(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "KUR'AN----PRIJEVOD NA PREKO 40 JEZIKA"

Projekti per tubimin e literatures Islame ne gjuhen shqipe 

KUR'ANI 1 

Interpretimi i domethenieve 2 eshte' nga Sherif Ahmeti (me disa permiresime). 



Fjala Kur'an ne perkthim do te' thote: Ai qe lexohet. 
2 Fjalen "perkthim" e zevendesuam me shprehjen "interpretim i domethenieve" per shkak se asnje perkthim i 
Kur'anit nuk e arrin vleren e vertete te perkthimit, por eshte vetem nje nga menyrat e shumta te interpretimit te 
tij. 



Mbeshtetem 3 ne All-llahun 4 nga djalli i mallkuar 56 



3 Mund te' perkthehet edhe si "Kerkoj strehim... " 

All-llahu - Zoti i Vetem, i Adhuruari, Qenia me e larte qe ekziston, Krijuesi i gjithesise, i te dukshmes dhe te 
padukshmes. 

5 Sipas komentit te Ibn Kethirit "shejtanir raxhim" do te thote "i larguar nga ?do e mire" 

6 Isti'adheja (kerkimi i mbrojtjes se All-llahut nga djalli): 

All-llahu xh. sh. thote: "Kur ta lexosh Kur'anin, kerko mbrojtjen e All-llahut prej djallit te mallkuar. " (16:98). 



1. Fatiha 7 (celia) 8 



Sureja Fatiha u zbrit pas sures el-Mudeththir ne Mekke dhe ka shtate ajete. 
Vlera e leximit te' sures Fatiha: 

a) Transmetohet nga Ubade bin Es-Samit r. a. se Lajmetari i All-llahut a. s. ka thene "Kushdo qe nuk e thote 
suren Fatiha ne namaz, e ka namazin e pavlefshem. " (Sahihul-Buhari, vellimi 1, hadithi numer 723). 

b) Nga ebu Hurejre 4» percillet se i Derguari i All-llahut *S ka thene: 

Namazi i atij qe nuk e ka kenduar thelbin e Kur'anit (suren el-Fatiha) gjate faljes eshte i paplotesuar (i 
manget) dhe i ka perseritur keto fjale tri here. Dikush i tha ebu Hurejres: A duhet ta kendojme edhe pas imamit 
kur edhe ai kendon Fatihen? Ai tha: kendojeni ne heshtje, se e kam degjuar te Derguarin e All-llahut *3 duke 
thene: 

All-llahu i!§ ka thene : 

"E kam ndare namazin ndermjet Meje dhe robit Tim ne dy gjysma, dhe ai (robi) do ta fitoje ate per te cilen 
eshte lutur. " 

Kur robi thote: 
£7 hamdu lil-lahi rabbil 'alemiri"; All-llahu ife thote: 

"Robi Im me falenderoi. " 

Kur robi thote: 

^Er-rahmanir-rahim"; All-llahu iSS thote: 

"Robi Im me lartesoi. " 

Kur robi thote: 

"Maliki jeumid-din"; All-llahu thote: 

"Robi Im me lavderoi. " ose thote "Robi im me eshte dorezuar. " 

Kur robi thote: 

"Ijjake na 'budu we ijjake nesta 'in"; Ai thote: 

"Kjo eshte ndermjet Meje dhe robit Tim, dhe ai do ta fitoje ate, per te cilen eshte lutur. " 

Kur robi thote: 

"Ihdinas-siratul mustekim, siratal ledhine en 'amte 'alejlvm, gajril magdubi 'alejhim we led-dalin"; Ai 
thote: 

"Kjo eshte per robin Tim, dhe ai do ta kete ate qe e ka kerkuar. " 

(hadithi eshte i vertete, e transmetojne Muslimi, Maliku, Tirmidhiu, Ebu Davudi, Nesaiu, dhe ibn Maxhe) 

c) Ebu Seid el-Hudriu r. a. ka thene: "Nje grup prej as'habeve te Lajmetarit a. s. dolen ne udhetim, dhe kur 
arriten te nje fis arab, kerkuan strehim. Pjesetaret e atij fisi nuk pranuan t'u bejne konak. Mirepo, kryetarin e 
fisit e kafshoi nje gjarper. Ata u perpoqen qe ta sherojne, por nuk paten sukses. Dikush prej tyre tha: Sikur te 
kerkonim ndihme prej atyre udhetareve! Dhe dikush shkoi te udhetaret dhe u tha: "Kryetarin tone e kafshoi 
nje gjarper, mos dini ndonje ila? per te?" Njeri prej udhetareve tha: "Une e di ila?in per te, por pasiqe ne 
kerkuam strehim dhe nuk na e dhate, une nuk do t'ua bej (ila?in), derisa te mos na paguani per te. Bene nje 
marreveshje qe njeriut qe do ta beje ila?in t'ia paguajne me disa dele. Ai vuri doren ne vendin e plages dhe 
lexoi "Fatihen", dhe i semuri u sherua. Filloi te ece duke mos ndier kurrfare dhembje. Kur i moren dhente, 
njeri prej tyre tha: "Le t'i ndajme tash keto dele!" E ai qe i fryu me "Fatihen" tha: "Mos i ndani derisa te 
arrijme te i Derguari i All-llahut a. s. dhe ta lajmerojme per ate qe ndodhi. Te shohim se si do te reagoje ai. 
Kur arriten te i Derguari i All-llahut a. s. , ia treguan ndodhine. Ai buzeqeshi dhe tha: "la qelluat, delet ndani 
mes jush, por edhe mua ma ndani nje hise!" (hadithi 121 nga hadithet e verteta ne librin "Fjala e bukur") 

d) Ibn 'Abbasi r. a. ka thene: "Duke qene Xhibrili a. s. te i Derguari i All-llahut a. s. papritmas u degjua nje 
kercitje mbi ta. Xhibrili ngriti shikimin ne qiell dhe tha: U hap nje dere e qiellit e cila nuk eshte hapur me 
pare. Prej saj doli nje melek, erdhi te i Derguari i All-llahut a. s. dhe i tha: "Te pergezoj me dy drita qe te jane 
dhene ty, e qe nuk i jane dhene asnje te derguari para teje: Fatihatul-kitabi dhe fundi i sures el-Bekare. ^do 
harf (shkronje) qe lexon prej tyre, te jipet. " (Muslimi ne permbledhjen Sahih dhe Nesaiu ne permbledhjen 
Simen) 

8 Emrat e sures Fatiha: 

"Fatihatul-kitab " - felesi (fillimi) i Librit; 

"I hmmil-kitab " - nena e Librit ose "Ummul-Kur 'an " - nena e Kur'anit; 




«dJ JwjkJlij;T;i) f A-^^l^»i^^l^l r -)J~j 

1. Me emrin e 9 All-llahut, 10 Meshiruesit, Meshireberesit! 11 

2. Falenderimi 12 i takon All-llahut 13 , Zotit 14 te boterave 15 ! 16 

3. Meshiruesit, Meshireberesit! 17 



"Es-seb'ul-methani" - shtate' te perseriturit (behet fjale per shtate ajetet e Fatihes, te cilet perseriten gjate 

rekateve te namazit); 

"Esh-shifa" ose "Er-rukje" - sherimi; 

"Esasul-Kur 'an " - esenca e Kur'anit, 

si dhe emra te tjere me pak te permendur. 

9 Mund te perkthehet edhe si "Ne emer te... " 

10 Rastet kur perdoret thenia "Bismil-lah": 

a) Ebu Melih ibn Usame ibn Umejri transmeton nga babai i tij, i cili ka thene: Isha me te Derguarin e All-llahut 
a. s. dhe deveja e tij u pengua, e une thashe: "U zhdukte shejtani!" Ndersa i Derguari i All-llahut a. s. tha: "Mos 
thuaj ashtu, sepse kur ti e thua kete, ai rritet dhe behet sa shtepia, por thuaj "Bismil-lah", sepse kur e thua kete, 
ai zvogelohet aq, saqe behet sa nje mize. " (Nesai ne El-jeumu wel-lejl dhe ibn Merdevejhi ne Tefsir) 

b) Umer ibnu Ebi Selem r. a. thote: "Si femije, isha nen mbikeqyrjen e Pejgamberit s. a. v. s. ne shtepine e 
tij. Njehere, para se t'ia fillojme ushqimit, zgjata doren ne nje ene te ushqimit, por Pejgamberi s. a. v. s. me 
tha: "Djalosh, thuaj 'Bismil-lah', ha me doren e djathte dhe ha para vetes". (Muttefekun 'alejhi) 

Prej haditheve mesoj me se Bismil-lah thuhet gjithashtu gjate hipjes se mjetit per udhetim, para hyrjes 
ne nevojtore, para marredhenies seksuale ndermjet bashkeshorteve etj. 

11 Nga 'Uthman ibn 'Affani r. a. transmetohet se ka thene: "U pyet i Derguari i All-llahut a. s. per thenien 
"Bismil-lahir-rahmanir-rahim", e ai u pergjigj: Eshte nje prej emrave te All-llahut, kurse largesiames ketij emri 
dhe emrit me te madh eshte sikur largesia mes te bardhes dhe te zezes se syrit. (Abdur-rahman ibn ebi Hatimi 
ne Tefsir) 

Ky ajet gjate namazit duhet te lexohet pa ze, sepse transmetohet se keshtu kane vepruar edhe kater "Halifet e 
drejte". 

12 El-Hamd eshte fjale permbledhese per nderim, lavderim, respekt, dashuri, etj . Hamd i behet vetem All-llahut. 

13 All-llahu: Emri i Zotit te Vetem (rreth ketij emri shih ajetet 59:22-24); 

Nga Ebu Hurejre transmetohet se i Derguari i All-llahut a. s. ka thene: "All-llahu ka nentedhjete e nente emra, 
kush i meson ato (dhe i beson), hyn ne Xhennet. " (Sahihajn) 

14 Zoti: Fjala e perdorur ne gjuhen arabe eshte Rabb. Ne gjuhen shqipe nuk ka fjale ekuivalente me kete fjale. 
Ajo ka kuptim: Zoti i Vetem i universit, Krijuesi i tij, Pronari, Organizuesi (Rregulluesi), Mirembajtesi, 
Sunduesi, Planifikuesi, Dhenesi i sigurise etj . 

15 'Alemin eshte shumesi i fjales 'alem (bote) dhe ka kuptim: ?do ekzistim tjeter pos All-llahut (bota e njerezve, 
e xhineve, bota bimore, shtazore, bota e padukshme etj). 

16 Transmetohet nga Ebu Seid El-Mu'al-la: "Derisa falesha ne xhami, i Derguari i All-llahut a. s. me thirri, por 
une nuk iu pergjigja. Me vone thash: "O i Derguar i All-llahut, isha duke u falur!" Ai tha: "A nuk ka thene All- 
llahu: 'Pergjigjuni All-llahut dhe te Derguarit te Tij a. s. (me nenshtrim) kur ju therrasin! ' (8:24) Dhe me tha: 
"Para se ta leshosh xhamine, do te ta mesoj nje sure, e cila eshte sureja me madheshtore ne Kur'an. " Atehere 
ma mori doren, dhe kur deshiroi te dale (nga xhamia), une i thash: "A nuk me the -Do te ta mesoj nje sure, e 
cila eshte sureja me madheshtore ne Kur'an?" Ai tha: "Falenderimi i takon All-llahut, Zotit te boterave" (El- 
hamdulil-lahi rabbil 'alemin) (Sureja Fatiha) e cila eshte shtate ajetet qe perseriten (Es-Seb 'a El-Methani) dhe 
Kur'ani Famelarte qe me jane dhene. " (Sahihul-Buhari, veil. 6, had. 1). 

1 Rahman dhe Ruin in: keto emra kane prejardhjen nga rrenja "er-rahmeh" (meshire) ne formen superlative te 



4. Sunduesit te dites se Gjykimit! 

5. Ty te adhurojme 19 dhe prej Teje ndihme kerkojme! 

6. Udhezona ne rrugen e drejte! 20 

7. Ne rrugen e atyre ndaj te cileve ke bekimin, 21 e jo ne te atyre qe je i hidheruar 22 , 
dhe qe kane humbur 23 ! 24 ' 25 

2. Bekare (loya) 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

l.Elif, Lam, Mini. 26 

2. Ky eshte' libri ne te cilin nuk ka dyshim, udhezues per ata qe frikesohen 27 (nga 



saj . Ibn Xheriri percjell nga El-Azremiu se Er-Rahman do te thote: Meshirues per te gjitha krijesat, ndersa Er- 
Rahim: Meshirues vetem per besimtaret. 

Nga Ebu Hurejre transmetohet se i Derguari i All-llahut ka thene: "Po ta dinte besimtari se cfare denimi e pret 
te All-llahu, nuk do te shpresonte te hyje ne Xhennet askush, dhe po ta dinte mosbesimtari se cfare meshire e 
pret te All-llahu, nuk do ta humbte shpresen askush nga meshira e All-llahut. " (Muslimi ne Sahih) 

18 Rreth ketij ajeti Ibn 'Abbasi ka thene: "Ne ate dite' askush nuk posedon asgje, ashtu si? posedonim ne dunja, 
dhe per kete shkak askush (parimisht) nuk mund te thote: "Kjo eshte prona ime . . . ", "Kjo eshte pasuria ime ..." 
(sepse ne kete dite i tere sundimi i takon vetem All-llahut. ) 

19 El-'Ibade do te thote: adhurim, nenshtrim, perulje etj. , ndersa ne aspektin terminologjik do te thote: 
permbledhje e kulminacionit te dashurise, peruljes dhe frikes. Disa prej muslimaneve te pare kane thene: pjesa 
e pare e ajetit (ty te adhurojme) eshte denoncim nga shirku (adhurimit te tjeterkujt pos All-llahut), ndersa pjesa 
e dyte (prej teje nchl , i / / i te) eshte : denoncim nga mendjemadhesia, me c'rasti dorezohemi plotesisht All- 
llahut. 

20 Udhezim dyllojesh: 

a) Teuflk: Udhezim qe jepet krejtesisht nga All-llahu, kur All-llahu ia ?el dikujt zemren per ta pranuar Islamin 
dhe 

b) Irshad: Udhezim me ane te mesimeve qe i kane transmetuar te derguarit e All-llahut dhe dijetaret e 
ndershem, e kjo eshte monoteizmi Islam (tewhidi). 

21 Ata ndaj te cileve All-llahu ka bekimin e Tij jane lajmetaret, te sinqertit, deshmoret dhe te miret, si? thote 
All-llahu: "Dhe cdonje qe i nenshtrohet All-llahut dhe Lajmetarit, do tejete ne shoqeri me ata ndaj te cileve 
All-llahu ka bekimin e Tij, nga lajmetaret, te sinqertit, deshmoret dhe te miret. Po sa shoqeri e mire qejane 
keta!" 14:691). 

22 Thuhet:". . . jo ne (rrugen) e atyre qeje i hidheruar. . . " si? jane jahudite, per shkak se ata mohonin 
argumentet e All-llahut, vritnin te Derguarit e Tij dhe benin ?orodi tjera ne toke, kuptohet, me perjashtim te 
atyre qe pranuan te Verteten. Shih ajetin (2:83). 

23 ". . . e as ne (rrugen) e atyre qe kane humbur': " si? jane te krishteret, sepse ata prej dashurise te madhe ndaj 
Isait a. s. filluan te thone se ai eshte bir i Zotit, ndersa me vone filluan te thone se ai eshte nje prej tre zoterave, 
me fka dolen nga rruga e drejte dhe u bene prej te humburve. Shih ajetin (5:73) me perjashtime, shih (2:63). 

24 Shih fusnoten per ajetin (2: 135). 

25 Transmetohet nga Ebu Hurejre r. a. se Lajmetari i All-llahut a. s. ka thene: "Kur imami thote 'Ga/ril nuigdubi 
alejhim we led-dalin ' (jo ne te atyre qe je i hidheruar, e as ne te atyre qe kane humbur) atehere ju duhet te 
thuani Amin, sepse nese dikujt i takohet kjo thenie me thenien e melekeve, atehere atij i falen mekatet e kaluara. 
" (Sahihiil-Biihari, veil. 6, had. 2). 

26 Gjate leximit te Kur'anit, sidomos ne fillim te disa sureve hasen shkronja te tilla arabe, per te cilat 
mendimtaret kane dhene mendime te ndryshme, mirepo asnje nga to nuk eshte krejtesisht i qelluar. Kuptimin e 
tyre e di plotesisht vetem Shkruesi i tyre. 

27 Frika (takwa) e atyre qe frikesohen nga All-llahu (muttekinet) eshte frike shpirterore, si dhe ruajtje nga 
haramet qofte nga dashuria ndaj All-llahut, qofte nga respekti, ose nga frika e denimit ne boten e ardheshme. 
Kjo frike dallohet nga frika refleksive qe e perjeton njeriu kur peson sulm nga ndonje bishe ose kur i ndodhe 
ndonje fatkeqesi. Sa i takon takwa-se, besimtari i frikesohet vetem Krijuesit te tij dhe askujt tjeter, ndersa sa i 



All-llahu). 

3. Te' cilet e besojne te fshehten 28 , e kryejne faljen 29 dhe prej asaj qe Ne i kemi 
furnizuarjapin 30 . 

4. Dhe ata te cilet e besojne ate qe t'u shpall Ty, 31 dhe ate qe eshte shpallur para teje, 
dhe te cilet per ahiretin 32 (boten tjeter) jane te bindur. 

5. Te tillet jane te udhezuarit nga Zoti i tyre dhe te tillet jane te shpetuarit. 

6. E per ata qe mohuan eshte njelloj, ua terhoqe verejtjen apo nuk ua terhoqe, ata 
nuk besojne. 

7. All-llahu vendoi vule ne zemrat e tyre dhe veshet e tyre, ndersa ne te pamurit e 
tyre ka nje perde, e per ta ka denim te madh. 

8. Ka prej njerezve qe thone: "Ne i besojme All-llahut dhe jetes tjeter (ahiretit)", por 
ata nuk jane besimtare. 

9. (Perpiqen ta) mashtrojne All-llahun dhe ata qe besuan, por nuk mashtrojne 
tjeterke pos vetes, dhe nuk e kuptojne! 

10. Ne zemrat e tyre ka semundje, pra All-llahu ua shton semundjen, dhe pesojne 
denim te dhembshem per shkak se pergenjenin 33 . 



takon frikes refleksive, mund t'u frikesohet edhe krijesave. 

28 E fshehta (gajb) gjuhesisht do te thote di?ka qe nuk eshte pare, por kjo fjale permbledh edhe keto kuptime: 
besimi ne All-llahun, meleket, librat e shenjte, lajmetaret e All-llahut, diten e Gjykimit dhe Kaderin 
(parapercaktimin nga ana e Zotit). Kjo fjale gjithashtu permbledh edhe besimin ne gjerat qe All-llahu dhe i 
Derguari a. s. i Tij i treguan per te kaluaren, prezenten dhe ardhmerine, si? ishin lajme per krijimin e qiejve dhe 
tokes, jeten botanike dhe zoologjike (jeten e bimeve dhe kafsheve), lajme per popujt nga e kaluara, lajme per 
Xhennetin dhe Xhehennemin etj . 

29 Me kryerje te faljes (salatit) nenkuptohet: 

a) ^do musliman, qofte mashkull ose femer, eshte i obliguar t'i fale pese kohet e percaktuara te dites 
rregullisht, mashkulli ne faltore me bashkesine e muslimaneve te tjere, ndersa femra ne shtepi. Si? ka thene i 
Derguari i All-llahut a. s. : "Urdheroni femijte e juaj per salat (falje) ne moshen shtatevje?are, ndersa (nese nuk 
falen) rrihni ne moshen dhjetevje?are!" Udheheqesi (i familjes, qytetit, fisit etj. ) dhe sunduesi i muslimaneve 
ne shtet (Islam) eshte pergjegjes prane All-llahut ne rast te mosplotesimit te ketij obligimi nga ana e 
muslimaneve nen sundimin e tij . 

b) Falja (salati) duhet te kryhet ashtu si? e ka kryer i Derguari a. s. , me rregullat e tij si? jane: qendrimi ne 
kembe, perulja, leshimi i ballit ne toke, ulja, etj, sepse ai ka thene: "Kryeni faljen ashtu si? me shihni mua duke 
e kryer!" (Sahihul-Buhari, veil. 9, had. 352). Per karakteristikat e salatit te Lajmetarit a. s. shihni Sahihul- 
Buhari, veil. 1, hadithet 702, 703, 704, 723, 786, 787. 

30 Dhenia e zekatit: dhenie e nje mase te caktuar te pasurise, qe u jepet te varferve. Ate e jep ?do person qe ka 
pasuri te palevizeshme ne vlere prej se paku 85 gr. ar e cila e mbush nje vit pa u perdorur (ne pasuri nuk 
numerohen shtepia, mjetet e punes etj). Pagimi i zekatit eshte obligim, si dhe nje nga pese kushtet e Islamit. 
(Me gjeresisht shih Sahihul-Buhari, veil. 2, "Libri mbi zekatin", n. 24. 

31 Ajo qe iu shpall Muhammedit a. s. ishte Kur'ani dhe sunneti. Transmetohet nga Ibn 'Umeri r. a. : E degjova 
te Derguarin a. s. e All-llahut duke thene: "Island eshte i bazuar ne (keto) pese (shtylla): 

1. Te deshmosh se nuk ka zot tjeter pos All-llahut dhe Muhammedi eshte i Derguar i All-llahut ("La ilahe 
il-lall-llah we enne Muhammed er-resulull-llah "); 

2. T'i kryesh pese faljet (salatet) me respekt dhe ne menyre komplete; 

3. Ta japesh Zekatin; 

4. Ta kryesh Haxhxhin; 

5. Takryesh agjerimin (saum) gjate muaj it Ramadan. " {Sahihul-Buhan veil 1 had 7) 

32 Ahireti eshte jeta pas vdekjes, ndersa ne perkthime te ndryshme haset edhe si: bota tjeter, jeta tjeter, 
amshueshmeria etj . 

33 Mosbesimtaret thonin se Kur'ani eshte genjeshter, ndersa Muhammedi a. s. genjeshtar. D. m. th. kjo eshte 



1 1 . E kur atyre u thuhet: "Mos beni 9'rregullira ne toke"! Ata thone: "Ne jemi vetem 
paqesues!" 

12. A nuk jane vertet ata e'rregulluesit?; Por nuk kuptojne! 

13. Dhe kur atyre u thuhet: Besoni sikurse besuan njerezit! Ata thone: "A te besojme 
ashtu sic besuan mendjelehtit?" A nuk jane vertet mu ata mendjelehtit?; Por nuk e 
dine. 

14. E kur i takojne ata qe besuan thone: "Ne besojme!" por kur veeohen me djajt e 
vet u thone: "Ne jemi me ju, ne vetem jemi tallur". 

15. All-llahu tallet me ta, dhe ua shton te keqiat duke i lene te bredhin. 

16. Te tillet jane ata qe blene lajthitjen me udhezimin, pra nuk pati fitim tregetia e 
tyre dhe ata nuk qene te udhezuar. 

17. Shembulli i tyre eshte' si shembulli i atij qe ndeze nje zjarr dhe posa ai ndrieon 
vendin perreth tij, All-llahu ua shuan driten atyre dhe i le ne erresira, (dhe aty) nuk 
shohin. 

18. (Jane) Te shurdher, memece dhe te verber, ata nuk kthehen (nga rruga e 
shtrember). 

19. Ose (Shembulli i tyre eshte) si ndonje shi i rrepte prej se larti me erresire, me 
bubullime e me vetetime, e prej frikes se vdekjes, nga rrufeja, ata vejne gishtat ne 
veshet e tyre. Po All-llahu eshte rrethues i mosbesimtareve (atij nuk mund t'i 
shpetoje askush). 

20. Vetetima gati ua merre te pamurit dhe, sahere qe ajo u bene drite atyre, ata ecin ne 
te, e kur u erresohet mbesin aty. E sikur te donte All-llahu, do t'ua merrte te 
degjuarit (me krismen e bubullimes) dhe te pamurit (me shkendijen e vetetimes). 
Vertete, All-llahu eshte i plotefuqishem per 9do gje. 

21. Uju njerez, adhuronie Zotin tuaj, i cili ju krijoi juve ashtu qe te jeni te devotshem 
(te shpetuar). 

22. Ai, i cili per ju beri token shtrat, (vendbanim) e qiellin kulm, e prej qiellit ju leshoi 
shi me te cilin ju siguroi lloje te frutave si ushqim per ju, pra mos i pershkruani 
All-llahut shoke, duke qene se ju e dini (qe Ai nuk ka shoke). 34 

23. E ne qofte se jeni ne dyshim ne ate qe Ne ia shpallem gradualisht robit tone, 
atehere sillnie ju nje kaptine te ngjashme si ai (Kur'ani) dhe thirrni (per ndihme) 
deshmitaret tuaj (zoterat) pos All-llahut, nese jeni te sinqert (ne theniet tuaja se 
Kur'ani nuk eshte prej Zotit). 

24. E mos e paeit bere (deri me tash), e as qe do ta beni kurre (edhe ne te ardhmen), 
atehere ruajuni zjarrit, lende e te cilit jane njerezit dhe guret, qe eshte i pergaditur 



kuptimi i fjales arabe "kedhebu" - kur thua se di?ka eshte rrene. Ne shume perkthime mund te haset edhe 
perkthimi "pergenjeshtronin" qe ka kuptim: te argumentosh se di?ka eshte genjeshter, mirepo pabesimtaret 
edhepse thonin se Kur'ani eshte rrene, asnjehere nuk e vertetuan kete. Qe te bejme dallim nga kjo fjale, 
aktualisht po e perdorim fjalen "pergenjyen" deri sa te gjindet ndonje fjale me e pershtatshme per perkthim. 
34 Transmetohet nga Abdull-llahu r. a. : E pyeta Te Derguarin e All-llahut a. s. "Cili eshte mekati me i madh 
ndaj All-llahut?" E ai tha: "T'i besh rival All-llahut, edhepse Ai te ka krijuar ty Vete. " Une thash: "Ky eshte 
vertet nje mekat i madh!" Dhe e pyeta: "Po tjeter?" Ai tha: "Ta vrasesh djalin tend nga frika se ai do ta ndaje 
ushqimin me ty. " E pyeta: "Po tjeter?" Ai tha: "Te kesh marredhenie seksuale me gruan e fqiut tend. " 
{Sahihul-Buhari, veil. 6, had. 4). 



per mosbesimtaret. 

25. E, pergezoi ata qe besuan dhe bene vepra te mira se ata do te jene ne Xhennete ne 
te cilet rrjedhin lumenj. Sahere qe u jepet ndonje ushqim nga frutat e tij, ata thone: 
"Ky eshte' qe me te u ushqyem edhe me pare". Ngase, u sillet ushqim i ngjashem 
(vetem ne forme, e jo edhe ne shije). Aty do te kene ata bashkeshorte te pastra 35 
dhe aty do te jene pergjithmone. 

26. All-llahu nuk ngurron qe te marre 9faredo shembulli, qofte mushkonje a dicka edhe 
me e imet se ajo. Sa u perket atyre qe besuan, ata e dine se eshte e vertete nga Zoti i 
tyre, ndersa ata te cilet mohuan do te thone: "Q'deshi All-llahu me kete shembull?" 
Ai me te lajthite shume, dhe udhezon me te shume (ne rrugen e drejte), por nuk 
lajthite me te (tjeterke), pos fasiket (mekataret e medhenj). 

27. Ata qe e thyejne besen e dhene All-llahut pasiqe eshte lidhur ajo, dhe e kepusin ate 
qe All-llahu ka urdheruar te jete e kapur (sa i takon fese se All-llahut, monoteizmit 
Islam, dhe te praktikohen ligjet e saj ne toke dhe gjithashtu sa i takon te mbajturit e 
lidhjeve te mira me farefisin dhe miqesine 36 ) e edhe bejne shkaterrimie ne toke, te 
tillet jane ata te deshtuarit. 

28. Si e mohoni All-llahun, e dihet se ju ishit te vdekur, e Ai ju ngjalli, mandej ju ben 
te vdisni e pastaj ju ringjall, e mandej te Ai do te ktheheni? 

29. Ai (All-llahu) eshte qe per juve krijoi gjith9ka ka ne toke, pastaj Ai Istewa (u ngrit) 
ne drejtim te qiellit dhe i beri ata shtate qiej. Ai eshte i Gjithedijshmi per 9do gje. 

30. (Perkujto Muhammed) Kur Zoti yt u tha engjejve: "Une po krijoj (po percaktoj) ne 
toke nje zevendes"! Ata thane: "A do te veshe ne te ate qe bene 9rregullime dhe qe 
derdh gjaqet, e ne te madherojme Ty me lavderimin Tend dhe plotesisht te 
adhurojme"! Ai tha: "Une di ate qe ju nuk dini"! 

3 1 . E Ai (Zoti) ia mesoi Ademit te gjithe emrat (e sendeve) 37 , pastaj ata ua prezentoi 



35 Shih ftisnoten per ajetin 64 te sures 29, e gjithashtu komentin (tefsirin) e Ibn Kethirit, veil. 1, fq. 63. 

36 Transmetohet nga Xhubejr bin Mut'im r. a. se e ka degjuar te Derguarin e All-llahut a. s. duke thene: 
"Personi qe i shkeput lidhjet farefisnore (el-kati) nuk do te hyje ne Xhennet" (Sahihul-Buhari, veil. 8, had. 13). 

37 Transmetohet nga Enesi r. a. : Lajmetari a. s. tha: "Besimtaret do te tubohen ne Diten e Ringjalljes dhe do te 
thone: 

"T'i themi dikujt te ndermjetesoje per ne te All-llahu!" dhe do te shkojne te Ademi dhe do t'i thone: 

"Ti je babai i njerezimit, All-llahu te krijoi me doren e Tij dhe u urdheroi melekeve qe te te perulen, dhe Ai 
t'i mesoi ty emrat e fdo gjeje, pra ndermjeteso per ne te All-llahu qe te na liroje prej ketij vendi, ne te cilin 
gjendemi!" ai do te thote: 

"Une nuk jam ne gjendje per ta bere nje gje te tille. " dhe do t'i kujtohet gabimi i tij (ne Xhennet), do te 
ndihet i turperuar prej tij dhe do t'u thote: 

"Shkoni te Nuhu, se ai eshte i derguari i pare banoreve te tokes!" dhe kur do te shkojne te ai, do t'u thote: 

"Une nuk jam ne gjendje ta bej nje gje te tille. " Dhe do t'i kujtohet kerkesa qe ia beri All-llahut per nje 
gje, rreth se ciles nuk kishte njohuri. Atehere do te ndihet i turperuar dhe do t'u thote: 

"Shkoni te miku i Meshiruesit, (Halilur-Rahman - Ibrahimi 3S3)!" ndersa ai do t'u thote: 

"Une nuk jam ne gjendje ta bej nje gje te tille, shkoni te Musai, robi te cilit All-llahu i foli dhe te cilit ia 
dha Tewratin. " Por kur do te shkojne te ai, do t'u thote: 

"Une nuk jam ne gjendje ta bej nje gje te tille. " Dhe do ta permende rastin kur e ka vrare nje person i cili 
nuk ishte vrases. Keshtu ai do te ndihet i turperuar prane Zotit i tij dhe do te thote: 

"Shkoni te Isai, rob i All-llahut dhe Lajmetar, fjala e All-llahut dhe shpirti (i krijuar nga All-llahu)!" 
atehere do te shkojne te ai, dhe ai do t'u thote: 

"Une nuk jam ne gjendje ta bej nje gje te tille, por shkoni te Muhammedi H (qofte bekimi dhe paqja e All- 



engjejve dhe u tha: "Me tregoni per emrat e ketyre (sendeve te emertuara), nese 
jeni te drejt (9ka mendoni)?" 

32. (Engjejt) Thane: "Ti je i pa e' meta, ne kemi dije tjeter pervec ate qe na mesove Ti. 
Vertete, Ti je i gjithdijshemi, i urti!" 

33. (Zoti) Tha: "O Adem, njoftoj ata (engjejt) me emrat e atyre (sendeve)!" E kur u 
rrefeu atyre per emrat e tyre, (Zoti) tha: "A nuk u kam thene juve se Une, me se 
miri e di fshehtesine e qiejve e te tokes dhe me se miri e di ate, qe ju e publikoni 
dhe ate qe e mbani fshehte. " 

34. E kur u thame engjejve: peruluni (bini ne sexhde) Ademit, ata menjehere iu 
perulen, me perjashtim te iblisit (djallit). Ai rrefuzoi dhe u mbajte ne te madh dhe u 
be pabesimtar. 

35. Ne i thame: "O Adem, ti dhe bashkeshortja juaj banoni ne Xhennet dhe hani lirisht 
nga frutat e tij kah te doni, po mos iu afroni asaj bime (peme) e te beheni 
zulumqare (te vetvetes suaj). " 

36. Po dj alii i beri qe ata te dy te mashtrohen ne ate (peme ose Xhennetin) dhe i nxori 
ata nga ajo (e mire) qe ishin ne te, e Ne u thame: "Zbritni (dilni), jeni armik i njeri- 
tjetrit, e ju deri ne nje' kohe ne toke keni vendbanim dhe defrim". 

37. E ademi prej Zotit te vet pranoi disa fjale (lutje) 38 , prandaj Ai ia fali (gabimin), s'ka 
dyshim se Ai eshte Meshiruesi, Pendimpranuesi. 

38. Ne u thame: "Dilni prej atyhit qe te gjithe, e juve gjithqysh do t'u arrije udhezim 
prej Meje, e kush pranon udhezimin Tim, per ata nuk ka as frike as qe do te 
brengosen". 

39. E ata qe mohuan dhe pergenjeshtruan argumentet tona, te tillet jane banues te 
zjarrit, ata do te jene aty pergjithmone. 

40. O bijte e israilit, kujtoni (jini mirnjohes per) te mirat e Mia, te cilat ua dhurova juve 
dhe zbatoni premtimin qe me keni dhene Mua. Une zbatoi qte qe u premtova dhe te 
me keni frike vetem Mua. 

41. Dhe besonie ate, qe e shpalla (Kur'anin), e qe verteton ate e keni ju e mos u beni 
mohues te pare te tij, dhe mos i nderroni ajetet e Mia (Kur'anin) me nje vlere te 
pakte, por vetem Mua te ma keni drone. 



llahut mbi te) te cilit rob All-llahu ia ka fale' te gjitha mekatet, te kaluarat dhe te ardhmet!" 

Atehere (thote i Derguari i All-llahut 80) do te vijne te une e une do te kerkoj leje qe te shkoj te Zoti Im. 
Leja do te me jepet, dhe une do te shkoj te All-llahu dhe do t'i bej sexhde. All-llahu do te me le ashtu nje kohe, 
aq sa do te deshiroje dhe do te me thote: 

"Coje koken. Kerko dhe do te jepet, flit dhe do te degjohesh, ndermjeteso dhe do te pranohet!" 
Pastaj une do ta ?oj koken dhe do ta falenderoj All-llahun ne nje menyre nderuese qe do te ma mesoje Ai, 
dhe do te ndermjetesoj, e Ai do te me jape (nje numer te caktuar njerezish), e une do t'i pranoj ata ne Xhennet. 
Pastaj do te shkoj perseri te All-llahu, dhe kur do ta shoh do te perulem ahtu si? u perula heren e pare. Pastaj do 
te ndermjetesoj dhe Ai do te mi caktoje (disa njerez), e une do t'i pranoj ata ne Xhennet. Atehere do te lutem 
edhe per te treten here, e edhe per te katerten dhe do te them: ne zjarr mbesin vetem ata, qe i ka pershkruar 
Kur'ani, te cilet kane qene te percaktuar per te ndejtur pergjithmone. Ebu 'Abdull-llahu (Buhariu) tha: 'Ata 
qe i ka pershkruar Kur'ani' i referohet thenies se All-llahut xh. sh. : "Do te ngelin ne te pergjithmone" 
(2:39,81,161,257,275 etj). (Sahihul-Buhari, veil. 6, had. 3). 

38 Keto fjale jane te permendura ne Kur'an (7:23): "Ata te dy thane: -Zoti yne, ne i beme te padrejte vetvetes, 
ne qofte se nuk na fale dhe nuk na meshiron, ne me siguri do te j emi prej te shkaterruarve ! " 



42. E mos e ngaterroni te verteten me te paverteten dhe me vetedije te fshehni 
realitetin 39 . 

43. Falni namazin dhe jepni zeqatin, dhe peruluni (ne ruku ' 40 ) me ata qe perulen. 

44. A po i urdheroni njerezit per pune te mira, e veten tuaj po e harroni? 41 Ndersa ju e 
lexoni librin (Tevratin). A nuk po mendoni? 

45. Kerkoni ndihme (ne te gjitha ceshtjet) me durim dhe me namaz, vertete, ajo eshte' e 
madhe (e veshtire), por jo edhe per ata qe kane frike (Zotin). 

46. Te cilet jane te bindur se do te takojne Zotin e vet dhe se ata do t'i kthehen Atij. 

47. O bijte e israilit, perkujtone dhuntine, Time, te cilen ua dhurova, dhe Une ju pata 
(te paret tuaj) dalluar ndaj njerezve te tjere (te asaj kohe). 

48. Dhe ruajuni nje dite kur askush askujt nuk do te mund t'i kryej asgje, kur nuk 
pranohet per te (jobesimtarin) ndonje ndermjetesim dhe nuk pranohet per te 
kompensim, e as qe do te ndihmohen ata (fajtoret). 

49. Perkujtoni edhe kur u shpetuam prej popullit te faraonit, qe nga ai shijuat denimin 
me te idhet, duke ua therrur bijte tuaj, e duke ua lene gjalle grate tuaja. Ne kete 
torture perjetuat nje sprovimte madh nga Zoti juaj. 

50. Dhe kur per ju e ndame detin, e ju shpetuam, ndersa ithtaret e faraonit i fundosem, 
e ju i shihnit (me syte tuaj). 

51. E kur i premtuam Musait (t'ia japim Tevratin) dyzet nete, pas tij ju (pasi shkoi ai 
per Tevrat) e adhuruat vicin, ju ishit demtues (te vetes suaj). 

52. Mandej edhe pas asaj ua falem (gabimin), ashtu qe te falenderoni. 

53. Dhe (perkujtoni) kur ia dhame Musait librin, dalluesin ne menyre qe te udhezoheni 
ne rruge te drejte. 

54. Dhe kur Musai popullit te vet i tha: "O populli im, me adhurimin e vi9it (ne vend te 
Zotit), ju i bete zullum vetvetes, pra pendohuni para Krijuesit tuaj, dhe mbytne 
vetveten. Kjo per ju eshte me se miri te Krijuesi juaj. E Ai ua pranoi pendimin tuaj, 
Ai eshte meshirues, ndaj pranoi shume pendimin. 

55. Dhe kur i mate: "O Musa, ne nuk te besojme ty derisa ta shohim All-llahun haptazi, 
e atehere juve u rrembeu rrufeja (zjarri) dhe ju e shihnit. 

39 Transmetohet nga 'Ata bin Jasari: E takova 'Abdull-llah bin 'Amr bin 'Asin dhe e pyeta: "Me trego 
pershkrimin e te Derguarit te All-llahut a. s. te permendur ne Tewrat?" Ai tha: "Po, pasha All-llahun, ai eshte i 
pershkruar ne Tewrat me disa nga cilesite qe i pershkruhen edhe ne Kur'an si? eshte: O i Derguar! Ne te kemi 
derguar si deshmitar (i fese se All-llahut), pergezues (per besimtaret) terheqes i verejtjes (per pabesimtaret) dhe 
rojtar i analfabeteve. Ti je robi Im dhe i Derguar, dhe Une te kam emeruar ty El-Mutewekil (ai qe nvaret nga 
All-llahu). Ti nuk je i pasjellshem, i ashper ose qe ben zhurme neper tregje, dhe ti nuk u ben keq atyre qe te 
bejne keq ty, por sillesh me ta me falje dhe miresi. All-llahu nuk do ta le ate (Lajmetarin a. s. ) te vdese derisa 
t'i drejtoje njerezit e shtremberuar, duke i bere qe te thone: 'La ilahe il-lall-llah ' (nuk ka zot pos All-llahut), 
prej te ciles 'syte e verber, veshet e shurdher dhe zemrat e mbyllura' do te ?ilen. " (Sahihiil-Buhari . veil. 3, had. 
335). 

40 Ruku' veprim gjate faljes (salatit), kur falesi (musal-liu) prej qendrimit ne kembe perul trupin perpara duke 
drejtuar shpinen ne pozite horizontale. 

41 Transmetohet nga Ebu Wa'ili r. a. , e ky nga Usame r. a. : "Do te sillet njeriu dhe do te hidhet ne 
Xhehennem, dhe ai do te rrotullohet ne zjarr si gomari ne mulli, dhe te gjithe banoret e Xhehennemit do te 
tubohen rreth tij dhe do t'i thone: "O fulan! A nuk urdheroje ti te miren (ma'ruf) dhe ndaloje nga e keqja 
(mtinker)? Dhe njeriu do te thote: "I urdheroja te tjeret ne pune te mira, por une vete asnjehere nuk i beja, i 
ndaloja te tjeret nga punet e keqija, por vete ato i beja!" (Sahihul-Buhari, veil. 9, had. 218). 



56. Pastaj, qe te jeni mirenjohes pas vdekjes suaj juve ju ngjallem. 

57. Dhe Ne beme qe rete t'u bejne juve hije, ju furnizuam me rreshire (te embel - 
Manna 42 ) dhe me shkurteza (Salwa). (Ju thame) Hani nga te mirat qe ju furnizuam! 
(Ata nuk qene mirenjohes). Po Neve ata nuk na bene kurrfare demi, por ata 
demtuan vetveten. 

58. E kur ju thame: "Hyni ne kete fshat (vendbanim), dhe hai ne te lirisht ku te 
deshironi, e hyni ne deren (e fshatit) perulur dhe thuani: "Hittatun" - ndjese, Ne ua 
falim mekatet tuaja, e bamiresve ua shtojme shperblimin. 

59. E ata qe ishin mizore ate qe u ishte thene e ndryshuan me nje' fjale tjeter, e Ne per 
shkak se ata kundershtuan, leshuam nga qielli Rizjan (lloj denimi) 43 kunder atyre 
qe ishin mizore. 

60. Dhe (perkujtoni) kur Musai kerkoi uje per popullin e tij, e Ne i thame: "Bjeri gurit 
me shkopin tend", atehere nga ai gufuan dymbedhjete kroje qe secili grup e dinte 
vendin ku do te pinte uje. (U thame) Hani dhe pini nga begatite e All-llahut e mos 
vazhdoni te jeni 9rregullues ne toke. 

61 . Madje kur ju mate: "O Musa, ne nuk mund te durojme (hame) vetem nje ushqim (te 
njejt), lute pra Zotin tend per ne te na furnizoje me cka mbine toka prej perimeve te 
saj, prej trangujve, prej hudrave, prej thjerze (groshe) dhe prej qepeve te saj"! 
(Musai) Tha: "A kerkoni ta nderroni te miren per ate qe eshte me e thjeshte"? 
Zdirgjuni pra ne qytet, se aty do te keni ate qe kerkoni! E mbi ta rendoi poshtrimi 
dhe skamja, e ata kunder vetes shkaktuan hidherimin e All-llahut. Kjo ndodhi 
ngase ata mohonin argumentet e All-llahut, mbytnin pejgamberet pa kurrfare te 
drejte, dhe per shkak se kundershtuan dhe i kalonin kufijt ne te keqe. 

62. Vertet, ata qe besuan, ata qe ishin jehudi, krishteret sabejet 44 , kush besoi prej tyre 
(sinqerisht) All-llahun, dhe boten tjeter dhe beri vepra te mira, ata e kane 
shperblimin te Zoti i tyre. Per ta nuk ka frike as nuk kane perse te pikellohen. 45 

63. (Perkujtoni) Kur Ne patem marre prej jush besen tuaj, ngritem mbi ju (kodren) 
Turin (u thame): veproni sipas atij (Tevratit) qe ua dhame me seriozitet, e mesoni 
ate qe eshte ne te, ashtuqe te ruheni. 



42 Muxhahidi ka thene: "Manna eshte nje lloj gume e embel, ndersa Salwa lloj zogu (shkurtez)" 

Transmetohet nga Seid bin Zejd r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Kama (lloj i kepurdhes ngrenese) 
eshte si Manna (sepse fitohet pa mund), ndersa uji i saj eshte sherim per dhembjet e syrit. " (Sahiliiil-Biiluiri. 
veil. 6, had. 5). 

43 Transmetohet nga Usame bin Zejd r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Epidemia (lepra) ishte mundimi me 
i veshtire qe i ishte derguar nje grupi te Israeleve (ose ndonje populli para jush). Prandaj, nese degjoni se eshte 
perhapur ne ndonje vend, mos iu afroni, ndersa nese epidemia paraqitet ne vend ku jeni prezente, atehere mos e 
leshoni ate vend per te ikur nga ajo!" (Sahihul-Buhari , veil. 4, had. 679). 

44 Nje nga popujt e hershem qe jetonte ne Musai (Irak) nuk i shoqeronte All-llahut zot tjeter. Pjesetaret e tij 
lexonin Zeburin (Psalmet e sabejeve) dhe ata nuk ishin as jehude, as te krishtere. 

45 Ky ajet si dhe ajeti (5:69), nuk duhet te keqkuptohen nga lexuesi, sepse si? eshte e permendur nga Ibn Abbasi 
r. a. (ne tefsirin e Taberiut veil. 1, fq. 323), urdheri i ketij ajeti eshte abroguar me ajetin (3:85): "E, kush kerkon 
fe tjeter perveg fese Islame, atij kurrsesi nuk do t'i pranohet dhe ai ne boten tjeter eshte nga te deshpruarit. 
Qe do te thote se besimi i jehudeve ka vlere derisa ka ardhur Isa *S, ndersa besimi i te krishtereve ka vlere 
derisa ka ardhur Muhammedi a. s. , pas te cilit nuk do te vije Lajmetar tjeter, e me kete edhe Island eshte feja e 
fundit dhe e vetme e pranueshme te All-llahu a. xh. . 



64. E pas asaj (beses) ju me vone ia kthyet shpinen e po te mos ishte miresia dhe 
meshira e All-llahut ndaj jush, ju do te ishit prej te deshpraarve (ne te dy jeterat). 

65. Ju tanime e keni te njohur 9eshtjen e atyre nga mesi juaj qe nuk respektuan 
(urdherin) ne te shtunen, e Ne u thame: Shnderrohuni ne majmune te perbuzur! 

66. Ate (shnderrimin e tyre) e beme mase ndeshkuese per ata qe e perjetuan (me sy) 
dhe per te pastajshmit, por edhe si keshille per te devotshmit. 

67. (Perkutjoni) Edhe kur Musai popullit te vet i tha: "All-llahu ju urdheron ta therrni 
nje lope! Ata thane: "A ben tallje me ne?" Ai tha: "All-llahut i mbeshtetem te me 
ruaj e te mos behem nga injorantet!" 

68. Ata thane: "Lute Zotin tend per ne te na sqaroje cfare eshte ajo? Ai tha: "Ai thote 
se ajo eshte nje lope as e vjeter (e moshuar) as e re (meshqere), eshte e mesme, 
zbatoni pra ate qe urdheroheni!" 

69. Ata thane: "Lute Zotin tend per ne qe te na sqaroje cfare' eshte ngjyra e saj? A tha: 
"Ai thote se ajo eshte nje lope e verdhe, ngjyra e saj eshte e forte qe kenaqe 
shikuesit". 

70. Ata thane: "Lute Zotin tende per ne qe te na sqaroje 9fare eshte ajo, se lopet na jane 
perzier (jane bere te ngjashme) e ne do te gjejme te verteten ne dashte All-llahu! 

71. Ai tha: "Ai thote se ajo eshte lope jo e lodhur duke leruar token as duke ujitur 
bimet, ajo eshte pa te meta dhe ne te nuk k shenje (ngjyre tjeter)!" Ata thane: "E 
tash na e sqarove sakte dhe e therren ate, e per pak e lane pa e kryer punen. 

72. (Perkujtoni) Kur e patet mbytur nje njeri dhe u kundershtuat mes veti per te, e All- 
llahu eshte zbulues i asaj qe e mbanit fshehte. 

73. E ne u thame: "Meshoni atij (te vdekurit) me nje pjese te saj (te lopes se therrur)!" 
Ja, keshtu All-llahu ngjalle te vdekurit dhe ua sqaron argumentet e veta, ashtu qe te 
kuptoni. 

74. Edhe pas (fakteve te qarta) zemrat tuaja u bene pasandej te forta si guri, e edhe me 
te forta, sepse ka nga guret prej te cileve gufojne lumenj, e ka disa prej tyre qe 
qahen dhe prej tyre buron uje, madje ka prej tyre qe nga frika ndaj Zotit rrokullisen 
tatepjete (nga maja e kodres). All-llahu nuk eshte i pakujdeshem ndaj asaj qe 
veproniju. 

75. A shpresoni se do t'u besojne ata juve (jehudet), kur dihet se nje grup prej tyre 
degjuan fjalet e All-llahut, edhe pse i kishin kuptuar, e duke qene te vetedijshem 
(9'benin) i ndryshuan ato. 

76. E kur takonin ata qe kishin besuar (muslimanet) thonin: "Ne kemi besuar! E kur 
ve9oheshin ata mes veti thonin: "A po ju tregoni atyre (muslimaneve) per ate qe 
All-llahu ua shpalli juve (ne Tevrat rreth Muhammedit a. s. ) 46 qe ata para Zotit tuaj 
te kene argumente kunder jush. A nuk jeni duke kuptuar. 

77. A thua nuk e dine ata (jehudite) se All-llahu e di ate 9ka e fshehin dhe ate 9ka e 
publikojne? 

78. E ka disa prej tyre qe jane analfabete, nuk e kuptojne librin, por jetojne vetem ne 
shpresa, duke mos qene te sigurt. 

46 Shih fusnoten per ajetin (2:42) 



79. Eshte' shkaterrim per ata qe me duart e veta e shkruajne librin, e pastaj thone: "Ky 
eshte nga All-llahu!, e per te arritur me te nje fitim te pakte, pra eshte shkaterrim i 
madh per ta cka shkruan duart e tyre dhe eshte shkaterrim i madh per ta ajo cka 
fitojne. 

