£t reghum PridmiKretusj| ' 

£b»i, quantus equis, quantus adeft virls 
Sudor ! quanta moves funera Dardanas !• 

Genti ! Jam galeam Pallas, aegida, 
Currufque, & rabiim parat. [^ J 

Nequicquam Veneris prxfidio ferox, 
Pedes czfariem ; grat^que foeminis 
Imbelli cithari carmina divides : 15 

Nequicquam thalamo grives 

Haftas, etcalami fpicula Gnoffii 
Vitabis, ftrepitumque, et celercm fequi 
Ajacem. Tamen, heu, fenf» adidteros . [^] 

jtNNOTAriONSS. 



ۥ Kfitlto mffite,'] HocBff naves Gnecorum 
•ttment 1146, 

• 7. Conjurata,] In portu Avlidis Grrdae 
Prificipes ttnlverfi jurejunndo ie ad/lrinxerunt 
Mn ilktOfi^oo a bello, donec lielena refli- 
tveretur» illataque Grxcii iojuria TiQdicarttiirf 
•fenaTroja. 

9. ^uantut efnis^ fmantnty &e,'\ Quanta dif- 
comina, qu«inta9 Araget ac labocu viiorum U 
Cqooruno in decennali bello ! 

10. Dardame Genti.'] Dardanut Jovis ex 
B^ra filius in Afiam verieos condiditeam 
gpntemy qu» ^ Troe poftta Trojana di.da tft. 
Jkbeoortui Prtanutt Vii^gil. i£oeid» 8* v» 

i)mrdanuM Itiant frirnns pater urhis & an&or^ 

11. Jam gakam PaUat & eepJa.] PoUaa 
ft JttB»pro Gnecis puenabaot, nempe tum quM 
naaebac aita mcnte repoAum jadicium Paridis» 
Ij^retaeque iojoria foroue tum quia virgo Pal- 
las fla^ttoTo Patidi infenia erat. Poi r» beHieofie 
PaUadj foetaapttotur bic arma. Ovid» Mtt. 6979» 

D*t la^am eapiti, defenditur eegidt fefhsu 
Vir»l. /Baeid. 8, 4^$* 

Akgida^fte borrificam^ turiatee PaUadit etrwi0% 
Qoem in iocum Strvi«ia iu fciibit ; ^V* ptf^ 
meu^ munimenttnHp hahensJn medio Gorgom^ 
ampm* Sluodjsin poShro Nimhisfuerit,'gtp$ 
mooaenr t fi^ in honinis poSorOf ne in anti^aU 
Jmperatorum flatnis videnns, lorica dtcitur, 

|2. CurrufquOi & raiUm*} Bigtt & quadcigM 
bilKsaB PaUas invtaine fertur 1 3t apud Hom* 
i>convynooe«equopQgnari(cribitur* Rahiem^ 
iMm> indignationem» furoi«m« lc impetum 
^tmi, qo« quidem vU abfuftc a quocoa^nt 
^Io. 

1 3, Ne^icptsm Venerh pnefidioferox , €^f •] 
Tunc parum juvabit te prrfidtum Ven«ris mi- 
l^mf bcUico.^9 m^to mUiai dtcebit iUa uu 



venoftas ic cubut corporia t qu» apod molita 
quidem valeoty non ita Tero advexfus hoftem* 
Vidt fopra Od« is. v. 41. apud Homer* 3« 
Iliad. idem Paris fic adanonetur, ob urgaturque s 
Inntitis erit tihi cithara^ ac munera yienaris^ & 
comat &Jptciei, fmando humi in putvero Jacdit 
mimus. 

15. Cithard earmimm dhmida»] Moiolobetit 
diftindet concinne, ex arte, ntodo hoi» modo 
iftoi> carpendo oervos t oon male 6c t mflUot 
tamcn^ modo lyriiy noodo voct altemadm ca« 
Atndo t at optimi alii inteiprttaniur» moUtro« 
lum Parideiii modo huic, modo tili fcMBiiui 
gratificariy ac fuam cuique cantitenam difpertire, 
Sic inJra Od. ^<^* dividert oJcnU% tk fiitfalii 
dare ofcula* 

ImhelU eitharS ] Hac quidtm valtbat Parii» 
fed quam beilio^ viro ptrum cooveohtt, oAe»* 
dJt Akx|t»<ler ille Magnoa» cum Pandis fprtvit 
cithiy»i^^Afihillia»optavit. lUa videUcet amo« 
rti ae Mc> hac litroom laodea cttebrantur» 
Plutarch. • 

i4. Necifmkfmam thmlamo gramtt Baflas,^e.^ 
Ip^et iliicito toMci ac uiptiaiibui jocis vaceiy ac 
taodecn, ad arma conctmrendum ttity Sc feraa 
licet po^as exfolvtt, com humi proftratos in 
^ver^vQlmibtrtf^ tc«&er)fqtt ^ tidoce hoftft 
crinibos illii» a^okerii iilectbrts. ^ 

1 7« Cnoffii,] Gooffius urbs Cretm^ c«y«a po- 
poloi £*giius tmattciidi arte poUebant. Addt 
qu3d ex Pltnio) abundat Creta cannis gnvio» 
ribui ad facieodu fagittat apcifilimtt» Poro 
inter V<>^''* Gimcoa ertt Ido w ien tu i Crtte»^ 
ftom dux« Merioaci comes. 

18. C«^rfn7Vf«»./if0cm^] Pedumctleiital» 
Ajaz cUrui» ut cum initqtenttun , tvaderet 00« 
mo. Verum OUeiufoe» an Ttlamoniua ^ Hic 
ceric; fi Dareti Phrygio fides, Paridem occi* 
dit. 

19. Strmt sMcrv Critttt pmlvere coUines»} 



CARMINUM LIBERl. 15. 



4* 



Craies pulvere collines. . 

Non Laertiaden, exitium tuas 
Gcntis, non Pyliam Neftora refpicis i 
Ui^t impavidi te Salaminius 
Teucerqu^ et Sthenelus fciens 

Pugnae, iive opus eft imperitai^e equis, 
Kon auri^a piger. Merioniem qyipque 
Nofccs^ JEcce furit te reperire atrox 
Tydeides melior patre : 

Quem tu, cervus utf vallis in. alter^ 
Vifum parte lupum, graminis immemor^ 
Sublioii fugies mollis anhelitu, 
Non boc poUicitus tuse. 



20 tapilht pulvtn tenffefftsm 

Ncnne Hfidts fiUim Laertis^ 

smnt Py/imm Ntftinm fofuI§ 

t»a fataUsf *Ie Salaminiut 

7euc€r te Stbeneltis heWi gna^ 

rmi, ac fi op^rtet equos regere^ 

duSlor baud f^iitf tntrepiiU 

25 ferfequuntur, SentiaetiamMe» 

rionem. En -ardet incmrrere im 

te impavidus tydei filius genif 

tcre fortior» Hunc tu, velut 

cervHs afpeSum in ad^veni vaU 

lis regiane /upum, berharum 

«2Q MtuSf fugiis efftminatuSf gram 

P^- vtter anhelans : quod quideoi 

L J tuee ne^ua^uam prumififis* 



JiNNOr ArJO NM3. 



^BHnkefitigias an^uaiiiltUy noo tamen petertt 
mperdecnDare pognam & congrdTum, iirqQo 
can fd ((•ftntus vei occtfus tuerisy pulTere 
tutanfixdabontur crnes illi tiii tanto ftodio 
ubaiiftraciy Se ongueatis delibutiy quibus 
Hdott ia afnorem, Se binc in adulterii faclnus 
a tcpcrtada eft. Vel fimplicitery crinet iUot 
tsoiopQitebtt (andero beilico pulvere afpergi te 
ittrf^ fuos aoguentis duotaxat antea illiaere 
i*i9Bbaa. Suot exum qui affirment Paridcm 
^jfnfK Oileiitm concertantes mutuis occu- 
biaefalocribus^ alii voluntParidemypoflqoam 
AcbiUem iAieremiiTet^ i Fyrrly), alii autem» 
iPIBoaeteuiterfeaum. 

X*Srfwin.] Ulyfiem fiUum Laertis itbacse 
&DBticbii infularum regem, prudenria foler- 
tB|K Aiper Mtbera notum. Etitium tuee 
t^s aOBpe qota detexit ipfe atque ad Troja- 
Mi Mnn adduzit Acbillem, abfque quo 
olAtiicapi Trcja non poiuiflet. 

tti jyfina N^Uira.^ Hic fapientia, & vitae 
'Ataitaie incljtafy apud Pylum Peloponnefi 
<||ihB edacatosy jam fenior cura aliis Graeciae 
MMiiHHHLaiiiLmt «d expoditioneii^ Trcjanam. 
maftrtat AgametDfion dixiile, breriexpug- 
■rtM Hon, fi decem Neftor^i adefTent. 

S^ MaiUKaa reucer.'^ 'Ajacis lUe frater« 
^ttUA, Od. ns^. 17. A feq. 
^fAkMbr.J Vir pugDaciffimus, comes 
gyJi i» ODoa eonun ^ui equo ie Trojano 

f^ Mmmm psaque Nefeet.'] Tuo «^idem 
MinfiHifuj ft esperiere virtotem, iram, acref- 
fiKifeinoiMetieais» Hlc patmelts erat Idome- 
MiCkicifiQadbcit.DeeofQprayOd. 6.V.15. 

t^ rydeidet me£arparte.] Sopra Od. 6. Ty^ 
^^^h^kt^m XO»t Hir4Uus,'(kafiqui 



Jliad. c. dicitur Marten ae Venerem in piteU« 
vulnerafle. Unde ibid. Homeras ejus terociana 
comparat fiumtni omnia fubvertenti, ac leonS 
vulnerato» Non mirum ergo^ fi hic Tydeo 
patre, quanquam bono Ss forti, pielior tamea ac 
fon»Qe Dioniedes luincupetur. 

3i, Subihtti fifgies miliis anbeHtuA FefOoeM 
illum Diomedem patre meliorem ac luperia pa« 
rem fugieSy tam graviter anhelans^ prae mecu 9^ 
paTorOy qoem cervus lupom afpicieni* Mecbcfi 
vero» le^o mirare» quo docat carpendi ca» 
coetbes. £n Scaliger, Ex toto Galeno, inquit^ 
irofT intelligo quidfit fubUnis anbehtus. Verom 
enim fine Medicaf fcientice aut Medicorum ope^ 
1>ene intelligitur, copiosey & ex alto pe€bre an- 
helare cervum, vel potius, elato, & fublimiy ut 
fit, capite fugieotem» orcqooque fobiimemaa» 
helitum ac fpiritum efflare. 

fx. Non boc poUieitus tuee,'\ Intrepiduza te 
Aimlrom jadlavAras, CPari, Heleov per illicitat 
amores tu^e, Sc Meoelao totique Graeciae parem.tB 
unum oftentaras. At facile eft apod amafiaoi 
gloriari ) non ita apyd Graecos raptam perfid^, 
8c ultionem iuftam muUi miUte rtpetentft» OvidU 
Xpift. Paridis ad Heleaam t v. 351^ 

Jlfwc tamemtfimst, ingens eonfnr t ent •beltnm # 
Mt nribifnnt ^ures s9 neeatSes nmant. 

Nec plns Attidet anhni Mene/ans bnbtbk 
S^fom Farit, aut 4rmit amttftrendstt eriu 

£t quidem provocatos a Menelao Paris ad fia» 
gulare certameny vixque tandem congrenus, nifi 
ope Venens fubtra^us efle^ certe vidus occo- 
buiflet» cx Homer. Iliad* 3. undc ibid. Helenii 
inducttur fuam Paridi exprobans ignaviam, 9a 
Menelai^ ^uem prius illc C90twplerat« virtu* 
teii^ expcftgififuItaAa» 

^ IniciiKh 



44 Qt HORATII FLACCI 

Uiipt0».cbjftAchme$Tnj* ^racuiida dieiB profervt Ilio, 
^Hf^^Jrrf^AS^ M^ronifquePhrygumelaJ&Achaicu 
tTr^mt Poft ccrtas hyemes urct Acbaicas 
Ignis Uiacas doau)s« 



^dnifcndtt» 



ii 



ANNOtATtONES^ 



33. JraptndM iiemfrtfint Vk, Sfe»'] Achitlet 
#b creptaxn fibi Briieidea iratus, t pusal et bello 
luam clAflTem orotiaent, TrpJ2 q«idem f^tum 
aliciuandiii retardabjt, diemqne Troj« aa Troja- 
Bit ultimam diiferet s at ubi Patrodom tudiet 
9)> He£bofe pcfemi»tumt tum ad atnuif Se «11101 
^indidam oonvolabity pec ponet iram donec 
^dlorem liicnfium defenroreai ualcmn pro- 
Ikcmat. Virg. /Bn» z, 324. 

Pltmifimims dm ^ huhattbik tm^t 
pM^danidt : fulmMt TrHtffwk lUmp ^ «if «9i 
tfUrts Ttutrmitm, ^cm 



^ 34. Pttypm^l Pbrygfa Adm Minoria le» 
pOf cujos paia dft Troai, ac MetropoUa Tra# 

Aehilld.'] Achiilca fbrtiffimoa Ce^conuB» 
yel fuo nomlne apud omnes famofus. 

35* P^ ctrtns bytwtttA Poft certom anno- 
ruoi fpaUum fatif dccretum. Calchat togar I 
paflerum numero» poift annoa deceio Tfcjao' 
expugnandam dlrucndamque praedbterat. 
- Urtt Achaiau i^ UtatM domot,} Acl^a 
Greci« pars, Synecdochet (i(otdam lcgooit 
Ptrgmust dmttm 



O IXE XVL 



PAUNODIAAD ADMATAM PUELLAM* 



Cformosagtfietrict^tsfor. /^ Af Jtre Du! 
m^or, qutmnhutntfintmda- V^ QOem CI 

" Pogcsj^rs; 







ANNOTATIONES. 



Mctrom idem quod Od. 9. fupra. 

Quxcunque valent ad placandam iram> baec 
•dbibct Horatiui ad mitigandum ofieniae puellae 
onimun^. ScripieraC olim lambos aut adyerfut 
jfpfam^ aut contra matiem ipliua. Jam voleoa 
icdire iagratiaqicom ea guam deperibat» i. Fa- 
tftar fe peocafle : %» Noa per contemptum fe 
lecille quidquam» fed per iram, alferife t 3. Vin- 
didam offert. Porro quae fic, quaeqve vocetur 
amica illa non conftat. Graddis nomen reperi- 
t^ in quibufdam codicibm iofcripcum* Alii vo* 
lont hanc eiic Tyndaridem iUam, ad quam Ode 
Ibquena noncupata eft- 

I. matrt ptfhbri filis ptsUhriarJ] AiuqC 
fimdiim icripCaun dicaciter ante «b f|or|cip 

Mtffrr tnrfifRM ttrfior I 

Auicqaid iit : jam laudategregii puellamy (eieai 
limil fcre molieri jucondius eflo> quam forma 9e 
^cfarittidiM eofliwea^fiL |iiiiif|if yeij^ fft . ^ 

/4 JUl 0^::^^-*^^^-^^ 



Stefichoriy qui cum Helenam quaodam Siculafli 
lambia prolcidi(2ct> Apollinis Oraculo mooitui 
primus Palinodiam canenty oculorvn ufiu% 
quem amiferat, rece^it^ 

3. ^iam eriminofit enmfutf &e,'\ Crlmen f< 
adinifi^^pcenamquc fubire quamlibet, parataa 
profitetur j cjufque« quam la;fiC| orbitrio cunda 
pcrmictit. 

3. /tfa3^tr.]3ootenim lambici veifui ad roale- 
dicendum aptiflimi. Sicmt lamhnt at brtvi ^ 
Ungd conflae $ ita contnmelia ex parx/it initia ad 
magna proetdit s Suidas la^Zi^ttt Gercis» oft 
fuutdiSit injtdaru Hoiau ad Piibnea» 



Arthilocbum frofri» rabitt armavh Jmdk^ . 

Sivtjlammdp Sive mari Hbtt,} Ipfe fuum car« 
men maiedicum damnat igni vel aquap> utpti^ 
(uerit. TibuL i. i. Eleg* 9. ver. 49. 

J/la mttim raptd^ yakanns earminajfmmd 
79rre0 1 & Hffidf dtkm mnh a^uS. 



«va 



, . CARMINUM LIBERI. i6. 

NoD iDindymenel non adytis^quatit 
Mentem Sacerdotum incola PychiuSy 
Non Liber aeque, non acuta 
Sicjeminant Corybantes aera, 

Triftes ut ine ; quas neque Noricut 
Dettnret enfts, nec mare naufragum, 
Nec fievus ignis, nec tremendo 
Jupiter ipfe ruens tttmultu, 

Fmur Prometheus addere ynxio:^ 



45 

/ctf mAu pUeti Mristk^ Nm 
^ GfbtUi mtc ApoUo iuhakit^tot^ 

\^2 ^^if 'f^ cemmtvttf mec Bse- 
tbust Moui Coryiatuet tMf 
erebri pmlfemt atmbaia mcuuCp 
ficHt m^epa migumioi ^uam 
ttec gladiut tx JUyrio. cobi* 
btt^ wec msrt uaufragiit iufrm 
r«9l fi^^h ntcdira Jlamm^ uec Mt 
L J Jufiter btirrifouo fi^iore, Di^ 
ttiur Prmetlm fmnmrig fym 



jt N N r A ri o'N X s. 



4. AdrutHo.'^ Synecdbch. pro quolibet mari. 

5« Nou DiuJymeue, &(.] Ita «teTcribit vim Se 
.lapotentiamy ia eamque culpam omnem fuam 
tnadtxie (atagit^ at odium 8c coi^tempcum, quo 
ftaTiua nihil ad offenCun, Otanino abfuiiTe 
iaiii|iro«ct« 

DtMdpitiu,'] A PlftygYC flioote Dindymodic* 
bCybek, cojua ibi ficra persgebantur,<Sacer- 
4otefi)oe forore perdti memhra (ibi incidebant* 

AW adytit ouafitf ^e,'} Cboglobaca compa« 
miooe ine ▼ebejDeotiam cxaggeiat. Kec Cy- 
M^ ioqoit, fooi lacr^liculosy nec Apollo Phoe- 
Metforacolo refponfaque edituras, nec Sacchut 
littaAta $c Bacchantes in Orglia tarrofurore 
lDf4eat, qoanco irritatur amor amaiitum. 

6. hcoU Pytbiut.'\ Apollo Delphoa, qum urbt 
Hiffli Pytho di^la, incolens, ibique praecipui 
MkBs %c cdebris : vel ica '3i^s \ Pythone {tr» 
Mtt iaterfedo. Oe quo vlde Macrob. tib. i. 
•atvnid. cap. 17. Ccel. Rhodig. V^ 16. c. 19. 
Alex. ab Alez. lib. 6. cap. 2. lucolay infeirar» 
hfadqtt tc afflana meotem Pytbix tripodi infi- 
Mi in adytis aC penetraTibus cempli, ot extra 
fca|laf jamquf eothea, diviot loquatur. 

y. Km Liber aPfu^l De Bacchanalium ori- 
l^ iofioia, aberradooe. Vide Tit. Liv. tib. 
|f.aip.S.&feq. 

Hm acuta Sic feminat Cofybautet atra.'] Ne- 
qaetam crebris tSibus pulCinc Corybantev aerea 
ijrtili, com furiofi dlfcurtoot, quamira men- 
ica «arib motibut concuti;. Qorykantety Rhee 
farSadi» iidem qui Cxuretes, ex Strabone lib. 
A.ftLpciet. lib. 2. didi vet. i xo^c» laUa^ vel \ 
■«Mii, cmuibus Peto i item cafutj^ffo : vel a 
fc| i C i n ^ vel ufiidiMi quoniam adjuverunt 
tkmtk tn abfcoodendo parto. Vel l u^Mful- 
fe^ k fttepicum ac ibnituro reddere : quoniamr 
ttUeitt. cit. Pulfabunt stribut tera, U ex A- 
pA^ lib. I. T«S< ^opoo-i T«f ia-mlA^ cvti-' 
^909 Bafkt cfy^MS percutiebant : )ic nimirum 
jnnt iQurn ^gitum iu Creta quonJam occultijfe 
fruutm^ vt ^aturuift eum maiis mandertt adtftusf 
L«aK. 1, ^. -lic pauio" «ate } 



Tympana tentafonampabnii, fif 4ymhfati^^, 
Cottta^y raucifonofue miumutur cornUa tautm* 
Et PbrygioJHmtlat mumero cava tibia meutes, 
teiaque fr^tporgans viohUifgnafurmu 

Omnes aotekii \ Grcco ofigines panim fatis^K»* 
unt, & longQ ipetitai ac perperani confidae vide»- 
tur. Magis cert^ ad rem eft quod refert Diod« 
Sic. 1. 6.C. XI. Corybantat ds^os k CybelesfiO^ 
Corybante, qui faaa Matris Deilm iii Phiygias 
detulit ; quiqtie ab fe nomioavit eos» qua Matri* 
facriiiciis incumbcbant. 

6. Trijiet ut irse.] Nihil seque violetttiuB cA 
ac iratus amor, aut triftis, quJM k fpemi fentia^ 
friiumque' pra?ferri ; tunc extsema quarque tat^ 
diutur, atque ctiam tenUt ac raoliiur fsepios. 

Nequt Noricett Deterret enfit»} Pergit oitendetc 
frc pertinaciam, quam nec frangit armonim avb 
mortis borror } nec ignium aut Jovis ipfiut Conaii« 
ti5 fragor ac metus. Noricut eujis»] opdmi fcX* 
ceti enfes fabricantur in ea regione IUyikL Plia« 
fib. 34. e. 14. f. 41. ATwbi vtma bonitatem hame ' 
fraftatf Jtt in Norkitt sliubifTaffura, utSuU 
vione ofua, 

lo« Nec mare naufraium, ^c»"] Sic qui ad ul* 
ttonem parandam, vetad quierendum quod vefae- 
menter amat» eontendit, per marlt dilcriiiiina 
quslibet, per teia, per ignet intrepiduty ac cxo» 
velut impeto rapicur & properat ; nec uUa ua« 
quam reverentia, nec pavore tonitruum ac fuU 
miaum lecardatur aut deurretOr. 

13. Fertur Promttbeus, &c,] Amplificatio cH 
per amflenam-eauise difqui fitionem ; unde nempe 
hominific dominetur ira ? fabdkm^ue confingit 
vd intexit de Pfonetheo, qui formans homineaK 
variat ei indideritaffcdionesdiverfis ex aoimaa- 
dbus depromptaty ut vulpis aflutiam, leoois ira^ 
condiam ferventemqoe bilem. Scc CaaBus,] ^ 
<um in fingendit bnitit omnet natarc facoU 
tates abfumpfifret, coafhif efl demum e fiaguns 
aliquid decerpere, quod homini daret. V«d* 
Fulgent. M>thoIog. lib. t*cap. de Pelbeo. 

Prinetfi Lifff.J HvnLu, ^ui tjcaex «ixiUa $t 



<^ HORATII FLACCl 



^ifiriaMt MJfmrgirt fmrthnm 
fiie & Me 4eurft^mt pt^- 
ri nfftro imUdiffi vtbtwttwtiMm 
fitrtati» itomt* irmcynimTby- 
gfitmptrdidtt txecrtmdaftr^ ; 
Mtque extrtmMt prtehuH (Mmfas 
maximtt civitatibu$i la pror^ 
fus dirutrtntur, acmmtuhut ia» 
feftufu 0ratrum affhisrtt ju» 
ferbta extreitut, jiuimum rt- 
frimt : m ttiam ituputa ctrdis 
$td» i» gwuendJuvmMitf 



Limo cosufhxs particulani un^qaA ^ 

Defedam^ et infani leonis * 

Vim ftomac^io appofuiile noftrou 

Irae Thyeften exido gravi 
Strav^re ; et altis urbibus ultioifle 
Stetere cauike, cur perirent 
Funditus, iQiprirocretque muris 

Hoftile aratrum exercitus infolens* 
Compefce mentem ; me quoque peSoris 
Tenuvit in dulci juventi 

ANNOrAriONES. 



%% 

n 



Smo noii iecui tc cctera tnimantia conflttos, in 
%a caroen principatutn obtinec. Vide Lucret. 
!• 5. Diodor. Sicul. I. i* c i. &c. 

17. JraTbyften^ &c,'] Eflfcaus irae perfequi. 
Cnr. De Thyefte atque Atrao fratribus tam in- 
fanda in fefe inYicem perpetrantibut» ot Sol a- 
irerfacut retro converfus flt^ omnibuB auditum : 
^ jara di6him eft, Od. 6. t. S. ad fttvam Pelo» 
fis eitmum, qux quidem per iram perdita Sc con- 
lompta iftteriit txitio gravis feu cum Thyeftet 
appofitum ab Atreofilium devoraTit; ieu ci^m 
ob vitiatam uxorem Atreus execraud^ illa ra- 
tione ultionem petiit, &c. 

iS. Altis urtibui ultima Stettrt caufte, cur 
ferirent Fundiius,'] Interdum urbes expugnantur 
tion odioy fed quadam eas tenendi cupidiute : at 
com ira facit ut capiantur^ tum uitimi quoque flt 
caufa excidPiy irapellitque ad eat a fundamentit 
^rueodaa, ne quod Te^igium fuperfit civitatis. 

%o, bnpKimtrttqutmurit Ho/iile aratrumt&c,] 
Per iram vidor boftts non (blum urbes aliquando 
demofltury fed & excifis mcenibus sedibufque u- 
tUTerfis, folum arat, imprimiffut aratrum iis 
lodsy in quibns eraot muri antea^ arcei, aedef- 
^ue. Hinc iUud t 

Etf^tstflf ubiTrojafuit» 
Jkianiliusy 1. 4. t 555. ejus qui (ub ortum cauda 
ficorpii foeritnatus^ gravcoi inm A^vi^oriMp 
iu pneiagit t 

Aut fltrntt po/tat urbtif infmtreduOt 

Oppidaf & in domikus maturtu reddet arJ/lat, 
•Socraiss Ecdeflaft. Hiftor. Tib. 4. cap. 31. de 
Valente imperatore Conftantinopditanls ir^tOy 
keftrt minatum efle civitsti Taftitatem, adeoque 
ipoTfv ^aXfiy aAT* avr^f aratrumin tam irnmif' 
furum, Soieca de Clemcntia lib. i. 06. Itji" 
atrt ttlffit i^nemp inqiiit, aratrum vetujiii urbibuSf 
Mmcert pottmiam putat, Quem in locum.] 
Upfius citat Horadi locum qoem explicamus, 
aitque» mos erat ifte in eTertoadis olim urbibus 1 
tt ficuCaratrocondebantur,itaaFatropaciterfig- 
«ificiltat cxfciBdi j 9f£ui qtto^ut Mttteftiani^ 



Jurifconf. Si ufusfmBut Mtati lt£sttuSt, 9 
aratrum in eam inducitur^ civita» tffi dtfmt : ut 
pajfa eft Cartbago i idtoque ^uafr morte dtjinit ba» 
bert ttfum fruaum, Vide Ifidor. L 15* c ii. 
Ccel. Rbodig. 1. a6. c 5. Alex.ab Akx. l 6« 
c. 14. ubi non aedificandis modo orbibosy led it 
foaditus evertendis aratrum in^ud aity qoafi 
(egetesibimoxfuturasdenoureretur. Imoqoao* 
doque tantum eft odium, tantus ulcifcendi appe- 
titusy ut Teria aratro terra fale inipergatar, ad 
eam fterilitati damoandum. Qpod egi^ie fuo 
mfore explicans S. Hieroo. in Matcb. cap. 5« 
Ltgimusy inquit» in Scripturis urbes fuafdamiri 
viHforum fale feminataii ut nulium ifsjpfti germm 
criretur, Scilicet Judic. lib. cap. 9. Abimelec 
Secbemitarum maledtdti^exacerbatnt eorum ar- 
bem cepit, inttrfeBit babltatoribui ijms, ip/aft 
deftruhS, ita ut falem in ea difptrgtrtt» 

22. Cmpefct mentem,] Qoandoquidem i^tor 
tam ferox & impoteos ira cft, ut ad ultima qoaB» 
que preter jus & fas adigat ; quaefo obtcftorQve» 
ne ei indulgeas ; fed cmpefeat mtmttm iracuntm 
Nam & ego male me ipii indulAflTe jam agnofco. 
Uiide & mutare fuaro, Juveniliter in culpaol 
lapfus fum : nunc aetate fi^us fapicntiory etrati 
veoiam peto» 

Mt quoqut UEioris, ^c.'] Ex di£Us infert Ho« 
ratius idem reii quod habrt Cicero' ad At6c 
lib. 1. Epift. 17. Si fuidem itafiatmtris, & ir" 
ritabiltt animos efficttimorum Jttpe bomimum ft 
ffdem placabiit* j & efft banc agiiitatem (ut ita 
dicfimj molidemfue naturtt pltrumqut bomtdtit 
&, id auod eaput efi, nobis inter nos n^aftvt ia* 
commoJa,Jiv£ v}tia,Jivt injtprias ^t toitrawiatt 
facile bttc, qutwiadmodum fpero^ mitigabmmur* 
Sluod tl ^t/acias te oro, aui te uaic^ £itgo% &t$ 

%'l» In dulci juventa.j Qud voluptatb avi- 
dior eft juTenis, eo eft irritabilior, fi ocgeBtBr 
ca ad quat tnbelat, Tebementiufquc ad ulcif* 
cendum fertur. Id iibi csn^gilFe' Horttiut h' 
tetur^ atque lambos iu fcriplifl^ mordaces qai- 
demy dum non alia fuppeteret ratio fedaatf 
kmmma mmklizjmmm, Atnuncltu^* 

Ftrvor, 



C A R MI N U M L I B E R I. 17, 



<V 



f enror, ct m ccfcrcs lambos 

MiGt furentem : nunc cgo mjtlbus %$ 

Mutarc quaero triftia, dum qiilu 
Tias recantatis amica 
Opprobriis, aaimumque reddasr [^'] 



Mtfw* 4J cku UwAm \ 
dum adKjrit. Jam vtro ^ufif 
Virtere dira /uavihHh fndn 
retraSaut ctn/iais^ mih\ fm 
prtfiia^ «TfM 



ANNOrATIONES. 



k metmt ft fefipCmm p«0icetnr, «t <{oafi 4e« 
hac qa« trtftU prius ft acerba iaipfesat, Nan 
fMd tittb. )• Od. 14. 

Limt alkfcns animt eafiUatt 
litiam ^ ruege cttfidss, pr9ter^er» 
Nm ep b§c/errem caTtdiMs jmvami^ 
Camjak PUaco* 

«4. CekmlMe^] Pes eitwSf ad Pifooest 
&■ food fictle iocurrnt feu prooipter frequrntet 
^kiii brefct in pnrit lambicit. 

i(. Dm wilhi Fias recawtatis awncoj ^r.] 
Bwm, id efty iBodo tn quoquedefiAM me Uccraic 



fOQTiTut 9i 6\Qrt probrofis. Vd potioSy /vm^ 
id efiy donec mihi defintt etTe inimica, cum mm 
viderit palinodiame anere : donec igictr mDli^ 
priora opprobria recantanti, ^ mitibui triil(i| 
nttani^ fiai amica» non ceHabo tibi fuppKca*«y 
iii^tjafcri^>ete>atqoeomni radont «ainHMB tuuoi^ 
dcmtrefi.' 

ftS. Awimetwe^we rwddau'] Hinc videtur figoifi* 
care Horatius, extitifie quandam olim aroid* 
tiam» quam vent reparari ^ proindeque oon ma« 
trem pueUff iftius, (wA ipf^tn poellam XambU^ 
dideriit ywiienirtm i«telligei« opoMre. 



xvn. 




llSj y ^ /V w jjewiferahs:fiaiejer^idd,wntif» 

. .« 1.^ ..<» « »l(..4.M >^ r?*! J^i^itntiSf cUra periculum ^ram^ 

. n^musarbutos PJ ,*,^er>«rtf«,>«r^ ^^ 

I^Ksnmt lateotes^ et thyma de?iae 6 x^0;«r^<i/«0f<«i:rM^-j£j««i% 



U<^/j 



/' 



^^Aea.*-^^ ^I^OrATIONES. 



I idefli ^nod Od. 9* 
IfaiVQlgaria d^^^ionum oioamenCa con6net 
WcOfc: ealcdory coilige. Jgweam atfiatem 
defm£i cafeUis, phviefywe vetitot. Olewtis uxcres 
oivtt. itaniaks iwpi. VJIicee cuhamis faxa 
imdw* SeMgm carwm mawahit epulewta copia ruris 
^mm» tLtdmSa-vaUis» Fide Teia Lahrantu 
ff^MVb L^haim imweceus» Irtccntinemus mamus* 
trsta v^isy &(, 
Faual agtciles Dii curfu faltnqoc 
^baindeque c»riftia pedibus fioguntur. 
Mmtat LyceoFaunus,'] Hypallage, 
r A£ivr«r I««rr«irf/rj Sibinorum monte, 
■l^Sldecivt fita eiat Horarii villa ic fuBdui, 
^f»Jplecaitio£piftobei6. lib. I. Hujus 
"" a<fe<ic amtmStacem, uc eo f^pius 
^Faunos, fcu Pan Deus Paftorum, 
ttHbfrfdem Lytaeo Arcadi» moote fibi facro r ' 
4M fM Koo^t pnelemia quicqoid noxioai 






ilates. Columell. lib. 7. cao. 6. CaffeiSt mm^ 
^fiftf fid wiagis /rigus. Ventum eciam coai 
tepore humidum (qualis Notus) auioiaritjta 
qoibuflibct, autumno preefcrtim, efle frflifiioi 
ncmo neCcit. Virgil. £clog. 7. 47. 

Salfiitum puori d/ewdite» 

5. Arlutps Slgerruwt latemtts & tiymaA Gro- 
ta fibi paLula. PHn. lib. ix. cap. n.frmtieww 
edoratos appeti qoxrique aeapeliif, (eilatur Viic« 
fidog. 3. V. 47. 

Dwlcefatis tumor, depwlfis arhwtus Uedlu 
Geor^. 3. V. 300« 

Juheo /romdentia eaprss 
Arhnafs^ere. 



Arbucus, Gall. arhoi/er^ Aogl. I^^^^if^ecftt. 

^J^ ptidem fiiit in deliciis, quod nsifitfLTnf' 
De/enSt refaidm (opeffist ^^-1 trondeS lauro, fruaus ceraiis aeo abfimiles, pcf- 
a gKgibos, pcilificrafqut umpe* ftiu Vide CoiMieU. cit* 

OWtis 



4« 

tm^ mtftit -tthhft widet i 
fmnid$nn^f 6Tjm!sri,fiunfi 
<g«t iikii r^tmmt wdietf ru- 
idfwt bMMd aJperM nKmtii 
VjbtM dkSvU* NuwdnM mt 
fnttgtmt i PlttoM mea, Ptcff- 
qui Pbtent Ifumimhui» liUue 
tiii btraH etmu fiuet ufatim 
dimes ahtmdaatia fum agre* 
fium. J^ frefuadd in etn» 
'•aHtfu^et ardtrtm CauieuU } 
gitrJafuiJtTd edutakii Bent- 



Q, MOIlAtll frLACCl 



Jt N N i 

f • tkuHi tunM mariti.] Caprae capri^e 
gnvem enittuiit pdorem. Unde ii protdrb* 
Kreum okt. Vii|;. Eciog. 7. v. 6. 

m^mmDum tenerat defeudo djrigort nyrtts, 
Firfrregis ifft caper deerraverat» . 

9» Nee Martiales bteditia btpoi,] Martii in 
flvtela dicuntur effe lupi, utpote rttpaCcB ac «io- 
leoti deprxdatores* Virg. ^neii. 9. y^, 566. 
■ 11 1« I M I III ^^num 

Martiusttjiabulisrapuitbtf,us4 

AUudit fortaiTe Poeta ad id quod aiant tem^om 
luifle inPartbenio Arcadic monte facrum Fauno 
Xeu Paniy quod afyium erat pecudibui infequen- 
tet leones «c lupos fugientibosy qui quidem eo 
«dire non aodebant» 

Beedirta,} Magna de ea ?oce contentio. Q^i- 
im tegunc beeduln» Kam inqmynti ab bteaus 
heeduhs & beeduleus : ficut ab binhuSf binnulus$ 
e0c btuunieut» Afii bteduBie vel beedilite ex mem- 
branis aon paueis : licQt eoim beedile, », fic Sc 
beediiia^ ee, didtur.* Ego ex Lamlnoi Mureti* 
^ue pUcitO) niliil cenfeo mutandum in vulgata 
le£tione» nt pei fitlonioti pro Choriambo, certe 
Uixf^f* Itaque> de metro noo ampliui lbl)ciri, 
dicamua ^Ar</^tf| bederum fepta vel itabulty 
^necdochice poni pro hsdii, 

xo. Uteunfue duiei, ^r.] Gi^ei recuri paf- 
cuntury utcunfue, ubicunquei quandoconquei 
£mul atqoe fuam inAat fiftolam Pan (eu Faii- 
HHi qui ex Virgil. Eclog. 2* v. ^t* 

Pan primus eslamos eerd tenjungert plurtt 
Xuftituit I Fan turat avts, oviumfue magifires* 

Hinc nrd oroteftatem ac prcfidium Nttmioit 
oftendlt^ quod Tel leTis ejua fiftulc fonui fugat 
4(averUt n«xia quvquc» U fecoriutem prcbcat. 
Tfndarhl Hanc cfle eandem qoidam ▼oluot 
••oam in Epodii Canidiam vocat, & falsi pro- 
Kuidjt^ Cra^diMO au(c« viM» pnKfdwtii ift« 



Olentis uxores maritiy 

Nec virides metuunt colubros^ 

Ncc Martiales hgedilia lupos, 
tJtcunque dulci, T^yndari, fiftuhl 
Valles, & UfticaAubantis 
Lsevia perfonuere faxa. 

Dii me tucntur: Dii^ pietas mea, 
Et mufa cordi eft. Hinc tlbi cojwi 
Manabit ad plenum benigno 
Ruris honorum opulenta cornu. 

■ G inlreduAlvalle, Car*cul«( 
Vitdbissffiusi &%d€|Teii/^ 

6 N ES. 






fcriptiooe plerifqoe in codicibos ^{rpetTat, iShtJb' 
rdm ut oftenfam mittget ; nunc vero fibi recon- 
ciUatam> in fomue cammendationera Tyndar7-k 
dem nuncupati quafi Helenam alteraAr^b pol- 
chiitudinem» atque invitat ad rufticadooem ac 
delicias apod fuum io Sabioii foodum, ad moo- 
tem Lucietilem, 

XI. V^cee cubantit.'] tfftica rnoTW in Sabinis 
leniter dedinans hominis in(hr decutabentis. 

1 3. i)ii mc tuentur*1 Quafi fibt ipfe applaodenc 
inferi ; fic me tuentor Dii» quotum laudes verfi* 
bu» meis pii celebro, ipfis non iogracas. CootiY 
veroy fi qiits Numioum coltor non fuerit» hunc 
injtgnem Ucet atttnuat Dtui. Ut fcribit Od. 34« 

' hvjus libri. 

14. Hine fihi efia Man/Ait, dfc.l Ex ams»* 
na hac vllla mea, cum adfueris, O dileda Tyo- 
dari,coUiges frugum omnis ge^eria copiaou Hi 
funt 6nim ruris bcnores, 

i6. Comu,] Alludit ad copix« vd Amahke? 
ccrnu fabulofum* Sciiicet Herculcty ioqaiunt, 
decrefhim, vi£to Acheloo, coroo Fortunse dedit, I 
quoillabononmioamium abundantiam promit 
•c elargitur. Porro ex Euftathr in Periege£> 
Dionyf. Amalthea fuit vetob qusdam avaia 
mercairix, quae nummos beni mukos ingefierat 
in comu : quod Hercules adeptus in voloptates 
ac genium liberaliter pxofodit* Hinc ver6 fi* 
^uUe ic commenta vulgi. 

17. CanieuUeVitabis tejhis,] Kozios ardorec 
TttabisfidcrisiftiuSfexopinionevolgi; oooenim 
ortus Canicuis Kftom facit, fai Sot Leom 
jon£!ttSy neope fub finem Jolii/ ad ufque Ao^ 
guftidiem23. Dies Caniculares vulgd^ hidcqiic 
morbi fireqoeotes U accnimi. Yidc plu^a in^j/ 
Mb. 3. Od* 13 & «9« 

18. FideTeiJii>iees iaborant€t in nito, 9e,] 
Canubis Lyricoa verfus Se amatorios ad modun 
Anacreontis oriuodi ex urbe Teio in PaphlagO' 
nia, apud Afiai^ 'Miooicm. Vld, iib. Od. 9. 
€t Epod. 14. Dieet laborantts in uno, recttaM» 
WlRai df «oiori^tts Peoelopes uaoris, & Cincf 



,> _ C^gMIjnUM LIBER I. 17 

PcockpciH vitfdGique lCircen^ 
Hic innocentfs pocufa Leftii 



1 pocul 

Duces fub u^nbra^ nec Semeleius 
Cum-Marte confundet T4iyoneu& 
Praelia ; nec metues protervuin . . 
Suipe^ Cyrum, oe roale diipai^ 
Incontineptes injiciat manus, 
Etfcindat hsere^t^oi cpcoaam ' . 
Crinibus, imm^itiaM]ue veftem. 



4i 

20 ^ drcai fulgidam prc eodm 

JoiicitMs» lUic itmaxn Le/bii 

- JcypbosbaurUswumbra: mqtte 

[' J furensSmelesfihuscumMarit 

pugnas mifcebtt s nifue timebis 

Jajficiwem trtart pHulanti Cf^ 

ro, n* tibimhumi eefst^fi fWBir<J. 

2^ pcramis manus aeibibeatf frsn'-^ 

f tf/f M ctrollam imf^Jitfm ca* 

, fimsf & imaMtm vefHmtnm 



jtNNOrjrjCNES. 



tmioe^TijBoCe illlQsveneficsr, erga unum & 
tuabrm Ulyiiem. Lahorantes,tmorptabekcnMt 
anore certiatefl; Vide Lil. Gyrald. 

to^Vitremmfiit Oceff.] Inllir viin altldaiDi 
%kadpnlein, decoram} fpecioCim* 

S I. Hic imuctinis focula Lejbii^l Epulaberis 
ecua liilariteri^ jucunde : bibet nempe vinum 
mtKoamt ^ Leibo /E^\ maris iorul«y hodie 
MmJbit t ob ccnuitaiem Don btdeoSy nec teiH^ 
caMcaput, Doc pedus inflammant,nec adeo im« 
pelkas ad rixas : quapropier nun cwfundtt cum 
Umtt Bsabnsfrttisa» Vinum faccatum hic ali- 
^ CMumBUcontary quod fit magis ad muliertt 
tfwMiac palatnm. Scd quid opus ? cum lale fi( 
1« ft licftiam, quo nuilttm fotti Jmsvitts i cut 
itftiif impcrtivitBacchuSy ideft^ immunitattm 
ae mtnmfiam : qood nxTafO^a^ynf tttanans nt\ 
Sm^ tmbrofiieqiit frofJMs quam viito^ veieres ilU 
laftttfocanmCyapud Athenseumlib. i.qip.a2« 
k%^kc Vide, fi Yacat» apud Gell. x 3. cap. 
y kpidom Ariffotelis acutumque de Leibio vino 
jafciii»^ qno fucccfTorem foc diattibae defigna- 
litTheofhraaamje Leibo. 

tt, Jitc Semeletas Cttm Marttt &c^ Nec bi- 
htB ar.^ma^ definet in pugnas ac rixas. Se« 
XtttefiCusBacchuS: ea porro etiam Thyone di» 
Ai« Sec tatpen xn^cTbyonctm hicappeUari cre- 
datiCmpUiribas: aljas Idem bisperperamdlxif- 
ftttntioa. S«d potius a dp» ferveOf injanio, 
iuftlKjbrtry ioteliige violeotum, petulamem; 
Ac^^VbeDiodoK. Sic. i. 4. c 5. Id eft> vinum 
i|ri1iinGeDS ood crtabic eWicucexD» nuUafqut 



proinde contentlones ac certamina Marti proprU 
provocabitj Nam tm wfotna U t3 fudutiv. A- 
then. lib. 10. 

24. Nec mttves prtttnmm SufptBa CjrnM.] 
Cyrus ifte Horatii rivafis» Tyndaridis auiem vel 
amicus^ veietiam maritus oon bene cum ca cqo<^ 
fi*ntient. Quiquidemfirefciflet.cumaliotamiri* 
ariter vfrfari, faiaod SBqoo tuliiret animo» fed cc<* 
(otypiapaccenfiiSy aut veint in foam manus inje-> 
cilTeCy autetiam verbera iot^ntaret, rupta convW 
vali ccronay hcerata TcAey ultus adulteriuia 
q«od r^fpicaretur. 

. . »5»^Mi/r J//|^ri.]^ Viribos impari ad cefiflen* 
dum rouique declinaodoi. Vel moribus plaaiit 
diverfisy u^ Tyndarii lepida fa|Urifque fuvit^ 
Cyros ^iAi«« mo^us acferox } jinde noo ferae 
(jos ingenium ac vtvendi inftituuim* 

26. fnjiciat maims»] Jure fibi vindicans quod 
(uum eft ubiconque iqierit. Qi)<^virejus fuiHei^ 
iodicare videtur. Numqoid enim in alienam tan- 
tum aufus foerit aliequsy in liberana liber? oi(i, 
fi>rte vis & impetus eelotypise figoificetur Dlins» 
qui ab amica fua alium amari inteUeic^it : quique 
nbl temperatey feque continere haud queat, c^nx. 
Cpulantemcum aliovidetityquiopugoasmlfceat» 
^aronamque ex more conviviorum capiti additam 
4^icerpat^ ikec veAibus parceniy utquocunqut 
modo fuo dolori fatisfaclac* 

18.- Ifamtriiamqut wjiem»'] Quid enim pecca- 
tity quid malc meruit veftis machae vel infidjc 
aqDauiej ut ab ii4(q«qW^poqus 4ig][ip44W ? 






-M 



•^ 't>D 



s^. 



Q^ HORATII PLACCI 



ODE XVIIL Ad Q.UINTILIUM VARUA^ 



U/um vini mdetatum tommendjM* -^ 

Vsn, •uSam ^ri^im •^TULLAMjl Varc. (acralvTtc^pnibifcvciTl 

ra«rrft «( "»»>< ^^'^* Circa mite lolamiTibuns, cqmcenia Csltilu) 
S0hm enim cu9&a m^ Siccis bmnia namjdura Dcuslpropoftiit I heque ) 
f::trlr.L7. i^^. Mord%a{;ier|dliruVunt|{iP^^^ ^ [^ 

epoc», f«/i mcimmoda betU Quis poft vina gravem|mnitiam/aut jpaupeqgd 
fvtamrautpaa^tatUr ^ ^ tr^at?[ L .^!Z2U,-(^ ' --7^--^ 



MetniQi idem qnod fbpra Ode 1 1. 

Horatias Qumtiriani Varum mooety ut m- 
fnlom Tcl Reipobnc», veL Kterirum ftiidiura 
«fu vini temperet moderato. Quit Ver6 ille f 
Videtur ccrt^ is qocm in Artel^octict cele* 
lirat velut optimum Jodkem ae cetiforem Poew 
matom. Epift. adPifones, ▼• 43). inreriptio- 
nem tatoen bujos Odei hM$m aflTerit MarcT« 
lius, vultque fibi ipfi Horatium loqoi» ficot Be 
Z|>od. 5. ^ 17. Adde quod abeft illa I pleriC 
que membranis. 

I, I^ulfamt Vare^Jacri vrte privtfewris rfr- 
%erem»2 Metmm panter 8c fententiam butua* 
tns eft ob Alcleo : cujut apud Athen. tff c le- 
•gontur: Mi{Ht fiXXo ^vrti/tfiff wfSrtM Mv^prf 
i/btriXtf. Sacra •vfVr, Baccho nempe coniecrata s 
^el quia tlbationes in-facris inde fiebant. 

ft. Mittfiitim,] Plin. Ilb. 17. Cap. 5. Of^tma 
4erra efi fuee ^ccatvr tulla \ tenera, ttmperatet 
vhertatity mcirn fadiifque cuiiur^, nec maJidaf 
recjitjentj poji 'vem-rem wtrfrens, Ibid. Optlmue 
arer efi ad radicem mcmium, pioni:it tn merim 
dtem excurrenie^ ^ui tctius efi Itaiidt fitnt ? eii 
Catone Itb. 34. cap. 5. Columel. lik g. cap. 
2. & Hb. 3. cap. 1 1. 

Tiburit ] De ca urbe jam ante ad Od. 7. ho- 
4ie T/w//j fita eft ad fiutium Anlcnem» ta 
Sabinorom confiolo, finguUri vero gaudet aeria 
temperie. Hinc fbitaire mite Jolum appellatur* 
^tburtet originem muito ante Romawe hahent, 
Conditor eerum Tihurtut, ^uem JUhtmfiiiJ/e trat 
dunt Amphiari, fui apud Tbehat ohierit uud 
eetate ante liiacnm heiium. Plin. lib* i6. cap. 

Mdeenia Gsfi/i.J Urbem Tibur iteroiD defig- 
liari aliit verbis nont : quippe qotm opera CQm« . 
muni coQdJderunt Ampbiarai filli (res, Tibur- 
tut, Coras, Catillus, at de oomioe fntnt 
naiimi natu appellamnt. VirgiL if&nead. 7« 
▼. 670. 
Tam geminifrarref Tthurtia tneewta iin^uMnt^ 
Fratrit Tiiirti diffam eogamine geutm» 
^yiujjue, eeerfue drasg^ArghfS Ju Kmfm *. 



Repugnat ferd Theod. Marc!?. eft. tom qn^ 
bit idem perperam diiiflTet Horatiua| tum qnod 
ex Senrio ad cit. /Bn. locum. di» quoqwK 
orbes «b illls fratribus cdtficafse refemniiir s 
contenditque meenia Catiii, tfk montem C^ttlli. 
Catilus autem, feu Catilhts, Arcasy dafiitEvan.- 
drl prapfc£hi8 ! Tibur, qui & Tibumoa 9c Tibns* 
tos, ejusfhiterfuit. 

^ 3. Siccitomnia nemdura, &cJ] <^i oatar& 
Vinofi, funt plemmque hHaresi nolliqtie ai4 
falde exigoa cnra tbrquerc <e confueveraot \ 
rontray fobrii ros penitorcenfideranty atqoe hinf 
foliciti, d'fficile9, ac mord/i ^t foleot* Qum 
dura Sc gratia his efte notum eft» qoe aliit^e^ 
tta. Sicnt enrai omnia (ana fanisy Bc contra : 
fic trifti Ingenio pracdttis' triftia funt omDio | 
tseta verd aut faltem parum molefta qaaelil>e% 
jocofif ac reftiTis hominibus. Siccisy vino no^ 
madidis, fobriis, jejnnis. Plaut. in PersS, yamr 
diujafium cflt. cumhihimnss inmitjicci fnmnu 
TuiU contr^RuIlum In Senatu. An comfiB^ 
ficcsruue^ am tnnoienterum Jomma nndemtw | 
Peif. Sat. 5. t. 163. 

Anficcit dedecnt thfiem Cognatit f 

^ NequeMordaces aliter diffupunsfoiicitndstm,'^ 
Lib. Judic. cap.. 9. Mufium Dte & hmmtuhm 
teetitiam dare foiet* Prov. 31. Oatevinunu tif 
gui amaro fnni anima : bihant, & ShiMfcatetmr 
trefiatit fuett &t doiarit fui 'smn ampHus rcosr* 
dM/Kr. Pfalm. 1/^3. yimtm iatificat car butmu 
miu 

g, ^it^pofi vinagravemt &c,'l Anacreon. 
OT«y heU^oi iio-f xflfli iShtai fdiftfAnUf Cjv^ 
Baccbut adyeneriti derminni curet* Tibul. Ubu 
i. Eleg. 7. V. 41« 

Sacchus &e^iceide mtanno cenfeBa iaiarm 

PeSora trtfiiti^ d&ffSutnda de£t, 
Saccbnt & affiiais reqtuem mortaShns afarf» 

Senfiu Horatii eft; cum qula fe plufculun^ 
y/irm eshila,-«vit, tum nec meminit laboriiiBy 
«|C pg^tttdiaci (imt^ti imfiioctCar hilariter, 

Quhi 



CARMINUM LIBER I. i8. 



5^ 



Qm noolte potius,! BaccHc paterJ teque dccensl ^«'^ n^niem^z"* Saabe pa^ 

At, nefqui^ inodiciltraniiliat|munera L^nJ 
Ccntikirea monetcum Lapitnis rixa fuper mero 



nutf yerum eniwuete pugn^ 
Ctntanr^rMm adverfus Ltpiiha» 
ittter potandum eomwiJ/'a doeet. 



Debellata; mooet Sithoniis non levis Evius ; ["] '^rZ^JZJrtr^f^:!'. 
Ciim fas atqde nefas cxiguofine libidinum lo cbniibracibuigravU.^ fuanda 
Difccrnuft avidi. Non cgo te, candidc Baflareu, voiuftatum cup,diiicuum ^ //. 

I , ^ c» •" /nitf/fn par^o dijcrtmine Jepa" 

rant : Baccbe fincerty rrn 
ego te repugnantem exagimifo :, 



AlfNOrjTIONBS. 



Bricchi gnoDera Uta^tt,^ cantiunculU animum 
ftczeac, deitntique VeHere^ fev non indetora ant 
ia«ciittka£efilvjtue. Sic aiunt Catonem Uti- 
eititwi cumamicis ad auroram pcrpot^ndo vigi- 
^aSk\ ^ood exiftimaiet vini potu largiori^ ani- 
atffl rcddi bibrioremy ex PJatone vidcltcct. 

7« At^ ne fMJs medici tranfdiat, &c,'\ At vero 
krtmiwn io pfious illudGrxcoram fAAhviyat 
M^d wimist IteiDy qood mooet Plin. 1. 14. 
c. c, Nee virihms eorforit aiiudf fi mcdi^ auifi, 
wim^ t£C a&md perniciofins ^finoyfi modut ohfiH 
Aiie^iittUocjdeSylapienti^ claruB, ad Altxan- 
dm ^fp^T rcrlbcbat intempecaatiaro ejus 
a|ibcns: Vmsim pmatumSi rex, wtemento te bi- 
tnfmgnimm ttrra* QjjHios iUc fi obtempe* 
tafi^ pcofe^ amicos in umulentia noa intere- 
mitx» HaOenos ritniua. Bellefuo mo c Apu;: 
ieiai FUar.^ Fma ' crateta pertifef adfitim 'Je- 
fods adbUariraumt tartiaadvoitiptajcm : quar"^ 



¥adm/tmam, Vtde Athem 1. s« c x< 



U 1' uSi 



dejvwbos ^exDulentis triitmi (ieoa vgare cce- 
dnicibas£ac^hiftDria:qoamquidem haod a vero 
stiMB probit OJiaaboiuis in dlAum locnm, 
Rideo, Menefithetis, Fisirai reBi uienttkvs Dii 
mnfiknatfiemmmmbmmm, itttemftrantibuijum' 
mnmmhm,&c* 

8. Ceatanrea wmaet evm Lapitbis, &cJ] Ceo- 
tauitSteialiae popoU cnm fcaUIenc ad nupilas 
Hrid^ principia Lopitharum, propemoniem 
OlyapaminTlicflaliapaiiterdegeotium 9 vino 
fiB— dicr hyifto» in foroiem ac Jtbidincm adi^ 
ia»aa ooptam Hippodamiam rapere, vel, nt 
icnbottt aliiy Lapttharom uxoribos vim inferre 
;. Unde graris pugna, caedefq; Con- 
ifercofnosom. TulL in Pjfoocm,c*io. 

ils tpna tu iltis ReiptiblicetluffibnsJympO' 

£ fnafi aHfmad Lapitbarum aut Ceutaurorum 
n^^vmm ferebatur* VjjjiO vid. Metam. 12. 
e^Skbann M' ^'' «Mmt J ^P^e qooque 
^ re^m vtni ufiim docet, ^ui populis 
^i^^aciie partcm in€olenttbus,qaK Sitbvnia 
f sw Tlir Thracibefq oe univerfis infenfus U uU 
f^ ^ quotiee iUi fuit abufi mnneribus, ni* 
^ un^n in^nitai, indeque in flagitia rnunr. 
^^^^Odeo 27. Apod Athen. 1« cit. Eobolus 
Vi^c^n fiogit k^ucntcoi i 7ria ego potuia 
UBacc^ 



tantum mifceo iUis fui fapiunt ( uuam fanitatif ; 
alterum vo/upiatis : fopons lertium. £>uo fuidem 
epotOf ii fuot dicimus fapientes, doir^^n J/lc reci'. 
fiunt, Ptfiea iierc fi fuartum ftdditur^ ncr. ej} id 
amplius nofirum, fed prcttr-uja j fuir.tum v. ctfe' 
ratioms ; fextum petulantit coKefiiiti-nii j fep'i» 
mttm macuUrum & vulntrum \ "iavum ap^ antO" 
ris : nceum iracundiee \ decuuumfuririt, fuo pro- 
fiernantnr fui bibunt^ C^c, , 

£a//M. j Jta Baccbus eft appeilaius, vel a vocs 
B<«cchantiuBl|uor, vel potius cx coquod euro dcr* 
l7cIlatisfortitergiKaQ!ibcsrcvertcntemJapirciiic 
afiatus eft : su vlt* eugefili, ^ 

ip» Ejciguofiue liWdtnum,'] Per fas & nefaa 
voluptateiquxrU &coaie^atur tcmik'eatus, ac- 
cenfa vino libi<^ine. Jovenal. S^t. 6. v. ^99. 

•^^luid enim yienut ebria curat f 

1 1. Non ego te, candide Baffarcuy t^c,"] Q;ia(i 
diceret t Thracei & Bacchajites, ipcclo/u lacro- 
rum prirrextu, cum celebranr Orgia, infjr.dn 
pleraquecoromittuntultra niodum puti, te qui- 
dem invitOi O bonepaterBicche; at ego fanior 
iJlis temukntiam vicabo, ncquc proinde pupter 
autconira Numca tuum quidqu.mperpctrabo^ 
nec le irritaboebrius, necindccoreagiubor^auC 
difcuiram fuciofus. 

Candide BaJfareuA Simplftx, spert^, veraju 
Tibull. 3. 6. S. 

Candide Liber, adtt^ 
Itero, !• 7. 46. 

Candtdior fempery caudidivfue wm* 

^fiareu.] Vclobtunicame pcllcvulpinj,vel 
a calceamento,qo»Ba9-0-<(f « dicuni ur: vel i^ talari 
velle apud BuOanim Lydiw locum confici folitas 
quorum ufot in Or^iis. Alii aliMquoquectymo* 
logias commintfcuntur. Tibull. i. 7. 46^ 
Fufa fed ad tenerct ItUea palia pedes, 

N§n ego fe Invitum fuatiam*] £t6 videntnr 
hsec fati» intelle£ta ex iis quae ante dixi ; am- 
pltos tamen esplicantur, enodanturqne allaia 
ritu vetcri Bacchanaium fcu Oigiorum, in 
quibus Thyades feu Bacchie fsKra movrc di- 
cebantur; cum furiofa: hi? in feftlt cuifiianTs, 
thyrfos quaierenr, ipfumquc Bacchi fitnula- 
chrum loco fiio motum circutrkfcrrent, ac vc.uc 
invitum temulenu» facxificulx ex/jiitarcnt. 

E a O D E 



52 



Q. HORATII FLACCl 



n^q&efrapram in lucem shfc§n- 
{tif0foiiit drverfii, C^mprim 
/flra cymhaU cum Pbrygio cor^ 
mi,^M^e cmitatur obcacatusfut 
amvr^ stqae arr^geintia fluf^ 
fuamfaiis effergui inane caputy 
& fidet fecretum prodens, vitro 
ftUuctdkr. 



Invitum quatiam, ncc variis obfita fix>ni|lKt8 [7'] 
Sub divum rapiam. Sxva tene cum Berecynthio 
Comu tympanayquae fubfequitur^cGCCus amorfu], 
£t toUcns vacuiun plus nimio gloria verticem, 15 
Arcafeiique iideslprodiga, pei|lucidioi|fvitro.| 



jiNNOTATICNES. 



Virgil. JBatii, 4. ¥• 301, 

Sluali» commttUixttfdfacru 
Tbjasyubi auditoJiimuUnt iriettrifa Baccbo 
Crgsa. 

Catull. 62) 254. de jiQptils Pdei ac Thetidii : 



"Ljmpbatd mente funbamt \ 



Enfoe baccbantes, Evoeeapita infieffentes» 
• • • • Pan teffd fnatlebant cufpide tiyfoi. 

!!• Neevariii obfitafronJsbui^&cl Non te- 
mere pervulgabo tiia myfltria» aut fecreta rcTe- 
]abc : alludit nirrinn ad Oi^onim mofcm, quo 
iacra Baccbi io dSdt condita, hederaque te pam- 
pif^it contida, e templo atqoe urbe in montet 
agrofque exportabantur^ C^IL cit. t. 2S9» 

Pars obfcstra eavi» eelebrabant Orgia eifiis ; 
Orgiaf qum frufira eupiaist audire frojani 

Tiboll. I 4«. 

Et levis pccultis eonfcia cifiafacris. 

1 3 . Stib divum. ] Vto fub dio, vel fnb dium^ 
,d cft, fub ccelo, quod Gr^i ^ vocant. Varroy 
Afcon. ifi Verr. i. id eft, ex arculis 9t ciftts non 
ntraham tua facn^ qoae forai & in poblicom 
^ram. 

Sava tene cum Berecpitbio.'] Contine cymbala 
JC coinua tua apud Berc cyothum Phrygiz mon« 
tera in facrlt adhiberi folita, quibus ad furorem 
fACJtiirtur iacctdotcs. Porro illaduo jungitHo* 



ratjui, ob affinltatem facrorum Bicchiy & Cybe- 
lae matris Deum, quae Berecynthia inde nuoco- 
pater^ paritin' ut &\fupraOd. i6. v. ^.acfeq. 
Senfus eft : a me ooerce ac depelle ebnetatemy 
infaniam, fororem. Catull. Ci^ %. 6i. 

PJartgebant aVti prectris tywspana pa/mitf 
jlut tereti tenuei tinnitus erre ciebant s 
Afuiti raucifinis effahant cornna bombiSf 
Barbarafue bornbili Jlridebat tibia eantu. 

14. S>uee fubfcfuitur ceecus anmr foi, flfc.] 
EbneCatem nempe feqnuntur multa mala, quo» 
rum alia iam propofuic} hsec funt rine, conteo- 
tiones, fl?gitiof« libtdinea fine uH2 cojufqoam 
reverentia. Alia vero jam etpooit : qoae funt 
^Xauria, (uperhia, loquacitas^ arcanonim proii* 
tio* t 

Coeeui asHorfutJ] Congrucnf epithetum s nihil 
enim tam impeinc in erroremi quam fui amtr. 
Hinc Toll. ad Atticlib. i^.Ep. 13. NifiJM 
m tommunit ^\»vrtu dectpit, Etde Offic. hb.l. 
n. 91. Tflfef noi ej/eputamus, mt jure laudesimr 
..... tsmbonaneiinpatiopinioliibui,turpiterir' 
ridentury & m maximss verfsntur trreritus. 

15. Tolleni vacuumpiuSf &c,] Vana gloria- 
tjo, qua homo inaniter fe extollit pradentia va^ 
euus. Q*Mxl p|pri(()uepaftSm, at nemini freqoca- 
tiut acmit, quam vino effervefcentibus. 

1 6. jtrcamfue Jides prodiga.] Deniqiie ficut 
vitrum nihil abfcondit, fic vinum t^eoda reve- 
lat, retinenda prodigit, involvenda fileotio di- 
vuigat, adeoqoe fidem labcfacit ac viola^ cuiji 
religiofK tacttumitati commifla U ccedivai^nioi 
f rbfcrt & proptUa efiiititt ^ 



OP£ 



CARMINUM LIBER I. 19. 



S3 



jp 



ODE XIX. 
l^/f-i^fLC^'- ^ Gi^cerafi uri amrtfcriblt. 

A T E R/ fa^ dupillTnuml [^?] 

Theb^ueque iubei me SemeleslpuerJ 
tliceJtiai . 1 . / rJ 

animQmireddere amo£bus.1 



£c latriva 

Fiiiiis 
Unt mt Glycerae'nitor, 

Splendentis Pario marmore purius ; 
Uritgra» protervitjv 



Metnun eft idcxn quoi fuprt Od. 3 
I. Materf^a Ci^puHnum.] Tria funt im- 
tiaicnia libWin » prsecjpua, humorum crafi^ & 
toDpcrtes, vinum> fanoiliariras Se comcflatio 
cjoi malicribus. His fc fcvjlvi in abjeaot 
aaior« ttqoc abripi fcribit Horatius, yeaere, 
Btcch, hjctTia lic^ntm, Caetenira vcrfi-ulut 
ife non tcmerc fcriptus, qoi rurfura babctur 
Oi. I, I:b. 4. Singtilas crgo voculas ponde- 
icans. Materf^eva, Vcnus, Nam, 

SluiJ^uU ameret 
At wutuit dulcesj attt experietur auiar9U 

V^i. Eclog. 3, ▼. 110. &EcIog. 8. 47. 
SeevMS amor docuity &c» 
k Eckjg. S. T. 50. imfrchs Ule ftur, ^e. 
Beac Anacreoo: 

XaXamh to fxh ^Xnrat 

XsAflTvr«l«r H wdrim7f 
AvtliTXavtfV <^>Jitla, 

Duram efi nem amares 

Durmm efi etiam amare: 

Dmrijtmum vero mmMm^ 

Nmfrmi rt awtata, 

tMfi^awm,'] Noa ttoa Venuf , nec unos Co- 
fid* hat. Ouas Vene/et efie ait Plato in con-' 
ttiit^ tlieram veteremy joniorem tlteram. At 
Cic 3. de Natora Dconuny n. 58. Fenut ^ima, 
ia^ttt, Cmh df Die aata eu}us EHde deiuhrum 

vdtmus^ dlterm fftmi fmtreata 

Tm» Jwve mata m D''ong • . • • . S^uarta Syri^, 
fuam Mtmdt weff^ traditum efi. £t nom. 
60W Cufide frimus^ Merruriof & DianS pritam 
tetm dieitm*' s feetrndutf Mereurib, QT Femere fe^ 
tndds tertijis fuidem ^ Antern, Marte, & 
Vmm tereid^ Qtud erga hic? Certe Poctif 
Meaa» eft aoi tribucie qood plorium eft pne- 
farjfl ciiB nofiien idem occurrit. Sic oni Her- 
ctli ct triboont oaMua, qoae tameii i diverfi« coo- 
Mt-ioot. fotterabOvid. Ftft.^. v. i. Veout 
tp pdlt tuf get m imarmm msmter jtmerum, Et h?c 
IKttr Cufi^mmm* Sic & a Paolan. in Attic» 






Crmderit amiorum genetrix ^ 
fiiius Semeiet Tbe^ana, atque 
iuxuriofa tthertas togit me ad 
extinSlos amores reducere ani^ 
mum, Accendit me decor Glym 
etrte marmore Pario c/arius 
refulgentiu Infiammat meju" 
cunda goi frocadtas. 



ttt» Vcncri» 61ii refcruotur, *Ep»f, "l/Atp^c» 
niBot. Apod Lticianum ver6 Vcnus Paridem 
alloquens duoi libi filioi jadat eximioi dfe, 
^lfAtfn j^ "Efmra, AUi CupuUmummutrem d\d 
Vcucrcm coocendunt, ob variot & moltiplicet 
tffe^tus, qui cam it amoiem nuoquam oon 
comitdotur. Nam qut amanr, modo fpe recre* 
tntur, auc gaudio fruantur *. («piua autem xA* 
ftitia ob repulfam, ira advcrfus rivalcm, inter- 
dum ccitm defperatiooc aguntur, ufquc td fof- 
pcndium, &c. minus piaceat qui matrem Cupi* 
dtnum expllcaot per 'amortt aflecUSy ludum, 
jocum, faltus, cantus, 8tt» 

a. Tkebanee Semtlet puer,"] Btcchuty qui nt« 
tus fcrtor Scmfle Cidmi Thebarum rcgis filia : 
ibique ipfe coiebatur. Vioo autem acceodi 
Vcnerem quis ntfcit ? Apoft. ad Epbef. cap, 
5* ▼• 18. Noiite inebriari vinOf in juo efi hixm» 
ria. S. Hicron. Vettter mero eefiuaus faeiie dt^ 
/pumat itt IHndinem, 

3» Lafciva heentia,] Otium, indulgeatiay 
lafcivia. Thcophraftus ait amorem eirc afiSum 
aniwts otkfi^ nddot 4^'X''^ wxoXa^UTns. 

5. Urit me Cycer^ nitor.j Araoris tyranni* 
dcm cxcoficrat Horatius» at afpedhis Glyccrai 
novasci cjtcnas injecit. Nimirum pulchricudo «ft 
fplendcr quidem m ocuhrum fulgbref iet hneamem^ 
torum concinwitateacdeeore eoufifientp humanum ad 
fe rapiens awimtmm. VirglU Geoif . 3. v. % 15* 



Feemima. 



. Uritque videmda 

\ 



ۥ Sp/endentis Pd^ie marmorepmritts,'] Pacot 
infulamtriti£gei,C]rdadumuna, ctndldimar- 
noris ferax, coque nomine cdeberrima, Strah. 
1« 10. Piin. 1* 36. c. 5, Aec. Pmdar««le Calllcte* 

nmpim )J0tt UvneHfmu 
Pario Iwpide eandtdiwremu 

7. Vrit grata proteevitas.'^ Superblaqtnp ara 
ft feveritas faitem fiOa : ferocia qol? plr- .aque 
amaocrt plu'9 accendit : qui quod neyari videtuf 
eo fervcnrids appetOBti eoque jocimdidt profe* 
qaootor. 

£ 3 Et 



Jheti noK finfiri i 

& btUis aff*r0» Vifet corporu 



54 Qi HORATII FLACCI 

6?/«/« f»rti.ii mmU ptrku- Etvultus nim-um lubricusafpici. 

me refirn Seythsrt,m beiia, Cy{>rum deferuit j nc patituT Scythas, 
mefue ParUxs equU converju Et verfis animofum cquis 
tr:i^:^:r'o fiZ: „.?".*»■" «'•«^e, ««= qu« nlha attinent. 
/r, ijiUefi^Mm wtutem, piC vivum mihi cefpitcm, hic 

ANNOTATIONES. 

S. yultus uimiMm hhricui afpici,] Afpe^lus 
«niin niulicns formofa in lapfum iiatim im- 
pc-llit, Mecaph. a locis lubricid, to quibus fme 
CA^^ndi prriculo Qemo fial auc incedit. Vkg. 
£clog. 8. 48. 
Ui *>k/i, ut pcrii, ut me mdlut abftuUterrer I 

AHi interprctantur, ocolos Glycerae mobilct, 
tubricos, peitilantes, ad libidinem pt- Uicientcs. 
Anacrton carm. 1. ait, Naturam dedijje tauro 
g»'nita, calces)tqUfStCiirfum /eferibuSf dentes feortiy 
^c, viris prudentiumy at muljenbus pulcbritu» 
4inemy ^ua parmis & Unceit fbrtior ferrum 
Jiammamque %fineit^&domat, 

9. tn fhetota ruent VetiUt Cyf>rum deferuit,] 
Adco ncmpe me Veiius obfidet Sc Occupar, in- 
qoit, ut vtdeator reliquiflTe Cypruro, u&i tamcn 
doroinatnr pote^tiffimcy ic CoHtur* Virg. 
^ncid. 1. V. 724. 

• ••..• Infiia Dido 

InjitUat quantus miferee Deus» 

^ 10. Neepatitur Seyfbas, &'c.] Nort mc pa- 
titur aliit vacare quibuflibet rebus, nlJi amori : 
vnde neqiuquam poilum fcribeie Scythacum vel 
Parthoruin prvlta, nec alia belia, nec vero 
ea gu2 ad Romanam Rempublicam Sc glo. 
itam fpe£tant. PoAerius boc opinaturCruquU 
ais dici ab Horatio, ot fe excufet atqoe com- 
inendat, Sc aduleiur Augufto, coi, inquit, tunc 
fbrt^ remiHa fueJnt ultro a Parthis ea figna 
militaria, quacM. Cr*nb 8c M. Antonio erepca 
/uerant. De qoibus Juftin. in fine 1. 42. infra 
ci(4nd. Verum haec nuilo funt argumento fub- 
nixa. 

Seytbas,] Hi popoU funt Afiae Borealis cele- 
berittii, & Ute patentcs ; deqolbusfose Strabo^ 
iPtolem. Plin, &c. tria de illis notatu digna me- 
Inorantur a Juftino lib. 21. antiquttas^ virtos 
beUica, & qood Parthicom regnom con4iderint. 
Adde Amseonom famam totoorbe omnibufqoc 
Ac^uUs diftufam. l^oa tfirorum magis imperi», 
quam fetminarum vinutibus elaruere* ^lppt 
4um ipji Partbot BaBhanofque ; femime autem 
eirttm /Jmazonum regna condiderint t &■ cap. 3. iai- 
ferium /ffiit ttr quafrvere, ipfi perfetuo ah aG' 
erto Imperio aut intaBiy aut Invij^i, manfire, 
DarK.-n rcgem Ferfarum turpi ab Scytbia /«•• 
moverunt fugd^ Cyrum eum emni exircrtet trud" 
davirunt, jibtxandri maiui ducem Zafifrioua 
$um topih univirjit dekvimtit, Rmuaonmtm» 



IC 



Gent labc^ihs 
nmenfie, Nibil 
farare quod amittere timeant, mbil vUlties 
fr/tter gforiam eoncufifcunt. 

XI. Et %irfit animofum equit Partbum,] 
Virg. Georg. 3. v, 30. 

Addam urbet Afia domitas, pulfumque Ni» 
pbateUf 

Fidentevquefugd Partbump virjtfque fagittit, 
Joftin.Lib 41.». Partbif\w\v\tf pugoant proeur* 
rtnttbat equU aut terga dantibut. Saptttiam 
fugam /imulattfy ut ineautioret adverfum vhZm- 
ra infequentet babeant • . • Intoierandi fo^ent^ 
fi quantut impetut eft^ vit tanta & perfeve- 
rantia ejfit. Plerumque in ipfo ardote certamiiat 
prw/ia deferunt, ac paulo poft pugnam tx fuga 
repetunt, ut eum maxime nficijfi ttputts^ tunc tibi 
dfcrimta fubeundum Jit. £rgo noo aba re Hb« 
ratius Partbum dicit snimofum : adeo virtut 
etiam in hofts laudatur. Nam Romanis Parthi 
formidabiles fempcr fucre» fub Mithridate prs- 
fertim Ulo» eui ret gefttt Magni eognomen dedt» 
rcy ut aiv Juftin. lib. 41. imo (ttpc iUontm fu- 
deruntexercitus Ducefque. Juftin. lib. 41« init. 
A Romanit quoqut trinis btUis per tnatiimos 
Duces ftorentijimit ttmpo^tbut iacejptiy joti ex 
omnibus gentibut non pans foliim, verum etiam 
viaoresfuere, Tandcm illi tamen Augufti fa- 
ma perculfi, ejut arma pertimefcentes, captlvot 
c Craniano atqoe Antoniano exercito totS Pir* 
thia rccolle£los, (ignaque cum his militaria re- 
mifeiunt. Unde 9c cufi nummi cum hlc epi- 
griphe: SIGNIS RECBPTIS. Phf" 
que defar magnitudine nominUfui fteitp quam 
aamis aiha imperator faetrt potutjfit. Hjbc 
Juftin. cit. lib. 42« ja fine. V» St Flor. lib. 3^ 
cap. fi. fc lib. 4. cap. 9. prBefertim auicm 
cap. io.nbi virtos Romana Kanc exprcfiit lao- 
dcm eBarbarist Itt^ $f btnt va/ettf Romani i 
merit^b vot vifforet fanta gtntiutm hqukur^ qui 
Partbcmm ttla fugiftit, 

Vidc H fopra Od. 12. Annot. ad v. 53* 

1 3^ Hie wtfum mibi etfpittm, ^r.] Vido3 
denique amore Glyccrx Koratius, um pcnt« 
quibucejutaoimum placataVencredemcittAir. 
Sui vcro atdorem amorit Sc impatientiam dcno* 
tat, vei cx co qood aram h ccipitecxtruat breH 
quidcift Se c»cdita n^nc $ qnod teri (bliuiat 
duntaxit in ittbitis lebua St inocam haud ferea- 
libus. 

Vttbcnas 



CARMINU^ LIEBR I. 19. 



Vabenas, pueri, ponite, thuraque 
Bimi cuin patera meri. [**] 

Mafiata veoiet lemor Ho^ii» 16 

ANNOTATICNES. 



i/ftc verhtnat & tb&ra wiihi 
afirte cum erattrt vini bimi* 
l*o(i immcla-am viffimam mt^ 
tiorjitt CJyceia* 



13. WtfhtMM.'] Herbh ii^ facris aflfaetai pa/ate. 
iVipric «trbeaa etl hcrba quaedun, ;Cal. Dt la 
Vtrvtm, Angl. C^^^^y mjMtJiSS&'. 
De bac Plin. lib.x^. c^p. q. Htrba nuJla Koma^ 
<M u^i&fatis phs babet fuam bitrabctam\ M^hrt 
vtrhtMcam vcant. Hgte tfit quam Ugatot/errt 
ad be/ks ia£cav'smMS, Hac Jovit mtnfa verritttf j 
iHBj fmjantar iiiflramtur^ue, Serti«M ait efle 
>irpiltaq'j« feinpervireaou £y Dooato veibena 
^fi hefbeni dicitiir, eftqne herba e puro loco 
dtccrpta cam terra adhatren*e. « SimiUter Plin. 
Cb. io>c«p* s. i^er^uM tumtMeJigniJicatttrgra'' 
mtaexaru (al. area) cum Jua terrlevml/Mmf &c, 
Cooibieonaininccenreri cjs omnes berbas, qoaB 
k £icnsaahibencur. Virg. Edog. 8. 65. 

Ferkaetffue aJaU fmgues^ & mafcula tbitra, 

V\n per epitfactosw)»^fa|;a(et) volont indicare oU« 
«ai. Terent. Aod. 4* 4« 5* 

£jt ara bimfawu vtrbenat tibu 

A^ei apod Meoandroffly onde iententiam iHe 
liaaftHlit te Terba, verbense fpnt myrti. ' Plinius 
^•Qi^diMAtnyrteamvtrbenam* £igopercaU« 
' cbi«6a verbenz appella ttur rami, vjigc, fron- 
des, e laoto, myrto» oliva, rorr marinoy aliae- 
^ac feHces heHMe teligioni Sc f^cris ferviencet i 
hb nempe aras coronabant ; deinde thns adole* 
baac; poftea vinnm l parera libabant. 

15. Btmi €mmpater& merit,] Bhni, id eft»dn. 
enan aooetvun 4 in vim ie iemxftuiUtt, AogU 
fflMLft»? J^fiSi!"* Afieaabant veteres 
tauott vecos vinomy tapqaam optimiim i iiem 
I, ic paruBi, fine aqoae admixtione* Qoa- 
r Creeeavina Ubare nefat^ fueniam aqnam 
rt\ ez Piin. lib. 14. cap. 19. 
17. %iaaata wniet ieniar bofita,] An Venua 
f0m Gmfidimm w$attr ) aa QX^^tnL fr^terv^ ? 



Hanq ego potlus, qnam illam ktelligf ab Hon» 
tio oeofueiim, lcniorem futJramy quas dura 
priosSerga illum& immici&fuerat. ScUicethoc 
fperat pcr Veneris favorem,quemfaaoperado 
ambit U (ibi conciJiare nititur. At enim quo> 
iilud facrificium ? Qus hoftia ma^anda? b^ia 
qttidem& vidima dllierunt, quodhaec minor ^x^ 
iilh major. Ma&ata porrudicitury quaG m3gi« 
auflay cuJQS capi.i nimirum impofita ea hordeo 
tofta muliy fale confperfa, thure fuffila. Suqt 
qoi Vcnerem Cinguioe non placari, nec caest 
Ti^ma pridem foUtam cootenduntt eo quod 
geniuix paBim vocaretur : ncc deceret eam ita 
coli, per quam ?iu dacur t afieruntqae Virg. 
M,vi* I. 419. obi in femplo Veneris Paphia 
thus U ferta dontoxat mcinorantur | 

Jbfa Papbmm fubnmit ahitt feieffmt rtvijtt 
Leetafuat ; mlitempium iii, ctntnmfnt Sabei^ 
Tbure caient areet Jtrtifqut rtcentibtu baia^t* 

Hlc & Erafmas locum hunc fie ezplkat : pofl- 
quam Venerem placavero rcrbeais, thure, vino» 
ex more j Glycera veniec lenior, eritque tam ' 
facilis ac domita^ quam fit hoftia madau. 
Dormicane vero ille bonus tuncctedendus, meo 
quidem iudlcio : Alii contra fenciunt, hoftiam 
hic ab Horatio ver^ ma£Undam fignificari^ (ea 
columbam, utpote Vcoeri facram j feu quam- 
conque aliamy Cruquius, Turnebos. Ceite ^r» 
merifmem immoiari auandeqnt Caiiimacbms fcribit* 
FaffumidArgit adnotavit bi/hria, Coel. Rhodig. 
lib. a i$. cap. 26. Apud Tujftit amtem in Mgyptn 
Femertf jm^ ibi Cornmta colitmr, vaceam facAf" 
carif refert Alex. ab Aleii. lib. 3. cap. 12. 
Aiunt ver6» primis quidem feculis incruenta 
fuIlTe quaevis facrificia, litaromqoedaataxat ar->* 
borom fruftibus, ramis,fuliis,hcrbls : ac poftea 
orum inyaluinTe maclandi viQimai Diii qni* 
buQibct, ipfique Veocri* 



£4 



ODE 



5« 



Q. HORATII FLACCI 



O D E XX. 

Macinatifp9ndet couvivium^fedfrugak. 



' Cinhi-iS) iGr^Ja quod%o ipfebfta j 
1 Id/i,. datJsl in th^trof T \^^Y 



dikffe Miteenas ifuiii T TILElpotJbis modilcis Sdbinum), P] 

tpud mc quidem medmribus V i — i . . i.- .i -ii . ^. ^. 

Inpocutu bibes i£nol>i!e Sahi» ^ -.i 

1»««, quoiegometinwiGr^o Condltuml 

fifHii reclufum ; fuando in am" • 'CtUn tllnfblaun 

f ii/W. *«w«»« tibi carc Msecenas eques ^ut pal^rni 

jubhtit fuerunt tantary «r ap- —,, , . . .«* % o - r 

pUufum iterarent tibi Huora f Juminis riDae, fimul & jocofa 

patr^. /Uvii, pariur & lu^ JM^. ^ i^fa,rr»^4^ 



Haec Oie gufdem eft metri, ut fupra %• Jam 

fatls terris, , 

I,. / V« potabis, ^c.] ProfefturuB ertt M«- 
cenas feu in Apuliam [ui vult Cruquius cx DU 
va^i codice» quod idem notat LubinusJ (eu quovit 
»lio : antea vtib fe Horatio pio fummainttfreos 
familiariute convivam fcne fignificarat. Hac 
Ode re(bribit Hof atius Mircenati, gratum id iibi 
^uidem) at pro lua tenuiiace tenue tore convivi'- 
um t coofeque caput ex more proponit Sabinum 
vinum, ut erudite monet Theod. Marcel. 

Sdbinunu ] Non quale tu habes in ceiariis, ge< 
sierofun bibes apud me t fcd tantum modo *vitt Sc 
modi^um : ncmpe vinum vel ex uva Bitursea, 
tui eHgendumfalum nam \a pingui putrefeit, gru" 
tili omnsno non provenie : *mediam :empenem deJi" 
tati queerit^ ob boc Sabinls ccUlbuifamiltaris» £x 
PHn. l. 14. c. 2. vtl ^ njinaeio/a, q..amfoli novere 
Sabitiiac Laurenii: ex eodem ibid. c. 3. Athc < 
nseus autem l. i. c. 2i, ait» Inttrhatica vina - 
ieviffimum effi Sabinum, pott/iju* tempifltvum ab 
annofptimo ufque addecimum quintum, 

McJicis Cantbaris,'] Petits brocs. J^ngl in 
'.^t.$MP^ ^^^ quolibec vafe hic ponitur 
ianiiarut, qui quidem non parvum eft vas, cum 
Sileno at(ribuatur perquam ebriofo, gravifque 
ippelletur Virg. Eclog. 6. 17. 

Et gravis aitritd peudibat cantbarus anfd, 

Xenarchus apud Athen. lib. ii. cap. 6. 

Ni effundiy Opuer^ hs argenteum pocuium ; f;d 
potius in profundum cantbarum, Ibid. Epigencs. 
At Cantbaros nunc non Jingunt ampios iUot & cb- 
paciSffed bumilia pocu/af &c, 

2. Cracd quodego ipfi teftd Conditum levi. ] Vi- 
Bum alioqui non exquifitum ex eo commendat 
Horatius, quod ipfe ihidiose condiderit, obtura- 
rit, notarit. Qn^atuor ifta nempe veteresvioum 
fe: vaturi faciebant^</iii^tf eaictjale, croco^njind^ 
pice, &€, Mt odor vino coutingerit & fapork aesH 
kun,exWim, lib. 14. cap. 19, 20, & 21. tum di^ 
ligenter obturabaot atque iilincbtfnt pice, gypfo, 
limo. Docct Columella Ub* ok. & Plin* clt, Pi- 



eari dolia oporten, d*in pcrfundi aqui marhidf 
aat faifd } pofiea einert jarmemi afpergi» Et 
paul5 poft, Sie opercuia doitorum ntedttanda, ad» 
dita mafticbe ae piee* Perf. vero Sac. 4. «v. 29. 

Seriola veteris meiuens deraderi tmum^ ' 
. . Ingemit* 

Denique notabant ^ale vuium & quo tempore 
conditurr^fuiflet. Id paflinl obfervare efl : & 
poftea notabimus pluribus locis. Hic ergo priora 
tria quatuor verbis exprimuntur, quartum (e- 
quentibus. Grtecd teftd conditam Uvi, inquity 
ddtus in tbeatro cvm ttbip/aufus, Quafi diceffty 
condidi, feu in vafa infudi : Grteca tefla, vd fu- 
prr ffcem vini Crspci, vel in dolils in quibui 
ante fuerat vinum Gra^cum» ut ita vis SabiDtf 
(apoique acccderet. Tertio /rvi) feu pice, fcu 
gypio. Demum tempus notat, addendo : Cum 
datus ttbi piaufifSy ^c. 

ftjia Gracd.\ Cado teftaceo, quod vafisge- 
nus e Orvciaortum.Piin. lib. 14. cap. 21. cit. 
Circa jilpis iigneis vafit conduut, eircutifque em* 
gunt, Quibus verbis odendit Romz ifta t*^ 
nondum tunc in ufu fuiHe. 

3. Datus ht theatro tum tibi plaufus,'^ Jucunde 
fimul Sc honorifice refricat Horatius Msceoati 
rrcmoriam dhti per Populum Romanum plaa- 
{^s, ci^m ad fpeOacula veniiTet ; (fokbant enim 
virl graves ac de Republica ben^ meritis acda- 
mauonibusexcipi ;(feucdmludos ipfeexbibuinet 
pro ful liberalitate magniftcos ; feu ob laeciiiam 
recuperatte a Mscenate valetudinis \ variaseniin 
varii plaufds hujus caufas commhiifcuntur. 

5. Eques,'] Modeftia hic Marcenatis celebraCnr, 
qui ct^m fummos quofqoe capeftere magiftratus 
potuiiTet, ttkro delatos recufavit, 8e Equeftri dig- 
nitace contentas vixit. Propert. L 3. Ed. 9* 

Mteeenas Eques Etrufco defanguine rr^mr, 
hstra fortutsam qui tupis effe tuam» 

t/tj^atertnFluminssripte,&c,'} Tafitasporro 
fuit ifte plaufufy uc unde perfonarent ripcTibe- 

Rcdderec 



CARMINUM LIBER I. 20. 



57 



Redderet laudes tibi Vaticani 

Montis imago. 
Cxcubum, & praelo ^oin.ltam Caleno 
Tubibcs uvam. Mea nec Falernae 
Tcmperant vites, neque Formiani 

Focula colles. . 



JHerm fpecus aUh Vtticatiu 
*Tu domi potabU Cacubitmf at" 
qui ttvam in tercvlari Caletn 
frejfam* Nam cer:^ wiea n*afa 

r8$l aiqne Falerm cendiuiH taumi 

*• ^ MT montes Formtatu. 



ANNOIAriONES. 



111 {:itQrien62, ia Hetrnria, qu« Maeecnatis pi- 
tiiaerit: necnon a^amancium voces ii^emi- 
oaf^t Echo lefidens in cbacaVi^ locjt apud reon- 
Vtm Vacictn^, qul thptro Piimfi^ proxunuS| 

7. fatkaai AA«r/s.] Hic unus e collibus in 
^oika Roma «dificata eft. adhuc retinet vetus 
mneo, infiiper autem oftcntat infignem S. Petri 
Bafilicamy Sc palatium Pbntificium. Di£lus eft a 
TstidQiis iilic ed> pridem fQLius* Vide. CdL 
B». i6.cap. 17. 

t. /■Mg<i.] RepetitioTocisy & accltmttionum 
^opoii repercu(Co h£ti in monte. y^cofa»] Quia 
jocari vidcciir £cho, dum ultima tancdm «erba 
icfcck at^oe iogeminat. Supra Od. 12. 3. 

lUeiiut Jocefa Nmem imagt» 

Vttfjl Oeor. 4« 50* 

Skgaftaantf ^feciffue cffenfa refaltat imago, 

t^i6m TnfcuL lib. 3. n. fimile quid habet ubi 
ftabit: Fefedar^ gforiam » fummS nauitate 
^trftrif mtffuc hanc e/fe emhtawtemvirtutit effip- 
m^ fd §i»mii aam imagiam glongr, Additque» 
Efeim gtariSi foRda qu^dam rei,& ettfrejfa^ uon 
t h mk mta , EaejieomJeutkns/ausSoihrumfineor^ 
TUfta-mic bmm judieanthtm de excelknte virtule, 
Ea mtrtuti refmaef tatsquam rmogo gbriK. 

^C^embum, &t fretlo domitam Calem Tu hi^ 
iesf&c»] Tu qaidem apud te bibes vina guf. 
Wfi hattd wlgaria» non ita yoh apud me. 
Iiqaiini eerte vina (efiatum efle Mtfcena- 
«to iadiaCy quod ejos nomine quaedaro cele- 
tea tst m MaBceoaciaoa dida 5 que quidem 



refert 8c inter gen^rola cenfet Plinius lib. 14* 
cap. 6. 

C^cuhum,'\ CccubusmonsLatiiad finumCa- 
recanuf|.^undis vicinos& Amyclist optimi viai 
fiesax. Maacialiritb» i^.ApfgraiB. 115. 

Ceecuha Fundanis generofa eoptuittur Antyctit : 
Vais & irt media nata palutU viret, 

Plin. I. 14. c. 6. Gentrofitat ceUherrhna in pa- 
lufhribus popuhtis, Atben. 1. c. 22. ex Gilc- 
no fcribir, Caeubum gencrofum^firmum, infeflum 
capiti npn ififi p«Ji annos piures vetufium, Parto 
non a loco didlum vult Caecubum Galenus varits 
locis, fed ita vocari vetuftiflimum quodlibet Sc 
joh vetuftacem fulvum. 

C^/riro.] Calc8,'ve] Calenum) urbs Campan;ae 
feu regni Neopolitani, in provincia terrs Labo- 
ris, a Calt Borea; filio, Argonauta, ut fcrunr, 
condita, fertilen) habet agrum vino generofo: 
nec minus celebrem aqua terr.ulentosfacienti, (t 
Pnnio fides. Athen. cit. Ca^enum leae magis quam 
Falernilmfioinacboplacet 6 KaXqyi; xu^oi tu 4>ji- 
"kifiu tviofJUL)(otr^9f, 

10. Mea nec Faiernee»1 Mea vina non funt c 
nobilioribus. 

Faiernit,'] Cui non ^dltafama vini e monte 
h agro Faiemo in Campania ? De eo Stfabo 
lib. 5* Athcn. cit. Falemum anno decimo tempt' 
fiimum ejfefotuif ^c, Plin. dt. Secunda nohilitat 
Falemo, Lib. vero 23. cap. i. ejus falubritatem 
periequitur, ficut & alioram. 

IT. Formiani,'] £t hoc celebre vtnum erat est 
agro Formiano in Campania, non procul Cajeca* 
Atben. citi Formianum fiatm viget^ 



OD£ 



^8 Qr HORATII FLAGCI 

ODE XXI. IN DIANAM & APOLLINEM. 

Afa//r« puellM caitiu DU' 
' od^Uftintuli cani/i ^/tf/- 



• TAIAJNAM teneraeraicite viyjginesJ 
'2 L>/. Intoijrum puerirdicite Cjiikhium)/ 



iiinm crtjiUumf 6f Latomuu • i \ Lr ^^ l» * l 

•««iM ctsram fummo Jovi. l-atQhamciutelu*cmo / » 

Vn cckbrite iaudnitim fiu^ DileStm penitu^Jovi./ 

%7ndL^ uJ^un^^^Jrpl ^^ ^K"" *"^"^» *^ nemonim com^ 
•pl \VtaT%l2T^d •imi Qu^cunqu^ aut gelido prominci Algidcv 
tdfut umhr^fii Erymantbit vei Nigris aut Efymantlu 

^Cragifiiridantis.Fcs, 6 maf^ Svlvis, aut vifidis Cragl. 

^.totincomiuiffirternt^. \os Tempc totidcm tollite laudibus, 



n 



ri 



^^ata/tZ£?€j^^ ^5Br*€X^a4uif^ Jrt^mtt^ yAIyS^Jir^ 



ANNOTATIONSS. 



llfetniin idem quod fapra Ode 5. 

Trtplex apud Horatiuxn carmen (ecukire in- 
lcriptiim legimus. Unum taraen ludii feculart- 
' Wj decantatum ; itlud nempe quod eft poft £po- 
Am; alia Duo, (ut Tolunt quldam) hoc Tcilicet 
^ Ode6. Hbri quarti ludis ApoUinaribus^dequo- 
fom origine fuse diiTerit Macrob. 1. i. Saturn* 
c. 17. Efthic igiturHymnui Apollini & Dia|iae, 
Piis aTremincis & aXt^giaAtfK, dedicaius, ut mala 
In hoftes avcrtant> Populo vero Romano lecuri- 
tatem, finitatem, frugumque abuodiin.^am im- 
^rtiant ^ Auguftom au^em Principem dio fer- 
vent. De feculari carmine phira fuo loco. 

1. Dianam»'] .H»nc fortaiTe priorem invocat» 
i)uta ptior nata parturienti fratrem |eminum 
ApoUinem matri Latona: obftetricis offlcium 
^aeftitiflTe fertur ; Diciti virrineSf his manda- 
batur cantandum ctrmen in bonorcm Deorum, 
<{uia caJiapJacinifapiriu 

2. tntonjum.'] Pinda^ax»ptJi^inr,ii0tt rajkcs^ 
«i7/«. Nitmrum ob radios folarei : VideMacr.ante 
cit. Sc ob perpetuamjuventotem.Tibull. 1^.36. 

Seftt ittemaejl Pbetbo Bactboque juvtma s 
X Et dicet intonjtn crinis utrumqne Detm. 

Tueri.'] Tit. Liv, lib. 31. Carmen abttrm^ 
nttnis virginibut cam, ptr nrbtmjufiirunt, £t lib. 
37. Deant ingenuit dttem virginesf patrimi omntt 
matrimifui ad idjacrifidum adbibiti, Zofimut , 
Hiftor. novae lib. 11. Ttr novem putri iJiufires 
ttidtmqut putlJig, Flav. Vopifcus» Aureuao. 
Patrimit mairimijpti putris carmtn indicite, 

Dicift Cyntbium.] Apollinem, quinatusapod 
Cynchium mdntem inDelo infola. Hunc wcsh 
pariter ftDianam prxciDU^ celebrat, quod eonim 
^aculis mdtus^neas m lcaliam. venit.^neid. 
). V. 97. & 381. i£oeid. 4. V. 385, i£netd. 6. 
f. 67. ubi fic prccatur ^neas .- 

.... DaLatioeonJUtreTeucreti 
Tum Pbaebo 6f Trivieejolide demarmore templg 
Infiit-Jtamfjfiijhfpie ditt dt Mter Ph^bi* 



ia Carmioe Secularl poAea Horattua td Apol. 
lijiem U Dianam) 

Rortafi wjirum tft opus* 

3» Lamam,] Haec felut ApoUinis $0 Diaoie 
mater ab Huratio jungitur hic iis Numinibu*^ 
qnibusedebant«rLudiSecuIares. ItaYcro reeea» 
lentur ab Zofimo cit. yupiitr, Juno§ jffolh^ 
Diana^ Paratf Lucina, Ctretf PlutOi Preferpina. 

4. DiltBam penHfus Joivs} £c qutdem tanil 
Junoniizelotypia, uteam pelHcem ejnfqDe fcetus 
omnia conato perdere teoifirit» ioimf fifb adYerfos 
przgoantem Pythooe ferpente} incafsto tamen. 
Varias enim illa regiooes fugiendo pervagata, 
appulit in Ortygiam Jnfulamy qiiae & Delos laom^ 
natai ubi ex Jove Dianam Se Apollioeio noo 
partu edidit. Vide Ovidium. Moorob. dt ftc 

5. Fot leetamfiuviu^^ nemarttm eamS,'^ Vos, 
O virginet, laudate virgiaem Diaoafli proptena 
gaudeotem>^vM ac veoatiofle,-Qt?ivofum lugiat 
conibrtiom \fitHtii autem, io qoibui abftefgeret 
fudorem in ledando ftrai contndumy Ovid. 
Metam. 3. v. 163. 

Hic deajfhanm ^ftnatu fefpf (Mttt 
Vir^nm artus^lt^ida ptrfMstdtre rwv» 

6.S^cunqtttautgtrtdoprtmbiti, &c.l Sive 
in Algido Latiiy ab urbe paiH aoooo. «ve ia 
Efymamtbo Arcadi», five in O^go^LyciK mon- 
tiboi. In hoc aiunt fuiflV agteitiom Deonm 
antra. Apudfrymtfirr^vaivenariDianafcribitat 
Homer. OdyflT. 6. Algidum denique periode ac 
Avendnum tenere, feu in iis dominari, ja^Ma 
Diaoa Carmine Seculari, fub fioem. 

9. Vos Ttmpe totidtm, Qfr.J Voe autem, O 
cafti pueri, canite lodi Pheebo dil^^, velu^ 
Ttmpt iq Theflalia, crebris laorit, quae facne 
fimt ApoIIini, praecipuaque amflHiitate io- 
dfta ; Dthtm item infulam ^ut ortus, fuB- 
maque eam ob rem religione oobilem ac re- 
verendam. Cic. Ver. 3. n. 47. dt feq. ApciBnem 
ta DelUttn ffortart tttfits t$ f lliic tu tempio^ 



CARMINUM LIBER I. ai; 



59 



Natalemque, mares^ Delon ApoUiniSy lO 

Infigr.emque pharetra, 
Fraternaque humcrum lyra. 

Hjcbelium I^crymofum, hlc miferam famem[^] 
Ptftemque a pppulo, & principe Csiare^ in 
Perfas atque Brltannos • • 15 

V eftra raotus aget prece. 

ANNOrAriONES. 



& Dehtm Pbtehi Miatihus i n« 
clytam ; ^ fcapuUm ejui «y- 
eruatmm fboretra, & fratm 
citbari, yiftrU iUt votit «t« 
oratusy ^ pltbi & Auguftu 
Jmptratori luffuofum btllum 
ac famem terummfam atfua 
hem pnfmlfabit odFtrfas ^ 
Britannoi» 



tam atti^^y tam faxBoy tam rettgiofo manus im- 

fnas 0€ fjfrlifras t^jTerre cmjtus gs ? 

ftc^rtf^ ntytsria ac literh Latonim ex hngo 
^•er> — t G* jur-i fra-vtJam, & jant ^ad pariendum 
V :}esr, itmp^tbus cxaHit ftt%'£'i Delum^ atqui 
HiAt vr-w ac Dianampefxrijii : quatx opini- 
t*i twn.siw, illa ii:futa ecruK Dfcrumfacra pU' 
crtx- : fi:irefue ejus au^oritas religionis & iflf 
fi? T/»^ fnitr i/ re Perfi.- quldetn, cum bellum 
n* Gf/*ci^, D:is hatr.in ' uj.jue tMdixiJfenty & 
uudemrc»- " axiiuer daffem ad Delun appuBf^ 
Je**; ijaidjucvz corMrentur aut violare aut attiti» 
pre. 

SeKCf,} PUn.Li^.c.%»hterOjam&Ofjfm~ 
fui ri merr/ff cowaJIe ..... lempe vocautur 
qne^v mUium pajuum lougitudine, & fermi 
Jiffo^jjeieri htittidtne ulira ^ifum bominb attoU 
kuaimt ft d<.xterd letvdque leuiter eonvexis jugis s 
mtm fttb Isteo viridaate aUabitur Peueusviridis 
eekukj amaenns circa rspas gramine^ canorns 
9mum€onctntiu 

10. Debn,'] Ptia. mod^ctt. cap. 11 • Long} 
timjfinot^ydadum media, templo AfoUinis & 
wettntm eMrsta Delcss quet diu jfuSuntaf at 
froditnrf Jola nsotmm terret non fenfit ad M, Var^ 
mif aemetm ..'••. . bant AriJhteUs ita appel^ 
hum fro££tf qnauiam repenti appaeuerst enS' 

<i Cjntbiam, Ortygiatitt &e* alU 

«Kor .•••.. cingstur quinque milHbuspafist' 
ms a/itrgie CjfutSof tnome^ £c fub finem ejuf* 
ta ay. icribit» Uyperboreos fmgnm prinutias 
fdituD4m nwtere A^olHnif quem preieipui eo-» 
bm* yirgina ferabant eas, boffitiis gtntmm 
firsmm afipmt vtnernbUa, &c. 



XI. luftgnemque pbarttrd.'] Jaculandi perkui 
hjU>irus eft iemper Pboebut, atque eertdmituen» 
dus fag^df uteft Od. 12. fupra : tum ob \tS'* 
terfe^tum &ychonem (erpeQtem, occiiblque Nio- 
bx filios, Adde VirgiU iGneid. 6. v. 57. tuoi 
ver5 quod radiit in mortalea ferventi cftu ^\-^ 
bratis, morbot pefte mque gignat. De duo Ma- 
crob. cit. cap. 17. lib^ z. Saturn. 

la. Fratemdque bumentm IyrSJ\ IniigneA 
etiam iyrc inventione 9c melodia ipfi a Mer- 
corio concefsa: quas fuse explicui Anoot*^ 
ad Od. 10. fupra. Fratemd,'] ApoUo&Mer^ 
curius, fratres nofcuntur» ambo nimirum ex 
eodem pacre Jove procreati, hic quidcm MailT 
genitnccy ille ver6 Latona Coei Titanis filia, ut 
fupra jam didum. 

13. Hie bellum lacrymofum^ VeJ] Apolltt 
Deus avemincus prece veftra permotna in hoftet 
depellet impendentia nobia mala; Bellnm ma« 
tribus filiosamittendbut ac defientibut detefta« 
tumy ut eft O^. t . Famemy qoa nihil miferabiliut^ 
cum proppot aliquando filios parentet comede-* 
rinty nrgente fame. Peftem dehique e fame 
fcpiut exortam; tria nempe noala omnium 
maxim^ fbrmidanda. 

15. /• Perfas atque Britannos,] Ab Angafl!» 
Cteiare feliciter rempabltcam adminiftrante 
Photbut di£Uavertet mala in boftes Populi Bo- 
mani Perfus, quj pro Partfait hic pofiti videntQr; 
quoi iUe per Ventidium legatum fubegit. Sue- 
ton. Flor. Britannos, hodie Anght^ de quibM 
Virgil. Eclog. 1. V. 67. 

r«f» dmi\fo» mbtSrkmttt^ 



ode 



4o 



Q. H O R A T 1 1 F L A C Ci 



O D E XXII. 
Innacentiam ubiqm tutam ijje. 



Tujcty quifqah itinoctn- 
tir vivit & Jme crimine, 
90H hahei •pus Maurorum 
telisf nee arcup nec pbaretrd 
pleaa fagittit toxieo irtfefiisy 
Seu amhulet per Syrtes fvr- 




ER ^tae, fcelirifqu^ purus ] 
get Maulri jaci|lis n4tuc arcui 
inaJtis graviffii faMttis,^ 
Fufce, ph*etra ; 4 

<;rtf '/• ht Sive per Syrtes iter atftuofas, [^^J 

fmZ^ cJeLmr% pir Sivc foaurus pcr inhofpitalem 
rrgiDfies, quas aHuir iiyjaf^ ,Caucafum, vcl quac loca febulofus 
/? /.*«/rT ct/ebratus. E. Lambit Hvdafpcs. 

/?W, dum Lercm Lahgen Namquc mc filva lupus m Sabin^, 

amicu»^ aijut jtra^ Dum mcam canto Lalagen, & ultra 10 

ANNOrAriONES. 



Iletrwm Idem qood Od. i* 

Eidem banc Oien» atdue EfHitolafndecimam 
Cju£icm fere argttmenti fcribit HoratinS) A^i^^' 
Fufcoy vlro prut>ro, Grammatico, amico. Ob 
bonam morum integritatem laodat; amko de* 
cKoacum a icvitae Dericulum figniiicat : Fhilo. 
logo didiooiim & vetborum dcgantia (ludiose ve- 
Kfkattfr, Hsc tria, Ledor, obierya, dum ego 
CjCtera perfequor. 

*• Nca^eget Mauri jacu//Sf 6?r.] Vir inno- 
crns fua fatis probitate tututy armis non eget, 
^¥lbu8 atceat, ^Ujevis pericula. Mauriy «{uidam 
leguut Atauri^ Hi jaculatoresesimii pedem ef- 
ient domo «ix audent fme telis, oblTeqacntiam 
ftrariira a ^uibo) di^crioien immioet. Herodian. 
^iin. lib. 14. de Aniflnl. cap. 5. Mauritania 
Africae regio Barbarica, ubi nonc regna Felfa- 
mimy Marochiumy Tremifemim, Algeriafium. 

p yeiieisstis fagitiis*} Plin. lib. iS.cap* I. 
t^oJ nam animal teUfua^ txcepto bomhtt, ^entmis 
tingit ? Nos & fagtftasMtMgimUf ai ferro ipfi 
ntcentius eliquld damm • • * a nullo animalium 
prtBter bomtnem^ vcnen» pngnMnr oTttno, Vtde 
Cori.Rhdiig. I.s^.cio.ubt derouUipliciratione 
tda feneno imbuenili plura. 

5. Syrtes aflutfas,'] Non de Syrtibus mariti- 
mis hic agitur j fed de arenoiis iii locis Africar, 
«pud Libyam» Solis ardore fabulique /icciutc 
»quantibus feu fervidis» per quz icer fieri ne- 
qij t, nifi ex fioerum obfervatione, Sc cum roagoo 
quidem vit» pcriculo, tum a feris, venenofifque 
animalibusy tum ob voiubjles arenae cumulos^ 
<ti|os ventus toliit ac tranifert. Prtident. in 
AdoJieofiy capp aJveifos Judsos. 

Nee reffonfa rtfert Lybicis in Syrlibus 
Ammcn* 

^Jnhfpitakm Caucafm-I Kfim momem aL 



ttffiniam atque celebr^fn.itum, vel ob IVome- 
theum, quem ibi fabulantur vin^m, ejufqoe 
jecur ab aquila perpetijoarrodi. Imbofpitaiem^ ob 
nives afliduas inhabit^m, ireni' ob fcopatot 
unde Virgil. /EntxA, 4. v. 366. 

Camtibus borrent 
Caucaftts, ' --^ 
Mons t)le inter doo mirii Cafpiam Se Euxinom, 
tinta: ferlur altitudinis, ut ejut vertex ad tertiam 
nodlis partem Solis radtis illuftr«ttir. Vide Anf* 
tot. Meteor. i. c. 3. Q2,int. Curt. lib. 7. ejas 
pars a qnibufdam crcditur mons Ararath vcrfui 
Armeniamy in quo poll diluvium quievit arca 
Noc. 

7. Flei yuee loca fabuhfus Lambit Hyeif/pft.'] 
Pcr Indiam nimirum. Dupiex eft Hydafprs fla- 
vius in Afta: Alter Medos alluit, ■&>hinc Geor- 
gic.4. dicitur Meetus Hydafpts : alter lodiam ct - 
teriorem irrigat, hodie Rvn^yf fuitque termi- 
nus vi^oriarum Alexandri Magni ; in Indum 
iliabitury apud Ny iam urbem : undea Lucano 
IJb. S. vocatur NyfteusHidafpts* Hit porro oun- 
cupaiur/kWo/iiry qooniam multadc iUo liib»- 
lantur ; ut quod arenam volvit aoream ; .qodd 
gemmasferat s unde««rf^Claadiaoo,;e«:ifffr/iBr 
Senecs Trag. in Medea appeUatur, quod tanto 
foniyu vortices agat, ondas coUidat, fpapas at- 
tollaty ut non fine uepidatiooe procul adfpicia* 
tur; atqoe remtgrs Aiexandrt Magoi reddtJetit 
attonitos ac ftupentes : ipfisetiam gubemafioribos 
rei novitate fufpenfis. Arrian. lib. 6 paulopoft 
initium. 

9. Sabind,'] Hsec ItaliscregiOy^idem Latiom 
inter Umbriam atque Hciruriaoit adhoc nomen 
fervat, fed ahguftiores habet fioet x in ditaooe 
Pontificia continetur. 

10. Dum meam canto Laiagen,'] Dum medir 
tor & compono dc an^ribtts meis in Lalagen 

TerminuQi 



CARMINUM LIBER I. '22. 



6t 



Terniinum curib v^gorexpedmis, 

Fugit inermcm ; • 

Qualc portcntum-iiequ^-rtilitapis ' 
Daunia in latis alit efculetis, 
Nec Jubae tellus generat^ leonum 

Arida nutrix. 
Poneme iMgris ubi tudla campis 
Arbor scftiva recreatur aura ; 
Quod latus mondi ncbulae, roalurque 
Jupiter urget : 



ter limffes exertarm liber «b 

oinni J^UUudlne^ armh V\ceX 

defiitittum vt/avit me lufvsi 

\^J i^«/<f monfhkin baud nutrtt 

Af^ulia heUicofa in pctentihn 

^ ejculetity nec gignit terra Ju- 

3 harfjicca IfcnuM altri^m Ctt» 

loca me in agris fieriUhut^ 

uhi sudla arltetr fivttmr tep0id 

aere\ qmam orhit partem m- 

fiflant uabilsf V eaalignut y*» 

fttart 

20 



jtN NOTATIONES. 



^t4m St ctrmen : & uhra terniinum vigor i 
cwB cejho poenco Sc ama^ rfo abreptas in fyl- 
nm •l^ttaiM lonyni prog^redior, non adv^hens 
«ndl 'A lapum Higentem 8c Itia^todine por- 
loMBwuiy ijai tatDcn noo iMdo non faefitf fed 
ifoiamttWcetinermem^fugit. • ■ 

II. Cmis exfeJiims,'} Qaidam lefmt etefe» 

II. r»£si owraiM.] M«iiir tcvHtti^ i^nd* ' 
ttadaay aoo armit tmitin, ille lupm ceflic fo- 
fii^ iaqvit Poeta* S. A«|tift. Tib. i. cmtra 
Ji J lii i ii m I Omnet ^iet, iM«Mt> anttfetCMtwm 
hmtieraut^kjaBae, SthMonum nMntnoeent, 
fMmfnmyt pucati. Af^dfatmieeidmtut | 
i fhesS, 9 Imnare. Ble qttidera principatol 
Kcaafit fft rettcotoay ^ft 4iliitmiD Deo Noe 
k fifiii giu kqucntie, GeneT. cap. 9. ^it tir» 
Tv «^ ae trewmrfuper cunQa aminalia terree t 
aadeS. Ambrof* Epift. 38. Feret futtt morfus 
S4fe ^^andermmt jrtmiMsft fewo vocit *Jmmafue. 
Imnes sffm mdoKStif J! vox hominit refultdrifp 
frmdam Aattere s patrd^, & nrfos heettars , ac 
rtvotari vtciluu At cum finAicate morum 
•c litr inCe^tatFy ad priorem innocentiam 
M|av ad :pteaftm apiHl Dcom ^rafltfto holno 
reiiit» coffl ceiti beftiii, ut in ^lid quond^m 
il4 tatof.domlnatar pkni 9c aJ «rbitrium. 
S« koaBi in cremo dcje^ cervice ad S. Ao- 
* ^mem accedenfiss cjuf maoaa ac pedei linge- 
biai Strpena HUaiioni morem fefiit, iluodia- 
«aHiAanRoniy crocodilni HelenO", kaana ]<i. 
«■i Abbao, hysona M^cario Alexandhno, icz, 
fiUiBiribfides. 

13. ^ale pmte m tn m , €(fr.] Talis«c tantut 
cv bpit iftf j oc major ha«d occurrat belliia 
iicio Ap«r« filTis, five io LibjA defenit. 

MJkaris Dannia,] A Daoho rrgei Diomedls, 
•t «Boi, Ibccio» Daunia didla eft, olim Italias 
icgio qwFdan in Apolia, hodle la Capitanata 1 
«lUtar Adriatico HMri, regni pan eft Neapoii- 
toa. Syoecdoch. VideFriA.jib. ^.cap. ti. Sc 
■ibi. Miktarisf aptot habeos tmlitic Tirot bcnd 



14. /a latis efcnietis,^ I^ 1^^^ pat«ntibuk liU 
Tity ^ con&y fyot cfcnlli arbvi^ua (landi* 



ftris ; Plin.lib. 16. Jovifatrii, Llb. i». c. f. 
Arborum gtr.A/a Nummibui dicata • • . • Jome 
efcu^us, Apolimi laurusf Miuerv4t oUa, Vemtri 
mjrtus, HcrcuH populuu 

15. Kcc Juhee teHus.} Mauritania, m auS 
rrgnavit JuDa, qoo Pompeio addi£lut, Cxiaci 

Eimum acriter reftitit, Sc ab eo taodem dcbd- 
tut eft, Plutarch. in Cjefate. Synec. ponitor 
pro. Africai cujat cft part verfua Occideatem. 
Pl'n. lib. 5. cap. t. 

Leonum Arida nutrix,'] Tom arenarum lic* 
citaoe» tt»m.>ctiam igaarum penoria laboiat *Sc 
aiefclt tota il!a regio : leonct aliafque feras in- 
oumerabiles gifnitf Vide PliB.J. 8« c. 96, 
ubi tnter alii mu|ta, fic ait imtio capltia^ 
L#Mrt fr^dpua gener^tai, tunf cum^ coUa ^-^ 
9iofque ve/huU juhet • • . . Afticam heec ma^yitk. 
fpeiiant0,tMcpia a^uarum ad paucof amnes congfo» 
ganttbuiftjerh, tdeo mnltjtirmii ihi an^alitm. 
partnt • .'•'. . uiide vulgart difium : Sempe^ 
artquid novi afferre Africam* Vide it CeU 
Khodigt bb». 13. cap. 8. & 19. ubi de lc&oufB 
natura qria^riim diflerit oon fpemenda. 

17. Pone me,figris uhi Kul/ar&c] Eigo 
^trepidut^ubiq e fuero «Jr fccurus/etiamfi me 
ponas ?n territ 'horrorcm incutientibut, vel ola 
nhn^um friguf, vel 6b xflum iniplerabiiem^ 

l/himtlfa eampis Arhory ^c.J Apud utrum' 
qoemtimli Ptjlum Af£\icum, Se Antar^licum» 
ubi a0iJuum propc ,gelu tcrras, /aci? fteriies j 
longiureque Solis akl^n^.a, per fex nempe circi- 
tcr menfe^ pi^n maneut, eampi arhor^ue imU 
la crtrcit, ubi non afrtvdrecrtafuraurd: be- 
nigno csrcns co cepore, ouo f lantvs incrcmco- 
tbm acfcebunditas pneftjtur. Hoc etiam Aa/«f 
mnirdf infeftant femper nehulay qojppc quas 
non difcutit Soi| malufque JupUer urget, \<i 
cft, rigidum, inlalubr*'; graveque caiiuro, feu 
aer nunqu^m ferenus& clemeoa. O^id. Mct.' 
3. 7^9- 

Trifiefoium, feriliSffinefruge,Jineerhore teJlui^ 
frigus inerf lUic bahuant, PaUrfug Trcfftorfue» 
Etjejur.if Famot, • ■ ■ 

Pone 



6i 



Q. HORATII FLACCI 



CmJliMwt facunmSriifU Ponc fub curru jumiuin propiiiqut 
aiu vUim a r^inu ^Mtiit ggjjj ;„ ^^jj^ domibus negata, 
rX^ J^^^^aJ^:, DulceridentemLalageaa«abo. 
fttmurSvrUftiuum. Dulce loquentem. 

ANNOTATIONBS. 






«I. Fotwjub €itrrm mmutm^ &c.} In Zon» 
torrida, intcr utrumque Tropicum, ubi fol »/• 
mmm prafinfutit ttrmadorit, nuUofque proinde 
Sncobsacdomicilia permittit. Ovid* Metam« 

2.49. 

SluMrum ftm mt^ efl, twt efi buiitshUn 
4epm. 
la eo ftilicet enore verfati funt tntiqui, quo not 
leranint ii qoi navigando peragrandoque totum 
crbcm luftrarunt, habitatorefque non decife iis 
io plagii viderant, quai inhabitabilet oUm exifti- 
snaiwre. Neque eft immodicoi illic aeftot quem 
ftUd&tanperari conftat nodium diebus Kquallr 



um longitudine. Aidde qnod air Jsftiaiis Ift. s. 
initios Naturamy cumpKmumiMcremtntatakrk 1 
atfrigoris regtoailms diftiuxiff Jfatim ad bconm^ \ 
fatieniiam cnimaHa quoque generaffe\ Ud&ar* \ 
borum atqutfrugum pro rtgiouMm couMiout af^ \ 
gentra variata, Com pertum itaque modd eft, k- 
falubrem (atis aerem, ie frequences adeife popa» 
los in regionibus i£quacori fubje£lis ac incinis: 
?• g. \n infulis ^ Jaya, Suoiatra, Borne^^ Mal-r 
divif» Delphioa^ ieu Madagatcatia, &c« la 
conti^rntibus vet^ terrisy apud Malacam ia 
Afia, Guineam io Africa $ ih Anierica veroK 
apud CaftrlUm aiKcam> Guaianam^ Penifial&» 



ODE XXin. Ad CHLOEN. 



/ ^? ,;^^/^J^^^^<^-^//fliff fuMlis baudita vinsfiigiat* 

^ TTlTAS/hTta^Mic^ , [5»J 

J" V ^ Quaf rcaJti bavidam hfontibuMvn» i 



O CM, me fugU 
^hmulut tmidm psrmtem 
nqmirtnt per montium devia^ 
^nd fine inani forwndine •'^-.-"'^"-«.•vr.. .»..>* „«4.„, - _ 

ae nemorit. Card* Aurfmm & filuajraetuJ ^ 



:)^ 



fA^^ei 



^im ae genihmt tomiromi/eit. 



Kam feu m^iibus vids ii^rntif ^ * 5 



Metniffl tft Idem qbod fupra Qd« 5. 

Arguit Horatiui in Chloe id quod in ingf nu2 
•laxime laudandum poella Tidcri debeat. Nam 
lafciTiens queritur quod iUajam graodiornon 
«ode^t abfente matre viiom fc aUoqui» lcsmo« 
aefque mifcert. 

I. ^i/tfi.] Qolbnfdamplacetv/Vtf/. Vcn^m^ 
«t ben^ monet Theodonis Marcilius» Flaccum 
irelle wtat liquet diffl futjaofit» Jttfmi amt ego 

tCf &C0 

Hinnuleojlndiis,'] Tam meticiilofiiei^mbin- 
BuluSy cerviy djmisey aut copieoli follusy i oia* 
tre pnefertim abftra£bs» 

Cblo!e»'i Noroeo adolefceotiibi confenieQ^t 
Nam yX0« eft herba Yijvos. 

a* ^eertuti fnvidam matrem,'] A quS aber- 
laiverat. PatnJam»'] Cerva eoim femper timct, 
«juii)oe io fuga fecuritatem natura coofti^uit» 
tum l Ten^toribus» tum a fiBris. 

Montilfut aviit*} A uita jioafe mdicKAire 
amaasfern* 



4. ^«Ar#.] Dinefis. Sic TibaU. x* xo» 64 

Sitfatii omatat djffoluije eomttsm 

<• Namftti mMS bt t t vitit inhomik MwtmnA 
ftmt,} Haoc in intopretatione feetttns fom kc* 
tionem» qose Moicti%ftatqueScaKgeri: qoao* 
quam 000 fttisfiKit. Qgid enim hinnab pcr 
nemus oerfam matrem quanenti* com Tite? 
Lqguntvulgot Nam {tninohilimtvtritinhmuit 
adwntmt foTtit t ut fit hypalli^e ) pro» feo fblia 
veris »4fenta inhorroefe motay fcilicet vento 
quolibet teoui» puta» Zephyro. Qood necooDoi- 
no placct» <^id ft ftraturad fooem anttceden* 
temy//£tf } kgamu<que, planiori oert^ fenfo ac 
fenuntia s Stu mobiBkut «wrjs inbtmdt sdmentum 
folui 1 id eft, Seo OMitis fbliis filra inbonruit ad 
venturo letem» Zephyrum nempe veris comi* 
tem, Vel» Seu mtbUibut writ htbtrrmit adnrentm 
faliis: id cft, Seu tremuit ftlva folTis Aotis oens 
•4{pattt> flaoie Zcpbyio oinicittm i 

i ^ 



CARMINUM LJBER I. 44- 



H 



Jfve froada vi'is levet Mr4 

^ ^ rmfi toncuihntur j fve hierti viri* 

L J dti dumum totnmovent* yerum 

4^0 te nejuafuam injc^^r, ot 

diiaccrem quajH tigru violenta^ 

aut leo e GafuHd, Ergo virt 

'^ matura, defiae alifuaMi i 

trici iabarmu 



Ad ventum foliis, fea viridcs rubura 
Dimovcrc lacertae; ^ ^ -^^ 
£t corde & genlbus treaik. 

Atqui non ego te, tigris ut afpera^ 
Gaetulufve leo, frangere perfequc^. 
Tandem defme matrein 
Tempeftiva fcqui viro, • 

6. Seu viriJa rnhuvt Dimweri lactrta, ] ^ SifC Pli». Kb. 8. cap, 1 1. Ttgrin inrcam & Mfm 
laienles m nibojacertae» difcurrcndo (Irepitum ruut animal fir^cttatis iremenda, ^c» 
edidere, taBtvltnn •ommo^ncei fnjticctn & 10. C^fu/u/veUo.] dftuMa tota adjhmen 
^k» : tom vei^ biiinuleus trepUUs cor f alpi- Mf^rnr, fvi /Ifricam ab Mibii^d drimit ; in- 
ttt, ft gemta UbanC Z^ Jactrtis vidc Pli#. lib. ^uit PKn. lib. 5. cap. 4. iib. vcro 1. c. 16. I*- 
l.€ip. 39. 8c ukhu «*' tautum exferis clememtia in juffticess fr^ 

9. ^^W tmmegoH^ tigris ut sfptra^ 6^^.] EgO j^rtffi* /><iwV •• fi^ ubif^itf iu vtrps prius qtutun 
wanocendiyfed anandicupiditatepertequor le, tu feminat fremit: infantet tmu uijl m^oA 

famu Credit Lihya iateUtBam perveuire ad 
cot precuuu Capttvam certi C^titUee reducmi^ 
audiviy muhorum iu Jilvit impetum 41 je itnti'*^ 
gatum alloffiiot OMpai dicereje feminam^ pr^ 
Jugam^ injirmam, fuppbcem animalis cmuium 
gemtrciffimi ceeteijffue impfrartis, iudignam ejttf 

floria pr^edam, yarits cixca hac opiuiop <Sfc* 
retulia Libyae intcrioris rcg)o« hodlc Biieduir 
IRgris ut afptra* ] Huju» ttntJ fertur-erude^ ger\d^ magnaffl habere ferarum copiam a oemint 
la^ «t ^1« hoarfnein^^ltatj camjpnqua^tgnoraturr* 
^^ wk fanndt adC in ftimoKl, uHRnfttgiant. Frangtre peujcfuor, ] Phrafia Grjrca* 



Cbloe : cu me fiigia? Apud Ovid. Mct. i. 504« 
ApoOo Daphnea infequcna: 
Ihmpba^ frecor, Fentia, maus: uo» iufequar 
htfiUi 

iaoifem, 
Sie SfuUam ptnna fii^ttut trepidaaU etiumt^. 




ODE XXIV. A4VIRGILIUM. 
Di Morte ^inillii Vari. 

!t pll^i autVnodu* I P^] ^^Jhye^cumTttt/^lJf^ 
, / si r» • * 1 L uL^ # doloru ob ja^ram vtri adeu 

mi\ PrspCipC l^ubw» ; . ^^,V . bo^ fueruhm ^ 

ANNOrAriVNES^ 



wmuamA i4em qnod iupra Ode 6. 
SoaiBarat^us «{aerelas jungit lacbryiDif fe 
" "» Virgirri dllcaum caput mortc fuWa- 
„i,itit: cjufqucdolorcmdividitartificlosi 
, «t imiDinuac atquc confolctur, Vult 
i pro^popfleiam cflc & DialogumVirgilii 
> Wffcnnif f¥Hj quos Horatiusinducit: illum a 
MailcM61iott opcmque implorantcmy duabua 
telua prioribns : hanc rcfpondentem deinceps 
^fc eaoMaoteiDy a^ his ▼erblsy Multis ille hnis, 
9cm Skoo. emendat. )ib. 2. 

I. i^ difderiojkpudor, 6?f .] Qoem dolcrc 
poJeaty quii hidui modum putet adhibendum» 
asafcttoicbarocaptte? SenecatamenEpitl.ioo 
iic |aed|ii : EJ^ aBfuis & dolendi dectr : bicfa-. 
pimtiferomtdus eft: & fuemadmodum in c^teris 
rdniits&iu iacrymis alifuidfat 'ft' Impru^ 



dentium ut gaudiSfJ^ dt/ores ixuudgvere, A£fu$, 
auima excipe neceffaria. 

x^ Cbari capitiu'^ Exm dicendi /brmam Gro* 
cii Homeroque impiimia ^maum notat Euftacb* 
Sic Odyff. Pcnelope dc abfcntc Ulyflc 

Toiifl xi^xtXiiv 9ro6iaf Tf uXff, <pt>.n xif «Xi(. 

rale caput defiderOf reucer cbarkm caput, 

Hanc & Latini uforparunt, Lepidvm caput^ &c. 

Pracipe lugubrei, &c,] Quidam iegont, lugu^ 
^m, & fubaudiunt, DtM: hoc fenfu. O Mel- 
pomcne, lugubris canius Dca, pracipe modum 
lugcndi ram dilefium caput. H.incverd Mufarn 
pr« cjetcris invocat, utpotc invcntriccm Tragca- 
diw, rcbufquc mocIUs pr«fidcntem, Aufonij 
Eidyh »0. 

Melpmtne rrfigkg prQcIamat uteepa toatu, 

Cantu^ 



€4 Q.H011AT1IFLACCI 

•M S Mr^omhti, cut gttiitor CantusfMelpomene^ cui liquidam/^atert 
iumtomnut ocdpah Cwi -vtrt^ Lrgo^Quintfliuin perpctuus fopor 

tundtM stque intcgra fdcs ju^ Ufget ? Cui pudof, et juftltlx fotor 



Jlitla gtrmana, & veritas/m- 

' it fi 
fuemfwamr u cerre p/i 



phXf fuamic 



'ana,&^fntajjtm. incorruDta Fidcs, nud^ue Veritas, 

wic reptrttnt fimtiam ^ • ^ n . . ^ ^ ' 

^ ? h ccrti piurimis Quandoullum mvenient parem r 
•caiiuit prdis lugcftdus \ at ue- Multis ille bonis flebilis, occidit ; 
wini msgisquam t.hi, Maro. Nyjji flebiUor, quim tlbi, Virgili. 

9* rdigtofui lacaj/um, ebeu — -- .'t. '. o.. 






S^iatilium repetis ar 
kusy baudfic concejfutn* Etiam 
Jidulcius, qaktnTbraxOrphe'' 
sUf cbordam pulfes arborihus au' 
Jculiatamy miuim^ Umen «x. 
t* reddatur insni fimulacbr^f 



J 3« Cui rtquidampaterVecemi^cA Mofa 
ftnt filix Jovis & Mnemofyns. Mefpomcne \ 
cantfis fuaviute dida : a fxiXvofAoi, cano. Lijui- 
dam, iiiavem, dulciter fluentem. M^crob. lib« 
6« €• 3. ex Hoftio poeU : 
* 5/ mibi Rngu^ 

€entttmf aipteerafient totidem, vbcefque liquata* 
Pcrf. Sat. i.v. 34. 
— Plerabile fi quid 
Eiifuat,". 

5. "Brgo Sluintirtum, ^ci] 'Exilamatio gravis 
^Qdex doloiis. -Sic amici lu^um lu^u fuo evin- 
cert conatur \ Ac & lllabitur in ejus animuxDy ut 
fnajorem babens Adem folatium facilius admic- 
Uty imo & aliquantulam objurgacionem. Sic 
bene utitur Poeta confilio a Mufa^ qu^ro ilatioi 
iiivocavity accepto. ^ ^ 

j^icr/7(»m.] VdCremoocnfem illum Vlr^n 
tn atque Horacii amicum^ cujus mcminit Euicb. 
Chron. Olymp. 1S9. vcl Pisetc^tum RQmani 
exercitus, qolcum tribusIegionvbuaatqueauxJU- 
aribus copiis caefus in Cermania ab Atminio^er- 
jnanorum rege. Dio. l. 54. Suetom Aog. e. i^. 

Perpeluus fepor,"] Sic U io^guf Jomnuh P'<> 
mortc, l. 3. Od. II. V. 38, 

6,Cuipudorf&c,] BrcvefedjngenaQuinOlii 
elogium. Fudor, quem TulK de finibus 3. Mo- 
deratoremcupiditatis appellat. Hinc & de Orat. 
I. n. 122. CralTum italaudat: Fuitmirificus 
qutdam in Crajfo pudor, 

Jufiiiiaforor incorruptafides.'} Ex Platone, 
j^uftitia cjim io Deot obiavatur vocatur pie- 
tai; iides autem, cilm erga bnmines. Tull. 
OAc. 1. n. 13. Fundamentum jufiiti^ fidas, Et 
partit.Orat. n. 78. JufiiiiaergaDmreJigio,erga 
farenta pietat, ttulgo autem konitas 3 crednis in 
tebusfidis, in moderatioue onimadvertenM Ltntas^ 
amicitia in benevolentia nominatur* 

7. Nudaque vtritas ] Coju» magna vit fuet 
tentra bominum caViditatem ^foUrtiamfeperfeipm 
pt defendat^ at ai( TulL p ro C«Iio} * WU It 



Numini' Tu fruftra pius, heu, non ita creditum 
Pofcis Quintilium Deos. 

Quod fi Tbreicio blandius Orpheo 
Auditam modcrere arboribus fidem, 
Non vanx redeat (anguis imagini, 

' ANNOrAi:iONES^ 



u 



n. 109. SuntaliiJimprtces&aptrti,fusnibiJex 
occulto, nibil tx iftfidsis agendum pBtanS,verUttH 
culttres,fraudisinimicU 

9. Multis ille bonis^^eA Legunt alii, Muhis 
iilt fuidem, &e, mdrtfitbihor fmam tsMf Ktrpli i 
utpoce vir boous, amicus, cogoatus. 
^ iuTuJfnflrapius,&e.'} Jata caftigtie «• 
<>pit l^terI(Diii94«f9tafD 9miciitt^ua:Ma 
ita crt^ttum, id e0^ noQ ei iege ut noo morerC' 
^yiirT^^ Scilicctqqadonanturooo iblentrc^&ir 
atquscredita & commiiTa funt, cwn libueri^rc- 
petuntur. Quintiliusiu cttditua noUs ad tempat 
.tandem iine mj^ia cripitur: imo tum crcditor 
otitur jtire fuo. Vidcerg*, Virgili, nec cum pof- 
cii Quintilium Deos, vidcare non foli^ro piot, 
heu I truftra, fed & prKpoftcri ; atqoe in DeOl 
iiuquus. Lucret. 1H>.^« v.^8^ . 9 

yitapitwsatuupit nuiHdutur^ tmtuhtu ufii/ 

T3.%^/T£r«i^tf«} .JJUii ]e|«int,f»^it 
Alii,^tf»yi. Et pro non, ioterrogative num^Tbre- 
icia blandius Orphea, ^c. Adver^e (jDmparatio- 
neni Virgilii cum Orpheo. Senfut eft^ noftl Or- 
pheum arboribu&cantiis fuavitate pertradis,Af* 
defflttlccodum ctiam fperaffe lofe^rum tyrab- 
oum, ut Eurydicco uxorem morte ablatam red- 
deret, fed irrito 8c inant conatu : fic tbetfi vidcu 
Orpheum carmiois Julccdine, haud tamcn flec» 
Ui Numina, ut QuiotlHum icftituant. 

l^, Non vana redeat fanguis imaginiA Non 
vlu redeat mortuo, non anima remitutur in cor« 
pu8 exaotmc Icaque vanam imaginem interpre- 
uri libcc boiminis umbram> mancs. Virgil. 
JEd, 4. 6^ 

Et nunc magna meifub ttrrat ibit iwsagt* 
£t iCoeid : 6. v. 292. 

Et, ni doQa coms ttnuesjint eorptrt xtitat 
Admoneat vo&tan cavdfub imagint fbrmttp 
Sanguis»] Viu, iCoeid. 9. v. 349* 
Ptsrfutum vtmii UU anjgum, jSfc* J 

Quam 



CARMINUM LIBER I. 25; 



65 



Quaravirga fcmel horrida 

Non lcnis prccibus fata recludere 
Nigro compulerit Mercurius gregi. 
Durum. Sed Jevius fit patientia 

Quicquid corrigere eft nefas. 



qvod tremendo fmel cadMceo ad 
turham airamagf^rqratit Aitr- 
curiut netfuajVi.m fucifii exO' 
rarif ut fata r-.icindat. Grave 
quidfm cft iliud :' at toierahifi' 
2Q ntftrjfido egicitar quodcuni}u§ 



immutarc baud licet* 



ANNOrATIQNES. 



16. ^Mm virgd femelf ^c*'] De cadaceo 
MerCQiii, ejofque aoimts deducendi poteftate^ 
nd« fttpra Odc 10. ▼. |8. 

17. Nmiemis precibuifata recludere,'] Vir;giK 
Ceofgic* 4. V. 469. de Orpheo. 

Mamjque adiit, regem^u* tremendumf 
^fefaapu h*mamt frtcibus ajpeejcerecorda, 
Aseid6. T. 376« 
De$mfasa Deum fieSH fperare frttando. 

18. Ntfro campulerit grep, ] Cateri«. Maoi- 
^ fS'^^^ ^ ^^ Plutonein perduxerit. 

19. Levims fit patientid S*uiequtdf &C»'\ 
Eaci^ PtMcoirr. Atf ^^1« T^ rSf ^ah. Senec. 
Oftmmm ef pmi fmod euimdare wen fcffit, PlauC* 



Cant. 2. 1, 1. Decet idpati aquo animo : fHSfjL^ 
cietit, levior bifot erit, Virs l. i^neid. 5. 7 10. 

Superanda omnitfortunaferendo eji, ^ 
Ovid. Metamorph. 8, 633. 

. . • . • Paupertateirque ferendo 
Effecere itvem, < ■ 

Contra ^eth, qusfquii mala neceiTaria impati- 
enter&inique fert, qnid aliud, quam novum 
fibi dolorem crea*^, Sc malum malo addic? jgjal^ 
modi hom^nem^ qui coramunia run£)is morta* 
Hbus incommoda tefpuit, rgregie fugillat Ju« 
venaiis & galUn^ filium alvet, per ludibriuia 
vocat> Sat. 13. v. 141. 



^ O D E XXV. 

JtpjWA^ Lydiajam vttula amatoribus carenti 

PArqps jujipas quatnint feneltSs [^] 

Idibus crebris juvenes protervi, 
llec tibi fomnos adimunt, amatque 

^ Janua limen 

^ftprius multum faciles movebat 5 

(^rfines. Audis minus et miniis jam : 
Me tuo longas pereunte noAes, 
Lydia, dormis ? 

ANNOrAriONES. 



infultat. 

Tenefirgt tuas claufas rarih 
modo verherihus impetuut ado- 
kfceutet procaces: neque tihi 
Joporem auferuntt jaraque /r- 
mini adbarent fsrest ouee antes 
'oalde 'volubiles agebant far^ 
dines, Jnfrequentius deiueeps Qf 
infrequentiiii auSst dum eg» 
tuus pareo, Lydia, qui^ Im" 
gisMoffibusT 



i tdcoB qtiod /bpra Od. %. 

B. fmrcidttjuMBMs fuatiunt, &c,'] Solabant 
JMCKi matuicom ^res ac feoeftras lapidibas 
yKut Mdu quidemy ut aperire cogerent, fe- 
fH ^Btttere. Vide plura Annot. a4 Od. lo. 
Iis^yb.3. 

> Auatfue JaMua Umen^ Jaoua vix difce- 
A i Koiiiiey iUudqae videtur amare : jocus 
aaHnteitDSy qood fignificatur rard janoam ape- 
nR» piocia adeontibas> Lydiamque annit deflo- 
i rfrcMem condis faftidtendbus. 



clancutum exit, meretricofay tatet, Corcol. i, x* 
Itcm» Ptacide egredert, Janitum probibe /orum, 
& crepitum cardiuum • • • • . Juffundam aquii- 
lam. Ibid. i, 3. init. 

6« Audit mi»iis& minSis jam, ^c.'] MinOs 
m:niifquc Indies ad te mcechi vent:tant : paucl- 
oresjam habes amatores, qui occenetit forea 
tuas, id eft, ante iilas cautiones amatorla* ca« 
oanty qualis eft Ode jo. lib. 3. qualis Sc harc t 
Me tuo longas pereunte uo3ts, Lydiai dormit s 
id eft, Me pf« amore tuo contabefccnte, fom- 



K-^uetpriusmuItimfacilamovebatCardittes,'] numque baud^capiente, altum dormis: tu qui- 

Uhoempcaffiduo volabilis er^cardo, velbene eta valde ftertis loosat no^les, dum inquictum 

uadm baod ftrepebat, atqu^. ot ait Plautus, me folicttumque tul defiderium excitac Sl vigi- 

L^iiuM uou rnmMatf dum aperireutur atdetfe- lare cogit. 

fimjfmei Sc p««io antea, Bellijimum bercU & 7. Lengai noSet,'] £xpe£lanti nimirum Sc 

taaiurmfmmm ofihim, qood uunfuam-uHum ver- deTideraQti loogom uonper videtur tempni. 
bmmmki f** ^oitMrp Uca\ tumfutiU^ mo&u 

F ^ Invicem 



B6 



Qi HORATII FLACCf 



Jam ^etu-a pkrabii victftm 
ciulterci fuperSsif contempta 
in angtfiortu cUferto^ dum 
Vtrax 'ventus Javlt graviut 
itr^a Latfa itftermenjiruum { 
ffu.iTfJo tib':dtfi fus atd.r, oui 
fuevit equcti reiidert furicjas, 
injijmmjibitur "ad bepar tuum 
vlcerthui p{enum\ haud jir.e 
IhRuy eo (fuod juventus hilant 
bede^a virer,ti rrytoque fub- 
Itigra lateiur am^liusf 



Invlcem mocchos anus arrogantes 
Flebis, in folo levis angiportu, 
Thracio bacchante magis fub inter- 

hmia vento ; 
Ciim tibi flagrans amor, ct libido 
Qujc folet matres furiare equoruni> 
Sseviet circajecur ulcerofum, 

Non fine queftu : 
Laeta quod pubes hedera virenti 
Gaudeat, pulla magis atqiie myrto. 



9 



[99] 



ANNOTAriONES. 

9, Invicim mteebcs anusarregantet FhbiSy&c» ] 
Tandctn vices tu:^ advcntarunt : olim flore ju- 
tentutis ac formae lupcrba. dcpcreuntcs tc ridebas 
aJolef^.^nte» virofcjuequcflibcc : jam anus faOa 
A^uftia lucrunl Bt mcechos quzies; hi vero te 
fe.iio dciorm^ttm fpcrncot arroganies. Ovid« 
Art. Amat, 3. v. 70. 



Tempus erit ^no /u, jttee nunc excludis *- 

mantem^ 
Frigida dejcfta no£le jacebls anus» 

jo» In fJo fevis angiportu.'] Vaga, obfer* 



arquc in ca rcgnaflc Aquilo fcrrur : hinc apud 
GriTCos Poct3$, Thracius ventus, pro Aquilooe 
paHim ufufpatur. Latini veroeam quoquedifli- 
or.em imitati funt, quanqasm improprie & 
HttleLj(£iifin£iy quandoquidem ventui Septen- 
trionalisin Italiam nequaquamilThraciavenit. 
Epod. 13. 3. 

■I ■ Nunc marCf nuncfilua 

Ibreui^ A^uHcnefonantf ©*f. 

Bacchan'e magisfub interlunia.^ Eo temporc 
^uod intercedit inter duas Lunas, veter^.m 8c 
novam; id eft, cum Luna non apparet, tum 
Crcbi» funi tempeftates, & frigidiorcs vchem»n-. 
tiorcfque vrrttf. TheophraiV. Iibello dc \cnlis. 
;^it/tA«g»><wi-»ipai T«> ^n>a'> <ti ^<)>9uv( interiurria : 
I^linius lib. 16. cap. 39. Interhnium ai't Lume 
cutum (quia nemp- tunc Sol cu^ii Lunaconiim> 
gitur & congrcditur: Gr;?ci ovrjJovvel e-y^o^ov) 
aiiijilentia Lumt of>p€'iantf & lib. i8. cap. 32. 
Itt tvttuy quod ii^ttrluuium vocant, cum ap^rert 



dcjicrit, Hoc porro ApuL MetaiB. ^. Il- 
lunium. Varo intermen(truum noncupac 
Lege, fi vacat, CocL Rhodig. lib. 20. cap. 31, 

14. ^tefolet matresfuriare efuorum»} Rcm 
explicat Virgji. Georgic 3, v. 266. 



Siiiicet antc mtus furor efi infignis ejitarum f 
Et mtnttm Venut iffa dedit^ &c. 

I 
Prudent. contra S]mnmach«lib. i. deSatorn.v. 15« 

Advena quos fnfugus gi^nens &^quiHa Bh^ 
In uiit Iialiae : Tbufcit fiamjHQ^^j^lIi^ ^ 
«„. n qais trioboUrir ',g.fo 'coram«i ad .e : ^j^f "' 'Jti^'^itJmulaV nu;^micb,f. *' 
«eJ, amans leviter, juvenili more, Sc flens te Tluc Aiim pertineUiudJx ^ QePR| ea AGSo^ 
defpici : vel nuUias pretii, jaraque ab omnibus quam in Pifonem adhibet TuUius, n. 69» Itafue 
rclida fff angiportu foiitario Sc a paucifTimis iti" admijfarius ijiefjimul trque andivst a FbHefafb^ 
^uentato. voiufttatem tantcpere itsudari, tiikii expifcatms ^j 

II. Tbracio bacebante magit, &c,J Tumque fc Juot fenfut volnptariot cmnet incitavit, Jk ai 
frigidum perpetierc ventum; & ficut olim tui iiHut banc oratienemadbinnktit, ntnonma^j/h»m 
amatoret id algentei vidifti, & cootempfifti : 'virtutis, fed anSorem hbidinifi fe Hium irtvtn^ 
ita Runc alii te ridebunt fub dio perno6lantem« tUm arbitraretur, 

?'3rtfc/0,vm/0.*hic,rcfpc£iuGraKiae,Septentrio- ic. Seeviet tirca jec/tr ulcerofum,'] Cum ta 
nalis eft : adde quod regio pcrquam frigida eft libidinis aget furor talis, qualis elTe folct e^uin?, 
Thracia: unde oflicina ventorum appeilata : inBammabitque jecur tuum ; tum certc minim 



in modum difcruciabere. Jecur, in quo anMris 
fedes eft atque libidinis, ex Platone & alUs* 
Uicerofum, iotus iibidine multa faucium, tedif- ; 
quc ulceribui comiptum. Non. MarcelL Ulcntf 
inqutt, teSa ejl &f claufa mapgnitat* £t Scrvisa ' 
ec Varonney Vitium dfeaenee Rhidinit uktt* v«- 1 
catur, I 

l6« Nonfine qvefbt ; tetta fsibd puhet, &c,J j 
Neque poteris doiorem contioere, quin cmmpM ! 
in querimoniam, qu5d jutencs vetulam ce /a^- | 
diaot, marefc^ntem pof^habeant; adoleicenCB- 1 
las autem astate virences redentor. ■ 

17. Hederd vii enti Gatsdeaf, nyrto,'] Appo- 
frc comparat juvenculas cum W<raquae faciid 
adhxrefcir, & fefuate vocAtQt aPerfio m Prolo- 
go : Itcm com^myrto^ quae Vcneri facra cft: cu- 1 
jus etiam color nigricans 6c cbnftans eft^, 8e id 
quod veteribiis in formofis laudabatur, exhiber^ ! 
tcftc noftro Poeta in Epift. ad Pifones. ▼• 37« 

SpeGandum nigris ocuUt nigrpfue t^Uk^ 

Arida»! 