80. Ata edhe thane: "Neve nuk do te na kape zjarri vetem per disa site te numeruara!" 
Thuaj: "A mos keni marre prej All-llahut ndonje premtim, e All-llahu nuk e thy en 
premtimin e vet, ose jeni duke thene per All-llahun ate qe nuk e dini? 

81. Po, (do te ju kape zjarri) ai qe ben keq dhe qe e vershojne gabimet e tij, ata jane 
banues te zjarrit, aty jane pergjithmone. 

82. E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, ata jane banues te Xhennetit, aty jane 
pergjithmone. 

83. (perkujtoni) Kur Ne morem zotimin e bijve te Israilit; mos adhuroni tjeterke, 
pervee All-llahun, te silleni mire ndaj prinderve, ndaj te afermeve, ndaj jetimeve, 
ndaj miskineve 41 (te varferve) dhe njerezve u thuani fjale te mira; falnie namazin 
dhe jepni zeqatin, e pastaj ju e thyet zotimin dhe pervee nje pakice prej jush, ia 
kthyet shpinen zotimit. 

84. Dhe kur morem zotimin tuaj qe te mos derdhni gjakun tuaj, te mos deboni veten 
tuaj nga vendi juaj, e ju e pranuat, ndaj deshmonie. 

85. Pastaj qe, ju jeni ata qe mbytni njeri-tjetrin, i deboni disa prej jush nga vendi i tyre 
duke bashkepunuar kunder tyre si eshte mekate e padrejte, e nese ata bien te ju ne 
roberi, ju jepni konpensim per (t'i liruar) ata, e debimi i tyre nga vendi eshte i 
ndaluar per ju. A e besoni nje pjese te librit, e tjetren e mohoni? Q'mund te jete 
ndeshkimi ndaj atij qe punon ashtu prej jush, pos poshterim ne jeten e kesaj bote, e 
ne diten e gjykimit ata hidhen ne denimin me te ashper. All-llahu nuk eshte i 
pakujdesshem ndaj asaj qe veproni ju. 

86. Te tille jane ata, qe e vleresuan jeten e kesaj bote mbi boten tjeter, andaj atyre as 
nuk do tu lehtesohet denimi, e as qe do te ndihmohen ata. 

87. Ne i patem dhene Musait librin dhe pas tij patem derguar shume pejgambere. Isait, 
birit te Merj ernes i dhame argumente (mrekulli) dhe e fuqizuam me (xhibrilin) 
shpirtin e shenjte. E sahere qe u erdhi ndonje i derguar me cka nuk u pelqeu juve, a 
nuk u bete kryelarte dhe disa prej tyre i pergenjeshtruat e disa i mbytet? 

88. E (jehudite e kohes se Muhammedit) thone: "Zemrat tona jane ne kellef!" Jo, por 
per shkak te mosbesimit te tyre, All-llahu i ka mall-kuar, andaj pak jane qe besojne 
(ose: pak send besojne). 

89. E kur u erdhi atyre prej All-llahut libri (Kur'ani) qe eshte vertetus i atij, qe e kishin 
prane, e qe para se t'u vinte e kerkonin ndihmen e tij kunder mosbesimtareve, e 
mohuan ate (Muhammedin) qe e njihnin, kur u erdhi. Pra mallkimi i allahut qofte 
kunder mosbesimtareve! 

90. E shemtuar eshte ajo per 9ka ata e shiten vetveten. Ate qe e shpalli All-llahu te mos 



Transmetohet nga Ebu Hurejre r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "I varfer (miskin) nuk eshte ai qe shkon 
rreth njerezve dhe u kerkon nje ose dy kafshata buke, ose nje ose dy hurma, por i varfer (miskin) eshte ai qe nuk 
ka para per t'i kenaqur nevojat e veta, dhe gjendja e te cilit nuk eshte e njohur te njerezit, qe te tjeret te 
mundeshin t'i japin di?ka si lemoshe, dhe i cili nuk lyp prej njerezve. " (Sahihul-Buhari , veil. 2, had. 557). 



e besojne nga zilia, per shkak se All-llahu nga miresia e Tij t'i shpalle atij qe 
deshiron nga robet e vet. Andaj merituan zemerim mbi zemerim (gazep mbi 
gazep). Mosbesmtaret kane denim qe i poshterson. 

91. Dhe kur atyre u thuhet: "Besoni ate qe e shpalli All-llahu", ata thone: "Ne besojme 
ate qe na u shpall neve", kurse e mohojme ate pas tij, edhe pse eshte' vertetues i atij, 
qe e kane ata dhe eshte i vertet. Thuaj: "Nese jeni besimtare, pse i mbytnit me pare 
pejgamberet e All-llahut?" 

92. Juve u pat ardhur Musai me argumente, por pas tij ju e adhuruat vi9in, pra ju ishit 
mizore. 

93 . (Perkujtoni) Kur morem premtimin tuaj dhe mbi ju ngritem kodren Tur, (u thame) 
merrni kete qe u dhame seriozisht dhe de-gjoni (respektoni). Ata thane: "Degjuam 
(me vesh) e kundershtuam". E per shkak te mosbesimit te tyre, adhurimi ndaj vicit 
ishte perzier me gjak ne zemrat e tyre. Thuaj: "Nese jeni besimtare, besimi juaj 
eshte du-ke u udhezuar keq". 

94. Thuaj: "Nese bota tjeter (Xhenneti) te All-llahu eshte vetem per ju, edhe per 
njerezit e tjere, nese jeni te sinqert, kerkone vdekjen (e shkoni me shpejte). 

95. E per shkak te veprave te tyre (mekateve), ata kurr nuk e deshirojne ate. All-llahu 
di per zullumqaret. 

96. Eshte e sigurte se njerezit me lakemues per te jetuar, ti ke per te gjetur ata 
(jehudite), bile edhe me lakmues se idhujtaret. Ndonjeri prej tyre deshiron te jetoje 
njemije vjet, por edhe sikur te jetoje, ajo (jeta e gjate) nuk do ta shpetoj ate prej 
denimit. All-llahu sheh cka veprojne ata. 

97. Thuaj: Kush eshte armik i Xhibrilit (eshte armik i All-llahut), e ai me urdherin e 
All-llahut e zbriti Kur'anin ne zemren tende, qe eshte vertetues i asaj qe ishte me 
pare dhe udherrefyes e pergezues per besimtaret. 

98. Kush eshte armik i All-llahut, i engjejve te Tij, i te derguarve te Tij, i Xhibrilit dhe 
i Mikailit (ai eshte mosbesimtare), All-llahu eshte pa dyshim armik i 
mosbesimtareve. 

99. Ne te kemi shpallur ty (Muhammed) argumente te qarta dhe ato nuk i mohon 
askush, pervec atyre qe kane dale respektit. 

100. (nuk besojne argumentet tona se) Sahere qe ata kane dhene ndonje premtim, nje 
grup prej tyre e hodhi ate, por shumica e tyre nuk beson. 

101. E kur u erdhi atyre ndonje i derguar prej All-llahut, vertetues i asaj qe kishin ata, 
nje grup prej tyre te cileve iu kishte dhene libri, e hodhi pas shpine librin e All- 
llahut, kinse nuk dinin (asgje). 

102. (E hodhen librin e Zotit) E ndoqen ate qe thonin djajt ne kohen e sundimit te 
Sulejmanit. Por Sulejmani nuk ishte i pafe, djajt ishin te pafe, sepse u mesonin 
njerezve magjine. (Ndoqen) Edhe ate qe u zbriti ne Babil dy engjejve, Harutit dhe 
Marutit. E ata te dy nuk i mesonin askujt (magjine) para se t'i thonin: "Ne jemi 
vetem sprove, pra mos u ben i pa fe!" E, mesonin (njerezit) prej atyre dyve ate 
(magji) me cka ndanin burrin prej gruas se vet, por pa lejen e All-llahut me ate 
askujt nuk mund t'i benin dem dhe ashtu mesonin eka u sillte dem e nuk u sillte 
dobi atyre. E ata (jehudite) e kane ditur se ai qe (hodhi librin) e zgjodhi ate 
(magjine), ai ne boten tjeter nuk ka ndonje te drejte (ne meshiren e Zotit). Po ta 

14 



dinin, ata se per c'ka e shiten vetveten, ajo eshte' shume e keqe. 

103. E sikur te kishin besuar ata dhe sikur te ishin ruajtur (prej mekateve), po te dinin, 
shperblimi prej All-llahut do te ishte shume me i dobishem. 

104. O ju qe keni besuar, mos thuani: Raina 48 - po thuani: Undhurna dhe respektoni! 
Mosbesimtaret kane denim te dhembshem. 

105. As ata, ithtaret e librit qe nuk besuan, e as idhujtaret nuk duan qe juve te ju vije 
ndonje e mire nga Zoti juaj. Mirepo, All-llahu me meshiren e vet vecon ate qe 
deshiron, All-llahu eshte Zot i miresise se madhe. 

106. Ne nuk abrogojme (pezullojme) asnje nga argumentet tona, apo ta heshim ne 
harrese e te mos sjellim edhe me te dobishem se ai, ose te ngjashem me te. A nuk e 
ke ditur se All-llahu eshte i plotfuqishem per cdo send? 

107. A nuk e ke ditur se vetem All-llahut i takon sundimi i qiejve e i tokes, dhe se pos 
All-llahut nuk keni as mbrojtes as ndihmetar. 

108. A doni te pyetni te derguarin tuaj sikurse u pyet me pare Musai. Ai qe e nderron 
besimin me mosbesimin, ai tanime e ka humbur rrugen e drejte. 

109. Shume ithtare te librit (jehudi, krishtere), edhe pasiqe iu eshte bere e qarte e 
verteta, nga vete zilia e tyre personale deshiruan qe pas besimit tuaj t'iu kthejne ne 
mosbesimtare, pra ju lini dhe largohuni prej tyre derisa All-llahu ta sjelle urdherin 
e vet. All-llahu ka mundesi per cdo send. 

110. Kryeni faljen (namazin) dhe jepne Zeqatin, e efardo te mire qe e pergatitni per 
veten tuaj, ate e gjeni te All-llahu. S'ka dyshim All-llahu percjell 9do veprim 
tuajin. 

111. Ata edhe thane: "Kurrsesi nuk ka per te hyre kush ne Xhennet, perve9 atij qe 
eshte jehudi ose i krishtere! Ato jane fantazi te tyre! Thuaju: "Sillni argumentin 
tuaj (eka thoni) po qe se jeni te drejte? 

112. Nuk eshte ashtu (si thone ata), po ai qe eshte dorezuar All-llahut dhe eshte 
bamires, ai e ka shperblimin e vet te Zoti i tij, per ata nuk ka frike, as nuk kane pse 
te merziten. 

113. Jehudite thane se te krishteret nuk kane te mbeshtetur ne asgje (nuk kane fe te 
vertete). Edhe te krishteret thane se jehudit nuk jane te mbeshtetur ne asgje, e duke 
qene se ata te dy palet e lexojne librin. Po keshtu si theniet e tyre, thane edhe ata qe 
nuk dinin (idhujtaret per Muhammedin). Po ne diten e gjykimit per ate qe ata nuk 
pajtoheshin, All-llahu gjykon ndermjet tyre. 

114. E kush mundet te jete me mizor se ai qe ne xhamite e All-llahut pengon te 
permendet emri i Tij (te behet ibadet) dhe perpiqet per shkaterrimin e tyre. Atyre 
ndryshe nuk u takoi te hyjne vete ne to, vetem duke qene rrespektues (te tyre e jo 
rrenues). Ata ne kete jete kane nenemim e ne boten tjeter denim te madh. 

115. Te All-llahut jane edhe (anet nga) lindja edhe nga perendimi, dhe kahdo qe te 
ktheheni, aty eshte ane e All-llahut. Vertete, All-llahu eshte i gjere (ne bujari) e i 
dijshem. 



Raina ne gjuhen arabe do te thote: "Behuni te kujdesshem; na degjoni dhe ne ju degjojme", derisa ne 
hebraishte kjo fjale ka kuptim ofendues. Hebrejte ia thonin kete fjale te Derguarit te All-llahut a. s. me qellim te 
keq, prandaj besimtaret urdherohen qe te perdorin termin Undhurna, i cili ka kuptim "Na be te kuptojme!". 



116. Ata (ithtaret e librit) thane: "All-llahu ka femije" 49 I paster eshte' Ai nga kjo e 
mete! E Tij eshte gjithcka ne qiej e ne toke, gjithcka i eshte nenshtraar Atij. 

1 17. Ai eshte shpikes i qiejve e i tokes (pa kurfar modeli te meparshem) e kur deshiron 
di9ka, ai vetem i thote: "Behu!" ne ate moment behet. 

118. E ata qe nuk dine (kurejshitet politeistet) thane: "Perse te mos na flase neve All- 
llahu, ose te na vije ndonje argument!" po keshtu, theniet e tyre ne menyre te njejte 
i paten perseritur edhe ata qe ishin para tyre. Te njejta jane zemrat e tyre. Ne 
tanime sqaruam argumentet per nje popull qe deshiron te bindet. 

119. Ne te derguam ty (o Muhammed a. s. ) me te Verteten (Islamin), pergezues dhe 
nedhir (verejtes, qortues, paralajmerues), 50 e ti nuk je pergjegjes per banuesit e 
Xhehennemit. 

120. As jehudite, e as krishteret kurre nuk do te jene te kenaqur me ty deri qe te pasosh 
fene e tyre. Thuaju: "Udhezimi i All-llahut eshte udhezim i drejte. E nese pasiqe te 
ka ardhur ty e verteta shkon pas mendimeve te tyre, nuk ka kush te ndihmoje e as 
te mbroje nga All-llahu. 

121. Atyre, te cileve u dhame librin dhe te cilet e lexojne drejte ashtu si eshte, ata e 
besojne ate (Kur'anin). E ata qe e mohojne ate, te tillet jane ata qe deshtuan (ne 
dynja e ne ahiret). 

122. O bijte e israilit, kujtoni te mirat e Mia qe ua dhurova, qe ju dallova mbi njerezit 
tjere (te asaj kohe). 

123. Dhe ruajuni nje dite kur askush nuk do te mund ta ndihmoje tjetrin per asnje send, 
nuk pranohet prej askujt kompensim, nuk do t'i beje dobi askujt ndonje 
ndermjetesim dhe as qe do te ndihmohen (mekataret). 

124. Perkujto (O i derguar) kur Zoti i vet, Ibrahimin e provoi me disa obligime, e ai i 
permbushi ato, e Ai tha: "Une po te bej ty prijes (imam) te njerezimit!" Ai tha: 
"(ben o Zot) Edhe nga pasardhesit e mi!" (Zoti) Tha: "Miresine Time nuk mund ta 
gezojnemizoret!" 

125. Dhe kur shtepine (Qaben) e beme vendkthim dhe vendsigurie per njerezit, (u 
thame) Vendin ku qendroi Ibrahimi pranonie per vendfalje! Ibrahimin dhe Ismailin 
i urdheruam: ju te dy pastrone shtepine Time per vizituesit, per ata qe qendrojne 
aty dhe per ata qe falen aty. 

126. Dhe kur Ibrahimi tha: "Zoti im, bene kete nje qytet sigurie dhe banoret e tij, qe 
besuan All-llahun dhe jeten tjeter, furnizoj me lloje te frutave!" Ai (All-llahu) tha: 
"(e furnizoj) Edhe atij qe nuk besoi do t'ia mundesoj shfrytezimin e frutave per nje 
kohe te shkurter, e pastaj do ta shtyej ne denimin e zjarrit, e sa perundim i shemtuar 
eshte ai. 

127. Edhe kur Ibrahimi dhe Ismaili, duke i ngritur themelet e shtepise (Qabes luteshin): 
"Zoti yne, pranoje prej nesh, se me te vertete Ti je qe degjon dhe di!" 51 

128. Zoti yne, bena neve dyve besimtare te sinqerte ndaj Teje dhe nga pasardhesit tane, 



9 Shih fusnoten per ajetin (6: 101) 

Shih fusnoten per ajetin (3:85) 

1 Shih fusnoten per ajetin (14:37) 



njerez te bindur ndaj Teje, na e meso manasikun (rregullat e adhurimit) 52 dhe falna 
neve, vertete' Ti je Falesi, Meshiruesi!" 

129. Zoti yne, dergo nder ta, nga gjiu i tyre te derguar qe t'u lexoje atyre ajetet Tua, t'u 
mesoje atyre librin dhe urtesine, e t'i pastroj (prej ndytesise se idhujtaris) ata. S'ka 
dyshim se Ti je ngadhenjyesi, i dijshmi. 

130. E kush largohet prej fese se Ibrahimit pervec atij qe poshtron vetveten. Ne ate e 
beme te zgjedhur ne kete bote, kurse ne boten tjeter ai eshte njeri prej te larteve. 

131. Kur Zoti i vet atij i tha: "Dorezohu"! Ai tha: "Iu kam dorezuar Zotit te gjithesise"! 

132. E Ibrahimi i porositi bijte e tij me kete (fe), e edhe Jakubi, ( u thane) "O bijte e mi, 
All-llahu ua zgjodhi fene (islame) juve, pra mos vdisni ndryshe, por vetem duke 
qene muslimane ! " 

133. A ishit ju (ithtare te librit) deshmitare kur Jakubit iu afrua vdekja, e ai bijve te vet 
u tha: "Qka do te adhuroni pas meje"? Ata thane: "Do te adhurojme Zotin (Ilah 53 ) 
tend, dhe Zotin e prinderve tuaj: Ibrahimit, Ismailit, Is'hakut, Nje te Vetmin Zot 
dhe ne, vetem Atij i jemi dorezuar!" 

134. Ai ishte nje popull qe kaloi, atij i takoi ajo fitoi, e juve u takon ajo qe fituat, 
prandaj ju nuk jeni pergjegjes per ate qe vepruan ata. 

135. Ata (ithtaret e librit) thane: "Behuni jehudi ose te krishtere, e gjeni rrugen e 
drejte"! Thuaj: "jo, (asnjeren) por fene e drejte te Ibrahimit qe ai nuk ishte nga 
idhujtaret. 54 



" Mcmasik jane rregullat mbi ihramin, tawafm rreth Ka'bes, sajin ne Safa dhe Merve, qendrimin ne Arafat. 
Muzdelife dhe Mine, ramin ne Xhamarat, prerjen e kurbanit {hadi) etj. Me detajisht shih "Libri mbi Haxhxhin 
dhe Umren" {Saliilriil-Biihari. veil. 2,3). 

53 Ilah: Ai qe adhurohet. 

54 Tregimi mbi Zejd bin 'Amr bin Nufejlin: 

Transmetohet nga 'Abdull-llah bin 'Umeri r. a. se i Derguari i All-llahut a. s. e ka takuar Zejd bin 'Amr bin 
Nufejlin ne pjesen e poshtme (te kodres) Baldah para se t'i vije shpalljate Derguaritte All-llahut a. s. . Dikush i 
kishte ofruar ushqim te Derguarit te All-llahut a. s. , por ai kishte refuzuar. (Atehere' i ishte dhene Zejdit), i cili 
kishte thene: "Une nuk dua te ha dicka nga ajo qe e keni therrur ne Nusub (vende ku idhujtaret therrnin kurban 
per idhujt e tyre ne kohen paraislamike) ne emer te idhujve tuaj. Une ha vetem nga ajo (kafshe, mish) qe eshte 
therrur duke u permendur emri i All-llahut. " Zejd bin 'Amri kritikonte menyren se si kurejshet therrnin 
kafshet, dhe thoshte: "All-llahu e ka krijuar delen dhe e ka leshuar ujin prej qiellit per te, dhe Ai e ka rritur 
barin per te prej tokes, e megjithkete ju e therrni ate ne emer te tjeterkujt, pos All-llahut. " Ai thoshte keshtu, 
sepse ai e hidhte poshte kete tradite dhe e konsideronte si te urrejtur. 

Transmetoi Ibn 'Umeri r. a. : Zejd bin 'Amr bin Nufejli ka shkuar ne Sham (regjioni qe i perfshin Sirine, 
Libine, Palestinen dhe Jordanin), duke kerkuar fene e vertete per ta percjellur (praktikuar). Atje takoi nje dijetar 
jehud (hebre) dhe e pyeti per fene e tyre. Ai tha: "Une kam ndermend ta perqafoj fene tuaj, prandaj me trego 
di?ka per te. " Hebreu tha: "Ti nuk do ta perqafosh fene tone derisa te pranosh pjesen e hidherrimit te All- 
llahut. " Zejdi tha: "Une nuk ike (prej tjetergjeje), pos prej hidherrimit te All-llahut, dhe une nuk do ta pranoj 
asnje pjese prej tij (hidherrimit) nese do te kem mundesi qe t'i shmangem. A mund te me tregosh per ndonje fe 
tjeter?" Ai tha: "Une nuk njoh tjeter pos Hanifes (Monoteizmit Islam). " Zejdi pyeti: "C'eshte Hanif?" Ai tha: 
"Hanif eshte feja e Ibrahimit SS§t, ai nuk ka qene as hebre, as i krishter, dhe adhuronte vetem All-llahun. " 
Atehere Zejdi doli dhe takoi nje dijetar fetar te krishter dhe ia tha te njejten. Krishteri tha: "Nuk do ta perqafosh 
fene tone derisa te pranosh nje pjese nga mallkimi i All-llahut. " Zejdi tha: "Une nuk ike (prej tjetergjeje), pos 
prej mallkimit te All-llahut, dhe une nuk do te pranoj as mallkim e as hidherrim nga Ai nese do te kem fuqi qe 
t'u shmangem. A mund te me tregosh per ndonje fe tjeter?" Ai tha: "Une nuk njoh tjeter pos Hanifes 
(Monoteizmit Islam). " Zejdi pyeti: "C eshte Hanif" Ai tha: "Hanif eshte feja e Ibrahimit SB, ai nuk ka qene 
as hebre, as i krishter, dhe adhuronte vetem All-llahun. " Kur Zejdi degjoi mendimet e tyre per Ibrahimin (dhe 



136. Ju (besimtare) thuani: "Ne i besuam All-llahut, ate qe na u shpall neve, ate qe iu 
shpall Ibrahimit, Ismailit, Is'hakut, Jakubit dhe pasardhesve (te' jakubit qe ishin te 
ndare ne dymbedhjete kabile), ate qe i eshte dhene Musait, Isait dhe ate qe iu eshte 
dhene nga Zoti i tyre pejgambereve, ne nuk bejme dallim ne asnjerin prej tyre dhe 
ne vetem atij i jemi bindur. 

137. Ne qofte se ata besuan ashtu sic besuat ju ata vertete kane gjetur rragen e drejte, e 
nese refuzojne, atehere ata jane kundershtare (opozite), po ty (Muhammed) kunder 
tyre do te mjaftoje All-llahu. Ai eshte degjuesi, i dijshmi. 

138. (kjo fe jona eshte) Njgyrosje e All-llahut, e kush ngjyros (me fe) me mire se All- 
llahu? Ne vetem ate e adhurojme. 

139. Thuaj: "A doni te grindeni me ne per All-llahun, e Ai eshte Zoti yne dhe Zoti juaj 
dhe ne kemi vepra (shperblimin e veprave) tona, e ju keni veprat tuaja. 55 Por ne 
jemi (besimtare) te sinqerte ndaj Tij. 

140. A pretendoni se Ibrahimi, Ismaili, Is-haku, Jakubi dhe pasardhesit kane qene 
jehudi ose te krishtere? Thuaj: "A e dini ju me mire apo All-llahu? Kush eshte me 
mizor se ai, qe e ka deshmine e All-llahut prane veti dhe e fshehe. All-llahu nuk 
eshte i panjoftuar me veprimet tuaja". 

141. Ai ishte nje popull qe shkoi, te cilit i takoi ajo qe fitoi, e juve u takon ajo qe fituat, 
rpandaj ju nuk jeni pergjegjes per ate qe ata vepruan. 



fene e tij), e leshoi ate vend dhe kur doli, i ngriti dy duart dhe tha: "O All-llah! Po te bej deshmitar se une jam 

ne fene e Ibrahimit". 

Ka transmetuar Esma bint Ebu Bekr r. a. : E pash Zejd bin 'Amr bin Nufejlin si rrin i kthyer me shpinen e tij 

kah Kabja duke thene: "O populli Kurejsh! Per All-llahun, askush nga ju nuk eshte ne fene e Ibrahimit pos 

meje. " Ajo (Esma) shtoi: Ai (Zejdi) nuk vriste vajzat e vogla; nese dikush do te deshironte ta vrase vajzen e 

vet, do t'i thoshte: "Mos e vrit, sepse une do ta ushqej ne dobi tende!" Ashtu ai do ta merrte, dhe kur do te rritej 

bukur mire, do t'i thoshte babait te saj : "Tani, nese deshiron, do ta jap, dhe nese deshiron, do ta ushqej (perseri) 

ne dobi tende. " (Sahihul-Buhari, veil. 5, had. 169). 

55 a) Transmetoi Mugire bin Shu'be: I Derguari i All-llahut a. s. (ndonjehere) falej aq sa fillonin t'i ajen 

kembet, dhe kur e pyetnin pse falet aq shume, ai do te thoshte: "A te mos jem rob falenderues (ndaj All-llahut)? 

(Sahihul-Buhari, veil. 8, had. 478). 

b) Transmetoi Aisha r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Beji veprat e mira me rregullsi, me sinqeritet dhe 
modesti. Pranoji keto lajme te mira, sepse veprat e mira nuk e shtijne dike ne Xhennet. " E pyeten: "A edhe ty, 
o i Derguar All-llahut?" Ai tha: "Edhe une, derisa All-llahu nuk me mbron me faljen e Tij dhe meshiren e Tij . " 
(Sahihul-Buhari, veil. 8, had. 474). 

c) Transmetohet nga Ebu Hurejre r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Nese do te kisha ar (ne sasi te 
barabarte) sa kodra Uhud, nuk do te me kishte pelqyer qe te rrije te une tri nete (d. m. th. do ta kisha harxhuar 
ne rruge' te Zotit), pervec asaj qe do ta kisha mbajtur per t'i shpaguar borxhet. " (Sahihul-Buhari. veil. 8, had. 
452). 

d) Transmetoi 'Abdull-llahu r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Kush prej jush e konsideron pasurine e 
pasardhesve te vet me te dashur se pasurine e vet?" Ata iu pergjigjen: "Nuk ka kush, o i Derguar i All-llahut, 
?donje don pasurine e vet me shume! I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Pasuri eshte ajo qe shpenzohet (ne rruge 
te All-llahut) gjate jetes (ne vepra te mira), derisa pasuria e pasardhesve eshte ajo qe e le pas vdekjes. " 
(Sahihul-Buhari, veil. 8, had. 449). 

e) Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Derisa nje qen rrotullohej rreth nje pusi dhe 
ishte duke cofur nga etja, nje prostitute hebreje e pa, i nxorri kepucet e saj a dhe i dha uje. Keshtu All-llahu ia 
fali (mekatet) per hirte asaj vepre te mire. " (Sahihul-Buhari, veil. 4, had. 673). 



142. Disa mendjelehte nga njerezit do te thone: "Qka i ktheu ata (muslimanet) prej 
kibles (drejtimit) ne te cilin ishin ata (Kudsi)? Thuaj: "Te All-llahut jane lindja dhe 
perendimi, Ai e ve ne rrugen e drejte ate qe do". 

143. Disa ashtu (sikur u udhezuam ne fene islame) Ne u beme juve nje' pupull te drejte 
(nje mes te zgjedhur) per te qene ju deshmitare (ne diten e gjykimit) ndaj 
njerezve 56 , dhe per te qene i derguari deshmitar ndaj jush. E kiblen nga e cila ti u 
drejtove nuk e beme per tjeter, vetem se per te pro war ate qe shkon pas te 
derguarit, nga ai qe kthehet prapa, ndonese kjo ka qene veshtire (per disa), por jo 
edhe per ata qe All-llahu i drejtoi. All-llahu nuk eshte qe t'ua humbe besimin tuaj. 
S'ka dyshim se All-llahu eshte shume i bute dhe meshirues ndaj njerezve. 

144. Ne shume here po shohim kthimin e fytyres tende kah qielli, e Ne gjithqysh do te 
drejtojme ty ne drejtim te nje kibleje (Qabja) qe ti e do ate. Pra kthehu anes se 
xhamise se shenjte (Qabes), dhe kudo qe te jeni (o besimtare) kthehuni kah ajo ane. 
E atyre qe u eshte dhurruar libri, ata e dine sigurisht se kjo (kthese) eshte e vertete 
nga Zoti i tyre. E All-llahut nuk mund t'i fshihet ajo qe veprojne ata. 

145. Po edhe sikur t'u sillshe cdo lloj argumenti atyre qe u eshte dhene libri, ata nuk 
pasojne kiblen tende, e as ti nuk do te pasosh kiblen e tyre, po asnjera pale nuk do 
ta pasoje kiblen e tjetres. E pas dijes, e cila te ka ardhur, po e zeme se ishe vene pas 
deshirave te tyre, atehere ti do te ishe mizor. 

146. Atyre qe u kemi dhene librin, ata e njohin ate (Muhammedin) sic i njohin bijte e 
vet, e nje grup pre tyre edhe pse e dine kete, jane duke e fshehur te verteten. 57 

147. E verteta eshte nga Zoti yt, pra kurrsesi mos u bene nga ata qe dyshojne. 

148. Secili (popull) ka nje ane, te ciles ai i kthehet, ju shpejtoni kah punet e mbara, 
kudo qe te jeni All-llahu ka per t'ju tubuar te gjitheve, All-llahu ka fuqi per cdo 
send. 

149. Kahdo qe te shkosh ktheje fytyren tende kah ana e xhamise se shenjte, kjo eshte e 
vertete nga Zoti yt. All-llahu percjell gjithcka veproni ju. 

150. Dhe kahdo qe te dalesh, ktheje fytyren tende kah ana e xhamise se shenjte (Qabja) 
dhe kudo qe te gjendeni ktheni fytyrat tuaja kah ana e saj, ashtuqe njerezit mos te 
kene argument kunder jush, pervec atyre qe jane mizore nga ata (qe nga inati nuk 
ranojne kurrfare fakti), por mos ia keni friken atyre, frikesohuni prej Meje (e bera 
kete) qe te gjeni rrugen e drejte dhe qe te plotesoni miresine Time ndaj jush. 

151. (sikurse plotesova miresine Time ndaj jush) Ashtu sic derguam nga gjiu i juaj te 
derguar t'u lexoje ajetet Tona, t'ju pastroje, e t'ju mesoje librin dhe traditen, e edhe 



Transmetoi Ebu Seid el-Hudri r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Nuhu do te therritet ne Diten e 
Ringjalljes dhe do te thote: "Po pergjigjem dhe po nenshtrohem, o Zoti im!" All-llahu do te thote: "A e percolle 
Lajmin Tone per monoteizmin Islam?" Nuhu do te thote: "Po. " Atehere do te pyetet populli i vet: "A e percolli 
Lajmin Tone per monoteizmin Islam?" Ata do te thone: "Nuk na ka ardhur asnje perkujtues. " Atehere All- 
llahu do t'i thote (Nuhut): "Kush do te deshmoje ne dobi tende?" Ai do te thote: "Muhammedi a. s. dhe 
pasuesit e tij. " Atehere ata (muslimanet) do te deshmojne se ai e ka percjellur Lajmin - dhe i Derguari 
(Muhammedi a. s. ) do te jete deshmitar per ty, dhe kjo eshte ajo qe All-llahu a. xh. thote: "Ne ju beme popull 
, ' ! i n him ckij 11/ lit till ' -I hctmn / ) do i a mi • ■ ndaj 

jush" . (Sahihul-Buhan veil. 6, had. 14). 
57 Shih fusnoten per ajetin (2:76) mbi cilesite e Muhammedit a. s. 



t'ju mesoje ate qe nuk e dinit. 

152. Pra me kujtoni Mua, 58 Une ju kujtoj juve, Me falenderoni e mos Me mohoni. 

153. O ju qe keni besuar, kerkoni ndihme me durim e me te falur, se vertete All- 
llahu eshte' me durimtaret. 

154. E per ata qe u mbyten ne rragen e All-llahut mos thoni: "Jane te vdekur", Jo, 
ata jane te gjalle, por ju nuk kuptoni. 

155. Ne do t'ju sprovojme me ndonje frike, me uri, me ndonje humbje nga pasuria e 
nga jeta e edhe nga frytet, por ti pergezoji durimtaret. 

156. Te cilet, kur i godet ndonje e pakendeshme thone: "Ne jemi te All-llahut dhe ne 
vetem te Ai kthehemi!" 

157. Te tillet jane ata qe kane bekime prej Zotit te tyre dhe meshire dhe te tillet jane 
ata te udhezuarit. 

158. "Safa" dhe "Merve" jane nga shenjat (per adhurim) e All-llahut, e kush e mesyen 
shtepine per haxh (Qaben per haxh), ose per umre (vizite jashte kohes se haxhit), 
nuk eshte mekat per te t'i vizitoje ato dyja 59 (te ece ne ato dy vende). E kush ben 
ndonje te mire nga vullneti (jo obliguese), s'ka dyshim se All-llahu eshte 
shperblyes i gjithdijshem. 

159. Ata, te cilet fshehin argmentet dhe faktet qe Ne i shpallem, e pasi qe ato ua 
sqaruam njerezve ne librin, te tillet i mallkon All-llahu, i mallkojne edhe ata qe 
mallkojne. 

160. Pervec atyre qe pendohen, qe permiresohen dhe qe u shpjegojne njerezve, (te 
verteten), te tilleve ua pranoj pendimin, se Une pranoj shume pendimin, jam 
meshirues. 

161. Ata, te cilet mohuan dhe vdiqen si pabesimtare, kunder tyre eshte mallkimi i All- 
llahut, i engjejve dhe i te gjithe njerezve. 

162. Ata pergjithmone jane aty (ne zjarre), as nuk u letesohet denimi, as nuk u jepet 
afat. 

163. Zoti juaj (qe meriton adhurim) eshte nje, All-llahu, nuk ka zot pos Atij qe eshte 
meshreplote, gjithnje meshiron. 

164. Eshte fakt se ne krijimin e qiejve e te tokes, ne nderrimin e nates e te dites, te 
anijes qe lundron ne det qe u sjell dobi njerezve, ne ate shi qe e leshon All-llahu 
prej se larti e me te ngjall token pas vdekjes se saj dhe perhape ne te nga cdo lloj 
gjallese, ne qarkullimin e ererave dhe reve te nenshtruara mes qiellit e tokes, (ne te 
gjitha keto), per nje popull qe ka mend ka argumente. 

165. E nga njerezit ka asish qe ne vend te All-llahut besojne idhujt 60 , qe i duan (i 

58 a) Shih flisnoten per ajetin (13:28) 

b) Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : I Derguari a. s. tha: All-llahu a. xh. thote: "Une jam ashtu si? me parafytyron 
robi (Dmth. kam mundesi te bej per te ate qe ai mendon se mund ta bej per te). Jam me te kur me perkujton. 
Nese me kujton ne vete, edhe Une e kujtoj ne Vehte; nese me kujton ne tubim njerezish, Une e kujtoj ne tubim 
edhe me te mire se ata, nese me afrohet nje pellembe, i afrohem nje krah, nese me afrohet nje krah, i afrohem 
nje pash, dhe nese me afrohet me ecje, i afrohem me shpejtesi. " (Sahihul-Buhari , veil. 9, had. 502). 

59 Shih fusnoten per ajetin (14:37) 

60 Transmetoi 'Abdull-llahu r. a. : I Derguari a. s. tha di?ka, dhe une thash difka. I Derguari a. s. tha: "Kushdo 
qe vdes duke lutur dike tjeter pos All-llahut si rival ndaj All-llahut, do te hyje ne Xhehennem (Zjarr). " Ndersa 



madherojne) ata, sikur (qe besimtaret e vertete' e duan) All-llahun, po dashuria e 
atyre qe besuan All-llahun eshte shume me e forte. E sikur qe dinin ata qe bene 
mizori se kur do ta shohin denimin (ne boten tjeter), do te binden se e tere fuqia i 
takon vetem All-llahut (e jo idhujve) dhe se All-llahu eshte ndeshkues i rrepte. 

166. Dhe (sikur te shihnin) kur do te largohen ata qe u prinin atyre qe i ndiqnin (paria 
largohet prej atyre qe u shkuan pas), e te gjithe e shohin denimin dhe keputen 
lidhjet e tyre. 

167. E Ata, te cilet u paten shkuar pas do te thone: "Ah, sikur te na lejohej nje kthim 
(ne dynja) e te largohemi prej tyre (prijesve) si9 u larguan ata tash prej nesh!" 
Keshtu All-llahu do t'ju paraqese veprat qe jane deshprim per ta, e ata nuk kane te 
dale prej zjarrit. 

168. O ju njerez, hani nga ajo qe eshte ne toke e qe eshte e lejuar dhe e mire, e mos 
shkoni hapave te djallit se ai eshte armik i hapet i juaji. 

169. Ai ju urdheron vetem me te keqia e turpesi, dhe ju shtyen te thoni per All-llahun 
ate qe nuk e dini. 

170. E kur u thuhet atyre (idhujtareve): "Pranoni ate qe All-llahu e shpalli!" Ata thone: 
"Jo, ne ndjekim ate rruge ne te cilen i gjetem prinderit tane!" Edhe sikur prinderit e 
tyre te mos jene udhezuar ne rrugen e drejte (ata do t'i pasonin)?" 

171. Shembulli i (i thirresit te) atyre qe nuk besuan eshte sikurse i atij (bariut) qe u 
leshon britme atyre (bagetive) qe nuk degjojne tjeter vetem se britme e ze (e nuk 
kuptojne). Ata jane te shurdher, memece e te verber, ata nuk kuptojne. 

172. O ju qe besuat, hani nga te mirat qe u kemi dhene, 61 dhe falenderoni All-llahun, 
nese jeni qe vetem Ate e adhuroni. 

173. (All-llahu) Ua ndaloi juve vetem te ngordhten, gjakun, mishin e derrit dhe ate qe 
therret (ngritet zeri me te) jo ne emer te All-llahut. E kush shtrengohet (te haje nga 
keto) duke mos tepruar, per te nuk eshte mekat. Vertete All-llahu fale, eshte 
meshirues. 

174. Ata qe fshehin nga libri ate qe shpalli All-llahu dhe per te fitojne shume te pakte, 
ata ne barqet e tyre fusin vetem zjarr. Atyre All-llahu nuk do t'u flase ne diten e 
gjykimit dhe as nuk i shfajson ata, por per ta pason denimi i rende e i padurueshem. 

175. Ata jane qe ne vend te udhezimit e moren humbjen dhe denimin ne vend te 
shpetimit. Sa te durueshem qenkan ata ndaj zjarrit? 

176. Ate (denim) per shkak se All-llahu e zbriti librin (Tevratin), me sqarim te drejte, e 
ata qe bene ndryshime ne librin, jane ne nje per9arje te larget nga e verteta. 



une thash: "Kushdo qe vdes duke mos lutur dike tjeter pos All-llahut si rival ndaj All-llahut, do te hyje ne 
Xhennet. " (Sahihul-Buhari, veil. 6, had. 24). 

61 Transmetoi En-Nu'man bin Beshir r. a. : E degjova te Derguarin e All-llahut a. s. duke thene: "Veprat e 
lejuara dhe te ndaluara jane te qarta, por ndermjet tyre jane te dyshimtat (te paqartat), per te cilat shumica e 
njerezve nuk kane dijeni. Prandaj, fdonjeri qe do ta ruaje veten nga keto vepra, do ta ruaje fene e vet dhe nderin 
e vet, ndersa 5donjeri qe leshohet ne keto vepra eshte si bariu i cili ?on per kullotje (bagetine) afer nje pasurie 
private (hima) te dikujt, dhe ne ate moment eshte afer qe te hyje ne te. Keni kujdes! ^do mbret ka pasurine 
private (himen) e vet, ndersa pasuria private (hima) e All-llahut jane veprat qe Ai i ka ndaluar. Keni kujdes! Ka 
nje cope mishi ne trup, e cila po te jete e mire, i tere trupi eshte mire, por nese prishet, i tere trupi prishet, dhe 
kjo eshte zemra!" {Sahihul-Buhari, veil. 1, had. 49). 



177. Nuk eshte' tere e mira (e kufizuar) te ktheni fytyrat tuaja kah lindja ose perendimi, 
por miresi e vertete eshte ajo e atij qe i beson All-llahut, dites se gjykimit, engjejve, 
librit, lajmetareve 62 dhe pasurine qe e do, ua jep te afermve, bonjakeve, te verferve, 
udhetareve, lypesve dhe per lirimin e roberve, dhe ai qe e fal namazin, e jep 
zeqatin, dhe ata qe kur premtojne e zbatojne, dhe te durueshmit ne skamje, ne 
semundje dhe ne flaken e luftes. Te tillet jane ata te sinqertit dhe te tillet jane ata te 
devotshmit. 

178. O ju qe besuat, u eshte bere obligim gjurmimi per denim per mbytje: i liri per te 
lirin, robi per robin, femra per femren. Kurse atij qe i falet dicka nga vellau i vet 
atehere ajo le te percillet (e atij qe e fal) kuptueshem dhe shpagimi (nga dorasi) atij 
le t'i behet me te mire, kjo eshte nje lehtesim dhe meshire prej Zotit tuaj. E kush 
tejkalon pas ketij (pajtim), ai ka nje denim te idhet. 

179. O ju te zotet e mendjes, kjo mase e denimit eshte jete per ju, ashtu qe te ruheni 
(nga mbytja e njeri tjetrit). 

180. Kur ndonjerit prej jush i eshte afruar vdekja, nese le pasuri pas vete, testamenti 
(vasijeti) per prinderit dhe per te afermit u eshte bere juve obligim, por ashtu sic 
eshte drejte. Per ata qe jane te devotshem kjo eshte detyre qe lypet kryer. 

181 . Kush ben ndryshimin e tij pasi qe ta kete degjuar (ditur) ate, mekati per te u takon 
atyre qe ndryshojne. All-llahu degjon dhe di. 

182. E kush frikesohet prej testamentuesit se gabimisht po largohet nga drejtesia, ose 
qellimisht do te beje mekat, ai qe ben pajtim ndermjet tyre, ai nuk ka mekat. 
Vertete All-llahu shume fale dhe shume meshiron. 

183. O ju qe besuat, agjerimi (sawn 63 ) u eshte bere obligim sikurse qe ishte obligim 
edhe i atyre qe ishin para jush, keshtu qe te beheni te devotshem. 

184. (jeni te obliguar per) Dite te caktuara, e kush eshte i semure prej jush ose eshte ne 
udhetim (e nuk agjeroi), atehere ai (le te agjeroje) me vone aq dite. E ata qe i 
rendon ai (nuk mund te agjerojne), jane te obliguar per kompenzim, ushqim (ditor), 
i nje te varferi ai qe nga vullneti jep me teper, ajo eshte aqe me mire per te. Mirepo, 
po qe se dini, agjerimi eshte me i mire per ju. 64 

185. (ato dite te numeruara jane) Muaji i Ramadanit qe ne te (filloi te) shpallet Kur'ani, 
qe eshte udherefyes per njerez dhe sqaruesi i rruges se drejte dhe dallues (i te 
vertetes nga genjeshtra). E kush e perjeton prej jush kete muaj, le te agjeroje, 
ndersa kush eshte i semure ose ne udhetim, le te agjeroje aqe dite nga ditet e 
mevonshme. All-llahu me kete deshiron lehtesim per ju, e nuk deshiron veshtersim 
per ju. (te agjeroni ditet e leshuara me vone) Qe te plotesoni numrin, te madheroni 
All-llahun per ate se u udhezoi dhe qe te falenderoni. 65 



Shih flisnoten per ajetin (3:85) 

63 Sawn do te thote agjerim, gjegjesisht mosngrenie, mospirje dhe mospasje e kontaktit seksual mes 
bashkeshorteve prej agimit deri ne perendim. 

64 Urdheri i ketij ajeti eshte nderprere (abroguar) me zbritjen e ajetit te ardhshem (2: 185), me disa perjashtime, 
psh. ndaj personit shume te moshuar, shtatezenes etj . 

65 Transmetoi Talha bin 'Ubejdull-llah: Nje beduain me floke te shprishura erdhi te Lajmetari i All-llahut a. s. 
dhe tha: "O Lajmetar i All-llahut! Me informo ?ka ka bere All-llahu te obliguar per mua lidhur me faljen 
(salat)!" Ai u pergjigj: "Je i detyruar t'i kryesh pese faljet e detyrueshme gjate dites dhe nates (24 oreve) me 



186. E kur robet e Mi te pyesin ty per Mua, Une jam afer, i pergjigjem lutjes kur lutesi 
me lutet, pra per te qene ata drejt te udhezuar, le te me pergjigjen ata Mua dhe le te 
me besojne Mua. 66 

187. Naten e agjerimit u eshte' lejuar afrimi te grate tuaja, ato jane prehje per ju dhe ju 
jeni prehje per ato. All-llahu e di se ju e keni mashtruar vetveten, andaj ua pranoi 
pendimin tuaj dhe ua fali gabimin. Tash e tutje bashkohuni me to dhe kerkoni ate 
qe ua ka caktuar All-llahu dhe hani e pinin derisa qarte te dallohet peri i bardhe nga 
peri i zi ne agim, e pastaj agjerimin plotesojeni deri ne mbremje. E kur jeni te 
izoluar (ne i'tikafe) ne xhamia, mos t'u afroheni atyre (per maredhenie intime). 
Keto jane dispozitat e All-llahut, pra mos i kundershtoni. Ja keshtu, ne kete menyre 
All-llahu ua sqaron njerezve argumentet e veta qe ata te ruhen. 

188. Dhe mos e hani pasurine e njeri- tjetrit ne menyre te palejuar, e as mos u paraqitni 
me te (me ryshfet) te gjyakatesit per te grabitur ne menyre te padrejte nje pjese te 
pasurise se njerezve, kur ju e dini (se pa te drejte po e hani ate). 

189. Te pyesin ty per henen e re (dhe fazat e saj) Thuaj: "Ato jane percaktime te kohes 
pre njerezi dhe per haxh. Nuk eshte miresi te hyni nga mbrapa ne shtepite por eshte 
miresi kush ruhet (nga te keqiat). Ne shtepia hyni kah dyert e tyre dhe kinie frike 
All-llahun qe ashtu te gjeni shpetim. 



perkryerje, pervec nese deshiron te falesh edhe vullnetarisht {nafile). " Beduini pastaj pyeti: "Me informo cka 
ka bere' All-llahu te obliguar per mua lidhur me agjerimin (saum)T Ai u pergjigj : "Duhet te agjerosh gjate tere 
muajit Ramadan, pervec nese deshiron te agjerosh edhe vullnetarisht (nafile). " Beduini pastaj pyeti: "Me trego 
cfare sasie zekati ka urdheruar All-llahu per mua?" Keshtu i Derguari i All-llahut a. s. e njohtoi per te gjitha 
Ligjet (fundamentale) te Islamit. Atehere beduini tha: "Pasha Ate qe te ka nderuar, une as nuk do te bej ndonje 
veper vullnetare, e as qe do te pakesoj dicka nga ajo qe me ka urdheruar All-llahu. " I Derguari i All-llahut a. s. 
tha: "Nese e thote te verteten, do te kete sukses (do te hyje ne Xhennet). " {Sahihul-Buhari, veil. 3, had. 115). 

b) Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Agjerimi eshte mburoje (prej zjarrit*), 
prandaj agjeruesi duhet ta le kontaktin seksual me gruan e vet dhe nuk guxon te sillet keq dhe me paturpesi, dhe 
nese dikush e sulmon ose e shan, le t'i thote dy here "Une agjeroj". Lajmetari a. s. shtoi: "Pasha Ate ne Doren e 
te Cilit eshte shpirti im, era qe vjen nga goja e agjeruesit eshte me e mire te All-llahu sesa era e miskut. " (All- 
llahu thote per agjeruesin): "Ai i ka lene ushqimin, pirjen dhe kenaqesite per hir Tim. Agjerimi eshte per Mua , 
dhe une do ta shperblej per kete, dhe shperblimi per veprat e mira i eshte shumuar per dhjete here. " (Sahihul- 
Buhari, veil 3, had. 118). 

* Shih Fet 'hul-Bari veil. 5, fq. 5 

Edhepse te gjitha veprat e adhurimit jane per All-llahun, ketu All-llahu e ve?on agjerimin, sepse agjerimi nuk 
mund te praktikohet per t'u treguar, si? nuk mund ta dije askush se a agjeron ndonje njeri apo jo, perve? All- 
llahut. Prandaj, agjerimi eshte veper e paster qe nuk mund te kryhet me dyfytyresi. Fet'hul-Bari veil. 5, fq. 10 

c) Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "All-llahu nuk ka nevoje qe dikush ta le 
ushqimin (per hir te agjerimit) nese nuk i le te folurit e rrejshem, deshmine e rrejshme, te vepruarit me keto 
(rrena) dhe veprat e keqia. (Dmth All-llahu nuk do t'ia pranoje agjerimin*)" {Sahihul-Buhari, veil. 3, had. 127). 

* Shih Fet 'hul-Bari veil. 5, fq. 18 

66 Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: All-llahu tha: "Do t'i shpall lufte atij qe tregon 
armiqesi ndaj robit Tim fisnik! Veprat me te dashura me te cilat me afrohet robi jane ato qe ia kam bere obligim 
(fardet). Ai vazhdon te me afrohet edhe me teper me ane te veprave vullnetare {nafile), derisa une e dua, atehere 
behem ndijesa per degjim me te cilen degjon, ndijesa e te pamurit me te cilen sheh, dora me te cilen rremben 
(mberthen), dhe kemba e tij me te cilen ece. Nese ky rob Me kerkon (di?ka), Une do t'i jap, nese kerkon 
strehimin Tim, vertet Une do ta strehoj ate. Une nuk nguroj per asgje me teper se ne marrjen e shpirtit te robit 
Tim fisnik: ai e urren vdekjen, e Une e urrej qe ta deshproj. " {Sahihul-Buhari, veil. 8, had. 509). 



190. Dhe luftoni ne rragen e All-llahut 67 kunder atyre qe ju sulmojne e mos e teproni 
se All-llahu nuk i do ata qe e teprojne (e fillojne luften). 

191. Dhe luftoni ata kudo qe t'i zini, deboni prej vendit ata sikurse ju perzuan ata juve. 
Fitneja 68 eshte' me e rende se vrasja. Mos i luftoni ata prane xhamise se shenjte 
{Mesxhidul-Haram 69 ) deri qe ata t'ju luftojne juve aty, e nese ju sulmojne, atehere 
sulmoni edhe ju ata. I ketille eshte ndeshkimi ndaj pabesimtareve. 

192. Dhe nese heqin dore, pra All-llahu eshte Mekatfalesi, Meshiruesi. 

193. Vritni ata derisa te zhduket fitneja dhe te aplikohet feja vetem per All-llahun. 70 E 
ne qofte se ndalen (nga propaganda dhe lufta), atehere lereni armiqesine, pervec 
atyre qe jane zullumqare. 

194. Muaji i shenjte ( i sivjetit) eshte per muajin e shenjte (te vjetit), e shenjterite 
(shkelja e tyre) jane mase ndeshkuese. Pra, kush ju sulmon juve, kthenia sulmin atij 
edhe ju po ne ate mase dhe kini frike nga All-llahu e ta dini se All-llahu eshte me te 
devotshmit. 71 



Xhihadi tekstualisht perkthehet si perpjekje, por neper ajete dhe hadithe ka kuptimin: lufte e shenjte ne rruge 
te All-llahut, me te gjithe forcen njerezore dhe luftarake (ushtarake) me qellim qe te vendoset Ligji i All-llahut 
ne toke. Xhihadit i jepet rendesi shume te madhe ne Islam, dhe eshte nje' nder shtyllat ne te cilat mbeshtetet. 
Islami themelohet me ane te xhihadit, me c'rast Fjala e All-llahut (se nuk ka zot tjeter pos Tij) behet me e 
lartesuara, dhe feja e vetme e pranuar te Ai propagandohet ashtu si? duhet. Me braktisjen e xhihadit (All-llahu 
na mbrofte prej kesaj) shkaterrohet Islami dhe muslimanet bien ne pozite te nencmuar, atyre u humbet nderi, i 
humbin tokat, sundimi dhe autoriteti i tyre zhduket. Xhihadi eshte veper e obligueshme ne Islam per cdo 
musliman, dhe ai qe perpiqet t'i shmanget kesaj detyre, ose as nuk deshiron ne brendesine e zemres se tij ta 
kryeje kete detyre, vdes me nje nder shenjat e dyfytyresise. 

Transmetoi 'Abdull-llah bin Mes'udi r. a. : E pyeta te Derguarin e All-llahut a. s. : "O i Derguar i All-llahut, 
cila eshte vepra me e mire?" Ai mu pergjigj: "Ta kryesh faljen ne kohen e pare te caktuar per falje. " E pyeta: 
"Cila (veper) eshte e ardheshme ne miresi?" Ai mu pergjigj: "Te jesh i mire dhe i vyeshem ndaj prinderve. " 
Pastaj une pyeta: "Cila (veper) eshte e ardheshme ne miresi?" Ai pastaj mu pergjigj: "Te marresh pjese ne 
xhihad per ceshtjen e All-llahut. " Une nuk e pyeta te Drguarin e All-llahut a. s. me tej, e nese do ta pyetja, ai 
do te me pergjigjej. (Sahihiil-Biihari, veil. 4, had. 41). 

68 Fitne: sprovim, fatkeqesi, politeizem (shirk), mosbesim, etj. 

69 Transmetoi Ebu Bekri r. a. : Lajmetari a. s. na ligjeroi nje ligjerim (hutbe) ne diten e Nehrit (dita e dhjete e 
muajit dhul-Hixhxhe). Ai tha: "A e dini se ?fare dite eshte sot?" Ne thame: "All-llahu dhe i Derguari i Tij e 
dine me mire. " Ai ndejti i qete aq, sa ne menduam se do t'i jape asaj dite emer tjeter. Ai tha: "A nuk eshte kjo 
dita e Nehrit?" Ne thame: "Po, eshte. " Ai pastaj pyeti: "Cili muaj eshte ky?" Ne thame: "All-llahu dhe i 
Derguari i Tij e dine me mire. " Ai ndejti i qete aq, sa ne menduam se do t'i jape emer tjeter. Ai atehere tha: "A 
nuk eshte muaji dhul-Hixhxhe?" Ne thame: "Po, eshte. " Ai pastaj pyeti: "Cili qytet eshte ky?" Ne thame: "All- 
llahu dhe i Derguari i Tij e dine me mire. " Ai ndejti i qete aq, sa ne menduam se do t'i jape emer tjeter. Ai 
atehere tha: "A nuk eshte ky qyteti i palejuar (i shenjte-Mekka)?" Ne thame: "Po, eshte. " Ai tha: "Pa dyshim, 
gjaku dhe pasuria juaj jane te shenjte, si? eshte e shenjte kjo dite e juaj, ne kete muaj te juaj, ne kete qytet te 
juaj, deri ne diten kur do ta takoni Zotin tuaj. S'ka dyshim! A nuk jua percolla lajmin e All-llahut jush?" Ne 
thame: "Po. " Ai tha: "O All-llah, beju deshmitar! U takon atyre qe jane prezente qe t'ua transmetojne kete 
(lajm) atyre qe mungojne, sepse i informuari mund ta kuptoje (ate qe e thash) me mire se ai qe eshte prezent, i 
cili ia transmeton. Keni kujdes! Mos braktisni fene pas meje me ate qe do t'ia meshoni qafave (do t'i preni 
kokat) e njeri -tjetrit! {Sahihul-Buhari, veil. 2, had. 797). 

70 Transmetoi Ibn 'Umeri r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Jam i urdheruar (nga All-llahu) qe te luftoj 
kunder njerezve derisa ta deshmojne se nuk ka zot tjeter pos All-llahut dhe se une jam i Derguar i Tij, (La ilahe 
il-lallah we enne Muhammed er-Resulull-llah) dhe ta kryejne faljen (salatin) dhe ta japin zekatin, e nese i 
kryejne te gjitha keto, i kane ruajtur jetat dhe pasurite, perve? ndaj ligjeve Islamike, dhe llogaria e tyre eshte te 
All-llahu. "(Sahihul-Buhari, veil. 1, had. 24). 

71 Shih fusnoten per ajetin (2: 1 12) 



195. Dhe jepni per nje' rruge te All-llahut e mos hidhni veten ne rrezik dhe beni mire, 
se me te vertete All-llahu i do bamiresit. 

196. E kryenie haxhin dhe umren per hir te All-llahut, po ne qofte se pengoheni, 
atehere (therrni per kurban) 9ka t'ju vije me lehte prej kurbaneve, e mos i rruani 
kokat tuaja derisa te arrije kurbani vendin e caktuar. Po kush eshte prej jush i 
semure ose ka mundim koke (e rrahet para kohe) kompensim eshte: agjerim, 
sadaka ose kurban. E kur jeni te sigurt, ai qe bene umren para haxhit (duhet therre) 
nje kurban qe i vjen me lehte, mirepo nese nuk ka, le te agjeroj tri dite gjate haxhit 
e shtate dite kur te ktheheni, keto jeni dhjete dite te plota. Ky eshte rregull per ata 
qe nuk kane familjen prane xhamise se shenjte. Pra kinie dro All-llahun dhe dine se 
All-llahu eshte ndeshkues i rrepte. 72 

197. Haxhi eshte ne muajt e caktuar e kush ben (ia fillon te zbatoje) haxhin 73 ne keta 
muaj, nuk duhet afruar gruas, nuk ben te merr neper kembe dispozitat e sheriatit, as 
nuk duhet shkaktuar grindje. All-llahu di per ate qe e punoni nga e mira. Dhe 
pergatituni me furnizim (per rruge), e furnizimi me i mire eshte devotshmeria, e ju 
te zotet e mendjes keni drone Time. 

198. Nuk eshte mekat per ju te kerkoni begati nga Zoti juaj (te beni ndonje tregti gjate 
haxhit). E kur te derdheni (hiqeni) prej Arafatit 74 , permendeni All-llahun ne vend 
te shenjte (Muzdelife) 75 , permendeni Ate, ashtu si u ka udhezuar Ai, sepse me pare 
ishit te humbur. 

199. Pastaj zdirgjuni andej kah zdirgjen njerezit, kerkoni All-llahut falje, se All-llahu 
fal e eshte meshirues. 

200. E kur t'i kryeni detyrat tuaja, permendeni All-llahun sikurse i perkujtoni prinderit 
tuaj, bile permendeni edhe me forte. Ka disa prej njerezve qe thone: "Zoti yne, na 
jep Ti neve ne kete bote!" per te nuk ka asgje ne boten tjeter. 

201 . E, ka prej tyre asish qe thone: "Zoti yne na jep te mira ne kete jete, te mira edhe ne 

72 Me pranimin e Islamit, njeriut i falen te gjitha mekatet e mepareshme. Kjo ndodh edhe me kryerjen e 
liaxhxliit. (El-Lu'lu wel-Merxhan veil. 1, kapit. 52, fq. 205). Obligimi i kryerjes se 'umres dhe vlera e saj: Ibn 
'Umeri ka thene: "Haxhxhi dhe 'umreja jane obligim per te gjithe. " Ibn 'Abbasi ka thene: '"Umreja eshte e 
permendur bashke me haxhxhin ne librin e All-llahut a. xh. : "Dhe kryejeni me rregullsi haxhxhin dhe 'umren 
per hir te All-llahut! " (2:196) 

Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : I Derguari i All-llahut a. s. tha: "Umreja eshte falje per mekatet e bera (ndermjet 
saj dhe te kaluares), ndersa shperblimi per haxhxh mabrur (i pranuar nga ana e All-llahut) eshte asgje tjeter pos 
Xhennetit. " (Sahihiil-Biihari, veil. 3, had. 1). 

73 C'eshte thene sa i takon haxhxh et-temettu ', haxhxh el-kiran dhe haxhxh el-ifrad. . . Dhe kushdo qe bjen hadi 
(kurban) me vete, duhet ta kryeje ihramin e haxhxhit dhe ta beje si 'umre (dhe pastaj te marre ihram tjeter per 
haxhxh prej Mekkes, etj). Katre lloje te kryerjes se haxhxhit, si vijon: 

a) Haxhxh et-temettu Me c'rast nuk ke hadi (kurban) me vete dhe e vesh ihramin vetem per 'umre se pari, dhe 
pas 'umres e kryen ihramin dhe vesh tjeter ihram per kryerjen e haxhxhit, prej Mekkes, por duhet ta therresh 
nje hadi (kurban). 

b) Haxhxh el-kiran: Gjate ketij haxhxhi personi nuk duhet patur hadi me vete dhe duhet ta kryeje 'umren, e 
pastaj edhe haxhxhin me te njejtin ihram. 

c) Haxhxh el Ifrad: Eshte kur personi vesh ihramin per ta kryer vetem haxhxhin, e jo edhe 'umren, e kjo eshte 
posa?erisht per banoret e Mekkes. 

74 'Arafat: Vend mjaft i njohur afer Mekkes, ku haxhxhinjte duhet ta kalojne diten e nente te dhul-hixhxhes. 

75 Mesh 'herel-haram (Muzdelife): Vend afer Mekkes, ku haxhxhinjte duhet te ndalen dhe te ta kalojne naten e 
dhjete te dhul-hixhxhes, ose pjesen me te madhe te saj . 



boten tjeter, dhe na ruaj prej denimit me zjarr!" 

202. Te' tillet e kane shperblimin nga ajo qe e fituan. All-llahu eshte i shpejte ne llogari. 

203. All-llahun permendeni ne ditet e caktuara 76 (ne ditet e bajramit). Kush ngutet (te 
largohet prej Mines) per dy dite, nuk ben mekat, po edhe ai qe e shtyen (edhe per 
nje dite) nuk bene mekat, keto rregulla jane per ate qe don te jete i perpiket. Pra, 
kini kujdes All-llahun dhe dine se ju, te Ai tuboheni. 

204. Ka ndonje nga njerezit qe fjala e tij te mahnit, por vetem ne kete bote (pse ne 
boten tjeter gjykon Ai qe e di te fshehtat), dhe per ate qe ka ne zemren e tij, e 
paraqet All-llahun deshmues, e ne realitet ai eshte kundershtari me i rrepte. 77 

205. E posa te kthehet, ai ne toke vepron te beje shkaterrim ne te, te asgjesoje te korrat 
(mbjelljet) dhe gjallesat. E All-llahu nuk e do crregullimin (fesadin). 

206. Dhe kur i thuet atij: "Kij frike All-llahun!", ate e kap eufori per pune mekati. 
Shtrat i shemtuar eshte ai qe i takon atij (Xhehennemi). 

207. Ka nga njerezit, i cili per hire te All-llahut e flijojne vetveten, e edhe All-llahu 
eshte shume i meshirshem per robte e vet. 

208. O ju qe besuat, hyni ne islamizmin e teresishem (Perqafoni fene islame ne teresi), 
e mos ndiqni rrugen e djallit, sepse ai eshte armik i juaji i hapet. 

209. E nese devijoni pasi u kane ardhur argumentet e qarta, ta dini pra se All-llahu 
eshte i plotefuqishem, i vetedijshem. 

210. Ata nuk jane duke pritur tjeter, por vetem t'u vije All-llahu (urdheri i All-llahut ne 
diten e gjykimit) nen hije te reve, (t'u vijne) engjejt dhe ceshtja te jete e kryer (kush 
per Xhennet e kush per Xhehennem). Vetem te All-llahu eshte fundi i te gjitha 
ceshtjeve. 

211. Pyeti bijte e Israilit, se sa argumente te 9arta u kemi dhene atyre (dhe nuk besuan). 
E kush e nderron te miren e All-llahut pasi qe t'i ka ardhur ajo, s'ka dyshim se 
ndeshkimi i All-llahut eshte i ashper. 212. Atyre qe nuk besuan, u eshte bere e 
hijshme jeta e kesaj bote dhe bejne tallje me ata qe besuan. Po ata qe u ruajten 
(besimtaret) ne diten e kijametit. All-llahu ijep (shperblim) pa mase atij qe e do. 

213. Njerezit ishin nje popull (te fese se natyrshme islame) e (kur u percane) All-llahu 
dergoi pejgamberet pergezues dhe qortues, dhe atyre Ai u zbriti edhe librin me 
fakte te sakta per te gjykuar ne ate qe u kundershtuan vetem ata qe kishin liber 
(ithetaret e librit). E perpos atyre qe iu kishte dhene ai (libri) dhe u kishin ardhur 
argumente te qarta, nuk kundershtoi kush ne te (ne librin), po edhe ate 
(kundershtim e bene), nga zilia ndermjet tyre, mirepo All-llahu me meshiren e Tij i 
udhezoi ata qe besuan te e verteta e asaj per cka ishin kundershtuar. All-llahu e 
vene ne rruge te drejte ate qe deshiron. 

214. Po ju menduat se do te hyni ne Xhennet, pa u provuar edhe ju me shembullin e 
atyre qe ishin para jush, te cilet i paten goditur skamjet e vuajtjet dhe qene 



Jane tre dite te caktuara per ndejtje ne Mine gjate haxhxhit: 1 1, 12 dhe 13 dhul-hixhxhe, duke thene shpesh 
All-llahu Ekber (All-llahu eshte me i Madhi), duke prere kurban dhe gjate RamitneXliainarai. 
11 Transmetohet nga Aisha r. a. : I Derguari i& tha: "Njeriu me i urrejtur te All-llahu eshte ai qe me se tepermi 
i nxit kundershtaret. " (Sahihul-Buhari, veil. 3, had. 637). 



tronditur, sa qe i derguari thoshte, e me te edhe ata qe kishin besuar: "Kur do te jete 
ndihma e All-llahut?" Ja (u erdhi ndihma) vertete ndihma e All-llahut eshte' afer!" 

215. Te pyesin se 9do te japin. Thuaj: "Ate qe jepni per te afermit, per bonjaket, per te 
varferit, per gurbet9injte. E cdo te mire qe punoni, s'ka dyshim se All-llahu e di. 

216. Juve u eshte bere obligim kitali (xhihadi) 78 , ndonese ju e urreni ate. Por mund qe 
ju ta urreni nje send, e ai eshte shume i dobishem per ju, dhe mund qe ju ta doni nje 
send, e ai eshte dem per ju. All-llahu di, e ju nuk dini. 

217. Te pyesin per luften ne muajin e shenjte, thuaj: "Lufta ne te eshte e madhe (mekat 
i madh) 79 , por pengimi nga rruga e All-llahut, mosbesimi ndaj Tij, pengimi nga 
xhamia e shenjte (Qabja) dhe debimi i banoreve te saj nga ajo, jane mekate edhe 
me te medha te All-llahu. Efitneja 80 eshte edhe me e madhe se mbytja. Ata do t'u 
luftojne juve vazhdimisht per t'ju zbrapsur, nese munden, nga feja juaj. E kush 
zbrapset prej jush nga feja e tij dhe vdes si pabesimtar, ata i kane zhdukur veprat e 
veta ne kete jete dhe ne jeten tjeter. Te tillet jane banore te zjarrit dhe ne te do te 
qendrojne perjetshem. 

218. Ata te cilet besuan, ata qe u shperngulen dhe luftuan ne rrugen e All-llahut, ata 
meritojne te shpresojne ne meshiren e Tij. All-llahu fale shume dhe eshte 
meshirues. 

219. Te pyesin ty per veren dhe bixhozin 81 . Thuaj: "Qe te dyja jane mekat i madh, e ka 
edhe dobi ne to (te pakta) per njerez, por demi i tyre eshte me i madh se dobia e 
tyre. Te pyesin ty edhe se c'do te japin. Thuaj: "Tepricen!" Keshtu ua sqaron All- 
llahu juve argumentet ashtu qe te mendoni (9ka eshte mire e 9ka eshte keq). 82 

220. (te mendoni) Per kete bote dhe per boten tjeter. Dhe te pyesin ty per bonjaket. 
Thuaj: "Po t'i ndihmoni ne punet e tyre eshte me mire, e nese i perzieni (pasurin e 
tyre me tuajen), ata jane vellezerit tuaj. All-llahu di te dalloje qellimkeqin nga 
qellimmiri. E sikur te deshironte All-llahu do t'ju rendoje. All-llahu eshte me i 

78 Shih fusnoten per ajetin (2: 190) 

79 Urdheri i ketij ajeti eshte abroguar nga ajeti 9:36. 

80 Fitne: Sprovim, fatkeqesi, mosbesim pas besimit, adhurim i tjeterkujt pos All-llahut etj . 

81 a) Transmetohet nga Ebu Hurejre r. a. : I Derguari i Allallahut tha: "Ai qe betohet duke e permendur Latin 
dhe Uzane (idhuj nga xhahilijeti) duhet te thote: 'La ilahe il-lall-llah ' (S'ka te adhuruar pos All-llahut). Dhe ai 
qe i thote shokut: 'Ejate luajme bixhoz' duhet te jape lemoshe (si kerkese faljeje). 

b) Trasmetohet nga ibn 'Umeri r. a. : I Derguari i All-llahut SB tha: "Ai qe pi pije alkoolike ne kete bote dhe 
nuk pendohet (d. m. th. nuk e nderpret pirjen dhe nuk e lut All-llahun per falje), do te privohet ne ate bote. " 
(Sahihul-Buhari, veil. 7, had. 481). 

c) Transmeton Enesi r. a. : E degjova Lajmetarin e All-llahut >fiSI nje transmetim te cilin askush pas meje nuk 
do t'juatransmetoje. I Derguari i All-llahut *a tha: "Nga shenjat e ^astit jane keto: Shtimi i paditurise, renia e 
diturise, shtimi i amoralitetit, pirja e pijeve alkoolike (me shumice), zvogelimi i numrit te meshkujve dhe shtimi 
i numrit te grave aq sa do te ngelet vetem nje burre per t'u kujdesur per pesedhjete gra. " (Sahihul-Buhari, veil. 
7, had. 483). 

d) I mosherrituri gjate kohes qe kryen zina nuk eshte besimtar, dhe personi gjate kohes qe pi alkool nuk eshte 
besimtar si dhe vjedhesi gjate kohes qe vjedh, nuk eshte besimtar. . . " 

Ibn Shibabi tha: 'Abdul-Malik bin Ebi-Bekr bin 'Abdur-Rahman bin Harith bin Hishami me tha se Ebu Bekri ia 
ka transmetuar kete nga Ebu Hurejre. Ai shtoi se Ebu Bekri permendte, megjith keto ndodhi, edhe kete: ". . . 
dhe ai qe kryen vjedhje me force gjate kohes qe njerezit e shohin, nuk eshte besimtar derisa e kryen vjedhjen. " 
(Sahihul-Buhari, veil. 7, had. 484). 

82 Urdheri i ketij ajeti eshte abroguar nga ajeti 5:90. 



fuqishem, me i urti. 

221. Mos u martoni me idhujtare deri qe ato te besojne (Zotin). Nje' roberesh besimtare 
eshte me e vlefshme se nje idhujtare, edhe nese ajo (idhujtarja) ju mahnite. Mos u 
martoni as me idhujtare 83 deri qe ata te besojne (Zotin). Nje rob besimtar eshte me i 
vlefshem se idhujtari edhe nese ai ju mahnit. Ata ju ftojne per ne zjarr, e All-llahu 
me meshiren e vet ju fton per ne Xhennet, per ne shpetim dhe u sqaron njerezve 
argumentet e veta, ashtu qe ata te perkujtojne. 

222. Te pyesin ty per menstruacionin (hajdin). Thuaj: "Ajo eshte gjendje e neveritur, 
andaj largohuni prej grave gjate menstruacionit dhe mos iu afroni atyre (per 
maredhenie) derisa te pastrohen. E kur te pastrohen, atehere afrohuni atyre ashtu 
sic u ka lejuar All-llahu. All-llahu i do ata qe pendohen, dhe ata qe ruhen prej 
puneve te ndyta e te neveritshme. 

223. Grate tuaja jane vendmbjellje e juaj, afrohuni vendmbjelljes suaj si te deshironi, 
por pergatitni per veten tuaj, dhe kinie frike All-llahu, e ta dini se fundi juaj eshte 
te Ai, e besimtareve jepu myzhde. 

224. E mos e beni All-llahun peng te betimeve tuaja (kur betoheni ne Te), kur doni te 
beni vepra te mira, te silleni mire dhe te beni pajtim ndermjet njerezve. All-llahu 
degjon te gjitha dhe i di. 84 

225. All-llahu nuk ju merr ne pergjegjesi per betimet tuaja te paqellimta, por ju merr 
per ato qe i beni qellimisht me gjithe zemer. All-llahu eshte i bute dhe fale shume. 

226. Ata qe betohen 85 se do te largohen prej grave te tyre (te mos bejne kontakt me to), 
afati i pritjes eshte kater muaj. Ne qofte se kthehen ata (heqin dore nga betimi), 
s'ka dyshim All-llahu ben falje dhe meshiron. 

227. E ne qofte se ata kane vendosur per shkurorezim, All-llahu degjon (fjalet e tyre) i 
di (qellimet e tyre). 

228. E ato gra qe jane shkurorezuar jane te obliguara te presin tri menstruacione. Nese 
ato i besojne All-llahut dhe dites se mbrame, atyre nuk u lejohet te fshehin ate qe 
All-llahu krijoi ne mitrat e tyre. E burrat e tyre kane me shume te drejta qe gjate 
asaj kohe, nese duan pajtim, t'i rikthejne ato. Edhe atyre (grave) u takon e drejta 
sikurse edhe pergjegjesia ne bashkeshortesi, e burrave u takon nje perparesi ndaj 
tyre. All-llahu eshte i gjithfuqishem, i urtie. 

229. Leshimi (pas se cilit mund te behet rikthimi) eshte dy here, e (pastaj) ose jete e 
njerezishme (bashkeshortore) ose shkurorezim me mirekuptim. E juve (burrave) 
nuk u lejohet t'u merrni asnje send nga ajo qe u keni dhuruar (si niqah), vetem nese 



83 El-Mushrikin: politeiste, idhujtare, pagane, ata qe nuk besojne ne njesine e All-llahut dhe ne te Derguarin e 
Tij, Muhammedin HM. 

84 Shih fusnoten per ajetin (5:89). 

85 Transmetohet nga Nafi'u: Ibn 'Umeri tregonte per fjalen Ila '-se (kur burri betohet se nuk do t'i afrohet gruas 
se vet per nje periudhe kohore) te cilen All-llahu e ka spjeguar (ne Kur'an): "Nese periudha kohore e Ila'-se 
kalon, atehere burri duhet t'i kthehet gruas se vet ne menyre te mire, ose te shkurorezohet nga ajo ashtu si? ka 
urdheruar All-llahu xh. sh. . " Ibn 'Umeri shtoi: "Kur periudha prej kater muajve ka kaluar, burri duhet te 
shkurorezohet nga gruaja, por shkurorezimi nuk vjen ne fuqi derisa burri vet nuk e deklaron (deshmon) kete. 
Kjo eshte e permendur nga 'Uthmani, 'Aliu, Ebu ed-Derda', 'Aisha dhe nga dymbedhjete as'habe tjere te 
Lajmetarit *Si. " (Scihihiil-Buhari, veil. 7, had. 213). 



qe te dy frikesoheni se nuk do te mund t'i ruajne dispozitat e All-llahut (ne 
bashkeshortesi). E nese keni frike' se ata te dy nuk do te mund t'i ruajne dispozitat e 
All-llahut, atehere per ate, me cka ajo ben kompensim per shkurorezim (hule) 86 , 
per ata te dy nuk ka mekate. Keto jane dispozita te All-llahut, pra mos i 
kundershtoni, sepse kush i tejkalon dispozitat e All-llahut, pikerisht te tillet jane 
zullumqaret. 

230. E ne qofte se ai (burri) e leshon ate (per here te trete), pas atij (leshimi) nuk 
lejohet me derisa te martohet ajo per nje burre tjeter. E nese ai (burri i dyte) e 
leshon ate, atehere per ata dy, po qe se mendojne se do t'i zbatojne dispozitat e All- 
llahut, nuk ka pengese te rikthehen (ne bashkeshortesi). Keto jane dispozita te All- 
llahut qe ia sqaron nje populli qe kupton. 

231. E kur t'i keni leshuar grate dhe ato i afrohen afatit te tyre, atehere ose mbani si 
duhet, ose i leni si duhet (te kryejne fatin), e mos i mbani sa per t'i demtuar, e te 
beheni te padrejte. E kush ben ate, ai e ka demtuar vetveten. Dispozitat e All-llahut 
mos i merrni per shaka. Perkujtoni te mirat e All-llahut, ndaj jush edhe ate qe ju 
shpalli Kur'ani dhe dispozitat e sheriatit me te cilat ju udhezon, dhe keni frike All- 
llahun e dine se All-llahu eshte i gjithdijshem per 9do send. 

232. Dhe kur i leshoni grate, e ato e permbushin afatin e tyre (te pritjes), as e pelqejne 
mes vete ashtu si kerkojne rregullat, mos i pengoni qe te martohen per burrat e tyre. 
Me kete keshillohet ai qe prej jush e beson All-llahun dhe boten tjeter, kjo eshte 
me e dobishme per ju, me e paster, se All-llahu e di, e ju nuk e dini. 

233. Nenat, ato qe duan ta plotesojne gjidhenien, jane te obliguara t'u japin gji 
femijeve te vet dy vjet te plota. I ati i femijes eshte i obliguar per furnizim dhe 
veshmbathjen e tyre (gruas) ashtu si eshte rregulli. Askush nuk ngarkohet me teper, 
vetem aq sa ka mundesin e tij. Asnje nen nuk ben te demtohet me femijen e saj, e 
as babai me femijen e tij. Po ashtu eshte i obliguar edhe trashegimtari (i femijes). E 
nese pas nje konsultimi dhe pelqimi (prinderit) shfaqin deshiren per nderprerjen 
(me heret) e gjinit, nuk eshte ndonje mekat per ta. Nese ju baballaret) per femijen 
tuaj deshironi gjidhenese tjeter me kusht qe pagesen t'ia beni ne menyre te duhur, 
nuk eshte ndonje mekat. Kini frike nga All-llahu dhe dine se All-llahu sheh cka 
punoni. 

234. E ata qe vdesin dhe lene gra pas vete, ato (grate) presin kater muaj e dhjete dite. E 
kur ta kryejne ato afatin e tyre, nuk eshte mekat per ju (familja kujdestare) per ate 
qe bejne ato ne menyre te njerezishme me veten e tyre. All-llahu hollesisht e di 9ka 
veproni. 

235. Paraqitja juaj per martese ndaj grave (qe kane kryer afatin e tyre), ne menyre te 
terthorte, ose mbajtja fshehte ne veten tuaj, nuk eshte mekat per ju. All-llahu e di se 

86 C'eshte thene per shkurorezimin hule*: Transmetohet nga Ibn 'Abbasi r. a. se: Gruaja e Thabit bin Kajsit 
erdhi te Lajmetari i$M dhe i tha: "O Lajmetar i All-llahut, une nuk e fajesoj Thabitin per te meta ne karakterin e 
tij ose ne fene e tij, por une duke qene muslimane nuk pelqej te sillem ne menyre joislame (nese rri me te). " Ne 
kete Lajmetari i All-llahut tha: "A do t'ia kthesh kopshtin qe burri yt ta dha (si mehr)?" Ajo tha: "Po. " Atehere 
Lajmetari i$M i tha Thabitit: "O Thabit! Pranoje kopshtin dhe shkurorezoje (vetem) nje here. " {Sahihul-Buhari, 
veil. 7, had. 197). 
* Hule do te thote shkurorezim i gruas nga burri i saj me ?'rast ajo i jep nje kompenzim te caktuar. 



ju do t'ua permendni atyre (deshiren per martese), por kursesi mos u premtoni atyre 
fshehtazi (die tjeter), perpos t'u thoni fjale te lejuara. Dhe mos vendosni lidhjen e 
kurores derisa te perfundoje afati i caktuar. Ta dini se All-llahu e di cka fshehni ne 
vete, pra kini frike' prej Atij, dhe dine se All-llahu shume fale eshte i bute. 

236. Nuk eshte mekat per ju nese i leshoni grate pa pasur kontakt (martese) me to dhe 
para se t'u caktoni atyre ndonje caktim (kurore-nikah), po pajisni ato (me ndonje 
pajisje), pasaniku sipas mundesise se tij dhe i varferi sipas mundesise se tij. Nje 
pajisje e zakonshme eshte obligim per bemiresit. 

237. E nese i leshoni ato para se te kontaktoni, por u keni pas caktuar atyre nje caktim 
(kurores), atehere duhet t'u jepni gjysmen e asaj qe e keni caktuar, pervec nese ju 
falin ose ju fale ai ne duart e te cilit eshte lidhja e kurores. E te falni (burra ose gra) 
eshte me afer devotshmerise, e mos e harroni bamiresine ndermjet jush. Vertete, 
All-llahu sheh ate qe veproni. 

238. Vazhdoni rregullisht namazet (faljet), e edhe ate namazin e mesem 87 , dhe ndaj 
All-llahut te jeni respektues (ne namaze). 

239. E nese keni frike (nga armiku), atehere fauni duke ecur ose duke kaloruar 88 , por 
kur te jeni te siguruar, perkujtoni (me namaz) All-llahun ashtu si u mesoi Ai per ate 
qe ju nuk dinit. 

240. Ata qe vdesin nga mesi i juaj dhe lene pas vete gra, le te testamentojne (lene 
porosi) per grate e tyre, furnizimin per nje vjet, duke mos i nxjerre prej shtepise. E 
nese (me deshiren e vet) dalin, nuk eshte mekat per ju per ate pune te lejueshme qe 
bejne ato me vetveten. All-llahu eshte me i fuqishmi, me i dituri. 

241. Per te devotshmit eshte obligim qe edhe per grate e leshuara te bejne nje furnizim 
te zakonshem. 

242. Keshtu, qe t'i kuptoni, All-llahu ua shpjegon argumentet e veta. 

243. A nuk di per ata, te cilet nga frika prej vdekjes u larguan prej atedheut te vet, e te 
cilet ishin me mijera, e All-llahu atyre u tha: "Vdisni!" (ata vdiqen) Pastaj i ngjalli. 
All-llahu eshte shume bamires per njerez, por shumica e njerezve nuk jane 
mirenjohes. 

244. Luftoni per hire te All-llahut, ete dini se All-llahu degjon, di. 

87 a) Mekati i atij qe e leshon faljen e namazit 'Asr (Ikindi) me qellim*: 

Transmetohet nga Ibn 'Umeri r. a. : Lajmetari i All-llahut tha: "Per ate qe e leshon namazin 'Asr (me qellim) 

eshte sikurtakete humbur familjen dhe pasurine. " (Sahihul-Buhari, veil. 1, had. 527). 

b) Ai qe nuk e fal Asrin (Ikindine) me qellim* : 

Transmetoi Ebu Malihu: Ishim afer Burejdes ne beteje, ne nje dite te vreret dhe ai tha: Faleni namazin e asrit 

me kohe, sepse i Derguari i All-llahut tha: "Atij qe e le namazin e ikindise te gjitha veprat (e mira) do t'i 

hiunben (Sahihul-Buhari, veil. l,had. 528). 

* Do te thote se ai qe e leshon namazin e 'asrit (ikindise) me qellim deri ne kalimin e kohes se caktuar, eshte e 

kote te falet pas kesaj kohe. 

88 Transmetoi Salih Havati ose Salih bin Ebi Hathme sa i takon atyre qe deshmuan namazin e frikes ne betejen 
Dhutur-Rika' se bashku me Lajmetarin e All-llahut *3: Nje grup u rreshtua pas tij derisa grupi tjeter (u 
rreshtua) perballe armikut. Lajmetari *S e udhehoqi grupin qe ishte me te nje rekat, dhe qendroi ne kembe 
derisa ajo grupe e perfundoi faljen vete (d. m. th. e kane falur edhe nje rekat) dhe shkuan, pastaj erdhi grupi 
tjeter dhe ai e fali rekatin qe i ngeli me ta, dhe atehere qendroi ulur derisa ata e perfunduan faljen vete, dhe 
pastaj e perfundoi faljen e tij me teslim se bashku me ta. (Sahihul-Buhari, veil. 5, had. 45 1). 



245. Kush eshte' ai qe i huazon All-llahut nje hua te mire, e Ai t'ia shtoje atij shumefish 
Ate? All-llahu shtrengon (varferon) dhe 9liron (begaton) dhe kthimi juaj eshte 
vetem te Ai. 

246. A nuk ke marre vesh per parine e bijeve te israilit pas Musait? Kur i paten thene 
nje te derguarit te tyre (Shem'unit): "Cakto per neve nje sundues e te luftojme ne 
rragen e All-llahut!" Ai (pejgamberi) tha: "A mund te ndodhe qe nese lufta u behet 
obligim ju te mos luftoni!" ata thane: "E 9'kemi ne qe te mos luftojme ne rrugen e 
All-llahut, kur dihet se ne jemi debuar nga atdheu dhe bijt tane?" E kur u obliguan 
me lufte, perve9 nje pakice prej tyre, ata u zbrapen. All-llahu eshte i njohur per 
punet e zullumqareve. 

247. Pejgamberi i tyre u tha: "All-llahu caktoi sundues tuajin Talutin" Ata thane: "Si 
mund te jete ai sundues yni, kur ne kemi me shume merite se ai per sundim, madje 
ai edhe nuk eshte i pasur? Ai tha: "All-llahu zgjodhi ate sundues tuajin dhe e pajisi 
me dituri te gjere e me fuqi trupore!" All-llahu ia jep sundimin e vet atij qe do, All- 
llahu eshte dhurues i madh, i dijshem. 

248. Lajmetari i tyre u tha: "Shenje e sundimit te tij eshte qe t'ju sjelle arken, qe e 
bartin engjejt, dhe qe ne te gjeni qetesim (shpirteror - Sekinef 9 nga Zoti juaj e, 
edhe di9ka qe ka mbetur nga thesari i familjes se Musait dhe Harunit. S'ka dyshim 
se ky, po qe se jeni besimtare, eshte nje fakt per ju". 

249. E kur doli (prej qytetit) Taluti me ushtrine, tha: "All-llahu do t'ju sprovoje me nje 
lume, e ai qe pi prej atij, ai nuk eshte me mua, e kush nuk shijon ate, ai eshte me 
mua, perve9 atij qe me doren e vet e pi nje grusht?" Mirepo, me perjashtim te nje 
pakice prej tyre, te tjeret pine nga ai. E kur e kaloi ai (taluti) ate se bashku me te 
edhe ata qe ishin besimtare thane: "Ne sot nuk kemi fuqi kunder Xhalutit dhe 
ushtrise se tij!" Po ata qe ishin te bindur se do ta takonin All-llahun thane: "Sa e sa 
grupe te vogla me deshiren e All-llahut kane triumfuar ndaj grupeve te medha!" 
All-llahu eshte me durimtaret. 

250. E kur dualen perballe Xhalutit dhe ushtrise se tij, thane: "Zoti yne! na dhuro 
durim! na i perforco kembet tona dhe na ndihmo kunder pabesimtareve! 

251. Me ndihmen e All-llahut i thyen ata, e Davudi e mbyti Xhalutin dhe All-llahu i 
dha atij (Davudit) sundimin dhe hikmetin (urtesine, nubuwetin 90 ) dhe e mesoi ate 
per 9do gje qe deshi. Dhe sikur All-llahu te mos i mbronte njerezit me disa prej 
disa te tjereve, do te shkaterrohej toka, po All-llahu eshte bamires i madh ndaj 
njerezimit. 

252. Keta jane argumente te All-llahut, po t'i lexojme ty me saktesi, e s'ka dyshim se ti 
(Muhammed) je prej te derguarve. 91 



Transmetoi El-Bera': "Nje njeri lexonte suren Kehf, dhe ai kishte nje kale te lidhur afer tij me dy litare. (Ne 
nje moment) zbriti nje re dhe filloi te shperndahet mbi te dhe filloi t'i afrohet sa me teper, derisa kali filloi te 
kerceje (sikur te frikohej nga di?ka). Pasi agoi, njeriu erdhi te Lajmetari i$M dhe i tregoi per ate qe kishte 
ndodhur. Lajmetari *S tha: "Kjo ishte es-Sekine (paqesimi, qetesimi shpirteror) qe zbriti per hir te (leximit te) 
Kur 'emit". (Sci/vhiil-Buhari, veil. 6, had. 531). 

90 Shih tefsirin e Taberiut, veil. 2 fq. 632. 

91 A. Transmetoi Xhabir bin 'Abdull-llahu r. a. : I Derguari *S tha: "Me jane dhene pese (cilesi) te cilat nuk i 
jane dhene askujt tjeter para meje: 



253. Keta (per te cilet te rrefyem) jane te derguarit, disa prej tyre i dalluam nga te tjeret, 
prej tyre pati qe All-llahu u foli, disa i ngriti ne shkalle me te larte, Isait, birit te 
Merjemes i dhame argumente dhe e perfocuam me shpirtin e shenjte (Xhibrilin). E 
sikur te donte All-llahu, nuk do te mbyteshin ndermjet vete ata (populli) qe ishin 
pas tyre, pasi qe atyre u paten zbritur argumentet, por ata megjithate u pereane. E 
pati prej tyre qe besuan dhe pati te tille qe nuk besuan,e sikur te deshironte All- 
llahu ata nuk do te mbyteshin, por All-llahu punon cka deshiron. 

254. O ju qe keni besuar, para se te vije nje' dite kur nuk do te kete as shitblerje, as 
miqesi, e as ndermjetesi, jepni nga ajo me cka Ne u furnizuam juve. Pabesimtaret 
jane mizore. 

255. All-llahu - s'ka zot pos Tij. I Gjalli, Vigjiluesi. Nuk e ze te koturit, e as gjumi. 
E Tija eshte 9'ka ne qiej dhe e'ka ne toke. Kush mund te ndermjetesoje te Ai, pos me 
lejen e Tij? Ai e di se e'po u ndodhe dhe 9'do t'u ndodhe. Dhe asgje nga dija e Tij nuk 
mund te pervetesojne, pos sa te doje Ai. Ndersa pushteti 92 i Tij perfshin qiejt dhe 



a) All-llahu me ka here fitimtar me frikesim (Ai i frikeson armiqte) ne largesi prej nje muaj udhetimi; 

b) toka eshte here per mua (dhe pasuesit e mi) vend faljeje dhe mjet pastrimi (p. sh. per tejemmum), prandaj 
cdonje nga pasuesit e mi mund te falet kudo qe ndodhet ne kohen e faljes; 

c) preja e luftes eshte here halal per mua, ndersa per te tjeret para meje nuk ka qene; 

d) me eshte dhene e drejta per ndermjetesim (ne diten e Gjykimit) dhe 

e) cdo lajmetar (para meje) ishte i derguar vetem per popullin e vet, ndersa une jam i derguar per tere' 
njerezimin. 

B. Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : Lajmetari i All-llahut tha: "Shembulli im ne krahasim me te derguarit tjere 
para meje eshte sikur i nje njeriu qe e ka ndertuar nje shtepi te bukur, pervec se e ka lene nje vend te zbrazet per 
nje qerpic ne nje prej skajeve (te shtepise). Njerezit kalojne perreth dhe i mahniten bukurise se saj, por thone: 
'Sikur te ishte ky qerpic i vene ne vendin e vet! ' Pra une jam ai qerpic, dhe une jam i fundit nga te derguarit. " 
(Sahihul-Buhari, veil. 4, had. 735). 

C. Transmetoi Ibn Mes'udi r. a. : Sikur po e shoh te Derguarin *Si si flet per nje prej te derguarve te cilin 
populli i vet e kishte pergjakur duke e rrahur, ndersa ai duke e fshier gjakun nga fytyra dhe duke thene: "O All- 
llah, faljapopullittim, sepse ata nuk dijne!" (Sahihul-Buhari, veil. 4, had. 683). 

D. Transmetoi 'Aisha r. a. dhe Ibn 'Abbasi r. a. Ne shtratin e vdekjes Lajmetari i 
AlRlahut *@l vuri nje ?ar?af mbi fytyre dhe kur ndjente nxehtesi, e hiqte nga fytyra. Ashtu, ne ate gjendje ai 
tha: "AlRlahu i mallkofte 5ifutet dhe te krishteret, sepse ata ndertojne vende per adhurim ne varret e te 
derguarve te tyre!" (Me kete) ai deshironte t'ua terheqe vemendjen (muslimaneve) per ate qe ata (fifutet dhe te 
krishteret) e kishin bere. (Sahihul-Buhari, veil. 4, had. 660). 

E. Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : I Derguari tha: "Izraelet sundoheshin dhe udhehiqeshin nga te derguarit. 
Kurdo qe do te vdiste ndanje i derguar, vendin e tij do ta zevendesonte ndonje tjeter. Nuk do te kete me te 
derguar (lajmetar) pas meje, por do te kete halife (udheheqes), te cilet do te shtohen ne numer. " Njerezit 
pyeten: "O i derguar i AlRlahut, ?fare na urdheron (te bejme)?" Ai tha: "Nenshtrojuni atij qe ia keni dhene 
besen (bai'a) se pari. Plotesoni te drejten e tyre (halifeve), sepse AlRlahu do t'i pyese ata per (mungesat ne) 
sundimin ndaj atyre qe A1141ahu i ka vene nen mbrojtjen e tyre. {Sahihul-Buhari, veil. 4, had. 661). 

92 Kursij: tekstualisht perkthehet si karrige, ndonjehere gabimisht perkthehet si Fron. Kursija qe eshte 
permendur ne kete ajet duhet te dallohet nga 'Arshi (Froni) qe permendet ne ajetet 7:58, 10:3, 85:15 dhe 
tjeterkund. Lajmetari *S tha: "Kursija krahasuar me 'Arshin eshte asgje tjeter pos si nje unaze e hedhur ne 
hapesiren e shkretetires. " Nese Kursija shtrihet pergjate tere universit, atehere a thua sa me i madh eshte 
'Arshi! Vertet A1141ahu, Krijuesi i te dyjave - Kursise dhe Arshit eshte me i Madhi! (Fetvate e Ibn Tejmiut, 
veil. 5, fq. 54, 55). Ibn Tejmiu tha: 

a) Ta besosh Kursine. 

b) Ta besosh 'Arshin (Fronin). Transmetohet nga Muhammed bin AbdulRlahu dhe nga shkencetare te tjere 
fetare se Kursija eshte ne pjesen e perparme te 'Arshit (Fronit) dhe gjendet ne nivelin e kembeve. 

(Le ta kontrolloje dikush kete sepse nuk ka permendur hadith ose ajet si argument) 



token. E nuk lodhet duke i ruajtur (mirembajtur), ngase Ai eshte' i Larti, Madheshtori. 
(Ky ajet quhet edhe "Ajetul-Kursij ") 

256. Ne fe nuk ka dhune. Eshte sqaruar e verteta nga e kota. E kush nuk i beson 
tagutet 93 , e i beson All-llahut, ai eshte kapur per lidhjen me te forte, e cila nuk ka 
keputje. All-llahu eshte degjues i dijshem. 

257. All-llahu eshte mbikeqyres i atyre qe besuan, i nxjerr ata prej erresirave ne drite. 
E kujdestare te atyre qe nuk besuan jane djajte qe i nxjerrin ata prej drite e i hudhin 
ne erresira. Ata jane banues te zjarrit, ku do te qendrojne pergjithmone. 

258. A nuk ke arritur te dijsh per ate qe perse All-llahu i kishte dhene pushtet, ai 
(Nemrudi) polemizoi me Ibrahimin rreth Zotit te tij. Kur Ibrahimi tha: "Zoti im 
eshte Ai qe jep jete dhe vdekje!" Ai tha: "Edhe une jep jete dhe vdekje!" Ibrahimi 
tha: "Zoti im e sjell diellin nga lindja, sille pra ti ate nga perendimi?" Atehere ai qe 
nuk besoi mbeti i hutuar. All-llahu shpie ne rruge te drejte popullin mizor. 

259. Ose (nuk je i njohur) me shembullin e atij qe kaloi prane nje fshati 
se si i kombinojme eshtrat e pastaj i veshim me mish. E kur iu be e qarte atij tha: 
"U binda se me te vertete All-llahu ka mundesi per 9do send!" 

260. "Perkujto kur Ibrahimi tha: "Zoti im, me mundeso te shoh se si i ngjalle te 
vdekurit?" Ai (Zoti) tha: "A nuk beson?" Ai (Ibrahimi) tha: "Po, por desha qe 
zemra e ime te ngopet (bindje)!" Ai (Zoti) tha: "Merri kater shpeze prane vete 
(therri e copetoji), e pastaj ne 9do koder vene nga nje pjese te tyre, mandej thirri 
ato, do te vijne ty shpejt, e dije se All-llahu eshte i Gjithfuqishmi, i Urti. " 

261. Shembulli i pasurise se atyre qe e japin ne rrugen e All-llahut eshte si nje kokerr 
prej te ciles mbijne shtate kallinj, ndersa ne secilin kalli ka nga njeqind kokrra. All- 
llahu ia shumefishon (shperblimin) atij qe deshiron, All-llahu eshte Bujar i Madh, i 
di qellimet. 

262. Ata qe per hir te All-llahut e japin pasurine e tyre, e pastaj ate qe e dhane nuk e 
percjellin me te permendur e me mburrje, ata e kane shperblimin e vet te Zoti i 
tyre, per ta nuk ka frike, ata as qe do te brengosen. 

263. Nje fjale e mire dhe nje lehtesim (qe i behet lypesit) eshte me e mire se nje 
lemoshe qe percillet me te keqe. All-llahu nuk ka nevoje per aske, eshte i Bute. 

264. O ju qe besuat, mos i prishni lemoshat tuaja me te krenuar e me ofendim sic ben 
ai qe ia jep pasurine e vet sa par sy e faqe te njerezve, e nuk beson All-llahun dhe 
boten tjeter. Shembulli i tij eshte si nje gur i madh e i lemuar bmi te cilin ka pak 
dhe, e kur e godet ate nje shi i madh e le te zhveshur (lakuriq). Ata (formalistet) 



Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : Lajmetari i All-llahut *S me urdheroi t'i ruaj te dhenat e zekatit te Ramadanit. 
Atehere dikush erdhi te une dhe filloi te vjedhe nga ushqimi. Une e kapa dhe i thash: "Do te dergoj te Lajmetari 
i All-llahut 3S3!" Atehere Ebu Hurejre e pershkroi tere rrefimin dhe tha: "Ai person me tha: Te lutem, mos me 
50 te Lajmetari i All-llahut (383) dhe une do t'i mesoj ty disa fjale prej te cilave do te kesh dobi nga All-llahu. 
Kur shkon ne krevat, lexoje Ajetul-Kursine, sepse atehere do te kesh nje rojtar nga All-llahu i cili do te ruaje 
tere naten, dhe shejtani nuk do te mund te te afrohet deri ne agim. (Kur i Derguari 8S3 e degjoi rrefimin, me) 
tha: "E ka thene te verteten edhepse eshte rrenacak, ai ishte shejtani {Scihihiil-Biihari, veil. 6, had. 530). 
93 Fjala tagut perfshin nje varg kuptimesh: ajo ka kuptim te 5dogjeje qe adhurohet perve? Zotit te Vertete (All- 
llahut), d. m. th. te gjithe zoterat e rrejshem. Prej tyre mund te jete shejtani, dreqerit, idhujt, guret, dielli, yjet, 
engjujt, qeniet njerezore, te derguarit e Zotit p. sh. Isai *S, te shenjtit, varret, udheheqesit, sunduesit etj. 



nuk arrijne asgje nga ajo qe punuan. All-llahu nuk udhezon popullin pabesimtar. 

265. E shembulli i atyre qe pasurine' e vet e japin nga bindja e tyre e duke kerkuar 
kenaqesine e All-llahut, i perngjan nje kopshti ne nje rrafshnalte qe i bie shi i 
madh, e ai jep fruta te dyfishte. Po edhe nese nuk i bie shi i madh, i bie nje rige (qe 
i mjafton). All-llahu sheh ate qe veproni. 