6; 



ficca verhfiHa cwfecret Hehr» 
fyejHh/sclci 



C A k M 1 N U M L I B E R 1. 26. 

Aridas frondes hyemis fodali 

Dedicet Hebro. J9 

jtNtrorArtoNES. 

i^.ArUu/r9mdei, fiff.J Vetolascotecontn- ophta i« humiii genere d'cendi eji, tHa dtto 
6a & rugotl ardccntet noo pluris facttt, quam iraJSne eopuia non conbarent ; 
■ridas froD^ arborum flomioi td6taniro. • x ea • > * *. 

2o,DeJiett Hebrc.] Sponic rdinquat, obrm- -. Audnmmiit, & mi^nhjami 

oni tradat ac dcvoveari non fecut ad decidentes 
in Bumen iroodet drca autnnmam. Hyemis /o^ 
dsh, ob icgiooit illius frigut aTpenimumy ut 
aote dixi. Hebrtes enim ex Haemo fluens monte, 
Tbnctam perfoadit, ac in iEgaeum mare dela- 
bftur. ladicat Horatitos vultum mulieris jam 
nHrddam oon long^ abefle a fenili fobditate ac 
defijTDitate^ quc cum hyeme fimilitudinem ha- 
Quidam leg:unt Enfo: ut indicetur Tilitas 



Mt tuo iongas pertunte ncSfct^ 

Lydijy d^^rmiu 

Neqno fatis mirtt ilia iacutio : ilebis moechot 
anOganteSy nifi addas eJTewtos. 

Ltvem fto nudS vUetur f>ofuiJef /atit dur?» 



ac kdiat fcorti vetuliy per folia Euro vento feu 
^vit alia, vdutad ludibriumi volvi rapique foli- 
ta. Scaiiger mavulty ignii multaque in hac 
Odecarpk: at profeQo juum^iiX* toties litane 
tidetv. Jodex fit literator quifqtoe. En ejus 
nprcheafioBtt capita» Sic igitor ille : Ficefina 



Jila ^nofue omnta, bacchante magis fub interlu« 
nia vento» videntur e//e uhum epitbetnm Bertai 
aiitftti*ipfo Borea/rigidiora fun\ 

UlCerofumy «0« Jervit fodut jecori indicand^ 
quam metro /ufiincndot 

Tu, ledor eruditCy hinc jam infersj Hne af« 
feftu cflTe oportere omnem Ariftarchum ; intcl-» 
ligifque qu^m Cenforia dignus inierdum virgC 
fit nagnus qoifque Ccnfor* 



Ot)E XXVL 
f^ ^^'0m^tt£t» MSw Lanuam egrfgii laudat. 

MUSjSfein|:u$4tTifUt|m et metus^ ['°°J 
-TradamlproteArisljn maretCreticumf 
reVe^ist^auisffSbLai)/ * 



«^. 



/Ptaefi 

ANNOTATIONES. 



tgo Mu/it charus,ttgntudi» 
nem ac timerts dabo pr<icacil>us 
ventis dt/erre in mare Creticnm: 
nequaquam foiicitut, quis ad 
pojjm ArShcum regioni,/rigf 
dtt tyrannns titteatur 1 



Mecnm idcm ^uo^ lifpni Odc 9. 

tMnfis tmicvtf ^c.l Pulchram init Horatios 
Mmfiviam, qusequeatrita in^peritorum con- 
fiictate loag^ reced^t. HJi, fi laudum quideti 
loexvam coaeeflerint^ bcQ^fe feciffe exiftimant. 
Att^ge ai o fu s Poeta Lamiam arte nova cdebrat. 
Pmao c«ra liberom fe tb omni jubet efle 5 tum 
6 ooavertit ad MuialD,quafi minus idoneum tanto 
fcopcri iatcUigit : illamque obteftatur, ut Lamise 
(Maiaai p>ict^ hoc eft» eum confecret immofta- 
fiwL Itec bene, ut omnia, notavifPtrtheniuS, 4. Geiid^tora.^ Ad utriim^ttepolum f«viri 
Hm£ tdverfos maledicot acenimus vindcx. frigus nemo nefcit. Ad Arfiticum» mare conge« 

jMift Mrcat.] Nimirum quifqois Mufas collt^ latum feu glaciaJe, quod anni parte maxima gelu 

M» poefiijo tetot ac iKtus femper efle debtc t ccncretum fit, omnibus auditu faltcm cognitum. 

. ftdolam poteil opetam navare^ Vide Annot. fupraOd.as.v. 17. &^q.Terrcl 

ji^a BMKfa aaimi folicitudinem aote^ depo- Ardkte-iiaifosBoreamfuntSpitxberga,Grone' 

ML Ov. Tift. I. I. lA» landia, novaDania, £(boiIandit| &c. Has vero 



Suif Ar^o.l Sub ITrsa : qnod coelefle fidua 
Septentrionale duplex cft. Urfa Major ^ Mi- 
nor, quas Grsci apii7tfc nuncupant. Ab his Po« 
los Arf^icus dicitur ea pars orbis quse axi Sfi 
A<^u'iloni propinqua e(l« Ovid. Faft. 3. loy* 

EJe duas ArSiot, quorum Cynofwra pttatnr 
SidoniiSf Htiian Craia carina notet. 



Mateii us ftdolam poteft opetam navare^ 
^" Bneta aaimi folicitudinem aotea depo- 
Ov. Tift. I9 I. 14. 
^tsmma /et^ffmm ftribentis & otia pitetunt, 
a. MartCreiknm.'] Proqoolibet mari poni- 
tv» aate qood proximom eft Cretx infulc ma- 
»iltditesniidamplifflma(y qux hodie CanJ/tf 
vtdlatnr. 
1* %" A* -^^'1 QffJ domiiictur & regnct 



omniho Boreales non videtur hahuiiTe io aoimo 
Horatios; led potiusmagis cognitas ipfios sevo, 
8c paolo minus Septentriomdes, rrempe Britan- 
niam, Germaniam, Dtciam) Scjrthiamt Sec. 

MetuettnrA Ad duas clades in Germania ac- 
crptas (de quibus Sueton. 06lav. cap.23.) poc- 
tam rcfpicerc falfo fufpicatQr qoq ncmo. 

F a Qiii(< 



6S 



Q. HORATII FLACCI 



SluidveTmisti fomidinem m- 
gutiau Pimplea /mmvu, qiue 
pMrisfintikus ielefiarii^ aprieos 
Jlorei eoliigat corolia^ texe meo 
Lamiae* Ahfyue tenibil juwat 
mea laudts* Novit iUum can» 
iilemtt iilum citbara Lefhia 
0quum eft confeerari cum a te, 
€umj ttus Joreribus» 



XJuid Tiridatcm tcrrcat, unicc 
^curus. O quae fontibus integris 
Gaudcs, apricos nc6le florcs, 
Ne£te mco Lamiae coronam, 

Pimplea didcis. Nil fmc tc mci 
Profunt honores. Hunc fidibus novis^ 
Hunc Lefbio facrare ple£lro, 
Tequc tuifquc decct foi^res. 

ANNOrAriONES. 






10 



i;. Si^tiriJatemterrtat,^ It» t]t€to in exili- 
«m Pfanate Parthorum rege, nobiHtatii ucunlmi 
confpiratione in locum ejut f uerat fubrQgatus : at 
cum attdiflet maxiroo Scy^rum auxilio Phra* 
attm jttvari ad recuperandum imperium» ita per- 
territus eft, ut ad Augufturoy relidla Parthia, fa- 
getit. HrcfuiMuftin. lib. 4». fub finem* Dio» 
lib. 51» & 52. Plutarcb. in Antonio» &c. 

Unice Secmmt»} Quidam vocem, unic^, rele- 
runt ad verbum terreat : alii jungunt cuia hac 
^oct^Jeeurua t id eft, Singulariter eg« Sc maximi 
iljeci magnaa curas de republica» tc Imperih ex- 
terarum gcntium, ut Mufis vacem. 

6. queefmtibus integris GauJes, &c,'] O 
Mufa tuum eft budaxe meum Lamiam ; meoi 
conatus parum valere intelligo : vinim immor- 
tali dignum honore Sk te celebrart convenit. 
£rgo quod mihi imprudens fumpieramy ta tibt 
afumas aequum eft. 

' 'jmApricos neSeJleres.l Ne€lecoronam ex opti- 
mis floribus in aprico nafcentibiiay quibusexomea 
pro meritis meum amicum ^Jium Lamiam. 

S. Lamiee,'] U annopoft Horatii mortem odavo 
Conful fuifle cum M. Servilio dicitur, ann. ab 
U. C. 7^5. Cem. Tacit. Ann. lib. 6. cap. «7, 
itt faibit, Bxiremo anni mors Mlii Lawsiafu-'' 



ntre Cenforio cebhrata, pil admintjlrani^e S^ri£ 
imagine tandcm exfolutus, urbi jtreefuerat, Cems 
iUa decorum j vivtdafeneffuSf & nan permiffe pro» 
Hfincia dignationem addiderat •Vid^Od, r^.llb.^. 

9. Pimplea,'] A Pimpla Macedooiae monte 
pariter & fonte Muiis facro, MuOe didbe lant 
Pimpleides. 

NUfine te,"] Huc pertinet adagtum uCa fut, 
eSvf quo fignificaturopeMufarum gravequodvif 
inccptum perflci. 

10. Huncfidibus novis, &e,] ' Prseter folitum 
magniflco generc carminis vir taQius ad immor* 
talitatem confecrandofmi'» «\«%M^W.- ^t| 

11. Lejbio pled^,] Carminc Sappnjco& Al- 
caico : vd eximiis|verfiDus, 4'*'^ fuere Alcjei 
4 SapphiU, qui m Lel^o ^gzi maria infuU 
Hatu Hmc tiodi^ Metelini, oVim^Mifylenef cek- 
bratn eft vini genefolilatey ubertate foli^ caot»- 
rum peritia^ te aedifica*di ratione fpeciali» e qua 
natum f rovejiMiin> Lij^a r%»/a»^|i^ qutf^ A ri; 
ftot. Moral. 5. cuqi nfliape laft 44 fdbres ^^otpttt^ 
modatur; non, quod opportet, mores ad. Jegcm? 
A Lelbiis fiqoidem ad Upidtun %uram plum- 
bea sBdificationit regula dirigebatuf ^ non cootn. 
VideC«l. Rhodig.lib. 7. up. 2%* & Aaaot. 
adOd. 17. v«2i. fupra. 



o D E xxvn. 

SodaUs hortatur ne inter pctandum rtxeniur. 



rbraenm ^ 
md btlaritatem u 
dite 



m confaetttdiiemi ^^ PugiiYc, Thrafcum 6ft tollitc barbarufli 

A N NOrATIO N E S. 



Metrum idem qood Od. 9. 

2. Tbracum eft,] Hi enim noo folOm bibaci- 

l^tls infunia, fed Sc inter^otandoBi petulantis 

Vitio laborabaot. Hioc veXt;ir^a»y Sc is^omi* 

tui dldi^ Atbfiiu U 10* Ibidciii k iiff**Mhtt 



lirtsiiuK» &c. c II. Idem L i. c. 14. nufnad 
fuiile fcribit ob vini praeftantiamThracic celehrvJ 
tatem. Vide fupraOd. i8. ibique Annoc 

ToUite barbarum Morem,] Sotebant ThraoM 
noa folon hianti ore affaom viniim bibere» ei 



Mofem] 



CARMINUM LIBER I. 27. 



69 



Morem i verc^undunyiue Bac<|iun^ 
Sanguinas prohkKteirixis^ 1 

Viiioa lucernis Medus acinac^s 
Immune quantum difcrepat. Impiuni 
Lcniic damorem, fodales^ 
Et cubito remanete prcflb. 

Vultis levcri mequoque fumerc 
Ps.icn l^.ltrni ? Dicat Opuntix 
Fraur Megillaf, quo beatus 



5 

[.033 

10 



& crutntas conttntiones i SsC'» 
cbo modtfto rrmovote, Perjf^ 
cus gladius miruM quantum 
diftat a mfro & candiehs, 
Jociif cobibeti voctferatio» 
ncs execrsndas : cubitcqun 
innixi conjiftite, An jubetsi 
etiam me capere porttenem 
Falemi aufteri f Declaret 
Opuntiie mcgiUa frater^ fU9 



ANNOrAriONES. 



'"^macho •ptjd Ath^. cit. Ub. 10. cap. 11. 

.'' .ti-"TJ UxtQ actnttl e^uUbantnr, 9c qufm- 
I -^ . ^bant zq^iales bibere cyachos. Quod 

:. t' 'e .rHuvi^kc Bjectum.l CumTcncun- 
:i&>L. >.. u r rriiftandjill : alias cnim ut- 
f f-' j '"r. > otcncrsy U Jnrimodicc Irurientcs 
:'. r' ' .1 : .ii-^-.al'* peicutiendo. Supra Odc iS. 

j. "'jt^-» 'tis vrctihe^e rixi*»^ D« Cenlaurea 
f r. L;- n* '3 'ure'- me.o, fupra Odc ]8. 
&r'^.:.C...^ic 2." ..456. 



-Jllc furtntet 



Cmsjnr-.i /i.c Mf-^rsa^t, Rha'umjue Pbolumque^ 
£t %egHO Uyiium La^ ibxi craiere minaniem» 

5. Pj»; & luiernH Midus acfnacesy &f f .] Quid 
g}*lki, (ju:d *rni»« cu n h'i*r!tate fc cpu.ifc ? 
ViirMicro^. I0.7. ctfp. i. & Plutarcb. Sym- 
f:»r. Us. 1. cap. 4. 

LtiWii;!.] C nvivia. vcfpcre incipiebant, & 
ia 9«l:ijn iaepe noOcm proiTahebaa«.ur t ad hxc 
i^t4r locemis opos cr<it. Quod auiem veteres 
yaiw uoarrnty qa.im prande ent, idque xt€tn 
ic »i fanjta^emy exponic CcpL Rhodlg, lib. 14. 
cjp. 9. fsb finem. 

MfJnu] Quoniam Mcdi, PcrfaBque vicinj, 
oai Cyn parucre : hinc p'omifcue ponantur, 
tSiiimc, a Poeri*. 

Aimaca,] Eft Perfarum hafh pariter & enfia 
a Hef^d^o & Suida. iTi^uav ^ipo^ eunfdnn» 
■sXWt, Hcrodot. lib. 7* Perjuum enftm acP- 
njttm wc4tnf, va^ trv hinr, ob mucroncm 
ftiiket 8c cufpidcm. Erat igitor acinaces ut & 
^KTs, Pctlis ac Medis proprius, ficut pi a Ro- 
tatm ge£a Gallis, gUdius Laccdxmoniis, fa- 
r^ Macedonibos, lancea Hifpa^iis, faiarica 
Safmiait, romph«a Tbracibus, fi-amea Ccr- 
&to!t,fp>rut Rufttc'1, Theutonicis catejae,&c. 
Alei.ab Aiex. lib. i. cap. zt. 

6. lamane gnantnm.] Ctc. d^ Ftnib. Nimium 
fMarni, ft dc Oratore, n. 87. Mtmmquantum 
^sduHift. ). 6a. Plavianus exercitu» im' 
mae fmaettum etnimo exitium Valentis ut finem 
y&auepit. Cn|cl &ufMOV 30-tir, i^Wy Plato 
lpft.7,i«. 



Impium.'] Menfa re< Inter facras numeraba- 
tur, ex Piutarch. Sympof. itaque feniakm 
menfam, tc convlvalem hilaritatem vociferando 
conrundcre, impiom eft. AHde quod fic vio- , 
^ latur fil' ntium menfc & Angeronac Qett debi* 
tum. Juft. Lipf. mcx citandus. u^ff^er0ff<r, filen- 
tii Dcie, faera mtnfa haletcr, 

8. Cubito remancte prejfo,] Ita coropofiti vcteret 
menfae accumbebant, reciinata fuprema parte 
corporis in tubitum finiftrum, infera in lon^um 
porre£la & jaceotc ; c^plte leviter eredo, dorio 
pulviilis irodice fuftulto. J. Lipf. antiq. Le^. 
lib. 3. cap. unico. Caetera notabuniur poftea 
ad iftos Hcratii locos. Sat. i. 4. 86« 

Strpe tribus leEiis videas cetnare quaternos. 
IX Sat. 2. 4. 3Q. 

In cuhitumjamfe convivs reponet» 

9. Severi Faiemi,] Acrioris, inquiuot, fapo« 
ris ! vel meri, t^t placet Tneod. Marcilio aJiifqoo 
veterlbus. Seneta Epift. 63. Jn vino nimit veteri 
ipfa mos amaritudo deU6iat, 

10. Dtcat Opuntt^y^c,] Utrixandi aoimum 
aconviviiff arceac Hora:iu<,ftatiml7ta proponit, 
imprimifque morem hunc, quo fuos quifque 
amorci ex ordine decbat proferre. Dceo cit. 
Lipfius. Inter leges convivii, hsec una eft ibidem* 

Dominamfi quis baSeffit, indiciumfacito, 

InterpicsThcocritiad Idyll. j^.folebant, indui^ 
merum fumert in Jympoftit, & nominjre aliqtio» 
amores aut amicotf tum terra invergere, &t pro» 
nuiuiare amttijpmomm nomina, Ncmpe & COU 
tabifmus illic habebat locum. Sic igitur epuli 
progreflu inerum pofcebantj atqueamicovel ami- 
cae libabant,ic bene precabaotur.TibuU.a.8.3l« 

Sed bene Mrjpi^amjua quifqne ad pocula dicat^ 
Norntn ^ abfentia fiugula verba fement* 

' Quinetiam tot cyathos hauriebant, quo Hterat 
imici vefamicae nomen ooatinebat. MirtiaL i« 
72. 



Neeviafex cyaibU^ feptem Juftina bibatur^ 
. Opnntia frater Megill^.] Per notam pulchri* 
tudine Megiltom eju» fraccr indicatur. Oriundi 
eraot ei Opuate Locridis urbe« 

F 3 Vulnero 



70 

feU* iBti^ ^vo teh intereat* 
Scilicet renuis f At ego non 
olia conditione potdbo, Certc 
fbi/jua te amor temtf taud 
pudtnda in:ettdit JJawff:-J : al~ 
qu£ liberaLftKiper anibre dehn- 
fnis, -Ei-.^^f, t^uoicuvque t:hi 
epf fiitlUui crede auriculis. 
jil infilix, fuam pravd 
Cvm inragne lufiuris ! 
adolifcenst ihm$ntiOT(s omores 
' V3f tri/»5 fuifti. Ecqua 'vtne- 
jicas quis incantotor berbis } 
^J hejlaltd 'ven^nojis, efuod Nu- 
rten te quea: expedteret Ipfc 
Fegafui ifrpijcilum tc vix /i- 



Qi HORATII FLACCI 



Vulnerc, quai^creit fagitta.i , . , 
Ceflat voluntas* Non alia blbjiin j 

Mercede. Qux te cunque domat Venus, 

Non erubefcendis adurit 

Ignibus ; ingenuoquc femper 

Amore peccas. Quicquid habes, age, 

Depone tutis auribus. Ah mifcr, 

Quanta laboras in Charybdi, 

Digne puer meliore flamma ! 

Qua; faga, quis te folvere Theflalis 

Magus vencnis, quis potcrit Deiis ? 

Vix illigatum te triformi 



15 



20 



£.0,3 



AN NOTAriO NES, 



II. ^vp biattti xmimre,'] Cujus amorc t:n?a- 
tur : qua Cupidii-is fagitla pcrcuflus languear, 
quam virgincm aut mulieiem depereat. Bcatus, 
li quidcm redamabatur. 

13. Qjfjt voiunias 7] Renucbatindicarc Ho- 
ratio Megiil<£ friter, quam adamaret: «t illo 

_ nion t ju» c(i<: convivarumy id ab unoquoque fo- 
dilium rxigcre : quarc hic ftatim poftea obtem- 
reiat, fuofque ainores claoi tamen, Hc m aurem 
declir.it. 

Nio atii bicam Mcrcedc. ] Ni fi hanc conyivi i 
lcgcm obfctvaSy nrc aliam ego. Si quae fiiamic^ 
tua, recufasjiperircj egoquoque mo;e majorum 
bibcre decra€ijbo. Apuj J. Lipf. cic. & h^ 
convivii lcx habelur: ixjumma ad imum tr.or» 
tnajorum bibunto, Item ha:c altera : aecem cya» 
tbi fumma potioJuntQ, 

14. ^<r te curque domat Venusy &<:.] Inftat 
Horat.us, ne erubefcat ille indicare amafiamy 
f ujut fane amor, utpotc ingf^nua*, & horeQus iit, 
tc gloiiofu»} quantum i^fe quidem exiftimabat. 

17. ^icquid babesy Depone tutU auribus,] 
Quifquis lit amor ruut, tu:6 mihi declara fideli 
Ircanorum cuftodi : dam faltem aperi| 6 non 
Tt8 palam : ne dubita mihi fecretum coaimit- 
fere, quod inyito te nunquam re velabo. 

18. Ab mifer.] Ergo Megillaj frater annuit 
tandem, Sc amicam fuam indicat Horatio : at 
htc audicns quae iit illa, eriunpit in commifcra- 
(ionis voces iftas* 

19. ^antd iaboras inCbarybdi,'] Tam peri- 
culose amas, quam fi cum Char)bdi lu^reris. 
Scilicet ejufmodi mulierem deperis ? Ah mifer 
pcriifti: meliori profe6l6 forte 9i amore dignu$ 
eras. Cbarybdi omnia abforbemi bcne compara- 
tur avara merelrix* Cicero Philip.i,n.67. ^v^f 
Cbnrybdis tam vorax f Etl propnc vorago, feu 
gurges Torticofus in frelo Siculo, ad Meffanam, 
hodie, Capo di Faro, vel, Capo Faro, ob Pha- 
fuo) iiiic cxcitat^, Fabulamur autem fcortQiQ 



fuifle rapacitate famofumy quod cum Herculis 
adduxiffet boves, sL Jove fuJminatum in mare 
prxcipitatum eft, atqne in hanc voraginem mu- 
tatum, Virgil. i£neid. 3. v. 420. 

Dtxtrutn Scylia latyt, Utvitm wtpiacatg Cba^ 

rybdis 
Ohfidet : atque imo harathri ter nriite vafin 
Sorbet in abruptumfiuEius, fiff.J 

* Scnecas Epift. 79. Cbaryhdis an rifpondiaS 
fubuiis, perfcribi mibi dejidero . • • Fac nos certi-m 
cres utrum uno tantum vtnto agatur in vertices, an 
cmnis tempefias eeque iliud mare contorque^ : Qt 
an verttmfit quicquid iilofreti turhine abreptum 
ej}y per muita miHia trck'» 

21. £^de faga, &c.'\ Cum TidearU fafciiiQ 
& incantamentit um perniciofo amore impli- 
citus; vix aparet falutii via, Quis eoim te 
horoo roagicis artibus pollens ? Quis St Deot 
exDcdire queat fatali felut nexa aflri^um ac^a« 
illigatum? 

TbrJ/alis Magut venemt.^ Venenatis & ad ia- 
cantanienta efficaciffimis herbisin TbefTalia co- 
pioi^ crefcentibus. Aiunt niminim Poetae, Me* 
deam illac fugientem, aere fublatam» fcriniolam 
veneficiis & herbis magicii plenam dejectfle, 
ficque fparfa illa pullulafTe. Apuleius apod 
Thenaliam in afinum fe mutatum fcribit ; Me- 
tamorph. feu de afino aureo x ibidemque defcri- 
bit veneficarum TheHalarum apparatam, atque, 
ut ait ipk,feraiem ojicinam, Vide Plin. lib. 30« 
c<ip. f . ubi Sc referc Menandrum Tbeffalam cojr- 
ncminajfefahulamy comphxamambagesfeeminarum 
detrabentium Lunam, 

23. P^tx iiiigatum t§ tnformf, &c,'] Ipfe Bel- 
lcrophon qul Pegafo inlidena Chlmaeram inter- 
fecU, capitc et forma triplici horrendam, jn^ 
te Kbcrabit ab iftS prava muliere huic moollrq 
non abfimiUf Vidc infra* 



F^gafm 



CARMINUM LIBER I. lo. 71 

PcgafiisexpedictChinMera. '// , htrahittxm^bim^&tTtjorwd. 



AN NOTAriONES. 



t^» Peiafas.] Apud Strab. & Palaepbat. Pe- 
gafos oon cft equoi, fed navti longa & citiflli- 
ou, boc ideo noniioe infignitay qiia Bellero- 
pbott iniecatus comprebeodit U cecidit Lyei« 
oram daceio, oomine Chimaeram, piratica in- 
fmeo, feQum navi, cujus prura I^onis, pup« 
padnoMiis, mediura caprae effigiem aut ima- 
giiKffl ^pidam exhibebat. Hincqoe fabulx 
locas datos; tefte etiam Platarcho de ciarit 
BuJieribut. 

Chtmitra triftrm,'] £x Strab. cit.mons ilie 
Ifcic ignlToinus, in vertice leones, in medio 
capns, id radicem ferpentes habebat. Huoc 
vcio Bellcrophoa expurgavit tc inhabitabilem 
prtvs eziod.c habitabllem reddidit. Apud fabu- 
Ixares Chiwuera eft monftrum trifirmet caput 8e 
pedcs konis habens, caprae ventrem, draconis 
caodzm. npoff^&s >l»v> oiridty ^ ^faxotf, fxia-a-n 
hx*t**if^ Hinc Lucretius, lib. 5. 903. 

frim lojfefiremaJracOi mtdia iffr Chhtuera» 



O7. Met. 9. 646. • • • Mediis inpartihus hiream^ 

Peffns & eta le^^ caudam firpentii kahehat, 
Hoc vero Bdlerophon Neptuoo adjutus, alato e- 
quo inve^us, fagittis confecit. Lucianus Dlal. de 
Aftroi. ait minime fibi perAiarum, alatumBelle- 
rophonti equum fuiHe; verum putare illum talif 
fapientia; ftudio deditum, fublimia & quae ad (i- 
dera pertinet meditantem* in coe^um afceradifre, 
non equo fed monte. Vid: & Ccel. RhoJig. 
lib. 13. cap. 9. Porro beoe Horatius nleretri- 
cem cum Chimxra confert. Hujus enlm hkbeC 
illa vcnenurn,/f*torem, fcritalcm j iinpuraequa 
libidin^s flammas paffim etu£tat. Adde quod 
amoris principia impecum leoms, medium caprtt 
falacitaiem.fmisautem doloris raorfusvelut fer« 
rentis ac draconis Jetiter^s nunquam non exerit. 
Fuigent. JVlythoi. lib. 3. Chima^rse, tanquam 
rei quae nunquam fuerit aut cfic potuerit, m-mi- 
nit TuUius de Natura Deorum, J. i. n. iSo 61 
ad Attic. 1. 2. Epift. 16. ubi Sc citat verbcuiuoi 
Graxum, qui fupra habetur. * 



OD£ XXVIIL 

hiimtmr Archytiu naufragus orans najntam pratereuntenty ne fe infepultufTh^ 

relinquat. 

TEm4ris|SrftC^a^pmCirdll5 Caifcntis afrenx^"*] ^ Arcbyta, trqni mare ter^ 
• ' * Mernfl-pnTcrihiiCTif Atthvta / ramquet^ jahaluminwBmtrahtU 

^ ANNOTAriONES. 

cnnda coapquaret, nt lUo abeunte nulli agrorum 
limitef, nuUa difcrimin.i apparerent, atcjue lites 
hinc frequcnceSQrirenturj tum demun) per Uneat 

6 menfuras agri notati funt ; curaque ilia l.t- 
cer locibus demandata. Hanc porro fcientiam ad 
Graecosvtranftuliflie Pythagoras fertur» Vid« 
Ccel. Rhodig. lib. iS.cap. 34. 

Numergque ctirentis arena Affnfersm.'] Ecciefi- 
aftici CJip. I. yi-enam maris fuit dtnumeratfit f 
Pind4r. Olymp. Od. a. in nne, ^fAfxs': iftd/uo» 
vi^inst^svytf arena fugit numerum» Menforem^ 
Hyperbole. Scilicet, quod erat innumerabils 
c«taris, ipfe numerare potuit. An refpicit 
Horatius ad Oraculum Apollinis, quo numeruoi 
arenx Jibi notum edegloriatur; oliatyx^^ciiJtfAti 

7 a^f ditiov j^ /UriT^A ^aXXaxo^n; c an ad Iidrum,ab 
Archimede compofitum, cui titulus -^^afAfMm^f 
in quo initur ratio arenam numerandi, fi mun- 

•tl|i8 ea forct oppletus ? Vide Turneb. Iib.a6.c.i. 
Hyi:inus Iib.de Limitibus : Arcbimedem jfreecla- 
ri virurh ingenti ferunt fcripfijfe quantum arenam 
rum capere mundtts auratf Ji ea repieretur» 

a. Arciyta»} Cruquiu» perpcram intclligit 

F 4 Pulvcri» 



Mctmm eft idero qnod fupra Od. 7. 

l*7emarts, &c.'} Idoiopceiam infignem fi- 
atri & irrifionem Pythagoricae difciplinae exhi- 
becHoradus, ipfe quidem Epicurus: in primis 
aotem carpit Mathematic^|jrtes divinandi. In- 
int nautam obvio cadav^Krchytre non leviter 
txprabtan»m, quod mifei^fteatj ncc Babylo. 
Bicorem nomeroruroope t^Hirum fatumcvita« 
lit. Ecce vero Jul. Sca^B bumiiem l^ylum 
UKeryptaq; orationis meml^Kolpat : nimirum 
boc ritio dat quod erat laudi^Prtendum. Agi- 
twdehamandocadiivcre: Ar.hyrasrorierafuam 
hoteBtatar: ao oon ifta decrc oratio tenuis ^ 
Aamaiiuloqueotia hic congruerec ? An infurgic 
Skpono: juid ^uod Jlhi Poeta ctntroStcitf 
*c Vide infra v. 23. 

Temaris & terr^,&c,1 AUoquitor Poeta 
Arthytaai ; ficcine deeft fat pulveris ad operien| 
to tDtam cadaver ; idqoe fata negant tibi, qjl 
Gaometraegregius Aftrologufque Sc in Pathago- 
VKa difdplioa perfedus fuifti ? Aiunt apud M^ 
n?*M inventam prtm^m Geomernam. Cum 
uka fiaguJii aimi« czaodaret Nilus, & lijQo 



72 



Q. HORATII FLACCI 



rr.od'tn pujveru ^anvm fenue e9. Pulvcris exigui prope littus parva Matinum ['^] 
Vrceriuxra oram Vcuncm, ^f/ Muncra ; riCc quidquam tibi prodcft 

Aerias tcntalle domos, anim6que rotundum /^ 

Percurrifle polum) morituro. 
Occidit & Pelopis genitor, conviva Deorum, 
'rithonufque remotus inauras, ['°*] 



* )uxta 
^Z^^f^rof'? nh. .^r .lii 
ticiefte: rf^ioites iuJinWy amhl 
tur^ ,■ r.r^ i . * tecircuijii* SlC 
<2^ /. I 'jbiu pater, Numi' 
rum cnmfrva : Tithomut itiam 
in cte/um fubUtus ^ 



ANNOTAriONES. 



^fndam ArchyHm FirmtnumHoratio coapvum, 
0«omctT cis& Aftronomicis obfcrvtoonlbus ni- 
^ mis indulgentem, dequoCicero deDivin. 2. 
^m wgnam errorts! &c, Juvai cum cxteris 
omnibui acciperc hit Archytam Tarentinum, 
Pbtonis familiaram Sc a Dionyfii crudeliute vln- 
diccm» fiquidem illum ob verba quaedam d<: ty- 
rannidc libcrius prolat^ neci addi Aum per epifto- 
lam eipuit. Diogen. Laert. 1. 3. & S. Is prar- 
iuit fepiies fuae civitati> cum tamen imperandi 
tempus annocfTet uno aiiisdefinitum : idemibi- 
dcm. Hononficam Archytae meniionem habet 
TullinsdcScnedtutcc. la. VtrumfUe magnum 
In frimii ^ praclarum nomlnaty dicere quidem 
cgre.ic loiitum: CafittaHorem hominibus ptfltm 
fiuUam ejfe a natura datam, juam corperis vo^up- 
tatemy cujui avid^ libtdines temere& effranate ad 
fotiundum irtcttarerfiur, Hincparria prodifioaii, 
6fc-% Is Pythagorica in Philofophis, Pjatonicain 
Geomefricisprjcc«,'ta haufcrat. Matheniaticis & 
Mechanicis artibus excellens, columbam ligncam 
libramntis fufpenfam, 6^ aura fpiritus inclufa ^f" 
fue occultd concitamfei erat t/oiantem, Gell.libki o. 
cap. 12. Cubum primus invefiiti PlatohJ^iftA^ 
jn Republ. Diogen. Laerr. cit. lib. 8. 

3. Puiveris exigui»] Tcdignum 'nfigni mau- 
folco, ncmpc tot meritis praeftantem, heu ! co- 
hibet ac tegit pulvefculus marlnis undis advolu- 

tiS, 

Prope Vittus Matinum,'} Ad «ram Apuliae t 
ubi in Lucan<x coniinio popi.li degunt M^tini j 
funt & faltus buxetis abundantcs^ de quibus Lu- 
cauus Ub. 9. v. 185. 

• • • • • Calidi lucent buxtttt Matitii, 

4. Nccprodefi Aerias tcntdj/edomot.l Qaifac- 
tum, ut mortis hoc genus miferandum ab aflrit 
tibi pauri non mtcHcxeris, ne cfFugeres, eruditus 
apprimc aftronoma & mathesT? Quin praefcifti 
& eluftatus es fatum, O Archyta ? Sic Aftrologos 
futura pisvidrrc & pra^diccre (entantcs data 
femper occafion': fuglDat Horatius. /lerias ten- 
tdffe dzmot,^ Planctarum domicilia, fiderum af- 
feftiones, virtutes,fitui, afpeduscontcmDlatum 
fuiflc: Animo'^ j rotundumPercurriJfepolum^^^hat-' 
Fam, fphxtar^jueindijiaUonesj orbii varia d|- 



ina'a, diverfafque regiones cognovin& 

6. Moritaro,'^ EH qui vocem hancjungatcum 
praecedente animot ut ex opinionc Epicuri (cujus 
e^regie Horktius) mortales animi aflbrantur* l;a 
Pl utarch, de Placitis Phiiofophorum^Iib.^.cap.?. 

7. Occidit & PeUplt genitor.Jl Hacc verba qui- 
dam & fequentia \i(ci\xt»dl^9yMe^:icfuedevexi, 
6f<r. naufae elfecontinua, pronunciant : .-Uii attri- 
buunt Archytae aJ nautam refpondenti fic: quid 
miraris qund interierim, cum nemo fommorum 
virorum huc ufque mortem effogcrit? En Pelopis 
gcnitor occidit, Tantalus ipfe Deorum cnnviva^ 
&c. Piodar. Olymp. Od. i. capit,fi quemmor- 
talium honorarunt Dii, maximc Tantalum^ 

Pefopis genitor, ^c .] Tantalus Pirygi» rex» 
Agamerononis & Menclai proavus De^isconvivio 
cxceplt,utquccorumdivi:iitatfmexperirctur,Pe- 
lopem filium iis epulandum appofuit : qua< iUi 
dapcs exhorrucre, dctrufdquc ad intteros Tant«Ia 
facinus' vindicav'^re. Dio^. Sicul. li,b. 6. cap.il^ 
ait, T^ntaluin Jovis fiiiuindivitiis & ^[loria mfig- 
n^, f^^afifc^pud Afi&^wtenf^ual^afrfifagoma 
dicitur, Diisetiam carum ob generis claritateni : 
poftra vero fclicitate ikifolentiorem evulgailf ho- 
minibus immortalium fecreta, qua? menfas com- 
munione Sc confuetodine cum Diis noverat : cu- 
jus crimin s pcenas folvit ad inferos detrufus } ut 
ufque ad mentum infurgant aqur, Sc ad labia 
uiquc poma depencMkt : Sc tamen in magna fiti 
& fame nec bibere iicear, ncc edere. Pindar. 
modo cit. addit, Tantalum fuam fclicitatem ot- 
po e nimiam concoquerc ron potu'ne,fed fa urita- 
tc damnum tuUflTe immenfum ab ipfo Jove pa- 
trc irrogatum. 

8. Tiibonufqut rmoius inaurat»'^ Quin & Ti- 
thanus Auror» mariius,quanquam abuxorecce- 
lefti fucco perfufus, atque ita vivax etfe£)us, fatis 
tandem conceffit. Remotut tn amrasj'] ab Aurora 
ad^matuf, & hinc in cce?um raptus. Infuper 
fa bulanturTithonumienefhitis incommoda ptr- 
taefum in cicadam optarifiTc converti, ficqueadeo 
translbrmatum in aere fufpenfum in canifiro 
fuiffe. Euftath. ad Illad. penult. Atheo. lib.3« 
& lib. 22. cap. ia« 



Et 



CARMINUM LIBER I. 28. 



73 



Et Jovis arcanis Minos admiiTus ; habentque 
Tartara Panthoiden iterum Orco 

Demiiiirai ; quamvis clypeo Trojana refixo 
Tempora teftatus, nihil uhra 

Ncrvos acque cutem morti conceflerat atrae 5 
Judice te, non fordidus au(Bor 



Mc 8MI Miitos fierttorum yo' 
vii ^artkepi t PantM fRus 
'^ fitcfue rurjum ad hferot tru" 
Jus tbtdm teuaur ; ^uanquam 
detrafio fcuto ra Trojauai tt" 
fiificatut^ frater nervos ^ 
peltem mgro letbo nibH tradi" 
deratf te arbvro^ uon ignobiUt 



Nauirar.verique. Sedomnesunamanctnox;r'^>J^"^''*^""'^,^ •'*'''*''*• ^'^* 
Etcalcandafcmclvialcthi. ^, /«ir~"w.;i^: 

Dant aJios Furiae torvo fpeaacula Marti : aiendum eft. ^fdam FutUe 

Exido cft avidis mare nautis. frabent ludum atrod MarHi 

Mifbfcnumacjuvenumdenfanturfunera5nullum^[5f%:^^ 

Sa^a Caput Proferpina fugit. ^C juvenum mortes eonglobantgn 

taput nullum eripitur cruddi 

Froferpina* 



ANNOrATJONES. 



9. Ut Jtvit areanU Minos admiffut, ] Paritcr 
h MiAot loris fafniliariute inrignls, tamen 
iBOrtuoi eff* la >pwi Homer. OdyfT. 12. Ai^ 
ffti^w lafi^^. Plato in Min. hunc a6'erc 
Hgincri locomy fcribitque Minoem a Jove eru- 
Atmn U noix> qvoque anno cum co vertari folt- 
tDm ft colkiqtti . Aiunt nem pe M i ooeni regem 
CRtenfibns dare kges voleorem in an^ro fefe - 
coodJdifie, nbi ic cum Jote fermocm^intem prce- 
£cariCt s^nc ^ cju* coQiilio cun^a il<«tuiile : 
nne jttftitue fama clarum apod Inferoi judicem 
a Pb^oe confiitntuna. Hinc non abs rt cre- 
doiic aliqol per Jovem hic fignificari Plutonemy 
foi ^iidiem Jnfiter Stygius a Virgilio dicitur. 
Auad. 4« «• 638. 

lOw Babentque Tantara PanthoTden.'] £x hac 
duffl rita denuo ceflity jamque in Inferis degit 
cekbratiffifflus ille rranfmigrationis animarum 
avdor Pjtbagoras, qui fe fuifle jadabat Euphor- 
bim PiDthoi filium apud Trojam, atque a Me- 
odao rotexfedom» fubinde revixiiTe, ac faftum 
I^thagoram ; idque intellexine agnito clypeo 
^oca geftant olim in Trojano bello, dom £u. 
pbocbos efiot* Clypeus autem ille repertus in 
aBfitibe Apollinis apud Caris oppidumy five 
JoMius apod Argot. Prios illud i cfert Diogen . 
laert. lib. %• Hoc vero pofterius Ovid. M&. 
tiaaipb. 15.6^.3. £x his habes explicata 
fuefeqoQntor, Jterum Oreo demijfum» Item, 
^Mimi ciypeo Trojana refixo Tempora teftatus, 
Ovid. cit* 158. fic loqoeniem indocit Pyth^go- 

IKDt 

Mmu cartmt auiuut : ftwtperant, pripre rtliBa 
Soit^uevisdmibufvvount babitantqutrectptet* 
ro (nam mtmini) Trojani tempore btttt 
mdts Eupborbm tram : cuiptSart fuon» 
dam 

Bteft 19 aivtrjogrmnt hafia minorit Atridti, 
Ctpmnchptmm letv^ geflamina nofira 
ilftr Abameis tempU Jumnis in j^it» 



12. NibUuhra Nerues, dfr.] Animo femper 
vivcDs, corpore duntaxat mortuus, non femel. 
Sic palingcneiiam 8c metempfychofin Pythagorfls 
explodit noftcr Poeca. Vide Pcrf.Sat. 6. v. 1 1* 
obi 5c annotavi oon pauca. Cic. i.,deNat.Deo« 
rum. Valer. Maxim. lib. 8. cap. 7. &c 

15. Sed omnes una manet nox.^ Omnes per« 
inde mortales ferius ocyus hinc migrare debent Sc 
vium exuere. CatoU. 5. 5. 

Nobis, cum fmel occiSt brevis /uXp 
Nox efi perpetua una dormienda, 

16. Catcanda fmelviaktbi,'^ Apoftolus td 
Heb. cap. 9. v. 27. Statutum ifi omnibus bomi.' 
nibuifemel mori, I. Reg. 3. cap. 2. David morti 
proximus ita luquitur : Ego iagrtdior viam uni^ 
verjtf terr^e: pariter& Jofue> c« 23. art. 14« 
Propertiui, 3, 189 22. 

Sedtamen bueomnet\ bucprimns & ultimui urdtt 
Et mala, fed cunBts ifia lerenda via efi, 

17. Datttattos Furia torvo fpeQacuIa Marti,! 
Quofdam Furiae ma^nt, & quaft ludum Martt 
djnt: id eft» alios ad mortem trahit beiiandi 
ardor, aliot navigandi^ negotiandi^ lucrum fa- 
ciendi cupiditas. 

26. NuUum Sava caput Profirpina fugit,^ 
Nullom capot iugit faevam Proferpinam; id eft^ 
Mortem elodator nemo. Proferpina uxor Plu- 
tonis credebatur moritoris capiUos reii^care ; ac 
velut primitias inferis iacras praemittere; nec 
alias potuiiTe tuiimam corpore exfolvi. Ad hanc 
fuperftitionem refpicit Horaciua hic i pariter 9s 
Virgil. i^neid.4. v. 698. 

Nondum illi Aavum Proferpina vtrtict erintm 

Abftultrai^ Sfygioque caput damnavtrat Oret» 
AUum & Martial. Ub. 3. Epigram. 43* 

Non omntsfalttt, Scit te Proferpiua camtwtf 
Perfouam capiti dttrabet illa tuo* 
Vide Macrob. Satom. lib« 5. cap. 19. ubi 
qosedtm habet cximia de illo crinis abfcindendi 
ritu. 

Me 



Q^ HORATII FLACCr 



74 

Sk etiam me Vfyricis flMfiihui Mc quoquc devcxi rapidus comes Ori^mis 
^*^wt^f t'r; , I"y"^is Notus obruit undis. ^ [•■•! 

fiwM, M i«r^r«*«f mihi fii, At tu, nauta, vagae ne parce malignus arcnae 

neve le pigeat errantit Uhuli Offibus & Capiti inhumatO 24 

P^5.aS'i^- Particulamdarc, Sic quodcunque minabUur Eu- 

wut minitakitur Jtalieo mari, TUS £* J 



jiNSOTATIONES. 



*i\. Me qaoque devexif&cJ^ Ne mirare i gi- 
Car nauta, quod ioterii, inquit Arcbytas : ficut 
illi fuo quifque modo obiere mortem} ita ego 
fubmerfus IUyrico mari. 

Detrexi.] Siveqund Au(fra'isc{l Oriony «deo- 
^ue in parte cocli deveaa, ficut oppofifa Bore^lia 
eft fubvexa & fuperior; feu quod Orionis figura 
ftatuitur prona in phaenomenis : unde & Ptprtus 
Cricfi, lib. 3. Od. »7. «, 18, vcldenique nota- 
tUT occafus hujus fideris : quod ad rem cert^ 
magii videtur. Nam tempeflates tunc maxlmS 
cxcltat Oriooy cum oritur vel oicidit. Hinc 
^m^iejus dicitar iVofirt ventus meridionalis v^ld^ 
neboiofus; wtK, bumrt unde nomen. GelU 
lib. a. cap. 22. 

Or/cNij.] De Orioncviromultdmfabulantur 
C)ox ad rem praefentem non attinent. De fidere 
^'tm fteli?s contioente plurimasj quae dum 
nifulgent, f&renitatem ; fin mind5, tempeftatea 
aainanCur : jugula vocantur Latiois. Plaui. Am- 
phitr. A<^. I. Scen. i. 

12. lllyricis Notut ohruit undis,'\ Obmtus 
aquisperii in fmuillyrico (Dalmatico, Hadria- 
no, hodie Veneto) tcmpeftatcm cientibus Au- 
itro pariter 9c Orione. Sic & jungit utrumque 
Virgiliut i^neid. i* v. 539. 

Cum fubiti ajfurgensjiuhu ntmhofut Orion 

Jn vaJa caca tulity fenitujque procacibut 
jiuftris, &c. 
^neid. 4. V. 51. aquofus Orton* Nofter Epod. 
|o. V. 9. 

Ifeefdat atra noffe amicum appareatf 
Slua triftis Orion cadit* 
Jpod. 15. V. 7. 

'^Nautis infeftusOrion» 

I'lyruis,'j lllyricus clim finus dicebator uni- 
vetfum iliuJ mare, quod eft Italiam inter 8e 
I lyricum. Poftea Adriaricum m§rc contincba- 
tur ab Epidamno expartelilyrici, ad Garganum 
wonternex parie Italie: reliquum autem marc 
ad finus fautcs lonium vocatum eft: Adriati- 
cum vero Daim^itici nomcn accepir. Tandcm 
finus univerfus hoiiic Venctus appcllatur, 

23. yit tuj nautdfi/ii^tP ne faney ^f.] HlC 
gravem Horatio dicam dicir, magnamque litem 
niovet magnus Scaiigcr tanquim coniraria i^- 
quent*. Q;^id cnim, inquit, rogat nautam ut 
ptffii/am Jihi terram injiiiat inbumato^ qaem in 
1//» Jiatim Odes initio, ^ulvcre c^tHe^k» ait f 



Satit erat furfipe ve2 minimJ terrapartem qwam» 
piam eorforit tegi* Scilicet areoam mare advol« 
verat aliquantulam, tc corpus utcunque texerat. 
At nunquid hsc erat legitima fculptura ? Talem 
vcr6 pofcit Archytas. 

— ^/« foius bcnos Acberontifuh im§ efl» 
ex Vhgil. iCocid. 1 1. v. 23. £a porro qui ca* 
rebant, annos centam errare veterum fuperftitio 
exiftimabat. Virgil. i£nei^. 6. v. 315. 

ffgee emms, quam eernis, inept inbuntataqtm 
turba ejls 

Portitor ille, Cbaron : bi, fuos vtbit uwds^ 
Jepulti. . 

Nec ripas datur borrendas^ nee raueafiueMtm 

Tranjportare primj quam (edihus tffa quienenf^ 

Centum errasst annos, wlitantqiie bac littv^ 
ctrcum \ 

Tum demum admijjijiagna exoptata revifumt^ 
Adde quod habet AIcx. ad Alex. lib. 5. cap. %S» 
obi fic fcrihit : Ludi ad tarentum Seculares diQit 
quijinptlis centum annit ex pr^tcepto SibylUriormm 
carminum fiehant ad placandot Manet \ qmmnem \ 
au6hr Valer* Pubticola . * . . Pro£tttr decre» 
tum inter Pontijicet, ut fi defunEie cadavers jufia 
quifpiam exbihere velit, & an bumatum ej^j im 
dubium ventretjfatis baherentfi quihufdam Jacrit 
precationihufque exbihitis gleham ahfenti cadaverif 
aut terram injtcerentf terqueinjeffo pulvere Jt labe 
erroris cadaver manejque expiatot dueerent : at 
fi operto bumo cadavere, ot exceptitm fmijjet, 
donec purgetur, iabumatum videri» Haec ille« 
Atqui hic inbumato capitiarena dari particuiam 
orat Archytas. Ergo caput opcrtom noo erat $ 
qua corporis praecipua parte non conte^; 
infepultum cenferi debet corpus. Quod quidem 
intelligitar cx fententia jurifconfultorum, apud 
qnos facrum htbctur fcpulchrum in quo coa- 
ditum fit caput hominis, etiamfi reliqua abfint 
mcmbra: itcm oflfenfo capitc, violatum habe- 
tur fepulchrum, quoniam arx fenfuum Sc ratio- 
nis caput eft, coque amoto caetera prorfua 
ignuta omnique dccore jacent exuta; Sc quic* 
qnid honoris cohtributtur capiti, univer*o plane 
corpori atiributum exiftimatur: quap A")hrofii 
fentrncla cft. Hxc appofit^ G«)« Rhodig. Isb« 
17. cap. 19. 

25. Sic quodeunque minahitur^ €^r.J Sic te 
plctas nnminum ab omni vindicet malo, tequ» 
bonis cumulet. ut eraa qie piui fuerir, $c qua» 

Fludtibn» 



CARMINUM LIBER I. 28. 



75 



FluSibus Hefperiis, Venufinse 
Plc&ntur fylvae, te fopite : multique merces, 

Unde poteft, tibi defluat aequo 
Ab Jove, Neptunoquefacri cuftode Tarcnti. 

Ncgligis immeritis nocituram 30 

Poftmodo te natis friaudem committere forfan ; 

Debita jura viccfque fupcrbae [***] /'*i >* acquijltum »c vicet 

Temaneantipfum. Precibus non linquar inultis j ^"'^''«f^' rcddant^r. Hayj 

rr»^ .'^i 11 ri ^ twa dejtttuar *uottt tmttiltlys t 

1 eque piacula nulla refolvent. te -vtri nuiu purgabuni exfia^ 

Quanquam fcftinas, (non eft mora longa} licebit, fi^"» ifaq^c ficet frcpcres^ 

Injeao ter pulvere, curras. 36 /T ^'" '^'■t*"J T ^*'*** 

•^ * ' ^ pulverif tranjgredt ffit trtt* 



iuantJShee Fenti/iuetf tt inco» 
lumit prttmium ^uoptt wnilti-' 
plex uttdecunfue/as trit^ tibi 
cenferatur i Jove jujioj & i 
l^tptuno facrati Tarenti dtfem^ 
fore^ Quod fi forte ff>tmit ad* 
mitttre diiiffum pofterit itmo- 
tentibui txitio futurum t ipfi 



.^ ANNOTATfO NESn 



Jnfta peto^CDfKfAnt. Erfo (1 n^ fepefient, 
aTCtUQtDti a^c^periciiH cempeftatum) vento* 
nusqqe fuToreniy mari) ^uod navigas, mintn« 
tiainy tn fylvas propinquas depelUnt : infuptr 
autem & qocilum lucruicque tuum promoveant: 
adeoqoe exlf oi Uboris pro me iit tibi mtrctt 
waita ah Jovt Neptuno^ut concefla. 

fjmj. j Synecd. pro qoolibet vento. Hle di- 
citBrab !• *pi**« *^ trientafiuent : alio non\^e 
a^ikuim^ Romanis autem oautu Subfolanuf. 
Geli. iib. 1. cap 22. 



304 M.;f %» imwerttit nocituram, ^c.] Id eff» 
Si mii^i fiiprema & jufta perfolvereparumcurafp 
fic per focordiam ^admittes piaculum tibi pof- 
terifqtjetuis oocitumm. Scmper enim grajids 
oefas babitum eft, infepuitumrelinquereobvinni 
cadafcr : quique id neglexinet, piacolaris exifti- 
mabatur. Aciienis autem But yges ejufmodj re- 
om criminis etiam execrabatur. 

31. Fraudem,] Nam debito defraudat officia 
mortuum, qui iohumatum negligit. 

Forfan.l Lcgunt alii forjit, vel forjet: tlii 



16. FisSibus Befperiis.'] Italiam Graci Hef- fert,^c.'] junguntque cum fequentibus. Sed quid 
peiiain diiere, quod ftt ipfis ad occafum : hos inde ? 



imifati Poeta? Latini pariter vocavere. Virgil. 
^add. 1. V. ^34. 

Eji locui, Hejperiam Graii cognomint dicunt. 
Vel fic appeilata eft Italia ab Hefpcro, qui re- 
gioDem iflam a fiatre Atlanie pulfus adiit : vel 
etiani ab Hefpero ftella qus Vefper dicitur, Se 
•4 occafam apparet. Poftremam hanc origmem 
aifarit Macrob. Satum. 1. c. 3. ita fcribens ; 
Jtda di3a efi Hefptriaf quod occafui jubje8a 

yeaufMttfivte.] Metonym. Vcnufia tc Ve- 
osfium eft urbs Apulic in Lucanise confinio t 
contiaetiir hodie Bafilicata Neapolttani regni 
pnvinda ad radices Apenntni montis fita \ par- 
n^idem, fed principatils titulo nobiiitatin-, 
«eraacta^ Venofa, 



32. Debita jura viceffue, &c,] Par tibi fora 
contingat jure inerita, tuaeque fuperbiz Sc tbcor- 
dias debita : ftc tu quoque inhumatosaliqaaiido 
pit>jiciare. Superbee, Paflera^ua itg\t, JuptrbK 
Alii per [uperbas vices intelligaot graves atxo» 
cefque pcenas, ex Prifciano. 

33. Pttcibut non iin^uar inultis.'} Dii cert^ 
meas preces exjudient juftijuftat s nec inultuni 
mtf oec te impunitum dimitteot* PUut. Cipd" 
vi, i, 63. 

Mt profeffo DeuSf jui, futt 90s gtrisRttS^ audit» 
fut & videt, 

34. Tequefiacula nulla refolcftnl,'] Nullius fa^ 
cris tantum fcelus eiuere unquam licebit. Nimi* 
rum execrationes veteribus credebantur inexpia* 
bilet. Nam alicui prascic^anea porca explart 



26. Neptuucfue facri cuJiodeTarenti.] Cic. de confueverat, qui infepultum reliquerat fbrt^ ob« 



^«. Deor. z, n. 66. Daeum eft Neptuno alteri 
T**»! nt volantjfrasri, maritimummneregnum : 
*>"wjs/ produaumy ul Portunus aportUfficNep'^ 
<**» a nando, paulum primit literis immutatis, 
^^ facrum llfi Tarentum dicitur, quod in 
^Ottnteta, eumquepraecipuc colat: fivequod 
f^ Phalantum HeKuli & Neptuno teoipU 



vium cadaver, nec gleba operuerat. Feftus. 

36. Injeffo ter pulvere, curras,] Hatc eft iWa 
tandem, quam a nauta petit Archytas, humatio 
legitima ; glebs injedtio fcilicet ; five ut quit 
mortaliuai cadaveri tcr injiciat pulverem. Rcm 
totam expHcat TulHus de Leg. 3. o. 56. Anti» 
^ntj/imum fepu/tur^ frenus id fuj/e videtur, qu9 
ibi eiBxifte : vtl quod ea orbs ^ T^rente Neptuni apud Xenopf>ontem Cyrns utitur : redditur tnint 
fiiio coadita atqoe nominata : olim magnje tcrnr corpus^ & tta iotatum ac Jiium quaji ope- 
^^''Kia fait 10 Salencinit ; hodie verd in terra rimento matris obdacitur, £t n. 57. oiti 
%^^a, arcein bsibet portoxnque ic priQcio dieuntur H, ^ui conditi funt, Nee tamen torutn 
f^Ciinfijxiia, ^ntt Jeptdcbrum eji, ^uam fufia faBa ^ corpu% 



7« 



Q. HORATII FLACCI 



munfum tf, Et quod nunc communiter in ommhus 
fifmuti ptnitut, humati liuuntur : id emtptcprium 
tum in iity ^ucs bumut injeSij lo«' gertt : eum^ue 
wmr*m yus PeHttJicale (onjinKat, Namf>riujquam 
m tos iKJeffa ^leh^ cft, tocus ille, ubi crematum 
4fi crpus^ nibil b^bct reiinionis, Jr.jeiia glebd 
tsm & ilhc bumatus r/?, & gUbi vocatur ; ac 
tstm denijue nulta retigioja jura compIrSlitttr, 
JgKur boc tfk ^uod iHic Aichytai depofcera pu- 



tandin c(l» tum ne religloro ifto caseat hooMC» 
tum ne centutn annos emns ab Elyfio diutitt» 
arccatiir,qo(imadmodum ante annotavit. Sicfc 
Palinui-ut itenn infepuiiui rogat ^neam, apad 
Virgil. j^ti. 6. V. 365. 

Eri^ mi biSf inviSef malis ; aut tm mibi ttrtam 

Jrtjice ; namjue potes» 

Vide C«el. RhoJig. Ub. 17. cap. 20« 



ODE XXIX. Ad ICCIUM. 



Miratur illum 

O Jcctf jam ergo /*/?*•« 
J^abmm Tbefauros amulans^ 
mqne grave bi Hum moUris ty- 
rannis Saba vendum fubaftist 
& Medo^ formtdabtli -vincula 
Jab^fcas, Sluif ▼ci puelia- 
rum harhararumy 9cciJo fuo 
J5fo»/d, obfefuetur tibi f S^uis 
fucr tx auld crimbus unguen- 
taperfufis ad pecula prafcU' 
tur. 



reli^o Philofophiajiudio milftiam feSfari^ 

1C CI, Ibealisjnunc ArAum invidesjP^ /JlH^ M 
GazisT et'a*emjniilitijlni paras f^^^*^**^^ 
Non ailte ddviiSu^SabjAcT bj/r«X«^M»^< 
Regibul^ hqrrib jique|Medo ( jUj$ .^J^ e/i.* 
Neclis catcnal. Quae tibi virginum, % 

Sponfo necato, barbara ferviet? ['*^J 

Puer quis ex aula capillis 
Ad cyathum ftatuctur undis, 

ANNOr ATJONE S. 



Metrom idetn qaod Od. 9. 

1. Jccu^ Sant qoi Irgi velint 7//, quod fa- 
nt^ia iit Uii, nufHuim au<cm Icria Is fuifle 
^ci.o'- Agrippx \u Mcilia riocuiatot, ab eoque 
•pirv.s ibidem atgris donatus. 

S.atis r.unr Arabum invHi.s Gasiis*'^ Grandes 
^tiir accumuUrc thefauro* ftatuifti ? Tanrane 
di avariMs vi$, divitiirtmi cupiditas tanta, ut 
fadat te fa^^ic ft;e dclert .tem ? Beatis*] Ea opi- 
mojw vulgi, ne-r.ofelix nifi <iive3, 

A' ajum, ] /• "/.jf ^pptlUtur A' abtJ, fajfa & 
vrgrata cognomin'Sy tjua. boc acceptum fuperis 
ftrai, cum flus ex e: i.itWis debeat. B>.atam 
Wam fecU h.m\num e'iam 11 mortf luxuria • • • 

Verum Arabta ethtnnum fehtius mar§ eftiX 
illo n.rmfue magantas mvtit : m'inima^ue com-' 
fbtetiNte miiiies centena millia feft^rttum annis 
mmnibut Jr^duj^ & SrreSf f-n^nfu^T^ue iUa im- 
f^a nojiro adimunt, lanio nobis d.ttciar (^ fct' 
Miina conjiant, Pi:n. hb. 11. cap. iS. 

Cd«/>. ) Perricavox. Virgil. iCneid. i. & 
%- Ireiu Gaxa. TuU. pro Leg. Manil. c. 23. 
i^/ ah .wro ^az.a^ue regid maris cobihere pojftt* 

2. s.citm mi/itiam fwas Non ant< devitiis 
Saba r Rigibus ] Acer habeadi ardor, ac di- 
Ufcend*, icrem militandi animum creat fcilicet. 
Nsn ante dcvifiis : viftii olim ab Alexandro, 
^d nondcm a Romanis. £x Dione lib. 53. 
idius G.>llus /Bgypti praefes in Arabiam cum 
c>crc'«tu Tenit, multafque urbes cepit. Piin. 1. 6. 
I. 31. Hard. Romanaf in^uitj amta foiui 



in eam teri-am adbuc infulit MHms Gaffus gjt 
eque/iri o*dtne, Nam C. Cafar Augtijii fUiu» 
pr j^pexu tantum 'irabtam, Galius oppida diruit 
.... retuiit h at eros Hitiffimos Jylvar um ferti» 
litate odortjerif aws meia//ts, agrcntm rivisf 
frfUis ceraque froventu. PorrA Saba feliQt 
Arabiie civicas in monte, perampla Sc regia Sa- 
b^rurum; ubi thus, myrrha, cafia, cinnaino* 
mum abuude provMiiunt. Vide iatra Od. 35. 
Annor. ad. v. 31. 

8. Uorrsbili Medo."] Medi terribile» Ro- 
manis ob ca?fum ab eis CraiTum, fVi^itumqne 
Antonium. At poft bella civilia nMHai ad Ao* 
guftum legatis oiitiotrsfeoftenderunt. Videfupra 
Od. a. V. 51. Grsecris etiam infeftus dicebator 
Med«)rMin exercitiM* Tbeogn. irfarw v^ftpi» 
Ufihef, 

7. Puer fuis ex aufdy &c,'] Tit. Liv. lib. 45. 
Pucri rcgii apud M^ctdonas vocahaatur pritectfum 
Itbfi ad minijierium rcgis eitiii. Ita veteres 
Odulenti pusros egregis formae miniftros /ibi 
conquiiebant, item generis claritate confpicuos. 
Patet ex Daniel. cap. 1. Athen. lib. lO. cap. 6. 
CopiIiisun£its.'\ Ad majoremlafctviim&luxorf- 
am. Vjde lib. a. Od, 7. v* 8. Annotat. Ad eyt' 
tbum fiatuetur^'] pocillator, qui epulanti tibi vl- 
num fundat. Nota f ubula de Ganymede Jo^i 
ad cyathos. Sueton. Jul. Cief. c. 49. SuiC. 
Memmius ttiam ad cyatbum & vinum Nkmedi 
fietiffe ohjedtf cum reii^uit txolttiif fttno comvi- 
v/«> &c% 

Poftus 



^CARMINUM LIBER I. 29: 



ni 



- Doftus fagittas tendere Scricas 
Arcu patemo ? Quis neget arduis 
Pronos rdabi pofle rivos 
Montibus, et Tiberim reverti : 

Cum tu cbeiB{>t&94indiqtt«YioI^ites>^ 
Libros Panaeti, Socraticam et domum 
Mutare loricis Iberis, 
PoUicitus mcliora, tendis? 



10 






Artu p0trio fla Servm vUrart 
ferhsii ? F.cqui modcinlc.abi'- 
tur Jlwviot ntJiyt}:teiretro f:rri 

gredi f>f£ei ^nardt toi iomta-a' 
tos undequnouf Panani cotHctt 
€xim oi, ^ j^,m 'tam ^ocrmig 
univc-fam / tmuKire fluda 
lb<jrscibui liijpanxai f ttite 
laudabdlora pr(,n ifcrat» 



JNNOTATJONES. 



S. DtSmfapttas tevdire Sirk^s, Arcu pater' 
mT] More patrio eruditus fagittas arcu torqoere» 
pcrioik ac Parthi, Medi, allitque orientales, in- 
ler ^oos Seres numeraatur. Vide fupra Aonot. 
Od* 11« V. 56. ad vocem Seret, 
jo. Jrduit Proacs rtUbi foffe rives Montikus. ] 
I SarfuRi fluere ad montes, e quibus defluunt. 
Fioterb. Gr.'AM» ^orafAify quo fignificacur na- 
tttne ordinem inverti. Initium autem eft verfus 
£mrip4dis in Medea : qui fic habet }*Am0 vrrafxon 
Ufa09 X*f^^ miyal Surfum fiuminum facr^rsM 
Jtruatur fmts. Ovid. £p. 5» 31* 

Xmbei fttroprtfptr^ w-ftcfue recurrite Ijmpbm» 

13. Gaa tn colmptosy dfc.] Cum tu repent^ 
Mtatas deferas Pbilofophiae ftudium, quod fue- 
ns «mplexusy atque longe cootrariam, militlae 

\ impe, viam ioeas. 

14. PatuttUI 1% natione Rhodius, inftituto 
Stoicosy Scipionis Africani ac Lxlii przceptor 
fiir. Scripfit libroB trss m^ roZ naSfnytarr^f 
qno* bndat, cit^tque, atque eft imitatus Cicero 
fanlib.de Officiis. A. Geliius lib. 13. cap. 27. 
Ltffbatwr^ ioquit, Panatii PbUofopbi liber da 
OpcmCecunduSf ex tribus illit inclytit librit^ quos 
M. fallitti ntagno c»m ftudio maximoque opere 
^maktus efi, Tum ex roultis ab eo iapienter 
(Enpda ic ad bonam frugem ducentia, eam 
afien qos fentenriam, qua praecipity exemplo 

'" PamdaftaniD ad yitaodoi idu ia ceitami* 



II Tbufi, omni fe ratione przmunientium, deliem 
tiri prudentts mentem adverfus injurus fcrapcr 
eOe paratam, en^am, arduamy fe^tam^ folidaa^ 
txpeditam, 

S^craticam domum,) Sortaticae difciplirjxanl»* 
fignanos & coryDhaeos, Platojem> Xenapito»- 
tem, aliaque Acadcmiae Iwnina. 

15. Lortcis IbiTis,] Hsec tierebancur optJnuB^ 
ob eximi^mferri tcmperatui«m,inquitTo-rciit. 
& Ptinius au^or eft lib. 34. cap. 14. ubi idi 
fcribic : Ferri metaUa ubique propemcdum experi^ 

untur • « dijferentia ferri uumerefk 

.... fomacum maxima « . • • Jumma auiem 
in aquS eji, cui fubinde candem immergitur, H^ 
aiibi atfue aiy>i utirtor ncbi'itJvit loca gierim 
ferri, ficuti Bibilin in Hifpania, &c. ideaa 
lib. 7. cap. 56. ait loricam inventam a MidU 
MtlTenio. Poreo nomen a ioris, e quibus pd-. 
mum confe^iay quod poftmodum lunge alia ta» 
men retinuit. 

Iberis.'] Hifpanta ex Strabone &PIinio di6!a 
eft Iberia, (ive ab rege, five a ftumine IbeiOb 
Hoc enim aftatim rigarur atque fcioditur rey» 
Tarraconenfis. Scaturic io Caftelll veteri, per- 
fufifque variJs terris in mate MediterraoeuA 
delabitur. 

16. Pjiricitms meliora,'] Meliorem fane de W 
fpem concitaverii. Certe militia quam afTump- 
fiftiy reli£lum a te fapieatiie ftudlum> quod mvXi^ 
mdius fuit. 

7endis.] Quldam legunt temmt* 



ODE 



7« 



Q, HORATII FLACCI 



O D E XXX. 

Rogat Vemrem ut veniat infacellum a Gljccra ipft dedicaittmi 

oKntti, CnJt&Papbido- y^ Vc^us, rdfeina Cn^i Papliiquel 
%''mi '^ZZiZZlci^ctZ ^ Sperne difcaam Cypfon, et vocantis 
p,7uuZ'ttfi^^^^^ Thure te multo Glyceric decoram 

tanttu Vtniant tecum fagrans Transfcr in xdem* 

tmi$fiius, & Chahtit angniii Fervidus tecum puer, et folutia 



vn 




ANNOtAriONE^. 



\ 



V 



Metrum idem quoJ fapra Ode s. 

». yenus.] Gijpccrac fe amore torrcri fcribe* 
%9t fupra Od. 29. ejufque animum reddere mlcj. 
orcm madtata hoftia fatagcbat. Jam voti reus 
Veneri /cAiXo; iiriCw/cAiov canit indedicationea*di- 
colae quam in fuo lararioGlyceraei confeciarat. 
Simile carmen Sc Epigramma fcribit Paci Tibul- 
lui lib. I. Eleg. 10. 

Regina Cnidi Papbique,'] JEifhyVi circumfer« 
tor hic Terficulos de Venere* 

TMTf^Xlk^in ip^Pvra van\a xX?^. 

'Scilicet in iftis urblbus fan^ids illa colebatur, 
tx Paufan. in Atticis, Strib. Plin. &c. 

Cnidus,'] Urbs Cariae portu duplici infignis^ 
xnagisautemaataljbus Eudoxi Mathematlci Pia- 
tuniscondifcipulijAgathaochidisytemporeStrabo. 
nis hiftortci ; (quem tamen Samium Plutarchus 
facit) Theopompi Jul. Ccfari familiarisy atque 
Artemidori ejus lilii : CteHae rerum Syriacarum 
tc Perficarum fcriptoris, ex Strabone 1. 14. at 
maxiroe Veneris (f atua ; quod Praxitelis opus 
tam admirabile vldendi causa multi Cnidum na- 
Vigaranr« Au£tor eil Plin.lib. 76. cap* 5. ubl & 
kddit j Voluiteam a Cnidiii mereari rtx NieomedeSf 
totmn as chvitatis aUcnum dijftitiert promittetis, 
Omnia perpeti maluer*, nec immeritl : ilk enim 
Jigno Praxiteles nobilitavit Cnidum» ^dicuia 
tjus tota aperitury ut confpicipoffit undifue tffigies 
Dete,faventeipfdf utcrediturj/atJo» Noe mitior 
€X ouacunqut parte admiratio efi. 

Papbus.] UrbsCyifri portumhabcn8,&tem- 
pla egregie ftrudta, Strabo. Plinius autem lib. 2. 
cap. 96. ita fcribit : Ceiebre fanum babet Veneris 
PapboSf iu cujks quandam aram (al. aream) non 
impiuit» Corncl. Tacit. Hiftor. lib. 2. c. 2. 
idem refert. yefpajianum cupido inceffit adeundi 
nfijtndi^ae tempium Faphite Veneris inclytum per 
indigenas adt/enafque . . . &c* 3. Cert^ffima fdet 
hatdcrumfibris. Sanguinem ara cffundere wtitum t 
frecibus bf igfte puro aitaria adoientur, nec uUit 
imbribus, quanfuam in aperto, madefcunt» 



±. Sperne diUBam Cjpron.'] Cypro tibi licet tsA 
oomi/iibus dile^ae, praefi» tameoy obfecro, Gly- 
cers facellum. Quamvis enim tot facras aedes 
illic habeas, univcrfaque infula tibl devou fit; 
at apud Glyceram quoqiie dominarts ; novamque 
poflidebis aBdem,quam magnacura,fammo fludio 
exornavit, & tibi paravit. Illi^ infuper thore 
te plurimo invitat. Veni ergo ad qus coDfecrati^ 
onem. De Cypro Strabolib. 14. Pllnius lib. c. 
cap. 31 . quondam tibi nonjtmregnorum fedem fiiiud 
fcribit. Vide& fopra Od. 19« Annotationes. 

3. Tbure te multo.} Floribus enim Se limc^ 
potiusquam vidimis, placari Venus & coU aaui* 
bat. Virg. .^Cneid. i. 419. 

Jpfa Papbum fubiimh adity fldefqut rtvifi 
hattafuasy ubi templum iUi, centumqmt SabM 
Tbure calent aretf fertifque recentibut balstiti 
Vide Annot. ad. Od. 19. v. i6. 

4. Trattsfer.] "JJfcppria vox, A ibkmn!s, i 
Jure Pontincio arceWta, cum sedes facratur. At 
contra, cum locus e facro privatus redditur^ #e«- 
cari facra dicuntur, Plin. lib. 10. Spift. ^%t 
Trojano Pontif. Max. fic. ait ; Ego qtutm qua^ 
rerem num aliqua Itx diffa ttmphi cogittvi atiu^t 
biCf alium apud nos tfft mortm dtdicatiouis» 
Difpift ergo, Domine, an putts eedtmfakfd rtff 
gione boffe transferri, &c. Vidc & Epift, 73. il 
74. cjufdem librl. 

5. Ftrvidus ttcumputr.] SolitUs Veneris COllu- 
tatut paricer ab Horatio Invocatur ; «tque in de- 
dicatum aGIycerafiiceUuminvitatur; Imprimii 
autem Cupido fillusejas. Ftrvidus,'] qoia wvf^ 
^C, & facem geftat, qua indlcatur, ea, qua poIleC 
vis accendendi animos & an^r6 inflammandl. 
Puer vero dicltur, ut figoifi(»r ftulta& puerilis 
libtdinoforum cupiditat, eo Wdio turpia confec* 
tantium, quo pueri folent crepundia. 

Solutis Gratia wnis.'] Plin. lib. 3 5. cap« IX« 
A NicearcbopiSa Venus inter Gratias fif Cufiii* 
nem {a\.Cupidines J celebratur. ApuI.Met.2.p^4* 
yenus omni Cratiarum cberofi^ta* HefiodJn 

Gradx 



CARMINUM LIBER I. 31. 



79 



• Gratiac Zoni^rofiereatque Nym^hae 
£t parum^oi^s^fin^ te Juventas> ' 
Mercuriufque* 



Vitttat abfoue te minmum Jtts- 
vis, ^ Mtrcurtttu * 



jiNNOrAriONES. 



TbeiiCoa. ticsCbarities nominat, Aglaiam, Ea- 
phrtifyoeo, Thaliam; pariter it Pindanas Olymp. 
Ode uitiinl, abt ic ait : Fer eas mmihut mortaitbut 
fm duicia, R quu vir fapiats, Jt fulchtr, fi 
j^^Wtiij ; fid nte Dtosjitte CbaritibuSf iit cceh 
^id^mam m«Hri, TlJirrm^rAfjdaX l^ym h i^^m, 
Omsamu diffeisfatrices itt cmlo operum* Seneca 
it Bate&c b'b. i. cap. 3» Nunc dicam fuar^ 
trm Grmi^e, quarefmtrtMy ouare implexis iuani- 
iustptartridtmtettjuvenn & virgines,/oIutd^ut 
ac feikcidi vtfit. £t paulo j>o(l : Hefiodus 
Jgiaam maximam mata appeUavtt, mecTtam £»- 
fSr^eu, tertsam ThaSam, Hemerus mmtn uns 
matavit : Pafitbeam apptliavit (nempe lUad 14.) 
Utreurias uui fiatm Gratise ^rro folutit snonis 
piDgontor ac pellocKiis Teftibus, quia amicorum 
aaiiai fibt iovmcem debent efleaperd^ fine fucoj 
£ae ambafibas. 

i.Njmpbte.J £t hae comltatam Veneri prae- 
ftat, qoia matres amorum, iUa vero unius nu- 
terCapadinis fertor: ez Philoilrato. Clau^ian» 
ie ooptiit Hoaor. Sc Mar. ?• 73* 

• ■ • • Gesss wst/Iis amorsm^ 

Bu Njmpb^ pariunt, iUum ytMus martaUlim 

E££t. 

KjmphjB iliae martt, tpim Nereldes, fontium K 
ioaianm Naiades, fylvarum Dryades> Hama-« 
dryadei, quje cam arboribut oriuntur ic cadunt» 
Oeeaoes mootiam» Napeae florum. 
^ ^.Farumcomisfistt ttJumtntau^^Hst^i^y tnta' 
luDei^rccisHebCaetiamytneii coniet addituri 



ut apud Hamer. in Odyfl*. "H^t rt ^3; ^vydr%f 
T* *A^foHrn. Quooiam verd ii qui a Vcoerc ab- 
honen^ etii juvenes, folent eife morofi^ ieveri^ 
triftes, diffif iles, qood renum eft proprium, hinc 
parum comisfiut Ventrt Jwvtnt^ didcur^ Vel 
Horati^m cx Horatio interpretari licet hoc 
modo : Juvtntas parum comis, decora, gratiofay 
fine yenertf id eft, fine veoUftate. Epift. ad Pi* 
fonesy V. 42^ 

Orditiiibtec virtuttrit, & VtnuSf autegofalUr- 

Juventas.'^ Tit. Liv. lib. 5. cap« 54, Cnui 
auwurato Hbtrarttur Caftitolissm, Juventas ^ermt'^ 
siyjqt<tf maximo gaudio patrum noflrorusr^ moveri 
/e non pajft funt» 

S. Bdtrcttriuffue,1 Denique Veneri Mercurios 
adjuDgitur^ fermonis nempe Deus. Seu quod 
amor difertos faciac, fcu quia per difertam Sc fi-^ 
cundam orationem folec amor conciliari* Vnde 
Ovid. Art. Amat. 2. 123« 

. Nomformo/itt erat,/ied tratficandus Uiy/fts s 
Et tattten eequortas iorfit amort Deas. 

Hlnc etiam Ven^ri «a^iJ^ & ffvn^^ celebri- 
tur illc, &xcjufdem cumTca aedis, fcdis ac religi* 
onis conibrs. Plutarcb. in praeceptis connubialU 
bus fcribit, juxta Vcnerem in eodem facello ve- 
terea coUocalfe Mercurlom tf-uyxadt^vo-d», in- 
quit, rationemque ibyl* fubjungit, e6 quod fer- 
mone blando, non jttrgiis ant contentionc a fe 
mutuo, quod cupiunt coojuges, debeant obti-^ 
oet«* 



O D E XXXI. 

^dpetat ah jtpptlUnt^ explitaf. 



Mt(\mD d^lc}katc»poht /ipoillneml 
U bc Vates > 'Quul diaa 3e paUra noviAnj 



n 



Sluid PoSta petit ^ Pbteh 
(on/ccrato t . Sluid precatur rt^ 



ANNOrAriONES. 



Metrem idem q«od (upra Od. 9. 

Ltnge fe alicninD ah omra avaritia dedarat 
Haadaa hac Ode, com fumma votorum ejus 
ft, ac ab Apoliine Vatom Patrooo oihi) aliud 
cxpoicat pneter tnentcm (anam in corpore fano, 
^aod ijt Joveoalit onjc^ poftulaodum st Diis, 
Sat. i6. 356« Vide Perf. a. Lucian* io Ica« 
noacnippo. 

1. Dtdicatmoi.'] Vd ab ipfo Poeta coniecra- 
Ha Phobo iaccUam fvit in «dibut iotdl^t} 



vel ab Augafto poft A^tacam vi^orlam tem- 
plony Appollini in Palatio dedicatam. 

2. Depateri novum Fuudtns /tjuortm.1 Tune 
cum vini primitias libat Sc £Kri/icat Apoliini 
Palatino* Hoc inteliigi poteft ab Horatio fa£tun» 
intcr epulas; nam fupra notavimus id ob^erva- 
tum ab Antiquis, ut in menst aliquid vini dc- 
funderetur ac Diis libaretur* Hinc i£neid* <• 
V. 740.- 

Dixit, ^ iu men/am Uticnm Uhavii bomrtm* 

Fudens 



8o 



Q. H 



tmvinmneffnnient e crateraf 
hoMd arva pinguia Sardinia 
fertVit : haad fulcbres grept 
ftrventit Calahri^ s baud au- 
rttu, velehur Indiaram: baud 
sgrot, quos undix lenti fluenti- 
]>uf lamhit LirisJiJensflwoMS* 
li qutbus fars donavit Calenas 
^ineat, eis cuhro reprimant» 
OpuUntus etiam negotiator ma 
Sjriis merctbus coamutata bibat 
fr^cuUs esc suro* 



ORATII FLACCI 

Fundengjliqucl-cm ? NonlopinasL^'^*^^ 
Sardinlxlregef s fi^acisj |gJU^*J&c/ 

Non xfluoue grata Calabnse 
Armenta : non aurum, aut ebur Indlcum; 
Non rura, quae Liris quietd 
Mordetaqua taciturnus amnis,'^ 

Premant Caleni falce, quibus dedit 
Fortuna vitem ; dives & aureis 
Mercator exficcet cullulis 
Vina Syra rcparata mcrce^ 



S 



10 



jtNNOTArJONES. 



/0 menfam Utti Vtbant, Dhroffne ftecantur. 
Vide. J.Lipr* Mntiq. led. lib. 3. ubimorembunc 
jnomoi convtvioreligiot^fervatompridefn iflb- 
rit, tum ex Homero> tum ex allatis modo Virgi- 
lii locis, tum ex Dione Caflio : additque : Ergo 
mut amatores Veneri, beUattres Marti, quidni Mu' 
fis & Afollini fiu£orum pntfidi rite lihemus nos 
aorum ahmni f vel Poeta de Vioalibus prioribut 
dixit in quibuf guftabantur vina» oovumqae vi- 
Bum Tibabant; nempe 9. CaJend. Maii : nec 
cnim antea ccnfebant prifci vinum deferboide» 
nec porum aot facnt idooeum. Vide Varron. 5. 
de Ling. Latin. Plin. lib. 18. cap.19. Feftumy 
10 voce Ca/par^ qoo nomine vocabatur patera, 
qua vinum novum libabant. Huic iaterpretationi 
pofteiiori favet quud ait Horatius, mvum, &c* 

Smrdinidt.] Haec infufc, inter mare Tyrrhe- 
num ac Balearicum lita, tritici feradfiima, l 
Sardo Herculit filiodidaeftSardinia. Segeres.^l 
^x Varrone de Re Ruft. lib. l. cap. 29. Sega 
^ quod aratum & fatum ef : armm, qucd ara^ 
tum necdumfatum. 

5. Calahri^,] Italiie regio eft inter mareTyr- 
rhenum Sc lonium, ubi olim. Brutii populi Sc 
magna Graecia ; hodie part eft^regni NeapoUtani 
verfus auftrum ac SiciUam porre^a. 

JEfiuofat, ] Solit ardoribos valdt expofitae H 
jeftuantif. ' ^ 

6« Aminta^ Laudantur eqoi Calabri in ea 
legioneabundantet^ ficutft in Apnliaqoie proxi- 
jna eft Calabrite. Vide Varronem de Re Ruft. 
lib. 2. cap. 7. Ibidem ft pafcuaerant optimai 
^oorum mentio efi Epod. x. 

Aurum aut abur IndicumA Ab Indo floroine 
jdlda ea Orientit ampla regio ; aori & argenti 
netailisy gemmit quoque divet eft. Ebur qoo- 
^oe pr2 cteterit htbet. Hinc Viigil. Oeot • i. 
57* India mittit ehur, Vide Plin. Acc. 

7« Non rura qua Lyris^ ^r.J Nonagrot peto 
in Campania fertilet. 

Liris. ] Hic fluviut ali it vocatur Litemnt, fu- 
fn Soram fciturit^ te ad h&iafttim labicur ia 



mare Tynhenum. Ejotroeminjt MtrdaLCbi 
13. Epig. J3. 

8. Tacitumus amnis,'} Lentter ftueniac txiici 
non rapido curfu| aut ingenti murmure* 

9. Premant Calenafalce, &c,l Non aliit in- 
videoTites optimas ac genoroia vina. De Caleot 
fupra Od. 20. v. 9. ' 

FaJce.'] Cultello incurvo falcis inftar. 
Prewsint,'} ScJndant racemos e vitCi vel ipfam 
vitem putandoi luxuriantem coerceant* Vc)| 
uvas k Calenis vitibus in torculari calceot u 
ptemaot. Virgil. Georg. 1. v. 156. 

'. • Rssris opad 

Fake premes umbras» 

10. Vives i^ aureis Mercator^ ^f.l Per me 
licet, fruantur alii fua felickatei nib opibasi 
fuis dcliciis : ego vero tenui mea ibite ▼iaoqoe 
contentus fum. 

1 1. CululUs,'] Fi^lilibos caliciboti qm cululli 
didi funti Vefhe ac Diit libabant Veftales: 
inquit. Alex. ab Alex.Ub. 5. ctp. 12* fignifict* 
tor hic quodtibet proculi geout. A coleo» io- 
quiuoti quod Ingens eft vas, feu maxinot liqoo- 
rum roenfura, fit culeolusi & tnde colulloti quod 
proculum fuit fat captXi quo ufi Pondficet olim 
in facriti & reges in conviviis. De hit roriOffl 
td Pifoneti v. 434» 

I if. Vma ^yrdmparata m^ce^'] Vint exquifitt 
en^ta per^mmutatio|^em Orp mercibua e Syni - 
tdveQit^ ntr(b| bairamo} uqguentit^odoribosi 
&(V Synt AfiW prbvindai hodie, la Saurie, ooo- ' 
tinetPabeftinami PhoMiiciami&Syriampropne 
difiam : Euphrate rigatur. Cic pro dooso» ZBi 
opima fertiRjqme Syria* PautPanded i8. ter. i* 
Non aliud otsm mterx, mtimdpretittm vocabatur ; ftd 
quifquefecmndkmmeieffitatemtf mtiAbmmmtillitfi'' 
mutabant \ qmando plermmsque ovenit, mtqmdakeri 
fuper^, mittri defit» Sodquia mom femtper meefaaU 
toncurrobat, ut cim tm baberes qmoitgo dtfidiraromt 
imvicem babertm ego quodtmacc^are «t&r ; aieSa 
miateria ^, eujms pmbRca ae perpatma ^fimmtmdf^ 
ficmltatibms Urmmtatkmmm aeqmabtate qmantkatis 
Imbvmrti. Ea wsaimafirmipitbtUdpercmJa. ^* 

Diis 



CARMINUM LIBEk I. 31. 



tt 



Diis tharuS ipfis ; quippe ter et quater 
Almo revifens aeqttor Atlanticuni 
Imoun e i M e pafcunt oiiva 



Mc dchq rfa ^Jevefq ae maivse^ / O 

Fi^?@Stirat*valido_mihi/^^ ' [rr^ 
Latoej donesi 6t precor, integt-d / 



»5 



\pfts Numtni^as grattfusy fi^ 
<piidtm '(cr & quaur anni^ 
llngulls Jtr.t infurtumo luftmt 
mare Ocdduum» Mi tiutriuwr 



oiw^y me ckborea, & mitl^-df 
/ifr^ipaxl temtti, LmnsT^fiiy' dd 
i^^*-J' mihi 'valcrif & futri acfi$K 
Jkin 



AkNorArioNBL 



tj; Dm ebarat ifJU,'} Cafltori & Polluci^ & 
Kepcmio^ ^uonlni tavor cft navifantibus optsc- 
kifis. 

14. JSfvGir AtUaitictm,'^ Qnod Africam al- 
int ad occafttmy ita di^um ab AtUnte M;iuri- 
tHte monte. Virg. JEtmiL 4. 480. 

Cctamjmmjuxtaf ScUmfUe cad(iiifm$ ' 
Vlnmms jEtbicfuM locus efi^ ubi maximus 

AUat 
dkem kumtr9 torfketfitlUs afdentibus aptmn, 

15. ImpuHtil Ironic^ didUm Tolunt q\fiflam 
Sb neicatDcem fraudlbus & avaridae obnoxium, 
«ntaaiien mare quodlibet anno .tpto qmeftui int 
Alaai percttrraty citra uUum n4ufragij pericu- 
JuH D& ad ejus crimina confllyentjbusy certe 

%e<iQaqaam vindicaotibils» - Interim Ver3 i)[e 
nercei ab Oriente ;|dvc^i^ in C^^nt4com-« 
JBscat, Sytus ungu^ntis yina comparat genSrofi, *■ 
la&is ^^p ac fruitur Diis iratis, non iecus 
ac Marios apnd Juven^. Sat. 1. v. ^. At 
c^ ifte miiu locus objlricur, Cfntbiut aurem 
^«&» & Sdmonet parum folerter fed navicer 
inum a me haud ica pridem exp^tsatnm, imo 
vim k lucem diminutam exhniz alioqui Sati- 
rici fementiae t Fatfcbdr ego quod ret cft caridkii 
femper ingemi, mens enim ttim lanra dormitavit. 
UoivaD ilfic Javenaiis non modd lignificate 
volt Maxium impunem ferre fba forta, & raptis 
fnu, ot jbidem annotiram» fed et 4jb ejtiTio ^o 
izuri, in ^uo i curis Reip. expcditus genio Ii- 
berius indulgct, ab Offeeva bord fuaviter bibiti 
cdoii epalsQir» atqnc ideo ex infcnfls Diis capit 
^mphimentam, et ira Numinum /ibi quali de- 
%am hau Vids ad Pif. v. 445, ibique AA* 
Mt 

Mtfe^amt oHv/ef &€,'] £go ver^ mfc feficio- 
>ca Qjit bominibus exiiHmem) modico & para- 
Ui obo viditantem, fi mod& largiantur Dil 
1 vaietndinetn, fbrtunc tenuis ufvoi tran- 

, ac poefeoa obkfbmenta* 

'•] Plin. Gb. 13. cap. 3. Olivr h 
^^kytp ctnm/ifmat^ «Iri tamen h£tnt exiguum : 
if^riafarv^e me ettppari majaresy corne c*m- 
mademtmrm ^uam cb eavfam Italtcis tranjmarina 
fr^efermnttir ia eibisf cmn oleo vmcantur : & in 
tptn hstim aeteris Fkena & ddichue. Sale 
fttfnvgtim tendiunturj & mt ^tiifutti atmer^J, 



(ttirma) Japave : hecncn alifuee oleo fuo « • • 
.... bcrbarunmue viridiumfapcf-e cohdiuntutf 
praetlpud farnic^ili in Narbonenfi GatUa, inqoit 
Dalecamp. 

16. Ciiiiortftf,] Kix»P**» *'X.'*'*» &*»x/f««f^ 
pluralis.ncmpe numen, quae agrcftes berbse Ucut 
ic maiva, inter cibos Sc cdulia feterum, pa- 
wtcr Sc bliv^t rccen/entiir a Jul. Polluce lib* 
6. cap. 9. ViJc Cafaubon. in <ap. 32. llb.-a. 
Athen. obi Aiej^dis veifum.ita-coirigit Tair 
' ySv ntx,9^%imv uk sirfe^a r* uH h, Porro qul 
ra£ld!|ne coqvi veteres olera ifta psttarent tt. cofl- 
dirent, ediflcrit Galenus cx ^ra*»^^*'»^© Ub. dc 
Scftione yenx ad Era|iftratcoi.4d.Cafaub. IbkU 
Lacinis tocatnv ambuU^lj, iut^s» & intybuzQ. 
Nob. MarccH. ex Lucil. ^w Ub. 5. Yitgn. 
Ceorgic. 4. iao.<^^*. «^f^f-^-v 

«^ . Sho^e modo potts ^audaent intym rk/fh 

Voiri^nhis- iir .Placenu, Rupici edmtti libentit 
. cttros intybit. . . 

Le^fque ihalvee*'] Qjj^a ventrem lervant ^tl^ 
*vetTT Attjue emoiliuuti^ Apud Athen. lib. %• 
-cap. 18. 'Diphilus n^dlt^ malvam efte bojti 
fucci-: afrtcriam lenhre, acres in corpotfe Arper- 
fic^ 5iccos cducere» renom & VerOcae uracSoni- 
bus prodeHe, excerni facilc^ mediocriter alcre» 
hortenfiquc liivcftrem Cffe iJiclliirem. IbideM 
Hermippus Callimach. malve^ utViJfipam r- 
pellat. Qjp autem modo in cibum paretur, docftt 
Diofcorid. lib- 2. cap. 144. Tzctzes aii hunc 
Hefiodi verfum 41. Oper. ^»f' *^m>Ma^ 

neqne nSrunt fuam magnum jfit bcttum in htaliJ 
& afpbodfid. 

17. Frui paralis.l Ecclefiftas cap. ^. Cui 
dedit Deus dh/itias rtfuejubfiantiamf poteJlut>.tn* 
fue tribniti ut comedat <y eis, ^ fruatur parit 
Jua, ^ latitur de Iflbon fuoy toc domm Dti tjit. 

18. LatuC''] Apolloniius L^tonr, indc Li- 
tous & Latonius d)£lus, ficut Se Diana ejus (ou^^ 
eodem com ea pari^^cdita. 

jtt preeor,'] Non abfurdc Thcod; Marcillus 
quovis pignorc certer, fuiiTc a, manu Horatil, 
^idprecor inttgra (um mcnte : ftcut Odc 4. 15. 
a8. Jiiti Deos prlat appretiati, Sjccrdos ni- 
minun preeuiur, ad|)rccatur pppului, id cft, 
yerba prccttntis faccrdot-s itjfotj <^uoJ Fnvt/e 
iittguis, dicclRlttr. Ita iilc. 

C Cunx 



80 



Q. HORATII FLACCI 



tmvifiirm effiindtm i eraterSf 
bamd arva ^ingtiia Sardtma 
fertirts : haud fulcbros gregis 
ftrventis Calahri^ t baud au- 
rum, vei elur Indiarum : baud 
sgrot, quos undts lenti fluenti- 
hii9 lambit Liris filens fiwQ:us» 
li quibus fors donavit Calenas 
^ineasf eas cultro reprimant* 
Opuhntus etiam negotiator vina 
Sjriit merctbus commutatet bibat 
^frHuUs en auro^ 



alabns 



Fundengjliqu^in ? NonloDAnasl.^^^^c^" 
SardinwfegeKS ftjracis J ; 

Non xfluobe grata Calabi 
Armenta : non aurum, aut ebur Indicum; 
Non rura, quae Liris quietd 
Mordet aqua taciturnus amnis,'- 

Premant Calena falce, quibus dedit 
Fortuna vitem ; dives & aureis 
Mercator cxficcct cullulis 
Vina Syra reparata merce^ 



J 



10 



jiNNOTA^IONES. 



/• menfam leeti libantf Dtffojfue pteeantur. 
Vide. J.Lipr. antiq. leQ. lib. 3. ubimoremhunc 
inomni convivioreii^ot^fervatnmpridefn aflb- 
rit, tum ex Horoeroi tum ex alUtis modo Virgi- 
lii loci$> tum ex Dione Caffio : additque : Ergp 
MUt amatoret Veneri, bellatores Marti^ quidni Mu' 
fis & ApolUni fiudiorum prafidi rite libemus nos 
eorum alvmni f vel Poeta de Vioalibus prioribut 
dixit in qulbut guftabantur vina» oovumqae vi- 
nam libabant; nempe 9. Calend. Mati : nec 
cnim antea ccnfebant prifd vinum deferbuifle» 
nec porum anc facrit Idooeum. Vide Varron. 5. 
de Ling. Latin. Plin. lib. 18. cap.i^. Feftuniy 
in voce Calpar^ quo nomine vocabatur patera, 
qua vinum novum libabant. Huic iaterpretationi 
pofteiiori favct quud ait Horalius, nwumf &c» 

Smrdinia.} Hxc infuk, inter mare Tyrrhe- 
num ac Baiearicum iita, tritici feracifiima, a 
Sardo Herculis filiodi^aeftSardinia. Segefes.^l 
^x Varrone de Re Ruft. lib. i. cap. 29. Seges 
</f quod aratum & fatum ef : ammmy qucd ara^ 
tum necdumfatum. 

5. Calabri/e,'] Italite re^o eft inter mareTyr- 
rhcnum & lonium^ ubi olIm.Brutii popnli & 
magna Graecia ; hodie part eft regni NeapoUtani 
verfus auftrum ac SiciUam porre^ 

JSfiuofee.} Soltt ardoribos valde expofiCae fc 
«Auantis. •' 

6. ArwsMa.'] Laudantur eqoi Calabn in ea 
legioneabundantes^ ficut ft in Apnliaquie proxl- 
sna eft Calabriae. Vide Varronem de Re Ruft. 
Itb. a. cap. 7. Ibidem ft pafcuaerant optima^ 
^oorum mentio efi Epod. i. 

Aurum aut ebur IndieumA Ab Indo flnmine 
A\€tA t^ Orientis ampla regio ; auri & argenti 
netailis, gemmis quoque divet eft, Ebur quo- 
^ue prae csteris htbet. Hinc Virgil. Oeor. i. 
57« India mlttit ebur. Vide Plin. ftc 

7. Non rura quee Lyrit^ ^c»] Nonagrot pcto 
\n Campania fertilet. 

Liris, ] Hic fluvius aliis vocatur Liternut, fu- 
fn Soram fcaturit^ te ad MiAferoM labicyr ia 



Sjdtroeminit Mardai.nbi 



mare Tynhcnum. 
13.Epig.S3. 

8. Taeitumus amnit,'} Leniter fluentactKitCy 
non rapido curfu, aut ingenti murmure* 

9. Premant Ca/enafalce, &c.'J Non aliis io- 
▼ideovites optimas ac geooroia vina. De Calest 
fupra Od. 10. V. 9. ' 

Falce.'] Cultello incurro falcis infttr. 
Fremtnt.] Scindant racemos e vite, vel ipfam 
vitem putando, luxuriantem coerceaot. Ve), 
uvas k Calents vitibus \n torculari calceot ac 
ptemant. Virgil. Georg. i.v. 156. 

'. .Eurhtfad 

Fakepremes umbras» 

10. Dives & aureis Mercator^ (sfr.l Per ne 
licet, fruantur alii fua felickate, luit ojpibuS) 
fuis deliciis: ego vero teoui mea ibite ▼iauqoe 
contentus fum. 

11. Culullis,] Fi^lillbDS calicibos, quiCQluRt 
di£^i funt, Veftae ac Diis libabant Veftales: 
inquit. Alex. abA]ex.lib. 5. cap. i%* fignific*> 
tor hic quodlibet proculi geous. A coleo, io- 
quiuot, quod ingens eft vas, feu maxima liquo- 
rum menfura, fit culeolus, & indecalullot,quod 
proculum fuit fat capax, quo ufi Pontificesolim 
in facrity Sc reges in conviviis» De his roritun 
ad Pifones, ▼. 434» 

I % Vma fyrdf^arma wi^ce,] Vina exqoifi J 
cn^ta per^mmutatic^em oro mercibus e Syril I 
advediSy narcb, bairamoj uijguentis» odoribot, 
&<V Syria AfiW prbvincia, hodie, la Saurie,cfaii- 
tinetPalseftinam, PhoMiiciam,& Syriampropne 
difiam : Euphrate rigatur. Cic pro domo. iSt 
cpima fertilifque Syria. PautPanded i8. ter. i> 
I/on aftud olim merXf almdpretiam vecabatiar ; Jei 
quifquefecundkm fw^tf^M/Ms, sttiBbttMimttiSetfer» 
mutabant \ quando pUrumque evenitf ui qwodalteri 
fuper^t alteri defit. Sedquia ttoisfemper ueefadli 
eoncurrebat, ut eum tu baberes queiege defideraremf 
imficem baberem ego quodtu aecipere wues ; ele3a 
materia ^, eujus pubtka ae perpetua aefimmtiadf'' 
ficultatibus permutatiomm eequeditate qwanutatis 
fkbvmirei. Ea mmeriaformSfitbikdfercstJa. ^* 



CARMINUM LIBEK I. 31. 



tt 



Diis charus ipfis ; quip[ic ter et quater 
Atmo revifens aequor Atlancicuih 
Impungi^3Ie pafcunt oliy 
Mc cichore a^ Jj gvefqae 



lue rhalvae,. / p 
FhirSfStiTffvalidojnihi/^^^ ' (^rry 
Lato€) dones \ tx, precor, integt-£ / 



\pjii Nutmnihm p^athfus, Jt-^ 
^idm 'ter ©* quenir ar.m^ 
lingulLs Jtr.e ivfurttfnio lufirtt 
mare Occiduum, Mt nutrium 



u 



oihu^f me ckborea^ ^ mjlt^sr 
^inii 1 temieu LmnSt fiih ' d<$ 
tvJ-' mihi vakrtf & fbttri acfi$K 



AkNOrATIONB^. 



ip 2>m cbmvg ipJU,1 CafEori & Polluci^ & (m^im) fipave : hecncti att^tta oleo fuo • • • 
KepQutoy quonlni favor cft narifantibus opU- .... bcrbarum^ue viridium fapci-e coJuHunturp 
In&i, prsetipa^ foenk\i)i in Narbonenfi Gatiidy inqolt 



14. Mfuoir Ailaaticum.^ Qnod Africam al- 
Igk id occafnm» ita di^um aS^Atiante Mouri- 
VirS. Macld. 4. 480. 



Oaautjbem juxta, Sclemqiit cadeiiimf 
Uhmus jEihiopum locus efl, ubi maxl 
Ailas 
I buwun tvtqhafieUis ardentibus aptm 



Da!ecanip. 

l^. Cicborea,] Kix»?i*t »'X-^5«»» Sc xt^jii^ 
plaraljs.ncmpe numcn, quae agrcftes hcrbje ficut 
ic malva^ inter cibos kt cdulia fcterum, pa- 
fJtcr is &/«?<*, recen^entur a Jul. Pollucc Ub* 
6. cap. 9. ViJe Cafaubon. in cap. 32. lib.a. 
Athcn. Dbi Aiexidis vcifum, |ta.coirigit TMir 
I yvn m^xjiftlm uk ivfeJrti a-' d^ h» Porro qua 
, ratldlpe cot^vi Tcteres oHrra ifta p^rent tt. coR- 
dlrcnt, cdincrjt Galenu»^ cx "^^fiHTZxo Ub. dc 
Scaione ycnaB ad EraljftratcDf.4d.Cafaub. IbkU 
Latinis tocator ambuUrl^ iut^s» & intybuip. 
Nob. Marcell. ex Lucil. ^t^ lib. 5. Viiga* 



Ccorgic. 4. lao.-My'. . 

. ^ofue modo potis ^audtunt fnty&i rft/tti 



15. Impiintij Ironic^ di^m Yolunt q\iiflam 
1b aefcatorem fnudjbus £c avario» obnoxium, 
«d taoen mare quodlibet anno Jtpte qmeftui ^int 
niaoi percurraty citra iillum naufragij pericu* 
huof Uu$ ad ejus crimina conr^entibus, ccrta 
%eqoaqnam TJndicantibiit» • Interim ^erd Dle 
inaces ab Oriente ^ve^l^ in C^^n(4.com*-%'^ . • ^ . 

mucat, Sydis ungu«ntjs vina compvat^nShrofii, *' *P^i)^nhi *'irr .Placenu, Rufllci edtmi Itbentit 
Ibcbs biiit, ae fruitur Diis iratis, non fecus KUtros iMtybit. 

m Ifariet ^od Juvenal. Sat. t. v. ^. At Ltv^que ihalvee.'] (^« ventrem lev^t ft^ 
dm }Sbt roiiii locus objicitiir, Cyntbius aurem Veirt «ttque emoiiiunl^ Apud Athcn. lib. %• 
vdStf & iidmomt paium Aaleftcr fed navicer -cap*. 18. Diphilus ti^dlt, malvam cfTe boj!i 
rioin a me haud ica pridem explcoatnm, imo fucci.: airteriam lenlre, acres in corpotfe Aipcr- 
vtm k bcem dimtnutam exhnix alioqui Sati- ficv: iuccos educere» renum & terOcae irrsdoni- 
rici feacciiciae : Fatfcbdr ego quod rcs cft caridldi bus prodeni:, excerni facile^ mediocriter alcrc» 
feiopcr infenii, meiu enim tom laBva dormiuvit. hortenlique dlveftrcm e(!e mcllorcm. IbldeM 
EjiDverD ilfic Javenalis non modd (tgni/icate Hermippus Callimach. irial-vajn ufiJiJfi^am t* 



▼tttc Marium impanem ferrc ftta fsrta, 8t raptis 
frai, at ibidem aimotSram) fed et d/e exilio Cuo 
hebriy in ^oo « curic ^A^, expeditus genio U- 
bemis indolgety ab Offava bord fuaviter bibit, 
otioai ^hoiry atqtic ddeo ex infenfls Diis capit 
nndninriinim , et !ra Numinum /ihi quafi de- 
Soa iaciu Vlde ad Pif. v. 445, ibique Ad» 
Mt 
lUfaifesati otrua, ^r.] £go ver6 ttA fcHcio- 



pellat. Q|o autem modo in cibum paretur, docftt 
Dbfcorid. lib. 2. cap. 144. TzeUes ati huFnt 
Htfiodi verfum 41. Opcr. ^«f - *^m>Ma*^ 

Heqae nShint quam magnum Jit b:num in malxS 
^ ajpbod^ld. 

17-, Frui paratis.] Ecdefiftae cap. ^. ' Cui 
dtdit Deus dfuitias c^quefubfiantiam, poteflatini* 
fue tribnitf ut comedat ^ eiSf ^Jruafuf parte 



itia bominibus exiiHmemy modico & para. Jud, & latttut de laborefuoy koc domm Dei tfi 



Ufi dbo viditantem» i mod6 largiantur Dil 
I VBlet«£nem> fbrtnnae tenuis uftun tran- 
Jt poeCeoc oble^bmenta* 
'•] Flin. lib. 13. cap. J. OVtnjw tn 
i^||yc9 €arw}/ifmae, 0M tamen hdSint exiguum : 
tn^riafmrtf^e me cappari majorei, earne com- 
memUmmr* ^uam ob cavfam Italicii tranfmarina 
fratfmwtm tm cibis, cmn oleo vincantur : & in 
tpsa hattS eeeteris Pkena & Sidich^e. Sale 
f^friv0tim etmdwntvr^ & *l ttHfueti ttmmS^ 



t%, Ltf/(/Jr.] Apollofiilus Latonr, inde La* 
tous Sc Latonius di^us, ficut 8e Diana ejus forijkr^ 
eodem com ea parijrcdka. 

jfri preevr,'^ Non abfurdc Thcod» Marciliii» 
quovis pignorc certrr, fuiffc a manu HDratii, 
jidprecor inttgrd cum mtttte : flcut Odc 4. 15. 
a8. ^iti Deos priut apprecati, Sjccrdos ni- 
murom preCAtur, ad{)rtc;iiiir populu , id crt, 
vcrba prccdntis faccrdots iurati <jujJ T^tttAte 
linzuis, dicctAtur. luiUc. 



-titemn emm fsva me»u feneSU' C 
tm duteniMd fmdsmf qustjt 
6r ^i «M d^ituium» 



Q, HORATII I^LACCII 



mjnte, nec turpem feneftam 
nec citbara carentem. 



M 



A H N r AT I Iir^BS. 



¥9« JVIi» UtfffemfmiffmiJ], Non corporis inr-^ittdone tundtu eflet robul(o cMfor^ feofibas 

ftnnkabtts aat aniiDi gnrem de moleftain j rio4 {ntegris, m^moria ilrniS» ingenio vegetOy pro- 

languiJimf inermemy imbedllam, non 4eliran4 jrperideniquevaletudine^refpondk: ouHv4raHr4i 

tem» non qoerulam, morofam, anxiam, fed tj^ ithmt Kta« #^«c* NibU ufiquam ^t^e^tis 

f etam, honoratam, jucundam. Cicero de SenedjL eMsd /aeitus^ U Empedoclit fuerat dHci{mlttt ; 

4. %. €X Cccifio f Tam efuidem Imfmead bic prccoptor autem Periclii, Ifocratisy alionunqae» 
dtfuf waferrtmum^ fmtife ed eetaU effi fe M/i^^^ic de Senea. Zc «Dlu. Philoftrat. Plntn, &c« 
fum. Plm. lib. 7. cap. 50. lufeneButey inquit» xo. ^ar eitbard em^uttm.] PoeTeos Acultate^ 

behifcuxt fenfuSf memhra torpent, pramoritur tfi' qux folct in fenibua fenefcere ; Tel fuaTitate 

fui^ audituSf iueeffbt, dentes mtam ae cibonmt iu' muficae ^ cantut^ qu| Solon narrator fenedutii 

fhrumema. wSt Se cap. 4I. ejufdem libri, Ubi mala teqiperafre ac kW^e, 9e Socrstei »tace 

mendo de Gorgia Leontino, qui centum le fep« provedut citharc operani dedUTc* 8ic Ss AcblUet 

teiD coffipIcTit annoi 1 inlerrogacus autem qoi apud Homttm Uiid, $• 



O D £ XX^IL 
AdLyramfiumf fham c^mmeMdat^ 



Vepefcimutf jt ^iddpiaM pn^ 
watim otufi teeum ceeiuimttSf 
fuod vigeat & buue iu auwim^ 
€f in alios multos t beut reeita 



>Ofc|nas, fi|qt|ia raoi fubjtimbrilf . [«**] 
LuAnus tdpum, qucU ednunc infannum ] 
Vivat][ etlplijrest ageJiic Li|tinumj| ' 



poema latiuum, s t^udo, qa« Bafbite,! darmcnJ ' . i 
i$l^^ rruJ «a^ Leftjo priiiium modulatc civi , 



Jiletntm tdfcm quo^ iupi^ Ode 2. 

I. Ps/cimuSf fi qrndf W<^.} Suaffl ipfe lyram 
4ompelUt: quod Poetisttnuiisre eft« Sic Virg* 
Iclog. t. ' 

tueipe MMnartoi uuctim, mea tihia, verfut* 

tic Ze Pjndar. Oljrmf». Ode 2. ixaly^fuyyH 
%jemy Sc Pyth. Od. I. XJgvTtA ^ojmyi AwtfXXtf- 
f^. Sic etiam regius Pfiltes Pl. 107. ^xmrge 
Ffatterium flf Htbara. 

FofeimutA Placet (ant qQorumdim le^o, 
p^mur, Hoc ienfu \ i Msecenate pofcflnur» 
A auid dlgnum memoria fub umbri^ lcceflii 
* mter prhratOs panetrt Acripftmus, «t id in 
lacem edamut & in publicum; utqoe palam 
%mnibus fiant ooftri Terfus, (blis pcius staokii 
dunuxat aaditl* 

yaemu\ Cuils <biatl. 

m« Lefimustl Animi felaxandi caai£ lyram 
^Uantes, ie Lyricos Tcdos confciibentes. Vel 
potiui ex more Poetamm» carmina fua ftudio 
^oamvis ft arte elaborata) lofus vocat. 

TWaaii.] Modo voce tant^^ modo fidibas 9e 
Toce fiflNU caneittnt veteres : roodo altemtrim 
,9it viciffim ftdibas ac voce; Ammiam. Marccl. 
lib. 15* Bardi (Gallorum vates)/drfM viorum 
fffuflrlum faSfa bercicis eompcfita verfibus eum 
dtueibus fyree modulis eantitdratit. Tibull* Ub. 3* 

5 




1»^ primbm ^reuleni pteiho modul a tas thmof 
Felicts emitus ortfttmmt iedit. 
BtdptBfuim futrant digjUi emm mtet locutip 
Aasdit kete tri/H duSs merba mtd% 

^uod ^ bunc in amtum ndvai^ df //arm.T 
Kon metuentia fcombrts earminap ntc tbus j fed 
digua ctdroi id eft, Immortafl homin«m ne« , 
muria. Perf. Sat. i. v. 43. 

3* t>ie Latinamt Btrlittf earmtn,"] Ladni I 
rurminis Lyiki avuftor ac prihcepe Honchis^ ' 
ficut Aksnts GrsKl. 

4« Barbitt.Jl tdfCS^ maficom inftnB&ea- 
tom pluribus intentum chordis ; unde Theoak» 
#«Xvxof^* Supra Od. i. Ltfimm batbuoit7^jJ\ 

5« iejbio ptiuAm modnlatt ertft] Celebntr I 
Imprimis ab Alcco, duce poctique exhnio, Mi- 
tyienis oriundo, !n tteibo infula, de qnl ante. 

Modulate.] In modulis obfecote, Id eft, Qiui 
modulatus es, modalos reddidifti, ad Aksei «rbi^ 
trium. Alii paffivam hic ftgnificationera notaOt | 



ficutin ArtePoct. v. 263. ImmodmUta fdmstd* 
Qiipd autem lut HoratiuB, primumt Vidcttt» Al« 
CKum facere barhiti inventorem, quod ^uidem 
Anacreonti ipib pofteriori tribuitur apud Atlien« 
I. 4. c. 23. Verum ibid. c. 25. Euphorian ak, 
barbiti meminifle tum Sapphonem tum Anacre- 
ontem, novumqj non efl*e inftruinentam* Dicen* 
dum igltor antiqulos videri ipfo Akieo^ <ed ab eo 



CARMINUM LIBER I. 32. 



83 



Stve jafiatam religSrat^o 

Littore navimf 
Libenim, et Mufas, VenerSmque,^et illi 
Semper hsrentem puerum Canebat ; 
£t Lycum nigris oculis, nigroque 

Crine decorum. 
O Decus Pboebi, et daptbus fupremt 
Grata teftudo Jovis> 6 laborum 



['*'! f"' »»'^^'''» *'cet effiratus, ta- 

men feu in helio,fat tiavem agl» 

tatam in humiila ripa aQiga" 

veratf cantabat Baccbumy at» 

atqu} Mujatf (sf y^nerem, pue' 

j^ rumfueftmpereamc&mitantem, 

riXil "^^*^ jLycum oeulii & capillit 

L J ^*i^^* confpicuum, OlyrayA" 

poilmis omamentumt fummifa» 

Jonti% epulo jacunday ave^ $ 

efnmmarum leifamen [uavt 



ANNOrArjONBS. 



■mfaftiioiiiniftiini ae prrfe^nin duntaxat, vel 
qood priaMttOteAluHGat barUti fiJibus cedne- 
iit|hiaei^inventiooemip6 adfcribi. ExLilb 
GTnUoy Attilio DonatiaDOy ic alits» in Muficis 
a ia Jrte paodolandonim canninam pcrtiflimot 
akcoiy k Athcn. lib. 14. cap. 5. ^e^t 
/wM / ftti a&tSf mufiees erat Jcienti^us. 
fknk antt Cfaftftum annia feicenni* 

I. ^ferox hdUf iamen mter frm0^&€»] 
^ feam caftiii^ fen i bdlo tc navigatibne qui- 
Kioeitt,.C]diafift ftvdiam 9t obledadonem non 
tmkokiL Aihem fib« 5. AIccus dicitttr fbrtir- 
fiaaiacbeUigerpoeta. JEt tib. 14« cit. pogna- 
cca ftreaaitatem Mitepofnifl*e poSdcc, plnt ae^oo 
^dGafiuD; ibidemq«e idcrtur ejot carmen^ quo 
femwies omni geneie armoruk rplendidat 9c or- 
aoc ae uui tf glofMityr; iUi^l*^ fnsi defcribit. 
Ck.Tolail. 4/11» 71« Fertit w^ inquit, Akaeut 
iaftiStefMeacogipmm Pitta^um negipe tyran- 
>Bai Mitylenis expulit ; alioiqueardois pedrcotot 
ti, Atboiienfea quoque & Tyrrhenos bello fad- 
|>nL Sliabt. LKrt. Suidat. C^til. lib. 10. cap. 
I. ficfcribit: Alcmis mpetrte eperis asareopl«aro 
mr) d ma tur, ^ma tyranaos infeifatur : multum 
^am miriims entfert s im eloqutada fmpie brtvisp 
9fmsp^,^Mliieus,HomeroJbmJitifed» 
» h^ 9 ht eamr» dafcmdity uunoriiais tamen 
^H*** nioBjl^ Hi i pi.iina fc Alcm^ inouit» m* 
|a«oi emfdcrafpirittmf & brevitatetn^ Vfaavi^ 
fim fum vrbememtiJ : praeterea figuratam cra^ 
«•0« <aai perfpicuitate • • »,• ^ute iini^fc inii 
t^^ctnm meptiormm afiOat^Wb. de a|N|ura 
«faoii. yidearBb«ft 0^.13. 

s« lifcrmi.] Apud Atfaen. Ub. j. cap. 19. 
^kBtt MifjlfHms ia canit i Ti^vnvfMm^ 
**!b ^C' R^a psdm^ius viuoy & aCbl : fMUk 
&11ifAi(f«c m^rtfn tiljpflf AfA«iXd#» naUam 
^^faata^tms arborem prius vito, Qati imi^ 
^NDnriusyOd. i8. fy^ EjufdemKnten- 
tiKcamma perlcgat apud cundem Athen. Ttriit 
^^ «ibus Alaeot ad bidendum largius Intritat» 
^ vdmm bidmeat dolarmm obtknonemf quodfa 
^^Am amertris 'proeftamt'ffinmtmf i Jfvis ac 
StmditfSo homaaiius datfimj &c. 

V ^c.l Amatoria namque fcripiit 
Sa/Vim Imfut V « mmam dt^ 



fctndit Alcmms. Quiittil. paub ante citatus. Apud 
Arift. Rhet. i. Alcaeus ita loquitur : &ix» rt 
tXmtXff dXXi /us ii«Xs« mXlm^ Vdo tibi afiquid 
dicereffedme probibet pudor, Cul refpondit Sap- 
phn; Si res honeftas ac bonas animo ac drfiderio 
coocepiiTes, nec trepidaret rtngua, nec pu kr ctu- 
loi occupafFet. Vide Athen. lib. 13. clS. ubi 
de Alceto Sappyh mmemem eitharS eanente. 

10. Semper beerentem il& puerum.l Veneri fi- 
iium Copidmem appingi &mper, & comitcm addi 

- fobtum^ notaviAUis ante, ad Od. 30. v. 5. 

11, Ly^um.2 Dilcftum Alcw) puerum. Cic. 
Tufcul. 4. n. 7 1. £ltuetmjuvenum amorefcripfit 
Alcdtus^f Cc de Nat. Deor. lib. 1. n. 79. Nobisf 
qui coneedentibui Pbiio/cpbis antifmSp adckfcenturtt 
ddedamn^y etiam vitiafjepejucundofunt, Neevut 
in articulo pmeri deiettnt Aicaum* At efi corporit . 
maeula navns : ilH tamen buc iumen viJebatur» 

Nirris.ocuiisjiigrcqmt Criat decorum. Sic ad 
Piibites, Tr37.^^ ^V^% • 

SpeSandum mgrtf omlis nignque eapHio. 
Ita nimirum Armofi pridem conuneadabantar. 
Pindar. init. Pyth. nigrum Mufis capWIitittm 
cum lauda afiignat ; 2««x«tafM0r. Apud eun- 
dem alibi« pariaer U Homer. lUad. polchra ea 
celebratur, quae ixotilirit j qnod etiam epithetuin 
Htoieri t||aitur. 

13. Omut PbeabL] C'.tbaram enim ipfe dici- 
tur inveniiTe, Ijram vero fibi conccHam a Mer- 
curio vdut ppopriam uforp£fie. Qupd fufint 
fupra monof» Od. 10. 

Dapibus fuprem^rata teftudo Javis.] Jovis 
cpulum tema dB» adeoqoe non fine MuiGctB 
ac citharc jucMdlBEbe, celebrabatur. Atben. lib. 
14. c %M, Homcio ^ : citharam epuJarumJo' 

. dam m Dhfaffam 1 qoooiam urilit convivanri- 
but ars Mufia%|'tum quod temulentorum petu- 

. lantiBm inidget Ir cohibeat : tum ^iiod trifiitiam 
difcadat» liberalemque paiiat laeddam. Qjia- 
prapter Homerai.in prim^ Iliade, poft ambitKh* 
iam iUam de Achille contendonemy fingit Muli- 
ca Deot rccrcarit ApoUine dtharam puHante» 
Mufis autem dulci voce acdnendbut. £t paulo 
poftfubjongit; Prifcot ftatoifte Deorum hymnos 
in conviviit cantari, ut reteienda numinum gra- 
viifit fierent epohmdum moccs» frc 

G a Dulcc 



«4 Q:: HORATII FLACCI 

mihi quandscunqui bcne ad^vo- Dulcc lcnimcn, mihl CUnqUcfivC' 

Rite vocanti. 



JS 



A N N or Ar I N E s. 



T4. DuJce lenitnen,'] Athen. inod« cit. ilHd. 
Fcrtifflmi quidem Laceddtmtfnii cum tihia Juhjigms 
Junt \ Crerenjts cum iyrdt cumjiflulis & tibiis Ly» 
di, ut Jcrihit HcrodotuS' Ex barbcris autem mu/ti 
/egatos ad boftes cum tibiis (^ citbard mittunt^ ut 
eorum infrjias mtntet ennHiant, Theoporopus 
lib. 46. htftor. Tradit Getarum legatos cttbaras 
fuljar.tcs adfinire» Haec illc. Conttat ccrte 
jnuAcis modulis^c citharse cantu lcniri anxietates 
animi, ac diicuti mceftiti.im : patet ex facrit 
etiim codicibus, lik i. Rcg. cap. i6. ubi Saul, 
■ulo vexacos fpirituy dtbaram pulfante Davidei 



recreatur ac levius habet. Horatfos Odt poece» 
denti fenedam ezoptat citfaar» obledamenti 
non carentem. 

Cuhfue.] ExptetiTa folum & inanU TMetor 
quibufdam ifla vox : fed non vacat omaCUy c«n- 
que non rard adhibere amavit nofter Poeta mf- 
quamvtnus» S\c TcrttiUadeJdMmfpc&^dts. Sc 
vfic neque CraKisy nec aliis ha^nus wfiXiM 
cxiftimatum eft. 

Salve,] Videtur hic figniBcare, ialtttl £^ 
fave^ lemmoiy & ««ilhim prKfkk 



O D E xxxin. 

Jlhium Tihtdlum confilatury quod a Glyctra wm udamitur* 



^ m. ^ ^ 



r i i- s^ ^ 



us fuam decet A Lbiinc dolcasfplus nimiol mcmor| f •*^] 
]'ZTl7gl' -QLlmmfcfs Glyccrad^^^ 



Inngncm tenui fronte Lycorida 



TibuJle, ne ph. 
lUereaSf revU^vens 

deiem Chceram : mve tugu- r^trt^rif il , ^ ^.r. • v • - 

hesxh^s recites, quodfriad DgcSr^CS CfegOS^ CUT tlbl JlAllO^ 

Jidet pree te fulgeat adolejcen-- LaBSaJpranitCatJ fidc.| ' 

tior. Eccc anior Cyri aJurit " ** 

Lyccridcm fronte exili dtco- r^ • ^ ^ r^ •' r 

rL:Cyrum^Mttmferturfrga Cyri torrct amor : C^rus in afpcram 

Fbi/ocn immitemi 



'ax capt^e Dcclinat Pholocn. Scd prius Appuli» 

Jt/> N N or Ar l 6 N E s. 



Metrum eft idem quod ftifl» Od. 6. 

I . j^bi. ] Hic ille eft, cujus Elcgi» manibns 
•mnium tanta cum voluptate teruntur, rerju$ 
dc el.gans ri!ru//us, ut ait QNimU. lib. 10. 
Caj>. I. 

P/^s niinio.] Ad Attic. lib. 10. X^id. ^-^e 
n':mio f/us dili^y^ inquit Ciceroni Antonius. 

a. Immitis G/ycer^,] Ejus enim ipfe noverat 
Ingenium intraftabilc, & in ejus protcrviam ba- 
petjerat haud fccus ^c Albiusj Tibtillus. Vidc io- 
tra iib. 3. Od. 19. v. 4?. &^t qui fic^um Cjf' 
era nomen hic poni velinf» pro DeluiTei Neme- 
Ji, quas Tihulliis amavit; nominarc vero no- 
luerat Horatiits, (eu ob verccundiam, fcu mctu 
lcgkS Juliirj d^* cua dixi, ad Juvcnalis Sat» i. 
s, *2. '& Sat. a.37. 

M\UrMes t/tgc%,] Rebus mesftis aprum car- 
«inis. gcnuj : nb j Xitf mijeratr.ne, vel i l' dolen- 



tione fidei, quam tibi dedit Olycera. 
buU. paffim. Ita vero fcrifait, lib. 3. 



Vidc Tw 
7« 17» 



NuUaJidet inerit : perjiaria rieles 4 

Jupiter, & ventos irrit^fimjssba, &Cm 

Perfdgf Jed qnamvis ptrfida tara tamau 

$, Jn/gnemtenuiJhtiteLycondaf&e,] Aflfert 
exeoipla aliorum infelicitcr aaiantium, qulbut 
cum" confolctur. ' Lycoris amorem fuum defert 
Cyto i hic vcro illam fpernit, & aliam aoKve 
profcquirur, a qua redamari nulla fpea dk. 

renui^onte.] Sunt qui interpretentur tenveiD 
Sc pcllucidam cutem in fronte. A\b anguftaa 
& parvam tVontcm in pulchritudine commendxi 
aHerunt; uno tamen refragante Scaligeto, qoi 
huncHoratii locum vellicat fuo more. Kofttr 
rjb..Epift, 7. V. 25. 



•i^particuJi fa«Mm nomcn.' Ad Pifones v. 75. "'"••*'i"'' 7« ^» »5* 

• ..••••••«.. R ettdts » !■— 

Ferjihus imsariterjurais quermonia ^rimum, ^^'' ^*"'''' "'^' cngufid fronte capmc9. 



^c, 

-. LifiSprgtnitcatfde.] Pulchrior videatur in 
aaiorc, {'.lefcMtitr jutaur amafius, non hablta ra- 



7. Sed prius Apputts, &c,} ^Aivmrm, 9« 

Vir^il. Eciog. I, 6o. 

An:e Jevfs ergo paftenhtr m eethtrt ctrat, Cf^ 

Jun^ntur 



CARMINUM LIBER I. 13. 



«i 



Ja^ntur capreae lupis, 

Quam turpi Pholoe pcccct adultera 
Sic vifum Veneri ; cui placet impares 
Foraias atque antmQs fub juga ahena 
S2V0 mittere cum joco. 
^pfum me melior Qum peterct Venus, 
Grata detinuit compeSe Myrtale 
LibertinaT^rccis acrior Adri« 
CffvSntis tarab) 



10 



15 



ros finus. ^ 

A NO r AT J N^ S, 



luph Apulut antea f^t&buntur 
^uam PkKloe amatorl fcedo 
morcni gercns dctmquat» Ita 
placrtum Venerif qua gauiia 
diJ/imiJes formas ac mores jub^ 
jiccre jugo iHclu^abili, uon 
fine gravi luribrio, Metnet, 
cum reauireret amajia prarJU^ 
bi/ii/r, jucunJii viacuiii mnex- 
uit Myrtale Hbcrtwa, afpmor 
Adriatico mari Calabria: Jifius 
inBcSeiUe» 



£t£dos.S.A7. 
Jngmtwjam gfypba tfuisf ^c. 

afyfmSs.J Syn«c. po qaibnilibet aliit. De 
Ap«Ei Italic regiooe pm aute noD femcU 

9. ^mmttarfiPboUe piccet adiUtero.] Id efty 
BVAqtuoi Pholoe redaroabit Cyruroy a quo per- 
dkd iaiatur : ejus nullit fiedetar cfficiis* 

Tfl^] An ijttod fine latiooe Lycoridis axnari 
£fiis oUatos amores contemnat Cyrus ? An 
food PbokN nequaquam Cyrus placeatf nee 
«nabiiis fed torpis videaturj quamvis Lycorit 
fenDofaai eziftimet? An qood fidem akeri 
ddrcit Pboloe» qoam vidlare uefas putet ? 

jo. Cmifiaui mpares, &r.] Deleaatur Ve« 
BBsinNqoe lodum parat, faciendo ut quis depe- 
reat ottoiao difparem letate^ natunii moribus, 
ocque adeo frui poflit unquam cupf* 



tis. Eoiipides^ Stultaf inquit, mortatibus propiaii 
Timu T^ fiiSy M mofkj^i 'k^^Tn ^fvroTc* 

Ji. Suijmga abmea Sitvo wntten^ &(.] Dtuo 
k iofapcrabiii amoris nexo dtrincire) atque ad- 
^ceie alteum alteri nequaquam redamanti. 

^&eaeMj\ Sic alibi noAer» nemp e Epift. i , 1 60. 

'm^-mUk mtsrMS abtnems ^«» 

II. Setv9 mktere etaa joco,"^ lAterpretentur 
{jcet qQJdaro Copidinem Veneris perpetuum co- 
sutem, quie masuest fieva CupidinQm, &c. at 
com aliis mafim inteUigere ficut Fortunsey 
5««do m hitgnnOT dift^iiKtt ac vertit» fic Ve* 



neri ludum eHe, quoties, ut dixi, quls amoie 
uritur ac languet infelici, fuumque nunqu|im 
finem affccutttro. Infra lib. 3. Od. 17. Pcrji' 
dum ruiens, &c, 

13. Ipjum me, dfi.] Sul dat ipfius exeroplum, 
ut roagis perfuadcat. 

Melior VenmsA Piiella, amica, vel pulchrior» 
vel nobilior, vel ficllior, qux me ipla expetcbat 
anutorem. Vlrgil. Eclog. 3. 68. 

Parta tneat Veneri tnunera, 

14. Grata dftimtit etmpedc^ &r.] Ita fuam 
junant fervitutem Vcneris tc Cupidinls manf 
cipia, licet duraro ac moleftam. 

1 5. Libertina,] lis nata qui fervieraut, Sc m 
libercatem afTerti fucrant* 

Frctis acri-ir Adrf^e.] Maris fiu£tibus infta- 
bilior, vehementior, ac perfida magis* 

Adrne.] Sinus «lle eft aroplifiimus Mediter* 
ranei maris, inter Italiam hinc, Sc Illyricum 
atque Grrciam inde protenfut. Hodic ^]^ 

^Rfetl.J^.SWi.* 

j6. Curvantu Calabrosfnus.l Fluduum im- 

petu atque aeftu ripas diruentis, in terras fe in-. 

finuantis, finuique efiicieotis. Calabriam vetc- 

lem notaty quae erat velut peninfula inter mare 

Adriaticum te fiouoi Tarentinum, ubi nunc 

terra Hydruntin;^ urbes ver6 praM^ipuae Taren« 

tum, Bmndufium, Hydruntum, GaUipoUs, &ep 

Sinus aotem ac portus multiplex, inter quot 

Tarrentinus famS foper «etliera notus^ Ioni| 

maris undas amplo aC i^iuofo infie^u recipit 

a^ufin. 



03 



ODK 



sd 



Q. HORATII FLACCI 



o D E xxxnr. 

Argmtfiipfimqtui EfUwrtu fitnUtt adhimDtarwn ntgUmrit 

, ^ioni jam vtxh cofitra vtli^ ConiulCUS CqrO | •— J^J * ^ ^ jl 



»; nunolrctro]|suiii( A^*g^^^ 

' - Igni coruico nubiia diiuacns, 

Tlcrumquc pcr purum tonantct ["**] 



toafuevitf 



ANNOTjiTIONES. 



Metmm idem quod Od. 9. 

1. Panms Dmrum.1 Quonumn de religiooe ft 
cultu nomjntum agit, vi^t ^dBFr, »( m^i di«hr 
locutucus» nodique congerit 8c cumulat qnicqtiid 
fraritatft efle poteft in veibis, in figurit, in fen- 
tentiia. Ev paiSim attende, leAor, fe coore^are. 

s. Injatrientis fnf^ientige,] *0{uifhu*f«r* Sic in 
Ajace Sophocles tj($fSv ihtfa ^mf. 8. Gfegor. 
Nasunsen. iiao^fa-o^, Toll. Philip. i.n. 5. 
InftpultamfepuUurawu S. Aa^ . de Civit. Dei» lib* 
17. cap. 13. InMtnter faperu 

3. Erro.'] £x Epicuii dirdplinfi, oronet Ijper- 
nens religionet in grairiAmum errorem impegi. 
Cic. 1. dcNat. Deor. n. 111. Spieuras exani^ 
rih homkmm extraseit radidtis rel'^iiMem, eu^s 
Viis immcrtarihus & opem ff ^ariam fujinlit, 
• . • . • Toi/it id^ fued maximi proprmm efi opi- 
tiuut praf/fantijfisii^fue maturee. ^id tmm »#- 
^s^ aut fuidpraj/Lntiut kcnkate &ketteficenlid f 
£lua cum carere Dtum vulHs • . • . • nemisiem 

ab eo amari, aminem diftgi ^ntkis 

^uamo Stuci me&ts, fui ct tfobit reprebendmn» 
tur ! Et. o. Jt%, Jt etiam BUr ^ Epicstride 
anffitate, Ludimur ak boufim noa tam J*cetOp 
oam ad fcrihendi Keentiam hbero^ ^uet enm 
tefi ejp[ auQkat, Ji DB bnmana, mn curant f 

Nunc retrorfihn Vth da^A Metaph. a oaudsy 
qui i^ redo le aberafle cQiio intelligeote»> in 
contrarium jam conirertuntor* 

4« Iterare curfus Cogor rcTtOoSf ^cA Fateii 
cogor hunc i Dm orbem regi, reCant homanaa 
ab iis curari : adeoque Stoicam diKiplinam am- 
plexui, Epicuri dogmau errorefque abjicio. 
Namque video non foli^m coa^t & colll6s nu- 
biboi fulgura Se tonitrua fieri, (ed muo etiam 
coelo j qood com pcster natoram ntt diTinum 
cfle opoitet i hme ergo fapientior^fllipftos Jovii 
potentiam, numcn, itamque lev ef eri difco. Vide 
Cic. 2. de Divinat. n. 43. Sc 44. 1.ucrct. lib. 6« 
paulo poft inidom, &c. 

5. hitf^ircr.] Jupiter.dielpaterdidus. Var. 
ip^df^L. Ifc 4. A. pell. lib« cap. 5. la* 



Macrob. Satum. lib. i. oap. 15. yemem tnm 
anfhrem aceipiamns : nnde & Lneotmn SaSs m 
eanmm canunt s 9f Cretmfes /kU t)v 'a^lga» 
nmam : ipfi fuofm Momans Di^itrem apptUatst, 
nt diei fatrtm, 

6. Igni eoruf» nuhUa dividem,'] Cic. de Di« 
tin. Ub. 1« n. 4«« Nonm perfpeennm ^ expenmd 
adm Smkmt bom inu mp fuod tmitrua jaBuffm fit» 
mHnnm extkmalfemj credsdjfi ea ejficere rmlam mi* 
mnm preepuemmn Jovenu n. 44. Plaeet Stmcu 
am anhoutms tarrgefm frigidi fnmp cnm JUert 
emperimf venm ege\ nrai ««rni ft in nnbam 
induerim, ejufjm tennijlmam qnamfue partem 
coepermt dsvidere mfue d^nmpare^ idfne cre" 
ieinsfacere Cfmebementim j tnmjm^mm 9 toai» 
trua ex^et fi annem nubinm ctn/Mhs ardar or- 
p^ofiui emijerit, id ejftfulmeny Vr. 

y* Fer pnrum.] Sic opinoti tetsrea co tonl- 
trua qoae fereno aere fiereot, cflTe po i te nt ofa, 4b 
triftia minari homintbos i taGaaoe hi lihfo Ao« 
guruta notabantor vdot omnioia Ae li J^ afi- 
^oid monftnnte immifSi. Qnare hcc tb Kora- 
tio affemotorot oertum ^v&nibitit ■igiiiwiniwi. 
Hom. OdvflT. so. 123. exeoqood ftellia ■ucnte 
cewK tomtroe ncnim erat, monftn qoidpiaai 
iliciii a Jove oftendii conjicitur fc iAfertur i 

Zitf / 

f nvix' KffcWiK «hr* nfOs/S AfSfMig, 
OvH wA ii^ M. rtfot f& ^mo yiJt fimn%* 
Jnpikr graviter i etA ttnni/HJhilatat 
Nefut ufonam nnbet ^s e/battnm hte cft^ 
ittcuiprMbet. 

VligB. ClJDOfgic. s* 417. 

Non aBis eetU etadamm pham ftrtn^ 
FuJjgnrm, 

Cic s. de Divhu n. iS. 



jiut cum ttrrHiRptrtuHusfislmsm esvkf 
Lucefereaami vitaiia itmtmt Ufuk. 



i^ 



CARMINUM LIBER L 34; 



Egit cqon^ vgjucremque currum ; 

QuoVnmteilus ec vaga Aumina, 
Qiio Stjx, et invifi horrida Tsenari |0 

Scdes, Athmteufque finir^ ( '*^] 

Coocutittir. Valet ima fummis 

Mutai^ et infignem attenuat peus» 
Obfcon promens. Ifinc apicem rapax ! 
Fortuna cum ftridore acuto* 15 

Suftulit; hic pofuiiTe gaudet. 



wnc toMMMta ifMo$ tt mlocm 

itrrarrmnst •rrsnt^qm fiuvii, 
fU9 Stfx ai^ut o/t^ Tgnari 
Mfpera JmicUia, tirmiMujqua 
Ailanttt fuajjantur. tm^ 
uumm infima fufremit cmmu* 
tsre: ixctfUmm miam d^* 
mit, attUlitfue humHiM. Judi 
rafida fors cuhnn aufert^ cum 
JhrepUu rebmaanet Vk v«ri 

de^fnjlft fytStmur* 



AN NOT AriO U B $. 



P&k fib. o. O^ 51. M. Htrtumius Dtcvrhferem 
m Se fiJmnu iffu$ ^. Sueton* Tit. cap. lo. 
SaUum ftm ^fu0Mf trifm'^ futd Jaer^camti 
k-fiamtierMt: fuedfue temp^ate fereui tomi» 
tiut. viie Akx. ab Alex. lib. 5. cap. 13. * 
TneW Hb. 9« c 9. Ae 13. 

Tmtmtt Mpt efms^ G^.] Secandum ▼ntgi 
ipi a k iw.Bi j fuWn ent ac ttmitni, Jo^ cumsm 
caa inpetn per aerem agente. Sumra Od. xi. 
m Ane. Ifinc Gneeis didus uu^ta.idtM defctu* 
fri k LatiDit Ciciuat qubd putaretur curm 
fao ieTcdat m nubes defcenderey uode gniTi 
IbaitB foipm U moitnta cliceret \ ac fuline& 
jacalvttu'. 

$, ^w huts teffus, ^c.] Fulmbante Jore 
hamM 9t inlima coro m oif en tnr. Serviut in ▼• 
toi. Aneid 6« Et trtmtfaSa ftio uUm, Vc. 
iti£anhit$ Loqqente Jote ftupor etementDrum 
afteadicar. Kam ^uod in moto eft, quiefdt \ 
k coatra term movetnr qu« eft iiQmobifit) 
JMiiiiHui lociim kunc Horatii afibt. Cfls)* 
JtMf. fib. 7« cap. S9. Mt iulmine mox pe- 
•eate pimt hebetari. Foteft jgitur kruta tilus 
iipiiBij iKbety immDbiiity fioe fcpfo, ftupent^ 
im. 

M. flJF»^ istmyihtrridar^tMari Stdt$,'] Ipfi 
fBOfMinferiylQoanteJoveyObftupefcunt. Styx,] 
p^ aat ftvmen Inleronun. TitMarMul Laco- 
aia pnflMDttrlom» ubi per fpecum ie lihtum in* 
fBMimi deiccnfut eft ad inl«tnt» fi Poetit fidet. 

It* Jtimittm fim.] Umicet Oocidentit ad 
we lArtfdcMi^ AtlantenMjne montem. Viile 
U^ Od. |i. T, 14,' ibiqoe Annoc 

ta. Vtht mmfimmn MMtart.] Stoiaim plani 
fft* Apttd LaeiC lib* i. Chilon. intrrrogatut, 
ftd eferit Jupiter { refpondit : Dt^hmttxtelfa^ 
mtdbdjtas* Senec Thyeft. $^%. 

fmfmmitst htwt bfrujimmit» ' 



13. iM^em attiMtfa( Dgi^l tx Hefiod. O^. 

Ini:. per JoTcm iDortale8"funt obfcun; dariq\ir, 
nobllet &ignobilets alius extollitur» aiius dc« 
primitur clatu»s prarclarus roinuiturj obfcurut 
augetor, fuperbus deficcaturi &c, 

B^Aii, ^lfUorr* xaXlWIm 
'Afiin)m /t4i>^i« Ui)i» *if ti, ^t. 

14. OlfniraprtMteniJ\ ^ qui latcbant ignod 
$t abjediy erigenty provelient» jamque nitefcere 
ac fulgere imperant. Pfafan 75. Jiune bundliat^ 
Cf buMc txuhat. Scnec. Tbycft. 6ii. 

OmMtfuh regm ira^nort rtgMum ^» 
^utm dies vidit veuieus fuferhum^ 
Huae dits wdit fugitMf jacautim. 



Res Deus n^ras celtri tittUt 
rurbiut vtrfat* 



^ ^meafkem rapax Ftrtuua, &e.} Opet, dlg- 
nitues, diaderoa, fummum i^pcriiim ab ifto 
aufert» & alteri tradit. 

^picem,] Prapri^ cft infigoe facerdotum apex* 
cx Pefto. Valer. Maxiro. Sulpicio iuterftcrifi" 
candum afex, capite frtlaffus adem faeerdawit^, 
ahfiulit» Ovid. tx Pont. 4. 3. 49. 

Lafitr » kwm» dhma ptttatia rtbuu 
Item, 36* 

BtfuSsttca/u, fusniMkinrMMmt. 
Vide Juvenal. SaL 6. y* ^04, 9t fe^. Item 
Sat. 10. V. 56. Se (c^ 

15. Cumfiridere acuto,"]^ Volubl^It fbrtunterp- 
tam, ejufque npid» cooverfionis ftridotem notat^ 
£t qnidem non fine gravi mortiS|um concuflHoes 
perturbitiQoe, qoerimonifi, fiunt iUie mutatiMietji 
quibui ia^peria «b hlt ad Ito trinifmiotiijr* 



04 



Ql^t 



$% 



(^ HORATII F.LACCI 



ODE XXXV. Ad FORTUNAM. -' 



Utfervit Ccrfarem in Britanngi pxofeffurum. 

O Pfaj ^ua charo d minaris 



Dfva, gratum^qu» regis'Antium/ 



^».'/7, faiafj botvirfpn m^tri 

gcu. aut ar,or/„fes 'viSonas Mort Jc COlbus( ycllfupe^bosf 

' ' ' -''- ^'^fertcfejfuneribus trlimpnosl: 
anxhs ji^ppiica: mcpi agnscia : -pg piuper imbit ibllicita^rece 



^rsefens^cl ifno| tollerejde gradi^ 
e cc 

mul^rt hi yladei: tihi v^t.s VfertC?e|fui 
anxns f:f>;iicat incpi agrjsch : - 'J-q piur 

^r^:^r>,^r-t:,Ruriscolonus: tc dominam-a.quoris 
pitiyHS, . Quicumque Bithyna laceiSt 

y ' / <~^ Carpajhium pelagus ^arjna. 

^/ I ANJfOTAriONESf 



[.«J 






Metrum Idcm quod Od. 9. 

1, /)wa. j Fortuna, quam nos imprudcntcs 
CKimus Deam, tamctfi nuilum mimcn habet, ut 
auc Juvrnaris \n Sat. xo- 365. & Sar. 14« 3x5. 
hu;c tamcn nmnin ftulti afrignaat ; atque ut ait 
Piin. lib, 2. c.ip. 7. Tcto mundoj & loch mnibtiSy 
cmnibutque horis, ornni-.m 'vtn.ikui, hortuna f.Ja 
In^jocatur ; ura nominatur^ una accujatury una a- 
gUur rea, ura agvaiuryfoia laudaturt fola argui- 
tur^ & Kum conviciis alitvr volubirtSf & cstca 
ttiam exiJiim.tUy inconJijnSf vc^rifif indignorum 
Jautrix. Huic omnia expcnjay baic omniafruntur 
acepta: &f in t-.ta rasiohc m^ rtallum fola utramqu* 
fagifitm facit , jidtoque ohnoxia fumus foi tis, ' ut 
Sors ipjapro Deofu^ qua Dtus trohatur incertus» 

Gratum qua regis Anrium.J^ Equcftii Fortuna 
tcmp!um crat Antii, & va|dc quidem fimofum, 
tum o^ m^!ta principum virorum dona, quibus 
crtt fxomatum j tum prwcipuc ob Antian.is Sor- 
ites, de quil^us Sucton. C.iligul, cap. 57. Mjt:U- 
erunt © Hortes jiptusmt, u: a Caffio caiicret. 
Macrob. lib. 1. cap. 25. Videmus apud rJntlm 
frcmoveri Jimulacbra F^rtunarvm ad danda r<- 
fponja, &c. Ani g^afum difi volunt, ob amcc^ 
'num adeo feccnum, ut co cog'tifit Nero f.dem 
tTrtnsfcrrc ImperH. Vidc Stnb. Ub. 5. CicL ad 
Attic. lib.' 4. Epift. S. fcribit, Antio nibil quie^ 
tiusy nibii a^iusy mbil amcpniitf, ' 

Antium.'] Urba fui^ I-atii maritima, Yolfco- 
rum caput, Ncronis patria, claflc po^ens: n.in) 
ciim intcrdidlum mHrl clVct Antjati populo, 'fae- 
^ius rc)^|i, T^aws Antiatium partis^ m nava-* 
* ^ia Xcitr^f fubdu^etf partcm incenftey njii ij^ue 
^arum fu^gefium^ in firo extrucium adornari fla-^ 
fuit : RjUaque id tempium appeliatutfi, Tit. 
Juiv. 1. S. ciip. 14. In tutc a Forcuase crat, qui 
jbi rj'»igi*M>c colrb itu •. {^o pcitincre non abs 
rc vidaTur c|U)d rarrat '1'lc. liv. lib. 6. cap. 9. 
Animus CaHillii, rei nui],rif A'itio imminebaf 
. ...... Jcd quia niji mjgii'* apparatu^ tur- 

mtfiHsy tntKliniijjuej t^^m vaFida urkh ^api ncti po- 



tertti\ refiSfo a4 exercipim ceUegat Romam ^ 
profehusf ut Scnatum ad excidendum Ammm 
^rtaretur, Iitter fermonem ejus (credo rem Ab' 
ttatem^ diuturnmrem manere Diis cerdi fuifft) 
iegati ab Nepett ac Sutrio auxiiium adverfus 
Etrufcof petcnta vemunt, brevem occaficisem effk 
fcrtndi aitxiiii it/emorantes* £0 %/im Canuiii ab 
Antio FoNMufi avertit^ ^c. 