266. A deshiron ndonjeri prej jush ndonje kopsht me hurma e rrush ne te cilin rrjedhin 
lumenj, ne te cilin ka nga te gjitha frutet, e ate (pronarin e kopshtit) ta kete kapur 
pleqeria dhe ai te kete pasardhes te mitur, e ate (kopshtin) ta godase ndonje stuhi 
me zjarr e ta djege. Keshtu All-llahu jua sqaron argumentet qe te mendoni. 94 

267. O ju qe besuat, jepni nga me e mira e asaj qe e fituat dhe nga ajo qe ju dhame prej 
tokes, e mos nxitoni ta jepni ate me te pavlefshmen nga ajo, e qe ju nuk do ta 
pranonit per vete pos symbyllas. Dhe dijeni se All-llahu nuk ka nevoje per ju, 
ngase eshte i Madheruar. 

268. Djalli ju frikeson me varferi dhe ju urdheron per te keqija, e All-llahu ju garanton 
falje (mekatesh) e begati; All-llahu eshte Dhurues i Madh, i Dijshem. 

269. Ai ia dhuron hikmetin 95 atij qe do, e kujt i eshte dhene hikmeti, i eshte dhene 
miresi e shumte, por nuk perkujtohet askush pos te men9urve. 

270. All-llahu di per ate qe e keni dhene nga pasuria ose keni zbatuar ndonje premtim 
(nedher), e per mekataret nuk ka ndonje ndihmes. 

271. Nese lemoshat i jepni haptazi, ajo eshte mire, por nese ato ua jepni te varferve 
fshehurazi, ajo eshte edhe me e mire per ju dhe Ai ua largon te keqiat. All-llahu 
eshte i njohur hollesisht per veprat e juaja. 

272. "Nuk eshte obligim yti (Muhammed) udhezimi i tyre (ne rruge te drejte), All-llahu 
e shpie ne rruge te drejte ate qe do. Qkado qe te jepni nga pasuria, e keni per veten 
tuaj, po mos jepni per tjeterke, por vetem per hir te All-llahut, e ckado qe t'u jepni 
te tjereve nga pasuria, ajo do t'u kompensohet ne menyre te plote duke mos ju 
demtuar. " 

273. (Jepni) per te varferit qe jane te angazhuat ne rrugen e All-llahut dhe nuk kane 
mundesi te gjallerojne ne toke, duke qene se ata nuk lypin, prandaj ai qe nuk e di 
gjendjen e tyre mendon se ata jane te pasur. Ata i njeh nga vete pamja e tyre (te 
raskapitur), por nuk kerkojne e as nuk i merzisin njerezit. 96 Pra ckado qe te jepni 
nga pasuria, s'ka dyshim se All-llahu e di ate mire. 

274. Ata, te cilet pasurine e tyre e shperndajne (ne rruge te Zotit) naten e diten, 
fshehurazi ose haptazi, ata shperblimin e vet e kane te Zoti i tyre dhe per ta nuk ka 
as frike, as pikellim. 97 



'Umeri r. a. tha: "Kjo eshte shembulli i nje njeriu te pasur, i cili ben vepra te mira jashta respektit ndaj All- 
llahut, dhe atehere All-llahu ia dergon nje shejtan ashtuqe ai fillon te beje mekate derisa te gjithe veprat e mira i 
Inimben (Scihi/iiiI-Biihari, veil. 6, had. 62). 

95 Hikme: letrarisht do te thote urtesi, por ketu ka kuptim dituri dhe te kuptuarit e Kur'anit dhe sunnetit si dhe 
mundesimi i dikujt qe te flase dhe te veproje ne rrugen e drejte. 

96 Fjala arabe Ilhafa do te thote: "te lypesh me pashqitesi (kembengulje)", ndersa Imam Taberiu ne Tefsirin e 
tij, si dhe shumica e dijetareve pajtohen se ky ajet ka kuptim: "Ata nuk lypin nga njerezit aspak". 

97 Transmetoi Ebu Hurejre r. a. : Lajmetari a. s. tha: "Shtate njerez do te jene nen Hijen e All-llahut, diten kur 
nuk do te kete hije pos Hijes se Tij (d. m. th. ne diten e Gjykimit). Ata jane: 



275. Ata qe e hane kamaten nuk ngrehen ndryshe pos si9 ngrehet i 9menduri nga te 
prekurit e djallit. (Bejne) keshtu ngase thane: "Shitblerja nuk eshte' pos kamate!" e 
All-llahu ka lejuar shitblerjen, ndersa ka ndaluar kamaten. Atij qe i ka ardhur 
keshille (udhezim ) prej Zotit te tij dhe eshte ndalur (prej kamates) i ka takuar e 
kaluara dhe ceshtja e saj mbetet te All-llahu, e kush e perserit (pas ndalimit), ata 
jane banues te zjarrit, ku do te mbesin pergjithmone. 

276. All-llahu zhduk kamaten dhe shton lemoshen, All-llahu nuk e do asnje beseprere 
dhe mekatar. 

277. S'ka dyshim se ata qe besuan dhe bene vepra te mira, falen namazin dhe dhane 
zekatin i pret shperblim i madh te Zoti i tyre, ata nuk do te kene kurrfare frike as 
brengosje. 

278. O ju qe besuat, keni frike All-llahun dhe nese jeni besimtare te sinqerte hiqni dore 
prej asaj qe ka mbetur nga kamata. " 

279. E ne qofte se nuk e beni kete (nuk heqni dore nga kamata), atehere binduni se jeni 
ne konflikt me All-llahun dhe te derguarin e Tij. 10 ° E nese jeni penduar, atehere 



- Imami (udheheqesi) i drejte; 

- i riu i cili eshte rritur ne ibadet dhe respekt ndaj All-llahut; 

- njeriu, zemra e te cilit eshte e lidhur per xhamite; 

- dy njerez te cilet duhen per hir All-llahut, si dhe takohen dhe ndahen vetem per shkak te All-llahut; 

- njeriu i cili e refuzon gruan mahnitese nga familja bujare e cila e therret per te cuar dashuri te ndaluar me 

te duke thene: Une e kam frike All-llahun; 

- personi qe jep lemoshe aq fshehtas saqe dora e majte e tij nuk e di sa ka dhene' e djathta (d. m. th. askush nuk 
e di se cfare lemoshe ka dhene) dhe 

- personi qe e permend All-llahun ne vetmi dhe syte e tij mbushen me lote. " {Sahihul-Buhari. ^ ell 2 had 
504). 

98 Riba': Kamate e cila ndahet ne dy lloje: a) riba en-nasi 'a, interes ne parate e dhena si hua dhe b) riba el-fadl, 
marrja e mallit me te mire nga lloji i njejte duke dhene me teper nga lloji i njejte, por me i dobet, p. sh. pak 
hurma te kualitetit me te mire per shume hurma te kualitetit me te dobet. 

Beqo Beqo Beqo kjo duhet te spjegohet me mire. 

99 Transmetoi 'Aun bin Ebu Xhuhejfe r. a. : Babai im bleu nje rob i cili e praktikonte leshuarjen e gjakut 
(hixhame) (dhe babai im i theu instrumentet e robit me te cilat e bente kete). Une e pyeta babain tim se pse e 
beri kete. Ai u pergjigj: "Lajmetari a. s. e ndaloi marrjen e cmimit (shitjen) te qenit ose gjakut (hixhames), dhe 
gjithashtu ndaloi profesionin e tatuazhit ose tatuimit si dhe marrjen e kamates (riba), dhe i mallkoi ata qe 
vizatqjne. " {Sahihul-Buhari, veil. 3, had. 299). 

b) Transmetoi Ebu Xhuhejfe r. a. se kishte blere nje rob i cili e kishte profesion leshuarjen e gjakut dhe tha: 
"Lajmetari a. s. e ndaloi marrjen e cmimit te gjakut ose te qenit, ose fitimit te prostitutes, pastaj i mallkoi ata qe 
marrin ose japin kamate (riba) dhe gruan qe tatuonte te tjeret ose vehten si dhe (i mallkoi) ata qe vizatojne. " 
(Sahihul-Buhari, veil. 7, had. 845). 

100 Transmetoi Ebu Se'id El-Hudriu r. a. : Nje here Bilali i pruri hurma "barni" Lajmetarit a. s. dhe Lajmetari a. 
s. e pyeti: "Prej nga i ke prure keto?" Bilali u pergjigj: "Kisha disa hurma te keqia dhe i nderrova dy sa'a prej 
tyre me nje sa' prej hurmave "barni", qe t'ia jap Lajmetarit a. s. t'i haje. " Atehere i Derguari a. s. tha: "Ke 
kujdes! Ke kujdes! Kjo gjithsesi eshte riba (kamate)! Kjo gjithsesi eshte riba (kamate)! Mos vepro keshtu, por 
nese deshiron te blesh (hurma me te mira), shiti te keqiat per para dhe atehere bleji hurmat me te mira me ato 
para. " {Sahihul-Buhari, veil. 3, had. 506). 

b) 1554. Nga Semure b. Xhundubi r. a. transmetohet se ka thene: "I Derguari i All-llahut shpesh i pyeste shoket 
e vet: "A ka pare ndonje prej jush ndonje enderr?" Dhe, enderrat do t'i rrefeheshin nga ai te cilit All-llahu ka 
dashur t'ia percjelle. Nje mengjes i Derguari i All-llahut tha: "Mbreme (ne gjume) me erdhen dy persona 
(meleke), me zgjuan dhe me thane: "Vazhdo!" Une shkova me ta dhe hasem nje njeri te shtrire, dhe shih, nje 



njeri tjeter qendronte mbi koken e tij duke mbajtur nje' gur te madh. Shih, ia hidhte gurin ne koken e njeriut 
duke e dermuar keshtu. Guri u rrotullua dhe hedhesi shkoi dhe e mori, ndersa gjate kohes qe erdhi gjer te njeriu, 
koka e tij u kethye ne formen normale. Atehere hedhesi e beri te njejten qe e beri edhe me pare. Une u thash dy 
bashkeudhetareve: Subhanall-llah! Kush jane keta dy persona? Ata thane: Vazhdo! Dhe ashtu ne vazhduam 
derisa erdhem te nje njeri te shtrire ne shpine, dhe nje njeri tjeter qe qendronte mbi koken e tij me nje grremc 
(cengel) te hekurt dhe shih, ia vente grremcin ne njeren ane te gojes se njeriut dhe ia shkyente ate ane te fytyres 
deri ne anen e prapme (te qafes), dhe ngjashem ia shkyente edhe hunden prej anes se perparme kah ana e 
prapme, si dhe syrin e tij prej anes se perparme kah ana e prapme. Atehere ai kthehej ne anen tjeter te fytyres se 
njeriut dhe bente mu ashtu si? kishte bere me anen e pare. Sapo qe e mbaronte kete pjese, pjesa e pare kthehej 
ne poziten e meparme. Pastaj ai kthehej asaj qe ta perserise ate qe e kishte bere mepare. Une u thash dy 
bashkeudhetareve: Subhanall-llah! Kush jane keta dy persona? Ata thane: Vazhdo! Dhe ashtu ne vazhduam 
derisa erdhem perballe nje tannuri (lloj i nje furre per pjekje, i ngjan bires te perpunuar nga glina per pjekjen e 
bukes). " Mendoj se i Derguari a. s. tha: "Brenda asaj furre kishte shume zhurme dhe zere. " I Derguari a. s. 
shtoi: "Ne vezhguam brenda saj dhe pame burra dhe gra te zhveshura, dhe shih, nje flake zjarri u afrohej prej 
perfundi, dhe kur iarrinte, ata renkonin me ze (te larte). Une i pyeta: Kush jane keta? Ata me thane: Vazhdo! 
Keshtu ne vazhduam dhe erdhem perballe nje lumi. " Mendoj se tha: "i kuq si gjaku". I Derguari a. s. shtoi: 
"Dhe shih, ne lumin kishte nje njeri qe notonte, ndersa ne breg (te lumit) ishte nje njeri qe kishte mbledhur 
shume gure. Shih, derisa njeriu tjeter notonte, ai shkoi prane tij. I pari e celi gojen dhe ai tjetri (ne breg) i hodhi 
nje gur ne goje, e ky vazhdoi te notoje perseri. Atehere perseri ai (i pari) u kthye te ky , dhe cdo here qe kthehej, 
e cilte gojen dhe tjetri i hidhte nje gur ne goje, dhe keshtu perseritej e njejta gje. Une i pyeta dy 
bashkeudhetaret: Kush jane keta dy persona? Ata mu pergjigjen: Vazhdo! Vazhdo! Dhe vazhduam derisa 
erdhem te nje njeri me pamje te shemtuar, pamjen me te shemtuar qe ndonjehere e ke pare njeriun duke e patur! 
Prane tij ishte nje zjarr, te cilin ai e ndizte dhe vraponte perreth. Une i pyeta bashkeudhetaret e mi: Kush eshte 
ky njeri? Ata me thane: Vazhdo! Vazhdo! Ashtu ne vazhduam derisa mberrime ne nje kopsht me vegjetacion 
qe kishte ngjyre te gjelber te erret, i cili i kishte te gjitha llojet e ngjyrave pranverore. Ne mes te kopshtit ishte 
nje njerishume i gjate, dhe une memzi ia shihja kokenper shkak te gjatesise se madhe, ndersa rreth tij kishte 
femijene numer aq te madh sa asnjehere nuk kam pare. Une u thash bashkeudhetareve te mi: Kush esthe ky? 
Ata u pergjigjen: Vazhdo! Vazhdo! Ashtu ne vazhduam derisa erdhem te nje kopsht madheshtor, me te madh 
dhe me te mire qe ndonjehere kam pare! Dy bashkeudhetaret e mi me thane: Hyp larte! Dhe une hypa larte. " I 
Derguari a. s. shtoi: "Ashtu ne hypem derisa mberrime ne nje qytet te ndertuar nga tullat prej ari dhe argjendi, 
dhe shkuam te porta e tij dhe e pyetem (rojtarin e portes) qe ta cele porten, dhe qe e hapur e ne hyrem ne qytet 
dhe ne te gjetem njerez qe kishin njeren ane te trupit te bukur si personi me i bukur qe e ke pare ndonjehere, 
ndersa anen tjeter e kishin te shemtuar si personi me i shemtuar qe e ke pare ndonjehere. Dy bashkeudhetaret e 
mi u urdheruan atyre njerezve qe te hidhen ne lum. Shih, aty kishte nje lum qe rridhte perballe (qytetit) ndersa 
ujin e kishte si qumesht i bardhe. Keta njerez shkuan dhe u hodhen ne te dhe na u kthyen pasi qe e shemtuara 
(ne trupin e tyre) ishte zhdukur, dhe ata u shnderruan ne formen me te bukur." I Derguari i All-llahut a.s. me 
tutje shtoi: "Dy bashkeudhetaret e mi (meleket) me thane: Ky vend eshte xhenneti 'And, dhe ky esthe vendi yt. 
Une e ngrita shiqimin, dhe shih, aty ishte nje pallate si nje re e bardhe! Dy bashkeudhetaret e mi me thane: Ajo 
pallate eshte vendi yt. Une thash: Ju bekofte All-llahu te dyve! Me leni qe te hy ne te! Ata mu pergjigjen: Sa 
per tash, ti nuk do te hysh ne te, por do te hysh (nje dite). Une thash: Kam pare shume fudira sonte, ffare 
kuptimi kane te gjitha keto qe i kam pare? Ata mu pergjigjen: Do te tregojme: Sa i takon njeriut te pare te i cili 
arrite, koka e te cilit dermohej me gur te madh prej larte, ai eshte shembulli i atij qe studjon Kur'anin, e pastaj 
as nuk e percjelle, e as nuk vepron sipas urdherave te tij, dhe flen duke i lene pas dore namazet e urdheruara. Sa 
i takon njeriut prane te cilit mberrive, te cilit ia shkyenin skajet e gojes, hundes dhe syve prej pjeses se 
perparme kah pjesa e prapme, ai eshte shembulli i njeriut qe del nga shtepia ne mengjes dhe tregon rrena te 
cilat shperndahen neper tere boten. Ato burra dhe gra te cilet i pe ne ndertesen qe i ngjante furres, jane laviret 
dhe laviret, njeriun qe e pe duke notuar ne lume, te cilit i jepej gure per te ngrene eshte ngrenesi i riba-se 
(kamates), njeriu me pamje te shemtuar te cilin e pe prane zjarrit duke e ndezur ate dhe duke u rrotulluar rreth 
tij eshte Maliku, rojtari i portes se Xhehennemit, dhe njeriu i larte te cilin e pe ne kopsht eshte Ibrahimi, ndersa 
femijet rreth tij jane ata qe vdesin ne fitre (ne fene Islame te monoteizmit)." Transmetuesi shtoi: Disa 
muslimane e pyeten te Derguarin e All-llahut a.s.: "O i Derguar i All-llahut, edhe femijet e mushrikeveV I 
Derguari i All-llahut a.s. u pergjigj: "Edhe femijet e idhujtareve." I Derguari i All-llahut a.s. shtoi: "Dy 
bashkeudhetaret e mi (meleket) thane: Njerezit qe i pe gjysem te bukur e gjysem te shemtuar ishin ata persone 
qe e kane perzier nje veper te mire me nje te keqe, por All-llahu ua ka falur."' {Sahihul-Buhari , veil. 9, had. 



juve ju takon kryet e mallit tuaj - aske nuk demtoni, e as vete nuk demtoheni. 

280. Po ne qofte se ai (borxhliu) eshte' ne gjendje te veshtire, atehere beni nje pritje 
deri sa te vije ne nje 9lirim. E t'ia falni (borxhin) ne emer te lemoshes eshte shume 
me e mire per ju, nese dini. 101 

281. Dhe ruajuni dites kur do te ktheheni te All-llahu, dhe secilit njeri i plotesohet ajo 
qe ka fituar, dhe atyre nuk u behet padrejtesi. 

282. O besimtare, kur merrni hua prej njeri-tjetrit per nje afat te caktuar, shkruajeni ate. 
Dhe nga gjiu juaj le te shkruaje nje shkrues i drejte dhe te mos ngurroje nga te 
shkruarit ashtu si9 e ka mesuar All-llahu. Le te shkruaje, ndersa atij le t'i diktoje ai 
qe pranon borxhin, le t'i frikesohet All-llahut, Zotit te tij e te mos lere manget asnje 
send nga ai. E ne qofte se ai qe ngarkohet me borxh eshte i paafte mentalisht, eshte 
i mitur ose nuk eshte ne gjendje te diktoje, atehere le te diktoje drejt kujdestari i tij. 
Kerkoni te deshmojne dy deshmitare burra nga mesi juaj, e ne qofte se nuk jane dy 
burra, atehere nje burr e dy gra, nga deshmitaret qe i pelqeni. (Dy gra ne vend te 
nje burri) Per ate se nese njera prej tyre gabon, t'ia perkujtoje tjetra. Deshmitaret te 
mos refuzojne kur te thirren. Dhe mos pertoni per ta shkruar ate dhe afatin e tij, i 
vogel qofte ose i madh, sepse kjo eshte me e drejte te All-llahu, me e forte per 
deshmi dhe me afer mosdyshimit. Vetem nese eshte tregti e menjehereshme (dora- 
doras) qe e praktikoni mes jush, atehere nuk eshte ndonje mekat te mos e shenoni. 
Por, kur beni shitblerje, deshmojeni. E ai (pronari i pasurise) nuk demton as 
shkruesit as deshmitaret, e nese beni (demtimin), ai eshte mosrespekt i juaj (ndaj 
dispozitave te All-llahut). Keni frike All-llahun se All-llahu ju dhuron dituri (te 
jashtzakonshme), All-llahu eshte i Gjithdijshem per 9do send. 

283. E ne qofte se gjendeni ne udhetim dhe nuk gjeni shkrues, atehere merrni peng 
(paradhenie ose kapar) 102 . E nese i besoni njeri-tjetrit, atij qe i eshte besuar le ta 
zbatoje ate (amanetin) qe i eshte besuar, dhe le te kete frike All-llahun, Zotin e tij. 
Mos e fshehni deshmine, sepse ai qe e fsheh ate eshte mekatar me zemren e vet, 
All-llahu di ate qe veproni. 

284. Te All-llahut jane 9'ka ne qiell dhe 9'ka ne toke, e per ate qe e keni ne veten 
tuaj, e shfaqet haptazi ose e mbajtet fshehte, All-llahu do t'ju marre ne llogari, e Ai ia 
fal atij qe do dhe denon ate qe do. All-llahu ka mundesi per 9do send. 

285. I derguari i besoi asaj qe iu shpall prej Zotit te Tij, si dhe besimtaret. Secili i 
besoi All-llahut dhe melekeve te Tij dhe te derguarve te Tij. "Ne nuk bejme dallim ne 
asnjerin nga te derguarit e Tij", dhe thane: "Degjuam dhe respektuam. Kerkojme faljen 
tende o Zoti yne, te Ti eshte ardhmeria (jone). " 

286. All-llahu nuk ngarkon aske pertej mundesive te veta, atij (njeriut) i takon ajo qe 



171). 

*Mushrike: idhujtare, politeiste, adhurues te tjeterkujt pos All-llahut. 

Transmetoi Ebu Hurejre r.a.: I Derguari i All-llahut tha: "Nje njeri u jipte hua njerezve, dhe sherbetorit te tij 
i thoshte: 'Nese ai qe me ka hua eshte i varfer, atehere falja (huane), qe te na fale All-llahu neve.' Dhe ashtu kur 
e takoi All-llahun (pas vdekjes), All-llahu ia fall " (Sahihiil-Bii/uiri, veil. 4, had. 687). 

Transmetoi 'Aisha r.a.: I Derguari i All-llahut a.s. bleu ca ushqim me hua, dhe si kapar la armet e tij." 
{Sahihul-Buhari, veil. 3, had. 686). 



e fitoi dhe atij i bie ajo (e keqe) qe e meritoi. "Zoti yne, mos na deno nese harrojme ose 
gabojme! Zoti yne, mos na ngarko neve barre te rende sic i ngarkove ata para nesh! 
Dhe Zoti yne, mos na ngarko me ate per te cilen nuk kemi fuqi! Dhe na i mbulo te 
keqiat, na fal dhe na meshiro. Ti je Mbrojtesi yne, pra na ndihmo kunder popullit 
pabesimtar! 103 

3. Ali Imran 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lame, Mime. 

2. All-llahu eshte' Nje, e nuk ka te adhuruar (Zot) pos tij, eshte i perjetshem 
mbikeqyres. 

3. Ai ta zbret ty (Muhammed) librin me argument qe te eshte vertetues i librave te 

meparshme. Ai e zbriti me pare Tevratin dhe Inxhilin. 

4. Udherrfim per njerez, e zbriti edhe Furkanin (dalluesin e se vertetes nga genjeshtra). 

Ska dyshim per se ata qe mohojne argumentet e All-llahut i pret ndeshkimi i 
rrepte. All-llahu eshte ngadhenjyes, shpagimtar. 

5. Ska dyshim se All-llahu nuk mund ti fshihet asgje ne toke e as ne qiell. 

6. Ai eshte qe ju krijon (formon) juve ne mitra ashtu si te doje. S'ka Zot pos Tij, e qe 

eshte fuqiplote i urti. 

7. Ai eshte qe ta zbriti ty e qe ne te ka ajete te qarta dhe ato jane baze e librit, e ka te 

tjere qe nuk jane krejtsisht te qarta (muteshabih). E ata, qe ne zemrat etyre kane 
anim kah e shtrembeta, ata gjurmojne ate qe nuk eshte krejt qarte per te shkaktuar 
huti, e kinse kerkojne komentin e tyre. Po, pos All-llahut askush nuk e di 
domethenien e tyre te sakte. Dijetaret e pajisur me dituri thone: "Ne u kemi besuar 
atij (atyre qe jane te paqarta), te gjitha jane nga Zoti yne! Por kete e kuptojne vetem 
ata qe jane te zotet e mendjes. 

8. "Zoti yne, mos na i lako zemrat tona pasi na i drejtove, na dhuro meshiren Tende, 

pse vetem Ti je dhuruesi i madh". 

9. "Zoti yne Ti je ai qe ne nje dite do fi tubosh njerezit, dite qe perte cilin nuk ka 

dyshim. All-llahu nuk shkel premtimin e vet. 

10. Eshte e vertete se atyre qe nuk besuan nuk do f u vleje asgje para All-llahut, as 
pasuria e as femijet e tyre. Ata vete jane lende e zjarrit. 

11. Si gjendja e pasardhesve te faraonit dhe e atyre qe ishin para tyre, qe 
pergenjeshtruan argumentet tona, e All-llahu i shkaterroi me fajet e tyre, All-llahu 
ndeshkon shume ashper. 

12. Thaju atyre qe nuk besuan: "Do te jeni te mposhtur (ne kete jete) dhe do te hidheni 
ne Xhennenem. Sa i shemtuar eshte ai djep (shtrat). 

13. Ju (jehudi) patet nje pervoje te madhe ne ato dy grupet qe u konfrontuat ndermjet 
vete, njeri grup luftonte ne rrugen e All-llahut e tjetri ishte pabesimtar, dhe me 
shikimin e syve te tyre i shihnin se ishin dy here me shume se besimtaret. Po, All- 

Transmetoi Ebu Mes'ud El-Bedri r.a.: I Derguari i All-llahut a.s. tha: "Atij qe i lexon dy ajetet e fimdit te 
sures Bekare, i mjaftojne." (Sahihul-Buhari, veil. 5, had. 345). 



llahu me ndihmen e vet perforcon ate qe do. Vertete, ne kete eshte' nje pervoje e 
madhe per ata qe kane mendje te kthj elite. 

14. U eshte zbukuruar njerezve dashuria ndaj te kendjeve prej grave, djemve, 
pasurise se grumbulluar nga ari e argjendi, ndaj kuajve te stolisur, bagetise e bujqesise. 
Keto jane kenaqesi te kesaj bote, po te All-llahu eshte e ardhmja me e mire. 

15. Thuaj: "A t'ju lajmeroj per die shume me te mire se ato? Per ata qe frikesohen 104 , 
ata kane te Zoti i tyre Xhennete neper te cilat rrjedhin lumenj dhe aty do te jene 
pergjithmone, kane bashkeshorte te pastra 105 , dhe kenaqesi nga All-llahu. All-llahu 
eshte Basir (Ai qe sheh cdogje) per roberit. 

16. Te cilet thone: "Zoti yne, ne vertet besuam, na i fale mekatet tona dhe na ruaj 
prej ndeshkimit te zjarrit!" 

17. Durimtaret, te drejtit, te devotshmit, doredhenit, faljekerkuesit ne as'har 106 
(syfyr). 

18. All-llahu vertetoi se nuk ka zot tjeter pervee Tij, e dhe engjejt e ata qe kane 
dijeni, se Ai eshte Zbatues i drejtesise. Nuk ka zot pervee Tij, Fuqiplotit, te Urtit. 

19. Pa dyshim feja te All-llahu eshte Islami. U kundershtuan ata qe u eshte dhene 
libri, pasi qe u erdhi e verteta, nga zilia mes vete. E kush mohon argumentet e All- 
llahut, (le ta dije se) All-llahu (ia) llogarite shpejte. 

20. E, nese te polemizojne, thuaj: "la kam nenshtruar fytyren (qenien) All-llahut, e 
edhe ithtaret e mij!" E thuaju edhe atyre qe u eshte dhene libri dhe analfabeteve: "A u 
nenshtruat?" Nese jane nenshtruar, atehere jane perudhur e nese refuzojne, vertet ti ke 
(per obligim vetem) kumunikimin; All-llahu eshte Basir (Ai qe sheh) per roberit. 107 

21. Ata qe mohojne argumentet e All-llahut, mbysin pejgamberet pa fare te drejte, 
mbysin njerez qe keshillujne per te drejten, ti ata lajmeroi per nje ndeshkim te 
dhembeshem e pikellues. 

22. Ata veprat e tyre i asgjesuan ne kete bote dhe ne boten tjeter, ata nuk kane ndonje 
mbrojtes. 

23. A nuk i sheh ti ata, te cileve u eshte dhene mjaft nga libri, kur te thirren qe 
ndermjet tyre te gjykoje libri i All-llahut, se si nje grup prej tyre prapesohej. Ata 
jane refuzues. 

24. E ate (e benin) ngase ata thonin: "Neve nuk do te na djege zjarri vetem per pak dite 
te numeruara, e ajo qe shpifen per fene e tyre, i mashtroi keq. 

25. E, si do te jete gjendja e tyre kur Ne do t'i tubojme ata nje dite, per te cilen nuk ka 
dyshim dhe cdo njeriu do t'i ofrohet ajo qe e ka e fituar, duke mos iu bere atyre 
kurrnje e padrejte. 

26. Thuaj: "O All-llah, Sundues i cdo sendi, Ti ia jep pushtetin atij qe do, Ti ia heq prej 
dore pushtetin atij qe do dhe e perul ate qe do, e lartson ate qe do. edo e mire eshte 



El-Muttekin: shih flisnoten per ajetin (2:2). 

Bashkeshorte te pastra (Ezwaxhun mutahherat): shih Tefsirin e Ibn Kethirit veil. 1, faqe 63, si dhe fusnote 
per ajetin (29:64). 
106 As 'har (suhur) eshte e treta e fundit e nates qe zgjat deri ne agim, te ne kohe e njohur me emrin syfyr. 

Shih fusnoten per ajetin (3:85). 



ne doren Tende , vertet, Ti ke mundesi per 9do gje! " 

27. Ti e fute naten ne dite dhe Ti e fute diten ne nate, Ti nxjerr nga i vdekuri te gjallin 
dhe nga i gjalli te vdekurin dhe Ti e begaton pa mase ate qe do! 

28. Besimtaret te mos i miesojne mosbesimtaret, e t'i lene manash besimtaret. E kush 
ben ate, ai nga feja e All-llahut nuk ka asgje, perveq per qellim ruajtja prej te keqes 
se tyre. All-llahu ju terheq verejtjen prej (denimit te) Tij 109 pse vetem te All-llahu 
eshte' e ardhmja. 

29. Thuaj: "Edhe nese e fshefin ate qe keni ne zemrat tuaja ose, e publikoni, All-llahu e 
di gjithcka ka ne qiej e c'ka ne toke; All-llahu eshte i plotefuqishem per 9do send. 

30. Diten kur cdo njeri e gjen pran vete ate qe veproi mire ose keq, e per ate te keqe qe 
beri, do te deshiroj qe ne mes tij dhe ne mes asaj te jete nje distance shume me e 
madhe (e mos ta shohe). All-llahu u jep te frikesohen prej denimit Tij, megjithqe 
All-llahu eshte i meshirshem ndaj robeve. 

31. Thuaj: Nese e doni All-llahun, atehere ejani pas meje qe All-llahu te ju doje, t'ju 
fale mekatet tuaja, se All-llahu eshte qe fal shume, meshiron shume. 

32. Thuaj: "Binduni All-llahut dhe te derguarit, e ata refuzojne, atehere All-llahu nuk i 
dopabesimtaret!" 110 

33. All-llahu e zgjodhi (pejgamber) Ademin, Nuhun, familjen Ibrahimit, familjen e 
Imranit mbi popujt tjere (te asaj kohe). 

34. Qe jane pasardhes njeri prej tjetrit. All-llahu degjon gjith9ka dhe i di te gjitha. 

35. (Perkujtohu) Kur gruaja e Imranit pat thene: "Zoti im, Une kete qe eshte ne barkun 
tim, vendosa ta kushtoj thjesht vetem per sherbimin Tend, pra pranoje kete prej 
meje, vertete Ti je Ai qe degjon e di!" 

36. E kur ajo e lindi tha: "Zoti im, une e linda femer!" Po All-llahu e di me se miri ate 
qe ajo e lindi. E mashkulli nuk si femra. "Dhe une e emertova ate Merjeme 111 , e ate 
dhe pasardhesit e saj po t'i le Ty ne mbrojtje prej djallit te mallkuar. 

37. Zoti i saj e pranoi premtimin e saj si eshte me mire, e rriti me nje edukate te mire e 
te plote dhe e vuri nen kujdesin e Zekirjas. Sa here qe hynte Zekirjaja ne 
mihrabin 112 e saj gjente te ajo ushqimin e thonte: "Ai eshte nga All-llahu, se All- 
llahu ate qe do pa mase e furnizon!" 

38. Aty ne ate moment Zekirjaja e lut Zotin e tij e thote: "Zoti im, falma edhe mua nga 
anajuaj nje ppasardhes (femije) te mire, vertet, Ti je degjues i lutjes"! 

39. E duke u falulr ai ne faltore engjejt e therrasin: "All-llahu te pergezon ty me 



Shih fusnoten per ajetin (3:73). 

Rreth thenies se All-llahut a.xh. "All-llahu ju terheq verejtjen prej (denimit te) Tij .": 
Transmetoi 'Abdull-llahu r.a.: I Derguari i All-llahut a.s. tha: "Nuk ka dikush xhelozi (Gira*) me te madhe se 
All-llahu, dhe per kete shkak Ai e ka ndaluar mekatin, dhe nuk ka kush qe do 



*Ghirah: Ndjenje e zemerimit e dikujt kur ia provokon nderin ose prestigjin. 
Shih fusnoten per ajetin (3:85). 
Merjem letrarisht do ye thote: sherbetore e All-llahut. 
Mihrab: vendfaljeje ose dhome private. 



Jabjane, qe do te vertetoje fjalen (Isain) e ardhur nga All-llahu, e qe do te jete prijes 
i matur dhe pejgamber nga te dalluarit!" 

40. Ai (Zekirjaja) tha: "Zoti im,si mund te kem une djale kur mua me ka arritu pleqeria 
dhe shoqja ime beronje (sterile)?" Tha (All-llahu): "Keshtu,All-llahu punon 9ka te 
doje!" 

41. Ai (Zekirjaja) tha: "Zoti im me jepe mua nje' shenje!" Shenja e jote - tha Ai - eshte 
qe tri dite nuk do te mund t'u flasesh njerzve, pos me gjeste (mimike),e ti 
permende shume Zotin tend dhe madheroje mbremje e mengjes!" 113 

42. Perkujto kur engjujt i thane: "Oj Mejreme, All-llahu te dalloi ty (me besim e 
karakter), dhe te lartesoi mbi grate e botes. 

43. Oj Mejreme, vazhdoje adhurimin ndaj Zotit tend, ben sexhde dhe falu per Zotin 
bashke me ata qe falen! 

44. Keto jane nga lajmet e fshehta (te hershme) qe po t'i shpallim ty. Ti nuk ishe nder 
ta kur i hidhnin shortet se kush prej tyre do te behej kujdestar i Mejremes, nuk ishe 
prane tyre as kur ata ziheshin mes vete. 

45. Perkujto kur engjujt i thane: "Oj Mejreme, All-llahu te pergezon me fjalen e vet 
(me lindjen e nje femije si rezultat i fjales se Zotit). 

46. E qe duke qene ne djep (foshnje) u flet njerezve, 114 e edhe si i rritur e qe eshte nga 

Shih Tefsirin e Kurtubiut veil. 4, faqe 82. 

114 Transmetoi Ebu Hurejre r.a.: I Derguari i All-llahut a.s. tha: "Askush nuk ka folur ne djep 
pos tre (veteve): 

-Isai, 

-ka qene nje njeri nga mesi i Israeliteve te cilin e thirrnin Xhurejxh. Gjersa ai falej, i erdhi e 
ama dhe e thirri. Ai tha (ne vehte): A t'i pergjigjem, ose ta vazhdoj faljen? (Dhe vazhdoi 
faljen.) Nena e tij tha: "O All-llah, mos e ler te vdese derisa te mos i shohe laviret ne 
fytyre!" 

Nje here, derisa ishte ne tempull i vetmuar, i erdhi nje grua dhe u perpoq qe ta shperkendeje, por ai e refuzoi. 
Atehere' ajo shkoi te nje bari dhe iu prezentua atij qe te coje marredhenie seksuale me te. Me vone ajo lindi 
nje femije, per te cilin thoshte se i takon Xhurejxhit. Per kete shkak, njerezit i erdhen, ia prishen tempullin 
dhe e perzuren prej aty dhe e mallkuan. Xhurejxhi mori abdest dhe u fal, pastaj i erdhi femiut dhe i tha: O 
femije, kush eshte babai yt? Femija u pergjigj: Bariu. (Pasi qe e degjuan kete) Njerezit thane: Ne do ta 
rindertojme tempullin tend nga ari. Por ai tha: 

Ajo pastaj shkoi te nje bari,iu dorezua atij. Me vone i lindi nje djal dhe atehere deklaroi: "Femija eshte i 
Xhurejxhit". Njerezit vajten te shtepia e tij; ia thyen deren,e nxoren jasht dhe filluan ta shajne. Ai mori 
abdest dhe fali namaz. Pastaj iu afrua femijes dhe e pyeti: 

- Kush eshte i ati yt? 

- Bariu - u pergjigj ai. 

- Do ta ndertojme banesen prej ari- i thane njerezia atehere. 

- Jo - tha ai,- do te ma ndertoni vetem prej dheut. 

Nje grua israelite i jepte gji te birit. Prane saj rastesisht kaloi nje kalores i bukur,ajo tha: M Zoti 

im,birin tim bene qe t'i perngjaje ketij kaloresi. Djali e leshoi gjirin,u kthye kah kaloresi dhe tha:"0 

Zoti im, mos me ben si ky",pastaj perseri vazhdoi te pinte. 
Ebu Hurejreja r. a. thote se sikur e shoh Pejgamberin s. a. v. s. si e thith gishtin e vet. Pastaj e sollen nje 

robereshe,nderkaq e ama e djalit tha: M Zoti im,mos e ben djalin tim si kjo"! Ai e leshoi gjirin dhe 

tha: M Zoti im,me ben sikur ajo"! 

- Pse? E pyeti e ama,nderkaq ai u pergjigj: 



te persosurit. 

47. Ajo tha: "Zoti im, si mund te kerne une djale e mua s'me ka prekur njeriu (nuk jam 
e martuar)? Ai (All-llahu) tha: "Ja, keshtu, All-llahu krijon cka te doje. Kur Ai 
vendos per nje' ceshte, vetem i thote: Behu! Ajo menjehere behet. 

48. Ai (All-llahu) ia meson atij librin (besimin), urtesine, Tevratin dhe Inxhilin. 

49. Dhe, te derguar te bijte e Israilit: une kam ardhur nga Zoti juaj me argument, une 
nga balta ju bej die si shpendi, i fryej atij dhe ai me lejen e All-llahut behet shpend, 
une i sheroj te verberit, te semurit ne lekure, dhe une me lejen e All-llahut ngjalli te 
vdekurit: une ju tregoj per ate qe e hani dhe per ate qe e depononi ne shtepiat tuaja. 
Vertete, kjo eshte fakt per ju nese jeni besimtare. 

50. Dhe (kam ardhur) qe t'ju vertetoj Tevratin qe e keni para duarsh, t'ju lejoj disa qe u 
ishin ndaluar juve, kam ardhur me argument nga Zoti juaj, pra kinie frike All- 
llahun dhe me degjoni mua. 

51. All-llahu eshte Zoti im dhe Zoti juaj. Adhuronie Ate; kjo eshte me rruge e drejte! 

52. E kur e kuptoi Isai vendosmerine e tyre ne mosbesim (dhe qellmin qe ta mbysin), 
tha: 'Kush jane ndihmetaret e mij per ne rruge te All-llahut?' Havarijunet thane: 
'Ne jemi ndihmetare te fese se All-llahut, nei besuam All-llahut, e ti deshmo per ne 
se jemi muslimane (te bindur, te dorezuar)! 

53. Zoti yne, ne e besuam ate qe e zbrite (shpalljen), e pasuam te derguarin (Isain), pra 
shenona bashke me ata qe deshmojne (besimin e drejte)! ' 

54. E, ata (jehudie) i kurdisen nje dredhi (mbytjen e Isait), All-llahu iu kundevu 
dredhise se tyre, All-llahu eshte asgjesuesi me i fuqishem kunder atyre qe bejne 
dredhi. 

55. (Perkujto, o i derguar) Kur All-llahu tha: 'O Isa, Une po te marr ty, po te ngris te 
Une, po te shpetoj prej sherrit te atyre qe nuk besuan. E ata qe te besuan ty, do t'i 
ngrise lart mbi ata qe nuk besuan deri ne diten e kijametit, pastaj vetem te Une 
eshte kthimi juaj, Une gjykuj mes jush per ateqe kudeshtoheshit. 

56. Per sa u perket atyre qe nuk besuan, Une do t'i ndeshkoj me nje ndeshkim te ashper 
ne kete bote dhe ne boten tjeter,dhe ata nuk do te kene ndihmetare. 

57. E per sa u perket atyre qe besuan dhe bene vepra te mira, atyre u jape shperblim te 
plote. All-llahu nuk i do te padrejtit. 

58. Keto qe po t'i lexojme ty (o i derguar) jane nga ajetet, jane nga Kur'ani i pa te meta 
(i rrezistueshem). 

59. Vertet, qeshtja e Isait (te lindur pa baba) te All-llahu eshte sikurse qeshtja e 
Ademit. Ate e krijoi Ai nga dheu, e pastaj atij i tha "Behu!" ai u be. 

60. E verteteeshte (kjo) nga Zoti yt, e ti kurrsesi mos u ben nga ata qe dyshojne. 

61. E kush te kundershton ty ne qeshtjen e tij (Isait) pasi te eshte bere e ditur e verteta, 
ti thuaj: 'Ejani i therrasim bijte e tane dhe bijte tuaj, grate tona dhe grate tuaja, vete 
ne dhe vet ju, mandej sinqerisht te lutemi per mallkim, dhe mallkimi nga ana e All- 
llahut ta hedhim kunder genjeshtareve. 



- Kaloresi eshte nje nga gjakepiresit,kurse per robereshen thone se ka vjedhur,ka be zina,kurse ajo nuk 
ka be kurgje. 



62. S'ka dyshim, ky eshte' lajm i vertete. Nuk ka asnje te adhuruar tjeter pos All-llahut. 
All-llahu eshte Ai, i plotefuqishmi, i vetedijshmi. 

63. E nese ata refuzojne (besimin e drejte), ata jane ngaterrestare, per te cilet All-llahu 
e di shume mire. 

64. Thuaju (o i derguar): "'0 ithtare te librit (Tevrat e Inxhil), ejani (te bashkohemi) te 
nje fjale qe eshte e njejte (e drejte) mes nesh dhe mes jush: te mos adhurojme, pos 
All-llahut, te mos ia bejme Atij asnje send shok, te mos konsiderojme njeri - tjetrin 
zoter pos All-llahut!" E ne qofte se ata refuzojne, ju thoni: "Deshmoni pra, se ne 
jemi muslimane (besuam nje Zot)!" 

65. (madje thuaju): "O ithtare te librit,pse po polemizoni me ne rreth Ibrahimit? E, nuk 
ja ne shpallur as Tevrati as Inxhilli, vetem se pas tij?! A nuk e kuptoni (genjeshtren 
tuaj)?" 

66. Ja ju jeni ata qe polemizuat edhe per ate qe e dinit (per Isain) e perse polemizoni 
per ate qe s'keni kurrfare dije (pper Ibrahimin)? All-llahu e din te verteten e ju nuk 
e dini. 

67. Ibrahimi nuk ka qene as jehudi as i krishtere, por ai ishte larg besimeve te kota, 
ishte musliman dhe nuk ishte prej idhujtareve. 

68. Njerezit me me merite per t'u thirrur ne Ibrahimin, ishin ata qe e ndoqen ate 
(besimin e tij) dhe ky Pejgamber me ata qe besuan (ymeti i ketij). All-llahu eshte 
mbrojtes i besimtareve. 

69. Nje grup nga uthtaret e librit kishin deshire t'u shpiejnene rruge te gabuar por ata 
nuk mashtrojnetjeterpos vetes se tyre, dhe nuk e verejne. 

70. O ithtare te librit, perse nuk i besoni ajetet (Kur'anin) e All-llahut, e duke e ditur te 
verteten? 

71. O ithtaret e librit, perse, duke qene se ju e dini te vertetene ngaterroni me 
genjeshten dhe fshihni realitetin? 

72. Nje grup nga ithtaret e librit thane (te veteve): "Besoni para dite ne ate qe u eshte 
shpallur atyre qe besuan (muslimaneve), e pasdite mos e besoni, e ndoshta edhe ata 
(muslimanet), do te zbrapsen (nga besimi i tyre). 

73. Dhe (u thonin):Mos i besoni askujt pervec atij qe eshtene fene tuaj!"Thuaj (o i 
derguar): "I vetmi udhezim eshte udhezimi nga All-llahu!" (u thoni te veteve mos 
besoni nga droja) Se po i jepet ndokujt (pejgamberlleku) sikurse u eshte dhenejuve 
dhe (nga droja) se t'ju paraqesin fakte (muslimanet) para Zotit tuaj (diten e 
gjykimit). Thuaju: "E tere e mira eshte ne duar te All-llahut,Ai ia jep ate kujt te 
doje; All-llahu eshte dhurues i gjere, i gjithdijshem" 

74. Ai vecon me meshiren e vet (me pejgamerllek) ke te doje. All-llahu eshte Zot i 
miresise se madhe. 

75. Nder ithtare te librit ka, qe po ia besove nje sasi te madhe (ari), ai ta kthen ty ate, 
por ka te atille qe po ia besove nje dinare, ai nuk takthen ty ate, perve9 nese 
gjithnje irri gati (ia kerkon pajada). Kete (e bejne)per arsye se ata thonin:"Ne nuk 
kemi kurrfare pergjegjesie ndaj (pasurise qe u marrim) te te paditureve (arabeve 
analfabete). Pra duke e ditur te verteten, ata bejne genjeshter ndaj All-llahut. 

76. Jo,(nuk eshte ashtu si thone ata)po kush e permbush emanetin e vet (eshte besnik) 
dhe ruhet nga mekatet, s'ka dyshim, All-llahu i do ata qe ruhen. 

43 



77. Ata qe per nje' vlere te pakte e shesin besen e dhene All-llahut, ndryshojne edhe 
zotimet e tyrue, te tillet nuk kane pjese (meshire) ne boten tjeter, dhe ne diten e 
kijametit All-llahu nuk u flet atyre,nuk i shikon ata dhe i pastron (prej barres se 
gabimeve), ata kane nje denim te dhembshem. 

78. Ne te vertete, nje grup prej tyre jane ata qe pehtjellojne gjuhet e tyre kur lexojne 
librin (per te deformuar kuptimin) ashtuqe ju te mendoni se ajo (shprehje) eshte 
nga libri, po ajo nuk eshte nga (i vertete), adje thone:Kjo eshte nga All-llahu! "Po 
ajo nuk eshte nga All-llahu. Ata duke ditur thone genjeshtra per All-llahun. 

79. S 'eshte e drejte as nuk i takoiasnje njeriu qe t'i kete dhene All-llahu librin, urtesine 
dhe pejgamberllekun,e pastaj ai t'u thote njerezve:"Behuni rob te mij (adhuromeni 
mua) e jo te All-llahut!" por (ju thote) :"Behumi dijetare te mesimeve te Zotit, 
ngase e keni mesuar njerezve livrin dhe e keni studiuar ate. 

80. Dhe as qe ju urdheron ai (pejgamberi) qe te adhuroni engjejt , as pejgamberet per 
zota. Valle, aju urdheoi ai juve mosbesimin pasiqe ju jeni muslimane? 

81. Perkujtoni (o ithtare te librit) kur All-llahu mori zotimin e pejgambereve: nga ajo 
se juve ju dhashe liber e urtesi, e qe verteton ate qe ju keni prane veti. Tha (All- 
llahu):'^ pranuat, a e moret siper obligimin Tim? "Ata thane :"Ne e pranuam!"Tha 
(All-llahu) :"Deshmoni pra, edhe Une deshmoj bashke me ju!" 

82. E kush shkel kete (zotim) pas kesaj, ata jane jashte respektit ndaj All-llahut. 

83. A mos kerkojne ata (ithtaret e librit) fe, pos fese se shpallur nga All-llahu? E Atij i 
eshte dorezuar gjithe 9'ka ne qiej e ne toke, me dashje dhe te Ai kthehen. 

84. Thuaj: "Ne i kemi besuar All-llahut, edhe asaj qe na zbrit neve, edhe asaj qe i eshte 
zbritur Ibrahimit, Ismailit, Is-hakut, Jakubit dhe pasardhesve. Edhe asaj qe i eshte 
dhene Musait dhe Isait,edhe asaj qe i eshte zbritur te gjithe pejgambereve nga Zoti 
i tyre. Ne nuk bejme kurrfare dallimi ne mes tyre dhe ne vetemAtij jemidorzuar. 

85. E, kush kerkon fe tjeter perve9 fese islame, atij kurrsesi nuk do ti pranohet dhe ai 
ne boten tjeter eshte nga te deshpruarit. 

86. E,si ta udhezoje All-llahu nje popull qe pas besimit te tyre u bene pabesimtare dhe 
pasi deshmoi se i derguari eshte i vertete, dhe pasi t'ju kene ardhur atyre argumente 
te qarta? Alllahu nuk i mundeson udhezimin e Vet popullit zullumqare. 

87. Ndeshkimi i te tilleve eshte :mallkimi nga All-llahu, nga engjejt dhe nga gjithe 
njerezimi tok. 

88. Ata pergjithmone jane ne te (ne zjarr), atyre as nuk ju lehtesohet denimi dhe as nuk 
ujepet afat. 

89. Perveq atyre qe pas asaj upendan dhe u permirsuan. Vertet , All-llahu fale shume 
dhe meshiron. 

90. Ata, te cilet pas besimit te tyre u bene pabesimtare,e pastaj e shtuan mosbesimin, 
atyre kurrsesi nuk du pranohet pendimi. Te tillet jane mu ata te humburit. 

91. Ata qe nuk besuan dhe vdiqen si mosbesimtare, anjerit prej tyre nuk do t'u 
pranohet er konpensim, qofte edhe plote faqen e dheut ari. Ata i pret denim 
dhemshem dhe per ta nuk ka ndihmetare. 