2. Pr^feni vel imo toUere dt gradpt &e»] 
Potcns & parata dcrcpcnt^ac fubito imafutmis 
mutare, mfigKem attenttare^ obfcurA fromere^ api' 
cem inde rapere ttm finefirepttu aefiridore aeutOf 
atque ifiic ad arbitryim p<^erf : ut eft in Ode fur 
pcriore, quem locum cum ifto confer, ftuiiofe 
lcdlor. Vtde U Macrob/ lib. }• cap. 16. ubi fic 
habct : Foriunam Homerus nefcirt maiuitf & fJi 
^eoy quam fMifm weat^ omnim regendet commit' 
tit ; adeo ut boc vocabalum rvx^ *" ^0^ partt 
H^merici vciuminis nominttftr» Coeitra Vtijdius 
^ott fJutr^ ngp\t ^ meminit, fed oi^ifoientigm 
quoque eidem tribuit s quam & Pbiitjopbiy m\ 
eam n.minant, nibii fua vj p^ffis f^ aecreti fiut 
prowdentia minifiram efife wltternnt, 

5. Te pauptr ^mbit, &c.] Neino noii tuani 
opem invocati tuum iipbit favorem agricobi 
nauta, mcrcacor, mileSy &c. Yide Pindar. 
Olymp. Od. ja. ubi Z«tim« Tv^*» th >if " 
r»VT«» Hv$t(Me^ ^oai >aic^ & ;i^lfC» Tl Xw4*f^ 
•-oXi/uM, \ iyf»i ^Xa^|o». fervatrixfir^ 
tun.if m te in niari gubemantur ceiires nayes, it 
terrd vero rapidi belia, & conctoim confiiinm 
feriMes, 

7. ^itlypa.} Mctonym* pro qualibct afia na- 
vi. Seu quod Bithyni rci nauticae peritiffimi, 
ya|n-(xa»t«iTOf> apud Euftath* »^ Djonyf. /eu quod 
Orequ^-ns erat ncgotiatio ad eap) Afiae Minorii 
rcgionem Euxino mari ctrcumfufam> Propontidi 
vicinam, Thraciae adverfam, &c. Simlliter 
pro quoiibet mari ponitur Carpatbium di^hiin ab 
Infulu Carpatho, Crctam intcr & Rhoduoii 
hodic Scarpanfo. 

■ ■ T? 



CARMINUM LIBER I. 



35' 



89 



Tc Dacus afpcr, te profugi Scythap, 
Urbefque gentefque & Latium ferox, 10 

Regumque matres barbarorum, & 
Purpurci metuunt tyranni ^ 

Injuriofo nc pedp proruas [*^^j 

Stantem polumnam ; neu pcpulus frequens 
Ad arma ccflantes, ad arma 15 

Concitet, imperiumque frangat. 

Te femper antcit faeva neceflita?, 
Clafos traba!es ic cuneos manu 
GeAaqs ahepa ; pec feverus 



*Ti fercx DacuSf te trraAtts 
Scytbay ckfitates etiam & na- 
ticnes\ nec non Lacium helti" 
crJuMf Sf matres regum har" 
barcrumf afyue tyranni fur- 
fHrafi venerantur, Ne pede 
poxiifubvertas columr.am fut/jif- 
tenr<:m j neve flebs aggregata 
ad arma ^nietcsy ad arma pr9~ 
trocef, ac imperium labefaciat, 
7V nun^uam ncn pracedit du- 
ra necej/itas ama manu ferent 
(lav^i pra^grandes^ ^ cuneosf 



A N NOr AT 10 N B S. 



^ Te Dacui afper, &r.] Te nadones ornnes» 
O Foctuoa, colant. Daci^ gcns bcincofai ad 
Itjum feu Danabium flu^ium. Tranfylvaniii» 
MaidaTla, Vahchia hodie continenCur. 

Pr^fugi Scytb^. } In piauilris vagances nullam 
habcntes fedcm fixam & ftabiJen'. Juftin. lib* 
38. 7. dc iilis : Ne fpes qutdem prai^ii fretf ex 
befe9mg9, nec tanium pefuni^, Jed etiamftdis 
mfe» Infr^. Ub. 3. OJ. 24, 9. 

'^Ttiptfris mfDus Seytba^ 
-^Du.rum plaujlra vagos fite trabunt dmos* 

rivum.&c 

.10. Lanwm ferox»'^ Bcllis inclvtum, ac ycl 
niu Rcmi Gcatium & Orbis domma Aiperb^n:;. 
VjjjiU iErcid. 5 v. 730. 

«... Gw dara atjue a/pera euJtu 
DcBeBauda tibi Laiio <y?..*-~ 

II. Regumfue matres barbarorum, j&cl Sfc 
Odc I. dixic, BJ/'- matribus d.tejlata. jMctuunc 
ncmpe fiiii< ina:res nu-.quain non, dcprecantur- 
^ m^ qujev.s humanicu» accidc. v», 

11. Purpur^ mttumit tyraimi.] £t beni qui- 
iem, memores hunc efle fbrtunae lodum alta 
jittstffaarey hiumlia fubieyare. ^t, quod ait 
Jamialb Sat* ^o. v. i iz. 

AdgeMtnm Certrisfne cefdeac vulnerepauei 
D^Mium regeif & fcci m^rte tyrami, 

14. Staafem co/MmnoM.I Ke fubruas imperi- 
■Bi RoBianum jnm ftaliilicumy vel imperatorem 
'cliciBQ^omna moderantem. ^feve facias uc fe« 
^CioQcs populus moTcns quietas res pert*irbet, 
ac^ ita pelTom eant ea quae vi^ebantur modo 
lioBa & xre perenniora. 

17. Te foHper anteit fa^a HeeeJJitas,'] Qui- 
^ k^ntjerva neceffitasJ\ quali f ortunx ta- 
linh. Scd apage. Sic cnlm & lib. 3. Od. 39. 49. 
fmuaafeevol^tanegciio* £t Od. 24. t. 6.ejuf- 
^exA XiorAfDhranecefftas, luSophodes in Aj^^ 
^yitMUr tirjQe» vocat. £t Labcrius apud Ma- 
pob. Hb. a. cap. 8. Neceffitatcxa Fortunjrpa- 
licer adjuogit, his verficuUs ; 



Neceffitas, evjus curfus tranfoerfi tmptfnm 
Vduerunt mtdti effiigcre, pauci potueruntp 
i^o me detruft pene extrenus fcnfihusf 

Ftrtuna mmoderata in bono atfue atque in mak» 

Nuitc me pio dejicis T &c, • • « 

Huc $e facit ^o4,^ri£ot. renim caufas enume- 
rat haA:e quifl^ry^aAlfam, nece^tatera» for- 
tunam, mentcm. 

18. Clavcs trabales & euntos nfajgt Oefam^ 
abena, ^c* ] Talem Antii rcfcmnC in Fonunae 
templo fuiffe pifturam, qua exhibebantur varia 
illa inftrumcntorum gcncra, clavi, cunei, uncl, 
plumbum Jiquidum, &c. fcu cruciandis reis, fea 
rebus /irroandis, ac ftabiliter defigendis idonea* 
Ciftvot trabales, hi ferrei funt, ingentes & validi » 
quibus trdbes finguntur : unde proverb. TrabeUi 
elavofgere, pro firmiter fiabirire, Cic. 7. in Ver- 
rem, n. 31. £rafm. Chiliad. Hertuleanus nodusp 
Se nofter cit. lib 3. Od. 24. Clavos adamantinnt 
eodem fenfu,yji^/ a neceftitate, ait. Item pali 
func lignei praeacuti, quibus olim $e modo apud 
imraanem Turcam homines tranfudadti pcri- 
muntur. Ammi^m. Marccil. lib. 16. Trabalibus 
telis capita dfeiffa quorundum, nimirum ut ait 
pauho ante, cum flexis tnjibus fericndi ttwfuppe^ 
terent infhuminfa, ipfis barbaris tela ecrum^ita» 
libtts immergebant, Itaque trabalia illa tela ftipi* 
tcs crant acuCi per fuffixi corporis caput eminen^rt 
tes. 

Cunecs manu CeJIant abend.] Stabilitatem ac 
firmitacem nocat manus abena, item cuneus fer« 
reus, quo folebant ftringi compedcsy maniBx M 
pcdic«. Duobus eciim cuneit fimus adadis ali- 
quid magis jdftringitur, Undc Fbuc. Sc:ch. 
Sccn. 9» Vel inter cuneosferr.c^s,' fciticet in ardlo 
pafafitus ait accumbcrc fe pofle. Cuncis prse- 
terea rcs iinduntur ac fcindunCur i hls etiam rel 
velut clavis afHnguntur cruci« Sic apud Cicer. 
Tufcul. ». lu 23. Promcchcus a Vulcano fc af^ 
iixuro Caucafo qucerituri 

Uncus 



90 Qt HORATII FLACCI 

*i^ etUm uncat, 6f rifmfit. Uncus abcft, liquldfimque plumbuni» 
T ^fr-r '"' "*"'T Te fpes, & albo rara Fides coKt 
■Jr fafui> co^a-ta: ne^ui r^cu- Vclata panno, ncc comitcm abncgat, 

Jat tibi adbarert, quandocun' UtCUnquC mutati pOtCntCS 

tm inpahifn, tmrtrj^^ At vulgus infidum, & mcrctnx rctrd 
fdacontrafugtt: niffttri quoque Pcfjura ccdit ; difFugiunt, cadis 

mjugumfmulpf^tarenolentet Q^^ f^^ ficcatis, amici 
silfctduttt, poBt extaujfa adfte' ^ • •/ j i_c 

#<k «fque^aTia. d Fortuna Fcrrc jugum paMtcr dolofi. 

incoktmem frajfa Cajarempro^ Scrvcs ituTum Cxfarcm in ultimos 

fc-tfn meduatttemadfoerjus uiti^ Qrbis Britannos, & juvcmim rcccns 

mosterntBntannoi: ferves rtj- ' ^ 

#« Hovum agum odUeJceMtiumf 

' ANNOrATJONBS. 



21 



n 



3P 



Javlfaui numtu MufciBrl ojciwt manuu 

Hoi ule cuneos febricd cruddi injerens, 

Ferrufa arttu : &c. 
Clavi nimiram ad crucem Ugneam» cunei ad la* 
yideam : in^uky Theodor. Marcilius. 

20. Uncus.] Seuquo rci trahcbantur ad Tailat 
Cemonias ; feu quo anM^H^ teneri firmiter 
aCouid folet. a^.^OMK^ 

Liquidumque pmtnbum^ Hoc notnm eft Sc af- 
fuib cruciatoa auquando rcoe } & ferreas manus» 
«incosy cuneos ardtius alligariy tenaciufque ad- 
harrere* AmoU 6. conCragentcs : Sluid mijerius 
OMt iHftHcius bis eppoterit, fuamfi eos iu bafibat 
ka unci retinetUf of ^mbue uuBionesf 

%%• tefpa, ^cA Hcc folentafflidov fuften- 
tare, ic folari adverns preflbt. Hi enim fperan- 
tes meliora» Foitunamque rotae oonTerfione be- 
nigniorem fore prsefentes «rumnas «quiori fe- 
runt animo. 

Et aibo rara fidn eoTu f^elata panut.l Llcet 
cmm rari iiot in adverfis amici, aliqui tamen 
lepcriuntur interdum fideles ufquequaque. Sac 
fides coik Fortunam, nee adverfanti refragjmtique 
ie comite» Mtgat. ^t ob boc fortalle dicitur alb* 
velata pauno \ td cft, fimplex» fincera, non fd* 
lax : vel quod albo velabant panno eaput, qui 
iidei &crificabant. Alii locum hunc iuterprctann 
tor A ci^didatis, adepta dignitate parum cnianti- 
btts ea perfolvere, qnse tum maxime promiferant, 
ciim roagiftratum ambirent. Quod mihi quidem 
Jongi petitum videtur. Tuum eftojudidum» 
h&K ugax fc eniditc* Virgil. Mtu x. v. 196« 

* Canafidt». 
Q210 tnneii looo fignificare videtur andqiiam 
fidem. 

%%• Nee emkem aibnej^at^ XJteunque mmata, 
dTf.] Id eft, Non dcKrit fides amicos, edam 
ci^m ab cis recedit Fortuna, wtutatd cum veftibui 
mente: quando miferos reddit eos, qui bead 
crant| fie hCtA jam inimica Ibtftk iwm />o- 
ttmmmt & ^^ Augrati 



as» At wtlgus hfidum, & mereteutf &e!] 
Veri quidem anaici in adverfis perinde ac in fe- 
cundis manent fidi, U juvare pcrfcvmnt. At 
hvc paucoruiQ virtus eft. Aiii enim e multis it 
2 vulgo,amicum fovent quamdiu felix cft : reflante 
ver& Fortuna protinus avolant : in primis autem 
meretihc datae fidei immemor abfcedit : & quaa- 
ouam ntriufque ftatus, calamitofi nimirum A 
fortunati, ji^MS ferreparticr fpolponderaot, io^ 
hfi tandem apparent* Nam diffuptimt ficctu» 
cumfMUcaditf ubiqujBft<is nuUafoca aniplius» 
atoue ut cft in Provcrb. Fervet oUa, vhuit am» 
dtta, Et Ovid. dt Pont. 2. Vulgus enacitias utim 
Vttate probat, Ecdcfiaftici cap. 6. Efiamicnsfi^ 
clusmenfeti if uou pemuntbittm dit tiee^atis. 

19. Serves iturum Cfftrtmf ^r.] Antii fbr* 
tifiTe tum diverfaotem Antiati Fortuajt cooio 
Inendat) tumque» ut videtur, illic xneditantaa 
eam in Britannos expeditionem, de qua IHo. Eb» 
53. Uitimos trbis. Vlrgil. Edog. i. 67. 

Et ptuhus ttt§ diwfa orbt ^rkatutttm 
'^ide iofta, Ub. 3. Od« 4. 35« 

30. Etjuvemtm reetm Examen, &r.] ^ppo- 
fiti Marcilius obfervat duplicem hic ac diver« 
fum AugufticonfttlatubeUiappantttm notari: •!• 
terum in Brijtanniam (majorem nempc, five An« 
gliam) dtt^ Sc aufpiciis ipfius Augufti : alcemiB 
in Arabiam FeHcem doftu iClii ChRi ; ez Dioo« 
dt. fib. 53. Plin. I. 6. cap. zS. iec. Strab. Ub. 3^ 
Ikr 16.' &c. Senfus eft : Confcriptnm in iSa pri- 
ori expe£6one juvtutim e^amntf feu ntvmn m- ' 
trcitum, ob Rotnani famam nominis jam tum 
Ecit tijutndMmpartibmf ac paul6 poft tertorcm 
iltaturum efie rtrtbis, Medis, Perfis; OcianfU 
Mubrt, Arabilms nimitum ilfi prozimis. Nam 
ipfa ptuinjula Arabia imtr du» maria Babnt* 
rerficumfue prtcurrit : ex Plin. modd cit. Eiga 
perperam alii intetpretantur Oceanum Britaonic 
majori vldnum occidends foHs nibcfcenteffl >** 
dHs: acctpe verd finum AYabicum» feoipAim 
Jj/itn KabiiBmj^ fnod Oned Erythneoai vocant 



CARMINUM LIBER L 36. 



EnmeD» Eois ticneiidiim 
Partibus Ocean^qw Rubro. 

Eheu, cicatricum & fceleris pudet» 
FratriimqQe. Quid nos dura refugimus 
£tas ? Quid inta<^m nefafti 
Liqutmus? Unde manus juventus 

Metu Deorum continuit ? Quibus 
Pepercit aris f D utinam nov& 
Incude diffingasretufum in 
Mafl^etas Arab^que femtnu 



9« 

frmiJairtbm ^ldem frurttaD* 

Sus rtfpoiAus, ae mari Erpb^eOm 

Mem fuitt vuinerum criaumif' 

muiy & fratrum a fratrilmt 

interfedorum. Etauid txhor. 

^- ruhtus nos bomneijsevi: qnU 

vv mpii dimifiumi non njtolatumf 

i auo msMum cohiimerunt aeU^ 

UJeeiUis ob reverentiam Numt* 

Mum f Sluf uom akaria foHu» 

TuKl *'*«''^ Fortuua btietatm 

AQ ineuAe fairkes emtwa Mi^h* 
getds & ^rabatf beae 



ANNOrAriONES. 






I IpiSfoc ▼€] ImAfM^ raVrom figiuficat, 
t ob teiram rubraai» £▼« miniatam aque 
MntaBh Yd ab hnmnwntibu» gofdem cob- 
nmdbosi *°^ ^^ a/fblgeote fpedes rubn 
pnbetnr nwi : Aliis ab Enrdiiaeo rege hStMm 
Boneaplaeet. Eoftath. in Periegef. Dionyf. 

1). kheu^ ekatricum &fcelar'is f^tdetA Inbo- 
Beii fnppe foat Tolnera ij^ beJbs ciyim>as ac- 
a?(i : k ^tttcquid adverfos cives perpetratur \ 
^^dafameftacpodendum. PudetiptMT&fra» 
nm, in cootrariis ut fit» mifitantium partibus^ 
ttftt ita fiepios i confangoinets trucidatDmm. 

34. ifgid nos Jmra refupmut Atas ? &c.'\ 
Vqi Uc ctite fenrca od«ifque plufquam ciyiii- 
ba '^$UtdL fiffeatety arma^ue in propinquorum 
cafpon ioimaniter exacnentes^ quid mali ac 
^cdd^pidarc detre^ainmus ? quid infandi non 



3S* ^44**} Bxectandi, confcelerattynefarn. 
Cc 1. de i^A. n. ax. ^afue amgur ityufiap 
at/S^ viti^ eBra defixeritf irritap infejfiaque 
lueof 

3«. Unienmmmtjmmemtms Metu Deo^um cemti» 
^t^e,] LefontaKt smanmm, Qikm religio co- 
liiWibaadeodo fceloey a violaodit facris, i 
(tnfis atfoe aris violandjs, impieque dirueodU ? 

}!• udnam mtva lnemde diginias rttidnmf 
V^J Q^tea kgunt difringas, tt recufum. Sr^. 



fuseft: OFortana, fiofedtaovoJlrfabrieaflo» 
bis gbdiosy gloriot^ <|uidem in boAet loaferii 
Ronani ihingendot: nam illi prios a nobiB 
male retuf funt adverfus ftaties, ciiret, propin- 
quos : ciTiks difcoidias extiogoe feoaper funeftas^ 
ut extema dan ta y a t bella deinceps moiiamur» 
fignoque Romana cum decore Se gioria infsra* 
mot la Sc|thiie popuk», (ubi nunc ptrs Auftra- 
lis Tartariae :) Paludem McKiCicam incolentet» 
Majpu^etis quafi grmta Getat appellatot : mujfk 
enim Scythica lingua, gnve figntficat, ex Ifidoc» 
Origioy^. Prifcianos in Pirieg. 7x8. 



. Majagitee 



Ho^itihusjervi cun&ist beUafuafereeet. 

Item in Arabet gaait ac diridis fimoibs. Arabta 
inter prsecipuas Afise partes ccnfetur. Tcrminoa 
habet a Septentrione Sytifin, ic fiurium £«« 
phratem$ ab Oriente finom Perficum, ab Ocd« 
dente finum Arabicom, a Meridie mare Arabi- 
cimiy five partem Indid Oceani. Porro ad rea« 
praefeatem facit quod habetStrab. I. 7. Eo tem'»^ 
fcre^ inqoit, Byrthifims Getarum tmubat Imferu 
untf adverfut fuem defar mfirmxit exatjtmmu 
£t quod Aromian. MarcdU .Ari^atai vocatGe* 
defertmm. 



Et tbmre, fif Lyrki$\tlf, 
minibos, & debito cruere ««- 



OD E XXXVL 
Vomjhm tn fSfpmdd nditum Numida gratMlatttr. 
PTAiVe, & 6dibu4]uvat| 

y / jiNNorArioijfSS.^ f^ ? 

IterimUtmqood fopra Ode 3. videtnr ab illa fegrane Arricat L^^yyc interiori 

, *41 FlotiviBy vdy ot tliia plac«t* PomponSom . & Manritaniae finitima, in qua militaverat. 
iliidlitar Ode hcc NmmbU voi CQMominart x. Et tbure, ^ fdibmt jmvatg &e.l /Eqausn 

^' Cuftodes. 



Q^ HORATIl FLACCI 

/m^MfmhusNmm'M'y quijam Cuftodes Numida DcoS ; 



huoiumis ab extrema redieos 
Mrjpania di!e6lh ficiit ofcula 
^nrimaf at nemmi flura juam 
Juann Laiiiia^ pa titur, recr- 
datus aJoIefcenti^ non a/io duc- 
tvre tranjui^, & mutat^ 
fariter Uga* Nc lata diei 
J^num defit Cretenfe ; neve 
frolatQ cado parcatur -^ ncfue 
jlt pedim ceffatio ad ritum 
$aliorum: 



Qui nunc Hefperia fofpcs ab ultiml 
Caris multa fodalibus, 

NuIIi plura tamen dividit ofcula, 
Quam dulci Lamiae ; memor 

Acts non alio rege puer*ti£, 
Mutatcque fimul togae. 

Crefsa ne careat pulchra dies ito^ : 
Neu promptae modus amphora^*^ 

Neu morem xn Salium (it requies peduru: 



5 



19 

[■'■] 



jtNNOTATIONES, 



cfl iscram Ditt fttccK, ndhiHttis, ex more vets- 
siy tkure, ft mo^Sy ntulumqtie ma£tare Dlis 
CB voco pfo felici redita U&o ab tmico noftio 
VmtxAdL 

3. Cujhdet.} Caftorem * Ponticem navigati- 
•nii, vel MercuHum peirgrinattonis prar&ies* 
Vnde luc fub nomine tvoHw cbiebatur, tcile 
Heiychio. 

4* £i»ii nnne Hefperld ffpn ab uitimdS\ Qoi 
ia^m rediit a bcOl) Cancabrico. Jn ea HifpMliae 



lux llb. 9« cap. de convivalibtu tudlsy & oos 
poftea Epifl. i, 159. ubi* 

• • jit pueri ludenteSf rex eris^ aiamtf 9fe» 

MeKus certc alii intelligutit^magiftrumy fiftf 
infpc^oretn & curatorem, qui duobus aut phiri* 
bus pueris nol>ilibus inftituendis pnrficiebatur : 
woii^^i quafi taihn «va^. 

Puer^tiet,] Syncopc. Sic lawnue pro lanaaa» 
Sic pargite pro pcrrigite 1 Virgil. i^neid. 8. v. 



«gioiic, Oceano S^^ptentrionali proxima, ab Au- 174. fufptte pto furripite : infira lib. 1. Sat. 3. 

g«fti ducibus gel^um eft non femel, nec valdc & lib. 4. Od. 13. Porgam frofecrigam, teftc 

/ehcitcr bailum. Qoo magis nimirum, indc fofpi- fefto } Sc SIl. lib. 9. 

trm Nuroidam rcdi.flc. Hefperia ah uitimd, Quod 10. Creffa ne eareat^ fiT*.] Dic» ifta, qua red- 

addic, uiiimd, Hifpaniam clare dcfignat : ahat ditus mihfes, notetur l«to figno,Yel creta, albo 

eomi Itjlix quoqtie Hcfl)eria dicitur } ut (iipra ijcmpe lapilb, feu Cretcnfi } cx raore apud Thn- 

■wi#4Wi <*A t\A aQ « mti \/i^A iWi onnrt* C»i*t>n ^ :„/l.;^..^. I ^_. a'^- ^_1* J* J_ ^._J? 



fiotavi ad Od. 28. v. i6. Vide ibi annot. Strabo 
lib- I* Hifpani ad occidentcm vergunt maxime, 
ftutki^m l«-«ipi6(, inquit. 

6. Divtdtt ofcuia. ] Quo^diana quidem obviis 
lomiliaribus dabintur : at praecipue vel proiicif- 
cencxbtxs, vel h peregrinatione ndetintibus. Cic. 
Ip. Fam, 16, 27. ita fcriblt Tiront fuo •• Ocuios 
#M»x, etiamji te witiens in mediofiro videro, dif- 

Jmaviabcr. Suecon. Tibcr cap. 10. Paucos in 
digrejftt ofcutatn. Et cap. 34. Sluotidiana ofcuia 
f^tbuit edicU. Neron* cap. 37. Certent^ue ad» 
venUnSf ne^ue prajir:f,cm, ^uem^uam ofcvlo imper' 
tmfiff ac ne refalntJtione ^uidem. Sic Sc focrz U« 
tetjr } Saiutate invictm in ofcuio fjtr.flo, De Paul. 
K •m. c;fp. 16. V. 7. I. ad Curl cip. i6> D. Pctr« 
1 Epift. cap. 5. V. 14. 

7. X,4j«i>.] Dc i^iio Lamia fupra, Od. 16. 
Memor a^ee nouaihrcgepuer^ti^^^c.] Mag- 



cas inftituto laetos dies ac fclices candido notandi 
calculo. Plin. lib. 7. cap. 40. Hinc legeodun| 
quidam putarunt Tbreffd } fcd mat^» ut notavi 
ad Perf, Sat. 1. v. y. Nec enim de confuettjdiitt 
Thracum hic agicur, fed de Cretenfi nota fdici- 
taris indicc, candida niminmi. Sic poftca Sat. 

, • • • Cretd an carhone noiawdi f 
EtPcrf. Sat. 5. ▼. 108.^ 

Jiia priut crctd, mtx b^c csrhome miaf^ f 

\\. Neupromptitmodosampbor^.] Adpknc 
fignificationem iaetitiag^ large bibendum ait: 
fimul & veterum tangtt morem, qno amicos rei 
proficifcentes, vei c peregrinatione reveitentes 
convivio excipiebant. Quc quidem epobe dice- 
bantur Yiatice, & adventiti». 

12. Neu morem in SaiiumMt rewtties pedam.] 



n.wi animorum conjundioncm parerv hcc fo __ . , 

lcfiuo. lamh k Numida codcm Pd^ogogo fcu Nec oii|ittantur|tripudia Sc ialcatifnes iis^ fiini* 
xcclorc ufi, pucriciam fimul excgerant; prxtcjc- les, quts exerc(9it|Sa!ii Martis (acfrdotes a Na« 
tam <juoqu.- dejvoaciites paruer circa^av|om ly. r^ PomnHio inftittttti uumero dnodedm^ P^ 
to^tii Vri^^mnjijUjlhn^fc^ * " ...._.— «- ^. '.XA. 

. "^"tmidtm eufi^^di rrnjB } i»t^5t ooftcr ad 

Epift. Sunt qui ^aw-iJi^ r^^mi-intPrprctantur pa- 
tronum potcneem' } fcd quid hoc ad pueros ? Alii 
crcatuni fortc regcm intcr puCros coUudentes in 
CMfi>S.ixf dc qua PUtD in Thcjetcto, Jnl. Pol. 



ipo/Mbt"KH^m^ i aQ^J^dc'^^ 
uoaes HI aenea galca^ Daltneo, ac Ihorace : 

iitbem incedebant, gradu compofito, atqoe «yv, 
tlbiae modulos fubfilientes} imde nomca* Saaa 
iila coenis quoqti^ ftmiptuofis, cancibus, U fy"*' 
pl^onia oplMTc cdebrabant, Vide plt«ra «?«<' 



CARMINtJM LIBER V $6, 



n 



Neo fxrahi Damalis meri 

Baflum Tbreict& vincat amyftide i i^ 

Neu defint epulis rone^ 

Neu vivax apium» neu breve Jilium^ 
Oinnes in Damalim patres ('''] 

Deponent oculos : nec Damalis liovo 
Divdletur adultero, 

Lafcivis hederis ambitiofior. 



Ntw DamaTit fUniwA ^nnt 
bihax certtt aim BsJJo pocviis 
Tbracibui i meve convivmm 
r^t eareaty nec spio confiantig 
nec fugaci /iih, In DamaHm 
eeingii iiffigent aj^offvt itjd' 
: at Damatb a' 



ab 

abftrahetur amatore^ 
iuneniibut tcti^aet. 



Smimf 



ANNOrAriONES. 



Ut. B. op. io« Jul. Poll. Hb. 4. cap. 14« 1 
naximi nid Al^. ab Akx* lib. i. cap. i6« 
ftc Diaoyf. HaScam. lib. fic habec : Hi om^ 
tmidaamaetfaitatoretfrntf & laudatoret ar" 
mettnm Deormm^ &c. Varro 4. de Ltnf . Lat* 
fichabet : Saiii ajlaitandoy qubdfactre is coitn' 
thfmtgumt infmris filent ^ debent. 

13. Neu natlti Damaiit mcri Bajfumy &c»'] Ad 
cooTivivm amica Numids DamaUs invitata cum 
naso fic amaCore confuefcaty ot reliAa veteris 
tmd famifiaritatey BalH videiicet^ non ampHus 
cam eo certet bibacitate vinola im>lier. 

Muiti meri,'\ TuU. Fam. o. 26. Non multi 
Si btf^em acc^iet, fed muui joci, Alii fic 
ofterpretuitur : BaiTus Sc Damalis certenc pocu* 
lis, aec in pergrsecatione huic illf cedat. 

14. Bafim.^ Is fbrtalTe eft lambicutille PoSta 
aifoem eft Propcrtii Eleg, 4. Ub. i. Sc EJeg* 
10. ib. 4« Trill. Ovidii. At mal^ Baitut 
hjjtju\ Baffios enim vocatur apud antiquiorcs 
& Ovidii Ibiptores. Teftis Scafiger. 

Tbrnda amjftide.'] Vel poculo valde capaci, 
vdbibeadi genere apud Thracas lc Scythas u£. 
Ud ium^, fine refpiraCiQne» «f*vc^ hiante 
k patend oic Se nCtja % unde kfjM^i^tn dJcitur 
iiqei &c viaumlngurgitaty largo hauftu» dudim, 
ueieitiffi tc confeftim ; non autem forbillandoy 
vei knto duau. Vide Phitarch. Sympof. Cal. 
CK 4. cap, s6. & lib* 15. cap. 6. Tumcb. lib. 
IX* ap. 17. 



^ 15. Neu defint epuHs rofir. J Ad coiolf» n 
'f e Cexendas ex «puiantlum more veterum tuift tA 
deliciasy tum ebrietads coercendje ctusa, ut oa- 
tavi jam alibi» Se mox dicam Ode 38. 

i6« Neu vivax afium."] Dra virens> qood«iie 
fiinwf propterca dlcitur, ac inter coronaaoft . 
flores cen&tur ipud Achen. Hb, 1 5. Tlde iib« %• 
Od. 7. V. 24. 

Neu brove iiTntm,'] Brevi durans. 
17. Outnet in DamaliM putret Deponent oetdm.J 
Omnes in Daoulin ocubs amore languentes de- 
figenty coodenC, at vduti fiipefient. At iUs 
contemptis amattwibos cmtens qoidem nmnibiHj 
uni le iiddicct Numidz. 

Putret,] Laicivos, fibidine fradofi, Peii^ SiU 
5. V. 57* 

• • • . Hunc aiea dtcoqidt s Ott 

Irt venerem eft putris, > 

DeponentA Traoentium & bngutndum oodl 
dejedi ac depofici ; contia fecutonun ebRi 9t 
ledi* PronerU lib. i. v« > 

Tmh mibi cof^antit de}ecit iumma faftJfs^ 
Etcaputimpojitit pregit^' 



18. Nec DamaHs mo Di^eUetmr, &e.] Ds- 
malis in amore conftans & fida non rec«det tik 
unius Numidaecomple^uy ei tenaciiu 1 
quaoi hedcra muso vd arboct* 



OD£ 



94 



Q. HORATII FLACCI 



O D E xxxvir. 



S^daki birtatur ad Utandum^ ixtinffa CUifairi. 

J^ U_N t eft\bibenduni» nunc pede libcio 



Jaw eomSitandKm tfi, Ofr- 

^yjampUntiirvitenap^^ l^N Pulfanda \eUu3 ; «unc Saliiribu» 

tpuTn SaliaruL dico^ar, iZ OtnZTC p}l\v\n2T Deonim 
mafmm leBou Non licthat an^ TcmpUS Crat dapibttS» fodilleS* 

^a c^cuhum vinum frofirri Antehac ncfas depromerc C«ciibum 

^erfimm, & mtmm liiptrh CcHu aVltlS ; du» CapitollO 
Romtna whthatur regirm »r« Reglfia de mCntPS fuinas 
foMicmcum turmS fa:ia bomi^ FunUf & iJlpWo parabat, 

Contaminato cum grege turpium 

ANNOTAriONES. 



M 



Metntffl eft idem qood fupra Od, 6. 

1. Nnac ^ bihendumf ^r.j Poft mfignem 
SlUnl ad Adiam Aosufti viaoriamy luperatttm- 
«^ue Antoniitm com iui Cleopatrfiy quae Ron»- 
sts doxmniri ftuhd appetebtt ; liber^ jam tripo- 
dUandom, hjlariter epdandum eft; De hia Plor. 
rib.4.cap. it.LiT. Iib««i3ft. ft i)}* Plotarch. ' 
in Titi Antonti, Sueton* CHof. &c. Sdiicet Im- 
fcna Romano TrinmTifis partito^ Augufti fbrt- 
ti b£Uvi»} qiiam doserat oxoremy rtpudio re- 
nuiTo) Cleopacrx fe amoribus immeWit Antoni- 
vs. Hinc iratos Cxfar bellum ei molitus, in Epi* 
tnm copias tranfportivity navalique prslio ad 
A6Uam Bpiri promontorittm commiflb» Anto- 
Bium Sc Cleopatram tam gkxiosv^ icit, ut Tidoa 
ad fo^uny bdeque ad ultimam rerum ac ipfius 
Tit9^- defperatSonem adegerit. Ob res tam pr«- 
dare geftaa» fupplicadooes etjam, ut Tdetory ad 
pulvinaria Deorum inflitotas> indi^aque ledi- 
fterniay gratulatur Augufto Romant<que Hora- 
^ hac Ode, ut et Epod. 9. Vide ibi. 

2. Nure SaVtarihttt Omare pnhomar Doorumf 
&c.] Tempus er^: vt\ enallage; pro» tempta 
^ : vel> deftinatum fatis hoc erat tempua, ad 
(ratias Diis agendas, noftramque lctitiafn exhi- 
'hendam, tomledos acpulvinos in templis Nunu- 
Bibus ftemendo, tum opiparas celebrando ccsoas 
Sc epulaSy quatis Sdiis confuet» & folennes, ut 
locum dederint proverbio» Sa/iarei ceeuett id eft« 
lumptuoije* Vide fupra Annot. Od. 36. ad vo- 
cem Saiium, Tuiiieb. Ub. 7. cap. 17. Alex. ab 
Alex. lib. 5. c^. 27« Titw Liv. paifim de ledi- 
fteniilsyquorum fuperftitioaeminfeAatur Amob. 
Eb. 7. cootra gentes, his Tcrbis | Leffiflermum 
Cererii erit Jdihui proximit» Hahent enim DH iec* 
t»f atque ut firaiis pofint molliorihui incuharep 
puhmonum tJiitur atfue excitatur hnprejio» 

5. Antebac nefai dtpromere^ QTr.] Laborante 
(iviUbus difcordiis ancea republica, & femina 
jugum Rcmanis intentante» \gxai non Iicebat| 



nec \ cellls proroere Tina generofa» qoakCceil* 

bum 2 Campania fertiiibus agris, prope Fnodoi 

Ite Amydas orbes. Martial. lib. 13. Epig. ix5' 

Cacuha P^danis generoft coquuntur AmfcBs» 

6. Dum CapitoHo Regiia^ tf r.] Dum Roa»- 
no Imperio cladem moBiretur CleopatraiC^Tpti 
regina, furiofa, ambidone wEte^ iblitis cobicobi- 
liis ftipata» eunochis nimirum, omnia fibi fpoo- 
densy atque ob afpirantem kfttmm aniioo iffl* 
potenter elata. 

7. Reniademeutetrtdnat Funui^ Jmperhft» 
rahatp BfcA Red2 obfenrant dodi intefpccttt, 
mentionemmc Antonii fteri nullam» fed Ckopt- 
tne duntaxat } tum quM ^ ciriG beUo nnDa trf* 
umphi manet gbria | tum quia Tolgo dicebitar 
fflolier ^gjrpda Romanum uStCttn Iinperioin. 
Flor. lib. 4. cap. ix. itafcribit: ^ayvrytedf, 
fuatenus ambitu non inttriret, luxu Sf Bhi^eX' 
tinaui ejl, Sluippe pcfi Partboi, cum ex^fn er- 
ma m otia etveret, captus amore Cieopatrett f4 
beni ^Hs reiui, in repohfinu refidebat, Bettwt' 
Ber,Xgyptia, ab ehrh Jmperatortjjrotmm tM' 
num Romanum Jmperhm petit, & promfit A^ 
toniuii fuafifaciRor effet Partbii Romanus. Ip- 
ttr domhatiouem parart, nee tacki : ftdputngf 
nomimtf togee, fafcium oUituif totuiw mmfrtH 
Uiud ut memtf na animo quoauef & cuku d^o^ 
ratf ^e. 

9« Contmemutto.'] £x DonatD» eontamiuere t^ 
rem rei fic mifcere, nt cocrompatur utraqae,neu' 
trapermaneats quodquidemfpandonibosooDpe- 
tit. Njm ex Gr^. Naslen. in Epitaph. Bi* 
filii magni, inter nuiTieres viri efle videntnr, int*' 
Tirot autem font muUeres, ad obfccna vei^ qa*' 
libetparatiftimj. Hinc fcquitor, Caai^njfp o*^ 
pium morho, ^idam legunt congrege, F«w 
contananotiy ttffpefyue morhOf feu ob eroafcii^* 
nem, feu ob ciniedicam feeditatem. ]%mm» 
Sat. a. 50. 

ir^Juhit juventSf Gf merhopaUct utrmt* 

, Morbo 



CARMINUM LIBER 1. 37, 

Morbo vlronim $ quidlibct impotent^ 



95 



Spcra^fortunaque dulci 
Ebriaf^cd mtnuit furorcm 

Vix una fofjjMjnaj^s ab >gn>^"S : 
Mentem^uc lynJtKatam Marcotico^ 
Hedegit in vcros timorcs 
Cftfir ab Italii volaotcm) 

Rcmis adurgenst (accipitcr vclut 
MoUcs columbas, aut leporcm citus 
Venator in campis nivalis^ 
JEmonix) daret ut catenis 

Fatale monftrum ; quae ^cnerofiib 
Perire quaerens nec muliebiitcr 
Expavit enfem, nec iatentes 
Clw dii reparavit oras. 



£14^1 nmnlueuiquinatorMm, tttilnm 

II ^^^ ''**''' prcmiitttns^ fortuni. 

* * /awnte dm^ntata, Vtrumfd-» 

fium ejus immiTMU unka navi- 

cuia vix ah htctndio Ja/va t 

& animutn Martotico furmam 

ad vtroM metus «mpulit Augufm, 

15 tnSf quando fuitentm ab iir«- 

M perftcutus tft remigatione^ 

Ctanfuam acclpiter teneras C9- 

iumkas^ aut leporm velcx mfe-m 

eutorper agros jEmoniar nkftfie} 

m in vincu/a conjicerttfunejlum 

20 f^^^^ ^^^* y tro ftrestui 

ri4il "^' ^^^^» ^'^ gUdmm ex-^ 

[ J bcrruit more femineo^ nec nr- 

cmdi/as ceieri nsivtgia itrrm 

rtguifivitt 



ANNOrATlONES. 



10. ^miUtt mftffu^areA Snot qui in- 
leifwtancnr, valde poliens : ScA aui mclius \ im- 
ptr 9c inyoCfnt ambttionan iraeoaity quldlibet 
\ fpoahit» Sk enira qvi fi: continere ab 
\ nefnk» fiii ^cttiir non compot, tc anU 
fontaa : gnnniii affe^ott motasy cupU 
I aofi vtkt coircere» iiao ab iia vi Avf, huc 
£k at Ibnrot trahitor* 

la* Sai mmmifunrtm Vt» mm, Vc^ Bene 
CaaiAt qiiMwi : Ftrtsms ^atrta ^ t cum ffUn* 
d^ftnlptmrm Icaque Ipet toiaaat, faperMa fa- 
ftat| $t anqpntea antmot ttndem Cleopatra 
Uejf^ qamdo h dafle ttm numerosty viz ab 
meiaSi» R oi nwiru m navim nnan eripuit, qot 
Sobdlkar hic S noonttUit iotelligitar 
qoi fiierit unot Ibfpet ab impurit il* 
fit ninptfii trdoiibot ouibnt Magarint Ju- 
liit qMikm Cie&r pnnrnnif ac fobinde Anto- 
aa» Flor. Fritss Jmx fngte Mtpna, cum 
mni fnf f t t ^mkfut pupurth ft in aJtstm dtdiu 
Mm fiauttaJhmkn: ftd hi/lart nrt/HgHs Cur- 
^ • . . • • « % fropfmamu Umki tur. Prkr 
fttrmm atestp et %f k jmttius» Jttghm adpeda Car- 
fttm frmmaits tmMtoculosdtKh, frtMra* Nam 
pMrkudt httra pssdicitimn Prineiftsfuit. 

t4^ I^n^bmam Martttico Rtdtgits ^eJ] ▼«! 
" ' * vioo ex ilia ^Sgypti itgione^ Mareo- 
paludi vidnt» apod Alezaodritm ; quod 
laniiac ColumeUay Athenae«i> Strabq, Scc. M 
meauuk Virgilint Georgic. I. 91. 

Snm Titifite nsitttjfstnt & Mareotidtt alhtt* 
£0 aeaipc» cum foo Antonia, freqoeoter epulatty 
taiii— i eshilarabaL Vel regni Martotici, id 
Cfty Agyp^ opibut nimium confiity indeque 
y^m. atfcoanimi impetu abrepta ad qttaadam in- 
6otam, cnm jam fibi anogarataBena, de propriit 
Iteafic» ib^oetinniit, oe hcftio» prirda fic- 
tti\ ^ood rcrexi cuot^git. 



\^, Ah ItaHa volattttm Kemu aiurgens, Qf#.] 
addente alai timore fugiebat cetenter Cleopa- 
tra : fed iniHtit Augoftus (tefte Fk>ro cit.) navi- 
bot Libomlt» qac t eloclffinue funt, ut poften 
dicetnr : hinc accipitri citoqoe vcnatori compa- 
ratur. Ah Jtalia.} Pottq illa abhorrebat» em 
tioieAt abdoci ai hoftiiis triumphi ponpam fu 
dcdccore ezoinandam. 

ao. ^mom^e.} V^d Thracije : fic di£be ab 
/Kmo» tkm iSmone nivofo monte/ vel podnt» 
Theffalicc regionit Maccdonibut proaimse ah 
^mone Deo^ionit fiiio noncupat«. 

Dartt m catenis FataJt monftrum. ] Vt captU 
vam avehcret Qcopatram Reipubficie Romanii 
fatalem St extiofamf vel fute glorite ac triumpho 
iatk re^Ervatam. Addunt alil» thefaurit ejua 
potittiidi fpem infequendi caufam fuifle. 

»1. Sluagentro/Ut PtrirtqutBrtnty^c,'] Haod 
mulicbrem aninwimy fed virilem potius gerent 
in copoie Boliebn» neqoaquam more famina- 
mttr enfit aciem ezpavit. Niminim cum An- 
guftttt Alcxandriam^ obiefroraoe ibi Antoniaat 
dt Cleopatram vcdegiiret in tuam poteftatem | 
fe quidem interemit Antonios : artipuit te Cleo- 
patra gbdiumf quo fibi mortcm inferreti led 
prohibita eft k Proculeio» mtra fepnlchrorum 
clauftra, mifio a CxUity qui vivam Arrvare ai 
fui triumphi decus ezoptabat. Piutarch. io vita 
Antonii. Tit. Liv. lib. 133. cit. 

23. Nte iattntes Clafft citd reparavk oras.'] 
Nec jn remotas i£gypci regiones clam aufiigtu 
aut nfqoam Jatere volui(, Ibd A^exaodriam re^ 
corfu contendit. 

Latentis,] Cic Agrar, 2. n. 43. ^md AUx» 
andriay cunffofut Agjptus f ut occulte iattt, ut 
rtcendka ^ ? Suum tamen poftea daranavit cr« 
rorem t inceUexitque fatius futurum fuiife cedere 
tcn^odf it 2n uium aliquem locum fe reclpere, 

Aufa 



Q^ HOftATll FLACCt 



Scd frmtt Uti defpcratum 
ittiam regnufH adire mn 'verita 
^ : ^conflani fa^vat afpides 
0ttr£3avit, ut nigrum virux 
iwfore baurint^ mcirte amfH" 
tkta audacior, Nunp* foemina 
haud ignobiru ad msgnlficum 
jiugufii triumfbum Libur-nit 
ferocibus vclut prvvata di.vebi 
0bbortebati 



Aufa ct jacentem vifere regiam 
Viihu^eno fortis, et afperas 
Tra3Si?^fcrpente$, iit atruhi 
Cofporc combiberet vcilcnnih }..• 

Dclibcrata mortc ferocior : 
Sdcvis Liburnis fcilicet invidctft 
Privata dcduci fupcrbo 
Non humitis hialier triumpho. 

AtfNOrAriONES. 



^i 



1» 



<dam bdlum repararet i coiifpirante pnefertim in 
ejus auxilium tota iEgypto. Vide Virgjl. iEn. 
%, T» 707. Sc feq* bc Servium in eum locum. 
Vidc U Plutardi. Dionemqub, tenutam ab ea 
fugam per finum Arbicum, contra narrantes. 

«5. Aufa (^ jacentem vfere regiamy &c.'\ 
Defperatum licet fegnum ingrclTa nihil de fupcr- 
bia rcmilit : vUltu fereno irgiam adit> ibique in 
omni luxu verfatur ; tefVe Flutarcho. 

a6. Fortii & afpefas Tra&are fcrpintes, ] Cunl , 
In vidoris poteftatc eifet, morique conftituinet^ 
iecretum m«rtis genu& tentavir. Flor. 4. 1 1. lOi 
Cleopatra, inquit, nonjam de vita, quof effersba- 
tur ffd de parte regni lahorabat* ^od ubi dcf- 
peravit a Principe^fervarique fe triumpbo vidat, 
incautiorem ncSa ct^kdiam, in Maufleumfe (ft* 
pulcbra regumfc vocantj rece^u : ubi maximotf 
mtfJebat, induta cuitus \ in dtffern odcribus folio, 
juxta fe fuum coUocavu Amonium : admuifqite 
ad vaiasfcrpentibusj fic morte quafi fontmofoluta* 
Similitcr Plutarchus refert: omnium genera 
venenorum in damnatis expertam : tnxiam au- 
tem fuifTe, quse cito extinguerent» quae crearcnt 
dolorem : quae ver5 iuiedolore cfrent, quaecelcri'^ 
tate carexent : tandem vero deprehendinTc afpidis 
morfum Sc ciio & fine dolore enecare> gcava- 
tD ex fomno capite, 6c l6nifudore per ^ultum 
difliufo* Casterum ncmini compertum cft» quo 
fnortis genere Cleopatra obieritj pun€luras tan- 
tum in brachio conftat exiguas apparuiflc. Hinc 
^uguftus cjus ^mulachrum in triumpho duxity 
admotib afpidibus brichio. De qug Propert. 
iib. 3. ij. 55. 

Mracbiafpe^avlfacris aJmorfa ccluhrisy 
Et trabert weultum mmbra fopoi is ittr^ 



ai. Deliberata morte ferochr,'] fe> ferociori 
quod mori quoquo ^modo ftatuerat. Advote 
pluribns cxtoiii Clcopatrae generontateB foprl 
mulicbrem fexumy trt hinc ti^ori acced^A 
crefcac gloria. Alias enim haber« l6cum poCnfc 
iflct» quod fcribit Virgil. i^ncid. 4« 93« 



Mgregiaht vtrl laudem . • • 

, • . Si fttminf viBa ^i 



33. Sttvis Libkimit,'\ Non ^anim jufcrM? 
Auguftum in reportand£ liavali vi^koria libur^ 
ni Itlyrici popnli, Libunueqtte naret cdcritate 
Infignesi £x quo pacet non cymbat quafdara aot 
naviculas bello ineptas foiiTey ut patSrufltqui* 
dam 3 Soidas cert^ fdlratas ie cooftratas exd- 
tiHc tradit, alia tanoen quam trircmes ftsmi. 
Vide Veget. li^ 4. de re Militi Appiaiu fib. 41 
&c 

SttvisJ] Si quiden J^omam dtffortifleiit ft^ 
vam ad hoftis triumphum. 

ScUtcet invidens Prktata dtdseei fkptrbt Nm 
bumiiis mmlier triumphu] Dio* dt. iib. 51* io 
fcribit $ Tanttts inter eatamitatet regm mtmmtm 
retinebat, ut maiitt nmine & mnaMen^ 9*/ 
rttentis mm, quam prkmtd vita frmi^ Nih^ 
itaque magis Cicopatra fomidabat, qoim tri» 
umphari, invidens Augufto illimi quem tn- 
toperc aohelebaty honorem» vidlam & raSoA 
icilicct Reginam per Urbem lufiamque drc«n- 
duccndi in fuo triumpho. Hinc aiunt, cnii 
capta ab AuguAo clcmcntiiks de ioduftiia tra** 
tah:tur» qua vcro mente fc confilio faos ifl» 
tcUigetcti diccre ibritam : Ntn tmmphtktt* 



0D£ 



CARMINOM LIBER I. 3«' - 97 

f . ... - ' 

O D E XXXVIIL 



Paroo ^audtre fi in ctnvhiis apparatUi 

£144] 



PEr(|cos odi, puer, apporatus l 
Difplicent nexal phifyra ccjronae 
Mitte fedari. rola quo locorum ^ 



O FamMlt, ^viffw Ptrfd* 
rpm fimptut» Non pkctnt eo^ 
toUge pbiiyrS collifaue : Omit-i 
tt perferutari fUfSnt m j 
nihus dnrent roftt 



rtgio^ 



Metmm iton qood Od« 2« 

t. htjkttitfft^f ahpararmu'] Perfaram 
tmspaffiffi ftmoiaa ex Hcradoto> Xenophonte^ 
P&M^ Adieiuro» lUi nempe vafa prctiofa in 
cjafifSs, kdos etiam difcubitorios aureos & 
ftnisieos reqoircbanc* Paiet ex Herodot. lib. 
^.qnidooguinita &odoresamab»nt. TeftiflTpitm 
U»> 13. cap. I. ^ood opfonia exquiiita, tiblcine^i 
auaiibosiiicdn^osadhibebant. Ex Plurarcho. 
aov« alicojos voluptads inventoribos prxrriia 
^abaar. Vder* Maxim. Hb. 9. ca/S* I. CocU 
Wwfif. «b. 8. cap. «. &c. Ptrfa & Medi om^ 
9ambmiMMm ntaximi ^olu^attm ac de/ictJi eo- 
tmt k paald poft, Omnhtm primi Ittxu ceUbres 
ftft P^te TtitTQtitar ab Atheo. lib. iz. cap. 
f . ft IH>. 4. cap, ex Theophrafto ; Perfarum 
«fB kttu tftmimmti ingtntempeeunide fhmmam per 
fe^ttnmm poilictntin ^ qui novum voftfpfatis ge* 
mtxitgehint* Item ex HeracliJe Cumanoi 
faetamA regi Perfamm minifirant^ ijfi omnet, 
f*icini induti wftihns ajfifiur.t, ae diei parte di» 
tmi tirca ceena ap^a^atum oceupantur» Dcn'h* 
fKcaJICcBOpbootetn Agefiiao> lubfinem; Apud 
PerftsfitMt aui tatnm orbtm circ^mtant faeerifan- 
ta find ftpju puu gratiffimum \ aiii fohrter in - 
fmtM fni ltber,ttrttiant\ ubi & <juomodo fttavi- 
ttritnnaMt» Nejut tft facHt difiu, fir^m anxU 
ttHtftttartrt. 

I ( 1. D^ctat ntxte pbilyra coronse» ] Coronatos 
tNv feieres alTtKtoa conftar, fed St luxum 
I atcaefida artfc & labore ^«oilis i^is foine non 
\ ■»« certom eft. Alt verd Horarius odifTe fe 
fc«f«pfas ac operofas bas etlam coronat, quae ' 
^ taKTcntur e floribus ac foUis inventu diffi- 
^ifi^} fd oe^cventur magno labore U appa- 
rato. 

^Kjrra.] Tenui membrana^quae corticera !n- 
^ Al^am tilis arboris fuccrefcit. Hac ute- 
^tsr tam ad ncdendos Hores, tom ad kmnif-' 
«» »PpCD4endo*. Plin. lib. 16. cap. 14. Initr 
I otifai fS Hfnmm ttnues tunictt, mu/tjplici mem" 
^oMa, i fui»ut vincisla tiiiee wcantur : ttnuif/i» 
^eanm pbrfyret, ccrona^um lemmjcis celebfes, 
jfVifKrjni bsmvtf & lib. la. cap. 3. CraJJus 
\^^prTmMs argtmtt amrt^mtfolia imitatui^ ludit 
h*>(m»mas dtdit» Accejeruut & iemnifc^y fuot 



adjiei ipfarum Ctfonarmm h^ilot erdt • 4 •Ctttudiui 
Pufcbtr braSitas ttiam Pbitjr^dedit. Ang^.PoH* 
tlan. MifceU cap. 7». ita lcribit i Pbihra ufmt 
perceiebris oiim in ttXtHdis coronis x e Pbi^ris eiUmt 
fcbjnt iemnifci, id efiffafcioi^ e coronis pendui^^ 
Coronteij Hx fiebant i frondibus ac floribua 
hederae, roiie, viota?, lauri, liiii, narciili, myr^ 
ti, &c. bifque difcuti cbrietatem, & captiis do- 
lores cr^dcbant feu conilrmgendo, fcu refiige- 
rando. Plutirch. Sympof. lib. 3. cuafft. 1. An 
inter potandum, coronts floiei», ac fertia uten^ 
dum iit, muld difputant: ait vero Utdtrd cta- 

palam rfftingui amtbjfto berbd Jicut ST 

gemmd ^vlnoleKtiam retundi .... ^inum Ji qitan* 
do caput ttftfa^erit, fiorUm autam auxiHari, & 
msnirt adverfms crapulam 5 eo quod fliret calidl 
ieniter fpiramenta iaxantes fpiraculumvhtt pree^ 
finnt : frigidi wr9 modicejfringendo-reptl/unt inm 
hiffentouc evapotatienes : ceu vtola ^ cerona est 
roftff Qfc. Ec cx h:s aliifque ibidem cumplU'. 
rlbus condudit, Curonis florcis inter pocula ufot 
propterea vcicres. Arhen. lib. 34 cap. 21. jubet 
ex Archcilrato, Perpttu^b coronis inter ccenam ca^ 
put omnifarlit rtdiniH. fib. ver6 15. cap. 5. ex 
Ariilotele & Ari(fone, a(Brm:iCt Antiquos 0$ 
capitit gravirafrm & do/orem H vini pofu vincu* 
tum ttmporibus adbihuijft, qu^d tctm ttgafuraiH 
prodejfe srederentt poftetos autemf trnatHs of ob/oc- 
tamenti gratid^ coronas in compotationtbus accc^ 
t^Jfe, Ec pauld poii ait 1 Copitti dUcrifiorumfaf* 
ciculos ac fertd mederi fuo compr^Jfu &f vinculo^ 
Piin.lib.2 i.cap.3. jam cit. fic hibec ; /^^ir</Crr<r- 
cos dt cotfmis fcripfere Mnefibeus fizT Ca/iimacbut 
Aftdici, qute ntctrent cepitt s fuoniam & in i>oc 
tft aitqua vaitfmdinis portio j in potu atfue Ihtan-^ 
tete prtectpui odorum vi Jurrepexe faiiiciter, (^te 
ubi etiam refen Clcopatram pcr iHas vfnemtat 
coronaa Antooio iniidiatam. £x illis vcr^ qua# 
ante di^a fuot, Ovldiut ita carnc, Fail. 5, 337« 

• Zbriut tmeinffis pbi/yra convhvd capi/U» 
Saitit, ^ imprudctti vertitur artt mtri* 

j. MlfftJeHari, rtfa quof ^r.] l4e labdr^r 
ad inieftigandu rofas extra tempus, texen^-' 
ve ^ raris Aoribus coronaa. Athen« cit. in con« 



H 



Strtl 



9« 



Q. HORATII FLACCI 



Jertitue. InbrmUfiadm^ ne Scra morctur.t 



fMidfm 



-j • r«/ - w-- ^v Simplici myrta nihil allaoorcs, S 

nA mfrium (olam, Neqmetnt « .r. / • 'A ^ ruci 

tmfimulomyru,ind^ei, nec S«dulus curo : ncquc tc miniftium ^ [.*JJ 

mihi/uiter denjam ^Umperfo- DcdccCt myrtUS, ncquC mC fub ar^ 

'*""• Vite bibcntem. . ^ . 

ANNOrAriONBS. 

» f I • 

iriviis rofeas coronas commenJat. At eat» cnm ptht* etrond^ donavit mjrted^ quam Naacratita 

natara negat, luxurios^ feAantet ita corripit Se« afpJIarunt, Additque, nihil aliud efle coronaia 

neca» Epift. I2i. An Tiyunt contia nataram, qui iUam ab Anaireoote geftatam. praettr oiyrtcam 
hyeme concupifeunt rofam ? ^t 4^1 aquaruptr ' adje£tiai^ tVetd^tfjnAhyrari» qi^ prodi- 

fbmento calentiumy. Jt caf orum apta mutatione dtt Pliilcnides : e diyrto coronam If^ Tapoces 

(vel potius imitftrtotie, td eft, imitando calorem proUbere ; l rofis autero) refrigerando ▼im hs- 

fpftivum» qui a nacura eft> ex Lipfio ibid.) bru« bere lentendi capitis dolores* 

mi, lilium, ftorfem vemum» exprimunt ? 6« ^tfnf te mtnifirum Dedectt myrtnu] Ta 

. 5« SimpHei myrto nibii aliahoretf &i»'\ Nihil auoque latii deconit U omatvs milu Tidebai 

folo prster myrtum, itaque ne quid ultra quae« nmplici myrto» cdm jAibi potand miniftiabis* 

me ad convivii hilaritatem (atagas. Intelli|it PeiiaB contra, more fiio luxuriofi, pocros iini 
autem vel myrti ramum» .quem olim convivse 
alter alteri porrigebant, fuam quifque edendo 
cantilenam t ex Plutarcho, in Sympof. ic Vic- 
torio lib. i6. cap. z, ubi fic fcriUtt ^i in con" 
viviit olim carmina cantabantf ntfrttm laurtm^ 
Vf tt^nu tenebant : laurum, fui verfut Homeri" 
€ot recitarent f myrtum qui Mfcbyhf Simmti£tf 
St^cbori, Vd implexam fimpliciter i myrtt 

furcuto coronam. Athen.clt.lib. I5*cap. 5. Jam guttOf quem tetubatf affudit\ dmade ctronmei^ 

inde vofuptatihut illeffi bominet, prater eam vim vexit tenmet i pitrit tnyrti ramitp magno lahrt 

quiebrietatit incommoditwKdetur corona^Jlorihutf coatextat* 

pcutorum quoquem & narium deleffatimie expetive» 7* Neque mefub arSd Vitt ^i^aa.] Mihi 

runt : ac lum maximi corouam myrteamf qiue a^ pariter fufficiet myrtus fimplex confidenti ^- 

firmgtt, & vjni arcet exbalationet \ tum etiam i demy Se hilaritCr bibentiy non ut Perfc fobbco* 

rofit, quee gravitatem cafitit fedatf & afiuanlet nari fplendido, fed fub vitis umbraculoy fub bo- 

potione refrigtratf ufurparunt* Et cap. 6. HerO' mili ic arda vite, id eft»fub palmitibus & f sm- 

firatut myrtot extemplh virentet confecravit in eede pinis perguU intextis & fuffultis s Sout ta truiU» 

yenerity ^ufque dicati imagine, fpeaaliJlimot cU Augf. ^f^.^J^fi^^^fl^ i^ ^J?^ 

miumad efulMmvocavitiuJel0bmmfe9rumqueJuf " ••.••.••■••■• 



niftros in conviviis optabant fuccindos te ka« 
nlfcatis coronis exomatos. Akx ab Akx. lib.5* 
tap. 21. ait pariter; Fefiitdiehut corouatot cuu 
lemmfcit vtteret epuJari coufu$viJlt\ fercnlafu- 
que fautiora i coronstit item miuifirit aferrimoa 
cum cantu Qf tibiciue, Athenanis auteffllib* (. 
cap.* 10. ex Philoxeao fic refert : Afua lavaaia 
manibut alla efit moUifculut pueuut argatm 



Q, HO 




t 99 i 
(!^ HORAtll tLACCl 

CARMINUNi SEU Ot)ARtJMi 

LlBERSECUNtJUS. 



■^^^^mm 



b D E I. 

C i^t« PtiRetiem Imut ht htUa ti-oUla defmbtri iktirimtlai: tiOi Um^at 

ejusfcriptai 

MOf UM ex|M«teio|confolexivicum4 ['*«] idt' ^fa i M.t,m mf 

'. ^ JtNNOTJriONESi ^ 



' IfetnHD idem ouod dd. 9. Kb. i.^ ^ tc paiU^ pf>(^> Vrdtesttom quidcim ilH ctrAttvm Ot' 

1. Ifadfip eomfMU.} Plures bujusnoaiinis cbm ffMrvm bocfujffi, idem teitacur. Kbn moror Qg^ 

^tdotCooiuIes, ambi^tur fan^, de quo j)otidi- Meteliuna Pium cum Sjrlla Coofulem» an. 673. 

JDUilo^«^ry Horatiui. Verilim ex adjun£lit quem afferunt quidam ouUo cert^, «ut Jevi ad« 

-^ " ' inoddm fundamento. 

f ^, BtJtifue caifau] AllsfuenintfimulatSy 
alise vetik t hx profe^b erant odium & invidiji 
partiumy Diicum autem fuperbia/ avaritia, am- 
bitio» dominandi cupiditas. Lucan* 1. 126. 



tmn imefliyendut maxim^ yidebr d^Metel^^ 
luCder, quj confularum getiit cum L. Afra- 
I» aaao ib urbe cpndita 690 j irel nt aliia 
fuet, 693. Sab bit enim beilum exarfit Cz- 
mm bcer tc Pompejum, ut fuse narrat Florus» 
Ck 4. op. 1. Res itaque per aAnos circiter vi- 
|j&t4 civilibiu diffidiis geftat, boc eft, ab eoj 
4^4 settri tempore^ ad fuum ufque confulatum 
^effit peiiiBqaebatur. Sed PoUiooift biftoristm 
iltttTepctitam volunt alii, nempe l confulato 
Q;.lletdli Nomtdici» qui fuit Conful com M. 
JomoStlaoo, an.U.C.64i^ irel 644, fecuodiim 
^oi:ifleiantque teftifloootum vetuftiflimi codi- 
^ inqao^ annotatum legUor s ex Metello, id 
<^ cx eo tempore qoo Metellus fuit Conful con- 



Nec fuenqum jaiti ferH petefi Cstfaroe frU* 

remy 
rompeiufite parem. ■ ■ 

Alias ier^ Principet ipfi obtendebant. PompeiuS 
defenlionem libertatit puoticae j Czfar fa^am 
fibi contumeliami &c. Vide Soet. Jul. Czfsn 
dlt.& 



cap. 7.%i 10) 30. Flor. lib. 3. cap. dlt. & I.4. c. 

, r— -1 ** ^ ^*^ Plutarch, Appian. Orof. Dion.Ca:fai 

bt Jojnitiiam. Sed quae fi.es? Certe oegotium etiam de 6ell. CiviK iib. 1. c. 4. ubi (ic babet t 

Jiilu &ceffit majos corum fentendai qui Torreo- Ipfe Pempeiut ab inimici* C^Jarit incitatuSf ^ 

^doce, iorelligunt Q. Metellum Scipionem a quhd neminem dignttate jecum exMiori voMatg 

fvDftna tertiom Conlule in CoUegara adfcitum» t»tum fe ejui anucitii a^verteratf & emm commu^ 

,m>U.C.7oi9 qooniamlataefttuncealexyqtta n^ut inimicU in gratiam redierat\ fimul in» 

^pctitio&eMagiftTatoumabfentesarcebantar,ne famtd legtQnum permotus quas ab itintre Jfne 

^BCpto qaidciD Qa^are : Sueton. Jul. Caefar* Syrietfue ad.fuam potentiam dminatuin^ue ^^ 

^^ it> BBm« & capA ft^. CmmHum bii Ceejarm» vertetat, rem ad arma deditcifudehst, &c, De 

H a Ludumque 



joo Q:. HORATII FLACCl 

& firtun* jKim, tf dutum Ludumfaue foiiunxi graveffauel 

TH^XX^ti;::, PrincipjUaiycity. «jarn,^ 

Stniminiconfperja defcribiv, mr- Nondufi cxpiafiS unQa qifonbus ; 

gumtntum Uat ferituhjum & Periculofjfe plenum opus alcac 

ttbricumt 



s 



feipfe ▼er^ rcribeas, c. 7. ita queritur t Notnm 
in npublici introduSum exentfilnm, ut Tribnmtia 
htrerceffh armis notaretur atout epprtmeretur, 
ftue Juferioribut annit cjjet rejtitutaf Sc c. <^»ftbi 
jemper reifubiic^ primam dignitatemf vitafue 
porierem t doluiffe fe ^uodp^uH Romanibeneficium 
fibi per contumeUjm ab intmtds extorqueretur eref" 
tOfUefemeHri imperio in urbem raraberetur^ «r. 
Et vitia,^ mcdis.] yitiofos modosy improbas 
agehdi rationes. Jus datum fcelcri, qood ait Lu« 
canus I, s. Floruscit. 4. i, 1. Mariaoam Cin- 
mnamque rabiem, Syllanamque tempe(^atem ; 
Cxfaris furorem atque Pompeli vocat. £t paulo 
poft. Non reffi tantum civilef necfociale aut «c- 
Urnum dici bellum opportere ait, fed ccmmune 

roddam ex emnibus & pluffuam bellum, S^ippe 
duas efui infpiciasy totusjenatut tnp^rtibus: fi 
exercitusy binc undecim legioneSf indedecem & cffo, 
fiot omnis & robur Itahci fanguinis t fi auxilia 
fociorum, binc GaUici Gemtanique delcEius \ inde 
DejotaruSfAriobarzanei, &c» • . .fimoram belHy 
^uatuor anni, Ss^ pro clade rerum breve tetnpufyfi 
iocum & fpatium ubi commijfum efi ^ intra Italiam^ 
inde^fe in GaHiam%iifpaniam^ue defiexit, r^h- 
fumfue ab occafuy totis viribus in Efiro Ibejfaiia' 
fue confedit: binc ^gyptum fubiio tranfiHitt 
inde rejpexit Aftam : inde Africa incubuit s po^ 
firemo in Hifpaniam remigravit^ & ibi aiifuande 
defecit» Sed non & odia partiumfinita cum bello, 
Non enim priufouam in urbe ipfa, medio Senatu, 
eorum, qui viSii eranty odie, vifftris fefe ceede fa- 
tiarentf &c. & bi quidem modif hxc belli vitia, 
Ducum autem pravaa afTeftiones quis non in- 
~ telligebat? Flor. 4, 2, 14. PompeioJuJpeSfa 
Ceefaris opes, Cajari vtro Pcmpeiana dignitas 
grat gravis, Nec bic ferebat parem, nec iiiefk- 
pcriorem/ Nrfasi fie de principatu laborabantf 
tanquam dum tanri Imperii fortuna non caperet, 
&c* ft 4»i^ 21. Pompeius ab [talid, quam Sena^ 
tut ab urbe^ fugatur prior, Slkam peene vacuam 
wetu Cafar tngrejfuif Confutem fe ipfe focit, 
JErarium quoque janRumy ouia tardius aperiebant 
TCribunif ju(fit effringU eenjumjue & patrimonium 
Fopuii Romant anterapuitquam Iniperium, Hif- 
ce tamen tam violentz copiditatis conatibus Ju- 
ris fpeciem pretexebat Cviar.de Bell. Civil.lib. 
- X» 22. fcribois : Se non mafeficii caujdexprovincid 
•grejfum, fed utife dcontumertis inimicorumd^ftn» 
•deretf ut Tribunoi jdebis ex civitate pvifos in 
fuam dignitatem reftituertt: utfe & PopaiumRo- 
mamim paucerumfaQiont oppreffum in iibertatem 
fmtdicartt, EtapndSuet. Jul.cap. 30. Afiniua 
if fe PoDio teftatur C«faccm PharUlicS ccfoi 



acie cementem adverfariosy in haec eropifle ver4 
ba: Hoc votueruntt tantii nbus gefiis C. Cafe^, 
eondemnatus tjfem, nifi ab exercitu atuefftnmfetii 
Jtm, 

I 3. Ludumqueflrtunee,'^ Qaae gaodet ret 
etasmiicere: nos attenuare, iilos imo 
degradu; vertere funeribus triumphos. Vii 
fupra lib. i. Ode 34. & 35. & Flor. ante 
Tiurpe diSu : modo princeps patrum, pacis beSt 
moderator, per triumpbatum dje timre, iactri Cl 
inermi navefugiebat. j 

/ GraveffuePrincipumamicitias,'] TriummJ 
tum nempe, quo nihil unquam fuit boDts ac iti^ 
publicae gravioa. Cato dicebat oon ex iQimicid' 
Caefaris & Pompeii fed ex ipforum & Craffi (t 
cietate Se amicicia provenilTe omni Reij^ 
mala. Hos igitur Princpes inteUige : ve) Ai 
ftum, Lepidum, Sc Antonium: qui certeoo 
rem fuam, non publieam, quaerenies, Imi 
Populique Romani libcrtttsoi peffandedi 
Lucan. 1. $%, 

Tempus ad Augufii manfit eonenrdia £Jcttri : 
Paxquefuit n^Jponte ducum, 

4. Arma Nondum expiatii tmBa eruorihta^ 
Bella vix dum bene fopita, recrudefceotcfl qu» 
tidie diftenfiones, nec finita cum beOo partm 
odia, ut ait Flor. cit. Theodorus Marcillus a 
plicaty cives armi luftrio nondum expiatot, m 
dumadb>cenfuyoecluftro coodlcio; tuncnimir^ 
cives omnes in Campum Martium annati coo{ 
veniebant, ibique facrificiis, five fuovetaurililMi| 
ludrabantur. Dionyf. Halicam. lib. 4. Aod^ 
Rom. fcribit. Servium Tuiiium etves ornnet 'ti 
maximum anle urbem campum in armis eoswi 
jujfos & injuos quofy ut ordmibus comfiitufs 
aje, tauro, ariete, & hirco, ter exereitum cii 
duflii, moxoue immoiatu: ataae cenfu p,- 
eam purgandi rotionem apud komanos haHt 
obfervatam ab iit, quifacratijfimum obeinem « 
firatum, Lnjirumque appeiiatam, Haec verojv 
potitus rerum Auguftus religios^ prseftitit so^ 
fui regni 16, cum anno praecodenriy celcbri trl 
umpho Romam ingreflus, Cleopatrae liberotaDl 
eurrum duxiflet : atque Nicopcli juxta Adrtfi 
condita, ibidem agonMn AOTacum inftitui^ 
Eufeb. Chron. Vide Varronem lib. 5. de Linj 
Lat. Tit. Liv. lib. i. cap.aS. & 44;. Fcftum I 
Armihiftrio; Afconiom» Akx. ih Alex. lib. | 
cap. 27. Horat. Od. i, a, 19. 

Cui dabit partei Jceiut expiamdi 

'^upittrf ■ 

erieuiojg pienim tpiis MeteTraffas,] U 

Traa 



I:?. 



CARMINUM LIBER II. i. 



lOl 



Tra<3as: & incedis per ignes 
Suppofitos cineri dolafo. 

Paulum feverae Mufji Tragoediae 
Defit theatris : mox ubi publicas 
Kes ordinaris, grande munus 
Cccropio rcpctes cothurno, 

Infigne mceftis praefidium reis^ 
£t confuknti, P()Ili6, curix; 
Cui laurus seternos honores 
DaLsatico peperit triumpho. 



& MWthuJas ptr ignttfuB/affad 

iattatts favilla* Afcena tan" 

iijper alfit aufttr^ Muja Tra^ 

gtedia : datide cum beUt civilis ' 

r*49l dtjcripjtru biftoriatn, rejumet 

T ^ ^Aw Trapcump 8 pr^clarum 

*5 jilathm triJHhut rei$ & Senatui 

ccnftlium txpofctuti, Poiiio ; cui 

laurea immorrale paravit dtcui 

in triumpheDtthiiatit» 



r 



M 



V ANNOTATJONES, 



Kt PallbMm Horatiaf , nc propcrct fuum dc 
WEi citilibu» opus, fcu poeraa, ieu hiftoriam 
**ipK 5 fed poctus czrpc£lct donec coffipofi- 
IB lei fint, cu.-n mctucad^ oon cric amplius cu- 
fl(i>(& sflla/io, 

] 7- iKtdis per iina Stippofttos cineri dolcjo,"} 
Xtttaa Mmpe injuriarom mcmoria flagranti- 
hu «ahttc difcordiifly po0et res ex Adc hiilo- 
ttiuirare ic perfequt, citra plurimorum o0en- 
^futta. Certe lit i fcintiUis fub cinere laten- 
Hqi iecendjam i iia h potentinm vicuperatloo^ 
fc^onitatur irxr, odia, ultio. 
^9. fmt&mjevtrtt Mufa Traicedi^ Defit thtfi" 
*«•] ScoTragofdia, coi praecft Melpomene, feu 
Mbw hdlonim cirilium tes 'frz^xcz^ complec- 
*M, ctti prafidet Clio, nc proferatur in Iuccol 
Mcoainodum lempu^. At ubi pro Confulis 
pBa^Ktt k dilif entia res turbatas paca«cxisy 
^ wo cdes quae » te jraTi ftylo fcripta fuot. 
^ Pfl|li«win Tragcedias faipQfle,^ bellc qul* 
^&iiliadicat Virg. ^. y.9. ubi ait : 

iu^k^ut Gctat totiftm mibiftrre per orbm^ 
StUSifbttlto tud carmiua diina cotburne» 

9ttam dt Au|ulH Ajacc impcrfedo intein- 
ifi^ a lerba do&, fcd Polljonis Tragcediis t 
mlcDiknaticom cjufdem iriumphum not^nt 
'^K^ fm ^wntiir U ^aecedunt, 

^ lem JBjrici legis ^purit 

■ hancfint tempora circum 

J^ mBricet bedtram tibijerptrt iaurn^ 
"«•fct, 1,10,41 
- •'FJGo regum 
'^tmtptdttfrptrcnjjot 

I UdgSeuriii mfibos lambids, quorum ofut 

*«TragplHs. Sorvius autem in Eclog. 3. 

«»• W. PtBio 9 ipjafacit nuva c^mina, citat 

«*^Howtii (M«n, ot Tragadianjm fcriptoreoi 

F«tftidePomonem. 

I lh(!ficnfi9wbBrB9.^ Cothnnitti Tragoeda- 

H 



rum altus 8t fublimis calceos poni iblet pro cx- 
celfa & magnificioratione,quaHsdecetTragoe- 
diam, cujus origo ex Athcois, ubi regnavit Ce- 
crops: claraerunt autem primi Tragoediarum 
fcriptores Thefpis, iCfchylus, Sophocles, Euri- 
pidcs. 

/^13« Afoefiis pj-aftdiumreit*'] Seu quod dicendi , 
Tacultate clarimmus mnltos in foro defenderat| 
feu quod Scnatorcs aliique proceres, qui coa- 
tra Auguftum fteterantadPollionisconfttgicntef 
patrocinium> in Csefaris gratiam redire, venimm- 
que impctrare fatagebant: quibusille opituiari» 
ut ic Horatio, Virgilioque, praefidiumque falutit 
ciTe non detradabat, pcrinde ac Maeccfas Od« i» 
lib. t. 

14. Conjuleuti curittA Tum quia darcconfilia 
laboranti curiae PoUio don£ul debebat ; tum ve- 
th maxime quoj^ ob fummam prudenti» laudem, 
nec tninorcm apud viroi priocipes gratiam, de 
conftitucods Reipublicae rationibu^, rebufqus 
compoocndis a Patribus cnix^ confulcbatur. 
i Poliio*1 Is orator, poeta, ic hiftoricus noa 
vnlgaris, exercituum etiam du^tor non inglorius» 
coofulatum laudabiUter geflit cum Cn. Domitia 
Catvino, an. V. C. 713. Ejus meminere Quin- 
tU» pluribus in locis^ Sueton* tum in Crfircy 
cap, 30. 8c 55. tum dc illuflr. Gram. cap. xo* 
Dio. Jib. 37, 4^, ^5* Tacit* Ub. 6. Seneca lib. de 
TranquilT. Animi, fub ftnem; & Epift. zoo. Vcll. , 
Patcrc. lib. %. Piln. lib. 7. cap, 30. Sc alibi t , , 
Plur. invita^^f. &c. ViigiUum autem Buco- 
lica PoUioni in'fi;rip6ae non dubitant emditiy nt 
MaBcenatt Georgica, iCncida Augufto. 

15« Cuifaurus ^temoi bouorts Daksaticoptpt» 
rit triumpbo.J Q^n Uudem &. gioriam nadut ct 
nunquam intermorituram tum cum lauro, ex 
more coronatui, triumpliafti dc Salonl Dalma» 
ti« nrbe a te expugnata. Inde Salonium voca- 
vtt ilU natum co tcmpors ftliumi c«\ias Gene- 
thUacon canit VirgU. Eclog. 4, Fueritnc PoUio 
Conful antequam triumpharet, an tsriumphum 
duxerit ante confulatum, difputant aUqui, fed 
quid baec ad nos» 4c ad bunc Horatii loicum^ 

3 Jam 



101 



yamjam aures verherat mitiaci 
tuharum fomtm : jam ciangunt 
litki: j'im ff>t^dor anr-irum 
fe*celiit ffutfufientei. Gf r- 
cuifum fjciem. Jam vidfQr au- 
due fum^'Oi pr,ncipt$ ^loriofo 
fu/vc-e ^qual ^''Sy umaemque 
ttfrarum '^ibem d-imv -my rt|f- 
Ce^to Catoais ammotnviSo» 



Q. HORATII FLACCI 



Jam nuncminaci murmure cornifum 
Perftringk aures : jam Jitui ftrcpuixt : 
L>m fulgor armorum fugaccs 
Tcrret cquos, cqultumque vultus. 

Audire magnos jam vjdcor duccS| 
Non indecoro pulvcre fbrdidosj 
Etcun^ta terrarum fubafta^ 
Prastef atrocem ammum Catonis. 



to 



^ 



JNNQTArJO NBS. 



17. yjm rtune minaei mtfrmure corr.uum, &e,'\ 
l^tiW tumultvm, pradi' ftr^pirunriy cUngennutn 
& increpannum cub^riim ouad minas ac teno- 
rem fic dep«ng s^ O Pollio, uthisa en*e videatur 
^bi qu'fquif tua fcripta pcrlcgit. Qj^od fit per 
hypotypo(in,qnani & bic Iforatiui praebet cgre- 
giam, (am g^-uphic^ expi mens ea ipfa quae lao- 
datin P:>1ltone, ut ea vciuti ponat ob oculoe, 
xerttmquc atronratc menrem concotiat. 

C^iTfiuum,] ViTTo, lib,4.de Ling. LH.Cortiua 
d eurtur, qnod ea qu^ nunc fuat of are, tunefiem 
haett ex huhnfocornu, 

Jtfurmnre earnuum Perftringit aures^l OkC»t 
Bcll. Civtl.lb.3. cap. 9». Nequt frufira antiqui' 
titt conflituruifi efi^ ut fipn^ undiquf eoncxncrent^ 
clamoremjne unwtrfi fclimni t qulhus rebus & 
h^fei terrcriy & fuos incitari exifitmayerunt, 
CoAt^a tamcna}ii rpnfrrr, teftcGel*. Noc. At- 
tic« l.b. I . cjp. 1 1. ex Hqmero : Aft ibant tacitt 
fpiratties rohur Acht-vi. Additt|ue: ^id illei'nit 
or^der.t ffimui clamor f^om^no^um mt/ttumi quem in 
c^ngrfffihus pr^licrumfienfoHtumfcriptorei anna- 
iium mem^iraveref C^ntrane irfiitutum fiebat an" 
ti^et difciplirat f Uttumque prohabile, Nam 
tum etiam gradu clementi & fi/entio efi opuSf cum 
aShcfiem ttur in contfeffu iongtnquo frocui difian- 
temi Cim verhprope ad manus venumeffy fum 
jefm e frcpinquo tofiis ^ mpetu proputfandus, & 
ctamo-e terrtndui ift f &c, 

«19 Fagac^Terfit eouos,,efuitiim^ue vuhus,J 
C«fAr; drBilhCivil. hb. 3. cap. 4^. Cum recen' 
tes arqne integri defejpt ju cemfcnt, atti autem et 
terroadsrirentur, ju^iuere Pompeiani non potui- 
Ttmtf atqnt nhiverjs tergt verttrunt ..•••• 
Pfimum equttatus efi tutfut ..'.«• Pompmus 
ut\quitatum fuum putjum vidit^ cui maximi confi^ 
debat , ... ^ prottnus feincofira equoconfutitf 
^r.Qaareverbtacct hJcC^far tuam ilfud ftra- 
tagema, ouo m.<x me hoftium ftigay 2^ t^rtges, 
£fa?t]ue vi6to*ia conti it 1 Nimlrdm cx Piutar- 
ch*>, Afpiano, Lotino,ali:fque, cohorttbus fuis 
mandavera: Carfar, ut adveriariorum o*a, oculcs, 
vultufque glad it peterent. FYor. lib. 4. rap.i. 
Ohqrtitantis C^farh exfiP'ee voftiy alreracru'ii' 
ia, led dofia, & advt^ioriam 'ffeax t MILES, 
FACIEM fERIt aftera afja^ationem p»* 
JFm) 9ARC£«CiyiBUS. Dolu» ia m- 



tus quis in hcfte re quirat f 8nt certi Gcftrem 
noo «cffilit calhda men^. Enimvcro i^ciebat 
Pompeianov omnes ferc nobiiet, ctatis flore o* 
rifq'ie vcnuftatenimium qu nrum afteOoSynon* 
quam latart>s impetum Sc ignominiam iftam| 
arque ea vultiis dcfarmatione, a qua abhorrc- 
banr, in fugam afcrtendts. Flor. cir, Jtra' 
gem fugientis equitarus tevis armatura ruimm eom» 
tata eft, luuc terrore la^us dato, turhant^us inm 
vkem copiiSf reliqua firages quafi una maMu/m8s 

'21. Audire magnotjam videor duees.'} Utriof« 
que partit imperatores ante przlium oratione 
iiicitantcs militum animosvirtvtennque acoeote5| 
poniciTlsetiam&obteftat.onibusadhibius.Suet* 
Jul. Cxf. cap. 33. Pro couciotfe fidem wnittmm 
fi^nti ac vefie ^ pe^ore difcijfd inniocamt, ExifH» 
maturetiam equefires cenjus potlicitusfingutUfptr 
quos dignitatimfuam defenfurus rjfetf ^. Vd I 
audire vtdeor duces vi£^c pinit fubadam defleo» 
t:s caofam meliorcm, atqt|e petrtimda<am libcr- 
tatcm tc Rcmpubltcam. 
; Afagnos ducl^,] Pompeium i^aciePharCiltcl 
profligatum: Labienum, Afranium, lubam,ij| 
Africa : Pompeium filium in HifpaniiadMun- 
damurbem: ejutqucfratrcm ScxtumPompdtiB, 
qui Cofdubain Stciiiam, & hinc in Afiamfa- 
gicntes tandem ab Antonianis ibi ccfua eft. 

22. N$m iude:on puivire fordid^,] In ip(b 
confti£lu, medilque acicper fingulos onnnet dif- 
currunt interdum duces, hot illofqtie adftitna^ 
pugnandum adhorrantur, non vei bis (b)tkm, fed 
& exemplo, |Iortofp proinde ipfi pulme con- 
fperfi. Apud Livium paftim. ^lor. cit. de Phtr^ 
falico ccrtamioe* Muttus in iojbretiio Cetfarfuitf 
mtdiufque inttr tmperatorem Qt mifitem, Foces 
quoqui obequitantis exeeptaf &c, ApuoMnndain 
ve^ id^m Ctffar, abtegato equio, 'fimiiis fmrend 
" prtmam sn aeiem pncurrit, Ihi ' prenfatfrft^een" 
teSf cwfirmare : per totum denique agmenf ncmlis, 
manibus, ctamore votitare, Vel fi' refrras ad po« 
ftetiorem rnterpretationem roox allatam» pukH» 
rem accipe. inquo volotanturoccumbentes pre 
patris & liDcrtate civium. Vidc ftb. 1. Od. i« 
V. 3. 0<^. 15. V. 20. 

^4. Pr^er atnctm aufmum Caiouis*^ Cato 
•pud Uticiiun ioterire malait. qoam boftis 



CARMINUM LIBER IL i. 



Juno & Deonim quiTquis amicior 
Afris, inulta ceflerat impotens 
Tcllurc, vidorum nepotes 
Rettulit inferias Jugurtliae. 



103 

r*5* 1 yuno atiiaue Dii f irf Africanft 
faventet demigraraitt mparei^ 
terra illd no» wndicata\ vic* 
ternm poflerot JagurthM /*»- 
wmlantnt inftriau ^ 



ANNOTAriONES. 



fatric^^aa jam vic^at atqtie omma peoe tene* 
bat, fsdcm Tiiiere* PluUrch. De eo Caefar 
dtxifleoaiTatur; Tnam ego HSi mortem invideo, 
Cste^ ftin tn wU/bifalntem tnam invidifti, 

Lacaa. 1. 28. Fi&rix camfa Dei» placniti 
fdviaa Catoni. 
Fbr. at. b Afriea aat citnhni mnlto atrocins 
tmminPbarfalia . • • • » fatit amplefmiahant in 
rmf^ nminis Ucnm Cato & Scifio» Accefit 
cfn Manritam^e rex Jnhaf viMicet ut latins 
wctru C^fatm NiMergo inter FbarfaRam & 
Tlaf/w, mjl fuod amprtor, eoqua acrior^ Oefari" 
emnm mfetMifmt^-mMptantimm poft Pompoiumf 

cmifi heiUm Cato non tnterfnit bello s 

tf^f^ epud Bagradam ^ftrii Utieam velnt, 
emjfriaeclaufiirsfervabat, Sed acceptapar' 
6m dadcy nihil cumSatus, ut Japiente dignum 
»et, mtrtem etiam Uetus aeeivit • • • • p^I^^* 
mBeadlncernam Pl^tonis Uhro qut immortarttatem 
eaina dmet^ pauluhim ptitoit: tnm cirea pri» 
nem vipGam firiffe gladio reveUtum manu 
fSm fmel iterumfae pereuffit, &c. Bene ergo 
nitaatt cunSa terrammJuhaSa, fed 000 fub* 
»dtnmCitoni$9tkimomatrocem, id efty invic- 
tacB, iBirepidvm, 6e£li nefciiuD» ^ique Portia 
gotfe ac femitate iaperbum» 
/ aj. Jnno ^ J>earum fttfffmis amieior Afrit^ 
^.J Uii ^ui Nami^s ia bello Jagurchino fave* 
nM,c«a tuoc eot defendere non poffent, urgeo* 
tibaaaatrdai fasi*» cum^ue amicam nlcifci ter- 
na ac gentem non liceret, fuum in Romanoi 
otiam diftaleranty tandemqoe expleteront» 
^aaDdo fidom ipfee» aut eorum nepotes veJut 
nCai flaadaroBty tfqve inferias Jugnrthje ie 
Aftwnn minibos in Afri/S ipaa de<lerunt ac tc* 
tileraM; tam nempec^m ad Thapfum urbem 
A6icsiB«ritim«m qfu iny i eh oftium myriadas ia» 
tofcdtCaefar, adnitcntequidem Afinio Po>lione 
ulAetribuseieicitibiia iuperatif, confularibua 
ac ■getonii viria compluribusy aut captia, aut 
c», aot ad volontariani necem adadi^ } vi£lia 
^eaifaeScipiQACxAfraniOy Tuba, Catone. -Plo- 
tiitK ia vita C. ClrM«« Florua, &c.. 

Jm,] Virgil. iCneid. T. -w, 1 6. Carthagi-^ 
Bea Jaaooi dile^am oftendit eia verbiK 



^•amjnnnfertur terris magis omnihus nnam 
rfhJha eoUiJfe Samo» iSte itlitts arma^ 
wc curmtfuits boe regnum Dea lentibus tffe<, 
& feafmafmattyjam tf$m ietidiffuefevetjiie, 

H 



a6. C^erat.] Demigraratlade,TeIutrefiftere 
farissmpoteos. £x veteri porrd oonfuetudioe 
Romanorum evocabator ex obfeffis orbibui Dii 
earum Tutelares. Solenne illud evochtiooit 
carmeo refert Macrob. SaturnaL lib. 3. cap. 9» 
Si Deusy fi Dea efi', cui popnlus dvitaffue Car» 
tbaginien^s efl in tuteldi tuque, maxini ille, qui 
urhis bujus populifue tutelam recipijiiy precor vtne» 
rorquey tfcniamfue ct vohii petor, ttt wt populum 
ertfiteitemfue Cartbaginienfem dtferatis \ loCa, tem» 
plafaera, urhemfme reHnfuatiSf ahffue bis aha*! 
atiss eifue popuU ervitatifitemetum,fgrmidinemp/ 
ehHvionem injiciatUt praditifue Remam adme%: 
meoffue wnsatis: nylraftu mehis loeof iemplm . 
facra, mrhs aceeptier prohatiorfuejit t mibi fuefuef . 
pepulofue Remano, miHtihnffue mteis preepefiti fiisf 
ut fciamns inteHigamuffue, Si itafeetritis, ttovee 
vohis tempU Indyifuefiielurum. 
/" 27. Fifforum tupotes,'] Scipionts Africani, qui 
vido Annibale ve&galem populo Romano lisce- 
rat Carthaginem, nepos (^Scipio primo quidem 
inCaefarianoibellum non infriicitergerensy ab 
iis demum profligatui occubuity ut ante dixi, 
Appian. Hb. 1. 

I 27. RettuTd iaferias,] In mortuomm facrii • 
ilim juvenes inferebantnr madabanturque ad • 
placandoi honsm fanguine illorom manet : poftea 
gladiatorea introdtt& ad tumuloe defundorom 
pugnantrs* Cdm ver^dux in acie oefoa efle^ 
capdsex hoftibus ad ^usfepttlchrum immolaban* 
tur, ac velut inferiae ci miitebantur. Iliid. t}» . 
, V. 175. Achilea^ Parrocii manibna placandta 
duodMim Trqjanoi maQat, atqueio ejus pxraol 
iojicit. Virg. Aneid» xo. t. 517« 

• Submem creatot 

Shatuor biejuvenesf tetidem fuoseducar UfwnSf 
yfventos rapity infirias fmos tmmoUt umhris^ 
Captivofue rogi perfundat fanguineflamaias. 

/yagurtbje,'} IsrexNumidammy acri virim* 
pigroque ingenio, manu promptos, U glori» 
miiitaria appetens» magnum^^ft atrox variaque 
vj^ri^cum populo Romano bcliUm (^eftir, do« 
nec mi0os inNumidiam Marius Jugurthai ^egit 
opcs, ipfumqoe ad extrema compulit. h enim 
ad Boccbom Mauriunic regem fuge ic coaAus { 
abipfo proditus, ac Syllae tradicus eft, a quo^ 
perdudui ad Marium» hujus triumphtmi decora- 
vit : dcnique trufus in carcerem, UUcmcrore 
conubuit. Salluft. 

4 Quis 



I04 

j^s ^gtrpmptior I^tinerum 

erurere ncn txhihn tumuUs in- 
fanda arcamina, ^ cadentit 
Jfali^e frag9rm Msdi$ audi^ 

vii non noverunt pugnat funt* 
fiai? Et eujus maris colcrtm non 
mutdrunt Jtalictejiragtsf Shut 
ftgio non imbuta noftro Jan' 
guint f Ftrum 6 J^ufa aud^- 
eier, nt diuiiffis iifdisy Ceics 
JuBus rtponast meeum potii^t 
fih Dionteojftcu tenta mo<lulcs 
'feBint leviortf 



Q. HORATII ITLACCI 



Quis non L^rino fanguine pinguior 
Campus fcpulchris4mpia prselia 
TeftatMf, auditumque Medis 
Hefperiae fonitum ruinae i 

Qui ^urges, aut quae flumina lugubris 
Iffnara belli ? Quod mare Dauniae 
Non decoloravere caedes f 
Quae caret ora cruorc noftro ? 

Sed ne reliiftis mufa procax jocis, 
Ceae rctraftes munera naeniae j 
Mecum Dionso fub antro 
Quaerc niodos lcviorc plc^^, 



30 



3$ 






jiNNOrJTJONES. 



«9. 1^15 n§n Tjtitino fanguint jnnguiorQampns'] 
Iftum Poets noftri a PoUioois laudatione ad ci- 
viliam bellorum deplorandas clade* ic aerumnat 
f Mofkum non probat Sraiiger, c&m tamen Pin- 
(dftrift wXiv^Vkt infignes Pbetc frequentius nthii ha- 
beant, nihilqueomatiutquam ejufmodi digreffi- 
OAet) iiique fummam ancm exhibere foleaot. 

ji. Andiiumqut Mtdis Jitfptrite fonitum 
fuintgJ] T^tam Romaaorum dadem, 8c Um fa. 
ino(iim,i;tremotiffimitufqaeadorientem popuUt 
auditt /it. De Medis tc Htfptria dixi lib. i. 

34. pauniie,] Id t^, Apulite» ut notavi 
Itb. I. Hanc vei5 memorat Horatius, eo^ood 
pcr Adriaticom, mare Cttfar Brundufio profedlut 
jPompeium inCecututfit: VideComment.Caefarf 
de Bell. Cirtl. lib. i. cap. %y, Sc feq. Hrlib. 3. 
cap. 1. & fcq. ubi hoc habetur. DiQaturd ft ak- 
dkat Orfarfoh ttrbt projieifeitur^ Brundufumqut 
ftrvenit. E% legioius Aodtcimf efuiratum omnem 
vpiire jujernt. Sed tamtum nanfium reterity 6fr. 
• • . . • gntvis autumnut itt Apulia eircumqu$ 
frundufium &c. 

35. ptcoUeavere eadet»1 Lucanut a, 714. 

Jltc priifiim rnhuti eivirtfaiegmne Netdus^ 

36. Sinee edret ora cruore noftro f 1 Vide fupca 
jflfmoc. ad V. 1. i|bi e Floro verbaluec retuli : 
felium intra Jtaiiamt indtft in GalHamf Hifpani^ 
amfue defiexit ; reverfuwfut ah oeeafuf totis virim 
hus in Epiro Thejfalidqne confedit : bine in ASgyp^ 
tumt inde in Afiamf rurfumque 19 jffricamt jpo^ 
firemo in Jiifpaniam remigravitt &e. 

37. Sed ne rdiBis Mujaprecaxjocis, ^c.] Ad 
feipfum convertitur Horaii^s .* Qtio ver^ progre- 
deris, mea Mufa ? ioquit. Quiove refricas ob- 
flu£b ««ftneia ? £t cur ab inftituto recedimus } 
Nf reli^iit jocis mibi familiaribus» & cantilenis 
facetis ^ amaTorii8,ad gra«iora pariter ac triftio- ^ 
^a 4^/)e^amu3: Ergo tenuiores potius ipodolot 



atque jo-olaria carmint more nofliDCoikfedeinQr, 
Ceh^ leviora ifta mioot i pericuio tradabiauis. 

3S. Cea munera n^eniie.] Luduofoa veifus ve« 
lut inditos ^ Namia Dea ; de qoa CoeL RlKMiig, 
lib. 29. cap.^. vellugubrecarmen, qood primua 
iiAPexit Lyricus Poita Stmonides, e Cea infdS 
oriundns; qux una ^ Cycladibus eft« Ovid* 
£p. 20, i2a. 

Cingitur Mgeo nomine Cea mari. 

Doricam-ille fecutut eft Diale^m. Quiat3; 
lib. 10. Cip. I. fic habet: Sinsonidet tenuitf «/i»- 
fuijermoneproprio, & jucunditaee fuadam cm» 
mtndari pr^teft s preeripua tamen ejut n co mm o 
vendd mijeratione. virtut^ nt fuidam in bae aum 
parte o^nihus ejujdem operit auSorihus prseferoM^ 
Hoc idem tellatur Dionyf. HaiicarnaC Rdm 
Si^idas Stcfichoro poAeriorem, Melicerten cog- 
nomioatun^ ob foaviratem -y Threoos, Encomias 
Tragflcdias, & alia faipfiffe, &c. Meminit & 
aherius Simonidis Ceii, qui prioirts fuerit \ fiii^ 
nepos, tc fcripfctit quaKlam ante bellum Pelot 
ponnefiacum. 

Neenia,\ Ex KoB. Marcellocarmen eft in- 
cooHitum,quod mulier, di^a praefica,exhibithit^ 
quJbiis moituis propinqV' non eflfent. £x V«r- 
rone 4. de vit^ populi Rom^Miiy ad dbias fidet 
cantari folebat. Cic*deLeg. 1. n. fii. Honora" 
torttm, inquit, vtornm Uudet in ^oneiane memo" 
rantur ; eajfue ad cantus & tthieintm pfjeftaneur^ 
eui nomen Neeni^ : fua voeahuto etiam Creeci 
eantus lugubrts nomtnOnt. 

59. iaeeum Dion^eojnh aarro.] Dionca w^ 
dalemur carii^ina,4deft, Amaioria ic Vener«a, 
ut dixijvel fortafsein honorem Augafti, ^uidtio 
cit genus a VcDere,cujut matrem Diooiem cele* 
brai Homer. ^liad. 5. 

40. LeviortpfeSre.^ S^lo mediiocri, PoUtt 
quidem fubHmir& heroico ?rrfu. Tragica deicri- 
bit i flos autem lcTion d^t caneie Lyiica. 



QP? 



CARMINUM LIBER 11. 2. 



«05 



ODE II. Ad C SALLUSTIUM CRISPUM. 



Dknti^um ninpoJJifJiojfedconUmptus aclaudabiUs ufus beatumfacit. 
ULLUS ar^cnto color cftjj avaris ' 



N__ 
Abdfta^ teifis, initnic^l; 
-Crifpc Sallufti, nifi tempcrat^ 

Splendeat ufu. 
Vi?ct extento Proculeius aevo, 
Notus in fiatres ani^i^ejn: 
Illum aget penna aa| 
Famaiu^ 
Latzib regn^ avidum domando 



f.5.] 



Sala/H Crljpe, qui mr. 
faris iamiaat trrris avarit 
conditas, taxxk fecania no» 
bahit uUum fpltndormf nifi 
ufufulgtat moderato, Proeu^ 
leius vigohit aetatt frorogratap 
confpicuus ob animum erga 
/ratres fattnmm: Hlnnt^/a' . 
ma perennis vehei ald dif" 
foM re/ugtente. AmplinsJo' 
minakeris, citpidm vkctnda 



..qn. i idem qood fupra Od. i. lib. i. 

I wNulhts argento cohr eftj&c.] Si qoid habct 
peauiia nJcorify id onine mucuat\)r 1 it€to ufu. 
(^npropter, O Sallufti» jureiniir.icusesiit» qui 
op^ fius ternp infodiunt & abfcondunt» auro U 
acfeBfODon utentes, quae tamen lunt dantaxat 
>d ufinn Xi&z, Ariftot. £thic. 4. 'O 'VXiMf 
fiarm xi^oifAm» Cyrus apud Xenopboot. 
Pecmm utanvu, Nam in ttrram fatit fit cor^ 
ptra dtfodiy cnm qnifoue dtem okierit. Cafliod» 
l^ 4« Epift. 34« Dvvitis a^n vena/milis efi 
rA^^e ttrra ffi jaceat : ufu crtfcit adpretium* 

t ^* JUii^e, jAXii legunt ahdite^ Sed quorfum 
tantaeade icdlooe cootentio, chtn par uCrioque 
fekfiitaonatnra A^itte vero feu infodinit \ 
nauua, Cn in cavernis & rerrae latebris, ab bo- 
BwAot avaris^ th^lauios ut plurimum deftiflbe 
cafbdieBtibiis* 

ItfMidr.] Lamim, (c per Syncopen lamoa, 
ilwlflaeUaf bradta eft Teu crufta exilisea auro, 
^r^tttOf atk>ve metallo { pooitur hic pro pecu- 
^ Soot qui potent ailudi ad v£« Salluftianum 
jflpino traSiu a Saliuftio primum 
plio» lib. ^. cap. 2* Argeotum in 
I iemri pridcm ibiitum innuit Seneca 
ie Viti Bca^ cap. 21 . Ccribens $ Sttculum illu^f, 
^moCtnflffhm crimen trat, pancte ^rgenti la» 

\ ). Crifpt SaUfffti-} C. Salluftium Cri/pum 
RraaRomiHorum faipioi^ inteUaere badleT 
nmotm^ fere pc^ Acronem in^erpretes : ve- 
runWoe Torrentius temporom ratiooem haud 
caQacntieittbo^oratos eft. Enimvero de rei^CuCQ 
ia BcgBQfl) Phmte mox Horatios } quod aliquot. 
pot A^acam vidqriam annis cootigit. Noi| 
isioBrfisipta eft h«c Ode «d iilom Salluftium» 
^ &■ wierat quadrieunio ante ABiacum bellum, 
$ciU Euiebio io Chron. Quem igicur hic com« 
fdiv Uocatias ? A^i^ cz Anaal* 3. Coracl* 



r 10 N E S. 

Tacit. Crijpum tqutfiri ortum loco Sallttftint 
rerum Romanarum fUrentiffimnt anShr fororis 
nepotem in nomen afcitnt* Huoc igitur Uudat 
quod avaritite fordes averfetur \ folerter autem» 
occolte, ac velut aliud agens docet (quod infim 
deciaro) ne impingat in majoris avunculi vitia* 
Is enim inter ailia, ut iurco, popinoy A deco&or 
noucus. Vidc Sueton. de iiluft. Oramii oa^. 

/ yivet extent^ F.roculeius eevo, ficA Kon% 
quam peribit aot deficiet memoria viri liberalitatB 
& pietate confpicui ; qualis ProculeiuSy iile Ro* 
roaous Equet ; Augufto fic gradofut, ut ei $• 
liam nupitui dare meditatus fit. Sororem ha« 
bqit Terenttam M<rcenatia uxorem: fratxtt 
aurem Sdpionem 8c Muraenamy qui Pompdanat 
fecDti parceSy vi^ris Ccfuis oftenfionem in- 
currerunti poblicatoque pacrin>ooio ad inopiaai 
reda£H« ^t Propuleius iis itk. velut patreii\ 
exhibent, dlvisa, quse fua erat, hiereditadt 
paite» qua viditar^nt ^ fuftenUrentur» recoq- 
ciliationrm Infaper Sc veniam procurr/ic. Vide 
Dion..iib, 54. PluUr^l). in vita Antonii. Piin* 
iib. 7. cap. 45. 

N. Wum agtt fenna^ ^c,} Tradocet fann 
nomenProcuieiigloriamqupadpofteros; PennJt 
av«ruMX«/o/i^i, AuoqiBamfii^oIvendacelebritate^ ■ 
Si9 alibi, Culp0ri metuitfides, id eft, cavet cul- 
pariy ica uc ounquam culpetur, Quintii. dcclam* 
6. ' Jn Jpfq fftra fublimtm pennata virttu feret^ 
Sidon. AppolDnans Kb. 8. Epift. xi« Eumjnra 
ceuferespoft Horatianos & Pindaricos cycnos,gla» 
rtapenn\s tvt^tufum* 

9. I^afiuf regnet, fiff.] Co|iiai. Tpcic. lib. 3. 
A(uial, de C. Salluftio Crifpq : Jlle qnanqnam 
prqmtto ad capejindos honoret aditn JJJaanaitm 
temulatus, fint dignitatt Senatorid mufto» trium» 
pbalium coufnlariumque potentid anttiit : diverfug 
i v^erum iujiitutt, ptr cnUum (^ mundittat 

^piritus^ 



io6 Q. HORATII FLACCt 



wuntem fkim fi Lyhiam sd*- 
das loM^tnfuig Gadiiu», atqme 
tim Jubjicatia' MhiaCanhd^ 
gom S^a bydropifajihi /ar- 
giau imp^avefcii, nequ* fitim 
€MMtfiit, ionte h vinis oeig9 
tmalif & aquea ngrituda pal" 
lente eorfore defettatmr, Virtus 
fefulo djffemieMS e num oro fim 
tkiim oftfmupt Fhraatem» 



Cxadibus jungas, ct utcrqi^Poenu s *^ 

Serviat uni. ^^&^ T 
Crcfcit i ndulgcns fibi dirus hydrops^ 
Ncc fitim pellit, nifi catifa niorbL' 
Fugcrit venis, ct aquofus a^^cj^ 

Corporc hnguor, 
Kedditum Cyri foliQ Pbraatem 






ANNOrATlONES. 



eofiSqne & affiuentii lusn prcpior, &u Hiinc 
itaque monet Poeta, ambitiooem froenare, avi- 
^nm feu pecunix feu hnnoris fpitituin domare, 
gloHofittl efTe t^xMtt dtflitis regiones ftkb jugum 
mtttere. Ut ergo Salluftius ille prior qoanquam 
Numidiae pra^edluay nequaquam iade beatior 
fuity Ac oec pofterior ab ipfoadoptaius, quamvis 
Libyiam Africz, & Gades Hifpaniae provincias 
domet^ non proiAd^ felix habendus : etfi ei uni 
Jerviat ac fubjiciatar uterque Poenus, utraque 
Cartfaago, Africana quam Dtdo, Sc Hifpanica 
^uiffl ABrubal condidit. 
/ 1 1. Gadibus,] Gadira Ptolemco, Gaddir feu 
b«dir apud Pcenos, hodie CadiK infula Sc urbs 
Hifpanise Beatics a Tyrit condita. Ferrar. 
Tmtnfa^^^uwfiyafhtfetfTerracorvix. Eoftath. 
in Dionyf. Veriorcm tamen etynoologiam ex* 
pifcatus videtur^ qUi (tc canit : 

Gadir trima fretnm Jolida fuperemtnet arce^ 
Amthtque eafut gemit6s injerta colunmh, 
H^fc C^inujafriui fuerat Jub nomineprijto s 
Tdrfeffkmfue debiuc TyrH dedere coloui» ■ 
Batbare^ fuinetiam Cadts banc lingua frt' 

ft/kntttt 5 
foenusfuiffe foeumGadir ^rocat unSfueJeptum* 
I^m teftator PHn. Ib. 4. ofp. 12. & Hefych. 
TnHtfHy inquit, Phoeiiicet vocant td vtfi^ay- 
fUtTA, Jepta, 

'13. Crejcit induigrns fbi djhls bydrfpSf ^f.J 
Tinta (imiHtt/do, quam eleganter adhibit Poeta, 
at-fine apodofi, ut aliaS faepe. Hanc vcri» fic 
licet fupplere. Hydropifis non curatur, imo 
in^tarur aquarum potu : fic avaritia Sc cupiditas 
augcfcit, nedum I^tiatut. opmri accelfione. Jn- 
venal. Sal. 14, 193.« fi^i^iA^^-" 

Crefcitamornuami^fuantum ipjdfeeunia crejcit, 
Ovid. Faft. I, aii. 

Creverunt & tpes, & opum furioja eupidot 

Et, cum pcjideahtpiurma, plura ^olu^t* • 

Sie fuibns intkmuit JuffufS venter ab undd, 

Sluo pius Junt pctee, plusfitiuntur afuie. 

l/y^rf^i . ] Mctony mia pro hydropi c u». N Cmen 

i Crarco t>^«;, aqua hi^m^, morboi, Latinis 

aqtta iniercos j ejus nonUna fpecies : leucophleg- 

matian indicant hsc voc es : Afnofut albo Corpere 

lisnguor.'] quando nempc corroplo jtcore, vel 

fpHuie, ooncoirVettiturchyltts in faogoinem,'fed 



humore aqueo replentur ven« aliaque mlnon 

fp»ia corporis, quod* eo morbo albeicst> Ceel. 

Rhodig. lib. 2^. cap. 3« Hydrepifeps tertiamffe» 

ciem Ceifus leucopblegmattan vccat : nos aioam 

pituitam dicere poffumus, inquit, ix* ubi & at* 

feraa cjot mod>i fpecies, vafiafque «(&dioDes 

liis^ juxta tc doAe perfequitur, Pariter&- Sain* 

monicus rite canit : c4r**.^»»/5y 

Corrupti jecoris vUio veffplenis, acerbn^ 

Crefctt bydrops t aut cum ftccatee fehremeiuVM 

' Atfue avidde fances gelidum tras^e lifuorem^ 

^m iympba intercus vitio gljcento tnmefdtf 

Secemens nfjeram proprio de vijcere peHem, . 

17. Redditum Cyri Joiio Pbraatem, ^r.jVt 

porrooihndat non eot omnes regnare, aut beitoi 

eftle, qui populis prsfont Sc imperant, aftert er- 

emplum Phraatis, qoi licet in regnum fit refli- 

tutus, tamen quia fceleribus inquinarat Ide, 

' minime cenfendu^ in beatorum numero. Atqoe | 

' hinc vinibtis documenta inftillat Crifpo, ne 

propter fummam apud Cseiarem grattam, plufcQ- 

ium fortiinae credat, minut autem virtuti innl- 

Utur. De eo Comel. Tacit. Anoal. i. SaB*' 

j9ius Crifpus partietps Jecretornm, Gfc» Lib. 2* 

TBerius ancipiti eura a^rafius pofiremo dat U' 

gotium Sailujiio CrrJpOf fcilicet coercendi C^ 

mehtem fervum Agrippae nnmSne habituquesf-» 

fumpto res novas molientcm. lib. 3. at.SailBj- 

tius imoiumi M/ecenati proximusy mex preecipnait 

cui fecreta Jmperatorum inniterentur | & «w- 

fciendi Pojibumi Agrippet confcius ; eetate pro^ 

veffd fpeciem magis in amicitid PrincipiSf faam 

vm tenuit, Jdfue & Maconati acdmefat fatt 

potentt^ raro fempiternee, J 

. CyrifoTio,] Metonym. totum pro paite. Par- n 

thix regno, quod tenuit etiam Cyros fubj^ toto 

Oricnte. Phraatis hiftoriam narrat integram Juf* 

tinnslib. 41. fub fiaem. tatum Partbi^fecity in 

fudjath ouafifclenne eji rtges parrici^as baberif ut 

fceleratiffmus omniumf & ipfe Pbraatet nomuitf 

rexjlatuerrur. 'Jtafucftatimfuaf nol/et mori pO' 

trem interfecits fratrei fuofue trginta trueidat, 

Sed nee infiliis ctffant parricidia. Nam cnm injef' 

tosfibi opttmates propter t^duajcelera vid^et, H 

efjet fui nominari rex poj/et, aduhnm Jilinm inter' 

fici jubet , . . cum multa crudeiiter conjuiaret, in 

• exUinm d pcptiio fuo peltttur, Jtaque eum mogn» 

^ ^ Piflidcn» 



CARMINUM LIBpR II. 3. tof 



Diflidens plebi, numero beatorum 
Eximtt virtu';, populumque falfis 

Dedocctuti ^ijvX^ 

VocibuS) regnum et diadema tumih' 
Dcfcrcns uni, propri^cMue^launjm* 
Quisquis ingentes oculoj^^Bo 
^ Spe^t acervos. 



tbrono Cfri refiitutMm\ stf9s 

rtjSl emendat phhemftdlaci utentem 

i J fermoney /ecurum prmeipatum^ 

20 & imperhm, atyue fpeeiaitm 

glorigm attribueni ei )Wi, qui 

cunoue grandei eumum reidu 

ocuUs intvetur» 



ANliOTAriOifES. 



tnfutfimtimai eMtates^ ad pofiremum Scftbas 
ftetiht fwige^etf Sivtbarum maximo aaxiHo iu 
rtpmm rtf&uaur, ^c. Phraatemtb Augufto 
nwtatvm alit lefbront. Vide Dioii* lib. 51* lic 
% Stabonemy &c. 

I iS. Nuatero beatorum,'] Verfui hypermeter, 
c^iittuBa rylUba, ad fe^oencem verfum perti« 
MC Exium mrruu Beatum plebt impsrita vo* 
cet lc dicat Phr^atem, qoi^d regno potitor \ at 
mrtmn aliod omnino decernk, eximit enim & ex» 
poagit, e numtro beatorum rceleratoc qoofqoe U« 

Ot 0pWtOt<K« 

• 19. PtpuiumpiefaifiDtdceet uti f^ocibus. ] Lu' 
lont * uragity uc errorem hunc pkbis eaco^iiity 
faodim^iique ob ea exiftimatur ac prrdicatur 
keatBs: Stoicom vero dogma aflTerit, ^a/iraiyd^r. 
emnm bemtum efe^ regemf &c, ipfa enim virtus 
fnpriam fibi laurum Se gioriamy proindeque tU" 
mm Sadimi reguumfuef veram deniqoe ^icia- 
Wm d defirt unif qui ope« coniemnity oblatKque 
aari argraliqoe acervis adeo non movetur, ut nec 
ecukMawvcfat. Sic Curius Samnitum & Pyrrhi 
^fkcfitdooa. Pc ^t|olib. %• Odi 12. v. 41. 



^l^OcuIo i*rr^0r/e.]RedisoculiSy non obliqult» 
fhabis, invidis^ adeoque non rarpe ad^d quodcoo^^ 
cupifcitor» retortis. Graeci, *0pd»7( IfXfjMf^ «r^- 
^xlargiv.Ov.Met. a.7- 6.defcribenslnvidiam»ait^ 

Nufquam re&a aciet 
Facit ad rem quod Nonius Marcellus in Tooe 
Strabonetf refertex Varone, mtft hta^X"'^ Multi 
enim fui /itaina intraruut integris oculit,flrabmiet 
funtfa^it babet quiddam enim iXitvCMtif proviH- 
cialisfsrmofttkt uxor. Lvcil. 1. 27. A'»//r ar^ iuvs^ 
dercy nonfifabonemfiert f^epiut Jertciit me iftoruut* 
Vel, oculo irretortOf id eft, afpedu fimplici, nec 
iierato ; quod coniemptum indicat, fenfumq^ 
noftri Poetse plan^ anequitur, fine tot ambagi« 
busy quihus non rar^ interpretes auQorii fenten« 
tiam mvolYunt impediiintque, dom expedire 8e 
cxplaoare fatagont. Vox tamen (t^MtM fpeSat^ 
aliqoid amplius innuere videatur \ eum nempe 
qui ingentes acervoscontemplatur fixiS) immotisy 
conftantibus oculis» aut auri fiilgore acies oculo* 
rom non prcftringatur, aut retorqueri ac refledi 
cogatnr. Seneca beatum aiTerit cui nou magu 
aurifttlga*, ju^m gladii perfiringat ocuUs» 



DDE III. Ad DELIUM. 
Hk §iverju frqnp^ nec profpiris ixUUi dibet morituritSy fed modirati latari. 

Jnfer ad-verfa pariter 9pr^ 
fpera fude atiimkm etqualem 
cufioitre a lajnniienti gan£a 
maderatam, Deli m»ruurt% 



7 r?Qmm\ mpmerto( rebus^irij arduisf ['^9] 
^JLL Serval-e menjtem^ non fecus}in bonis>( 
A1> irtblen^ teirfp^am^ 



Jf^^ jlNNOrAriONES. 



Ifetrum idem quod fiipra Od. 9. lib. i. 

I. ^fuam.} Nec fupeibia daUm in fecondis 
i^os, nec morore fradam in adverfis , Ariftot. 
^P^ f^fiiKt «TtfX*» fAtya>ii^X'*^f ^ui 
Tr- c. I, E^.riyid. aotcn monei ; 'Bilc» ««»- 
-T"» Wftnm iitirflu Tirri ^r^ v, t» rvfAnlmtorrek 
f«4 v»X*^a«TwCt Primwr. tmnium fare decei tajus 
uSper^ot uon gt%ri exeipere, 

J» Ab inloifxti ttmperutam La*itid»'} Eftenira 
teoi^aotia commofonum omnium moder^rix \ 
fis tum i Ubtdixe s-^/octtp tum tnfolnti alacrititi 
2 



gfftire uonJStiat, Cic. TufcuK 5« o* 42. htalmt 
non reaot imfetut animi/irma ^ moderats domim 
ttati: 2« de Inveni. n. 164« 

4* Aforiture De/i,] Qupoiata inaluaabilia eft 
fati vis mortifque neceflicas» ceri^ non decoc eom 
foperbire, qui fe novit mortiobnojCium ; (ed.oac 
debet animo cadere, cum ei quidpiam homanilte 
accidit t qoique homaoi nihil a fe alienum eaif- 
timaty is proliBd& atquus eft» 

DeJi,] Fruftraquidam Aul* Ot/iium bSe eMOm 
ninifcitor* lattUigiivlut ctftc.eft <^ Ddhis 



ipS 



Q. HORATII FLACCI 



fvt trifimfnnffr tgtrit vitamt 
Jro€ ge9h biduftru in ftrnu 
blbens Fsltrntim rtCMoitiorii 
tihirt, rttttmhnt in btrha ft' 
motSy uki uUapinm & candUia 
foputmt gaudent umbram ramit 
gunjtmgire b^fpitlbut amatnam, 
& 0qita /alient clli^tio nitittir 
shto ptrfiuere, llluc trina & 
mwfuenta df <valdifiuxot rcja" 
Tumfioretf gratot tamen, af- 
fartari cura: dum finunt ret 
sc temputt & nigra fiaadna 
tritim iororuwt* 



Seu fnceftus o mni tem pore vixeris, 
Seu te in remoto gramine per dies 
Feftos reclinfttum bearis 
Interiore not^ Falemi ; 

Qua pinus ingeijs, alb^que popuhis 
Umbram hofpitaiem confociare amant 
Ramis ; et obliquo laborat 
Lympha fugax trepidare rivo. 

Huc vina, et unguenta, et nimium breves 
Flore^^gicenae ferre jube rofe j 
Dum^^**et aetas, et fororum 
Fila trium patiuntur atra, [ 



V''l 



10 



l6«l 



ANNOTJTIONES. 



ipcl D( llios, %a!\ pnmam fubCaflii rotliuvit fignU, 
«b hocdeiade transfugit ad Anronium, Untaque 
apud eum gratia valuit, ut Cleopatram» quod 
Cai]5um in bello juvifle accufAmury judicium 
liibitDram peripfum accerfiverit: Plu'arcboceAe 
in vita Antonii. Is demum rebui fuis maxime 
Hudens, paulo ante bellum Adtlacum relido An- 
tpnio fe contulit ad Auguihimy a quo benigne 
cxceptus. Catfaris familiariute opibufque floruit. 
Yide Dion. Plut. cit. Sen. &c. iu fentit Tor- 
vent. ac Theod. Marcil. contra Cruq^. &c. 

5. Stu meejiut omfiif ^cj Quandoquidem mori 
aecefle eft, nve moeftui Tixeris» tivelaetitix te de- 
46rit ^ juvat, dum licet, indulgere genio, neque 
praetcrmittenda aetas £c occa (iovolupUtibut op- 
fortona. Ergb inna & ungutnta afferrijubt, &c» 

6. Inremottfgramine,] In loco herbofo ab ho- 
aiinom frequentia ac tum(i)tt) fepar^to. . . 

Ptr dim FtfiM,"] Qtnbos feriari inpenA^fque 
lattari apud veteves inftitutum era^ 
' S. Interiort notS Faltrni,! Epulando cum ami- 
cit^ if. animom exhilarando exquifi(iifimi vint 
poto, quod quidem in cella interiore c«ndi fole- 
bat: qood erat autem minoris ptetii & quotidlaiio 
«fui deilinattup, pagit ad inanum ponebatur. 
Porro vini cadis infcribi folitam epi^phen ac 
titulum» quibus ^oo loco naium. qyoque temport 
conditum effet, maxime per nomen Confulis no- 
tabatur, nec fciolis latet. Jndicat TnlL iil Bruto 
%%6, Si juit Faltrno vino dtleSittturyftd to ntc ita 
moa^ ttt pr$ximii Confuiibut natum veiit ; ntc 1 ur^ 
fut ita nmoro ut Opimium aut Amiciam Confulem 
fuetrat, Atfui cee notm funt optimee, Credo : fi4 
mmia vetufiai ntc habtl eam fuam qutenmut fua^ 
witattmt ntc ^jamfank intoierabi/it, Vide Plin. 
lib. »3. 6. I. Nos etiam pridem annotavimus id 
Jvvcnal. Sat. 5, 33« 

Crat bibet Aibanit aUfnid de montibus, aut de 
Setitutt eujut fatriamf titu/umfue fentHut 
Ptl^ighMifa ^t^tfitJiiV^int tefite. 



Hic itaque nota interiet ezcenentiafD vinlde- 
figoat, feu ob vetuflateroi feu ob patriam \ vcl 
utramque. 

9. Sluipinutf dTc.] Defcrlptio aaiceni loct» 
ieu vtltae Delii pcramoBna. 

Aibafut populuu] Piin. lib. i6. cap. %%• 
Poputi arborit tria geueraf alba, nigrSf & pee 
Ltbyca appellatur, minmafolio, ac uigerrima • • • 
Alba /olio bicoloTf Jupertu canMcaus, injtriert 
farie viridi. 

10. Umbram bojpitalem eonfociart smam,} 
Ramis amsnter jundis, infertis, oonfoci^^ 
umbram prxbenc ac yelut hofpitiuia pvaot e<^ 
veoieotibus, fedentibus, epulantibut. 

i^. Oblifuc iaberat tympl>afugam trtpid^ 
ffvo.jl Ubi rivus fonorum edit murmur ob Av* 
quentiorem aquarum ad ripas & lapides coUifi- 
Doem & coDfli^um» quod obliquos & flexoofus 
facit alveus* 

IZf Trepidare,'] Q|u)fi ftrepitarc ; l ftre{u(9 
pedum fubito currentiuit) : unde fignificat metum 
^ittt Scfrfiiuare, Es non« Marcello. 
• 13. Huc vind^ ungittnta, (^cA Ifta ad l«ti« 
tiam adhiberi oonfueta, fufedocuiinus lib. it 
Od. 36, 31« &aKbi. 

Nimium brevet Jtortt, ^c#] Elcgani Egi- 
gramma t 

Quam longn una dietf eetat tam ionga rejanm% 

Sluat pubtjcentet jun&a jeneQa premit, 
Blpam modo nafcentem rutitut caujptxit BiUSt 



Hane ratliantjtru mefpere vidit t 

15. Dum ret, & ittat, ^f.J Dum Kcctper 
traoqoillum rerum ftatum, per juvcntutemf per 
vitse ufuram. quam largiuotur t^ prorc^C 
Parcsc Dehislib. i. 

16. Ftia trium patluntur atra^ &Cf]Ck^ 
Lachefis, Atropoi, forores t?es mortHiuO) vitam 
it fata regerc fuperftitiofic vcteribus credi» ; 
pf ima colum gcftare, penfutnque velut^aterism 
ylUC homlnum ; alietA ncre, at fta»en ducem 



CARMINUM LIBER IL 3. 



109 



Cedes coemptis (altibus, et domo, 
Villaquc, flavus quam Tiberwl|vit, 
Ccdcs ; ct extr uffls in altum T& 
Divitiis potietur hxres« 

Divefne prifco natus ab Inacbo 

Dc gentc ISEEp mSJfff^h 
Viftima nil miferan tis Orci. 

Omnes eodem cogimur : otnnium 
VcrC^ur uma, feriuJv-Q£yu^_/^r^^£ 
SofS cxitura, et nos in seternum 
fjdlium impofitura cymjbx. 



jSNNOrA 

(• itnini fed albnfDy pfoot Wma Tei ina]a dif'- 
pen&atvr ; tmia deni^oe filum abrumpere, vi- 
tc^ tcnninuiD definire. liinc nomen yel k 
ptrtkoda, ▼ita» vel a non parcendo per antjphra- 
ia. Quid igitur Scaliger in Horatium excandef- 
tit^ ^Qod «frtf dicat fila» ▼!!« lodfque feriem tra- 
heBf6»f ^tue caodida potiut, inquic iDe, dici opor- 
tuic? Ac emm Ov«d. in Ibin. 146. 4e Cldtboy 

Ifnt y iaf^flamiMa fulk mafm, 

Ef» wttrmfiU firontm interprctor fiia Parca* 
rB%^we«tne morti praerunt, ipfieque dicuntur 
ami^ Erebo ft No^ ▼idehcet natx, et TuUio 
4. de Natsra Dtntum, n. 44. 

17. CeJesc9emptis/aliii^t,j Tandem aroa>na 
riby MnHM, xdei opulentae ac fplendidx fuht 
dckKftdaac hsredi retioqoenda. 

tt*niris /rw«f.] AJIuit, rigat,httme^, cx 
l^iiciaM pm, la^at* Dixere paffim veteres /tf- 
^trtklavarg Noo. MarceU. Ennius. Ltrvtreta-' 
drpms^>^emjfcrd'tdam> Vlrgil.Georgic* 3.221. 

tmnt eter ctrpora JdrguU* 

II. JwoAkI U Argifonim prtmcis rex, flo- 
nit tenporibus Abrahse 8e Ifaac ejus filii, circa 
iaaoffl mnodi his millefimum contefimum. 
Yof^Mu^ 7. ▼•371. 

2t TMTti^ fibrima dtmut repetatur origOf 
bachms Acri^HJqme fotres* ■■ ■ 

23. S«^ D'm morwrn ] Slve tam pauper fuer!a 
■tiae Lixe, fine fbco, fine tedo, fub dio & aper- 
t« coto maTieas Ac cubes, nihilominus te pra:- 
dan Owv^ fuam faciat : a morte viOa*, ODcli» 
«Stin»? Platoni maaabcris : Vt9it bofti6ut viV- 
amgfnfrrifCitdtlwrf Fejittt. Ovii. Faft. i. 335« 

VtfHwiaf qtt^dex'rS eeeidttviffnce^ vQcatKr i 
Ufiikus amuts h^a mmen babct» 



Helitifues enimvero tandem 

ncmora pretie cmparata^ & 

ctdes^ V viiiam fuam ngaC 

• fiavat TiberiSf hinc dcfr.i^ra" 

%0 ^"> baires auttm fruetur #^'- 

bui in acervum a te congtftism 

Nulium dijcrimm eftj fi^t 

epultnius rueris amifuo «i 

Jaacbo orinrdus, five inop% at- 

fttc ignobJi dtfiirpe^ fab Jove 

_j,^- frigido maneas i perindc fiea 

L J viHima Phttmis nuiCt parctn* 

&^tL^ 26 ^'> CunQi locum in eundem 

comf/ciRmur, Communit agits- 

tur forsp tatde veicHh^ ex urnm 

„ prcdiiura^ nofyaenav'^fo tranf» 

"vebet in perpetuum fxiiitim* 

rlONES. 

24. Numijerantis Olrt/.] TuHius 3, ^ Nat. 
Deor. n. 43. Age perro, Jovemy ^ Ne^ummmf 
Deos numeras, Ergo etiam OrcuSf /rater eorum^ 
Deusj €t iili qui fiucrt apttd inferos dicmntur^ 
Achercnj Cacytuu Styte, Pyrifhiegetan : ttnm 
CbaroUf tum Cerberms^ Dii putatidi, Qwsm vcr^ 
nih i miieranrem hic appdlat, iliachrymabilena 
dicic Od. 14. feq. Virgi]. Georgic 4. v. 489. 

Jgnofcenda ^uidem, fcirentfi 'tgnt^ert matteu 

£ft tc Pioverb. Orco impiacttbiiior. 

25. Omnes Cidcm cogimur,'^ Ovid. ad Liviam, 
359- 

rendimus huc omnes: metamprtptramutadunam 
Omnia Jub ieges mors voeat atrafuas% 

Omr.ium verfatur »nM.]* llla nempe fatalu 
uroa; io qnam omn'um mortalium nomina A 
fartes conjiciuntur, vcrfmtur | arqw ut cujufqu*, 
notnen ie fors educiiur, ita & mortis praeda ci- 
iftit, fitiquc Ifgem, voleos nolens, fubic LJb. 3. 
Ud. I. v. 16. Omnt capax tnovtt urna nom*9^ 
Virgil. iEneid. 6. 43». 

Nec vtro bafinefortt dttt^, finc judlctftJes, 
^l^u^fitor ]\^oi'umam movet» 

27. Nos in attrnum exiVwm inipofitn*a cymhiB.\ 
Sors cdufta vitse finrm imponit, cx hoc orb« 
ablegat animam in perpetuum, atque ad infero^ 
tranfmittit, traducente eam pcr Acheronteni 
flovium Chaionte in fua navicula^ de qua Pro- 
pcrtiu», 3. 18. 24. 

Scandenda tft torvi pubfiea cym* afenis, 

vide lib. l. Od. 4. fe hujus lib. Od. 14. 

28. ExtVrum,'] Sunt qui legant exitinm. Ex- 
ules, inquit Non':os Marcelhis, dicuntur extr» 
folum. Vugil, Georgic. 3. 225. 

---I^gfjut ignotit txmlattrh^ 
Bt poft ▼. 228. 

, • , Regi:it exceJBt ttvitis* _ ^ 

ODB 



IIO 



Q, HO.ftATIl FLACCi 



ODEIV. AdXAN-THlAM PHOCEUM. 

^Tuilhttt ab nfme notd poffi adamarii 



^f^epbum Brifeis fl«- -f» ^ Aanthia rhoceu : pnus infoknSS-^f*^^] 

^it candore fuo : per^ Scrva Brifeis niveocolorc ;i^ C^^f^U^^^r^ 



Ne pudtat 
gere, Xanthta 
Acbillem fupetpum orijets au'- —- ' — --.,—..-.. ..^^*« . j. 

£iiia percuiit candore fuo : per^ Scfva Brifeis niveo colo rc j 
'^m "ilTA^^T" ^'^T" Movit Achilleni i 

Jihum pulcbrttudo capt^ Tec' ynr «^a* u t-i 

«k;^, licct ejus dominumt Movit Ajac^m 1 elainone natUfli 
jigamemnon^utxx inter ipfam Forma captivas dominum Tecmelfe I 
^sM^aaft!!'^'"^ ^"*"""' Arfit Atrides medio in triumpho 



S 



Sf iv iv (T r Ari N f s. 



Metnun idem quod Od. o. lib. i. 
1. M/r ancW^f fifc.] Xanihiam Phocetim 
PhyHidts geaere fervili natae amoribus itretitum 
coafulaCur HotaHus ; atque Heroum exemplis ex- 
pufnat eam vulgi opintonem, qu£ fervilem con- 
dltionem fic afpematur, ut Plautus Amphitr. 
fcripfcrit : ^em Jupker odity fervum hunc prt- 
funmfjcit : 8c Romani per ludibrium anciUari" 
olos appelljbant cot, qui ancillas feaarenlur, ac 



Brifes ; shduasmfuc JiRam regii BlppodmuBU 
Darci autem Phrygius ita dtffcrib.t jkbiBmi 
pe^lorofum^ oremenuflo^ membris v4Umibu tf 
magnity bene crifpatmn, clementem^ in armisant' 
rtmum, vuJtu bUar,, Jargum, dapfijtm^ ee^ 
wtp-teo, Br\Cc'i6empoTro/ormofam, aJiiJJaturii 
catsdidam, capilhflanf^&luolb^fuporciJm ju^i 
ocuru nMnuftis, corpore atfuan^ bJattdam,afabiltmi 
vereeutidamy animofimplici, piem^ 



diligcrent. Hinc dicaciter Martialit lib.'ia, S' Moviij^aieireJ^mnatumi&c^mc' 
Cpigram. 58. ad qucndam nomine Alaudam $ tyt citatus, Ajax, inquit, TeJamonius iter ui 

Ancilfatiolum tua te vocat uxor : at Iffa 

LeSicariola e(i .• efiisy Alauda, pares. 



2. Prius in^oJentem,] Interpretari quibui9aai 
placuit: nonanteafuetumamare: qaafinonme- 
ininiflcn! Deidamia* Lyiomedisfiliae, fufceptique 
« ea Pynhi, qui Tr. j« fatum adole^centulus 
implcvit. Vidctur itaque melius, infolentem vo- 
cari Achilem, id t&,ferocem\ fiquidcm ad Pi- 
tonesrcribeot Horatius 821. ita vult ut pingatur, 

Impigery iracundusf itiexorabiTts, mcer, &c. • 

^. Semfu Brifets, &c.'} Hippodamla a pttrc 
Brife 6c dida, quae, Lymefro urbe capta, in 
prspda partem ceflit Achiili viaori, coi poftea 
ab Agamrmoone crepta gravc pepcrit diflidium, 
qu^ Ttoj/te fitum lemoratum eft, ut fus^ cxpli- 
cui ad fioem Odct 15. lib. i. 

Serva.] Jurc belli /capta, adeoque 10 fervitu- 
tem redada. 

Niveo co ore,] Colore candido, qui in/ormo(is 
fpeaatur. Homenis Junoncm XfvxvXtvw, Vir- 
gilius niveoilaccrfos Vencris, Propertius niveum 
Adonin laudat. 

4« Afovit.] Ita quidf m, ut ob eam fibi crep- 
tam a bello refcJTcnt, vixque ut alib- dix mus, 
reditrJt. Homer. Iliad. 2. Ovid. Ep>ik, 3, qus 
ell Brifeidis ad Achillcm. V de & D ayn. Cre- 
tenfem lib*2 ubi lcnbi. : l.ymejfumab jicbille 
paucis diebut pugnando ca tam : & p^opere inde 
muuguatam tedafum^ Lelegum uriim, ubl rex 



\ 



Pbrygas toufHrtit, ingr^ufyue em^um rtghnem, 
Teutbrantem domtnum locorum foJitarie certaimm 
interj^ctt, ac poft paucos diet expuguatS atoue in^ 
cenjadvttate, magnam vim preeda trabit, ahdn., 
e^niTegmefautJiJiamregis. Etpofy^, jfjaci 4 
^€g,a Jaborum ejusfacinbra^ Temtbrautit JlBam 
TegmeJJam concedunt, Gneci nerope, reliquaio 
prapdam inter fe partientes. Dtres ilem cit. iti 
defcri bit jijacem TeJamonium nfaJeutemf nrutecM 
capijr,s ntgris, in boftem atruem, Otid, de Aite 
Amandi : iib. 3. v. 517. 

Odimus & mmflat t Tecmejjam diUgsi jRaau 

. . . & T. 523. 

Scirtcet HJaci muTier meejljfima dixit } 
Luxmcai i^^qucfoleufoerbaju^are^eu 

7. Arjit Atndes, &c.} A^amemnon Atm tt 
Aeropc, vel Pliftheiiis, ut faibunt «Ki, filin^ 
Myc€narom& Argivorom rex, Graecomm io 
«peditione Trojana fommus Imperator, in hb 
urbis excidio, D>ed:a in viaoria, Ca^&ndrae Pri- 
*"lL?!'* aniore inccnfus capt^qnc, jn pracdc 
paitem eam depopofcif, qu« tamen rapti ab 
Ajacc Oilci tc vitiata fuerat in ipfo MincrvS 
tcmplo. Hinc Viigil^ iEncid. 1. v. 403, 

Ecce trabebatur pajfls PrumeTa virgo 

Criuibus i tempJeCafindra,adytiJque Mimermdtt, 

Diays Cretcnfis, llb. 5. Priamus adarma Jmns 

«y*^'V, Cajf.ndra in adem Aiir.em,r,mu1tique 

ad reiiqtat Deerum templa . . . Cetreruis Caf 

Barbarae 



CARMINUM LIBER 11. 4- "i 

Baibarsepoftquam ceci^^tiiniis 
TTj^oAriaorCjrCt adcmgHS fieaor 
Trriidit ftfejviora Xx^t. «r-^ 

^ Pcfgftna Graiisv 
Ne(cias an te gencruin bcati 
PhyUidis flaTac dccorent parcntcs ; 
\ R^um ccrte genus^ ct Penates 
Mcerct iniquos. 



[.65J 



f^taqum PhrypM cehtrta 
lA fpg^^ TbiJ/itieo viSorg 
fberant, HeBorqm mtgremfieas 
perUjis Gr^tit dimifit Trtjam 
gvtrtifanlm* ^dj gemerw 
tiht tmrea Pbyllidis farentet 
9fittl*ati duui aferant f Origu 
frt^tSo rfgia dl| & quj<kai 
iufiftot PiusM la m eu tat ur* 



15 



ANNOTATJONSS. 



JhJrem Jjax OHu >Jden Miuero'iecaptivam ah 
frabii • . • Jgamemueui Caffandra datury ^- 
fuv (jwifrnua e^ms^ qmu palam dtfiderium 
/sttrtiurf difmulare ue^urvtrat. Daretjamdt* 
refcrt Caftudram medieri ftaturdf ere rttkudtf 
rmfmifteulitmicautibmtfuturorumprafeiam: 8c 
fmiu poft» Agam emm u em alhe cor^^ magnum» 
meabriivaiemtbmffreuudum^prudeutem, uobilem, 



0. Barbanepefifuamcuddereturuut^&ei\ Poft 
VtaH ac proHiotot Trojanot ab exerdta Grae- 
coroB, mazime veri ab AchiUe e LariflS urbe 
TbefliiUc orhifido. 

Bmbara.] Hoc oomuie vocabaotor a Grsecit 
oaaet atJKgeoCct» imprimit aotem^Phryget U 
TftfBoi. Patet ex Didy Cretenfi paffim. Pla- 
tncb. bt andjenait Poetit, difparitatem Graeco- , 
nAftTro|aooramcommeroorans/aitt Proba^ 
lam i/t Crectrmm provideutiamf fcraciam veri 
Berbunrmm^^tkfam i 9e paok> poft : in potefta- 
teabottom Trojaoot Tivot comploret Teniirey 
Acbaorom Ttr^ neminem ; atque i Horum noo - 
adkt fwfte hoftibut AippHcet, ot Adraftum, 
AatMnachi fifiot, Lycaboemy ipfumque Hedo- 
rem, ^ AchiUem de fepultura exoravit : horum 
*eti, neBiaem t ^ld Barbarorum fi JuppTuet 
e§t it ceufiatbut, V fuuauittere fe ad pedet \ 
Cr^emum autem vhfcere dbmcauttm^ aut occtim' 
krtf Me. Ita^ vox Barbarutf aliquando ni- 
tul afiud fiNUK qoam extraneut & po^nut. 
Vide Toroeb. fib. 6. cap. iS. obi ^Turcol. i. 
B> tj, terba ifta, A/Uute ope barbaricd, de Pri- 
iBH^ * rcgoo PhiTgum floceote, beoe interpre- 
tgatf &C. 

la neftlo viBore.'} Quaoq«am 21 Paride 
jaa iBCeife6hit eratAchinei, aotequam Tro]a 
capeMv» it tamen ttOi TiAor dicitur, fine quo 
cifi atn pocuiOety ita voleo^bot (tidt. Vide 
fib.i«Od* 15. io fioe. 

Ai^Mut Beffor Tradidit fiffit, &e.} Poft- 
qoaoi Si AchiUe peiemptiy Heaor, adeoqoe 
! TitfnitaiaDpcat vduti luat clypeot, qui folut 
! ttboie tc vittace fiognlari Qrccot terrcbat, ex 
HoMo, tHguJMtJhmtellium, Seoec^ Troad. 
inicio, Etpofteadiprotc^atficlagetinteritum: 
CtkmmpatrUttmmrafatonaUftupretfdiumPbrf* 
libut, tumanuerat, bumerifque,tuis Jletit ma 



decemfulta per aituot* Tecum cecidit: fummttffua 
ditt Hefforil idem patrittque fuit» 

1 1. Tradiditfijis leviora toUiPergama Graiii,1 
Sublato fciiicet He^re jam capi ereifriqaa 
Tro]a facile potuic l Grzdt decenoali quamvio 
obfidione fdris. Virgil. ^aeld^ 2. v. zoS, 

Stepefugam Dauai Tr9j£ cupiere reHai 
MtHrif & IngofeJJi difcedere bellt. 

EtiEneJd* 9. v. 155. 

•^^-Decimum qutt difiuTtl Htffor iu 



Leviera tolli.} Traoflatum ex ultimo Iliadot, 
V. 043« ubi Priamut fic alloqnitur Trojanot de 
tmiffb Hedore : Jopiter raihi dolores dedit, fi- 
lium ut optimum perderem : quod Se vos fentie- 
tit. Deincipt euim Acbivit facirtoret eritis tolli 
eo mortuo» ^Pnlrtfoi yuf ftiXXov ^Aj^amcu iu 
latc^ uilfu Ti^iarr«c imtAfOt, 

Pergama,'] Arcet crant Trojame ex Scrvio i 
fynecdochicot Trojam ipfam fignificant^ 

1 3« Nefciut an tt generumf &e,'\ Per Pfolep- 
fin iogeniot^ occupac Horatiut id quod objid 

rterac^ pudlas ante memoratas llcet captlvat» 
regia tamen ftirpe ; non ita vero PhyUida ; 
refpondet igitar) An vero quis eam humiU 
fbrte ac genere ciedat, quc tam nobilem prcfert 
iodolem? 

i6^ Jtegium certi gertut,'\ Hinc igitnr bonoa 
tibi ^Mecut accedat» fi tdem tibi defpoodcos j 
ejufque paivntcs/amUiam toam iUuftrabunt po- 
tiu9 quam dedecorent. 

Peuaus Mteret iniquot,'] Sententiam hanc vul- 
g5 juogunt cum prsecedenti, eo fenfu : PhyUia 
certe cum fuam dolet vicem, regio fe ortam ge- 
nere iamentatur ad (ervitotem redaftam, inde- 
quc Peoatet accufat, qui tutelae fuse fidentem 
tam miierumin ftatum labi permiferint. Placuit 
tamen interpungere, atque fcntentiat ieparare» 
non fine aliqua venaftate, ut vifum eft. Suut 
tamen fit honot antiquitad> Leftori verd j^i- 
candi jut atque arbitrium. 

Peuatet,"] Qui dlcaotur, Macrob. lib. 5. Sa« 
tom. cap. 4« fus^ docet. Hyginus Deos patriod» 
alii dooaefticoa, quibus in pirnetralibat docnU 
litari folebat| interpretantur j dii etiam aliter. 

Crcdc 



iia Q:^ HORATII FLACCI 

Su btheimMmiiifiBti dip/e» Ctc^t noti illatn tibi de fceleft4 
turfimstregigwifetuifi. C«. Sic lucro aveifam potuifle nafci ^ 

teAm ifUuBus Uudo iruchis, * MatfC pudcnda. 

I? -^^" v'/;^ '^*Sn!^. Brachia ct vultum> teretefque furas 

ilbus. NeUfufpeBum buhere -_ , , _/ >- r • • 

m^eujustetuif^u^teaa. Intcgcr laudo, Fugc fufpican, 
vmn iu/lrum/uire. Cujus o£tavum trepidavit aetas 

Claudere luftmm. 



39 



^"^^m^it^W td^^se:^ .^^. 



17. CreJe nen illam tihif dlff .] Neqaaquam 
credenda cft e fiece plebit iila, quip nibi) babet 
fordidum ac vile. Plebejfle animae lucro fefe ven- 
dunt ultroacfponte) meretiiceiinprinnisiofidae 
ac perjurae» ludri vero perquam avidae. lib. i. 



SeiHeet expef^us^ ut traJat mater houe/hsf 
Aut arm morety fuam quo^ hahet f utilefern 
Filiolam turpi vetuise frodutere turpem» 

22. Integer lauii.^ Catenimy O Phooeo, 6 

Od. 35* yulgus injidum & meretrix perjura, At laudo tuam illam Phyllidem, noli me «bitian 

Phyllis mimm quantum,/Se/^/i<y tum quseftui te fpecie iliiui captum. Juteger cgo caftulque laodo 

tuero averfa, Honeftam igitureducatjonemge. hracbia torofa & candida» v«/tjn0 fpecioTumi 

nerofua animufl ; nobilia autem inftitutio orlgi- furas teretesf totamque formofam. Itaqae ne 

nem haud vulgarem indicat certe Sc arguit/ zelotypus indt fias neque fufpicetis livalein De 

De fceiefld Piehe,] Vel impura & fceleri pra- tuum quoquo modo efle. 

VifqueafFedtionibusut plurimum obnoxia) vel, 23. Cujus offavum trepidawt Mat Ciaudert 

jnfortunata, 8c paupertatis incommodis ac ludi- iujirum*] Nimirum deferbuit ardor ille prltsut 

briis damnata, velut Sc confpurcata. Hinc noa adolefcentiae, nec ita me jam, ut oUm, cnidat 



abludit quod Plaut. Moftell. 3. i. i. fcribit. 

Sceiejiforem tgeauuumargeutaftenori (locando) 
Nttuquam ulium vidip qua bie miJbi annut 
ohtigit, 

iS. DeURamA Alii legunt d!iZt^ffar. 



amor. Annoro setatii quadragefinaum przter* 
grdfus aeftui ilioa priores evafi. 

24. Lv/trv».] ' £x Varroncy Fefto, & aliii 

di£him a luendO| id eft, folvendo \ penddiaots; 

enim ve£ligalia quinto quoque anno. Eft igitor 

annorum quinque fpatium : adeoque iufruu 

19. Averfam,'^ Alii adverfamf perinde eft> e&avum ^nnos quadragiota ciaudu impletqa& 

& par utrobique.fenfus. Cic. ad Atcic 2. 6. PopuU autem, nuiio geai' 

Fidelem,] Caftitatis amantem» honefti propo- tu puhiicanit, quihus boc ipfo iuftro nihd/oltft' 

f\t\ tenacem, quam a fide non facil& dimoveas, rant etlam fuperioris iufiri reddideruat, Ovid. 

nec oblato qasefhi corrumpas. * i- »i.t- - - /? j;..-. 

30. Matre pudendd.] Improbis ac ftagitions 



in Ibin. v. i« lic orditurt 

Temput adboc iufiris mibijam his quinque peruBa, 

Martial. lib. 4. Epigram. 45. 

Vt quiprima neroofiguat quinfumma b^ 



moribus turpificata ; vel inope, Sc abjeda, cujus 
nomen ac memoria pudorem 8c verecundiam U^ 
c^re queat. £x moribus natales poffe ac debere 
cftimari, oftendit Juven^Iis, Sat. 6« v. 238. 

O D E V, 

Coerandus amor inUmpeJlivus vlrginis haud maiuroe. 
Ntquitadbucporfarejugum "^TONDUMf fubaflfefferre jutum ^ 
^:1!::f^£!t^ IN, P-^^^, non&um|munu^con,i« 
tauriyeneremappuentit. -flEqipre, ncc taurrruentis' 

In venc|rem toldrare rpondus.| 
ANNorAriO NES, 



Metrom idem qnod Od. 9. lib. i« 
7. NondumfuhaSd*'] An amicorum aliquem> 
an feipfum admoneat Horarius, plan^ incertum 
cft. Rem vero caeteroqui turpicuiam allegoria 
multiplici contexit ac prope honeftavit. Cupi- 
diAem viiginis intempeftivs indicat per appeten- 
w^ (/Aam ovc nondum matuic. Puellc vero iuiu- 



orii indolem belle notat per jtt^«Hcam cvfli Wt»' 
lis exultantem in campo, jogom poitaretutVe* 
nerem fequi adhuc ignorantenK 

2. Munia comparn jSquare,1 Ofieracooja|it 
fuftinere, xqualem operam pneftare mantOf 
pttcDula ante pubcrtatemy nondoin viro inatfn* 



/n/H. Y^c 



f,. 



dr^^^A'^' 



u^^^a&^ 



_^ 



CARMINUM LIBER IL 5. 



Circa tireiites eft animus tuae 
CaalpQSJuvencs, nunc fluviis gravcm 
Solanus aeftum, nunc in ndo 
Ludere cum vitulis falido 
Pnegcftientis. Tolle cupidincm 
Ifflmitis uvae : jam tibi lividos 
Difiinguet Autumnus racemos 
Purpureo varius colore. 
Jnn te feqjuetur» (currit enim ferox 
£tzSj et illi, quos tibi dempferit^ 
Ap^net annos) jam proterv^ 
Fronte petet Lalaee maritum ; 
Dikda, quantum non rholoe fugax, 
NoD Cblorts ; albo fic humero nitens^ 
Ut pura noAurno renidet 



113 



e Crca 'virtdes ap^$ verfatur 

nuns bucula tua, modhjlumU 

itiSus temperamis moleftos Sollt 

ardoreSf m^M gaudenth co/lu» 

J*re tum vituTu tnter humuiat 

falices, Cobibe dejiderium uvee 

acerba, Mox Autumnus vtf- 

, 10 rietate gratus pinget colore pur^ 

J^«58J pureo tibi raccmos Ihventes, 

Mox eurrit pcft te, Nam 

properat ittat vthemtns : atfue 

illi addet anacst quos tibi 

detraxerit. Mox audaci n/uitu 

1« Lalage virum queeret^ amatm 

^ plut juam Pbme viros abbor' 

rent^ vel Cblcrit fpiendent but^ 

merocaMdidOf non fecus 



AN NOTATIONJSS. 



i» Ckca wei^et ^» &c','] Aliud nUuI amat 
M CD|icat Tirg» ea state tenenorey quam lu- 
tecompiiemaatpuellisaequalibu^. Animuf- 
fK iBtQs totoa eft in campts, in lufibus» Sec. 
fikTaeac Ennudu 4* 7. 46. 

Aama ^ m pathiu 
6onL Eb. 3. Od. II. T. 9. 
l^y vAt iatit tqma trtnta campit^ 
Mteaaleimf metuitque tanp^ 
Kupoam eteperSf & adbuc prot(rv9 
Xnida wiarito, 

^ Preeg^Kewtit,'] Summoper^ copientit. £s 
frifcboo^ ic Fefto, geffircf eft rem aliquam tam 
><feqoc fl ter appetere, ut corporis geftus ejut de- 
i^enam eipnmentes continere non Taleamus. 

TtAraj^uCwfli Jmmitit ttvee.'} Define amare» 
«rt fdbm coocupifcere puellam impuberemy im- 
natuam, atque ut Varro appellaTit, acerlMm | 
KB» tadoD, qoa Poeta nofter^ metaphota, ab 
ora iiBauti du€tiu Exfpeda donec illam aetas 
•*>oom feceritrc nobilem. TuU. dc Scnca. n. 
53; ^/ngaff ^ perucerba guftu, demde matura 

^^JmiHirimdoe D'^inguet^9c,'] Autum- 
B» «arietate fruduum abundans, te eorum 
^poK^i dh eifitaie utins pariter ic jucundus, 
I"«ates aate iimniteique uvas purpureo ftatim 
colsre pulcluas, fimul te matoricate guftui dul- 
^ TO. Sic tibi paulo poft matiinm ac tem- 
pc*inm liccbit rcdariLakgen. Imo ipTa letate 
Jinipttfe^ Tinim petct: ficut uTa plani ma- 
(«nciipidcfiderat. 

l**Purpmree varius colere,'] U color in race- 
Ao |iiipioi|Uiin notat maturitaten^. HincVirg. 
'*•">« ovas, OTid. purpureat budat : Horatius 
•%o4t %* aOa' QtftflMem W Mvgmpurpura 



dlxit. Theophraft. de Cauf. Plant. Iib. 3. 
cap. 22. Sraf S.^x(itrai «rspKa(liy o2 C^rpusc* 
C«ai iucipiuut uvee uigrefcere, feu uigris diftwgui 
macuru, Propert. 4. 2. 13. 

Frima mibi vanat liventibus uva raceudt, 

13. Jam te fequeturJ] Lalage, quK te fequen» 
tem ounc fugit, poftmodo vel fuglentem te pro* 
lequetur, uhi fcrventis ssftu juventutis agitar! 
caperit. <Juod quidem brevi fiet. Currit enim 
ferox atas. Labitur celeriter imo wlat^ ut ai^ 

Tull.Tufc 1. n. 76. . 
' Ferox jEtas.] Juventus, que valens, acris» 
ardens, vehemcns, petulans, elata, fuperba, 
nifi libidinis ftumuios tum maxlme prurientis 
Tirtute fregcnL, etiam feroa, indomita, Sc im- 
potens. Apage Tcro Cniquiom dubitantenx 
numqoid tranfpofiu fint Epitheta ifta ; ut le- 
gendum fit : jEtasfugax^ & Pboloeftrox, 

14. IIls, fuot tibi aempfrit, jlppcnet annos.^ 
Dum tu annis decrefces, ic imminueris viribus, 
illa crefcet atque augefcet. Tu enim ab aetate 
perfeda vergis ad fenium : iJla ad annorum 
Gctatifque firmitktem, quam nondum attigit, 
properat. 

16. Lalage,] feam ipfam sctatis flore decoram 
laudat lib. 1* Od. 22. quo patet Oden iftam aU 
Horatio poft hanc efle fcripiam. 

17. DileEia quantum, &c,] CAm verb Lalage 
juventutis paritcr ac fornue perfcdlioncm adcpta 
tucrit, rum cert^ multos amatores habebit quos 
nunquam Cbloris pulcherrima, vcl fpeciofa Pbo' 
lu Chloridis filia, quz tamen th diligitur am- 
piius, qud magis amantes fugtt alpera Se rrpeilit. 
De bac Cyro adamata, ipfumque fpernente; 
lib. I. Od. 33. 

19. Ut pura ncffiimo rtnidct Luna mari.] 
Tam iv^as, quam Lona nulJU infufcata ncbu- 

I^ Luna 



114 Q. HORATII FLACCI 

«r taw tUr* mSu wctt m Luna mari, CnldiuTve Gygen 
m.ri,,^tCyi«Cmdu,, f.m q^ g puellarum irifereres choro,' 
Vw« maximi f^rffiaea it^ Mire fa^accs fallerct hofpjtcs 
«f«r«f MT^rfii drf<rentiat faf- Difcrimcn obfcurum, folutis 
fi csi>uni, Miafu,fadi. Crifiibus, ambiguoquc vultu. 

jtNNOTjiriONKS. 






Ts, fudo ce!o, no€tn fplendet ac mari navigao- 
tibui fonnoia apparet. 

fto. CmUiufvg Cyj^a^] Vel ut formofus illc 
•ucr Cyges, virginca fpccic inclytus, oriundut 
a Cnido, urbe Ora maritimay hodie CsU di 
Cbh : ubi Venerit effigiet valdc celebri*. Vidc 
lib. I. CM. 30. fiarroo f o i olim pueroc in dclidis 
fuKTc, vel i VirgiU nocum. Bucol* Eclog. a. U 

Fonmfum pafhr Cmjdw arddai AUxtM, 
Deiiciat doaiai. ■ ■' 

at. Sltum f! pttJlarum wferem^ Qfr.] GygSl 
ncmpe vukus la^vit^ tener, candidus^ venuftus^ 
adeo virgimt fpecia6e polchtitiidiiiem refcrt, ut 
vis intemofcf qoeat, ^r fmeilarum eboro vtferm^ 
tur t piicllam ctenim oon poenim Gygen affir« 
jnaverit hofpes* 

si. FaUeftfbofpites,^ Nos qoidem dvcty qoi 
•om cognofdmus, fbrtafle non falkrct Gyget t 
liofpitet aucem it percgrini neqoaqoam i podlit 






ptteilom hiinc dlfcemofent* Tam 
nKii cA difcrimen, 

23. Seiuth Crwtbms.'] PfoTnril «c paflb 
fdlicet virginom \ at cootra sopts «^pifios ic- 
ligabant. 

34. JwAiguc^ue «w/rv.] Ut fexom noo «fitfof» 
loat. Sic ^vtnalia Sat. 15. v. 156^ 4e pafiHv 
a tutnrc denoudaiD» 

Ora fmeOsres faciueu tMcerts cspiOL 
Ovid. Metam. S. ^%%. 

Ttiktrst eultut t fsats fusm iktrt «c^ 
Vtrgmesm mfmeref puaiUm m wr^msfegku 
2dcm Ub. 4« 711. 

Cubut erat pueri t fscies fuam fivt fmeUst^ 
Sk/i dsres fturoy jjuretfirwi^ uUrfuu 
Aofon. Epigram. 107. 

Psmdubkst uatura msrem^faeirthmfmelUm f 
FoBus es, fmicber, fmm fmOs, fmr. 



ODE VI. Ad TIT. SEPTIMIUM. 

Jpud amtntum T*ilurtina vd Tanntifue regi$ms feujfumy tandm ium ii 
fuiiiam degen fitie&utem ejcoptat. 



o Septimiyprrfatire wucum oEPTIMI Gadcs ft^iturc mccum, ct 
sd Gades& Csntai^ uobis ^ CaDtabrum indoaum jttgt fcrrc noftra, 

ffvtre uefcr.s, atfue sd Sjnes ^^ J o ' 



£.703 

et 



ANNOTAriONESi 



Metrum idem ^ood Od. 1. Tib. i. 

I. Scptimi.'^ 1 it. hjc Scptimius, Romanui 
E^ues, Focia eti.im Lyricus ic Tragicus, cum 
Hurat.o d:uiuma familiaritatc conjunflus, imo 
$i cooimilito. Hujus meminit lib. i.Epift. 3« 5. 
«. fertur Sc Augufhis ad Horatlom ita de eo 
fcripiine : Tui fua/cm ttabtam mettmrism, poteris 
ex Seftimio ncfru cogucfcere, &e, 

GuJes edituremteamf&c.^l Hocinterpreteshuc 
ufquc ferc umnes intcilcxrrunt de magna Horatii 
SrptimUquc conrenfione: quafi paratos efletalter 
alcrri comrs tte ad ultinias ufque orbis plagas: 
queniudm:;riuni Catu lus Carm. il. Furium Sc 
iVurc.iuai £bi ff^oi:dct comites, Shve iu exirewits 
fittutiarit JnJ.s, ^c. EtPjopcit. lib. I. Eleg. ^. 
Tuilc r^fe oricrt, uc cum eo Xhtpbsnt etiam montes^ 
fuperate nou vacatur^ Sc Mgenductre vels msrit 



Cruquius autem opioatur hcc ab HorKio faiM^ 
Cttffi Augttfius ^ ia expeditimti Camtmin^ 
fuintotfix oumperaBd, fuo S^thmiu Kqmet «1- 
n;kabat Htratium, Inquit jlle ; noo mali ^«udcai 
ariolatus: credo tamen baec fcript» cile cte 
Caefar cKpeditionem illam molliretttr» ic «d cnn 
Horatius pariter ac Septimius frfn arringucnL 
De Gadibus fupra, Od« «• v. i ^ 

2* CantabntmA Caotabri Hilpaiuc Tanaoo- 
neofis popuU ad Oceanum Boicalo&y yu ie inAc 
Cantabricus vocatur : Bfaia» 

ludoilumjugafcrre n^ra.'\ Saa oeaape 4pbbk 
tum catexa, ot ait Od. %, Tb. 3. ab Augaftotva* 
dem, five ab Agrippa Augufto auipiciia ^w^ifrr 
devidi fttnt{ tefte Suct. Odav. cap. so. gc fti. 
Dio. Ub. 51. ^ feq. Strab. Ub. 3.&C. Flor. fib.4 
^Cap. 12* Dueevaikijgkuti^eijCatU0brii^j0fm^ 

Barbarau 



CARNtl*TURi LIBEft It 6. 115 



Btfbaras Svrtes, libi Maura fismper 

Tilmr Argseo pofitum cbloho 
Sit mcae fedes utioam fenef^K i 
Sit modus lailb mariSj et viaruojj 

Milkiaeque. 
Unle fi Pafcce prohibeht iniqux 9 
thke pellitis ovibus Galefi 
llumeD) et regnata petain Laconi 



5 



10 



/ergS9 uhi mart Mauritanut 
noutjmam ncn f&^ttt faxint 
Dii ut Ttlfur ab jir[Ufo akm» 
ctntlitum, me/p fit dcmidHm» 
Jenffuris: fit r^quiesftttah 
matis, iiiherufnque, & beuim ^^ 
Hmc vero / Furca nu ^j^f*^ 
improha ; tufilfofuvium Uale» 
fum evibus fclle cwfertiijucum*' 
dum, agrcfque ubittxfuit Pbti» 



jiNNOTAtlONES. 



in,immmbfe§v0ptabiant. Cantabrorum&^' 
;V, &tltier, 9 maiispertkiax in rebeUando ani- 
wujmttfuincn eontentt libertatemfnam defendere, 
frmsetiamimperitarttentabant, &c, dsefi Yero 
hfmt « eminentifmam Fumium montem, auo 
wtritfHut Octaaif fuJhi arma Rom. afctnjnra 
^mAderum. Etpaalipoft: Jfft prgrfens hos 
idmat mmtikmi i bes cbJUibus afirinxit -, besfub 
tenaijmre btiH vennndedit, &c. SU. Ital. 

Cetteboranteomneshf*mijfue, etjtifque^famlfjue 

hmiam.' 

ObremndttiB ponOy fic fub jvgum nutti (blitoe 
«^ Tidoi hoftet : haftx doae inteijedo fpatio 
iotmam defigebantiiry terrS fuperimpofitaatqufi 
liioc k iode dligata. Sub baoc igitur iaermes Se 
£iciDaitranfirecotdi> jugum fubire> vidliqae 
«fteenielttntttr. VldeTit. Liv» lib. 9. cap. 6. 
obi Rom. CbC ft legiones turpiter ad furculas 
CiQdiaas fiib jugom mictiintur. 

3. Barbarat Bjttes'] Inholpitas, injeceiTas, 
fievas, ob cfttts ac motus mads Idobios. 

UikUtttrafempelr Mpuatunda,'\ UUmire 
MaQntuuae ieu Africse crebsis^ftuariis.ferTet, 
vidofaiDpaffim ft- fcopulofum. Vide Plin. lib. 2« 
Uf. 07. & £pod. 9. fnb finem» ibique Annot» 

Titr ArptOf &r.] Detttr utinam mihi Ix-^ 
tsn agcit iime^tem apud Tibur I.atii oppidum 
•^iratii& a Tibomo Aigivo» ibique qoietem 
BSBdici, poft tabores ac t«dia navigationis, iti^ 
taaaac mifitic Tibttitiol fua villa imprimis 
fcidBftari jam iadtcavit fib. 1. Od. 7. £r 18. 
ViicibiAiiaoc 

pL^mariSf&viatnm,Militieefue,] £x 
MBMOQC. beOicaBa inCantabros ex])edi^ncm 
^i^VltAiigiiftttsdevi^JHnAntooio: inbeUis 
■Mttdeadbos mUitaveiat Hontios ot pacebii 
cxOieie^ifnti i ad hoc cciamy ntdixi» fefe 
vdipbit : Deot it»|ue rogat» ut fibi fbrtuna- 
y^ dsat ^tticCUDquc {ksic€taakf poft^oam cti 

j^ Uud t/Parceifrthibent.] Quod fi fatis ita 
*oWbtts, noo ficeat apud Tibor coDqoicfeere $ 
tfai TaitBCttm faltemdctor mibi fecedere, olli 
^Mis lenicer flttit, rigatqoe iftfcm regionem 
Odibic» in qoa pifcimtv oves exqoififio vdlere 
••W, Iec« 



10. Pel/itis ot/ibus»] Vcl etimiaS pelles, exi- 
roiom vclUiSi habentibus, per antanomafiara : vel 
pocios qose ob lanam prae c«teris exqujfitam ad- 
vcrfus aeris injurias inceguntur pcinbus, ad con- 
ferVarioncm exceJlcntis earum velleris, tenuiorit» 
mollioris) ncve illud inqu-netur. Hinc PJio. 
ieSfas, Vano Ss tto&tr feliitas nuncupat Tarcn- 
tinas il!» oves, quas U Oraccas aiii vocanC Videi 
Columell. Hb. 7. cap. 4. Gretcum pecus, qued^ 
& Tartntinum flerique nominat, rjR cum domms 
freejentia eft, tfix exfedit haberi, ^c, ex emnibus 
efi mUiigimumy &c, Polybius /s*«X«xi W(i$arm 
fimiliter appellat. Varro Rel Ruft. lib. a. cap. 2. 
18. Pleraque ftmlliter faciendum m ewbui 
feitais, quee frofter lana bonkatem (utjunt Ta^ 
renth^t & Atticet) feiiibus integuntur, ne ian^ 
inquinetur, quo minus vei infci reffe fcffit, o*/ ia-r 
^t&i ac farari, Harnm freejifia acjiabuia, att 
Jint fura, majorem adbibent diligenthtik, fuant 

birtisi id cft caeteri» ovibus, quK, Se hirt», 8c 
montinx, Se ialaces diccbantur, 4ec, Plin. lib. S. 
cap. 47. Oviumjymma getiera duo, teSum 6f coio* 
nicum: Ulud moUius, boe m fajcuo dclicatius^ 
fttiffe cnm tiffum rubisvfjcatnr : (colonicumTtro 
folo gramine) oftramenta ds ex Arabicis fraeifua. 
Valrfijlumen.] Quidam legont Cd/*/««. 6ic 
Sc lib. 4. Od. 4. Metauri fiumen, ubi plures ta- 
mcn, Afetanmm Jlumtn. Galsefiu vel Galefus 
hodie Galajii, Calabria fluvios agrom Tarcnti- 
num rigat, ac in ftnum defloit lento corfu 5 um« 
bris arborom, & pifcuorum copia circum amcc- 
nus. Hinc Propert. Ub. Eleg. 34. v. 67. 

Tn cams ulnbrofi Jubter fmeta GaUfi, 

Et Virgil. Ocorg. a. iifi. 

^# figer (af. niger) hvmtSat Jitvenliet 
cuitu Galefus, 

1 1. Regnata fetam Laccm Pufa PbaianSo,\ 
ViigU. il:^neid. v. 14* 

-i*-^ Jcri ftondam tegnata I/fcurgo, 

Et AneJd. 6. 793. 

*— — diepiata far arva Satumo, 

Sic TuU. pio Munwa, Pugna cam rtge cjm» 

I %, . Rura 



ii6 (^ HORATII FLACCI 

Rura Phalanto. 
Ille terrarum mihi praeter omnes 
Angulus ridet ; ubi non Hymetto 
MeTla decedunt, viridique certat 

Bacca Venafro ; 
Ver ubi longum^ tepidafque prabet 
Jupiter brumas ; & amicus Aulon 
Fertili Baccho minimum Falernis 

Invidet uvis. 
Ille te mecum locus, & beatae 
Poftulant arces; ibi tu calentem 



lantus Laced^twimius, JlU m:bi 
Ttgieprte c^trris plactt, h$ qua 
md cum Hymttto, G^ o/k/^r 
cmm Venefratiu boniUte cm- 
ttndunt, Uiic vtr diufurnum, 
^ bymes lemperatas dat Ju^ 
pitcr ^ atque Aulon ahundanti 
njtnt ferax nequaquam defide' 
rat rac>m:t Falernos, Tnra 
hac & fortunata arces, m* te- 
fui txcptant, Jllic tu cintres 



20 



ANNOTATIONES. 



miffa efii ^ fumma cmcntime pugnata. Tmo 
fenru& Horatii cft hic : Si negetur mihi rccefTus 
Tiburtlnus, iho Tarentom, quam urbem Taras 
Neptuni 6Iius olim cundiderat. PhalanCus autem 
Laccd«monius cum Parthcniis Sparta profedis tc 
lcdes quarrentibus infburavit, ibique regnavit. 
Juftln. lib. 3. ubi Partbenietvocatif cum ad an^ 
ftts triginta pervenifftntf mitu inopi^ , , , ducem 
J^halantum ^umunt, f/ium Araci , , , ad fedes 
inquirendas prcficifcuntur . . . tandem in Jtaiiam 
de/atif occupatd arce Tarentinorumf & expugnatis 
veteribus incdis fedes ihi conjiituunt, ^c, Vide 
ic Paufan. lib. 10. in PfaqcaVcis, 

14. jingu/us.l Scillcet urbs ea Calabrur in 
rxtrema pcninfula fita cft ad maris fittus. 

Ulfi nen Hymetto Md/a decedunt.] In Tarentba 
regione mel optimum eft, nec bonitate concedit 
ej quod prorenit apud Hymettum, buncque At- 
ticae reglonis coUem cxceilentia fua celebrem toto 
orbe fecit : licut Sc Hybla Siciliam pariter melle 
jnclytam reddidit. 

15. Decedunt.] De via decedit, qui honorem 
alicui defert, Sc primus fatetur dcberi. 

yiiidtque certat Bacca yenafro.] Ibi quoque 
crcfcunt oliv« Venafranis adeo non dcteriorcs ut 
<njm eis de cxcellcntia contcndant & ccrte^u 

Ccftat.} Virgil. Eclog. 5. v. %• 

So/us tihl certet Amyntas, 

j6. Ven0fro,'\ Urbs h«c Campaniz in Samnii 
confinio fita, olearum optimarum laudc prsecd* 
iult. Plin. )ib. 15. cap, 2, Principatum in hcc 
ffuofve hon^ (oleo) ohtinuit lih/ia tctoorbe^ maxime 
agroVenjfranOy^c, Martial, Epigram. 11.94. 1, 

Vn6io Ccrduha /aiior Vcnafrc, 
Et lib, 13. Epigram. 98. 

Ilcr tihi Campani fudavit hacca Venafri, 

17. Vir :4hi /sngum.'] Ubi vernatnnpcriesper- 
durjt. Iia Sfrvusexplicat Virg. Georg. 2. v. 149, 
If:c t'ir n£idiium j citatque hunc locum Honitii. 

Tcpij7fjue prcehet Jvp!t& hrumas.] Hybemls 
Z 



etiam menflboi jiulla ibi eft aicria indementia. 
Sruma, foIilBtium hybernumy qood fic Ovid* 
explicat, Faft. i« 163. 

Bruma, rtemlprima efi, veterijque novjffima Sclss, 

, l8. Et amicus Aulon ffrti/i Baccbo, &c.'l Elh 
£c proximus coUis Aulon, in quo vinum proveoit 
Faicrno minun^ inferius ; proindeque non ei ia- 
vidcty a quo fuperari nequaquam tlmet. In agris 
Tarentinis vinum crefcere generofuniy tdtit 
Plin, lib. 14. cap, 6. ubi vina recenfet ex^uifi- 
ta : Verum & /onginfuisra Itaii^ ab Aufama 
mari uon carent g/cria, Tarentina, & ServstiOMg, 
&c, Martial. iib. 13. Epigram, 125. 

Nohi/is & /anis, C^ fe/ix wtibus Aidms, 
Det pretifa tihi vd/era, viwa mibi, 

Strabo lib. 6. Aulonia quafi Vallonia a vidnS 
convalle nominata, inquit: Hancautem urbem 
ab Aulone monte, vel potius promontorio, puto 
dici, in Tarcntino tradtu (itam. Pono teztus 
Horatiani ordo hic eft. Aulon fertili Baccho 
amlcus minimum Falcmisy Scc Sic apud Ti- 
buli. 1.9. 34. dicitur. 

— — — Baccbi cura Fa/emus ager, 

21. I//e te mecum /ocusf &c.] Tamlaetos/k 
amoenus vtdeiicet feceiTus te mecnm invitat. 

Beata arces.] Explicant aliiy tditi ctl/a efti' 
mis avis htati : quia edita quxque locm arces vo- 
cantur. Ego malim de url»e Tarento inteUlgeret 
ubi fuit arx munitiffima ex Polybio lib. S. Tit. 
Liv, lib, 25, Beata rero arces, Se feiix Taren- 
tum fatis cxprimitur aptul L. Fiorum lib. i, 
c 1 8. his verbis : Tartntus Lacedamcsmrmu 
cpus, Ca/ahria ouondam & Apu/ia, totiufqiu Lu' 
cania caput, cum magmtudint, & muris pcrtstfme 
nobi/is tum mirahi/ifiiu : quippe in ipfis Adriarics 
maris faudbus pcfita, in cn.nes terras, J/lrimm^ D» 
lyricum, Epirum, AcbaiJm, Africam, Sici^tm, 
vf/a diptittit» Imminet portui ad pr^Bum marit 
pcfitum, majus tbeauum, &c, 

2Z. Ihi tu ca4*ntem Dfhua, (^cJ] Ibi ta miU 

Debiti 



CARMINUM LIBER II, 7. 



Ddia fyu^ lacrymi faviUam 
Vatis amici. 



117 

t»pyos famUiarh fieta jujl» 
iuffu perftquirit* 



ANNOTAriONES. 



jnfti Ir eitieina petibWes offida, cam fitjs Sc 
vii£ fmdas fuero: cremato nempe cadavere 
cakadbai adhoc cineribus lachiymas impendeffy 
inAmdci, ac velut immircebis : mortuum recens 
mioun hido profequeris, Tatem vatet» & deco« 
jaiii. Eaniua vero conira, Sc arrogancius paulo : 

2iam m UebrymU dtcoret : nequifuiwajidm 
Fmuu Cur f Fottto vivu* ftr ora ntuum* 

Ili6niinaa etenim ac velut mfaaihim veteribua 



putabatiir, fi fine Uchrymis Komado i^eret, ic 
funebri ifto honore privaretur. Virgil. iCneid. 
II. V. 372. 

Nos anitiue vUaf inbumota, injletajue turba* 

Hinc & pneiicas accerfebant olim, quae luAum 
^cerenu Imo fc e^piguam ampoUam lachrymia 
plenam urtic feraii inferebjnCy fepuichroque in^ 
fcrebant : ut bcne Torrentius obfervavit. 
24. yatis amiei,'^ Hor^til tui« 



O D E VII, 

Pimpiio Varoftlictm ex inftUct mUti4 rtJitim gratulatur. 




AKNOrAriONES. 



£.;43 



iDusp^is, TtiRoque^coelo^ 
Pompd, mcQruni prime fodalium ?^ 5 

Ifetrvm Uem q»d Od. 9. Lib. 2. 
Athcnia vciiabatnr Haratios,Philofopliis dans 

«penm fab Acodemioo preceptore, cum ad mili- 

tiam cft pemadtts ^ Bruto tum Achaiam atque 

Athcnas tenentey at aic vetos interpres. Hiec 

*ffe de ie ttftatur Epiil. 2. lib. 2. v. 43. U feq. 

I>eiBde ae Tribunos legioni Romanae praefuit : 

qnd dedarjt nb. i. Sat. 6. v. 48. incerfuitque 

deamn ei pagnsey Philippids in campis, qua 

Biacas aefos eandem ac fufut efi^. In ea 

WD flulicia ibdakm haboit Pompeiam Varum 

fB poft cbdeoD Philippicam, non, ut Horadus, 

wm/L vatedixit, ied Bnitianis itliqaiis novoque 

Ub fis impScoit. Quibus extin^is, falvus 

taoMa rediit Varos; quapropter inpolumitatem 

d iiamhcor Horat bs, ac Soteria canit hac Odc, 

alfKoi conviviiun invitat. 
!• Z^efe mnrn temffa fv mkmtm DeJmSi.l 
i Qp tociea vits periculum adiifti mecum in eo 

ffb^ bdb, in quo CaiBos Sc Bracus Jalii Ofa- 

n it ufcQu et advcrfus Aoguftom atque Anto- 

am pro fibertate publica dimicamnt; ficud 
, aatea Co. Eoopeiaa contra JuL Cefarem. 

y $lmk te Tidmmfit S^trkewt, ] <^ia te patris^ 
I R^btait, vel Deos propitins, vel pacronua apud 
I fidam AQgBftnin poceos |e gradofos ? 



Vare meorumfrime rciMtj. 
rttomtm^ meeum frt^enter md 
extremum ditm redaQe^ Brmto 
bdti princiftf ecfuis Rumanum 
ii reddidit num$vtibus fatriat 
atfue Italico aer^T 



4. Diis fatrm.'^ Dii patni vocantur qoi fingu- 
lis pnefunt urbibus, funtque illarum propugna- 
tores ; atque a civibus honore prxclpuo coluntur 
eximie : ut Mars Rom« j Athenis Apollo ^ 
Minerva; Apollo Delphis & Rhodo; B^eotiit 
Hercules tc Bacchus, Juno Carthagini, Samo, 
SDartac, Myccnls, Argis j Diaia Cretcniibus ; 
Venus Cypro, Papho, &c. Vide Alex. ab Ale;c. 
lib. 6. cap. 4. FortafTc Horauus h'c Penatcs 
Deos intcHigit, at'gratulctur Varo, quod rcddx 
irerum vidcat fuam domum ac Pcnates. Extat 
^inti Bnnii earmen, Deorum continens Penatlum 
mominay quts fatrios aiii, Farro Terentius etiam 
urbanos nuncufat s 

Janoy FeJUy Mmerva, Qerejqme, Diatia, Ve^ 

nus, Alars, 
Mcrcurius, Jupiter, Neftunus, Vuicamms, 
jlfeiio. Cocl. Rhodig. iib. 15. cap. 30. 

Italoqme fflp/o.] Coelum pro aere, & climate 
poni conftac, vel ex hoc Horatii Epift. 1. 11. 26. 

Cmium r.om amimum mutant fui trams msart 
currunt. 

5. Mmrum frime Jodaiimm,] Vef amtciffime : 
patec ^fine hujus Odes, Vel^ com quojnilicavi 

{ 3 Cum 



ji8 q. HORATII FLACCI 



Cum quo mnfmd bib^odo vh» 
ivtoTufrti tariifiHtm Jkmt rtdi' 
mitos hab«i)S crmes unguinto 
Syrl9 nltidcs, Tecum expertus 
fum PbUiJpcSt tS fugam frnr 
lipitem, ai-jefio inaecori ctyfec ; 
quar.th v.rtus drhditata eft, 
9 turrdt mtnttm fetdi af- 



Cum quo morantcm faepc dicm meit>' \^\ 

Frcgi, coronatus nitcntes 
Malobatl>ro Syrio capillos. 
Tecum Philippos, & cflcrcm fugam 
Scnfi, reli<3a non benc parmula ; 

Ciim fradla viitus, & mipaces ^'^] 



ANNOrATIONBS. 



primum ; fic & condlfcijmlas in Philofophise fbi* 
«lio videatar fuifTe Varus Huratii, ^ cum eo ad 
civile beUum Atheois evocatus. £^. t. 2. 47; 

CivVfque rudem hc/Ii tulit atput in 
Cgcfatis Augufii non ref^fura lacertis, 

6. Morartem di^m,'] Velflrftivum» rupfa lon- 
^orem j ycJ morari vifum pr« taedio civUium 
tumultuum, ac hborantis Reipubiice» itero<)ue 
smqioarum b?llicarum, qux Horatio quidem ad 
ftudia iiterarum M urarunvq} otium magis quam ad 
ikrepituit militares nato, graves erant ac mo!e(lap. 

7. Fregi,"] Per intervalJa tecum potando rupi, 
tranfegi ; atque iti folicitudines ac dolorem fe^ 
leiii uicunque, perculi^ fuperavi. 

C^rvnaitii nitentts, Makbatbro Syrio eafillM.^ 
Floreis quidtm coronis inter epulandum folitos 
uti vetercs oftendimus Od, 3S llb. i. uhgueotis 
cciam pcrfudfflc caput, notum ferc, & cr dictn- 
dis patebit. Ab lonibus primum ad feminas 
Kom/ dcficatiores tranilitus ide mos coronarum 
in conviviis, atque unguentorurrl, mSixim^Tcrd 
irdobitbri, quod Sc fodatum dicebatitr t tcitis 
Calenus. Obferva porro coroUas iftas unguen- 
tis interdum fuifle deJibutas. Atheotf us item 
Sbf 15. Piin. lib. 21. cap. 3. Lautiffimum, in- 
quiti ,dtiri torcnas e nardifoiio, aut vtrfoohres 
Mngttends madidas. 

8« MaMkthio Syrie.l MaJobatbrum, five ma> 
labatbrum, ungucntum erat cxqui/itum e fblio 
qaod gignunt IndiciC paludM, !n regione Mala- 
httf Sc vernacuU batbrum vel ketbfum vucant lodi. 
Nomcn hinc hi^m ikis apparet. In Sytiam 
^portibatur ex Ibdiat illinc autem Romani 
xnercatores deferebart : unde Sjrium Ron» vo- 
cabatur. Galrn. cic' Dicfcorid. Plin.' lib. 13. 
<ap. I. lib. vtrro 12. cap.' 26. tta A:ribit : Dat 
malobatknn Syria arborimt fclio ccitutdutOi arido 
tohre : ejt fKo paratur oftum ad unguenta : fertitim 
ore ejufdem Mfyft<, ' Laudatius tamen tx Jndia 
venit, Jn piauctSusibi^igtti tradunt lcntis modOf 
(lcnticulz pjJufbris modu jquls ihnat^j^. Da!e- 
C<imp ) odorwint croconigricars f abritmque, qtio» 
dam fi/is gufiu ....... ejits fajy r harao fi- 

nulis fjfe d.bt fub tmguB : cdor aufem in vino 
fub/trvcf^ai anteceait atios, in fr^fi» fuidem 
fridigia^miit tft^ ^c% ' A ' 



9. Ttettm Vhdijbpt, tf c.] A4&i teciim la €«!■• 
pis illit prope Philippot urtai M^cedn^W m 
Tkratic confiBio» ad Pangaei oiondi- mdioet: 
quam Phllippus Alexandri Magm p^tcr inlfam« 
mvit, ac de fuo nocnine appelbn^ wt umirttm 
commillb duplici prxlio Auguftus atqne Am»- 
nius Caflii & Brud exercitus fuderunty-viccranC- 
qu? eos qut triompfium ante TiAdriam 9c p«(- 
nam cecineiant* Vide infra. 

j o. Jititdd non benefarmula.} In ea clade fb- 
§am fuim noh diflimulat hic I^ora6uSy infnper U 
clypei projedionem : quodadprimumattihetnoa 
femper tntt excufatione. Kam fcjttis eft ne^ 
modo refiftcre, fed Sc fapieoter cedese ac fcges. 
Sic Homerus iCneab laudat velut metQeh^ (a- 
giendique peritom : & hanc e^faudem joAi dad 
agnoicit PlatD in Lachcte. Vide te iBitnun vitae 
Pelcpidae apud Plutarch. Alterum veio ca^ 1 
oonquam vacare creditum eft. Uqde apud Gcr« 
maoos facrii ihterdidum eft ei» qui in acie fc«- 
tum amififtet. Alex* ab Alex. Bb. 4. cap. 17. 
apud Spartanos auCem icapite tuebat. idem lib. %• 
cap. 12. Vide Ariftot. lib. ». Rhetoric. Mode^; 
Jttxifc. lib. 3* de Re MiJitari« JEfine tefte Am^ 
miano Marceil. iib. ic. paulo poft initiai» 3 £• 
pamimndas iile dmx incfytws letbaliter aftui JAmff- 
meamfaucius, rewffits ex acie, fcutumfoRca^ tmt' 
quirebat : fuod cim vidifitprspiits, Ctteitr ^ mil' 
iKris iiiteruf i & fni ttmmam intrefidiis ammtbai, 
jaShiram ctypeifirmidavit^ <^iod idem il^ «efert 
Juftinus lib.*6. Relaeits in eafira fimamimia Mpa» 
mmonda*, ut voetmfpaitmmfiucoliogk^ idnmm i 
eireuiii/iamtibus rofufivit, man cadetod fika Jemtmm 
adeimfiet bcfits : fwod atfervmum amdiwt, «tti. 
tmmfme veht Jabortm gtoridtftitfHmm ofelattu9 efi* 
Apud Pludtfch. Apophthegm. Lacon. Democt- 
tus intenogttua, cur dedecns» U pfobrmn licclj- 
ptnm abjkere, non iuvem ga]eau*«it gli. 
diuro, refpondit) qaia lyrc fufi ipferom cmkS 
fament, dypeum «utem commbnia ad^ ^cttii. 

I1. CkmffaBa^irtttu] Cibn Bruti pm Jk 
virttu vl^a eft, hA% UverfaoCihui U Augofid 
imperiora orlnt deftinantibot. Tum mtum. in 
fumma rcrum dc^ieratiooe lUe apud itioa con^ 
qucftus ftrtur j Trvfira cobujgkfe vi^^tmivmej ^m 
huiMe (0tt mamin, &fortmnmfervim* Pici&ifch* 
in IBrttco. Dio. tib. 47. Appbiw lib. 4. Tt^ Liv. 
Epitome lib. 1x4. C. Cmfkr ^ AmmJMt mfmd 



CARMINUM LIBER II. 7. 



119 



Turpe folum tedgere mento. 
Sed me per hoftes Mercurius celer [*77] 

Deofo paventem fuftulit aere : 

Te rurfus in bellum reforbens 15 

Unda fretis tulit «ftuofis* 



ptuMenmt fnl nunas jaffiildmu 
At W-Jf Mtrcmrhts trnnebun» 
dnm me fer h^et aert fftlft ra» 
fuit: temerefremeni^afiu* 
am retraxUf Uerumfue ad t^ 
Jkiam deduieit» 



^NNOTjiriONES. 



Mffm fmrio eventu eontra Brutnm & Caffnm 
ti ita ut ntriufyue fatris ccrnua dex» 

m Sed in^nalm fprtunam 

j tmn CafSi fuit, jui enm m eo ceemu 
fdft^ fmd puSimt erat^ totum exereitum fnfinm 
rmt, turtemfii c^civit. jHtert deinde preelio 
mSm M* Srutus dr ^e wtamffnivity annomm 
mdttrjnadragiutai exoratoStratantfugeee<matti 
tifiif^u£um adigertt. Xiphilixiis in Augafto 
£c tem defcribit t Ss Brutus-enm jhtmdecer- 
ttftt ^ Cefiis cum Augmlh CUefaft\ tp^Pares 
hmftfmffmi : ftd ium Bmtns C^em inU>ecU' 
kmmdt: Jntmdus autem Caghy fnipar ei hel' 
Sps m rths mu eratj fiiperior fmt j vi^es 
f^itmmadt m3i difeefirnntp &c. 

Afiwcckl Milites Brud fcificet ac eonim ^nces 
«nftttiiM jadbrimit isinas in Ccftriano^ quos 
p4«i ccitainiiie fnperamanty tam apeitS qui- 
tefitetty Qt ceJ9ra, Ceefaris ^ jintonoy fuet- 
fmVtafbns traut^ mmaa cafUtinti ac Ctefar ipft 
aimigittrfthus ew^erit. Ex Xiphil. loco modo 
dc. item ex Appiano fib. 4* Civ. Bell* Rom. Bni. 
ttuipfe hoftes letroceffifle accipiens, iic illa^C $ 
IKmM^ uos frovocautes ndnimi experrri aufi 
fmu iStm aocem Caefioianos intelfigeret inedia 
4fime|iopeeBdftoS9 acmorandocitra fuoram 
p rnriilum caoilcere Yeltet, Conqner^antur milita, 
■sAaaa mero intra ^d^mt ft contiueri : excati-' 

dfJkam ttiam torum duces bofiefjnt ak 

vmvn fromfto ^ faratofaeUfim^ nnncipoffe est- 

'fkutam taudem exereitut fer eobortes^ 

m-ddaitfereomnrfns^afertiuseonfueritnrt fuid 
9nAm IiMfti uim n^kr meditmurf In fuo nuptr 
^iBfiemad^ deUqubaMs f . . • . . Infiantt^ 
bm demnue penhutctter docibus ac frimorihns 
^ntm m^patus, eemm temtritasi, propriofue 
d^timini^^sefi. Xiphil. ibkU 

tu Tnrpt foHm tedgere mento.] U eft» vi^^i 
fwoA mie, non fine gtavi hirpitudims nocfi) ob 
pnBRm anopntiam ac minas : at enim memi- 
BftspwtBbaty quodicribit Cic. ad Atdc. lib. 7. 
^4. Jnuorum txitusineertosefftfiu^: atqye 
^ttoAoaifortuuam hel&^ pro M. Marcello. Alii 
dftcant turpt fobmst terram croore fDedatam» 

Cqtd voketibus ^JMiSeJQci cadunc, denCibus 
appfeheadere \ aot faltem labra mordidis 
e \ iett dobre ^ ira adadi, ftu ne quam 
t tocem qacRfanmii fua Tiitute lc ex- 



Tetigfrt mento,'] Prona in temm facle» in 
pulvere volutati. Virgil. ^neid. ti. v. 4x8. 

Prceubuit moriemsy & bumumfemelore momorditp 
Et. V. (69, ibid. 

Sanguinis Uh voaens rivos caditf atoue cmentam 

Mandit bumnm, moritnffue fuo fe » vulnere 
verfat. 

rj. Sed me per b'Jtes Mxrcurius cetery ^f.] 
Metaph. Tum vcr^ aiib exercitu noftro, furtim 
me proripai, ac celeriter fugi, du^e Mercario, qui 
alatus fingitur ft furti Dcus. Od. 10. 1. i. in co- 
jus etiam toOela funt do£^i, qai idcirco MfrcU' 
rWnvocantar. Od. 17. libri hujus. Ingenios^ 
porro iuae fugae alioqttii^indecone ac turpl colo- 
rem dat I%>ratios fubcra£^um fe difcrimini, pro- 
tedumque a Mercurio dicens : id nempe fingens 
fibi accidifle,qaodPriamo fcribitHomerus. Vide 
Annot. lib. l. Od. 10. v. 14. quodque Paridi ^ 
Od. 15. lib. I. Icem Hedori, quem Apolbpari . 
modo lenrat nt^ «roXXa. Hiad. 20. Sic 8e VirgiU 
.Aneam i Neptono de Achtliis madibus erep- 
tum inducit. ^neid. 5. v. S09. 

..... Pelidee tune egofirti 

Conn^um Mneam, nec dibf uee viribus ^fuis, 

Niae cave eripui. 

14* Denfoaere.l Nube, qua deniacas eft aer^ 
Homer. Uiad. 3. de Paride ab impecu Meuclai 
per Venercm exempC» : tm t i{«ffr«(* 'h^^m» 
i«ixi4i ^* ^ ib^« voXAa. 

Te rurfus in helhtm reforbensy ^(.1 Me quidem 
Horatium paventem Merourius fublimem rapu|t» 
ac nebala protexits te vero, Pompei, Martis 
ardor in nova pericula conjecic, ac recrudefcenti 
b?J1o imprxuic, fcmper increpidum ac publicae 
IJberCatis pertinaciter vindicem. 

Refvbem Undafretis tulit mftuofis.] Sicuit \a 
firetis aeftuafis unda recedens iteiumque accedent 
ea reforbet, que evomuenit^ ac m iitcore relique- 
rat : fic bellum, oefisCaiSo Brutoque,quafi pro- 
iigatum ejecerat te, Vare, non fecua ap me, Sc 
modo non Ubcrum ftcerat; veriim ex^rdelceBi 
poiTO tumultus civUis in arma te rnrrus abripuit. 
Hi Horatii verbis non abs re voJwnt quidam al-f 
hidi ad prseiium Sexdi Pompeit in Siculo frel^ 
commiirum : adeoqu^ ad illum cum aliis Varom 
confugiflc, poik cladf m Brutianam : undc taa- 
dem falvus ille, Romam rcdierit, Se Augufto re- 
conciliatus fit. iBftua iUoa marinos egre^ 
defcribit Virgil. i^Qeid, |i. t. 6^* 

14 ETgQ 



I20 



Q^ HORATII FLAC€I 



Deh't»m igitttr epulttm Jovi 
ftrjlve : & ccrfus diuiumo 
faugatum btlh rerrmajnb mt^ 
lauros mijue doliis ahjiine tibi 
firvetii, Pilita vaja rep/e, 
Ma/Jic} cbrtvionem malcram 
ajfercnte: & unguetita de am- 
fU wjibus fffut^, S^ii ver6 



Ergo obligatam redde Jovl dapem ; 
Loogaque fefTum militii latus ^ [*^ 

Depone fub lauru mtiy jiec 

rarce cadis tibt deftihatis. aa 

Obliviofo Ixvia Maffico, 
Ciboria exple *, funde capacibus 

Unguenta de conchis. Quis udcf ('t^] 



ANNOrAriOHE^. 



'?• Ergo obligatam redde Jcvi dapem,"] Pit> 
Siicoiumiute iftacua poft tot labotes & pericula, 
tu Vare, grates Diis perfol? e, fac fa^rum Jovi 
Servatori, Dapali \ de quo M. Cato de Re Huft. 
cap. 132. 0///^u/tfmi/4/^'ffi, facrificum interdif- 
Crimina promilTum ac votum a Pompeio Varo, 
iaterpretari lic;:t, ex Piifciano jjb. 7. 

18. l^gjoui fcjfum militJd,'] Multo longiori 
^uam n^ca, mquic f ioradus $ nempe fub Ca(Iio 
& Bruto, deinde fub Sexto Pompsio in Sicilia, 
ut diftum eft. Ergo tot lerumnis vires cxhauf- 
tas recrea, epulare mecum, quiefce apud me ; 
fub lauru m«d tutus; patrocinio meo confifus, 
^ideoquc omni depofita follcitudine. Spondet 
jif.ni^c Varo Horatius fortalle nondum perfeftc 
ab Au^ui^ veniam confccuto, favorem Macce- 
nati*!, pcr qjcm ipfe cum illo vi^tr.re roctuendo 
jam rc . iliitus fucrat. • Cum cnim profcripti- 
one bonozi.n, cum aliis p. r.es advafas fecutis, 
liauiftatus t lcr, inops rcrum coadlus cft facicndo 
▼c: fus vidlu... quasrliare. Quod iti narrat Lpiil. 
». 2. 40. 

Unde fimul primum me ditnjere Pbilippi,. 
Decijii humUijn uhna, impemjut pat<rni 
Et taris &Jundiy paupcrtas impulit audax 
XJt verjus facenm* 

Itaque Maecenatis primum animum demeru*t. 
pcrque hunc Augufti plac4re iram aggreflTus eft : 
& quod fcribit ad Pifones v. 4:4. quanquam alio 
ibi propofito : • 

Gratia regum 

Pieriii tetttala tnodis : iudujjue rtpertus^ 
Et kngcrvm operumfr.is, ' 

Mfecenatem autem potentem fuiHe & idoneam 
laurum ad averruncandum Augufti fulmcn, 
patct ex Xiphilir.o J\K. qui in Augufto fcribit : 
Macenati tant^^m a Catjare delatam. potfjiatcm in 
rebus cmnibust ut /itcrai quaj^utjque ad S.natum 
vcl ad aJt''S muttrttt ipjr prius lcgere pfjjay Cf ex 
gis quce feUtt immutart. Et poftea: C^ari 
Mefctnatem' profuifje tum catcris in rcbusy tum 
v-tv q^^ui-s vtbtmentius irajcebtttur, qu^ ejus 
irom tetifbat : & quod in multos alioqui mcrtis 
Jic/urtis Jenientiam, a M^cenate corruotus ttemitie 
rapitis coudmuato Jlatim JurrtKcrit^ &c. 



2X. ObHw^ Uvia Mtffin Gima afpk>\ 
Larg^ poa vinum i Campania melioru not», 
quod oblivifci faciat crumnas prioref, omneinqod 
mentls Kgritudinem detetgeat &t difcutiat D^ 
Majftco Od. I. lib. x. Cffitj yel <mp)e, ve) ex- 
hauri Sc ficca fcyphos U calices. Utrumque 
enim fignificat ea vox, apud Eoolum, TeitBU 
Vide Donat. Nonium Marcellum. 

21. Ciboria,] Vafa feu pocula fatis o^MCJa tt 
Atfaeo. 1. 3. & 1. II. c. 7. quem in locuin Ca- 
faubonus ita fcribit : Greecis percgriaum peculum 
opimr & nomeUf etfi pot^ videri derivatmKf 
unde & uiCotfoq, Stdccnjiatin ^gyptopriumm 
cceptaferi ciboria ex jE^ti^tfafie c^orOs, [Ji- 
inoe ex alid materidf fgurd eadem, ' Bejfcbaa 
dijerti, KiCarrtov *Aiyvwiui9 hofA.k> t^i iten^ 
Etdefa uju fecit Juum boc ntmeny C^c, Daie- 
camp. in Athen. cic. t^' mCat^iz Sc JuCi^fM, kl 
eft, arculos in hujus' fabae capite vucabant ccs b- 
cuios, quibus femen cont^rictur : ii.quiu* Fabs 
iftius defcriptioiriem hic attcxere non {.ig:bjt. h 
jEgypti lacubus & Jlagnantibus aquafaba najd- 
tury Jcapo ampli/jimat i^^ngitudine ad tubiios qitS' 
tucrJurreSIo, digiii crajjituainet anumitiactOy mili 
non gtniculato, qui totus rimis intriufectis pcrtuja 
atque diJiiniJus <JI, ut in hrto, Hutc itifidet Cupnt 
rotundo v^arum favo ftrdle, fabgg ivjbtgtbs 
veluti ttucamctuerum lo.ulis, artquantitJum-proim'' 
aeutf ad Jummum numero trigir.ta* Fks dufto 
tnajor quam papavcris, rfa color, Extat c^itt 
Juper aquam» Singufis fabarum plantis aduafiiU' 
tur fdia magnitudine pilei Theffu/ici : quantu 
caufis idem quifabarumf &c» Ex Theophnfb 
apud Athcnj. init. lib. 3. 

Funde capactbus Unguenta de concbisJ^ Nequld 
bilaritati defit, adhibc unguenta & copioK qoi- 
dem. Vide fupra Annot. ad v. 7. hu^ Odek 
Idem quae poftea mox. 

• 23. Ccnchis,^ Vel accipc pro qoolibet vafe ex 
aJabaftro : vel fimpliciter intellige repofita po- 
dem in conchis uuguenta : quic fuot odorum per- 
miftio cum oleo vel balfamo, ad deiicias, vd ad 
ianitatem eriam corporis. Vide CoeU Rhodig. 
Jib. 27. cap. 26. Cur autem in conipotatiooibttS 
ungercnt coput vcteret, explicatur apud Acbe- 
neum 1. 15. c. 13. nempe quod vini vim imbe" 
cillisrem fire credereut, Ji 00 poBo quoB dibiath 

Depro- 



CARMINUM LIBER 11. 7. 



121 



Depioperare «pio coronas 
CurStvc myrto ? Qucm Vcnus aibitrun^ 
Dicct bibcndi ? Non cgo fanius 

fiacchabor Edoi^is: rcccpto 






ttxit ditmter emoOat w a* 
fk bumiio vd myrto ? Slutm 
potandi wtagiftrum (reahit 
fenm? Ego cert^ nm mod^ 
ratius efgam fuam Bdom s 



ANNOrATIONES, 



^, 9c. De nngiipitDnini luso & xnollkiei 
Pfia. Bb. I3.cap. 3. & Plutarch. Apophthcgm. 
LftcoQ. obi (cribi^ Unguentarih aditum Spartit 
freec^m ^ Lyatrga» ttngentaqu* W comipte^ 
iam fffermatm emmi& pr^cripta atjue amanda- 
K. CaL Rbodig. cap. 24* tib. »7, tx Xenopbon- 
te h Sociate> rcfcrt j cum bdlarii» coroUirque 
m iecsndas menfaa veniiTe uoguentay profligacis 
cofignia moribns atqni impudicis* 

aj. ^it udo Deproperare afiOf &c*'\ Ad fa- 
mim h^c Quis protinus texet nobis corollas 
tx apio vd myrtn, quibus ex roore intsr epulas 
capBt exomemus ? Udof vcl rcccnti, vel potius 
qood bumidjs in locis crefcit afiatim Sc coUigi- 
tnr. De myrto lib. 8. Od. 38. 

H- -^w.] PUn. hb. 20. cap. ix. 4fiogratia 
^gohuf. Namque rami largis forthmibus per 
jtra innatautf & in Cfadimenttspeculiarem gratiam 
. bahetn. Benosif/iinAcbaiacaronarevifioresJacri 
certamxtis Nenu^. Haec poftcriora addit idem 
Pitfl. Rb. 19. cap. 8. Vnle Alex. ab AJex. lib. 5. 
cap. S. AUKweus lib. 15. cap. 10. intcr florcs 
cortnaiio$a|riumJtarcccnfetcxPl^erecnitc Age 
ta, fui maham vttutris^ byactntbvii JptraSy meli- 
ItimUfaeriSf refas diftra3ts labiis ruUs, amara- 
am ^cniarisf dmoie cvrfore amm olui c^mofanda' 
UmiactSsf wmmafunde, S acclama ttrtium Pm- 
anOfWtaiege fandtum* Sunt^uiapiodicantebri- 
ecttffl snpediriy ideoqoe vetercs eo fe coronare 
Ib ctimrivijs. At repugnant botanici do^ores 5 
id vctd bederae qnidem» non apio tribuunt. 

IS* ^S^ ^*^ arbitrum Dicet hihendi ?] Quit 
eit 9t fietcoftvivii rex, ja<J^u Venereo in taiia 
leiki ? Horat. Od. 4. lib. i. N<c regna vinijor^ 
Hat toGu Vide & quae ibi annotavimus. Ad 
isttAigendum fcnf(im Horatii duobus iftis locis 
«Uerta i. in compocationibos veterum creari fo- 
Itwn Regemy l quo poculomm leges aliaque in 
fOBmioobfiErv^da prjcfcribcrentur ; eum porr^ 
GfRiaappcIlatamoi/iuacotf-MpX^vfiM-i^iA» cpA- 
*e^i L^isautemcontiviiDi£btorem>Plaut. 
ikfofimperatDremy Varm. Arbitrumi Horat. 
Vttlgo ConvivU Ma^ilrum, Rcgem» Ducem, 
STnpofiarchum. Srratcgum,etiam dlxit Plautiis, 
U Oiftttncem. 1. Confoetum id forte /ieri, ic 
nadem tai&fam vel teircrarum fummo jadu, qui 
Vtmn dicebxtur \ eratque cum tali quatuor diver- 
Is hsM cadeixint : in teiTeris aotem quando ter 
lesanns oontingcbant. De liis ludis plura ad Per- 
fi Siit. 5» annoCavimus. Vetus interpres hic ita 
(cxifcii; iC^rrtriea /g»ijic0t, id efi, tejftrarum 



jaffa datum in hihtnda frimatunh Fietttris auttm 
jaShis ieetiffimut diciturf qui numerorum bahet ur 
Jenarium. Sic enim lcgcudum eft« non autem» 
tricenarium, cum infaDieotibus Ubrariis quibuf- 
dm Acronis, Porphyrionis 3e aiiorum. Qiiodop* 
time feniit p^dem & corre^^t Hadriamia Junius, 
Anlmadvcrf. Hcfychius r^c <( nxqrii^Mc 06\o(m 
Quo pertinent etiam Prov, n rpif l^, n Vfs7c xv^ocy 
cujus te meminit JuU PoUux, lib. 9. cap. 7. 
id dk, fcUx T^I inKlix jidtuS, fcnio, vel canis j 
feu, tres fenarii, vel trcs unitates. Nam xuCos 
idem fonat, i;iterdam quod fAni^, five itvanr, 8c 
^o^ : quod fefeUit nonnulios male feiiatos in- 
teiprctes. De talis autem Locian. in Amor* 
Mii)i»^ ic^ay^W irta-ivroi l^m x^/burri naXtireu 

*A<|»foJ»TI}. 

Venus*] Isja^s dicebatur& BafiUcus. Plantw 
CurcuL A^. %. Scen. 3. Vide Euftatfa. ad II. 22. 
$c Odyir. |. Cic. de Divinat, i. & s. MartilU. 
Ub. 14. Epigram. ii. Propcrt. Ub. ^..Elcg. 9» 
Ifidor. Origihl Ub. 18. cap. 65, tc bQ, $cc. 

26. Dicct,] Dcfignabit, praefictety deceme^ 
cteat>it velut edi^o. SolcnQC verbum juris. 

Arbitrum bibendi.] U Convivii Moderator uU 
crcatus erat, pro arhitno condeb^t leges ; quales 
expteffas legere eft apud Ijpfiumy antiq. Le^ 
iib. 3. capite unice. Unde & multa ad rem ^n^ 
ientem fpedbntia haufimns t ergo & luec accipe. 
Quindecim UUc ftatuta praefcribuntur } quoniai 
praecipua funt iib t 

yinum furum futum, fuer htfundito, 
Afunmo ad imum mort majorum bibunto» 
Decem cjatbifumma fotiofunto* 
MuJis nonum, decumum jffoilini ribantOm 
Dommamji quis babejfu, indicium facito» 
Rixa, clamor, contentio, ad Tbracas 
Ahieganicr : eorum n/icem carmen, 
Aiiudve quid Mufaum froferunto, &c» 

Non egofaniis Baccbabor Edoms, ^c.] Ade» 
me afficit, ac quafi extra mc rapit, ingcns Ijcti- 
tii ob receptum pratcr fpem Pompeium Varum 
mihi diledtiflimum, ut mihi temperare nequa- 
quflmpofilm^ nullumque gaudio raodum adhi- 
bere queam. Itaque defideratiflime illius pre- 
fentia fruens totum me hiJaritati tradam. Hinc 
ic bibam largius, $e fidtabo, difcurram inftar 
Bacchantium 5 & quamvis furert, & indnirs 
videar, hoc edam duice mihi futurum eft. 

27. Edottis,] Edon Servio, Edonus PUnio 
lib. 14. cap, ir. MoDS Th^adc l quo Tbraces 

Dulcc 



fM Q. HORATII FLACCI 

iUm Cf mkifiimm tf it^nAm ' Dulcc mihi furcrc cft nd^ 



ANNOTArjONKS. 



EdoojTcIEdoaiit Bacchos e6am EdonhiSy Bac- 
chantesquoqiie Edonidet & Edooa cogAMnntii*- 
bir. Piopeit. I, 3, 5. 

Htc mbuu affidBu EJcm/rffa thorm 
Hgalif M htrlrf» concidii Apism» 



Ponh qim Edoni, tam Thncet aniterfi Inba* 
cittte ac potulandS famofi nofcuatur* Oe ^ 
bui l^ fupra ad Od. 17. lib. i. 

Natk in ufum l^tictM fypbis, 

Fmgaar» Thrsaim ^ 



ODE VDL Ad BARINEN- 



yuraml Gut m nm ^ffi cur credafuTj qu9msm amantium ferjmrim i Dik 

fion pleHuntur. 

O BarvH^^ua tUi /mh. J T LL AI fi jikis tibi Ipcjefiti / 
%J^:T^^^ ^ Panai%^ie,noci«rctjuoqiiain5^ 
^a 4ftaa atrt dcm^ W Dcntclfi nirf-o fidrts, vcUdnof 
— ^. — ir-A-. l Turpidrlungui 



£.».] 



Vcrikm 



mniat umy crtdsrem* 
jfiul ac frm'" 
caput obftrtKXJfil 

siMmcmmumtfiicitwk. Ergo Pulcbrijor inu)|bo> juvcnumqucj 

jt^ fraadart Jefukoi dnans Publica( CUi^a.! 

£xpcc(it maltris dne|rcs opertosf 



frmm failacihu, Crcdctcm. Sedl tu fimulfobligafti/ 

f, >»i«# aloi^ctn. Pcrfipum vojus caputJ cnijtefcisf ,^^1^ 



n 



ffitf n o^ 




AfrNOrATIONMS. 



Metnun liem qaod Od. t. Hb. i. 
Y. VUaJijuriu] Si non impuni todee fre- 
flfie» fideiD) fi ▼el (einel posnam indc aliqaan- 
•olam peftuliff^ atqne ultores peijuriorum Dii 
tmcttb dcfiMfnittRm effeciircnt, dent» vel ungue 
nno denigratam ; (qoo quidem gravtifs nihil ac- 
cJdere tibi pofle exiiliroo] 6bi jurantii Barine» 
ciederemy ratus niminbn formidaturam ne de- 
inceps ulterius mul^cris, fi iterum pejeraris. 
Aiii interpFCUntury crtderm vindices adefie 
Deos fidem vioiantibus. £a nempe apud ^n- 
' tiquos inokverat opiniO} mentientes quadam 
parte corporis illico poenam ferre, feu pudulam 
ioafa, aut llng:ua> feu notam vultu, oculis, den- 
tibus, manibusy aiilnve, nigtam ac deformem» 
&c. HiiiC. Theocrit. Idyll. 9. 

Nec amfiius in Bngui extremi pufiuiam fnduxerii» 
£t lyU. 1%. 

— *Ey«» II a% t3» nn\09 «*>«*», 

Ergo ver^ tt pulcbrum pradkoBtf mendaciafup:r 
fuirmam nafnm mn prodnxtre y id eft, nhii f^Ui 
edidcre. Hinc Ovid. Amor. 3. EVg. 3. de ami« 
ca quc pejeraveraif quafi admirans ait : 



EJfiDtotcrtiamntf rtiem jurmfa J^ t 

Etfatiaiiiif fute fitk antt^ wuwatm 
Siuam iongos baifuit uondum fitymr» eafiHki^ 
Tam longoty pefifuam Nmnina iarfet^ Ma 
Candida caudartm rofeofuffuft rubort 
'Anttfiui : nivto luctt ih trt rubor, 
Pts trat txignut : pedit efi aptiffhmm fkrma^ 

Lenga decfrffutfuitf louga Jttm^amt maneU 
Argutot baituit^ rsdins utjdus, octilm» 

Pti fuos mttttita tfi ftrfiajifft mihi. 
ft. BariKt,] JutiaBarine, fonna rpodfekBk 
adolefcentuia ; Romana» ut habent codicsi 
quidam, quanquam nomen iftud Rofnaniy La- 
tini, Grzcive nihil habet. Non abfiii^e igitQr 
Earintt legendum fufpicantur viri ccrtienidiriy 
ab ia(f qu^d ver fonat. 

3. Denttf nigro, &c,] Dentei alboi tti pi|l- 
chritudlnem pertmere nenv> nefcit. 

fV uuo turpior ttngui,] Vel parte minima cor- 
poris mutila vei defbrmata. 

5. Sed tufmui obiigafii, dTc.] At nbi malaiii 
omne ipu tibi» fi fallas, impercata ee, faOit ta* 
men mali mhil metueos, mati nihil fereBs: 
imo ver^ pulchrior evadis^ plurefque nanolitfn 
amatores. 

6. Perfidum voek caj>ut,] Virg. iEn. ^. JOO. 
Per ctpui bocjuro, fer fuodfmer antejMat, 
9. Expedit matris citais, feTf.J Ergo 6 e pcr- 

juriis CBufcuntur co^ORienu^ nedum iocom- 

Falleifc, 



CARMINUM LIBER JL 8. 



»^5 



Faffifre, & tfko tacitunia/noais/ 
Sjgnycumcoefo, gilidaqiicpiw; 

^ Moite ca^eiites. ' 
Rtdedhoc, injquam, Venusipfa^ ridep^/ 
Simpri|x8 Njrn^hx, kru^j ii Cu^ido^ t 
Sca^ardeii{t^ acii|sns fag|tta9( 
*W^ Cgtecnicnt^- ^ 
Adde qupd pubes ubi crefcit pmni^^ 
Servitus crefcit noya; necpriores 
Impiai teSum doroinas reUnquimlt 

Saepe minati. 
Te fujs matres metttunt juveivct^ 



10 



£.«»3 



?o 



t fi r t f u t m9u fMk^ ^'$!f* 
fmmfM mivtifmh t^u» lim^ 
mna fi^pdm wmtk expertit* 
fd, 'mqumwh iffr rUft Wtm» t 
rident facdts Nymfbttf im^ 
&^ fttvus Ctipidt tfftitas oB- 
dul Jagktat ttcacutns cttt fim" 
guitnitntd, Prattrta jttvta^ 
tns tibi cunBa adtlifck, tttidtm" 
fMt cafthvi paratsfur novit 
^vtmra auffm irrtli^of^e dom 
mnte doatnmf frtqnmtttr wim 
imN ticet» £0»^ d^imntm 
ft matrtf Juu adoUJcttuibtts^ 



aNNOTJffONES. 



JBBodi nl pme fuheaAtur, <xnl expedlt rell- 
pootm oameni 6occi ^eere'; zAtotinc promifla 
TDMn pm iepuJtae iion YaM^ reftrt implere^ 
h^jimt aoo periblvcre, tcfalltrt, Flagitium 
tana ae nefas maziinum» parentum dneres 
nohie, ytjafttt crediierunt» VirgU. iEneid. 4. 

Nicfitrk Ancb^ cintres mantftft rtvtlR. 

10. Et iatt tadtnma noSis Signa cnm cttUf 
&e,] Expedtt, inquam fallere, mentiri^ per- 
iA fldbri ac jurare fideii. Deos imaortiilea^ 
(Miafie ctehuB. VirgQ. /Eneid. 6. y* 458. 
— Pijr JSdtra juro, 
Ptr $mptros, &c, -^ 

'[tattmanaaii^puu^ Hypailage : fidertnode 
tzcmi bcentia. Ci^far. lib. 7. de ^eilo GalL U 
Jlmtkm^conati. Etpoftea: SUtntio noBaCtt' 
jtrtctfiris^tjks, VirgiL ^neid. 4. y. 524» 

.... umt md» vtlvunturfdtra la^ t 

Om tacit tnmk t^tr, ' ■ 



, • . ,fiihnoBeJUtnis 
ras, & corda ohitta laiomm, 
13. Eidet boc, inqttam, Venus, &^.] Non of- 
6n&Br/im& dele^tur Vtuius peijunia ejuf- 
■efiioter amantes frequentibos. Quai Ter^ ? 
((^Diiam pejerantes in rcbua amacohM, fimiles 
faem, minimum noentis babcnt. . 'Oc utAatn^ 
mtiimt tm U^w* i^ tm iiJiyi^m MKtnfAt- 
M. FdnftattSf id eft, qui ea& caeco impetu 
&dancur, wJmt pntri mmmnm tatkms f^-luknt, 
adeo^ T>z inteUigunt ^uid at^anc j quo ievius iic 
^Qodpeccant. PlatDm Pbuiebo.Ov. Amor.2,3,I«. 
Sciica mttrm faijum jurdrt putl/is ' ■'" 
I>ii fmjut concedunt, 
Et Arc Am. t. 633. 
Jtfittr ex alto ftrjtfia ridtt amantnmf 
Etjubet JEuiot m frtta ferrt Notas* 
TtbaL I, 4, 21. 
Ntc jnrart timt f Ventris ptrjuria nftmi 
' Irrka far ttrras & fr%xa frmma ftrnnt^ 
2 



Ifinc & Proverb. jfybj^Jinmjuramentttm» poi 
TCQo Se fuCiG. 

14. Simfttces,'] Mites, benignc, indulgentes^ 
ad ignoicendumyari/n, ex Vii;gU, £dog. i. 
T. 9. 

Bt quOf JtdfacUa ^jmfbtt rifert, JaceUo, 
ifjpttffbm.] Anedae comiterque Venens, Joci|t« 
Bjfus, Gratise, 8cc, 

Ftrus 6^ Qtf'ult»1 Necnon ipft, qui indetiit 
/trus, Cupido ridet pegurla iftiufmodi, quam- 
tIs ad vlndi^am ptrata femper gerat arma, af" 
cnm, Jagittafjut, eafque^ ardentts ic acutas cett 
emtnti. Nimirim qUas flugnas, quae vttlner«« 
qiias caedes amor non gignit ? 

17. Puba tibi crtfcit omnis, ^c.] Impobcrts 
crefcere, adoiefcene videntur ad dbi ferviendom» 
augendomqoe captivorom tuorum numerum. 
Nec fripres tamen amatorts rermqunm te, licet 
experti periidiam titam } quamvis etiam rdido. 
ros te, aliamque fiddiorem amicam qosefitiiros» 
non femd ante minati fuerint. Ven)lm/MM Ut 
^ afud te anhttus eorum elavo Cufidinis, uc eft 
^d Plauc Afin. z»3»4« Tibull. a, 6, 13. 
Juravi qusties rediturum ad Rmina nunquamf 
' Qm Denejura^ii, fis tamtn ifjt rtdit. 
Propcrt. %, 3, 49. 

$ic frimo juvenes trefidant in amort feroctSf 
Dtblnc domitif^ btte mqua & infuaftruMt* 
Vidc Pcrf. Sat. 5. v. i6i. 9c feq. 

ax. *tf Juis matrts mttuunt jumtncis,'] Ne 
capti illeccbris tui» adolelcentes, meretriciifqoe 
amoribus innezi, pefliindato pudore,/i(f is dtdtcut 
fnt cognatis. Ptti. nwdS cit. 7V Jents farci, 
timent pariter j ne juvenes iUi rm fatriam ru^ 
martjm^ iimttt ad objcttmm frmgant, ib»4. 
id eft, pacrimonium dilapident in impura con« 
fuetudine. Meretricem cfiTe quafi vora^em ni* 
hil non abforbentem, aiibi mtavimus. Itaque 
iiiis fuis parentes metuunt te velut ibopuiumf 
ad quem rerum imperiti illidantor, fadaBtqoe 
aaoAagium faanoris ac fbrtoiiarofli. 

Te 



494 Qt HORATII FLACCI 

ttfim tvmi immt: /Mttr Te fenes parci/^ifeiaeque nuper 
iri^rLTt:!:^- Virgine*nupt«,\ua ne^tardet 



metquntf 



Aui^maritos* 



ANNOrATION ES. 



ss. Mtjir^fymi mtpv Ftrpius nuptit, &£.} 
^uelUe denique recens nuptie metuunty ne ma- 
litDt fuos i ie abafienet» abducit, ac detineat 
^mrmtitMt Uyptp qd^, ^^anda, venuftas acte 



corquUita i ficque mftne ipfe fiant» 
lcCtx, fpretae^ negtete, dum tuis ' 
occupantur* 



t 



tlll i 



ODE IX. 

Vt itfinet 



Ad VALGIUM. 




Amu Valii, baud 
ho fiuunt i tithulis 
€smf9i ufftrot : nec 
temfefiatis agitant fe 
Cajpium: 



tandm lugerf Myjien pturunu 
md ftrpt^ -^ O N fentecr inAresf nubibus^hifpidosl ["^ 

ucfermnfeijingU' Ufquc ; neclArnienlis inloris^ <^^-'^**'^ ^^ 

hi pigrum gelu manet m Ar^ y^^j ^ vilgi, Ibt gladcs inCFS J 

menne regtonibus : nec Gurgam »*^ ^ °a.».i * 

muercus texantur Septentriona- McnfcS pcr OmnCS J aut AqUllonibuS 

iius vcntis; & franSbus fpir Qucrceta Gargani laborant, 
tuuuur fraxinu Et foliis vlduantur orni, , /jy 

/ ANNOrArrONES. 

Metram idem quod Od. 9. lib. 1. 
Infcripta eft Ode haec ad Valg.ura, Poetam 
CCTte haud ignobilcm, ipHus Horatii judiclo; 
quippe illOm nobilioris nots vatibus accenfet. 
Sat* i| \Q, 8i. 



Plotius, & Varius, Macenas, Virgiliufque, 
^ Valgius,^ prohet bacO^oivuts optm>>s, atqui 
Tufcus, & berc utinam Vtfcorum laudet uterque, 

Tibullus quoque eum ita commendat, iib. 4. 
Eleg. I. V. 179. 

Efi tibiy qui pcfjit tnagnisfe accingere rebusy 
Valgius : itttrno proprior non alter Hcmaro, 

Confularem virum produnt aliqui, quod non ita 
certum cft : Roroae ver6 fuitte hujus nominis 
illuilres conilat veJ ex Comment. lib. 6. de 
Bdk) Ciyiii, feu de Dello Hifpanienfi, ubi fic 
liabetur : A* Vaigius Stnatoris flius, cujusfra' 
ter in eafhrts Pompiii fuiffh, C^c, T. ValgU 
carmina qucdam afiert Scrvius in /Eneid. 

Sed nos ante cafam tepuTt mui^raHa ia£fis 
Etjinum n/ini cejfamus fundert Bacc^o» 

Jfidorus, ex Aonotatione Lilii, haec etiam citat. 

ffic mea mt icngofuccedens prora rcmulco 
Lastantem ^ratii fifiii in bofpitiim 

1. Nmftmpir imifres.] Vide Ovid. ex P^Mto, 
lib. 4. Eleg. 4. Hifpidos agrcs vel fpicis ac fru- 
gibus maturis hlfpidos A hirfutot; vel poQus 
kyemis afpertate horridos ac deformes. 



Ovid. Mctam. 2. 3S. 

Et giaciaTts byem canos birfuta eapiScs* 

». MareCafpium-'] Hoc 8e Hyrcanum didtaf 
ab Hyrcania rcgione proxima, quam aliuit,oi4 
Mediam, Albaaiam, Margianam^ Sogdianaffli 
Scythiam. Hodle Mcr de Sala^ vel Mtr it 
Baccu, &c. Hocfeevum & proceirts undifutp- 
pojitum Mela refert : & proindc nomiaari ifluJ 
pociflimum hic d(xcris. Adverte congMntaa 
figuram fpccici pro genere, Mure Cafpium, Jr- 
meniis in orh, Aqudonihus qurrctta Garitn, 
orni, pro quolibet mari, Boreali tcrra, vcnto, fyU 
va, arborC) monte : qua non mediocris cariBiu 
venuftas &c elcgantia comparatur. 

3. Inaquaies prt,ceii4e,\ Incqtiale rcddatei 
aequor, fcu maie antca pacatum turbantes, flodttf. 
que varios modo toUentes, modo depriracntes. 

4. Armeniis oris,"] Hzc Afi» regio daplsx 
eft, utraque Turcis nunc paret : Major, qoc 
hodie Turciftan & Turcomania j Sc Minor, qo* 
Aiaduius vocatur. Inter montes Tauruin * 
Caucafum fita cft. 

5. Glacies iuers»'^ Aqua nimirdm congri>ti 
curfum Jion habct, vel quod pigros U inotikJ 
agros faciat. 

7. ^frceta Gargani,'\ Altae quercus m G». 
ganoj Apuliae montc, qui vctus nomeo bodic 
fcrvat, & dicitur ctiam Mons Sandi Asgrii. 
Dc Gargano pronaontorio Lucauus, lib, 5. 380. 



A;puius Hadriacat exit Garganus in undas. 



Tu 



CARMINUM LIBER 1. i. 



»J 



, Ta femper urgcs flebilibus roodis 
iMyften ademptum ; iicc tibi Vcfpcro 
jSurgente decedunt amores, 
Nec rapidum fugiente Solem. 

At non ter aevo funAus amabilem 
Ploravit omnes Antilochum fencx 
Annos ; ncc impubem parentes 
Troilon, aut Phrygix forores 

Flevcre femper. Defme mollium 
Tandem querelarum ; & potius noya ' 
Cantemus Augufti trophsea 



10 



f.S6J 



15 



TW Yer^ imduRt trjflilMS tn^ 
tttm tibi Mjfien €Ofttbm^ pro^ 
fequeris : ntque tui difituatt 
•moret exorto Ve^e^ mtqu^ 
cedente illo Soii rnfidi exur- 
gentl. jitqui Neuor vetuJuM 
triflki eetate exuSa^ bamt 
euKffis anuis dtfievit Autilo" 
cbum dileBum : neque TroiiuM 
impuberem indefineitter iuxe^ 
rumt paremei vel ferores Tre* 
jame, AUquando ctffa m u- 
neris fuermoniis^ magis mt- 
tem celebremus receiites At^uff 
C^faris viBjriss j 



ANNOTAriONES. 



9. Tnjemfer mrfts^ &r.} Haud hycms per- 
jctMtevk, Doa hnbres femper decidunt» non 
CQotkMue fant in mari procelise, &c. Tu verd 
aoQ ^ais bchrymari» ac higere toum Mjfien 



rtMibm modiu^ Elepads verfibus luaul 
• frnm mnda tU . Vide Epift. ad Fifbnes v. yc. 
Tnli. Tufc. I. n. 106. Hac cum frtffo & 
fdmbu moJht pti totis tbentris mmfiitiam in- 
foenty eoneaatnturf &c, 

10. Mjffien»'] AKcujus numinis initiatpm fa* 
cris, e iKMnioe coniiciunt & augurantur aliqui, 



modum tamen aliquem pofuifl*e fletibiss & h« 
chrymis : pariter & Priamumy &c. 

Ter etva funfius*] Tertiam enim jnm attteim^ 
bominum vivebat, inquit TuU. de Neftore, ii^ 
Catone Majorc, n. 31. PorrS treccnris iicet an« 
nis illum Tixiile Poets nanent, trefque «tat)e% 
totidem feculis definiant t melius tam«n homi* 
nis aetas t/iginu duntixat aanoB compie^, H 
Neftor annos vixifle nonaginti dicatur j ut op« 
timi probae Lambinu» « Piutarcho in Caton^ 
Seniore : ubi is Serviiium Gaibam accu^fle nona- 
, „ _ . ginta annos nutus r^rtur, fuaeque patric, noil 

At poeromne <li)edam Valgio, an ejus fiiium, fecns ac Neftor, dAi terriam aetatem viveret^ 

qnisafliaat? Fdiom fani ftiifle indicare viden- •-*•»— — ^^- xnj- /w.j -^ «*_ 

tor exempla modo albta, quae finguh funt pa- 

refltvai fifios Ittgentium. 
Nee tibi Vefftro Surfrente, &e,] Nec ceflTas de- 

fidexia k lainenta iterare, five cum ftelia Vene- 

m exoriair, fcrh nemp^ fc Vefper appellatur ; 

five cwn occidit, 8e furgentem Solem fugit, 

nsDe fcilicet, Sc Lucifer dicitur. Cic. de 

Wst. Denrunif n. 53. Jnfima eft quinque «r- 

nmkm, terr^efne froxima, fiella Venmst quet 

^uufifoe Creeci, Lucifer Lattn} dicitur, cihn 

nnufredkur Solem ; cum fubfequitur autem, Hef' 



utiteni operam navaflfe. Vide Ovid. is. Me» 
tamorph. cap. 3. Juvenal. Sat. 10. v. S46W 
& feq. Plin. iib. 7. cap. 38. Cel. Rhodig. fib. 
10. cap. 21. Apud Athen. lib. io« cap. 9» 
Neftor ter fenex, • rftyifmt dicitur* 

AmahilemA Seu vaid^ diledhim patri nat« 
minimum ; ieu qddd faucio parenti 8c in aci# 
periclitanti adverfus Memnonem impigiamopen* 
tulit, ac demum pro patre tuendo occubuit. Vt 
eft apud Pindar. Pyth. Od. 6. Fioravit Antiin^ 
cbum, ab Hc^ore occifum. 

15. Nec imfuhem.} Neque imberbem Troiiu0 



Pl.n. lib. X. cxp. 8. Irtfra Soiem cmbit ab Achllle interemptum fine modo fieveretm' 

iogutfidaSf apfeOntsem Veneris, alterno meatu renta, Priamus & Hecuba; aut Pbrygiie firo^ 

vtgmnj ifffque ^ognominibut eemuium Sciis ac res, Poljrxena, Cafl*andra, Lycafte, Creiifa, Ilio-^ 

' — PnevenUnt quipfe & ante matutinum "" *"" '*'•—•' ^ — -^ - — •* 



awient, Lneiferi 



accifitf ut Sci alter 



dum matmrans ; eonfra ab occJfu refuigens, mm' 
enfatm V^per, ut frorogans lucem, ^c, Ovid. 
Mccnorph. 2, iii. 

• • . Ecee vigii nstido fatefecit ah ortu 
Ptrfnreas aurora fores, & fltna rfarum 
Atri* : dijfugiuatfieiiet, qucrum agmina Cogit 
Lacfer, 6 emiifiatione nevjffhnus exit, 

II. Decednm ameres,] Virg. Georg. 4. v. 466« 

Tevitaeme dse, te dectdente canebat, 

1%, Atnenttr avofunffus, &e,'} Vcriim, O 
VaS^confideraNeftorem fentu& annisgravem, 
'^ perquam imabili Antiiocho filio fuo. 



ne, &c. Virgil. ^Eneid. 1.^478. 

Parte artafugiens ami^ TrcUus armis, 

Jnfeiix fuer, atque imfar coiigrejfut Acbiiii, 

17. Define m:>irtum tandem quirtiarum.} Phnu 
fisGrseca, Humer. 

*AXX* eiy§ X3y' Ipi)»c* 

18. Etfotiiis nova eantemus Augufii tropbemtA 
Quafi aliud agens, nobili quadam arte Csefarit 
Augufti laudationem molitur Horatius. Ho% 
certe jucundius, qdam fi ftatim ceiebrandas eju« 
vidorias^iimeret U exequeretur. 

19. Tropbeea.] Vidori«monomentaar^irsiy| 
verttre in fugam, 'Olim enim eo in loco 
quo fugere hoftes ccrperant ac vinci, detrada 

Caefaris 



Hi 



Q. HORAtii FLACCl 



I af aifHnm Nifktmh Cxfaris, & rigidum N iphatco } 
fmnmi^ IMm fi^M» Mcddmquc iumcii gcndb«s addttum 



!!!LrM '^ftrit stftK £ytk0» Vi<ai8, minorcs volvcre vortices: 
gnpfj^s ^m sgm me wh^ Inttique |>raBfcriptum Gclonot 
J^mtm Umitet mcmmrt. Exiguis cqultarc camptSw 



2% 



Ufit aoDft U ip^Iia Fimit arkorum vidoitt Aif • 
feniebmt Poftea Yer6 in montibus & loc» 
cmineatiaribus trophm couftituta funt ad pof- 
•BtittiU documentnro. Salluft. vi^s Hifpanit 
txopluei in jufn P/reoaei Montif a Pompeio 
ereda commemorat. 

20. RlgiduM NipbMtenu] Vel fluvium» vd 
nffv^fm potii^s niTibiie rigentem* Para Tauri 
Mootit, mter Ameniam Majoren ic Me£>po- 
iamiamy Niphatet appeUatmr; uode Sc maaat 
fiQfias ^oiHem nominit, Armenbt rigaot» Me- 
doiy ic Meibpotamiot \ dfun in Tignn allabi- 
tur. Locaa* lib. 3. 445« 

jtrmmMfgyi ti»ni ^nkmmJoMa ITfigtta» 

Oi. MejMmfMi fitmtnt dfr.] Mcdot Hmriut 
1 f uo Media nomen acccpifle creditur, in Arax* 
<m influit. . Strab. lib. i j. Alii interpretan- 
tur Tlgria. Araxem^ EupVaaem* Virg. Georg. 

. • . • • C^Jtr dum wuigiiuu »d aknm 
Fmkmnst Bnfbrmm hsUog ^iSiarfiu vtleatm 
Pgr pifulot dm iurs* ■ 

ti. Gotii^ mUUtmm ndSis*\ Ammk, PHf^ 
4ut« Ovid. Traft. %%7^ 

Ihm fitit Armtmm fMtm^ mmt fmri^ 
m^cut 
fsrtkBt ipmt Mdd c§ftMfuJiffm mmm* 

Tide ViigiL ^ond. i. !a fine. Bt qw» aa- 
AotBTi» lib. 1. Od* fub fiaemt Od. 19« t. 
sa. St Od. «5« ia fine •••.•• Qaibot adde 
qoB narrat Juphittnot in Angofto: Fhrgatttfer 
kltem^ mttuent ne Cee/ar centraje txercitnm 
dtutretf tiftmm mi tm nndft \ 9Jigna mU" 



taria, fua i Craj/o adenurat, ihid et rt dtji^ 
gkrid effierfhatur^ fnodjbu Utere recnfthfa 
ea^ ana aTd magnis frarlHt mm/^eni. Oh em , 
caujamjacra/eeit, mfnejedcns aa ofni nrtm iifr I 
grejfids ^ . • • . Cum effet in Afia^ fegnofm^ 
frmcipatus partim attts cenfrmajfet^ fartm ei 
aiios tranjhtliffet^ cendemnatis fUihnJdam rtpiu§ 
nemtnUis etiam laudatit & in anacitiam rectfUi% 
fnsmflnrimM Ifgmieeut ad cnm v a mtnnt * Kad 
dT Indif fm antea fuefm legatts wufemm, nmr 
amscitiam cenJSrmaveruntf £uit mmuriim^ &t* 
£t poftea, Phraates^ Partkemm rae^ dajirwmd 
j^ffiu deeedere^ AnffuJbJSm r^ mmi t se r^riket- 
tifareik* Ibid. Vide * Luc. Fknia, lib.4» 
cap* ult» fob fiaem j ubi Armtniot AibaAt^ 
Partbot rapta dade Caffiand figaa rtferBOtat 
ultro» tandemque claufum terti^ Jaai teoafhia 
ab Aogofto CRfae oUerrabit. 

%%. MHneret volvere vortices»'} EJcgantrr au 
triboit Poeta Aotiit) quod gentiom cft. Nipb- 
tet & Medos minoret jaa arftoa aguat» aoa ia 
ftu^ut toUuat, id cft» minot fiiperbift didi- 
ceruntt quo fra^ popoloram aodada & Mo* 
gantia defig&atur* Sic Vir^. JBoeid» g* v« 

• • • • Bnfbrattt ikdt jam mtKer tm£t4 

%^» Jn^rofne freefcriftnm, &€,! RafenaMa 
ttiam St caaamut debeliatot Geleim, S^tbia 
Sorope populos} id eft» Scythai Aimeaitf 
Ticioot, ab Aogufto Ctefare iatra certot &em 
compttlfosy ot non )icer€t deiacepa cbcbimc 
Ofmtandi okra freifcriftmm fibi ttrmiaum, aec» 
ot antea» -qoolib^ v^viy & pimdat tgett* 
Viigil* iEaeid. $» f%$. 

UiehtUsutCanffmtfa^JirelfmGdtm» 



ODI 



CARMINUM LIBER II. ioi 



««r 



r^ 



ODE X* Ad LICINIWM. 



' SyvmJam iffi miiim M$iaUliMim in Mtrofve fir^mS. 



E&ius vives, LicOu, n^ altum' ['"] 
toftper urgeodoy neque^ dum procells 
Cautus borreicis, nimiuin premendo 

Littus iniquum. 
Auream quifquis mediocritatem 5 

Dili^ty tutus caret obfoleti 
Sordibus teifti ; caret invidend£' 

Sobrius auli^HUo. 
Scpius ventis agitatur; ingens 
Pinuss & cdfx grariore cafu 

Z/^ /^^- ^ 

ANNOTjirJONSS. 



10 



f«r Jmper altum petauUf w- 
(fut r^m» plus qusm dtui 
jMtiiauio ktaj tMtmu, imm 

€Ui!que amat frmsjam mnlm^ 
crhatmf fecumst & mmumt 
ifi i/jualore dm6s nmujieep 
pariter ieHiterans abfimet aoOt 
UvUy tinoxi^, FrtfutntiuB 
txctlfa pinus vtMtis <0Mutitm-p 
& turres ^tm 



t. IttBAs mruts, 9c.} TritMn hanc ientBii- 
tii« aoo ano tnfiat Hofaciiit loco» fed nova 
^nteintioatyWfoieiiiperocBatat uCnoTum 
^ «blfBe efle vUeatnr j nimiRUB pmftat ipfe 
fOQd b Afte Poedca pnedpit elegtnter, ac diffi* 
die Ofc fa»iw s V. itS. Prtfri^ dkat cmrnunia, 
Bk aietQrm^oaglabatii oftea^t, eitreau fem. 
pir fiifpffaih t ne fiiod aiuoCi incidaa in Scyl. 
iMnrniiini vicare Cliarybdiau 

LkmLJ Q^ iik» nufna lif. Plerigw M. 
Uetttinai Ci^ffiuB praiorem ioteUiguiit, '^ 
nai ai Confahnim aipinrety tua fpei fruftm- 
iJnacw ia^MCiester Sc «gr^ UtmUf rit^ ab 
Ibartu fit iDoaitni. It irer6 poftea coofulare 
ammm adeplas cft» g^fficque cum Aogufto» 
wa U. C 7x3« lca Acmo. Porphyrio Labtn. 
Cm^. kc^ Vtt^ Ikm expugnac Epigiaphe 
ba^Qica fotot, Cod. MS. quas fic legicor t Ad 
likkmMdargfttsm : opcimumefleiaediumTitjB 
iaCiiak Qjue cna ita Hnc» cum Totrentio le 
«Bt imelli^ Liciaum Varrooem Murmamt 
oai fiacar crat Proculeii» ae Tereoti« uxoris 
ifarnaTii. Is ambiciooe raptut» Se cu^cati 
fiCBoi Jaiana adfnrfus Aoguftum com Faoab 
Cofiaaecaa^traTitytriAeai^eaieritofaooaAaa 
•HtBa cft ; de ^oibua Dio iib. $4. iec. Vide fo- 
pcaOd. ft. T. $m Aooot. Bene ic«|ue, licec fruf- 
tia» LiciBfoaille Moma docebator ab Horacia^ 
at fibi temperarety nec rapido huic J^ ccoo ia- 
djiia impetsi obfequeadom} mediocritatem fe- 
io eft tutMfemy aora^ne pfjefereodam. 

NtfutaltumStmperurgendo,] In alto mari 
kasfet narigaodoty id eft, fuoima quaeque fem- 
per ^ppfteadoj altaa dignitaCea quareadoi a|- 
OHifae fiHtuiye ftaiMiBb' 

%. Urgtudt.] AAdoe, Yehcmeater, * avid^ 
fratfe^iaida. 



Nefua, dam frtctOti Cmtm Urr^ih^ ^\ 
Neque daceC» ut liaiidua plua «quo pufiOufqtte 
aoirausddpiimacte» di adigat ad iafiou nimia ae. 
ferdida. 

}• F rtmtnd t Littut Inmarai.] Legendo lictna 
featper, quod tamen ob icopuloa & vada aon ca- 
ret perioi&a. PytfaagorK mooitnm erat} l«t 
yie iM mjiif, circa terram tm wa^mdim \ qoa 
docebat terreftiibua haud fic adhMendam ut ooa 
ad fublimia afluigeretur. Cic ad (^fratrem L «• 
Epift. I. ^uspropttr boc ttfrmmm rtgo^ m cm^ 
trabas aut dmittas mmnmf utve te okrtd taufuam 
fiuQm, & wmgukudint istgttH JSuas 1 ctmrajtm 
er^aSf ac re^s^ ttmufm uhm Hcmras mtgh- 
tHs. Vide fupra Od. 3. 

5. Aurtam qujqtas me£xritatm SHgkf dfc.) 
M^ ftitos ac mediocris fbrconc demon/bat 
emohunenta : qood jmc paopertatis mahim ha- 
beaty e. g. obfcdetnm domictliom« fetoftate hi« 
bens ac defbrme» yel /brdibua potidam$ aee 
fumou» coodicionia comitem io? idiam : ac pro« 
fnde curas Sc labores. Hefiodus rult uC fapiena 
ledeCur /Ah^a mediecriai quod uatfit ^ M 
wZcaificoQ. Mediecritas fo omnHus optimaJSt» 
Hinc Prorerb. Mah» iyavf Ns fuld mms, £c 
Soloaaoo ipfe rex fapientiffimua ac Deum opti* 
amm piocabi^ : Dmritim 6f ^upmtttm m 
daderkmiki» 

6. OIJM StrdUm fcffi.] Horat. EpUL %, 

s» 99- 

PmAtrks Ummwda imi^«rani/«^.*«-« 

7. tmridmdimiii.1 M«tial. Jsi^idkfs rept 
euria, dizic. 

^. Sapih nienAt aptatm iwftm FiimSf ^r.J 
£n AiaHQaram dJgnitatam otda ie inoocnmodaz 
O Lidni» tibi cave. Ond. A|t. Am. 369. 

Sunmapetkrivtri fm-fimt altifma^vewti s 
Sumnmptfunt dextrafithnwa mija Jomt* 

Decidunt 



Iti 



tMjorm trthuia rtmumf €e 
iomtrun virUrant slios wmteu 
jimmtts riti ftgtwumhit fptm 
mn aijicit lo sdver/ltf in />ro. 
Jj^eris autem eoutretriam timtt 
Jortunam, Hyemei bcirridas re- 
vcat Jufker^ idtmqui pel' 
fu* Si modo rct fe habent 
malet nou etiam pcfi ita fe 
hahel>ur.tt Mufas dudum i- 
ientes aliquando lyra Pbeeous 
excuaty nec arcum femper in- 
UndU» Mmfiis reius generO' 
fum te & confiantem exbihe: 
0ura ▼erb fropitia, iffe frU' 
dentef confifh^et vela plufcU" 
iumin/atd» 



(^ HORAtll FLACCl 



Decidtmt turres» feriuntque fummcs 

Fulmina montes. 
^perat infeftis, metuit fecundis 
Alteram fortem beni praeparatum ^^] 

Pe£his. Informes hyemcs reducit ' * 15 

Jupiter: idem Aj«-ic^ 

SummoTCt : non^lTi malS nurifc) & oWm^^^^Tr 
Sic erit. Quondam cithar^ tacentem 
Sufcitat Mufamf- neque femper aroam ^ 

Tendit ApoHo. 10 

Rebus anguftis animofus atque 
Fortis appare : fapierttcr idem 
Contrahes vento. nimium fecuhdo 

Turgida vela. 

ANNOrArioNES. 



Jttfenal. Sat. so. t. lo$. 

• • • Numenfa farahatf 

Bxceifa turris tabulata^ unde abhr effet 

Cafus^ & impulja prerceps immane min^* 
Clattdian. in Ru^ la. • . ToUuntur m altumf 

Ut lapfu gravicre ruant, ' 

13. Apirat fnf^s,] Jaita monetqnfdin otrS- 
^ue fortunl carere opoiteat ^rwn pradentem } 
aempe ne frangatur ac deficiat anlmo in ^verfit, 
neve profperis inflctur» ac benignie nimium cre« 
dulus aurae» fupra fe rapiutar. Quar quidem 
Licinim cikm nequaquam fervalTet, immodicjfr 
cupiditatis ac Aiperbiae pcenas luit. Sapientis 
cft prcceptum : Jn die maiorumf ne immemor fis 
honorum : &» irici verfa, Jn die brAiorumf m im» 
trjis malorum» Mcnander apud StolMeum t 



Jnfpe decet fapientet agere vitam^ 
Var infelixjervatur fpe, 

Hinc 9c apud Pindar. fpet ynfvrfi^ dicftur. 

Metuitfecundis,] H(^u8, Lib. i. Epift. xo. 
V. 30. 

^em res plus nlmio deleSavere feeundge* 
mutatie fuatient, ' 

^Stpienter itaqiie Philippoa Macedo, cdm trei 
uno die Uetoa acccpifietnQncios^ exclaofufle ier- 
tur : Bffagne yupiter, pro bis tantis bonis mdicnrn 
repopmmaH, 

13. Ben^ pneparatum Peffus,] Virtads ac 
iapientiae documentis inftradua animus. 

X 5. Jnformes byemes redudt Jypiterf flTf . ] Non 
ergo defperandum, delpciatis etiam rebus : quan- 
doquidem quoddians vices abje^m (aepe eri« 
gunt ; fummovetque tandem Jupker iyemee, ti 
aerumnu, quas invexerat. Hioc Cic. ad Brutum 
Kpift. 17. Remfublicamde^atampt^efanari 
putopj/ef Inquiebat. 



17. Nonyfima^nmtCf (f tiimjicirk,] ^ 
phocL in Eledra : /o^^ ^cras erit mdkiu 



TftX* ^^ laotvm l^ftiow. TibtlU 2, 6, 
19. 

« . • • • Credada vkam 
tpesfoetetf & fote cras femper mk wutms* 

iS. ^ondam ckbard tacentemfmfatat JHafmf 
&e,] Armatus ipfe arcu 4e lagittit ApoHo, hcs , 
ponit interdum, Jlr ad hilaritatem provocat M«* | 
fas, citharam prlor accipiens Se pnlfani. Pm 
nwaUtffferirefiaStMi ex Fefto. Nefne/mftr 
arcum tendk s non femper nocet. Macrok Ss« 
tnro. lib. cap. 17. ApolHnem adoramuSfh' 
quit, eognominibnSf modo fofpitatemf modo p^ 
Jignificantibns, Vide lib. t. Od« 12. v. 13. 
Pmgebatur olim ApoUo dextra GraClas, Irva 
fagittas te arcum tenens : quod mod^ radoi k 
csdore Naturam recreet ac bcct univerftm : woib 
cftus immodicos, morbos, luemy gignat. 

23. Contrabes vento nim^ ficmndo Tnrpii 
Tv/f.] Si profpero Ibitnnr utaris ftatu, ait 
Tullius» fi res fluant ad arbitrium, ne fupenon 
fcmper & ulteriora profequere % ino^ ft ambi^ 
fiem coerce Se arrogantiam, onde tibi fit luioa 
caufa. Quemadmodum nautK, cum refnittit 
ventus, expanfis velis captant auram : at fi ve- 
bementior evadat, vela contrahunt; nevafidi- 
ore abrepti impetu, navim haud poflint regere, 
atque in fcopulos impellantnr» ilUdaataiqtte» 
Ovid. Trift. 3, 4, 31. 

Tm fuoque formida tomkm JMmia fim 
per : 
Propcfitifue precor contrahe veia In. 

tibcrttes ad Demonicnm 9 "Ovr* eSnwjae ««fH 
XV^^* *^* >wr»x*^ «riafxvwtc Im, Ncqne bei- 
tus fuprt modum exultes ) neque infbrtunatai 
fine oBodo mcneas fc coatrifterti* 

OD£ 



CAftMlNUiVi LlfeERll. it. ii^ 



O D E X[. Ad Q» H I R P I N U M. 



Jiilarittr vivtndumy mijfit curit. 



•^UID bcllicofus' Cantaberi & Scythesl ['»'] 
\^ Hirp^ Qu)mi^ cogit< 
Divrus obJeao»frcmi(b9i . ^ 
^uacrcreJ ncc trepges m^ulutn t/ 



i^ cogitet)t Adriai 



5 



^l 



Pofccntis XVI pauca ffugit tletro . 
L«vis juventas ct decor^ arida 
Pellente lafcivos amores . 
Canitie, facileoique fbmnum« . 
Non (emper idem floribus eft honos 
Vemis, neque uno Luna rubgsnijet 
Viiltu t quid aetcrnis minoreni^ 
Unhh^ an.mum fan.as f^^^^^ ^^^^ ^ ^^^ ^^^. ^. 



UMmiiyi animum ratigas r 



^inti ttfrpinef defini 
ptrc9Mtari ^uid meditiiur Mi^ 
frenuut Cantether^ ac Scytba^ 
jtparatut interpo/it» roari Adri* 
atic9 1 nejue folicHutJis utili*, 
nm vitge modicn reoviienti^ 
Ahit retrirsum ftlita juventui 
4c puUbfiiudh^ JiciS JtneElute 
mnovenie am^ret lux'uri<fot ai 
f9p9r\m fatikm» Haud eadtm 

' femper difnitas manei Jloribui 
vernit : nec pari facie micai 

IQ Luna rubicnnJuU, ^are men* 
temerucias (emptiernts prtp«/tk 
iiferioremf 



QfAptdNEL 



lleChM» Sdem qood Od. 9. lib. i. 

I. ^Mtd hlik^mt Cantaher^ ^r.] Ne tam 
■)xie^usr«Sy O HirpinCf quld motiantur exteri 
populi coatra ResnpubUcam Imperlumque Ko- 
aumm, oeve memat plus »quo, ne in Italiam 
•irrtaipant agroiqoc devafteot eae natioiie*, quat 
Bareioobis di^ungit. DzCantabrit vide Annot^ 
01 6. f. !• De Scytbis lib. i. Od» 35. v« 9« 
flic «ero per Sc^las intellige lUyrio»» Dahna- 
tai» Paaoonioty Dacos. Eot eniin, ut & omnts 
^epteotrio&ala, Scythamm nomine teterea io* 
di||tabaot x hoa Tero tunc bello /atigabat Tibe- 
AH Mero Drufi Neroois fra>er« qui coofulatum 
fefit cem T« Qoin^io Crifpinoi ut obfervat 
Cm^. ao4e te Cnfpinom pro Hirpino hic le- 
gmiuii ac fub6itQ»idam opinatur. Pavet etiam 
food iata Quindlc gentia cognomina baUd Htr- 
ftsus iccenlieatur 1 qood acutd fuo mot e Torren- 
tttti isdicat. Venim enimtero nuUus non codeic 
hibtx Nirpnom. . Vide paulo j>oft. Vide 9e 
£p^ ]6. iib* I. haic eidem infcciptam. 

t. /Idna,'^ Sinu» eft ingens Illyricuxn intet 
•Afaaltaliam, hodie Sinmt ycnetus, De eu pUirA. 
£b. I. Od. 16. V. 4. 

^ He^trepidet in ar/v«, 6fr.] Hinc fidctur 
Mnaflt pr«dia Qoinftios nofter,quibos calami- 
t^ca ast va^tntem metitcret »b bodibui fupra 
Aciooritis,&iaApurain*enireiit) ubifortaneJb' 
i^ crant iUa, & ipfe fortafle oaiut, aot diu oom* 
voratM cognomeo ibrtitus erat. Nam Hirpini 
A;>oUk popttli. Saltem id conjicere liccat, dum 
certi oihii aliunde fuppetit. 

5. Pefcemis eevi pauca,} Confolatur itaqve 
Hora6oa Hirpimjra, quod, etli detrimeatum ca» 
H^^RS fiufamiliaria, fatii ipfi fuperfuturum (it 
^oic fifteoles tUapii quji quidem brcTlt^ U p«r« 



vo contenta eft. Unde poftea re^ ihfkrt Potfb| 
prxfentibus utendum hilanter, ac jucundi vi« 
vendum» quandiu finunt faca. 

Fugiit retrtLeiiisjuveiitasi &c,j En vides abt* 
ifle dudum juvcntutem noftram i inliare jaoi 
canitiem ac fenii iiicommodai fcrgo carpaoMiA 
diem ic oblediinenta) cum licet adhuc. 

6. Z.^vrr.1 L«vis, imberbis, poliu, XiTa, 
• jlridti Pellente /aftveSf &c,] Tum ob caforii 
naturwlis, tum humidi radicalis diminutioneni' 
ac defedum* Valeant qni aridot lenes hic in^ 
Urpret^ntur parcos 8c mifer^ Vi£Utama. ParuaiL 
eaim ad rem. 

9. Nonjemper idem Jlmhnt ifi benot, &c,'] 
Nec miremur, aut conqueramur de pt-ioriaxtatia 
aminb decor^t cum ncc vet flt perpetuuip, auC 
vernis floribus perennis nitor : liCc Lana fuunl 
fervet inicgrum lemper fpleodorem .ac fpeciem* 
Ovid. Art. Am. 1. 11 j» 

iJec femper vieiee, nec biantia Hriafiorenr^ 
Et riget omlffafpiHa retiaa roji, 

Pro^ert. i, 10. 8* . 

Et mediit cteh tuka ttiberet apiisA 

Cave antem ne tubent Lnna, tibi aliter intelH-^ 
gatvr, quuii oitidai k rubore qnodam interfufo 
pulchra. 

.11. aiuid ettemiimintrem Cenfilils^ fi^c.] Cum 
fia^» aetas brevi prntereat, morfquc advo'ans ho^ 
minum coofilii$ finem ti:d imponar, curaetrrn* 
flruis, Sc infioita confiha meditaris ? Quare >oi« 
mum difcrucias iftit longiorbus pr^.^ufitts Se 
curis i cum mens humana iit imbecillior qcim 
Bt vafatit confuleici pioviderei ft^iueit aliqui4 

K Cur 



Jm. 



130 Q:. HORATll FLACCI 

JtfhfA btt frtcvi vd fini Cu^oion fub alti vcl pIatano,^vel bac 
;:;.&»:'.. prS Knujacentcsfictemere. etrofi ,, 

fiUn «doriferS rofiy fif nard» (D\xm licetO Affvnaquc nar35^*^ ' 
frjfjl^r^''^" ^*..i«i >/. Pbtamus unai ? Diflipat Evius • 
^i /fm,Mi ca/idi Fa^r»! Curas cdaces. Quis puer ocyus 
^rf/tf ffttfi» ^rioMrM refrigirs' Rcftinfuet ardcHtis FalemL 
^^f«^'^^.«rj / siuhardi. PoculaTSr^rcunte lySpKa ? 

itff ivocabtt Lydfti mentrtentt ^ . . . A»^. ,. / f 

a vidremttamr HitujuhecMm Quis dcvium fcoituim^liciet domo 
aiTirM ati>ard huc /«5^1»»« Lvdcn ? Eburni dic age cum Ivri^ - 
&'tM5/;^: Maturet. Inconfptim LacxnSr^ 



15 



r 



w.fr. 



^ ^^ 



More^comam rdigata nodo* _ 



fV qmm «t ctsrea De! aMfilia 
foffit comprehendertr quo^ mimif placet. 
Ariflot. OmU xH '■^ ^''^» ^* iIAmmI* 
^rsJar ^'fmlVy MartaHM wiortaUmf tum tmmet* 
ga/ia decet ctgitara, 

13. Car mmfuk altd vtl piatanif &r.] Cur 

ruo iKUi iadolgeamoi,poAkabitis emiiibiis curi^ 
«mbra procumbejites ? 

14. Tiaiiff*'] Sine ulBi cereMOoiit» GalL 
/nH/aefow ; ^ A> ae^R^ence, Aagl. fJ^.l^lttBlllh 



RojaCamModiri 



adirati ettpiUutt (3e, ] Perfofit Akco 
lofje capillis» aliifque prrtiofis unguentSs. Hoc 
tntm pertinebat ad bilaiitatem U Izta vetemm 
coovivia, ut annotavi fuse tib. it Od.ult. &alibi. 

j^.CtfJiM.l Hioc UquetHoiatiumHirpinuiBq} 
ium fenes fuifle, cum bsec sbilio fcribercntur* 

16. AJfyriaqui nardo,'] Nardino ungocoto» de 
^uo Plia. lib. 13. cap. i. Nariiuum Jivi foHa'- 
0um cofijiat omphaciOf Mamao,juuei c09y umdof 
4wum0f myrrbdf hdlfame, 

A(fyrid,] Pro Syria s non qood in Sjrril nar- 
dus crefcat ; (ed quod ibi roeicaiores compafa* 
bam> indeque Romaa advehebant naidum» qoss 
ad Syros deferabatur exlodia» ubi copiose pro- 
venit. Sic $c malobathrom Syrium ▼ocator fiipra 
Od. 7. V. 8. Plin. cit. mox toco nardum JneU» 
aatm^ appellat. £t lib. i%. cap. la. Ju w^re 
arbeiaudatur Syriacum, inquit. £t paolo poft t 
Dijelio wardi plura dici far ^, ui priueifali 
iw unguiutitm Fruiex ifi ira^i & eraja raaiee, 
Jed fcrrw ^ uigrdffraprtfi^fuawrvispiwgui • • • . 
Joho parw demfofwe^ eaeuwuua iw arifiai fe Jpar» 
^BUtf idiofue gemiwd dott wardi Jpkat ae.foUa 
iiiehrant, tiinc patct cur fpicatum U foliaium 
sppcUetur BardiBum ungucfttom» Marci cap. 24. 



t. ^ Vewi» waAer haleMt alahajhrwm smtW? ^ 
eati preiiofi. Nardioi velut ezqoifiti 1 
Athen. lib. 15. cap. t». ft^if. CaeU Ilhodig. 
lib. 50. cap. 24. W . 

rT. Diffipat Evifit Cwrat,'] Cnr Evius dica» 
tor BacchMf vid. Annot. lib. s.Od« t%. ▼. 9. 
quod aoim^ pellat corsi ie IbUcitudtiiet» Cb. i« 
Od. y. 1«. »7. 

i8. Edaeti,} Coras, quafi oor aieiitci-£ii 
aiunt. 

Ifwis pwer ocyiiu'} Qjtafi fitjam in coi 
.fic ifta pforest : qois vini aidorem aqoS 1 
rabit ? vei potios» qois largeaas» pocoln^ vaifa^ | 
refrigerabit aqnia immerfa ? 

20. Pnetenwntt lymfhd.'\ lo fimle ^oi fii. 
gidus praeterit, ac in nvos defiuit. 

21. ^it devium fcortum eiiciet,'} Ljdta fi- 
dicinam, cithara canendo quseftum faceie Ibli. 
tam ? quse non fe vulgare quibofvla ccmfiKvit» 
doc per vias obcrrare. Hinc deaiam vocat» Lo> 
com hunc amplius cxpUnare nec licet, nec libet» 
Addam umen fortafieconmiilatum vocan, atqos 
hioo duotasatySrar/Kmdici. 

23. Jneompiam LaeeewM Mtre emamrtG^tm 
nodt.l Habens comam nodo religatam taauasy 
pamni.vero ofmptami more puellarum Fi^firn}- 
carum» quse non eieganti corporb omatist ihsd»^ 
bant, fed ad palsftram, venationem» ft lUacjoT- 
modi, oegledo cultu» exerceh»ntur. Itaque v»- 
tat ne dum crioes «odarentor in auniaa, ac ftafi» 
<os« cQimerennuv expedaotes fauget mora. Le- 



gont qoidam fff^M^/Ms^ &» Wfp alii i 
tumf Se, wodumi alii incomptwwii Vari^qoele 
torqoent ut pcrturbata fittis verba otdiotnt. V^ 
rom cum eodem recidat feofos ottobiqoe ikmo^ 
ftarai ^ noo eft icidc cvcero laboccBdaau 



CAR^liNUli^ LlBER ll. 



12. 



^t 



ODE XIL Aa M^CENAT.EM* 



tjr^tfiut battd C9m)ittir€ ns graves : M^eceruis Aagujli belldfcribatf dum i 
^^ b cantabofltui^ Licinia laudesi 

NOLIS longa fcwbeIla*Numafttiae, f*'*] , ^* f^'''««" ^^'« ^" 

PcCMflHirgUrcuraJ^ngUin^ njO(Ilbtt»e /,r^«« Hannibafem, 'vei mn 

Aptsln CltnaFxlmodlS^ J^- ^^* ^^* 5/«V'<e Cartbaghienfium crumr§ 

Nec fcvos /apitM et mmiua, mert ['«j SfSty^iTX^: 

mueum, domitofque Herculea manU 6 dirdtuii, & juhaaoi HercuHa 

Tclluris juvenes ; unde periculum <'f»(''^ fiiioi terr^,^ ^ quihu» 



fU. ' l'^^''^^?'''^'^^;}^^/^ a.n,ui.Utnrni., 7u .cr}, 

Saturni vetens. Tuque pedeftn buS ^ 



! pedeH 
euris^ 



Diccs hiftdri is_prglia Cae&ris j ' , ^ /?, i 



dadem timmit domnS fp/endens 
antiqui ■^dtarm,, *Iu ver}, 
MatehaSf Jolntis iiarrmiotsihi 



lOl 



Metrnin^tdetli quod (yii 6. Lib. i. 

u Hotuf ^cj Ne a ne exiga<> inquit Hora^ 
tti8» fjod tu long^ mefius ezequercy O Mi^- 
Bas: pergi Aagufti bella defcribere» Sf qood jam ' 
leiiciter aufpic^tiit es» confice* Ego Vero Llciniae 
tDKlu^ gerieqaar. 

Lmgd fer^ hkta NsMoMiigt.'] LoAKa quc per 
asnot toc exars^re 5 Srrabo lo. Folyb. iS. 
Floms ie Orofius 14. numeraot. Coi^eda 
tiodea fooc ab ^miiiano Scipiooe Africanoi 
\a urbeiD iftam o^ jam anois obfefiam ccpit ac 
^dern: imo fame ad extrelna compulit : lode- 
VBeNamantJoi cognomen alterum confecutuseft. 
Im Flor. lib.2« c. l8< Numasstiap ^uantusis Cat» 
tbapaisp Capaa, Carintbi opibus inferiorf ita ntir^ 
tnos nmhsa at bonorispar tfssmbsss ; /ammumfstef 
fiwesaefiimiSfHsfjfaweedecus, $t^ijfequ^fint 
miS fi^ tutsibus, mediei edito in tnmuJo apnd 
fnasess l>snwsfUaf ^uatnor suiUsbsis Celtibtnt^um^ 
f n ai ka p mm waUisAs exercitum ftr annos fuatMor» 
ditmfia fnJHsiuif, nec/uflinnit modn/ed /etvih 
rfi y aa J ft Urcutitf fiudendi/^uefstdersbns affecit, 
&!(• £t poftea» txitu denifne deflorato, sn uliimam 
faUimfamrttufsu convtrfi . , . dnces/uosf/efue, 
fairiamfuaferrp & venentf /nljeffofut undiqut 
seneftrtmtnmtj^c. Idem memocant Orof. lib. 5. 
cap. 6. VMle 9t Straboo. Polyb. lib. i. Valer. 
Jfada. Sbw 7. cap. 6. Eutrop. Plin. Tit. Liv. 
t). Aifaft. dc Cvic. Dei, lib. 3. cap. 11. 

%,i}irsm Hasimbaiem.'] Romanomm boftem 
prr 9ooe feptemdecim infefHffimnm. Alii le- 
gunt Jkmiy i4 cft, tndefefiim. Vid. Tit. Li? . 
fib. ti. cap. 4« ubi fic fcribic: Amnibali ftnri^ 
nmm mdatstt ad fericssta^ taftjtnda, flursmum 
coifSi tmtr if/a ftrtcuh trat s nuitb iabort aut 
ttrfmsfstigarif asu antMus vinci foecrat, ^c* 
• ••«•• nrirtutei ttjuabasst vitia } inbwmgna 



cruderitat, ft^fidid plu/quasit Punita ; niii vtri*^ 
ssV/anBi, ^c. 

Sicnlum mart Pbmo ftsrfurtum /anguintm'] C. 
Duilios Conful in mari Siculo prirous ooiniuin 
Carthaginienfes n;ivali praelio fuperaTit, captii 
navibus triginta, meifit tredecim, tribui bomi- 
hum caefil millibus, captis f(fptem. l^nde per- 
pctuus iUi bonoshibitus eft^ ut revertenti a ca- 
na tibicines pt^inerent» Se funalc prxfenetar4 
Adreh Vi^or. dd viris illuft. Orof. lib. 4»cap» 
)* Flor. lib. a. cap. 2. Scc. 

5. S^vos tapitbas,] Vide Ub. i. Ode x^. 
t. 8. Metamorph. Ovid. lib. ti. 

Mmium siuro HyittumJ] £ CentRuriS unum 
^ini potu nimioebrium» petulaotemy fuperbumf 
libidinofum. Virgil. Georg. 2. 557. 

Et magno tiyiaum Lapitbis cratere minanteihi 

6i Domito/quetierciilta manu Teiistrisjttvenes,'} 
Cigantet) tcrrae filii didli ob ingeotem corporis 
ffiolemy ynytyiiif Homcr. 

7. Ui^e ftricuhm FulgtHs contrmuit 'imut 
Satumi t>«rmi.] A quibus pcriculum timuerunc 
Dii cotumquecoelum contremuit, cum iUi bcllttm 
morerunt j at HercoIIs auxilio doraiti ac delici- 
lati funt. yidoDiodof. Sicul. Iib. j, fcpoftea 
Od. 19. hojus libri. >, 

9. Satumiveterit,'^/^^ piimus antt Jovem 
regoavit. Hinc & Virgil. Mn, 7. i8o. 
SatumuJoMt Jeitex. 

Tufuefedefitibiu.} Et certe ipfc tu, Mircenas, 
meli^s 8c omaciils reteresegregia Caefaris facinor a 
£c triumphos. 

Pcdeflribut bijfmiis,] Prosi oracione; quam 
Orseci 9f(^ Xo>^dkuot, contr»Pocifiin ivox^, 
crationem e<)Uo velut infidcntem } Xolicam(|oe 
rccira'-! If iftajfuy, |{ 4(/«iiTef, < eurruy epiaujiro 

'K 2 Mscen43 



>3^ 

r'ferfs cenvtft'tntius 6 IlaC^fa-' 
ris, ac regtt /uftrhos domita 
terviceper vias Homx iraffos» 
^t Mufa me leitlfrart jnffit 
smicee tude Licintee fuaves mo- 
dmUsi tcuijs admotium wenteSf 
mHmumoue amcri luo ^fue 
& fideliter refpondentem ; ifuam 
dicuit &cborii interifft^ & fa- 
cetiis (onttnderef & faHantem^ 
CU(9 puellis ernatis iracbia 
^jungere, tn religifo ceekratet 
^kn^efefi»* Eniffifcr^. 



Q^ HORATII FLACCr 



Mxcenas, mclius, dud^que ^r vias 

Regum coUa minacium. 
Me dulces dominse Mufa Licinix ["9*] 

Cantus, me voluit dicere lucidum 
Fulgentes ocutos, et bene mutuis 15 

Fidum peflus amoribus ; 
Quam nec ferre pedem dcdecuit choriSy 
Nec certare joco, ncc dare brachia 
Ludentem nitidis virginibus iacro 

Dians: celebris die. 20 

Num tu, quae tenuit div^s Achxmenes» 



ANNOrjrjONES. 



Sc qu^drigis velut infe£lam* Unde Cic. ad 
Quinflum fratrem, lib. x. Epift. 14. ^oniam 
itt ifiphomine cdendt tam indormtvi diu, te meber^ 
cnUj^pies tJtcUandOf curfu C9rrigam tarditattmf 
tum efuitf tum viro [fuoniam fcrebis pMta ab eo 
mflrum prohari) quadrigis ft>eticeSf &c. Pin<i»r. 
*Ayay7a-B*i h fxoie-av h^^S» To/ii in curru Mufa- 
rum, Porro Maeccnatem conftat fuKTe litemrum ' 
peritum, tc pluracompofuiflt: carmina. Nam^ 
Augafli Catfarisgefta defcripftty inquit Servius ad 
2. Georg. V. 42. 

Non ego cunda meis ampitBi verfihus optom 

Ubl ic aftertlocum hunc Horatii. Ne Tero qnis 
inde arbitrecur fcriptam verfibiis a Maecenate 
Carfaris hiftoriam. 

1 1 . Duduaue per vias Regum eoUa mtnadnmJ] 
'-Ke^es in Triumpho ab Au^ufto circumduAos 
pcr mcdiam urbem, & Vclabrum, perque Sa- 
• cram viam ad Capitolium. Quo ^ero id fieret : 
apf^aratu, qua p >mpa, fuse narrat Alex. ab Alex. 
lib. 6. cap. 6. De triunnphis Avgufti, Sueton. in 
OdUv.cap. 22. Bii ovant ingri£'utcfi urkmfpofi 
Pb'I ppenfcf 6f rurfus poft Suulum i>el!km» Cw 
ru/es triumpbn tret egit, Daimaticum, Afiia- 
eum, ^iexandrinum : continuo triduo cmnes. A nno 
fcilicet U. C. 724. yamfue tantut eral CafoTf 
ut poffct tnumphos centtmncre, inquit L. Fior. 
Iib. 4. I2> 53. AdJe q^od aic Eutrop. 7. ic. 
Muiti autem r(g's ex regnis [uis venerunty nt ei 
aiffequercntur : & balntu Romant, togati fciiietff 
ad vtiikylnik W tjuum ipfns cucurremnt, 

13. Medulcet domin^, &C,'] Dum tu ItaHs 
bella, 8e Augufti bellicas laude» magni/ica orad- 
one celebrwbis : e(^o dUeftae libi Liciniae tuolque 
amores carmine LyricomoUi&dulcidecanubo. 
Dicam quam illa foav»ter canat, qu^va fulgtnta 
habeat ocuios, quam 6drliter te redaraet, quam 
oioUiter ac decoti falter, quam fcite & ingeni^c 
cavitletur, ac f^Iet jatlet» &c. 

Lrcini^,] QMtdam Lfcymniee. Ba veio Te- 
fcntia fivc Licinia ftiit fororLicinii, cui eft in. 
fciipta Od: 10. hujua libri* Vidc ibi Aojkm* 



Maecenati ver^, cum faiberit hanc Oden HoA- 
tiut, nondum erat nupta Licinia* Patet nmp9 
quod vrrginum chori» Dianam colendom in ejas | 
f^fto inferta dicatur nox ; inde eaim arceb^n- 
tur nupiae. Accedit quod bene mutu.s fidmmpeQus 
amonbus hic laudator t ac longe aliter fuit pof* 
teaquam nupta eft. Senec. de Provid. cap. 3. 
refen, M^ctnoti amoribut anxia, & mortfae nxerii 
fuotidiana rfpudia dffielHi ftmnum ptr fympho- 
nlarum eanrum ex ionginfuo ieni refhnamtium, 
quafitum fuifii, Ubi J. Lip(ium anxium fuifte 
Mfecenatem dicitqu^ uxorem anubar, ncc for- 
taffe folos. Additque : Cvfanem AugoAuro ea , 
fiifpicionc afpergit Dio. lib. 54. S(i^ rrtdiiBi ' 
Galluanam peregrtnationem fnfcepilfe, me Rherih 
fff procul (i vuigo fermonihuffne, frneretmr Ttrtn» 
ttS Mitcenatis, Itaqge 8c ob hanc caufam occolri 
inftnfus Cxfirt Maecenas : qood id*m fcriptor 
lih. 55. tan^it, in MscenaCtc obitu. Poies la- 
mm sngorem hunc, fa teor, alro rcferre, & ad 
nudum ipfum amorem, qui femper qaerulos&' 
anxiur, prae/ertim %bi non refpondetur. Hrc 
Ltpf. cit. Idem Seneca Epift. 1 14. iteraro d< 
Maecenate : Hnnc cffe fui uxortm miliias 4/atnr, 
rar« unam bahuerit : Terentiam nempc foaro, 
cum qua aftidua jurgia, divorcia, Iterum^ue coo- 
jugia, inquit Lipf. ibid. 

18. Certarejoco,] Sciiegefticalari, or qoidana 
interpretantur : vet potius, ut alii, faceta, lepi- 
da, acuta jadare dideria, fivebrc*es & falfas 
cavillationcs. Qmo quidem in certamine qui vi- 
,cinet, olim eum coronari inftitutum fiiir. 

xo. Sacro Dianee ceiehris <//>.] In freqUenci K 
celebri Diamefefto, cujus facra virginum ch<ms 
ac rrligiofis tripudiis peragi folha, Idibus An* 
gufti. Vide Od. |. 21. x. ubi. 

Dianam ttnerde dicite virgina, 

ai, Aibitmenes,'] Rex Perfanim prtmos, 4 
quo Periis Reges ad Darium ufque font omoe» 
orti ac deiioa^Qau Achvmctiidx^ Hexodoc.L 1. 
9t alibi. 

Aut 



CARMINUM LIBER IL 13. 



«33 



Aut pinguis Phrygiae Mygdonias opes 
Permutare velis crine Liciniae, 

Plenas aut Arabum ^omos: 
Dum fragrantia delSrquet ad ofcuH^ 
Cervicem, aut facili faevitia negat, 
Qiue pofcente magis gaudeat eripi ; 

Interdum rapere occupat. 



r'^7l tunt Lici»ia capWum mutsrt 
*■ c§nfentias cpibut oums p*i/Jidtt 

ji.hamenet vei atvifiU Myg» 
doniii opim^ P^f^t^^^ ^^ '''- 
2 ? y*^'" Arahum adUfut f quapdo 
collumfieBit adbafia fua^oeden'- 
tia vei molii afpentate denegaff 
qudt plus letutur a pcenfejur^ 
ripif Monnunquam ipja pr^npit. 



ANNOrjTIONES. 



11. PitinhPbryp^ Mygdonids «^.] Ferti- 
lem &ooiueiitam >gaorat aemoPhrygiamcxti- 
tiiie. Hajus rex Midas iUe pecuQi2& auritam 
avMlus quam dives, vel unus teftit fuerit locuple- 
tiffimas. Adde Priami gaxas» ac Trojanonim 
opei. Mygdoola porro Pbrygic finitima erat re« 
f»; ex Plin. lib. 5. &c. Mjg^onet autem populi 
e ^^acedoniz parte Tbraciz proxima in Afiam 
tadt, Phrygiz quandam regionem occupaHey 
ootnenque foum iodidifle» ibidem referuntur. 

13. Permutart velis crint Licfni^,'} Sic qu^ie 
^bcet dat pretium rebus am«r, 000 quantae iunC» 
fei quantus ipfe eft 

14. jtrahum dcmeuy P]enas opibus & aroma. 
tibot exouiiius* Videfupra irb. j. Od. 29. v. i. 

3$. tfagramtta,] Alii iciunt fiagraMtiSf id 
cft, ariKKtt ardore /erventia* 

26. Factiiftnfitidnggar^] Fi^animirum fsvi* 
(ii, qoae facili vincatur : & poflquam paulifper 
irrica«it amoremy amanii fponte cedat : inter- 
rfii-n e iam ultro occorrat Sc occupet. Terent. 
^«"och. 4. 7. 43. 

Ntlgm ubt vtlss 5 uti noiiita^iau ultrh 



Ovid« Art. Amat 3. 579« 

^od datur ex facUi, lomgtim tnaU mitrii 
amorem» 
Mijcenda eft Utis rsrs repuifa jocism 

Caeterdm Odcn hanc allegorici ink rpretari f^nc 
licet. Icaque per Gigantet &Lapicbat, ThefTa- 
liae qu'dem populot,jun3is viribusin Deos bel- 
liiM» moventes «d Hlrcule vero domitos, inteU 
lige Brutum 8c Caffium in camjis Phiiippicis ab 
Augofto iri Aos ac dcbellatos. Hylaeut mero ni- 
mius, ab Atalanta interfedias, Antonium Cle- 
opatrse amoribut & immodicit cum ea conviviit 
perdicum,Bacchi infuper nomen Sc infignia affec* 
taocem optiroe defignac. Denique ficut Gigantes 
8e LapichaedomumSaiurni pavore concufTerunt : 
ica BruCus & Ciniut, atqueAntonius totam com« 
moverunc Icaliamt ipfamqueRomam, ea ficam 
regiooe, qucSacurnia di^a e(l, a Saturno, poft» 
quam a Jove pulfus eft> eo confugience. Hsrc 
recens au^>)r &Oinicut interpres ingeniose» ut 
Cjfctcra fagactter tc eruditi* 



Q D E XIII. 
- InWhoremj cujus cafu pene efl oppreffus. 

ILLE &/nefa{fo^C poluitW . f*^] 0arb08,quir,uisinefuttqui 

Qujcu Jque prilnum, .i facril^a manu' tlfl^S^::;^^::^ 



ANNOTAriONES. 



Metnim idem qnod Od. 9. Lib. i. 
i.tle^ nefafto^ &e*] Drambulancem iri agro 
fsoSabiaoPoctam noltrum cadensinopinat^fere 
oppreilit arbos atque, uc aic Od. 17. feq. rrun^ 
eat Hiapfnt etre^ro fufiulerat, nlfi Faunusjffum 
iextri irvaffet, Hioc il'iu« beneficii roemor, U 
^^fr^pe funeratut arhoris iffu, ac tanrum n«h 
exaaioiitus fuerat, erga Dcosgratus, anno redC'^ 
n*u, die ipfi quidem/^ Calendit Matciit fa- 
crilicium parat, ac ferovas epulas, Od. 8. lib. 3. 
HrcaoremommofamiUamarborrm canquam in- 
wfpica:*^ fatam dunt^xat execratur : ac velut 
^ftroqaodampercitm io abroptis indignationit 



Tocct erumpir. Rem vet^ totam mira ezpolin* 
one amplificac* Tum de variit humaBte vicae 
cafibu* helle d>filerit. Denique veluc Iv wafifyat 
Sc frof»^, occafionem arripic Aicati te Sapphi^ 
nis verfus extollcndi : etomnia quideronon fine 
mirabili artificio. Valeac ei^o Scaliger, qui Se 
in hanc eximiam Odcn ftylum fuum (binxit» ut 
dicetur ad c«lcem. 

^ Nefafia.1 Qaid proprii fit nefaftutdies, in quo 
nimiruai Prvtor Jut non dicebat, GaH. Jour 
noi plaidcjable $ Ang. Jl^a CoUtt^DaT» docet. 
Ovid. Faft. 1.47. —..-....•''•'*- 

Jile nefafiut erit, per qutm tria verhafiJenfur, 



moqaodampercitm m abroptis indignationit iue neraftut ent,fer fuam tna verhajtientur. 



»34 



Q^ H 



ruinMm fefiiroruWi ac vMt de- 
diCus. Eum etlam fatrit fui 
gutttir prafocafft crcJidcnm, 
atque domus int<r\ora Janguine 
b^fpitit, ncSIuf^oHuiJfe-flt toxUa 
CcIt.tirHst & quodfunqu* ufpi» 
amjlaiinum ah'tPO 'volvitur, 
^r^bara-vitf qui »11 agfO meo 
c^locavit te, /if ww infcjix, te 
ruhofum in caput dcmini inn»" 
rfc>. NuMfuoM fatis bomo fro^ 
videre poteft, quid boritJtngM- 
hs fhi fugien.^um fit. l^a^ta 
Ca^tbagiRienJit Bofftborumfor- 
wiUati nee ampliui $ccaittfata 
siiunde metuit» 



OR AT,n FLACCI 

Produxit, arbos, in nejjotum »^f 

Krmaimropprobliumquc pagi ^/i.^.J.^y. 
Illum et parentis crediderim fui j 

Frcgific cerviccm, et penctralia [*^] 

Sparfifle nofturno cruorc 

{lofpitis : Illc vcncna Colchica, 
£t quicquid ufquani concipitur ncfas^ 
Tradavit, agro qui ftatuit meo lO 

*Te, trifte lignum, te caducum 
In domini caput imiQcrentis* 
Quid quifque vitct, nunquam homini bti^ 
Cautum eft in horas. Naviu Bofphonian 
Pcenus perborrcfcit, ncquc ultri 15 

Cocca timet sdiunde fat^^ 

ANNOrATJO NES. 



ScHicet, do, dico» addico. oCpntra d*ies fdftvt, 
Gall. Jour d* Audiitm, Anel. a Cwrt^ba?. 
Ovid. Ibid. ^*^^'"^ 

Fiifiut erit ptr quam tige Ifcehit sgU 

At pneterea ttefafiut dies, ut Sc boc Horatii locoy 
lignificat inrortunatum & mak ontniatum ; 
Orxci aie^^fd^A; iJfAifa; dies infandos ^ confie^ 
leratosy dtcere. Romani paritery quofdjm atros 
$e. nefaftot habuere, eo quod in iis cladrs accepe- 
lan^ ; in primis poflrtduanofi feuqui funt poftri- 
dic Calendas, Nooas, Idus \ It^.m alics aliquot s 
de qnibus fufeMacrob. mOx citand.Coel.Rhodig. 
)ib* 14- c^p. 9. Alexi ab Alex. lib. 4. cap. 26« 
M^crob. lib. 1. SotumaL cap. 16. Diesfofiri- 
du^nos ad emitia majores noflri cannndos futarunt s 
quos etiam atros velut /nfaujid appeilettiuntdamnd' 
runt, Gellius lib. 4. cip.^. item lib. i^. cip. 17* 
Heligiofitfeu trijH muine rs/Wrcf noncupxt: addit« 
^ue, SluQs nfuigtt» pravi, perperam, & imperiti 
nefafiot ditit, Noo Marcell* Atri diet dicuritur\ 
Snquit, quot nuic nefafiosvei pcfleros voeaut. A- 
franiut r latriis : Septemhris beri Calendee, bo£e 
ster dies. CUudet fcenam Cicero ita fcribeniy 
a. de Leg. S. n. 21. ^luee augur injitfia, nefaf^f 
n/itiofaf dirave dixerlt, Hrrita infeflaque funto. 

5. lifum & parentiSf 6?f.] Epod, 3. |. 

Pareatis olimfyuis impii mamm» 
Srnile gutiurfregentf &c. 

6. Pemtrniia ^parfffe noffurno cruore HofpUis.l 
Ju& hofpitale violalfe, ho^pite noiClu intrtfie^o» 
ih aedium penrtralibus, obi colebantur Penatei 
Dii, 9'jod fceleri fcdios addcre tSt. Virgil. 
^ncid. I. V. 735.^ 

Jupiter, bofpisibmt nam te dare jura loqumntmr^ 

A. Gell. lib. 5>cap. 13. Primumjuxtaparentet 
h um ttntt pmpUii t focundum ctien'es \ tertikm 
hnfpita J poftea cognati, affnes, ^c» 



8. Venena Ceichicfi,'] Cokhit Afie Rf lO ad 
oram Euxini roaris, Ponto vicitia, bodle Jfr* 
grelia, eftque pars Georgiae. Ven^is autemeai 
regiones fafnofas reddidit vel una Mcdei lep s 
Colchorum filia veneliciis fuis inclyta ; vd qaod 
nafcantur pturima Popo, ut canit Virgil. Edof. 
3. Addc Mithridatem Ponti legccDy qui veficnii | 
ctiam impun^ vefcebttar. | 

Colcbica. ] Quidam legunt Coicbsf ot opos ooq 
()t ultimam hujus Tcrfdtf fyllabam rejiccxc ad fe* I 
quentem verfom. 

1 1. Trifie lignnm,'] Infdiccsarbores qui^caa- 
tur» entrrat Plio. Jiib. 13. c, ii* & lib. i^ 
cap. 26. 

Ctf^amrai.l Quod miitatur cafom & roioaiDS 
hic vefo 6goificat quod jam cecidit \ qoo icflftf 
fulmen etiam caducum vocatur« 

13. S(uid quifquemuet, 6^r.] Egre^i^ divertic 
ad locum commoneBK pericoUs $c ca6bus ioi- 
proyifisy quibos ot plunmun^ ad marXtM abripi- 
muf. Aliui, inquit, intrit, tliitt bdli foHi9 \ 
caret difcrimioa : uterquc verd quod noo timel^ ' 
foSit genus mottir} v. gi moirbo estingtticor* 

44« Bofpbnntin,] Anguftts faoces qoaflibctde» 
figott, per quas ncmo fine periculo ac fbnnidiii^ 
navigat. Duplex autem Bofphofus celcbrator ; 
^hraciuf inter Pontom Euxioum ft Propooti- 
dem> feu Thiaciton inter 8c Afiam Mioorem, 
quaiuor fladiii patens: Sc Cimmcrius, intcrMc- 
otidem Paludem U Pontum ^uxinom : bodie 
Frttum Caffa. 

25. pAfaari.] Pro quolibet nauta ponitor pef 
fynechdochen } vel antonomafticot Ptraaradicit; 
tum quod emporiuni orbe totoceleberrimumetst 
Carthago; tum quia ejus urbis cives naTigatiooc 
iong'nqua clari. Quam inclytos fuerit HaoDO 
dttx iile Cartbaginienfium, docet Mela, lib. 3» 

16. Timtt aiiunde.] Obferva vel cjefuram bie» 
vcm licen cr proJjOtm fel tiioracbjo pi^ 
dtaylo. 

Mite 



CARMINUM LIBER II. 13: 13$ 



Miles (agittas & celerem fugam 
Parthi ; catenas Paithus, et Italum 
Robttf : fed improvi(a lethi 

Vis rapuit rapietque gentes. 
QaiD paene furvae regna Proierpinse ; 
Etjodicantem vidimus ^acum, 
oedtTque difcretas piorum, et 

^liis fidibus querentem 



*• fug^ velum t Parthi 

vincuia & potentigm Roman^» 
mm refonnldaot. At mcrtii 
20 imotinata ^ioUntia p^puht ah» 
ftiUiti & ^Mfirt. Sluam pr9^ 
pt afftexi imptrmm f^^ 
Pr9firpin4t : & judkem Ma^ 
cum^ (^p bonorum JomicilU 
fepwrata \ ^ Sappho clfordis 
^Eottis ^pofiuifiutem dt vir" 



jtNNOTjtflONSS. 



it Partbi,] De PaitUf eommque certt ndi 
iMMae, Ub. I. Od. 19. mi ▼. i«« 

tS. Hnamfitmt/nrvir r^ms Proferpinmt&€.\ 
i^mtoAua a aocte aWail 

Ar«r.] £x VMgnoefiir dicitur cx tp q«od 
fiimmttnm eppeUereot, ftfuret atraoodt 
bdSh fiueotory Nooios Mtrcdkis. Contra u« 
Dcadeca ctymofegil feotit A. Gdlios lib. i. 
«af. iS. foltque dcdoci ab aatiqua voce ^^ t 
^«a)«amaptkiif)rcafle,fufemifurvo» Mc&f 
mff% did potarit vir exccUeods dodrioc, Var* 
»kSiuXf inqoic iUe, ibid. 

Prtferkme.} De ea lib. i. Od. ftS. ▼. in. 

ao. Aacnm,'] Ex eo quod Plato» in Gorgia, 
UttdaBanthom Afianofum, Eoiopcoram vero 
, Jadicem JEacofli fcribit; inde convenientids 
iiaK qnam illum ab Horatio ^uidem Eoropaeo 
Dowoariierodjte o«nnoUiob(eivant. £go tamen 
otdBdBim refpexifle potiot n.ftrum Poeiam 
d id qood lib. de Lo£b, Lucianus refert : /« 
Ord aitna fortdfua adamantind fuiffe cufkdem 
Maem R^s.pairmelemi atfuejuxia eum ca- 
aai cridj^tfiar* Beti« igtcor Horattoty qui morti 
ftmukpHTi^ ait fe prope ftlutaife iCacuoDv 
Oid Umoirem» perinde a^dicem cum Minoc 
ac RhadManiho, oh infi|pm 
a RiitaDe conftitotom. 



I juftiiiae famam» 



%y, SMuiedifcretatfiormtt.] Elyto campoc, 
qmidcfcittit ft laiidat Virg. jEoeid. 6. v. 638. 
I4|itfi aSi difcripieUf alii d^criptat, id eft affig- 
■m ac ootataa ; difcretas habeot tamen opcimi 
cate t * vox iUa polchrom (aoe ac oobiiem 
MiBcfficit» otlMoi deGgnencur a rdiqui*, & 
ifdiofegregati. Sic VirgiU Mn. 5. v. 734. 

..•••. Nett mt impia mamqnt 
fmtnra h^hem tripeffue umhrtt\fed 



CtnKof Efyfaimfmeoh, ' 

H*JL/ittfdihmt^Mtrtntem Sapphoj ^iTf.JDe 
pipdafiboa pndlia» qoat anwbat, Sappho coo- 
qaiKaiBBy quod in amore fihi 000 rcfpoiiderent* 
TiavcTO potiffimum Suidas recenfet ab ea di- 
^fSbtf Atduoy Tddtilam» Megaram; plurea 
OfUioi atiiqpe jmmerant. Vdadoty pii Sappho 
fcKita de drgtnihfs cmulls fuit querebator» 
ytti ?hMoi| qacm ipCi dc^i))at> a^hsrcren^ 



cjufqoe amorem retardareat. Odd. Epift. 1 5>1 5« 

Sapphus ad Phaoocm t 

Ntc mt Pyrrhiadts Methpnntadefve pntHttt 
Nec me Lffhiadum ctefera turia Juvant, 

Fitis Auaffirie, vi/itf mihi candida Cjfdnti 
Nou ocufn grata eft AtthiSf ut ante, mtis* 

jitgue aStt centum fuas nmjine crimine amavip 
Jmprohef multanm fuodfiit, unus hahet* 

Narrat Plinioa lib. si. cap. S» in Phaoalt amo» 
t^ Sappho inddifle per herbam, oentum capita, 
nuncupatam» cujus radix, rara quidem iirventu^ 
quibus cootigerity amabiles faciu Porro ex Sui* 
da, icem ea /Bliano duplex Sappho fuir, utra* 
que l Idbo Infula t prior Erefia, Alceaei, Scefi- 
chori, & Pittaci ceartanea} quc tret habuitfe fer* 
tor Ibddes ftu amicas anti memoratas, plcdruai 
Inveniiley icripfifle v^ro^ Lyricorom caroiinuii^ 
libros novem, Epigrammata^ Elegias, lambos» 
tt Mooodias* PoOerior Mityleniea* qu« pfaltrio 
foerity Lyrica fcripferit edamy atque ob arooreiB 
Phaonis Mityleovi, k quofpernebatur, de Leo* 
cate promootorio in marc fe prsecipitenrt dederic* 
De qoo vide quas aanotabo lib. i. Epift. 19« 
V. 28« ad has voces mufcula Sappho, Utut fit» 
quea»admodum unom Herculem, etfi plaresec* 
ticemnt, nominanti Hc quod multorum eft, d* 
dem tribnunr, ut alibi nocaviipus : ita unaoi 
Sappho vulgocdebrant, Sapphici c^rmiois au6bH 
rem» tam venuftam k deganmn, ut deciout 
Mufae^cognomeo ohtinuertt. Ftris ni$ntiant^ 
hlandilofuam lufcmiam, vocac SophoUis ScholiaT. 
tes. Floruit Aicao com drStefichoro, annis anH 
ChrUtumcirciteriexoentis. Ejus(qo9tcafiporum 
injuria eft) apud varios au Aoree fparfaa quafdaoi ^ 
poematum rdiquias duntaicat veneramur : ap 
mire laudant Strabo» Ariftot. Socrates, Diooyi« 
Hdicrao. Plutarch. Longinos,&c.CacuUusCar* 
mea fuom LIL quod eft ad Ldbiam, tranftolitd 
Sapphus Graeco, qood Looginus lib. de Suhliflil 
geoere diccjidi, fic habet : 

^ywroi fJLti *mw^ "1^%* ^sdlfte 
kifjoi tetnf Sctc irairliM ru 
'l{[«ysi, § vXoo-tdv hK ^f&aoii ^ajtdu^ 
Ka2 >sX«0*ac IfM^Vf, &c. 