92. Kurre nuk do te arrini sinqeritetin e plote me besim (as kenaqesine e lumtur ne 
Xhennet) derisa te mos e jepnime te dhembshmen (me te dashuren) e pasurise suaj. 
9kado qe jepni (per Zotin), All-llahu ate e di. 

44 



93. 1 tere ushqimi ishte i lejuar per bijte e israilit, pervec atij qe Israili (Jakubi) para se 
te s briste Tevrati, ia ndaloi vetvetes. Thuaju: "Sillne pra nje' Tevrat dhe lexoni ate, 
nese jeni te vertete (ne 9ka thoni)? 

94. Ai qe edhe pas kesaj shpif genjeshtra kunder All-llahut, ata vertet jane mizore. 

95. Thuaj: "Alahu e tha te verteten, pra ndiqne fene e paster te Ibrahimit, sepse ai nuk u 
ta konte idhujtarve. 

96. Shtepia (xhamia) e pare e ndertuar per njerez, eshte ajo ne Beke (Meke), e 
dobishme udherrefyese per mbare njerezimin. 

97. Aty ka shenja te qarta: vendi ilbrahimit, dhe kush hyn ne te, ai i sigurt, Per hire te 
All-llahut, vizita eshtepise (Qabes) esht obligim per ate qe ka mundesi udhetimi te 
ajo, e kush nuk e beson (ai nuk e viziton); All-llahu nuk eshte i nevojshem per 
(ibadetin qe e bejne) njerezit. 

98. Thuaj: "O ithtare te librit, perse i mohoni ajetet (argumentet) e All-llahut? E All- 
llahu mbikeqyr ate qe veproni. 

99. Thuaj: "O ithtare te librit, perse e pengoni ate qe besoni nga rruga e All-llahut , 
duke u angazhuar qe ta paraqitni ate te shtrember, ndersa vete ju, jeni deshmues se 
eshte e vertete! Veprimi juaj nuk mund t'i shmanget mbikeqyrjes se All-llahut. 

100. O ju qe besuat, ne qofte se ju i bindeni nje grupi te atyre qe iu eshte dhene libri, 
ata, do t'ju kthejne ne mosbesimtare. 

101. Si ben te mos besoni, kr juve jane duke iu lexuar (duke iu shpallur) ajetet e All- 
llahut dhe kur ne mesin tuaj gjendet i derguari i Tij? E kush i permbahet fese se 
All-llahut, ai padyshim eshte i udhezuar ne rrugen e drejte. 

102. O ju qe besuat, kinie frike All-llahun me sinqeritet te vertete dhe mos vdisni, pos 
vetem duke qene muslimane (besimtare)! 

103. Dhe kapuni qe te gjithe ju per litarin (fene dhe Kur'anin) e All-llahut, e mos u 
percani!Perkujtomie nimetin e All-llahut ndaj jush, kr ju(para se ta pranonit fene 
islame) ishit te armiqesuar, e Ai bashkoi zemrat tuaj a dhe ashtu me dhuntite e Tij 
aguat te jeni vellezer. Madje ishit ne buze te gremines se Xhehennemit, e Ai ju 
shpetoi prej tij. Po keshtu All-llahu ua shqaron juve argumentet e veta qe ju te 
gjeni te verteten e lumtur. 

104. Nga ju le te jete grup qe therret ne ate qe eshte e dobishme, urdheron per pune te 
mbara dhe ndalon nga e keqja. Te tillet jane ata te shptuarit. 

105. E mos u beni si ata qe u ndane dhe u percane pasi u paten zbritur argumentet. Ata 
do te pesojne nje denim te madh. 

106. Ne diten kur ka fetyra qe zbardhen dhe ka fytyra qe nxihen. E per sa u perket 
atyre fetyrave qe jane nxire u (thuhet): "A edhe pasbesimit tuaj u bete pabesimtare? 
Vuanie pra, denimin per shkak se ishit qe nuk besojshit!" 

107. Ndersa atyre qe u jane zbardhur, ata jane ne meshiren (Xhennetin) e All-llahut dh 
aty jane pergjithmone. 

108. Ja, keto qe po t'i lexojme ty jane argumentet e sakta te All-llahut. E All-llahu nuk 
eshte ai qe e do padrejtsine per njerez. 

109. Te All-llahu jae c'ka ne qiej dhe 9'ka ne toke dhe vetem te All-llahu kthehen 
ceshtjet. 

110. Je jeni populli me i dobishem, i ardhur per te miren e njerezve, te urdheroni per 

45 



mire, te ndaloni nga veprat e keqia dhe te besoni ne All-llahun. E sikur ithtaret e 
librit te besonin drejt, do te ishte shume' me e mire per ta. Disa prej tyre jane 
besimtare, por shumica e tyre jane larg rrages se Zotit. 

111. Ata kurrsesi nuk mund t'ju sjellin ndonje dem jve, pervec ndonje shqetesimi, po 
edhe ne ju luftofshin, ata do te zmbrapsen prej jush. Mandej ata nuk jane te 
ndihuar. 

1 12. Atyre (jehudive) u eshte vene njolle e nencmimit kudo qe te gjenden, vetem nese 
kapen per litarin (fene) e All-llahut dhe kthehen ne besen e njerezve (te 
muslimaneve), ata kane shkaktuar kunder vetes perbuzje nga All-llahu, andaj atyre 
u eshte shtar shtypja e mjerimi. Kete per shkak se ata i mohonin argumentet e All- 
llahut, i mbytnin mizorisht pejgamberet dhe per shkak se kundershtonin 
(udhezimet e Zotit) dhe tejkalonin (cdo norme njerezore). 

113. Ata (ithtaret e librit) nuk jane te njejte. Nga ithtaret e librit ka qe jane ne rruge te 
drejte, gjate nates lexojne ajetet e All-llahut duke u lutur. 

114. I besojne All-llahut dhe se dites, keshllojne per te mire dhe largojne nga te 
dobishme, edhe ata jane prej te mireve. 

115. E cfaredo te mire qe bejne, ajo nuk u mohohet. All-llahu i di shume mire te 
devotshmit. 

116. S'ka dyshim se atyre qe nuk besuan, nuk do t'u bejne dobi ndaj (denimit te) All- 
llahut as pasuria e as femijet e tyre. Ata jane banues te zjarrit dhe aty jane 
pergjithmone. 

117. Shembulli i asaj qe ata e japin ne kete jete (per t'u lavderuar e per e permendur) 
eshte si i nje ere me bresher qe godet dhe shkaterron te mbjellat e nje populli qe e 
ka leshuar rrugen ne dem te vetes. All-llahu nuk u beri zullum atyre, por ata ishin 
qe i bene te padrejte vetes se vet. 

118. O ju qe besuat, mos i zini per miq te ngushte te tjeret jashte mesit tuaj, ata nuk 
pushojne se bepruari ne dem tuajin, u deshirojne 9ka u mundon juve. Urrejta 
kunder jush duket nga gojet e tyre, por ajo qe fshehin ne tyre, eshte edhe me e 
madhe. Ne pra, u kemi sqaruar faktet nese ju i kuptoni. 

119. Ja, ju (muslimane) jeni qe i doni ata, e ata nuk u duanjuve. Madje ju i besoni librat 
ne teresi (te gjitha shpalljet), e kur u takojne thone:"Ne kemi besuar!" e kur 
ve9ohen,ata mllefi kunder grisin majet e gishtrinjve. Thuaju: "Vdisni me ate mllef 
tuajin!" All-llahu i di shume mire se cka mbajne (te fshehtat) zemrat e tyre. 

120. Nese ju perjetoni ndonje te mire, ata i deshpron ajo, e nese u godet ndonje e keqe, 
ata gezohen per ate. Po, ne qofte se ju behi te durueshem dhe ruheni (mekateve), 
dinakeria e tyre nuk do te t'u demtoje aspak. Eshte e sigurt se All-llahu e ka ne 
dore ate qe punojne ata. 

121. Perkujto (O i derguar) kur dole nga familja jote qe t'ua percaktosh besimtareve 
vendet per lufte, e All-llahut eshte qe degjon (fjalet) dhe qe kupton (qellimet). 

122. Kur dy grupe prej jush gati u treguan te dobeta, po All-llahu ishte qe u ndihmoi 
atyre (qe te mos largoheshin), andaj besimtaret le t'i mbeshteten vetem All-llahut. 

123. All-llahu u ndihmoi juve ne Bedr kur ju ishit pak ne numer, e per te qene 
mirenjohes, keni frike nga Zoti. 

124. Kur ti u thoshe besimtareve: "A nuk eshte mjaft per ju qe Zoti juaj t'ju vazhdoje 

46 



ndihmen me tre mije' engjejt e zbritur?" 

125. Po, nese jeni te qendrashem e te matur, e ata (armiqte) t'ju vine tash ne kete 
momoent, Zoti juaj ua vazhdon juve ndihmen me pese mije engjejve te ushtruar 
(per lufte) ose te shenuar. 

126. E ate(ndihme) All-llahu nuk e beriper tjeter por vetem per t'ju gezuar dhe me te te 
qetesoje zemrat tuaja, perndrashe ndihma vjen vetem prej All-llahut, 
ngadhenjyesit, te urtit. 

127. (u ndihmoi) Qe ta kepuse nje grup nga ata qe nuk besuan (duke i mbytur a zene 
rover), ose per t'i demoralizuar dhe ashtu te kthehen te deshpruar. 

128. Ty nuk te takon asgje rreth ceshtjes se a do t'u pranoje Ai pendimin apo do t'i 
denoje ata,ne te vertete ata jane zullumqare. 

129. Vetem e All-llahut eshte gjith9'ka ne qiej e ne toke, Ai i fal atij qe do dhe Ai 
denon ate qe do. All-llahu eshte mekatfales, meshirues. 

130. O ju te clet besuat, mos e hani kamaaten qe po e shume fishoni dhe kini frike 
(denimin e) All-llahut ashtu qe te gjeni shpetim. 

131. Dhe ruajuni zjarrit qe eshte pergaditur per pabesimtaret. 

132. E bindjuni All-llahut dhe te derguarit, ashtu qete meshiroheni. 

133. Dhe ngutuni (me pune qe meritoni) ne falje mekatesh nga Zoti juaj dhe per ne nje 
Xhennet, gjeresia e te cilit eshte si gjeresia e qiejve dhe e tokes, i pergatitur per te 
devotshmit. 

134. Te cilet japin kur jane shlire edhe kur jane ne veshtiresi dhe qe e frenojne mllefin, 
qe u falin (keqen) njerezve, e All-llahu i do bamiresit. 

135. Edhe ata te clet kur bejne ndonje (mekat) te shemtuar ose i bejne zullum vetes se 
tyre, e permendin All-llahun dhe kerkojne falje per mekatet e tyre - e kushi i fale 
mekatet pervec All-llahut? - dhe qe duke ditur, nuk vazhdojne ne ata qe kane 
punuar (ne te keqen). 

136. Shperblimii te tilleve eshte falja nga Zoti i tyre dhe Xhennetet neper te cilet 
rrjedhin lumenj e aty do rrijne pergjithmone. a i mire eshte shperblimi i atyre qe 
punojne. 

137. Perpara jush kane kaluar ppopujt ndaj te cileve jane zbatuar ligjet, ndaj, udhtoni 
neper toke dhe shikoni si qe perfundimi i atyre qe pergenjeshtruan. 

138. Ky (Kur'ani) eshte sqarim per njerezit, eshte dhezim dhe keshille per te 
devotshmit. 

139. E mos u dobesoni (fizikishtO dhe mos u deshproni (shpirterisht) derisa ju jeni me 
te lartit, po qe se jeni besimtare te sinqert. 

140. Ne qofte se juve u preku cka u dhemb (ne Uhud). edhe ate popull (armikun) e pat 
prekur dhembje si kjo e juaja (ne Bedr. Ne, keto dite i ndrrojme (u japim ne 
perdorim) mes njerezve per t'u ditur te All-llahu ata qe besuan dhe per t'i zgjedhur 
disa prej jush per deshmore (ose deshmues). All-llahu nuk i do zullumqaret. 

141. Dhe qe All-llahu t'i pastroje besimtaret, ndersa gradualisht t'i shkaterroje 
mosbesimtaret. 

142. A mos menduat ju se do te hyni ne Xhennet e All-llahu pa i ditur (pa u vertetua ne 
praktikese prej jush kane luftuar, dhe pa u ditur cilet prej jush ishin te durueshem. 

143. Ju ishit ata qe deshironit vdekjen para se te ballafaqoheshit me te. Ja pra, ate e 

47 



pate dhe e shikuat me syte tuaj. 

144. Muhammedi nuk eshte' tjeter vetem se i derguar. Edhe perpara tij pati te derguar 
(qe vdiqen ose u vrane). E nese ai vdes ose mbytet, a do te ktheheshit ju prapa (nga 
feja ose lufta)?E kushdo qe kthehet prapa, ai nuk i ben dem All-llahut aspak, kurse 
All-llahu Ne do t'i shperbleje mirenjohesit. 

145. Askuh nuk vdes pa vullnetin dhe lejen e All-llahut. Ai eshte shenim i afatit te 
caktuar. E kush e deshiron shperblimin e kesaj bote, Ne atij ia japim, e kush e 
deshiron shperblimin e botes tjeter, edhe atij do t'ia japim ate, kurse mirenjohesit 
Ne do t'i shperblejme. 

146. E sa pejgambere pati qese bashku me te luftuan turma te medha besimtaresh dhe 
per ate qe i goditi ne rrugen e All-llahut, ata nuk u dobesuan dhe nuk u perulen. 
All-llahu i do durimtaret. 

147. Fjala e tyre nuk ishte jeter pos vetem: "Zoti yne, na i fale mekatet tona dhe 
leshimet ne punet tna dhe na forco ne vendet tona (ne lufte), nduhmona kunder 
popullit jobesimtar! " 

148. Ndaj All-llahuua u dha atyre shperblimin e kesaj bote dhe shperbllimin me te mire 
te botes tjeter; All-llahu i do pune miret. 

149. O besimtare, nese u nenshtroheni jobesimtareve, ata ju kthejne prapa aty ku ishit 
(ne kufer) dhe athere do te jeni te humbur. 

150. Sepse vetem All-llahu eshte ndihmetar i juaji dhe Ai eshte me imiri ndihmes. 

151. Ne do te mbjellim friken ne zemrat e atyre qe nuk besuan sepse ata All-llahut i 
trillojne e imveshin zota te tjere, duke mos pasur per te kurrefar fakti, ndaj 
vendbanimi i tyre do te jete xhehnemi. Sa i shemtuar eshte vendi i mizoreve. 

152. All-llahu permbushi premtimin e vet ndaj jush, ngase me vullnetin e Tij i korret 
ata (me shpata) deri kur u dobesuat dhe u percate ndermjet vete, ne 9eshtjen e 
vendit (qe u pat caktuar Pejgamberi) dhe pasi vrejtet ate qe e deshironit (prene e 
luftes ), e atehere kundershtuat (urdherin e Pejgamberit). Pati prej jush qe e deshen 
kete jete (ata qe u nguten pas prese) e pati prej jush qe e deshten boten tjeter. 
Pastaj, per t'ju sprovur u zmbrapi juve nga ata. Po All-llahu u fali juve; All-llahu 
eshte dhurues i madh ndaj besimtareve. 

153. Dhe kur largoheshit e nuk perfillshit as njeri-tjetrin, ndersa i derguari ju therriste 
mbrapa. Atehere u goditi me deshprim per deshprim (qe i shkaktuat Pejgamberit), 
ashtu qe mos pikelloheni per ate qe u shpetoi (preja e luftes) e as per ate qe u 
goditi. All-llahu eshte i njohur hollesisht me ate qe veproni. 

154. Mandej, pas asaj tronditjeje terende, Ai u leshoi sa per qetesim, nje kotje (gjumi te 
lehte) qe i kaploi nje grup prej jush, kurse nje grup i kishte preokupuar vetem 
ceshtja e vetvetes. Ata formuan bindje te padrejte ndaaaaj All-llahut, bindje 
injorante, e thonin: " Ne nuk kemi ne dore asgje nga kjo ceshtje!" Thuaj: "E tere 
ceshtja eshte vetem ne duar te All-llahut!" Ata fshehin ne vetvete ate qe uty nuk ta 
shprehin. Thonin : "Sikur ne te kishim di9ka ne dore ne kete 9eshtje, ne nuk do te 
mbyteshim ketu!" Thuaj: "Edhe sikur te ishit ne shtepite tuaja, atyre qe eshte 
caktuar mbytja (vdekja), do te dilnin ne vendin e flijimit te tyre!" Ne menyre qe 
All-llahu te provoje ate qe eshte ne zemrat e tuaja (sinqeritetin, ose hipokrizine) 
dhe qe te pastroje ate qe eshte ne zemrat tuaja. All-llahu i di shume mirete fshehtat 

48 



ne zemrat. 

155. Vertet, ata qe u zbrapsen prej jush diten e ndeshjes se dy grupeve (besimtare dhe 
idhujtare ne Uhud), ata vete djalli i shtyri te rreshqasin me disa pune te tyre qe i 
bene, po All-llahu ua fali atyre gabimin; All-llahu eshte' mekatfales dhe i bute. 

156. O besimtare, mos u beni si ata qe nuk besuan dhe, per vllezerit e tyre qe kishin 
dale ne udhetim (tregtie e gjallerimi) ose qe kishin shkuar ne lufte thonin: " Sikur 
te kishin ndejtur prane nesh (e te mos dilnin), ate (bindje), All-llahu ua beri nje 
deshprim ne zemrat etyre. Pse All-llahu e eshte Ai qe jep jete dhe jep vdekje dhe 
All-llahu sheh ate qe ju punoni. 

157. E sikur te ishit mbytur ne rrugen e All-llahut, ose t'u kikshte zene vdekja, do te 
gezonit falje e meshire prej All-llahut qe eshte shume me e dobishme se ajo cka ata 
grumbullojne. 

158. Ti ishe ibute ndaj atyre, ngase All-llahu te dhuroi meshire, e sikur te ishe i 
vrazhde e zemerforte, ata do shkaperderdheshin prej teje, andaj ti falju atyre dhe 
kerko ndjese per ta, e konsultohu me ta ne te gjitha ceshtjet, e kur te vendosesh, 
athere mbeshtetu ne Allhun, se All-llahu ido ata qe mbeshteten. 

160. Nese All-llahu deshiron t'ju ndihmoje, s'ka kush qe mund t'ju mposhte, e nese Ai 
iu le pa ndihme, athere kush eshte ai pas Tij, qe dot'jundihmoje? Pra vetem All- 
llahut le t'i mbeshteten besimtaret. 

161. Asnje pejgamberi nuk i takoi te beje hile dhe kush ben hile (ne ndarjen e plackes 
se luftes), ai ne diten e kijametit vjen i ngarkuar me ate qe ka bere, pastaj secilit 
njeri i jepet ajo qe e ka fituar, duke mos iu bere e padrejte. 

162. A eshte i njejte ai qeiu bind All-llahut dhe kerkoi kenaqesine e Tij, si ai qe terhoqi 
kunder vetes hidherim te madh nga All-llahu dhe e ardhmja e tij eshte 
Xhehennemi, qe eshte perfundim shume i keq? 

163. Ata kane dallim te All-llahu, e All-llahu she shume mire ata qe veprojne. 

164. Eshte e vertete se All-llahu u dha dhuratae te madhe besimtareve, kur nder ta nga 
mesi ityre dergoi te derguarqe atyre t'u lexoje shpalljen e Tij, t'i pastroje ata, t'ua 
mesoje Kur'anin dhe sheriatin, edhepse, me pare ata ishin krejtesisht te humbur. 

165. E kur juve u goditi nje deshtim (ne Uhud) e qe ju ia patet dheneate dyfish 
(armikut ne beder), mate: "Prej nga kjo?" thuaj: "Ajo eshte nga vete ju!" S'ka 
dyshim se All-llahu eshte i plotefuqishem per cdo send. 

166. Ajo qe ju goditi juve diten eballafaqimit te dy grupeve (besimtare dhe idhujtare), 
ishte me lejen e All-llahut, per t'u dalluar besimtaret e sinqert. 

167. Dhe, per t'u ditur ata qe ishin hipokrite. E atyre u eshte thene: "Ejani e luftoni ne 
rrugen e All-llahut ose mbroni veten!" E ata thane: "Sikur te dinim se do te 
luftohej, ne do te vinim pas jush!" Ne ate moment ata ishin me afer mosbesimit se 
besimit. Flisnin me gojet e tyre ate qe uk e kishin ne zemrat e tyre, po All-llahu edi 
mire per ate qe fshehin. 

168. Dhe ata qe nuk luftuan dhe atyre te veteve u thane: " Sikur te na degjon neve (e te 
ktheheshin sic u kthyem ne ), nuk do te mbyteshim!" thuaju: "Largoie pra vdekjen 
prej vetes suaj, nese jeni te sigurt 9ka thoni?" 

169. Kurrsesi te mos mendoni se jane te vdekur ata qe rane deshmore ne rrugen e All- 
llahut. P erkundrazi, ata jane te gjalle duke u ushqyer te Zoti ityre. 

49 



170. Jane te gezuar me ate qe u dha All-llahu nga te mirat e Tij, dhe atyre qe kane 
mbetur ende pa i bashkuar rradheve te tyre, u marrin myzhde se per ta nuk ka as 
frike dhe as qe kane pse te brengosen. 

171. Ata jane te gezuar me begati e dhurata qe ua dha All-llahu, e s'ka dyshim se All- 
llahu nuk ua humb shperblimin besimtereve. 

172. Te cilet edhe pasi i goditi plaga iu pergjegjen All-llahut dhe te dergurit. E per ata 
prej tyre qe bene, mire dhe u rujten, eshte' nje shperblimi madh. 

173. E atyre (shokeve te pejgamberit) qe dikush u tha : "Populli (idhujtaet( eshte 
tubuar t'ju sulmoja, pra kini frie!" Ajo, vetem u a shtoi edhe me shume besimin e 
thane e thane: "Neve na mjafton qe kemi All-llahu, Ai eshte mbrojtesi me i mire!". 

174. Dhe ate pa i gjetur kurrfare e keqe fituan begati e miresi te medha nga Allhu dhe e 
arriten kenaqsine e Tij All-llahu eshte dhurues i madh. 

175. P ate (propagnde) e beri vetem shejtani qe deshironte me miqte e vet (idhujtaret), 
t'ju friksoje, poju mos u frikesoni prej tyre, frikesomenu Mua, nese jeni besimtar. 

176. E ty te mos te brengosin ata qe perpieen per mosbesim, ata kurrsesi nuk mund te 
demtojne asgje All-llahun. All-llahu me urtesine e vet deshiron qe atyre te mos u 
takoje kurrfare e mire ne boten tjeter dhe ata kane nje denim te madh. 

177. Ata qe ne vend te besimit pranuan kufrin, nuk i bejne asgje dem All-llahut, ata 
ipret nje denim i idhet. 

178. Te mosmendojne ata qe nuk besuan se afatin qe u dhame Ne atyre te jetojne, eshte 
ne dobi te tyre. Ne i lame te jetojne vetem qe shtojne edhe me shume mekate, se ata 
ipret nje denmim nencmues 

179. All-llahu nuk ju zblon juve te fshehtat (e te dini se c'mbajne ne zemret e tyre). Por 
All-llahu eshte Ai qe nga te derguarit e vet zgjedh ate qe do (e i zbulon ndonje te 
fsehte). Prandaj, bsoni All-llahut dhe te derguarit te Tij, e ne i besofshit dhe nese 
ruheni, atehere ju keni nje shperblim te madh. 

180. Ata, te cilet bejne koprrraci me ate nga te mirat e veta u dha All-llahu, te mos 
mendojne kurrsesi se ajo eshte ne dobi te tyre. Jo, ajo eshte ne dem te tyre. Ajo e 
mire me cka bene koprraci, ne diten e kijametit do t'u mbeshtillet ne qafen e tyre. 
All-llahut i mbesin trashegim qiejt dhe toka, All-llahu eshte i njohur mire me ate qe 
veproni. 

181. All-llahu ka degjuar fjalen e tyre qe thane: " All-llahu eshte i varfer e ne jemi te 
pasur!" Ne do te shenjojme ate qe thane ata dhe qe i mbyten pejgamberet pa 
kurrfare faji, e do t'ju themi: "Vuane mundimin e djegjies se zjarrit. 

182. Kjo eshte merite e duarve tuaja, se All-llahu nuk zullumqare ndaj robeve. 

183. Ata jane qe thane: "All-llahu na ka porositur qe te besojme asgje te derguar derisa 
ai te na sjelle nje kurban qe do ta ngrene zjarri. Thuaju: "Para meje juve u erdhen te 
derguar me argumente dhe me ate qe e mate, e perse i mbytet ata, nese thoni te 
verteten?" 

184. Po nese ata ty te pergenjeshtrojne, jane pergenjeshtruar edhe para teje te derguar 
qe u erdhen me argumente te prera, me shkrime qiellore dhe me liber te nditshem. 

185. Secili njeri do te shijoje vdekjen, e shperblimet tuaja u plotesohen diten e 
kijametit, e kush shmanget zjarrit e futet ne Xhennet, ai ka arritur shpetim, e jeta e 
kesaj bote nuk eshte tjeter pos nje perjetim mashtrues. 

50 



186. Ju patjeter do te sprovoheni si ne pasurine tuaj, si ne veten tuaj, madje do te 
degjoni ofendime te shumta prej atyre qe u eshte' libri para jush, e edhe prej 
idhujtareve, po ne qofte se duroni dhe ruheni, ajo eshte gjeja me vendimtare. 

187. Dhe kur All-llahu mori zotimin nga ata qe i pat dhene libri: qe githqysh t'ua 
publikoni ate njerezve, e te mos e fshehni, por ata e lane pas dore ate per pak send 
te kesaj jete; pra, bene pune te keqe. 

188. Mos mendo se jane te shpetuar ata qe gezohen per ate qe bene (e fshehen ceshtjen 
tende) dhe deshirojne te jene te lavderuar per ate qe nuk e punuan mos llogarit 
shpetimper ta (nu e thane te verteten), ata kane njee denim te dhembshem. 

189. Vetem All-llahut i takon sundimi i qiejve e i tokes dhe All-llahu eshte i 
gjithfuqishem per 9do send. 

190. Ne krijimin e qiejve e te toker, ne ndyshimin e nates dhe te dites, ka argumente te 
qarta per ata qe kane arsye dhe intelekt. 

191. Per ata qe All-llahun e permendin me perkujtim kur jane ne kembe, kur jane ulur, 
kur jane te shtrire dhe thellohen ne mendimie rreth krijimit te qiejve e te tokes 
(duke thene)::Zoti yne, kete nuk e krijove kot, i lartesuar qofsh, ruanaprej denimit 
te zjarrit! 

192. Zoti yne, ate ti e fute ne zjarr, ate e ke poshteruar; oer mizoret nuk ka ndihetare! 

193. Zoti yne, ne degjuam nje thirres qe ftonte per besim(e qe thoshte):Te besoni Zotin 
tuaj! E ne besuam! Zoti yne, na i fale mekatet tona, na i mbulo te metat dhe pas 
vdekjes na bashko me te miret! 

194. Zoti yne, jepna ate qe nepermjet te dergureve Tu, na e premtove dhe ne diten e 
kijametit mos na turpero; vertet Ti je Ai qe nuk e shkel premtimin!" 

195. Zoti i tyre iu pergjegj lutjes se tyre (e tha): Une nuk ia humb mundin asnjerit prej 
jush, mashkull qofte apo femer. Ju jeni njeri nga tjetri por ata qe u debuan prej 
shteoive te tyre dhe emigruan, u munduan vetem pse ishin ne rrrugen Time, lftuan 
dhe u vrane, atyre patjeterdo t;ua shlyej mekatet e tyre dhe do t'i veje ne Xhennete 
ne te cilet burojne lumenj . Ai eshte shperblim nga ana e All-llahut, se me i miri i 
shperblimeve eshte te All-llahu. 

196. Te mos mashtroje bredhja neper qytete e atyre qe nuk besuan. 

197. Ajo eshtenje kenaqesi e paket, e pastaj vendi i tyre eshte Xhehennemi qe eshte 
vend mjerimi. 

198. Por ata qe ia paten friken Zotit te tyre, ata i kane Xhennetet neper te cilat rrjedhin 
lumenj dhe aty jane pergjithmone. Ajo eshte pritje nga ana e All-llahut, e per te 
miret me e dobishmja eshte ajo qe eshte te All-llahu. 

199. Po edhe nga ithtaret e librit ka qe besojne All-llahun, e besojne ate qe u eshte 
shpallur juve, e besojne ate qe eshte shpallur atyre, jane te bindur ndaj All-llahut ne 
shpallje nuk i shesin per pak sendte kesaj jete. Te tillet kane shperblimin e vet te 
Zoti i tyre, e All-llahu eshte qe llogarine e ben shpejt. 

200. O ju besimtare, beni durim, behuni te qendrueshem kunder armikut, rrini te 
pergaditur dhe, qe te shpetoni, ruajuni denimit te All-llahut. 



4. Nisa 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. O ju njerez! Kinie frike' Zotin tuaj qe ju ka krijuar prej nje veteje (njeriu) dhe nga ajo 

krijoi palen (shoqen) e saj, e prej atyre dyve u shtuan burrra shume e gra. Dhe kinie 
frike All-llahim qe me emrin e Tij perbetoheni, ruajeni farefisin (akraballekun), se 
All-llahu eshte mbikeqyres mbi ju. 

2. Bonjakeve (jetimeve) epnu kur te rriten) pasurine e tyre, dhe mos e nderroni te 

pastertin (mallin tuaj qe e keni halall) me te ndytin (me haramin) edhe mos ehani 
pasurine e tyre (te perzier) me asurine tuaj, pse ky eshte mekat i madh. 

3. Ne qofte se frikoheni se nuk do te jeni te drejte ndaj bonjakeve, atehere martohuni 

me ato graqe ju pelqejne; me dy, me tri e me katra. E nese i frikoheni padrjtesuse 
(ndaj tyre), atehere vetem me nje, ose (martohuni) me ato qe i keni nen pushtetin 
tuaj (robereshat). Ky (perkufizim) eshte me afer qe te mos gaboni. 

4. Grave jepnu dhuraten e kurezimit se tyre (niqahin) me te mire, e ne qofte se ato nga 

vullneti i vetju falin dicka nga ajo, atehere hane ate hallall te mire. 

5. Mendjelehtesve (te papjekurve) mos u jepni pasurine tuaj qe All-llahu e beri per ju 

mekamje, e ata ushqeni nga ajo, veshni dhe u thoni fjale te mira. 

6. Provoni bonjaket derisa te behen per martese,e nese vereni te ta pjekuri, athere 

drzonju atyre pasurine e tyre. Mos e hani ate duke shkaperderdhur dhe duke u 
ngutur para sete rrite ata. Kush eshte i pasur le te ruhet (shfytezimit te pasurise te 
jetimeve), e kush eshte ivarfer, le te haje me maturi. E kur t'ju dorezoni atyre 
pasurine e vet, deshmoni ate (qe ju dorezoni). Mjafton qe All-llahu eshte llogarites. 

7. Meshkujve ju takon pjese nga pasuria qe e lene prinderit e te afermit (pas vdekjes), 

edhe femrave ju takon pjese nga ajo qe lene prinderit e te afermit, le te jete pak ose 
shume ajo qe lene, ju takon pjese e coaktuar (nga Zoti). 

8. Kur te prezentojne (ne pjestimin e pasurise qe ka lene i vdekuri) te aferme, bonjak 

dhe varfnjak (qe nuk jane pjestare ne trashigim), jepnu nga ajo (pasuri e lene) dhe 
atyre thuanu fjale te mira. 

9. Le te frikesohen ata (ne prag te vdekjes) sikur te linin pas vete pasardhes te paafte 

per te cilet kane dro (si do te jete gjendja e tyre) le t'i ruhen allahut (denimit te Tij) 
dhe le t'ju thone (jetimeve) fjale prindore. 

10. Ata qe e hane pa te drejte pasurine e jetimeve, ne te vertete ata hane ate qe mbush 
barkun e tyre zjarr dhe do te futen ne zjarrin e Xhehennemit. 

1 1 . All-llahu ju urdheron per (ceshten e trashigimit) femijet tuaj:per mashkullin hise sa 
per dy femra; nese jane (trashegimtare) vetem femra, dy e me shume, atyre ju 
takojne dy te tretat e pasurise qe trashegohet; nese eshte nje femer, asaj i takon 
gjysma; per prinderit, per seilinnga ata, lu takon e gjashta nga ajo qe ka lene (i 
vdekuri) nese ka femije; e neoftese (i vdekuri) nuk ka femije e ate e trashegojne 
(vetem) prinderit, atehere nenes se tij i takon nje e treta; ne qofte se ai (i vdekuri) 
ka vellezer, nenes se tij itakon vetem nje e gjashta, (kjo e drejte ne trashegim behet) 
pasi te kryhet (vasijjeti) qe ka lene dhe pasi te lahet borgji; ju nuk dini se kush 
eshte me afer dobise suaj. (Ky percaktim eshte) Urdher nga All-llahu. Vertet All- 
llahu eshte me i Dijshmi, me i Urti. 



12. Juve ju takon gjysma e asaj (pasurie) qe e lene' grate e tuaja, nese ato nuk kane 
femije, por nese ato kane femijejuve ju takon nje e katerta nga ajo qe lene ato, pasi 
te kryhet testamenti i tyre dhe pasi te lahet borgji. Atyre (grave) ju takon nje e 
katerta nga ajo qe lini ju, nese nuk kini femije, por nese keni femije, atyre ju takon 
nje e teta nga ajo qe leni pas kryrjes se testamentit qekeni percaktuar ose borxhit. 
Ne qofte se (i vdekuri) eshte mashkull ose femer, e trashegohet nga ndnje ilarget 
(pse s'ka as prinder as femije) po ka hje vella ose nje moter (nga nena), atehere 
secilit prej tyre u takon nje e gjashta, e ne qoftese sejane me shume (se nje vella ose 
se nj moter) ata jane pjesmarres te barabarte ne te treten (e tere pasurise), pas 
testamentit te porositur ose borxhit, e duke mos demtuar (trasheguesit). Ky 
percaktim eshte porositur prej All-llahu. All-llahu eshte i gjithedijshmi, jo 
ingutshem. 

13. keto jane (dispozita) te caktuara prej All-llahut (urdherave) dhe te derguarit te tij, 
ate e dergon ne Xhennete nen te cilin burojne lumenj. Aty do te jene pergjithmone. 
E ky eshte shpetim i madh. 

14. Kush e kundershton All-llahu dhe te derguarin e Tij, dhe i shkel dispozitat e Tij, 
ate e shtie ne zjarr te perjeteshem. E per te eshte nje denim i rende. 

15. Ato nga grate tuaja qe bejne imoralitet (zina), fe rkoni qe kunder tyre te deshmojne 
kater vete prej jush (burra); nese vertetohet me deshmitare (imoraliteti), mbyllni 
ato ne shtepia derisa t'i marre vdekja ose derisa All-llahu te percaktoje ndonje 
rruge per to. 

16. Ataa te dy prej jush qe bejne ate (imoralitet-zina), ndeshkoni; e ne qofte se ata 
pendohen dhe permiresohen, atehere hiqni dore prej tyre, pse All-llahu pranon fort 
pendimin dhe meshiron shume. 

17. Pendim i pranueshem te All-llahu eshte vetem ai i atyre qe r bejne te keqen me 
mosdije shpejt pendohen; te tilleve All-llahu ju pranon pendimin, se All-llahu eshte 
me i dijshmi, me i urti. 

18. Nuk eshte pendim (i pranueshem) i atyre qe vazhdimisht bejne pune te keqia dhe 
vetem atehere kur t'i vjen vdekja ndonjerit prej tyre, te thote: "Une tash u 
pendova!" e as i atyre qe vdesin duke qene jobesimtare. Ndaj tyre kemi perenim te 
ashper. 

19. O ju qe besuat, nuk eshte lejuar per ju te trashegoni grate (e te vdekurve) ne 
menyre te dhunshme, e as t'i shtengoni per t'u marre dicka nga ajo qe ju keni 
dhene atyre, pervec nese ato bejne ndonje imoralitet te hapur. 9oni jete te mire me 
to. Nese urreni ato, beni durim qe All-llahu te jape shume te mira ne nje send qe ju 
e urreni. 

20. Ne qofte se deshironi te nderroni (ta merrni) nje grua ne vend te nje gruaje (te 
leshuares) i keni pas dhene shume te madhe, mos merrni prej saj snje send. A do te 
merrni ate pa te drejte e ne menyre mizore? 

21. Dhe si mund te merrni ate kur njeri-tjetri iu keni bashkuar (ne nje shtrat) dhe kur 
ato kane marre prej jush nje bese te forte? 

22. Mos u martoni me ato gra me te cilat qene te martuar prinderit tuaj, me perjashtim 
te asaj qe ka kaluar (para islamizmit) pse ajo ishte turpesi, perbuzje e tradite e 
shemtuar. 

53 



23. U jane ndaluar juve (te' martoheni me): nenat tuaja, bijat tuaja, motrat tuaja, hallat 
tuaja, tezet tuaja, bijat tuaja, bijat e motes, nenat tuaja qe ju kane dhene gji, motrat 
nga gjiri, neneat e grave tuaja (vjehrrat) dhe vajzat qe jane nen kujdesin tuaj e te 
lindura (prej tjeer babai) nga grate tuaja me te cilat patet kontakt, e nese nuk ken 
pasur kontakt me to (me grate), atehere s'ka pengese (te martoheni me ato vajza), 
dhe (jane te ndaluara) grate e bijve tuaj qe jane te lindjes suaj (jo te bijeve te 
afoptuar), dhe te bashkoni (pernjehere ne nje niqah) dy motra, perpos asaj qe ka 
kaluar. Vertete, All-llahu fale shume, eshte meshirues i madh. 

24. (Nuk u lejohet te martoheni) Edhe me gra te martuara (qe kane burrat e nuk jane te 
leshuara), pervec atyre qe i keni futur ne pushtetin tuaj (robereshat e lufrtes). (Ky 
eshte) obligim mbi ju nga All-llahu. U jane lejuar, pos ketyre (qe u permenden), te 
tjerat qe t'i merrni me pasurine tuaj (me niqah) duke pasur per qellim 
bashkeshoresi e jo prostitucion (kurveni). Eper ate qe perjetuat ju nga ato (grate me 
te cilat patet kurore), jepnu shperblimin e tyre te caktuar se eshte obligim. E nuk ka 
pengese per ju, pas percaktimit (te niqahut), ne ate qe ju pelqeni mes vete. All- 
llahu eshte i gjithedijshem, i urti. 

25. Dhe kush nuk ka prej jush mundesi materiale qe te martohet me femra te lira 
besimtare, le te martohet me ato besimtare tuaja qe i keni nen pushtetin tuaj 
(robereshat). All-llahu di me se miri per besimin tuaj. Ju jeni nga njeri- tjetri (te nje 
origjineO. Pra, martohuni me ato (roberesha) r me lejen e te zoterve te tyre dhe 
jepnu kuroren ne menyre te drejte, (zgjidhni) te ndershme e jo prostitute te hapta e 
te fshehta. E kur te jene te martuara ato,nese bejne ndonje pune te turpshme, 
ndeshkimi kunder tyre eshte sa gjysma e atij te grave te lira (jo roberesha). Kjo 
(martese me roberesha) eshte e lejuar per ata qe i frikesohen imoralitetit, por te jeni 
te durueshem, eshte me mire per ju. All-llahu eshte mirredashes, meshireplote. 

26. All-llahu deshiron t'ju sqaroje 9eshtjet et'ju drejtoje ne rrugen e atyre qe ishin para 
jush (pejgamberet) dhe t'ju pranoje pendimin. Alahu e di me se miri gjendjen e 
roberve dhe eshte me i urti. 

27. All-llahu deshiron t'ju pranoje pendimin, e ata qe ndjekin deshirat e epsheve, 
deshirojne qe ju te shmangenine teresi (nga rruga e drejte). 

28. All-llahu deshiron t'ju lehtesoj (dispozitat), e megjithate njeriu eshte i paafte (per 
t'ju perballuar epsheve). 

29. O ju qe besuat, mos e hani mallin e njeri-tjetrit ne menyre te palejuar, perpos 
tregtise ne te cilen keni pajtueshmeri mes vee, dhe mos mbytni veten tuaj (duke 
mbytur njeri-tjetrin). Vertet, All-llahu eshte i meshirueshem per ju. 

30. Kush ben kete (qe ndaloi Zoti) qellimisht dhe tejkalon kufijte, Ne do ta hudhim ate 
ne nje zjarr te forte. Dhe kjo eshte leht per All-llahun. 

31. Nese lagoheni prej mekateve te medha, te cilat u jane te ndalueshme, Ne ju 
shlyejme mekatet e vogla dhe ju fusim ne nje vnd te ndershem. 

32. Mos lakmoni ne ate, qe All-llahu gradoi disa nga ju mbi disa te tjere. Burrave ju 
takon hise nga ajo qe fituan ata dhe grve gjithashtu ju takon hise bga ajo qe fituan 
ato. All-llahut kerkoni nga te mirat e Tij. All-llahu eshte i dijshem per cdo send. 

33. Ne u kemi caktuar per secilin trashegimtare, pjesen e pasurise qe e lene prinderit 
ose te afermit. E atyre qe ju keni premtuar, jepnu pjesen e tyre. All-llahu eshte 

54 



deshmues mbi 9do send. 

34. Burrat jane pergjegjes per grate, ngase All-llahu ka graduar disa mbi disa te tjeret 
dhe ngase ata kane shpenzuar nga pasuria e tyre. Prandaj, me ate qe All-llahu i beri 
te ruajtura, grate e mira jane respektuese, jane besnike ndaj te fsheftes. E ato qe 
keni dro kryelartesise se tyre, keshilloni, madje largohuni nga shtrati (e me ne 
fund), edhe rrahni (lahte, nese nuk ndikojne keshillat as largimi), e nese ju 
respektojne, atehere' mos u sillni keq ndaj tyre. All-llahu eshte me i larti, me i 
madhi. 

35. Nese i frikesohen percarjes mes tyre (burrit e gruas), dergoni nje pari te drejte nga 
familja e tij dhe nje pari te drejte ngafamilja e saj. Nese ata te dy (ndermjetesuesit) 
kane per qellim pajtimin, All-llahu ju mundeson afrimin mes tyre (burrit e gruas). 
All-llahu eshte i dijeshem, eshte njohes i mire. 

36. Adhurone All-llahun e mos i shoqeroni Atij asnje send, sillnu mire ndaj prinderve, 
ndaj te afermve, ndaj jetimeve, ndaj te varferve, ndaj fqiut te afert, ndaj fqiut te 
larget, ndaj shokut prane vetes, ndaj udhetarit te larget dhe ndaj roberve. All-llahu 
nuk e do ate qe eshte kryelarte dhe ate qe lavderohet. 

37. Ata qe vete jane koprrace dhe urdherojne njerezit per koprraci, dhe e fshehin ate qe 
ju ka dhene All-llahu nga miresite e veta. Ne kemi pergatitur denim te turpshem 
perjobesimtaret; 

38. Edhe ata qe e japin pasurine e tyre per sy e faqe te botes,e nuk e besojne All-llahun 
as diten e mbrame. E ai qe e k shok djallin, ai pra eshte shok i shemtuar. 

39. Dhe cka do t'i gjente ata, po ta besonin All-llahun, diten e gjykimit dhe te jepnin 
nga ajo qe i dhuroi All-llahu? Po All-llahu di me se miri per ta. 

40. S'ka dyshim se All-llahu nuk ben pa drejte as sa grimca, e nese ajo veper eshtee 
mire, Ai e shumefishon ate dhe Vete Ai i jep shperblim te madh. 

41 . Dhe si do te jete gjendja e atyre (qe nuk besuan), kur Ne do te sjelli deshmitare per 
cdo popull, e ty do te sjellim deshmitare mbi ata (qe nuk besuan)? 

42. Ate dite ata qe nuk besuan dhe kundershtuan te derguarin, do te deshironin (te 
varroseshin) te rrafshohej mbi ta toka ngase nuk mund t'i fshehin All-llahut asgje. 

43. O ju qe besuat, mos iu afroni namazit duke qene te dehur, deriste dini se c'flitni, e 
as duke qene xhuhube (te papaster) derisaaa te laheni, perpos kur jeni udhetare. 
Nese jeni te semure, jeni ne ndonje udhetim, ose ndonjeri prej jush vjen nga 
ultesira (nevojtorja), ose keni takuar grate, e nuk gjeni uje, atehere mesyne dheun 
dhe ferkoni me duart (tejemmum). All-llahu shlyen e fale mekatet. 

44. A nuk i vure re (Muhammed) ata qe iu pate dhene pjese nga libri (paria fetare 
jehude) se si e vazhdojne rrugen e gabuar dhe deshirompjne qe e edhe ju te 
humbni!? 

45. All-llahu di mese miri per armiqte tuaj. Mjafton qe All-llahu eshte perkrahes i juaj 
dhe mjafton qe All-llahu eshte ndihetarer i juaji. 

46. Nje pale bga jehudite eshte qe ndryshojne fjalet (e Zotit) nga vendet e veta, e (kur i 
therret ti) ata thone: "Degjuam (fjalen tende) fhe kundershtuam (thirrjen tende), 
dhe thone: "degjo mos degjofsh!" (dhe thone): "Raina" (keto i thone) duke 
perdredhur gjuhet e tyre dhe duke atakuar fene. E sikur te thoshin ata: "Degjuam, 
respektuam, degjo dhe veshtrona", do te ishte me e drejte, por per shkak te 

55 



refuzimit te tyre, All-llahu i mallkoi, prandaj besojne vetem pak (besim gjysmak). 

47. O ju qe u eshte' dhene libri, besone ate qe e zbritem (Kur'anin) e qe eshte vertetues 
i atij qe e keni (Tevratit), para se te shlyjme fytyra (t'ua fshijme shqisat) dhe t'i 
rrotullojme ose t'i mallkojme ata si i mallkuam ata te se shtunes. Urdheri i All- 
llahut eshte i kryer. 

48. S'ka dyshim se All-llahu nuk fale (mekatin) t'i pershkruhet Atij shok (idhujtarine), 
e perpos ketij (mekati) i fale kujt te do. Kush pershkruan All-llahut shok, ai ka 
trilluar nje mekat te madh. 

49. A nuk ke kuptuar per ata qe vleresojne vetveten? Jo, All-llahu vlereson ate qe do 
dhe nuk ben padrejte asnje fije. 

50. Shiko se si shpifin kunder All-llahut! Mjafton kjo (shpifje) si mekat i hapet. 

51 . A nuk u vure re atyre qe iy eshte dhene pjese nga libri? Besojne idhuj e djallezi dhe 
per ata qe nuk besuan thone: "Keta jane ne rrage te drejte, se ata qe besuan!" 

52. Ata jane qe All-llahu i mallkoi, e ate qe e mallkon All-llahu, per te nuk ka 
ndihmetare. 

53. A mos kane ata ndonje pjese te pshtetit? Ata nuk do t'u jepnin njerezve as sa 
grimca. 

54. A u kane zili atyre njerezve per ate qe All-llahu u fha nga miresite e Tij? Ne u 
patem dhene pasardhesve te Ibrahimit librin e sheriatin dhe u patem dhene atyre 
pushtet te madh. 

55. Po disa prej tyre i besuan atij (Muhammedit), e disa e refuzuan. Per ta mjafton 
zjarri i Xhennemit. 

56. Eshte e vertete se ata qe mohuan argumentet Tona, do t'i hudim ne zjarr. Sa here qe 
u digjen lekurat e tyre, Ne nderrojme lekura te tjera qe te shijojne denimin. All- 
llahu eshte i plotefuqishem, i drejte. 

57. ata qe besuan dhe bene vepra te mira, Ne do t'i fusim ne Xhennet nen te cilin 
burojne lumenj, ku do te jene pergjithmone. Aty kane edhe bashkeshorte te pastra e 
hije te mrekullueshme. 

58. All-llahu ju urdheron qe t'u jepni amanetin te zoteve te tyre dhe kur te gjykoni, ju 
urdheron te gjykoni me te drejt mes njerezve. Sa e mire eshte kjo qe ju keshillon. 
All-llahu degjon dhe sheh si veproni. 

59. O ju qe besuat, nenshtrojuni All-llahut, dhe nenshtrojuni te derguarit dhe 
pergjegjesve nga ju. Nese nuk pajtoheni per ndonje ceshtje, drejtojuni All-llahut 
dhe te Derguarit po qe se i besoni All-llahut dhe dites se fundit. Kjo eshte me e 
dobishmja dhe perfundimi me i mire. 

60. A i vure re ata qe mendojne se besuan ate qe te zbriti ty, dhe ate qe zbriti para teje, 
se si deshirojne mes tyre te gjykoje djalli, e duke qene se jane urdheruar qe te mos 
e besojne ate. E djalli deshiron t'i humbe ne pafundesi. 

61. Kur u thuhet atyre: "Ejani (per te gjykuar) te ajo qe e zbriti All-llahu dhe te i 
derguari" i sheh se si dyfytyreshit ta kthejne shpinen. 

62. E qysh do te jete (gjendja e tyre) kur t'i godase ata ndonje e keqe, e shkaktuar nga 
vete duart e tyre, e pastaj vine te ti (per t'u arsyetuar) dhe betohen ne All-llahun: 
"Ne nuk patem tjeter qellim, vetem afrim e pajtim" (e jo refuzimin e gjykimit tend). 

63. Ata jane per te cilet e di All-llahu cka mbajne ne zemrat e tyre. Po ti hiqu tyre, 

56 



terhiqu verejtjen (per hipokrizi) dhe thuaju fjale qe lene pershtypje ne veten e tyre. 

64. Ne nuk derguam asnje te derguar vetem qe me urdherin e All-llahut t'i behet 
respekt (nga njerezit) atij. E sikur te vinin ata te ti, pasi qe ta kenedemtuar veten e 
tyre (nuk kane pranuar gjykimin tend), e te kerkonin ata vete ndjese te All-llahu, e 
edhe i derguari te kerkoje ndjese per ta, ata do te kuptonin se All-llahu pranon 
pendimin dhe eshte' meshirues. 