Motiufidihut.] iEolica ACinfedialeAoufatft 

K 4 Sappho 



'-■ 



1^6 



Q. HORATII FLACCI 



ghiius pairt^ Ju* ; Httmn 
Uf 6 Aluttf aurta dtbari 
(antHttm ahult mtltfta nam' 
^atienh, mttpa fxi//, fra» 
mia miRiitt tncmmoda / Ma» 
0*» autem admirantur amhm 
ioautntti rttigiefo Aignas rtt 
^ttntic: vtritm tnrhtt /capuiii 
^•nftrta Uhtntiut tauipiunt aU' 
ribut prmtta & txpulffn tj' 
ffinnut, Sfuia mirum f u6i 
fitonita caitfUetiit iftit htftia 
^9tum 



Sappho pudlis de popularibus ; 
£t te fonantem plenius aureo, 

Alcaee, pleftro, duralfoavi^*^' 
Dura fugae mal^ dura belU ! 
Utrumquc facro digna ^'entio 
Mirantur umbrae dicerei fed magi$ 

Pugnas & exa^os tyrrannos 

Denfum humeris bibit aure vulgus. 
Quid mirum i ubi illis carminibus ftupens 
Demittit atras bellua centiceps 

ANNOTAriONES, 



2(r 



[-J 
3^ 



.fapphd. ^oles Onedc popuC cum eam 
^fiae Minons regionemy qoK ante Myl|« diceba- 
tur, invafiiren*^, qaafdam infuper l^cibi inrulx 
tenuere civitates, ac in primis aliirum caput 
Mynlenen Sapphds patciam* Hinc nofter lio.^. 
Od. 9. V. II. ^dtJtfidibui puelta* Et Ovid. 
£pi(lola Sapphonis ance cluta. v. aoo. 

htftfidct^ ySo/f^ namina di^a lyd* 

26. Etttfonanttm pltnhtt aurto, Aiettt,pbe-' 
|r».] Ovid. Epift. mod5 cit. v. 29. 

Ntc plus Alcseutf eanfors patri^fut iynrptt, 
Laudis babtt : quamvis grandiiis ilie fontt, 

Herodqt. Ub. 5. de Alrco mulca refert, qus rc- 
darguuntur ^ Plu archo, in fqo deHerodoti ma> 
lignitate libelk>. Vide quae de illo amplius an« 
siotavi Itb. I. Od. 3«. v. 5. & feq. Item, lib. 4. 
Cd. 9. ?• 7. uhi Aicaei minacet Canuen^ appel- 
lintur. 

17. Dura naviSf Dura fug^malafdura ^r//!.] 
Sa videlicet quse pertulit Akaeus atque exan<la- 
vit pericuU, malay difKculiates, serumnas, cum 
«^vTgando ^err, patriaqae exulare coadus eft, 
th quodxivibos, ut aiunt, fuis amorem liberta- 
tis /fuaderet, invifua Tyrannis : quoa Undem 
colle^la exujum manu Mity^ene txegit, pitri- 
lunque vindicavit. 

«9. l/trumfun faert Hgna ftltntio Mirantnr 
^mi/rst di/ttre.] Aicarum & Sappho umhr^ mi» 
^rantur canentes digna ftlentflm concilio, de quo 
Virgil. iCneid. 6. v. 432» Vel Ditii oigna fa- 
Crariis, qu« aflTeiit idem VirglL iSneid. |2. v, 
f 99« vel nufcultari digna cum tofttentiOf quod 
adhibetur in fatris. Veldeiiique, Sacro digna 
Jitentio, id eft, non profanii revelanda, nec cvul- 
^anda quibaflibet, veluti quaedam myfteria. Huc 
facit fAvfOfimhq ^ a-tyv» apud Plutarch. llb. de 
^arrulitaie. 

30. Sed magit pugnat fif itaffot tfyrannosm'] 
QuamYis au(em uterque admiranda loqueretnr, 
lc ab ore qtriufque pendercot umbrs ) lioc la- 
^nen crat{4iicrim9n, quod amatoria quidem Sap- 
]^h(Ucarmina etimia piorfus atqucdivina vutgua 
|4ii4n|Qf f^ficiiltat^t^ ^t km^c cameo atttfiCJiis^ 



cupidii^a, jocundidt aadiebst pngras ab AloM 
defcriptaa, 8c qua radone txaffos tyrannet Picta* 
cum, Myrftlum, Megalagirum infedari nqo 
deftiierat, donec omnino excerminaret. 

3«. Denfum bumeriSf £fr.] ConferCom» tor- 
matim aggregatum, contente & certatim appro- 
ptnquans, aurefque arrigens, prae aviditate capi. 
endi quae diceb;intur de evpullis tyrannit, qoOt 
od(t vul^us maxlme ie de reftituta civibvs K- 
bercate, quam onmibus aniefert, ipfiufque inter* 
dum vitas periculo redimit ac vindicat. Virgjl. 
* JEntid, lo. V. 361. 

Concurrunt : bttret ptde pts, dtnf^fqnt viraw, 

Bibit aurt var/g»f.] Hunc locum 'imttatiK 
Perfius, Sat. 4. 50. 

Ntjuicfuam populo btbutas donavtris aura» 

3 3 . Slgid mirum t Ubi iffis carminibtuftnptm, 
&c»'\ N^que vero mirandum, quod ita corios^ 
umbra affluant, audiantque verfus Alcari 2e Sap- 
phonis; (iquidem iis eiiam obledatur terrtbiiis 
inferorum canis Cerberus, atque voluptatem fo- 
am prtp le hxtdemiJi^uricut-Sf quibus d^po6tam 
iram ac fbrorem in^Rit. Cootrarium dVendafit 
Jubtattt aurts, l^pod. €, La^nt. de Ir£ De», 
7. Rifus btmini proprius tft inqait, & tamen w^ 
demus in atiis quo^ut ammatibus \ftgna pitedam 
itttitia, cum ad tujum geftiuntf aurts denmdctnft 
rifium contrabuntf frtnttm ftrmanff tttim » 
i/tfdviam rtfotvunt, 

34. Btitua ctntictps ' ] Canit apttd infermfabm" 
tofut, ut ait Suidas : immanis trifauci Utratn 
$ria pandens guftnra, borrtntia co&ibris cotia eze- 
rens : Vi»giU iEneid, 6. v. 417. & ieq. P/«i#- 
nit cantm ttrta voct wtilnsiot\anfitm fnhifua» 
ginta capiiumf crudivomm^ impudtntemftttfortemm 
que appellat Hefiodut in Theogonia 1 r^nfamn 
Hhr a%uXann trtcipittm orti cantm, Suphoclet 
in Trachiniis. Cerbcrus quafi jc^svCJf^, earni' 
nmrusf Mychol.^terram defignat cadavera confa- 
mcntem. Quoniam vero mortales univerfi tripli.* 
ci extioguuDCur mords genere, nacarali, vioknco. 
ft fortuito, qoa* ttia rurfus infinita funt $ hint 
Cerbero auidam tria capiU| alii ^inquaginta. 



CARMINUM L 

Aures; & intorti capillis 
^gruTwoT Eumcnidum recreantur angucs. 
Qum & Promctheus, & Pclopis parens 
Dulci laborum decipitur fonoj 
Nec curat Orion leones. 



IBER IL 13. 137 

7C ^^^Mfff Mtgras d<prtmit auri" 

[icij 1 culasye/fMt demulceatur /erfeu^ 
J tes FurUrum erinibut 'tmp'ex'u 
Jme etiam Prometbtus, ^ Pe» 
loptt pater fuavi catttu captus, 
aruwmaiobtivifcitur^ neeOrhn 
Jatagit venari hwes^ velhfnea 



ANNOTATJONES. 



■fiooslli d«n^ae centmn affinierunt. Sic Ho- 
nu beOua cemtieeps* 

35. luterts capiUis Eutnemdum reereuntuu an » 
/wi.J Euoaenidcs per amiphrafim di^c, quia 
Be^aqoain benigns, tret cenrentufy Alei)Oy 
Jtfigcrj, Tifiplwne. Senfus e(l : Infe* nal^s illae 
Fofi» ejufroodt cauninibut pbcart, \xt\h Se fer* 
fcim eansm crinibm intnrti iii recreari pariter 
ftc aemiikeri Tiaebantur* Virg. Oeoigic. 4. 
v.48x. 

Oeruieof(ftse imp/exee erinHtis angues 

Eu m eu ides , > m 

^qotdem icctemm uliricea multiplici colubro* 
nm morfo belle exprimunt conicientiae ftimu- 
los» qaibos fcelerati veilicantur intus, iemper- 
^ pledontur. 

)6. Re^reantur a*fir^.] Propricdidlom. Nam 
cntto dele£lari naturaiiter ferpentes aiunt : ic 
PUainsaudor eft lib. 8. cap. 16. 

37. S^uim & Prometbeusf &c.] Prometheot 
yio^trpmTantalus fuum uterq; lahorem acfup- 
pliciom non iemit, velut raptusextra fe, & oe- 
ceptus amtmjrafecarmiaom Alcsi & Sapphonis* 
ll«<Mi igois cceleftis raptorem, in furti poenam, 
aqdljB roftrojec ur depajceotis excruciari Caucafo 
affiiom «ulgo fabulantur : in inferis lamen coU 
kcat Ariftot. J^oces, cap. 17. quod idem facit 
^Hijrat.DePromecheojam lib. i.Od. 3* &i6* 

^ Peh^t parens,] T^nt4o$ Deorumconvivat^t 

eftBb. i.Od.aS««. ^.qui^ciantacpoffintnumi* 

o>, aufa tvmcrario expenusj filium fuum Pe- 

lepe n coAom lis appo'uIt. Tanti vero fceleris 

fsoat lait ^pud Xnferos derufus obi perpetua fa- 

aie BC fiti cTociacory ita ut aquis Eridani mento 

leaot immerfusy S/ pomacernenies arborecapiti 

iapcndeotiay oec tameo haec neque illas capere 

^MK. Cic Tof^ 1. n. io,Mintofummamaquam 

mmgemtfoi enoBus Tantalut. Ovid. Met. 4.458. 

7thif Tanra/e, nullee • 

pefreuduntur a^uat : fuee^ue imminet, «jfugit 

mhoe% 

38. Laftonm decipitnr^J Grarca di£Ho iiriXav- 
Uu vemh. Sic ie fopra Od. 9. De/hie ^ue- 
tiUrum^ Od. leq. 14. Damnatus Umgi iahora SU- 

J^jfivi. Lib. 3. Od. 27. jib/iineto irarum eaiida" 

nrjge^r» Od. olt. (juidem •ibri : Regnawt popu- 
m, Nec Horatius rtrh folos ejufmodi loco- 
tioMbasacqoeHellenifmis ufus. Plaut* Mercat* 
,4mmiptndeo, Virg. iCneid. i, 219* 
f^kiUMr mgteris Baccbi, fiiguiffue firitt^. 



£t Mne^. 11, iz6. 

Jujiitiane prius mirer, heWnt lahorum ? 
Uhdeigiturhocdicendi genustam norum aliqui- 
bus vifum ? Et qoc mens bevadoAot alioqui vi- 
ros impulit, ut autledionem comprobatamy a<it 
fenfom pervcrterent ? Po^phyrione duce, qaidam 
legont lahoremi H deeipitur accipiuut pro decipit» 
Quorfom veid tam audax figura atque mutatto } 
Turnebus Alori labores intelligity ut fit fenfus, 
. Prometheum ac Taotalum propriasoblivifci po* 
naSydclinitos fcilicetac veluti deceptos fuavican- 
tu Ae narratione laborum Alcaei t de quibus fupra. 
Verikm de Prom?thei TaDtaliq; laboribusbic fer- 
mo ell apertus quidem & manifeftus; fcnfufque 
t^ X P romei beus ^ PiiopisparensduUiJono Sc mO' 
duiationc* Alcaei carminum tc Sapphtis uterque 
zdcocapitur St fallitury utquafi fenfum atque me- 
moriamamittat/a^erii«& crociatuum fuorum* 
30. Nec eurat Orion /eones, &c,] Denique Ori- 
^on cum «lii^ sd audiendum pr>*;erat, abje^que 
venandi cura, qua foletoccupari, ad dulces can- 
tus accurrir. Aiunt nimirtkm eadem apadlnferot 
umbrif ioefle ac vigere ftudia, qmbus viventet 
tenebantur. Virgil . /Bneid. 6. v. 6 5 3 . 
^ir^r gratia enrriim 
jfrmorumjui fuit vivis, qtue cura nttentes 
Pafeere equos*, eadem'jequitur tellure repofu» 
Ovid. Metamorph. 4, 433. 

Errant exanguesjiue corpore & offlhus umhra s 
Parfqueforum ceiehraut,pars imi toffa tyranni^ 
Pars aliquas arteSf antiquee imitamina vuap 
Exercent. ■ 

Vide Sc OdyfT. 1 1. ft Macrob. in iSomo. Scip« 
1. I. c. 9, &c. In Horatium verd belium 
movet Sc^liger hoc etiam loco: Nondum^ in- 
quity apud Inferos beec invenif aut Prometi>eum 
tormentis addiHum, aut Orhna venantem, Er.* 
gone vir perfptcax, quicquid rerum ibi geritur 
perlpexifti > an iilic diverfatus aliquando iingula 
otiofe tamqoe luculenter mdagaftiy ut afleve<« 
ranter dicas, fcribafqucy h«caie tibi mioim^ 
vifa aut reperta ; qa« tamen, ex Ariftotelit 
citari, item ex Homeri mox citandi fide, inve^ 
niri ego credam ; fque explofo credent alii« 

Orton. ] De 00 vari^ fabulantur 1 illum conftatt 
acrem & ftrenuiim yenatorem extitiife. Homer, 
OdyiT. X, pauloante$nemyiMrtathHnctf^«^/«« 
fera ettam wjum Ufyffiperjloridum pratumferat 
perjequentem, in defertit auttm muUihns elav^ 
ferrei tccidntemi ^c* 

. Aut 



13« 



kmUfum 



Q. HORATII FLACCI 

Aut timidos agitare lyncas.''v*^'**** 



n 



ANNOTATJONBS. 



30. tyneatJl Lynx animil ptrdo noii prorfut culorum. Vlrgil. Mru x. ▼. \%f. toidlluDi ri« 
'Mwiik^ ex Gefoero de ^adnip. periode n»a- fuSy tt Plutardu Plin. lib. 28. cap. %. 9tc» 

ODE XIV. Ad POSTUMUM. 



Vitari tnortm non poffi. 



^ |7HEU,Jfugice4 Poftumc/Poftumei 
\ jCj LabunW anni J nec pic^s moiam' 
' Rugi^ & inftanrffen»^' 



Htu, Ptflbmt, Po/lam, 
91 cuo frittermmi, NiQut r«- 
IX'« rMiatf & MTient ftmum^ 
fatuwiqut indmSa^U ntar» ._, 

dakii : nK fi tauret ^uotiJk AfieretMndomiraeque^morti.' 

;:;^r,r::i"~i-"S: Non Ctrcctnb quotquot cuntdi«, 
Amice, places illacrymabilem 
^ . y Plutpna tauri§; qili ter amplum 

i U ^ ^ANNOTATIONKS. 



[-fj 



lAetnim idem quod Od/lib. i* 

j.Ebtu, fMgatet,] D^et vide bieritatemy 
nortifqve duram neceflitatem. Virg. Geoig. 3. 
«B4. 

Sedfugh htntMtfurtt irreparaWe tempus, 
Ovid.Mec 15. 383, TemferafiefugiuMt.ForC. 
5,151, Fupt bora. 

. Pefiume,'] Parvi refert feu legas, Fefinmey quo 
lignintatur oltimo loco natut \ five Tefibume, id 
cily qui poft humacnm patrem in lucem cditus. 
Hoc cognomen eft, nt volunt quidamy panro cer- 
t^ nixi f«iodtmeoto> Julii Floriy ad quem Hora- 
tbsinicribitEpift. 3. iib. i. 8c fecundam fecun- 
dh Conjedori tamen danda venia, cum certi 
Dihil aliunde fnppetat Virgil. iCneid. 6. v. 
763. Aul. Gell. lib. 1. cap. 16, &c. 

%, Nee pictas moram, &e.1 Et fi Peot colaa 
rehgioAffime, haud proinde vira continget tibi 
diuturnior. ItaquidcmEthnicusde falfttNumi- 
nibui non falfo. At facris nos codicibut inftiu^l 
mutris dilatim ope Dei praepotehtia mortem non 
annbigimus, Exod. cjp. zo. & Deuteron. cap. 5. 
Henorapatrem & matremywt hngevivas temperty 
ac beni tibifit iu terra, &e, tlb. 4. Reg. c«p. 20. 
Esechiat ufquc ad mortem segrotans, fanitatem 
oratione piifqoe lachrymit obcinet, mereturqoe 
■udire Deum ita poUicentem} fldi laerymat 
4ua$ i ecceftrvavi te : &f addam ditbut tuts quin" 
deeim annoi, &c, 

. 3. Rugis & inftanti fefieffee,] Dclkientibuain 
fene^uiehumoribut fubtilioribus, paulatim.arrf- 
cttcorpuf ac dufercit,& cutis in rugiscontrahitur. 

5» Non fi. tretems,] EtiamA tribut quotidie 
Hecatombit Pautonem fatagat placare t non li- 
tabis tamen, & mortem fruftra di>precabere. ^f- 
chyL Mo0« Stif ytH^ ^«yaI^ u to^ym i^, iii 



duMitfT* lwiaw9irhnfaoit, &c SeietDmntmwm 
moH eapetur muneribus, uee fifter^kat im tmf&, 
Truenis.] Perperam aliqui, tncemh cojuspri* 
ma fyllaba, cum fit kmga» metri lege atcetor. 

6. JUaerymabilem,'^ Lacrjrmabiletdicontari^ 
qoi ad mifericordiam facile moventur per lacry* 
mas & preces : e contrario Pluto voca^r iia- 
crymabitit, quianunquam fle^tnr. Sic Eiafiat 
SiMaaifv^ hnplaeabilis, c«gut ob inezorabiiem 
faeritiam illacrymemns, inqnit Torreotius. 

7. Piutona,] Inferoruffl ft mortuorom DeuO. 
Ii Saturni iilius, frater autem Jovu ac Neptani* 
Hi tret iu paternum regnom divifere. Jnpiw 
quidem Orientalit plagae (brtitut eft iroperitun| 
& cum inde lux oriatur, Ccelum di^i eft occa^ 
paflb» Neptnnoslnfulas habuit» oode ft Marii 
Dominut ac Deut appelbtut eft. Ploto ntto oii- 
nimut Occidentalem obtinuit regionera>iecatiQ* 
fieruhi mare. Hinc fabula dominari inferit tit 1 
Se quoniam terr» vifceribot coodontur mettUa 
auri Sc argenti, Dividamm Deot ejtiftiRiatatcfti 
Se Dit Se Plutus didui. LaAant. lib. i. Ditb. 
Inftiiut. Neque ver5 prtetermittendum quod teU 
tatur CobI. Rhodig. lib. 17. cap. % 1. Eorom ^nm 
ad dcf un£b>rum fjpe£^ant cuttum Plutonem fiiiflc 
au£torem primum. Qno nomioe creditODf 
modo vitJkfuodis prarfidere. 

^ui ter ampium Ceiyouem, &c.'] Qui poteotti 
quofque Sc magnos domat, v. g. Geryone» * 
Tityum, fcil. ut fciibit JuvenaL Sat. 10, 17^ 

• Meirs fola fatetur 

Sluantulafint hominum eorfu)cuta* — — 
Terampium GeryonemvocAi Horaiiut $ ttrgemkmm 
Virgil. JEneii, 8.v.202.ex eoquodfabulanisf| 
triplex ei corput fuiiTe. Hinc VirgiL ^n.6»ai9t 
I ■ f^rma trieor^oris mmbret. 

Qeryoncoii 



CARMINUM LIBER 11 14: 135 

Geiyonem, Tity6nquetri(li 
Compefcit unda, (cilicet omnibus, 
Quicunquelinda, rdlicet omnibus, 
Quicunque terrae munere vefcimur^ 

£na viganda ; five reges, 
Sive inopes erinius co!onir 
f niftra cniento Marte carcbimus, 
Fradifque rauci fl*j£tibus Adrix ; 

Fruftra per Au(umnos nocentem 

Corporibus metuemus Auftruui» 

ANtJOrATJONES. 
FiopMiiporrdaniampneboittriplex rcf n«m» ganda ye^ore 8c portitore Charontf, qol/rmr. 
fite tnplicts circa H ifpaiiiam infuls dominiam; gheS fubveffat corpora iymba, Virgil. i£B. 6. 
ttlpotidt trivmfratrum corporis robore prKftan* Vide locum \ v. ^95. ad ^17. 
tiBiD caocortfia, quae tanta erat, v/ uno rfii «•• 
aam viderenturf ioqait Juftin. ad calcem libri 
>te'DS. -Qood idemfer^narratDiodor. Sicul. 
Cb. 5. c 3. abi dedroum HercuUs laborem in 
^tb^aado Geiyone eipooit. ^orrh valde arridet 
ftatcntia Palsphati aflerentist e Tricarenia ad 



rto5 J tyonem & TUynm eoereet JlMvh 
*• . utbaijf nempe tranando cttnQii^ 

Jmotfttof tmtrimar frnrlhns td" 
iriSf fen frincife:^ feu egeni 
I O ^Sf'^^^ Juerimut. jHjftinebimut 
incojftan fangninoUnto Mm-Ic^ 
& tilifa unla marit Adrtatici 
frcmentii. Incajfum cavebtmm» 
Nofnm corporibut noxium Au-' 
1-10; 1 <iraM«/f tempeftate* 

15 



Shuerefrestjhe incpet,} Videlib. l.Od.^.* 18. 

13. Frujha cruento M^rte carebimuit &c»} 

Nihil Jeciusmonemur. etfi ablhnucrimuf bel- 

lo, mari, Arc fruftra cavebimuspericula militia 

& oavigationis, aut peftiferi Auftri flatus, in 

Automno pririettim. Quamvls enim mortit 

Poetom Eoxioam iafula Geryonem fuifle, ade^ ununa aliquod fplculum elu^cmur, at altero per* 

^ocTricafenum; 5eex arobigDa vociffignifica* cufli.occumbemus. Jmprovifa bcthi vis raf^ii 



tioaetricipitem ac proinde trkorporera d*£tu 

A Titjon,] Ismolecorporis plusquam Gi^an- 
tzi fiertur, et qudd Latonz vim inferre teniaHet, 
ibApoDiDe fagittistrufus ad inferos, ubi vul- 
tttie jecar perpetifd renafcens ezedente & lanl- 
atte torquetur. Virgil. i£neid. 6, 595. 
Iftcnfn&t Tityon, terr/e mniparentit alnmmtm 
Cemere erat t per t$ta novem cui fugera ccrpus 
ftrri^iiitri ritftr^fne immanit vuUur adumo 
Jnamtale joemr tmdent, feeeundmqui peenis 
Tifterafrimoimrfneepulb, babiiaifuefubabo 
Peaore: mec fSBris reqptet datnr uUa renatis, 

^ Cmptjeit nndS trijli.] Detlnet in Infens« 
k coocet tmJd ScTgia» ieu pal^de iUa borridi 
^iticaetbin, de qua Vir|il. i£n. 6» 436. 

#•.••••• ^^vtllenteethireinaUo 
^tatr ^pmeparum 6f dnrm-perferfe iaboresm 
fatmobfiamy trijiame palus ineimetbjpt nndd 
AiJiga^ & wavim Styx interfnfa cofrcet, . 

10. T<rr^ at«90r« ve/rrWr.] Plin. Iib«a.c63« 
TtfT^ f«4r bemtnnmt af ceelnm Deif not nafcen- 
tts encifitf na/os attt, femelque editat fuJHnetfem» 
pfr ,. , , fo/a qnet nnnfuam iraftitnr bomini, 
^fuetfmbeunt in imbres, rigefcunt in grandineSj 
tsmfcnnt im fu£fni pretcipitantnr in torrentet» 
Jprdet^tur in nnbibut,Jurtt proceHit* At bete 
mmgmaf mitis^ indulgens, uf^lf^ie mortalium Jew» 
peraneiUa. SJna coadafenerat! Slu^ fpontejun- 
drt! ^Mi ederes faporefftie ' £^cijuccoi ! ^uam 



rapietfue gentes : ut eft in Ode fuperiori. 
14. fraaiijiuifibus.] Virg. iEn. i, 165. 

Omnis ah aito 

Fyaagitury injuefinusfeirditfefemnda reduSet» 

Adria,'] Supra Od. 11. v. a. 

tianci.\ Horrcoium fremenrisquandotumen- 
tes fluAus ad fcopulos illiduntur ingenti lonitu 
dc fragore. 

1 S,PerAMtmmnot necentem CorperibusAuJlrmm, ] 
Autumnc quidem morbi femper acuriflimi & exi- 
tiales exHippocrat. lib. c.Aphor.^. Hioc Jtt« 
▼enal. Sat. 4. ▼. 56. laifermm appelM: & Sat* 

10. V. 121. 

Slnot Tbemifom ^gros Antmmno oedderit 1010. 
In caosa funt incqualitascaioris U frigoris eo- 
dcm faepius die ingrucntium. Deinde seftat! 
focceflio} io qoa biliofi homores accumulati de* 
in facile computrefcunt. Adde cotis cooftipi* 
tionem a frigore, perquam tetri halitus retinen* 
tur innis, & morb^^s creant. Denique debilita* 
tse per arftatem viret corporis, fru^uumq; copia 
ooxiorum humorum coUuviem gignens» Autam« 
num vere ^ftitlnferinmm ab Hippocrat. dici fe« 
ccrunt. Caufas aflmint iftas quinque Galeo. 
aliique, necnon Plutarch. Symp.»f. lib. cap* 
uit. 

16. Auflritm.'] Hujus mtura cum calida fit 8c 
faumida, valet ad piocreandaa aegritudine?» re* 
plendumque caput, tndeque ad gravcdinem in- 



^^fdecreditmmfeenmsretidit! S^ee ntfirieaujd ducpndam, fen^s torporc inficiendoa, virefque 

a&! ^c, quae l^e. diflblvenda^ & enervandat. Hippocr^t. iib. 3«- 

ii> Enavigamda,] Mors omnibut fubeuo- ApboriQno 3. Aujier audttum hebetaty caiigineno 

da; mottaH cuiUbet caicanda tfi femel vta ietbif offttndit, caput gravat, pigrot & ianguidos fa^it, 
ndim Ode z%. 1. i. Styx uanaada & fiMvi- 



I40 

Adeumiat n\ger Oc^tut ItntS 
/Utent cqyi, Damatfui Jlfpt 
confitUraia^ & Sljyphut jKatt 
Jitiut ^tfndt pttnte adfHfbn» 
Deferenda terraf fif domUUiynif 
& grata conjkX» Et barum, 
fuai edkcat, arborum, nutla t« 
Hmitahitur bauddtuturnum pofm 
JiJbretH^raterferaUs cupreJlotm 



Q. HORATII FLACCI 



ViTendus ater flumine languido 
Cocytus errans, & Danai* genus 
Infame, damnatufquc longi 
Sifyphus ^olides laboris. 
Linquenda tellus^ Sl domus, & placens 
Uxor ; neque harum, quas colis, arborum, 
Te, practer invifas cupreflbs, 
Ulla brevem dominum fequetur» 

ANNOrAriONES. 



20 



17. yifendut ater Jlumlne languido,^ W eft, 
nigrare Undem ad Infero» opporcebit \ illicqu? 
▼ifcre Cocytum, &c. Vidc lib. i. Od. aS. 

Flumine languido,} Virgil. ante cit. tardam 
Stygem vocar. 

i8. Cocytuf.'^ Ejut derivatur nomen, a ntnvm^ 
hmenfir. Macrob. in Somn. Scip iib. i. Cip.io. 
Q^icquid homines in iu£lum licrymafque com- 
f eiiit, Cocytum : quod in gurgite mergic o<lio« 
rum, Stygim interpretjtfi funt, inquit. Sic & 
ipfds pornat, quas apud Inferos mrmorant. Vul' 
tunem j*cur immortale tunH^ntem, inieliige tor- 
meota confcientixindefcfra fccleris admini ad- 
xnonitione laoiantis, &c. Vide caetfra ibidem. 

DanaYgenut hfameA D^naus Argts re^navit 
an. M. 3716. Eufeb. Cbron. Iiujub fiiiae quin- 
quaginta fuof , una excepca, virof jugulavcrc, 
patris mandato nefario obfequentes : quam ob 
noxam pertufum aquis impleie doitum in Infe- 
riscoguntur. Vide lib. 3. Od. 11. Virgil./En. 
10, 497. 

.••.•• Uua fuh uedejuga/i 
Cafa manuijuvenumfaede, tbalamiquecruenti, 
Tibull. I, 3, 79. 

£t Danai proiesy Fienerit quet numtna lafitp 
Itt cava Letbaat daha portat aquat, 

19. Damnatufque longi, 6f c.] EUipiisy fupp, 
poena. 

20. Sifypbut jEolidet,'] Latrociniis* utatunt^ 
infimit a Thefeo cft occifos : ;ilii dicunt virum 
fuiflTe rerum mukarum notiria pollentem; Sc 
ctim imn:)orta'ita:em fibi par^reattemailet, loniiO 
ifto labore djmnatum, ut ad apicem montispor. 
tarct faxum inde relapfarum. Vide Epbd. ult^ 
Ovid Metamorph.4, 460* 

Aut petit* aui urget ruiturum, Sifypbe, faxum^ 
Virgil Ceorgic. 3, 39. 

•Non eeefuperakik faxum, 
^.uaet^ Lib. 3. 1013. 

Nixantem trudere monte 

Saxum, fucd tameB ifummo jam vtrtice 

rurftm 
FoMtur, &c» 
VJd. & Odyff, 1 1. ttbiSifyphi laborgraphlc^ de- 
|i:ri|^iuir «c pio^icu'| ut obferrari oculis videatur 



Sifyphus trodent fazomi connitensy totoqoe fo« 
dant corpore. 

»1. Linquenda ttUus,'] Supra Od. 3. 17. 
Cf^det cdenfptitfalnhut, & dcmo, 
yUlaque, &c» 

Et placent uxor ] Vel decora & pulchra^ »el 
hene cenvenientf utapud Sueton. Tiber. cap. 7. 
Sc hinc viro dileAa Se omntno plact-nf • 
' 2t. ^am eo/itt arbcrum,] Jn colendis arbori-' 
bus luxum atque delicias Rom4norum alibi nota* 
vi. Vinoetiam ptatanos irrigaHi: Q. Hortenfiumi 
teftis Macrobiu^ lib. 3. cap. 13. v^aier. Mix. 
lib. q. cap. I. art. 4. de Cn. Uomttio, te Luc* 
Ciaffo alrercintibus : Uter luxurtofurf in(]uit 
Craffu^ : E^one qui decem columnat ceutum milhkut 
nummum emt t an lu qui decem arhufeularum mi- 
hram trtciei fefitrtiftm fummi comptufatf locin 
forc nan-Jt Plin. lib. 17. Vide leq. Od. An- 
not. initio» 

2V CupreJTos,] Funebres arllore», ideoqae 
invijat appeliat Horatius: Proierpin» Did- 
que facr^s, ex Sei vio, Fefto, Pltnio. Hic life. 
]6. cap. 33. ita fcriptum reliqaits Natumw» 
fa, fruHu fupervacua, baceit torva^foHo amara, 
odore violenta, ae ne umhrii fuidem gratiofe* 

7.^* Brevemdomiuumfequetur,] S4fiutur,(o» 
ribas tuis ex amore appolita, cum vita cxceHeris. 

Brevem,] Paucis arms ufum pniTcffionrf 
iXiyox^t^f» Valeant q^ii ad tumuH vei onne 
anguitias redaAum inferpretantur. Qii« fi cui 
placeat explicandi ratio, locem huic atieret Ju- 
vcnal Sat. lo. v. 168. & quinque fequ-mt but. 
. Dominum, ] Te potentem ac di item.Piin.modd 
cit. Cuprrfut,\n^wt^ Ditifatra, & idtlfunebri 
Ji^no addymos p^ta ^ adde noliltum^ ex LucJOOt 

Et don plebeiot luOut teflata cuprefjut, 
Ad rem praeurea faciupt, quac decuprenfo fcri- 
bunt. Praecifo capite moritur, & fuba^ non 
rcnarcitur, ficut px mortuis nihil fperatur : Sfr- 
vius. Rogis adhibetur, ti cremandis utilis eft 
cadaveribuSy ob gravem uflrlnx nidorero ', quo. 
niam fostorem cadaterls dum uritur» oioris fui 
jucunditace lenit. Ita Varro. Leges pu^^licat U 
facrorum ritus, ob icternam firmlcatem, in ti« 
hulii cuprefllnis defcribi PUlojubebat. Vidc 
QcI.KhoJig. hb, 25.cap, «• 

Abfumct 



CARMIl^UM LIBER 11. 15. 141 



Abfumet hsres Caecuba dignior 
Scrrata cpntum clavibus ; cc mero 
Tinget pavimentum fuperbum 
Pontificum pociore ccenis. 



po;! H^ret digntor corfumet Tiot 

*" >- Cacuha centtnit cUvibut cuf'- 

^*' tod.ta : fuptrhumqM^! favimem» 

tum afperget n/ino mtliorg P^s- 

tificum epulitm 



JSNN07AT10NES. 



1^,/lhfumet beeresOeuh i/^fV,^f .JHaeres 
iifM^ae it, quia liberalior, & fcicns uti iis,qux ad 
uAin fuQt faiSa, quibas improbe avari vehitfacris 
parconc Qac vero tu parce nimit fervafli vina 
•(qaifita, haec ille abrumet, fc fine modo funde^ 

Oectha»] Lib. i. Od. lo. Vinumoptimum 
Itofiindec difperdetque» 

i^,Mero7inget patfimfntum,'] Cic. Phiiipp.i. 
N.isUnt pavimeuta vino* Porro io delictis fu- 
If^i oiim refpergi pavimentum vino fragrantjtfi- 
03, auAor eft Athen. lib. 15. Alii rcferunt ad 
«aiufcifsmm ; quo veieres :nier potandum uCi, 
000 Gccjntes omnin6 calicemy fed arte quadam 
inai reltquias in terram elidentes, ut foniis inde 
itidemur. It* J. Lipf. antiq. lea. lib. 3. de eo 
a»re fr joco l Siculis invento. Hefychio tefte. 
Saidas paolo alitery In nreia0l(ttv, Atheo. variis 
lods, maxime yerb Jib. 1 5. Jul. Polluxy Ub. 6. 
Of» 19. Cel. Rhodl£. lib. 7. cap. %6, &c* 



17. Fa^mentumfuperhumJ] MameoreumfeJvm 
vocat Tibull. lib. 3. £leg. 3. Sc Cic. Pntad. 6. 
de payinoentii «rte ic pidurS elaboratis, deque 
lichoftrotis ac vennicuUtls, Plin. lib. 36. c 15« 
QnidaiH \e%tuit fuperhof r^eruntque ad vocem, 
mero j at per HypaUagen /ignifi<;etur bseres fu- 
perbus vtnum pretiofum eiFundere. Alit memno 
Juperhum aiunt, qupd nOQ amplliks clavibus io- 
clOfum jam marmoreo Ubet^ decurrat pavirocn- 
to. Sed vix id venilTe in mentem Horatio, fi 
dicam j plus crrdat naihi quifque cordatui ioju- 
tatOy quam juratis iilis. 

28. Pbutificum potiore caenit.'] Melioief pre» 
tiofioiej quam illud quod adhibetur in fumpiuo* 
fis illis Pootificum ccenis: quando novi quidam 
inaugurabtntur, & ineorurn colle$ciumadmitte« 
bantur. Vatro, lio. 3. cap..6. Macrob. lib.^. 
Saturnal cap. 13. Chiliad. 3* Centur. 2. Adj|. 
36. lib. I. 0^.^37. v. !• 



O D 5 XV. 

Immoderaium fui fecuU circa adificia luxum npnhindit, 

JAM paiia^^afajtrojjugeralregise [*'®J ^egahtdeinceptfuhfrumyntt 

^Moles rblinquent: undique latius 



lutenh vlfentur Cufrino 



m'^dtcam terram rehntfutnt araU', 
dam, Undfquaqufvenuutfpti' 
taium Jiagua magit 



ANNf)rA7J0NES. 

Mernimidem qiiol Odylih. 1. varittate ferculotum ahunJarent, ASdiJtcih etiam 

i- J>tm paucaf C^c .1 ' Haec Ode fuperiori Jpartvfii & excel/is Jejerta ad id lemput ora Lueri' 

pBfta legitur in quibuldam cicmplaribus : feU ni Lcu% prejfity ^c, 

P^n^^am : ut fatis oAendit argumentorum di>^ 3. Lucnno lacu, ] Hic & Baianus appellali^tur» 

^wlkis, linter Puteolos & C.ias fitus, ac inr^r Avernuns 

^auca aratrc jugera regite Mofes relinquent,] Lacum Sc MareTyrihenum : matimcpifcofus,^ 

Occepaatibus tere omnia aedificiis fumptuofis, proindeafTeicns lucrum: hinc nomen. Itaqul- 

p?tofi$,Teged«j[nJs. Cic. pro Milonej Infanat dtm olim : at anno i^^S, terra motus novuin 

fi^tSftcnet, Et poftea, Subjir uSlionum injAnas excitavit extulilquc Moitem Cinereum di^um : 

*^ vocat. nihi!quc reliquit e Lacu Lucrino prar^er cc^nofam 

i,Umlijie latiut exfttta vifentur, &c,] In paludem cum arundintto, quod quidem in f»o 

iili«X4«bus magniHc^ ftru^s vifentur ptfcinap, Lexicoamrmal Michatl An'on. B^udrandusre- 

viTjna, fb^na, Lucr.no lacu ampliora i qui ta* ru.TJ Ceo;^raph'carum (ludiofiirimus, telliique 

n»ai2^s & fpatiofus. V.Max. hb. I. cap. 1. oct-.htui.Scralo, lib. 5. ftadiiio^loloogumfuilfc 

C. Srgiti$ Orata, ne gulam Nej-titni arhttriofub' ttf^tt, Siici.Aug, cap. 1 1. Ponum JartMm apud 

}fffom i-ahertff pttul.aria ftbimana exccgttavitf Baios insivJJ^ tn Lucrinvm ^ AverHum Laium 

a/fatrvt tnterctptendoji' floSf tijdumjue tlixetjit mari, ejfuit. VirgtJ. Georgic. », 1 1 1 
^*ZnfipcratoStm3tbusintluder.do\utnullatam 



ja-bd hiaptflds iacldtret, ^ua mn Oratte menfa 



An memorem porsui Lucrinof j addita claujira t 
A'q] ir.dignatuin mc^^itfiridorihbi er^wir, &C0 

Stagna 



144 Qi H 

fiathftf %v^m fitLsnis Lueri^ 
9IUS* PUtanmt quo^ue Jiiriiu 
mhms txcludet. Deiu violaria, 
wyrteta & uhertt odtratus tpes 
mfflabunt fuavitatem per loca 
4leis ance eomfitai ^um pritri 
pojfejforifru&um dabant. Mox 
denja laurus ardtntes Solit r«- 
dios ramit arMt» Nonfic arat 
kcttumpa kga Rmutt & Cet» 



ORATIJFLACCl 

Sffgnalabu: pTatitmrque^CGdebs 
EvincetulmoS} ium violaria, & 
Myrtus, & omnis cogia narium, 
Spargent olive;is odorem 

Fertilibus domino priori. 
Tum fpifla ramis laurea fervidos 
Excludet idus. Non ita Romuli 
Prsfcriptum» & mtonfi Catonis 



ri 



10 



JNNOrATIONES. 



4« TlatMmtffue ceeleht emttcet mlmsJ] Arboret 
•d «iinbrarom dfUcias, fed ad mollitiem duntavat 
litilesi frugiferis arboribui prxferentur. Plin. lib. 
It. cap. z. S^is non miretur arhorem uwAr^ 
gratid tantum exaliopetitam orhe f Platamus bac 
eft, per Mare lomum in Diomedis infuhm ^ufdem 
tumuU gratia frimum inveila \ inde in Siciliam 
Sranfgreffjf at^ue inter primas donata Itarta . . . 
tff tantumque fopea bonoris increvit^ ut mero infufo 
anutriatur, Comptrtum id maximi prodejfe radi' 
clbus s docuimuf^ue etiam arbores • vina potare, 
Plattni folia Uttiiimay umbramq; peramoenam 
alibi notat. Vide apud Herodot. lib. 4. Xerxem 
cum ingenti exercitu in Lydiampergcntem pla- 
tani pulcherrimae idmirat'K)ne captum, circa 
illam ftantem, aureo monili donantem» ejus de« 
nique curam viro immortali committentem* 
Decem erant nerope Millia virorum fekftorum h 
Perfica militia, qui dtcebantur immortalett 
quoniam uno moricntei ftatim alter fubftitueba- 
tur» ut completut eflet feroper ille numerut. Ho* 
Tum meminit Q^Curtiut, iib. 3. PorropUtanum 
auream fibi fondi juHit Xerj^et, quae fupra me- 
moratjim exprimeret, ejufque leniret defiderium) 
& regix mentit ob ejus abfentiam eftoationem. 
Cttl. Rhodig. lib.i^. cap, i. Vide fupra Od. 14. 
fub Qnem Aooot. «d ea vcrba» ^as colis arborum* 
Piatanus caelehs,'^ Martia). lib. 3. Epigramt 
57. viduam appeUat : intellige fterilem, vel non 
vitibusy ut/olet ulmut» maritaum. Vide Ptin. 
lib. i(. cap. 17. Senec. Lib. 5. Epift. 6. 

5. Evincet uimos,] £xpellet,qua(i dimovebit 
loco, earumque plantaria occupabit. 

Tum wofaria, &e,] Siiniliter Se flores odort- 
fm extermioabunt fniduofas arbores» hifque 
negledit 8c eje£tit, excolentur. Quidam le- 
gunt, myrtuffue ^ 0«»», &c. ut metri conftet 
f4tio. AUi volunt hic mjrtus 4. dedin. eile» & 
num. plural. adedque ultimam fyllabam produci. 
~ Plin. lib. 31. cap. 11. In Italta vioHs fuceedit 
rofa t buic intervenit litium : rofam cyanus excipitf 
ejanum amarantus, De myrto plura lib. z* an- 
DOtav) ad Od. 38. v. 5. 

6. Omnis eopia narium,] Abundantia flomm 
& odorum^ qui funt odoratus opes quafi ac divi« 



tiK, tdaptat ac deledatio. £ft qu! dormitafelk 
Horatium cavilletur, nec fatit imtendige ammau 
Quafi ver^ temere quidquam fcribere fokat ttiw 
tut Poeta. Imd fclicicer intendebat mmptKi 
forfan vivos 6f roferat unguesi & in verfufe^ 
ciemdo Jeepe caput jam fcaberatf atqoe, ut ait 
etUm rerfius, Pluteum ceciderat\ cum loipfitf 
Omnia copia mariumt dl&io faoe tamgnadli 
quam infoleos, tam pulchra & divety qoao 
audaz & aova. 

7. Spargemt olivetis odorem fertiShus dmht 
prieriA Odoriferae omnis generit plant2diff«n- 
dcot fragrantiam iit in locU, quae priiu ol>«ii 
confita uberem doouno proventum affisrebtoc* 

9. Tum Ipijfa ramis laurea fervidos Sxekdtl 
iffus.'] Seuquodadverfusfulmenejufqoeigiutot 
idhit valere laurot dicatur ex PGoOy lib. 15. cap. 
oltimo. Soeton. Tiber. cap. 69, ftc Sive quod 
arte quSdam Uurut apud Romanot vdud fiinf* 
cebat, ramofque tam alt^ Iateque.extendebat» ot 
fpiflam Sc opacam tunbram praetexeret, SolKqte 
ardorem arceret, iSufque fervidos \ qui Lucretio 
verhera Sofis puncu^ntur. Spijfam quoque ri- 
mis lauream referunt aliqni ad hortos operii to^ 
piarii. De quibnt omnibut PUo. citato loco. 
Laurut nempe aliique fruticet gradatiffl modidi 
iatervallit infledi, aone^que^ tc caoceUttiitt 
pingi poflunty inquit bic Cruq. 

10. Nom ita Romuli Preefcriptismf &C4] Noa 
ita majoret noftri : nec ifla ^aflabatur luxuiitj 
temporibut Romufi ; qui finguliscivibtts duo tao- 
tum agri jugera diftribuit, aut Catoni^ Ceofonii 
Portiae famUiae principit, iuxoris boitit infea- 
fiflimi : qui Dux, Orator, ac Senator prJBdamsi 
frugalitate & Continentia loog^ darior, quater 
& quadragiea accufatut» totiet eft abiblutus. 
Plutarch, in ejut vita. Plin. lib. 7« cap. 27* 
Valer. Maxim. lib. 1. cap. 7. 

z I. Intonfi,] Nimirum Romani ufi tooforiboi 
anoo ab urbe condit£ 454. antei vero iutaaf 
fuert t qood ex Varrooe aflerit Plin. lib. 7* cap> 
59. Vide Gell. lib. 3. cap. 4. Qjiod fi Catooen 
intelligereUticenfem placet : hic etiam inrooft^ 
qoia ex quo civilia belU exarfezey tonderi nBO* 
quam voloitt Lucan. %f 371, 

Aufjpiciis 



CARMINUM LIBER II. 15. HJ 

hI^ AafpiciiS, vetertimqiie nonnJL^ 
?riv:^ ilKs ccflfus crat hrtyisf ^ 

Commuoe inagnuni : rnilla decempec^s 
Metata privatis opacam 

rorticus excipiebat Ardon ; 
Nec fortuitum fpernere cefpitem 
Lms finebant, oppida publico 
• SumpCujubaiteSy&Deorum 



tcms crlnitt, vel priftonm in/H^ 

iuta» Res famiUaris gdtrM 

tis exiittM,pubRca vaXtmdives^ 

l/emini frrvato forficus mer.fes 

f^ deccm fedum pirtici coUigebat 

auram S^entnanalem umhro» 

_ fanu Neonefas erat cmtemnemt 

[ 'J gUham oUienientem : urhes z^ 

tem tomsaumbitt iw^Jhf sc 



ANNOrjriONMS. 



JOt noc horrifir^Janffo dtmovk ab ort 
Cafeaiem, ^qsieadmsfit gaudia vultu t 
Vtfrv^ tolh/ora0a vidtrat arma 
Jntmjos ripdam sufrontem de/cend^e eanot ^- 
F^eras,maffiitipKgenisiiKre[urtbarbam* 

I j. Frivmus Wu cenfut trm hrems.1 ExigaaB 
taoc oanc priv«connD opo : ncc ditet efle quif- 
fiiiB ik^ebat : at uaiverfi Reipublicse decus» 
fbriaai poCitACiafii Mgere & amplificare ilude* 
V^oL Vide paapertatem laudaCam apud Vakr. 
MauB. libw 4* cap. 4. obi inter exempla noa 
fM, htK aflert s Valerii PopUcol», Cui mortub 
hamjunebris ftr rvfau d^ : txequia vsrhfecu' 
oiimbBcmduamJusst. A|rrpp« Meoentiy fui 
foAuifslutis arhter itapecumot inops dtceft, ut 
fifokm^bonon caruigU^ uifi^tfopulo coliatis iss 
cofHajexiasiabmtfmsseratuseJfet. Etpaulipoft, 
Kkm (k teriKt s M merl quosptricuU RtipubRcm 
hofmmerss agoroUut, angufus rti famUiaris 
(^ii c^ prtprisim uemtn veritati reddtre ?) bu- 
iokm fm cogebat. Et poftea: ^id Mia 
Ji^ fuaaslocupUs r Sexdecim eodem temptrt 
M&fi^mUf quAus una domuncufa erat todem 
ieQfOut mmefunt Mariaua muuimenta : & unus 
w /^ Vnemtfundus minus muitts cuitores defi* 
dertn^ fuam dtsmiisot habebat^ 9c, 

14. fiiaT m^mim*} t6 xomif apud Cicer. 
SeDiMcft; m^pi putabatur publica res, falui, 
aodtntM: coaimodo privatoReipublics udlitas 
aoiepMiebatar. Cic. proFlaccon. 2%. Inprhfa- 
Iknbus msuhmo comemi eraut majtres mfiris in 
9 V pmhlk£ dignitaie omnia ad gloriam 




^Metataprkfodsf^c.] Pri- 

^ ««^-i porticus erat pluribua metaCa 

iirtti^is, adcoque valde longa, ex arte, Se 
■a|w praiBdi rumpto cztruQa. 

15. Opattms mttipiebat Jraon.J Qus pordcua 
Sepiiesbioiu obvcdG^ apta efiet ad captandum 
ciite£rkB« plnrimiim» 8c ad amoeoam arobuU' 
Itoom, ^rtcikte ctiam die. Jrfiot Orsecit Urfa, 
taciMt fidoa Boffcale, polo Ar^ico nomeo fecit s 
ni^taem (cpteiitrioaalcm defignat, unde frigidje 
k fAabriocet fpirmnt atfim. Porticus d«>finiri 
looefi adbolacnim colomnn feptum» Gall. Mt 
2 



Gallerie, Ang. a fi^jisfyt. AIi« centeiMr?«» 
aiiae^miiiiariBdiceoancura longitudine Sc numer» 
paiToum, quos continebant. Sneton. Vitruv* 
libc 5. cap. 9. & II. Alex. ab Alex. lib. $• 
cap. %tm ii 13. ubi & multiplex porticutrecen- 
fetur s prte caeteris autem Porticus Claudia, m 
qua fubdialei ambulatiofiet,miroiogenio elabo* 
rata : icem Porticut AogufH, in Palatto cum bU 
bliorheca Grseca Latinaque, Numidico marmorc 
per fymmeuiam extrofb, &c. Vide Sc Cak 
Rbodig. lib. «8. cap. 39. Juv. Sat. 7, iSft. 
Parte aUd hngis Numidarum fuha columiuB 
Surgat, & algentem rapiot ceenatio So/em, 

17. Nec fbrtuitum fpernere cefpitem Legesfim^ 
hanf, &c,'\ Legum pornis erat obooxiot, quiiouin 
opeiofat aedet fibi molitus eflet e faxo quadrno j 
quae quidem ftru^hira templorum erat. At pri- 
vaiis vel crudo cefpititio folo, aut codis taotj^oa 
lateribus aedificare lice^at. Tumeb. lib. 10. cap. 
21, Itaque neoM) Tpemebat cafam luereditate 
fibi obveoientem, agellum, praediolaou Nemi^ 
nem pigebat babitare domuoculas, 

Pauperis & toguri toagtflum cefpttt cmlmtm. 

Virg. Edog. i, 69. vel, pofiim, & fine difcrimine 
cibum aut quietem captabant majores noftriubi- 
cunque focs tulerat. Ovld. Faft. i, 205* 

Nee pudor infiipuU placidam cepifft fmettm^ 
Necfomum capiti ftppofmfif fiit* 

TibuU. », 5, 99. 

jttj^i fuifjue dafes &Jtfias txtrutt alti 
C^iiihus mtnfasf etfpitihufquo tbonm. 

Hoc facit quod de Tibcro Saeton. ait, cap. iS« 
Trans Rbenum ver^' tum vita ordinem ienuit$ ut 
fedens in ctfpitt nudo cibum eaperttt Jmpt ttiam 
fine tentorio pernoffaret. 

Fortuitum.] Hujus vocit penultimaffl corripit 
Juvenalis Sat. 13. v.225. hicveriprodoftam vi« 
des, u,JortunS^irt. Serviuf iniS^neid. 6.r.i79* 

1 8. Oppida publico Suu^u jubentes & Detrum 
Tempia, &c,] Hinc /BdUet, feo puUicarum at* 
dium, totiufque urbet curatores. Hoc Sead Aa* 
goftl laudem fcripfifie Horatiu^ crcditur. Sae- 
tom A«guft. cap. 30* Spatium utbh in regiorm 

Tcmpla 



144 

mummttm fana U^ld\kui umti» 
txnrnart frdefcriftum eiaC. 



Q:^ HORATIl FLACCI 

T^cwipla n^rS^ecorare faxo. 



110 



ANirO*fAriONBS. 



^Upfjue diyifie t hJIUuufut ut ilUt unnui magi* Mgfpto, Numidiay Ak. JuveiuL Sat. 14. ? . tS* 
JSratui firtit^ tuertntur • . • JEdtiftirat ^H/uftat» & ieq • 
c^Upfaty aut incettdio abfumptaty refecit t eaffug 



& ceteras efulentiffimii dtnjt exornavUf &cm 

20. Novofaxo.] Vel fedo, quadrato, Sc po^ 
liro; vel h longinquis ternf Rotnam advedlos 
^iiale cA maimor ex Armeniay Pan>, Cbioy 



^difcattr trat Ctntroniut ••••••.. 

^ Alta faraUt 

wmina villarum, Grteeht longeiut fetkit 
Adarmaribus, 9ft» 



ODE XVI. Ad GROSPHUM. 



Anim tranquilUtatem non nifi cupiditatis coircendo parari. 

Crojpbtf fuittem a numi' 
tubus tetU fuUihtt in aperto 
mmJRg^ deprehenfusfjimul 
atque 

itifigms phuretra fuiettm po- Otium Mcdi pharetr& decon^ 



OVJJUM iJiVos ft^zi^n p^nri ' 
^ ._ .,_,^,.._ Prenfusl>Ega50, fimul »trajnul 

ue n]gra nubiia'' ttxerunt Condidit Lunam, neque certaful 

«Ar, nefut afparent nuu^ STcfera ^autlS : 
ajira non dubus. ^uletem /-. .. 11, f^.J^n. TTu 



bes 
Ijgent . 



["'] 



s 



[ 



' Metrum idem <)ood 0<3. z. lib. t. infubi ijuafi paffia diflealiutas; hodie AxH' 

MCnffbym.^ Hunc Pompeium Grorphuffl pelagus nominatur. 



nobilem Sc Magiftracibus perfun6)um iDnoiCy 
quod in finc hujus Odcs purpura veftiri fcribit* 
SiciKenfem aiunt noonulli, eoquod ibidera Ho- 
ratius Siculisgregibus&armentiso^ulentumnO* 
lat. Virom «utem frugi celcbiatEpift. 1.12.12. 

Utere Pompeio Grofph9\ &Ji quid pettt uitro 
Vefer : nil Grcfpbus, niji ^erum trabtt, & 
■ gequum» 

!• Otium Divos regaty &c,'] Otium pofcunt 
omnofy 8c utnen omnes avamiam & ambiiio- 
liera colunt, per quss a/fiduis Uboribus&pericu- 
lis exercejitur, «tqueorio frui prohibentur. SIc 
impiger ad Indos, quseftus caufa currens merca- 
tor, cum fe jadatum tempeflatibus, Sc mortis 
dikrimini proximum fentit, tum mare & navi* 
gationem deteftatur, otiumque rogat t Caftore Se 



5. Ntjue certafufgent Sidera.'] Cum •rdsM- 
bibus obduaa caii fades, nnn oftendit ea fidera 
certa femper regione appareniia, ^uibus dirigi 
navigantes folent, & tntus efte curfiis ac noo du« 
bius* ^neid. i. 92^ 

Eripiunt jubito nubts coelumque eliemfut 
Teucrorum ex ocuiis. Poutt nojt tncubai atm* 
Lucan. 

'-^Miferos fal/entia nautas 

Sidtru nonftfuimur* 

5. Otmm bdlofufiofa Tbrace*'] lo mediic belli 
per»culis ft afrumnis, f^tigatc gentrs eiiiii 
maxime bellicofae otium defideranc t m tMBCi 
poftea belio abftincnt, prjeda alliciente. 

Furiofa Tbrace.] An quod atris infttfcati fag«. 
lis (qui furianim cobr eft) ad bellum procedaat 



foUucctstultrapergitlamcn.urgcnteavaritia, Thrices? An quod tcrribili fpecte? Sic apud 
cumprimumpericulumpra5ieriit.Od. j.i. 15. Plutarch. in viia Pauli iEmilu, Pmgnsn.ion 

Tbracumarpeau Naficamaxtme exborruit. Ertnt 
mempt in acit prima, btmints prtcerit torptn^t s 
aibis ac lucentibus fcutis, ocreis armats, tuukm 
hduti nigras ; grava enfes ^ rtffos i dextm 
btmtris fuatientts. 

6. Mtdipbaretrddteori.'] PartboeindicarMe* 
dorum viaores : de quibus lib. i. Od. i> ic 19. 
arcubus armatos in Xerxit exercitu > teftit 
Hetodot. lib. 7. $agittas ab inguine ja^uWi fr« 
torquere folitos, ammtavi ad Perf. Sat* 5. v. 4. 
wCafaubono - * 



Luffanttm lcariis fueiibut Afritum 
Mtrcator metuens o:ium & oppidi 
Laudat rura fui» 

1. Agaa,] Quod mare altum ic fcopulofum, 
9c multis adeo naufragiis infeftum. Unde Pro< 
verb. To Klyuitrt vXsTy, ab ^ga infula, vel ab 
iCgisEuborae infular oppido, ut Scraboni placet, 
i^gsrum mare di^lum eft. Alii aiia fibu'antur* 
SiCum tt Grsciaoi ioter ie Afiam, plurei babec 



Grofpl^, 



.CARMINUM LIBER 11. i6. 



145 



Gn^he," non gemmis, neque purpura ve- 
M^dyti^e, nec auro. 
Non enili gazae, neque confularis 
Summovet liAor miferos tumultus 
Mentis, ic curas laqueata circum 
a^^ TeStsL volantes. 
^Vivitur parvo benc, cui paternum 
Splendet in mensa tenui falinum^ « 

Nec kves ibmnos timor aut cupido 

Sordidus aufert* 
Quid brevi fortes jaculamur aevo 
Muka ? Quid terras alio cakntes 
Sole mutamus ? Patris quis pxul 



fcunt nee hptWiSi nee pur- 

fura nec auto venaiem : 

enmver^ divttia n/el Ccn- 

fuHs 'app^ritor taud pellunt 

10 i''^'^'^ animi turbas ac fo- 

iiiitudines chca palatla U- 

quearibus ornata voHtan- 

tes, h felix cft c modica 

'vitdt cui mojorum Jaiinum 

rutiiat in frugaH mensa^ 

-_ ne^e travquUium foporent 

L } me us adimit t/el turpis cu- 

16 piditas, Exij^uo tempore va* 

ientes eur plura intendimust 

Citr petimut regionet dhver" 

/• . calefaaa» Solt f Ecquit 



jiNNOTAriONES. 

> No9 immiSf ntftse purpurS^ ^r.] Non 
ar aatveodjtur uUo predo HberaUs iUa ani- 
Bi pu & traDqaiUltas» imo geoerofa virtus, 
fuffl moTere auc concutere nikil poteft. £am 
«m fibi paraty quifquis afie^his atque appetitut 
CDttt rationi morem gerere & obtemperare. 

9« Ifou euhn gaxa, &c*] Nec divitiir, nec 
^Coitates conferunt immunitatem ii curis Sc fo- 
Ixito4in':lMt« 

Cnfolarii liflor,'] Minifter publicos atjte Con- 
fcloniliofq; migiftr^tustum honoris causa, tom 
(ttmnooveiidx turfoae gratia praecedens, Imperii- 
^infifaia, fafces & fecures, piaeferens. Tit. 
liv. Cb. ]. cap. 4S. Jiiiffor, fummove turbam» 

lO^MtferostumuitusMentis.] Animi pectuba. 



fuifre, unde tt^i^ d\ei( Orzci dicunt: & ap« 
pofitui fal menfam confecrare videbntur. Ar- 
nob. Itb. 2. Sacras faciris menjas faiinorum apo- 
fsfuy & fimulacris Deorum. Sed tamen potilB- 
m^m teouem Sc parcum pauperemque vidum 
Horatius fignificac hominum pro obfonio falem 
lingentium, quod paupercs oUm faciebant, uC 
apud Perf. Sat. 5. 

Ita^o reiuftatum digito tereBrare faiinum , 
Cintentus peragts f 

Huc ufque Turnebus. S^linum vtrh przcipui 
memorat Horatius tum quia primo toco folet 
apponi ; tum przfercim quod veteres poculo & 
falino a majoribus accepto libenter utebantur. 
tioae!, metnm, iram, cupiditate^, quibus mifer ^^quibus nullum erat argenteum vas, falinum 
bomo jfficitnr, quando fe illis nuc illuc diftrahi taroen ex argento habebant. Ex quibus inteU 
p«tiutf, lc diicniciari. Tumultus quafi timor liguntur har voces, Jplendet, Sc paternum, 

15. Leves fomnos,] Dulces, moUes, placidos^ 
& tranquiiloi) vel folvi faciles. 

Cupido Jordidus,] Amor pecuni« fordidus, 
torpis avaricia. Seeva cupido indomiti cenfiU» 
Juvenal. Sat. J4. v. 175. 

iy. fluid brevi fortes jaculamur ^o Muita?] 
Cnm fciamus paucis nos anni^efte vi^uros, cur 
tam mult' & magna prole^uimur & capiamus ? 
Lib. I. Od. 4. 

Vit^ fumma brevis fpem nos ttetat incbtart 
iongam, 
EtOdd. II. 

Spatio brtvi fpm iongam rejeces, 
13. ^idterrai alio caientes Sole mutamvsf] 
Cur, patria reli^ta, pergimus in alia planeclima- 
ta, remotafque valde regiones, alio veluii Soiil 
calefcentes ; Virgil* Georg. %, v. 511. 

Exilio^ue dsmos & dulcia limina mutant j 
Atque aliopatriam qudernntfubfole jaceatCiJt, 
Caiitra Juvenalis, Sat. la. 103. 
No/fro Jub fidere, 
l^,PatrietquisexuISe quoquefugitf] Tranfli- 
ta fenientU e Grseco ; T^* fr«I(4h« ^vya-; a> Kat 

t Se 



1 1 . Curas lafueata cireum Ttfla volantes, ] Pa- 
^ £vitum curis ofofidentur : & quo majores 
s^oat opes, eo plures Sc graviores comitantur 
stfae ngeat cune, qoaii cor urentes di^. 
CoraeL Tacit. Jnvi^fumma fuerqut appetit, 
jwtnal. Sat. 14. v. 303. 

7antit parta snalsSf curd majtrtf metuque 

Serpoatur, Mifera efi magui cujfodia cenjus, 
Til. 1« de Legjfo. Magmfeas viHaSf pavimen- 
MwnMfM, & loqueata teffa ctntemno. 

lu FtUnta,] pf^f-^t' «7s{« <X^<r«(» '^^* 
^timttt euree. Theognis. 

!)• yhitur parvo btne, euif &e,] Contra ve« 
lilctnDdocit ille vitam, qui parvo contentus, 
iM&am fopelledilem 8c menfam fatis haber, 
8*>^te Uui conditione mediocri. Unde pa- 
'^IMB capit fomnom, qoem non intemimpit vel 
^t^9A CQpidltas, vel timor petdexidi. 

f^trwsm SfJendet h tnenfd tenui falinstm.] 
^ffR^ kcnm hunc illoftiat Turneb. lib. lo. 
<^ as> lofalfoty inquit, videatur fenfus, nifi in- 
<d%ifidisolio quoDdam in jneafa religioQem 



146 



Qi HORATII FLACCI 



txfrrit i patriSf frocml efl 
ttlam a ftipfof Kavfi are 
mumtat ingredlur frava /(h- 
lidtjJOf nec dtferit equifum 
eebortes^ vehiior eervtSf fif 
Euro nubet difcutiente rapi' 
dior, Mens pr^fentilus r»- 
tenta caveaf injuirert qutd- 
fuam ulterius: molejia verh 
fuadam latitii ncoderetnr, 
/^on eft aliquid omni ratione 
perfeBum, jlibif/em glo- 
tiojum Ju^uUt mors repen- 
tina : ^ithontm dihi/ita' 
<rit feneffa prolixJor, Mibi- 
fue forjitan indulgetu tem» 
pus id quod tihi non concej- 
Jferit, Greges numeroji (^ 



Sc quoque fugit ? 
Scandit aeratas vitiofa naves 
Cura: ncc turmas ecjuitum relinquit, 
Ocyor cervis, h ageiite nimbos 

Ocyor Eiiro. 
Lxtus in prxfens animus, quod ulfaa eft 
Oderit curare ; & amara lento 
Temperct rifu. Nihil eft ab omni 

PaWe beatum. 
AbftuHt clarum cita mors Achillem : 
£x>nga Tithonum minuit fcnedlus : 
£t mihi forfan, tibi quod negarit, 

Porrigct hora. 
Te greges centum, Siculaeque circum 



2( 



2« 



n 



ANNOrATlOI^ ES, 



Iau}37 t^/i; id eft, Quis paternum deferens 
ibluniy pravam fimu) indc/Iem pravofque afTcdus 
relinquit? imofe quifque fecum deferr,id eft,ani- 
znum luum feu probum feu improbum. Senec.de 
Tranquill vic Hoc Je cptijquemodojmptrfugtt» 
Sed quid prodefi^Ji non fffi^git f Siquitur Jtipjum^ 
& urger grai>ffimu»c9mes, Sic mercator av^ius, 
^uoUbet per^^rinatus fuerity avaritiam circum- 
lert. Horat. lib. i. Epift. ii. v. 27. 

Ccelum, non animum mutant, f «/ trans tnare 
currunt, 
£pift* 14. v. 1 3. 

Jn culpa eft animus, qui Je non effugit un- 
quam* 
I^ucret. lib. 3. fub finem. 

Ihc Jf quifque modofugU»*At quam JcUicef^ 

utfit, 
Effugere baud potis efi, ingratis bitret & 
angit, 
Varro & Petroniut iongefugitf quijuos (id c(l 
fe)/*^i/. 

21. Scandit etratas, ^c.] Seu navim feu 
equum confcendas, ut eflugias curam» hxc te 
facilc confrquetur, utpote ccrvis pernicior Sc 
ventit. Morat. lib. 3. Od. t. 

Sed timor & tnina 
Scandunt eodem quo dcminus, neque 
Decedit arata triremi, & 
Pofi equitemjedft atra cura> 

23. Ccyor Cervis,'] Ccrvorum pernicitas cui- 
vis nota. 

24. Euro."} Ab ortu flat ifle ventus* Ovid. 
Metannoiph. i. cap. 2. 

Eurus ad aurotam Nabatlaaque rcgna re- 

.ceffit, 
Perfidaquef & radus juga Jubdita ma uti' 

nis, 

25. Leetus inprajtns animus, ^c.] In.dlem 
^ivM Dtnapr^Jenth raptiatus ^flr^rfUb.^.Od.S. 



utere prefenti fortuoa : quod vltra pnBfentteffl' 
pus eft, ne cura, neque futuro te difhxque. 

27. AaaralentoTemperet rijtt,'} Si qoiiiis' 
gruit adverfi te amari, id animo laeto pcrftc 
Nam itviusfit patientia quiiquid corrigere ^ 
ncfas, Lib. i. Od. 24. 

hento ri/».] Moderata iaetitia. Alii legont litt^ 

27. Ntbilejiab cmni Parte beatumJl Cic. I* 
dd invent. Nibii omni exparttperfeBum Otfa 
bcatum, oJh^ «rarr* lct ««i^xCmc Nem fcr* 
omninofelix & bcatus, 

29. Abfiuiitflarumcits mors Acbiiiem,JQs^ 
modo protulit, exemplis comprobaC Poeta. Fuii 
illuflris AcbilUs, at paucis annit incJaruit, ftch] 
morsfinemglorizfubhum impofuit. Econtraaj 
*riri>onus^\n vixit quidem, <ed incommodatf 
perfcnfitadro, ut vitae pertarfus fuerits optaii fl 
incicadam mutari, quod &aDits obtioutt. rm 
•hb. I. Od. 28. Dc Achille vero eodem libJ 
Od. 6. V 6« Od. 8. fub finem, Od. 15. adfiiJ 
lib. 2. Od. 4. V. 3. lib. 4. Od.'6. £pod. i| 

31./?/ miblforjan, tibt qnod negerit, Pirri 
bera,'] Parvo mihi fbrtaf1*e vitam dabit \ot^ 
ttm, tibi vrro diviti negabit. 

32. /W.J Vel, tempus : fic Perf. Sat. 
14. Fu^it iota* Vel horofcopus : Idem Fl 
ibjd. v. 48. 

Seu iatafidrribus btra 
Dividit in gtmhos cqucordia fata dt^ 

33. 7V greges, ^f.] Tu te beatum exiftl 
grcgibuf & armcntis abund^insy U optitna | 
pura vcnitus. At rgo mJhi videor leqocaC 
tortuoaius, tcnuibus pr;viiiis vidit^ns &coflfl 
tu5, pc-ticjg^udcBsfjcuItate, U vulgi fpcrfl 
rumores. Uivitcs H mero wXCffnttt 5 I 
XvZyTaif agnis & bjbus afflu.ntcs^ '^^ 
9r»> u/uqXoi, ovibus abundantes nuDCupantorJI 

Siculit vacca,] Opimis e Sicilne p«n 
valde pingucs* 



CArMINUM LIBER ll. 17. 147 



Mugiunt vaccx : tibi tollit hinnitum 
Apta quadrigis equa : te bis Afro 

Murice tinflae 
Vefiiunt lanae : mihi parva rura, & 
Spiritum Graiae tenuem Camoense 
Parca non mehdax dedit, 6c malignuni . 

Spcmere vulgus. 



35 



6cvgs } SiRcia circa U mugi» 
tim edurjtf binniunt tibi equi 
trakendis curribus idorei, Te 
cferisntt panni c iand fetnet 
atque iterum jifrUano tnurici 
hnittta, Mihi Parca wra:t 

r»iol ^'^"^ C^ ageUukiy & dtl' 
£ 'J quantulam Graca Mujdt fa^ 
AQ CMitatem, necnon Cimentnert 
tmprobum 'vulguu 



ANNOrAriONES. 



pene commodiores purpura tirtgtintur, Cic. (ib. i* 
Epifl. 16. Curitfs nojier dibapbum cogitat : fed 
eum infeiior mcratur, 

38. Spirttum Graia tenuem Canteena.'] Lyricai 
poefcos ab Alcso aliifque Poetis Grzcis derump- 
lae facultatcm, qua fublimi ftriam fidera •z/w- 
tice^ tribuit mihi. 

Oemcen^.'] Quaii Czatinx a canendo di^^ 
tefte Macrob. in Soron. Scip« Db. x. cap. 5. 
Yide lib. 4. Od. 6. 

Spiritum Pbcebus, mibl Pbahus arttiK 
Carmtnis nomeitque dedit Poeta, 

39. Parca mn mendax,"] Perf. 9at. 5. v. a8. 
Parca tehax veri, Jmmutabile fatum. Hujus 
intelUgentia loci pendet e vetere ritu. Ultima 
fcjiicet hebdomadiS die» qua quis in lacem edi- 
tus eratj fata voeabantnr, quse fcriberenters 
quod eo die viderentur PatcK in totam ftatuere 
viiam, qua fortuna futurus quis encc. TertuU 
litnos ; Dunsper totam bebdomadam yunoni menfa 
propoaitur : dum ultima diefata [cribenda adve» 
cantur : HaecTurneb. lib. 10. cap. ai. Crede- 
baht veteres n»(centi cuilibet adnsfci genium t 
deinde vero fcptimo, ^ quo natus erat die, Par- 
cas ilacuercy qua itle par totam vium fortuna 
ufurus cfTet. 

£t maSgnum Spemere vulgus,'] Populi malig^ 
nttatemy Tnvidiam, opiaionem, favorem etiam 
8c applaufum. Quc qui non fpernit, is nunquaiix 
bcat^ viier.t. 



ODE XVII. Ad ]Vi-*;CENATEM, agrotum* 
Siiperjiltem ei fe non futurum. 

CUR mejLqUerelis exanimas tuis,? 
Nec Diis amici/m eft/ nec mibi^ te prius 



34« fibitoOit hintutttmf &c.J Eqoorum eti- 
aQgfcgesCibiadfunt, hinnitugeherofitatem ex- 
bibeDtJam. iEneid. 3. v. 672. Clamremim» 
meafm tetHt, Cic. ad Q^fratrem Epift. i. lib. 
S* damBrem fatis magnam fufiaierant» 

%^Jipta auadrigis e^ua.j Curulibus & circen- 
fiboiiiieondiacertaminibQs hoe apdor, quo velo- 
cior. In illia bigae, trigse, quadnjne : five currus 
daobaiytribtUyquatuorequistra^. Videlib. i. 
Od. !• Anoot. ad hsec verba : Sunt ^uos curri' 
abf &c,Aiex, ab Alex. lib. 5. cap. S. &c. , 

Tebis Afro Mmrice ttnSee VeHtunt lanee,'\ Pre- 
tb6e Bobilefqoe tfe operiunt 8c dccorant velles ac 
(ftiaa porpora, Teu e panno f.inguine muricis 
fHds feinel atqoe itcnim Imboto : fic enim pur- 
pireas color efficitur czqoifitus, prasfertim cum 
«wot eft e mari Africano, vd Tyrio, Teftis 
Plifliu lib. 9. eap. 36. obt murices & purpurttf 
ifi^nk, eobrem iUum tingeudis expetitum veftibus in 
tud:it babeut faticibut' Lifuer is nimiruni eft ia 
teeSdSvai, unde pretiefus ille biSitur nigricau-' 
^ rej^ cekr fuh/ncens . • Pradpuut bic m Me- 
tn^MrUee & Getulo Rttore Oceam • • . • Huic 
f*^ff fecitres Remanit viemfadunt, idemque 
f^ M^^e pueritta eft, DiftiKguit ah Equite 
Cviaar> la tnumpbali mifcetut auro, &c* 

Bis tinffa»] Dipapham purpuram vocant> 
PKo* lib. 9. cap. 3 9* Huicfucceffif dibapba Tyria, 
f^ iu t^eu denarns mille non peterat emi , , m 
^bafha tanc dicehatur, qua his tiitBa ejfet^ ve* 
itti magitt/Ut imptttdio* Slualiter nuac tmues 



ANNorArro nes. 



fyare m''hi hitam aufers 
per fuerimoniat tuas t Nequi 
numinthus piacct, nejue mibi$ 



i, Metnim eft idcm qood Od. 9. Lib. i. 
I t* Gar ar fuereHs, &c. ] Vix c pcrtinaci taor - 
l»c«ava)t(cenum tnvferat Mccenatem Hora- 
^atqoe ieu affie^be valetodinis ciedio feu in- 
tV^ftiatis defperacioncy gravioresm quere.as 
^naapcatein, «erumnolae etiam ifti vicae mortem 
aodiaac. Qgpipft dolorepercol- 



fus Oden hanc ei fcribit. 

Exanimis.^ Maeroie conficis ac penmis, Cic* 1 
pro Milone. Me fuidem extmmant & inieri'' 
munt ba voces Miioais, Virg. i£n. 4. v. 360* 
Dfine m^qae 'uu tncendere teque autrtlism 

z, Dis amuum.] Didio Crxca dioi« ^'^tv 
£pod. if ad eundem MaKeAatem« 

L % ' Obire, 



14? 



Q: HORATII FLACCI 



mt pritr monaris^ o Mstce" 
nasf iMfigfie omMmintum ac 
tmltla rtrum wiearmm, Ab I 
fi prowiptior mon auftrt te, 
dtmtdium vita mc^, fnor* 
jum ego reft^bo dlraidium 
alterumf haud partter di' 
igffuSf neque remanent to^ 
tusf DiiM Jfte feret am-' 
hobut exttium* Haud faU 
fitm, juravi : pergtmut una, 
fuocunfue modo anteHisy per~ 
£emus ultimam inire viam 
expfdifi ftni, Ncfue tne //- 
farabt unquam a te Chlma- 
ra fiammas fpirant^ nefue 
reiivivus Gyas centum ma- 
mus habens, Jta decretum 
7bemidi tr^tvalenti & Fatis. 
Stve Libra,Jive Seorphtt fi^ 



Obirc^ Maccena$ meariim, 

Grande decus Jblurnenque^renim. 
Ah ! te meae ff partem animae rapit 
Maturior vis, quid mororaltera. 
Nec charus aeque, nec fuperftes 
Integer? Ille dies utramque 
Ducet ruinam. Non ego periidum 
Dixi facramentunri : ibimus, ibimus^ 
Utcunque prsecedes. fupremum 
Carpere iter comites parati. 
Me nec Chimxrx fpiritus igneas^ 
Nec fi refurgat centimamis (^yas, 
Divellet unquam : fic potenti 
Tuftitiae, placitumque Parcis. 
Seu Libra, feu me Scorpius afpick 



rj 



10 



rj 

i6 



ANNOtAriONES. 



^id notf fuibut te vifaftt faper/Hte 

Jucnnda 5 Ji contra gravu f 

4. Crande decut columenque* ] Vide Od. t* 

lib. tv fartem animm* Itb. l. Od. 3. Animee 

eHmidium meet» Pychagoras aiebat amicom ^ 

«Bimam ooamduobusia corporibus. 

6. Matnrior vti*] Celerior quam fent natu- 
zae lex. 

7. Neccbaryr etjme*] Vel popolo Roraano 
sion periode ciuruty ut Maecenaa $ vet ipfi fibi 
snoleftin, ablato amico. 

Nec fuperftet hsteger.J S. Aug . Conf. lib. 4. 
cap. 6. Ser^ ego, ioquii» animam meam & ani* 

mam iVius (amici) unam fttijfe ideoque 

eo morte fuhlatOf mihi horrori vifa erat \ qvia no» 
lcham dpmidut vrvere, &c» S* Gregorius Naz. 
futm cum D. Bifilio aoimi conjun£iionem & 
arnicitiam aviA-i^u^iOf vocat, eandem antmam. 

%, L'U d:et utramfue Vucet rmnam,'^ Q^i tc 
dics vivis auferet» i» & me vidcbit morien- 
tem. Hoc fere ita contigtt : nam ubiit Mc- 
ccnas ann. U. C. 746. Horatius vcrd annoprsr. 
cedenti, qui Imperii Augufti 34« erat. Dio. Eu» 
feb. Chrf»n. 

9. Non cgo perfdum Dixijfcramentum,] Non 
temere» aut fallaciter» fed ex animo & fincfri 
fpondeo torc me tibi vitae mortifque comilemi 
arque devoveo. Itaque Horatius oftendit efle fe 
ex eorum numero, qui Principibus devoti appel- 
fabantur. Caefar de Beil. Gall. lib. 5. cap, 23» 
Alia ex parte cppidi Adcantuanut, qui fum'» 
mam Jmperij ttrebaty entptionem facere cona~ 
tut eft cum Jexeerttis devotis ; qttoi ilti Soldurios 
appeVant^ fuorum tetc eft conditioy mt omtnibus 
in vita cemmodis una cum his fruanturf quorum 
fr amic.tia dediderunt : ft quid eis ptr vtm acci- 
datf aui eundem cafum una ferant, autftbi mor- 
um eonfctjcamt : neque adhuc bcmimtm memorta 



reperittt tft fuiffmamf fmi, eo interfeBa^ ^j^l' 
amicitiet devovijfetf mori recufaretm Dio lib. 53* 
morem iftum fluxifle ab Hifpanis ait, faTCCi)oe 
SjUuAlus I Hifpanife rogibus devm/tmtt&fe/i 
eot vitam rccufant, £t Vale;^. Max. lib. 1. cap. 6. 
Celtiberiwefateje ducebamt preelio Jmferegki cH n 
aceidijpttt pro cujusJaUe fpiritumi devoverant* 

XI. Supremum Carpert iter,'^ Difcefliiffl e viti 
hac ad iniNerai r^ionei» mortiique hgiperiwn. 

13. MenuCbtmatretf ^<.] Non divcttar e(0 
a te ulia re quantumvii terribili. De Chiaum 
llb. Od. 27. n?( «vfvra, Jgnam Jf^^ ^ 
citur Pindaro. 

14« Nec fi refuriatj &?f.] Epod. I. 
Et te vel per Alpium imga^ 
Jn bofpitalem Sf Ccsucafum^ 
Vel occidentis ad uffue mUimumfinum 
Fortifeftemur peffon, 

Centimantu Cyas,] Is onus e nat'^ calo tern< 
que, de quibus Appoilodorus. Leguot alii» G/- 
get 'f . alii Qigat, In fcirpo cft nodum qudere* 
De nonwie contro^^crfia efl. Defignatur ccrt^ 
Gigas aJiquis, .qualit Briareusy de qno Virgil 
/En. 10. V. 565. 

Cemtmm eui bracbia diamtt 

CenNnaffue manut j quinfuagima aribmi^e» 

Pefloribufque arjijfe,- 

15. Sic potenti Juftuiet plmcitmmfme F*rcis,\ 
Has cum illa jungir, quafi jufl« Deorum ac i^ 
torum legus ^c decreti v ndicei Bc admioiftras. 

17. Seu I.ibra, jeu me, fifc. J Q^iodcunqDefuAi 
eenti mihifiJus afFjirit, ac dominatom vit^nK* 
obtinuir; eundem affirmiverim toisnatabbBi 
, horo(copum fuilVew Adeo comparabaot cvoi* 
re nebis paria. Enimvcro tu emeigie vix e f(< 
ricuiofq aegritudine ; ego prope caAi fum arbonj 
opprciTus. Scilicet ex ea parte Zodiaci« q«i 
noftrae gcnitutx tcmpore m hemifplueriaiD boi 

Fonnii 



CARMINUM LIBER II. 17. 



14? 



Fonnidolofus, pars violentior 
Natalis horae, feu tyrannus 
Hefperiac Capricornus undae ; 
Utnimque noftrum incredibili modo 
Confentit aftrum. Te Jovis impio 
Tutela Satumo refulgens 
Eripuit, volucrifque fati 
Taidavit alas, cum populus frequens 



mtndut mibi J^mhatur, fart 
temporit natatttii peruulo'^ 
Jior^ five Ca^ricornut 0(ci- 
£ J dititaVn Oceani potcm : a/ix 
21 credihili ratione coni/enit fi^ 
dui mcftri amhorum. Te el 
cr$u/i/i Satwno de/cndit yo" 
vis fulgor propuiut: at" 
que jati prgpcipitit vo/a'um 



25 



rmoratut efi^ quando flebt 



ANNOTAriONES. 



%nm iSiupt^ nataUtiAS fuas pnedldl-ones colli- 
|MtAftralogi} ^uaram tamen vanitatem fug- 
|i0ac Jureiulia Sat. 6. v. 552. & feq. 

Li(ra*1 Septimum hoc eft e duodecim Zo- 
diati fi|ni«y quod Sol ingreHus circa diem 20 
Septembrit, equinodium Au umnale facic Vi- 
de MKrob* in Somn. Sdp. lib. 1. cap. iS. Vir- 
pL Georg^c. i. v. 2oS» M^nil. lib. 2. 

SfaifjBe dshunt cbela (Libra) & quot dat 
AfBsrius ortut, 

Unm p*3ut baSettt, fideique immohile vin^ 
clum. 
Itliv. 5. 

F<&r ^qnsta gmtkM fitb fowdtre tihree. 
M, Sac. 5. 

N^ra wl aquali fufpendit tempora Liird, 

PareM teuax veri, 
Smifaut,] O^avum edboc Zodiaci Signum, 
tiiic oriens com Orion occidit. Hinc fabula, - 
istorctDptuai Scorpionk aculco Orionem, qui 
JBteailJ robore ferox nullam eHe feram ja^arer, 
^aaa coo6ceTe non poflet. Ejusvero fuperbiam 
litas Jupiter mortales docere voluit, non plus 
«^vinbos fuis ftJece. Hygin. iib. 6. de Sisn. 
C«teft. 

iS. FmwudUtfuttpartvieitmior Natalitbor^e.'] 
Kempe fidos Imk ad Maitem pertinet| qui & in- 
(ieiBent, maleficuSy borribilis. Unde referri 
bocpoteft Horatii in Philippenfi clade pericu- 
laCi fbga, de qua fupra Od. 7. Vide Cic. 2. ad 
ViLDtir, 0.113. Virgii. Gcorg. i. v. ^S, 
MittLlib.4. 

Sctrpiut armatd vioUnta cufpide cauddt 

lu beUum ardemtis animotf & Martia cafira 

Bficitf &c. 
HkI^ Arat. 

Storpiut imftfiut prerpfrtant fiebi/e acumen, 
Qitiam codicea habent, letbalit bora. Sed 
ap9. Aiunt porro fub hoc n^tis aftro' tc horo- 
ftopovitam efle brevioreiti. 

ly. Sm tyroHinu Htjperia Caprinmus undse.J 
Sivf Modii in lucem fub Capricomi fid<re quod, 
cte Sataxnus obtinet, graves excitat pluvias ati- 
qFKtODpeftatet in mari prarfertim occiduo j tefte 
Samia Georgic i. cit. £t ManiU lib. 4. 

7*f Capriconuj regit fuicquid Jub SoU 



Propert. lib. 4. Eleg. i. 

Lo'us & Hefperid quid Capricemus aqui T 
Decimum hoc fignum Zodiaci folftitium De« 
cembri menfe facit hypernum : Uode Cic. 1. de 
Na-. Deor. 

Tum gelidum valido de peflore frigut anhetaat 

Corpore Jemi/ero, magno Capricornus in orbe. 

Sluem cum perpetuo vefiivit iumine Titafi^ 

Brumarifieffent contorqvst teptpore cu&um. 

21. Utrumque nofhum 'CredtbiH modo confen- 
tit ajlrum»] Senfus cft j etfi non eft idcm mihi» 
qui tibi horofcoptis; at ccrte m^^gna & inrre- 
dibilis inter mcum natalitium fidus ac tuum 
confenfio eft, cofivenienria, ^militudo : qua- 
propter ut mutuus dudum coaluic inter nos 
amor, ut eliam mortis parircr effiigimus pcri- 
culum, ifla quidem elficiente cceleiiium vi ; fic 
licet fpondcre, alterum ab altero ncc in morte 
fejungendos aut divellendos. Perfius Hor^tii 
pcrpetups imitator huc loco videatur fup^afic» 
Sat 5. v. 45. 

Non equidem boe dubitei, amberum /ardcrt 

certo 
Confentire ^ett & ab unofidere duci, 

12. Te Jovtt impio Tuula, fiff.] 9e<iignu« 
Jovis afpeflus Saturni (ut fit) mali^niutem 
correvit infregitque, centra fulgendo, in hora 
nataii. Perf. cit. mox. v. 50. 

Saturnumque gravem nofiro J>ve fran^mui 
un^. 

Impio SaturHO,] Fabulantur nimirum Satur- 
num proprios devoraffefilios : hioc & a*unt fub 
ejus fidcre genitos favos Sc impios effici. Pro- 
percius fc Perf. cit. Saturnum gravem, Juvena- 
lis trifiem ^ppellat. 

24. Eripuit,] E gravi morbo incolumcm prat^ 
ftitir, ac veluti rapuit violentiae Saturni falcem 
jimtibifuamintentantisadvicjmintercidendam. 

Volucrijque/ati Tardavit «/<ij.j Advolantem 
properc, ut folet, mortem recardavic 

25. CHm popuiut/re^uenSf &c.'] Iftam Jovif 
tutelam animadvercit, ac ceiebravici teque fibi 
redditum Populos Romanus ^ratulatuseft, Jovi* 
quegratias retuiit, fublata in licticiae fignum tri- 
plici acclamitt one ^c plaufu, quando te poft 
morbi periculum, melus habentum in theatruai 
tdvcntarc confpexic. Vide Lb. i. Od. 20. 

J^ 5 Lxtum 



»50 

muirerofa s^acrem rer fufulit 
ccclamatKnem jn tbeairo, Me 
(leddens in ca^ut orhcr cp» 
fejfiffity n^Ji manu c • ttm 
atertijj^t Fcu-^utt tutor fite»' 
ttum flie^-cuni, Lura ut .ffc- 
ras 'viSimaSf 47 pr-^mi^um 
templtm: egc parvulam ag' 
pam tmwwlabo» 



Q. HORATII FLAeei 



Lsetum theatris ter crepuit fonum : 
Me truncus illapfus cerebro 
Suftu^eratj nifi Faunus i£him 
Dextrd levafict, MercuriaJium 
Cuftos virorum. Reddere viftimaS| 
^demque votivam memento : 
^os humilem feriemus agnam* 

ANNOrArjONES. 



30 



17. Me truneut iUapfut cerehro, ^r.] Ut tc 
Jopiter, fic me Faunus imininenti exitio fub- 
traxit, cum trifle Ugnum declinavi caducum in 
dommi capHt immeretitis j ut eft inOd. 1 3. hujus 
Kbri. V de ibideiD. 

a8. NJi FauHus iSum dextrS levaj/et,'} Perie- 
ram, nili fubvenifTet Faunus Mercurii amicusy 
)Sc fecundum aiiquos, idem Deus : certe litifrato- 
rum utcrque paironos. De Mercurio didum 
jam noi| femel, maxime ^exh fupra Od. 7- Porro 
quod ruri beneBcium^ fervatam nempe faiutem, 
acccpit, bene rcfert ad ruris fylvarumque Deum. 
^ Porro dicitur Faimus do^orum virorum cuOos ac 
tutor, yel ob hoc quod ftudiofi feceffum Se 
(]uie;em, ac liberale otium ruri conquirunt & 
^aptant, quae quidem in urbibus, ac inter popu- 
lares ftrcpjus, o*>tinere vix pofliint. 

7.^,4Mercurialium.'] Viro» eruditos Me«cur'a- 
les nuncupat: eoquod illi dientrs habcantur 
Meicurii. Hic cnimvcro difciplinarum & ar- 
tium repcrtor aHericur a Diodoro Siculo hb. 2. 
cap. I. ir lib. u cap. 2. ihventor literarum, vo • 
cum, palaellrx, numerorum, Jyrar, medicinae. 



a(lronom<ae, denique interprctitSobis ▼erbonm, 
unde cognominacus Hermei. Idem a^mat 
^tinius lib. 7. cap. 56 et Gellius. Mercuno 
ficras efTe linguas ob eioquentiamy refert Athe- 
ncus lib. I cap. 14. et lib. 15. cap. i. fiateis 
Mercurii ranquam orationis & facondiae prslidit 
ornata fuifTe Gymnafia. Qaod Sc teftatur TuU 
lius ad Attic. ut obrerrat Cafauboaas ia cita- 
tum Athenaei locum. 

RedJere viEfimasy &c.'] Votlyas offtr ▼iai- 
mas Jovi Servatbri : xdem quoque fea tea- 
pjum, quod leger vovifti, (i convalefcerety jsai 
voti reus. ' Saluti aedifica & peiiblve. 

32» Noshumilemferiemus apnanj\ Jovi taumy 
aiiaequc id genus majores hoftiae caedcbaotnr ; 
minores autem captcrFs Diit. Hinc HoraChu, ooq 
pro fua prae Maecenatis opulentia tenuitate, at 
garriunt aliqui t fed more majoruin & ex folen- 
ni inllituto fcribit, & fpondec Faiino bttmkm 
ferirc agnam, SimSrTT Od. 4. 

N^ne & iu itmkrqfii Fauno detet immoiare btm 
Seu ffofcat agttam, Jive tnalitbstdum* 



ODE XVIII. 

Midiocri fe fortuna beatum ejfe : dejipere m qui luxui i^ avaritia flmiait^ 

mortis immemores. 



Veeehurnecattrumfplendet •^jbN ebuT, neqUC aurCUm 
, laiue^i adium maarum : J^ w . , • , , 



Mea renidet in^domo iacunar : 
ANNOrAfJONES. 



r*] 



HvcOieeddicoIosdiftrophos. Mstrum dicl- 
tur vel Hippona^lium, ab au£to/e ; vel Euript- 
Ideum, quod eo freouenter ufus (it Eiiripides. 
' Primos verfus eft Trochaicus dimetur cata- 
le£ticus;' ubi dreft una fyllaba ad perfedio- 
oem % Sc fonditur hoc modo ; ' 
' Non e I bur ne | que aurS | um* 

Alii volunt effe lambicum Archilochium <|i- 
.metrum acatalc^um ; quiconftat Ampbimacro, 
& duobur lamb s ; hac ratiore : 

^on cbur | neque au ( i^m, 

A|ter veifos eft lanibicus Archilochios trime- 
ter catalediciMy cooftaot quioque lambit Sc una 



fyllabai admiftblMit imparibos Spondcoj ^ 
fic fcanditur. 

MSa j rSni | det in d5mo [ iXcu | nir. 

I. Ivon ehar nequcy &c.] Opea & dmdat 
nec poftideo, nec cupio, quse omoibus apped 
foleot; at ea quz paucorum funt habeo ; iiMfe- 
que me beatum exiftimo. Fide integery ingie- 
nio valens, cuilibet me oftento Zc pnefero. 

Ncque aureum Mea remidet in dmm lacttitar.J 
Domus nou babito magnificas, ebore & auro 
exornacas, mvmore peregrioo ledificatat & 
fulgentes. Amob. lib, 6. La^uiaribui reindaamt 
aureit. tBcieti libr a» fub iflit« 



Ifoi^ 



CARMINUM LIBER If. 'i8. 151 



Von trabes Hymettiae 

Premunt columnas ultima recifas 
Africa. Neque Attali 

Ignotus hsres regiam occupavi : 
Nec Laconicas mihi 

Trahunt honeftse purpuras clientae. 
At fides & ingeni 



["'•] 



["'] 



Haud Bymetti^e trahes inni- 
tumur eolumnis extrema #« 
j9fr'ua exdfii* Ne^ue Aftali 
barex incogmtitiy regaltm po- 
tentisun intfafi, Nic clienta 
haud vilet neilt mibi purjm-' 
ram Laconicam, Verum fi" 
delitai ad^ (sf co^iojus i/igfi' 



ANNOrATIONES. 



Net imwi Mrgemio fmlgeuii aMrojue renidens : 
Nudtburit rtboantlaqueataaurataquttempla. 

lNtatrmbesHywtettiitPremuntcoJumfias,&c,1 
la adt «dibiu non funt pretioTz tx Hymerto 
tnbef) columnis exquifiti marmeria fuftent^t». 
HTmettas, Attine oions regionis, meile qoidem 
sbnodaos, tnfigni vero marmore daras. Plin. 
hb. 17. cap. I. cdumnasquatoor Hytnettii mar- 
moritad fcenam orn^ndam advedas refert. Has 

rocentom mill.bos nummumemptas aitVa- 
Max. Idem Plin. lib. 36. cap. 3. ita fcribit; 
L Crafis orator ptimus pergrini marmoris ra- 
favttj habuit in eadem pahtio Hjmtttiau Valer. 
Mai. Itb. 9. cap. i. Cn. Domitiut L. Ciajfo coU 
hntfuoy aitireatkme orti^ ohjteit^ quodcolumnat 
Hpmttias in forticm ^omis baberet, Magna porio 
lii, fuenatne trabus ill« ligneap, aA mermorex. 
Ycrim eoim e ligno potiut Hymettio^quam e 
fflsmort credidertm : quanqttam & ex lapide 
trabcs esti.tifle clari docet Flin. lib. 36. cap. 8. 
«U fic babct Grcet Syenen vtro Tbebaidis Syeni- 
ia,juem anti Tjrwapaeiilon vacabant, Traoes ex 
tofiten Reges piodam ctrtamine,^rifcos nJOcan~ 
ta, SoBs numimjacratos, Vide Strabon. lib. 9. 
tAi ex Hymecto adve^ trabes longas Sc denfas 



4« Ubimd reci/as Africd,] Colomnas lotelli- 
pi l mannort Nunridico, cujus pretium ingens, 
fiuft teftator PUnius lib. 36. cap. 6. bis verbis. 
it Leftidus Catu/i in Confulaiu ceUe^a, primus 
mtmm Bmina i Numrdico marmore in dcmo 
fofmt maptm repnkenfione, Numidia Africa; 
i^ «Itima, & maxtme occidentalis. 

5> Ne^ Attatt Ignqtus berres regiam oetufta- 
Necdivitit cujofquamhsereditacem capiaviy 
«■iTC &aode 8c arte roala inTafi, opulentus quo- 
^aomodo efle vokos : ficut Ariflonicus (quem 
Isae leipextt boc loco Horatius) regnum Afias 
Aiviodicavit. Doo fuerunt Attaii Pergami Re- 
fHi prior, Ewnenis fraier, poAerior autem Ali- 
cs. Hic AttalopatrQO fuccdBt in Afiz Impe- 
nvn. PioftannosverdquioqDeinftarefibimortem 
ladeiii, Popalom Romanum opum fuarum rcg- 
aiq; bsRdeflB nuncopavit. Quod ut accepit A- 
nftoticof Eoflnemis ex pellice filius, regiam ftir- 
pcmoftentansy eonfcripto exercitu, Pergamum 
aiafty ft pnncfpauim »c doBuoatiQnefQ A<i« 



obtinult. Crafli ver^ a Romanit miin Prsetorro 
fraflis viribus ic au£ioritate, poft aonos fercqua- 
tuor debcllatus a Perpenna, moxque ab Aquilio 
Confulibus, planeextin€tusc(^. Jijftinus^b. 36. 
fub Hni-m : In Afid Rex Ata/usfiorentiJJimum 
& ab EumeKt patruo accptum regnnm^ aedibus 
fcedahat • • •. • , morhum cx SoOsfervort 
contraxity & feptimd die decejjit, Htiiusteftamen-> 
to bares Populus Pomanus tunc inflituitur, Sed 
erat ex Eumeme Arifttnicus non jufio matrimonio, 
fed ex pellice Ephefid citbarifiae cuju/damfilid gcm 
nitusy ftipoft tttortem Attalivelut paternum reg' 
ttum Ajiam invajit, &c. Vidc & Luc Florum 
HiOor. Rom. lib. 2. cap. 20.ubi Arftonicus, in- 
quit, regii /anf^uinis, ferox juvenisy urbes revibut 
parere conjuetas partim /olicitat : paucas refiften'' 
tes v/ recepit : Crajfi fuo^ue Prertoris cectdii ex' 
ercitum • • . . • mox d Perpenni dcmitus & 
captus . . • Afudtus Afiatici beili reliquiat 
confecit ) mixtis (nefasl ) vettenofontihus ad de^ 
dittonem quaranaam urbium, &c, 

7. Nec Laconicas mibi Trabunt bonefta purpu» 
ras f/inv^^.lNechabeo dientes, quos folidivites 
ac potentes nabent : nec adeo clientium uxores 
nent mihi lanas, e quibus pannus confc£Iu% 
imbutus hup. orc pifcis muricis ad Taenarum La- 
conicae promontorium capti, fuppeditet mihi vef- 
te$ purpureas, eafque valde exquiiTtas, quae ad fo- 
los nobiles, Patricioi, ac Maeiftratus pertinent. 
Cic. Ver. n. 59, Jp/e dahatparpuram tantum^ 
amici operam. LaconiaPeloponnefi re\i\o purpura* 
excelteniia nobilis. Plin, Iib. 21. cap. 8. £/«- 
guento naturam vici/Je gaudens iuxuria, veftihus 
fuofu provocavit eosfioreSf qui colore ccmmutdaU" 
tur, Hosanimadverto trts ejfe principales : unum 
in cocco, qui in rofis micat, Gratius nibil a/pe£hi^ 
Trahitur in purpurasTyrias^ dihapbsfqueQ^ LU' 
conicaSy &c, £t lib. 35. cap. 6. Et liquidis cola» 
rihus, quos et domlnit dari dixtmus proter magtti" 
tudxnem pretii, atste omnts cfi purpurj/um . . • 
. . . laudatur Laconicum unde pret'vifi£ima pur^ 
pura. VidefupraOd. i6.fubHnemAonot..idbao 
voces : Te bis A/ro murice tin6ia veftiunt lanee. 

9. Atfides S^ ittgeiii Benigna vena eft. ] Qu^ 
fi defint opes, at opibus quidpiam mehi^s ac prse'. 
ftantius habere contigic, nioiirum iidei virtu* 
tem, nec non ingenii lumen & tacuicarero. 

Stttignavena,] Mctaphoraatfrf« venis,equi« 

JLr t^, Bcnigna 



152 

mifons, Et exif^uum me opu- 
hntui rc^uirit, Nibilpraterea 
i Numrihui ^ffi-^gito : neque ab 
amico divite majora fffcoy con- 
ienrus ad m^dum a^ro tantum 
Sab'*no. Ur^i tur d',es die : Sf 
nov4P Lunte properant drficere, 
Tu mrti vicinus inddenda maT' 
mora pac'tfceris : Sf tumuli ch- 
titus tcdincast atquefatagis rx- 
tendcre iittui man ad Baias 



Q. HORATII FLACCI. 



Benigna vena eft : pauperemque dives 
Me petiti Nihil fupra 

Deos laceflb, nec potentem amlcum 
Largiora flagito, 

Satis beatus unicis Sabinis. 
Truditur dies dic, 

Novasque pergunt interire Lunae* 
Tu fecanda marmora 

Locas fub ipfum funus, & fepulchri 
Immemor ftruis domos j 

Marifque Baiis obftrepentis urges 

ANNOTAriONES. 



10 



20 



bus fontes promanant uberts : defignat optim^ 
difcendi fcnbendique faciUtaCem, qua qui dcfti- 
tucus fueric, is invita Minerviiy invitis Apolline 
ac Mufis, l.terarum (ludium capeifit, boc cft, ole- 
um tc operim petdit. Epift. ad Pifones, v. 385. 

T» nihi! invita dices faciffve Aiincrva. 
Et V. 408. 

Naturaferet laudah'decarmeKi anartCf 

i^M rrjiium efi. Ego nfcfiudium fine dvvite vena^ 

Nec rude quid profit vidio ingemum» 

10. Piiupenmjue divcs r:e pctit.] Mc diligit, 
ac fAiniliantatcm mcim petit Maeccnas, tum 
ob fidem, cum proptcr ingLnium ad artes libcra- 
les idoneum. Epift, ad Pifones, v. 405. Cratia 
rtgum Pitrlis tentata mcdis, Quoties vcio Doc- 
tori's & S^p.e /tes a Principibus virls funt hono- 
rali ac accertitl ! 

1 1. Ntbil fupra De(>slacejpu\ Ut largiantur 
quidquam prarter ifta, non importunis Dcos pre- 
cibus fatigo, non urgeo, non efflagito. Sed nec 
Maeccnantsm amicumy plura fi rogitem, dare para- 
tum ac p^itentem, oequaquam ego laccflb, nec 
anr.plifra fiagto, quam qua jam donavit, vidsli- 
cct agrum in Sahhns, quovi£t.to beatiis & con- 
tentus. Sic cupiditarcmadvcrfaturomnem ac libi- 
dincm, ut vocat Tullius. Hanc fcrocienti equo 
finnJiem aiebJt Plato in Phaedro. Diogenes autem 
Cynicijs artem omr.ium malorum vocitabat. 

13. .FlifUy»] Quid v^leat ifta vox docet Cic. 
Ilb. 9. Epi<h 9. ad Varroncm : ubi (ic fcribit j 
Metfo m te f>rte fiagitent : cgo aut€m v.jnda^i 
' ut rogaftrtt' 

15. Hatis leatus unicis Sabinis.] Praedio in 
Sabinis, quo donatus fum a Mec^nate, fatis me 
l..cupLtcm exifkimo, ncc ab eo qulJquam ultra 
p«to, vcl cupio. Vide r.h, 3, Od. 13. v. i. 
ib-que Annot. Icrm Eplft. 16. iniiiumy ubi 
fuam ipfe viHam dfffcribit Poc'a. 

15. Ti ttditur dics die,] Epod. 17. 
Urgct diem «ax, & dus n^cm, 
Senec. Epift. 24. Nutlius rtifihis cfi. Sedin orbcm 
nexafunt ttntverfa, Fugiunt acfquuntur, Diem 
2 



nox' premiti dies nc3cm, JB/las in 

dcfinit. /iutumno*Hycms infUt, quse Vcrc cm- 
ptfcitur, Omnia tranfeuntf ut revertaMtatr. Sic 
fere ad rem noftram Ecclefiaftcs cap. i. OritBr 
Sob^ occiditf & ad iocumfuum revcrtitur : iti' 
quc renafccns gsrctt per mcridicmf & ficSitm a4 
jiquilanem, Vide Pcrf. Sat. ^^. 66. feq. 

16. Novceque pcrgunt intcrire Lun^e,] Itila- 
buntur meafes annique t novz Lun» complen- 
tur : tum decrefcuut, ac intereunt , rurfumque 
renafcuntur, & crefcunt, perpctuis vicibus. la 
fugit tempusy iu fluit ac perit aecas Se vita noi^* 
tra. Tu tanicn, O fuperbc Sc ambitiofci •oaS 
vitx Hc dbi fccuritas, Sc immunitas a iDocte, 
infanas moiiris fubftrudiones. 

17. Tu fecanda marmora Lec^ix.] Meicede 
conducis fe^rcs marmoris & fculptores: vd re- 
demptori negotium das fecandorum mamionuO) 
ad extruendas domos fuperbas. 

20. Marifque Baiis obfirepcntis ttrges Sanimi- 
vtre 'littora ] Molibus in mare yk&k cjcten^ 
littus, ut ibi xdifice$> amoeno, loco, ad Baits, 
ubi flu&us maiini veAtis agitati firemont & ob> 
ftrepuht vehementer : quafi non fufficiat cood- 
aens terra ad conftruendas aedes. Sallaft. hi- 
vttias profurJunt 'tn cxtrucndo mari, (^ mcnt^sis 
'aquandis, Senec. Controverf. 5. Mariafnmms' 
vcntur projeBis molibtu. Vide fupra Od. 15. init. 
ibique Annot. Item poftea, Jib. 3. Od. l. v. 
33. & Od. 24. T. %. 

Baiis.'] Baix civitas Campamsy a Baio 
UlyiTis iocio ibt fepulto nominata ; fiu Puteofef 
inter 6c Cumas, in eo finu qui nuncdicitur G*^') 
di Puxxuolo fc di Napoli : calentibus aqois ad 
fanitatem valde utilibus» ccell temperie, amaoo 
fecella, Romanorutn Procenim niddas ilk 
edes habentiam frequentia, perqiiam fielix : b' 
etiam vitanda, velutoccafio4axuric dicaCnr a 
Seneca ad Lucil. Epift. 52. llHcy inquit, r«i- 
quam loco debcatur Itcentia^ "m^ luxuria fii' 
vitur, Non tantum corperi, fid efiam amnhs 
falubrcm locum cligtre deicimts. 

Summ6vcrc 



CARMINUM LIBER U. 18. 153 



Summovere littora, 

Parum locuples continente ripsL 
Quid, quod ufque proximos 

Revellis agri terminos, & ultra 
Limites clientium 

Salis avarus ? Peliitur paternos 
In finu ferens Deos 

£t uxor & vir, fordidofque natos : 
NuUacertior tamen 

Rapacis Orci fine deftinata 
Aula divitem manet 

Herum. Quid ultra tendis ?* Aqua tellus 
Paupcri recluditur, 

Regumque pueris; neQfatelles Orci 
Callidum rromethea « 

Revexit auro captos. Hic fuperbum 
Tantalum, atque Tantali 



4S 



frtmentUf wn ptt /ivn fts* 
bili ttrri, ^id dicam» 
^MbJ wciMOs itiam agri H" 
mi/es removis, ^ critntium 
terminos trMtifinst pet «- 
vtritiamf Ejicituf & ma* 
ritus, & cnjux pcrtans im 
mremh Ptnates, ^ fuerot 
J^uaiidos, Attamtn fmtn- 
ttm domimtm baud expec^ 
tat tilla baJUica mtlior pa- 
ruta fedt Inftrorum omnlt 
20 abfarbentium, S^uid ampliks 
quaris f Ttrra pariter inopi 
bnam aperit, at^ue prisuipum 
JHm t ntfue Inferorum cufiu^ 
auro corruftus^ afiutum Promt" 
tbtumrtpirtavitAUeTantaUtmf 

3S 



ANNOrAriONES. 



.'3* ^<^i f*^ ufyMeproxmoSf ^c» ] Quin- 
etinD (acrilega ratione rem aogere noo vereris ; 
tBaticuionimytain etiatn cUentiuni terminos re- 
BovodOk Dno funt itaque delida, alterum con* 
t^5demclientibus debitam, «Iterum contra juT- 
ttte&ftli^onis virtotem. Qu*^ ad primum at- 
^att: iUatamdiuti injuriam eo conftat gravio- 
RB cfle, qaod pel^arentes & pupillos iidei tu- 
^htapt Mkne credttos proximum obtineant lo- 
cvnclicsties, qui ie(e pariter in fidem patrocini- 
woqneiioftrum <iedrrunt| utanent A. Gellios. 
^» 5« cap. 13. ie lex ii xii. Tab. bxc cft : Si 
timbfttrtnnsfraudamftctrit, factr tfio. 

i^' RevtiHs agri ti-rmiiiou] Hoc akerum eil 
^oud pnusy & iacrilegum quidem, ez ifta 
^vsm Pompilii lege, quar jubebat ut qui termi. 
wm exarairct, ipfe & botes Dro lacri fieient. 
Eodem pertjnet, qu6d Terminum Deum cnnfe- 
cnbant cokbantq; veteres. Tranflator etiam ler- 
°UQMum damnato» legp diviria nofcitur, Deute- 
>»«c»p.l9. V. ?A. Provcrb. cap. »2. «. 28. &c. 

26. FtlTaur paternos, &c. ] Expodtio ad au- 
tfoim invidjaro. Sic poHVfiione kgitima detur- 
^rdiem a te, & ad inopiam redadu? abit cunr 
•Wore semebooda» fed religio(a, quae yoxXdXinJinu 
^ fnmtiares, paerofq^b egcftatcm fordidos. 

^* Nulla certior tamtn, &r.J Quod fi opibus 
••temdttdari liceret^ aut fi potiorcm apod In- 
'^ fedem opufeotos quifque occuparet; Jibens 
^jojfihi (an^ coodonaiem, qubd quo jurc, q ua in- 
joria, £vitias accumules. Verdm non iu fe res 
^f^ nec cnim divittm mantt berum ulla ctr- 
^«rfs otttfimsf quim qu« Orco dtfiinata eft. 
'^ focs ibi aot conditio melior opulento cuiiibec 
^ioopU Slnidtr^ultrcitcnditf^^^hii- 



citum decretumq; tibi eft fatbrum ac NominiiiK 
lege immuUbili ?*Horat. Lib. 2. Epift. 2^ 
Siuid vici profunt^ aut borrta, fuidvt Calairit 
SaJtibus adjtdiLucani,Ji mttit Orcus 
Grandia cum parvis non exorabilts auro f 
32. Mfua tillus pauperi recluditnrf&cJLAb» 
1. Od. 4* 
Pallida mors aquo pulfat pede pauperum taberm 
Rtgum^ut turrts» t"^ 

34. Ntcfattllis Orcit £?*•] Ncc mors mune- 
ribus ^c donis corrumpitur, ut fuam dimittaC 
praedam ; oirnes mortalea rapit, i^fchyl. M^roc 
Bim 6«-.aIo< tf iaifm i^«, Inter Dtosfola mors non 
cufjitur muntribus, Thcognis : Outic ivona hin^ 
flayaro» <puy«». Nemoprttium offir&nsftft tt mortg 
lydfmit. Vidc fupra Od. 3. te 14. 

SatcIIts Orci.] Charon, de quo fupra Od. 3. 
adv. ulr. 8e alibi. 

35. Callidum Promttbea.] Deco, Lib. i. Od. 
3. V. 27. Sc Od. 16. V. 13. Senfus cft : ncc 
Cfaaron oblaco captusauro tranfve^lum in alte- 
ram Cocyti ripani Prometheum revexit ad vivot 
rediturum. £t Prometheus,quantumvis fagax, 
qui homioem fapientcrelutofinxerat,qui coplef- 
tem irnrn ferula ad Solis cunrum extenlacalli* 
d^ fuflFuratus in terras detulerat, is tamen nec 
aftu nec pretio Satellitem Ord vicit, ut morteill 
evadere poflet. Lib. 2. Epift. 2. mox cit* 

> Mtiit Orcus» 

Grandia cum parvis non exorabiiis auro. ' 
^6.HicfupirbuniTantalum,&c. ] Hic ipfe Chi- 
ron neque fuperbos veretur, im6 domat, & in In- 
feris cocrcet. Dc Tantalo fupra Od. 12. ad fincm. 
37. Tantali £enus.]Pdo^f Atreum,Ag;a- 
mefflnooem^ Oiefleai. 

Genus 



i54 CLHORATII FLACCI 

Tawtsli^tti fjfirot temet. We Genus coercct *. hic lcvare fundum £**^] 

'^Jeegenum^rumnsiferpeffum Pauperem laboribuS,' 

sufiuhat levatjue. Vocatus, atquc non vocatus, audit. 40 

jtNNOTytTTONES. 
3S. Hic levare fiuffuM Pauperem^ &e.'] I- tem Neuuret^ aut laUrum ae wujeriarum queitem 



dem ille paupcri praefto eft ; atque labariofa & 
«nimiiou deifun^um vlta uUrft Tublevat, cymba 
ciqpity &Crantfertiofe<ietquietai. Cic, Catilin. 
4* o. 7. fcribit, Afortem ^ Diit ImmortaUhus non 
effe fufif!i£ii canja etMfiitutam^ Jed aut nectjfua* 



4a Focatus, atfue nen vxafus."] Allodit ad 
Oraculum Lacedtemonili reddicum ; Kakufivti 
«'«xXnToc ^iii va/sr«i4 Vocatut ^ mn vocefm 
Deus adru* 




O D E XIX. 

Bacchi lauaes eo canit apiHdS^ quod ejus Numine ejl plenus, 
Baecbum yerfus diaantm "D ACCHUHin remo^is jcarminij 

t» Jecretis affcxi cautibusj & 
Nympbas aufcuUantes, arrec^ 
eafq\ aures Satyrorum caprinot 
fedet babcntium, Pidem babe^ CaprJpAlum batV/O'! _ 

• ^::^^:^^':; Evc^ recentTmcns tr/pidat m^tu, 
refietuM Baccbo ^ut, non Plenoque Bacchi pedtore turbidum 

Metrum idem quod fupni Od. 9. L'b.'T. 

1. Bac^bum in remotiif &c,] Fcftum Pdetis 
Baccki idem, epulumque tum poecicum eife 
facrumque ceTebre, tc hymnum folemnem de- 
cantari folitum conft^t : audtorefqQe funt Ovid. 
Trift. iib. 5. Eleg. 4. «rPropert. lib. 4. Eieg. 6. 
five quod Liber 8c ApoUo Deus idem efty ut 
pKiribus aderit Macrob. tib. i. Satum«l. cap. 
iS. ac cvincoAt iCrchyli Euripidi/que teftimo- 
fiia ibldem allata. iCfchyl. *AiroXXoy « Bax;^c 
m MaMt;. Euripid. ^X^Iht^vt, Bax;^t, Uaiaf, 
"AiroXXoy, "Et/Xv^r. Sive qu6d Bacchus, id efl, 
>inum, fcribendis verfibus iogenium exacuat. 
Unde, 

^•^Nidla ptacere diu, nec vivere carmina foj' 
funt, 

Slua Jcrihuntur ajua potoribus, &c» 
Ui noftcr eg'eg'c docet, lib. Epift. 19. Itlius 
Jgitur generit hymnus eft Ode hacc olegamifli- 
ms, & quae fane probet benignam ingenii venamy 
4]uj gloriabator PoctaOdefuperiori. Talisetiam 
p6, 25. lib. 3. EtPropert. Eleg. 16. lib. 3. 

In remotis carmina rupibut»] LongJ a ftrcpitu 
tumultuque populari, urbano, forenfi. Natn 
Carwuna JeceJfum Jcribentis 6f otia quee* 
runt, 

2» yidi docentem,] Sic & apnd Virgil. Ec- 
log. 6. Sileiiuf in antro a pueris Nymphifque 
depreheofus petitadudumcatmina tandem pan- 
|iC5 

Satis efi potutjfe videri 
Carwiina juee vulttt eognojciie, &c» 



3. Nympbafque difcentes,'] Muiat SnCeUigc. 
Sic Eclog, 7. V. 21. 

Nympba nofier amor, Libethridet, sut nuM 

carmenf 
S^vale mt3 Codre, eoncedite. 
Aures Capriptdum Satyrorum actieat.'} Vel 
in acumen fa^as & formatas: talet eoim 
habcre dicuntur Sa^yri ; vel ad aodieiidum erec« 
ta.';, paratns, avid^s. Lucian. 02 tt o^ttnfm 
o£iTc Ta ^x, nal etvrd <^sXaxp3^. Et alibl : 
o0T«t /ui>aXa o^dta, dictt babuifl';: uoom ^ Bac- 
chici exetcitO^ ducibus, magnat aurts reRmu Dif- 
log.cui ctt. Baccbus. Ovid.Trift.lib. 5. £Ses«3* 
Fer, bene Liber, opem : & 
Sie tibi cum Bactbk Satyrorsm gusva ju-^ 
ventui 
j4dfif\ & aftonrto non taetare fomo. 
Vid. lib. I. Od. I. De Satyns pluraod v. 51. 

5. Evae.] Vel, Euhoe; ot do^ioresariquiio- 
lant : qu.i voce Bacchantes in facris divino k 
fiirore conchabant, ut aiunt, Juv. Sat.y. v,^. 

Satur efi, eum dkit Hordeius, Eubtie. 
Vidc lib. I. Od. 18. ibique Annot^ 

Rccenti mens trepidat metu, &c,'] 'EothQfiaf* 
mum Ati affingit Pocta. quem fempercomitamr 
facer ouidam ac religiofus horror, ob Numinif 
pia-fentis agentifque revercntiam veheoKatem- 
qite vim,qu.i curbJtumonnihil ftmuiqne Jstatnr 
nens diviniti^s afflata, cxtra fe pofita Sc alienata, 
fupfriorifque potencijr arbitrio mota. 

6. Plen^ue Ba^ebi peftoreturhidamL^tatur,\ 
Numtne ioudcnte coripptus 4e divino gaudct 

Lsetatur, 



CARMINTUM LIBER IL 19, 155 



Lstatur. Evte: parce, LiberJ 
Parce, gravi metuende thyrfo. 
Fas pervicaces eft mihi Thpdas, 
Vinique fontem, laftis & uberes 
Cantare rivos, atque truncis 
Lapfa cavis iterare mella^ 
Fas& beatse conjugis additum 
Slellis bonorem, teSaque Penthei 
Disjet^a non levi ruind, 

1 hracis & exitium Lycurgi. 



JiHfgaudio eonturhatur, Eur 
boe : induige, Baccbe, ind^lgef 
verendo tbyrjo formida^» 
Licel mibi cantare Baccbantet 
p30 protervaiy & vinum de^uens, 

_ & /ae eopiosi mananty & mel 
ex cavattt . arboribut ftUlaatp 
eelebrare j necnon felicii uxortt 
ornamentum ajiru infertumt 
Pentbeique domum gravi detur» 
batam caju fiif Lfcurgi Tbra" 

I^ cumortem» 



^NNpTATIONES. 



^oaiQirtio^ non t^en fine perturbatloDC. * 

7« Pareef Liber, parce.^ Indjgnum Uli fe 
vifiudone pro/eiTus fentam rogaCy ne in uU 
tiooi>n) Tifi Naintois id fibi contingat maliy quod 
AQxoaXf PentfaeOy Lycurgo, aMifque acciderat. 
Deprecamr Sc vehemendi>rei|i Dei agitationem, 
fua de foa fede mens omnino dcjiciatur. 
^ 8. Gravi wutmende tbyrjo,'^ Qu(& tot adverfa- 
OQi pocDlifti ac perdidi^* 

9}frj^] Hafla erat bederis & pampinis in- 
teda, qoibos ob<oluta etiam cufpis inopinatof 
iftui cettttmque rxicium inferebat. 

9« Pas pervicaceti &V.] Divinoitaqut fpiritn 
conepcos Poe-a, vmque Numinie (entiens^ redc 
ais, fu mihi efle Dei Jaodes exequi. 

Pervkaca,"} Concepto furore petolantes ft 
preORvas. Pervicscia interdum eA bonarum re- 
tia perievtraotvay pertinacia femper malarum ; 
InqBii Non. MarctU. Acciique ad Myrmidones 
wxba lac affert ; Tu pertinaciam, Antdubf, 
e^ bamc praedkas : ego pervicaciam aio .... 
• • • T« addfs quod tHtio eft t dewus quod laudi 
dmur. 

T b j a da t*'^ A dvot, facrificoy fertr impeta quO" 
damfmbnud; Thyadas appetlat^e funt Bacchi 
iacriiicoUe feu Bacchan^f . 

10. yiuiquefoMtem^ laffis & uberet, &c,'] LU 
cet nibi 'reftf re Sc cantare patraca Baccho pro- 
^^ tc miTacuIa. Perperam, ut videtur, afie- 
TBltt bic altqiui morrm vererem Baccho fcu Dio- 
B^ m fpelaeia facrificandi vino, )a£^ 8c meile. 
Mol refpcxity ea fcribens, Horatius Euripidislo- 
OBa,' m BKchis A^ 3. io quo Baccbarum 
natbyrfo dicitur petram wrberaffei & mox inde 
f^^>Je aquee font ; alia ferulam projicifnte in 
terramy rhum Deut emifijje ; qua •vero candidi 
t^ etpida fiieruntf fummis di^itis terram fcal- 
foKtt, Uais fiumina Jiatim eiicuiffe: i tbyrfs 
aateu bederaceis flava meliaguttis dulcibus JHl-* 
iafe. 

13. Fat fif betxtae conjugis addifum Steltts bo^ 

''akl Dicam & Ariadnes coronam nuptia^em 

iflttr ftdera rebtam. Hojus meminit Virgil. 

Ottrpc* !• ▼• a22. Ovid. Trift. 5. Ekg. 3. 

2 



Sic mieet eeternumt 'oieinaque Jidera vincat 
Canjugis in cceU clara corena tuae* 

Quomodo vero dcfcrtam a Tbefeo Adriadnem 
i^bi in uyorem adoptarit.Liber, coronamque in 
ccelum tranftuleric, canit idem Qvid. lib. ^, 
Metam. cap, 2. 

Defertet '& muUa querenti 
Amplexus & opem Liber tulit ; utque perenni 
Sidere clara foret^ fumptamde fronte caronam 
Imw^Jit ccelom Tenues volat iila per aurat 
Damque vo/atf gemmet tiitidot vertuntur in 

ignesi 
Confftuntqae loco j J^tte remantnte corona : 
Slf\ medius nixiqitegenu efi anguemque tenentit* 

14. TeBaque Pentbei Ditjeffa.] £t hic alludit 
ad Euripid. cic, loc. ubi Penthei palatium brevi 
fubvertendum minatur Bacchus: At»?ivafai90f 
'BaxX^*' ^f^ niydi«(* Pentheus rex Thebarum 
Bacchantes no£tu difcurrente^, quodneias,fpec« * 
tao«, iram in fe Numinis concitavir, unde Se 
ab ipsa matre fua Ag^ve fociifqoe Bacchantibus 
difcerptus, mifere periit.Ita Paufan. in Corinth. 
£lirip*d. cit. 2ec. Hyginus autem a Libero patre 
tnfania Sc fiirore perculfum violentas ipfum fibi 
manus intuliOe refert. Vide Ovid. McCamorph. 
lib. 3. cap. 7. & feq. Perf. Sat. i. v. 100. D]0« 
dor. Sicul. lib. 4, 

15. Non lei/i raind.] Legunt alii, non lenl 
ruindf id eft, fxva. Alii non levif feu letvif 
id eft, afpera. 

1 6. Tbracis & exitium Lycurgi,"] Referam 
quoque viodicatum Bacchi Numen, proftratit 
quotquot huic adveriari refragarive aufi funt s 
quales Pentheus, de quo mox ; & Lycurgus, qui 
fpre'o illo poenas luit, teu a Jove pnvatus oculit 
vicaque ipsS, ut fcribic Homerus ; feu ab ipfo 
interfedtus Baccho, ut vohmt alii. Is Thracum 
rex multa per temulentiam prav^ committi vi- 
dens, excidi vineta juflit omnia, vinunnqne abo- 
leri: hinc porr^ f^bulati font, ultore Baccho, 
verfum in furorem crura fibi amputaffe, falce 
vinitoria. Hygin. Sc Plutarchus, aliter pauld» 
qood nimiriim in csrcerem Bacchaa ic Satyrot 

Tu 



J56 



Q^ HORATII FLACCI 



T« domsi fitvm^ 6f mart Xu fleftis amncs, tu mare barbarum : 

imgmquum. ru faretis in y^ feparatis uvidus in iugis 

emin ca^uics ncd» fcrpcn. Nodo coerces vipenno 

#»«• citra pirkutum con- Biftonldum fine fraude crines. 

firingisf rmo madens, Cum 
vexb fcilcrata Gigantum 



Cum ^ ^Qj^ parentis regna per arduum 

jcelcrata o '£«»/«« ^J ^^ r^j"» 

turma fcr jubiimt a^pcttrct Cohors Gigantum fcandcrct impia. 



mpcriMm jons petris tul^ 
Rbctcum dcjccjfii leomt 



Rhcecum retorfifti leonis 
. ..^ Unguibus, horribilique mala; 

tsnznituu ac ttmlnjf^maf- ^ o , ' . . ^ - . . ' 

i//l : ^namvis faUtthni. Quanquam choreis aptior & jocis 
hnst cmvUiati»nikns, lujibuf- Ludoque didus, noH fat idoneus 
fnt babebaris matis id,. PugnaB fcrebaris : fed idem 

neust "'^ "*» *^ certamina K • <• r i n* 

babilis : wunt^mcn paci "acis cras mediufque beHi. 

mtque beiio commums crat, Xc vidit infons Cerbcrus aureo 

Janoxint tt Cerbtrus ajpcxit 

AN SOrATIONES. 



[^T 



2P 



26 



conieciiret. Lycurgo exititim acddiflTc narranc 
ApoUodonis, lib. 3. & £uripide6aQCea citatus, 
Ovid. Trift. 5. El«g. 3. 

OJfa bipcan\ferijicfint mali preffa Lycurgi * 
Jmpia ntc pana Pentbeoi untbra vacct, 
Propert. lib. 3. Elcg. 16. 

ycfjnumquenova nequicquamin vite Lycurgumi 

Pcntbtos in triplices funera g*ata greget, 
17. Tufle^is amnei,\ Gangem 6c Indum fluvios 
intelligunt quidam : alii Hydafpen tc Orontcm, 
quosBacchua tra' fiit xii Indiam pcrgens. Alii 
Strymonem Tbracix fluvium, cujus acf ola Edo- 
sii cum fuo rcgc Lycurgo primi^m reludati, poft- 
eii ver^ domiti a Biccho, ejus (t legibus ac dif- 
ciplinse fubdiderunt. Favet Ovid. mox cit. 
Nec patria efi babitata tibi :fed ad nfque nivofum 

Strymona ventftif Manicolamque Gtten, 

Ptrfida<iuet & latcfpatiantemjlumina Gangem, 

Et fuafcun^ue bsbit decolor Jndus aquas, 

rumarebarbariim,] Indicum nure, popuhfque 
Indo6 fub jugum tuura milifti. Ex Diodor. Sic^). 
lib. 5. cap. I. TriumphatorBa^Qhuseflappel- 
latusyquomam iiie primus de Indii cum fpoliis 
oprmis in patri^m reverius trjumphavit. 

18. Tufrparatls uvidks tnjugii^ 6?f.] Pertc 
lir, nt Bicchjntcs vipcris ac (erpcniibu'. imprci- 
tos habeant crines, fmc ullo da nno fuo. St rib t 
Plutarclius in Alexand<o, mulieres iils Orgia 
Baccho ctriebrantea impune feri entes trjdlairr ^ 
^olunt alii alludi ad fabutam, qua Bacchus in- 
fans ancuibus a Parcis cin£tus fertur, quj nihll 
Sntulerinr m.»li, fsd ofa pueri lambernt, 

20. Biftonithm,] A B>ft-)ne ttigno vel lacu 
didi Bifionii & Biftones Thra ia; p-»puli} & Bi- 
Aonides muiitrres ibidcm f^cra Baccho facientcs. 
"Ed ec Biftonia urbs prop^ marr, hodie B^uron 
diaa. 

11. Tm cum parentisi ^c.] Quin &prarc*are 
a te in bel.o gcfta cclebrabo. Tu enhn, Bacche, 
•pem Jovi patri tuo egre^iam operamque nav Jili, 
^•ando impie tencaiunt Gigaotes coelum fcan- 



dere montes montibus imponendo. Tuin 6* 
^idcmaCTumptaleonisfpecie, unguibas Sedeati- 
hus deccrtando^ Rboecum aliofqoe vidftiy deje- 
ciili) profligaiii. Leonis peile indutum pugoine 
Bacchuro atunt alii, leonaque audacia t qaod 
q<]idem minus fabulofum. Diodor. vcr6 pardo- 
rum peliibus ufum refert. 

2 5. S^uanquam cboreis aptior, (^c, ] Duo exti- 
tercDionytii, inquit Diodor. Sicul. Ub. 5. cap. i. 
Prior fenex prumif^a barba, ex vetcri more. 
Aker juvenis, fpeciofior, & dellciofua. Is Sa- 
tyrorum faltaiione, lifu fi joco deledabatnr. 
Offlt>es etiam qui inexercitu muficis exerceren- 
tur, immunes fecit. Haec Diod. ex quibusmoL 
lities Bacchi notatur, qui etiam in Indiam doverit 
exercitum mulisrum&delicatorum homiiiom tri- 
padits 8c cautionibu^ operam dantium* Luciao. 
in Dial. cui titulus,j[>/0iry7^s. Diodor. cit. &c 

Aptior &jocis, Ludoque di^^Jns,^ Huc perti- 
nct quod vulgo circumfertur adagiam : Sine 
Certre & Bactbofriget Venus» 

27. Idtm pacis eras nndtufque Mli»\ Ad 11- 
trnmque panter, fcu ad paccm (ancieodaa, fe« 
ad beilum moveodum paratus Sc accommodatus, 
Diodor. cit. loco; ^idum duplicem ri fnrmam 
at^ributam-vo/untf ^uor.iam ebnetat ^iracnndot 
ffficiat & huares, Mcdium bclli pacifque» com- 
munem interprctatus fum. 

29. 7V vidit infons Cerbcrut.^ C \^m ad lafero» 
denique defceodidi, Scmelen matrem, ircl, uc 
alii narrant, Arioanen conjugem indc redudu- 
lus, Cerlerus, thr^ tuum Numen rcverituseO, 
€<iuda leni:er mota bUndien?, tibias et«am & 
pedes lambens. De Ccibcro plura ad Od. 13. 
hu U3 libri, fub finem. 

Aureo cornu decorum, ] Cornua tribountur Bac- 
cho, quod immoderate bibenies quemlibet obvi- 
um ferire fo!e.tnc. Undc & tauro fimikm facJ- 
unt, qubd, i^crinde ut i!lr, bibaces fint, iracon* 
d», ptiuki: tcfte Athenaro, hb. 1. Non iM 
videcur ad rem quod ex codem Athenso afie- 

Cornu 



CARMINUM LIBER II. 19. 157 



Comu decorum, leniter atterens 
Caudim, & recedentis trilingui 
Ore pedes, tetigitque crura. 



n34J aureo cornu hjigtiem, moveus 
eau(fam levittr, & regredieH'- 
tis pedes cruraque trf^ici 
ImguS & ore detixit,. 



31 



ANNorAr 10 NES. 



rant ^aiiiain, cornua propoculis fuifTe oltin ; nrc 
^Qod, cx Diodoroy lib. 4. primus iUc Xtfwti 
jaii£bt bobos exercueric : moltd minils quod 
Idem alibi ait, comutum dici Bacchum, ob acu. 
mai in ezcogitandis rebus ad vitam utijibus. 

CctErdm iacrofi Moyfislibros^aud Echnicis 
aQdoribos incognitos fuifli: alibi quidem anuo- 
caviTiiis: inde verd pleraque veri Dei miricula 
cxpiiatos imitatorque fabulicores I^KisNunnni. 
bn k beroibns fuis affinjiifle, fciolus quilibeC 
▼iz ipiorac. At cum id abuode probet & 
oftendat vel noa haec Ode, non eft leviter prflB> 
tennitteoda, quin rem penitus excuciamus, at- 
9De paal^ otiofius infpiciamus Sc perfcrutemur. 
Enim verd quanta Sc quot attfibuuntur Baccho, 
^ine vel Hoacbi fvnc, vel ipfiuiMoyiis? Siogu- 
h perftriagamus } qaorum plurima tameo alii 
aoa abforde jam protulerunC, occuparvatque* 
Baccbss ioTentor vini vitefque plantare docu- 
iie jiAatur. Diodor. Sicoi. lib. 5. cap. i. 
At^ boc lonfd Terh» Noacho vindicatur. 
GcaeC CBp. 9. v* ao. abi & iaebriatus ille & 
oi^ttns in rabernaculo foo» necnon majori filio 
Kidibrio habittts icfertur; qiue ad Baccbum 
tndbicre feri omnla. 

Biccluisntta fyivta & rupibttsSatyris &Mafis,fic 
dxittKocivariatradidit Noachospoft diluvium, 
dewftataacinibBcitudinenl redada terra,&de cul- 
ta Dei prccepta bominibus fedul^ inculcavit. 

ftacchat amnet 9c mare ftexit; Noachus a- 
f««ooi davioaem sucaevafit, feparavitque. 

Bacchus GiganCES Jovi bellum moventes ei- 
pQgiavic: Noochas Chamofilio impie fe colen- 
dooi Noninis inflar t^xhibenti, pofterifque ejut 
iaMtlns vd atheit forciter repugnavit. 

Baocbos pacis bellique medius & arbiter ex» 
litic: Koachot icquefier ic conciliator Deum 
tnterft boflaiMt, modlre meruit; Nan erunt 
■4« ofuM dUavitf sddeiemdum uuivtrfam car» 
»■.' itea, P&mam arxum meum in nmhibutf 
rk^fpum fmdarU inttr m & inttr terram. 
Ccadl cap. 9« cic 



Quod fi Moyfen, Jofoen, & qu» ad eos perti» 
nent, conferamus cum iis qua: Baccho amgnat 
Ho;acius,eadem proprii effe iitnofcemus.Moyfea 
in MoaCeSina accepCas D^i ieges populo He- 
br«o perfcrt. Baccbus in rupibut Satyrot fiT 
Nympbas docet. 

Bacchi tbyrfus, quid aliud quam virgt Moy^ 
fis? Fer hanc patrata certe prodigia, per illum 
fimJlit-r fa^a a.entiti lunc. 

f^em/^ntem, hFlis ri^vos^ meljlillans^ qais noia 
intcil'gat fidhi, vcl cx promilsi Hebraeis terrS 
Jade & meJle manante; vel ex crutis e filic« 
pcr Moyfen aquis? Virga Moyfis in ferpentelia 
verfa, kc fine damno apprehenfa, ferpens iteoi 
ameus in deferto junii Moyfis ere£lut, Exod.^. 
&c. nonne iocum dederunc vjperis te anguibtia 
Baccharum crinet itn^liczndi Jtne Jraude quidem 
ie coercendof Jam domica Baccho Jlumtna ip- 
fumque mare, vel lippientibus oftendiint Jorda* 
nis Marifque Rut>ri ficco veft gio Craafitum, du« 
cibos Moyfe& Jofue. DisjtSa vcib Pentbei uffa» 
Licnrgk]Me facale exitiumf adumhranr facis dar^ 
uibes delecas, reges vi^s, gencefqae fra^ba 
ab Ifraeiitis, Deo "^ fuffragante Sc opitulante* 
Denique Gigantes Sc potences a feculo viri £1« 
inofi« Ccnt(. cap. 6. Se monftra fiUorum Eao- 
chi de genere gtganteo. Num. cap. 13, v. 34. 
necnnn turris Babrl, Genef. c. II. gigantoma- 
chiam, coelique per arduum oppugnaciancm fa- 
buiulam peperere. 

CornuCum ver^ Bacchum dexere, jaxta id 
quod Exodi cap. 34. v. 29. Se feq. legitur de . 
cornuta Moyfis facie^ feu duplici luminis radio 
confpicua, ex cobfortio (ermonts Domini, quem 
Ifiraelitae non fine mctu ac ftupore aoimadver* 
terunt. 

Adde, fi lubet, Bacchi defceDfum ad Inferoiy 
ac reditum incolumem» imagioem videri genui- 
nam Moyfis io monte nebulofo diet quadraginta 
commofantis, qoem omnium opinione mortuum 
cam rurfus vidernnt Ifiraelitae, velut ab Iniierts 
xcdacem redivivum exceperunt. 



ODE 



n^ 



QiHORAtll FLAGGl 



ODEXX. AdM^CENATEM. 
Famam fui nomtnis femper t^ ubique celebrm futuram. 



Nec follta nec Uvt p*r t^ra 
futntem ala vfbar ego Poe-^ 
ta dupliciforma poUenu Ne» 
fua^uam in terris mambo diu» 
ttiis : iipvuiiajue fuPtrior dc 
feram crvitates, Ego prolet 
majorum inopum^ ego quem 
appeilasy cbarijime, Mace- 
nas, baud moriar, nec Stygia 
falude coercebor* En modo 
tj6iis increfcunt pellet fcabra, 
atque in avem candidam 
trantformor fecundOm fupe^ 
riores partesj & pluma te- 
nuet txoriuntur in bracbiit ^ 
fcapuiti» 



Mf 



NON ulfitataW tenJi ferar' [*"] 

Pcnna} biforlnb^per liquil3dm ctberal 
Vates :* neque in Wris Inorator ^ 
Longius\ invidilique]major/ 
Urbes relinquam, Non ego pauperum 5 

Sanguis parentum, non ego, quem vocas^ 
Dilefte, Maecenas, obibo, 

Noc Stygia, cobibebor unda^ £"*] 

Jamjim refiSunt cruribus afperae 
Pelles, & album mutor in alitem 16 

Superne, nafcunturquelaeves 
Per digitos humerofquc plumae< 



AN NOrATJONES* 



Afctrum idem quod Od. 9. Hb. 1. 

». Non uftata, t^cJ\ Sctliger, lib. 6. Poct. 
Oden hanc ait magni fpiritihi ©* i^nto dignam 
ingenio, Se fuofqtie vcrlus immortales futuros 
pnefagit Horatius, atque fuo nomine & fama 
Smplendum orbem totum gloriatur. Quo fi quis 
of^ndatur, fummis quibufque Poetis magna de 
^e, necomnin6 fme causa, jattarc folitis, fuc- 
cenfcat nccefre eft. Pauld ccrtc audacidis canc- 
bat Sc vaticioabatur Ovidius, in fine Meta- 
stiorph. 

Jamjue opus exegi, quod nee Jovit ira^ 

nec ignesf 
Nec poteritferrumf nec edax abolere vetuflas, 

Nec tenuiferarPennS.'] Non tcnui aut fragili 
volatUy qui difrolvatur» & brevi cadat, famam« 
qoe meam perire finat. Ovid. mox.cit. 

Parte tamen meliore meifuper alta perennlt 
Afiraferar : nomenque erit indeltbite noftrum, 

m. Penna.^l Al2naturam,communequidpiam 
cum Deo haber^, afferit Piato in Phxdro. 

Bi/ormis,J Lyricus vates atqoe Satyricot> in« 
qoiunt plerique. At videntur alii fapere plufcu- 
lunTy fic intcrpretaotes: pauld ante homo, jam 
verd cycnus : biaa forma pr«ditus, humana 
Se cycnea. 

4« Invidiafue major, &cJ] Plutarch. de In- 
vidia &Odiot Ut Sol, inquit| fupra verticem 
extans aut umbram adimit, aut cene parvam 
facif; it^ fumma feljcitas comprimit invidiam> 
quafi fupra caput ejus confiftens. 

5. Pauptrum Sanguis Parentum.'] Obfcuio 
ioco natuty avo nempe liberto, pacre llbertino. 

6. ^em vocas, Di/e^e.'] Sic inicrp»;ngc fe- 
dulo :. id eft, quem tibi diiedlum voca » pro 




tua in me animi propenfione, O Maeoenat» qu 
me igoobilem & humilem profequenty ezoraaSf 
beas. Maecenatis in Horatiom morts fubiatuai 
nzniola erat; ' 

Lugens te, mea nfita^ nec fmaragdntp 
Beryllos nejue, Ftacce, permtentesf 
Nec mt candida margarita ^^r$^ &c» 

8. Nec Stygia ccbibebor undd,] Id eft, oofl 
moriary nec proinde in Inferis detioebor aat 
coercebor. Ovidi cit. 

Sludquepatet domitis Romatia pottnfi^terrhi 
Ore tegar populs\ perque omtiia fecmla fama, 
Si quid babint veri vatumpr^fagiaf wvam» 

"Viit fupra Od. 14. t. 8. De Styge dixi iib. 1. 

Od. 34« V. f o. 

9. yamjam refidunt cruribut, &e.] Sendo mc 
transiormari in cycnum t jamqoe md« dbiis, 
humanacame & cute fpoliatis, fuccrelccuntpeilcs 
afpcrae» quales funt in cruribus cycnonim. 

10. Album murer in alitem*] £s Pvthagone 
fententia loquitur Horatios. Aiebat Ule Po&i- 
rum animas tranfire ia canorat aves : ac viciffiffl 
lufciniarum ac cycnorum animas Po&t immittv 
Porr6 cycnos, ut & Poetas»'iQ tuftela e0e ApoUi- 1 
nis creditum eft. Undecycni appdlantor boot 
Poetz, maltantemanferibuscomparantur. Cic« 
Tufc. I. n. 73. Cyeni nan fine caufa ApdHd 
dicati funt \ fed quod ab eo divinationem babert 
'sitdeantur^ qud providentet quid im tmorte btti 
fitf cum cantm & volmptat^ mtriesmttir^ Virg* 

Eclog. 9. 

— ^tfrr, tuum n ea te n 1 

Cantantes fubrimeferint adfidera tycni* 
lofra nofter de Pindaro, Od. lib. 4. 

MmLa Dirt4tum Uvat ttmra cfcnmm» 

Jam 



CARMINUM LIBER 11. 20. 159 



Jam Daedaleo ocyor Icaro 
Vifam gementis ]itt«ra Borphori, 

Syrtelque Getulas, canorus 
Ales, Hyperboreofque campos. 
Me Colchus, & qui diifimulat metum 
Marfa; cohortis Dacus, & ultimi 

Nofcent Gcloni : me peritus 
Difcet Iber, Rhodanique potor* 
Abfint inani funere nxnise, 
LuAufque turpes, & querimoniae : 

Compefce clamorem, ac fepulchri 
Mitte fupervacuos honores. 



p»7j 



Ntine ad Gttus Bcfpbti frt" 
menfhf & LihycM» Syrtet, 
ftgtonefque Boreafes ftrgam^ 
15 fa^u» avis canens jmanjiterf 
Hiilocior JMi'cm Jcar^ D^. 
daVtJir»* Me ColchnSf ^'^' 
eujque halum txercitum fi^ 
mulans n$n timtre, atqat ex* 
tremi celehrabuntGelonf* Me 
OQ ^^i^^fi^ doBus HiJpanuSf ^ 
^ qui bibit aquas Rbodani^ 
Apage cantut htguhrts inu-' 
tilihut exefuiis, fietujfme f»- 
decoros, & querelat. C$m» 
prime eju/atus^ & pr^ermittt 
vana tumuii ornamentm^ 



ANNOrAriONES. * 



* 11. D^idsJti tey9r hmrt.'^ Id eft, non ego te- 
jDere fuUtom tentabo, velvt Icarus, neque pen- 
aai tflbiDani fi^tiat & adfcltias. De lcaro ej uf- 
^patrc D^tdaUt lib. I. Od. 3, fub finem. 

I^. Vtfamgtmtntis littora Bojpborii &c» ] Bar- 
barii etUm popuUfl, tc rcgioDibus innotefcamj 
SKsqve poe6s ad remotiffimai orbis pattes cele* 
bris eiit. De Btjfbcro, fupra Od. 13. ▼• 14. 

CementU,'] lUic enim horrendum ftridct ac 
hnux. more, aof uAo coar&atum fpado, & ad 
compfimeotetripaa flu^usalliduntur acgemunt. 

15« Syn^me Gtiulat.] Ad Africx littora. 
Vj^fib. i.Od. 21. Y. 5. Getuba rcgio Libye 
drca Syrtes; de qua Ubt !• Od. 23. v. 10. 

Cmmtm alts.] Cycni more, canens dulcit^. 
Siow ftro fabok>fua iile cantusy dilierui ad Ju- 



16» Hfptrbortojqueeampot»'] Ad polum Ar^i- 
cwy ultimumque Scpten(rk>nem> quaii ultra 
Ai(«eflMufi& ofiginem. Vide lib. 1. Od. 12. 
a4 penulrimam ftrophen annot. 

17. Me Coicbuu] Afix populus ad oram Eu- 
xiai Maris Orientalem* £a regio vocatur hodii 

^ ^mmUs metmm.] Ifta periphrafi videtur 
Hntioi indicaie Parthos, de quibus vide annot. 
Gb. I. Od. 19. V. 12. Quidam taroen referunt 
•d itqarntem vocem Datms» 

iS. Marf^ eobortis.] Vel per fynecdochen 
MarfM pio italis pooit; vel potius iiJos prx cse- 
Mds nominat, quod in bdlo erant^rffKi acre 1//- 
tSmf ocvocat Virg.Gcorg. 2. v. 167. Marfi Ita- 
fispopuii fbere» ubi nunceft pars Aprutii ulteri- 
iri^ j«m lacum Focinum; nomenq-, regiuncula 
«oafairat adbuc Marfi ducatkis titulo iniigQip. 

AfCtts.] Gcnt vicinam Danubio regionem 
iaoQleiis, Tranfylvani, Moldavi» &c. 

10. GeUnu] Scytbi» popult ad fluvium Bo- 
ry flh m euiy ad^ono Hcrculb filio cogaominf ri. 
PeiUiijanifnprt Od, 9. t. peault, Intdligi 



poHunt etiam Scytbte remetiflun?» de qolbiia 
lib. I. Od. 19. V. 10. 

' Fcritns Ibtr.] Hifpanjtepopulusab Ibero>feii 
Rc^e, (cu fluvio> di£lus. 

Peritus,] Liteiarum ftudiofuS| rtriaque in* 
ftruf^us dottrioS. Alii referunt ad navigandi 
peritiam. 

zo, Bbodmnifmt potor»] Lugdonenfet Gtlios 
ionuit ic defignat> apud quos facvndiae certa- 
men erat: cujus meminit JuvenaiisSat. i.v^^ 
PaHcat, inquity 

I7r Lugdunenjem rbetor diSurmt ad aram» 

Rhodaaus fluvius GaUix prsecipuos, apud Hel-^ 
vetios fcaturiens, per lacum Lemanum tam ta- 
pide fluens, ut fuas non coinquinet aut pcrmif- 
ceat aquass Genevao» alluit : Galliam a Sa- 
baudia^Delphinatum aBrefliadifcemit; ad Lug- 
dunum excipit Ararim amnem, Ifaram auten» 
ad Valcntiam & Vivtriums Occiuniam intet 
ic Provinciam, ad Avenionem perlabitur: inde 
vero non procul, Druentia fluvio audus Arelatem 
tdit. Demum ofliis quinque Mare Meditef- 
r^neuro ingreditur. Rhodani magnitudineaA 
commcndat M. Varro, nec inferiorem Iflro prjt- 
dicat, Apud Aul. GcH. lib. lo. cap. 7. 

21. Ahfint inanifunert naniee, &c,] j^unus, 
velut inaoe ; njenias, ludus & querivaonias» ut 
turpes viris j denique fepulchri honores tanquam 
fupervacuos refpuir^ quippe vivens immorta.Hf- 
qus futurus ; quibus eipreiiit Ennii Epitaphium 
ita de fe omtnad} 

Nemp me laebrymis decoret, necfunera fietu 
Faxit* Cur T Voltto Mtfvu^ per ora vjrthu 

Neenitt»] DehisfupraOd. 1, ad flnem. 

l^,Sepu/cbri Mitrtfup^vacuos bonores, ]Plani 
loquitur ex mcnte ipUus Marcenati», cujus hac 
apud Scnec. Epift. 92. lefeitur fententia. 

Nettumulumcuro: Sepelit Natura reli^os, 

Qi HORATII 



C i6o ] - 
Q:^ HORATII FLACCI 

CARMINUM SEU ODARUM, 

N( LIBERTERTIUS. 









^^ 



i- 



ODE I. 



A^ opiius aut bonoribusy fed meMocri fortundy vitaqui tran^M cmiftA 

ftlicitau 



Imfentum 
Mtqge 
•rei MuJa 



nfulgut 
ego antlfii 



-^ T^T. _../•_ yy_ 



I 



ut tMftrfor /^DI/profanufiiVulgus, flarceo/ [^] 

St'' ^ ^*^**^ '*^^^' cannininon prius I [»^] 

ANNOrATJONE». Jy^% p''''^'^^^ 



Metintn idem ^ood Od. 9. Lib. i. 

1. Odtprofanum.l Quod Perfiutfubfinein St- 
tlrx primx, h<K odes hujus initio przftat Hora- 
tios. Nimiri^in (|uibu8 Tcribat, & quos le^oref 
velit, uterque imperiose ftttuit. £ft igitur prioia 
ftrophe velut proemium gravlflimi carminis gra- 
▼iflMDe quidem tra^ati, documenta pleraque ad 
mores parttnentircjntinentis. Certe in huja» & 
fequentis librl carminibus potiAimum enitefcit 
illa, quam laudat Petronius, Horatn curiejaftH" 
'dtas. Audiatur bic Scaliger hypercritic. tertii 
libri Ode prima magnifico dicendi gtrere ftru&a 
tjt, Etpofiea; StquHtur carmtna pletta fapten- 
tiit, numerojaf ardua, Secunda Ode pariter ald- 
loqua : tertia grariffima : quarta nec Pindtro 
cedit ac ne qointa quidem. Sezta altilHm^ (0- 
nat, &c. Hcc ille. 

Profanum vuJgus.^l Orphxus t <pBiy(cfMU o7q 
BifAii l^tf BvpaQ y tvlBtaB» (Si/SiiXot;, Lcquar, 
fuibusfas efi^ at farei occluditeprofanis» Arcet 
vulgus indo^um & rudcy utpote Mufarum facris 
haud initiacum. Solenois erat facrorum for- 
muia, quam hahet Virgil. ^neid. 6. v*. 258. 

■ ' Proikl^ B proci^i efitf profaMt. 
Callimach, ^Ejmc» ixac l^ BtpnUi* 

In Petronii Satyrico, Eumoplus ita prxcipit; _ ^ ^, 

Effugiendum efi ab omni 'oerborumy ut ita dicamf ^ tuatumque fity prafeiantur : rt^uffue divimtt 
vilitate : & Jumenda voces a plebe fummota, ut quee pubJic^fiereutf utfaverent iiuguisp mperah^ 
fiaf, Odiprofanitm vulgus, & areeo : quibus ver- tur» Feftus : Faventia boulam omtnsti^ieem hahett 
bis expHcari, quid voluerit Horatius per vulgus nam praeones ciamantes populum /aerificiisfuvere 
trofanum, bene monec Cruq. A. Gell. adftnem jubebant* Favere efi bona farim 
Itb. ult fic ait \ Commentariis bis iegetsdis dabo Carmiua nonprliks Audits.\ NoTt, Lyrka, fci* 

Audita 



iegem, ut ne eam attmgat, mve adtatprofifim & 
profanum vulgus a iueio mufieo^etivarftm. Apod 
Macrob. in Somn. Scip. lib. x. cap. x. Phi- 
lofophia ex fabulis qusdam abt ie abdicat, ac 
veiutprofaaa ab ipjo v^Hbato facrei dijjptttatkm 
exciudit» 

1. Favete RnguisJ] Vox in lacrlt oUm nfitid» 
qua filentiom impertbatur. Et certi nihil eftiqot 
reverendam Numinit tptiiis aut «mpU^ fioeat 
dccltrtre, quam profuoda illa tacitumitate atqiie 
•tteotione animi ad divina quafi ftupeotit* Hdc 
facit Pfal. 64. V. X. Interpreutio fandt Htcnaiy- 
mi ex Hebrseo : TibifUentium iausf Desa, in Sieu* 
Ariftophanes, Linguis faveat omais p^imsart 
eiaujo, eedts enim ingreffus efi Mmjarum eettuu' 
Senec. deVitaBeat. c. 27. Hoe verSsm, Favdt 
linguis\ nouf ut pleriqutexifiimam^ ^fmvore tra^ 
bitur j Jed. imperatur fiieniium, mt rite peragi fo' 
crump^fft, vuUd voce msaid obfirepemte, Qute poft- 
rema verba favent iisy qui interpretantur } beai 
precamini ; cavete ne quidqoam loqoaqiuii in« 
fauflum, &q)ali ominis. Cicero* i.DeDivin*!., 
loa. Nanfoitim Deorum voces Pytbagorai o^or* 
vaverunf,Jed etiam i^omimum, quee voemnt^ 



'^a majores mtftrif qtaa vaiere eenJoAsm, idcird 
omnibus rebus agendis^ auod bonumf fanftmm^ ftr» 



CARMINUM LIBER III. i. 

Audka, Klularuin Sacerao? 
VlrginiDui puAirque|£anto| 
Rcguoi tim^dorum in proprios greges, 5 

Rw$ in iplbs imperium cft Jovis, [*'**^] 

Clari Gigantaeo triumpho, 
M^ Cunda fupercilio moventis. 
liM viro vir latius ordjne^ 
Arbufta fiilcis ; hic generofior 

Defcendat in campum petitor : </^ 



Moribus hic meli6rque fami 
Contendat: illi turba dientium 



10 



161 

fiuditos tntttti vcrfus cano pueU 
lis ac ju^tnihus, Regti nutU' 
endi ^epaem bahent fuos in 
pofulosf iffos autem in rtges 
poCeftjtem habet Jufiter viV 
Sis glgojitibus incijtusf ommia 
nutu cuncutiens, Fit ut 
aUus alio hamjms difpmat 
arhores fcriibus, lUe can^. 
didatus m cam^um Marti- 
um nUfiHor , veniaty ifte virm 
tutihus & txi^imatione po» 
iior eoiKertet. Uuic adfit 
amflior clieutium uumerHs t 



ANNOrArJONES. 



tt^ a aeraine Lidoonsffi ha^nus faltem exa- 
, ^} faOa. In hujus tibri ultima Ode pariter 

Slarixar. Friueefs JRaiium carmea od Jtaios de» 

dui/emdos. 
3' Mufarum SacerdasJ] Bonus omni* PoeCa 

Miianim * ApoUtnis anciftes ic Sacerdos audit. 

Vigjl. ^ocid. 6. V. 645. de Orpheo. 

Utcwm TbretciMs loi^ cum v^ Sactrdos. 
I OwL Annr. Ub. 3. Elcg. 8* v. 13» 
! iJli egi Mufarum purus fbaebique Sactrdos, 

fbeAtfave^ uuvus iugreditur tua templa 
SacerdeSf 

BiK agt cum dthara carmlnibufque veni, 
i ^yBrghubuspuerif^ue canto,'\ Vclut cafUs & 
faSbw, proiode^ idoneis tum ad facra, tum 
sd pcK^ momm capeiTenda. Sic 6c in car. 
«DeiccaJariait a Sibyllis mooeri, jnrpnes leaas 
pfincaf^Diisttteerecarmeu, Etlib. |. Od. ii« 

Dieuam teaer^ dicite virgsnes : 

Jett^um, fueri, dicite Cyutbium, 
^ 5* tigms ttmeuderiemy &c,'\ DoceC in primis 
V^MB fitfelkitas ftatuenda i Sc quam aber- 
A*tfi £)pren| pocefiate pnBditom cenfeant 
■nn, qoM ab aliis timeatur, nuUum veth 
WA Eniiii veronortalium BenKxjuaotumTis 
!•« qufiDodi eft) cum fupra fe I>eo8 habeat 
•t**iaiqiH ^ndices» Sc regum perinde, ut hi 
psfar«% eervidbus inc^bantes. Pbut Ca» 
^^16. ^afituuefciasrepeuti,utemoriautur 
^^Jfatest Id cft, R^ 8c Prinpipes. 
^M^ greges,! Sunt Reges qqafi paftoret 
P(aL 7& JJeduxpiBcut oves fOw 
iu mauu MaffU & Aaron, £c 

7>t J^uSt Jaa eves pepuium fuum, & 

nttf taufuam gregem* 
iJ^fif^ * if^ imperium efi Jovis.J Sucton. 
flCriir,ap. 6. Mfiiugentre&fanaitasRam 
^h fmffurmum iutar bemues pdiewt ; & cere-' 
^ti^mum^ querum ipfi in pot^ate funt rtges, 
7* Oari Gigautteo traimpho,'] Apparult (atis 

Kii Dii faominibas pnevaleant, ciim Gi- 
MBaaol roUice fppcrbiaites Jupiter dcbel- 



Iavit.yidel.i.Od.lt.&i9.ftOd.4.hujuslibri, 

%, Cunffafiiperciiiomoventis,'] Orbem univer^ 

fum nutu umco quaticntts. Virg. JEtu 9. v. ic6, 

Auttuit : & totum nutu tremefecit Oiympum, 

Egregia dhrinae Majeftatis declaratio : ex Hd* 
meii TUad« t. *Ev' n^e-i nurt Kfoftmt Su^ 
perciitts annuit SaturniuSf id eft, Jupiter 3 hinc 
Sc concuflis comis coelum concuffiHe ibidem di- 
dtur. Quibus e verGbus Phidias aiel)at Jovis (9 
Olympi fimulachrum inira arte efHnxIife. Plin^ 
lib. 1. cap. 37. ita fcribit : Superciliis negamus^ 
amtuimus. H^ maximefapum indicant, Ibid. 
Fronsfeveritatis index ut & dementia, AmmJa- 
nus Marcell. SupercUia veiut comua erigi, dixit^ 
Vide Ccel. Rhodig. l. 3. c. 26. 

9. Efi ut viro vitf &c,'] Nec eos efle felices 
puturis, qui ingentibus praediis» magtftratibus, 
paJatiis fruuntur. Nam (inC quidem alii opu*. , 
lent?brcs aliis, nobiliores, potentiores, fama ce«# 
lebrioresy at nemini ptopterea mors pardt; omJ 
nes fltqudt* & pariter aufert. Qu7 fententia va- 
riis eft locis apud Horatlom varia ubique di^on« 
expolita. Lib. 1. Od. i.&c. 

Isatius ordinet jirbufia fulcis»] Vineta vel ar* 
bufta plantet agro amplioray fpa*io^onu 

10. Hic geuerofior defcendat, ^c.] Illc claritate 
generis fretus ambiat maglftratum, proindeqn* 
veniat, iu Campum Martium, quo ad ferendf 
foffiragia Populus Romanus conveniebat. 

pefieudat,] £rat campusille inferior urbe in 
coHibus aedificata. Adde qu«} in edito colle fpec- 
tandum fe populo pisebcbat candidatus antequaoi 
in campum defceuderet. Vide AJex. ab Alex. 
1» 4. c ^ ttbi fuse de comitiis, & de ra^unc cie- 
andorum apud Romanos magiftratuum» 

II. MoribusbicmeGorfifamaConttudati'] Allut 
accedat minus fortaile doml nobilisy fcd vlrtutun^ 
floria confpicuus ; ^ de eodem booore Se ma^- 
ftratu capeHendo adverfus alterum contendat. 

13. J//f turba ciientium S'a major,] Alius po^ 
tentiam oftentet numero(a ctientium turba fti« 
patus, ttt ad jnuaera rubllca tychatiar* 

M $1 



i62 Q; HORATII FLAeCl , 

at p ri jure mflgnos & par^ Sit major. -flEqua legc neceffitas 

..^; r'g\t mors : ^l^^ff «^ Sortituf infigncs ct imos ; ' 

;.: r^i^pl^trJjZ Omne capax movet urna nomcn. 

fttt '^riaiis ^ladiMS imp€ffditf DiftcKStuS CnflS CUI fupCF tmpia 

gufly; jaayim^baud ccmpa- Cefyice pcndct, non Sipulae dapcs 
Dulcem claborabunt faporem, 
Non aviiim citbarxque cantus 
Somnum reducqjit. Somnus agreftiuni 
Lenis virorum non humilcs domos 
Faftidity umbrofimque ripam, 
Non Zephyris agitata Tcmpc. 
Defiderantcm quod fatis cft, neque 



ruhur. tpula Siculst : ncc fo- 
p.rii rwocehit volucrum 
aut >^ mMatio* ^ietm 
fipor taud ofpernMtur ah- 
jeSIai hyminum agrefiium ca» 
Jaiy CJ littus umbru kmce- 

num, ntc Tempe Zepbyris af- 
Jlaea. i^ui cuptt- dt taxat 

fuod fufficit^ hunc wr angit 
proctliofumy nc ^violen- 



mare proceHoJum, n-c ^ , V ii. . 

tia tKiidtiuU jh-ti:t'\ v</ Tumultuofum |ollicitat marc, 
Ncc faevus Arfturi cadentjs 



16 



20 



[•♦«] 



14. ^qu,a lege nec^tas, ^c.] Numinis vo- 
luntas, afternum dccrctum, faium, fine dclcdu 
fummbs a4quc ac infimos com^le^itur, movet, 
amovcr, abfumit. Beni apud Suidam,;L« qui^ 
dem fmilis eji Tyrannidi : terrore enim ^ vi 
cun&a perficit. 

16. Omne copax movet urna nomen.'] Omnium 
pcrinde mortiliam nomir a tatalis urna continctj 
doriec fuo auarquc tcmporc cducantur. Atque 
ita cundi lcrius ocyus uitima neccffitati manci-* 
pantur 9c traduntur. Vide lib. 2. Od. 5. 

16, Dfiriauserfiscuifup.r, ^c.] Quod fi )c- 
gitima duininaiio i>on reddit fortunatum, ut inii 
th aniruit, multo minus tyrannica & pcr fcclus 
occupara. Nam, cx Tul'io mcx citando, Cui 
fefr.pcr aliquis terrcr itr.penJeat, nibil ei hiatum : 
is ec eptilarum nec fomni dulccdincm expeiitur. 
<J^uod fane Damocles impius ilie Dionyfii Syn- 
cuTirum Tyraari aflcntator intelltxit, vcl ab ip- 
f^ Tyranno cdoAus. Ciim enim regiam cxpc- 
riii fortunam ab eo pctiiflct, aureo lefto, ftrato 
pultherrimo textili ftragulo, magnificis opcri- 
buo p;6lo, colIocatuB eft. Ader^t UnguenU & 
coronae : odoiej inccndebantur : menfae con- 
quifitiflimis cpulis extruebantur : ad menfum 
cximia forma dcledi miniftrabant pucri. Jam- 
<juc fortunatu» fibi Danwcles vidcbktur. Iii hoC 
aurem medio apparatu fulgcntcra gladiurtt cJa- 
cunari fcta«quina appcnfum dcir.itti juflit Ty- 
rannus, ut hmpendcret illius bcati cervicibus. 
luque ncc pompam, ncc dapes, ncc pucros afpi- 
cicbat. Jam ipf«dcfl*icbantcoron«. Dcniquc 
exoru\itTyrannum, ut fibi ablrc licerct, quod 
jam bwtus «flc noWet. livcc Ciccro Tufcul. 5. 
n. 61. 

18. Sicul^ dapes.] Harum ut lautifliraarum 
ir.cminit l*lalo 3. dc Rcp. l^uilius a. dc finibus 
£c Tuicul. 5. n. 100. Adiemeus lib. 1. cap. 59. 
Coquos item Skulos vtlut ciborura optimc con- 
diciidorum«t.fic€8cr;mic»laudatL 24. cap. 23. 



21. Somnum reducent,] Quem abftulit oiottl 
pavor imminciitis. 

Smnus agr^ium Lenisvirorum,&c,] Rnfticii 
contra viris fonmus adeft ultro fuavis fe pbcidus, 
feo in agrcfti tugurio, fcu ad fluminis ripaa 
fub atborii}us, frigus, umbram, & amoniitateal 
prsBtendendbus. Virgil. Georgic. a. v. 467. 

At fecura quies • • • • • 
■ Speluncee, «vi-viqae iaius ; eufrigida Tatft 
. • . mtlieffuefub arhorefmu 
Non ahfunt, • ... • 

24. Tertpe.] Accufatrvus eft pluralis neotnit 
gcrteris. Nomcn er.it vatlis amoeniffiaue in Tbrf" 
faiia, Penco irrigatse flyvio, montibus OHty Pe- 
lio, Olympo circundats. Pro locis quibaHi^ 
amoenis ufurpari folet. Vidc lib. i. Od. 7. »• 4» 

Zepbyris agitata.] Lenitcr afpirante eo Ten»i 
i]ui genitalis fpiritus mundi appelUtur « Piiofi 
i. i£ c. 25. tiat ah AEfuinoffuzIi occafu^vtrk' 
eboat, aperttque terras tenui fr*^pre fahAcr, Fi- 
vonius Latini a favendo velft^rendos Z^bjrt^ 
Greecis nominatus^ quaji («m^fo^, vitamferttii 
Id. Plin. lib. 1%. cap. 34. 
• Agitata.] Jncertas Zepbyrit matasitihusm 
^rtf J, ut canit Virgil. £c og, 5, Quequkka 
omnia fomnos duice« faciunt. 

25. Defiderantem quodfatis ef^, 6fc.] Qoi p» 
vo contentuB agit^ & neceflaria tantum defi^ 
rat, is peciuiua»augendi param cupidni, loogii 
quam negotiationeBi mjnim^ fufcipit, adeo^ 
inaris ^ericula ^cdinat ; nec iUe tngitnr vaii!< 
fi quando calamitatenl grando, aat agronuo ^ 
rilius annonae penuriam invehac Senec 5t ' 
naturam wm, nunquam erispat^er : f*^^ 
mnes, nunquam eris dives, 

26. Tumuitucfum mare.] In finc Odei 19. b« 
jus librt Mg^ros tumultus, yocat. 

27. SetKfus ArSiuri cadentis impttus,] A*^ 
rus fivc Ar^ophylax, quW Urfam fequawr 

Jmpet^ 



CARMINUM LIBER III. ». 



163 



Impetus, aut orientis Hoedi : 
Non vcrbcratae grandine vlneae,^^.. x.^9r 
^imdurque mendax ; arbore nunc aqiras . 30 
' Culpante, nunc torrentia agros 

Sidera, nunc hyemes iniquas. 
Contraaa pifces aequora fentiunt, [*"^'] 

J aftisin altum molibus. Huc frcquens 
TSroenu remittlt redemptor^C 35 

Cuoi famulis, dominufque terrx 
Faftidiofus. Sed timoret minae 
Scandunteodem quodominus: neque 
Deccditxrati triremi, et /^#^;^^ 

fo& equitem fedet atra cura. 

jiNf^OTj^rJO NES. 

f^ cvftodiat dida conftellatlo, magnas tem- 
fcftatesmovet^praercruoi cuih occidu, viddicct 
bdubri Incante. Vide Plaut Rudcnt. Prolog. 
T. 69. ibi fic loqueos inducitur illud Hdus. 

luTtfv bybtmtMy & JiuBui wuwlmailtlmos, 

Nim Arffurus JigKum mnium Jum acerri' 



Qaprorumfurfrefitium J »ff} vi- 
pea per grandmm ftrcvjja^ 
vc/ ager JalleXf 'arhcrihu» mo- 
do piuvias accufaMus, mod9 
Cit^c/Iatiortes arva exurerftf, 
mcJo Jngoris f^eviiiam, A^ 
quas molUfus in mare piGJtSiis 
c arSatas finfivnt pifces, II' 
luc camerta f^fius immittu 
tferum condufior cum Jervis^ 
necncn p^Jp£'^f terram coit' 
t, mnens. At mttus 6f Jormi' 
do eodem quo dcminui ajcen» 
dunt : ne^ut triremtm ' eere 
munitam dfferit mclejia » />- 
Jtcitudo, imo ejuttanti ajfidet. 



Vthemeufim exoeiem» ; cum occldoy wbemen» 
tkr. 

28. Orietais Heedi,] Pro bmdorum, Sunt enitn 
iuz fteUae ja finittra manu Aurigae, qui> 
^ Qiinitibin Orvit ttmt : tum fcUicet cum 
&pQanim Sol «kcurrit. VirgiU Georg. l^ v, 

! fr£ferea rsmjant ^rduri Jidera nobk , 
' EmJenmfue dies Jentaiidi, &c* 
\ 30. FtaditffMe taeiidax,'} Ager infru€luofus» 
I^OB^&bborem agricol« deftjtuens, ^pifif 
'**"' j^» at ait Epift. ad Maeccn. Petronius 
± iaitaf Fimdcs mendaca. £t Pfal. 31. 
l feBax ejms ad Jalmtem, 

\ Akrt mme aquas eu/paete, ^c.] Arbore fle- 
I iEmem fuamquafi excufante, tres ejus afi^nte 
iC«iii, cdpamqoederivante vel in a^as Se im- 
y* Mm, qoibds putrefa^ g^n^atur 5 vel 
^^^m^agnsjideraf sftus nimiruna & calores 
qai fuccum ie hupiorem abfumunt 
lam calor, qui ez humido & ca ido at- 

. eft,(ru^umacf«tiimquemlibetpro- 

^^ tt pncreat : vd io afperiutem '^enique 
'4^*niy lc iamodicum gtJu, quod nimis atrin- 
f^ fnges adurtc, arb< -itfque enecat, dum vege- 
pB^improvius exnnguit. Lucet. 5, «14. 
I Mi ttmeis iaterdum magno queefia Jabere, 
Gmjamper terrasjrtmtlent, atjue emniafi' 



tmret /ervcribus ertbereus fol, 

,^*rimiuiit mbres, gdXd^tquept 

I 33. CmXraBa pikes ^fuora Jentiunt, &c, ] In- 



, ^ fahiti ptrhmuitt imbres, ^iHd^eque^rttiiree, 
|f>d^iiiod6iDia^aiUN fubftfuftjones iaque^ftul' 



tam aedlficandi in mari libidinem, de quibus jam 
nb. %, Od- 14- & 18. Itcm poa:aOd.24. hu- 
jas libfi. Petroniusin Satyrico: c 'lao. 

Afpice leti 

Luxuriam fpoliorum, & cenfum in damna Ju- 
rentcm» 

JEdipcamt auro, fedefque adjidera mittunt. 

Expelluntur aquee Jaxis ; mare nafcitur arvit\ 

Et permutata rerum Jiatione rcbelJant. 

En etiammea regnapetunt : pprjojpa dibifit 

Mclibus infanis teilus, jam montibus ba^flis 

Amtra gemumt^ &c, 
Sall. Bell. Cat. c. 1 3. Nam quidea memorem, fuee 
nifi bis quivuiere, nemini credibUia funt P a pri- 
vatis foa^uribtisfubverfos montes^ maria eonfrata^ 
^\\\t%\in\,ccnjiru^a,(3c. Sueton. Caiigul. c. 37. 
In exfiruBi*ni^ us Pratoriorum atque 'vJlarum, om- 
fii raticne ptflhabudy nibil tam effcerc concupijce' 
bat, quam quod tojje effci negaretur. Et lafiat 
itaque moles injepo acpr*JuiuU mari : excifm rupes 
durijlpmifiicis : & campi montibus aggere eequati: 
& complanata J<JJuris montium juga incredibili 
quidem ceUritate 5 cihn m^iree culpu capite lueretur. 

34. Huc Jrequens CamemA demittit, ^f.J 
Variam i rudi iaxo lapidumque cafonim fruftis 
Sc fragmentis nuteriam in mare dejedt, ucfiib- 
ftratis moUihus poHtoque fundamento xdificiam 
foperftniat iUe fabricae fufceptor, fp^^oX^C^, 
manceps apad Cicer. |cem rtdemptor, qui nempe 
quodLbet opus fuo periculoy lerca mercede h- 
ciendum anamicl 

36. Domimtfbuf torree Fafiidiofus.'^ Superbus 
ic ambidoAis dominas failidiens sedes habere 
in tena. jamqae novi quidpiam moliri voltns> 
m mari aedifi^at. 

37. Sed timor & mina fcandunt eodem, &e.'\ 
Veir^m five Ule dives Sc luxuriofus habitec in 
sdibns ejufnaodi maritimis ; (ive n^ves & criie- . 
nes i five eqoum infcendat, non efFugiat ufquam 
ibtiptudinea Sc lactus. Vidc Ub. z* Od. 16. 

M Z Qnbd 



1^4 Qi HORATII FLACCI 

SffUfi neUjt hahtntm b—i Qjiod (i dolentem nec Pbrygius lapis» [*♦♦} 
^'"'^Z"J^t^^"^l"7jZ^ Nec purpurarum fidere darior 

dm, ncjue -vinum Fahrnum Dclenil ufuS, nCC FaJcma / 

(^ unguentum ?erjicum\ fug. Vitis,//Vchaenieni6mque/coIhjm } 

rfceifs fdes ccnjlruam^i- Q^^^ invidcndis DoftibuS, Ct rfoVO ' 4$ 

0US tnvtdiam cuntibus^ ca ra- ^ . ., , \. . * *< 

tmt ftnTuiari r s^uare w7- Sublimc Htu moliar itriumr 
fm Satinam commutem opu. Cur vallc pcrmutcm Sabini 
ktanhniMmiabcttcfisr Diviijas opcrofiorcs ? 

JNNOrAtJONES. 

41. S^M^i ioltntem Wy &c.'} Quhd fi mag- prettofum & exqoifitum i cofto fratke, eajn 

aifica palatiay fi veftes mollcs £c nitidiae, fi lautae radix gujiufervtnh «^^ «09110 \ pro? enlente ia 

-dapes, fi odores te unguenta nihil profunt ad Perfia ( ubi rcgnavit Ackanneiiefl. Vide Pliiw 

^evandam corporis aut animi aegritudinem» cur lib. ii. cap. 12. Diofcorid. &c. 
foitunam ego meam tenuem, fed tranquillam 6c 4$. Jnmdendis pc/hhus»] Invidiae expofitkeb 

felicfni nou aotereram opibus fummisy quas luxum «^ pompam. Siclib. i* Od. io.dixitA* 

roagni perinde labores Se curc nonquam lum Um invidendant, £t Mardel* Spedac fpifr. 

comitantur? a* in^idiofa atria» 

Pbrygqts hpis.] |nnixc & exomatae bafilics 47. Cnr valle fermutem Sabina, &c.] Qtf 

columnis ^ marroore Phtygio .rubris infperfp prae roiyoribus palTcnionibus cunram fnacibn, 

snaculis, TibuU. lib* 3« £ieg. 3« v« 1 3« prae bufilicis atque divitiis Regum, nod anKO t 

coiam pnediolum meum^ in Sabim^ imam fi: 

^kh/e dmuspred^ Fbfygiis innixa ettumpis T tum valle, unde mihi quod fttis eft fuppediu- 

tur j & quo valde contentus tc ^ietus n&ilO| 

44« Acbameniumtfue co/hm»} Uoguentum Regibus proinde beatior } 

O D E 11/ 

Pueros oh Ineunie eetate affuefaciendos ejje rei miRUtri li vitd^ khoritjpe' 

amiciy 
Jmis 



miciy puer gravi beilo A Nguibun, amici, paupericm pati ' l**^ 
dijcat tcUrare araam J\ Robuftus acri militia pucr ' , I 



ANNOrArJONES. 




f/yi^^\ 



ACetrqro idem q^ fiipra Od. 9. Lib. S. in Apolog. Pat^tatt iDiquit^^^fr»A> ^m nm im 

I. Angt^nh amicif &e.] Horatij mentem perium ^ primcrdio ftmthvU. Etpaulo aote,H« 

^ propofitum ii^ hac Ode prae cseteris expifcatus 10 Ar^idtjuHa^ in Pbocicne ben^t^ in £f*^ 

eft Tbeod. Marcilius. H\i}\si itaque non foli^m nenda frenuaf m Socrate fapiensp m Homertm 

interpretandi rationem» fcd fpfa verba libet Jertam Vidc Valer. Maxim* Ub. a. cap. 5. * J 

afterre. Tm, inquit, ReipubJtca ^uafimemb^a iib. 3. cap. 3. lib. 4. cap. 4. Pluurch. lav) 

eempkxus eft Poeta : artes be/iif artespacis,reJigi' Phocionis ; ubi Dux ille eximius Atheaienfi4 

§nem: rn t ibus nemJM! hujus Odes partibus. In referturnud^sfemperfuiflcpedjbuscummriM 

prima budat difcipiinem milifarem : io fecundi roilitia, aifi ad calceos imputilTet ^Xyp^ tooan 

pirtutrmt quam adforum & eampum rfert\ in Unde jocances militet afperum ft41W<^ie fi^* 

«Brtia denique filentiumt quoi ad rSigiontm. arguebant, ex «o quod calceatus enet Fhodii 

Tribus iftU fan^ t^^u Refpubica fcqnrinerur. Cjcero Tufc. 2. n. 34. Cretuns leges ; • • •! 

AmicKj Inquibttfdam codicibus legitur,tfOTf-' itctnqt/e Licutrgif iaboribus erndiunt jnventtam 

rc, in nonnuliis etiimadverbialiterytfMr/r^; quod venandof cnrrendof efuriendof fitieaiof al^ok 

ita expficant : tam libenter amaotrrque coleo- afiuando. Thaoerit. Idylk ax. init. ntM ^ 

dam efie pauperutem, ut jam gravis dob fit» m ive 'rix'^ lA/fii* mvrei t5 fUx^ ^ 

aut videatur, tokranti. rxaXO^. Paupertasfda artes exeitai : iffa i^ 

P/tnperiem pati.] Id eftyOtmiles Roroanosiat ris mag'fira eft^ Menander s nt»i« y«f k»\ 

* ^ ~ *9^i 



^buftus ac ftrenuu), afTujfcat puer milidc labori- fflmw hld^suiK'^. Paupertas 1 , . 

Wus \ difcjrqi in primis ferre paup^riem, qua pri- fira. Paupertada econtrario incommoda, firsc 

fci ii:clanierc tiwi Ramaiji cnm Or«ci. ApuWus k libet, vidc apud Juvenal. Sat. 3. ▼. 143**^ 

^ f ' t^U4.\^.tU^f^e/^'A 



tARMINtJM LIBER lll. i. i6i 



CoodHcat, ct Parthos^crpces 
Vexet ciques met i/cndusF hafti : 
Vitimque fub dio, & trepidis agat 
In rebus : illum ex moenibus hofticia 
Matrona bellantis tyrannt 
Profpicicns, ct adulta virgo 
Sufpiret, £hcu ! nc rudis agminum 
Sponfuslacefiat icegius afpcrum 
Tafiu Iconcm, quem cruenta 
Per medias rapit ira ca?des. 
Dulcc et dccorum cft pro patrii moru 
Mors et fugaccm perfequitur virum : 
Nec parcit imbellis juventae 
Popliiibus, timidoque icrgo. 
Virttti repulik ncfcia fordidae 
Ifltaniinatis fuigct faonoribus: 



[***] 



10 



»5 



ttos urgeat e^uitanSf ttlo for» 
fnUabttn, Su^ apcrto cael$ 
d 9at efhm ^ mtrr pertctda» 
Jattm e muris bfitum tfldent 
ttx.r kegis frxliavtis, & 
gratiJicr pndUaf ingeiiiat : 
Heu! ite maritus regaJU cer^ 
tamimtm imperitus incur» 
rat ia i{!ilni /eonfm coe- 
Jliffu ftfvumy ^ucm furcr- 
JanguiuoLntia agit h me- 
dias frages. Jucliiidim at» 
ync gkrifttm efi cccumheri 
fro patrid. Fugiemem etiaut 
tcminem m^r . c^ftBatttr i 
nec indulget ignatfis adtJem 
fcentihets genu trm ntiht <3t 
dorfum wtentibus. P^^rtut 
turpem rtptdfam ignorat i 
pntb bmiribhi dmoratur * 



ANNOTAttONiSi 



y farthot firtett Vexit efties metuendus hafU. 
^<f*it>oilojtc«bndoq4 fe valde exercctt, ut |»4r 
*^*^ frapairandis Roonni nominis hollibasi 
^lpK veMPtecfaJs e^uitimti k. fagittandi fo- 
M Hlentibos. Vide Hb. i. Od. 8. De 
^«tlBi tetrn jann aatc ftfpios. 

5* 5a^iw.] Sub ardoribus Solisy fiibimbfi, 
^ ^oic, ot ^uamlibet aeris inclemeiitiain 
•f» »0» frrat, robuflo •corpore perferat/ 
i-t» f . Od. I. ^uh Jmfri^ 

*(rtfidn agat in rebus»'} InCer ^lli tvmultuSy 
F^paisai^ trepidadonem rerfetdr, ut fiat hi- 
^*?idui ioipatidaf^ue : oam, ez Phllorophisy 
^BctisBiiuni aot niiul movctiiur Se tffkmut^ 
^^ Jj fc» ex maenibus bo^icis, 6ff,] EgregiS 
P^f^ per proibpopciam locui | in quo virto- 
ta lUBinim facit cxkibetque ho/U ^mirahi- 
M^f09eaa Roroanij juTcoibos amabilcm rcd* 
P^ Tin accTy inquh inter dlmicandiim apparc* 
EMUmb io «dc dccertanoem i muKs afpicicos 
vWii OMtia pugoantis oior aot fiiia, cum 
f*^ iKim cxchHnet : He« ! de viro eO| ^ 
^"Jj^J^BKiamanun eft, fi in talem inddat ad- 
Mite» Hk enim ia prxliis cxercitatus ; illc 
^*^ npmmmef lcilicct inftniendorum ac dii« 
JJ*«JBw Rocaamis ifte qoafi leofcrox U favus 
N^filabjidtar Sc deiidt ?aftat i fponAia autem 
^riUl Mr habet iiU belUo licdori. 
L^X)m&« y dec^rum ffi pro fatfii mpri,'^ 
PWfivMcro 9e roetum adtmere ctiam Poika 
I^MAiry gloriai» certi^ generolh, met2- 
^fcft MWi in mhilofecias rnftart exrttum aflcYC- 
*^ Cfc. 1. Offic IV 57. Pro patrid quss banus 
^m mmtem opfetere, fi eift frffuturusf Ad 
Nfl^ Ai taEpift» 2. Frafatridmoripr^clarum 



eft, Q^am fententiam 'Tyrtjeus cann. €z virtatc 
ben'ca non «no loco jt^irat : occumbcie pra 
patria fidcbrhH efii inquit, aaX^y ^Oi bon ra* 
bile & ftdendidumy rlfxn h rt nal it^Xtfof, Scc, 

14. moriy & fugacem p<rfffuifttr,virum,} Ptf 
prolepfin diioic quod ofojici doITcc : (at:o& eHe 
fag& faiutf confulere, quam le praedara inltanti 
morti dedct^. Atqui ingloriam vdtt viram pro« 
trahere, ftultum c& & vanum, inquic : nam 
mcrs apprebendit eum ^ui^ue qui fugf:am refugitf 
ex SimoniJe : Qdydl^i<fKHS Kal tot ^uyofiUi^n- 
£t Tynaeus modo du ait : Eum ^ui i prth> 
ttlifaue fafe chpfut efi^ demi i morti corrl/ii» 

15. JNec fatcit imbelHi juv^nto! PopiiribuSt ti^ 
midojue tergo,'} Hoc rcvocari poflunt 8c debent 
plures & variae fugacium ^ delin^*nt'um in 
bello puniciOhcs, quas fusc refert Alv*x. ab Alex» 
lib. su cap. 15. 

17. Vittus repulfa nefcuifrdid^y $^c.] Hsf^ 
fecondarpars eftOdSiin qOa Stoice provfutomoia. 
Virtwsy inquit, purus fruitur bonoribus j propri* 
os' in femec ipla fulgorCs l£ibet, quos ei vel aa- 
ferre VeJ obfcurare n9iil pbttft. Contra honores 
^ populi arbitrio pendenteS, ambitionis, targttio* 
nmn; comrptelxfordibuscontaminantur: abje« 
€iamm prenfatiohum adulatiomimqu^ maculir 
fcedantuy, turpis etiam repolfie ignominia deho- 
oeftantur. Quot 8e quim indecoris aitibus utc« 
rentur candid^i ad plebccolc favo-em aucupan* 
dum, vide apud Alex* ab Aleir. lib. 4. cap. 3* 

Xepn/fee nrf* iafirdid^, ] Cato citmpcteiet ma*" 
giftracum, rep«diatus,populi judicium contempfit^ 
aiebatqj familiaribua perperam Sc incaflum pu-> 
dibundi«y non iibi qui rede pctiifTet, fed popu- 
ioy qui roali judicoiTcty ignoinixdolhm iUad cHc. 
M J Ne«' 



i66 



Q. HORATII FLACCI 



iie<fue acctpit wf def^enit /J*- Nec fumir, aut ponit fccures ^^^ 

tes aJ vbluatcftm pitlls fa- 



Arbitrio pc-pulaiis aura** 
Vlrias, recludens immeritis mori 
Ccelun., negata teiuat iter via : 
Coetufque vulgares, & udam 

Sp>ernit humum fugiejite penna. 



vtHtis, P^u-.us Olympum apt" 
rieni dtgnis imm*' aluate^ 
ftmUas imlt arduat s mulgi 
tttrbam dtj/icltf ac terram 
bumuiam linquiCy <j/i fu- 

gari a^uigcjii. Fuitf ta- _ 

citumitaii fctrum fuoaue pf» cl fidcii tUta flkntio 

^njiat fr^mium, ^ re-ve- ^^gfccs. Vctabo, Gui Ccferis facrum 

Hrtt jecreta mjfteria U- ' ^ 



/ 20 






Vidc Plutarch. CIccr.Tufc. 5. n. 54. Si in vir~ 
tutefatit efi prafdii ah berie vivr*:dum, fatis (]i 
eriam ad ieate . « • • . Cum fa*uns (2 bonus vir 
JuffrugVn pr^ter\tur\ populms ^ hono Ccnfule 
PotiuSf qvim ille a vana pcpu/o rtpuljamfert. 

l^. N'cfumit aut ponit fecures Arbitrio popula» 
ris avra,\ Infignia magjflratus fafccs & fecurei 
cxdtiire, ^ pro eo ftfpius ufurpari, nemo quj vel 
primonjus labjs litteras atrigit aut delibavity 
jgnor jt. T^raifus petcns confuUtum, populo blan- 
diri & fuppliearc noluit| coram foccro fuo 
Scapvola viro jravlflirpo. Apud Grffcos autcm 
Phvxioni mjniraeplebem palpitanti» imoejusvo- 
luntatibus fcpe acriter & mordaciter relu^latoy 
comitiis etiam adeffe recufante, bonores delati 
funt. Pititarch. cir. &c. Adeo verum cft quod 
canit Claudianus ; Carm. xvii. 

Jpfa ^uidem virtus pretiumfbi folaque lat^ 
fortuvd fuura nitet, fafcibus ullis 
^rigltur, p/jufuve petit clarefctre vulwi ; 
JNU opls externa cupieusy nU^nd^a ijudis, 
Vtvitus ammofa fuisf imm-itaque cun^is 
Cajibus fx altd mortaPta defpicit arce, 
Attamen inviram blande'v'jiigatf .& ultro 
yfmbit bon.r, DccuH toties a rure prtfflus 
LiSIiVf & in mediis Ccnful fueeftut aratris, 

ao. Popularis aufee,] Favor popuJi vento le- 
vloris bene tic appelktur t Virg. i£n. 6. v. 8 1 5. 

yaffdntior j4hcus, 

Nunc fuofuejam nimlum gaudent popuiaii^ 
lus auris, 
2J* Firfus, recludens hnmtritis mort Caeium.^J 
lis qut fcmper viverc digni forenty cum urgcnte 
fati nccellicate cedunt hac vha» nominis im* 
mortalitatrm astsmumque decos virtut confert;- 
coeleflc; etiam honores tribuit heroibus intcr 
Deos relaCis. Apud Senec. Trag. Hcrc* OcL v* 
1943. Hercuks df. fe ita ja^at : 

f^trtus mibi f 

Jn cflrat & ipfos fecit ad Superos iter, 
22. Kegata tentat itervii^, ^fc.J Contcnditad 
coc^ium prr cxcclfj facinora igiuvis h<iud con- 
ccUa : vcl iimplicilcr, per iiquidum aera fobvo- 
lac, iff tcrris wn mcrando, ut t^ in Odc ult. lib. 
3. QuT ncgatJ efl hominlbus via, quippe non 
vjluciibus, 4ut alis ii oaturii donacis. Sic* tib» i. 
Od.6. dicicor. 



ANNOrArJO^ES, 

Expertus pacttum ^eedalus aerat . 

Pennis tnn bcmini dafis', 
At virtus fupra vulgarrs fenfos plcbdoTqae affec- 
tus arturgens, teimd, id eft, alto fpiritu & ge- 
nerofo, udum ffemn & ftigit bumMm, quaficc- 
nofiam ie lutolam, id efl, cupiditates fordidas> 
in quibus vuigi mens demerfa hxrere (blet. 

z6. Eft &t fdeli tuta fientiq tmertet»^ Pan 
hzc efl'Odes tertia, in quS filcntii Uudadooa 
agnofcit vulgus Interprctum. Vcrom noo tan 
filentii religio, quam reTigionis filentium & fioc- 
dtas hie commendator. Errant ergo qui Ho> 
ratium ab inflituto veJ aberrare vcl digredi cx- 
iftinrMnt Imo ut Deorum coltum univeric per- 
fuadeat, ficra Eieuluur Cercris reli^ofo qoden 
filentb peragi foBta, velut fpcciem pro geneit, 
afTumit; eorumq; violacioncm pro quofibet fa- 
aiicgio afTert. Quc quidem fagadter obfem- 
runt tum Parthenius, tum Mardlius jan citatos. 
Vlde apud Valer. Maxim. initio lib. i. enio.'o* 
iQcnta obfervatae religionis, negle&se vetopnai 
& maUTertuU. Apologct. cap. 7. Vtitxforai 
omnibus myfteriis Jiifntii fdes dtbetter. Et conai 
VjJennn. c^. i. EJet^nia f^etiemthiianificmt 
ienocinia fat.Sa Jiientio magno f^Ja taciturtitM 
ceeltftta. Vide S. Auguft. de Ctvit. Dei, lib. 7. 
cap. zo. Anirb. lib. 5. icc, 

Juderitutaf/cntiojptrces,'^ Grande fempercie- 
didere piaculumytacenda eftutire,fea Reipobliea 
arcana, feu priva:z fiJei commifla cvulgsndc 
Unde vindicesperfidlx auttemerarlaeloqaacitidl 
Deosfemper iadtarunt. Serviusin Gcotg. l.fa^ 
finrm fcribitTribunum in Crucem adumi q«oi 
urbi» ncmen, quod nefas erat nomiiuri, cnaoci- 
«net. Euripides ait, nia-fMt viyiS^ c*^«m> ^ 
^^c tf Juijttf, pulchram filenrii coronam viri boip. 
£t ex Simonide, nMiTt un^ttaw tacmUe imcet^ •• 
cet ejfel cutum, Vide Plutarch. de ganuliliae. 
2t>* yaabo^ qui Cereris Jacrumf 6fr.J Si Quii 
arcena facroruiO Eleufinorum myfleria reveUn^ 
adcoque fau^ filendi religronem Vidaveric, t- 
jufmodi hominem qui tanrum crlmen adniil 
procul arcebo, ne, fi contubemalis fuerim caa 
eo, plc^ar ab ultoribu.^ viobtae rcligionis Dii«< 
Itaque fub eodcm te£io mancre, ut fimul its< 
vigare, fugiam. Proverb. efl t Cum viio ict 
kflo Ae vise comes fucris ? 

Kftxi» rvr a»^l fAnt* l\io( Imv^. 

Vulgirii 



CARMlKUM LIBER IIL 3- 



167 



Vulgarit arcane, fiib iifdcm 
Sit trabibus, fragilemque mecum 
Bolvat phafelum. Ssepe Diefpiter 
Negleftus incefto addidit integrum 
Raro antecedentem fceleftum 
Deferuit pede poena claudo. 



nris, probibtbo ne fuh eodm 
ti6io maneatt ncvc cymbam 
levem impellat mecum. Etc- 
Ti\ai baud rar^ Jt^pit^r Jpre^ 
r*J9l iui inmcentem JnUrato jun~ 

3* fum fugientem dimifi puniti» 
knto grejjii infcquens. 



Jtt^iciL m ieptem ad Thebasj 

/^ra&u M0mm pims qnijpiam, nautis improbi- 
kffejerveutihu, cum bomnum gente Diu inviJS 
fent» 

t^PiaJebm.] Navis ent oblong2 & veloz» 
^ tamvdisy quam TCinis agi poterat, royopa- 
Boi non abfimilis. Erat fluvialc navigium. 
Virgil. Georpc. 4. ▼. »88. 

Et eircum pi3ii vebitur Jua rura pbajefiu 

Sapehiefpiter^ ^r.] Dicipater, fcilicct Ju- 
fta i«u8 rcpcrtum cum nocente innoccn- 
lem fenwl pleait, & quafi ^^artkipe^ cjufdem 
loprobitatis utrumquc mulAat. Hcfiod. noX- 
Wbu M> (vfAwa^ viUi iwtxS ^f iflr«»fir. 
hefe ckutas umverja viriimprobi pteuas luit. In 
Mcris eliam codidbus ob unius peccata in omnes 



ANNOTjriONES. 



cxarfifle divina ultio iegitur, lib. 4. Reg. cap» 
fti. Sluia fecit Maitajfes Rex Juefee abomina' 
tiones was • . . ecce ego inducam maia Juper 
Jerujalem & Judam, &c. 

^l.Raro antecedentem, &C,'] Pttna licet f Anr- 
da, td efty tardo pede gradicns, Jcelefhtm aile- 
quitur tandem> ncc inultum deferit^ quamvis ille 
fugS cvaderc malum fperct. Huc pertinct quod 
cx adagio fcruotur. Dii laneos babere pedes. Vide 
Plutarch. de fera Dei vindida. Valer. Maxim. 
nU 1. cap. I. Lento gradu ad vindiffam fui 
divina procedit ira : tarditatem vero ptpplkii 
gravitate compenfat. Quam (cntentiam prior 
«xtulit Homcrus Iliad. 4. v; 160. Tibull. lib. 
1, Ekg. 9. V. 4. 

Sera tamen taeitis ptena venit pedibuff 
Juvenal. Sat. 13. v. icx>. 

Ut fit magna^ tamen certe lenta ira Deerum 



O D E III. 
Virumjuftum mhll ixunufcire. Itm dition reparanda Troja. 

JUftum & teifacem propofiti virum ^'*« j""^*"" ^ '"/^- 

uuuuj ** fc*»'!»^ rr ... faoi tenttd cnjlantem de Jirmo prc^ 

Non civium ardor prava jubentmm,. [ ^ J ^^,^ „^i ^^^ vebementu 

* 
JNNOTJrtONES. 

Uetnxtn Wcm Qaod Od. o» Lib. i. Romuli, alii Augufti laudationcm cfTc volunt. 

1 ^uium&testac.m, &cA Non uffata pro- Vcrum«qu6 tam accurata illa Junonis oratio 
fc£birf««i^flh«cOdcfcripUcft, inqufi Trojam leftitui vctantis? Hoc fummS fu^ 

^^ ^ - - .»j:„:««. feIicitateRoman»tuncfortafl«molicbantur,inquit 

Georg. Fabritius» At Fabritio fagacior FabcTy 
nonin paucis eruditus vir acrifque judicii, men- 
tem Horatii fubodvratui, aut feHciterinda^avit, 
aut c?rte conje^ram omnino vcro ftmiiem, puU 
chram fanc protulit. ' Is ita rcm ftatuit. Ex Su-- 
ton. Jul. c. 79. Caefar liium migrarp, coque Im- 
. perii opcs transferre cogitaverat. Atque nc Au« 
guftus Julii haeres idcm molirctuf , non abs rc trc- 
pidatum eft ; quo Roma dubio procu) cxtln^ 



^^ veHit bnpetu fcrtur vatcs, ac certc divino : 
6nm, jnquam» ubi graves prorfus ac fubhmes 
faccdm res, tum diaio j c«co Umen, ut vidc- 
twi MandoQttidem temcro quolibct abripitur, 
«nei viri jufti laudationc fubito digrcflus, lon 
MKcragatus ad canenda Trojae fata prorum- 
pfT} nlkpropofiti parum tenax, ac immemor fui 
ad fSfioes V. «4*. moniti, quod ibi pracipit : 
. . . Teatstm J^ries junBurdque poUet l 



(hUenonavus Poeta? Quid interpretcs? Ho- foret. Itaqucfolcrterquidem, oblique^cartc fin- 
SSSq^obvU ccrtato cxpUcant, finem p^»"» ^^.^'^ ^^'^J^J''?] ^^^.^i^*^,^^^^ 



,-j IkMopofitum Odcs fatis abftmforo, mmi- 
mt ftntad, quod pracipuum eft, omittunt. 
Monafi Oden hanc ncc infcriptione, nec Ijte- 
ris l «Bcedenti fejunaam in andquis codiobus 
fcgi Jwitaut adxoncnt. Quidam Apothcofim 



bct ac minatur Junonis iram, quam jain tum i 
prinM>rdiis fuis gravem cxpcrti fucrant Romani. 

2. Pravajubentium.'\ ye/his, jubeatist iilttiri'. 
ttt f vetba Triboni fokmnia. volumus jubanuj>' 
qtte, popu!i crant iegcm finoicnti^ ^ ^ 

!^t 4 ' 'Non 



i6S 



Q^ HORATII FLACCl 



ffvfirifi imprclt prafcrtheH' 
tium, tiec facies tyrMnni urgeri' 
tis, tiefke t/otat ttr6at>r A" 
Jriaiici mari» fr^ce/lo/i, nec 
fotent dextra Jovit fulnun 
vihrgntit, $i ruat mundi 
foluta conpagesy intrepidum 
9pprimtt tafut, Jfta foltens 
virtute PoBux, & erraluadut 
HercuIeSf adet ad tgttitat a- 
/cendH i inter fws jiuguftus 
Jedeus 9i:t r/w ne£Iar potat, 
Jfti clatmm te, Liber pater, 
fraxtre tvm tigres 'mdomitd 
atraiei jugum fcrentet, Per 
iftam Homulus Martis tquis 
ejfugtt iiiferos\ yunone apud 
S>e6s eonciHum haSentes di' 



Non vultus inftantis tynnni 

Mente quadt folidil, neque Aultor 
Dux inquieti turbidus Hadris : 
Nec fulminantis magna Jovis manus* 
Si fra£lus illabatur orbis, 
Impavidum ferient ruinae. 
Hac artc PoUux et vagus Hemilcs 
Innixus arces attigit ign§as:^^7 
Quos inter Auguftus recumbens 
Purpureo bibit ore nedar. 
Hac te merentem, Bacche pater, tuse 
Vexere tigres indocili jugum 
Collo trahentes : hac Quirinus 
Martis equis Acheronta fugit; 
tjrratum elocuta confiliandbus 

ANNOrAriONES: 



II 



9. Nem vultus inftantis tjranm,'^ Ita ^ Sdevola 
ffliculentvi Jihi mmitanti Syll^ j Licet, infuitf 
mihi ogmina militum, quihus Curiam circumjidi' 

y?i, ^entes, Iket mortm miniteris, nunjuam ta* 
then ifficieSf sa proptir exigutm fmlmque Jan^ 
gvinem mesimf Mariumy d quo urbs atque Jtalia 
eonfervata eft, boftem judicem» Alia \ktefl exem- 
pia apud eundem Valer. Maxim. lib. 3. cap. S. 

4. Aufter Dux inquieii turbidus Adria ] Lib, 
Ji Od. 3. 

. . Nu timuit pracipitem Africum 

, • , • • nee rabicm Noti^ 

^o nott arbiter Adriee 

Major, tdlerefeu ponere vult fre*a, 

7. Sifraflus illabatur orbit,'] Alludit ad vctc- 
rum quorundam opinionemy ceelum conftire 
fapidibus, & aliquando ruiturum. Vide Ari* 
flot, Metaphyf. 5. Diog# LaerC lib. 2. in Anaxa- 
gora. Celtae quaercnti Alexandro, quid potifli- 
mum formidarent, hoc refponderunt, ne caden^ 
te ccelo opprimerentur» Quint. Curt. Eft & pro- 
verb. apud Erafm. Sl^idji ceelum ruat f 

9» Jiac arte PoIIuxt^c,} £a virtutey «qultate, 
Sc conftanda heroei immortalitatem adepti» di- 
«inofque honores funt confecuti, Pollux, Hercu- 
fcs, Bacchusy Romulua, de quibuslib. i. Od. ii. 

yagus Herculeim] Qui varias Orbis regiones 
pcragravity et multa pallimy monftris etiam do- 
«nitity virtutis fuje moniraenta rcllquit» 

10. Arces attigit igneas, &e,] Adiit coelum 
"fideribus micwis Sc ardens. 

11. ^ttu ioter AuguftuSf 2^r«] DeoruiQ 
epulifl accumbefls ne^r potat, jam tum cdm 
XI terris degeret, fadus Divus ; nimirum poft 
dcbrllatum omnino Sext. Poropsium» De quo ' 
vide Appi^n. lib. 5. de BcU. Civil. sntea ta- 
mcn quoquer fed per adulitioacm> ih Vtfgilto 
»PfeU.itu^) dcu$} Edo^a u 



■ ■ •Deies nobis beee Ptiafedt» 

12. Purpureo bibit ore,] Deorum^ ibtui>oi 
feu vultus minio pingebatur. Quo rcfpexifle 
Horatium non dubitaverim. 

Ne£iar.] Vide qua& mox annotabo ad eas 
voces, ducere ne^aris fuccos. 

13. Hae te merentem^' Baccbe, &e.'] Ifta pan- 
ter virtute clarus, O Bjcche, meru.ftl dlviDot 
honoresy fcrafque intra£bblles ad currum tuom 
junxifti, ac mimine tuo domitas jngum ienc 
docuifti natuia fua indociies. Tigrcs cbrioib- 
rum feritatem optim^ defignant : un«lc iis Bac- 
chi currum trahi dixere ; fed quod mtUum fifi 
tam ferox ingenium> quod noa vino manfuc- 
fcat & circuretur. 

1 5. Hdc Sluirinus Martis equis Acbatutafg" 
^iV.] Romulus etiAm virtute bellica infigmSf 
veluti Mortif patris fui equis iRve^us ad Sa« 
peros evafit, adeoque infernales efTugit bcos. 
Vidc Cic. de Lcg. i. 1. o. 3. Ovid. Faft. 2. 
Fitfuga : Rex patriis ajha petthat epds* 

• ^irita 

Thura ferant : placentqtte usvum pta tuib^ 
Siuirinxm. 



*Templa Deofiunt: collis qucque dtBus abilhe^» 
17. Cratum elocuta coftfiljintibus Jurtcue Di' 
vfi.] Junone in Deorum confilb elocuta re» 
Marci aliifque gratam : fciiicet non prohibrre 
fe, quoinlnus inmiortalibus accenfeatur flomo'^ 
lus» quod graves iras adverfus Trojauos eorum* 
que potlcro» Paridl^ causa dudum conceptM IplJ 
ex animo jam depofucrat. 

Coi^iasuibus,] Ddiberantlbus de rccipicnrt 
in ccehun Romuloy dequc fato Imperii Romani» 
Cic. ad Attic. lib. 15. Epift. 10. Dj/icUi ad ccm' 
fiHandum legaticne, Comcl. Tacit. Hlfior. i* 
Rcdkre tmum Bfuouiam unfiliafkri. 

Jnnonc 



CARMINUM LIBER III. f 



i6^ 



Junone Divis : Ilion, Ilion 
Fatalis inceftufque Jtidex, 
Et muli^jcrMrmavgrtitp 
In pulvereni, e2LS|i|P deffiraiTDeot 
i^Mercede paaalgomedon^niihi 
Caftaeque dimna&m Minervae, 
Cum popolo et duce fraudulento* 
Jvn nec Lacaenje fpleiidet adulterae 
Famofus hofpes ; nec Priami domus 
/ Penura pugnaces Acbivos 

nedoreis opibus re&ingit : 
Ndftrifque dufiuni^igg^bus 
Bellum refedit. PfonnWet graves 
,Iras, etinvifum nepotem, 
Troia quem peperit facenlos» 
Marti redonabo. Illum ego lucidas 



■emte rm juamJam t fimt^ 

Jtut (dixit) & fagttkfM «r. 

_«^,- ^er, ^ barhara ftemma im 

l J favUlas redegk Tnjam, miU 

%l & pudic^ PaiiaJM cum fiebu 

& rege faUaci addiBam, m 

fU9 tempore Laomedm uumi» 

a0 dafiaudatfii frouufi Jii^ 

feMdk* Non am^luts 

cha Laced^wmiae 

b^pes infamii\ nmue _ 

gmt fraudulema Ch-^eot fero^ 

ces expugnat virihus Heaorisy 

quievitque bellum w^ii dif^ 

e^diis fntroBum* Er^o Ir- 

* tiam demcept gremdm M/mt'. 

JO fitiaSf 6f ntpaem •di^mm^ 

r»531 ^utm gemiit facrificuU Tfroja* 

*- -^ ruf Marti remittam, Hunc 

tgo fnam ingredi domidHum 



I 



iS. Viam, likmJ\ Motun^i^imi gravem ind). 
ctf gemifutio vocia, veteretaque iram exprlinit« 
Fono ficot a Troe icge Troja lc Troits \ £c ab 
Bo ej«s fifio irmm ic iiknres nomen Tortiti 
fMC) cua hjc eam ampliaifec urlK'm, quom 
^ciaRS condirferant reges, aut exornarant. 

19. FAtmlxs inufiufquejudex, &c,J lUumf in- 

qak Juno» perdidit Faris inter Deas de pulchri- 

MiM cantcndcates maia fuo patriae^jue yuro^ 

jmdex «leAvs. cum Junone 8c Minerv» poftha- 

: tiost Veneri primas detolit. 

Incdlmu^ ~Qoi Helenam Mencl^ ^^njugem^ 
vioUa \mfy\di ian^tate^ rafuit. Vide lib. i. 
Od.15. 

w»* Et mmlier peregrina vertit In fultferem»^ 
ilekaa Spartaoay a Faride e Gr;ecia in Phrygi- 
tm dbdaAay cauia /uit, cur Gr»ci iojuriam 
^lvi coDJurarint in Trojanos, Trojamque de- 
ccnili bello captdfi» terro flammai^ue devalla- 
ZBB. Vi^ Scnec. Trag. Troad. 
sr. &r ^M Latmedonf £|fr.] HiC dedaratur 
' pdaa cxcidi Trojani origo» nimimm fraus 
ipatrisPriami. Is enim Trojae mu- 
Neptuni Ar Apollinis opera ufus» 
r fadd defraudavit. Quo Jupiter of- 
I rcgni iftios perniciem & ruinam decrtvit. 
Taa ■oCae faUiiae d«dit loaim, quod rex. ille 
cte dtmcndis urbi muris vel reparandis pe- 
I decfti» Deoraro iftorum thf fauros accepir, 
i«ramento fc obligans. Qaod ta- 
minime pivftitit. Homer. Itltd* 
Sl. pBiaJo Mte finem. 

sa. MlSti CafUrfue danmatnm Afinervet, ^c.l 
AtfAdwBy 4amnatumy traditum ad quamcum- 
qoe pcnMciem in ultionem injuri« judtcio Fari- 
db md^ iJtec* JLoqaiuir Hoptius cx mor» 



jtNNOrjtrJONBS. 



Romanorumi debitires qui non erant lb!vcnda^ 
credicoribus obnoxios facercj addicere» tradere» 
confuetorum. 

24. Cumfofmlo & duce fraudtdento*^ Apud 
Homerum Uiad. modo cit. Neptunus Apoiiinl 
exprobat, quod pio Trojanis fodifra^is mili- 
tat, immemor fuperbise & injuriae Liamedoa- 
tis, qui locatx in annum operz pa^lam merce* 
dem nedum perfolvincr^ fed eiiam m^nis Ahi $c 
Diis intendjiTet. Virg. ^ncid. 5. v. 810. 

C^ferem cum vertere ah irno 
StruSa mds manibus ferjttnt nuenia Trojetw 

x$, Jam nec Laceretfplendet, ^c.] Non vivfr 
ampUus Pari?» nec jam fpcclofum ac fplendidum. 
licienae fe otieotaty ut in adulterium pellicU c» 

a6. Famo/iis ^/w.] Impurus. Vidc lib, ^r 
Od. 15. V. 3. Aonot. 

Net Priami dotnus, &c*] Nec Trojani Graeclft^ 
jam repugnant, Heitorls fer^ unius virnite nixi. 
Vide lib. 2. Od. 4. v. 10. ibique Annot. 

29« Nojhifjue duElumfedhiinlbus bellum refe-m 
dit. ] Tandemque Hnitum cft. iilud belium, quodl 
noflris erat difcordiis ad annos decem pmdu^um 
& dibtum. Pro Trojanis vidclicet fUbant 
Apollo, Mars» Dianay Latona» Venus; pro 
Graecis autem Neptunus, Mercurius, Vulcanu^ 
Juocr, Mincrva, Homer. Iliad. 20. 

30. Reftdit.'} Quievit, paccauim efl bellum« 
Cic. ad Famil. lib. 8. Epift. 2. MarceUi i-vpftus 
refederuntf mn inertid, ftd (ut mibi videharur) 
cjnfrio, Tufcul. 3. rimifr animi refedit. Tit. 
Liv. Pcjiquam iree r^edijfcnt. 

Protinui & graves Iras, fiff.] Dtioceps igitur 
condontibopriores inimicitlas, ic Marti conccdam» 
ut in ccsluin admitssitur Romului ejus filius. meua 

Inko 



I70 Q:. HORATII FLACCi 

^lnitM, iila-t neBtrh li. Inire fcdcs, ducere iwaaris , / 

Tr',)am inter & Romam in^ UrdiniDUS patiar DeOrum. 

gens mari fttmat^ quacum^ Dum longus inter fasviat IHon 

f:Lr«r::;^'/S^:: Romamquepontus; qualibet exule, 

ptr jtfukhrum Priami & Pa- In partc rc^nanto beati : 

ridis greges lafciviant^ & Dum Priami Pandirque bufto r»^] 

;t:.,ft*ifr /.tr t Infultet armentum. et catulos fer» 4, 

fitr/ium^ & Roma iel/icofa velcnt inultae ; Itet Capitolium 

Jeg<s impcnat viais Mtdis. JFulgens, triumphatifqu^ poffit I 

srtmas orbis j>artes jamam »» i i ^ • i • 

fropagtt j five ubi nrare in- ™rrenda Jatc Homen m ultimas 45 

tirfufum feparat Eurtfam Extendat oras, qua medius liquor 
^ A/HcSi fivc f /^«' Secernit Europen ab Afro, ,. 

mtumtfcens agrta perfuMdit : /-» * ^ -1*^ . ^ vtm 

^ * ^ ^ Qya tumidus ngat arva Nilus : 



ANNOTAriONES. 



▼cro nepos eo mihi invifus quod e ftirpe Trojana 
iit, matret fcUicct Ilia, itn Rhea Numitoris filia, 
Veftat; Sacerdote i Virg. itneid. i. v. 178. 
...''».... Donec Regina Saccrdos 

Martc gravis, geminamfartu dabit Ilia pr-^lem 
Et i^infid. 7. V. 293. 

Heufiirf.em inn/ifamf ^ fitis contraria fir>Jiris 

Vata Phryptm» 
Al cit modo A)ncid. i. v. 213, Vcneri pracdiclt 
Jupiter mcliora, & fic fpondct : 

^in afpera Juno^ 

Slutt mare nunc tcrrafque metu ccelumque fa^ 

Confiui in meiius r.eferety mecttmquefovehit 
Romanos rerum d:m:KGSf gememque togatasn, 

34. Ducere neaaris SuccosJ] Ccekfti cibo po- 
tuque, adeoq} immortalitatcfruij Dcorum con- 
fortem cfle. Apud Pindar. dicitur Tantalus Dco- 
rum furarus nedar & ambrofiam, in qulbus Dii 
immortaliutem pofuerunt. Vide Lucian. in fa- 
bulofis, DiaJog. 2 J. jcui titul. Deorum conjilium : 
ubi facet^ & lepidi neOar Se ambrofia deficere 
dicuntur ob mukitudinem bibencium, fic ut non 
jam conftet fcxtarius : undc & ftatuitur aniroad- 
vertendum in falfo afcriptos^ Sc nefcio quomodo 
exiftimatos Dcos. 

35. £^i tisOtdinibusDeonm.l Apud Boedum 
Dcus ftabilis Immotufque matteHS dat cunBa m- 
veru Virgil. iEncid. 4, 379. 

Scilicet isfiperis labor efi^ ea cura quietof 
Solicitat. 

Nempc foJius divitiitatis eft quics. 

37. Dvm longvs intcr, &c.] Dummodo ITium 
intcr & Romjm magnum interfluat mare, quo 
RoxBaoi 1 reftituenda Troja repctcBdaque vetere 



patria detcrreantury arceantQrque : quaHhet sf 
orbis parte fint beati ; quin & regnentf ac doau- 
nentur i at exu/etU orocvl a regioiie & folo pa« 
trio. ^ 

40. Dum Priaim Paridifftie hti/h, ^c.] Mod« 
tam deferU fit Ttojana terra, ut grainen pfoda- 
catarmentis pafccndisidoneum; fit te luhvrn 
ferarum, ubi impune iilae catulos ensti & cdocare 
qucant fine ullo metu. £1 conditioae >Stf 
Capifolium, Rcma floreat, atque aMM», hmm, 
Imperiumque ad ultimas extendai oras* Ad Ori- 
entem det jura Medis j ad Occidentem Hifpa- 
nis, quamedks liquor, &c, ad Meridiem Afiwj , 
qua tumidus rigat, &c, 

44. Darejura Medis^l Ubi regnum afiquod 
in provinciam redegeraot vidores Romani, eo 
ftatim mittebant viros, ^ui jus & leges prc- 
fcriberent. 

Medu.} Id eft Parthis, ut jam noo (bnel 
annotavi. 

46. ^u^ medius ftquor fecemit Eurepen eh \ 
Afro.'\ Ad fretum ufque Gaditanum. Solin. Oct- 
anus ah occafu irrun^ns iave latere Buropem ! 
radit, Africam dextro\ fcifjis Calpe & Jhjla 
montihusf qu.s dicunt columnas Herculss} baer 
Mauros funditur & Hifpaniam. 

45. §^k tuwndus rigat arva Nilus,} Per Afiri- 
cam, ^thiopiam, ^gyptum, Cic. dc Nat. Deo- 
rum, I. n. 130. jSgyptum Nilus irr^atf &y cum 
totd tefiate ehrutam,^detamfue tenutrit, tsa&f re- 
cedit, wLdlitofque, & «hGmatos agros adjerendum 
relinquit, Phn. lib. 5. cap.^. NUusmcerthertus 
fotttibus itper d^erta & ardetttsay iwtmet^ lengi' 
tudinis fpatio amhulans . . . ohjtrvatum ^9 prvut \ 
in Mauritanid nivts imhrefvefatiavtrmt, iis Ni* 

lum increfcere Afrkam ah JBthmpii 

difptfcens, ferit fif helluis fikquens ssf- 1 

dhs JEtkiopas ftcst • • • • • Infulas hmumerts \ 

Aurum 



CARMINUM LIBER III. 3: 17* 



Aurum irrepertum, et fic melius fitum , , [*^^ J 
Cum terra cclat, fpcrnere fortior, 
Quam cogere humanos iijAifus, 
Omne facrum rapientcdextra,^^ 
Quicumque mundi terooinus oblHtlt, 
Hunc tangat armis j vifere geftiens, 
Qua parte debacchentur ignes, (% 
Qua nebulx plilviique rorcs. ^^^ 
Sdtellicpfo fiiU Qiiiritibus 
'"mclg^ilico, ne ninuum^ii, 
Rebufque fidentes, a^Qtas 
Tcfia.velint reparare Trgjae. [*^] 

Trcja renafcens alite lugubri t)i 



Gtntrcfior ccntmnetuU am* 
rum nondum inventum, at" 
que ita eonvcnitntius p^fi^um^ 
dum terra £9mcgit j qusni. 
mddictndo iliud ujui i»omi- 
Kum, manu quodlibst JanEium- 
depradante, ^ifquii mum" 
di finii imfedi-vitf hunq 
bello obtineat, cufienx inve/" 
tigore^ quo lcco afius, qm 
nuhda & imlres Javiant* 
yerum faia Jancio Roms» 
nis militia inclytis, td con^ 
Stiontf utf non pUs quam 
fas tfi piif neve epibus imm 
nixi fatagant antiqua ^9» 
ja aomos infiaurart, Nam- 
quc Jort Trojee refmrgem 



ANNOTAtlONES. 



ffar^ • • • • certh diebus au9u magno ftr 
ttmffatiatnt JEgyftum, feecundus hmatai ter~ 
ram Catfat incrementi varias prodidtrt • • • • 
mdfit erjicere Lund wovdf quacunque ftfijolfii' 
tmm^,fen§m madiciqnt, CoMcrnm Soie traajeunte, 
tbnadanafme antmn Ltontm. Refidit in f^irgine 
j^iem qwbus aecrevitf modis. Jn totum autem 
rtvocatnr intra ripas,inLUrd,ut tradit Herodotus, 
eaa^ato die, Jufium incrementum efi cubitorum 
fexieom, hRnares aqiut non omnia rigant : am* 

fhtrts detinent, tardius recedendo in 

^ntdtdm cubias fanum J^nttt ^gyptus ; in tre- 
dtam ^nrit: quatuordecim cubita biiaritatcm 
tfenaf, qtdndteim fecuritatcm, Jedecim dclicias, 
Mimdmnm incremtntum ad boc avifutt cubttorum 
^dedm, Ciaudio frincipe, ^c, Ni!i aquas )au- 
dnt Arift. Galen. &c. ongiiiem nupcrinquifivit 
i&acos VolBoi. De eo muita Herodot. lib. 2. Se- 
aec oat. qu. Ib. 4. A^ Gell. Iib« 10. cap. 7. &c. 
40. Anrum irreptrtum, &c.] Ordo eft: Ro- 
■unitior rpernendoaurutn^ quod ^ todinis non- 
(UnD enitum eft, quam iibd inde eruendo» Sc Id 
«ficn faliincando, aumroofque cudendo. De «on- 
tBopto divitiaram apud.piircos Romanos ufitato 
Valer. Mazim^ Hb. 4. cap. 3. De Curio, {'abri- 
M} Camillou aliifque diximus lib* i. ad Od. ii, 
*ifibi. 

Sic meiius fitnm, cum terra ceiat.l Seu quod 
nptonbos non eft 6Xpofituro.y dum latet m vif- 
.Cttibttt tenx ; feu potius, qudd tunc avaritiam 
k Dipiditatem non accendat, nec ad fceius im- 
ftUaCy aat ad explendas libidines fomitem prz- 
^ te facttltatem. Ovid. Metam. i, 140« 

Bfidinntur tpes irritamenta maiorum. 
, 5*« Cwe, y^.] Vis^iquidem inrcnri metalis 
vWetttr, cum e tenae vifceribus extrahuntur. 

51. OmneJacrum rapiente dextrd,'] Duplici 
lac fenfa poteft accipi : vel qudd a Rotnanis fper- 
Bitiiraamm, cujus rapiendi caufa nec facrts par- 
omi homioei : vcl quod ipli Romaniy prifci nqpi* 

2 



pe, fortores & nobiljores, aanim cootemnend* 
fe,prvbuerint, quampofteri Ulodabeztecis natio- 
n.bus devidtis auferendo^ facra etiam e tempUs ac 
pretiofa quaelibet omaroenta vi armorum & jure 
belli diripiendo* Dionyf. Tyrannus Syracufan«8 
Jovi Olympio detrazit amiculum aureum, addito 
etiam ludibrio, quod aeftate gravius, hyeme fri^ 
dua eHet. Val. Maxim* 1. i. ext. 3. 
. 53. Sluicumque mundi terminus obSitit, ^c.l 
Si quis ante orbis cngulus Romanit naud patuat* 
deihccps patesit, eoque vi^fciicia inferant arma; 
feu ad Zonam torridam, ubi dcbaccbantur ignetf 
fa-vitque «ftus : feu ad mundi polos, ubi nebuidt^ 
glacies, caligo perpetua, piwvu rores, imbrea. 
Vid. lib. I. Od. %%. Lucert. Lib. i« pooitctiaiii 
rorts pro imbribus ic aquis pluviis. 

57. Sed bdhcoRs fata ^tmuibus, fiTc.] Bia 
jam dixi, ic tertium repeto, me Romanb indul- 
gere, nt fint orbis domini, fed ca taiitum lege, ne 
praepoftera moti pietate in patriam avorum fuo- 
nim Trojam, ejus muros U t<€ia tfeiint reparart^ 
neve fuis opibus ac rebus ptof^mfidentes id un- 
quam moliantur. Quod fi fecerint, malis aufpi- 
ciis ^ aiitt iugubri faxint *. enimvero trifii ciade 
iterum fubvertetur Troja, quamvit tnuritaltenis^ 
auSore etiam ApcUme, ftabiliacur. 

Avitnp,] iCneas cum Trojanor^m colonia, 
limm in Jtaiiam portans vi^ojque Penates, JEn, u 

60. Te&a vtiint reparare Trya,] Patriarceitil 
charitads in illum antiqu» fux origiois locum 
Romani fenfum habere fe teftati funt non fi^' 
mel: Nam deletum a C. Fimbria, Cinnc legaro» 
Ilium reftaurarunt. VideTit. Liv. Epit. 83. Ap- 
pian. Suetoii. Claud. cap. 25« JUsnfibus quafi 
Romante gentis aufloribus tributa in perpetuum 
remi^, recitatd ^fetere epiftoid Gracd Scnatus Fo^ 
puiique Romani Seieuco Regi amicitiam ^ J^ieta' 
tem ita demum poiiicentis, fi conjanguincos Juos 
Jiienjes ab omni cnerc immunts praefiitijjet, 

61. Jilue iugubru\ Maidave, iib. i. Od. i^^ 

Fortuna, 



174 



<Qj^ HORATII FLACCI 



^LtZ.irTtkCr^ Ducenteviaricescatervas 
ycw Mxcrt & forort. si ttr CoDjuge me Jovis & fororc 

4x^i m^ia refanaiur; fa^ Tcr fi rcftirgat murus aheneus, 
rr- li^jr a'^~ Auaore Ph«bo ; ter pereat meis 

€is mihi dileaU: ttr csptivd lLXt\[\l% ArglVlS ; tcr UXOr 

cM/irx fUmgat maritma at Capta virum puerdTquc ploret. 

^^t^t "^taUi^ Non bsec jocofac conveniunt lync 
gis, $ Maja r cejfa audax Quo, Mufa, tcndis r^Definc pervica» 

Deorum ^terha aarrare, atfy ^ ^ ^ ^ 

hamili carmbit dimkaere p-au^ 

dia» 



M 



;«/,A^*^ /1»«**V 



f*^] 



?• 



Rcferre fermones Deorum, et 
Magna modis tegjgre parvis. 



ANNOTAriONES. f^^ 



Zx avium afpedu, vobtuy cantu, aurpicja cap- 
tari rolita, noCum eft* 

. 64. Conjiige me Jovis &ferort,] VirgH. /E- 
seid. 1. ▼. 50« 

v^ tgo, fuet Divam iaetio Regiua, Joviffug 
Etjoror ei coujux, 
^ervius ibid. Pbyjidy in^t, attb^em Jovem, id 
fty igntm voluae ^e^igi» Juuouem vero direm s 
& fuia teuuieate betc eUuumu parim fituti dixt^ 
ruut tffe gtrmaua t & fuouiam JunOf id eft taerf 
igniJubjeQui eftt jure Japerpe/ko tltmeeto mariti 
memon traditum* Cic. <ie NaC Deor. 2. n. 66. 
Atr, ut Stoici dtffutaut, iuttrjeSus inter mart 
^ etelam yuuouis nouuut coufecratur \ futt tft 
firor 4S^ coujtue ycvis \ fuod 6tf Jimilitudo eji 
4rtberiSf & cum eofumma conjutnffio» EfieminS- 
runt uutem tUMp juuonifut tributrunt, fw^d ui- 
bii tf 00 mcUiuu Mactob. in Sccin. Scip. lib. 
1. cap. 17. Afud 'fbtologes, inquit, JufittrtA 
suundi auima y binc iUud^ 

Ab Jove principlnm, MliCe : Jovis omnia p!cna. 

i^iaid aiii Foetee funt mutuati ah Arato, fui dt 
Jititribta loctttttrus, a Cetlo, in fuo Junt Jidera, ex» 
trdium Jumeudum ejfe deceruens, ab Jove iudfi- 
aadum memoravit, Hinc Juno & Jvror ejus & 
tonjux vocatur, Eft au/em Juuo der, dickurfue 
Joror, fuia Jtminibus iifdem, ftdhus cadum, etiam 
der eji frocreatm : coujux, fuia eeelo JuljeBut 
fP dtr, 

46. Auffart Pbteho,'] Hunc irapense Trojanii 
iififlc compe i tikn dU Lcguat qtridaoi, duhore. 



TVr Pereat,^ AlIuAim videtor ad triplez IIX 
excidiumt pcimo ab Hercute, deinde a Graecis, 
poftea a C. Fimbna, Syllanis temporibus, uc 
•nte annouvi. Vide Appianum* 

Meis Exajus Argivis,'] Argivot Juno fD>v«bat 
maximi, qm ip£i prKcipui Argts colebattts 
quc urbs Argiae Peloponnefi tcgionis princeps 
ic caput crat. In e£ fedebat Rex AgantcmsMiD 
Or«c« in Trojanos expeditionit Dox 9t Imfc- 
rator. Virgil. i£neid* u ▼• %j. 

• • • • • Memor Satttrnia heBt,_ 
Prima fuod ad Trojampro cbaris gefferit Argii, 

67. TeruxorCapta, 6ff.] VelTrcjafurmul «> 
eres quaelibet carfos aut captot fugeant ^ ipfie 
capdvxy alis virot fuot, alifie iiliot« Vcl, tixtr 
cafta.virum, Hecuba Priamum, ADdromadie, 
He^luremy ^ere j fut plcret, haec Aftyanada, 
illa vcxo Hedorem» Parin, Ddphobom» Tioi- 
Jum, &c. 

6^. Nn bacjoeofee eouvenitut fyrtr, ^c^l £- 
gregie fe Poeta coroprimk in ip(b Fotftici ai^ia 
impetu, quaft tam grave argumentum haiid Ly- 
ricis veriibus bene conveniat: ipie CamcB ad 
Pjfimct iu docet : 

Mttfa deiitjidibus Dhvos, fueroffue Detntmf 
Etjuvenum curas, (^, libera viua referru 

£t Pindaras aliique rcs quafque grares \jA gi»- 
viter cecinerunt. Verum belJe Horatios tum 
definity cum «Itra vix fihe oflaifione AugvAi 
pvogredi fe pofTe intelligsret» 



OD£ 



CARMINUM LIBER III. 4. 



^13 



I 



O D E IV. 

l 

Mufantmfi prmfidio tutumfijnpir bf uhiquefutfji^ gratus prtfiietur. 



DESCENDE calo, & dic age tibii» o Prmc^ Cattiop,, ^. 

Scu voccTiunc inavis acuta fzl^r'^ pt^ta msp$, ioa Xi, 
Seu ficlibus citbarave Pbcebi, 
Auditis ? An me ludit amabilis 5 

Jii/aoia? Audire, et videor pios 
Errare per lucos, amcense 
Quos et aqu£ fubeiAnt et aurae» ' 
Mefabulo(as Vulture in Appulo^ 

jiNNOrJTlONES. 



W cbordu vtl iyri Afol^ 
rmii» An MudkUf An me 
dicipit jucHndus faror f 
Vidnr Sudire & cerncrs 
iUam smbulautm im fitm 
trtt mmoribuSf p*r ^uoe rrai 
petutrsut sc vaui. AU ftu» 



Metnun ]^tm ^uod fupra Od. 9. Ltb. i. 

^Men haoc iater eximias cenret erudicus ({uir- 
^t icfpoiidere /uperiori, imo 6c continuany 
pliCwtiioanuJIis $ fcd perperam. Mufit accepU 
K^nt Hocadus pleniqiie> id vero potiffimum» 
fnd icdierit in giadam cum Augufto, contra 
^ea inil.tavenit. Hanc cjus Principis roodera- 
*"»nn te, clenientiam extollit egregie : eoque 
*«aiaiat Ipedafre non immerit6 videatur. 
^ I. I)€fcendi tttfo,] Gravis&folemnisinvoca- 
6) i«s grave* nouty gravemque enthufiarmum 
P«6git. 

M.] Hfic etiam Mnfis fuafedes eft. He/iod. 
■i^ Theogon. nec femel, Mufas nuncupat 
^^*^ Jovis JHiesy pantcr & Homer. 
Hy»«« in Mercur. &c. iJiad. vcro a. in ceelo 
toos habere fcribiL 

'0Xvf4VM i»/Aar l^uo-atf 

tmm fiminter. 

A^ fu^pedilui magnum pulfrtis Olympum. 
Viie U Maciob. in Som. Scip. lib. a. cap. 3, 

!• ^egma Cairtape.'] Molarum princeps vel 
caatuaHis praeftans : Kegum etiam comes. He- 
^ Theogon. 'Avaoiif vgo<ptftcm, Omntufn 
^tJUmifmay 9wi\sv^ ♦wuh»» Reges amita- 
<ir« Dod« Stcui. llb. 3. cap* i. Mufis nomina^ 
<>■}■« i f^fie munere triiuerunt, CHo pKopttr 
r^iamf &t, . • . . Ccdlitptn fuod camusjua' 
^< Cieteris antteedens mofni ab auditoribus afii» 
tiatar. 

Leugum meUs.] Certe eft Ode haec l longio- 
T^ Vidc A. Gell. nb. 16. caj. 18. 

5. Seu vce, Seujidibus, &c.j Iftis nempe 
c^Hiflat exerceturque Mulicay voce, lyra, tibia« 
Ded*J»rj ab Apoltine inventa, lib. i. Od. ai. 

5. Auditis f Anme ludit^ 4ff.] O fodales» 
«n BKcum «udjtis Calliopeo cancntcm, nneifque 
iaa» votis rcfpondentem-? 



Amahilis Infania,'] Voluptittem (ane mail- 
mam pneftat ardor poedcus iis, qui divina ili2 
^Kuttate funt donari. 

6. AudirCf G^ vuleor pios Brnwe per /0^01.] 
Veluii praefentiam numinis fentiat» atque cn- 
thufiafmo corrcptus ita loquicur. ' 

7« Lucos."} lu (biitariis maxime locis ddubra 
ftatuebant veteres ; ibiq) Deos credebant Uben- 
tii^s habitare, ubi quies & filentiumy ubi nuilse 
turbse am ftrepitus mendum integritatem labe- 
fa^arent ; ubi Sapientiie Gymnjfiumf uhi mores 
hone injlituuntury & anuni vinrum diriguniur, 
Hzc enim (olitudo pnrbct, ex Plutarcho. 

8. ^ljtos & aquit jubeunt & aura*} Perfloen- 
tf s aquie, & «rpirantcs feu perflantes aur» ac 
Zephyri amoemis faciunt \n primis lucos. 

9. Mefabuhja^ &r.] Hsec ftrophe magnam 
interpretibus crucera fixit ha£tenus. Etenim quo 
referenda vQxfabuloJa f Deinde, quid aic Poeti 
de Vulture Appulo^ extra Aptdiam f Quod pri» 
mum fpeftat y funt qui Apuliam dici fai^uiofao| 
Yclint, ac dc infulis etiam Diomedeis Apuliae pro« 
ximis meras ipfi fabulas texunt. Quidam niktri- 
cem Horatt ApuUam vocari, quse fabuloia nar- 
rare foitta fit, comminifcuntur, nec cudere fe 
anile figmentum advertunt. Verum enim» 
an palumbes (quod reltat) fsbulofas dicat poeta,' 
quando rem ut vere geifaun comraemarat ? Ita.fa«- 
ne mcljoris notae interpretes. Imo paiumbafalu* 
iffeet inquam ego ; ficut Hydajpes; fabuitfus^ lib. 
|. Od.aa. V. 8. Et apud Plin. lib. 5. c. i. Atlaij 
mons Africa vtlfabutojijfimus : nimimm quod dc 
illis valde mulu fcribunt, dicunt^ fabulaotur ; 
praefettim vero poetK. Sic paiumbes currui Ve- 
neris trahendo jungunt ; cique numini (stcr^^ 
atque, utinhocloco> roiniflnfs faciunt. 

yidturt in Appuio Altricis «xtralimenjputtee,^ 
Eft Vultur mons tn Apulix Lucaniaeque cbnfinio» 

Jucmadmodum J^VenufiaHoratii patna k aitrix» 
taque nullo negodo omnis folvetur» fi quis eft^ 
nodtts. Erat m Affulo ^'ulture poct», ibique ob^ 



174 Q, HORATII FLACCI 

rim i^effuM litdenio^ fittiM- Altricis cxta Umen Apuliae, 



Ludo fatlgatumque fomno, 
Fronde nova puerum palumbcs 
Texere : mirum quod foret omnibus^ 
Quicumque celfsc nidum Acheronti«, 
Sakdfque Bantinos, et arvum ' 
Pingue tcijent humilis Fefenti : 



^ migri$ vijxrit at- 
que urjit : qua ctlam ratknt 
«mttilms •fftm facrata lauro 
i^ rnyrto <^gtpjy fuerutus 
cgo nou Jini numittum tu- 
tela imfawdut, Vtrftery 6 
Mujay vifier fum ; j<u wbor 
tf^ Sahinci aff>eros : jpvt al- 
fidum Praenefie, fu declkte 
TihuTy fu Baiat am^as adi- 



m opprciTum celtbraf^ fa- 
M^et recentihus fdiis coofe- 
ruere tn vuhure /Jfpulo extra 
fnes ApuTia nutricis mr«. 
^^uet ret aimiratinnm cun- 
4ht faceret, fuotquot fublmit 
jlcberonti^ dmos incoiunty 
& BantUt camfos, aj^roff, ^ 

opimos FerenH defrfjf: quo Ut tUtO ab atriS COrporC vipcris 
^oEio Lmnum caperem Jecuro i^ . r -r • 

^ -^ - . . '^ . y Dormirem et urfis; ut premerer lacn^ 
Lauroque coHataque myfto, 
Non fine Diis animofus infans. 
Vefter< Gamocnae, vefter in. arduos 
Tollor Sabinos ; feu mihi frigidum 
Praenpfte, feu Tibur fupinum, 
Seu liquidac placuere Batae. 
Veftri? amicum fontibus et choris, 
rtnbueriu yefirosfontes fif y^^^ ^^ Philippis vcrfa acics retro, 

cbwos amantem baud mt vtta r\ ^ s.' '^ v. 

frrvan,it aBus in fugam .X- DcyotTi notl CXtinXlt arbor, 

trcitus, afud Phiiipfos, peq^ Ncc Slcula Falinuras unda. 

arbor execranda, ncf, Palmu^ UtCUmqUC mCCUm VOS critis, libcnS 
rus in mari Sicilta» ^uando- /^mvUiMiL 
cunjf mibi fofi ^derititf ultr^ 

ANNOrArJONBS. 

dormivit poer j extra fines tamen ^pulix tum 
fuit : fi^uidem verfabatur in iftius latere montls 
ad Lucanos rcfpklente Sc pertinente. Sic de 
fcipfo ait, Sau i. lib; a. v. 34. 

LueanuSf an A^fuluSf anceps : 

Nam Vaiujinus aratfinemfub utrumqy colonus. 

12. Frcnde novd fuerum falumbes rexere,.'] 
Jam tum fuam mihi tutelamobtulere Dil, quam 
poftea abonde expertus fum. 

Palumbes,"] Columbc (ilveilres. 

14. Nidum Acbercnfia,'^ Acherontia cft urbs 
Lucaniae in roontis vertice, ut nidus in aiborls 
faftigio, pofita. Cicero i. dc Orat. n. J96. 
ranta 'vis fatri^t fi ut Jtbacam illam in afper- 
rimis fixulis tanquam nidulam o^xam fopien' 
lijpmus vir 'tmttur/aiifati antepcnerit, 

1$» Sailufqut Bantinos,'] Bantia, oppidum eft 
Apulix in Lucaniae continio, pafcuis abundane. 
Venufise proxima. 



II 



n 



H 



eirtf* Virg. Ntnfine numlne Divam, Sallnft* 
ranta repente mutatio nonjine Deo vidcrettu, 

21. Camoeaa.l A cantu Servius, a caftitate 
mentis Feftus nomen hoc fadum ait. 

Jn arduos rdlor Sabincs,'^ Sive quando mMi- 
tofam Sabinorum regionem fcando, pcrgens af j 
praedium meum ibi fitum. Supra, in fine piimA 
Odes hujus libri. 

22. Frigidum Pranefie,'^ Latii oppidom fifigi* 
das habcns & faltibres aquas. Strabo lib. 5. 

23. nbur fupinum.'] In monds afccnfu acdift- 
catum. Dc eo lib. i. Od. y,Sc iS. 

24. Liquidge Bai^,^ Urbs Campaniae maii- 
tima, calidis aquis, aere puro, feceflii grato cek- 
brau, Lib. 2. Od. iS. 

25. Fefiris awicum fontibusf &c.'\ Ope vefbl 
& patrocinio quoties falvus fui ? Primo noo pc- 
rii in caedc ac fuga cxercilus Bruti & CaflS ai 
Philippos urbem ThcfTaHae, Lib. 2. Od. 7. De» 

16. Humitis Fercnti.'] Haec etiam urbs Apuliae, " indc me non opprefiit arbor cerebro prope iile^d, 
Lucaniie fincs kttingjt intcr Venufiam & Ache- -dc qua lib. 2. Od. 13. & 17 



rontiam fita. 

jy, t/t tut^ ah atris, ^c.] Circumftantbiis 
nempe ifbrum utbium incdlis mirum vifum cft, 
e\m fierct, ut puer ego dormirem tutus illic cum 
a vipcrarum venenis, tum & ab urlbrum vora- 
citate. Quo etiam praefagio obte^us efTcm lau- 
rca Apoliini, myrtoquft Veneri confecrata. I lic 
aotcm oilenfum cft Poctam me foTC> hinc vero 
«d canendas res amatorias dsftinari. 
20. NnJkeDus,] Pindat. Pyth. Od. 5. u Oim 



ty. Dev:ta.] Diris ncmpc, facra, detcftabilis. 
Poftca ci;m a Philippcnfi bcllo redircm in Ita- 
liam, pcricUtatus fum gravitcr quidcm, at nau« 
fragium tamcn non fcci, ad promontorium Luca- 
n\x, nominatum a Palinuro iCncae naucicroiUic 
roerio, quod mari Siculo ptofunditur. 

29, Utcumque mecum vcs eritis,] ycB^rm er- 
go tutclam faepc.expertus, nihil eft quod ufqa^ 
fbrmidem, nul!um ccrte non pcriculum iwie- 
pidut adibo, veftra fretus opc & praefidio. 

Infani- 



CARMINUM LIBER III. 4. 175 



Infanientem navita Borphorum 
Tentabo, et arentes arenas 
Littoris Aflyrii viator. 
VifaiD Britannos hofpitibus feros^ 
it Ixtum equino fanguine Concanum : 
Vifam pharetratos Gelonos, 
£t Scythicum inviolatus amnem. 
VosCxfareoi altum, militia fimul 
JtSbs cohortqs reddidit oppidis» 

Finiit quxrentem labores, 
/ Pierio recreatis antro. - — 
r Vos lcne coniilium et datis, et dato 



hoy & peragrabo JUca fabu* 
la finiuM Syria: ftf^gam 
ad Britannos advinis cru* 
deleSf atque cd Ccncanos cru-m 

ttttl f^fis e^uhti pocu gaudentes: 
J CtLno' pkararam gefiantesp 
35 atq^fe Jiw lum Hcythue ads' 
ho^ iUajus^ Vus nwgpum Aa- 
gujium finem laboribus fe» 
. tentcm okl Baiis in j^^ 
Piiriof auando fotiga^^ bd» 
lo tur^as m urhitfus coJo" 
Afh «<^rf. f^os mJnfuetum ani' 



ANNOrAriO NES. 



^JnfgmesifemSiffbtmm,'} JEfhioCaa zc frt' 

neotes nasu anguftiaty Lib. i. Od. 13. v. J4. 

Vtfgil. Ec^og. 9. V. 43. 

Bncada, infaniferiantf fine, rtttora fiuffus, 

31. jirentes areras Littoris Affyrii,^ Quidam 

kgimt urtntts, Intellige Syrite lcu Anyria:, vcl 

fow extremos } nam vetcribiw qucUbet rc^o- 

nan&agTonim extrera^taces,utioraTOcabanturt 

^ ibHtodines arenofa9& ferventcsy in qnibus via- 

toresrftuiblad Donnunquamintereunt. AbAf- 

/brfilioSemdi^ Anyria, Afue regio, Mefopota. 

fl&xaflinisyabea,Tigri flomineditftin^bu Ifidor. 

|t^. S. Aog. Quod fi placet AfTyriam vonl pro 

Sjriiy h«c eerte ad mare extenditur, ejufque te- 

■etfiOQi. Plin. 5. cjp. 12. Juxta Syria littus 

tmfat^ fmmdam terranm maxima, & pturibus 

mflmaa momim^us . . AJfyrui ante dt^a, (ffc, 

Wkty BritsmmoM bojpitibus feros,'} Ab hts olim 

^bjpns nnmolari folitos aiunt ; Acut apud Tau- 

te re^ionjs poputos id fa^um conftat. Vide 

' hofid. Ipbigen. inTaurid. 

H.LatumequinnfangumeConcanttm,] Gonca- 
ll^ Cantabrorum pan, apud Hllpaniam Tarra- 
coQcnfeByMaflagetarumcoloniafuere; qucdam 
fc ib Mie commiinia cnm Thracibus Sc Scytbis, 
lioi (pe€bx ad cnidetitati^ bclluinumque ri- 
tam, tx Strabone lib. 5. Iftis omnibus, ficut 
it Smatu lnotf etat^ l pedis vcl cruris cquini 
vttbadnftumfangoincm laQi pcrAixtum pota* 
K* Pfbk fib. iS.cap. lo. Pulte aluntur, & crudd 
timfariudf efuino laSe', vel fanguint i cruris 
wab adm^o, Virgil. Georg. 3 v. 460. 

' Inter 

bmferir* pedis falientem fanguine venam t 
I^fi^fuomortfdeHti aceirque Gelonus, 
Et lae i o mcr e tum cumfdnguine potat equino» 
Ifaraal. Spedac* 3. IU4* 

Pam S^ epoto SeMuats pffus equo» 
Sa.Ita&ctib.3. 360. 
Ifee, ^ iUJfegeten mmfiroMt ferttale pa^ 
rewtemf 
t^mpoAe fufd Jatkni, CtneaiUy nnai. 



35. Pbaretratos Geli.n^Ti,] ScythJ* populos, de 
quibus Lib, a. Od. 9. Sc 20. Virgil. iEneid. 8. 
Sagittiferos, 

36. Scytbicum amnfm.] Tanaim flumm(vcr- 
nac. Don) inter Europam ic Afiam limitem cc» 
lcberrimum. Lucan. lib. 3. v. 272. 

. . • ytrtice lapfus 
Ripbao, Tanais dhterfi ncmtna mundi 
Impofuit ripis, Afiaque & terminus idem 
Europa, media dirimens confinia tcrra, 

37. Vos Cafartmy ^f.] Vos c6am, O MufjCt 
Auguftum Caefarcin, poft bcUicos labores, rc- 
crcatis cantionibus vcftris ac modulis poeticis \ 
tuantroPkriOy fect (lu & otio Ubcrali. 

Militid Rmul frjjas abortes abdidit oppidis.] 
Cdmin urbibus copias, hycmandi causa, feuia 
hybernis coUocavit. 

39. Finir* aueeremem labores.] Hisquidamal- 
ludi volunt ad id quod refcrtur Au^ftut quie* 
tcm optaiTc Se vacationem a Rcpublica pedvifre* 
Vioe Sucton. Odav. cap. 2S. Scd potius nota- 
tur Augufti confuctudo pcr bycmes vacandi fi- 
tcrarum ftudio, ingenii deliciis, cirminum fcrip- 
tioni. Sucton. Odav. cap. 84. Eloquentiam fiu' 
diajue rtberalia ab ettatejrimd & cupidi ^labo- 
rvifijfimi exercuit, &c. cap 85. Mul'a varii gtne-. 
ris profd oratinne eompofuit . . . Poetieam Jum- 
matim attigtt. Unus liber extat fcripttts ab e§ 
bexametris wrfihus, cujus & argum^ntum & ti' 
tulus ffiy Sicilia. Extat alteretquemodicusFpi' 
grammatumt 9uet fere tempore balnei meditaba' 
tur» Tragoedidm magno impetu excrjus, mnfBC» 
eedentefiyfo abolevu* De Ajace illa crat, &c. 

49. Pierio recreafis antroA Pierius mons cft 
Theifaliae, Mufis facer. Inde Picrides tl!s di€tx 
funt, U quicquid ad cas pcrtinetFierium vocari, 
Aotum eft ac trituni- Cicero dc Natura deorum» 
i Pjcrio patre nomcn d^fumit : at Pomp. Fcftus 
i dido montCy cujus arooenitas Se folitudo op- 
portutoa cft & grati ftudiofis. 

41 • Vos iene confiHum & datis.'] Humanae Iite« 
ne> qu« ad humaoitatqD Sc lcnitatem inftituant* 

Gaudetis 



176 



Q. HORATII FLACCI 



^enigwdt !^aimnu Novamts 
Jederatn GigMnteSt 



acferocem pbalttniem mifi 
fuimine prcJlirJitit Uy fni 
Serram iwtmobiitm, ^iri tiMrv 
ventis okn:xiitm moderatnr, 
mtque cfpu/a, m^fltijjyi 
regkneSf Deoffue f^ ^ 
wtinct filut gubemJt f^^^' 
tate leguimS. Jovi metum 
iHgentem incijjerant immanes 
Wi juvents, laetrtit twfjif 
^ fratrei Pclkn Juferai- 
' isre anati Clympo vwtbrtjo» 



Gtudetis almae. Scimus ,at impfos 

Titanas, immanemque tarmam 

Fulmine fuftulerit «dfS^, 

Q^i terram inertem, qut mare temperat 4$ 

Ventofum, et urbes, regnaque triftia^ 

Div6fque, mortal^fque turmas 

Imperio regit unus xqua 

Magnum illa tcnrorem intulerar^ofi [***] 

Fidens juventus^ horrida brachus^ 5^ 

Fratr^fqi^e tendentes opaco 

Pelion impofuiile Olympo. 

ANNOrjriONES. 



Soeton. O^ar. c«p. 51, Ckmentiet crvili' 
tatjque ejut multa et mawna documenta Junt, &c. 
Vide cap. feq. ibkl. £rgA riceracoi te ingeniofot 
l»enignitare ac liberalicate fomma ufum» ncmo 
aefcit. Sueton, cap. 89. Ingcniajuijecuri mcdis 
mnnibusfovif, Jtecitantet & benigni $e pattenttr 
auJivitf &c. 

Confitium.'] Ac^vertc doas bfsvet pro «na loo- 
ga : iic & po/tea Od. 6. 

Uinc omne frincipium* 

Daio Gandetis*] Non vos penltct datc Cae- 
fari humaniutisy qua veftroc cltCAtm lovet. 
Sucton« modo citatus. 

41. Scimut utlmpiot Tttanatf &(»] Clare pa- 
tet per Joveih dengnari Augoihim, per Titanas 



45» Terram inertem,] Lib* S. Od» 34. Bnt* 
teliut, 

46. Rcgnajtte triflia.] InSeTM» Necenimcre- 
dendum Cruquio interpretantiy Tyrannidcmi ob 
vocem, ftrhes, Inferis baud convenientemt ia- 
quit ille 1 quafi vero juogenda zfkMt bjec, nebet 
regnafue triftia, Inoo Jovis imperium eittndit 
Poeta ad Superos InferoTquey Sc orbejn hunc fet 
marcy terramque» in qoa orbes. Qusonnia 
compleditur kia vocibus. Divofjue mortaifffm 
turmas regit tamf fciUcet Jupiter. VirplL Atk 
1, 65. 

• • « • Dntumfaterfatfttebomimmnrtx^ 

49« MagnumiUaterroremiMtmUratJovif fifc* 
Ilta Gigantum torma namani robare prcdita ' 



& Gigantes omnes AuguHi adveriiaffiosy quibns^ vem, carterofque Dcosterruity 9C fancwbmiii 



fublatisi ac virtue domitis rerum potitus eft. 
Xlire verp Augufto blanditur, dicens pro eo fte- 
tifle Pallademy id efty iapentiara cum virtute 
conjundam; Biuto vero & CaiBo fuidie vim 
con£rti expertem, quse propria mole corroerit. 
Porro ifta Cacfaris elogia ailegoricis amb^gibus 
mgeniose exornat. 

Imfiot Tuanas,] Terrs ac Titanis fiKos Gi» 
^ntes, qui Deos laceflere aufi, Jovemque ccilo 
pellere moliti funt j quafi patris ukifccndi causa^ 
cujus haereditario jore coeli regnum erat, (^t- 

re fratrem Saturni natu majorem. Vide lib. 
Od. 12 & 19. Virgil /&neid. 6. v. 580. 
. . • Ginus antt^am terratf Tttatiia fttbes^ 
Fulmhte dejtS^i, ^ 

Plodor, Sicul lib. 4 cap. 3. fcribit Ceiliire l 
Titata uxore decem ic feptem ftlios procrea(Ie, 
proprioique nomine {ingulosy commoni autem 
pmnes a matre Titanas appellanV. 

Imph>t,'\ Macrob. Satumal. liK. i. cap. ip. 
Sluid Gigantes abud fvafjk credtfdnm ep^ fuam 
tfomhium mfiam fuandam gentamf Dm nogan' 
$em\ 6f ideo exijfmatum Deos feilere di e^UJii 
fede voluijfe t herum fedet in draeontam volumiia 
de/neSant, fuod J»nijlfabat aibil tcs rtBum, m- 
bd Jufemm eogit^JCf totius vit^e earwm greffu s$m 
antfroeeffu m hjtnia mtrgeatf. 



fuigtns cmtremuit domns Satumi nmtris : 
lib. ft. Od. la. Vide Hefiod* Tlieogpo. < 
Metunorphof. lib. 5. v. 321. 

Kmjjfumfue ima de Jede Tjfbdta ttmt 
CoeMibai fecijfe metum \ cwm&9ffme dedjfbl 
Tergafuga : dontcfeffos JEgyftia ttibts \ 
Ceferit, ^c, 
50* Ftdens JMventut btrrida breubmt.^^^te^ 
4£neid. 6. v. ^Sa. 

• ••••• •iMWMrMvait 

Corftra : fui wsanibms magnim rtjdaia* 

Cfeium 
Agreji, fuptrdfwe Jevtm ittrudtrt ftgmu 
5 1 . Fratrejfue tendeatet, &e.] (ntcHignnCBOtt- 
nuUi Otum Sc Ephialtemi AictJas gtmhm, q«Di 
memorat Viiyl. mox. cit. fed Gigaanes omnes 
eodem pacre, vel eadem matre genitos, •dcoqtf 
fratres, melius eft accipi^ Dc his VirgiU Geor- 
gic. I. V. 28o^ 

^t conjunatos etelnm rrjcmitrt fratrts. 
Tcr June conati imftntrt Pttm (^aets 
Sciiicet^ atfut OJftt frm^^Jtm htvthtem 

Oiywtfum: 
Ter Fater exJlruShs iisjecit fthnmt mtasom 
5t. Petion 'mfhfuifi Oijmft.'^ Mimtef mon- 
^bus aggerere. 
ftfian.] MoosThcfiiiKffiOlyaipDy&Oipe contU 



CARjMINiUW tilB£A Uj* 4. «77 



I TTpiweuii et vadMMt Mimas 
Aut quid minaci roxpbftwn QMii^ . 
Quid Rh(tcu8| ^vumfi)ub tnindS 
EnceUdits jaciiiatDr audax, . 
Contra fonantem. PaDadis leg^da 
Poflbtruentes? Hoic avidtis ibtit 
Vukanus | hinc malfona Jimo^ ct 
NuQquam humeris pofiturusftrcumi 
Qui rore pu mC aftaliae lavit 
Critiesiblil^^s^qui Lycie tfeoet , 
yPumeta) natalemque filvanH 
/ aB^JS^ ^^ Patareua ApdloA ^j 
[ Vis^teflafexpers m<dc ruit M y 
Vm tem^ratam Dii qttoque prQvelmn| 
lo majus : idem odlre vires 
Oitoes nefiis animoihoVeiites* 

tBH^^f^i^Hiedantm k Mice^onifidirimfty 
tAm «DDtit vertice. Vudt pro CUelo ponitur 



-55 

60 



65 



Mtrikk fu/d Ty^OH Qf firtif 
wifiMMi vel fuiJ Porpbyrio§ 
fisiurs tirriH^if qm4 Rbmftti 
9.. Efi^Udus irsdicAtat ar* 
kont tprfmtri nffut, ^aUnt 
adfvtrfitt €repsNitem Minerv^ 
tfypmm irruwiptnm t £x bSi 
fart* cerfmhat mrdens Vuka-' 

?n^ dT dmiam Jttu§, uK9oi^ 
bctkmi mrcumjemfer ^••Pf* 
rk ie/tmHt^ fui Ct^lii font^s 
dfHa rtfuidd faffit, capi/Us 
f^fuuMty fui Lycia ueunra 
Vfilmamts^taUmiJHimtyPa-' * 
tarelts atfue Delius bioc di^ 
ttife. Rtbur fine prudentid 
frufrio cadit pumdcrt* 9ioda» 
ratum robur tpja nnmbta pru» 
, moveat ad aufliut ; ^irtt aa^ 
ttm fmodabttjmltu muicbinautti 
m%ttrfamtmr4 



• «DDgit vertice. Vt^t pro CUelo ponl 
itfimafmA Pcetu. Simt tt alii ihoifte» ejufdem 
Miuii tresy prioitit in. MjHm, alcer in Lydl) 
ftnmi m Cypro. Sed de mu non agitur. 

Kt, Sidfud Tvptoeus,] Qujd g^gaQtum Vt%, 
I Iftkatii, ttmtntM, adverfoa Deos f Ne legaa 

l^ a ffi^ arroramia duplici fiiid^ na- 

*pQiDafla & Irrina» didtur ab ApollodOiOy 

• a \ Jof e pe/^udul, esninds quidcni fUU 

Sfeminfii autem adamantinl fal^e. 

ptdusMimas,] Hlc tmam Lcmnon inAi- 

i)atebri in Deot nifut dicUur apud Claudit. 

II « ipfe PbxH^nr Tyrrheni marii infuhe 

Sil. Ital. lib. 14. V. 147. * 

Jjfftret Prociytt fitmum fortita Mim^uta. . 

%Mha<iPorpbyrioupatu.\ Ingeoti ftatorS 
mmi & minax. De co CUikK in Oiganm- 
aacL 
55* itiMi.] Is 9t Rhetusy Lfb. 2. Od. xo« 
^uaUkbajacmlator audax,] Tim robQftnt 
**Mbt aibotca intoraueret ; omnibSi Gigari- 
■laiab perlubetc 



^HmpmMtl 



De ep poflea id 
ofitametlir igitiilMtnenn, 



* 50. Matrwna Jum.] 0?}d. FaAor. 6. v. 33. 
5f /o>-«i iupretioeftf iicor matroua Tonantit* 

60. £r «««fMM huamrispofhurus arcmmf&c*] 
ApoUo pharetr2 femper $c arcu inftruftuty qua 
funt ejiit arma H iniigoia, de qoibut vide Ma- 
crob. 

6 1 . Slui rort pttro CaJUHet, &c. 1 Coi lacer 
font Caftaliut ad radicet Famaffi. lib. 4* Od« 6* 

Pbaeht^ fui Xantbo lavis amnt crintt, 

64^ ^i Lycim tautt Dumeta,] Sacrum erat 
Phabo ddubrum in filva Lyclaey Aiic Minoria 
proviacis, cojut civitit iofigntt Pacara> in qua 
Sr ille prmeipui coitbatury Sc oracult edtrbac t 
hino diduaPMtfrMif.Strab.lib. 14. A Pacaro 
ApoUinit fiHo Paiaram nomen habvtlie icribic 
Scepfaanus« 

63. NataUmfutfiham, Dtrmi.] Apud Ddum 
inCulam & Cynthi montit nemony nati>t ApoHo 
fertur: feique ibi m^nfibos vftivaiibus refponfa 
diabat ; fez aotem hyemaUbuiy apad l^ataram» 
tcftie Servi«. Ovld. di Arte AnMndiy »• v. So* 

• • • . Ciario DeUs amata Deo. 



, SI^PoBti^ttlida.} Ifte PalladRt dfpeut, quo 



■ 6$. 'Kii eanfiltexf^trtmofe ruitfua,] Robor 

_^ -, — ™ , ,, — , ,_- quantum foerir, nifi confilio & prudentla tcm- 

mrfipiterdigantumVepreffifleatidaeet co- peretur & regatur, parum juvat aut proficit: 
*>t>^uficat fi^^ent confilinm virtuHa comH quin potiiii uc p.urimum nocet, ex Earipide, 
* ?iafitai| fifie qoo ipfa piamm valet* U- *Pd^;t«Q y ifMiBiii «r«xxixic Mn Bki^nf, 
''"■^ vn^ Aogafto adfnifte, nt antejam an- * SIc Bruti virtui Sc Cafiii KonianaB juventutls ac 
*o*i>Horatiiii iadicat» Dt^pdt, iib* x« nobilitatis deieAu & robore quamvis ftipaia ad 

irritum cecidit,quiaconfiitocaru^t fuaque Mt 
clade & ruina tocam prope rempubJicam impli ^ 
coere. Contra Augufti virtutem fapientiS cem- 
peraum Dii provexere ad Romani cJavum Im- 
perii, Sc ad orbii uaiTerE dominationem. Ipfi 

N Teftis 



Oits. 

5t« flfar avidms fittit Vukamms^ ^cA Pro 
Jncdiaicavit VmUaims \ avidms, feu^ qodd ignis 
•Baia compiat Se depafcatarj (eo qodd iUe 
f^ nidna» pfKliiiaiqaft anlcoa capciTereu 



»?« 



Q. ftOR-ATrr FUACC1 



$tn Cjat €$atwm msmn U^ 
hem^ paricer & Orhn t^ 
fmgmntr t&fUg IMmut h«* 

.T^errs JmU ptrtinfh impt0^ 
U ^rrtftff j #ff M fim md 
fmtid0 Tartara fubmme dt* 
tnfm ddleu At^erax fUm^ 
ma nott s/>Jmmh JKtnmm itH 
}easm\ fn<fme MiSne/l Titfl 
bepmr dimittif ^Mimr hjtmn^ 
^der appofiiut: mmtmtmk 
^er^ PiHthuim tremns coSr- 
«var/ 9maU0» 



Teftis meamm cMliMSMii Gjm [^] 

Sententiamm iiotus, ct inttgna 70 

: Tentator Orkm Dfyue» 

Virgine^ domitw fiigittl. 
Imeda monftris terni 4oict iuis ;• ; 
Moer^tque paftus fuimine kiri^iiir^ 

Mifios ad Orcum : ncc persdit 75 

Impofitam celer ignb ^tnam: 
Incontinentis nec Ti tvi jecur 
Relinauit ales, ilsquitns additui' ; [^ 

Cuftos : amatorera trecciKie 
Piridioum cohibeoe catenSBa So 



JNNOTArjONEM. 



^rh Dii omnibQt iit tAwetStntuTf ^n fdt ferti* 
tudine abutuntur ad fcelui. 

6^.Gya$.'] Vel Qrf ei , Briatei firatrr» ni jpd 
Briareuf, aut GigaDtum qvifpiam U Tartara 
cum alUa ^^tbatus. Vide lib. i« Od* 17* 

70. Iuttfrgt Tentater Orkm DiMur.] Hane 
fHe aufut intrrpellare de ihipro, efut faghttt eft 
tonfoflfiia ac peiempttta. ue eotanea long) 
altter afii fabalantur* Vide lib. i. Od. 2$. 
^. ai. ft lib. %• Od. 13. V. penuLtimo. 

73. Injeffa mowjiristtrra dolttjaiu'] Monftro- 
|U fiUia» neinpe gigantibut foknmatiiy terrt do- 
let qo^ eiiaai pttMC ac fopplido Ulonim ftt- 
^ire, eofque prcinere cogatur ipfit inje^a 1 unde 
Sc in uhionem fuiquc doloris qoalecunque fcla- 
tium, fimam, qute Deomm probra evulgaret, 
«licitor gemuifley rfi irritata Dtonim, nt caflit 
Virgil. y£fieid. 4. v. 17S. 

Injtffm,] Gigantet prarcif ni vari» funt inro- 
lis obrotiy Otut Creta : Frocbyta MiirateiSirio 
•nte cit. vd TTphoeos, ut aliis plactt t inful£ 
Coy Polybates ; Sicilia Enceladut, vel ut aHj 
fcribunt, Typhon len Typho<u% Yirgil. JEwiA, 
3. V. 578, 

Fawta ctf» Enteladi fimiwftimi fMimiiit emftu 
Vrgeri mcle bie : ingtntem^e infaper JBtmmt 
Jmpofitam, rnptit flsmmam exfirmrt taminii t 
Etfejfitm ^otiet mutat latuty intremef-e omnem 
Murmttrt TtttMcriitm^ ^ emlmnjuhttteerefitmc» 

Cf id« Metamorphof. 5. )46« 

Vajia Giganteis in^ffa tH infuJa mtmhrit 
Triuacrii t & m^nis fidjeffum molihnt mtffi 
JEtktrtat avjumjptrare Typbtta ftdtu 



^dbnr 



Nkitttr iilt ftAdttn^ f^gngtfut n 
Dtxtrmfnh Aufmnt manmt tpfiti 
Xuevn%Pachynt^tihit Lifyheettmrai 
Btgrthogr ^tntt enfnt, fnh jut r^efimi 



Ejtffat,^mtnafgntftro vomit tre TjfhiePi 



74. LnrUlum.'} Ptumbei colodsy li«d« 
palkire & nigrore mixtam., J 

75« Nteptrtdit Jmptfitam eeler ipui Mtmm 
Neoue tamen ignls per ^tne hiatus l Gi|iM 
tis ittppofiti ore prorumpens abfomit < 
tem : , adsoque non minuontur rjiis 
Vlde Lucert. lib. 6. ^tnse delcripti* 

77. IneontintntiineeTityijeeur^i ' 
Vttltur Tityi jecur veUicans haod Ulum^ 
patitur interquiefcere ; ou^d Latooc r^ 
ferre tentaverit. VJde Id^ a. Qd. 14. 

78« Nefuiti^»"] Ubidmem nen raio 1 
▼ox« Cic in Verrem: Ftfli^ia Jihidiuit & 
fttfrr^» Tuicol. 3. tt. 17. FrUgtiitaik^m 
auinti apftmtk rtgtrt & Jtdart,Jemptr^eh 
mtrjanttm Jihidimf m ode r s ta i n la tariM t ff^ 
re etnfiantiamf em etntrartnm ^tium mfial^ 
dUttm^ frawafya* tt frnge . . . iiijaiw ^ 
fmtd me fwffuttm ^intaU bttmutt mft^nd 
mibtSdiftmrf OelL lib. 7. cap. 11. Ne^m 
nwitm Cr^i dietffit oMXncev^ Jihidin^i * 
fum^ feel^umf^e. Vide Maaob.Sauni^ 
lib. &• ia ^oe. J 

79. Aumtrtm treetnt^ FMenm et^ 
oMten^.] Amator Ul^ temerarioi ^tdkn^ 
ut rfpcKt ad Iniitfot, profedott iU caieois 
ftriaut pcmat luit gftK» M divtiu^ M 
len^pcraalijt* 



or 



CAkMINtJNd LlbfeR Jfl^. 5. 17^9 



ODE V. 
Jtgiifit kuiih Crajffti>itup<rium: RiguU\)iriuSy jliit^ coujianiiai 

aLO tonantem crediflinius Jovem 
mare: preefens dtvui habebitor [^^?] 
Au£uftus adjedis Britannis 
Imperio, gravibdfque Perfi« 

jiNNOTATJONES. 



Non duhitaviiKus ^ovem 
Ceelo Jomharit fuando intO' 
ruit : & Augnftus vivena 
ienjebitur numenf additis Im" 
feri9 Rojnano Britannis, ^ 
Perjis terribilihus, Ergo i»« 
' ^ " uxoris ftregritut 



Metnm i4an msod (bpn Od» 9. lib* i. 
I. Coeh ionaMtak, Qf (. J Quaodo poteotltin 
(»m [■ptteroftendlt fulgpribos ac toiiitraIS|tum 
fifftwi ram in Coelo regdire$ &c Au|^um 
l^iestem in mn ac nobis pnpfentem nemo du- 
hiint iater namina receniere, 8c colere, qui fa« 
ciMn pliii^atm hanan« virtuds ediderit j re- 
frai f^o62sn nominis Roman! oer CrafTum 
tji^K flllitet obfimr*tam ft infraOam. Porrd 
fW guiet & qoot Ao^(h)l fobegeri^ TidQ 
tpd SMn. L« Flor. iib. nlt. Sext. Auiel. 
wbr. OmC lib. 6. &c. 
^•uarmi cred>dmus Jwm regnart^ Cic de 
Ocffi ft. Nomm farfpitumm tj^ ekffrima ai* 
homfmm^ fuoi toniir^a ja^ujqut fuU 
oaAm^giaUt p^tJidjJJk ea effictre rtrum 
fretfttfwum yavemt Soeton. O^bv.ip. 
' Jmn 4ed*m tQafterawt Rbtratus ptricuht 
pdtime Caatalricd fer no&utnum iterf 
^ut fulgor p^rimj^JJitjJervumque pree» 
'ommajjet» Lacan. lib. 3« V. 319. 
) • • • rer futmrna tant^ 
, 9tkm0dhiefoiumCmloregnare tonantem. 
^ .. «u)V«|hi ivut bmhehiturA Nop \ Romanit 
|M)p«ttft ab ezterit nationibui^ Namex 
fltrafmefraviuctarum templa & aras 
m^fwod aHis non niJS p^ mortem coa* 
kiM. Ufacbun Per^mi in Aria. Nicomediae 
jMpA Tt^0h. %. su VirgU. Edog.!. 

b^e otiafecitf 
^^ ^ Deust Uhut 

L _kt^ttmr u^^^^^^lKs Imhutt agnsis» 

A. ^jKfeSk Britannis Imperio,] Ille tamcn ipfe 
pAl Britamms, Epod. 7. tcpoji Dtvumju/i^ 
, «M woSistntantf nec nifi ab ImperatoreClaudio 

ti««3hatas ;iicitur. Sueton.Cl\tud. 17. Tacit. 
I k viiS AgncOijTy &c. Ergoqtjari futorae vi^orise 
^nOiiiun (cTipta cft bsec O^le proficiicehti ad 
I IdLnm Britanoicum Atiguf!o,fbde umen revo- 

taas cft modbos ac tumultibus Dalmaticis Se 
ihaumah tx Dioo^^ lib. 49« vel cos qoafi tTc- 




n» Poeta canlti qui ad Aogtrftum altquot poft 
annos arma rurfom th paraalem inferre^ jtmque 
iturum Cafarem in uhimox orhisBrifamos, lcgatot 
de pace miierontt qua impetrata. Capitollo dona 
, intuleiunt, fuaifiqtie Romtnis infulam prope to- 
tam addixerunt. Teflis Strabo, lib. 4. QtntUo 

vutf-ov, &c Aliij qood per Drufum Au^Qi pri- 
vignum fint fuperad, ejul nempe felicibus aulpi* 
Qit. Vlde lib. 4. Od. 14^ ad finem. 

4. Grofvihuffue PerJis.] Gralves Pcrfts qoidam 
jntelligunt, quia gtavis armttune : meJi&s alil 
ob Cram gravi/limam certe cladem, de qua mox» 
Hi porrd, qui pro Parthis pountur fine dobioy 
dicuntorSoba£H, ({ModArmeniam vinditanti jlm» 
pijiofacilieejlirunt : objida obtulerunt, lus cre- 
andi regit permi ferunt : adempta deniqoe M.Craf- 
fo &M. Antonio Hgna militaria remiferunr. Sue* 
ton.daav. cap.a. Eutrop. Flor. Aurel. Viaor/ 
&c. Vide etiam qoa? annotavi lib. i. Od. T9. ad 
V. 1 1. Adde Xipbilinum, in Augufti Monarcbi ji s 
Pbraates per idtempus mctuens ne Ceefar eontra fe 
exercif-im duceret, captivos ad ettm remifitf qT 
fxgna mi/itaria, quee ^ Crajjo acceferat : qud ex 
re Otjar gioria efferehittur, fuld fne /aUre re- 
cuperaffet ea, quee a/ii magnis pr^ftis amififfent : 
ob eam caujam Jacra fecit , aquefedtns sne^uo ut'* 
hem imgrrffut eji, Tum /audabafur, fuodfh libH 
prdtterea : ac^uirendum ejfeputaret . • • cum ejfet 
aufem in AJid, regna^ue fef . frincipmtus partim 
aliit confrmaffenfy partim ad a/ios tranBuHJJeti 
condemnaus quihujdam regthus, nonnuiiit etiam 
laudatis^ atqut in dmiciatiam ttcepfh, qutm plu' 
rimee tegationes ad eum venerinty &^, 

5. Miitjnt Craffi conjuge harhjrdf&e.l AugeJ 
Poeta invidiam ac turpitudinem Crafiiani exer- 
citiisy ut hinc majorem paret AugoAu glonam* 
qui dcdecus illud abfterferit, eos vincendo qui 
antea vi^tores, & c/ade CraJJiand ahih animip 
tremaranty ex Flor. lib. 4. c^p. 9. exinde Roma* 
ois formidabiics : ut dixi iib. i. ad Od. 19. cit. 

CraJi,\L\i c . Flor. fib. 3 . c a p. 1 1 . Cupiditas Con* 
fuiis Craffidum Parthieo inki^t auroy undecvmjlraga 

N a Turpif 



t«Q Qi HORATII FLACCl 

ttrhftmii afituf gtitm. Turpiuparitus vudt ? £tlia@un 
rJ^L^^X,::. (f^^ujaa,invcn;fqucmore.f) 
jniuit fub ffwcipe Mtd^ Umfenuit loceri^fn in annis 

^McUicmm, nommit, /^^- gub FCgC Mcdo, MaifuS & AppuIuS, 



gorrmfti M^ret I Kcgnti 

U prstjiwfirMt^ 



Oblitus «ternaequc Vcftae, 
Incolumi Jove et urbe Roma i 
«. ;;^.."7-';;C:H<«cayeratmensprovjdaRcguU 
mi9/ft ^ihut & ntemfU h Diflcnttcntis condttionibus 

Foedis, et exemplo trahcnti 

Pemiciem veniens in aevumj^ 
Si non pcriret immiferabiliT'^^ 



fefienm daiKnafOf ttif jtnfe- 
itet yelk enpu hterirt £ae- 
MtntMy JuutniJerMtim* /i 



n 



ii 






A^NOtATlONBS. 



Immtm & ipfiut capitt wnJSttts ^ . • • Filium 
Acitpeni in c^nfpeffu patrit telit optmere bofit^ 
Heliqniit inMkit exercit^, fue fet^^p^ rapuit 
fuiu^ im Armeniautf Cilidamf Syriamfue tHf" 
traflgtf vix nuntinm cladit rettmnnt* Caput 
ejut recifum cum daetra mauu ad Regem rtfnr^ 
tatemf ludibrio fkitt nec indigni» Aurum enim 
Rfuidum in riffum $ris infufum eft^ ut cujui ani' 
, mut arferst auri cupiditate^ ejut^ etiam mortuum 
& exangtt} corfut avro urerettir* 

Conjkge barbard Turpit maritut vixit ?'] Ja e£ 
nimiriiiD clade Ronoiini cxercitOs acl viginti mil- 
lia defideriti funt, ad decem ver^ milUa capti^ 
,torpitudine barbararum conjugum vitam rede- 
mertint» imd Sc confueverunt cum boftibus fi>- 
ceris» et in eorum caftrti milicarunt. Appian* 
lib. 2. de bello Parthico: Pluurcho, «tc 

b»Turpis K4/-ir»i.] Jufhim enim matrimonium 
cft inter ciTet tantiim» fic Jurirc. In eo praete- 
rest turpitndoy quod uxores ducerent filiai Pv- 
thorum» qui inter A0yrio8, Medoit ac Perfai 
•brcuriffimi : quique Scytharum ferebantur ez. 
uies ac pvofugi, quod lonat voctbulom) deni- 
que, quod conrcripti in eorum exercitu, qol tocos 
peo^ i fervis conftaret.Nam & cikm M* Antooio 
•ccurriflent mtUia Panthorom equitum quinqoa» 
ginta : quadring t;nti ad rummamfueruntingenui. 

7« Prob Curia inverfique moretf[ O SenatOs 
Infrada majeftas Coniulis turpi c«de ! Q morei 
comipti militum Craffianorum» qoi contra no- 
ninis Romant honorem ferviant hoftibut; Orodi 
Parthorum Regi lidem St facramentum prae- 
l^are non erubefcant Marfut & Jppulus^ opti- 
mi Icaliae betlatores» ut alibi jam annotavi. 

IQ.AnciHorumy nominitt ^ toget Obtitutf &f.] 
Dtgnitacenp nominis Romani, facra Sc rcligionem 
p«^umdant s. AHcitta icuta erant brevia duo- 
4ecim« diSia ab Ancifaf fuod ea arma ab utrd- 
fue parte^ at peitet Ibraeumt indfa^ ex Varrone 
^. de Ung. Lat. Honira unum cceb emiirum ibi 
fife imp«rium fpondebat) quod ne dignolceretur 
^w furripereiur, ojidecid) ei £milia fabricari Nu« 



ma juilit, fimulque omnia in sde Mattiicoit 
& fervari. Dionyf. Halic 

II. ^teruetfue yefieeJ] Ignis illfit atmi» 
qn t Ib Veftte templo debebat ai Vifgnitbos yefl»* 
libus cuOodiriy ut Imperium Romai ftaiet perft» 
tuum. Dionyf. Haliclib.i.Ck.s. deLffibiii 
Virginet Pifiaies in urbe tujhdiuuto igntmfin 
puilici fempiternnm, Virg. i£neid. 4. v. 2oa 
. . • . • y^gilemfue faa-averat igMtm 
^xeubsat DivAm etttruat 

22. Incoiumijove & urbe MomdA Si oita 
Roma non fuiflet ampliiisy cnlpandi ttM OM 
eflenti qui apod exteros fedem & fjimiHaa ' 
rent. At ftante Urbe & Capitolino Jove 
noi protegentCi l>arbaris nomen 9e maoiis 
hoc certe probrofum Romanis militibos. 

13. Hoc cavtrat vent provida ReguB»] 
grande malum pnecavebat M* AttiCosiik 
Inifprimi Punici beltigtoria ciadrffuttuaxi 
tit Valer. Maxim. lib. 5. cap. 4« qoando 
profecaptivosCtrthaginienlittmvetuit ' 
nempi ne fpem vitc militea ignavi po 
captrvitatei ade^queremifliustn adediiBM 
ac mortis metu ad fugam, abjidendave ariBS 
citarentur. Noloit itaque peffnidoiom de fe< 
emplum pofteris relii|qui| quo diftkplifll 1 
tarit, ipfiique fobinde Refpublict deperiret 



periret 




17. 5i 
Vt ttfp totam 
fpem collocarei 
dedentet vita 
dos permittii 
dem fanxerat 
n. 114. 03o 

tton quot in acie ceplffetj aut fuiperieub 1 
d^u^fiknt^ted fui reliffi iu caprit fii/htJ 
PauJo & Vartoae Confuiibut t a$t Senatut 
fonfmit redimendotf cum idparvdptcttuidfiffif 
tuijet i ut ejfet infitum militibmt n^Ht, ant « ' 
eere, aut emori^ SluS asddtm re anStSfiei 
animut BannibaUt, futd Senatui PJ^R^n 
affiiffit tam txtetfi atmttfiigk^ 

Captivi 



CARMINUM LIBERIII. £. i8i 



tSsiptiva pubes,. Signa ego Punicis 
Afixa deiubiis, et arma 
Milicibus fioe csedei dixit, 
Oirepta vidt : vidi ego civium 
Itctorta lergo brachia libero, 
Portiique non daufas, et arva 
Marte coli populata noftro. 
Auro repenfus (cilicet acrior 
MOeB ledibit ! Fl^iS6 additis 
Oaomunu Neque amiflbs coloret 
Lana refert medicata ^if^Qj^ 
N«c veca virtus, cum femel emSt^ 
Cunrt reponi deterioribus. 
Si pognat extricata denfis ^ 

Cerva plagis, erit ille fortis, 
Qui perfidis fe ciedidit iioftibus : ■ 
Et l^ Pcefios ^f^^alter» 
y Q91 kca iefiri£Us Ia<Sitis 
' Senfit iners timuitque mortem. 



Sg9, huult ille^ tem^ii Cfr- 

tbMgint^Jibut •pptnja con- 

jfpd vucilla .KQmana, atfue 

20 arma mi/inbui £auJ repttg» 

nantibui adtmpta» Ego in/i» 

« tum Rtfnaaorum cmfpexi ma* 

mmtpeft derfum ix^enuum /'•- 

nw/ai I ^ portai apertai s 

r*7©l ^ agroi arari nofirii armi$ 

^^ mirum redemptni auro miUi 

mmmo/kr fitt t Im6 crimini 

' jttngitii detrimtntum» Ne€ 

diferditum eelorm lana r#« 

fgrat fuco tinifai nee Jinct* 



^ ANNtTATtO JfMS. 

tt Sigag eg§ Pimieitf 9/.] Hse Regott 
«At tey Ubfl) com bofHbttt padQm dffloa. 
•iiSattCat oAeBrf^ue miKtum Inertiom 
e Ar hoooeis Romani labe^ omnem erga 
ienlbm bc antmo SeMtoram 
!•• £go Tidiy ioqoit figna Ro« 
ibafiom ddotnris affizay ?idi arma ignavit 
|M«a cieMay per qa« tamen vitam fer- 
» * loeri dcMflbit t jnii ci«et Romanoa 
I |Qa terfmn maniboa fodam ferritotem 



t, f fuaadt fuerit 

20 labefaffata, f^^i^ re/Htui 

^ defrofvatiu Si qoldem cerm 

ma friait rttibut txpedita, 

dimicat, tnt cttam irtmtus 

ii fmi ftrjurii boftib^i ft 

ttmnafas atfut in aiio ct^* 

tamim Carthaginienftt ctncuU 

35 cabit^fui Hgatii rttrt bracbiii 

mncMUt tiilit ^navtti^ ac mori 

formidmvit I 



faCur in eiTore ? ft pretiiim diTperdere eft» & ig- 
nariam augtre atqoe infamiam. Eoim vero ficut 
Utnafuco medtCata genuinum U nativum colorem 
feu candorem amiffom nunquam recuperat ; iti 
tirtus feroel defbrmata 8t dctrita ad priftinoai 
iplendorem nuoquam ledit, nac reparatur in ilt» 
ooi per inerdam & focordiam deteriores fa£li foe* 
nnt. Viii^liui tamen cootra fcribit iCn. x.T.jd^. 



!)oiilil BuHj, Mod aetelogennis» antepofnifle. 

If. Afam ddmbritA £1 more TCteri» qoi 
Aavni figet apod miaa natiooet : ot £c 
IMHI DiD ikImIi lofefaiur. 

%\,Hrteffmmm clsmfoh ^t.} Vidi & Gar. 
l^Maoiiiaapfae iecoritaie 000 clanfas» velot 
k flailfiet) oiebjMil aberat oomis metoa 
|MM%fiftdai|^PIII^eiercit^ agt^fijoe 
Ibisai» vd^^gj^^^^p^ ante armit 

ri^ti^(3BK^ttmitfmittmtaftr* 
l|itfMJt tmrtb^ tmftrttmr , . . . mtc cmm 
^ '" Jei cmm mmmfrh fmofme Hmicmtnm 
. SedtmtiihmviaorRtgmlmi tHm ttr» 

fjmi Ima tiremm0^t, 

belH eapmt mrgibat ebfit^, iffffot 

H> Art nfm^mtfcHktt, dTf .] Ironici«Re- 
^Bpte miket nailci in dteio certamine (brtior 
l^ioiervitl (^j^oiahffcffexaty^uaotoTev* 



^ondamttiam viStii rtdit im freeeerdiavirtmh 

Meftnfut^J /B9 otim oon nomerabator Qt 
nunc, pendebatnr yer5. ' 

28. Fttee.J Fucus berba eft roariaa oe(Hbuc 
tiOgendis idooea. Plio. L a6« c. lo. Tria f^ 
gtmtra s latmm, & atttnntm lomgimi, qmadamttnmt 
rmbemt\ ttrtimm crifpBfe&i^ fmo im Crttiv^Ut 
timgmntmr \ amnia tjujStm mfiU } cap* it.fmeam 
mutrii appeUac. 

3 t,SiPttgnat txtricata^9c. T Altera fimilitudo. 
Si vidiftis aliquando cervam piagis extricatam ia 
▼enamrem infurgere» 9t animoii aggredii Yidebi« 
tit ^uoque militem i captivitate redemptum ad 
hoftei msjori aoinao debcUandos ire; Atqoi cer- 
▼a retibus expedita mcticttlofior t fic 9c miles. 
ymlftt futi flagai tfugitf om mrfmm irrttitur» 
PintarcA. ft Horat. iib. »• Sat. 7. v. 70. 

• • ^mtt btOma rmftit 

Cemfiaiil effu^f redSt fe fr^va, cattmit f 

^^.PtrMihofHbmiA A^%.Pmmkafideif^X9 
peii&lia. PciBOietiaoiTiU U?» bac afpergit Ube. 

N 3 Hic 



|82 



JgifrMnt VU undi mtam «r» 
iifierttf tacem («« btlk tou" 
fuSt» Frokd§duus! rh' 
rio/a Carthago turhihui Ls^ 
Ha ciaaibut exctijtor / Rc- 



Qj. HORATH FLACCI 

Hip unde vitam famere! inftiusy 
Pacem duello mircutl:. O pudor ! 
O magna Cartha^ probrgifS 
Aloor Italu^inis ! 



gbiu, w»/ cafue d\mtKifuH f^ur pudic« ccnjugis ofculuai^ 

repuriffi fuavt' -. ^-'^ > . j * y >^ J-I,., — E 



^ /tf ^frfVirr 



K» r*/* ««cr/,, Itqui fiiio. Parv6fque natosJytca p i tis gunor / 
/«, fif factem generojm fi" Ab fc jemo vilje, ct Vi rilcm 

r^ i. itrri defixijfe, ^ uf.^ To?VU8 JlUmi pofiiMb Vultum / 

Dbiiec laSSinl!^ cQnfijio patres 
Fimaret au<^or qun quama li^ j»to^ 



3w^ 



^11« ^fli nfOcUantit Seng- 
lores fnafir comfirmaret »•• 
mtione baud uujuam ^^y 



^ifaaret au< 

ciut^HfUnfr* 



yj» Hic uud* vifafujumartt^ tn/ciui} 
U igaavus iftc oultt velut tgnomm armis ndo 
pr^btia, non cedeado k4 ieludhndo fortiter, 
▼jcam eflfe duntaxat tacndam t factm duello ullfm 
^uitf uoiui ab aUero dircrinen f|i*)c ftatueno, 
tttrumquc confudic t oam in medio bello abyeclt 
•rma in pace cantikm depooeada; & in atden- 
tiflimo confli^u fegnis fait : feque tum hoAl 
idedidit, cum maxime tepuanaodum fuiilec 

39. Magna Cartbago*} Carlbago aemulaorbtf 
erbis domin», cujus tsota fiiit olim potentia, ot 
fota Africa cultiore potiretur : In Hifpania veth 
bb Herculi» columnis, ad ufque Pyren«ds Mpn- 
t«s maximis civitatibus imperare^ PolybKjs, 
^cmbo. Ab x!Emiliano Scipione tandem bello 
Punico tercio excifa & fifua efi s ^iX, aic L» f lor» 
lib. 2* cap. 1 5. Sluanta verl ttrii deietafitt in* 
<quic ille ioid, iimum morS probari potefit futppt 
fer continuos decem & /epttm diu vim fotuii iu» 
^cudium extinguu 

40. jiiiior Jtalieertttnis !] PoftfufumRoma-, 
num exercicum, capcumque Imperatorein, Re- 
gulum, /pirauttbut aitius Voenit, ut ait Luc. 
Flor. lib. a. cap« 2. ubi ft fic habetur : ^am 

ftcda cladttf Ramani/qut u/u inccgnita, Vivus iu 
mfuiabofitum ^ttnit fortiffimm imptritor,^r. 

41. Ftrtur pudicte ctnjugis^ &tt] Atiilia« 
iUe Regulus uu uxort fute ioqui vtiuit^ nte iu^ 
trart urbtm, qu^exuiejet^ Dio Kegulj conjux 
Mor.ia dicebatur ex Silio lib. 6. v. 403. 

Ecce trabeus geminum natorum Mkrtia figuus, 
inftiix Ktmid magni mirtute maritf, 
Sfuaientem crinem ^ trifies tactrabat M8uif 

Atque eapofiquam belitujuxtafs^wiamint Pteno 
• De/irmem ajpsxitjufn u/uiatibui ergra 
habitur, & geitdis mcrtfs color occupat artut* 

l ...... • 

' mt ^oce quietd " 

Matus, jubet fif ntt/hrot^ & ^ •'V^'* "^ 
Jb^ctrt dmpitxus, Puttt iaptuitrabilh f& 
LuI9»butt&(« 



41. Vttafkis uihttrJ] Capite dfan!nutot, id 
•ft, muiata lorte & coodttione t Jaaa tt/tm civis 
D.omawM|» nedum Seaatot 5 feUiMl £1^ l il- 



ATION^S. 

htto fef^ifs, ex fmpentort Ik Oocb ctpHrai 
Carthaginienfiiim. Cepttk dimmifiiD toem 
priorit ftatiU mutatIo« Caeutcali» ftatoi» H' 
ni^icac Cic. Top*. Si mulier ttfiumtuimfttit, 
qu0 fe fif^ mmquam dimttmit, id «ft» ^m pcr 
cDnjugi«fpUTiriMiiiumiMi,cQflf«Bit« ML 
Jurifc. fTriafuui, ioqoit» |iMr habtuigff Sbtf 
tattdi ciw(utemf fauuHam^ Cim hsre amt^ 
thuut maxhea tfi cafiiifidiumnttm» Ciai mt- 
tkuu^; dmitanm, §i Hbirtaimrtflummii «rff 
efidhuptutia, Dtniqut d^ ftbtrtsttm & rioiM- 
tim rttintmui, famiiitt tttr^ /$la pmtutur, (poci 
m «loplioiiem) tfi diuuuutit cafith miuimt* 
Er bn imellighur cur fenri oon heberecapot, 
nec dyni^oi capiu d^^tii^; ^% «iithiqiia- 
tum iMbiot, ifMkutf nq|i^ hbcrtaten^, ne^ 
civitateip, neefuiiUUoi» Vi^CoLKMii 
Ub. 2S* cap» »|. 

4A» paum Ja^utti tajifiiio patru^ Flrmamk 
^c^J Incertos eteniip quid ftai«edi»t 
ipfe/rm^«r auQor, & .compultc 
utili/nmam ReipubUcsr, ^uaflavia #|^^ 
iJBmeiKiam. Cic. 3. O^ o. m, Cvaa l^gtlm 



ittrum CoufuCtu Africi ttf nifidik caMtuTft^ 
jbraiui mtffui ^ ad Stmamnt utjiUf rmUitiiii 
Fmnii eaftiw uobihi quidsm t^imt'if^.Car» 
t^e(gium • • • It etm Rcittam ^otuj^t, •• . . la 
Stnatum vtuit i mtmdsta mep^uH t ftmttutitm m 
dittrtt rtcufitvk 1 wamdiujuP^Mrtlid^h^Mmf' 
mrttur, utu tfl^ Stua/trtmt rtddi cmfttfm at- 
gmvit tffi utUtf iiUt tuim adoUfetmtm ^^bmm 
4fttt»i ^tJeJamemiftfiki^fliiAitt, Cujutem 
maiujfm au^Qri^ eaj>tkuiWmp ftmtt ifft 
Carthaghimm-rcim, . . nr afnm^ mmem 'ifiw 
aitattrfutffat, MKhs frufimmtuU redtBtif' 
ftut ) ineJmmuii mpmtrid MmBut refikAjt^ 

Cot^fiiio uunqust^^yiihit JSr«.V fo |imiiisi 
nfo^w fui pernioiem, Cb)i«a uttUtitie fj^km 
habita ra|ioo« t pie «iiom fraude iifoe, otfacam 
4 cjptiwnim permotatioAQndHIoadexct. Nam 
l^m«^^ f^tmemmm CarthbgitibnAu tled^ 
h$u frmftmamtum, fid tjufiuaii, futd utmtm d 
diem froferrtt\ tt confint ut v im mtt qui^ 



tantifftr, quoad fitrttftnuMtstht ftfb 
gra^aute femfim nttutmu, 1 
Mid^eftUhi 6»cap. 4» 



gr^ute femfim «fMot, eor tmbttfterm. Qd^ 



Interquft 



CARMINUM LIBER IM. 5. Uj 



Ifltlrque moerentes amico$ 

Egregius properaret exul. 
I Aiqui kkhsix quae fibi barbarus 
Toitor pararet : non aliter umen 

Dimovit obftantes^ pit>pinquo9 
£t populum redttus morantem, 
^hn fi cUentum longa negoda 
Dijudicata lite reltnqueret, 

Teodens Venafranos in agros, 
Aut Lacedsemonium Tarentum* 



5« 



ss 



& ptr m»dm famUi^rts da^ 
ientes ilUJhis «ttui «birtt, 
Novtrat tamtn ^iittfihi fia» 
Vurtt iMlmamis ctcrmfi** ^t 
mbilominut ctpimtos dehtrm 
tmita, pltbtmfut iHfctjfui' ^b^ 
fifttmtm fimtiitui ^^ nonjt^ 
4US ae Ji fo^ Ittem dtcifam 
titgmia protuta dimitttretf i« 
tam^ ytnafri proftransy 
nmi Tanmum-TSfartammt* 



Jt N N 7 AT I N E S. 