65. Per Zotin tend jo, ata nuk jane besimtare (te asaj qe te zbriti ty as te asaj para teje) 
derisa te mos zgjedhin ty per te gjykuar ne ate konflikt mes tyre, e pastaj (pas 
gjykimit tend) te mos ndiejne pakenaqesi nga gjykimi yt dhe (derisa) te mos binden 
sinqerisht. 

66. Sikur t'i kishim obliguar ata: mbytni vetvetn tuaj,ate (obligim) nuk do ta zbatonin, 
me perjashtim te nje pakice prej tyre. Po sikur te zbatonin ate qe keshilloheshin do 
te ishte me mire per ta dhe do t'i perforconte me shume. 

67. Dhe ateherre do t'u jepnim atyre nga ana Jone shperblim te madh. 

68. Dhe do t'i udhezonim ne rruge te drejte. 

69. E kushdo qe i bindet All-llahut dhe te derguarit, te tillet do te jene se bashku me ata 
qe All-llahu i shperbleu: (me) pejgamberet, besniket e dalluar,deshmoret dhe me te 
miret. Sa shoke te mire jane ata! 

70. Ky shperblim i madh eshte prej All-llahut. Mjafton qe All-llahu di mese miri. 

71. O ju qe besuat, rrini te pergatitur (te armatosur) dhe dilni (per ne lufte) grup pas 
grupi apo te gjithe se bashku. 

72. Ka disa prej jush qe zvaritet (nuk del ne lufte). E nese ju godet juve ndonje e 
papritur thote: "Zoti me favorizoi qe nuk isha i pranishem bashke me ta" (ne lufte). 

73. Po nese ju takon juve ndonje e mire nga All-llahu, ai (munafiku) me siguri do te 
thoshte: si mos te kishte ekzistuar mesh jush dhe mes tij ndonje njoftessi, per fat, te 
kisha qene se bashku me ta e te kisha arritur nje fitim te madh. 

74. Le te luftojne ne rrugen e Allaut, ata qe e japin jeten e kesaj bote per tjetren. Kush 
lufton ne rrugen e All-llahut e mbytet (bie deshmor) ose triumfon, Ne do t'i japim 
atij shperblimte madh. 

75. c'keni qe nuk luftoni per Zotin dhe per (t'i shpetuar) te paaftit : nga burrat, nga 
grate e nga femijet, te cilet luten: "Zoti yne! nxirrna nga ky fshat (Meka), banoret e 
te cilit jane mizore. Jepna nga ana Jote shpetim e ndihme!" 

76. Ata qe besuan luftojne ne rruge te All-llahut, e ata qe nuk besuan luftojne ne rruge 
te djallezuar. Luftoni pra miqte e djallit, s'ka dyshim se intriga e eshte e dobet. 

77. A nuk i vure re ata te cileve iu pate thene: "ndalni duart tuaja jepne zeqatin!" E kur 
iu be atyre obligim lufta, qe nje grup prej tyre u frikesoheshin njerezvesic eshte 
frika ndaj All-llahut, e edhe me fort. Thonin: "Zoti yne, pse na e bere obligim 
luften? Sikur te na e kishe shtyre deri nenje afat te afert!" Thuaju: "Perjetimi ikesaj 
bote eshte pak, e per ate qe eshte i devotshem, bota tjeter eshte shume me e 
dobishme. Nuk do t'ju behet pa drejte as sa fija. 

78. Kudo qe te jeni vdekja do t'ju kape, po edhe ne qofte se jeni ne pallate te 
fortifikuara. E nese i qellon ata (munafiket) ndonje e mire, thone: "Kjo eshte nga 
All-llahu". E nese i qellon ata ndonje e keqe: "Kjo eshte nga ti (Muhammed)". 
Thuaju: "Te gjitha jane nga All-llahu!" c'eshte me kete popull qe nuk kupton gati 

57 



asnje send? 

79. cfaredo e mire qe te vjen eshte' nga All-llahu, e 9ka te ndodhe nga ndonje e keqe 
eshte nga vete ti. Ne te derguam ty Pejgamber per mbare boten. Mjafton qe All- 
llahu eshte deshmues per kete. 

80. Kush i bindet Pejgamberit, ai i eshte bindur All-llahut, e kush e refuzon, Ne nuk te 
derguam roje kunder tyre . 

81. Dhe thone: "jemi" Te bindur". E kur largohen prej teje, nje grup prej tyre (naten) 
planifikon di9ka tjeter nga ajo qe u thua ti. All-llahu shenon ate qe e ndryshojne. 
Mos u ve veshin atyre e mbeshtetu All-llahut. 

82. A nuk e perfillin ata (me vemndje) Kur'anin? Sikur te ishte prej dikut tjeter, pervrc 
prej All-llahut, do te gjenin ne te shume kunderthenie. 

83. Madje kur u vjen atyre (munafikeve) ndonje lajm qetesues (kur fitojne myslimanet) 
ose shqetesues (kur deshtojne), ata e perhapin ate, sikurt'ia linin ate (perhapjen 
lajmit) Pejgamberit dhe pergjefgjesve te tyre, ata do dinin te nxjerrin perfundime 
(se si do te duhej shpallur). Por sikur te mos ishte dhuntia e All-llahut ndaj jush dhe 
meshira e Tij, u, pos nje pakice, do te ndiqnit rrugen e djallit. 

84. Lufto ne rrugen e All-llahutl Nuk obligohet kush pos teje. Ngacmoi besimtaret 
(per lufte), allahu do te zmbrapse fuqine e te pabeseve. All-llahu eshte me fuqiforti, 
me ndeshkuesi. 

85. Kush ofrin ndihme te mire, do te kete pjese nga ajo,dhe kush ofron ndihme te keqe 
do te ngarkohet me te. All-llahu eshte i plotfuqishem ndaj 9do sendi. 

86. Kush pershendeteni me ndinje pershendetje, ju ktheni pershehdetje edhe me te 
mire, ose kthenie ashtu. All-llahu llogarit per 9do send. 

87. Per All-llahun, qe s'ka tjeter pos Tij, pa tjeter Ai do t'ju tuboje ne diten e gjykimit 
per te cilen gje nuk ka dyshim. E mund te jete me i vertete se All-llahu ne thenie? 

88. E 9ka eshte me ju qe ne 9eshtjen e munafikeve jeni dy grupe; derisa per ate qe ben, 
All-llahu i permbysi ata? a mos doni ta vini ne rruge te drejte ate qe All-llahu e ka 
humbur? Per ate qe All-llahu e ka humbur, nuk do te gjeni rruge! 

89. Ata deshirojne qe edhe ju te mos besoni sikurse nuk besuan vete dhe beheni te 
njejte. MOs izininiper miq prej yre deisa ata te shpengulen (si ju) per hire te All- 
llahut, enese refuzojne,atahere kudo qe t'i gjeni, kapni dhe mbytni dhe prej tyre 
mos zini as mik as ndihmes. 

90. Perpos atyre qe srtehohen te nje popull, me te cilin keni marrveshje, e ju u vjen 
rende te luftojne kunder jush ose kunder popullit te vet. Skur All-llahu te donte do 
t'ju jepte atyre fuqi e pushtet mbi ju dhe do t'ju luftonin. Ne qoftese ata terhqen 
prej jush, nuk ju luftojne dhe ju ofrojne paqe, atehee All-llahu nuk ju lejon rruge 
(rruge) kunder tyre. 

91. Ju do te hasni ne te tjere, qe duan te sigurohen te ju (duke u paraqitur si bsimtare) 
dhe te sigurohen te populli i vet (si jobesimtare). E, sahere qe thirren, (kunder jush) 
i pergjigjen thirrejes. Ne qofte se nuk largohen prej jush, nuk ju ofrojne paqe dhe 
nuk heqin dore nga lufta kunder jush, athere kapeni dhe mbytni kudo qe t'i takoni. 
Kunder tyre u kemi dhene fakte te qarta. 

92. Asnje besimtarei nuk i eshte i lejuar te mbyse besmitarin tjeter, perpos gabimisht. E 
kush e mbyte gabimishht nje besimtare, ai eshte i obliguar ta liroje nj rob besimtare 

58 



dhe shpagimin (e gjakut). Ne se ia falin (familja gjakun). Ne qofte se ai (i mbyturi 
gabimisht) eshte' besimtare, por i takon popullit qe eshte armik ijuaji, atehere eshte 
obligil vetem lirimi inje robi besimtar. Ne qoftese se ai (i mbyturi) eshte nga ai 
popull qe keni marrveshjen me te, atehere eshte obligim shpagmi i (gjakut) qe i 
dorezohet familjes se tij dhe lirimi inje robi besimtar. E kush nuk ka mundesi (te 
liroje nje rob), lete agjeroj dy muaj rresht, si pendim (i pranuar) ndaj All-llahut. 
All-llahu eshte me idijshmi, ligjdhenesi me i drejte. 

93. Kush e mbyte nje besimtare me qellim, denimi itij eshte Xhehnemi, ne te cilin do te 
jete pergjithmone. All-llahu eshte i hidheruar ndaj tij, e ka mallkuar dhe ika 
pergaditur denim te madh. 

94. O ju qe besuat, kur marshoni ne rrugen e All-llahut (per ne lufte), te jeni te matur 
(te mos nguteni), e mos i thoni atij qe ju shpreh selamin (besimin): "Nuk je 
besimtare!", duke kerkuar me te mjet (mallO te kesaj bote, pse te All-llahu jane 
begatite e medha. Ashtu (jo besimtare) ishit edhe ju me pare, e All-llahu ju dhuroi 
(besimin), pra sqaroni mire! All-llahu e di ne hollesi cka veproni. 

95. Nuk jane te barabarte prej besimtareve ata qe ndejten (nuk luftuan) dhe ata qe me 
pasurne dhe me jeten e tyre luftuan ne rrugen e All-llahut, me perjashtim te atyre 
qe ishin te penguar pa vullnetin e vet. Ata qe luftuan me pasurine dhe jeten e 
tyre,All-llahu igradoi ne nje shkalle me te larte mbi ata qe ndejten (me arsye). Por 
te gjitheve All-llahu u premtoi shperblim, ndersa ata qe ndejten (pa arsye) All-llahu 
gradoi luftetaret me nje shperblim te madh. 

96. Vende te larta me falje gabimesh e meshire nga Ai. All-llahu eshte qe fale shume 
dhe meshiron. 

97. Engjejt qe ua moren shpirtine atyre qe ishin mizore te vetevetes ju thane: "Ne 9ka 
ushit ju? - Ata thane: "Ne ishim te pafte ne ate toke!" (engjujt ju thane: "A nuk 
ishte e gjere toka e All-llahut e te migroni ne te?" (e te praktikonit lirisht fene e 
Zotit). Vendi ityre eshte Xhehennemi dhesa vend i keq eshte ai! 

98. Pervec atyre qe ishin te paafte nga burrat, grat e femijet qe nuk kishin mundesi te 
gjenin, as menyre, as rruge (per shperngulje). 

99. Atyre do t'ua fale All-llahu. All-llahu eshte qe shlyen e fale shume (gabime). 

100. Kush shperngulet per hire te (te fese) All-llahut, ai gjen mundesi te madhe dh 
begati ne toke. E kush del prej shtepise si migrues te All-llahu dhe i derguari i Tij, 
dhe e ze vdekja (ne rruge), te All-llahu eshte meshirues, mbulon te metat. 

101. Kur tejeni neudhetim e siper, nuk eshte mekat per ju te shkurtoni namazin, nese 
frigoheni se jobesimtaret dot'ju sjellin ndonje te keqe. Jobesmtaret jane armiq tuaj 
te hapet. 

102. Kur te jesh ti (Muhammed) bashke me ta dhe ju fale namazin, nje grup prej tyre, 
duke i bartur armet, le te vije e le te falet me ty (grupi tjeter ne roje),ekur te bien ne 
sexhde (te kryejne nje reqate),keta le te te qendrojne mbrapa jush (ne roje) e le te 
vije grupi tjeter, qe nuk eshte falur , e te falet me ty dhe le t'i bartin armet dhe te 
jene ne gjendje gadishmerie. Ata qe nuk besojne, e deshirojne moskujdesin tuaj 
ndaj armeve e mjeteve qe t'iu versulen njehere me te gjitha fuqite. Nese jeni te 
lodhur nga ndonje shi ose jeni te semure, nuk eshte mekat te mos ibartni armet, por 
mbani gadishmerine tuaj. All-llahu ka pergadite denim nenqmues per jobesimaret. 

59 



103. Kur te kryeni namazin (e frikes) permendeni All-llahun, kur jeni ne kembe, ulur, 
te mbeshtetur. E kur te qetesoheni (nga lufta), atehere faleni namazin ne menyre te 
rregullt, pse namazi eshte' obligim (per kohe) i caktuar per besimtaret. 

104. Mos u tregoni te dobet ne ndjekjen e armikut, pse nese ndieni dhembje edhe ata 
ndjejne dhembje sikurse ju, e ju shpresoni nga All-llahu cka ata nuk shpresjne. All- 
llahu eshte i Dijshem, Ligjdhenes i Matur. 

105. Ne te zbritem ty (Muhammed)librin (Kur'anin) me plot te verteta, qe te gjykosh 
mes nerzeve me ate qe te mesoi All-llahu. Mos u ngaterro per tradhtaret (mos udil 
ne ndihme). 

106. Kerko falje (per kete) All-llahut. All-llahu fale, meshiron. 

107. Mos polemizo per ata qe tradhtojne vetveten. All-llahu nuk e do ate qe eshte 
genjeshtar e mekatar. 

108. Ata fshihen (turperohen) prej njreezve, e nuk tureprohen prej All-llahut, e Ai 
eshte me ta edhe kur planifikojne fshehtas thenie me te cilat nuk eshte ikenaqur Ai. 
All-llahu nuk mund t'i shpetojne veprimet etyre. 

109. Ja, ju jeni ata qe i mbrojtet (genjeshtaret) ne ejten e kesaj bote, kush do te 
polemizoje me All-llahun per diten e gjykimit, apo kush do ti marre ne mbrojtje? 

110. Kush ben ndonje te keqe apo ngarkon veten, pastaj kerkon falje te All-llahu, ai e 
gjen All-llahun fales dhe meshirues. 

111. Kush ben ndonje mekat, ai ka ngarkuar vetveten. All-llahu idi hollesite, eshte 
gjykates i drejte. 

112. Kush ben ndonje gabim ose mekat,e pastaj ate ia hudh nje te pafajshmit, ai 
ngarkohet me nje shpifje e me nje mekat te hapet. 

1 13. E sikur te mos ishte dhuntia e All-llahut dhe meshira e Tij ndaj teje, nje grup prej 
tyre do te humbte ty, por ata nuk humbin tjeter, poos vetes se tyre. Ty nuk mund te 
demtoje asgje . All-llahu te shpalli ty, librin dhe sheriatin, te mesoi cka nuk dije. 
Dhuntia e All-llahut ndaj teje eshte shume e madhe. 

114. Ne shume biseda te tyre te fshehta nuk ka kurrfare dobie, perve9 (bisedes) kush 
keshillon per lemoshe, per ndonje te mire ose pajtim mes njerezve. e kush i ben 
keto duke pasur per qellim vetem kenaqesine e All-llahut, Ne do ti japim me vone 
(ne boten tjeter) shperbllim te madh. 

115. Kush ikundervihet te derguarit, pasi qe ieshte bere eqate e verteta dhe ndjek rruge 
tjeter nga ajo e e besimtareve, Ne e leme ne ate qe ka zgjedhur (ne dynja) e e fusim 
ne Xhehennem. Perfundim i keq eshte ai. 

116. Eshte e vertete se All-llahu nuk fale (mekatin) t'i behet Atij shok, pos ketij 
(mekati), te tjerat i fale atij qe deshiron. Ai qe i pershkruan shok All-llahut, ai ka 
humbur dhe bere nje largim te madh (prej te vertetes). 

117. Ata nuk lusin tjeter pos Tij vetem (emra idhujsh) femra dhe nuk tjeter pos djallit 
plot sherr. 

118. Ate e mallkoi All-llahu. Ai ka thene: "Une do te perfitoj nje pjese te caktuar te 
roberve te tu". 

119. Do t'i (shmang nga e verteta), do t'i beje te shpresojne ne gjera te kota; do t'i 
urdheroj dhe ata dote shqyejne veshet e bagetive; do ti urdheroj dhe ata do te 
shemtojne krijesat e All-llahut. E kush ben mik djallin, e jo All-llahun, ai ka 

60 



deshtuar sheshazi. 

120. Ai u premton atyre dhe i ben te shpresojne, por djalli nuk premton tjeter vetem se 
mashtrim. 

121 . Te tillet (qe ndjekin djallin) kane vendin ne Xhehennem dh e prej tij nuk kane per 
te ikur (shpetim). 

122. E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, Ne do t'i vendosim ne Xhennete, ku 
rrjedhin lumenj e ku do jene pergjithmone. Premtimi i sakte i All-llahut. E kush 
mund te jete me sakte ne fjale se All-llahu? 

123. Nuk eshte' (shpetim) sipas shpresave tuaja as sipas shpresave te ithtareve te librit. 
Kush ben ndonje nga punet e mira, qofte mashkull ose femer duke qene besimtare, 
te tillet hyjne ne Xhennet dhe nuk u behet fare padrejtesie. 

124. Kush ben ndonje nga punet e mira, qofte mashkull ose femer duke qrne besimtare, 
te tillet hyjne ne Xhennet dhe nuk u behet fare padrejtesie. 

125. Kush ka fe me te mire se ai i qe sinqerisht i eshte bindur All-llahut dhe, duke qene 
bamires, e ndjek fene e drejte te Ibrahimit? All-llahu e zgjodhi Ibrahimin te 
dashurin me te ngushte. 

126. Vetem te All-llahut jane c'ka ne qiej dhe 9'ka ne toke. All-llahu ka perfshire cdo 
send. 

127. Kerkojne prej teje (Muhammed) pergjigje - fetva per (ceshtjen) grate. Thuaju: 
"All-llahu ju sqaron nga libri (Kur' ani) perkitazi me grate jetime, me te cilat 
lakmoni te martoheni me to, e nuk u jep ate qe eshte caktuar (niqah ose miras), (ju 
sqaron) lidhur me te paaftit (femijet jetime) dhe qe te mbani drejtesi ndaj jetimeve! 
Dhe, 9faredo te mire qe punoni, All-llahu di shume per te. 

128. Nese ndonje grua i frikesohet largimit pse ftohjes se burrit te vet ndaj asaj, atehere 
nuk gabojne po qe se bejne mes vete mbarim (pajtim). Pajtimi eshte me i dobishmi. 
Megjithekete, koprracia eshte epranishme nder njerez. Por, nese silleni mire dhe 
ruheni, s'ka dyshim se All-llahu hollesisht me gjith9ka veproni. 

129. Ju kurrsesi nuk do te mund ta mbani drejtesine mes grave edhe nese perpiqeni, pra 
mos anoni plotesisht nga ndonjera e te lini tjetren si te varur. E nese permiresoheni 
dhe ruheni se (padrejtesise), All-llahu ju dhe ju meshiron. 

130. Por nese ndahen prej njeri tjetrit, All-llahu begaton me miresine e Tij secilin prej 
tyre. All-llahu eshte bujar i madh, i plotdijshem. 

131. Vetem e All-llahut eshte 9'ka ne qiej e 9'ka ne toke. Ne patem sugjeruar atyre qe 
iu pat dhene libri para jush, e edhe juve qe te keni frike nga All-llahu. Po ne mos 
besofshit, (dine) e All-llahut eshte 9'ka ne qiej e 9'ka ka ne toke. All-llahu eshte i 
panevoje e i falenderuar. 

132. Te All-llahut jane gjithe 9'ka ne qiej e 9'ka ne toke. Mjafton qe All-llahu eshte 
iperkujdesshem. 

133. Nese Aeshiron, ju zhduk juve or njerez, e sjell te tjere. Per kete eshte i 
plotfuqishem. 

134. Kush (me punene e vet) deshiron shperblimin e kesaj bote, (ai gabon), 
shpeeeerblmi i kesaj dhe i asaj botes tjeter eshte te All-llahu, e All-llahu degjon, 
sheh. 

135. O ju qe besuat, vazhdimisht te jeni deshmues te drejte per hore te All-llahut edhe 

61 



nese eshte' kunder (interesit) vetvetes suaj, kunder prinderve ose kunder te afermve, 
le te jete ai (per te cilin deshmohet) pasanik ose varfnjak, pse All-llahu di me 
mmire per ta. mos ndiqni pra emocionin e t'i shmangeni drejtesise. Nese 
shtremberoni ose terhiqeni, All-llahu plotesisht di c'ka punoni. 

136. O ju qe besuat, besoni vazhdimisht All-llahun, te derguarit te Tij, librit qe 
gradualsht ia shpalli te derguarit te Tij dhe librit qe e pat zbritur me pare. Kush nuk 
i beson All-llahut, engjejve te Tij, librave te Tij, te deguarve te Tij dhe botes tjeter, 
ai ka humbur teper larg. 

137. Vertet, ata qe besuan e pastaj tradhetuan, perseri besuane pastaj tradhtuan dhe e 
shtuan mosbesimin, All-llahu nuk u fale atyre as nuk i udhezon ne rruge te drejte. 

138. Ti (Muhammed) lejmeroj munafiket se me te vertete ata kane nje denim te 
dhembshem. 

139. Jane ata qe, perkunder besimtareve, i miqesojne jobesimtaret. Valle, a mos 
kerkojne fuqi te ta? S'ka dyshim, e tere fuqia i takon All-llahut. 

140. Juve u eshte shpallur ne librin (Kur'anin) qe, kur te degjoni se po mohohet 
Kur'ani i All-llahut dhe po behet tallje me te, mos rrini me ata derisa te mos hyjne 
ne bisede tjeter. Perndyshe, ju do te jeni si ata. All-llahu do t'i tuboje tradhetaret 
dhe jobesimteret qe tq gjithe ne Xhehennem. 

141. Ata jane qe presin se c'po ju ngjane juve. Nese me ndihmen e All-llahut 
ngadhenjeni, ata thone: "A nuk ishim me ju?" E nese jobesimtareve u takon ndonje 
fitim, ata thone: "A nuk mbizoteruam ne mbi ju (por nuk deshtem te mposhimO dhe 
penguam prej jush besimtaret!" All-llahu do te gjykoje mes jufsh diten e gjykimit. 
All-llahu krrsesi nuk iu mendeson jbesimtareve mbizoterim te plte mbi besimtaret. 

142. Munafiket perpiqen te mashtrojne All-llahun (duke u paraqitur rrejshem si 
besimtare), por All-llahu mbizoteron dinakerite e tyre. Ata edhe kur falen, falen me 
pertaci dhe vetem sa per t'u dukur te njerezit dhe fare pak e permendin All-llahun. 

143. Ata jane te luhatshem ndermjet atij dhe atij (besimit dhe mosbesimit) e nuk jane 
asme ata (me jobesimtaret). Po ate qe e mposht All-llahu, ti nuk mund te gjesh 
shpetim per te. 

144. O ju qe besuat, mos zini miq jobesimtaret e t'i lini manash besimtaret! A doni t'i 
sillni allahut argument te qarte kunder vetes! 

145. S'ka dyshim, munafiket do te jene ne shtresen me te ulet (ne fundO te zjarrit dhe 
per ta nuk do te gjesh mbrojtes, 

146. Perveq atyre qe u penduan, u permiresuan, iu permbajten All-llahut (mesimeve te 
Tij) dhepraktikojne sinqerisht fene e tyre per All-llahun. Te tillet do te jene bashke 
me besimtaret, e All-llahu ka per t'iu dhene besimtareve shprblim te madh. 

147. cfare ka All-llahu me denimin tuaj? E falenderuat dhe i besuat? (e para nuk i 
pakeson sundimin e as e dyta nuk ishton) All-llahu eshte mirenjohes i dijshem. 

148. All-llahu nuk do publikimin e shprehjeve te keqia perve9 (publikimit) te atij qe i 
bere padrejt. All-llahu eshte degjues, i dijshem. 

149. Nese publikoni ndonje te mire ose e fshihni, ose i falni ndonje te keqe (dikujt), 
All-llahu i plotfuqishem fale shume. 

150. S'ka dyshim se ata qe nuk besojne All-llahun dhe te derguarin e Tij, dehirojne te 

62 



bejne dallim mes All-llahut dhe te derguarve te Tij e thone: "Ne i besojme disa e 
nuk i besojme disa te tjere" e mes ketij duam te marrin rrage. 

151. Te tillet lane jobesimtaret e vertete; e Ne kemi pergatitur denim te forte e 
nencmues per jobesimtaret. 

152. E ata qe besuan All-llahim dhe te derguarin e Tij dhe nuk bene kurrfare dallimi ne 
asnje prej tyre, te tilleve do t'u jepet shperblim i merituar. All-llahu fale shume' dhe 
eshte meshirues. 

153. Ithtaret e librit (jehudite) kerkojne prej teje t'u sjellesh nje liber (komplet) nga 
qielli. Po ata paten kerkuar prej Musait edhe me teper e i paten thene: "Detfona 
Zotin shesheas" (ta shohim me sy) e per shkak te mizorise se tyre i kapi rrufeja. 
mandej edhe pasi qe iu paten shfaqur atyre mrekulli te qarta, ata adhuruan. Ne u 
patem falur ate, e Musait i dhame argumente te forta. 

154. Ne ngritem mbi ta (bregun) Tur'in pse ishin zotuar (ta pranojne Tevratin)' u 
patem thene: "Hyni ne dere (te bejtul mukadesit) te perulur, dhe u patem thene: 
"Mos e thyeni te shtnen" (mos gjuani peshk). Ashtu Ne patem marre prej tyre 
besete forte. 

155. Dhe per shkak te thyerjes se beses se dhene, te mohimit te ajeteve (shpalljes) te 
All-llahut, te mbytjes se pejgambereve pa kurrfare te drejte dhe thenies se tyre: 
"Zemrat tona jane te mbuluara" (me perde). Jo, por per shkak te mohimit te tyre 
All-llahu ua vulosi ato (zemrat), e nuk besojne prej tyre vetem pakkush. 

156. Edhe per shkak te mosbesimit dhe te thenies se tyre shpifese kunder Merjemes; 

157. madje per shkak te thehies se tyre: "Ne e kemi mbytur mesihun, Isain, birin e 
Merjemes, te derguarin e All-llahut". Po ata asnuk e mbyten as nuk e gozhduan 
(nuk e kryqezuan ne gozhda), por atyre u perngjau. Ata qe nuk u pajtuan rreth 
(mbytjes se) tij, jane ne dileme per te (per mbytje) e nuk kane per te kurrfare dije te 
sakte, perve9 qe iluzojne. E ata me siguri nuk e mbyten ate. 

158. Perkundrazi, All-llahu e ngriti ate prane Vetes. All-llahu eshte i poltfuqishem, i 
dijshem. 

159. Nuk ka asnje nga ithtaret e librit vetem se ka per t'i besuar atij (Isait) para vdekjes 
se vet, e ne diten e gjykimit ai deshmon kunder tyre. 

160. Dhe per shkak te mizorise se tyre, qe ishin jahudi, dhe per shkak se penguan 
shume nga rruga e All-llahut, Ne ua ndaluam (ua beme haram) disa (lloje 
ushqimesh) te mira qe u ishin te lejuara. 

161. Edhe per shkak te marrjes se kamates edhe pse e kishin te ndaluar ate dhe 
ngrenies se pasurise se njerezve ne menyre te padrejte. Ne kemi pergatitur denim te 
mundimshem per ata qe nuk besuan prej tyre. 

162. Por ata, prej tyre qe kane thesar te diturise, dhe besimtaret, besojne ate qe tu 
shpallty dhe ate qe u shpall para teje, besojne edhe ata qe e falin namazin dhe japin 
zeqatim dhe besimtaret ne All-llahun e ne jeten e ardhshme. Te tilleve do t'u japim 
shperblim te madh. 

163. Ne te frymezuam ty me shpallje sikurse e patem frymezuar Nuhun dhe 
pejgamberet pas tij; e patem frymezuar Ibrahimin, Ismajlin, Is-hakun, Jakubin dhe 
pasardhesit e tij, Isain, Ejubin, Junusin, Harunin, Sulejmanin, e Davudit i patem 
hene Zeburin. 

63 



164. Dhe (derguam) te derguar me pare qe te rrefyem per ta,dhe te derguar te tjere per 
te cilet nuk te rrefyem, e Musait i foli All-llahu me fjale. 

165. te derguar qe ihin lajmgezues e kercenues, ashtu qe pas dergimit te derguarve 
njerezit te kene fakt (arsyetim) pars All-llahut. All-llahu eshte' i pavarur ne 
sundimin e vet dhe di si te veproje. 

166. (Jehudite i thane se nuk te besojne ne shpallje Muhammedit) Por allahu deshmon 
per ate qe t'u zbrit ty, ate ta zbriti sipas dijes se Vet, edhe engjejte deshmojne, po 
mjaft eshte All-llahu deshmues. 

167. Ata qe nuk besuan dhe penguan nga rruga e All-llahut, ata kane humbur shume 
larg. 

168. Aa qe nuk besuan dhe bene zullum, All-llahu as nuk ka per t'i falur as nuk ka per 
t'i drejtuar ne rruge , 

169. Perpos rruges se Xhehennemit, ne te cilin do te jene perjete te persosur. E per All- 
llahun kjo eshte lehte. 

170. o ju njerez, juve u erdhi i derguari me te verteten (fene e drejte) nga Zoti juaj, pra 
te i besoni se eshte me e dobishme per ju. por nese vazhdoni ta refuzoni, ta dini se 
c'ka ne qiej e toke eshte vetem e All-llahut. All-llahudi (gjendjen e robeve), eshte 
me urti. 

171. O ithtaret e librit, mos teproni ne fene tuaj dhe mos thuani tjeter gje per All- 
llahun, pervec asaj qe eshte e vertete. Mesihu Isa, bir i merjemes, ishte vetem i 
derguar i All-llahut. Ishte fjale e Tij (behu) qe ia drejtoi Merjemes dhe ishte fryme 
(shpirt) nga Ai. Besonie pra All-llahun dhe te derguarin e Tij e mos thoni: "Tre" 
(trini). Pushoni (se theni), se eshte me mire per ju. All-llahu eshte vetem nje All- 
llah; larg qofte asaj qe Ai te kekte femije. c'ka ka ne qiej dhe ne toke eshte vetem e 
Tij. Mjafton qe All-llahu eshte planifikues i pavarur. 

172. Mesihu nuk terhiqet prej asaj se eshte rob i All-llahut, nuk terhiqet as engjejt me 
te zgjedhur. Kush terhiqet prej adhurimit ndaj Tij dhe ben mendjemadhesi, Ai so t'i 
ringjalle dhe do t'i tuboje te gjithe prane Tij. 

173. E persa i perket atyre qe besuan dhe vepruan mire, Atyre do t'ju permbushet 
shperblimi i e merituar, por edhe do t'iu shtohet prej dhuntise se Tij. Persa i perket 
atyre qe u tehoqen dhe mbajten veten kryelarte, ata do t'i ndeshkoje me nje 
ndeshkim fort te dhembshem dhe pos All-llahut nuk do t'i gjejne vetes as mbrojtes 
as ndihmes. 

174. O ju njerez, juve ju erdhi nga Zoti juaj argument dhe Ne ju zbritem drite te qarte. 

175. Ata qe i besuan All-llahut dhe iu permbajten Atij (librit te Tij), Aido t'i fuse ne 
meshiren (Xhennetin) e Tij dhe do t'i gradoje e do t'i udhezoje per ne rruge te 
drejte. 

176. Kerkojne pergjigjen tende. Thuaju: "All-llahu ju pergjigjet per 9eshtjen e "kelale- 
s" (ai qe nuk prinder as femij qe e trashigojne). Nese vdes nje njeri qe nuk femije, 
por ka moter, atehere asaj (motres) i takon gjysma e pasurise se lene. Ai (vellau) 
trashegon tere ate (qe le motra) nese ajo nuk ka femije. Ne qofte se ato jane dy 
(motra qe trashegojne), atyre dyjave u takojne dy te tretat qe le ai. Ne qofte se jane 
velezer dhe te perzier burra dhe gra, atehere mashkullit i takon hise dy fish me 
shume se sa femres. All-llahu ju sqaron, ashtu qe te mos humbni. All-llahu di per 

64 



9do send. 

5. Maide 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. O ju qe besuat! Zbatoni premtimet (obligimet). U jane (lejuar t'i hani) kafshet 

shtepiake, me perjashtim te atyre qe po ju lexohen (ne kete kaptine si te ndaluara) 
dhe pervec gjetise, qe nuk eshte' e lejuar derisa jeni ne ihram. Vertete, All-llahu 
vendos ate qe deshiron. 

2. O ju qe besuat! Mos i shkelni simbolet e All-llahut, as muajin e shejte (mos lejoni 

luften), as kurbanin (mos e pengoni), as ate me qafore (te caktuar per kurban), as 
(mos pengoni) ata qe duke kerkuar begati nga Zoti i tyre dhe kenaqesine e Tij, 
kane mesyre (per vizite) shtepine e shejte (Qaben). E kur te hiqni ihramin, atehere 
ghahtoni. Urrejtja ndaj nje populli, qe iu pat penguar nga xhamia e shenjte, te mos 
iu shtyej te silleni ne menyre te padrejte kunder tyre. Ndihmohuni mes vete me te 
mira dhe ne te mbara, e mosni ne mekate e armiqesi. Kini dro denimit te All-llahut, 
se me te vertete All-llahu eshte ndeshkues i forte. 

3. Juve u jane ndaluar (t'i hani): ngordhesira, gjaku, mishi i derrit,ajo qe therret jo ne 

emrin e All-llahut, e furmja, e mbytura, e rrezuarja, e shparja (nga i tjetres), ajo qe e 
ka ngrene egersira, pervec asaj qe arrini ta therrni (para se te ngordhe), ajo qe eshte 
therrur per idhuj, dhe (u eshte e ndaluar) te kerkoni me short fatin. Kjo eshte mekat 
ndaj All-llahut. Tashme, ata qe mohuan, humben shpresen per fene tuaj (se do te 
nderroni), andaj mos u frikesonju atyre, por mua te me frikesoheni. Sot persosa per 
ju fene tuaj, plotesova ndaj jush dhuntine Time, zgjodha per ju islamin fe. E kush 
detyrohet nga uria (te haje nga te ndaluarat), duke mos anuar dhe duke mos patur 
qellim mekatin, All-llahu fale shhume dhe eshte meshirues. 

4. Te pyesin ty (Muhammed), cka u eshte lejuar atyre? Thuaju: "U jane lejuar te gjitha 

ushqimet e mira dhe ai (gjahu) i gjahtareve (shtazeve) te dresuara qe i mesoni ashtu 
si ju ka mesuar juve All-llahu. Hani, pra, ate qe gjahtuan per juve dhe me pare 
permendie emrin e All-llahut. Kini dro nga All-llahu pse All-llahu shpejt merr 
masa. 

5. Sot u lejuan per ju ushqimet e mira, edhe ushqimet (te therrurat) e ithtareve te librit 

jane te lejuara (hallall) per ju, edhe ushqimet (te therrurat) tuaj a jane te lejuara per 
ta (u jane lejuar). Grate e ndershme besimtare, dhe (gra) te ndershme nga ata te 
cileve u eshte dhene libri para jush, kur atyre u jepni pjesen e caktuar te kurores, 
por duke pasur per qellim martesen, jo imoralitetin dhe jo si dashnore ilegale. E 
kush mohon (tradhton) besimin, ai ka asgjesuar vepren e vet dhe ai ne boten tjeter 
eshte prej te shkaterruarve. 

6. O ju qe besuat! Kur doni te ngriteni per te falur namazin, lani ftrat tuaj a deri ne 

berryla; ferkoni kokat tuaja, e kembet lani deri ne dy zogjt. Nese jeni xhunube, 
atehere pastrohuni (lahuni)! Ne qofte se jeni te semure, ose ne ndonje udhetim,ose 
ndonjeri prej jush vjen prej vendit te nevojes, ose keni kontaktuar me grate dhe nuk 
gjeni uje, atehere mesyne (merrni tejemum) dheun e paster dhe me te ferkoni 
fytyrat dhe duart tuaja. All-llahu nuk deshiron (me obligim per abdest e larje) t'iu 



sjelle ndonje veshtiresi, por deshiron t'ju pastroj te miren e Tij ndaj jush e qe t'i 
falenderoheni. 

7. Perkujtoni dhuntine e All-llahut, qe ju dha (fene Islame) dhe zotimin e Tij, te cilin e 

pat marr prej jush kur mate: "Degjuam e respektuam". Kinie frike All-llahun, pse 
All-llahu i di shume' mire te fshehtat ne gjoksa (ne zemra). 

8. O ju qe besuat! Behuni plotesisht te vendosur per hir te All-llahut, duke deshmuar te 

drejten, dhe te mos u shtyje urrejtja ndaj nje populli e t'i shmangeni drejtesise; 
behni te drejte se ajo eshte me afer devotshmerise. Kinie dro Alahun se All-llahu di 
holesiht per ate qe veproni. 

9. Atyre qe besuan dhe bene vepra te mira, All-llahu u premtoi falje per mekate dhe 

shperblim te madh. 

10. E ata qe mohuan dhe pergenjeshtraan argumentet Tona, ata jane banues te 
Xhehennemit. 

1 1 . O ju qe besuat! Perkujtone te miren e All-llahut ndaj jush kur, nje populltentoite 
zgjase duart e veta (per mbytje)kunder jush, krse Ai zmbrapsi duart e tyre prej jush. 
Respektonie All-llahun (duke zbatuar urdherat e Tij) dhe vetem All-llahut le t'i 
mbeshteten besimtaret. 

12. ne te vertet All-llahu pat marre zotimin e beni israilve. Dhe prej tyre derguam 
(caktuam) dymbedhjete prijes. All-llahu tha: "Une jame (mbrojtes) me ju!" Ne 
qofte se falni namazin, e jepni zeqatin, u besoni te derguarve te Mi dhe u ndihmoni 
atyre, huazoni per hire te All-llahut hua re mire, Ai patjeter do t'ju shlyejmekatet 
tuaja dhe do t'ju shtie ne zhenete nen te cilet rrjedhin lumenj. E kush kundershton 
pas ketij (zotimi) prej jush, ai e ka humbur rrugen e drejte. 

13. Per shkak se ata e thy en zotimin e tyre, Ne i mallkuam ata, dhe zemrat e tyre i beme 
te forta (te shtangura). Ata i ndryshojne fjalet (ne Tevrat) nga domethenia e tyre 
dhe braktisen nje pjese me te cilen ishin urdheruar. Ti vazhdimisht do te verejsh 
tradhtine e nje pjese te tyre, perpos nje pakice nga ata. Pra falju dhe hiqu tyre. All- 
llahu ido ata qe bejne mire. 

14. Ne e morem zotimin dhe te atyre qe thane: "Ne jemi nesara" e edhe ata e harruan 
nje pjese te saj me te cilen ishin udhezuar, andaj Ne kemi ndersyer armiqesine e 
urrejtjen ndermjet tyre deri ne dten e kijametit. E me vone All-llahu do t'injohtoje 
ata me ate qe bene. 

15. O ithtare te librit, juve ju erdhi i derguari Jone qe ju sqaron shume nga ajo qe 
fshihnit prej librit, e per shume nuk jep sqarime. Juve ju erdhi erdhi nga All-llahu 
drite, dhe liber i qarte. 

16. All-llahu e ve me ate (me Kur'anin) ne rruget e shpetimit ate qe ndjek kenaqesine e 
tij dhe me ndihmen e Tij i nxjerr ata prej erresirave ne dhe i udhezon ne nje rruge 
qe eshte e drejte. 

17. E mohuan (e bene kufr) te verteten ata qe thane se: "Zot eshte ai, Mesihu bir i 
Merjemes" Thuaju: " Nese deshiron All-llahu ta shkaterroje Mesihun, birin e 
Merjemes, nenen e tij dhe gjithe c'ka ne toke, kush mund ta pengoje ate?" Vetem 
Atij i takon pushteti i qiejve, i tokes dhe 9'ka mes tyre. Ai krijon 9do gje qe 
deshiron. All-llahu eshte i gjithfuqishem per 9do gje. 

18. Jehudite dhe te krishteret thane: "Ne jemi bijte e All-llahut dhe te dashurit e Tij". 

66 



Thuaju: "E pse pra, Ai ju denon me mekatet tuaja?" Jo, ju jeni njerez qe Ai ju 
krijoi. Ai i fale atij qe do dhe denon ate qe do. Sundimi i qiejive, itokes dhe i githe 
9'ka ka ne mes tyre eshte' vetem e All-llahut dhe vetem te Ai eshte e ardhmja. 

19. O ihtare te librit, ju erdhi i derguari i Jone, ju sqaron (ceshtjet e fese) pas 
nderprerjes se te derguarve, ne menyre qe te mos thoni: "Neve nuk na erdhi as i 
derguar qe te na pergezoje, e as te na terheqe vrejtjen ". Pra ja, ju erdhi pergezuesi 
dhe kercenuesi. All-llahu eshte fuqiplote per 9do send. 

20. Perkujto (O i derguar) kur Musai i tha popullit te vet: "O popull imi, perkujtonie 
dhuraten e All-llahut ndaj jush, kur ne mesin tuaj fergoi pejgambere, ju mundesoi 
te jeni sundues dhe ju dha cka nuk idha askujt nga popujt. 

21. O popull imi, hyni ne token e shejte, te cilen All-llahu ua premtoi, dhe mos u 
ktheni mbrapa, pse atehere khteheni te deshpruar. 

22. Ata (populli i Musait) thane: O Musa, aty eshte nje popull i fuqishem (dhunues), 
prandaj ne nuk do te hyjme aty kurre derisa ata te mos dalin nga ajo (te na e lirojne 
pa lufte), nese dalin ata nga ajo, ne nuk hyjme. 

23. Dy burra, prej tyre (prijesve) qe All-llahu i kishte pajisur me bindje dhe kishin 
friken e Tij, thane: "Hynjy atyre nga dera, e kur t'u hyni nga ajo, atehere ju jeni 
ngadhenjyes. Dhe vetem All-llahut mbeshtetjuni, nese jeni besimtare te sinqerte. 

24. Ata thane: "O Musa, ne kurre nuk hyjme ne te derisa ata jane aty, shko pra ti dhe 
Zoti yt e luftoni, ne po rrime ketu!" 

25. (Musai) Tha: "Zoti im! Une nuk kam ne dore pos vetes sime dhe as vellai im 
(Haruni nuk ka ne dore pos vetvetes, ose: pos vetes sime dhe vellai tim), ndana, 
pra, neve prej popullit te felliqte. 

26. (All-llahu) Tha: "Ajo (toke) eshte e ndaluar (haram) per ta katerdhjete vjet. Do te 
sillen neper toke (te hutuar). Ti mos u keqeso per popullin e shfrenuar. 

27. Lexoju (Muhammed) atyre (jehudive e te tjereve) ngjarjen e vertete te dy djemve te 
Ademit, kur te dy flijuan kurbane, nga te cilet njerit iy pranua. Ai (qe nuk iu 
pranua) tha: "Une do te te mbys ty" (Kabili i tha Habilit). E ai (qe iu pranua) tha: 
"All-llahu pranon vetemprej tesinqerteve", 

28. Dhe, nese ti e zgjate te une doren tende per te me mbytur, une nuk e zgjas te ti 
doren per te mbytur; une i frikesohem All-llahut, Zotit te boterave!" 

29. Une (nuk dua te te mbys, por) dua qe ta baresh mekatin tim dhe mekatin tend, e te 
behesh nga banoret e zjarrit, e ai eshte denim i zullumqareve. 

30. Atehere epshi i tij e bindi ate per mbytjen e te vellait dhe e mbyti ate. Ai mbeti prej 
me te deshpruarve (hidheroi prindetit, mbeti pa vella, u perbuz prej Zotit dhe u fut 
ne Xhehennem). 

31. All-llahu dergoi nje sorre, e cila groponte ne dhe, per r'i reguar atij se si ta mbuloje 
trupin e te vellait. E ai i tha: "I mjei une, a nuk qesh i afre te behem si kjo sorre, e a 
mbuloja trupin e vellait tim?" Ashtu mbeti i penduar. 

32. Per kete (shkak te atij krimi) Neu shpallem (ligji) beni israilve se kush mbyt nje 
njeri (pa te drejte), pa pase mbytur ai ndonje tjater dhe p pase bere ai ndonje 
shkaterrim ne toke, atehere (krimi i tij) eshte si t'i kishte mbytur gjithe njerezit. E 
kush e ngjall (behet shkak qe te jete ai gjalle) eshte si t'i kishte ngjallur (shpetuar) 
te gjithe njerezit. Atyre (beni israilve) u erdhen te derguarit Tane me argumente, 

67 



mandej edhe pas ketij (vendimi) shume' prej tyre e teprojne (kalojne kufinjt ne 
mbytje) ne ketetoke. 

33. Denimi i atyre qe luftojne (kunddershtojne) All-llahun dhe te derguarin e Tij dhe 
bejne shkaterrime ne toke, nuk eshte vetem se te mbyten ose te gozhdohen, ose (te 
gjymtohen), t'u priten duart dhe kembet e tyre te aneve te kunderta, ose te debohen 
nga vendi. Kjo (mase ndeshkuese) eshte poshterim per ta ne dynja, dhe ne boten 
tjeter ata do te kene denim te madh. 

34. Pervec atyre qe jane penduar para se tci kapni. E, dine pra se All-llahu ben falje te 
madhe, eshte meshirues. 

35. O ju qe besuat! Kinie frike All-llahun dhe kerkoni afrim te Ai, luftoni ne rragen e 
Tij qe te gjeni shpetim. 

36. Atyre qe mohuan, edhe sikur te ishte e tyre e gjithe ajo qe eshte ne toke,e edhe 
njehere aq per ta dhene shpagim (zhdemtim) nga denimi i dites se kijametit, nuk u 
pranohet. Ata kane denim te dhembshem. 

37. Ata perpiqen te dalin nga zjarri, por s'kane te dale nga ai, ata kane denim te 
perhershem. 

38. Vjedhesit dhe vjedhesit preniu duart, si shpagim i vepres qe ben, (kjo mase eshte) 
denim nga All-llahu. All-llahu eshte i fuqishem, ligjdhenes i urte. 

39. E kush pendohet pas punes se keqe (vjedhjes) dhe permiresohet, s'ka dyshim, All- 
llah ia pranon pendimin, All-llahu eshte qe fale shume, eshte meshirues. 

40. A nuk di se All-llahu eshte Ai qe sundimi i qiejve dhe i tokes eshte vetem iTij, 
andaj Ai denon ate qe do dhe e fale ate qe do. All-llahu eshte i plotfuqishem pr cdo 
gje- 

41. O ti i derguar! Te mos brengos vrapimi ne mosbesim i tyre qe me gojet e tyre 
thane: "Ne kemi besuar", e zemrat e tyre nuk kane besuar (munafiket), e as i tyre 
qe jane jehudi, te cilet shume i pergjigjen genjeshres dhe shume e degjojne (fjalen) 
nje populli qe nuk vjen te ti, ata jane qe i menjanjojne fjalet pas venies se tyre ne 
vendin e vet ( nga ana e All-llahut) e thone: "Nese u jepet kjo, pranoni, e nese nuk 
u jepet,atehere refuzoni. Po ate qe All-llahu do, te humbe, ti nuk mund te besh 
asgje per te (nuk mund ta shpetosh). Jane ata te cileve All-llahu nuk deshi t'iu 
pstroje zemrat (prej kufrit). jane ata qe ne kete jete kane poshterim, kurse ne boten 
tjeter 

42. Jane ata qe i pergjigjen te pavertees dhe haneshume haramin (ryshfetin). Neqofte se 
vijne te ti (per ndonje gjykim), gjyko mes tyre ose hiqu tyre, nese prapsesh prej tyre 
(nuk gjykon), ata nuk mund te sjellin ty kurrfare demi. Po nese gjykon ms tyre, 
gjyko drejte; All-llahu i do te drejtit. 

43 . E si kerkojne ata gjykimin tend, kur ata kane Tevratin, e ne te cilin eshte vendimi i 
Allauhut, e pastaj ata refuzojne me vone ate (vendimin tend)? Ata nuk jane 
besimtare. 

44. Ne e zbritem Tevratin, ne te cilin eshte udhezimi i drejte dhe drita. Sipas tij 
gjykuan ndaj atyre qe ishin jehudi, pejgameret qe ishin te bindur, gjykuan edhe 
dijetaret e devotshem e paria fetare, ngase ishin te obliguar ta ruanin librin e 
Allauhut dhe ishin mmbrojtes te tij. Prandaj, mos u frikesoni nga njerezit, vetem 
Mua te me frikesoheni dhe mos i nderroni argumentet e Mia per pak send. E kush 

68 



nuk gjykon me ate qe zbriti All-llahu, ata jane mohues. 

45. Ne u caktuam atyre ne te (ne Tevrat) kundermasat ndeshkuese: njeriu (mbytet) per 
njeriun, syri per syrin, hunda per hunden, veshi per veshin,dhembi per dhembin, 
por edhe plaget kane kunder mase. E kush e fale ate (hakmarrjrrjen), ajo eshte' 
shpagim (nga mekatet) per te. E kush vendos sipas asaj qe zbriti All-llahu, ata jane 
mizore (te pa drejt). 

46. Ne vazhduam gjurmet e tyre (te pejgambereve) me Isain, birin e Merj ernes, 
vertetues i Tevratit qe kishin me pare. Atij i dhame Inxhilin, qe eshte udhezim i 
drejte dhe drite, qe eshte vertetues i Tevratit qe kishin prane, qe ishte udhezues e 
keshillues per te devotshmit. 

47. (E zbritem) Qe ithtaret e Inxhilit te gjykojne sipas asaj qe All-llahu e zbriti ne te. E 
kush nuk gjykon sipas asaj qe All-llahu e zbriti, te tillet jane mekatare te dale jashte 
rruges se Zotit. 