If^Emhitprtftr^ftttxuLI Egreglus fan^ 6t 
fifvtimextil, qui patvfacaTeffeconfenferit, ct.i' 
lin^x pzA^, qtifque tiltrt» foa cixmla de« 
timtXf (alDCii publicc cavsl. Ad ci^tts eyem. 
pJlHi IBttftfe poftea decetn nobiliffimi captiti alr 
maaifatfe ad Senatadn miffi, poft Camicnrein 
p^|faiiy jonCS fe feditorofy nifi de redVmendit 
«fM iapetrivii^ty re oon ittpetratS tt^ttj^ 
te. De qulbtas non ofHtiee uno modo. NanT 
MyUoi kooai noAor in ptimit fcribtt, notem er 
EfRfeitifle : utfttni ymth perfraiHem ft ^ltim 
calfi&Btem qoafi jnr^Arindo liberattim' Roma^ 
mmfiflet qocm deindi iSnttus Tln^m ad 
ftiMbiiiui doci jtilfit Hcc ft tlta Gc. 3, 
Mb. «. 173. Flof ni j»n dt. lib. t. cap. «. Sed 
Afddkmfar tsm^t calamittti fint. Nmn mr 
fmmmtm imftaau» tjfi nte Ui^atkntfufctpti, 
fratff b^tSf ctnfwit^ 



wfStffhtt, ag cammmarh cafthftrum rteiftJ 
^f¥> ^Sid ntc moluutari» ilft ad htfitt reJttu, 
mithtjht caretrisjhm trueh fufpBtio dt" 
Jittim mt§tfiat \ hno bts tmtibmt aamirabi/itr, 
fdHt^Mattfilhis^dtnA^tribui, atqut tti^ 
^^fi0Qmhagt nca ctJerMt, dk /brtund iri- 

^JliaiJMat fuSf Orr.] Cic, Bpift. td 
Tm.VL 4. efTift. 6. de icipib itaftribit: Utln 
.^Mir Jkipbiminif fk tgtfrudtm ^ fcitns dt 
fft am ttmkt ftftdfym froftBus. De Refolo 
«<fei Offic^f; Mtfntwr^ tum IgntraSatf 



Sk 



Gb. t* cap. t« A#> 
admiferabilem cafthti 
dtduStfV-m t • • iarrbapntm rt* 
ftld^ ntaipiarat adftam crudtks, fuamqut 
^Htfm^lftAi inf^iti btm rtotrttrttnr, 

Wfitjmba^barus Ttritrfmmret,'] Tulliot ia 
"* ' , 43« M, Pepiium ilhgt 



^ttt^u. 

Mh ^ mt fmiftbris Carthannttnfm v^ndt 
mmtmnnt. Valer, Mazim. lib. 9. ctp. t. Mt» 
taikt ftifithris rtftfljs, matbina, in fudunSfnt 
ftiOmnAyimnfi tminthantf inciufum itigilantid 
faritt^Tfrttinuo traCN dolerisntcavtrunt. Ttx^ 
(ikt id MtrtxitS, cap. 4. Malaa ho/iihs rtddif 



^ fn artte gtntsJHfatnsi ondtfm txtrinfeeuscia-' 
mh cmijbins ttt cructi ftnjt. A«ret. Via. de VU 
i4iilhi%. Tn artam Bgntam tmijeiius, clavis in- 
trorfum adaah viiiiih ac dattrt funitus ejl. £x 
Appianoi poftios m ctvea ftimukx undique ha* 
bafite. Sen. dcTranquil. Animi, lib. !• oao/ 15. 
Anjltam Rtgniumt \u^d tot ciavis configiturf 
Scridts. Rtiuht Cartha^em re-rferfur^mni fuf^ , 
fOthrum gtntrt ctl^eitur, Nam fettttr ettterok 
&uciatitSf dtmnncuid angujii ineiujus, fum «vmj^ 
mtudini ttrfrii ejut rtfftndtrtt, fn^us crtSris dam 
^t firrth trantfina, ftriitt ciim ntc hnmotut 
Jart fojjk^ futtturai fiatn torporit utennfkt in» 
etinaft, in ftrttas euff^ti incideret. Gc'i cit«- 
Hh. %, tap« 4» Jn atras & ftofundat ttnthrat 
Regulum ineludthunt t ac diu fojl, ubi trat nfjfut, 
foi ardtntifmui, refenti edacebaut : & adverfus 
i&usfoHs offojitum ctntintbant, atfnt tnttndtrt m 
cmium oeuioi ctgt^nt. Paihebtai fuofntejui, nt 
tonnivtrtfofferfnrfum at dtotfnm diduBat infut'^ 
hatt. £x ruberone baec. Tuditanui tutehi^ 
Jmno din frobibitum, atfut ita vitS frittatnmf 
refert 1 idfut nbr Rtnut cognitum /yf » nohiltjfimtt 
Pttnoenm caftivoi Hbtrii Rtgtili i Smmtu dedhm^ 
^ ahm in armarm mnrUi^ut fr^pxo tieftitutoif 
tidtntfnt infomnta crneiatm tnteriige. Gell. ibid* 
fiarhams Tortor.] Apud Ftft. tt Kon. Mtr« 
cell. Ennitis AnnaL 

Nam Pttnii foiiti fnot facrificaet fntHmm 

51. Dhnomh tb/lantti frofinfuoi.} Cic.jtm 
dt* Ntfut tnm faerim cartrat rethtuh, ntr fut^ 
rum. Siiidtt. Laerymit fiT iamtntationibut fuomm 
invith animt n^Au, 

54, TtndtmF^tuafianot inagrot^ fiTr.] Qjiad 
poft foreniea fhepitut, pofttitium 9e n«gotionim 
tmbaget tc tc^a,relaxandi ctusS tnim) oriiqoe 
ctptandii pergens Veoafaflliy in orbcmCtin«* 
ptniae delidis acoommodatam. Vidc lib. 2. 
Od. 6. V. 1$. 

56; Lacedtenmiium Tartntum.] Civtcatem % 
Phalanio LacedSKnonio condittm : de qufi llb^r. 
Odt 28. fub fineqij 9c lib. 2« Od« 6. v« t«. 

N 4 ODE 



f84 



Q. HORATII FLACCT 



ODE VI. Ad ROMANOS. 
E nllghnis omtemftMj ^ depravatiom morum^ fi^JJi lutUa ealamiiatei^ 

/0/ina df ^/«^r« Numinum JtsdtiQMt labentes Peorum, et 
dmidtnua^ stqut imspnei atr^ Focda nlgro fimulac|^ fumot 

^Tu''^.,::- .vS Diis te minorem <,uod geris, iniperas, 
Numinihuu indt mnt pn^ rlinc omnc pnncipium. buc re^pi: exitum^ 



JSumtnibuu inat mnt prt^ *xu4V, uuui^ ptiiicipiuui. *mv ic4^ vAii.uui« 
Mori^»» / illt»<Jinm rtduc. /^^-^ ^^^, ^4 . ^ 4r^.X^ ••'4^- ^*^' * ^^ ' 



6 



ANircrArioNts. 



Metrum Uem qaod Od. 9. lib* r* 
1. DMitia mmjorum^ f^t^j Qiunqoam p«oaf 
debet luere folut pcccaoSy umcn 94 quarci gr««- 
6^ pofteroi peccatorum pqpBai iQterdiM» vcl 
«iteadi vel reierraii cxiilliiia(Mt Pi^. 
dubio procu) bauierat e aotid a Idororum 
Cum.ExQd. cap. to. SgofMmDmiMutDeHituu$ 
firtiif fiiiotts^ HtifoBUt tnhfttUatm patrum ht 
fiioti itt Itrtiam of a^artam gtmtrationm tartm 
^ui tdtrunt mt^ & Jacimu 0iikrfcor£am in mii" 
lia bit fui dilgnnt wu, & cffio^iaat praectpta, 
mea* Idem reperitut cap. 34. ieqt if (^eucero*- 
n 'm. cap. 5. &c poAenorcm iftam C^i^tciitiv 
partem videtur quo^ expreflifle AriibDt^|eJ| 
' B.hctor. ad Alex. c. 3. ubi rcribit, cquum dH^ 
vt beoevolentiprcf Dii ijot io epCy a quibuttiMr 
gif coTuntur. 



Porr^ quod hic, itemquc fub fiosoi Od« 15. Li, 
dixit Horatiuty totom veigit io budem JEc cod- 
Oieodatiooem Augufti» qui non modo ractai mr 
det ipie mol at exdruai(« fed cieteiai prmd- 
pet virot bqrtatus eft, ut pro facul^te 4aii(|0( 
reficerei^t, e«coletent» adoroarent : ^KJ^gk^ 
r\atutfit urbm ft marmortam rtliafuer^ fuam 
Uttrititfm atctpjfit, Stietoo. cap* s8« Se 49. 

5. Diit tt minorm fifod gtrii^ iii^pcrcf.] 
Quoniaqii pios et in Dco|, quosy ut decety.ob- 
Ietv4t ft cdii; idcirco imperium orbit tibi do« 
oaot illu Ht^ ^d Aniguftuin TjM^ peiuaeati 
dc quo jamlib. i. Od. ift. 

Tt minor tatum rtgot ttauus orban. 

h^fTmc mat princifitfut, \ Gcer. de HaroT^ 
Rerpoof. Of z8. ic 19. Eg^^vai^prmtmh^ 
auBortt ac magifirot rtftgionum colendartm 



Dtli&a,'] 1% peccare didtur, qui viam iredam jortt tfofir^i • • • • • ^i* tam vtcarty atti ata 



delinquity & a iegit praefcri^to recedit* 

Immiritut /«m«J Deuteron. 24* v. 16. Noa 
actidtntur paires pro filiit, ntc fi^ii pro patribtu \ 
Jrti unu/fuiffut pro peccato fuo morittur, Id ha« 
bctur 4. Reg. cap. 14. v. 6. Noa morientur /Uii 
pro patribuSf &C, Efckiel cap* 1.9* Ftliut noa 
^tahu ht^iatatm patrit • • • • Anima aute 
ftcca^trit, tpfa morittur, £t paol6 aote ; ^id 



«fi quod iuttr m faruholam vtrtitit tn pruver^ 
iium ifiudf iatttri Jfratf dictj*tit\ Patrtt cm^' 
demHt uatam acerham, '^ df- t-.sfihorum ohfiu- 
ptfcunt T &c* ubi Chald. Patres ptceavtruntf & 
fiiti tfapalani, Sif & Jer^^n. 31» y. »9. In^ie* 
hus Utts non dtctnt ultra^ Patr%t ctmtderunt uvam 
actrham, & dtuttt Jitiarum ohfiuputrmnt, Std 
unuffuifjue in inifuitate fud t^orietkr t mni» 
homo fui cfifitdfrit ^wtm aetrha^, ohfiuptfctut 
dcnttt tjus. 

%• Dcnec tmpla rtftctrit,'^ Seo vetuftate col* 
hpfa, feu bellorttm civiiium incendio correpta| 
Ubef acbu, fo^atA, abfumpta } quin ci vidonmi 
avarttiS dirrp.a. <|^6 fpe^a^ id quod eft iq 
Qd. 34. lib. !• 

^td intafhim ntfafH 

Lifuimut f Vndt manut juofsntM^ 

^ciu Deorum coiltiKuit : i^^hut 

Ptpercjf aruf 



'cum Ji^pi9frk im tttiam, ^Dfot tjft mm femtiaa\ 
^ , * f ^ autciim Deot tji intelktlfrii, mmimmim 
Hiet ecrum numiut hoc tttum latpertmm ^ m- 
tumt & aa^um, ^ rctmum f Sljtam xfolmmtt 
Bctt '4fi not amiumtp tamtn nec numtro Hi^eam^ 
ntc robort Cal/of, ntc ca^iditatt Petnm, aaa arti' 
hus Greecos, afcJfuimue boc ipjo ifujiu gemiu at 
ttrrtt dmfiico nati%t«pn Jenju Itaim iffim m 
Latinotfjed pietatem ref^iomt^ atfme kaemni 
Japimia, fuod Dtorum mportafium nmmims •«- 
«41 rtgi luhcntarifut ptrfiitxjmas^ aatmit pmm 
mationejfuejupcrttvimut, 

Prtncipium.] \J\, fupr^ Od^ 4. Fat leam hm* 
fi^tms utrobijue io ccfura i|ccipe vol 4am 
brevet pro uoa longS» ?e) Crafio» vel coover- 
fionem vocalit in confoaanicinV QuemadisodtUB 
^i (biet iskariete, ahiett, genua., 9 Cj 

Huc rtftrtxitum.] Piia accepU refer tiimte- 
peiii primordit^ tom propagadonii Sc aq»pllfica- 
tionis incremcnU| ic felicero quarumcum^iK le- 
rum acitum^ Nam ficut 1 itligiooe iniperii Imi» 
jui fondamenu locaU funt, iu quoque per e»' 
dem in Deot pieutem illud retioebia exoniaSif- 
qae* Tit» U v. Jnveniettt mmaia pfejparm emtnmt 
coientihus Deoi, advtrfajperutntiiiftm VideDioQ. 
Haiicaro» 1. 3^ ubi a ^tfartio Reg%.iiiftaiiraca di- 
Ugeottr iacrti quc aate negle^ «ut pra?^ cuhai 

pii 



CAR.MINUM LIBER m. 6. 1S5 



fi 



Dii multa neglefti dtderont 
Hdperiae mala luduolic* 
am bisMoiiaefes, et Pacori manus 
[(«1 aufpicatos coatudit impeCiia 
Noftro^& adjecifle pr«dam 
TA^!&u exiguis renidet. 
Psi^ occupatam fecutiQnibus 
Ddevit urbem Dacus et ifohiops s 
Hic dafle formidatus, ille 
MiffiiibttS melior ikgittis. 



S^rttd Nnmtta ptKreg eaJk" 

. mtatet ianderftmt mfiiffge ItM' 

lut, Jamfeml atqutkerum 

Moaafa V Paaeri exardtag 

JQ refuiit aeftrcs coaatas iaetMjpi» 

mcatcs : raattttfae ooftra ^is 
aeUitijfi tor^mbmt . fuu miaam 
.rHau Cwitatam diJfenpemAat 
dattmtam frftm^am etedmtii 
Dscms & Mtbieptf bic aani» 
hets fottnSf OU tdit jatieada 
15 ftritus»^ 



ANNOrAtlONBS. 



j.im mabMmgiem If^.] Re|igio DMtiim 
rjlifti anU fak calflbiBiCum» qsit tiilSc It»- 
UtmmBi^tna ^kkmr, «tDotafiOik »• Od. i* 
flwiiii tmtk oUmstv tuin negltd» rdi- 
pmk csHBpU pete ^ Valer. Max. lib. |. cap. 
|.MtKr * bom ioieiitia proauitit foa pne- 
opti fefMdbat* oegljgeiitiboi sotein mala 
|nm ■Mirniiiii Deos Opt* Max. Levic cap. 
^ DeotBc. fa^. %%• 

^Jamkeh MmMfes,9fc*]Jmi bis Tiai fo- 
BM^ Parthia mtra «utipicia fdlicet diflMea&* 
IM. IflBpenM noftiM cootoait MMxfet apud 
htAm lafiaBit vir poceBti^ k opibut» qui for- 
«tfeitenacSarcMb iquoMcut cum C3Kt« 
tifeiCfaflus. AppiM« iib. de Belfif Pvthiciv 
IMm» pnfig^ fumut i Pacoro Oiodif PStftbo- 
j i*»Ecg|ima|oreattofilics qoem tamen paul6 
I pii Viauiiui Antooii kgatniy univerfainquo 
imAPmihonm maaum delevit { i|t ait Juftin. 
A.^ Yide «(Dioo. Ub. 4S. «i 49.Tic. JUv. 
tk at7« Flor. lib. 4. op. 9. ft 10. Scc 

■». Abo jsj^toK.] Ck. de Dirin. i. n. «8. 
JW /M fueadam majtrit rn, i^ Ag|^»Mr^} 
mc|»iciaiiOi fwiriM itribatur : qmd etiam muac 
i aaf^et dedaramt, • . • «Ubi multit 
I anlpiciorofn contemptum aut vidomf 
populo Romano calamitatum iuifle 
ndic. SMvettraf in^t, M^CraJi 
ftii Mtidant, vismusf djrarum eiauntutioag 
a i MUf &c, De Haru(p. refp. cit. Majtres 
wfAnrmm bam itremdaram aadoritatem, augu- 
rv « • « . . cmtiatri patarum* Vidc 
Valcr. Maxim. Kb. t cap. 4. & feq. cap. 6. 
Cnfm meer araviJIUaas mofiri Imferii jaSurat 
mmmmdmt flarimie o/ evidentjffaiis aate rui- 

mmm\tfin»Mm fuljatm i3ihus 

Sk P§ ^reti etccaadcfmat, Sic buamm conJUia 
e^Smmmy uki Jlt ceeiefibm pr^feraat* L>e 
C£J» ^nde Ir Appiaa. Dioo. lib. 40. Orof. 
ftb 4. FW. 6b. 3. cap. XI. 9c qux annotavi 
fapaiBclOd.v.s. 

ST. Si sdjeci/ifreedam Teraaibm eStinis rt^d- 
^•1 S ^pofic i^oftnsi demaoqoe nooii wao 



) 



andre Pwdii fooc torquec, majorei<|ae ftc2re 
eocyqnianteeraotexigui. TiTf ues minif^ colli 
ercnc emaaKRta, feu aorea, lcu argentea, Ua 
ctiara Ih pnBoaiom dari foHu, qoi ftrenuam ia 
beUo operam navaranc Hb in6gnibus onuu 
bant ie pridem Partbi» Galli, alSqney edam- 
anm verft.Germani. 

IX» Raaidet.] Qiudam mteipretmtar, fplen- 
det I melidc alii geftic^ betitiam pne fe ferc 

13. PeemoccupatamJeeOtimibm, GlTr.J Bellic 
clvUibua diftradam ac iaceram orbem & Rem- 
publicam RooMnam prop^ delevit eierdtas ^ 
Dacicatquei£thiopibusconftatus. ExilJisnem- 
pe conftibant cerreftres Aomnii copiap^iCgyptiJc 
verd Qeepatrse navales Se maritifn^. Daci, feu 
Scythie fagitias mitfiere peiiti, cum ad Caei^rcfli 
mifis legatic non impetraflent foje petebant^ 
ad Antoniom ie convcrterunc Dio. Ilb. 51. 
Daci proprie font hodie accolc Danubii ftumi- 
nis, MoMavi, Tranfilvaniy Valachi. 

14. JBtbi^t.] Populusi£g7pco contienttnos« 
Atfaiopiay icgio Africae perampla; duplex eft i 
Una iniciiory ultra iSquaCorem, .veteribus ia- 
oognita I ibperiori aotem feculo dete^ JLA£ta* 
nis 8e periuftrata. De hac itaque non agitur 
nonc; ieii de alterfi^ qoai iuperior, & fub.^U 
gyptD appellatur» proqoe ilia nonnunqoam fu« 
miturt Abyffiniam cootincc ad iinum Arabi- 
citm porredam. 

15. Hie clajfeformidatus,'] Plotaichas In An- 
ton. tclktt ejus dairem odingefttas habuifle na- 
Tcs cum onerariis, quarum Geopatra ducentac 
iCgyptiis militibus armacas conculiCy qu« mag- 
na pars maritimarum cbpiarum ; Cciarem audi«>. 

• ti ceieritate A.ntonii & magnicudine exercit^ 
vehementer trq>idafle ; nim;rum Aogufto navec 
duntaxat adfu.(1e duoentas tc quinqui^nta^ 
Antonio ver5 bellicas quiogentasy eafque tam 
fimias 9c iigneisCurribuf inftrudbs, ut tanquam 
i tecra pugoaturi efllent i itque una eariim trec 
te quatuor boftium navcs deccrtando occupa- 
ret» £ec. Flor. litf. 4. cap. 1 1. Utfiium iiavet 
tttrribut atfue tabuiatis aUrifmee, cAelierum &- 

FGecuBdg 



&»6i 



Qr 



JMis firtUt frimi 
fmdaftik tttomgUt f^ Mypm^ 
m ftmiBMS. £k (^ «r^im 
flMMMt uJsmiUi m pmrkm 
^pmmlMm fn>^« ^» '^«- 
M&fmtiUjLki idijctn 
J^Ummntt Immmt & jmm 
Jmwmtnr mtmkrut stfmt 
J Ug kkf u tmmm «opigi s^ 
moUmru I>thde Mr^ 
sdiitfctMimtt, /tOstim 



HOHAjTII tlLAC^CI 

Fo^cunda culpae faectda miptftt J^^Uj^]^'^] 
Primum inquuuvere, et gtnus, ct wa^ 

Hoc ibate dBrivota daSss 
In patriam pcfuldmque Suxit 
Motus doceri gau(^|k>nl^ 
Maturavi^o, etl^gmr itti)rt)us 

Jam^nuB^ & inceml taSSt^ .^ 

De tniera incditetui^nngiuP^T^ 
M^x juniores quaeri t aduk^ros . 



to 



f*^ 



^S 



ANNOrAriONES. 



mihm Jftntt •«• /»* /:«»'''« marisJS ^V^ 
vtntirum ferebantur. ^a qmdtm tpfa moits 
ixitio fuiu . . . ^« tiUi rt msiis bcpitium co- 
U^m 0pp4trwit tmgmtMdo^ ^mam pa/i vifftrimm 
^ipptynmmfatUfih «tifmpt btikfaao^m^ 
mariftrtbmtur : AraMitfi ^ Sahtmrtmtf 9f mHJt 
sUiarum gfutJumAfte fpoiid, p&rpm^amf omrum* 
^ M ripmm ^Sdui mota. mtati» mmia rmmmt^ 
baut» Vide Epod. 9.- 

17. Ftecuuda eulp^f^ecMiaf fi^c] lordepnTais 
iftU fsrculit crefani perpetrau font ad ol taria» qui- 
bus iniquioataB f«nt fomilise : quin Hr iade dmdm 
t9 pmtriam fktm* Nanprocreati funt degeoeiesy 
imbeilefq^ homines a prifca Romanoniin indofe 
ac virtute prorBit^i alieni. Hinc vhia graflata in 
]K>puIum : binc ignavia militom exercitus pmfli- 
gati : liinc prima Reipubfiec gloria mukftm de« 
^oruit. Hinc deniqt violat£ fanOitBte nupda- 
nim, U Pronoha Jwhmk illarvm praefide, aliifq; 
numiaihus giavifier faefit» m populmm dtrromtte 
ciadest calaoutatet, pefHlentic» ab itatis a^ue 
ukoribus Diis immii&a. 

Nuptias Priwiim wfitfiktf«^.] Tanta ver6 fbit 
aliquaQdo Romae ea Itcentia» -ut lege julia cder- 
«eri opportuer.t. Vide lib 4. Oi. 5. ver. ai. ^ 

-21. Motut docerigamdtt Imicm Matitra virgt^2 
Unde porro tot adulteriay totque flagiti^rum in- 
faifih & prJiTitas ? Nimirum quod nubiies pueUsB 
ai impuras artes formantur» lonicis iadulgent 
CiltAtionibuSy' quibus mens pariter Sc corpui 
corrumpuntor. Hoc fonte roanart tot mala* 
Nam primo inceftotf amores adolelcentub me^ 
ditatur, aotequam nubat^ nupta mcecbos iec- 
tatur : demum lenocinante marito palam fervic 
sne ctricio quaeftui. Animadferte gradns ad 
fumnHUD impudiciti» labem. 

Motus lonicos.'] Lafcivas faltadones ab lonibus 
JaTentas Coel. Rhodig. lib. iS. cap. 25. l^nicam 
rtoilitim, 6f cberas mumcipatos anhm^s irocat. 
Alex. ab Alex. Ub. a. cap. 15. Saitatkmu gtmera^ 
& wtotus lowicis edlfcert Rotwmnam jwotwtutem aii' 
fwamiomosfuit, mqwt : ^widem lowes pfaiitwdi 
wonwamy C^ moiies faitut primi invewifft tradumtur* 
Plut. Stich.fub. nnem. ^itUwicusmutciw^i- 
€ust qai iy>c teiefacert piffet ? Apud Ariftophan. 
imntMi pouiiur pro wJf^(m%t wttlil'er, dtftcate, ft^ 



Jiitii. Atheo. Jib. «• cap. 5. hmes, wtoUes^ deBcttis 
awuHi 'uefHifWU voiuptatt difflutmtSf appeUantnr, 
Ibid. ex Theophrafto. lonuin luxus imroodicui ia 
piofcfbtum abiHre dkTtuf, pA fuum nfqbe 6tn. 
kmi, lib. 14« cnpk 5« Jbmmm mttrm ddicibpmf^ 
t^smttf cmwtwt m- mmmto ittmt mtmttnw^ imrmtmm 
ranj^ mmoiipator cap. 7. 9t H 'Hf ^ "Im) 
•^iirti mw^wi^ Itwicajmirmtii hmtr mv* 

/nriMr.] Imms in AoS Minori,.ab lorib i 
X^tsscias popniii orhinifi, regionem tenebant M»' 
lidis& Carise mediam, tttXx demeotK 9t bMiMe» 
ibii etiam anMenitate & ub er t ate pigft snWm. 

%%, Fiwgittn^ Jrtkitts,] Alfi mrtlbmt 
•srt) ntcidicfenteAtia^ id-eft^ ftemtei 
mofec) Sc faltare docetAr. Q#lain, frmwpewr 
mrtuhwt, Mollia ft^idet memlHu ad motns qnoS' 
bet cfHoere. Madlob» lib. 3« cap. 14. Saitau£ 
ettra wm iwbtm^a, dwmmmodw mom ettr^idm ^ttffm 
md artis ptrfimowcwt. S^ tmim SmHs^iws fU^ 
lertffaitart eiegawtiit fwSm wttefi tfl prwbte r ai* 
miri^m mstronv, aut virgini. Addit iHe ; Ht* 
kitiwm ver^fiiost ^ (fmod diffm 'mefmt tfi) jBSsi 
fwtf', wrgiwet mutrfliiiia wmwmrdje fm/tmmdi ssr- 
dttatiowtm, tffis efiSeipio JBmUiamms, ^alarsnf- 
tiom comra itgtm jwdicarimm Tik, Graccbifc 
4itt dtcemwrprafHgiJsimbome/ht: emmciwaih 
• • • • difcwwt cantttrts cwm fawtbmei & fftitffp 
tmmt, &e, fuse wmjtrtt wt/hi iwgtmtds frtbro dtci 
wmikeruwt, Ewnt, infwam, iw htdmmJa/tattriMm, 
inttr ciwmdes, virgmes pwtriftit twgewwi • . . /« 
m iado tfidi piasputris & virgiwibus fwingemisi 
w bis vtro wnum (fwo im wmttimie ^tipwbHettyw' 
fertwm eHj puerwm huHmtmm petitoris Jsiiwm, wn 
wriwtrtm annis dmtdecim, cum crotmhs Jaitartt 
fuamfaJtationem impwdicwsfervmhis hmtt/hfAart 
mmf»ffet, &c, 

•3. Iwceftts,'} Non cafbs, immiina. 

14* Dt ttwtro medhatmr mwgwi^ A teomt^st 
Grcci dicunt, unguiculis, i( iwmX&t i*^» 
Cic. ad Famil. Ep. 6« lib. x. 

15. Mxjuwiores, fij^c.] CiUn veri nupta eSt, 
marim fu6 juniores moecnos qusetit, vd inter 
ipfas nuptiaies epuias, vei dum ille amkos cen* 
vivio excipit, vel cikm itigwrgitavit fift ivcati 
piujcrium, mtfueappttitsprote'^, quod ak. Pi»t» 
Ampbicr» 

im 



CARj^^INUM tJRBR IIL 6. 



^ster inariti vinaplqMW eli§it 
Cui donet impenapJAir s^ptim 
jG^ja, ImninifeM^Lreinotis, 
Sed ju3a corani no^ . . 

iurgit marito, fim vo^^lt.i^itor^ • 

Scu navis HiiiNglPjmsg^ . : 

Dedecorum ^tojwis ^mpfolB* , : 
^on his juveqtus or^; fiaftntibt^ .; " . 
Infecit aequor fimguine Puni<K> i 
Tyrrfaumque, ct iD^;entm cecidjt i 
Andocbum, Sbwubalemque dkum : 



18, 



3a 



35 



hUfr ^r fi/i cowvivia : nuU 
imjuf dtUffwm aAbilMy cui 
V9if*pmes kaud . ricittu fitrm 
tim ituhdgeat, ixsinan lu^ 
cuim- &td fne/nte ^ cm^ 
fmtiefite. vigo pergit wcatap 
Jh* pmt ntgatwor^ fivt dk^ 
mimts ^avis Hifytanica fiagi^ 
tia rfmuntrmu iogenti mer» 
cedt^ . Non.ijufmodi psr-enH* 
bu$ naii JM/oenet mare tinxe» 
mni cruon Cartbaffnitnji» 
um: 6f fr^fiiganirt Fyr-^ 
rbMm*'. magnnmque Jntk" 
cbum, &/etvum Hannibalemi 



jiNNOTAriONSS. 



16. Nejrn ^ipt Cni donet, tf c.l E^ Undem 
)afniutim progredknry ut non Atn^ rtptlm» 
Moy a«t ftrUOfknM bo6Hs, t«iDotifqae hi- 
cenis» adakemperpetret; moechifqoe tndulgeat; 
ki ftkBOf A qoad turpiut} co^ehmarito^ queJDn- 
ftrt mn WiTi 1 TnniUiii^ ao nne ullo diferiffnne 
fbiio tnMn pi t^um offeremSy non f^cOs «c pub- 
fitamJii^v^^DottBmy ▼eMlem fe pruftitiiic. 

19. Nemfine confei» Snffi^ marito.'} Vidente-lb^ 
taMt miriCD» furgit e tricJinio, Ss ad roochum 
mtttfiMtm pcr^ti fiveilie conniTeat& mer- 
mit miiMpmt wcorii itigi^ annuat, inde lu- 
tamhtiiBa», Juvdial. Sat. i« ▼• 56« 

DoSui ^effare lacundrf 

Pmn fif ad eaMeem v^danti Jhrtere nafo, 

Met tte U m^ oct m iion aufit petulantiam «lorU 
jBoiBere. J«v* Sat. 6.T.I35* &ieq.Item. v« 269« 

fnntgemmit iUa mro^ tpie orhi tigride fejer. 

. . • • oKm cmveneratt 'tfff^t» 
i veiiet \ necnon eg^^ p^ffcm 
Clanet iieet, & mare calt 
Qmfmtdmty bomejnm. N'M ^ nudactus UTtt 
B^mfit* Iram atque animos a criminefumunt, 

30. /j^ror.] Gi^l. Fa£ieur de Marcband, 
Mst quod inftet gerasdo negotio. Ang;]^jjf^ 

31. Navb ^fpame magi,9er,2 Seo nauc^erusy 
feanayis dominos, Iru n9ercatir*& nr^ot.ator. 
nSfum fieqocnte* ia Ita&m negotlaturi pom- 
■"T^rtnT & imigabant, ^a fciicet adxehe- 
jbaaty afias antem reportabant XDs^cea. Viie 
Bk I. Od. ^i. 

%%, Dtdecerum fretiofverrff r,] C^ovitpre- 
tio emecs te rcmunera*a n .^ .^ U adulteria 
k^Bnmm mufierum. 

33. Non bisjuwmtus ori^, !>V. { Non taHbus 
tff tti H na ti f Se corrufi^urii '^t^rrhubus fne^^^^tii 
IBfites, qpii pnedaiot Poputo Romanouiumphoa 



Vtfactrts tu 



pepererunt ; qui navali certamine vicervnt Car« 
QMginienfes, & ikiduik mare Pttno purpU" 
rtum fangkine reddiderunt ; ut eft in Od. 12. 
lib. 2. Vide ibi Annot. qoi Pyrrhum, qui An- 
tfiochumv qoi Annibalcm fuperaTerunt, ao ^ci- 
daruiit. 

35. Pyrrbum.] 1$ Epirotarum rex, patemum 
geAus ad HeTCulem, matcrnum ad Acmlltoy re- 
terebat. Imperit^m orbis animo verfans, de bello 
Romanie inferendo ApoUinis oracotum cofuhiit» 
delu^fque tSt anciptti refponfo: JSo te^ ARacida, 
Romanos mcera poffe, ItaqueTarendnis ferent 
auxiltMnr adverfas Rtmianos, ingentt quidem ap- 
paratoi i Curio Fabricioque Confulibus profliga* 
tut eft, L. Flor. T\h, i • cap.' 1 8. ita fcribit : Slm- 
nam illi fuerunt viri, fuos ab Elepi>antis prust 
pretiio obtrifos accephmuf Onmium vulnera in 
peSfore: fuidatp b:fiibus Juis immortui, omnium 
h manibus enjes : ftf rdifla in vuitibus mina^ 
& in ipfa morte iravro^t, Slaod aae^b mira-" 
tu$ efi PyrrbuSf ut diceref : fuam faciie erae 
orbis : Imperium occuparCf aut mibi Romanis mi/i» 
tiiust aui- mt Rtge Ramams, &f, 

IngtrJemAnt^ocbum*'^ Communeregum Syri« 
no^en hoc o ii, tefte Appiano. Hicapert^ de6g- 
natur Antiochus cognoujento Magnus. Bellum 
Tuovit impeiJente Annibale, qui vl^us & profw 
gus bofiem populo Romano toto crbequarebat, Acl» 
lio Oiabrioi>e Cbnfuk dfbcllatus eft, c^rfis qua- 
drtgtnta miUibus, captus ad qninque millia. 
Ttiiitit prj Sczto: jintitjcbvm iiium Magnum 
majores wjlti magndbelli contenti^jncy tirr^mariqug 
fuptraium^ mtra montemTaurum rugnarejujferunt^ 
Et pio Oejotaro : Antiocbus magnus iile rex . • • 
cum omnem bmc Afiam, quee nunc ejl noflra pro'- 
vincia, omifijj.t^ dicere efifolitus, benign^JbH 
pofmlo R man^ ejfefa&um, quod nimis magnd pre^ 
curatPme iiberatus imdich regni temunis uter^urm 
Vide Orof. fib« 4. cap. 20. Flor^ lib^ a» cap* 
S. Juftin. lib« 31. T. Liv. 46. Appian* 
Sec 

36. Hannibd.mfft dtrum.] Vide Aiui^t. lib. 
2. Od« 12« 



m 



Sa fimmi fBt m3lhm ^ 
^ftpiumf fjHtmi ttrtWM C9^ 
Urt b\p§B» StHm^ V ad 
tmftertf matris volmmtaim 
ampytats rtftrrt ligtu^ tMm 
momkm vertk wmbtat V 
JMgt f^ hthi» ditrakit 
Sif boram adJttetm juatn- 
tbm rutdtmt etmw. SSfiiid 



Q. HORATir FLACCI 



fitf Mmm patrmm iio> 
ifaoraiii «VM dttmrhm fro* 
dium ttot p^trttf dtindt fro» 
Im editurm etian 
i jtrm » 



Sed rufticorum mafculft mykuni 
Proles, Sabellis do£U lig^Sffi6r^ [^] 

Verfare glebas^ ee feterse 
Matris ad arbitrium reciibt 49 

Portare fuftes ; Sol ubi monttam 
Mutaret umbras, et juga demerec 
fiobus fotigatiSy amicuia^ V > 
Tempusagcns» ^j^^^^^^&S^ 
Da£nci(a quid noti ifi{i£tiiuit di^ 45 

^tas parentum pqor avis tojjj^ 
Nos Aoquiores, mox dituros ['*'] 

Progeniem vitiofiorcm* 

ANNOrJTlONES. 



j7. Sed rujlicerutn tmJnU mtlktm PrtletA 
Bed fiUi Tiroruin niftico labore tc niilitia lobu^ 
torumy ic ipfi pariter agrefti vitS indurati» <Uu» 
tumoque operi aflueti } proindeijue Tirili aniino 
J:iati ic ferti coipore» non moUes $c vbluputi*. 
has ^di. 

3S. SakdUt doBa hpmhm Vtrfm gldauj 
Jam Qotavimus aliU optimot ItaLue beOatorea, 
ejdftlnoatoe pridem Appulos Sc Samnitet, qui de 
SabelU, a Sabinis orQ, ex Strabone, lib. |. & 
Plin. liU 3* cap. lo. 

39, 40. Etftvera Matritad mrhkriiiwh Qft^l 
Qoi ic matris imperio & fe?era difciplina fadi ad 
virtutem laboriofam ; nam jubebat illa poft <Iiu« 
tamum opus, Ugna etiam ^jedeiey atque ia 
ofum domefticumreportare* 

41. Sd ubi vnntiitm Mutaret umhras,'] Ve«- 
rperiy cdm Tcrgens Solad occafum auget umbraa 
aut convertit ad orientem» quae maue ad occi* 
Jrntem fuerant. Prior interpretatio laagia arri- 
det. Vi.giL Eclog. i. t. 84. 

ATajcrtffue cadunt abit dt wmtibut tmhrM, 

£cbg. 2. V. 67. 
Et «nV crefcentn decedem dupRcat umbrat* 
Stl.'] Cicer. de Kat. Deonun, n. 68. StidiSus 

nfil fuiafoiut ex enmibut fidtribus efi tantus : vtl 
^ia cum tjk exortusy obfcuratis omnihus folus ap- 

paret^. 

42. Et juga demeret Bobus fatigatis.'\ <hip, 
ten^pore demitur jugum bobus araodo fatigatiSy 
iblutique ab aratto domum leducuntur. Viigil. 
jncdb cjt. 



, ^f^aratra}ttgortftrmitfiifftafajtmmd\ 
. EtSolcrefcaatesdteadeusdifEeattimbrau 



' 43» jttaktm tmi^t ^tm, aiemte enmu] 
Ad d ucana tempos optim^ Sc juaiadv poft labo- 
vaxi quieri dcftinaOuB» Sol Ji emmhm, dt^ 
bitur Mpm abitf m tit Ci^« i. 4e difinaLai 
4^« vifgiL ^ineid. z» w» 9» 

• • . • . * Etjammx hitwudaetd» 
Fr^c^at I fitsdamfm csimAa fidtrafimtu 

Geotgic. 3. V. 358. 

Ntc cumiame^efwis(S6i)4iiiMmfttit£liirtt 

tuc cum 
Frgtcipitm Ocmid rubr^ lan^ ttfwwrt Ofrmk 

45. Damnofa fuid nm imwtiwMit dits f] Q^ 
noo ahfumit temput» rebus omn&vs fereMdam- 
num interitumque ? CiCt pio Mare* NibU.^ 
ofere aut mauufaJShmp qtid ttm adipiawdttm' 
fdat & confumat nittufim. 

46. Mtm paremum pejtr avit, &(,] Arw 
pejores fuere patres noftri^noapabSMH dete- 
riores fumus : nobl? etiain vitioborci pofteiM 
relinquemus : Homer. Odyif. %* 

nuZm y&^ TM w^miHf iuom wrdifi mtXtSUi^ 
OS mklom^ «ttatircy maSgst H Tt mdifh bfiiws» 

Fawci cnimfiBfimiles patrji 

JPlerifwt ptjorts, pawti w^ pgtrt mtfmtsfial* 



ODE 



CARMIKUM :LIPER III. 7; 



»«f 



o-D E ' vn. 

JfimiH mfolaimr Jk Gygis Jbftmu^ V ad Kdm b$rtaiu/. 



OniD fiiesj Afterie,| qiiem.tibi canoidti 
Priaiciireftituentfvere Favobiij 
Tbvnil^rce bc^itlimi: ^ 

cWfadti j jwgicgJ fide/ 
G7|eo? IIklSi86saAiis ad Orictun» 
Poft infiuia Caprae fidera, irig^da» 
Nodes non fine niultis 
Inibmnis Licrymis agit. . . 



6 



Jfiwkt fmwrtfttrds Sj^ 
M», flM& fideTtHi» mdxU^ 
Jctatm, fmm Sm Ztfbyti 
imtio tmi tatftris tihi redU 
4m Bkbym mm^ut tft^r 
Itmumf Hic sd Orictm ak 
Jmfirit /Kjfift» ft/t Hfiole»^ 
tum Cafra u/irum, no&tt sU 
gtnttt duat um dtrmimtf Kr 



Metram idem qnod rapfl <M, 5» VS^ u 

1. fMjfes, Afirie^ &c»] Accommodata ▼aMi 

iMnf^ ifc cnm ieni increpatione, prindpb 

«nttttorii fermoois, U ad demulcendftm oiu'}e* 

keouBttini idoQfea* Piopert* 1« »• £leg. ao. 



9^fn MuaS gruvttU B\ 
JmdM tuftrvS triftimt 



feidtf Sluidjlet 

r ^c. 



Sfie*'] Amka» irel uzor Gjgit : ab ii^ 
fieHa&dumoofneii. 

^m tHi cmulidi, ^r.] Pauld poft frueris 
^^JV^i cibn primtbn Uccbic ntvi^ixt, ad te 
iJT ci iik cnpieotem k iple cu^ens. 

s« Frim ««rc.] Cdm.ilare ob oCcafu iocipiunt 

^^fiffph^ Fjtvmi: cmdidi^ fecenii mites, 

fRfiDi, £iventes. Plin. lib. s* cap. 47* fTr ^- 

, fitwtmiumihus murimf cujus in fnrinc^it Favomii 

ijhamatdliumt cm/mmt* Vid, Ub. i.Od. 4. inicio. 

Kwanu] PlauC M^Kat. 5, t. 35. i/ic fa^ 
mmtfertumt 5^9 j/fic u£|j/icr iar^rirM ; hicfacit 
t rtm nl Trt a t m, ^U ttmut iaam cmcut^ Vidc 

). T^fM aMrre.] Vel annulii Thynica fima 
Fafofidsy ^iorum mendo eft In nsniola de mor* 
DeHoratSt apod Ifidor. lib* 19. cap. 31. ve! 
^vkeflb Bidiynicii, de quiboi Non. MarcelK es 
^tnm^ m Satyr. feo ytfirrollk^Waiai» liQtti^t. 
fclbyiaui picdMiSi «{ui bene muki capiuntur \ 
'Hiyaii popufis* inde etiam adepti nomen; pt 
^«etfsibnflam» Pexi^ Sat. 5. v* 1S3. 



CmU 



. . Rmkrumsfmi m^ltm cattMum 
tkfmiA» 

Thjnb pan eft BSthxnise. Ptin. 
^{.caB.3^. Tiym ttt Burofia tranjcre^ a qui' 
^ affdiamtmr Bttbjm. £t paol^ poft : 7/M«r 
^*B Wia m Thjniy htttriora Bitbyni, tt Jinit 
4^^&c«ibid. Gap«27* E/etiamThynctof" 
hdm CSdGir. Et Itb. 4. cap. i x. 7M /a«/ 
^^nm/^piifi. PehiiCjHdian. 



. 71^J7ibr#rMJrtfnr,.f«tfMJ7jtibfaMy<rt^ 
Videjib. i. Od. 35. v. 7. 

4. Cenfantijmvemmjide,} Hfic ledione tq]* 
g|it&aieniori«m Tetuftatii aboleri quidam in(%- 
nantnr : leguntque ex vett. codd. ccnftamtit /»- 
memmfidt^ ftofdd nimiumt qood ica pcidem 
ufurpatum diKcnt Prifcianus, A» GeUiui lib. %* 
c. 14« Vii^ Geoigic* x« v. 208* 

Lihra dit (id eft diei) fomaufut partt mhi 
ftcerit boras» 

5« Jlle Notis ad Oricums^ 6f<-.] Ci^m Itarram. 
adpeteret Gyges, reditumque maturarec, prc^ii- 
bitus eft vends ab Auiho flandbusji a^hifque t^ 
Oricum 5 quse prima eft Epiri clvitas a Col<.hii 
condiu i ez Pfin. cap. 23. lib* 3« urbi illa ai 
uram marii lomi io Epiro fita, ad tadicei moi^* 
tii Acroceraunii, cum portu fads ampio, Orcum 
Straboocy Horicum Ptolemaeo, Orcha Nlgro dl- 
dtur. Mulu de iila Tic Livius. 

6. Fefl infama Capra fidna»'\ Poftquam ITe 
ja£taCui fuit magnis tempeftadbuS) quas 6x0«« 
vit fidui Caprsr» quat eft ui humero Aur^ar ^- 
niftroy iicut in manu Cunt Hoedi. Hygin. C4- 
pram Amahbeae» cujus la^c nutritus cft J^piierr 
ab eo inter aftra coUocatam fabulantiir, Oii- 
tnr fub finem Sepcembris : paricer ic Hadi : iie 
' quibus Ode !• hujus iibri. Piuvlalcm Capiain 
vocat Plinius. £x Arato^ Caora & Hcedi jac^ 
tacas in mari naves» U pavidos hamincs frequen* 
ter viderunc 

FripdasNo&es^mnJinelacrymuSt&c.^ CoaQus 
byemare Oricl Gygesy Afterue defiderio conca- 
befcit, fomno caret, ' lacrymatur ubcrtimy ain« 
mulieribus ftiget, etiam tentatus non cedjc* Ai« 
verte fiogulas voces amoris fignificationcm ha- 
bentesi ^ Poeta coacervatas. Quid yexb jacun- 
dius feu amlcx feu uxori profern poterat ? Qji d 
efficacius ad leniendum vel abfteigendum doft^ 
rem { imd St ad excitandam fidcm f 

Atqui 



VerSim 



(^-HfORAtJt FLACei 

^'^^ Atqui rollicitae nuntius h^pi», 
r!^Z Sufpirirt Chlotti, et miferam tui< 
■' Dicens ignibus uri, 

Tentat mille vafer rtk^is. 
Ut Pfcetommulicrperfida crcdulum 
Falfis ii^SlSent crinoSntbtis nlmis 
Cafto Bellerophonti 
Maturare necem, refert. ' 
Narrat paene datum Prfea Tartaro, 
Ht^iftom i il%- Magncflam Bippalytenyurafagit abfiincns: 
^ 4thm dempt^ gj peccare dbcentcs 

Fallax hiftorias monet. 29 

Nam fcopulis furdtor Tcari 



iHttfMUKCmt 

amxia decUtrant 
Cbiofit hgemifcfrtf 
fiitmmh ttrdere^ vdrtit iiJum 
ratmibta: tfikHi- ft/iotdlL 
Exptmit fttemadatodttm iafi' 
Mis fiemiifa U^ 9rmum 
htjttfiii caluwtnik (xcitartt 
m^em atcdfMrt MeUtt^ 
fUfUf Hhmam ftt dk a, JU- 
Jert PeUttm tsmm tttn kiterr 
jeBunh' etm ttmperawt elttC' 
.tatur 

*^- ^ 

marreu hfcriat crimtn ad' 
mittere fiadentm^ Scd ittCaf" 
fnm^ Etenhtt ntpibus Icarii Fruftra. 

mari. durior ifta ^nta »d. Vqces audit adhuc "integer. At tibi 



I» 






fit bucujque tncermptut, Tibi 
ver^i catte i»^, plujquam par efi^ 
nrrideMt £aifiek9^intfu ' 



Ne viclniis £hipeus 
Ptus jufto placefat, tiye. 



AN^OrAriONMS. 



te<i vtxh ChioH, ^ad qdam diverfatur ic manet 
Gyges, ejus arthiinm fofidat interpofito mmtby 
qui milU tfafer modHs fuadere ^oatur, ut obfe- 
^atur amori hdf|>iMe A12. 

lo. Cbloen,] XX^, t/iriditas, ^olefcentiae 
lloremvax defignont. 

Tuis dicent i^ibus uri.l To! Gygh amott in- 
j:enfaffl> aded^ue tuo AagnniCem igne^ quo tu 
oempe ureHt &,flagi:as ibfa. Virgil. Eclog. 3. 

At mibiMi t^ert nltr\ meui ipiis Amyntas. 

\yXJt rtmtum ntulitr, &i*t.J Phiribus exem- 
plis Gygen taottrt \tit\jflb tnetu hitittr Chloes 
nuntius. Nanat Bellerophontem AftiilH cau$a & 
occafioDe prope Interemptom. iScilicet is Glauci 
Regis Ephvrae fiiiusapud Pratum Regcm' Argi- 
norum holpn erat. Antea ex Homcro» ex aliit 
Sthenobara ejus uxor, BeDcropliontis amore capta 
ftuprum obtulit. Hic refpuit« Tum ilU perfidis 
fuae crimen ineum conjecit, innoccocemcrimjna- 
ta apud Prastum ; qui credulus irS ezarfit. C&ni 
tamen hpfpitii jura tiolarc, liofpitemque ipfe 
perimere nollet, ad stUos occidendum tranfmifit. 
Vide Homer. Hiad. 6. Apolbdor. lib. t* ttc, 

14. Impulerit Maturate neeem.] Ne oemporis 
mora Sc cundarione, Bellerophontii innocentia» 
}l fe verd cogiuti facinoris infamia detegeretur» 
tandcmque non fine gravi dedccore i viro ip(k 
muldaretur. De Bellerophonte jam lib. t« Od. 
27. in iihe. 

17. Narrat peene datuntPeieaTgrtaro, ftfr,] 
Refert eriatn quemaJmodum erepta fere /it vita 
Peleo AcbiUis patri» dum caftus amafltem fugit 
ac reputit Hippolycen. Haec enim excande- 
fceot veiut iniidiatum fuo pudori juvenfem detu- 
Ut vito foo. Jovii quSdem Hoi^ttalii Iftai xfsA* 
2 



tus ille, •entauris bermeoi, atque pnco) it* 
terficiendQm trad^ cogitai^t. At iAnocoiti o* 
pem tuleruiit DH, miiTo Volcano ; a quo accept» 
Pde^s gladio Centauros debellavit, fluitevqte 
eirafit. Vide Pindar. Nem. Carau 4« ft $• 
Ovid. Metam. it» ApoUodbr. lib. '%, ftc 

18. Magnepm Htppofj^en.'] Uxorem Aaii 
'Kegis Magneaz, qute llieiraljte tegio. Jftac 

€Ognon)en, quodiftinguitorab HIppolTtS Aist- 
sonum Reghi^. 

19. Peccari doeentet FaHax h^hrksmmis,] 
' QuKMiijim pericoli mortifque xnetut panun vihd, 

aJS jam ratione Gygb animum impelEt CUbSi 
Sntemanrios. Afi&c Uflorias U exeoipla eo- 
tvts\j Qui reje^Hs prin^ ainoribusy novoi noo io* 
JQCun^necinfdiciteradniifhiint. fpfumJoTeti 
commemorat Alcmwse, Danaet, &afiar«m3- 
oooret confis^atumy &c. FortaiTe additPaiideffl 
9c Helenam» &c. Peceare docenta. Oti(k &i« 
hif magrt, aoam exemplumi vitium fftadet Vi* 
am enim oftendit quafi tritam ic facil^m» aqoc 
i not£ criminis prope immunem. Apud Qcer. 
Hifhria Magtftra Fitee» Sunt qm leguot, B^^ 
rias movety nec abfurde. 

«l, ScopuRt furdior Icari ybces aaditf &(>] 
At Gy^ adtfuc integer, ^es intemun& Chltei 
lbUeitaatifi«iiAiauiiotut^vduti fu^ulismansfoT- 
dior. /^«rffrmmare, hodie Nic^ieim\ pancfi^ 
gaeiyverruslcariaminfulam: frcquenteshabetfo»- 
pubs. 'Nomen ab Icaro in illud lapfo, c^ vt^ 
tentSflct. DeeoDb. i.Od. i.y. i5.Hb.*.0d. 
ao. ▼• 13. lib. 4. Od. 2. y. 2. 

1«. At tibi nevicinusf &e.] Tu vero, Aftc- 
Ae, ht ut aeque fidelis tuo Gygi periDaouf' 
Csve kaq} ne tincaiit aut induJgeas ainorib« 
EoipetvicjD^ edamfl babett uiide«msripoffit. 

Quamvil 



CARMlNtJM LIBE^ III. 8. ^i 



Quamvis ifon sdtus iledere equum fciens- 
^que confpicitur gramitie Martio : . > . 
Nec quifquam citius aeque 
Tbufco denttat ^hwy. 
Brima node domum claude : ' neque in mtnfi 
Suh cantu querube «tefpioe^biae: 
1 £t te faepe vocanti 

Duram, diAdiis oKlAer 






30 



Tmetfi mm tm pentiit 
tjuum regendi \n Cam^ 
Martn Juaatun wuU^qUM 
tam txpiki fttmiH Hetnf. 
tum tranttt. Mda tceludt 
tttSe weuute : nec ht vmt 
dtorjum affkt ad fmtum 
eamrn ffiwiget Qf crudtfm 
Jrefueuttr ffpUoMiif erwdeHg 
ftrjlft^ 



ANNOrATlONES. 



15. Sluamms um oTms, G<f .J Quamvis Enj- 
peot ffHtiiKU pendam in Campo MaitiOy in 
Tiberi mh iblerdam natandl 8c agiliutem pni 
tatte^ofkcrm. Yi^ Hb^ l.Od.S. 

iS. Tbuf» alvto.^ Tiberino ftitvio» qul HcOrtt- 
naai ad Umbria, Sabinjs, & Lado difterminaty 
KoaanLlnterluity in mare Tvrrhenum delabitur. 

i4> frw uoBt domum cfaude.l Ke izrumpat 
laipeQs, nodis umbra & filentio ikrtifiis. T. Li- 

^tfm m ntiat Sub cantu queruia d^c0 ythite,1 
Ne pcr feoeftram in vias derpefia» neve fic vi- 



dearis £nipej refpondere amoribfif, cdm Ste^ ttt 
roore araandom> aate fofM tuas nodu canct 
tibiaf Vide lib. i. Od« «5« 8c hojua libH <M« 
10. iblque annot. 

30. ^eruU.] Suaviter lubends ac refooantit; 
vel moKiori iboo exprimentis amorem Eoipei & 
ejus ^uerimouiam» qu^ er^ga ipTum dura fis. 

31. Vocanti duram^ difficiTu moMt.] Ucetifls 
te ihcufet velut ferreamy quae laborarids c^ritn* 
dinc parum movearis } inexorabifis tamen & in- 
expugnabilia perfevcia libidinoikm Xnipci coA- 
tcndonem elu£biri« 



Q D E VIIL 

XII. . Ad;>l^CEN ATEM. 

^ . jRiMt ratiitum 4ur Mariih Caimdis facrtficit 

Tlif Artm ctdebs quid agam^Calendis ^ [**5] 
ITX Quid vclint flpres, ct acerral^thuris 
Hcii, miraVis, pofikiique barfio irf ^^ 
. Ccfpitefvivp,! 
wBst lemiones utriufque linguie^ 

d^aftf^^L k i.4tU4yrvf <^*^ 

A I^NOTAriO JfiES. 



a^^ 



Maeeenasy cattem utram" 
fut liuptamf dtmirarh fuid 
tgt fm vmrt faaaiu Cateu- 
dis ManHsf fttid dtuotene 
fl^tih ^ vafcutum thvre rt» 
ftrtum, atfue prumte ctufi' 
tuttp in framm weiki. 



leftUem ^ood Od. 9. Ub^ i. 
t,Mf/ut9tetetebs fuid agam, Caltudis, &&.} 
IGmA ^odd egoccilcbf dtem hunc fefbim habe- 
« liiBsr lcQt oonjugibus celebmi iolitttm. Sin- 
IkkMB meBfium Calendae» precipui vero Mar- , 
ti«}MM«idjcatsB eiant: didbque Mlttonatta, ' 
^MJbA pTO conjogii fefidtatt matrona! facriii> 
cite. Adde qood ea dle coK c«epta eft ledet 
JuaMis, qusecoojugio praefidet» Macroh. lib. i. 
c 9» Afoiu ah Akx. lib^ 6, cap. 44 Belli 
«itm per Sabinis maKeTet compofid mieraoria 
tme CDlcWtQr. Ovid. FaAor. 3. Hincfatifdutas 
«•ot faat Cdeadit Jotenalit StC ^y v. 53. 
AtMritlquoqQe Junoni (bpplkaWmi uC mo- 
»• pMiSAi i m taeretar. Porr^ qood primut 
ttet j y ai i ap«d Romanot «rat M^ity it 



inde Calend» appcUatv^difce ex Macmkr fib. t. 
cap. !%• U 15. 

Cteteis. ] Roaaani ccBlibem.dioebaat ^uafi c«ii. 
tem, qui yitam a|niet in temt ocUfti- fimiJem. 
Doaat. ia Teicnt. 

2« ^lgid vt&ut farts, &^.] Omiiia ncmpe 
Hondus ad ftgrifiriwm perfolfaidum cooipara- 
baty tan^oamvodreus. 

jicerra.} Vas fi^e fca pftcn^ in qaa pone- 
batur thus adoleodum* 

7. Pofituffut carbo, &c.'] Ignis In ara ^ vfvo 
celpitcy feu viieiid gramlne ftrodS. Vide llb. i* 
Od. f9. 

5. Dtffe fermones- utriujfut linguee,] Qui 
libros tam Cmoos ouam Larinos cogniQot 
habett' Cic« Omc« iDido* Etiffeadmeam uti-^ 

Voverara 



19« Qt HORATII FLACCll 



Scilicec 0rhork cgo 
firt exoMmatui Umtas 
^ & h^dum csrdidimi 
Bstcbo fromifiram, £n di- 
es ifte i^tut ' aiM0 virienti 
recuntns crucem fnce af' 
Jueum auftret aolio qmd fu.'- 
tmtm contrabete ctepk fub Gm- 
fuLtu. Tuilin MttceMas^ ac 
eipe Cititeuot fcypb»$ ob «-> 
mtum iitcoiumm$ ftT f^chuos 



Voveram ditlccs epulas, et ^bum 

Libero caprum, prope fiinenmis [^ 

Arboris idu* 
Hicdies, anno redeuntg, kRus^uMcA^ 
Cortioem aftridum pice dimovebit 
Amphorae fumum biberc inftitut» 

Confule Tullo. 
Sume, Mccenas, cjratbos anuci [^ 

So(pitis centum ; et yigtles lucemai 

ANNOTjiriO NE S. 



Mutimf mfir cum Grdas tathia cmjuMjti ; itepa 
id in pbilojcfbid tantimf id itimu in dieeudl «*• 
ircitatione jici s idtm tdtt anfiofacietidum^ tttpar 
fit utriufpte orationisfacultati, 

5. Vi/iteram didat epulas^ ^r.] Gravlorem 
jtaqiie c Jterls habeo caufam celebrandi Martba 
Calendiis, 1n quihas mortii e-vaH periculum | tm- 
' de ifr iacrifidum voti & fasrat epubu. 

AlbumLihcro cafrumA^ Albs vidhne Di» 
SuperiS) nigi» Inferismaaibantur ; Amob. J. 7« 
Bc. Bacchoprfffertim caper, qoi vitibut infefhii^ 
eas arrodendo. VlrgU. Ceorg. 2. v. 3S0. 

Nem aHam oh culpam Baccbo euptr omihit aris 
Caditur. 

Ovtd. Faftor. lib. 5. v. J57. 

Bodii caper^ vitem ; tamen binc ckmjhbit ad 
In tua auodfparpcomuafofii^ irit^ [aramt 

Virba Jidtt fqnitur : nrne^ tibi diditut bofiit 
Spar^itur affufo comua^ Saccbi, nnro* 

7, Pnp^ funtratut Arboris iSuA Cadente 
•fbore propemedumoppreirtts & exCiii&uf. Vide 
1. 2. Od. 13. & 14. 

9« Hie diit, anno ndiunti^ fiftut, &c,'] Anni- 
ireiMriut adeft ifte diet feftivis epuUt mihi du- 
coidus : ^uait yinum vetuftate pnecipuum ho- 
MS promam. 

Anno ndiunti,"} lu cum Orccis H(W?&n» Vb"- 
gU. Volventem annum, ait* Cic Virtentem annum, 
jSomo. Scip. 17. Cum ad idem undi fimdfro* 
ftSiafunty cunffa oflra rediirint^ iondimqui totiut 
4»it dofcriptianim^ Jongit intimfaliit, ntidirint^ 
Um iUi vari tfirttut amuu ^piiisri pote/i, 

10. Cortieem afiriSum pici dtmtvtbtt^ ^c.] 
fteiignabitf iclinetoperculum amphoras, l fubere 
Tel cQitice» pice quidem aftiidvm. Cato. /« 
Mmpbcram mujhm indito, & eorticm oppic^ 
TibulL.. i. 2. £teg. 1. v. 28* 

• • . Ciio ^vite vtMcis eada, 

11. Fumumhibere injfituta»} Fumo dodom 
^cxpoAtse^ unde contentum in efi viniim ym 
maOmm Sc lene pror&ys* 

.Ovid. Faft. 5« 



Martial. 1. 3« Epinim tt. 

Coaafumit m^ MtaffiMo 
Uem lib. 10* Epigram. 35. 

lmprohafumarid6\citi tt, 
Accipk tttatmftdffm sbipiecedmt 
TiboH. modi cit, 

Ifunc mibifitmdrummtefitprrferttFd 
ConJuBt. "^ ^•^ 

ColomelL 1. t.cap. 6. apotheciefi]. 
locis, unde pierumque fomils exoritur 
vina fbmo celeriilis vetuftefcunt: cjas* 
pnfecocem matnritatem tiabunty tce, Plio. 1« 
cap. I. Mfiuut inf^nervet, quodvetafm 
cefcit . . « Uatfumi amdritu£mnn 
tm htdui peffuafum bahtmut, Meaioit 9t 
Rhcdif« 1. 26. cap. 21. 

12. Confuli 7«/k]Confu]om 
notari vina, nt alibi ampfiiU dixib Vik U 
Od. 20. & 1« 2. Od. 3. Hic certuffl aooeo^ 
quolibet incerto poai) vinwnque vetot Aiocrt 
cbmtneodari crediderim* Qu<M fi vimm iSl 
^onditom fuerat fub L. Volcacio TdIQo^ Urb.CgS 
ditse 687» prolatum ver6 tA ab Hbratio pa' 
poft fubjugi^ ab Agrippo Cantahot, de W 
bus fub hujus finem Odes, anno iciiiceC7M 
ut ait CiuquioSy vinum illud vetus Auflet M 
47. Interea meminiiTe oportet» quod fcribicFlj 
modd cit. Faitrnum nee in nevkattf aic arM 
vttu/Uti etrpori faluhn ajf • htedm tjns iftpj 
t^annohteipit, . . St Jit fimio iuvaaatm 
iuftluhrt e/i. Mat^omt i/la m apotbeeit moM 
win, Jam^patntfmmttatMtMtmudmfftm 
qute perft carim traxtn. S^ eertt tmutdtt^ 
tii eoMi dedenprijei : nempe vioa ad oti^ 
feneautem, qoae caiiofa eft» noo efle recoodw 
da. Dalesamp. j 

13, ^jrsM tyatbit ctHtm,'} Ob betltiaina 
amici fofpitis incolumitate» fen de Hondi m 
fahite, faibe centum CTatbosy id eft» plwo^ 
plures» Se totS noae mecum peipota. Nod 
rus finitus pip infintto. 1 

14. y'^&teernatPrrfirinlumm.J?mI«^ 



CARMJNUM LIBER III- 8. 



m 



nfer in lucem : procul omnis efto 

Clamor et ira. 
Stte ciyiles fuper urbe curas. 
ccidit baci' Codfonis agmen : ^ 
Mus infeftus fM lu&uofis 

Diffidet armis. 
irvit Hifpanae^iusJifflfti^ oraj 
Intaber, kri domirus catena ; ^ . 
im Scjrthx laxo m^itantur arcu 

Cedere campis. 
^ligens, ne qua populus laboret 



j^ iycbtns aecififos product ufquc 

ad diem, Lohge abfif 'vocift^ 

ratio ^ualibtt & rixa, jUi- 

mitte J Lcitudinei de crvita" 

. te, DeUtus eft exereitus Co- 

raSg-i tifoKis Daci. Medus JibimH 

L J adverfarius belh fataii dif- 

. 20 trahitur, Cantabtr Hifpania 

fnts incoleiis antifuus nofter 

inimicus, fuba&us efty quam- 

vis tarda froJTtgatus vihoria, . 

yjm Scytba arcu rem''Jfo in 

ci^iunt agrii dfcedere, 

25 



ANNOrjriONES. 



D qnidein et nos ad candelaB» fed ad lychnos 
luccmw, pToducebant ufque ad lucem pofte- 
B, peignecando, id e(t, ritu Gnecoium tota 
fie computando. Plaut. Mcnxch. i, 2, 62. 
irtjf» ad diumam ftdiam craftvum pfUabi' 
% Horat. Od. j. 21, 23. 
fivajm pnducent iucema, 

Dim ndknsfugat aftra Vheehus, 
ipmBb.4.Hcg. 6. V. 85. 
^ wStem pcterif Jic ducam carmhie^ donee 
h^aat radios ia mea vina dies. 

onm perpotandi certanneny propofi- 

fidDribu« bibonjbus proemium placenta^ 

exponam» fpift. 19* ad h«c verba. 

- certart mero, No^tumas autem canas 

fom efle corporiy ob Luna? fidus vim habens 

te^ndi, adeoque cibos concoquendi ; crede, 

'et, aflerenti Atbenseo, 1. 7. c. i. Quia 

nlcuita Cafaubono ed Joci, conco^tionem 

ptitKladione confundi perperam, Athenae- 

PbilolQgiae quam Philofophlae facri^ ao- 

initijtttam, bene doAeq; redarguenti. 

pTMdmnis efto Clamor & ira,] Ebrie- 

■(«mnoda Sc vitia Horatius arcet a fuis 

J ^ fortaffe etiam nout bonitatem & 

Tini fui, cujus cyathos queat Maccc- 

bibere , citra noxam ; ut nec ad vo- 

«ec ad riuadum impeUatur. Vide 

mtMtticiviiesJiiper urht curasA His verbis 
H iflHs pcxfeduram tunc gcfliac Macccna- 
**y ^frivtrus mox appeliabitur, nc ac- 
ijfer ^oam par cft, Sc illic explicabo. 
1^0e6£tDaciCoeifin'tsagmen,&c,] O Mz- 
N» «oitte paululum curas Sc folicitudines, 
F^^iyititiprovides fedulus: en hoftcs pjpuU 
Ipipm domiti funt : nec ab ullo quidquam 
P»Jaa« tttifon Dacorum Rcx ab Augufto 
^^ ^» I»h. 4. cap. 12. Daci montihus 
■»«; Ctfj^ii Jte^ imperi^, quoties cm' 
^ f^ DttmAhu junxtrat ripas, decurrert 
P« 9 wcma fopuiari, Vifum eft Angufto 



gentem aditu difticiiimam fubmovere, Mijfj igi^ 
turLentulb, ultra uiterivrtm rtpu^t ripam \ citraq\ 
praftdus conftituk, Sic tunc Daaa mm vifiat 
fed jummota atque dtiata tft, Illud vero poftea 
fa^m eft. Sueton. 0<Slav. c:)p. 2 1 . Curcmt 
& Dacorum incttrftones, tribus ecrum ducibus cum 
magna copia cafisy &c. cap. 6j. M, Arteaiius 
fcribit, primum eum Antomo Juio fuo deftondifje 
Jutiamy dein Cotifoni Getarum regi : quo temport 
Jibi quoque invicem fliam R^gis in ituttrim;niiiM 
peiijftt. Dt Dacis]im lib. 2. Od. lo. Hos porro 
eoldcm efte ac Getas, ccrtum eft. Plin. lib. 4* 
cap. 12. Ceta^ Daci Romanis Xlphillin. itl Do- • 
mitiano itafcribit, Per id ttmpus leiium fuit po^ 
puio Ronuno cum Dacis . . . Porro tam genttm 
Dacos appt:iio, Nam itaft ipfmnunimt: eodem-' 
qtte nomint a Rcmanis appellantur ; ttf non igno» 
ro ecs ^ quibufdam Gracis Getas tjft diffas, £^od 
an reSiefaSiumftf nefcio : Viud quidemfcio Getas 
tratts Hamum apud Danubium incoiere, 

19. Medui infefiusfibi, ^r.J Medi fcu Par- 
thi bellis civilibus occupati funt. Vide Strabonem 
iib. ]o. U quae antea nec femel de iis annotavt 
lib. \, Od. 26. V. 5. & alibi. 

2 1 . Servit Hifpanee, &c,] Cantabria ab A- 
grippa, fero iicet, fradti Sc fubadli funt. Vide 
Ob. 2. Od. 6. Sucton. Oftav. cap. 20. Augu- 
ftus exKrna bcila duo omnino perfegijfit : Daima- 
ticum adoiefcens adbuc, & Antonio dtviSio, Can- 
tabricum, Et cap. 2 1 . Domuit autcm partim duC' 
tu, partim aufpiciit fuis Cantabriam, d^c, 

23. Jam Scythaiaxo, Cjfc.] Scytha? arm*s 
dcpofttis cedunt. Vide lib. 2. Od. 9. in iine ibi- 
que annot. Sueton. 0£tav. cip. 22. Ea virtutis 
moderaticnfque fama, Indcs ac Scytbas auditte 
modo cogmtos pdiexit ad amicitiam fuam Pcpuii" 
qu* Romaru uhroper iegatot petendam. 

25. Negiigtnt, vequapopulus, feff.] Dum mei 
facrificii paitiCeps facras mccum rp^Ias carpcs, 
ica Jictjtiae vaca, ut fi privatuselTes. Ergo pau- 
lulum .ibjice omnem curam urbis^ Sc follcitud^- 
nea de RepubllcS» 



o 



Parce 



Qi HORATII FLACCI 



194 

Tu qmC frkmtm tmktt n. Parce privatus nimium cavere: 
rV^ '':^"li^ I>°~ pnefcnti» rape l«tu, ho«. <t 

^u/us : aifmt tem^is prM- LrinqUC leVCni* 

jentis ufura Jrutref ^enio iii- 
dwtgtns, ^mtl^Mshjkt» 

ANNOrjriONES. 



%$• Privatut,] Quiclain eipGcanty inter pri- 
▼itos parietes» genio indolge* Alii interpre- 
tmtur abfolut^ : quandoquidem non geris noa- 
^ftratum : volunt niniirut9 urbu prtffe^ram 
cTfe officioin duotaxat, nec inter magiftratot 
cenfori : Ex Sueton. OAtv. cap. 37. ^ ^ 
res Umki/rsnJa Mifublieet peirtem CMptreut, 



novs tfficm exetptavitf emMm tpmftiRct' 
rum • • . fr^feSuram urhiif &c. Qjiod aifli- 
mepbcet. Sic igitur inteUigo: XnUufUJntri 
tandfpery 1. e. ferias & graves occopatiooo b' 
termicte: prafentit boret dona^ feagsodiartf^ 
cape» anlmo plane tranquillo, toqae privatoa 
hoc no^umo ulcem conTivio fingc ft et^^ 



% 



O D E IX. 

', liidofnti Htrtaii ii LjSa. 

Hor. ^utmim tW M HtT. T^ONEClgratus eram'tibi,' .rl 

"*'"'v,T' /"'L ^J:: -L' Ne?quatampbQoi'biidwdiai(» 

rior adoUfcens firacbia refrfe- -, .4 . . • fj j 3 *^ 

hat cotio w> candidt, feiu Ccrvity uvcms dabat { ^ ^ 

etor ego vixi Aege fcrfa- PcrfiiruiB Vlgui RcgC bcadoT. 

rum. hjd.^amdiu mm aU r ^ j^^^ ^^ j^j- j^ 

teram plus dtlexdhf necLydta -^ ^rn- ^tj* n. r^i •• 

pofibabita efi Cbloe. EtpLj- Arfifc, ftcquc crat Lydia poft Chlocn} 

dta 9taffiM fam^f iiluflrior Multi Lydia nqminis 

>r«i quam liia Komana.H^. Romana vigui clarior Hii, 

Mibi jam dtmnatur Gbiot t rj %a r^ cr />i.i •• «^ 

Qt^/ Hor. Mc nunc Crefla Chloe rcgit, 

Jl^NOrAriONES. 

Metrum Uem quod Odr 3. fib. r* 

1. t>onec gratui^ &c^'] Amabcum carmen 
«i^, cujus jMec lex eft| «t qui pofterior dicit, 
^riorcm vtncat, majus allquid Ail^ciendo. Ode 
piorro baec tanti arftimatur a Scallgero, ut ejut 
defcribere fententiam non pigcat. Sic ait Gb. 6« 
Poct. Omnes Horatii Odet tanta fuM venu-. 
^tiSf ut & mibi, & aliis prudcntiorihus omnem 
adcmerit fpem talium fhdKrum, Inter c^terat 
vtrOf duas animadvirti juihus ne amhrofiam 
suidtm aut neffar duUiora putem. jUtera tft 
ttrtia fuarti lihri» Quem tu, MeTpomene, fe- 
mcl, &c. Altera ^ nona tertia : Donec gratut 
cram tibi, &c. ^arumfimiles i me con^tftas 
martmt fuam Pytbionicarum multas PinJari & 
Nemtaconkarum : quarumjhniles malim comP^U' 
iffe, auam fjfe tetius Tarraconenjis Rex. Vide 
in Virgil. Edog. 3, & 7. Hic tclotypiam 
mtertftie fuam belle exprimit, reiUtuendift^ue a- 
iDoribus prioribas viam ftrmit. 

1. Nec quiffuam potior, &c*1 Dum noa am- 
plcxus toot alteri concclliftiy nec alium roilu 
^raetoliftl in amore. 

4, Perjarum vigui rtgt heatior.] Antiqm Per- 
kpim lUget» Cyrut, Dariut, ad iii^nias qpet 



ehti proverbio locnm de<Iere. Hldnn t/uf^ 
Regem Regum fe jadabat. Qoin & ?a(tna 
montes pro montibut aureit di^, PlaQC Sddk 
I. I, 14. 

Nepte iBt mereat PtrfanmfiH 
Mcntes, fui effe perbihentstr aurd, 

5. Non atti magis Arfifti.} AB iegua^«^ 
^que eleganter utrumque* 

Formofum pafkr Coiydms srdAA 4kd»* 

Virgil. Ecl« 1. V. X* 

6. Ntfut trat Lydiap^ Cbiih.\ D«n ^ 
amafti Chloen piae Ljrdia. De hac jam, lib* l) 
Od. S, 3, 15; 

^. komana yiguiclarior Hid.] E|o nx 
tunatiorem exiftimabam, quam fuit nor 
Ilia, feu Rhea, qu« Marte gravida Romi 
Romanae gentis audorem protuGt. De 
lib. I. Od. z. 

9. Me nunc CrefTa ChUe rtpt.] Nuttc ego 
vio amoribus Chloe*s, quam praetcr fonDStD " 
roendatVocis & Muficc fuavis moduhtio» 
dam legunt rhreffa^ i. e. e Thracia; 
te^Ioni noftrai favct quod Cretet Mnficx 
ftudiolbs fcfert il&lian«9« 

Dultf 



^ 



CARMINUM LIBER III. 9. 195 



Dulces do^a modos et cithane fciens s 
Pro qua non metuam mori, 

Si parcent znitnx fata fuperftiti* 
Lyd, Mc torret face mutua. 

Thulini Calais iilius Ornithi ; 
Pro quo bis patiar mori, 

Si parcent puero fiata fuperftiti* 
Hor, Quid fi prifca redit Venus, 

Kdudofque jugo cogit aheneo i 
Si flava excutitur Chloe, 

Rcjedxque patet janua Lydiae } 
LjtL Quanquaip fidere pulchrior 

Ille eft ; tu levior cortice, et improbo 
IracuDdior Adria; 

Tccum vivere amem, tecum obeam libens* 



II 



15 



20 



pfrifa fuavium nodulorum, 
ac fulfarda iyra : fro qua 
m,n nfirehcr vitam frofunde» 
re, fi fata indulitant animdt 
rtfidu^» Lyd. Me urit mu- 
tu9 amore Ca/ais fiius Omi- 
tbi e Tburh, fr$ quo bis mor^ 
tem offetam uhto, fi jtrueni 
t^ fata indufgsant, Hor. 
S^id fi x/etus amor revivi' 
fcat, & difvulfos cof^ulet ^- 
reo vincuJot Si formoja Cbloe 
rejici^ur, & ^ivm m&um 
aperitur pulfa Lydia f Lyd. 
Tamttfi eft Ule aftro Jjflendi^ 
dior \ tu vcro e$ tevhir fubere,' 
atque Adriatico mari procellrf^ 
.frocior^ tecum vtvere cupiam^ 
ttcum gaudtam mori» 



\t,^percestamauefaufuperfiiti,'] Moiiar 
tp fibens ad retrimeodmin Chk)c$ vitajn ; ut 
Bh fgperftes rivat, ^uae eft alcera pars mei. 
DefiipaftitSoae vetenim pto alterius falute fefe 
^evofendiuDy alibi dixL 

13. Jl£r torretface mutud, &c.] Mutuo roe 
■Bore detioet dalais adolefcens pulcherrimus. 
Albfi vohint aliqui ad nomen Callaidis lapil- 
^ qaem S^phiii cmalum dixit Pli|i. 37« 
cap.10. 

i^ Tbttrhd.'] TharUy five Thuiiumy civitas 
cat ia Snu Tarentino. 

16. ^ parceru pttero,] Pfo Calai bis ego 

"1 oppetere velinu 



17* ^mdfiprifca redU Venus f ] Quid facc- 
M» Lydia, fi Horatii yetus in te amor de- 
n^seceo4atar; nofqise dilfociatos reconciliet^ 
vdiii<iae jongat quam olim, imo conftringat 
/VB eiem, feu anre firmiori & nunouam dif- 
Wvnio. Vide Cb. i. Ode %y 

tu Levkr cortice.'] Ode utperioci, ccrticem 
t^iBmpiet: pro fuoere nempe ponitur c^> 
«^ Itfis Pfimo^ Gb. 16. cap. %. Fro?er- 



bium eft in inconftantes, Cortice lemor\ fuber 
enim naturoli fua levitate fuper aquas fertur ft 
naut. 

23. Jracundior,] Hoc fibi vidum imputat 
Horatius non femeU Epift. z» ao, 25. 

Irafci eeleremf tameu ut placabilis tjfem» 

Adria,] De eo lib. i. Od. 33. 

24. Ticum vis/ere amem^ &fc.] Ita facile re- 
conciiiantur difcordise amantlum* £ vere dixit 
Terentius Andria 3, 3. 23« 

jtmatttism iree amoris integratto 5I. 

Plaut. Amphitr. Ad. 3» 1. 59. 

Ira intervemunt : redeunt rurfum in gra» 

tiami 
Verum hra, fi qum fioit tvaiiunt bujuf- 

modif 
Inter eos, rurfumfi revtntum in gratiam 5?» 
£i{^tanti aatcifunt tnterfe quam priut. 



o 2 



ODE 



1^6 



^ HORATII FLACCI 



O D E X. 



Xjr«» / potMtes 

TaMaim marito junBa barbaro^ 



Ljcen ddmotti^ P^Hff^ manfuifcat ^m fe. 
s uhmum 'T^ Xtr^mum Tanaim fi bibcrcsj 



nrnrninusfera mo anu }a. ^ WnQpU vTro'; mc tsmcn al^^m 

mam tuam duram exttnfum *'^''«""">^JK5i .%^ ^ .t^*vf ^^ 
exfonirt ventis Seftentrioit, '^ *x # - -«# •^.•-. i 



:E 



PlSiyrif/rqtiilo^Tbusl 



HT- 



l^mc babitantibui. Nwne y^ jj ftreJitu janua, qvo neraus 

«biri ^M murmure tum fores, ^t. r '^^n 

fuo nemus in etMus magnj/icis Intcr pulchra fitum tcda rcmugiat 

tonjttum re/onet ventis pcrflan- Vcntis ? Et pofltaS Ut glacict niVCS 
tbus ? utfue -Jupiter turonu. p^^^ numinC JuprtCr ? 

mine conjtnnvat ntn^es demtjfas f -. ,, . r l* 

^bjke fafium v^mri cdtfum, Ingfatam Vcncri ponc fupcrbiam^ 



rj 



r] 



Metnnn Wcm d 



^.J^-M-CAw-^. 



ANNOrATJONES. 



^etnnn Mttn ^uod^ fupr^ Od. 6. nb. x. 
T. Extremum^ &r.] Ejufinodi cahtiones ic 
fl«ereiM nodu cancbant amantes ad forcs me- 
retricum aiianimque mulienim <)uas drpcri- 
bant, ut (ic eas demererentur, atque ab ifs tan- 
dem fua paticntia vi^is admitterentur in do- 
mum antea iibi daufam. Vide quse annot. I. i. 
Od. 15. Plura ycr6dixi ad Pcrf. Sit. 5. v. 165. 
«ibi ftc habetur. 

Limcn ad obfcceimm . • . dum Chryifdis udas 

Ebrius ante forts extit.^a cumface ie^nto* 

Extrtntum TanaYm/i biberes,] Si oata in Scy- 

thiA in rcmotiflimis iilis Sc fiigidiflimis panibus 

tjbi fcaturit Tanais ; fi barbaro proindc, &Jif- 

voqitoquc 'vironupta efles, quem vereridcbcresj 



morum ncmora ettam habebant veteKs» ^ 
rum ftruendorum rationem docet Vitruv. I. 5. 
c. II. Sitf inquit> iitter duos Porticus fausy & 
in bis fferficianfur inter arbores dtambulationtif 
&C. Sueton. 0€t* c. 72. Pr^toriafua fuamvis 
modica non tam fiatuarum tabuiaruntque LSarvM 
crnatUf quam xyfiis & nemoribus txcJuitf &c« 
Tibull. lib. 3. Eleg. 3.V. 15. 

Et nemora in domibus facros imltantif laem» 
Clc* ad Quintum fratrem, L 5. Ep. i. Kmi 
dontusfupfeSitat mib{ bortorum amaeuitatem, Vkk 
Senec. Epift. 122. Item fupra 1. %, Od. 3. ie 
£pi(l. 1» 10, 20. 

Nempe inter 'uarias nutritur fylva columnas, 
7. Etpofitas ut glaciet nives Puro mxminejf 



teumen opporteret moveri meisamoiibus, cum piter,'] i£ilimare potes etiam quantum frigui 

perpetiaTy ex eo quod purum fit ccehiniy irher > 
fudus ac ferenusy quo luves gehi concieicD£t & 
conftringuntQr; quia tunc facile diffiindicar} 
quando fcilicet in aere nihil eft quo repimitur 
frigus : contra ncbulofo sethcre coercetnr oe al 
no!> ufque perveniat, ut docet Ariftot. in ProUesu 

P^jitas.^ E cttlo dclapTas 9c humi jacentes. 

GUcKt,] Per licentiam pocdcum oforpatBr 
hoc verbum adive, quod tamen abfolnte poof 
foJet, pro coaUJcit, concrefcit, Cic de Nat. Ikot'» 
2. n. 26. Tum aquet declarat effufio^ fuet ufUt 
cdnghi.:jrit frigcribuSf ncfut nhoe, pndnixt 
concrefctrety nifi eadeik fe admt/h c^ertf Gf*i» 
faSia & dilaffa diffundera, Jtafue & Afioi> 
nilfus, relifuifque frigoribus adjeSis tUrtjcit t*- 
mcr, &c, 

8. Puro mmine Jmfiter,'^ Bene fic kgitD} aK'i 
Puro lunune^ vcl lintine ; fed priptmu. Jovci* 
pro arthere non raro ufurpari, notum : b«uc rf* 
go rcfpondet vox numine. Pro htmioe Sot <;«• 
dcm dicatur ) at non Jupiter, praefer^m coi- 
c\ibiS no£te, qU^ Lyce^ januam occentabat, ^ 
more, Poiit^ noftcr. 

9. hgratam Veneri pone fupttbiam.'\ VrtM 
enimj^ifr, gratiis, amoiibusiBpata ubiqoefl)^* 
moratur, quibus advcrfatur omnino fvpcrb;^ 
iib. X. Od. 2. V. 3}. 

Etyciija rufems^ 

Siuam J^icus circumvsiat ^ Cu^ek» 

Ne 



ante fores tuas etcobantem cerneres in iita ae- 
ris intemperic. ■ 

Tanam,^ Fluvius iile notiiHmur, e Riphxis 
montJbus vel c Cancafo mbnti iluerc di^s, 
Aiiam ab Europa dividit : hodie Don vocatur. 
£(l maxlme S^ptentrionalis, et qui Nomades 
Tanaim .iccolebant, crant agreiliorcs, ex Slrabo- 
ne iib. jt. De eo jam antea Od. 4. hujus li. 
bri, ubi Scytbicum amnem appellat Horatius. 

2. Me taiften afperas, 6^<:.] Non tamtti tam 
dura eifes utme jacentcm fupcr limenjanuse tuc, 
frigidiflima ic molcCiflima tempeftate, videres 
line ulk) humanitatis fenfu Ovid. A. Aui. 2, 

^37. 

Frigidus inque uda fdebe jacebis bunto* 

3. Objicere incolis Ptorafes Aqutlot.ibus,^ Do- 
lcrcs, spgre iincres mc objici noftu vcntis iilis a 
Scytiiiae regione iUntibus, ac vciut incolis. 
Ovid. Meu i. 64. 

.,...• Scytbiamfcptetnque trnnetk 

JJvrrifer invafit Borgas, 

4^ Biorares objicere,'] Sic k locutus Pbut, 
Aul. 2, 4, 29. Aquam bercle plorat, cum lavat, 
frifunierr, 

5. AuuisfuofirepitUf&c,'] Quam vehemens 
fseviat rentus, judica h concuiiione tuse janu^e, 
$c e murmure arborum viridaiii tui graviter 
Aridentium. 

Ntmui Jnttr pttkhrajitun ftffa»} In feptis dor 



CARMINUM LIBER III, lo. 



»^7 



Ne currente rctro funis eat rota. 
Non te Penelopen difficilem procis 

Tyrrhenus genuit parens. 
0, quamvis neque te miinera, nec preCes, 
Nec tindus viola pallor amantium, 
Nec vir Pieria pellice faucius 

Curvat ; Aipplicibu^ tui3 
Parcas, nec rigida moliior aefculo, 
Nec Mauf 15 animum mitior anguibus. 



10 tie fimicului reterfum abeat 
rota vcrfati, Tyrrbiuus /m«- 
ttr baud procreawt tt Per.elc 
[*''j P"* amantibus 'm:raBabUem, 
Iket te nec dcna fieBant^ 
nec vvtat nec ntiolaceus pallor 
tf/««rtftabcfccntiufn, nequema* 
rirus tt/us amore pellicis Pieritie 
vuineratuSf indulge Jupplicami' 
tas tibiy quae haftenus cs dura 
euercu nottfexibiiior ncque man- 
Juetior Jerpentibus Mfuritanut* 



ANNOrATIONES. 



10. Ne eurrenie retrofunit eat roti,] Nc of- 
foUtVeatu iram in te fuain ftringat: tuque 
fivore ejos dcftituta xontemnaris, ut nunc i^e 
coDteouus. Time ergo fapienCer fortunc vices. 
rM.riI>.«;£leg. 5.y. 67; 

Hea cammMsfn^a : nec verbis viBapatifcH 
JaoMatJtd pienJ eft ferctttienda maim, 

JttUyfifi pGtkr nune es, meafata caveto t 
Verfitur ceUriJars levis orbe rotgp, 

Uo tanen loco mctaphora Tidetttr efle do^ 
aoo a rota fortume vohibili Se iaftabiii< fed 
Mtius a lotis & tiochleis, quibus drcumvolu- 
tos %pi»bgenda fublevat Sc trahit pondera, fi 
bene teoeatur i at Q dimilTufi 6sent, Se roU Se 
fuius& pondus la partem contrariam fieruntur, 
cammc, fugiunty deturbantur. SeniiM itague 
Honti erit : O Lyce, nc Vcncris tu vincu'a, 
aexnfijue fperne, quae fi dimiferis, cave ne -res 
ctue retro tt fcSiim eist ac diilblvaQtur. Yirg. 

. .^ . Vaufis dic viMCula mSx 

11. Ncu tt Pen^en difficilem, ^r.l Non es 
>t ^enelope Spartana, nec educata inltru^bque 
dam iporibus auftcraque vivcndi ratione ^ imo 



n, lcpidam, tradbbilem genuit te pater 
fietmfcas. Hetrufcos ludorum ac voluptatum 
aatatoict ncmo nefrit, ut refert Cotl. Rhodig. 
1. 1 $. c* 1 1. atque a Lydis traxifle originem fuf- 
picatar. 

Ptmbpeu ii^cilem prtcis.'] Haec Ulyflis uxor 
ym fno fidcm fervans viginti annos abfenti, 
^recoi bene moltos acriter iblicitantes, patrem 
etiacB rK>va8 nuotias fuadentem elu^ata cft. 
Hooer. OdylT. z, 6. 7. 

1%, Tyrrhenas.] Tjrrrheni Hctrurije popu!i. 
Tyrrhenia Straboni eadem regio ac Thiijit^f^ 
Orid. Mctam. 14. v. 452. 

Cmcurrit Latio tyrrbtma tota* ■ 

P'' zp fynecdochkSs illi pro Italis univerfis yel 
R n m a o it accipi poiTunt. 

14. TmSus mold paffor,] Color vohus mei 
ptBidoi inftar violanuD» quo etiam paUentes 



voourit Vlrfil. Ecl. t, Sunt etiam ali« purpn- 
rcae, aliae luteae, alia? albae; ex Plin. lib. 2J. 
f^ 6. Quapquim duo tantum genera viola- 
rum agnoicit Nicander, pallidum Sc luteum : 
apud Achenanim lib. 25. cap. 9. PaBoraman* 
tium. Ovid. Art. Amac lib. I. v. 729. 
Palleat omtiis amans : bic efi ccLr cptus amanti, 

Nimirum rccurrente ad cor amoris centiwm 
calore naturali, & quoniam intenfior in aman* 
tibus eft, otpotc fpiritus vitalcs magir diflipantey 
in vultu pallor cfEcitur. 

15. Nec vir Pierid pellice JauciutS\ Quan- 
quam nec offcnfa viri tui pclliccm Picriam dc- 
pcreuntis injuria, ad mc amandum non inclinaris. 
Hoc ccrtc cft irritamcntum uxoris maximum, 
ut inducatur in alterius amorem. £x Euripidc, 
quaedam alia minus gravat^ fei^ uxor ; at (i a 
marito faliatur, quicq uid eft in vita jucundi perdit. 
Ovid. Art. Amat lib. 2. v. ^73. 

$edit»quefulvMS aper medid tamfawts i^ti^Sefl. 

W/J, 1 *. ' *. *. *. *. '. '. \ \ 

' Fanmua quomficu depreusd pellice URi 
jtrdet, Scc. 

PieriJ,] Vel nomcn fa^um a folo natali, ad 
augcndam invidiam, qoafi diccrct, pcregrina, 
ic ex ea Macedonise regione : vel notat fidici- 
nam, pfaltriam, ob Pierium «)ontem Mufis 
f.icrQm i cujufmodi muliercs ut plurimum cx' 
ercebant mcietriciam artem. 

t6. Suppiicibus tuif Parcat,] Indulge aliquid 
Aipplicanti ctiam apud te. Quis'eoim fuppllccs 
unquam acerbe repulit, nifi qui humanitatem 
cxtiit ? £x fententia vcterum, qui takm homi- 
ncm vclut exercrabilem avcrfabantur : cum Sc 
natura Aipplicibus parccre doceat. 

17. y^EJcvIo.] Arbor efbglandifiu^^quam pro 
duritje ponit Horatius. De ea Plin. lib. 16. & 
nos jam lib. i. Od. 12. 

18. Mauris.] Mauritania Afi^icx rcgio a]> 
ortu in cccafum cxtenfi, ubi nunc Barbaria Oc^ 
cidentolis. Arenola Uba loca aquaxum peuuria 
8c Solis seftu arentia ic fervida, omne genus fer- 
pentum aidnt etiam faeviffimorum* 

O 3 Noa 



193 



Qi HORATIl FLACCI 



Latut -Jhd hcwj fimper trk Nofl fcoc fcmpcr crft rnninis, aut aqu^ 

Ccelfcftis, paticns latua* ^ 



toierani Itmuus & fiuvUt* 



20 



JNNOTJTJONES. 
19. NcM bocftmfttr trit rtmtMtt, ^^0 Amo- Lmina dttra ftdhi 



I res meo9 tjbi Iponte oblatot ne fperne t nec e- 
nim ero fempcr eai robufH & ferventi state» 
(]ua tui gratia poHim & velim pemodare ante 
januam, & cubari fuper durum Umen ledium 
tu4rum> Epod. J i. v. 30. 

Ferdfor ittcerto pede • 
^ non amkotf btu, nttbife/leSf & bem 



Ltmbft & infregi iatMt, 
19. 20. ^iur Ceei^it patieitu] Imbresdia* 
que byemalis tempeibtis incommoda peiped 
non femper libcbit. Ceite contra in Lycea 
jam vetolam acriter fcripfit Ode ij. lib. 4. 
Ovid. A. Am. %, 137« 

Sapeferet imbrem cteJ^i nubefolutmm 
Frtsidutf inftu uddferpejactbit butm. 



ODEXr. AdMERCURIUM. 

17/ ^i di£iet cantus qnllms Ljde fleifatur. 



O Merctiri, (fiquidem te 
fraceptort ^ntpbiM faxa cantu 
nfit) (^ tu, iyra, cbordit 



T\/rERCURI (namtc3pljrmagtftro 



mo^itj ^ tu, iyra, cbordit t.^-^ Movit Amphion lapidcs canchdo) 

feptetut refonare perita ; neque A UqUC, tcftudo, rclonarc feptCm 
eam^n t^rhdem neque jucunda, Calllda ncrvis T 



eamra 






^" ";X:S^:^t™™:^;?!^. Wuax olim, „cque grataJnunc et 

numercs edi, fuHut pervUocet X^[VltUm mcnUS «t amiCa tCmpllS, 



Dic modos, Lydc quibus obftinatas 



fiuricuiat admiveat Lyde 

'' ANNOrATIONES. 






Ag^t aurcfc 



Mctrum idcm quod Od, Lib. t. 

I. Mercuri,"] De eo multa Lib. i. Od. 10. 

». Mvt4t Amphion lapidet cawende.] Tuvis 
!Ue ex- Antiopa' fiUus fuavi lyrae foao dicitur 
moviflTe lapides» ut ipHi inter fe compo/ids Sc 
luperftruAis, Thebaram muri atque urbs «di- 
ficata fuerint. Vide. Epifl-. ad Fifones, ver. 394* 
Fiutarcli. de Mufica, Propert. Ub. 3. Eleg. z, 
▼•5- 

Satea CBbseronit Tbebat egitata per artem 

Spontefud muri numbra cotffe fi,runt. 

3. T^do, refonargfptemCaiBdattervit.] E 
teftudine iyra per Mcrcurium fada atque ejwr- 
pata, ut annotavi» fib. i, Od. 10. Tribus pri- 
m^ chordis, deinde quatuor, tum fcptem» po- 
ftea novem inftru£la $ demum etiam pluribus. 
Vidc Macrob. iib. i. Satum* cap. 19. Diodor. 
Sictil. lib.- I. Pindar. ^Sf/Atyfa hUyXmrvor, 
Id efty iir1«f»Nv, vocat. Virg. Eclog. %. v. 36. 

Efl »ibi di^aributfeptem ^ompa^a (ktttit 

Fifiuia. — 

£t ^neid. 6. v. 646. 

Obicfuhur numerisfcptem difcrhmna vecum. 
«^^ fejitenai diapafon fpeoies (cu modof^ quos 

5 



nunc tonos appeUant, debeie uitemgi lodi ifili 
finguiJs, non abs re oontendit Glttcanas. 

5. Nec ioquax oim, nefue grata.] Priua DBta 
Sc hne ullo pretio} at poftquam m lyiam eft 
Cioncinnata, gratum edidit fonum, dttkeiqoe 
modos at numcros expreflit j ut rvquifita tg ad- 
hibita fit in divitum.conviviis & Peoraa(i- 
cris. 

6. Divitum menjit,'] Qood vini vim fervidjo. 
rem eliderc valeat Mufica» hanc ideo prifd ad- 
hibebant in fuis conviviis. Tcftis Phitarch. lih. 
de Mufici : & Homer. Odyfif. uhi Gchata coo- 
vivii fodalis nuncupatur. 

Et amka temftit.] Vide T. Ur. Ub. 9. cip. 
jo. ubi de tibicinibus ad prapcinendum in lacri- 
nciis Deorum foferter revocatisy hiftociam nant 
lat lepidam. 

7. ^k modot, Lyds, mubut ob/Hnatat Aff^ 
^tt,] CantuA dukedine contumacem Lydes 
animum Hcde, per aures dclinitas ad cor pene- 
t^a, demulcc, viam fteme, fenfimque moocamo. 
lesinfinua. £x P)utarcho, Mufica condnno fso 
temperamenm corpora mentefque revoCtt U 
emollit. Et Ub. de Superftit. ut ex Platve, 
Moficam non deliciarum cauaa^ Bi proritfis lo* 
rium datam, (ed ut animi motiMKf imuob^ 
tafci^vicntes deceater reduott. 

. Qu» 



CARMINUM LI 

(^e, vdut latisequa triipa campis^ 
Ludlt exultim, metuitque tangi, 
Nuptiarume|pers, et adhuc protervo 

tTmcS marito. 
Tu potes tigres comitefque filvas 
Ducere, et rivos celeres moraru 
Ceffic immanis tibi blandienti 

Janitor auls 
Cerbenis i quamvis furiale centum 
M |jni an t angues caputejus, atque 
bpmtus teter faniefque maR^t 

Ore trilingui. ^ 
Quin et Ixion, Tityufque vultu 
ki^tinvito: ftetit urna paulum 
£icca, dum grato Danai puellas 

Carmine mulces. 
Audiat Lyde fcelus atque notas 
Virginum poenas» et inane Lymph^? 



BER III^ 11« 199 

fttge fian £ftm trhm atmo* 

-^ ntm exultat & ktdit ptr m» 

pertos agros ; ftlitfue af» 

treSar i.a tmptm anmunisp 

ecdum petuUutti vwo ido* 

M. Tk vaUs trabert H» 

gres JUvafyue Jmm/f fiT ra" 

fidus tardare Jlttvios, 7aM 

£*9*] dtmulceuti mxrem grjft Cer* 

• ^ ^erus crudetis auJa janttor t 
iicet cafut iliius furiaiU 
Jiipent Jerpentes msJti, $f 
tx ore tres iinguas babetit 
haiitMt ftfiiienx ^f taismt 
fittat* Sljfinetiam Ixion ^ 

^O Tityus facH pr^tulersmt bi" 
iaritatem nm ff^^ • Jti* 
tit dotithm tantijper aridum^ 
dum fitavi cantu Danai Ji* 
lias detineres, Difiat Lyde 
erimen & fitppricia famofa 

A< pueUarttm, & vacuum afui 



ANN0r4*TlpNE$. 



9* %4r, veht iatis rfua trhna campiSf Lau^.] 
Vdat equa non domiu javenilitcr lafcivit £ 
U pcr campot difcurTendo Sc exiliendo : fic 
L;de jufeniles fedatur cuxn cqualibus Indos^ 
a viiffi autem conibrtio hadaius abhonet. I4b* i. 
(W.5.V.5. 

Grea virenta efi animsts tuit 

Can^javencgtf &c. 
M. Ludit exuitim.'\ 

ittxi epwM» T» 31 fa 

K«Xi5c ♦wyti^ 



Hm H Utfxeesdf n 0inuu, 

Ki^ Tt rtufitia-a wtUi$tt, &C* 

Bfnnlea Tbreicia quid mt 

CrudeOter fugis f 

Jt nunrprata depafceris, 

Mt agHter eaiBw iudh, 
I}. 7n fotes ugresy &e,'\ Kota eft Orphei 
^sMifeiat & arbor^ trafaentis ad lyrae dulces 
o»!»} Vide bb. 1. Od. ». tc £pUL ad Pi- 

14* Miws cderu mrari.\ VirgU. Ecloc. S. 
V. j. 

^Smm fittpefaBa carwSm iynces, 
Et mutaufuos refuiemntfiumina curpts» 

1$. C^ mmants tibi biandieati, &c.] £t 
">&tdOi|ibeQin pertSnet, qui profe^lus aid In- 
ji"oj« redoceret inde dile£hun Eurydicen, 
^^*»^«»m demuUifle lyri fertur. De eo jam 
«»• ». •M. 13, Ik Virgil. Geory. 4. ▼. |8i. 

S?^ jftfrjfcffiBfri dmits, atfue intimfletbi 

srniara ettruit^tit mphiat crttabus angutt 



Enmtnides $ tcnuitfttt inbians tria Cerbertts ora\ 

Atque Ixionei vm:o rota confiitit orbis,, 

ai'. ^«/0 (y Jxioet, Ijtyujfue vtUtu &^r.] 

PuliaQte cltharani Orpheo recreaii vifi funt 

iUi, fuai4]ue p<ena» oblivifci $ ut vultu qu«daili 

fiina laetitie dederint. 

22« Invito,'] Qb acerbltatem fuppllcii, tri« 
ftitiam exigentis. DeTytio.Qd. 4. hujus nbri 
ftib finem. Ition Junoni ftuprum inferre cona» 
tus ad inferM pulfus eft, Sc rotae inter ferpen- 
tes alligatus afiidu^ circumvolvitur. TibdlL 
lib^ 1. Eleg. 3. V. 73. 

liiic Junomm tetttare Ixioms.anfi 
FerJamur celeri noxia membra roii. 
Vide Pindar. Pyth. Od. 2. ubi i«£trt. 'l{U« 
h ^fMt tfoxfi wJtSiek xuKstHfAtim» hdonem i» 
aiati rota drcumfuafue verfatum, 

Stetit urnapastium Slcca, &f,] Daoai AgrS- 
▼orum Regis filiarum diri ceflaverunt cruciatis 
patthilum, dum caneret Orpheus. Vide lib. i« 
Od. 14. Lucert. fib. 3. v. 1021. 
Hec (ut opinor) id «fi, arvo fi(,reme pndias 
S^titd memorant, iaticem pertufum congtrert in 

vasy 
Shmd tamcn expieri mdH rattont ptt^hir, 
Hmc Proverb. apud Plaut. Pfeud. i. 3. 135* 
sn ptrtufum ingerimus diSa doiiumf operam ia- 
dimia. 

25. Audiat Lydefceiut, &c,J Difcat Lyde 
quas pcenas Dii attribuant muberibtts in fuoa 
amatores crudelibus 1 htncque dcfiaat mihi du* 
rlefle. 

2(. flrginum.] Danaiduro» 

haiti h^tpba Dclhmi &(*} Vide fupra. 

O 4 Dolium 



aoo Qi H 

vas fodnefcffite t% imo fundo^ 
ft*^n> t,n]Ui fcrtem dtrtSfis eti- 
am apud Infe ts referuatam, 
S<eUruta (^uid enim f>ejus va' 
iHerintf) Sceferat^, inquam, 
iihe f/tvo gUdio perimere fpon- 
fosvaiuetunt. At ^ pluribus\ 
UM tgfiis rtvptalious Uonfaf 
e\^rig\e frau^ulcnta erga patrem 
f. llacmf ^ in cuntla fecula 
slltdirii virgo extitit : ^a ait 
aaolefcenti fporfoy ExurgCf ne 
diuturnu\ tibi .fopor undt non 
metuis comparetur: ficernhi fif 
hnpiasfreres effuge'j fu^ tan- 
qwtm ledtna vittJos aaepta to- 
tidem^ (heu!) difcerpunt. Ego 
illis clementior nequs te percu^ 
tiamy ne^ue detinebo intra fep- 
ta» Me parens duris vincuHs 
0brMat, 



ORATII FLACCI 

DdTmm fundo percuntis imo, 

Seraque fata, 
Quse manent culpas ctiam fub Orco, 
Impix, (nam quid potuere majus ?) 
Impise fponfos potuere duro 

Perdcre fcrro. 
Una dc multis, facc nuptiali 
Digna, perjurum fuit in parentem 
Splcndide mendax, ct in omne virgo 

^Jobilis aevum : 
Surge, qi|2e dixit juveni marito, 
Surge ; ne longus tibi fomnus, unde 
Non times, d etur ; (pcerum ct fceleftas 

^^ FW<?%rores j 
Quae velut na£l« vitulos lcaenae, 
Singulos (eheu !) lacerant : cgo illis 
Mollior, nec te feriam, neque intra 

Clauftra tenebo. 
Me pater faevis oneret catenis. 



30 
35 



40 



4S 



JNNOrATIONES. 



a!L $craque fata,'] Vcl, longa ct diuturna ; 
▼cl tariie venicjitjo, eoquc graviora. 

35. llna dc muitisj ©*f.] .Hypcrmneftra Lyn- 
ceo fponf.i pcpcrcit, falvumque abire & fugcrc 
juflit ; dum fororcs juffii patris fuos fponfos 
nefarie juguUrent j at ipfa noluit exequi im- 
pic ptxtciipu; unde & nomen libi fecit im- 
jnoitah. Quidam fcribunt duas fuiire quae fpon- 
iis vitani a-imerc non fulVi-nierunt. Kyperm- 
neftram Sc Bcbryccn. EuilatJ). in Dionyf. Alej(. 
Faci nupiijii Digtta,] Honore matrinjonii 
digna. Qu . j noftu feu vefpcri nuptse deduce- 
bantur domum fponfi, hinc fajf prxferebatur* 
Feftus. 7.7 nupt\i\y in(\\x\tyfacimprafertbant in 
hon.rem Cereris, & afua fpargebatur n^va nup- 
ta^ Jive ut cofia puraque ad virum perveniretf 
Jivi ut igncm C^ aquum cum viro communicaret, 
■ 34. Perjurum in parenttm Spltnde mendax»^ 
Re^e tallcns patrem Danaum, qul i^gyptum 
fratrem ejufque fiiios gencrrs fuos in<pu Sc cru- 
cnta fraude circumvonicbat. y£gyptus quin- 
^uaginta fiiii;> fuis Danai fratris cotidem fi.ias 
in matiimc-iium pupofciu Hic recufavit, quod 
ex Oraculo acccptfTet a genero fibi mortem in- 
fcrendTm. At cum inftaret ille, fraudulenter 
annu*t fiHas moncns, ut ipsa nofte nuptJarum, 
fponfos vino iuxuriaquc fopitos cultro iingulae 
conficerent. Icaque patri contra fas morcm ge- 
rentes, captuta hura virqs cnecanint, excepta 
HypermneAia, qu« Lynceumfervavit. Hic vcro 
poftea Danao intcrempto Argivum regnusi in- 
ya£:> atquc QracuU fideoi iinplevit» 



3 5. In omne nnrgo NckiTn awntu] Hypcnnne- 
ftram virginem manfifTe, hocque pa^m cum 
l^yoceo fponfo, nooQulli tradunt. Vide P«(afw 
in Corinthiacis^^indar. Nem. Od, 10. &c. 

, 38. Ne longus til>i fomnitSf &<,] Ne tikaiDon 
afferatur a Danao patre foRmDnlque meit; 
iEgypti enim patris tui ftupcm ext3n§ucre con- 
jurarunt. Ovid. Epift, 14; 73, . 

Surge age^ Belidef de tot wude fratriius u»s ; 
Nox tibi, ni properaSf una partnms trit, 

Apud HeHod. Somnus mortisfrater 5 tpod Vtfg. 
Confanguinw, ietbifopor, dicitur Catull. £fcg. 5. 
V. 6. 

Ncn efi p^etub una dermuudsi. 

29» Sceie/tas Faliefirsra.] Celcritcr fiigiea- 
do, prava fororum mearun> confill» ehide. ' 

45. Me favts cniret eatemSf fifr.] ObTem 
quam arriiiciosc Pocu amplificet ac iaudet 6- 
dem &* leniut<im Hypermncftrat, ut ejui ex- 
emplo Lyden impcUat Ad iibi amanti favendum. 
Vide Ovid. Epift. 14. ▼. 3. ubi Hypermnefti 
Lynceo ita £crib2t : 

Ciaufa domo teneoTf frravibujfue cotrcka viiKhi 
Efl ntibi fuppiicii caufa, fmffk fiam. 

Me pater igne ficetf quem jim violammaSf mttt 

'Aiti^ juguietf quem non btme tradidk eif, 
• Utqudnmciciduvirisutfnupui^idat. 

QoocJ 



CARMINUM LIBER IIL 12. aoi 



Qpod viro clemens mifero p^pSnaii 
Me^Mcfe^treinos Numidarum in agrqs 

Claflfe releget. 
I, pedes quo te rstpiunt et aurse^ 
Dum fevct No3C et Vcnus : I fccundo 
Omine, et noftri mcmorem fepulchro 

Sculpc querclam* ' 



iO 



fMoniam Jponptm infilUm 
henigna fervaw : me na^pi a • 
mandet ad uhimos etiam Nu- 
mldarum campot^ Abi quo te 
ftrent pedes & ventit dum 
nox et Venus obfecundant i 
abi faujiis aufpicUs, & tU' 
mui infcribe querimontam^ qu» 
mfiri reccrdatio pcnnaneau 



ANNOTAriONES. 



47; Extremas Numidarum tn agros.'] Me m 
barbans natioDcs ezulem mittaty etlam trans 
mare. Nun^dia proprie Ktoralis Africx pars 
crat obi nonc -regnant Algerii. Hic ver^ non 
. ita tlBiBSt rnmitur. £x Plin. lib. 5. cap. 3. Vjx^ 
nuda pfxter martnor & feras nihil habet m- 
figoe; Mafini6aenomiae tantumclarn. Hodle 
BdedMlierid quibiifdam vocatur. 

49. /) pedes quo tt rapiunt & aura,J Sea ter- 
r3 ieu roari fuge <{uamprimito ; dum fartm iwgr 
9 Vtms^ id, t. amor in te meus* 



5 1 • Nofiri wsemoremffpttkhro Sculpe querelam.'^ 
Cum me a patre morti addidam acceperis, £pi- 
taphium fcribe, quo difcat pofteritas roeam in 
te Pieutem Danai crudelitate male penfatam, 
Paufan. in Corinth. refert Hjpermneftram ia 
judicium vocatam ^ patre, quod Lynceo ialuteiq 
dederit fibi pemiciofam, &c. Ovjd. Spift. 14« 

Etfepeli laaymis perfuftfdelibas tffa { 
Scriptaquefint titulo mprafepmcra brew : 

Exul Hypermnefira pretium ptctafit iniquum^ 

S^uam tnortem jfatri dcpulUy ipfa tulk. 



M 



ODE Xn. Ad NEOBULEN. 
flibrl Ampre contabefantim. 

iScrarum eft nequc; amori dare ludum [^J Mnmnofarum efi, nec asmri 



ANNOTArJONES. 



Hcc Ode eft dicolos triftrophos: Metrum 
fisgufaffe. Sotadicoip yocant aJiqui, quod fa?pe 
a Sotade ufurfMtum. Ani Rythmicum, quod 
fcR nullus pednm nomerus infit* 
^ Priini quiqoe duo verfus tribus conftant loni* 
asamioorey tertios vero quatuor ; hoc modo ; 

Muerarum eft | n^oe Smori daie ludum. 

AGi loQge aliter, vdunC carmen eflfe tricolon 
tetafttDphon; ot duos priores fcrfus fintSap- 
Fiad triffletri acatale^ $ tertius Anacreoaticus 
^toeter cat il c^ us : quartus Adonicus : ficque 
(cabanty 

M^anm ^ nequa amoti d^re ludum, 
Htque dmici mala nnno lavert aut cX" 
ammari metuentes patruM 
Verktra Ouguety &c. 

!• Miferarum ^, ^r.] Magna diflenfio de 
B>etio,de ordineverfuura,dequefine&propofito 
ft»jw Odes. De carmine diximus, de veifuum 
^» ndc aimot. ad v. 9« denique quid velit 
"*tS, k qoa m^nte fcribat, haud liquet. Qui- 
^ ptttaot hoitqiioriam dk Odcni qua Ncobvi- 



len in Hebri amore confirmet adverfus patrui 
feu cujuflibet cenforis reprehenfiones. Alii iro- 
nicam arbitrantur, nec abfurde; ut Horatiu^ 
irrideat mulierculam adoJefcencis amore per- 
culfam« opus diuroum deferenteffly ac prae aoi" 
mi impotentia defidem. 

Mifcrarum efi neque amori dart ladum, ^c."} 
6ane puella Sc mufieromnis mifera eft, quc 
nullam carpit hiiaritatem Se gaudium, vel ex 
amoreVel ^ vino, quaeque ita metuit repreheo' 
fiones Sc caftigationes homioum, ut nihil geoia 
quidquamindulgere aufit. Peflimi profeAo ex- 
empli noonitum, nifi farcafmi falc coodiatur» ie 
corrigatur^ ut ante dixi. 

Amori dare ludum.l Ita Plaut. Bacciiid, 4« 
10. 7. 

E^ dart mt ludum meo nato iuftituh ut attba» 

obfeqtduin 
Sumtre ptffit, etptum efft putos fed nimk 

tudoSefidi^ 
Ei dart ludum. ■ ■ * 

Theophraft. apod Athen. 1. 1 %• Shis netabti M 
folos vhvere qui amant f &c. Theopfiil. ibid. ^i 
amanttt atBttUti fffi pytat, ipfide/!^, &c. '«^ 

Ncc^uc 



401 



J 



(^ ttORATIl FLACCI 

wMgertf ntt mgrmt mhen Ncquc dulci «Mla vino laverc, aut cx- 
'^ ^JJ^JLJ'^'?'^!'^ animari^metucntes' patnise ▼crbera liitguir! 
^i ri^i caiatbMm, i NeoMe, Tibi qual,um Cythcrcx pucr ales, [**] 

/^' C^fT* r"^' '**' '^*'^* teTas operofaeque Minervae u^^ 5 
».r ^ ^ ^ « parseiniterHcbri: 

ri 



jB^ififj pemtmMs yenrru^ tiBi Xibi telas opcrofacquc Minervae 
nks 9hhcfj^^ JtTm^^ StJaiwn aufcrt, Neobulc, Lipa 



Equcs ipfo melior BcllerophontC) 
fegni pcdc vi 



f^artnfi ; qoi *yMi /cler- . . . ^ 

«pr if>/o BiUerofbonte, nec NcqUC pugno ncqUC fcgnt pcdc viAul> 

fwgiUatn nee tardo cnrfu /«/*- 

saius. 



ANNOTjiTIONkS.. 



s. NefieeJMldmaUvimiavere.] Vmo pelli 
tmnt >m didum aUbi fvplut» toque exhilanri 
aitimttfn teftii, edsm (acer codex* 

Lat/ere.'} Ita vetcrei $ iavo, lavu i &fonere 
foo finare, &c» 

3. Ejtammart metattitei.'\ Metu reprefaeniionis 
^pemori. 

Metnenta fatrtue verha /mfv^r.] Pater filio 
/eropcr iqdulgent, ac patruus feverior : & hinc 
proverbio locus, Patma rtngna, Jafere patrttum* 
Pcrf. Sax. 1. y. 1 1. Cnm fapmus patruos, Nofter 
foftea I. 2« Sat 3. Ntjit patruus nttbh Cic 
pro Ctelio ; ^i m relhua wta mhis efit* • • • 
yicli in bae cauja pertrifiis quulam patruutf cen- 
fr, magjfter : objurgavit M. Caeliumyjicut nemi' 
Mcm unquam parens. £t de Quinto mtrit filio> 
Cicero patruut ad Atticun) ejut avunculum, 
l^ib. 10. £pift. 6. VelUm Jnjctptjfes jnvenem re^ 
gtKd*m\ pitir enim ntmis indttlgens qnicfuid 
ag» ajlrinxif relaxat» Si Jne illo, ptjf^m rege» 
ve ftM tn ptaes* 

4. Tibi fua/umCytbere^i ^r.] At tu, Neobo- 
fcy quid y^Icat amor, experirit s ipfiut imperio 
Aimicty fpontc obtemperas : ipfi tota vacat bni- 
^io ie qnotHJiano opere prorfut abje^. 

^luaium.] QuafillumfCalikthum, in quorepo- 
nunt mulieres penfum> filum» ftamen, fuibty 
torficulas. 

Cjtbere^.'] Ita dida Yensi, vel \ Cythero 
Cypri infulae oppido ; vel potiut \. Cytheria in* 
fula> hodie Crri^o, contraCrecam, in mari i£gn> 
fpfiiis nomini ucn ; in quam & dicitur primum 
adveda mirisa conchi. Orid. Faft. 4. v« »S6. 
, , . . . yimerifaera Cytbera f^it. 

Ptier afes,'] Cupido Veneris filius, cui alas af- 
^ngunt Se appingunt. Vide apud Athen. I. i]. 
cap. z, de aUto Cupidine verfut plane lepidos. 
^ubulus qoidcm hoc fere feniu ibi fcribits 
S^ijquis ntartalium primus alatum Amorem jpiti' 
tek aut eerSfiustit, is hujns Dei ii^eniim tgm^ 
fobat ; letfis enim minimi ef ant faeHis ; tmo 
graniisjupra medum. ^gerfum ergo iili pemta f 
ii*., Alexis ibid. jfiunt vulgo non volare Deum 
j tm er em , Jtd iUas aui antam ; aiia vero de cauji 
0tkis efingi^ Arift. ibid. Amery apud Superosper- 
turbatu minat ^ Deorm eft eje3»s cmHih ^ 



bue. ad nes exilie depulfiis» Aedaci metem ^ 
pcpilantipr^jeealee ne revolare ht caelmm p^t 
allatas vero pennas dedemnt FiQon^e ge/£tudtSp; 
freielara bofiis hoGa^ Ssc* 

$. Operojee Minervit Stttdium,] Lamfido tex« 
trinifque artiboi praeeft Mioerva* Hefiod. opcr« 
dier. v. 63. 



*tffu SkWalrm, woXMtUikm l^ w^mSnam 

Mmer%tam 
Optra deetrty ingtniofam ttlam texere* 
Virgil. i£neid. 5. v^ 284. 

• • • • . Operum baud ignara Miaervit. 
^neid. 7« v. So^. 

Bellatrix, noniKacoU calathifve l/Sntrvet 
Femintas tffieta msnus. 

fi! Studium aufertt &c.'\ Sicanaor^ 10- 
deq ; rem amatam animo duntaxat objtdt» afia- 
ram omnium renim co|^tadonem & curam ao* 
iat» Sappbo. 

rXUKir« fAthtff 1 TM 

^tnafxai m^smuv rlr tr^ 

TIo6m hifAfiTa irAiKcy 

Bf«hlWt a 'A^fohrav. 

Dulcis mater bauip^Jfum ordirf /dSiM^ 

Cerrepta amore pueri per temam Vemrem^ 

Apod Virgil. Dido, amore capta /Snec, caetera 
negiigit omnia. iCoeid. iv. S6. Vide Jib. x.Od. 
f . ibique annoc 

Ntobulc.] nIv 0u>A jitvenJt eeit/Uium: vd 
fi^ 0»X^ tteva gleba» 

Lifarari nittr Hebri,']^ Species 8e dccor ado- 
fcentis Hehri e Lipara onundi : quar prvcipua eft 
inter iColias infuUs^ in mari Tyrrfaeno} hodie 
Lipari ; pendet a Stcilia $ nunc bene cutta» k 
arce munita eft* 

7. Eoues ifjo mtSer BcHertfhettte^ &e.] la 
Campo Martio paffim vidor. 

BtUtrybeitteA Huius inveotmn efle, eqoo 
vehi, aftirmat IMin. lib. 7. cap. 56. Vide fib. i. 
Od. 27. in fine» ibique annot. 

f . Nefucpugno ntfutjtgui pcde vi&ust 6fr.] 
Exercebac fe Romana }uvent}is pugilacu, c«rfu 
pcdeftri» eq^itaiiio» naiindoy &c Ub. 1. Od. 8. 

Simoi 



CARMINUM LIBER IIL 13. 203 

Siimil rnidos Tibeiinis humeros lavit in unclis : J^^^f humeru Um perjufit ^tb^ 

tCwisidem per apemimYueientes lo '•»''''>»»^*^^'> atfuepe^ 

Agiuto grege cervos jacula% et :^l,f ^^^^CT^"! 

Ceieraltolautantemfruticetoexcipereaprum. /«'/campo, Mfue tw^ <^« 

frmen apntm denjo fnrt 
guUo MUum, 
ANNOrAriONBS. 
ShaMltaffosTUerkitbumeros, &€,"] Hunc 



ytenum uicerferunc allqui fepdmo loco^ planiori 
^ideai fenfu, verum praeterquam quod repug- 
nat ^carminia kx, & inftituta yerfuum feries; 
fiqutdem hoc pa£lo duo tetrametri continui 
pQoeicaior ; id infuper re£him perturbaret ordio 
Hcm exercitatioaem Romanis ufititarum. Nam 
poft decarfionem \n Campo Martio dupCcemy 
cqno nempe 8c pedibuSy poftq; ludam, feu po- 
t^teim, frquebatur naUtio in Tibcri, ad deter» 
gendom TudoTem ac pulverem : quod Horatius 
belii hic cxprcfliu Vide Vegct, de rc milit, 
fib. I. cap. 10. 
10. Cstus idem, &c, ] Hcbrui non tantiimcam- 

O D 

I eAd 



peftri viaoria Infignis» fed Se Tfnandi folcrtia,. 
it. Agitsto grege cervnA Turmatim ccrvl 
per filvat 9c campoa vagari lolent. Viig. Geo»« 
3. ▼. 369. 

• • • • • Coufertofui agmhte cervi. 

Sl« ^to latitoMtem frutictto,] Quidam le- 
gunt grto fivc arffo^ id eft, denfo. Vidctur ta* 
men Horatiua Honictum fecutus, Iliad. i z. cirea 
medium, de apro, . , 

*0 H T* fr<ri BoAtlrti \% (vX»;^0M. 
JUe vero frodit } frofitiido Jrutictto^ fcu loco ar* 
horibus condenjo. 

Excipere,] Incautttffl U ex infidiit capcre. 

E xiir. 



^*^ 



. ^ FO.NTf:MA.PLANDUSI/E. . - 

OFons Bland^ulii fplcndidici-* vitrci^^^l o Pons Blandtf/Ut, -ukro, U^ 
Dulci^ djgne mero; non fine florib^/ ?^T' ^*« ^?? >^''. ''^ 
Crfs^doitiberTs[hado|^^^ / / 

Cui frotis(tul|i3a coijfiibus/ j6^^^ ^-/?^ 
Primis, et Venerem, etprslia d€»i 
Fmftra: nam gelidos ifffitfiet tibi 
Rubro fanguine rivos 
' Lafdvi (oboles gregis. 

A N N o.r A r J N E s. 

Tibull. lib. I. Eleg. 5. ▼. 9S. 



l!^t 



fisrihus : crat tihs maSaho ca^ 
^ecJum, cuijhus tumet comh. 
hus novis'^ quique la/ctviam 
& certamiua incajfum fra» 
parat\ nam proUs gregisJuxu.^ 
rnfi tihi tinget Jrigidas afusK 
rukro cruare» 



Metram eft idem quod fupra Od. 5. Lib. x. . 

1. 0/ew, d^r.] Hic fontis Blandofiae apo- 
dieoiimqQandam agoefcunt nonnnlfi. At faltem 
nocac ficct, ex ooente veterum fontes facros 
fwSkt 9t aliqoid numinis babuiiTe i quare ilKs 
iacn&cabant, ut & Horatios praeftat Lib. z. Od« 
I. ilp4p caputjaergt, Vide ibi annot. 

Fon SlanJufi^,'} Is apud Sabinorum fines, ad 
MaBdelaro pagum, fitos erat in praedio noftri 
I^Ktc, de quo L 2« Od. 18. v. 14. Sc £p. 16. 
iait.ubu 

Fitts edam rivo dare nmen idonetst. 



1. Duld digne ntero*] Digne facrificijs, in 
qubtts adhibetur ^um ac litNitur. 

UmfaeJierihMs,'] Libastes vina coronabant. 
Vsg. Oeorg. 1. 5. 5aS. 

• • • • Socii era^era ctmtant, 
rt Simt, hma» vocat » 

£ti£Bdd«i. V. 72S. 

Crvflrw wMgnmUttmutf ^ t^ fsmmt. 



• • • • CmHStusJhhit & ipje calix* 
Bx Homer. Hiad. 9. 

Qu^dam flores ifios refenint ad hcedum ma^n*. 
dum. Nammoa eratcoronari vi^mas. Alii|, 
tb quod fioribus fpargcbankur fontes. 

3. Cras donaheris heede*'} Immohri>itpr tibi 
bcsdolus tener cui emmperc cornua incipitmt. 
Is eigo fruftra meditatnr pnilia in aliOs bcedoe 
Ovid. Faftor. 5. v. 300. 

• . . Fenti Itex Numa ma&at ovem, 
Plenafue odorati dijpomt pocula Baccbi» 



5. yemrem,VpranadeJlinat.1 Lafdvum «! 
peCulans animal hodus. Sicilc Od. %%, fcq. v«7. 



yerris ohHfuum meditantis iffum 
Sanguiii$ t' 



T« 



tryu^ ^>.i-' 



t04 



Ti wmmt 0ttingit afperum 
$mpus crdimis Camculge. Tu 
^mmnttm /rigus fupptdiias 
Mauris aratro fatigatit atqut 
arraati grfgi- Tu ctufeheris 
atum ktar i/lufirttfofttest cum 
fr^dicavero illc<wi extenfam 
Juper rupibus exca^vatis e fui- 
kus defiuun: aju^ tu^ leni- 
Scr Ji.e^wtet, 



HORATII FX.ACCI 

T e flagran tis y rox nora Canicul^ 
iNTetcit tangere : tu frjgus aqaabilc 
FeiTis vomere tauris 
Pr«bc8, ct pecori vago. 
Fi6s nobiliura tu quoque fontium, 
Me dicente cavis imppritam iliceni 
Saxh) : unde loquaces 
Lymphx defiliunt tuae. 






ANNor A7I0 nb;s. 



9, Ttfagranth apwe, ^f.] Diebus pdani 
^^anicuUribus aeftum ncquaquara fentis ; tuquc 
itcl tuam unibram & frigus pfaebesy cum Sol pri- 
snam paitcm Lconis ihgreditur, menfe Julio ; 
^iundo per dies multos Caevit infana Canicula (jf 
Jiaat mefjes coquet 5 utaiit Perf. Sat. 5. v. 5. Vide 
/ib. 1. Od. 17. V. 17. annot. Plin. 2. cap. 40. 
Camcul^t txartu accendi Solis va/wes quis igtio* 
rat ? Cujus fderis ^eEius amplijimi in terrdffft^ 
tiuntur. Firvent to exi^rienti wiaria, fiuSuant in 
ciWts viuay mcuentur ftagna • • . • Eodcm. lib^ 
cap. 47. ardtntijfimo a^fi^tis tempcre exortum Ca- 
vkul^ fiJtrs, Sole primavt parttm LeorJs ingrt' 
dimre, fui diis 13. atite Augufli Cal. efi • « • • 
Silkvixpor gemittatus ardcre fideris. Idcm. lib. 9« 
cap. 17. totam mare fentit eycmum bujus fideris 

llb. 18. cap. 28. Canit crtumvuamus, 

S^{e prtmam partem Ltnis ingreffo. H^c fit-^ 
Jioljhnum xxiii. dte, Sentiunt id maria & terra 



.... accendiffue Solem ; & magea^t ^ «^ 
tinet ceujam* 

1 3. Fiis mhiiium tu quoque fontium»'] Tb e« 
ris unus c fontis nominatiifimis me celeboa. 
te amtenitatcm tuam, aquarum per^ipiitatem k 
fuave murmur, loquacitatem umbrac tua,alia<)« 
qiiac hinc enafcuntur commoda : ca^ '^P^^ 
Uicem faxii innaUm faxis quercum : & a ui 
defiiientei cum jucundo ftrepitu aquas: ujie 
Sluercus & Uex 

MuitafrugepecuSi mufti dmmumjuva nmki. 

Fcns etiam rivo dare nomen idoneas, »/ nee 
Frigidior Thracam nec fursor ambktBtini t 
Jnfiimo capui Jiuit ittitis, utilu aivo, 
Ha latehrae duUes, eiutm (fi credis) fmacf' 
Ikcoiumem tibi meprarfiant Septembrib'*s btrih 

Epift. I, 16, 9* 



ODE XIV. Ad POPULUM ROMANUM. 

De Jlugufti Reditu etf Hifpaniay Cantabris devi^is. 

O Topule Romane» Augufius 
fwem pautb ante dicebamus 
quarfivijfe ifttream morte 
fmewdam, infiar Hircu/ist jam 
fx 'Hifpasd regione domum 
wtSt trmmphan^ ]£rgo Jat' 
wtma^ fingijari 

Metmm eft Mem ouod Od.)^ lib. i. brorum vifior t quanquam ilfi fubhnfc rtbell»- 

Herculis rieu, &e,] Horatius hac Ode Ati- runt. Vidc lib. *. Od. 6. init. ib-que uitut. 
fttfto gmulatur incolumi tum e morbo (at Diffus Morte 'venalem petiijfe iaurpHi ^*'i 
4iOt«rno,tum epericulis belli diffidlimis. Nimi- De Augufto aegrotante dicebamus nupcr 1»^^ 
rumex Sueton. cap.20. Externa duo belia per fe periculo vitae comparandam fil» qaacfi^ifl^^*"' 
Xffia Da'matitum adoiefcens adbuc, & Antonio rum & gloriam ; nobis ver6 paccm : ^'^**^^ 
diviHo Cantabricum, Etcap. 21. Domnitautem cules orbem fufccpit monftris libcraDdomii^^^ 
fartim duffu^ fartim aufpiciis fuis Cantabriam^ 
tec. Porro ao expeditionem Cantabricam pro- 
-^Qus Caefar Tarracone detcntus cft mor bo pcr- 
iinace, e quo tamen convaluit ; rebufque per 
kfatos feUciter confciiis Kooum rediit Canu- 



H*' ERC^JS^u, modo^diausi 6 plcbs, [*^] 
Mortclven^em petjiffe/laurum 
CaefarjlHifpq^a repAit P(jnate$ 
V iftor aol ora. 
Unico gaudens mulier marito. , S 



ANNOrAriONES. 



fine gravi difcriminc At cccc vidor & f**' 
rediit ad nos ex Hifpania, ut Hcrcuks oiun 
profligato Gcryone. ^ i 

5. Unicogaudens muiiar in^riioTrodtttyO^ 
Er|o fiflguli grAtiat Dii$ agant ptt) ^•^"^JJ^ 



CArMiNUM LI6ER III. 14 io^ 



Bro^at, juftis operata Divis ; 
£c foror clari ducis, et decorx 

Supplice vitta 
Virgjnuai inatres juvenumque nuper 
Sof pitujp . Vos 6 pucri, et pudlae 
Jam vinnn expertx, male nomioatis 

Parcite verbis. 
Hic dies vere mihi feftus atras 
Eximet curas : ego nec tumultum, 
Nec mori per vim metuam, tenente 

Csefare tcrras. 
I, pete unguentum, puer, &corona9, 
Ktcadum Marfi memarem duelli : 
Spartacum fi qua potuit vagantem 

Fallere lefta. 



tteta v:ro frottdat, jacrQ f^sff^ 

^quis nvmimbui: itobUis eriam 

Imperatoris fi.ror'^ atfut ma^ 

trespudlaruM & <i<hUf:entltim 

r^^Jj bam ita prkUm faivorumy cr- 

j^ nata tsema Jupp/ttottti, f^m 

$ JMvtnts (s adoUfctntuUt 

marito junSf^f abJHnete ^fod* 

bus inaufpieath, J^a lux wi» 

br fan^ /5^«* depeUtt 9m^ 

itjias fJhcitudinis, Ego ntfmi 

lelium cwde formkiUltf mefwe 

I fl itttrrire per vim hoftif cm, ^- 

gufo crbis demino* Perget yii- 

fnu/e, cjfflr un^raentum & «"&- 

ro/taSf arque amphoram ttfem 

bdti Marfijrum, Ji f«rte ali^ 

ry^j"! quU faiU doTmm pottdt U» 

T ■* tere Sfartaco grajfautu 



ANNOTA 
nsans oftimif pne Cfteris atitcm Livia Dru- 
£ftt Angufti conjut atnantiflima, elque parlter 
dilc^fllraa, & forml ac pudiclt/a pertnde inlignii. 
Xk ea qafftiam fatis (ingularia narrat Dio« lib. 
58. V. 9. illaixi cbvios forte nodos habttifl*e, quos 
mij^hln reos agi inteUigens, perlcu^o exeme- 
ih, djcendo; apud cadas irius nihil a ftatuis 
diffene> &c, Vjx ad rem attinct qwod allqui hic 
cM:rrant monogafniam pudlcitJse eile notaro ^ 
acque exs cofonl ioKtas honorari cadimoniz, 
qoc tfno cMtcntx m^monio fuerant, ex Va- 
Ver. Mazim. lib. 2. Quidam legunt Unice, 
^ 6. Prtdeat,"] SuppUcetad Deorum pulvina- 
ni,aiaSf teropla* 

Opersta Divis,l Fafto prlus ex more domi 
CKrificio, placatilque Diis donlefticis, yuflis, 
qoi Imperatoris virtuti ac merito debitim felici- 
tstem Sc incolumitatem praellitcrc. (^tdam pro 
DiviSf lt%uTit facriu 

7. Etftrorc/ari ducis.] Paritcr etlam 0£tavia 
Aagufti ibrory Antonio nupra : procedant Sc 
Dtfroue Romanx, matres juvcnum, qui ex co 
keUo (sM redierunt. Denra fuppHce vittS', 
qulTeMtasAe omatus matronarum crat pmpri- 
u; iopTnnisauten^Aipplicantium &racriftcan- 
t«Ba. Vlde A!ex. ab Aiex. lib. 5. cap. 27. 

16. J^os o ptterif^ pueNtt.] Hocin ficris ad- 
i^iberi pitec ex Ode prima hujus libri. Qirdam 
lT«tt, '^um expcrtes. 

1 1. lidsle mminatis Parciteverbis. ] Et b tc 
InteBigDntur facile cx d £tis in Ode mox cit. 
maii mminatiSf qu2 nefas cft nominari, quaeque 
trafnm omen affcrrent. Non abfurde icgunt 
al^qaiy maJ* ominatis, 

11. Parcitiverbii.] Favete llnguis, nefacra 
Txriaie ; filentio potiu^j & mente atcenta juvate. 

14. Bgc nec tumultum, 6?f .} Dum rerum ^- 
tietar Aofnftai, nec ulI-12 ciViles turbas mftuam, 
iKc boftikt Impettts & iQ:ur6ooeg. 



riaNBS. 

Tumuhum.] CIc. Philip. S. n. 3- Po*efl effk 
bellum ft^i tumaftu : tutnuhus efje fine itSo n^ 
poteji, ^luid en.m eft aiiud tnmuitus, njfi per^ 
turbatio tantOf tU mujor tim&r w'ut$urf Vnd* 
etiam r.crHin duBumf ejt fumidtus, 

1 5. Nec m-jri per i/im mituamyttntnte C^efar^ 
ttrras.] SueCon. Oftav. cap. az- yama» ^f- 
rinum jtmJ atque iterum i cvndjfa urbe memorsam 
ante fuam ciaujam, in muJto brfvhre tempcris 
fpatio, tfrra marique pace pctrtd^ ttr cLuiJU» 
Lib. 4. Od. 5. V. 25. 



S^is Partbum pavtat T ^is geTtdmm. Scf^ 

thtn? 
Sluis Gernsania qws horrida ptrtsirit 
Fattus, inc lumi Ctrf>ire t ^s ferjt 

Bdlum curct Iba ;> f 

EtOd. 15. V. 17. 

Cufdertrum Cjffjre, non funr 
Gvdis, aut vis eximet otiumi &c. 

17. /, pfte ungueyitum, pucr, &c.] L»tjtia 
fignaplurima; epuli, &aa his vinum vctuftaoe 
cxquifitum, unguenta, flires, coronae, madca. 
yid- lib. I. O.i. 9, 3S, feff. 

18. Cadufft Maif mimorem dueili.] Vinuns 
dlffufum 2e in ce'la coqditum tcropr»re bclti, 
quod Marficum, Ica icum, S.xiale, nuncupatuni 
eft j nimlrum ante annos plus f-x^girita. Tum 
ab omni partc lialio', ducef^au^jre helii dif' 
curfanfe P pecio, qui Marf.^s fub fignis habehat, 
diverfa t>cr pcfulo, & urbesfigna cecintrt. Tan- 
dem Marfcs Gabintus difcujpt* Vide L. Flor. 
lib. I. cap. iS. 

19. SpartJcttm fi fua potuit vaganttm Tallere 
tefia.] O Puer, qusere nobis vinum 'Marfics 
beill nctam habcnS) ilquiddMDCx eo foprr- 

Di9 



8o6 Qi HORATII FLAeCI 

7»»« fWfM VuffM wwr* Dic et argutae prpperet Ne«r* 
iM^-^^^^&^fi Myrrb^um nodo cohibere crinem: 
im^Jiarrs ah mfertstm ja- Si pcT laviuiin mora janitoreoi 

9ua .cufieJt» abfiedito, Ca- j, _ FlCt, abitO* 

.efientei ^ mtigantam^ j^^^^ Ji^S^M anioiOS CaDjUuS 

mum . apf€$entem jurghnm - . . *rr ., ■*f 

ac pecJtW r^ntentumis. U LltiUm Ct TIX^ CUpidoS protcrv». 

^tih mmime toUrapm ju^ Non cgo boc fcrrcm callidus juvcnt^ 

^j<ntutefervidiu,S^Muna^ Confulc PlaUCO. 

jtNNOrATJONES. 



n 



#ttit, & effugit SpartJica Yiftationem & <iepa- 
pulationesy quc annia tirciter fexdecim graf- 
fatae funt poh beilum Marficum. Luc. Fbr. 
Iii>, 3« cap. 30. Bellum Spartac9 duce c<mcita' 
tum quo nomine appeUem nffcio, bquit> ^uippe 
iim fervi mifuaverintf glaJiateret tn^erawrint^ 

tcc • SpartacuSf CrixuSf OcnO' 

maast effraBo Lcn/uli iudOf cum tri^ma aut am» 
pHut ^u/demjhrtuuse viris eruperunt CapuA: Jer' 
vifgue ad vexillum & ad auxittum voCatis, cum 
fatm dccem amplius millia coiffeut bomiuunt^ 
uon mpdo effsi^fft <ontenti, jam vtudicart vole^ 

iant. totam pervagantur Cam- 

faniam • terrihili Jtragt fo- 

fulantur. ^fflsscHtihus sh diem copiit, cim jam 
ejfet juftut oxercitsUf i vimiuihus pecudum^ue 
tegumentis incoudkos Sbi clypeos, iferro erga* 
ftulmm recoBo glaaiot ac tela fecerunt, &c* 
«.,•••• iZ£f Spartacus dejtipendi" 
ario lirace mUet,, de udTite dejertar, inde latro, 
eUlnde in bonore virium giaaiator • • • . 
Confularet quoque aggrfjfus in Apenuiuo Lentuli 
exercitum pccecsdit : apud Mutinam C. Cajfii 
caftra dclcvit, ^miut elatus vtSorSt de inva» 
dendd urbe Rcma ddiheravit, Tandem totit 
Imperii virihus contra mirmillonem confurgitur : 
pudoremqui Rom. Licinius Crajfus ajjenut 
• . • • • SpartacuSf in pHmo agmine for- 
tjlRtni dimicaui, qaafi imperator, occifut ^. 
vide Plutarch. in Vita Crafli Appian. Lib. i« 
Bell. CiyiL Orof. lib. 5. cap. 26, &c. 

%\,Dic& arguta properet Ncatr^, &c, ] Ad- 
duc, 8 puer, & Neaeram voce ac fidibus cano* 
Tam> ad plcnam hilaritatem convlTii noftri. 
Veniat autem protinus vel incompra, Sc collec- 
tii tantum in nodum capllUs. Nam dum co- 
muutur aunus efi: repeatlnum vcto gauilium 



nofhum haud fert inocam. Vide Lib. ft.CM. II. 
infine* 

22. Mjrrheum crisum.l Vd myrfaloono- 
guento dellbutum ; vely fubflavum Se myrrbd 
colorts. Quibufdam placet legere mfr^mh i^ 
efty medium inter flavam Sc nigrum. 

13. Si per tuvifum mora janitorem Fut, dt» 
itf.] Redt vero quamprimum» h non ftatim ad< 
mittaris, fique moram faciat cuftoa jaauK cte 
NeacTK. Ovid. Amor. Lib^ z* Eleg. 6« 



Janitorf iudignaut durd re^are c 
J)ifficflem moto ccwdiue paudejortm I 

Jfpice ut atvidcat, iuimicapu dafrt 
rel^xam 

Nou te formofa decmt fervare pudl^ 
Liunua : filicito carcm diguut tm» 

Et Lib. 2. Eleg. s« 

^umpeuet eft douummfervandicwBfiifi» 

Sifapitf Scuftot, odhtm (mfhi crede) mrtti 
Define. 

%$. Leuit alhefceut animot ca^Ikuy J^ 
nempe deferbuit prima aetas & ardor jovem- 
Wtf injuricac repulfc impatiens. AX, & ^ 
iimile quid conti^iiret, continu^ exaififlbn '^ 
Sc mox vede, armis, vi, effra&um fiw» 
properaflbn : quando Munatius Pfancus c»- 
fttlatum gerebit anno U, C. 711. «T ^^ 
HoratittS annum «tatis agebam vigefimafl 
^artum. Vidc poftca 04. %6. v. 7. Aiu»t«fc 



ODi 



L 



CARMINUM LlBEIt III, 15. ^ 



OPE XV, 



\J TandemWquitiaelfige modum^tus^ 
Famo6ifi)ue laboribus^ 

Maturo prcipior define funeri 
Inter ludere virgines, 

£e ftellis nebulam fpargere candidis* 
Non fi quid Pholoen fatis, 

Et te, Chlori, decct, Filia re<9iiis 
Expugnat juvenum domos, 

rulfo Thyas uti concita tympano. 
IUamcogit amor Nothi 

Lafcivae fimilem luderecapreae. 
Te lanae PT^^R ft nobilejiW Ww 

Tonfae JLuceriaip^ non citbane, decent, 
Nec flos purpumis rofae, 

Necpod vmltam faccc tenus cadi. 



posj 



10 



^^^ ^ ANNO 



fu mj/itf Jhfd ggm, m* 
pcne Jinm atiquando im^t tim 
bidinx & infanu optrm. Jam 
fropmqua morti f^manti 
cefi colimdere cum ^itf. 
centuluy atque puUkris Jidt^ 
rxhut caiigineM mf^trger^ 
Si quidpiam Pbol<>e amvmk^ 
baud etiam tihi, O Chioru 
tiata tua afxius aggreditur 
^tdes adcl-fcentmm W«c 
Baccba puJjat» tympano cm^ 
citatti, Eam Notbi amoe ad^ 
igit iafcruire caprte m^ 
fetulantii. Ttbi exoietse com- 
tfenit iana ad ceiebrem loKt» 
rltm damfaf minime ver^ 
lyrat aut firtum i nfa rubim 
cundiSf tfei amfhora ad futkm 
dumexi>auJUi 



TATldNES. 



AktiuRu dcni <]Qod On« 3* "^* i* 
,1. Uxor,'] COm meretiicein appellety abuti- 
tvr hec nomintf ; fiquidem digniatit eft, non 
Mm Toluptacis, ut aiebat Commodas impe- 
nor. Porrd foiebant exoletae meretrices pau- 
ft&oi nubere : lu Chlont vetuJa Ibyco. 

1. Myviritf «3 Lu](uri« & laTclvis* Vide 
muafL fupra Od. 3. in fine. 

3. Famt/Sfyut iaboribms,'] Qucftui meretridoi 
■ec fiurac ommnifci decet not c«m nonnullis 
eraTi quidem podoris imuria. Cic. de Re p. I. 4. 
apod Noo. MarceU. Si f m tratfamofa, ei esg- 
mBtfaimmftrtbamf, De Orat. 2. n. 277. M 
ftmSftt vttmit mt mattr accedtre. Phut. I^^ragm. 
Jy 1 5. h^trmm mtfamofumfacit fuis^agitOs. 

4. Aiatmro fmofior dtfint funtri ludtre.] PubJ. 
Sfiw ad rem ptocfus ita fcribit, Anus cum iudit^ 
Umtidtlieiasfacit» Cic. Ofiic. i. n. 123. Lm" 
nria A« tmf*i tttatt ttufiSf tum ftneSuti ftt* 
^ma ^. Sin auttm Ubidinmm intemperantia 
act^fritf dttpiex maium ^> Quod & ipfa ftneEiut 
cm.i^ dedtcmsf tt facit adtiejctmium impudentio' 
rem mtem p er ant iam. Ovid. Turptfeniiis amar» 

10. Tbyas»] Bacchi faceidos, a ^iv Unde 
* Tbyonanis dicitur Bacchut. Vjde lib. a. 
Od. la. T. 6. annot. 

Cemcita tymfauo,] Puroft ^erclta. Vide lib. 
l*Od. 18. fnbfloemy ibi^aonot. 

ti. Noebim'} Hoc amatoris nomen erat. 

7« iamer^ 6ftf*] Te bMuficram decct j«n 



ad fenium vergentem^ non autem iafclvia tcI 
ebrtetaf. 

14» Lucfriam,'] £a civitas Apuiiae Daivniae» 
quibufdjm Nuceria dicitur, hodie Lueera, fi:a 
eil in planide pafcuis abundante^ in qua edu- 
cantur mulci ovium gi^egcs, qnarum Jaoas ia 
primis laudantur. ColumeiJ lib. 7. cap. 1. Dt 
* cvibus generis eximii, Caiabras Appidafpu rtsiites 
ntfiri ext/Hmabant Plin. lib. 8. cap. 46. Larjp 
Appula laufiatijffimt . • . viiia breves^ penmiit 
cMreSy Scc. Martlal. lib. 14. £pig. i^^. 

yeiieribus primis Appuliiif Pama ftcundit 
Nobdis, Aitinum terfa iaudat ovis, 
jEn ea quoq; urbe templum erat facrum Mioernv 
tx Strab. 1. 6. quod ad oem facit ^ nam Uii curae 
fttilfe laoificium) fufe dixi ad Od, 12. prseccd. 