48. Ne edhe ty (Muhammed) ta zbritem librin (Kur'anin) e vertete qe eshte vertetues i 
librave te meparshme dhe garantues i tyre. Gjyko, pra, mes tyre me ate qe All-llahu 
e zbriti, e mos pelqe epshet e tyre e te largohesh nga e verteta qe i erdhi. Per secilin 
prej jush, Ne caktuam ligje program (te posacem ne ceshtje te veprimit). Sikur te 
donte Alahu, do t'ju bente nje popull (ne fe e sheriat), por deshi t'ju sprovoje ne ate 
qe iu dha juve, andaj ju (besimtare) perpiquni per pune te mira. Kthimi i te gjithe 
juve eshte te All-llahu, e Ai do t'ju njoftoje me ate qe kundershtoheshi. 

49. (Ta zbritem) Qe edhe ti te gjykosh me ate qe te zbriti All-llahu, e mos ndiq deshirat 
e tyre dhe ruaju rrezikut te tyre qe te mos te shmangin nga nje pjese e asaj qe ta 
zbriti All-llahu. Nese ata refuzojne (gjykimin tend), ti dije se All-llahu ka per 
qellim t'i ndeshkoje per disa mekate te tyre. Ne te vertete, nje shumice e njerezve 
jane jashte rruges. 

50. A thua mos po kerkojne gjykimin e kohes se injorances, po per nje popull qe 
bindshem beson, a ka gjykim me i mire se ai i All-llahut? 

51. O ju qe besuat! Mos zini miq as jehudite, e as te krishteret. Ata jane miq te njeri- 
tjetrit. E kush prej jush i miqeson ata, ai eshte prej tyre. Vertete All-llahu nuk ve ne 
rruge te drejte popullin zullumqare. 

52. E ata qe ne zemrat e tyre kane semundje, i sheh se ngarendin te ta (per miqesi) 
duke thene: "Po frikesohemi se mos po na sillet ndonje e keqe". Po All-llahu do te 
sjelle fitoren, ose di9 tjeter nga ana e Tij, e atehere do te pendohen per ate qe e 
mbanin fsheht ne shpirtin e tyre. 

53. Ata qe besuan ju thone: "A keta ishin qe u betuan ne Zotin me betimin me te forte 
te tyre se ishin me ju? I shkaterruan veprat e veta dhe aguan te deshperuar. 

54. O ju qe besuat! Kush largohet prej nga feja e vet (i ben dem vetes) s'ka dyshim se 
All-llahu do te sjelle nje popull qe Ai e do ate (popull) dhe ata e duan Ate 
(Zotin),(nje popull) qe eshte modest e i bute ndaj besimtareve, por i ashper dhe i 
forte ndaj mohuesve, qe lufton ne rrugen e All-llahut dhe qe nuk i frikesohet 
kercenimit te asnje kercenuesi. Kjo (ciles e atij populli) eshte dhurate e All-llahut 
qe i jep atij qe do. All-llahu eshte dhurues i madh, i dijshem. 

55. Mik (i afert) juaji eshte vetem All-llahu, eshte i derguari i Tij dhe ata qe besuan e 
qe falin namazin dhe jalin zeqatin duke bere rukue (duke qene respektues). 

69 



56. E kush ka per mik All-llahun, te dergurin e Tij dhe ata qe besuan, s'ka dyshim se 
ana (pala-krahu) e All-llahut eshte' ngadhenjyese. 

57. O ju qe besuat! Mos i merrniper miq aaata te cileve u eshte dhene libri para jush 
edhe as jobesimtaret qe me fene tuaj tallen dhe luajne. Kinie dro All-llahun po qe 
sejenibesimtare. 

58. Edhe thirrjen (ezanin) tuaj per namaz ata e marrin per tallje e loje. Me kete 
vertetojne se jane popull qe nuk kupton. 

59. Thuaj: "O ithtare te librit, a na shihni per te me te vetem pse besuam All-llahun; 
besuam ate qe na zbriti neve dhe ate qe zbriti me pare! S'ka dyshim, shumica jush 
jane te shfrenuar. 

60. Thuaj: " A t'ju lajmeroj per nje te keqe (te zeze) me te demshme (nga ajo e mete qe 
na e shihni) si denim nga All-llahu? (Ajo eshte) Mallkimi i atij qe e mallkoi All- 
llahu dhe hidherimi ndaj tij, qe disa rej tyre i shderroi ne majmune e ne derra, e i 
beri te djallit. Te tillet jane ne pozite me te keqe dhe me te humburit prej rruges se 
drejte. 

61. E kur vijne te ju, thone: "Kemi besuar", ndersa ata me (kufr) mosbesim kane hyre 
dhe me te kane dale. Po All-llahu di me se miri se cka fshihnin ata. 

62. Dhe, shume prej tyre isheh se nguten ne mekat, ne mizori e ne ngrenie te haramit. 
Sa e shemtuar eshte ajo qe bene ata. 

63. E, pseparia fetare (e krishtere dhe jehude) te mos i ndalin nga ato thenie te tyre te 
rreme dhe nga ngrenia e haramit (e ryshfetit)! Sa pune e keqe eshte ajo e tyre (e 
parise fetare). 

64. Jehudite thane: "Dora e All-llahut eshte e shtrenguar!" Qofshin te shtangur duart e 
tyre dhe qofshin te mallkuar, pse thane ate. Jo, duart e Tij jane te shlira. Ai 
furnizon ashtu si te doje. Kjo qe t'u zbrit ty do t'u shtoje disave nga ata (nga paria 
fetare) shume largimin dhe mohimin. Ne ndermjet tyre hodhem armiqesi dhe 
urrejtje qe do t'u vazhdoje deri ne diten e kijametit. Sa here qe ndezen zjarr per 
lufte, All-llahu e shuajti ate, e ata perpiqen per shkaterrime ne toke. All-llahu nuk i 
do ngaterrestaret. . 

65. Sikur ithtaret e librit te besonin dhe te ruheshin (naramit), Ne do t'ua shlyenim 
mekatet e tyre dhe do t'i fusnim ne Xhennete me perjetime te begatshme. 

66. Dhe, sikur ta zbatonin Tevratin, Inxhilin dhe Kur'anin, qe u zbriten nga Zoti i tyre, 
ata do te kishin furnizim me bollek nga qielli dhe toka. Eshtenje grup i drejte (i 
matur) prej tyre, por eshte e keqe ajo qe punojne shumica prej tyre. 

67. O ti i derguar! Komunikoje ate qe t'u zbrit prej Zotit tend, e nese nuk ben 
(kumtimin ne teresi), atehere nuk e ke kryer detyren (revelaten-risalen). All-llahu te 
garanton mbrojtjen prej njerezve (prej armiqve). All-llahu nuk ve ne rruge te drejte 
popullin qe mohon. 

68. Thuaj: "O ithtare te librit, junuk jeni asgje (ne fe) derisa te mos zbatoni Tevratin, 
Inxhilin dhe ate qe ju zbriti nga Zoti i juaj. E kjo qe t'uzbrit ty nga Zoti yt do te 
shtoje te shumica prej tyre rezistence e mohim. Po ti, mos u keqeso per popullin qe 
nuk beson. 

69. S'ka dyshim se kush e beson All-llahun (sinqerisht) e beson diten e gjykimit dhe 
ben vepra te mira, qofte prej atyre qebesuan, prej jehudive, prej sabiineve (te 

70 



krishtere qe adhurojne yjte), prej te krishtereve, per ta nuk do te kete frike as 
pikellim (me kusht qe te kene pranuar te derguarin e fimdit- Muhammedin). 

70. Ne patem marre besen prej beni israilve, atyre u derguam pejgambere, por sa here 
qe u erdhi atyre ndonje pejgamber qe (me mesime) nuk u pelqeu epsheve te tyre, 
ata disa prej tyre i pergenjeshtraan, kurse disa te tjere' i mbyten. 

71. Ata menduan se nuk do te kene telashe (qe i mbyten pejgamberet), mirepo ashtu u 
verbuan (nga rruga e drejte) dhe u shurdhuan (nga e verteta). Pastaj (pasi i zuri 
belaja) All-llahu u pranoi pendimin. Mirepo, me vone shume prej tyre mbeten te 
verber e te shurdher. All-llahu di per ate qe punuan. 

72. Bene kufr (mohuan te verteten) ata qe thane: "All-llah eshte ai, Mesihu, bir i 
Merjemes". E vete Mesihu, (Isai) tha: "O beni israil, adhuronie All-llahun, Zotin 
tim dhe Zotin tuaj, sepse ai qe i pershkruan Zotit shok, All-llahu ia ka ndaluar (ia 
ka bere haram) atij Xhennetin dhe vendi i tij eshte zjarri. Per mizoret nuk ka 
ndihmes. 

73. Gjithashtu bene kufr (mosbesim) ata qe thane: " All-llahu eshte i treti i treve". S'ka 
ne gjithesi tjeter pos nje All-llahu, e nese pushojne nga ajo qe thane (tre zotera), do 
t'i kape denim i dhembshem, ata qe nuk besuan prej tyre. 

74. E pse te mos pendohen dhe te kerkojne te All-llahu falje, kur All-llahu dihet se fale 
shume, eshte meshires. 

75. Mesihu, bir i Merjemes, nuk eshte tjeter, vetem se i derguar; para tij pati shume te 
derguar. Nena e tij ishte e drejte (e ndershme). Qe te dy ata ishin qe ushqeheshin (si 
njerezit tjere). Ja, si u sqarohen atyre argumentet dhe shih pastaj sesi ikthejne 
shpinen te vertetes! 

76. Thuaju: A adhuroni pos All-llahut ate qe nuk mund t'ju sjelle as dem as dobi? All- 
llahu eshte qe degjon (9'thoni) qe di (9'veproni). 

77. Thuaju: "O ithtare te librit, mos e teproni ne fene tuaj jashte te vertetes dhe mos 
shkoni pas epsheve te nje populli meparshem qe ka humbur, qe ka shkakttjereve 
dhe qe u largua ne tersi prej rruges se drejte. 

78. Ata qe mohuan te verteten nga beni israilet, u mallkuan prej gjuhes se Davudit dhe 
te Isait, te birit te Mejremes. Kshtu uveprua sepse kundershtuan dhe e tepruan. 

79. Ata ishin qe nuk ndalonin njeri-tjetrin nga e keja qe punonin. E ajo qe benin ishte e 
shemtuar. 

80. I sheh shume prej tyre qe i miqesojne ata qe mohuan. E keqe eshte ajo qe i 
pergaditen vetes se tyre ngase All-llahu eshte i hidheruar kunder tyre dhe ata 
perjane ne azab (ne vuajtje te denimit). 

81. Sikur te ishin ata qe verteete e besojne All-llahun, pejgamberin dhe ate qe i zbriti 
atij, nuk do t'i zinin per miq ata (idhujtaret), por shumica prej jane fasika 
(mekatare). 

82. Gjithqysh ti do te veresh se jehudite dhe ata qe i pershkruan Zotit shok (idhujtaret) 
jane njerezit me armiqesi te forte kunder kunder besimtareve (kunder 
muslimaneve). Ndersa do te veresh se me te afermit si miq per besimtaret thane: 
"Ne jemi nesara-krishtere". Kete ngase prej tyre (te krishtreve) ka dijetare (ulema) 
dhe te devotshem, dhe se ata nuk jane kryenece. 

83. kur edegjojne ate qe i eshte zbritur te derguarit (Kur'anin), prej syve te tyre rrjedhin 

71 



lote, ngase e kane kuptuar te verteten dhe thone: "Zoti yne , ne kemi besuar, pra 
regjistro nder ata qe qe deshmojne (nder ymetin e Muhammedit). 

84. (the thone) Perse te mos besojme All-llahun dhe ate te vertete qe na erdhi, duke 
qene se ne shpresojme qe Zoti yne do te na qoje (ne Xhennet) se bashku me 
njerezit emire. 

85. Per ata qe thane, All-llahu i shperbleu me Xhennete, ne te cilet rjedhin lumenj, ku 
do te jene pergjithmone. Ky eshte' shperblimi per njerezit bamires. 

86. Nderkaq, ata qe mohuan dhe pergenjeshtraan arumentet Tona, jane banues te 
zjarrit. 

87. O ju qe besuat! Mos i ndaloni (mos i beni haram) te mirat qe per ju i lejoi (i beri 
hallall) dhe mos teproni, se All-llahu nuk i do ata qe teprojne (i kalojne kufijte e 
dispozitave te Zotit). 

88. Hani nga ajo qe All-llahu ju furnizou si hallall te mire dhe, duke qene se ju All- 
llahut i besoni, ruanu denimit te Tij ! 

89. All-llahu nuk ju merr ne pergjegjesi per betimiet e juaja te paqellimta (per betim), 
por ju merr per ato qe jeni zotuar qellimisht. E shpagimi i tij (i betimit te bere) 
eshte duke i ushqyer dhjete te varfer me ushqim mesatar qe ushqeni familjen tuaj, 
ose duke i veshur ata (te dhjete), ose duke liruar nje rob. E kush nuk ka mundesi t'i 
beje keto, le te agjeroje tri dite. Ky eshte shpagim per betimet tuaja kur itheni ato. 
Ruani betimet tuaja. Keshtu All-llahu ju shqaron dispozitat e veta, ashtu qe jeni 
mirenjohes. 

90. O ju qe besuat, s'ka dyshim se vera, bixozi, idhujt dhe hedhja e shigjetes (per fall) 
jane vepra te ndyta nga shejtani. Pra, largohuni prej tyre qe te jeni te shpetuar. 

91. Shejtani nuk deshiron tjeter, perve9 se nepermjet veres dhe bixhozit te hedh 
armiqesi mes jush, t'ju pengoje nga te permendurit Zotit dhe t'ju largoje nga 
namazi. Pra, a po i jepni fund (alkoolit e bixhozit)? 

92. Bindjuni All-llahut dhe te derguarit e kini kujdes (mos kundershtoni). E nese 
refuzoni, atehere pra, dine se obligim i te derguarit Tone eshte vetem komunikimit 
i qarte. 

93 . Ata qe besuan dhe bene pune te mira, nuk kane mekat per ate qe u ushqyen (me 
heret) derisa ruhen (prej haramit), besojne dhe bejne vepra te mira, mandej ruhen 
(nga ajo qe ka qene e lejuar e eshte e ndaluar) dhe besojne dhe pastaj ruhen (nga 
cdo mekat) dhe bejne mire. All-llahu i do ata qe bejne mire. 

94. O ju qe besuat, All-llahu do t'ju sprovoje me dicka nga gjahu qe e arrijne duart ose 
shigjetat tuaja, per t'u te All-llahu ai qe i frikesohet Atij ne heshtje (ne baze 
besimi). E kush i shkel (dispozitat) pas ketij (sqarimi) ai ka denim te dhembshem. 

95. O ju qe besuat, mos e mbytni gjahun, duke qene ju ne ihram. E kush e mbyt ate me 
qelim, atere denimi eshte therrorizimi inje kafshe shtepiake te ngjashme me ate (te 
egren) qe ka mbytur. Per kete 9eshtje vendosin dy njerez te drejte nga mesi juaj, 
duke bere at kurban per Qabe, ose (denimi eshte ) duke ushqyer te varfer, ose sa ai 
(ushqimi), agjerimi, kete per shijuar te keqen e punes se tij. All-llahu ka falur te 
kaluaren. E kush ben perseri, (gabimin) All-llahu denon ashper. All-llahu 9shtjet), 
hakmerret (me denim). 

96. Gjahu dhe ushqimi ne det u eshte lejuar, si perjetim per ju dhe per udhetaret, kurse 

72 



gjahu tokesor u eshte' ndaluar sa te jeni ne ihram. Kinie dro All-llahim, te i cili do 
te tuboheni! 

97. All-llahu e beri Qaben, shtepine e shenjte, vend jetesimi (eeshtjet te fese te jetes) 
per njerez, dhe muajin e shenjte, edhe kurbanin edhe (ato kafshe te shenuara per 
kurban) ate me qafore. Kete (percaktim nga Zoti) qe ta dini se All-llahu e di c'ka 
ne qiej dhe c'ka ka ne toke dhe se All-llahu ka perfshire me urtesine e dijen e vet 
edo send (percaktimi i Zotit per keto eshte me qellim te caktuar, e per te miren e 
njerezve). 

98. Dijeni se All-llahu eshte ndeshkues i rrepte, dhe se All-llahu eshte dhurues, eshte 
meshirues. 

99. I derguari nuk ka tjeter obligim vetem te kumtoje (shpalljen); All-llahu di 
e'publikoni dhe 9'bani fshehte. 

100. Thuaj: "Nuk eshte e njejte e keqja dhe e mira, po edhe nese te mahnit ty shumimi i 
se keqes, pra kini frike All-llahun (e mos pranoni te keqen) o ju te zotet e mendjes, 
ashtu qe te shpetoni. 

101. O ju qe besuat, mos pyetni per sende qe, nese u thuhet ajo (pyetja) haptazi, ju vjen 
keq juve, e nese pyetni per to gjate kohes kur zbritej Kur'ani, do t'ju dale ne shesh 
(dhe do ta ngarkoni veten pa nevoje). All-llahu u fali (pyetjet qe i bete me heret); 
All-llahu fale shume, eshte i bute. 

102. Nje popull qe ishte para jushpat bere aso pyetjesh, e pastaj (nuk i zbatoi) u be 
mohues i tyre. 

103. All-llahu nuk emeroi (per te shenjte) Behiren, as Saiben, as Vesilen, dhe as 
Hamen, porata qe nuk besuan trillojne rrene per All-llahun, (duke thene se All- 
llahu i percaktoi) dhe shumica e tyre nuk kuptojne (se jane duke shpifur). 

104. E kur ju thuhet atyre: "Ejani te ajo qe zbriti All-llahu dhe te (eka thote) i derguari, 
ata thone: "Na mjafton ajo qe igjetem prinderit tane", (a mjafton) edhe nese 
prinderit e tyre ishiin qe nuk dinin asgje dhe nuk ishin ne rruge te drejte. 

105. O ju qe besuat, ruane veten tuaj! Ai qe ka humbur, nuk ju demton juve kur jeni ne 
rruge te drejte. Kthimi i te gjithe juve eshte te All-llahu dhe Ai ju njohton per ate 
qe vepruat. 

106. O ju qe besuat, deshmimi me rastin e atij qe le testament (vasijjet) kur i eshte 
afruar ndonjerit prej jush vdekja, behet me dy deshmitare te drejte nga mesi juaj, 
ose nga dy te tjere pos jush, nese jeni ne udhetim (ne rruge e s'keni te aferm) dhe ju 
gjen telashja e vdekjes. E nese dyshoni (ne deshmine e tyre) i ndalni ata te dy pas 
namazit (te iqindise) dhe ata betohen ne All-llahun: "Ne nuk e japim betimin ne 
All-llahun per asgje edhe sikur te jete (ai per te cilin betohemi) i aferm dhe nuk e 
fshehim deshmine e (porositur prej) All-llahut, pse atehere ne do te jemi 
mekatare!" 

107. E nese dihet se ata te dy kane merituar mekat (kane genjyer) atehere ne vend te 
tyre merren dy te tjere prej atyre qe kane merite (merite trashegimi) dhe ata te dy 
betohen ne All-llahun: "Deshmimi yne eshte me i drejte nga deshmimi i atyre (dy 
te pareve), dhe ne nuk e tejkaluam (drejtesine), pse atehere do te ishim nga 
mizoret!" 

108. Ky (rregull) eshte me afer qe te bejne deshmimin (deshmitaret e testamentit) ashtu 

73 



si eshte' drejt, dhe qe te frikesohen (deshmitaret trashegimtare) se po thyhet betimi i 
tyre me nje betim tjeter. Kini frike All-llahun dhe bindjuni, se All-llahu nuk ve ne 
rrage te drejte popullin shkaterraes. 

109. (Perkujtonie o njerez) Diten kur All-llahu i tubon te derguarit e u thote: "cfare 
pergjigje (popujt) u dhane juve?" Ata (pejgamberet) thone: "Ne nuk dime, vertet Ti 
je qe i di te gjitha te fshehtat!" 

110. All-llahu (ate dite) i thote: "O Isa, bir i merjemes, perkujtoj te mirat e Mia ndaj 
teje dhe ndaj nenes sate, kur te fuqizova me shpirtin e shenjte (Xhibrilin), e ti u fole 
njerezve (kur ishe) ne djep dhe (kush ishe) i pjekur (si burre), kur ta mesova ty 
librih e urtesine Tevratin e Inxhilin, kur melejen Time formove nga balta si forme 
shpeze e i fryve asaj dhe me urdherin Tim u be shpeze, kur e sherove te verberin 
dhe te semurin nga semundja e lekures me deshiren Time, kur me urdherin Tim i 
nxore (te gjalle) te vdekurit, kur i zbrapa beni israilet prej teje (qe deshen te te 
mbysin) atehere kur erdhe me argumente, e disa prej tyre qe nuk besuan than: "Kjo 
(mrekullia e Isait) nuk eshte tjeter vetem se magji e qarte!" 

111. Dhe kur i frymezova Havarijjunet (i urdherova): "Te me besoni Mua dhe te 
derguarin Tim!" E ata thane: "Ne besuam, e ti deshmo se ne jemi muslimane". 

112. Dhe (perkujto) kur Havarijjunet thane: " O Isa, bir i Merjemes, Zoti ta mund te na 
zbrese nje tryeze nga qielli?" (Isai) tha: "Keni frike All-llahun nese jeni 
besimtare!" 

113. (Ata) Thane: "Ne deshirojme te hame nga ajo dhe te na binden (edhe me shume ) 
zemrat tona dhe te vertetojme bindshem se na e the te verteten e te behemi 
deshmues te saj ! " 

114. Isai, bir i Merjemes, tha: "O All-llah, Zoti yne, zbritna nga qielli nje tryeze, te na 
jete feste (gezim)per ne dhe per ata (qe vijne) pas nesh, te jete argument prej Teje, 
dhe dhurona se Ti je furnizuesi me i mire!" 

115. All-llahu tha: "Une ate ua zbres, e kush prej jush mohon pastaj, Une ate e denoj 
me nje denim qe nuk e denoj asnje nga njerezit". 

116. Dhe kur All-llahu tha: "O Isa, bir i Merjemes, a ti njerezve u the: "Me besoni mua 
dhe nenes time dy zota pos All-llahut!?" (Isai) Tha: "Larg asaj te mete je Ti (o Zoti 
im). Nuk me takon mua ta them ate qe s'eshte e vertete. Ta kisha thene une ate, ti 
do ta dije. Ti e di c'ka ne mua, e une e di c'ka ne Ty. Ti je me i dijshmi i te 
fshehtave!" 

117. Une nuk u kam thene tjeter atyre, pos asaj qe Ti me urdherove;ta adhuroni All- 
llahun, Zotin tim dhe Zotin tuaj,dhe sa isha nder ta, kam qene percjelles i tyre, e 
pasi qe me more mua, Ti ishe roje (dhe deshmues) i tyre. Ti je deshmitar per cdo 
send!" 

118. Nese i denon ata, ne te vertete ata jane rober Tu, e nese u fale atyre, Ti je i 
gjithefuqishmi, i urti. 

119. All-llahu tha: "kjo eshte dita qe te drejteve u ben dobi drejtesia e tyre. Ata kane 
Xhennete ne te cilet rrjedhin lumenj, jane per jete te pasosur ne ta. All-llahu eshte i 
kenaqur me ta dhe ata jane te kenaqur ndaj Tij. Ky eshte shpetim i madh. 

120. Vetem i All-llahut eshte sundimi ndaj qiejve e tokes dhe cka ka nne to. Ai eshte i 
plotefuqishem per 9do send. 

74 



6. En' am 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Falenderimi i qofte vetem All-llahut, qe krijoi qiejt dhe token, qe formuloi erresirat e 

driten, e megjithekete (qe Ai meriton lavderim) ata qe mohuan, i barazojne (idhujt) 
me Zotin e tyre. 

2. Ai eshte' qe ju krijoi nga balta, e mandej ju caktoi nje afat (per vdekje) dhe nje afat 

eshte i caktuar prane dijes se Tij, dhe pas (gjithe kesaj te vertete) ju dyshoni. 

3. Ai eshte All-llahu (qe adhurohet e madherohet prej 9ka kane toke; Ai i di fshehtesite 

dhe publikimet tuaja dhe Ai e di ate qe beni. 

4. Nuk ka argument qe u vjen atyre nga argumentet e Zotit te tyre, eqe ata nuk i 

shmangen. 

5. Ata pergenjeshtruan te verteten kur u erdhi, e me vone do te kuptojne lajmin e asaj 

me te cilen talleshin. 

6. A e vrejten ata sa gjenerata para tyre i shkaterruam qe Ne u patem mundesuar atyre 

(komoditet) ne toke 9fare juve nuk ju mundesuam; u patem leshuar nga qielli shi 
me bollek dhe u patem bere qe te rrjedhin lumenj nder ta, e per shkak te mekateve 
te tyre i shkaterruam dhe pas tyre sollem (breza) tjere. 

7. Edhe sikur te zbritnim ty nje liber te shkruar ne leter, e ta preknin ate me duart e 

tyre, ata qe mohuan do te thoshin: "Kjo nuk eshte tjeter pervec nje magji e qarte". 

8. E pastaj thane: "Pse te mos i zbret atij (Muhammedit) nje engjell (te na thote per 

Muhammedin se eshte i derguar)". E sikur te zbritnim Ne nje engjell, ceshtja do te 
merrte fund duke mos u dhene atyre nje afat. 

9. Sikur ta benim Ne ate (te derguarin) engjell, ate do ta benim (ne forme) njeriu e do 

t'ua perzienim (ngaterronim) atyre ate qe i perzien ata vetes se tyre. 

10. Edhe te derguarit te tjere para teje jane perqeshur, e ata qe u tallen pesuan (denim) 
per shkak se talleshin. 

1 1 . Thuaj: "Ecni neper toke e mandej shikoni se si qe perfundimi i genjeshtareve. 

12. Tuaj: "E kujt eshte e tere kjo ne qiej e toke?" Thuaj: "Vetem e All-llahut". Ai ia 
peraktoi meshiren Vetes. Ai do t'ju tuboje ne diten e gjykimit, per te cilen gje nuk 
ka dyshim. Ata qe i shkaktuan humbje vetvetes, ata nuk besojne. 

13. Vetem e Tij eshte gjithecka pushon e leviz naten e diten. Ai gjithecka degjon dhe 
gjithe9ka di. 

14. Thuaj: "A pos All-llahut, krijues i qiejvedhe i tokes, qe ushqen te tjeret, ndersa vete 
nuk ushqehet, te pranoj Zot tjeter?" Thuaj: "Une jam urdheruar te jem i pari qe 
bindem dhe (urdherohem): te mos behem kurrsesi nga idhujtaret. 

15. Thuaj: "Vertet, une i frikesohem denimit te dites semadhe, nese nuk i perulem Zotit 
tim". 

16. Kush menjanohet ate dite nga ai (denimi), ate Ai e ka meshiruar, dhe ai eshte 
shpetim i qarte. 

17. Nese All-llahu te godet me ndonje te keqe, s'ka kush qe ta largoje ate pos Tij, e 
nese te dhuron ndonje te mire, duhet ditur se Ai eshte i gjithefuqishem per 9do 
send. 

18. Ai eshte mbizoterues ndaj roberve te Tij. Ai hollesisht di punet e Tij dhe te roberve 



te Vet. 

19. Thuaj: "Cili send ka deshmine me te madhe?" Thuaj: "All-llahu eshte' deshmues 
mes meje e jush, e mua me eshte shpallur ky Kur'an qe me te t'ju terheqe verejtjen 
juve dhe atij qe i komunikohet (dhe te gjithe atyre qe vijne pas jush deri ne diten e 
kijametit). Ju po deshmoni se All-llahut ka edhe zota tjere, a?" Thuaj: "Une nuk 
deshmoj!" Ai eshte vetem nje Zot dhe une jam i paster nga ajo qe j u i shoqeroni!" 

20. Atyre qe Ne u kemi dhene librin, e njohin ate (Muhammedin) sikurse i njohin bijte 
e tyre. Jane ata qe asgjesuan vetveten, andaj nuk besojne. 

21. Kush eshte me mizor se ai qe ndaj All-llahut shpif genjeshtra apo ka 
pergenjeshtruar faktet e Tij? S'ka dyshim, shpifesit dhe genjeshtaretnuk kane 
shpetim. 

22. Perkujto diten kur Ne i tubojme te gjithe dhe u themi atyre qe i shoqeruan: "Ku 
jane ata te shoqeruarit tuaj, qe i trillonit?" 

23. Atehere (pas atij sprovimi) pergjigje tjeter s'u mbetetpervec te thone: "Per All- 
llahun, o zoti yne, ne nuk ishim dhujtare!" 

24. Shih, se si bejne genjeshtra kunder vetes dhe si u shkoi huq ajo qe trillonin! 

25. Ka prej atyre qe ty te degjon (kur lexon Kur'anin). Po Ne kemi krijuar mbulese mbi 
zemrat e tyre qe te mos e kuptojne ate dhe ne veshet e tyre sajuam shurdhim, dhe 
edhe dikur t'i shohim te gjitha faktet. ata nuk besojne, derisa kur te ti e te 
polemizojne ata qe mohuan thone: "Nuk eshte tjeter ky (Kur'ani) vetem se mit i 
hershem. 

26. Ata ndalojne (te tjeret) nga ai dhe vete largohen prej atij (Kur'anit), e me ate nuk 
shkaterrojne tjeret vetem vetveten, dhe nuk e hetojne. 

27. E sikur t'i shihje ata kur jane ndalur prane zjarrit e thone: "Ah sikr te ktheheshim 
(ne dynja), te mos genjejme faktet e Zotit toe e te behemi nga besimtaret!" 

28. Jo, (s'eshte ashtu) po atyre u doli ne shesh ajo qe e mbanin fshehte me pare, 
prandaj edhe sikur te ktheheshin ata do te perseritnin ate qe e kishin te ndaluar, e 
s'ka dyshim, ata jane genjeshtare. 

29. Ata thane: "Nuk ka tjeter, vetem kjo jeta jone ne kete bote, dhe ne nuk do te 
rigjallemi. 

30. Dhe, sikur t'i kishte pare ata kur te ndalohen para Zotit te tyre e u thuhet atyre: "A 
nuk eshte kjo (ringjalja) e vertete?" Ata thone: " Po, per zotin tone!" thote: 
"Shijoni pra denimin per ate qe mohonit!" 

31. Ata qe pergenjeshtruan se do te takohen me All-llahun (ne diten e gjykimit) kane 
humbur perderisa t'u vije momenti (kijameti) befas e te thone: "te mjeret ne per ate 
qe leshuam" (nga punet e mira ne dynja), e duke i bartur gabimet e veta ne shpine, 
dhe, e shemtuar eshte ajo qe bartin. 

32. Jeta e kesaj bote nuk eshte gje tjeter vetem se nje perjetim e mashtrim. S'ka dyshim 
se bota tjeter eshte me e dobishmja per ata qe ruhen. A nuk logjikoni? 

33. Ne dime se ty te brengos ajo qe thone, e ata nuk te genjejnety, por ata mizore 
mohojne argumentet e All-llahut. 

34. Jane pergenjeshtruar te derguar para teje, duruan ate genjeshter, dhe u torturuan 
perderisa u erdhi ndihma Jone, prandaj s'ka kush qe ndryshon fjalet (premtimet) e 
All-llahut. E ti je i njohur me disa nga ngjarjet e te dergarve (edhe ti do te 

76 



ndihmohesh sikurse ata). 

35. Por, nese refuzimi i tyre te eshte bere brenge e madhe , ti kerkoje, nese ke mundesi, 
ndonje vrime ne toke' ose ne qiell e t'u sjellesh atyre ndonje argument (po ti s'mund 
ta besh kete). Te kishte dashur All-llahu i kishte tubuar ne rruge te drejte; po ti mos 
u be nga te padijshmit (dhe mos u brengos). 

36. vetem ata qe kane degjim te shendosh i pergjigjen (fteses). Te vdekurit (ata qe 
degjojne dhe nuk besojne) All-llahu i ringjall, e pastaj te Ai kthehen (u jepate qe e 
meritojne). 

37. Dhe thane : "Perse te mos i zbret atij (Muhammedit) nje mrekulli nga Zoti i tij?" 
Thuaj: "S'ka dyshim se All-llahu ka fuqi t'ia zbrese nje mrekulli, por shumica e 
tyre nuk e dine (se cka do t'i gjente me pas). 

38. Nuk asnje gjallese ne toke dhe as shpende qe fluturojne me dy krahe e qe nuk jane 
te nara ne grupe (te ndryshme), sikurse edhe ju (Zoti i krijoi, i pajisi si juve). Asgje 
nuk kemi lene pas dore nga evidenca. Me ne fund te Zoti i tyre do te tubohen. 

39. E ata qe i bene te rreme faktet Tona jane shurdmemece te mbetur ne erresira. All- 
llahu e humb ke te doje e ve ne rruge te drejte ate qe do. 

40. Thuaju: " Nese u vjen denimi nga All-llahu ose u vjen kijameti, me tregoni,nese 
jeni te sinqerte, a do te thirrni ke pos All-llahut (per ndihme?" 

41. Jo, vetem Atij (All-llahut) do t'i luteshi, e nese do Ai, ju heq ate per cka i luteni, e 
do t'i harronit ata (zota) qe ia shoqeronit. 

42. Ne kemi derguar (pejgambere) edhe te popjt parateje (e derisa nuk degjuan), i 
denuam me skamje emjerim, ashtu qe te perulen. 

43. E pse te mos peruleshin kur ju erdhi atyre denimijone? Por zemrat e tyre ishin 
ngurosor, po edhe djalli ua hjeshoi ate qe benin. 

44. Meqe lane pas dore ate me eka u keshilluan (t'i i drejtohen Zotit), Ne ua hapem 
dyrt e 9do gjeje (begatie) derisa kur u gezuan per ate qe ju kishte dhene, i kapem 
befas, e ata mbeten te zhgenjyer. 

45. Ndaj u zhduk mbeturina e popullit mizor, pra Falenderim i qofte Zotitte botave. 

46. Thuaj: "Nese All-llahu ua merr te degjuarit, te pamurit dhe ua mbyll zemrat, pos 
All-llahut cili zot tjeter do t'ju sjelle ate?". Shih sesi ua shqarojme faktet e 
megjithkete ata nuk ua vene veshin! 

47. Thuaj: "Me tregoni nese denimi nga All-llahut u vjen befas ose me parashenja, a 
shkaterrohet kush tjeter pos popullit mizor?" 

48. Ne te derguarit nuk i dergojme ndryshe vetem si pergezues dhe qortues. E kush 
besoi dhe u permiresua, ata nuk kane as frike as brenge. 

49. Ata qe i pergenjeshtruan faktet tona, ata i kap denimi ngase nuk respektuan normat. 

50. Thuaj: "Une nuk u them juve se i kam ne kompetence depote e All-llahut (e t'ju 
sjelle mrekulli), as nuk pretendoj se i di fshehtesite (e t'ju tregoje se kur do t'ju vije 
denimi), as nuk u them se une jam engjell. Une ndjek vetem ate qe me shpallet 
mua. Thuaj: "A jane baras i verbeti dhe ai qe sheh?" A nuk mendoni? 

51. Ti terhiqju verejtjen me kete (Kur'an) atyre qe i frikesohen tubimit para zotit te 
tyre, ne menyre qe te ruhen, sepse pos Tij nuk do te kete as mbrojtes as 
ndermjetesues. 

52. Dhe mos i perze ata qe adhurojne Zotin e tyre pa pra mengjes e mbremje, duke 

77 



qene te sinqerte ndaj Tij. Ti nukpergjigjesh asgje nga llogaria e tyre e as ata nuk 
kane kurrfare pergjegjesie nga llogaria jote, e po i debove ata do te behesh nga te 
padrejtit. 

53. Keshtu Ne i sprovojme disa me disa tjere' (pasanikun me varfnjakun, ate me 
autoritet me ate pa te) ashtu qe te thone: " A keto jane mes nesh qeAll-llahu i 
dhuroi?" A nuk eshte All-llahu me i dijshmi per ata qe jane mirenjohes?! 

54. E kur te vijne ty ata qe i besojne ajetet tona, thuaju: "Selamu alejkum, Zoti juaj ia 
ngjeshi vetes meshiren. Kuh ben prej jush ndonje e keqe pa dije, e mandej pas asaj 
(te keqe) pehdohet dhe permiresohet, s'ka dyshim se All-llahu eshte qe fale shume 
dhe eshte Meshirues. 

55. Ja, keshtu Ne i sqarojme argumentet, ne menyre qe te dale ne shesh rruga e 
krimineleve. 

56. Thuaj: "Une : jam i ndaluar te adhuroj ata qe adhuroni ju, pos All-llahut! thuaj: "Une 
nuk njeki deshirat tuaja, pse do te ishte atehere do te isha i humbur e jo prej te 
udhezuarve (ne rruge te drejte). 

57. Thuaj: "Une i permbahem te vertetes (qe me erdhi) nga Zoti im. Ju e genjyet ate, e 
per ate qe nguteni ju (denimin), nuk e bej une, vendimi i takon vetem All-llahut; Ai 
e rrefen te verteten dhe Ai eshte me i miri i gjykatesve. 

58. Thuaj: "Sikur te ishte ajo per te cilen nguteni j te une, eeshtja mes meje dhe jush do 
te ishte e perfunduar. All-llahu me se miri i di per mizoret. 

59. eelesat e fshehtesive jane vetem te Ai, ate (fshehtesine) nuk e di kush pos Tij. Ai e 
di cka ka ne toke dhe ne det, Ai e di per edo gjeth qe bie dhe s'ka kokerr ne thellesi 
te tokes, s'ka te njome dhe s'ka te thate qe nuk eshte (shenuar) ne librin e qarte 
(LehviMahfud). 

60. Ai eshte qe ju ve ne gjume naten dhe e di cka vepruat diten, pastaj ju ngjall-zgjon 
ne te (diten) per deri ne afatin e caktuar (vdekje). Pastaj do te ktheheni e do t'ju 
njohtoje me ate qe keni pas vepruar. 

61. Vetem Ai eshte mbizoterues ndaj roberve te vet. Ndaj juve dergon roje (cakton 
engjej) derisa kur t'i vije ndonjerit prej jush vdekja, atij ia marrin shpirtin te 
derguarit tane (te tjere) dhe ata nuk bejne kurrfare leshimi. 

62. Pastaj i kthehen All-llahut, Snduesit te vertete te tyre. Vetem i tij eshte sundimi 
(gjykimi) dhe Ai eshte me i shpejti i llogaritesve. 

63. Thuaj: "Kush ju speton prej erresirave (trishtuese) te tokes e te detit e (nga 
trishtimi) ju e lutni Ate haptas e fshehtas (duke thene), nese Ai na shpeton prej 
kesaj, ne do te jemi (besimtare) mirenjohes?" 

64. Thuaj: "All-llahu ju shpetin nga ajo dhe nga edo brengosje. Megjithekete ju Atij i 
pershkruani shok. 

65. Thuaj: "Ai ka fuqi (t'ju shpetoje, por edhe) t'ju sjelle denim prej se larti ose prej se 
poshti nen kembet tuaja apo t'ju ndaj ne grupe e ta luftoni njeri-tjetrin. Shih se si i 
sqarojme faktet ne menyre qe te kptojne". 

66. E populli yt e konsideroi ate (Kur'anin) te rreme, porse ai (Kur'ani) eshte i vertete. 
Thuaj: "Une nuk jam roje e juaj". 

67. edo lajm e ka afatin e realizimit, e me vone, ju do te kuptoni. 

68. Kur sheh ata se jane thelluar (me tallje) ne eeshtjet Tona, largohu prej tyre derisa te 

78 



kalojne ne bisede tjeter. Nese djalli te ben te harrosh (e rri me ta), pasi te bie nder 
mend, mos rri me popullin mizor. 

69. Per ata qe ruhen (per besimtaret) s'ka kurrfare pergjegjesie (qe tallen), por duhet 
t'ju perkujtojme ne menyre qe ruhen edhe ata (qe tallen). 

70. Hiqu atyre qe e marrin fene (ne vend qe ta resprktojne) per loje e defrim dhe i ka 
mashtruar jeta e kesaj bote. Ti perkujto me te (Kur'anin) qe te mos bjere njeriu 
viktime' e asaj qe ka veprruar, e qe s'ka mbrojtes as ndermjetesues per te pos All- 
llahut. je ai (njeri) edhe nese jep, cdo lloj shpagimi nuk i pranohet. Te tillet jane ata 
qe rane viktime e asaj qe punuan. Ata , per skak se mohuan, per pije kane uje te 
vluar e denim te idhet. 

71. Thuaj: "A pos All-llahut te adhurojme 9ka nuk na sjell as dobi as dem dhe te 
kthehemi mbrapa (ne kufur) pasi qe All-llahu na vuri ne rruge te drejte? Dhe 
atehere te behemi sikur ai, te cilin djallezit e kane rrembyer (e kane hedhur)ne toke 
(ne nje humnere) e lene te hutuar qe, edhe pse ai ka shoke qe e therrasin ne rruge te 
drejte (i thone): "Eja te ne" (ai nuk pergjigjet). Thuaj: "I vetmi udhezim eshte ai 
udhezimi i All-llahut, dhe se jemi urdheruar qe t'i dorezohemi zotit te boteve. 

72. (Na eshte thene) Dhe falne nmazin dhe kini frike prej Tij, se Ai eshte te i cili do te 
tubohemi. 

73. E Ai eshte qe krijoi qiejt dhe token me qellim te caktuar, e (ruajuni denimit) diten 
kur thote : "Behu"! Ajo behet. Fjala e Tij eshte e njemendte dhe Atij i takon 
sundimi diten kur i fryhet "Surit" (kjo eshte hera e dyte). Ai e di te fshehten dhe 
konkreten, eshte me i urti qe di per 9do gje ne hollesi. 

74. Perkujtoju (o i derguar) kur Ibrahimi i tha vellaut te vet Azerit: "A statuja (idhuj) 
adhuroni per zota? Une po te shoh ty dhe popullin tend ne nje humbje te sigurt. 

75. E keshtu Ibrahimit ia mundesuam t'i shohe madhesite e qiejve e te tokes per t'u 
bere edhe me i bindur. 

76. E kur ate e mbuloi nata, ai e pa nje yll e tha "Ky eshte Zoti im!" E kur u zhduk ai 
(perendoi) tha:" Une nuk i dua ata qe humben". 

77. Kur e pa henen te posa tha: "Ky eshte Zoti im! e kur perendoi ajo, tha: Nese Zoti 
im nuk me udhezon, une do te jem prej njerezve te humbur!" 

78. Kur e pa diellin te lindur, tha: "Ky eshte Zoti im, ky eshte i madh!" e kur ai 
perendoi, tha: O populli im, une jam i pasternga ajo qe ju i shoqeroni!" 

79. Une me veten time i drejtohem Atij qe krijoi qiejt e token, larg besimeve te tjera; 
une nuk jam prej atyre qe i pershkruajne shok! 

80. Po ate e (me Ibrahimin) polemizoi populli i tij e ai tha: "A polemizoni me mua, 
rreth All-llahut e Ai me udhezoi?" Une nuk u frikohem atyre qe ju ia beni shok, 
vetem nese Zoti im do ndonje send (te me godas, ai me godet). Me dijen e Tij Zoti 
im ka perfshire cdo send, a nuk e merrni me mend?" 

81. E si t'ju frikohem atyre qe ju ia shoqeruat, e ju frikoheni per ate qe i shoqeruat All- 
llahut pa pasur kurrfare argumenti. E cili grup, pra, eshte me e drejte te jete i sigurt, 
nese jeni qe kuptoni? 

82. Ata qe besuan dhe besimin e tyre nuk e ngaterruan me besim te kote, atyre u takon 
te jene te sigurt dhe atajane ne rruge te drejte. 

83. Keto jane argumentet tona qe ia dhame Ibrahimit kunder popullit te tij. Ne ngrisim 

79 



ne shkalle te larte ate qe duam. Zoti yt 9do send e ve ne vendin e vet, asgje nuk 
mund t'i fshehet. 

84. Ne atij (Ibrahimit) i falem Is-hakun dhe Jakubin dhe secilin prej tyre e udhezuam. 
Me pare edhe Nuhun e patem udhezuar. E nga pasardhesit e tij (te Ibrahimit) 
udhezuam Davudin, Sulejmanin, Ejjubin, Jusufin, Musain dhe Harunin. Keshtu i 
shperblejme bamiresat. 

85. (shperblyem) Edhe Zekerijane, Jahjane, Isain, Iliajasin te gjithe' prej te mireve te 
persosur. 

86. (shperbylem) Edhe Ismailin, Eljesane, Junusin dhe Lutin. Te gjithe keta i ve9uam 
mbi njerezit tjere. 

87. Edhe disa nga prinderit, nga pasardhesit dhe nga vellezerit e tyre i zgjodhem (per 
pejgambere) dhe i udhezuam ne rruge te vertete. 

88. Ky eshte udhezim i All-llahut, udhezon me te ke te doje nga robet e Tij. E sikur t'i 
pershkruajne shok Zotit (edhe ndonje nga keta) kishte per t'iu shkuar huq ajo qe 
kane vepuar. 

89. Ata shin qe u patem dhene librin, urtesine e pejgamberllekun; e nese keta 
(idhujtaret mekas) e refuzojne kete (pejgamberllekun tend), Ne e kemi siguruar 
kete me nje popull qe nuk e refuzon. 

90. Ata (te derguarit e permedur) ishin qe All-llahu i vuri ne rruge te drejte, andaj ti 
merri shembull ne udhezim. Thuaj: "Une nuk kerkoj per kete (komunikimin e 
Kur'anit) shperblim prej jush. Ky nuk eshte tjeter, pervec nje keshille per mbare 
njerezit. 

91. Ata (mohuesit) nuk e njohen All-llahun sa duhet njohur Ate kur thane; "All-llahu 
nuk i shpalli gje asnje njeriu!" Thuaj: "Kush e zbriti librin, me te cilin erdhi Musai 
e qe ishte drite e udherrefyes per njerez, e te cilin ju e beni te shperndare ne letra,qe 
disa i prezentoni, kurse shumicen e fshehni. Dhe u mesuat 9ka nuk e dinit ju as 
prinderit tuaj? Thuaj: (e zbriti) All-llahu". Mandej leri ata qe luajne ne ate kotesune 
e tyre. 

92. Edhe ky (Kur 'an) eshte liber qe e zbritem; eshte i bekuar, vertetues i te 
meparshmes, e qe t'i terheqesh verejtjen nenes se fshatrave (te banoreve mekas) 
dhe atyre perrreth saj (mbare botes). Ata qe e besojne Ahiretin, besojne ne te 
(Kur'anin), ata edhe e falin namazin rregullisht. 

93. E kush eshte me gabimtar i madh se sa ai qe trillon rrene ndaj Zotit, ose thote: 
"Mua po me shpallet e nuk i eshte shpallur asgje, ose se sa ai qe thote: "Do te thur 
di9ka te ngjajshme me ate qe e ka zbritur All-llahu". E, sikur t'i shihje mizoret kur 
jane ne agoni te vdekjes, e engjejt kane shtrire duart e veta (me ndeshkim) e (u 
thone): "Shpetonie pra vetveten (nese mundeni)". "Tash perjetoni denimin e 
turpshem per shkak se e thoshit te paverteten per All-llahun, dhe ndaj argumrnteve 
te Tij ishit kryene9. 

94. Ne te vertete ju na erdhet nje nga nje (te vetmuar), ashtu si ju krijuam se pari; keni 
lene prpa shpines ate qe u patem dhene, e nuk po shohim se i keni me vete 
ndermjetesuesit tuaj, te cilet i mendonit se per ju jane ndihmetare (i shoqeronit All- 
llahut). S'ka dyshim, eshte keputur lidhja mes jush, dhe mbaroi ajo 9ka mendonit 
(ndermjjetesues apo zotera tjere). 



95. S'ka dyshim, All-llahu eshte' zberthyes i fares (i kokrres se saj) dhe i berthames (se 
pemes). Ai nxjerr te gjallin nga i vdekuri dhe Ai eshte nxjerres i te vdekurit nga i 
gjalli. Ky eshte All-llahu, e si atehere shmangeni (nga besimi)? 

96. Ai eshte krijues i drites se mengjesit. Naten e beri kohe pushimi, e diellin dhe 
henen per llogaritje te kohes. Ky (rregull) eshte caktim i plotfuqishmit,i 
gjithedijshmit. 

97. Ai eshte, qe krijoi yjet per ju qe me ta te orientoheni ne erresira kur jeni ne toke ose 
ne det. Vertet Ne i shpjeguam argumentet tona per nje popull qe di te mendoje. 

98. Ai eshte qe ju krijoi (filloi) prej nje njeriu; aty (mbi toke) jetoni (qendroni) dhe nen 
te do te pushoni. Ne i sqaruam argumentet nje populli qe di te kuptoje. 

99. Ai eshte qe leshoi nga larte shiun e me te nxori bimen e 9do sendi dhe prej bimes 
gjelberim dhe prej tij (prej gjelberimit) kokrra te dendura ne kallinj. E nga hurmet, 
nga sythat tyre kalaveshe te afert (per t'i vjele). Edhe kopshtie me hardhi, ullinj e 
shege te ngjajshme (ne dukje) e te llojllojshme (ne shije). Shikoni pra frutat e tyre 
kur i formojne dhe kur piqen (te gjitha keto nga shiu). Edhe ne keto ka fakte per 
njerezit qe besojne. 

100. E xhinet ia bejne shoke All-llahut, e ne te vertete Ai i krijoi ata (xhinet) dhe duke 
mos patur kurrfare dije, ata shpifen se Ai (Zoti) ka djem e vajza. Larg (shpifjeve) 
eshte madheria e Tij e larte. 

101. Ai (All-llahu) eshte qe krijo (pa kurrfare shembulli) qiejt dhe token (e duke qene i 
tille), e si do te kete Ai femije kur nuk pati bashkeshorte? 9do send e krijoi Ai, dhe 
eshte me i dijshmi per te gjitha sendet e krijuara. 

102. Ky eshte All-llahu, Zoti juaj, nuk ka te adhuruar perve9 Tij, Krijues i 9do sendi, 
pra adhuronie Ate; Ai eshte mbikeqyres ndaj 9do sendi. 