NiT citbara dtcertt.] Alibi nouvi cithari- 
Jhias ut plutimum fuilfe raeretriccs : patet ^ 
Terentio aiiifque paifim* 

2 5. N/c fos purpureus rtfer.] Coronae Sc ferta 
c rofis in convtv is ufiuta tibi minime confeoi- 
unt : fiquidem ctati folum Jloreoti fiurcs idonei. 

ig, Nec p.tivetuiam,fi^c.] Quidam legunC 
fed pro Mf i ut bibacis Vetulae vitium notetor. 
Sed Poeta voluit magis indictfe vetulam Chlo* 
rim minus jam bibacitati aptam : meretiicua 
porro id proprium fuiJTe conftat. Vide lib. i. 
Oi. 36. V. 13. fe feq. Contra honeftjs mulie- 
ribtts. it quidciD mturteit Mtmanis ufus vim 

o D £ 



Q^ HORATII FLACCI 



floB, 



ftidm ignotufy n* /diictt im ^HqMod itdteut 
froUbtrentur ; quta proxmus i Ltbtro patre in- 
temteraniia gradus ad incmceffam yienerem effe 
torjuevit : Inquit Valer. Maz. lib. 2. cap, i. I- 
dem teftatur Poiybius L 6. Plut Atheo. 1. lo. 
VetuUmf^ce temu, &c.] Qoidam legont ir#- 
mUp f£ce tenus, ToluAtqtte defignari vctus vi- 



num : fed O nugae; tu le^r adferte podui 
czpreflam Theociiti fenteadam Idyl. 7. ^a 

nUfMeu 

• • • M.ifkUta-ci juu K Tfvya X*^^^ ffitlMr 
Biham, 
• • • Calicibas adf^cem Uhrwm mfftMU 



ODE XVI. Ad M-SCENATEM. 



Auro ixpugmri omnla : jt tenui Rt conUritum ac katum vivgre* 

^ rurru ex are, & fnMe TNcluUm Datiaen tufris ahcnca,' 

'^r ^r^O::. 1 Robu|&quefo«s' et vigilum^cW 

jam Damaem abundi tueban^ Trutcs^cxcubiac,' munieranc fatis 

tur npEtu a nutcbu, nijfi ju- No£luiJnis ab adukpris :( 



[^^J 



yenus '^M^'^-^ Si non Acrifium virginis abditx 



fuer er 

cryium incUf^t j^^^^t^ »»"«- ^ n i • • -r • . 

cuhfum a/ervatoremi quippt Cuftodcm pavidum Jumt|rct V 
optrtam- Rififlcnt : fore enici^utum i 
fConvcrfo in prctium Deo.? 
Aurum pcr medios irc fatcllites, 
£t perrumpere amat faxa, potentius 
Idu fulmineo. Concidit auguiis 
Argivi don^us ob lucrum, 

^~ ANNOtAriO NES. 



viam fore Jecuram 
yae muimui in aurum mu» 
tato, Aurum Joiet per- 
vadere medios ayioeUs, ac 
rupes ftafigerey vi fulmi' 
arii vaitdius, Vatis Argdici 



Vcnus 

itcr et patcns 






Metnim idem quod fupra Ode 6. lib. f . 

I. IncUfam Danaen, ^c.] ContinethaKOde 
Stoka pieraque dogmata» Sc gravia adverros 
avarot axiomatay quibus vix acrius aut fan* 
£Uu8 quiddam habet aut pronunciat, Schola 
Cbriftianorum. 

Danden, turris abenea, &c,'} Dana^ pater 
Acrifius Rcx Argivonim, cum cx oraculo 
accepiffet fe occifum iri ab eo qui e filia fua 
nafcerecur, eam tenebatarfla cuAudia inclufum. 
At Prortus Acririi frater auro primum cuftodcs, 
dein ipfam Danaen oorrupit, ex eaque Perfeum 
fufcepir. Vide Apollodor. lib. ». Fabulantur 
autem Jovem ad illam venine in aureum im- 
brem verfum. Vidc Pindar. Pyth. Idyll. 12. 
Ovid. Amor. 3. Elcg. 4. v. 29. 

Jupller admonitus nil effe potentius auro, 
Cotruptet pretium virglnis ipfe fuit, 

rurrit abtnea^ fifr.l Validi/Tima, firraiflima, 
t 2. VigiUm canum."] tx Epiw cwies illi ingen- 
tes cuflodiendis fedibus abducebaQCiir, praefertim 
i Laconia tc Arabica regiooe. Vide Ca), Rho- 
dig. lib. 17. cap. 28. Plin. iib. 8. cap. 40. ubi 
de canum fide pluribus dilTcric rocatquo fdij/i- 
ma auseHia, ncc ffipendioritm indiga, 

3« rrijies excuai^r, ] Lairatu Se u!ulatu ttifll- 
liam ioienecaote^. Addc carccrii iorr^iem* 



4. Noffurnis,'] <^i ut plorimum no^grtf- 
fantur, quaii fua /lagitia tenebris occultare cu* 
pientes. Nam fui mali agit, tdit /mctm, utm 
arguantur* opera ejus, 

5. Si non Acrifum, &€.] Si iibido aniD 
muniu inanem Acrifii diJigentiam noo reddi- 
diflet. ^ 

6. Cuflodem pa^um,] Qui fuae vitc time- 
bat, ob Oraculi refponfum, de quo ante. 

9. Aurum per mdios ire fatelitcs, &c* 

Xfva-^i avQlyu weiavfa, x* k!hi vvXk* 

Aurum ap(rit omnia, etiam inftronm portts 
Apul. lib. 9. auro folent adamantiiMe etiam per- 
fringi foxts, Huc facit epithetum tvf«vdi»«c» 
viribus iai} pctens, quod Plutoni tribuitur, Ho- 
roer. Odyfl*. v. Pindar. Pyth. 

1 1. Cottcidit Auguris Argivif dcmms, &clA- 
dra(lus Argi vorum Rex Polynici genero fuo Tbe- 
barum regnum aderere amois fufcepit $ ad bd- 
lum aucem traliere voluit Amphiarum vatesu 
Hic arguriis fuis do^^us male cefifuram iu Tlttba- 
nos expcditionem, avertere illam firuftra cooatus 
eft 5 ipfe vero fugit, & hit uit, una confcia Exipbyk 
uxorc fua. Cum ergo quaBrcretor, bte)>{«s illa 
detexit, pa£ta monile aureum fibi danduifi ak 
Argia uxore Polynicis, Adrafti fiUa j quod ofim 
iiuf^ artc VuJcanus fAbticant gcmmifqi exor- 

Dcincr& 



CARMlHtJM LIBER III. i6. 



209 



Demeria exido. Di£f£t urbium 
Porbs vir Macedo> et fubrutt aemulos • 
ijsgs$ mujieribus : Munera navium 
Sxvot illaqueant duces. 
Crefcentem fequitur cura pecuniam, 
Ma jpriipique fames. Jufe perhorrui 
l^ confpiciium tollere verticem^ 
Maecenas equitum decus. ff 
Quanto auifque fibi pluta negaverit^ 
ADiisplura feret. Nil cupientium 
Ndus caftra petd ; et transfiiga^di vittlm 
Partes linquere geftio^ 






20 



fmialia iHtarvt pr^tr qu^» 
fimm» Vir Aiatedtnuti portpt 
cMtatm firrwpu, €C Rm i 
invidos prtfliiavadam». &- 
na irretmnt fertes nmvtr^ 
chou ^grfcenres opncnmta-» 
UntfoUciiitd; 9f cupidttat am'» 
flionm» M^tnat^ eji^tnm 
ghria^ nom fin caitd timmi 
capMt irigore ^alde fplen^* 
dum, ^o maforafhi fttifytie* 
ttdmerit^ tb .ampliora con/e^ 
fnetur a Niiminibus, Pnuper 
traufeo ad partu mh\l appe" 
'tontiumf atq^ opuUntiorum ca-» 
fira fuptitms dejercrt avoo | 



BVA TnfiasitaqQe-eft Amphlarus ad kl bel- 
^okMHi ia cc^fibi ruifq; impeodere non i« 
|^>^ Pbtro oun diJiciilec ie ab Eriphyle pro- 
otiii^flioAlciiUBOAiy utmatrem incerficerety 
■■■^ljt Qji&d com pneiUiiiTeti Furiia agi ra- 
^P^ Amphiams in primo belli Thebani 
BBUiAi dehiiiKoQB tcrrS cum fuo c^rru tt au- 
^ 4i»ptiii eft : Amphilochus etiam alter e« 
NfiiQ ia ade cecidit. Sic tota concidit ejus 
^^lucrumdentvfa txcidto^ vel, ut Jegunc 
g«w»». Vidc Stat. Thebaid. l. 6. Cic. i.6. 
V^^adCaecioam itafaribic: Feritutjum 
V^Pai^ fuluTi, cmm ille aRouand» non de* 
^nea» Iiafueve/pffitic,velfemdAonofum, 
" Hn viSntf ut inftthulis ^mphiams^fc 
l*^'»^ ^ftieniadpefiem ante oculot po/ifam 
^^f^pBus, IX in Yerrem lib. 4. n: 39. £r/- 
9« mcepiams sn fahmtis e& «mpiduati^ ut 
a !*^. ***^ far opmor) «x auro V gtm^ 
Ikfmtudint ^us iucenfa Jdtktm viriproda» 
^ dilaieat.lib. x. o. 94. EriphyUfturowi 
nm «MdUir. £|na qooqae mcmmit Plato 9. 
'**P«M'yiod b pcmiciem Tfri lUoaile aore- 
■ «c^criL Virg. /BmA. 6. t. 445* 

•-. ... Muamnfuo Er^Un 
*'"■>» nati m ou f hame m 'ouluera ctrmt. 



ANNOrATlONES. 

Argentw haftis pugnn, & omuia expupiaiis. 



14. Subruit itmuUs RegesJ] Yel fibi ioviden- 
tes GraeciaB imperiuga, vel iaCfer fe de eo con- 
tendentea. Certei cum tnfirmiores jovaret femper 
donec mutuiscontanciooibui omnesconciderenty 
omnium andem fados eft dodiinus. Vlde Juftin. 
lib. S dk 9. Orof. lib. 3. cap. 12. Plutarch. m 
i£m Lio. 

17. Crefcentem fefuitur cura pecuniam, fifr.] 
Cura ferrandi^ ft nutjorum fiimest >«« defiderium 
ie cupiditaS ^uam efle infinitam alTeric Ariflot. 
de Rep. 6. unde & ait, avaris pecuniam efle 
lih^finem, oon *ff«f tetmnum, Jov. Sat. 14. 
▼. IJ9. 
' Crefcit amor nummi fuantum ipfa tecunia crtfcit* 

Etuduut honc optat qm non bahet* ■ 

\%.yure porherruiLaticoufpicuum ttfUrtvfr'- 
tictuuj MuriKib abhormi a mag nis opibus nimifi. 
que pocentia) quia nomam in hia coraa U b^m . 
dtudioes certaa efle dc naoipAas{ cootra, in m^ 
diooi fortooa ineite fdiciutem. * 

21. S(uantofniffi fihipUra «^««frrV.jQafntd 
paudoriDOsqoiC^uefueritcooteocusy infiniueco« 
piditati fimum iigicaensy oeganfqoe ambitlooi 
qood pedt : taato plora obtine^it k Diia. In- 
^^'DMiurhiumPortattnrMactdo.l PW- ^t^}!^ Epiconia quo paOo quia diiefceret, 
^ Triinirft. icx. Alesandri Mainit pater "*P<«<*''' ™on pecunise fuai apponens, fed mol- 
^ niiWdiii pomil Iblcbat cc)rraiiip«et ^***'*^*""«fl^*«*'''*p^n«, Stob«SenD. 39. 
«■ t^lloJ^rpQflfe noda^ra^ ^"- ^/.l*^"*? l^nduscaftra peto &cA 
MfaoMSaL ^^^JlZi*^ m^^^AU «« «*•<> »•*»'* habcrc: feo •mmbus oodan ic mbil 
rSir^oES^^J^l^'^ cupcrequamdiveseae&folidtus. Democritii, 
*^ BM diccbttor oo. Pha.^«rfcd Hoi '^ f^' "•^ nond^trts, pauca tihi mnita 

dthautur. JuveoaL Sac 14. v. 311. 

Seufk Alexander, toftdcihn mdit in iU£ 
Maguum hahitarortm, fuamofeHcior hie, fui 



Qdicebttar nott PhUippo% fcd ^ua 
■!».<2nMiam (oh^iflc. Plot. !n PaoU /B- 
^^ «Valer.Moi.l.7.c.».aitP«r^ 
■ '^^mpnrtu martgtmrtm Oreeciit amt to- 
IfMvnOifMi} iJuvcoaUSatyr*ttb.A.ap* 
« GiUrs «i^or Ohmbi, Porro id facie- 
^^n. Pj^i Apol&M Oracolo» quod iu 
B^^NfpeBdOMs 



Nii cuperet, fu^ fui tutumfibipofctrmorhom^ 

Fa^ut gefiis etfuanda pcriculd rthus. 

a 3. Trausfuga diwtum Partes linfuere gif^i^. ] 

Ratoi divices effe mif«rrimoS| ab his libens 

transfogio ad eos qui bsatiores fooC oihil copi. 

endo parvo contenti. ' 

P Contemptae 



ftlO 



btmrwm ffnttnm 
gMM^ht condtrtm aC m 



Qi HORATII FLACCI 

M^ Contempte dominMS fpleiidtdioMvt» 
■ / "*" Quam fi, quidquid ant iiopiger AnpulHt» 
Q ^fflkare meis djceiar borieis^ 






/««} <go ifltenm mn /niM- Magnas inccr ope^iK^. 

«ni f'» irwf». «^ «• pu^ rivus 30106, iUvique jufi;enmi 

fiMT /Tf..^/^, ^ ^^^ Jff: Pa.ux)ruin- ^fr<«fk «Tta fic£i n^ 

JgC] 

Faij 



^ ^n Fulgentem iropcarb fertilis Africe 



^aUrtyforte besitior. 



;«{«««» ««i^l^ Paucorum, et i^tis oerta hde$ meae^ 

iOi fmifttcandie Ltbpt 4»- 

:rri "^^mtJZ Quanquaii nec Calabne mella ferunt ^ 
sfa CsishrkM mei frJu- Nec Lzfttkoiiia Bacchus in amphora 
tswt, mtfH ^mm tpud m^ LJB^Sa^ihi, ncc pingttia GalUcb 
tSr w Ae "^- dSfcunrvellera paTui:; 
}» Ctf///^ psfcMit : at gt^ Importuna tamen paupenes abeft : 
w tgtfmt mm tdefit ifmt jj^ f, piyj^ vdim, tu darc deneges. 

msjmrm tuftrtmh tu dcmmrt V»^-- a± ^iza^ -i ^..Jjjli^ 

mirtiifi rtimfmreu Exiiuti 
trihmtm Joivmm /adHs rt» 
/rmenatm cufiMtmte, , 



Contrafta, melius parva cupidine 
Vedigalia porrigam. 



35 
4« 



ANNOrAriONES. 



% 5. Contemtptie domhmt fpUmdidkr r«.] Quii 
impcriole dominor exiguit meis bonis, & ma- 
joia defpicio, mibique ipfi ea denego: hinc 
Iplendid^ me oftento. Cootra dives avarut ve- 
lut mancipium fervit oplbusy fordid^ue vivit: 
eiique imter opes imopt, Senec* Epift. 73. occmr» 
runt (quod genms egeftatU grmviffimum tB) tn 
divitut inopes» Nam deeft mvaro tam fuid ba" 
het, fuam fued mon babtt. Clauaiaiu in Ruf. 
XiU I. V. 2C0. 

Stmptr imfipt fuicmmfueempit» 

ao. Purte rhvus mfutty Qf(.] £ft mihi apud 
Sabino« in valle ameeoiffima prsdiolumi ubi ^ 
Ibnte Blandufis Digentia rivtit rrnipidiifimus in 
4uvjum Farfarum dima»at: de ^qo fopra Ode 
73. "Bit/Pvapdkcontmjmgerumi led ad neoe^- 
tatem ufumque foci fuffictenst mttf^etcerta Sc 
fuodus fioi^ mendax ad panem* HseCt inquamy 

Jianca habens, forte hemtior fum eo, ^wfulgtt 
mperio fertilis Africse, iccomditborreoi^Jidamid 
de Lihycis vtrritur mrttt, lib«^ i. Cd> I. Mea 
Camen feViciut iUum /aiTtt : id «ft, nefeit ine 
beatum, feque infelicem tc miferum efley quod 
tc parta fervand'*, & majora acquirendi nun-' 
qiiam non cura difcrucietur* 

3^. S^nfuam nec Calahret, ^fe,] Etfinihil 
ezquificum poffideo, nec mel Calabritey qul in 
legiqne lunt floret apibus gratiifimi t wide tc 
Dptimum cooficiunt mei t nec vetus vtoum ac 
delicatum { nec lanat maxime laudataa t at res 
habeo necediirias ad viAum t nequc mala pau* 
patatit fane importuna experior* 

34* Nu l^prygomim Baecbta in Amphord 
I^nguc/at mibi,] Nec domi habeoTinom For- 
miarmnii (^uod rcfcrvcm donec vCufiUS ^eiio- 



fum fi^ Lffftrygonesy qu! U Cydopa» o&o 
Siciliamy dein Formias Campaoix urbetty iaG»- 
luerunt. Vide lib. i. Od« ao* in fioc^ fbi^ 
Formianis coUibus, vitibut, vioo. 

35. Lamgue/cit»] Sic. Od, si. tc^ltagmdim$ 
ntina ponit pro exquifitis» ob oiatoniucfli qnii 
vetuftat attuUt. 

Necpinguia GalHcU crtfctnt vtl/ert H^l 
Nec imJhiTunt ^jtgu lamgeri 10 prte^^iQiktl 
Gallite pafcuisy lanam sflrcteotcs toudsBftiwit 
Columell. iib. S, dc ovibus emeodis kridii 
generU tmu Calahras AppuUtffmt «^ a^ 
txUiimahamtf tarumfnt optimtat ranmtiteif 
Nune GatUctt pr0t'tf>fiorti b^emtmrf ttntlj4 
pr^efpmt Aitinattt» AJtinum urbs efio p(IN 
dara. Venetiae» quir r^o CaUic Tnoljp 
danae erat. Iftias regionis atque urbit hosi W 
floendat Martial* lib. 14. Epig. 155. 

V^iUr^mipriimit Apfulm^ Pa m m f mt A 

Nohiiitf Aitinmm ttrtim kmut ttm, 

PUn, Ub. S. cMt 48. ide»tiaitar| Mm 
alha CircmmipadamU muiia pr^fftrturp 

38. Nee,/ifimravtiimi, tm dmn^mta»] ^ 
Maaceoati gratiaa agit» laodefliqiie tMi^ 
%\h Poeta, accepti bcsieficii aemorJk ^ 
pivco. Vide lib. »• Qd. i8« v. Ift. * SfoM 
fic cidem fcribit 1 

Satk/uptrfmt an ^wejpsiiai m 
bttavU* 

39. Comtraai mttlimt partm empidimi^e*]^ 
tam faciiius fuftentabo, U exigtta pcailaas «4 
galta, paud poffidens, quam fi ingeotobM 
divitiai iMQ4'piriAde tiibou eilcaKcx^ol^ 

Qual 



CARMINl/M LIBER IIL 17. aii 



Quam fi Mygdoniis regnum Alyattei 
Campis continuem. Multa petentibus 
Defunt multa. Bene eft cui Deus obtulit 
Parca quod fatis eft manu* 

jiNNQrATIONES. 



fuiM p hyiia iirionem a* 
grii Phrygiii a/iJMrrgamt Plu^ 
rima cupitnus egtnt p/uriMiu 
Feiix eji it cui mann contra» 
Ba Dii dedtruMt fuantum 
Juffidi» 



4t. ^mjmffiimis reinum,&c,l^ Qulm 
fi locss Pbrygic X^ydiie^ opet pomder«m. 
Vide lib.s. Od. la. fab finem. 

Sepm Jfjattet.l AyUtXt$ Crafi ptter 
hki «CSfqae rex rait Lydi«, Se divitiit cele* 
bonu, quas l hydUt metallit hauibant. Vlde 
Beroii|t»Iib. i. Smbo IJb. 9. 14* 15* 

^ Jduba petewiibut Dejuut muha.^ Vide 
|b.|,ap«S» Verum frefeBo eji, inqiiity fttod 



•ijervato rentm uju JapUntt» viri iixere^ muhU 
egere eumjui mutta haheat . • • • ^ minut ha^ 
bendum ejfe^ ut minut d^fitf &c% 

43. Bewe eft cuiDtut ebtuBt Parci^ flf^] Sa- 
pieotiflirouiKegum ita Deom optimum maxi« 
mum TOgabat; Divitiai ^ paupertatem ne i»^ 
iirh miki s fed tantum vifiui tmo trikue MeceJ' 
Jaria* 



O D E XVII. 
Ad/ELIUMLAMIAM. 

Ejm Ndilitaiem ^ommfruUa : diindi mouef ui Dlem crnftinum hilari* 

ter agat, 

^f^LWetuflb^noWliVab li^^ [3-4] 

djli j(^ndojet'^nores*hinc Lamias immt? 
DeQoalmatos,et^nepotum' ^^ . 
Per mcmorcs genus omne faftos \ 
AoAore ab illo ducis originem, 5 

Q^Formiarum moenia dicitur 
■ frinceps, et innantem Maricae 
Litoribt|8 tenuiilc Lirim 



JRH ilhfirit ah Latro 
antiqu»y (quandcfuidem ai» 
unt inde prioret etiam Lcmi- 
as appellatetf ac univerjam 
pofterorum famiHam in an» 
n$lihus mentionem ^rMtn /a- 
cientihuSf genus refers ad 
e$m coiidit$remy jui primus 
traditur incoluije ' Fcrmia" 
tttm chvitatem ^ & circa Li* 
rfffj Maricee ripat ailuentem^ 



r ATIO N E S. 



Utfrm eft idem qood Od. 9. Lib. i. 

hMti.] iEtiagens, etli plebeia, Roroxiii-. 
<Mi bonoribus ic prieclare geftis. Variis cog« 
MeMaSbas totidem illuftreshabuitfamHias, in 
iBi^Taberones, Pocti, Ga)li, Sejani, Liguresy 
1 j wi»i fec nec omittfcnduseft ortusex ea ftlrpe 
wtaalMi Imperator. Lamiarum porro tam ce- 
|Ar ■aacoyut ToYenaTis Sat. 6. v. 3S4. fcrlp- 
wtMdbai Landanemf pro un« macron>rum 
NwiilUiilitaye faperbarum. Hinc inteJligen- 
NfilKvrideffl^qui lib. i. Od. 26. defignatury 
^^ictt^/gnaa Lamia, bello Augtifti Canta- 
^ro prxteQura& bellicis rehas infignis., 

^cMif ah Lamo,] Nobilitaiem trahens & 
^pcUadboem ab Lamo N^ptuni ftlio, Rege Sc 
^'^Aitott Formiamm. Has tam«n a Laconibus 
K^icatit alii contendunt. Euftath. Scrabo lib. 
tPlio. nb. 3. cap.- 5. Oppidum Formiay tior' 
mg iiSum^ ut exijiitr:a%cre^ antiqua Lapri" 
}pmmitdes, His veio Lamus im^H^tavit. 

^me Lam:as feruMt Dcnemi/tatos.] A L^» 



mo tamen LamidfSy ut Piiamides a Prijmo 
refiii^s efferatur. 

4. Faftot^] Anmilium lihros In quibus totiat 
anni ftt delcriptio, atque nomina Conrulumy 
Se fea egregi^ confe^ annuatim & breviter 
iiotantur. Feft. 

6. ^i Formiarumf Sff .] Urbf ilhi pridero iit 
litorali ora Campaniaj Inter Cajctam Sc Min- 
turnas^ ubi nunc Mola pagus rlcKans j '1 Sara- 
cenis excita eft anno Dontini 956. 

7. Innafitem Maric^e Litortbut tenu-JfeLirim.'] 
Liris flnvius, qui & Litumus Appiano, Latium 
feparara Samnio 8c Campania, in mare Tyrrhe- 
num labitur, Minturnas peiftuity ubi Marcia 
Nympha uior Fauni colitur, vcl, ut placet qui- 
bufJam, Venus marina, rui faceUum erat ad ri* 
pam Liris. Deeofluminejimlib. l.Od.^i.v.y. 

Marica ] IllaantediAjCircc^utQuirinusan- 
teRumulus} ex more vetemm mortuis no.nina 
mutantium. Ls€tinc.Inft'ttut. lih. i.cap.21. A- 
JeXt ab Alcx. iib« 6.C3p. 4. iu ft.ribitt oh ^ttr^ 

P 2 ^ Latt' 



ait 

b»gt figmfit) (rsjhni Jit 
pr9tdU «k Bun txcHata m- 
«M frmhhu% fUrmnji ri' 
f0m MMttm inaiii Mf^a cch- 
^ritti Ji we mm dfcifit 
ctrmix hwgiroMf pluvism 
fr^Jagitnsi fUcu hgna con^ 
'liTi, dum Bctt\ crat itnium 
placabif vim9 ^ j^rceUo 
duarum mn^am, cum JcrvU 
ilabanvtcaMihui. 



Q^ HORATII FLACCI 



Latc tyrannus), cras fidiis ndnnus 
Multis, ct algi litus inutili, 
Demiffit tanpeiUs ab Euro 
Stemet: aqt^e nifi faHit augur 
Annofii comix. Dum potcs, aridum 
Compone lignum : cras genium mero 
Curabis, et porco bimcftri, 
Cum famulis operum (blutis* 



[1.1] 
10 



>5 



nam gkriam V'u Jndlseftt diOi, mmmhus fjt. 
rumfut mutatii, mvii & cmptatu t fi qusdm 
nmatusahnrinus, Juum Matuta. • ./ Crrf* 
Manca, &c. Virf. iEncid. T-J- 47; «« Y^' 
num Rcgcm Faunu ^ Nympha gtmtum Lau- 
rentiMsricS. Fuk &Mtrica fiWa in Utto no^ 
vo, tc Campanias confinio, ad Lirin flaviom, • 
Nympha Marici dcaomiDau. Maitial.bb. i J. 
BpXj. Sj. 

Liffi fuem/Uva Mariae 
Prtttiit^ " 
o. tframmu] R«gi» ac tjrraniiJ, ut GrtBca 
OT&t etymolojia, difcrimen nullum : vox ta- 
nicn odwfa c«Bpit eflc ob aliquorum fscyitiam. 
Scncc. dc Clementia, Ub. i. cap. ». Tyauuus 
faais ^ Regt diflaff non mmint . . . *Jptcii* 
ifja for/amie, ac iiantia far efi: nifi f««>« ^y- 
rufmi ix voluptattfieviunt ; Rtgts tx caufa ^ 
Tnctffsati. kuidergo f Non Rtftsjmqut occi^ 
dirtjohnt? SedquotiesutUitatJuadet: Tyran'^ 
yiisfiwfia Cbrdi ep. 

Crasfoliis nemus^ fifr.] Cras vd^emens tem- 
pdlas crit, quar arborum fblTa dccutiei, 5: agi- 
lUo mari algat ad littua bene multai aggeret, 
nec proindc licebii in agris verfari & operi ra- 
itico incumberej crgo intcrim hilaritati & ge- 
iifo indol^c, ^ ad id omnia hodie ante phxriam 
compani. 

xo. y*/f «»."' Hetba eft marina ad mhil utihs. 
1 1 . Kuro^ Plin. »i 0. 2. cap. 47. fiat ah Oritntt 
hrumaU yuturnks, i\\xtm Eurttm Gritei afptl- 
hnt, £pod. 16. V. 54. 

tUt moue largis 

Aiuojus Eufus aroa radat imhrihus» 
1%1 Aqu^nififanitauguraMUofactrttix.] Plu- 
vium autcm fore^ cielum ac fordam tempciUtcm, 
augoror c cornicc crocitante. Hscc fi ter aut 
ujatcr liquidi vocc crocitct, fcrcnitatem indi- 
C4t. Sirriui. in VirgU. Ceorg^c. l. v. 4»o» 

Tum lifuiJat frvi prfjo ttr gutturt vocts 
Aut fuattr ttigiminant. • 
At fi p^cnS voce & lau:», diuque, pUiviam. 
bid. V. 3)% 
Uum coruix plcnS pluviam vtcat improha voct. 



riONES, 

n% PBn. lib. iS. cap. %$. hjemcm . ^ 

teneibes volucrcs eootra aquam dantet chpg»- 
icm, perfundentet fc(e : fed maxime comix. 

J2»Auuofacomix.] De huju» rivadtate He- 
fiodus apod Plotarch. de oracalonia dcfeda. 
Hefiodi Teritn iu Latio^ vertic qnidttn s 

Stcla wf uuvks paheatit garrula ^tnuM 
yimitf comicit ctrmmt quattri at tria cm^i 
Ttmptra eonnu agit, futm detuapt b£u 

pheeuiXf 
Egreditur mwtt, &e* 

QiUM fi mtrisex Aoiboie, vide IdylL iS. 

Dum potts^ aridmu Cempoue ttgusaut f^t] 
Igne frigus, maftifiamq; ez aeris faitempcrient- 
fci folitam, hilari coimvio propolia. Ootc cd0 
male atfc^^o, affici pviter oApoi Boftnim * 
ingravcfccre, non raro cxperimor. Contn id 
incommodi valet ^ocoi locokntos» ft iktititf 
Baccbus dator» 

14. Genium meroCurahis, & ptrto hhu^'] 
Sacrificium Genio, die natalt Lami», ooooaffi 
perpcram c^mend font bic« Imo verba ifti 
contrarium oftcndunt. Nam qoo die hacfenot 
viules aoras, eo vitam adimerc vidimse r£' 
gioni ducebant vetefcs ; aec proinde faogma» 
fuodebant, aut ma^tabant hnftias, ut aanocari, 
ad Pcrf. Sat. s. v. 3. Soadet igitur duotsflt 
Horatius epulaa & bilaritatem, corandtsqx 
cuticulam. Quod quoties faciebaot, cune 
genium etplacere libi exiftimabant. Undemsaa* 
runt iflx loqucnd! formube} Kcnio indttl|trc, 
genium defnwdare, ut bcne obfervat Calaa 
bonus. 

* 15. Porcu Sim^ri.] Porcellot. tcner etba 
prifcis exquifitum £Brcu(um« Varro de Re Ro* 
ftfc. lib. a. cap. 4. Suiiium peems doaattm ^ 
uatura t^unt ad epuiandumf iis itafue amu^ 
f/fe datam proindt ac faltm, fuet ftrvartt «r^ 
tiem, Hioc Juvenal. Sat. i. v. 14 voqu. 



. . • /tnhKttl pjTCpter comnvia 

16. CumfamuRs.] Famiriires adhibcbuit « 
epulis.plaC4ndi Genii caud celcbratis. Rua^ 
vcro ita curabant oon in oatali fol to, ki qa*- 
libet aoni die. 

ODi 



CARMINUM HBER III. i8. 213 



ODE XVIII. 

Ad F A U N U M. 
Vtjibi fuifque propi tius Jk. 



FAUNE Nymphirum fugi^tum"a*iiiatori 
PcF meos hiies ct aprica rura 
Lenis incedas^ abe^ique ^rviH [ 

iEquus sflumnis : 
Si tener pleno cadithoedus anno, 
\asg, nec dfiluni Veneris foda^i 
Vigsi craterae ( vetus ara multo 

Fumat odore, 
Lwfit herbofo pecns omne campo, 
Cum tibi Nonae redeunt Decembres ; 
FcftusTin pratis vacat otiofo 
Cum bove pagus. 



%xr 



gienm, tramfi htmgtmt ptr 
' WU9I Rmites agrofaut SoH fv» 
J pofirju, me dijctie fr»pitiui 
teneUit fctfihnt { Jiqutdem /i- 
bi wtaefatur eafreolui atino 
etmflete, additmraue ^inum 
eepiofum itkfstera T^eueri a» 
miea, atjue ara atttiqua plu' 
rimt tbure ineenditur, ^otiet 
Noiue Deeemhris tibi Utt9 
recurrutttf pecudes cunBee 
10| lajciviuut in praiit : vlcus 
feftum eet^brant herhcfo cam» 
po requiefcit tum hoiui moa 
iahnramtihtif» 



tafftU^^U^ 



ANNOTjiriONES. 



Iletnim ideiD qood fnpra Od. 2. Ub. i. 

1. Faam,! U Pao Giaecit, Fauniis La6aii 
£ant tx Varroae, 6. de Ling« Lat. auo4 /#• 
kmfiri iafiwflrihui ioeii : unde Se blTanim 
t^rtnBaDcntliabitttieft. Huic Rooia facra 
iehiat Us aano^ iaeunte Tere» ut novam (e* 
■ettcm fervaret ac foveret $ & Nonis Decem* 
hSkm^ oun jam cooditse funt omoet fruges : 
«l|M pecoii faaitatem & feecondiutem daret. 
Ttac cr|0 Dnacapacam Fauno Oden hanc, tc 
h frci^ df^tn'n^*^ patet* De eo jam !• i. 

M^barmmfiiiemtmm amutor.] Faoois» Sil. 
VMi%8a^ affir^bant Prifci caproram pedes& 
fthfitiiiiu Hinc invifieraatNympbis,caftirqut 
Upikm k Hamadryadibusyquas filvis & arbo- 
A« jiBidfi ethaki eredebaat. De lafciviS a- 
peflBnai iflofam nominum S. Auguftin. de Ci- 
4t Deflib. 15. cap. 33. Vir|« Geoig. i. v. lo. 

Itmmagn^Amfnefemtm mmwina Fammif 
^mfml Fammqme pedmi, Dryadeffi puMet : 
Mmmra nfeflra camo»-^^ 

^p laab memlas.'} Optat bune lenem & pla- 
iJatec) etenim iracondos putabatur fc 
I ntpote iaictnos Deust ex Theo^ide 
• IdylL I. «Mfk amaru/enims dicitur. 
4b • foqoe poeris no£hi infomnia Se terricu- 
baHMi lamkti credits. Unde Panici terrorts 
immiaiii vans feilicet & iaanes. 

Mm i^m pmvlt Mfnmt ahamit^J Quoniam 
ea M foperilitio veterum» ut a qoibofdam 
Wwlnftns mahy ab alBi booa tHbui crederent^ 
pMMaf Hontins hunc,. ut dixi» peftilcnteoi 
P*f^ m afids & Capreoli^ noceat, qni atuntur 



in agris & villis. Fruftra noonolli interpietatf , 
(unt vemasi famuloS| pueros, per vocem alum» 
mis, 

5. Si tener pltmtt &cJ] Si tibi rit^ qootsnnis 
facrificoy vel, quemadmodum pios in fe fum^ 
itte mibi propitius fis. 

6. Larga mee defumt, Qfr.] In facris aantver* 
fariis hcedum tibi immolo tenerum ; vinumque 
copios^ libo. 

yeneris fodaH craieree. ] Scilicet abfqne Bac- 
cho-^etVeaos. £x Ariftopbaneapud Athcn. 
lib. 10. cap. i%* Omc ' A^^o^rmc yu:KeL,l^um 
tae ytmtris. Ovid. Art. Amat. x. v. 137. 
yima paramt aniatot Ftneri» * 

7« yetms ara.] Ve) qood ab Horatio dudum 
er^ta | vel quia Faunus Aboriginum Rtx pri- 
miisy pster Latiniy andqusm leligtonem tradi» 
dit ruftids iiUs Numinibos ab eo trahentibus 
origiaem. 

8. Fumat odort.] laceafo thnre bene olenteni 
fumum tulit odoremque Soperis gratum. • 

9« Ludit btrhcpf, &f.l Cum FaonsJia ceto' 
brantnrKonJs, (eo die quinta menfis Decembris^ 
tum ex mure pecus otiofum aratro omniqioo 
opere folutom qoicfcit te lodit in campis; ot Se 
pagani ipfi fefta hsec agentes laetitiae vacant. 
Qoem certe ritum depfompfcrant e facris codi* 
cibos. Exod. cap. lo. Septimo die Sahhatum 
Domimi Dei «^ Nomfixein omme opus im eo^ 
tm dT filtus, ^fiUa, & ftrvms, ^ aaciVa, 6f 
jmmieatmm tmmm: & cap. 23. Septimo die eega- 
his, 9f refmiejcent hot &f ajimu tmmt, Qfr. 

Pecmt SMffc.J Fatino rei pecoaric pnefidenti 
aedes Romae sedilicatae ^dem h multatiiiisfe* 
cuariorum pecuoiis. 

P 3 Intcr 



ar^i (ii HORATll FLAC^CI 

i^M vtttm mitr apm Jnter audaccs lupus errat aenos : l*'*^ 

/1' '^ZV^J,.^:^. Spar^it agrefte. tibi Clva frondcs ; 
t9U bMwmm wu/tfhm ttr Uaudet inviiain pqmufre folior 15 

fismifirin Utstur. TsTjkc ternun. 



ANNOrAriONES. 



13. Jnttr audddt lupMt errat jfM» . 1 Tdnc 
«gni tvam cuflodiaoi & tncelam quaii fentieo- 
tes In lupum audader incucrunt^ feo oil mali 
ab co metuunt. 

l^SargUagrefitstihifihfafrdndit.'] Velut 
in honocem luum arborei fuii fe foliit exuunt» 
atque humi rpar;gunt; niminim fub Autumni 
fi nem. Hoc enim perti net ad rufticum Iblenne* 
Virgil. Eclog. 5, V, 40, 

Sargite bumMmfilM* «■ 

15. Gauiit bwijfampefniljfefifir, &eJJ Cho- 
reas Sc faiutionet io feilit celebrari mot erat. 

16. TerpetU.] limc tripudiare Mum vide. 
tor. Tumeb* 

Ja-vtjam terram*'] Cojut opere Sp cuHarS 
<juoddie fatigatur. Itaque agricola, Tinitor, 
foffoTf intetmlflb diurno labor^ tunc otJO> qui- 
cti &hilaricaU indulget, Luaet, lib. 5. v. 1393» 



rqftieam feftif itatem tt £UtatlQnem ita dffoi^ 
bits 

NfM m^iMh •pibMtju(9ndi frp^ret h M oM h 



Tum Joca, tum fermo, tum duket H/e caehmn 
Omfueram t agrtftit enim ttm ueA vige^au 
ram eapMt, aip bumermpletsH rtdimmemmds 
Floribut, ^fiSU Ufciffia Utei Mttmtbat : 
Atfue etttrm Mumerum procedare Mttmkra flt« 

WMtes 
Duriter, & daro ttrrm ptda t^krtjm^m^ 

&C. 

Orid. Faft. 1» lib. 6. ▼. 393. 

mt iMduni : bet/omMMS babeti part braeiiM 
Mt^it^ 
£t viridem ctltri ttr ptde pulfat bMwmm» 



ODE XIX. Ad TELEPHUM. 



^d vttefes Hjftortas curufm fe£Ittur i Voluptatm vtro negUiat. 

r^r^/-,W '"^"' "* /nrUantSm'difl«a*brnWhV *^ f 

4teamhefe uon 'vcritut, re^ \^ ^-o^rus^ pro patn3»non ttmiduslinon,* 
firs, atqutfiirpem Macu Narras, ct gcnus wflEaci. 

A N N OT AT J N Es/ 



Metrum i<^em Quod Ode 3. Lib. i, • 

I. i^^u^ntiim dijietj ^c,] Tcifphus Pocta 
l^oratii famirurif, Z^ ejua certc ri valit in amorc 
j^ydix, ex Ode 13. Lib. i. Is Grccorum an- 
ti*qii/ii hiftorias evolvere & cloaui amabat. 
BjurmoJi tUquc res intempeftive ie prolixe 
narrantem ini:rpellat 'Horatius, in mcdio, ut 
v.dfttur, convivio : ad fermoncs traducit Iqco Sc 
tempori magis congtuos^ invitatque ad Ixti- 
tiam plemotem» ob fa^um Aogurem Lidn. Mu« 
^enam utriufque amicum«' 

Sluantum d>fiet ah Inacbo Codrut*] O Tele- 
phc, diligenter numcras quot anoi effloxerint 
ab Inacho Aifivorum primo Rege ad Codrum 
Atheniendum Regum ultimum : yerum nunc 
qu«rendum eft pocius unde 4e qnopistio mer- 
^emur vinum optimum. 

^ Jnacbo Codrus^ Tnachut Ai^gtt primut 
^ipp^viti circa ftnem annoruaAbnhs P«-. 



triarchi^ Ex. Eufcb. Chron. ann. M, 3344*£k 
Beda ann. M. «508. Alji ctiam alter. DeiJia 
Apollod. Lib. a. Intcr tnachum <$r Codrom 
intcrcefl*erunt anni feptlngentr & fcptua^U 
quinqut, aut non multo fccis. 

2. Propatri4 non timidus mori, ] Codfos Hex 
Athenienfium, cum ex Oracuk) didtciilet eot 
fore vi^rcs io eo bello quod cum Dorienfibot 
fui gerebant, quoram Dux ceciduret» hoftiini 
caftra vili habitu adiir, intlitem jurgio laccfi« 
vity atq^e vulneratum ad lyi c«dem piwo- 
Tit* Quod ubi Dorienle^ acc^perc, fpoalB ft 
vj^sconliffi abfceOcrunt. Videjoftio. LU|,St 
Valer. Maxim. lib. 5, cap. 6. fec. Ex, Eu&b. 
Chron, aon. M. 4130, ttdrMtjuxta rtAot^ 
feipfum morti tradent interimitnr htUo PeUpew 
Mtfiaco, iM tfue Heraclidarum regMm ^^rmStum 
'fis fucd ^$1 aunis pcffcveraveratm 

5* CeMut ACaci»] Nwra quai pertincnt «4- 

Et 



L 



CAIIMINUM LIBER IH. 19. 115 



£t mignata lacro beRa (ub Bio* 
Quovhiunpretiocadum , ^^^ [^***] 

Mercgmut \ quit aquam t^ ^&etTgniba s 6 
Quo prabejicgjromum, ct quoti 

Pelignis c^sfiirfrigoribusi^taces. . 
B«Lunse propere nova, 

Da nodis media;, da, puer, auguris xo 

Muraue; tribus autnovem 
^ Mifcentur cyathis pocuh commodis. ['"] 
Qui Mufis apat imparg^ . 

Tanos ter cyathos att ^^^P^^ 



^ eertamhfa emmffk ad 
Trajam 'facratam, SUet ati.- 
tem ^o prei» emawutt am- 
pboram Tini Cbii\ qui» ea^ 
Ufaeiat fjvam : ' juis dD^ 
mum fuppeditet & quS ho* 
T^ frjiu» Fe/igmtm repeltam-» 
Da eito, famult, poculum 
ao^f^ Lun^f da neSHs me* 
di^tf ia Murerne jiaguris, 
Tribus aut novem fcyphis 
apti posula mifeearur» ^i 
colit Mufas impars numtro^ 
peleta fiupefcem ti9vem p^- 
tee fc/pbes» 



ANNOTArtONES. 



]mm Mid patiem, ▼el quc ad, ipfum iCa- 
cuiii,ejo£i}ae pofbrot Pelea, AdiUlemy Pyr- 
diuDi Ac. AfttUoftor. lib. i» 

4- htjpaiafaero bella fub iZw.l Bu capta 
Ux Trcja : primam ab Kercule : deinde Grx- 
c%qiiiji«u|iDta pnft annjs. 

W0.J Vel quod urbis eju3 muri i Diis fant 
fdifiod. Sapn Od. t* v. 21. Vel quod multa 
ittccriBt templa. Vel podus ex Homeri fea« 
tta^», apad qoem non femel 2c^ iXMy> let. 
^ jlicrMi pro exeicalHls hic fumunt» ateiu- 
iiaio,aUuRU. 

5. Cbmm»} In Gnecis vinic, Chinm excelle- 
Vtt, Bt Falernam ia ItaKcis. Ex Atheo. Itb. 5. 
c^* *o, Chii Tites fefenint primi. £x Piio* 
Gb. 14. 7. hfumma gleriSfuit Cbium. 

6. S(w Sfuam temperet iguibus, ] Quii paret 
UneoBijquod vBteree fiunper ante conviyium' 
iatbaat. AUi interpfe^ur de Thermopolio 
6a de podone eaUda, quam qnidc^ in ddiciis 
s^feteies fuifle mul^ probavi ad JureoaL 
Sat. 5. V. 64. 

7. ^prMheute demamf 6^r.] Qma nobis do- 
iMI iraftebic, &n apod qucm epulabimur, 
ta tt P^igais verfabifflor. Nam vel eo eranc 
fff^^h v4 ibi janrerant, cum hiec Hora- 
^ Kiibcbat : ve) certe Pelignum ifrigus meto- 
^fis^ dkit : fpeciem pro gcnere. ^ota borS 
aafx accumbam» U cum quibus : in cuj[u^ 
^MK facolentus accendetor mihi focos ad pro^ 
fdlbiiQtD frigos, quod riget in Pcligporum re- 
^Pd^ ob monces plurimos : es nun« f^aha oi- 
dtiM^^iis b Aprurip } offm in Samoitio.. 

ji»A£«iiir^ij^r^«e«r#.] Invitat, imo trai- 
^•01 tvcpham ad' hilaritatem ex umpore Ho.- 
ixiv||}mis af¥andi vinum copiose, ipfirque 
pmr anipit fcyphom 8c propinat. Luna uova 
pocaloin pedt, vel quod oriente Luna 8c vefperi 
caorivia adibant veteres : Tel quia feftiae erant 
^^ksadmh epufis vefpertinis celebrabrantur. 
' 10. Ifo3is mtdtieA Ad ii Cempus proJuce- 



Da^ Paer, attguris Hfurena,] Propter aov« 
dignitads Kceffionem optimo ^i; amico viro fa^ 
^am, impcpie laetemur $ nec vino temperemus* 
Auguratus in primis honoribus Romae cenle« 
batur, folufque erat perpetuus. Aogares aufpi* 
ciis» ut Ponti6ces facris, pr?efaere : velut inter* 
prctes internuncilque' Deorum tantae dignacto* 
nis habiti font, ut qui arufplcinam fccerat, ia 
Senatun alcribi U inter Patres legi fas cUet. Bt 
a prima orbis origine ildem Reges U Augures. 
ipieqoe Romulus hoc munere.el^ funftus. Fab. 
Maximus prodttur duobus Sc liBxagiota annis 
fumma cum laude Auguratum geilifle ad oltt- 
mam fene^bun. Horum propriura fuitex avi- 
bus vaticinta obfervare j a Diis mooita oontem* ' 
plaH : de fomniis^ aoguriis^ oracuUs, excis» 
portentis, refponfa dare : prodlgia procuraie U 
expiarcy vatum Ubros explanare, &c. Alex. tik 
Alex. lib. 5. cap^ 19. nec jion lib. a* cap. 8. 

1 1« MurenmJj Ispuutur foiifeL.ViciniusVar*' 
ro Morena Terentiae Maecenatis uxpris frater de 
quo iib. a. Od. lo. Non morof qood fomoia- 
runt aliqoi, ab Horatio indicarr^ ad mane po- 
fterum coenam efle protr^hendam c nimiruai 
quia mane Auguri^ captari confueverant| ts (ak 
ortumSoUs^ O fagax nimis commentum ! 

Tribut aui uovem, 6ff.] Cuique fts eft trea 
aut novem c)nthos pofcere;- nimirumqut.de. 
mereri voleC Charites feu Gratias» ob ternarium 
€arum numerum, tria fibi pocula mifceri jube- 
bif : qui vero coiic Mufas novenas Poeta, is no^ 
vies bibeC in honorem iUarum. Aufon. 

7>f bibe, vtlMia temet : fe myftiea lex efi* 

ft. Comrnodii^y Juftx magnicodinii, inquiunf 
aliqui 5 aiii, plcnis & perfcdis j alii contra ; 
minonbus & cbrietatem non inducentibus j 
optime convenientibus ; ut ik fenfus i commode 
& conrenienter quifque impari nunMro vel ter vel 
novies pouu 

l4^,Ttrnos tercyatbosttttnineut, &e,'J £tiamii 
inde fieri debeam auonitus e vino, nnvies at« 

P 4 Vatw, 



ai6 . Qi HORATII FLACCI 

CrMi mJa jtnrHm cmi- VbIe». Trcs probibet fupnt IJ 

r T'^'"',^^ n; ,; R:«^"i »««"? ^«^ <^ 

pocou, p/Mtf/«r#rtf.^««. NtKJisjunaaforonbus. 

re tcM ionus f^uU Phrj^ Infanirc juvaC^ CuT BcTeqrnthi^ 

ji/4»«/ !;;• ^^«ri» s^trfir, Cuf pcndct UQita mtula cumlyrar 20 

Stirte rcfgt pusr. Str^ Parccntcs Qgodocteras 
Zj::!ZirX%" Odi. SpargcroCs. ,Audiatin»idu, [«] 
«««/« «wW fi'M«. Dementm ftrepituiD Lycus, 

r#r «« /«cWi# /««M «iTir ^iagjc funilem, Tclepbe, Vefpero, 

C74rf«r4t meie. T^^^S^Vt petlt CUog ! 

Me IfiiD^ Glyc^ne torret amormes. 

tamen ego Poeta bihaiii, tum ob Mdarom i^n- ulc if| fiiie. Sbmi htfiim rpnim k anKm 

fnerom» tum qaod hilaritatli modum nefciam concitatior» pfo in ia q ac bicchaitrtiM Matrii ^ 

h\ tftl Morenae honorit ampllttidinc. Aufon. fim OcrificaUf magit ctiam peim of M dii(deyP' 

Tropter mtdmm noQtwij ff n$vam LuMam, Qf botlib. l. Od. iS.y^uibuffitepulaiitibMtfiatt 

Muren^ MfgnratMm, tirmt ter €yuhw attomtuM tc compotantibiisplurcolam cfchaddii iniiB- 

fetit Vatet, modatua. Contrai Dbik^ modat,atgrtmic 

1 5. *iret prohibetfupra, 6f r.] Charilet rixa* fedatut, eam, docendoc puerot pnedpit Arift. 

rnm metuenteif, ^ut exebrietate tc nimb fino Pdit. S. .^Soliut, laltationi aptut. JooiiniAai 

faepius exdtantor, amantct autem pacem 8c ani- afperior, nof ut moUior. 

mi tranquiUitatem, tria tantum pocula indul- ii. P«rcM|»iiM(/<r«i«l Velparc^finanM- 

^eut, plura vero prohibent. niftrantet, ▼ el a cantu pommdiriiue iaibaaKntit 

T7. Nudis,'] Sinc dolo, rraade, fbco. Mufidt ceiTantet, torpentes» otiofat. 

Sofmhmt.^^ Tres numerantur enim, Aglaia, %%. Sfarge roJa^J] \Jt nihil lctitixdefit, 

Thalia, Euphroffne. Vidc lib. 4. Od. 27. t. 5. puer, etiam donboa ^eme meolara ac tridiBh 

iUque annor. um. 

1%. Jnfanire jnmatJ] Lib. I. Od. 27. deinia- 2», 23. Au£at InvidMt Dementem Jhtfkn 

niaex immodicl compotatione. J^ereeundum Lytut*'] Clamor ac ftitpitut nofterebnefitcoB* 

Jiaeebum' fanpihiei^ probihete rixUt tty impium Ai^t 9c ll^lariiatit index, Lyci tieiaiadfti, 

(lamorem Uniie^ fodales, De liberiore paulo capularipy morofi, auriburobftrepat, bikaiqacl^ 

anJmi geiliehtii laTciViSy lib.'2. Od. 7. ?• z6. infidiam moteat. 

24. f^teiMafeMrimnhabiBs,^ QslfPf^'""! 

NtnepfaenM^ adotefcentula. Brgo ft ipfa, quc tr^» ft« 

Baechabor JSdonis : roeepti liubere foluerit, noftram aodiat isfit"'^ 

J)MleemibifMrereefiaMde9, qao perperim fe fecifll non iine 4o)oiC t|- 
iiofcat. 

jSi M. Car ^trtcyntbuf Cejfant flawdMa ty 25. Sfi^ te nltidMm emS,] Deafi etpifi 

hl^f] Curnton jam infiantur& infonant libite jovenem indicant; nam in fenibot calorii ^ 

ic citharar, ad integram coof ivii hikritatetn ? fe^ut calfitiem ^fnit; 

tll« adhibebanturin Sacr s Cjbeks, quae a Be- 26. jy^ero,] Sideri Velpertiao. 

recyntho Phryfile hnonte, ubi cdebator, Bere- 27. CMmt.] Alias Jthode. 

cymhia diAa eft. Alii dicant tibiat inftntas 2S. Jlte kMtMS Gffeerttg ^r.] Cootabefitie 

^primuin ia Phrygia& Lydia;,acprjet«reaBere. ^eit^ lao|oore affidt, * confamltj Mif^ 

'cynthias hic Tocaiiy Lydias autem Hb. 4. Ode tdek mctrat ffMthm^ ot cft in 04* IJ* ii^ '* 



pD£ 



CARMINUM LIRER IU. 20. ai7 



ODE XX. 

Ad P Y R R H U M. 



£»!] 



Ne i PtuDa Niorclmm dile£tum conitur abflrabin. 
' * t t • "^ 

NON vidcs quantb moveas perido, 
Pyrrhe, Getulae catulos lesns ? 
Dm p ftpaulo fiigics inaudax 

^ Pnelia rapcor : 
CuiD per ohftantes juvenum catervas 
Ibit infignem repetens Nearchum : 
Gnndecertainenj tibi prgsi^ cedat 

Jt^ifif ibim tii cckres fa^ttas 
Promii, h^c dentes acuit timendos : 
Arbiter pujnue pofuiife nudo 
oub pede palmam 
FcQur, et leni recreaic vento 
«^putei odonttis humenim capiUii ; 

77 



agntftii 
' iunut 



Pyrrbef an tm egi 
qnim ptrktJcsi GetwUt \ 
ftttas MuferMtf PoMlh pojt 
tn pr^da timidta fttwt ctrt»» 
mina detreffahls, futmd» ptr 
turmst sJo/tfcemtum th/^tmttt 
^ P*^*^ ^II' txctlUmtem Ntttr^ 
ebim refw i r e tiS t Matita co»- 
ttMtit ntram prteda ttbi fothr 
0H iOi tvenmt. Imttrtay Jam 
tu nfthcia tela edtieis, illa vei^ 
dtmtt farwadandtt txgemit .- 
10 dicittir ctn t r w erfist jadix «/- 
locajft vifftriam fub ^nadi 
fianti ac levi £iirg tbliffart 
crhtti odoribat ptrftiftt^ ktfcs* 
[**♦] pakm ptadma i 



ANNOTAriON^S. 



Hctnm la. quod Od. ft. Lib. i. 
1. Hm vida fuantty Qf (.1 Mifis figmentif 
ti fcp iaU to i ei yoidam» qul hic commcnti faac 
l^ fnm alkpnrimD de Pyirlio Epifotarum 
X^ pio TMtinis adverfttt Romanot beU 
Mi k per Ittnmm oibem Romamy pet cato^ 
bi K«ai. priocipes interpretati foot | ezplofii 
AiB alBsy ^i M* Antooli res geftas metapbo* 
wi hk nolariy per p eiam dizere ; tu, Le^or 
^bmAc oarisy mtelCge fimpliciter Pyrrhum 
B«aB qoeodam fodaion motieri amanti poo* 
mkHm dum enpero atoue flbi addioere ni- 
fiAi ooem a taU connlio dimovere cooator 

^poto — im i fericltf &c.^ Niminmi tam 
Nmoii amafiom fuom poeU* abftrabit qi^m 
nbcsuloi tapere. Vid. PMn. 1. 8* cap. i6. 
^%»^ HaU.] Getofia Afnc« rnioy leoaoifi 
■^na^ fiaanim notiix : de fna jam. L i# 
Oiii. f. 10. ft L a. Ode %g. ▼. xc. 

> D^f^psMnfitittt Cfc.] NUenim o. 
^ inibla nittfiere» prsfiatim nbi quod amat 
■SiaeiAocaati. Scnec Herc. Od. v> ^33« 



JE>t ror acqmrtn poMCM 

Si ptgim, iamdttri 3hm tmpis Catoais & 

EmA 
Sermemem patrmm duettteritf & Mtftfa rtniwt 
Nomina protMlerit f lictttt feaeptrfMt tictbil 
S^atnm frtefimt ntta pndMctrt mmtnf &c* 



. fvolttMfk 

9 jas ari 



^luem ptnn arbteriMm ^, 



5. C^ prr obfiantes jnvennm cattmfau] Ob* 
ferva, ledoty ouam elegaoter m aUegoria fu2 
Seonis eft : cum iUa» fpretis ; 



t fetminas fimidaf dtlor • • • . 

^fAi y Cbsrybis Bktda cemterfMens freta 
AMt^tiascndm. NMUamMmtlitrftrat/f^ 

^mdlHr.J Vox nova ab Horado uoo ofor- 
f^ Deiore vocesnofasfiogendiipleadPi- 
*^<tf«tv.4fi« Sc feq. obii iotss d&M, bmQ 



perfiftat. 

ribua bene multis, umim querit Nearchum. 

6. Jif/^mm»] Prgclanim feaper videtor yod- 
cooqoe amatnr. 

7* GraMdtcertamtnftibiprttda9&c.]AnM 
podos qoam iili crdat Neaichusy quem oterque 
afdetis ac deperitis. 

9. Dnmta ceUresfagittas Prenns.] Dom to 
aitet omnea Infiimis ad poerum tibi afleien- 
dom: iUa iram^ odhmiy probra» vaididam in 
te raptofem comporati omoiqoe ope fiium fibi 
vbidkat. 

II. Nndo fub ptdt*] Nearchot, citrapericii» 
lom, imo coi cedat parum foiicitot, vos de fe 
coateodentes odos^ 9t frigidi fpedaty fuoique 
dunt^xat ciaaC capUlot comere it odoribot a* 
fpergere. 

. 14. Sparfitm edermisi ^t,] Tide Lib. %• 
Ode 11« V. 15. 



Qiialis» 



«S Q. HORATIl FLACCI 

fmilit vtl Ntm^ nfd Otny- QoaliS aut Nircus fuit» aut aouosi 
mt^^mt^mthuniMMii Raptus ab I<UU 



fuhtrsehn 



ANNOrAriONES. 



ic. jVZrfM.JMteNaxiReXyOivooniApoft 
AchtUcpa lbnao6ffinMf j 4e qM Hom. IlUd« ft* 
Pxopert. Ub. 3. Eleg. 18. 

Nirta TKm fackSf mn w eximit AehilUwu 

16. Raftui ad ld£.\ G>nyine(fit Trois regit 
fiUuf, ob pulchritudjnem a Jore aquilK fpeciem 
udnto raptttiy cmn in Ida monte puer renare- 
tur: atque in convirii» Deorucn fa&ut pocil- 
)ator. De eo 'ndft Lttciani Dialogum; & Me- 
tim* Ii&* lo^cao. 4. Hac porro fabula indica- 
tur fapientem Tuum luminibut tc daritate Tir- 
tutum rcfnlgentemDei coafuetudine dignum ef> 
fi^ atque ad. Deom per rapiQntitm rapi 9c fubie- 
w, VidtCiftrTulcuU 



tdi,'] Mottt dvpTex bujul iMaiioit; alttr « 
pud Ccetam iniiiian^ 4e qiM» fton oibi(knrtlit ; 
alter in Troade apud Plury^am A£s Ukoiu | 
regio f i e nTy Piiidis jo(fitio fkmofbs, olnnltni 
qui dre&UiUefpoiiCuffl ftiiity ihilbils; Dit- 
dorus Siculut,- fib. ^ can» t^^ lib. 17. op. i. 

JqtnfiA £z illb TroaSi monte dtcutv 
manaffe pridem flnmina quritdtfciiti ? it cft4i 
pMma Motttipwijauentiifl^ Mieyk 
•Apu4 Athan«4ib. 15. cap. i. focatnr 9^^ 
\u9i!^iLjut \\n^9 rMmt Id^t ftm^m bthm fm. 
Prae caeteris ttrtbm tlilVlfs. Ibl fcatmieatita 
nominatar XMIhac; te SMIMhd^i M^ 
^•HoM.Iliad.4. . 



o D E xxr. 

Ad AMPHORAM. 



MMit iomfacilij 

P hons amfboraf fuh Man» 
iii Conjuiatu mecum faBa^ fi^ 
nffutnm»u\a%yfim^ifktyfive 
jargxa df inmm amorett 
Jkfeplacidum Joporem produeis, 
fuoemmaue tauh emlk mt^iii» 
jStum Meffiesmt ^^i"* f^ 
ftrri eekbri die\ nmn fimdert 
"^nna fcemfceutia voUnte Cer- 
Bi€ 



^.h^..^rU..£.%c4. 



ut yimmfwUbi iffhfumin GtrvM gre/i0L 

ONata mecumggnfule' ManlioJ 
Scu tu qiI3|0S^fivc gjeiis jocos» 

Seu fticftem» pta^tefta^ fomnum i 
Quocumque ledum nomine Mafficoat | 

SerVas^ . moveri digna bono die^ 
I^efcende, ComnoJobgUfi) 

&omei?e'jMgmSoSHn§JJ 

ANNOrArJONKS. /r/x€^^S(^ jj^f^ 



t^ 



Kfetrom Idem qtsed Ode 9. Lib. t. 

1. nata intnmr.] Vina impleta ic conditii 
in korreo tum cnm cgo natus fum Venafli in 
iirbe Apulis ; ConfDJatom Romtr grtente L. 
ManRo Torquato cum L. Aurellfi Cutta, amiO 
UrKs conditse 688. Vide Epod. 13. v. S. ubi 
Iwnc Torqnatum vocat fuum Confulem. 

2. Seu tu querelasyfhe gerisjoect^ &e,'} V^^ 
fiose/Fe^usvinijuxtavarias hominom affkdVidnet 
belle exprimir. Nam qui « natora biKoAis, vf> 
no fit iracundior ; q«i fibidinofusy lafctvior, pe? 
tul^tior, Scc, Quidam jocofi poft vinam, alli 
Comnicuk>n, &c. 

5. S^uocumque leffum neminey &e,] Cijuf- 
pimque nomen Confulis inftriptum hidies, qbo 
iptas notetur vini quod coniines. Vidc 1, 2. Od. 
t. V. 8. annot. De Maiftci bomtale ic patria» 
jib. 1. Od. I. 

6* Bouo die,] Feftivum mihi ibrtnoalD ic 
honorabili, cum dignatur Corvinus dfvertei^ 
apud mc, c<cnare domi mex, ic pofcere fi quod 
li^Jwo meijoris notae vinum. 



7. Defeende.l Ex M voce patet eto^. 
vinaria non, ut apud nok hodie, In fubtaofl^ 
fed in editioribus apothecis atque hoiTtisca0^ 
eari ftffta, ut fumofa indeque niitara to^ 
qood jam alibi notxvi, .iterumque Pb^ oDla 
irtnurt freqaenter. VideOde 2 8. n 7. etfapoO^ 
$. hajus nbri. 

■ Oorvinojn6ente,'\ M. Vaieiias MeiWaCtnJ* 
nus Augufti aevo vir dariffirmis, COb(al t^ 
V. C. 71». ubi et de OalRs quatuor poft wi' 
triurophavjt. Is eft quim> fuis carmlnwis ato 
celebratTibtilluSy 1. 1. £1. 3. etliKL ficiodfit] 

re Meffala eanam \ quanptamrua apthi^ 
rern/,'ut itffirmn valeant fubfifiere vira, 

8. Promere,] Hoc jungunt afil cum toce i^ 
fcende\ z\\\z\sm jubente, Quicquid Ceatiiat ^* 
liqui, parvi refat ad ttrum referat. 

htinpii^tra vina,'] Seoe^te U\i ^^ 
matura,'ilkiora, falubrtora. Vidc fupf* ^^ 
l6. V* ^^.jtnque aanot» 

>0« 



CARMINUM LIBER 



III. 21. 119 



-Q dplmUt haud aufienu u af" 



Non ille, quanquam dgyyamytf msSS^ 
^QolEi^. te negliffl^ horridu&i 
Narratur et prifci Catonis [***] virtw CatmU ikm **»/»- 

S3cpc jnero incaluiflc virtus. r^f^ calefiaa fijfi, fm 

Tu lcne t(5S&un ingenio acJmSves £»»7] duicmn^adkikm 



9. ^«f 217/, funjtam Stcratytt &€•} EtiS 
feKrtus, ift cAy apprime ioflsuftiM eft Corvinuft 
Socadclft AcademicSPhiiolbphiaj non te ds- 
^idt, pia tefta : & tanqnam madet totos 

eidi^finodi fevenoribus, haud tamen re- 
tialeidMm maderc etiam tioo, «d dikien* 
in nm lerandofque aniim labores fuos pro 
JtcpoUci : nam & hoc novit fapienciflimo cui- 

re vfafpitaffl. Piato fcribit vinum homrnibus 
D» coBtiibatam Tekit remedium «dverfus 
faKdotem, at redire ad iuventutem videantur, 
ftnoftitic eos capjat ob&vio. Seneca Stoico 
UfOvSb miri jTavis aiebat nAmunquam uf- 
fKaJ eftnetacin veniendum, non quae mergat 
los, U depranat cum. Vide Ccel. Rhodig. 
tb. II. cip. ^i, Se afibi. 
^ * jbrarinf JcnMm^jifs.J Socratcs hominum fa- - 
itelfflnin ApoHinis Oraculo declaratus e/l. 
fyi dogmata amplezi fant prse CKteris bene 
B9itJb ilivftriores ifti» Plato» Xenophon, An- 

tnes. Dwgeo. Lacrt. Lib. i. &c. Cic. Tuf- 
3I aita)^ MmefH, fu^ de vha ^ moribus 
fi fhH^ofi^am manaffi : Tufc. 5. n* 10. Pri- 
Rw' iim dtweafi PbUifipbiam i ceeh , .• ,& 
mj^dt^, «orf^Ki, rtbufjue bonis & maPts 
fim, No^ad Pi(bn. v. 310. 

hmiSiiSecratk^potmtnioHmidtrecbsrtec* 

ru Smtitur &prifii Cateuh, &c. ] Ipfe Cato 
tinfignia nitratur vino liberaiii\s haufto 
Hic vero quacri potcft, an vino 
I^Kaleicat, ut calido medicamento ? Re- 
lCbleoos Conilat. 3« non incalefcere nifl 
bttla corpori accomoaoda. Nam ficut 
[ eofi^niens materia incendium facit majus, 
^wpo^Misfimile aUmentum quae naCura ca- 
~Vw% & robur adjicit, &caIorentaugcc,&c. 
(pib Vide Coel. RhQdtg. iib. 18. cap. 29. 
■Ci|{featcttr profit fenibus vinum. 
'^M^f Qtih i]le, an Major, an Ucieenfis & 
Mot ? Bte oticenfi proditur fane, integras du- 
^pnpntandonoQes* Teftis Plutarchus, aiii- 
^ £LciiaMemnuos quidam in conventu di- 
et, CatDaem totas no&es in vino pernuinere 
I efle, fofcepto feonone Cicero refpon- 
I: q«n addis etiam totos dies alea ludere ? 
I de Tranq. cap. 1 5. Cato^ inquic, viwo 
' amuum curk pubticis fitiga/um, Ubi 
de Uticenfi diler^ explicat, huncque 
" " lofum : (^uem jam tm^Umus* 



Idem Cato menfam maxim^ aalconm pas»». 
tom 9c pfocreadcetn exiftnaavtty idem (blitui 
erat diccre Caefarem fobritim acceflifTi: ad evef». 
tendam Rempublicam. Vide Ceel. Rhodig. fib» 
a8. cap. 8. ^ 32. At duo tamen arguunc Cato. 
nem henc jvniorem mifiime hic ab Horatlo in- 
dicari. Alterum eft voz uarratur, qus nequa« 
quam adhiberetur a PoeCai ^ innoeret Cote» 
nem ilf um UtSceniem cum quo Vixerat, quem- 
que florentem idderatj fiquidem Horatius annoe 
setttls habebat vigintl» quaiido ib CaCo Uclcs 
interemit Aiterum eft epithetum/fi^/, que 
omnino Porcio Catoni, non iu veb Uticenii 
congroit. Nec enim fatisfaciunt qui prlfcam vir* 
tutem pro foJida, verS, feveraq: pom obcendunt» 
Ergo Cato }Asjot accipiendus. Quamvis eteoim 
valde fobrium iuiflfe conftet : at ei nihilominus 
ebriecas (ku vinofitas ab aemulis Se adverlariie 
objeda cftj ad quod allufiC PoeCa. Addc qaod 
apud Ciceronem de Senedute, n. 46. ijle ipie Ca^ 
to Major proficeturita de fe : Ego propter finimi$ 
deleSationem tempepkm qucauc dfuvuviis da» 
ttEioTy nec cum tequalibus Julum^ qui paud adm 
modum rfflanty Jed cum 'vejh'a atote etiam atana 
'inbijcum \ babeoque Jeueiluti maguam gratiamp 
qu^ mibi fermonis aviditatem auxit^ potionU & 
cibi fufiulit^ S^uodjs ^uem deleSiant^ (ne emm 
niuo beHum indixiJJe vuieor voluptati^ cujus A 
etiamfirtajje fuidam naiuralU madtu,J nen intel^ 
rtge, neist iflis fuidem \oiuptatibus ip/ts carere 
Jenju JeneSiutem» Me vero Jeleffant 6?Jermo m 
poculUf'€^ pocufa • • • • • . coeevtempnquevici" 
ttorum fuotidie complee, fuod ad Kultam m£iem 
fuum imaxime p^jjumus vario Jormone produci» 
mus* Huc etiam fadt quod fcribic Plio. Jib. 14, 
cap. I* Catoutm, Uleprimus% inouit, trhaup^, CsT 
ctnjura hiJignU, mo^U tamtn cutritate Hterarum, 
pr^ceptifyue . • • . agrum colendi • • • • • ^« 
vitibus uvjffue itaprodidit\ fm itcut vine tpti' 
muSf iec, 

1 3» T« iene tormentum, &€•! Per te leniter 
ingenia tor^uentur, Sc quaUa ^t explorantnr s 
feveriora mitigantur, duriora moJIiiaiitary Scc» 
PJato de Legibus ait vinum efife tormentum mi- 
nim^ fumptuofum aut periculofi^n ad explaiian.» 
dps hominum affe£lus. Theognb dicebac aurum 
ic argentum igne probari & dignofci, at vino 
mentem hominis quamlibet fapientis* Vide £p. 
ad FiAn^ v. 434. Non abludit ad^iom, /» 
viii9 veritttsj ^ Perf» ctfjuiBam apophthegma, 

Plerumqu^ 



«20 



^aim httrimn *fftrmis tm 
Jsfitmitm intmas ^ nuxit 



Qj^ HORATII FLACCI 



itgitatitaa rtvtloi f& 
feJHvmm. Tn redais fidMemm 



fmt amimt imofiP^ tt me ti* 
mtnti Riimm diidemata aee 
hiUattram ttla» *te txprt' 
mtnt Baccbms, fif yams JL 
favtm adjmerit, memtm Cba^ 
rites wmemlmm lamare tardit^ 
ritf atfmt ardmtet fyehni, do^ 
mts Stl rtvtrjm exftttat /- 
dtra. 



^^^C^ 00L/ifUr 



Plerumqueduro: tu (apiendam 

Curas et arca numjo bofo 

Con filiup r fl!|Sffs Lyaeo^ 

Tu fpem tiSucis mentibus anxiis» 

Viraaue ; et addis cormia pauperi» 

Poft te nequeiratos trementi 

R^m apices^ neque militum amuu 
Te Liber, et fi fagfa a dgnt, Vcnus, 
Scg0fque nodum foi^freGrati» 
vivaeque produccnt lucemse, 
Dum rediens fugat aftra Phcebus 



ANN0TA7I0NES, 



^S 



20 



n 



Nefmofmam tfms ttrmentit iBf^ ad exqnirendmm 
nnmm, ^e iom rtElha tuci, Vide Erafm. 
Sunt qm putcAt hic alludi ad arietet aliafque 
aiachinii ejiiGaaodi bdlicu» ^uibut admotit ur- 
^mm muri concotiuotur, drjtciuntur, ejtpug- 
"" nantur^ue : pace tamen iUOTum, prior inter- 
pretatio ooa cft pofihabencU> multo minu% uc 
nuiciunt, eiplodenda* 

lA, Tmfafientimm Cwas, &c*'\ Craviorcs co- 
gitaaones reconditaque confiHia hjlari compo- 
tatjone in locem Uiqoando proferuntur. 

x6. Dftei,^ Unum eft h Bacchi cogoomioi- 
bus I XvttVji qudd folvit & diicoiit i^tudinet 8e 
lcant. 

17. Tmfftm ndueiu^ Ap«d Atheo. Lib. t. 
/Cap. t. ex biphilo, Bscehm, eordatis & fru^ 
dentHms wris amiens, ifjiqmifapitm teque ac fua» 
nns ahjilhs & bmmiitsfieit ajumtrt magnosffim 
ritnsj fnftrtiBtJh mc titricis pirjuadtt nt rldeant, 
innavts mt amdiom, timtidit mt fortis Jint, £x 
Chaertmone, ptr mimnm etmiuantnr hihtntihus 
rjfnt, Jtpientiat dieiiitaSf honacmtua, 

XX. Addit cirnna fanptri.'] Baccho veteret 
alfingebant cornoa, quomam h nimio vinp tmcet 
ftttot ebriofi inftar benuarumy inquit Feftus« 
Vide fupra lib. a. Ode 19. jn fine Ovid. Art. 
Amat. 1. X. V. 230. 

Tnne nteninm rijns t tnne fmtper comna fnitit, 
Tnme dtitr & cmrer, miapiejrintbahit. 



Pcr coroua defigoantoraudacia» confitolii»»* 
bur» fuperbia, temerltat ctiam k petolut\ 
Athen. lib. io. cap. 14« rmt hyahii 0<tfi>m 
oifKt Sonorum omnium rtx vbntm, Lib. 1* op> 
|. la^ ^htni. T«K ^l^ard^ uoi rmi Wf*^ 
Sohur & %fira dat animit & emforihut, £oita 
lib. cap. a. ' 'e^x^ Axt^autMm nin idhftm 
nmedinm adverjus omuem triJHtiam. 

19. Fo/^ te «c^iif iratot tnmtmit flf^] ^^ 
fumpto luboratu^ tnopt ie tinkidoi qoiii|>f> jM 
oec iratot Regum vuttot auc fluon 4|im 
nec militum ama, 

21.7/ liher^ ^c.] O Tefta, aaiphwi,0*^ 
num vinumy te in coovivio/rNiMorfB>Bto 
Femns Iteta, Gratitt, tmeermte acceafie. 

.Liher,"] Cur pater Liber dicttqrf Aa^*^ 
bibenti fit caufa Itbertatit ? Fiuot eai« w 
cloret ex vino hominet plerique. Ao ftiirt 
liberute Boeotia depugnavit ? Pluttich. Pmi 

Leeta rtnms.] Mitit* beUa, propitit»fM 
non mifceot contentionet & rixaii aatdiff 
praelta, ut f«piut fit. 

aa. Sign(lfut modumJohenGra^]l>tai^ 
tantety nolcntet feparari, dtftrabi, tbiie«4 
quot Junxerunt : concoidiie teoaceii «Dtftt^ 
qoe, infolubilea. * Unde ilJ^ iatpkxis km^ 
iertia inter fe manibof jingi (okoU Vid^ 1* ^ 
Ode 4« & 30. 



ODI 



CARMINUM LIBER IIL 22. m 



O D E XXII. 
tn P I A N A M. * 

£i confecrat pthum ?illafua. 



MOntium cuflos nemonimque virgo, 
Quae laborantes utero puellas 
Ter vocatai audis, adimifque letho, ' 

Diva triformis ; 
Immiiiens villse tua pinua efto, 
Quam per exaAos ego lactus annos 
Vemsobliquutn meditantis i&um 
Sifmguine donem. 



['*'] 



Virp Mfa monAM fif 
JUvmm, Ues fmrmm tripU^ 
tiif qu* ter invocata fuivenit 
mytteribui parturintihMif 6^ 
eas morti eripii | fo tiki {•trk 
ptnut fuiulo OKO bupemUm } 



J qumH ego fingttlb mmt #vo* 
0| mtit laudem afpergetm crutru 

ptrci tronfwrjmi mtrjk» 

wtm teutantit* 



fyt. 



^^4d^.*^ AN NOr ATIO N E S. 



ifonun i3em qood fupra Od. 2. Lib. i. 
I* Umtium tufn^ &(•] Veoiitrix locola fiU 
■>"■* Adde qaod berbiiy plantis, afboriboe 
^T^iidi fim iaipeititnr Lona. 

i> AurAiAirMrfct nttro, 9fc.] Parturientes 
t"^ MiBraaCem edenduin in lucem : quK tc 
**d hmm ApoUinem partorienti opem ft 
*BHiQMetricis exhibuilK. Lonaicilicetpo- 
"*M«itoi corporia tempeiHvi relazant dat 
"^teapattoi Sc falobritatem. Cic. de Nat. 
'^l»B.6^ AdbiSttttrMdpartBSffuediima' 
^^fimtmiljepttm nminunfuaaf^ aut ntflerumqug 
^MB I«M curfhntf fui qnis menjnjpatin con' 
^"^mmfa vocnntur, Idcm ferc Varro 4. de 
kitt. ibi Lund nafceniium dux , » . » • 
*^'tgm bmKcnnt» Dlodor. SicuU llb* 6« 

b» Spipof. 3. Probl. I. &c, 
3» Ttrmcata,1 Ternarius numerucreligione 
***i«Uii Lib. X. Ode aS. ▼. uU. 

^Uk^aiimfquepletbc.] TeTent.And.aa. 
J» fc» 1. 1. 15. 

^ Jtu» tuclMa, fer tpemf ferva^mt tbfeert, 
«<■■• Cann. 3». ¥. 13. 
Tn Lncina dtlentibui 
JumSBapnerperiu 

Orii.Fa&Ub.a.^. 451. 
fmeftreetr^ gravidisyfaciTa Lucha, fuellk 5 
maturnmfme mtert mtttittr aufer tnus, 

^^f»rijL HalicanMflr. lib. 5. in afdem Junonis 
taoMB leoena natomm infaociom nomirra 
^^tm^nt referri foiita teftatur. Cic* ante cit. 
* ftd Grgectt Dianam eawque Lunferam, fic 



apnd ntfirts Junonem Lnmam inyaritndt btvt^ 
cant, Ke, LeStor, mirere quod videantor 
coofundi Jaoooia ac Dianse muoia. Nam Dt09 
omnes ad Solemy Deas ad Lun^m leferriy e- 
gregie docet Macrob. Satunui. Libi z. cap» 17* 
iB^q. 

4. Diva triftrmis,] Triplex quafi nomen 

babens : Luna in coelo» Dtana in terris, Pxo- 

'iiBrpina apod inferos. Vfrg. ^neid. 4. ▼. 511. 

^ergminamfwt Hesaten, tria virginit trM 



Terwti 
Dit 

Hinc iUud» 

7trrtt, Inflrat, agitf Prtftrpina, tnna, Diana, 
Ima, Juptma, ferat, fctptrt, fidgortffa" 
litta» 

AUt quod.modo gibbofa» inodo diffljdiata» mo- 
do plena. 

^, ImminenswIUtuapinut efio,] Yolo tibi 
facram elle pioum meie villse tmminenten} U 
ad eam quotannis tibi madabo aprom. 

6. Per txaSti an»s,] Completo dc finito 
tinoquoque anno. 

7. Obtifuum mtditMntis ianm,] Qai licet ju. 
nior jam cx fua natura mediUCur pbliquo den- 
tium exertorom 1^0 vuiBerare. Quidam aprom 
in ma^antem fevire le tranfverfom iAum me« 
ditari x alii in ipfom iUam pinnmdentes inten* 
taiTe : nonnuUi ab spri Isevitie Poctam noihnm 
Diana? patrocinio fervatum» comminikeotnr : 
fed gratis & perpeom. 



ODE 



J 



M2 Q. HORATII ^LACCl 

o D E xxni. 

Ad PHIDYLEN. 
Pmis tanhan Aianlbus Dm plaatri» 
c d^i rMfk^fi ma» /^OELO fiipinas C tuleris mum 

mu JtfftitH ad cmlum t^Nm» 1- " - - - -" - --...- 

Lmi 4m0fulim\ / Larn ^^. 

pUtaitmu thme ^ bonMmlt _, * t S * f 

/htpbus stfue /ut ^jj [•^ Ff ugc Lares, avidaque porca i 

jjejMftfj^ Nec pcftilentcm fentiet Afncum 

^"^tS^^^^^^JH* Fcecunda vitisj ncc fterilem feges 
•«a£iai, »4t ttmm ftetui m- Rubiginem, aut dukes alumni 
mamtiufefiatim •^^t^f Pomifcro grave tempus anno. 

-i^aw, quainjii^o UVV0. Nam quac nivali pafcitur Algido 

fi educatur iuter ^ quercus fif DcVOta, qUCICUS inttr Ct ilicCS, 

iRcet, yuet crejck in Alhan. ^y^ ^f^jj Albanis in hcrbis, 

gramtne, ' 



Nafcente Luna, ruftica Phiiiyki 
thJro pla^aris^et ho^i' 



5 

10 



5 



.%j^..AoU...t.B.J. 



ANNOTAriONES. 



Hfetrafflideiii qaod ftipra, Od. 9. Llb. x. 

1. Ceibju[nnatt &c,'\ Si Deos rice colucris ic 
f\\ fuppHcaveris, Ucet modjci oifereos muneray 
pbcatus illos habebis. 

Stipinat,'] Verfis ad cctlain palmis ; qDse con- 
trairurocandp lofenwDeosadUrramvfttebancur. 

2. Najcente LunaA In novilunio Jlr .Calendis 
folebant ruflics muheres (aaa Luiue facere 
plantarum matri, altrici, cuftodi. 

Phidyle*^ Hxc videtur fuiiTe villica, fea Ho- 
ratiame «ilbp ptocuratrix t coiLTenic oom«n, ftve 
ptopriuiD fuerit, feu £idum fit a Poista 4>ii^;Xi}, 
Parca» GalL Menagere, Angl. ]K{||^^* 

3. HomdFruge,'] Vino vel fpicis novelfis at- 
que hiijus anni. Diis rnim primitias ie quod no- 
Tum optimumque, ofieri sequum eft. 

4. Porcd»'} Hac utpote f«ecund£ placabafltar 
Dii Laiva & domefticiad foecunditatem familije 
ac rei domeftlcK impetrandaro. 

• 5. Pfflilentem Afrieum*] Ventum bnmidnm 
tc calidum adeoque peitilentem 8e noxiom frugi- 
bva ac viribui Italic. pliA* K %, cap. 47. De 
•ojam hb. i. Od. x. 

alias ^^|mut,q«a nigreftunt fpicatf &ftenfeiciint, 
Oritor'Vx pluviS vel rore, ft quando non de- 
CttiTa fberint ^ fpicia, fed Soie fupenreniente 
catefa£la computrefeant. Ita Scaliger. Plin. 
lib. 18. c. 17. Caelefiefmgumvimarumqnttaam 
Um nuUo minuM noxium e/i ruhin» Frequent^ffi" 
ma bacinrcfcido traSUf convaliibufque ac ftrm 
Jlatum Bon babentibut, E diverjo carent ea ventO' 
fa, & txcelfa, £t cap. 28. in fine. ARa funt ma- 
Ja, quieJiicnteceelofereniffuenoBibntfitmt,nuUo 
JeMtitJUt cjfi cum fa94 fuin • • • • • Atik 



rubiitntmJ ahle urodhltm, aSh Cdrhttttuim 
apfe/iantlbus, omnibus vero fierilifatenu tCoe 
Konye ad eam peftem avertendam cdebtioi 
Rubigus Deus : & agebantur Rubigalia ^h 
fub,nnem Aprilis. Plin. cit. 1. xS.c. 29. Ui- 
guia Numa eonJHtuit anno regni fui x i. qu^t mm 
aguntur ad 7. CaUnd» Maiif quoniam tumcfae 
occufat fegetes rubigo : quod tempus ydmmtv» 
mittat Sole Tauri partem decimam obtinente, Ea 
Plutarchi Quzft. Natural. poft init. Rub^bt- 
mefcentiaoccupatfemina. Theophraft.de C^ 
Plantar. 1. 4. c 15. &aUbi,' &c, 

Duices aiumni,] Dulces & charos fiJioa htet' 
pretantur alTqui, magis tamen inteUigeodi ri> 
dentur catuli pecudum, agoi, capreoli^ ^c, et 
fupra Od. tx. V. 4. 

8. Pomifero gntvt tempus aimo,l GravepefH' 
ienfq;cflrium: adeoq; morbocbaadientientgregfi 
ea anni tempeftatequa frudos coUiguntBr, fci- 
licet Autumno, quem letiferum vocat Jovea. 
SaN 4« V. 55. Vide41r fupra i. 2. Od. 14. v* 15. 

9. Nam quet nivaJi, ^«•1 Pantific»meft m 
facris publicis immolare vi^maa fuaiptnoiast 
at te, Phidyie, rufticam & privatam mbliercu- 
lam decet oftisrre Diis familiaribus minnfcoU 
qua^que dona '& facrificia. 

S^et nivaiifafciturAIgido*'] Pltfcebanter o&ii 

greges ad facrificia publica deftinati ac devoti. 

jSgido,'] De eo monte I. x. Od» mr. ▼. ^ ^ 

II. Aibattii in berbii,'] In pafcuis A^sfli 

montis» qui ab urbe Roma diftat 12 miU. ptfl^ 

ortum verfus. Martial. Lib. 4. Fpig. 64» 

Albanos quoque Tnjcnhfpta coUtt» 

Araob, X«ib* i« Jm Jibam mifttUia^ mcnte wtSu 

Viaima, 






JCARMJNUM LIBER IIIi 33. 223 



Vidiffla, Pontificuin iecures 
■^ TenihU attM 



jSUti caede bidemiiim 
Parvos C QrQnftntein. niarino 
. Ro re Deos firagUique^myrto. 
Iitapu8is aram fi tedgit manus» 
Han.fumptuo£i blanmor ho^ 
^ MoQihit averibs Peq^ 
f arre pio et £iliente micS 



€ultr$M P^mifiatm colh im» 
htut, Tt verb Dtos exiiuos 
rcrt msrimo ttnuifut wyrf 
lormumtem nihil juvMt f§S-» 
%C cttsn flurimo eruort feeum 
dmm. Etfi mauui fiu$ •»• 

t3i»1 ""^ tenuttu aram^ «^« 
* J fii Peuutet buud fUcukt 
tffieaciut ptr mujermu vv- 



ao 



tiuump fuam fer rel^gh* 
/um ader fif fal erepitaus» 



ANN07A710NZS. 



tSuSukt ftam uSmm taam hmmtarieaniarit j 
mmlkmmartm ruBgiouemw matafiit f tuc* 

13:71 m^ attiner^&c,yrwm 000 eft mac- 
ttttfeaOni Deot fofti^ cokt ft placabit» 
•eAmdo taocom Se adonnndo ftfto le ooboUm 
txbobitftiloiibaf» ouc lUIt dooei. 

I4» Bymtium»} itoohit MjntDaa jta dite 
«•Oi V>od doot deaCBt babeutt, mordioof oegkt I 
«firitfoodiciquafi bieimea^ «odq^late Pom- 
IMfiio AtteUaoa. Vide MKiob. lib. 7. cap. 9* 
t OdGom Iib. i^ cap. 6. ubi uterqOiB^ideni a- 
inii^ctaiiidoiktqao» Nea avet Matffed m- 
m4amh^bidmft^^f»ikri. 

>^ Av«M iiM, J tjaut PeAitety qaorua 
^jpw /liir«# lciUcat ID jtfivatit cdibut s in 
Wtaliii ac IttspUt iflajo^Dooro« ftatoi^ 
MliiieiLiu» babenlur k oolootor* 

HW i t ii w OKtrAi# iMv» froMque mmeA 
li-6ciillj2t«ol^it adiubetaotaf gofmodl 
gjjht ifMli facriAcant cofOOilMitory iioftia 
""^ *ia9ap]>eorom*ara9 ftc 

£iry.J PUiC lib. 14. cap. 11. ^ af 
I • • • • /USif t^ f^ii» Af ^. Dt 
^ ^ «U I. Od. $8. 

I^ l owi j i ii ,] loDocaot, i ibekre Yacua tfr 
*MvtMsqaiiMir4«Bi aliialiterdeiaeliotyut 



exUtimo> hoc ieDfii t atiamiq ooq oftmatDut 
iogeotia manera» tam litabis, taoMue obtinebio 
quod poftuiaty ezigoo qoorit Ikrificio» qoaoi 
&^goo tc rumptuoroy fi modo nta innooentiain 
$c pjftaiem dc rdi^ooem eiga eot exiubeat* 
Luc. cap» %u Cliriftut paopercule ▼idote mi« 
nuta duo iaodat pra ingientibat difltam mune- 
rtbotin gasbphylaciumf^iffit. Ex I^iutaicb(» 
Lvcaigut interrogttui» cur ^ta U parfi con» 
ftitoiflTe ftcnficia ? refpondit \ Ut nunquam de* 
finamui I>eoi Feoerari. Vide Perf. Sau !• ii| 
fioej ubi 

Dicittf Fmnifiett, ht /acrit fuidfidt aunm i 
• •<••• /arre litaU. • 

Aramji ttt^ OMmr.] Ara quafi aofa difta 
pridemy ^ooniam eam tenebint feo tangebanc 
qoicomqoi vel fiKrit operabantury vel jurabaot, 
Tcl pracea tt vota faciebaot. Varro» Macrobioty 
Satomal^ lib# 3« cap« z. ftc, Vide lcPiin. lib.iu 
cap. 7. 

16. Farrt fk ^/aUtute mici,'] MolS ialiS 
^utt cooftabat co oqiifiy farre» gc faif. Scoic» 
£pift« IX4« CnfMi»aiitei« 



ODE 



aa4 



i^MMVM ttium mtnTyr* 
rheMMm sifm* jipmlkuM tuit 
^Mfiiiii temiutt Jiimr mm- 
dm ttatMth £uzu Arubum 
0C "ludue •Puleut^t / fatum 
Jjtmau cUvn udamautium 
mtcel/U euimitnhus iufiptf 
wefue muntem fermiuiMt 
mefue eafut mtrtu retiku» 
liieruhiu Ftrums iu eam- 
fit dtgutt Stythee i fuurum 



Q. HORATII FLACGI 



O D E XXIV, 
Ai A V A R O S. 

INtaafe opuleiAior^ ^ •^ , ^ 
Tbdauns AFabum, et divitis Indiae, 
Crmen^ licet occupes [m] 

T^rfhenum onuie tuts et nmt Apuiicum ; 
Si figit adamantinos 5 

Sun^mts verticibus dira neceffitas 
llavos ; non animum m^u* 

fon nH>rtis laqueis ei|p|^es capot* 1 

<^|ampefties melitis Scythr» £^'^] 

ASNOrATlONES, 



Mttfvm Wem qti6d Od. 3. Ilb. t. 

t. JutuGiSf &e,'\ Sui ▼itia recoti bac 04e 
pretcribtt. Ahmuidveite, qusfo» Ledor ftu- 
dioiey quam mh qvamqoe felicit!«r idem f«- 
pidfl ita rctadet argaincntum, ut novum qoid 
iemper efle videatur. £t hoc eft quod ipfe 
pnedpit ac docet ad Piibnes Epift. v. iiS. et 
340. qus duo loca fpedast codemt ct egregii 
declaraot rtrum commnaium et ciiivis notarum 
BOVam difpofitioDcm ex arte atqoe iogenloi 
icitamque ct callidam tradationem longe prse- 
fbre rcrum noranMn inventioni. Qj>od qui« 
dem lateratoroi ac de trivio hominu et 
ibolot laUC, n6runt vcr6 lentiuntque quotquot. 
lano tt fagaci poUent jodicio. Vade qom ibi 
annotabontur. 

' JutsBis efuleutier nefuurk Ardmm.^ I^t 
•poleniior Arabibusy quoruoi adeo ja£Utor o* 
pukntia. Vide lib. i. Ode »9. et lib. %* Od. f i. 
Stroph. penult. 

JfauSis*] Tel Thefauria oondomeffoffity ird 
Arabibut bello nondum petitit ac fobadit po- 
pulo Romano. ASJiut enim Gallus ex Equeftri 
Or^Mf filus Romauu urma iu eam terram ixtU' 
iit . • \ epftda diruitf &e, Plin. Kb. 6. c aS. 
Strabo. lib. 6. Receus Remee exfedltie u^re tem* 
pore duce JE/iu GuUo iu Arukiamfaffs, Mifliis 
ille cum exercitu ab Angufto deamum Confule, 
Atabet lenuturutk Propert. lib. %• Elcg. 10. 
V, 15. 

ludia fuiu^ Auia/Uf tua dat eoHa triumfbo^ 
Bt domus iutaB^t te trtmit jlrahiee^ 

«. J)ivkis JticUee»} Hcc enim Aiis regio di- 
«et eft anro, argento, iapillit, gcmmit. Strabo 
lib. 169 &c, 

3. Ceemeuti» Uch oecufesf df r.l Lket prvcla- 
rat sdet htbeat mant littonbut extni^s, 
quid boc ad fitam bettam ? An fic effugiet cu- 
rtt et moctem? Vide Od. i. ^ujm lik Stroph. 
^. ibiquc tnnot. 
2 




t. ^jprmniaitMrtf.JIdemcft qnDdTboini 
oferam s part eft Mediterranei» Thoftiaai 
allucttt, Didoncm Pontificitnt, nc n^^mm 
Neapolitamim, a flovio Mtcra nd Fittum Si' 
culom. 

* Kt mare ApuHcum.'] Omnet feie codioe#tia. 
bent Pomicum, id eft, Emdnum : Qoidma ^«* 
fd(iitv,ideft,Africanum| ethattcle6boanaide« 
ftndunt ea quod mare Ponitnm Ita Aliicawim 
coBtinctur cum Tyrrheno» qnod Bttiie nonl* 
naCur. Vemm enimvero quld hoc ad ItaB«i. 
et Romanot ? An ut notetnr TeiaiiU ~" 
cupientium non modo ia littocibnt 
nmi fed et longinqnt i Longe fane , 
prehenfio, Ledori tamen judicandi Bi plcM H«* 
bertats ut fuit hadenut. AMi ctjaaa FnMki ■ 
abiurdc quidem legmic. Placuic le^Ho,^ Aj^uB | 
cum, non nobit primum, icd graVibiu Tixin ftU , 
dem aote not : ut denotttur tttnunqtte ItaJte ; 
littut macit : per ApuHatm fupera five AiltWd^ | 
inferi trero per lyrrbemmu 

$• SiJ^adumautium^ ^r.] Si magnificaaiU \ 
lat sedet mort etiam obfidet ingTediturqiie ec ba- 
bitatorct earumnon mitiut tradat quam 1 
et egentes» et in illis «dium Jtn 
hus cla^os firit ad amaut iuos, id eft» 
acdominat^isrui juraexercet) metaphorm^Ai 
ab aanaU daroy qoi in partedbttt aedtaaB £a» 
crarum figebttsr finguUs annis ut miaaevua an- 
norum inde oolligetetor. De qtiibus Liv. fnftso. 
Altl fic explicant $ fi fummot etiam 1 
capita virorum principum fpicolia foia < 
Cransfigit mors, et enecat. 

Adamuutiuos*] Adamante fi imi o i^ 
Od. 35. trahaUs ciaws, Sic belle 
Poeta fatom induftabilc» mortit 
et nunquam motabUe Jovit acDcotttm decrrtnm» 
Pindar. 

T<( ui^ih/f^^ufdltfotf k}k(Auit^ hoato mimt* 

6. Camp^amefius Scfth^, &ۥ] Avaria di* 
vitibtts iapicntiocts ac bea6mes iuiic S pofofi 

Quonim 



CARMINtJM LIBER III. 24. 225 



Quorum plauftra vagas rite trahunt domoSy 10 
Vrvuot, et rigidi Getae, 

Ifflffietata quibus jugera liberas 
Fruecs & Cercrcm fcrunt ; 

Nec cultura placet longior annuSj 
DefunduixKlue laboribus 

^uali recreat forte vicarius« 
[Oic matre carentibus 

PrivigiDis mulier temperat innocens : 
Ifec (fotata regit virum 

Ccmjux, nec nitido fidit adultero* 



15 



20 



hcertas babitatknes earfenta 
circvmferunty mc non ajpe?i 
Geta, fuihus arva nuntme etr-^ 
atmfcrtpta producunt communes 
fegetes ac meffis ; nsfue exerce-^ 
tur cultura diutumior uno 
aniu\ atqtu aleer vices affu-m 
mens pari fwtuna quietem tri" 
buit alteri Lboribus exfoiuto* 
Xbi feemina innoxia parcit pri" 
vi^nis matrem non babditwuSf 
mque uxor dote fotens marita 
imferitat^ mec Jpleadide auf» 
cmtat mmcbo» 



N ioepes qDidem) at fine curis viYunt; Scy- 
fas Bolfai domat extiaonty per campoc va- 
intor, mod^ \n bis pafcuis, mod^ in illjs 
^&eatesy (uanque fecimi fimiifiam plaoftris 
^m, lunc afAaliCm Sc ofAs^o^lu didi $ 
^KpUafiraftdes funt^ inquit Salluft. Vidc 
. I. Od. 19. V. 10. ic Od. 35. V. 9. ^ L z. 
^ 9. in fioe : ibique annot. j uftin. !• s. fub 
viirmi. Scft^ inter Je nultt fmesy nec enim 
|na extrcemf nec Jamus ilfis sdia, aut te- 
hm, ua Jtdes ^, armenta & fecera femper 

rv & eter incultas Jhrttudines errare 
Uxtres libertfque fecum in flaufiris «ftf- 
H(| fAn eerns mbristm byemifyue cauja te- 
* fn Jtmhs utsaststr. Jujlitia gentis itfge^ 
^ f^ nm legibiu .... aurum fif argtwm 
*■ '"!. ^ff^*^» X^* & sneUe mefcmttur. 
l^ m mfus ac v^istm ignotus ..... peUi' 

■ «^buar ferims» Seec contiaentia illis 
*» fmjMejufitiam Jedity nihii aiienum cem* 
^ffsAa ....,• sainam reliauis mortalim 
W4nfa tBsderatio • . • • • frorjus mt admti^ 
w m d eat t v boc yiis matmram dare^ quod 
wJ kmgi fa;ienthtm doffrimd freecepttfjue 
^^^^fbmm comfequi neque-jmti cultofqme mo^ 

■ »adti ksrhari* fuferari, &c» Hinc apud 
■tertm liiad ?. htULtvraloty jufiiffimiy vo- 
kDtarScTthae. De his Strab). 7. Herodot. U^. 

luMjpiiGeue^ &c,'] £t hi Scythis affinet 
■Bi fsBter vitam agunt, frigidi/Hma regio- 
*• & Stnbooe^ ad Pontumy Orientem verfus» 
bu «Aun Dttmbii fcdes baltcnt. Plb. 1. 4. 
*^Amim flemum qtiidem cmnes Scyibarmm 
^pvet^ varite tameam tttori affofita temtere s 
« C«r, Baci Rcmaais diai, ^c. 

sta quibas, &c.'\ Scyifais nimirum 



m Ge^ agn nuUk defUluntur limitibus 
^^ ^ot cuiquam pioprii ; omoes omnibus 
'^^iBCs victfEm cohsntm s^ aliquibus don- 
Bot Ttaatam fatu cft aid aotwmm ct vidum 
iiMafiia. 

15* Dffmmaimque laberibms, &e,] Alii poft 
^ calCBcunr agronma» faiboncm «c mc0ca 



riONES. . 

curant, et quiefcufTt^. "iitque ad annuum opus a« 
laboremalii aGis fucc^dunt. De Suevis idem 
prop^ refert Cae(ar de beUo Gallicoy initlo lib. 4. 
Gens mtaxima & beilico^ma Germanorump 
Suevii cemttmfagos I>abenty ex quibus qmotan- 
«isfimgmla miirus amiatoruin, bellandi cauja^ fuis 
i fitibus educuni, ReGqui domi matient : fro fe 
atque illis calunt, Hi Rurfus invicem anno fofb 

in armis fuut ^ illi dcma remanent 

frivati ac fefareai agri afud eos tiibil efi : ne» 
que longius anno remanere umo in loco wcoiendi 
caufd lieety ^c. 

17. Jilic matre caremtibusy &c,'\ Ubi nulla 
eft cupiditas» illic nec ulla novercaiia odiat 
flagiday veneficia : nulla uxorum .aut adolteria» 
aut imperiofa iniblenique dominado in viros. 
£a eft Scythicarom muiierum fides^ pudicitiay 
^rtu^, probitas. 

18. Prhfignis muTter temtferat immocens,] No- 
verca non faevit in frkngnos, id eft> ir.anti fui ' 
e priori conjuge fi\i<^ nec eos veneno tollcre 
meditatur ; quod Rome non infreqoens. Juven. 
Sat. 6. v. 151. 

Hiffomames, carmenque loquofy coCumque ve» 

memumy 
Privignoque datum f 

29. Nu dotata regit virum.l Plaut. Aulol. 
in fine fcen. 17. ^a tndoteta efi, ea infote^ 

fiate ffi viri : dotatet maSiamt & malo & damsno 
viros, £t Afinar. Sccn. 1. Argetttum auefi, dota 
hr.ferium ven£di, Juvenal. Sat. 6. v. 2x3. 
htferat ergo viro. VIHe ibid. in fupcrbiam 
mutierum plutima. £t Juftino 1. 3. Lycur* 
gos apud Spartanos virgmesfime dote nuberejuf- 

fit^ut uxorn eTfgerentur, nen fecuniee : feveri' 
ufqae matrimiomafua vtri cotrcerenty citm nuliis 
dotisfrtenis temerentur, 

20. Nec mttido fidit admltero,'] Non Hnit fe 
in adulterium pertrabi ab adultero benc complo ; 
vel, amatori et mcecho potenri non confidic poft 
flagitia fperans ab eo dcfendi tum adverlus leges 
adulterium punicntesy tum idverfus maricum 
fuum vindi^lam mcditantcm. 



%26 



wtus 

titia htjfJuhi 



Q:^ HORATII FLACCI 



2] 



sxims i«s Mmatur i>o5 cft magnt parcntium 
^AT^^^LsT r''' Virtu», ct mctuens altcrius viii 
-f^WwiT ij;x «M Ccrtofoedcrccaftitasj • 

lictt dtnnqucre, vti mtrca Et pCCCarC ncfaS, aut pfetiuOI Cft IBOri< 
^ mors qukun^u, W»- Q qyifquis ^q\^ impiaS 

rmjl ckrUem akoie, ji ^- C^cdes, aut rabiem tollcrc civicami 

fkt imagmi Jujcrihl parent Sl qua^rCt pft^r yf^^ium 

tiyuMum, is tnfranatam Subjcribi ftatuis,. indomium 

C^erLiTi cupidttutim Ji^japiMt •, - "^""i» 

i pcfiifis ccirbrjndusi fuaft^ KclTanarcUccntiam, ^^ 

^iu</<w (profdus!) vitwi/^^^^^ eiarus poitgegijjs : quatcnus (hcuncfasl) JS 

/«1» w/w*« adicrjamur h^u y irtutcm IncS^iirnShi odimus, 

denteSi er.ptam vero afpeaui o . • i. • i i iii j/ 

d.Jide!amu!. Quorfum moepat SubIatam_cx^uliS. quaerimus Hivitfu 
^ufreUt fi ^«f"<» » « <^'^'«^« Qyii.triftcs querimoni», 
4;p/x/rj/«rf siuid legct pro. Si non fupplicio cSma rcciditur ? 

funi ablque mcrihut tftuttles, r\ ' i t F -i- 'it 

y ftcgotlLrem baud daterrent Qi»»^ >CgC8 fmC monbuS 3J 

v^ orbit ' regio afiu fervtnti Vanx proficjunt ; fi ncq^c fervidis 
/w/«>, tuc part JquUm pj|„ inclufa caloribus . 
Pr ""'-'^" '"" ^Mundi, ncc Bgrea fifeSlS^Matus, 
Duratxque folo nivcs 

JNNOrjriONES. 



21. Doi e/l magna parentium yirtut, $fc,'] Iq 
4eligcndii uxoribus ibi non ip^otur opes, 
icd viitus majoruin c( Ddrenturo, ac puellK ca- 
^imonia. Piaut« Ampmtr» A^. a. Scen. 2. 
iuh finem. « 

iV«i f^ x//a« aii^i do$em d»(o ef^, quee do$ 
di^ itur : 

Sed pmiumam, tf fu4orm% & fedatum at» 
pidimem, 

Deim wutum, parentum amarem, fisf r. 
Repete mod^ atlatum I<ycu(gi legem le dote vir* 
f inom Spartanarum. JuveoaL Sat. 6. v« 169. 

Malo Vetiufittom, quam te, CvrndiM, &e* 

23. Certofmdere c^ita^'^ Fides ccniugaliSy 
<)uam illic Violare nefas, uut p^ccanti mors certa 
cfty tt^X.Mx:i^tpe£catifiipcndtumy qood ait Paulus 
Apoitoiof. 

25. fuifjuis mslet impias, (^f.] Profe^i 
cupidias tuiieoday fi quis bonus Princeps vellt 
ieditiones tollere, tumuicus, ca^lcs, belLa civiiia, 
aliafque civiutum pcltcs. His vldctUr Augu- 
ihim rcfpicere : namiic ti poftra gratulatur, lib* 
4* Od. 1 5. V. 9. 

— — Ordinem 
Jleffum & vjgantifrana Hcenti^f 
Irjtdts avuruitqut cuJpai, 
Et iteteres revocavit »rtes, &c, 
27. Si quaret pater urhium Sui-Jciibiftatuh.] 
Si volet oignus eHi:, cui ftatua erigator cum 
httc rptgrapWe, pater f-atrio', Q^x quidem 
app^lUtio honoriftca contigic Camilk), Oceroni, 
Julio CaBTatiy Auguib> aliii item poftoa bMiis 



Imperatoribtu. Tlt. lav. Appiao. FlflCk SocM 
*cc. Hic OaaT. cap. 51. Setiatus te a^^ 
cum Popu/o Romano cmtftlutat Patri» P*H 
Cui Auguftus . . . cowepos foBus vUcn» m 
rusm^ P. C. quid babeo aliud Dets iemfitdi 
precari, &c, Juv. Sat. S. T. 244* . ' 

Roma fatrem' fatri^ Ckeronem hbero ^^ 

30. Clarus p^genitis,1 Quidcm leguDt<M 
LilK 1« Od. 28. Poft msdo te natis. 

Sluatemus (beu nefasl) Ea fiV^<^"j 
praTitas morum noftrorum, ut infJ^o^ 
virtuti, excellenii», honoribtu eoium qoij 
bifcum TiTunt : morcuis autem gknam im^ 
deferimos U laudationcm. Bgi^ Vel f^ 
t«rc. Preefeutia invidia, pr^cterka •«'^'^ 
prtfcqutmur. Et bis uos obrui, H^ T^ 
eredmus, 

32. Sublatamex ocuUs qu4trimMt»] ^ 
fic vivitur. Homincs qiue habent prc i| 
bus bona vix ante cognofcunt, aut nt p^ 
leftimant, quum ea amiierint. Qui» ^ 
tiam cxpolitam cftenint, inter tot aliM» 
phocJes in Ajace, Piaut. CaptiT. Cic. in < 
poft reditum, ad Quiiioto. . 

34. Si non fupplich cuJpa reeiditri. 
culpae non punmntur ; vel /i n«i» ctSMiA 
probi crimina perpetrare,^ quamvis ^ P 
intcrdum cemanu 

35. Sluid l gesJmemsr^utVamtfei^ 
Qu;d prolunt ieges, fi non obfcrrcotur, v^ 
earum amufnm morcs non fingantur ? 

36. Su nequefervuiis Part iMci*fe»i^ 
6f«* 1 Sl Iwinmes lucri causS niMl taa tffA 

Mercato^ 



CARMlNtJM LIB 

Mercatorem ablgunt ? }¥Mrnd« c^iSi 
Vincunt «quora navtej_, ^^^ 

050% et facere et pati, 

VirtutiTque viam deferic sirduae. 
Vcl nos ia Capitolium» 

Quoclamor vocat et turba fa^tiutn» 
Vcl nos iii mra proximum 

Gcmmas^et lapides) aurum et inutile^ 
Summi matoiam mali, 

Mittaqyis. Scelerum fi bcne pcenitct i 
Eradcnda cupidinis ^ _ 

Pnnri f^iit elemeHta ; et fenerap nin^ff 
Meotcs afperioribus 

f ormande ftudiis* Nefbit equo rudis 



ER |II. 24. 227 

[117] dT filena nauta mmrU fir.^ 
' midMia exfiferant f In^ 

4 $fia JtJeeus mgenx tmpellit 
fnMiha & mJirt (3t ptr^ 
ferrt i ataae iter ajpergt 
wtutis rmufuit^ Ergo nt>s 
mut dtferamut in Capitoliumf 
ad j/md isewtai apjJaufiit 
6f Micurfiis popuii accia» 
w.amisf aut iu mare 'vici» 
num projiciamut gemmas & 
iafilksy atfue aurum -ixiti* 
aUf cmnis mali caujam* 
Si veri crimhta deteftomur^ 
extirpanda Junt improba cu* 
piditatis principiai animiqut 
['?^J mtMiores fuam oportet duriori' 
bus infiituptdi funt mfrfit^ti^ 
oaili^» I^Utilis adof^Jcctu (^* 
mrat tfUQ 



45 



50 



jfNNOr^riONES. 



t ^ yoBcIii» «cfaiti a natnra postet moiiA 
B^p^»^9 ad Zoaam tDcxidani, atqoe ad 
(lipdaqi tt giadakmy ubi toves afpeHtate 
K diu finmr a ie ftigoris duratet faat tn^ 
W» w», Wi aftnagontar. Vidc Ub. i. 
iL it. fab fiaeau £t hQJus lib. Od« 3, 

^j^ ^lbtcattrem*'^ Qui quarlt opety ac pan* 
p>J» fcgit per mare, per fj3ca, per ignei. 
JWk «affiySf Ftaeuttt ^rmiora navitmf] 
fcMgeOfac iate, fic Bonae Spei ^ «ocant 
P^^XMmB, ubi kocnirefla faciunt omnia, 
^Ki£e tanea tentatur atquc fupcxator. 
^J^apmm pmfftrm •fpru^mm^ ft^A] Ex 
Meval^ fdlicct. Kam longi aliter fen- 
■Kwllthaiconmi iapieatet. Wi^ ApuMi 
W*8« ttbi, Paufertas, inqult, «tjoai P^i^a^ 

J^Jirdu0,] Hdipdiis ak viaa ad vittatem 
PP>& eflc & ard««dn, £ialfqae o^ecpD, De- 
^K veSe eaai fodare pami. 
^5.^</niiiCi^erate, afr.] Bsantedi- 
FJ^^coaeWit : fi opes aon javant, imd 
f^Jomo fuot bania moribus, ociti' debe- 
»eii ^jioere t itB(|pc at ex roaln boni 
g*wmi% deferamoB eas ad lovein Ca- 
■™>» ad liacam tea|ili. Ac li mi- 
■»•* om itli§>» Deonim, at mo?eat 
*«hmot & glom nominis noibi. Nam 
■'^■fi* tc pro£eqaetur nos cJamor & turha 
^"oam, Iftjt nempe donationes ^magno 
^ ^liofa fiebaoc, qoafi triumphum pa- 
g^ qm copiditatrs fobegiffet. Fctroo. Ipje 
y* Wfli homfue prgeceptor mile poudo auri 
«»« fiUs Cmj^oBm. Sueton. Odav. cap. 
\i» ceUam tfetoltm Jowx fidadm mHfia 
rl'^> pmuu^fttt ac utariaritas ftfigtmim 
^*'*^dt9atimf9aSmiit. - 



' 47. Vei uos « mare proSBmtm, &c,] Sic 
Grates Ptiiloibphas Thmanus magnum auri 
pondtts in mare dcjiciens atebat : Abite peiTum, 
mafae cupidhates^ vot ea mergam, ipfe ne 
mergar a vobis. 

4S. Gemmas & lapida,] Geibmse peHucent, 
lapides minime, margaritc ncc inter geffimas» 
nec inter lapillos oenfentur. 

Aurvm iuutiie,] Vel nihll jurans ad beaid 
fivendum : vel quo non otimur, per avaritiam 
defraudentes geaium. 

49. Materiam timli,] lycurgus aurum ar^ 
gtmumfut velut omitium JceUrum tmattriam JuJ» 
tuBt. Juftin. lib. 3. Ovid. 

Opes irritamenta wtalanmm 

51. Eradtuda cupidtnis, &c.] Tull. Tufc. 4. 
n. «4. Cum tji concupita pecunia^ utc adti^ita 
eomiuuo ratio^ fiu^fi fuaiaam Sociatica mcdkina^ 
fuaejantt eam cupiditatem, perjnamit tunc in vtnas 
<y inUtrct iu^Jccriims iilud utahtm, exi^ffue 
morhrs & atgrotatio, fua wveiH itttftterata rtots 
f^Jiim 5 ^ftie tKorbo twmta efi avarida. 

CupiMms Pra%'t,] Pravoquidamlegunt/r^pi^r. 
Cupidinem pro cupidiute in genere maifculiAe 
afiirpat Horatius, lib. %. Od. 16. v. 15. 

0^9 Jordidusy ftSatir. i. v. 6r. 
Pars bonumtm doctpta ovpidtnt foifi^ 
Iifdfrtis eji, infuit. 

5».£&wfti/*.]Pnmordia,Jur.$at. 14. t. ilj, 
Suut fuotdam vttiorum eimeuta. 

5*> 53» 54- ^«»<^^ '"*'' Mintes ajptriordrui 
FermamUJhuiiii.] Vel a icneris, ut aiunt, un- ' 
gujculis : vel ad laborc» rcfijttc duras & afperas 
formandm funt mcntes njnis eff«minatae & 
dclicatar. Vide Oden 1. bujus Ubri. 

54^ Nejcit tfuo rudis Hartre, &c.] Cenc- 
io(us ac nobifis pucr (pn>h d;ukc(i« !) ne.cit 
cquitara tiaietqac tcnaii; fcic vcro & amat 

■ O % xMrere 




428 Q..HORATn FLACCI 

ia^m iiW «^Stcftu^ ac «<Mr2 iisreK uigenuus puer» 5S 

{HS"^!::^'}^ t , Venarlquetimeti luderedoaiof 

■ Scu Gr»€o lubcas trocho, 

alel 
r ' a* i.r % : x^uiit penura patris fi3cs . 
dhaUias accumuiit b^idi In^ Confortcm focium ^5$^ ha^Mtcs : M 
fftirii», Nimiriim imqu^ au- Indigndquc pccuniam ^ P^l 

^f "!!r t^ •' j ^^««/-«n^ Haercdi propcret, Scilicet improbae 

aiiquod fcmpar dcejt annfiu r> r ^ :^ *' 

kmiu I Crefcunt divitias ; tamcn /^ 

Curtx ne(ci([^^id femper abeft leu 

ANNOrArJONES. 



v<^ 



ladere mftllioribus ludis Grscorom. De Ronia- 
nis exextitatiombus ingenuo juTese dignisy ride 
lib. X. Ode 8. De venadone llb. z. Epift. i8. 
T. 49. ita caiiit ; 

Romamsjolmni viris ofuSf utiUfama$ 
Pltitquc, & nUmbris» ■ 

57. Gropco trgcbo»] Duplex fuit trochnft 
ilter dicebacur turbo» eratque kuxum volubUt 
fcutica agitari a pueris folito; de qao Virg. 
i£aeid. 7. v. 378» Altcr ludus trochi erat, 
circuli cujufdam terrei vel snet impulfio, ar- 
tem requirensac ftudium; neque folis conve- 
niebat pueris. De hoc videtur loqui nofter hic 
ttt & ad Pifones Epift. v. 380. ubi rcm vide fu- 
£ikt explicatam in annotationibua noltris. 

58. yetita legibus alea»] In Saturnalibns per- 
fiuttebatttr alea, menfe Decembci: reliquis 
anni meniibus probrofa eratj puniebatorque. 
Jkgibus Comelil, Publia, Titia. i^dilibus 
ea cura incumbcbat. Cicer. Philip. 2. Licini- 
im dt alta cotutmnatum coUuforcm fuum r^xhdt. 
Vide AJex. ab Alex. tib. 3. cap. ax. 5c quae an- 
aotabo ad iib. x. Epid. 18. v. ix. ad has voces : 

^m frgctps alta nudat» 

59. Cumftrjura patrisfJeSf &cA Dvm pier 
induiget mollibus ic futilibus ftudiis, intexim 
pater e! congerit epes per fas & ne6tt, quas mali 
partas maie dilapidct. Nam ille focietatis fi* 
dem atque hofpicii jura laolare non dubitat. 

60. Gonfortm Jocium,] Has voces alii iepa- 
zant expUcantque confortm cohseredem : ficium 
^i negptiadonis focietatem ac foedus isuto con- 
luft» fecit* Ani juogvAC & ad mm poi^ 



rkirem fententiam refeituit. Nenp^ ooita 
vocatnry qui tantamdem Ibrtis ad nmtsiA 
confert. Nam prinu pecunia in fodetstant at 
locrum inde fiat» colbta foo fr capot nooaipa' 
tur s quod ver5 ex iUa per commanemDegpdh 
tioiiii laborem accedit accrefcitque» corpvi i» 
tads vodtant. Itaqoe iUe faiUit ooofattfi 
fodum, cum fubtrahit- qoidpiam l bao, ftift 
privacam rem conveitit id quod efle caDBirai 
oportuit.^ Cicero pto Sexto Roftio; M* 
majortt nc^ri tumf qui feaum fifdl^i «^ 
Montm vironm ntmaro habmuum vJU m 
futamtrumt, Vide euhdem pn> PttblioQux- 
^ Animtdverte porrd quot & qoanls vd^ 
committat iUe avarus pater. x. Po*** * 
hboribtts fe conficit. &• PaopeitaGBB ctt 
malum ftuhe credit. 3. Omne fas viote 9^ 
ftus caosa. 4. Prxro exempb fiUiun c«g' 
piu 5. Seipium defiaodat vida oecem 
f jtf«r opts moft* 

64» CurttgMtfdoquidftuftrdtfrd']^'^ 
muItaptttutibmdtJuntmuJtuSaipnOd* x6.iofiBei 
Bene Seneca io Uercule OetsBo, v. 615. 



Car^ir bic lamt mpUnfa^ 
Nte tamtu mms fiaga gmmfiri 
SufidtJftri^ wtctotafim 
Lydia mdt } a «c ^aur Ztfijr^ 
Buhdita ttUutf /htftt auraf 
Fiumint elarum raiart Tagau i 
Ntcfi totutftrvimt BtbruSf 
Buraaut divtt tingat Bydaf^i 
Jntraqut fuos currtrtfimsM 
SptEttt totoJUmamt Gaagiu 
Atidii» afidii Natna panua eL 



OD 



CARMINUM LIBER UI. 25. «19 



O D E XXV. 
Ad BACCHUM. 



St afflatu ejus de Augujl» txima HSturum. 

TJO me, Bacchet rapis'tui ' 
Plenum?' Qus i»mora aut 



- J»-- 



fpccus,' 
Vclox mcme nov& ? Quibus 

Antris cgre|ii Caefaris audiar 
jEtcrnunn meaitans decus 

Stellis infercre et concilio Jovis ? 
Dicam infigne, reccns, adh^ 

Indidum ore alio. NonTeais in jugis 



Exfomnis ftupet Bvias, 

Hcbrum profpiciens, et nive candidam 
Thracen, ac pede barbaro 

Ldbatam Rhodopcn \ ut mihi devio 



p^ Sl^l m agit, Baccbt, te rt- 

quos 'aeor in ^'^' ^^* infiyat^fu. 

[" ] infJenti? Sltnbus Jpdunelt «r- 
ditabor immcrtales bonores Am» 
gufiif ut audiar inferens illum 
Jtderibus ac Jwis concilwT 
^ Canam fpUndores mvos, nec- 
dum ab aVns ceUbratos. Haud 
aUter attonita eft Baccba, its 
mrntibus expergifcenSf ciim cer- 
nit Hebrum (s Tbraciam nrai» 
bus albecentem, atfue Rbodopem 
pedibus barbarorum peragra" 
tam, ^ampiacet mihi loogi 
aberranti 



10 



vn 



orATIONES. 



lletnioi idem qnod Od. ^. Lib. i. 

1* ^m m, Baccbgy rapts, &c.] Ad quld me 
ap% flKque fopn me toliit ? Inftruis me fci- 
Bcctad cjQcadaf Divi Augufti laudes ; quod fine 
4^aft <^ neqoaquam tentarem. De Baccho 
itdefib. ft« Od. 19. ibique annot. Augufti elo- 
tfz pcrfeqaitur Horatius lib. i. Od. li. I. 3'. 
CM. 5« 14. !. 4« Od. j. 14. 15. I. 2. £p. i. 

%m iS^ M memtra,} Lib. s. Epift. 2. r. 77. 

■" ' U£it 

urbes 



Seripttrmm cborms ammis amat nemus, &/it 
Mka cBems Baccbu [vr 



Cmrmamm fmjmm fcrihemtis Qf otia muarunt, 
3. Memtt m9vi.\ Divino inftinChi» dicendi 
fdcvkate phifquamnomanl. Adverte, ftudiofe 
Ledor, incUSub paAim oradonem. Talis enim 
cstiiesm dcce t . 

i^ii^ Amtrh, ^r.] Qoibus in locis \ turba 
teocuy iacfifquey animo loluto roeditabor dlg- 
■M Aagofto Tcrfos; qjibus illum coelo dBn- 
Ibcka? Vide fiipri Od. 5, Stroph. i. ibique 

6. Cmcitm yaviu]^ Deoram ccetui* Fingunt 
cnim Jovem in gravioribua Deoa coovocare 9c 
amxCniatm Vide Homer. liiad. lo. 

8« Jm£Bmm ort atio*'] Seu quod primus La- 

tiaonim Hocadua Lyrica fcripferit, feu quia 

Angvlti f;eStm tt Tirtutes funt quid novum ac 

inKdStam, adeoose mortalium nemioi cogniu 

i «t reltfa fiiot adhuc gat iniignia. 

Mw Je€mt t» jifh, dfc.] Tantos me ftu* 
por ^vina Ccfiiris enoomia caoendi meditan- 
tem oocripatY quantut imradit Bacchas e fu- 
mt divioo * kiatiQ ^(olutas. Yci taato ar« 



dore aggredior Augufti laudes, qoantoBacch» 
Orgia. 

9. Mvias,1 Bacchi facri/iculay. ab Evio Bac* 
chi cogDomine, de quollb. i. Od. 18. v. 9. Ex- 
fomnis, vtl, excitata ab eo Ibmno, qui poft di« 
vinum furorem occupare folet» aoimoquc tran- 
quillitatem reddit. Vel, pervigil -, nodu enim 
celebrantur . Orgia, in Thraciae pnefertim 
montibusJ Unde Se mox Hebri Rhodopefque 
mentio. 

10. Hebnm,] Hic Thracix ftuvins oritar ^ 
monte Rhodope non procul Adrianopoli, labitut 
in\^geum itiare e regiOne infuis Samot))ra- 
ciae, volvens aureas areoulas. Soiiti. iib. 1 5. De 
eo jamTib. i. Od. 15. v. ultlmo. 

Nhoe candidam Tbracen,'] Regio hsec frtgi-' 
diftima nunquam non habet nivesy nec ceela 
Idcta, nec folo, ex Pomp. Mela. locer afios 
montes tollit RboJopen, iocofiturque geotCt 
cni velut iofita a natura barbaries. Vide lib. i. 
Od. »7. ^ 

11« Pede barbaro Luftratam Rbodopen."] Hic 
fubtilioresaliqutafFerunt Orpheum^M« barbaro, 
id eft, cantiinibus, jUuftrantem Thraciam fuam 
patriam, 8c in ea montem Rhodopen : co fenfu* 
ut tam fit omniBUs admirabilis Horatios Augufti 
laudes celebrans, quam Bacchis Thraz Orpheus 
caoens» & ob cantum toto orbe nominatus. SeH 
O commentum, quod noftrum etiam Poctam 
latuifle credendum eft ! 

12. Ut mubi devie, &r.] Afiiatus nnminc 
Horatius duntaxat ea loqtiitury quc meditabun- 
dumjuvant Poetam> defertas rcgloncs, fpecu?, 
nipes, nemora. 

Q. 3 Riipes * 



sdmirart ceviet flf flvam 
^Jtrtam ! Rtx haiadum 
& Saccbantium altat fraxi^ 
ms mambui rewihn fetenti" 
ttm, nihil ex^um aut mU, 
nibil bumanum canam. Bua» 
-ve tfi fericluarif Saccbcf 
fifmnd» mnmn fupi ekcutidat 
ca^ wmifalwutu 



Q^ HORATII FLAGCI 



Rupes ct vacwinvncmus 

Mirari lijStiMj Naiadum potcns, 
Bacchatiimque valcntuitii 15 

Proccras manibus vcrtc^ fraxinos; ^ 
Nil parvum, aut humiu niddo, 

Nil mortale loquar. Duke periculum efl^ 
O Lenaeci fcqui Dcum 

Cingcntcm viridi tcmpora pampino. 20 

ANNOrAXIOHES. 



S ;. SMpet'] %c appofitl Muietut dodit tU 
Kis correxiflcy quia rupex ad rem convenientioreft 
^um taroen pleriqae cod':ces habeant ripat ; nec 
iu abrardey ut quidam volunt. Nam h flomina 
^ fiuminum rips ad folitatium ic cogitabaxidtim 
l*ertiiient. 

14. Natittdum potcntf dfr.1 Qu<bd aquis vi- 
pum cfl'potentJus ac validu*, ninc'vetcrcs Na'i- 
«dum, id eft, Nympharum flaminibus prrfiden- 
tium Regem finxere Bacchum. 

15. SaccbarHm.] Bacchi facefdotum. Quod 
additur» valentium rroceras manibut 'uerttrejra-' 
xinos, vidctur allufiire Horatius ad id quoi fcri- 
bit Eiiripides in Bacchis Au^. 4. ctim evaGilet 
in abietem Pentheus rabiem fugiens Baccbaoti- 
vm, eo Qatim accuriiTe iUas omnes, ac duce A- 
gavc f^xa p.imiim molitas in eum cbntorfifre» 



pofteaver^ iflftti arkttaB riaidtiU cMloiffiik 
ic taodtm pro^vifle. 

17. Aut bumUi tn9do,*\ Qjjidam kgont k^ 
miltmodo» 

tt, Dulctperkulum e^.] Sdo iii^ pencaWao! 
tentare opus & aniuum ) at» duc^ D^, siot is» 
dignam inmiQrtali Csefare carmen edam. 

19. Lettgee,'] Vinim eft l Bacchi cognonuai- 
bus» airi vau Xhmt^ tcrcuUrig \n quor v?innli e>* 
prlfflituc Ex DJod. Sic Itb» 4« cap. 5. ^ li&. 5. 
cap. I. Donatus perpecam Latinaro commentus 
eft or^gipem/ a leftiendo. Cui & refhgatur Ser» 
tius ih Vifgil. Oeorg. %. 4* 

20. Cmgeatem.viridi tempva peu^hmJ\ Hoc 
ic foos clientes, & feipfum cotonare aiiHt Bk-; 
chus. Infra lib. 4. Od. 8. 

Omatus virid\ tem^a pamplnU 



O D E XXVI. 
Ad VENEREM, 

Ut Chloes arrogantkm coirciaU 



Haud iia pridem vigtbam 
a^tus vhrginwMSf nee ' ' ' 
hrllavi, Jam arma 
fynfiam mUiftd ifta lyram 
h'u murut 



V^] 



vigtbam "XTIXI puelVts mipcr idoricujj 

'K! ^ E^ "^^('^,^^1 non fine' fflofia; 

„ ,.am tene- Nunc aAna, Qcfun(£himque bell^' , 

I uUf qui jitpat latus Barbiton^hic pari^ habebitj . 



ANN07AtlONE% 



Metrum idem quod fupra Od. 9. L'b. !• 

1. PndHt nuper idoneut»'] Jam vero annos 
quadriginta natus ab cis contemoor ; quare ab 
ifta miiitij ceffare debeo in pofterto. Vide lib. l* 
Od. 9. lib. 4. Qd. 1. ' 

2. M'il'uavi,'} Ovid. Art. Am. 



MiTttat emnit amant 
Cu^ido, 



& babet fna atftta 



3. Nunc arma^ &c.'] Jam abjidenda fnihi 
ftir.c :)rma, a que ex more fufpendenda in tunplo 
Vcnrr>, fu-^a.ia, ve^e?, arcus. 

4. Barbitcj;,'] Vcrfu^ lyricos & amatorios* 



De hoc hiftromento mufieoj lib. f. iVd. u 

4y 5, 6. Peries bahebit, Lae^atm msrmtf^ 
Vmtr'ts latnt Cufiodit.] Quia f oi tunK Hi s fw in 
ea Veneria ixrilitiS, hinc volo fufpendi anna net 
congruo loco ft mese fetkitKtis indke. VMeficet 
ftatuae Deorum mendiim afpici^baiit) p i o hi de q iie 
occafum habebant ad dextramy ortum ad ft»« 
ftram: porrd exExtrufdi4ifti^2panOriea»* 
Jis bonr omini^ erat> ideoqo6 ^ffai ijtMriifc et aJ 
ortum augutifl ft aufpida habebantor. Unde 
Virg. imonutt litvum, ad qtud ea «tat Hbvitii 
dextra ad Veneris imaginem eonverii» Bt pan 
quoque templi dextrt t qu» qoidem femper mii 
cenletur. Hinc igitsf ad hevom fliii>tw.ii 

Lacvum 



CAHMINUM LIBER 

Laev^m madns ^^^fYfiHCfis^ latus 5 

Cuftodit. HiC) hic ponite lucidi 
»^ Funalia, et vc^es, ct arcas 
^^•A^^ijpppofitis foribus minaces. 
Ot quae bcatam, Diva, tenes Cyprum, ct ['^^] 
Memphtm c^enrem Siihonia nive, lO 

Regina, (frelimi flagello 

Tadge Chloen femel arrogantem* 



IIL 27. ijt 

Jait/irum Vcnent matitimai 
Jftit, jfiic deponite faces aC" 
cenfas & vtfffes, &f arttrs 
pratelajis januh mimtanteu 
O Dea, qva fcrtumtam ub' 
tines Cyfrumf atoue M mfbim 
nhoibus Sithoniis immunent 
regis^ fmel feri juperMk 
Chloin ilatoJlageUo, 



JiNNO rAtlONES. 

treoem btns» hoc eft, ad dextrum fani parie- 
ton armi collocxc, quibus non fine gloria, mi- 



Ikarat. 

5. Mtrm^ VenerisJ] E maris rpama geni» 
tjc: nc fabulancur Hefiod. The^igon. Iiide 
CraecDfli nomen *Af^T«, nam l^, fpimu, 
didtsr. 

7» FanaVts ] NoAu amatoret ad amiearum 
foies, iccenfis facibus. perg^^bant, atque Ulaf» 
bis deonim extin^, occentabanc, Perf. Sat. 5. 

Ctrjfdig . • . • . tf A/# /01*«» txtinSo cum 

jOCt C01$tO9 

Vide fupra Od. io« hujus llbri. 

ycSeSf & arctis, ^c] His fcilicet anrHS 
•tfve iaftrttmends cfuaiiebanc eflrringebant<iue 
hn$ nmecricum uccluias. Vide fapra Ode 14. 
hk finem. £t lib. i. Ode 25. ApudTcrent. 
ia EonucliOf ThraTo Thaidis «des cxpugn^tn. 
m, Pneidgf in^it» hisc cum ve&t. BeJi^ Cato 



ve^icuhriam ■appellat Titam Airum, qul yt6et 
parietcs domorum foleanc perfodere* 

4. Beatam Cyrum.] Infulam, de qua Ub. U 
Odc 3. 

JSeatam.] Vel opibus, vel patrocinio Vencrit. 

10. M^mpbim.] ^gypti \irbf m, in qua cele- 
bre Veneris tcmpluro,.teitc Stmbine, lib. 17. 

Carentem Si^bonia nive.J Ea regio ucpote fcr- 
Ttda non habec nives, uc Sithoa Thracis m^nl^ 
Virg. Eciog.MO. 

SitlKniajqut nrues hyemis fubeamus afuofa, 

11. Regina.] Mei.cium doininatnx Vcnus» 
SuilmifiageJijy ^r* J i6>u veliemjiitori pec- 

catcj faftidium Chioe. & faptjhiarn t.bi iagra- 
tarn ulcifccre : toociam elrdp. Anlmadverte 
porro amanti am levitatci. ac itultitian). Vidc- 
batur Horatius primd velle amoies abjicerb , ccce 
ver^, feu amans, feu iratus, fupplicac Veneri,ut 
frangat Chloes arrugantiam eamqiie Ungat| a 
qua ipre fperncbatur* 



O D E XXVII. 
Ad G A L A T £ A M. ' 

Bam a navigando deterrtt, prteftrtim exempb Evropa, 

1MPIOS Mrrae recttwuilb omen ScJr,atos tle^uctt mgurhm 

Ducat, et prxgnan^nis^^aut ab agjo ['-] ^f.r^ JTI:^ r^ 



"^ikNNorjrio NEs. 

MetnBO i^fn QOdd Od. %, )ib. 3. nicMiis : fraiirea parr* (alii tamen legunt» 

1. Imphs parrse, &c.] Haec Odc pm? caeteris par%uej ^uee ab iiio ^aierua affttiata qtt^ttdamf 



iovolQra, nraltttn negcM («rper Incerpretibus fa 
«efflrit; muhiuii ifuoque habec gr.^vitttis & eie> 
gMiae. Qi^ 9k qoalb fic Oalacea illa, &: cur 
n fateiL ad eatn fcribat Horatiu|i» haud no- 
loaieft. 

Jnica farr^i recitiemh omen Ducatf &c.] 
iilfii iter fafhiri trifte <}aodIibec aufpicium h^i- 
^tmtf pco fao mab roerito: tibi verd, Gafai- 
ie% fitofta qpnecumqoe adfint. 

Amr.J l3gracae 9c in^uftc fiiit vocif par- 
fi ifis; 4|Q« Tero fuerit, illa, nimine liquet, 
^gjbtffifam mtfkttgey adih ««mwstfir, aliis aliter 
ydbKBi, Angl. «Jlffi P*in» !»*>. 11. 3"^. 
iat. vdhcfHfut dfSSs Wnerji fiidem generisi 
fimid fkHitntm ftnt # • • • ^bafmm ^r- 



pofie'^ Cai/ieo vocuhhij etiam ie«i ni n^mnt Htdit 
olauda. Dedit cirrcs Pico qvoquf MjrtUf &c* 
Lib. ver5 18. cap. 49. nnaiUci^ acdileil? ICrib^^ 
awm pirramf cri nte SiriOf iff die mn afpa" 
rerCy donec ocddar. 

Rednentis.] Qusdam aves cantu <mtr\ &- 
debanc, ut no6tua, corvus, corn x, picus, par- 
ra; hinc ofcines, quafi oricines : alix vc^atu 
& aliia, «nde aficei ac prsepetes d'£l» ; uC iquik, 
vultur, trilviK, accipirer, alispqu" aj.um TolanCiik. 
Virg. iEncidt 3. v. 361 

Et voiucrum Vmguasy & pr^petis mina 
penna. 

a. Prtegnanscaniff aut, ^tf.l Veteirs fuper* 
ftitiofi mulu quidem ominofa exlftimibmt 

0.4 Rava 



-J 



27% Q. HORATII FLACCI 

^enUn» at airo La9»wM. {{^yi decurrcns lupa Lanuvino, ; 

^ yulfes «tulos inbcM. - FoCt^UC VulpC^: 

^niuts qucque vum mcatP* _ r^jfia . ™^. -» .-/ , 

r^M remoretur^ cum vdut Rumpat ct ferpcns itcf inltitutttni,^ ^ 

/aiitta > tra^fvcrfo equts Si pcr obHquum fimilis fagittae ^ 4 -* «.k 

<r'"Jr>5Z;'~:TerruUrtfe ^gocMitimebo 
^ra ? Providus aufpcx r 

ANNOrATJONES. • 

nuUa aut levi ratione*, ut fi quid jnale ceflerat, 4b Alex. ante clt. Qaam Tetd mimdS pv« 
cum V. g. prsegoans cam& occurTiflet, iodetalem' tem fpedhibat augur? hmc enim pendetmuU 
occurfum deinceps habuerunt InfeHcem U nnali tiufum ^lutio quxftionam» niminim ubi dex* 



ominis. Ejufmodi plurima profert hic Poeta 
nofter. Vide Alex. ab Alex. lib. 5. cap. 13. &c. 



trapar$| ubi iieva conftituenda; adeoqoe qood 
felix, quod infeiix omen. Primi Rom. Augaret 



3. Lanuwno,'^ Fro quonbet pofitum quibufo orientem fpe^karunt ab Albailis et Latinis e* 

dam videtur $ non ita ver6 aliis, eo quod per dodti. Patet ex Virg. /En. %. v* 6x. JE^ 1%. 

illum ad viam Appiam oppidulum iter erat Ga- 17». Subinde verd, ex HetnxfcS difciplina» 

latfs BrunduHum pergf ntis ad confcendendam ad meridiem converfi omen capiebant Sc aoi^- 

ibi nav^m. Rcx «xigui momenti. eium. Vide Varron* lib* 6. Pliil. lib. i* c« 54. 

5. Runtpat (^ Jcrpenty&c.^l Graecis «xorl/etc» Quae ciim ita fint» ortus Solls erat eis ad he- 
Latinis jaculus^ lerpentis genus eft, ex arbori- vam, occafus ad dextram : ergo quod inox ak 
bus in prxtereuntes Me. vibrantls ad modum Horatius, Qorvum ah ortu So/is ^cmem^ fini- 
fagittz. i^lian. 1. 6. Tiifl. animal. c. iS. PJin. ftrum infelixque augurium denotet. Addequdd 
I. 8. c. 13. Vulgatumefiy \nc{mii jaculum cx ar^ vuJg6 putabantur aufpicia cor^ dextri fraftay 
horum ramis vibrari, nec pcdibus tantum caven' hevi infclicia : cornieis oontra. Piaot. A£mr. 
das ferpentes, Jed & naffHi volare tcrmento. Infn dtand. Item AuluU Scen. %o. Hm /»- 

6. SiirMis fagitt^,] Nolunt hic intelligi mert efi quad corvus eantat mihi mttec ak Igevs 
minriem ex arcu fagittam ; qaanquam nihil ve- menuy (sc. Cic. de Divin. i. i^^o/ ampaiwm 
taty ut patetex annot. przced. At placet In- i dextra ccrvusy et JimfhrS. cornixjiaciat rabmf 
dicari eam furculi partem in vitibus poftremam £t antea. Vanaetms roqttirit jmfiUerae erniO' 
Sc fuperiorem quae incurva & contorta ferpen- cem i lavif corvum et dextrS canere jmfgk? 
tem refert, vocaturqoe fagitta. Columell. 1. 3. £t de Divin. %. v. 8f. Cmr alik i itxtri 
c. 17. Plin. ]. ] 7« c. 2 1. Sogitta nfocantur{Mxc\^y aliis i lava datum efi avibusy ttt ratmm amjpmmaof 
ciim intorti pangutUur . , • fagittas ferere mi' facere fofjuit f Verum enimvero ntagma bmjas 
ftus utilf, quoniam in transferendo/acile rumpitur Mrvationis vanitasy ut ait ipfe Plin. modd 
^uod intertum fuit, ciu £t Cic. de Divin. 2. n. t%* > £>m^ amiem 

7. Terruit mannos.'] £xtcrruit cquos cumim efi infer Aurures conveniens & cmijmmffa «■- 
trahentes» in eos infiliens, eo modo quo mox fiantia f Ad f^firi amgurii coajnetmdmem^ dbtk 
cxplicuimus. Afannus vocatur equus minor £nnius. 

aid mamis facitis Sc obfequensf. Torrentio eft Cum tonuk laevum bene tempeftate ierenL 
gradtrius equus, tolutim & fine equitis rooleftia 

decurrens. At Homericus AjaXf apudAebiOem fuerems dtfe^ 

Ego cui timebo Providus auffex fj Ita fei:^ rocitafe Trojanormmy nefck fuid boc iind§ mmMiat : 
omnes codiccs. Senfus eft $ non eft quod time- 

am tjbiy Galatea: ciim nuUo fts crimine ob- Profpera Jupiter his dextris fblgoribos e£c. 
£tsi6t2, feiici exitu ut Se aufpido fluent dbi 

omnia s nec non fauftum tibi augurium 8c ego Ita vobisSnifiraf Qraiis & Barbarit dtatra 

precabor navigare cupienti ; fis ubique felix. tneliora effe videntur^ ^uanqaiam bamd Igwin 

Qu6d fi liceat aperi^ quod fentioy malim ftta bima fint finifira nos dicere^ etiam/i dex^ 

certe^ cum eruditis nonnuliis, *ntern>gationis tra Jiat. Sed certi nofiri fm^hmm jmwninT 

«otam expungere» & contimiato fenfu Zc ora^ runt (qaod a finendo didum potant) i jctefiye 

tiooe,'jongere cum fequentib<is hoc fenfu : £go dextramy quia plerumque mmtts id vxdtbmmr. 

iioratiut, li cai dmebo aufpex piovidus (ut tibi Vide Juft. Lipf. £Ied. a. c. %. Ex hisy ledar» 

Asvigaturv timeo» Galatea) huic prtce fujcita' vides noo abfurdam quoque fenCentum paoccai 

4v e/cimem ab ortu Soiis ctnrvmm, quo deterrea- illorum» qui corvum ofcinem Hb orta lefix 

auguriam fuifte fciipferunt, tametfi ad kci 
vam efl*et: ubi tc diftinguendam sauQC iiw 
ter Augutis dextram manum isvamqtte» h 
mundi part^ dextram ac finiftiam» ciunPlDetv 
minc hoc nunc ilb modo loquantar. Adde 
piu(«i;bum in qucft* CcoUir. Rom. ita ib> 

Aptc«}uiiyi 



fur a confcendendo mari» ifto falicet malo augu- 
rio. Vlde mox annotanda. 

8. Aufpex."} Is aqguriumcaptans fedebatcapi- 
l^ velato : litnum fine nodo tenens aduncum, 
«90 ccrli regiones Sc certa fystu notabat, qui- 
i^l vi4i^Adf ad fe pcninerc dcfignabat, «cc. AiuE. 



CARMINUM LIBER III. 27. 435 

[3451 ^ufqukm avimla pluvut 



Aatequlm fiaotes repetat paludes 
Ifnbrium divina avis imminentumy 
Ofcuj^.corvum prece fufcitj[bo 

*^' Solis ab ortu. 
Sis licet felix ubicumque mavis, 
£t memor noftri, Galatea, vivas ; 
Teque nec Ixviis vetet ire picus, 

Nec vaga comix 
Sed vides quanto trepidet tumultu 



ProDus Orion ? Ego mijd fit ater. 
wi fmus^ et qui3 albus 
PSJceflapyx. 



Adriae ngvi fmus^ 



Hoffium uxores puerique caecos 
Sentiant motus orientis Auftri, et 
j£quoris nigri fremitum, et trementes 
Vcrbere ripas. 



[~J461 p^xiTme pranuncid redeat 
J ad paludei nimtnk fiutntu^ 

II volit n/Qcabo cortmm ab o- 
riitite canentem, Efto Jor'- 
iunata uhicuuque voluerisf 
o Galatea, & ^vhe uofiri 
Uiemoriam fervaus: & ts 

jt *M p<rgert impediat fi- 
^ uifter P/cus, nec comix vum 
gabunda. At ceruis quam^ 
fragore properet Orion de» 
clrvis f Ego fcio quam pe'm 
ricuiofum ftt Adriaficum 
mare, uejue failit lapyx 

2-0 ferenus* Conjuges & ftlH 
r347l bcftium experiantur oceul» 
tos motus Auftri furgentisp 
& tumultus atrt maris^ 
ac titera iSibus fluduum 
coucuffa. 



ANNOrATIONES. 



beatRD : Cur avb ffnftra S fecunda f • • . • 
Namftt^rum Uevum fMftcat, Poteft etiam 
dedmd ^ verbo ftuare, Eam igitur rem juaft' 
sdt Ufvem • • .joocat vulgusftniftram. Cur vtrof 
Am ^«d Mue^ ia a^ coutra Mezentium 
fa^fuigKr et ftuifhd nn&oriae index micaffet, 
m aagurium id verteruut ; ac deinceps ita ob' 
fervamtf Etenhu Tbebani cumftuiftrofuo coruu 
ad LeuBra ixfiem proftigaffent, deinde obfer» 
ut iu omnius confii£Iibus ftniftro \coi 



uu imperiiem tribtterent, Anpotius, ut auQor 
4 Juba, refpkkntibus arientem Aquiia ad 
fta^am eft, fuam mundi partem dextram & 
fepremam babent • , , An quia terreftria ff 
euduca ceelefiibus & dvmnis cum ftnt opptftta, 
putabaat uobis ea fueS ftnifha funt, JDeos i 
dextri cfteudere f Vide & Aropb. I. 4. pauld 
poft iniu ubi lee^a uaturd effe uUa negaC e- 
^rrgie^ Nec omltte quod Non. MarcelU docet 
aU^Miidb ctiam lavum in bonam partdn, & i 
IcTandodlct* 

9. Aatefuim fianta repetat paluies\ ^f.l 
AoteqDam tempeftatem denunciet cornix ad 
pabdet fuo moie voliuot ac fedeos \ ibique 
jnfitflti