103. Teparet (e njerezve) nuk mund ta perfshine Ate, e Ai i erfshine te aret. Ai eshte 
shume i kujdesshem, hollesisht i njohur. 

104. Juve ju erdhen argumente te qarta nga Zoti i juaj e kush i sheh (kupton) ai e ka per 
vete, e kush verberohet, ai e ka per te zezen e vet. E ne (pejgamberi) nuk jameroje e 
juaj. 

105. e keshtu Ne i sqarojme deshmite, ashtu qe ata thone: "Ke mesuar ti" (nga librat, 
po fjales se tyre nuk i vihet veshiO dhe qe per t'ia bere edhe me te qarta nje populli 
qe di te dalloje (te verteten nga e kota). 

106. Ti (Muhammed) praktoko ate qe t'u shpall nga Zoti yt. S'ka Zot, perve9 Tij. 
Largohu prej idhujtareve. 

107. E sikur te donte All-llahu, ata nnuk do te ishin idhujtare. Ne nuk te beme 
percjelles te tyre e as qe je mbikeqyres i tyre. 

108. Ju mos ua shani ata (zota) qe u luten (idhujtaret), pos All-llahut, e (si hakmarrje) 
te fyejne All-llahun nga armiqesia, duke mos ditur (per madherine e Tij). Keshtu 
Ne i kemi zbukuruar 9do populli veprimin e vet, mandej e ardhmja e tyre eshte te 
Zoti i tyre, e Ai i shperble per ate qe vepruan. 

109. Ata u betuan me nje betim te forte ne All-llahun, se nese uvjen atyre ndonje 
mrekulli, do ta besojne. Thuaj: "9eshtja e atyre mrekullive eshte te All-llahu". E ku 
e dini ju, ndoshta kur te vijne ato nuk u besojne. 

1 10. Ne i rrotullojme zemrat e te paret e tyre (prej besimit) ashtu sikunder nuk e besuan 

81 



ate (Kur'anin) per here te pare, dhe i leme te bredhin te hutuar ne ate mashtrimin e 
tyre. 

1 1 1 . E edhe sikur t'ju zbritnim Ne atyre engjejt, t'ju flitnin te vdekurit, t'ju tubonin 
atyre 9do send (gjallese) konkretisht, ata nuk kishin per te besuar, vetem po te 
donte All-llahu, por shumica e tyre nuk dine (se besimi eshte' dhurate nga Zoti). 

112. dhe keshtu (sikurse edhe ty) cdo pejgamberi i beme armiq disa nga njerezit dhe 
nga xhinet e djallezuar, qe me fjale te shkelqyeshme ne menyre te fshehte nxit 
njeri-tjetrin ne mashtrime. E sikur te donte Zoti yt, ata nuk do te benin ate 
(armiqesi), po ti leri ata me ato trillime. 

113. Dhe qe te anojne (te ato fjale mashtruese) zemrat e atyre qe nuk besojne boen e 
ardhshme dhe qe te kenaqen e ngarkohen me ate qe jane duke u ngarkuar (ty nuk te 
demtojne asgje). 

114. (Thuaj) A pos All-llahut te kerkoj une gjykates (mes meje dhe juve)? kur Ai eshte 
qe zbriti librin ne menyre te shkoqitur? Atyre qe u dhame librin e dine se ai 
(Kur'ani) eshte i zbritur prej Zotit tend saktesisht, pra mos u be prej atyre qe 
dyshojne. 

115. Fjalet e Zotit tend jane plot te verteta (9ka lajmerojne) dhe plot te drejta (cka 
gjykojne). S'ka kush qe te ndryshoj fjalet (vendimet) e Tij. Ai eshte qe degjon e di. 

116. Ne qofte se u bindesh shumices (mohuese qe jane) ne toke, ata do te largojne ty 
nga rruga e All-llahut. Ata nuk ndjekin tjeter vetem supozime dhe nuk jane tjeter 
vetem se rrenacake. 

117. S'ka dyshim, Zoti yt e di me se miri per ate qe eshte larguar rruga e Tijdhe Ai 
eshte me i dijshmi per te udhezuarit. 

1 18. Ju (besimtare) hani nga ajo qe ( eshte therrur dhe) dhe eshte permendur emri i All- 
llahut, po qe se jeni te bindur ne faktet e Tij. 

119. c'keni ju qe te mos hani nga ajo per te cilen eshte permendur emri i All-llahut, e 
Ai ju sqaroi juve se cka eshte ndaluar per ju, perveekur jeni detyruar (atehere edhe 
harami eshte hallall). Nje shumice (e mohusve), duke mos pasur kurrfare dije, por 
vetem nga pasionet e tyre, duan t'i largojne nga e verteta (njerezit). Po Zoti yt di 
me se miriper ata qe i shkelin dispozitat. 

120. Dhe mos beni mekate as haptas as fshehtas. Ata qe bejne mekatin do te 
ndeshkohen per mekatin e bere. 

121. Dhe mos hani nga ajo qe (para therjes se saj) nuk eshte permendur emri i All- 
llahut, vertet ajo (ngrenia) eshte mekat. Djallezit i nxisin miqte e vet qe t'ju 
polemizojne juve, e nese i degjoni ata, atehere jeni si ata (idhujtare). 

122. Valle, a eshte ai qe qe i vdekur kurse Ne e ngjallem dhe idhame drite, me te cilen 
ecen mes njerezve, si ai qe ka mbetur ne erresire (i humbur) dhe nuk mund te 
shpetoje nga ajo? Ja, keshtu (si ketij ne erresire) iu dket mire mohusve ajo qe 
veprojne. 

123. Dhe ashtu (sikurse ne Meke) ne 9do qytet kemi bere kriminelet e tij pari, ne 
menyre qe te bejne dredhi ne te, por nuk mashtrojne tjeter ke pos veten e tyre dhe 
prapeseprape nuk kuptojne. 

124. E kur uvjen atyre ndonje argument i prere (per Muhammedin), ata thone: 
"Kurrsesi nuk e besojme ate (dergesen e Muhammedit) derisa te mos na jepet edhe 

82 



neve ngjajshem me ate qe iu pat dhene te derguarve te All-llahut"! Me se miri All- 
llahu e di ku ta vere dergesen (risalen) e vet. Ata qe ben krim do t'igodase 
poshtrimi dhe denimi i forte te All-llahu per shkak se vazhdimisht benin hile. 

125. Ate qe All-llahu deshiron ta udhezoje, ia zgjeron zemren per (te pranuar) islamin. 
Ate qe deshiron ta lere te humbur, zemren e tij ia ben shume' te ngusht si tengjitej 
ne qiell. Keshtu All-llahu leshon denimin mbi ata qe nuk besojne. 

126. Kjo eshte rruga e Zotit tend, eshte e drejte, Ne shpjeguam argumentet per njerez 
qe perkujtojne. 

127. Ata e kane vendin e shpetimit (Xhennetin) te Zoti i tyre; Ai eshte mbrojtes i tyre, 
per ate qe ata vepruan. 

128. Perkujto diten kur Ai i tbon ata te gjithe (e u thote): "O grumbull i xhinve, ju 
mashtruat shume njerez!" E nga njerezit qe ishin miq te tyre (texhinve) thone: 
"Zoti yne ne perfituam njeri prej tjetrit, dhe e arritem afatin te cilin e caktove!" 
Tha: "(Zoti) Zjarri eshte vendi juaj, pergjithmone jeni ne te, pos (kohes) 9ka do 
All-llahu" Vertet Zotit yt eshte me i urti, me i dijshmi. 

129. PO ashtu (sikur u dhame xhinve dhe njerezve perjetim), Ne i bejme sundues disa 
mizore mbi mizoret e tjere per shkak te asaj qe fituan (vepruan). 

130. O grumbull i xhinve dhe i njerezve! A nuk ju erdhen nga mesi juaj te derguar t'ju 
rrefejne argumentet e Mia dhe t'ju terheqin verejtjen per takimin tuaj ne kete dite? 
Ata thone: " Deshmojmekunder vetvetes". I pat mashtruar ata jeta e kesaj bote dhe 
ashtu(te detyruar) deshmuan kunder vetvetes se me te vertete e refuzonin (te 
verteten). 

131. Kete (dergimin e te derguarve) ngase Zoti yt,nuk eshte qe per shkak te mekatit te 
shkaterroje nje vend, e banoret etij te jene te painformuar. 

132. Po per secili (veprues) ka shkalle(qe do t'i arrije) sipas asaj qe vepruan. All-llahu 
nuk eshte i pakujdesshem ndaj asaj qe veprojne. 

133. Zoti yt nuk ka nevoje per asgje, Ai eshte meshirues. Nese do Ai, juve ju zhduk 
dhe sjell ke te doje pas jush, ashtu sikurse ju solli juve nga pasardhesit e atyre qe 
ishin para jush. 

134. Ajo qe iu kercenohet (kijameti, ringjallja, llogaria, pergjegjesia) pa tjeter do te 
vije, e ju nuk mund ta pengoni. (Nuk mund ta menjanoni caktimin e Zotit). 

135. Thuaj: "O populli im (kurejshit)! veproni ne ate qe jeni, e une do ta vazhdoj te 
veproj ne ate qe jam, e me vone do ta dini se kujt do t'i takoje e ardhmja e 
lavdishme. Eshte e ditur se zullumqaret nuk gjejne shpetim. 

136. Dhe nga aj qe krijoi Si prej te lashtave dhe prej kafsheve shtepake, ata (idhujtaret) 
ndane nje pjese per All-llahun dhe thane: "Kjo eshte per All-llahun, si mendonin 
ata , e kjo eshte e idhujve tane". Ajo qe ishte per idhujt, nuk shkon te All-llahu, e 
ajo qe eshte per All-llahun, shkon te idhujt e tyre, sa gjykim i shemtuar eshte ai qe 
gjykojne (pjesen e idhujve e plotesonin nga ajo e All-llahut, ne rast nevoje, e te 
All-llahutjo). 

137. Keshtu shumices se idhujtareve, idhujt ua hijeshuan atyre mbyten e femijeve te 
vet, per t'i shkaterruar (me mashtrime) dhe per 'ua ngaterruar fene (qe e kishin 
pasur te Ismailit). Po sikur te donte All-llahu, ata nuk do te benin ate, andaj hiqu 
tyre dhe asaj qe shpifin. 

83 



138. Dhe sipas bindjes se tyre ata thoshin: "Keto kafshe dhe keto bime jane te 
ndaluara, nuk mund te ushqehet me to, pervec ata, te cilevene ua lejome; keto jane 
kafshe qe eshte' ndaluar t'u hipet; keto jane kafshe jate therrjes se tyre nuk 
permendin emrin e All-llahut, duke shpifur ndaj Tij. Ai do t'i ndeshkoje ata per 
shpifjet e tyre. 

139. Madje ata thonin: "cka eshte ne barqet e ketyre kafsheve eshte vetem per 
mashkujt tane, e ndaluar per grate tona. E nese ishte e ngordhte (fruti ne bark) ata 
(mashkuj e femra) ishin te barabarte ne te. Do te ndeshkoje Ai cilesimin e tyre te 
rrejshem. Ai eshte i persosur ne punet e Tij, i dijshem per krijesat e Tij. 

140. S'ka dyshim se kane deshtuar keq ata qe mbyten femijet e tyre nga mendjelehtesia 
e pa kurrfare dije dhe ata qe duke i shpifur Zotit, shpallen te ndaluar ate qe Zoti u 
kishte dhuruar. Ata kane humbur rrugen e drejte dhe prej fillimit nuk ishin ne 
udhezim. 

141. Ai (All-llahu) eshte qe krijoi kopshtie (bimet e te cilave) te ngritura lart (ne 
shtylla) dhe te rrafshta (te shtrira ne toke), edhe hurmet dhe dritherat me frute 
(shije) te ndryshme; (krijoi) ullinjte dhe sheget e ngjashme (nga shija). Hani frutat 
e tyre kur te piqen dhe diten e korrjes (te vjeljes) se frutave jepne ate pjese qe eshte 
obligim (te varferve e nevojlive) dhe (hani-jepni) mos teproni, pse Ai nuk i do 
shkaperderdhesit. 

142. Nga kafshet (shtepiake krijoi) edhe aso per ngarkim (per hipje)dhe aso, prodhimi i 
te cilave perdoret per shtroje (leshi i tyre ose per therrje. Haninga ajo qe All-llahu 
ju dhuroi, e mos ndiqni gjurmet (rruget) e shejtanit, pse ai eshte armik juaj i hapet. 

143. Ai (krijoi) tete lloje (nga kafshet shtepiake): prej deleve dy (dash e dele), prej 
dhive dy (cjap e dhi). Thuaj: "A jane te ndaluar (haram) dy meshkuj apo dy femra 
apo cka mbane (pjell) mitra e dy (llojeve te tyre) femrave?" Me tregoni, pra, me 
fakte te ditura (e jo me trillime) nese jeni te sinqerte. 

144. Ai (krijoi) edhe nga devet dy (lloje) dhe nga lopet dy (lloje). Thuaj: "A dy 
meshkuj i ka ndaluar (haram), a dy femrat, pse cka mban mitra e dy (llojeve te tyre) 
femrave?" A mos ishit te pranishem kur All-llahu ju porositi me kete (hallall apo 
haram)?" E kush eshte me mizor se ai qe trillon rrene per All-llahun dhe ashtu t'i 
humbe njerezit ne mungese te dijes. All-llahu nuk ve ne rruge te drejte mizoret. 

145. Thuaj: "Ne ate qe me eshte shpallur mua (ne Kur'an) nuk po gjej di9ka te ndaluar 
nga ushqimi, pervec ne qofte se ai (ushqimi) eshte: coftine, gjak i derdhur ose mish 
derri, ai i ndyte, dhe pos asaj qe eshte therrur jo ne emer te All-llahut (por te ndonje 
idhulli) e qe eshte mekat. E kush detyrohet (t'i haje keto te ndaluara), por duke mos 
pasur per qellim shijen dhe duke mos e tepruar; Zoti yt eshte qe fale e meshiron 
shume. 

146. E (posaqerisht) ndaj atyre qejane jehudi Ne kemi ndaluar cdo (kafshe) thundrake: 
nga lopet dhe delet u kemi ndaluar dhjmin e tyre, pos atij (dhjami) ne shpinen dhe 
ne zorret e tyre dhe pos atij te perzier me ndonje asht. Kete (mase-ndalese) e 
morem si ndeshkim ndaj mekatit te tyre. S'ka dyshim, Ne jemi te vertete (ne 9ka ju 
rrefejme). 

147. PO, ne qofte se (per kete jehudite) te pergenjeshtrojne Thuaj: "Sameshirues i 
madh eshte ky Zoti juaj,po (mos u mashtroni) denimi i Tij per njerezit 

84 



kriminelenuk mund te prapesohet!" 

148. E ata qe i shoqeruan Zotit, do te thoshin: "Sikur te donte All-llahu nuk do t'i beim 
shok (nuk do te ishim idhujtare), as ne, as prinderit tane, e as nuk do te ndalonim 
asnje send. "Keshtu patengenjyer edhe ata qe ishin para tyre derisa (per shkak te 
mekatit) perjetuan denimin tone te ashper. Thuaj: "A mos keni ndonje fakt e te na 
prezentoni ate neve?" Ju i mbeshteteni vetem hamendjes, ne te vertete, vetem 
genjeni. 

149. Thuaj: "All-llahu ka argumentin me te plote dhe sikur te donte Ai do t'ju vinte ne 
rruge' te drejte te gjitheve. 

150. Thuaj: "Sillni deshmitaret, te cilet deshmojne se All-llahu ndaloi (beri haram) ato 
( qe i ndalonin vete). Neseda te deshmojne rrejshem, ti mos deshmo bashke me ta 
dhe mos shko pas deshirave te atyre qe argmentet Tona i bene te rremedhe pas 
atyre qe nuk besojne jeten e qe largohen prej Zotit te tyre (adhurojne tjeter). 

151. Thuaj: "Ejani t'ju lexoje ate qe me te vertete ju ndaloi Zoti juaj: te mos i 
shoqeroni Atij asnje send, te silleni mire me prinderit, te mos i mbytni femijet tuaj 
per shkak te varferise, sepse Ne u ushqejme juve dhe ata, te mos u afroheni 
mekateve te hapta apo te fshehta, mos e mbtni njeriun sepse mbytjen e tij e ndaloi 
All-llahu, perpos kur eshte me vend. Keto jane porosite e Tij, keshtu te mendoni 
thelle. 

152. Mos iu afronu pasurise se jetimit derisa ai te arrije pjekurine, (mund t'i afroheni) 
vetem ne menyre me te mire, zbatoni me drejtesi masen dhe peshojen, Ne nuk 
ngarkojme asnje njeri pertej mundesive te tij. Kur te flitni (te deshmoni), duhet te 
jeni te drejte edhe eshte ceshtja per (kunder) te afermit, dhe zotimin e dhene All- 
llahut plotesonie. Keto jane me cka Ai ju porosite keshtu qe te perkujtoni. 

153. Dhe se kjoeshte rruga (feja) Ime e drejte (qe e caktova per ju), pra permbajuni 
kesaj, e mos ndiqni rruge te tjerae t'ju ndajne nga rruga e Tij. Keto jane porosite e 
Tij per ju, ashtu qe e ruheni. 

154. E Musait i dhame librin plotesim (i te mirave) per ate qe tregon bindje te mire, 
dhe sqarues per cdo send, udherrefyes e meshire, ashtu qe te besojne se do te 
takohen me Zotin e tyre. 

155. Dhe ky liber, dobi prures, Ne e zbritem, permbanju ketij, ruajuni shtu qe te 
meshiroheni. 

156. (E zbritem Kur'anin) Qe te (mos) thoni: "Libri u zbrit veten dy grupeve para nesh 
(jehudive e te krishtereve) dhe se ne ishim te panjohur me librat (me mesimet) e 
tyre. 

157. Dhe qe te (mos) thoni: "Sikur te na kishte zbritur neve libri, (sikurse u zbriti atyre 
dy grupeve) ne do te ishim edhe ne te udhezuar se ata. Juve ju erdhi nga Zoti juaj 
argumenti (Kur'ani), ju erdhi udhezimi, meshira. E kush eshte me zullumqar se ai 
qe argumentet eZOtit i ben te rreme dhe ua kethen shpinen atyre? Ne do t'i 
ndeshkojme me ndeshkim me te rende ata qe ua kthyen shpinen argumenteve 
Tona, per shkak te prapesimit qe bene. 

158. A mos jane duke pritur tjeter ata (pas ketyre fakteve) vetem t'ju vje engjejt (t'ua 
marrin shpirtin), te vije Zoti yt (urdheri per shkaterrim) ose te vijne disa nga 
shenjat e Zotit tend, (ne) diten kur vijne disa shenja te Zotit tend, asnje njeriu nuk 

85 



ivlen besimi i Tij nese nuk ka besuar me pare ose nuk ka bere ne besimin e tij 
kurfare' te mire. Thuaj: "Pritni, edhe ne jemi duke pritur!" 

159. Vertet at qe e perqane fene e tyre dhe u ndane ne grupe, ti (Muhammed) nuk ke 
kurfare pergjegjesie. ceshtja e tyre eshte vetem te All-llahu, Ai do t'i njohe me ate 
qe punuan. 

160. Kush vjen me nje (pune) te mire, ai (ne diten e gjykimit) shperblehet dhjete fish, e 
kush vjen me (veper) te keqe, ai ndeshkohet vetem per te. Atyre nuk u behet e 
padrejte. 

161. Thuaj: "Vertet Zoti im me udhezoi ne rruge te drejte, qe eshte fe e drejte, fe e 
Ibrahimit, qe ishte larg besimeve te kota. Ai (Ibrahimi) nuk ishte idhujtar! 

162. Thuaj: "Namazi im, kurbani im dhe vdekja ime jane thjesht per All-llahun, Zotin e 
boteve. 

163. Ai nuk ka shok (nuk adhuroj tjeter). Me kete (thjeshtesi te adhurimit vetem per 
Zotin) jam i urdheruar dhe jam i pari i muslimaneve (i pari qe pranoj dhe bindem)! 

164. Thuaj: " A te kerkoje Zot pos All-llahut, e Ai eshte Zot i cdo sendi (ekzistues) dhe 
demi i secilit person eshte kunder vetes. Askush nuk do te barte barren e tjetrit. 
Mandej, kthimi juaj eshte te All-llahu; e Ai ju njohton per ate qe percaheshit. 

165. Ai eshte qe ju beri sundues (zevendesues) ne toke (pas shkaterrimit te atyre qe 
ishin me pare) dhe lartesoi ne nje shkalle me te lartedisa nga ju mbi te tjeret, per 
t'ju sprovuar ne ate qe u dha. All-llahu eshte ndeshkues i shpejte, eshte qe fale e 
Meshirues. 

7. A'raf 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lam, Mim, Sade. 

2. (Ky eshte) Libri, qe te eshte ty, qe me te t'u terheqesh verejtjen dhe t'i keshillosh 

besmtaret, pra te mos kete shtrengim ne gjoksin tend (per kumtimin e tij). 

3. Pervetesoni ate qe ju eshte zbritur nga zoti juaj, e mos zini miq (perkrahes) pos Tij. 

Pak eshte ajo qe po merrni pervoje. 

4. Sa fshatra (banore) kemi shkaterruar (me fajin e tyre) e denimi Jone u erdhi naten, a 

(diten) kur ishin duke pushuar (duke fjetur). 

5. Kur u erdhi atyre denimi Jone, s'kishin c'te kerkonin tjeter, vetem te thone: 

"Vertet,ne ishim zullumqare" (te pranojme gabimin). 

6. Ne patjeterdo te marrim ne pergjegjesi ata, te cileve u eshte deguar (pejgamber), e do 

t'i marrim ne pyetje edhe te derguarit. 

7. Dhe duke e ditur mire Ne do t'u rrefejme atyre (per ate qe punuan), se Ne nuk ishim 

qe mungonim (ishim te pranishem). 

8. Ate dite eshimi (masa) eshte i drejte. Atij qe i rendohen peshojat ,ata jane te 

shpetuar. 

9. Kujt i vijne lehte peshojat, ata e humben vetveten, ngase i refuzan argumentet Tona 

me te padrejte. 

10. Ne ju vendosem ne toke dhe ju mundesuam jeesen (mjetet per te jetuar), e pak prej 
jush po falenderoni. 



1 1 . Ne ju krijuam pastaj ju dhame formen, e mandej ngjejve u thame: "beni sexhde per 
Ademin". Ata i bene sexhde pos Iblisit. Ai nuk qe prej atyre qe bene sexhde. 

12. (All-llahu) tha: "9ka te pengoi ty te besh sexhde, kur Une te urdherova?" Ai (Iblisi) 
tha: "Une jam me i vlershem se ai, me krijove mua nga zjarri, e ate e krijove nga 
balta!" 

13. (All-llahu) Tha: "Zbrit nga ai (Xhenneti), nuk te takon te besh kryelartesi ne te, dil 
jashte, s'ka dyshim ti je i poshteruar". 

14. (Iblisi) Tha: "Me afatizogjer diten kur ringjallen (njerezit)!" 

15. (All-llahu) Tha: "Ti je i Afatizuar!" 

16. (Iblisi) Tha: "Per shkak se me humbe mua, une do t'u ulem atyre (do t'u ze pusi)ne 
rrugen Tende te drejte, 

17. Mandej, do t'ju sillem atyre para, prapa,ga edjathta dhe nga e majta e tyre, e 
shumicen e tyre nuk do ta gjejsh qe te falenderohen (te besojne)!" 

18. (All-llahu) Tha: "Dil nga ai (Xhenneti), i urrjetur, i debuar. Kush prej tyre vjen pas 
teje, Une kam per ta mbushur Xhehennemin me te gjithe ju. 

19. (Ne i thame) o Adem, ti dhe bashkeshortja jote zini vend ne Xhennet, hani nga te 
doni, e mos iu afroni kesaj peme, pse do te beheni prej zulumqareve (te vetvetes 
suaj). 

20. Shejtani i nxiti ata te dy (i mashtroi), qe t'ua zbuloje atyre pjeset e turpshme qe u 
ishin te muluara dhe tha: "Zoti juaj nuk ua ndaloi ju dyve ate peme vetem qe te 
mos behi meleqe (engjej), ose te mos beheni prej te perjetshmeve . 

21. Dhe ju beri be atyre (duke u thene) se: une jam keshillues per ju. 

22. Atehere me mashtrim i zbriti (ne nivel te palakmueshem). E kur e shijuan pemen u 
zbulua vendturpi i tyre dhe filluan te mbulojne ate (duke vene gjeth mbi gjeth) nga 
gjethet e (pemeve te) Xhennetit. Zoti i tyre i thirri (duke u thene): "A nuk ua 
ndalova ju dyve ate peme dhe a nuk ju thashe ju dyve se shejtani eshte' armik i 
hapteperju?!" 

23. Ata te dy thane: "Zoti yne, ne i beme te padrejte vetvetes, ne qofte se nuk na fale 
dhe nuk na meshiron, ne me siguri do te jemi prej te shkaterruarve!" 

24. (All-llahu) tha: "Zbritni, jeni arimk i njeri-tjetrit. Ne toke ju e keni vehdqendrimin 
(vendbanimin) dhe perjetim deri ne nje kohe. 

25. Tha: "Ne te (ne toke) do te jetoni (do te gjalleroni), ne te do te vdesni (do te 
varroseni) dhe prej saj do te nxirreni (do te ringjalleni). 

26. O bijte e Ademit, Ne krijuam per ju petk qe ju mbulon vendturpesine dhe petk 
zbukues. Po petku i devotshmerise, ai eshte me i miri. Keto jane argumentet e All- 
llahut, ashtu qe ata te perkujtojne. 

27. O bikte e Ademit, te mos ju mashtroje kurrsesi sejtani sikurse i nxori prinderit tuaj 
nga Xhenneti, zhveshi prej tyre petkun e tyre qe t'ju dale ne shesh lakuriqesia e 
tyre. Vertete ai dhe shoqeria e tij ju sheh, ndersa ju nuk e shihni. Ne i kemi bere 
shejtanet miq te atyre qe nuk besojne. 

28. Kur (punojne ata (idhujtaret) di9ka te shemtuar, thone: "Ne i gjetem qe keshtu 
prinderit tane, edhe All-llahu na urdheroi kete (viziten rreth Qabes lakuriq). 
Thuaju: "All-llahu nuk urdheron te shemtuaren, a thoni per All-llahun 9ka nuk 
dini?" 

87 



29. Thuaj: "All-llahu me urdheroi mua drejtesine dhe ne teresi kthejuni Atij ne 9do 
namaz (lutje) dhe adhuronie Ate duke qene te sinqerte ne lutje vetem per te. Ashtu 
sikur ju filloi (krijoi) separi do te ktheheni te Ai. 

30. Nje' grup (nga ju) Ai e vuri ne rruge te drejte, e nga nje grup meritoi te jete i hmbur, 
pse ata (te hmburit) shejtanet i moren per miq, e megjithate mrndonin se ishin ne 
rruge te drejte. 

31.0 bijte e Ademit, vishuni bukur per cdo namaz (lutje), han dhe pini e mos teproni, 
pse Ai (All-llahu) nuk i do ata qe e teprojne (shkaperderdhin). 

32. Thuaj: "Kush i ndaloi bukurite dhe ushqimet e mira qe All-llahu i krijoi per robte e 
vet?" Thuaj: "Ato jane ne kete boteper ata qe besuan, e ne diten e kijametitjane te 
posaqme per ta. Keshtu i sqaron argumentet nje populli qe kupton. 

33. Thuaj: "Zoti im i ndaloi vetem te keqijat e turpshme, le te jene te hapta ose te 
fshehta, ndaloi mekatin, mdaloi shtypjen e tjetrit pa te drejte, ndaloi t'i mvishni 
All-llahut shok pa patur per te kurrfare argumenti, dhe ndaloi te thoni per All- 
llahun ate qe nuk e dini se eshte e vertete. 

34. 9do popull (qe pergenjeshtroi pejgamberet) ka afatin e vet, e kur t'u vije afati tyre, 
ai nuk mund te shtyhet per nje ashnje moment, e as te perngutet me pare. 

35.0 bijte e Ademit, juve ju vijne te derguar nga mesi juaj, ju perkujtone faktet e Mia 
(shkoni pas tyre). E kush ruhet dhe permiresohet, per ta s'ka as frike as s'kane 
perse te pikellohen. 

36. E ata qe i konsideruan te rreme faktet tona dhe kryelartesi u larguan prej tyre, ata 
jane banues te zjarrit dhe ne te jane perjete. 

37. Kush eshte me mizor se ai qe trilin shpifje ndaj All-llahut, apo i pergenjeshtron 
argumentet e Tij? Ata e arrijne pjesen e tyre qe u eshte caktuar (ne shenime) deri 
kur t'u vijne atyre te derguarit tane (mekaiket) t'ju marrin shpirtine u thone: "Ku 
jane ata qe pos Zotit i lutshit?" Ata thone: "Kane humbur prej nesh" dhe ashtu 
deshmojne per vete se ishin mohues (kafira). 

38. (All-llahu) Ju thote: "Hyni ne Xhehennem me ate popull qe ishte para jush nga 
xhinet dhe nga njerezit (e qe ishin si ju). Sa here qe nje gruphyn ne te , e mallkon 
ate te meparshmin derisa kur te arrijne ne te te ggjithe, grupi i fundit i tyre thote per 
grupin e pare: "Zoti yne, keta (pari) na kane humbur neve (nga rruga e drejte), pra 
shtoju denimin me zjarr atyre!" (All-llahu) Thote: "Per secilin (grup) eshte 
(denimi) i shtuar, por ju nuk po dini. 

39. Te paret e tyre (paria) te mbrameve te tyre ju thote: " Ju nuk keni perparesi ndaj 
nesh (pse vete keni bere kufur), shijone pra denimin per ate qe e fituat!" 

40. Nuk ka dyshim se ata qe pergenjeshtruan argumente Tona dhe nga 
mendjemadhesia u larguan prej tyre, atyre nuk u hapen dyert e qiellit dhe nuk do te 
hyjne ne Xhennet deri te perbiroje devja vrimen e gjilperes. Ja, keshtu i 
shperblejme kriminelet. 

41. Per ata eshte pergattitur shtrat nga zjarri dhe mbuloje (mga zjarri). E keshtu pra i 
shperblejme zullumqaret. 

42. Ata qe besuan dhe bene vepra te mira, e Ne as qe obligojme ndoken cka nuk ka 
mundesi (te veproje), te tillet jane banues te Xhennetit dhe ne te jane pergjithmone. 

43. Nga zemrat e tyre kemi hequr (kemi zhdukur) cdo gje qe ishte krijuar nga zilia (nga 



urrejtja), jane ne Xhennet, ku rrjedhin lumenj, e ata thone: "falenderojme All- 
llahun qe na udhezoi per kete (per iman, per pune te mira,na hoq ziline, na futi ne 
Xhennet), pse sikur te mos na drejtonte All-llahu, ne nuk do te dinim te udhezoemi. 
Vertet, te derguarit e Zotit na e thane te verteten dhe ne i besuam!" E atyre u 
drejtohet thirrje: "KY eshte' Xhenneti, iu dha juve per ate qe vepruat. 

44. Ata te Xhennetit i therrasin (i pyesin) banuesit e zjarrit e u thone: "Ne e gjetem te 
vertete ate qe na e pat premtuar Zoti ne, e ju (banues te zjarrit) a e gjetet te verteten 
ate qe pat premtuar Zoti juaj?" Ata (banuesit e zjarrit) thone: "Po". Atehere ne mes 
te tyre (mes dy grupeve) therret nje ze: "Mallkimi i All-llahut qofte mbi 
zullumqaret!" 

45. Ata qe penguan nga rruga (imani) e All-llahut dhe qe kerkuan stremberimin e saj 
dhe ata qe ishin mohues te botes tjeter. 

46. E mes atyre dyve (dy grupeve) eshte nje perde (mur), e mbi Araf (lart mbi mur) 
jane burra qe i njohin secilin (te Xhennetit dhe te Xhehennemit) me shenjat e tyre. 
Ata i therrasin banuesit e Xhennetit: "Paqja (shpetimi) qofte mbi ju!" Ata (te 
Arafit) nuk kane hyre ne te, po shpresojne. 

47. E kur u shkon shikimi i tyre nga ata te Xhehennemit, Thone: "Zoti yne mos na be 
nevememizoret!" 

48. Ata te Arafit i therrasin do burra qe i njohin me shenjat e tyre dhe u thone: "cka ju 
vlejti ai grumbullimi juaj (ne pasuri e numer) dhe ajo qe benit kryelartesi?" (e tash 
jeni ne Xhennenem). 

49. A keta jane ata (besimtaret), per te cilet betoheshi se nuk ka per t'i perfshire 
meshira e All-llahut?" (ne menyre ironike i perqeshin kufaret, mandej u thone 
besimtareve): "Vazhdoni ne Xhennet, as nuk ka frike per ju, as nuk keni per t'u 
brengosur!" 

50. Banuesit e zjarrit i therrasin (dhe i lusin) ata ne Xhennet (duke ju thene): "Na qitni 
die nga uji apo nga ajo qe u ka dhene All-llahu (se mbaruam nga etja)!" Ata (ne 
Xhennet) thone: "All-llahu i ka ndaluar qe te gjitha keto per jobesimtaret!" 

51. Ata qe fene e tyre e morren tallje e loje dhe te cilet i mashtroi jeta e dynjas. Sot, 
pra, Ne i harrojme ata sikurse na e paten harruar takimin e kesaj dite te tyre dhe, 
sikurse i refonin argumentet Tona! " 

52. Ne u sollem atyre (mekasve) nje liber (Kur'anin) qe ua shkoqitem ne baza te 
diturise, e qe eshte udherrefyes e meshire per ata qe besojne. 

53. Ata nuk presin tjeter, por vetem ate qe do t'u vije. E ate dite kur t'u vije (denimi i 
premtuar) ajo qe e pritnin, ata te cilet me pare e kishin harruar thone+. "Vertet te 
derguarit e Zotit tane erdhen me fakte te verteta, a kemi ndonje ndermjetsues qe te 
na shpetoje, ose te kthehemi (ne dynja) e te veprojme tjeter nga ajo qe vepruam" 
Ata shkaterruan vetveten dhe ushkoi huq trillimi e benin. 

54. Vertet, Zoti juaj, All-llahu eshte Ai qe krijoi qiejt dhe token brenda gjashte ditesh, 
pastaj qendroi mbi Arshin, Ai e mbulon diten me nate, qe me te shpejte e kerkon 
ate (mbulimin e drites se dites), edhe dielli, edhe hena e edhe yjet i jane nenshtruar 
sundimit te Tij. Ja, vetem Atij itakon krijimi dhe sundimi. I madheruar eshte All- 
llahu, Zoti i boteve. 

55. Lutnie Zotin tuaj te perulun e ne heshtje, pse Ai nuk ido ata qe e teprojne. 



56. Mos beni erregullime ne toke' pas rregullimit te saj (me te ardhur te pejgambereve) 
dhe lutnie Ate duke pasur frike (denimin) dhe duke shpresuar (meshiren. S'ka 
dyshim se meshira e All-llahut eshte prane atyre te mireve. 

57. Ai eshte qe i leshon ererat si myzhde prane meshires (shiut) se Tij. E kur ato (erera) 
barin re te medha mbi, ne i sjellim mbi nje toke te vdekur dhe leshojme ne te ujin 
(shiun), dhe me te (me ujin ) nxjerrim te gjithe fruta. Keshtu i nxjerrim (i ngjalllim) 
te vdekurit, ashtu qe te perkujtoni (fuqine e Zotit). 

58. Me lejen e All-llahut toka e mire mbine bimet, e ajo qe nuk eshte kualitative, ajo 
nuk mbine vetem (pak) me veshtiresi. Keshtu Ne i rradhisim argumentet Tona per 
ata qe falenderojne. 

59. Ne patem derguar Nuhun te populli i vet, e ai i tha: "O populli im, adhuronie vetem 
All-llahun, nuk keni zot tjeter pos Tij. Une kam frike per denimin Tuaj ne nje dite 
temadhe!" 

60. Paria e tij tha: "Ne po te shohim (ne kete qe na therret) plotesisht te humbur!" 

61. (Nuhu) Tha: "O populli im, une nuk kam kurrfare humbje, por une jam i derguar 
prej Zotit teboteve!" 

62. "Une ju kumtoj juve shpalljet e Zotit tim, ju keshilloj dhe une di nga Zoti im cka ju 
nukdini!" 

63. "A mos u cuditet qe shpallja ju erdhi nga Zoti juaj permes (gjuhes se) nje njeriu 
nga mesi juaj, per t'ju terhequr verejtjen qe te ruheni dhe ashtu te shpetonni!" 

64. Po ata e pergenjeshtruan ate (Nuhun), e Ne e shpetuam ate dhe ata qe ishin me te 
ne anije, ndersa ata qe pergenjeshtruan faktet tona i fundosem. Vertet, ata ishin 
popul i verber. 

65. Edhe te (populli) Ad-i (derguam) vellain e tyre Hudin, e ai tha: "O populli im, 
adhuronie (nje Zot) All-llahun, ju nuk keni zot pos Tij, a nuk po frikesoheni?!" 

66. Paria qe nuk besoi nga populli i tij tha: "Ne po te shohim mendjelehte dhe te 
konsiderojme vertet rrenacak!" 

67. Tha (Hudi): "O populli im, nuk jam mendjelehte (nuk kam te mete mendore), por 
une jam i derguar prej Zotit te boteve". 

68. (Jam iderguar( Qe t'u komunikoj shpalljet e Zotit tim dhe une jam keshillues 
besnikperju. 

69. Amos ju erdhi cudi qe ju erdhi permes nje njeriu nga mesi juaj, e per t'ju terhequr 
verejtjen. Perkujtoni kur Ai ju beri sundues pas popullit te Nuhut dhe ju shtoi 
fuqine fizike. Perkujtoni te mirat e All-llahut qe te gjeni shpetim. 

70. Ata thane: "A na erdhe (te na frikesosh) qe ta adhurojme vetem All-llahun e te 
braktisim ate 9ka adhuronin prinderit tane? Nese je i vertet (cka thua) sillna ate qe 
na premton (kercenohesh)". 

7 1 . (Hudi) Tha: "Juve ju gjeti denimi dhe perbuzja nga Zoti juaj . A me polemizoni mua 
per emra (te idhujve) qe i emeruat ju dhe prinderit tuaj, e qe per ta All-llahu nuk 
shpalli kurfare argumenti? Pritni pra, (denimin) edhe une e bashku me ju jam duke 
e pritur". 

72. Ne me meshiren tone e shpetuam ate dhe ata qe ishin me te, dhe ishkulem nga 
rrenja, ata qe pergenjeshtruan argumentet Tona dhe nuk ishin besimtare. 

73. Edhe te (populli) i Themudit u derguam vellain e tyre, Salihun, e ai ju tha: "O 

90 



populli im, besonie All-llahun (nje) nuk keni zot tjete pos Tij. Qe, ju erdhi 
argumenti nga Zoti juaj. Ja, kjo devja eshte' mrekulli per ju. Linie kete te lire te haje 
ne token e All-llahut dhe kurrsesi mos e merrni me te keq, e t'ju kape denim i 
dhembshem. 

74. Perkujtoni All-llahun kur Ai ju beri sundues pas Adit, ju vendosi ne toke e ju ne 
rrafshin e saj ndertoni pallate, kurse ne kodrina ngritni shtepia, perkujtoni te mirat 
e All-llahut e mos u beni shkaterrues ne toke. 

75. Kreret kryelarte nga populli i tij thane atyre qe ishin me te dobet e qe kishin besuar: 
"A e dini se me te vertete Salihu eshte i derguar nga Zoti i tij?" Ata thane: "Vertet, 
ne jemi besimtare te asaj me 9ka eshte derguar". 

76. Ata kryelartit thane: "Ne jemi mojues (jobesimtare) te asaj qe ju i besuat". 

77. Ata e therren deven dhe me kryelartesi shkelen dispozitene Zotit te tyre dhe thane: 
"O Salih ate me 9ka na u kercenove, nese je prej te derguarve". 

78. Atehere ata perjetuan termetin dhe u gdhine ne shtepite e tyre kufoma te ngrira. 

79. Ai uzmbraps prej tyre e tha: "O populli im, une ju komunikova dergesen e Zotit 
tim, ju keshillova sa munda, por ju nuk i perfillni keshilluesit". 

80. Perkujto kur popullit te vet Luti i tha: "A punoni te shemtuaren, qe asnje nga 
popujt e botes nuk e beri para jush". 

81. Vertet, ju te shtyre nga epshet u afroheni burrave duke i lene grate. Po ju jeni 
popull i shfrenuar". 

82. Pergjigjja e popullit te tij nuk ishte tjeter vetem se te thoone: "Deboni ata (Lutin me 
besimtare) nga vendbanimi juaj, ata jane njerez qe ruhen shume (e i largohen te 
shemtuares)". 

83. Ne shpetuakm ate dhe familjen e tij, pos gruas se tij qe mbeti aty (nder te 
shkaterruarit). 

84. Ne leshuam mbi ata nje lloj shiu (me gure). E shiko se si ishte fundi i krimineleve! 

85. E ne Medjen (derguam) vellain e tyre Shuajbin. Ai tha: "O popuuli im, adhuronie 
All-llahun (nje), ju nuk keni zot tjeter pos Tij. Juve ju erdhi mrekullia nga Zoti juaj. 
Zbatoni drejte matjen dhe peshojen, e mos u beni padrejtesi njerezve ne sendet e 
tyre, dhe mos beni crregullime ne toke pas permiresimit te saj. Keto jane me te 
dobishme per ju, nese jeni besimtare. 

86. Mos zini pusi ne cdo rruge e te kercenoheni dhe ta pengoni nga rruga e All-llahut 
ate qe i ka besuar atij (Shuajbit), e te kerkoni shtremberimin e asaj (e rruges). 
Perkujtoni kur ishit pakice e Ai ju shumoi dhe shikoni se sifndi i crregullusve. 

87. E ne qofte se nje grup prej jush eshte qe besoi asaj me te cilen une u dergova, enje 
grup nuk, duroni deri te gjykoje All-llahu, e Ai eshte gjykatesi me i mire. 

88. Paria, qe ishte krjelarte nga populli i tij, tha: "O Shuajb, ne do te debojme ty dhe se 
bashku me ty edhe me ata qe besuan nga fshati yne, ose pa tjeter te ktheheni ne 
fene tone". Ai (Shuajbi)tha: "A edhe nese ne nuk e deshirojme ate (kthimin)?". 

89. Ne do te kemi shpifur genjeshter ndaj All-llahut, nese ktheheni ne fene tuaj 
(idhujtare), pasi qe All-llahu na shpetoi nga ajo. Nuk eshte per ne te kthehemi ne te 
vetemnese eshte deshira e All-llahut, Zotit tone. Zoti yne ka perfshire me diturine e 
vet cdo send, ne ju kemi mbeshtetur All-llahut. Zoti yne, vendos mes nesh dhe mes 
popullit tone gjykimin tend te drejte, se Ti je me i miri gjykates. 

91 



90. Kreret prej popullit te tij, qe nuk besuan, i thane: (Popullit i thane) Nese shkoni 
(pranoni)pas Shuajbit, (pas fese se tij) atehere ju jeni me siguri te deshperuar. 

91. Ata (popullin e padegjueshem) i kapi termet i forte dhe aguan ne shtepite e tyre 
kufoma te gjunjezuara. 

92. Ata qe pergenjestraan Shuajbin, sikur nuk ekzistuan fare aty, ata qe konsideruan 
Shuajbin rrenacak, vertet ishin te deshtuarit. 

93 . E ai (Shuajbi) u kthye e tha: "O populli im, vertet une ju kumtova porosite e Zotit 
tim, ju dhashe keshilla, e si te brengosem per nje popull qe nuk besoi". 

94. Ne nuk e derguam asnje pejgamber ne ndonje vendbanim e qe nuk e ndeshkuam 
ate (popullin) me skamje e veshtiresi te tjera, ne menyre qe ata te perulen (te 
binden). 

95. Mandej e zqvendesuam te keqen me te miren derisa u shumuan ato (te mirat) e 
thane: "Priderit tane i pat goditur skamja e mjerimi" (ky eshte' rregull natyror, po 
ata nuk falenderuan). Ateherebefas i denuam pa e verejtur ata. 

96. E sikur banoret e ketyre vendbanimeve te kishin besuar dhe te ishin ruajtur, Nedo 
t'ju hapnim begati nga qielli e toka, por ata pergenjeshtraan, andaj i denuam me 
shkaterrim per ate qe merituan. 

97. A mos u siguruan banoret e fshatrave nga denimi jone kur ata ishin fjetur (naten)? 

98. A mos u siguruan banoret e fshatrave nga denimi jone para dite kur ata ishin duke 
luajtur? 

99. A mos u siguruan ata prej ndeshkimit te All-llahut? Nuk sigurohet kush prej frikes 
se ndeshkimit te All-llahut pos njerezve te humbur. 

100. A nuk e kane te qarte ata qe trasheguan token pas banoreve te saj (qe u 
shkakterruan) se, nese deshirojme Ne i godasim (i denojme)per mekatet e tyre, ua 
mbyllim zemrat e tyre, dhe ata nuk degjojne (keshillat). 

101 . Keto jane fshatra per te cilat po te tregojme disa nga lajmet e tyre. Atyre iu paten 
ardhur te derguarit e tyre me argumente (me mrekulli), por ata nuk i besuan asaj te 
cilen me pare e kishin genjyer. Ja, keshtu vulos All-llahu zemrat e atyre qe nuk 
besojne. 

102. Ne te shumica e tyre nuk gjetem zbatimin e premtimit, e gjetem shumicen e tyre 
jashte bindjes (respektit). 

103. Mandej pas tyre dergam Musain me mrekulli te argumentuara te faraoni dhe rrethi 
i tij, e ata i refuzuan ato, e shih se si ishte perfudimi i shkatruesve? 

104. Musai tha: O faraon, s'ka dyshim, une jam i derguar prej Zotit te boteve". 

105. Eshte dinjitet per mua ta them per All-llahun vetem te verteten. Une u kam ardhur 
me argumente nga Zoti jaj, lejoi pra beni israilet te vijne me mua!" 

106. Ai (faraoni) tha: "Nese ke ardhur me ndonje argument, dhe nese je ai qe thua, na 
trego pra at argument". 

107. Ai (Musai) e hodhi shkopin e vet, kur ja, u shfaq gjarper i vertete. 

108. Dhe e nxori doren e vet, kur qe, per shikuesit drite e bardhe. 

109. Rrethi i parise nga populli i faraonit tha: "Ky nuk eshte tjeter pos magjistar i 
persosur". 

1 10. Ai deshiron t'ju nxjerre prej tokes suaj: "E 9ka me urdheroni (propozoni ju)?" 

111. Ata (kreret) thane: "Ndale ate dhe vellaun e tij, e na dergo neper qytete tubues (te 

92 



magjistareve). 

1 12. Te sjellin 9<io magjistare te dijshem (te' afte). 

113. Magjistaret erdhen te faraoni, e thane: " ne do te kemi shperblim, ne qofte se 
dalimfitues!" 

1 14. Ai (faraoni) tha: "Po, dhe ju do te jeni prej te afermeve te mi". 

115. Ata (magjistaret) thane: "O Musa, (zgjidh)-ose do te hedhish ti ose ne po 
hedhim?" 

1 16. Ai (Musai)tha: "Hidhniju"! Ekur hodhen ata (shkopinje e litare), magjepsen syte e 
njerezve, i frikesuan ata dhe sollen nje maji te madhe. 

117. E Ne e frymezuam Musain (duke i thene): "Hi dhe shkopin tend!" Kur qe , ai 
gelltiste ate qe kishin magjepsuar. 

118. Atehere u deshmua e verteta dhe u zhduk ajo qe kishin pergatitur. 

119. Aty u munden ata (magjistaret dhe faraoni) dhe u kthyen te poshteruar. 

120. E magjistaret u hodhen (u perulen) ne sexhde), 

121 . Dhe thane: "Ne i besuam Zotit te gjithesise, 

122. Zotit te Musait dhe te Harunit!" 

123. E faraoni tha: "I besuat atij (Musait) para se t'ju lejoja une? Kjo eshte nje dredhi 
qe ju e pergatitet ne qytet (Misir) per t'i ebuar prej tij banoret e tij (kibtet), po me 
vone do ta kuptoni (cka do t'ju gjeje). 

124. Kam per t'ua prere duarte dhe kembet terthorazi, pastaj te gjithe juve do t'ju 
gozhdoj. 

125. Ata (qe besuan) hane: "S'ka dyshim, ne jemi te kthyer te Zoti yne". 

126. Ti nuk hakmerresh ndaj nsh vetem pse besuam ne argumentet e Zotit tone, pasi qe 
na erdhen ata. Zoti yne, na dhuro durim (per denimin qe do te na ben faraoni) dhe 
na ben te vdesim muslimane!" 

127. Te paret nga populli i faraonit thane: "A do te lejosh Musain dhe popullin e tij te 
bej per9arje ne toke dhe te braktisin ty dhe zotat e tu?" Ai (faraoni) tha: "Do t'ua 
mbysim djemte e do t'i leme te gjalla grate e tyre per sherbim, ne jemi dominues 
mbi ta". 

128. Popullit te vet Musai i tha: "Kerkon ndihme prej All-llahut dhe kini durim. S'ka 
dyshim se toka eshte e All-llahut, ia le ne trashegim atij qe nga robet e tij, e 
ardhmja e lumtur eshte per te devotshmit. 

129. ata (populli i musait) thane: "Ne ishim te shtypur para se te na vije ti, e edhe pasi 
na erdhe". Ai (Musai) tha: "Eshte shprese se All-llahu do ta shkaterroje armikun 
tuaj (faraonin), e ju do t'ju beje ta zevendesoni ne kete vend, e do t'ju shikoje se si 
veproni". 

130. (Per madherine e Zotit) Ne e provuam popullin e faraonit me skamje dhe me 
pakesim te frutave, ne menyre qe te marrin mesim. 

131. Kur u vinte atyre e mira (viti i begatshem), ata thonin: "Kjo eshte e (mira) jona 
thjesht". E kur i godiste ndonje e keqe, fatin e zi ia pershkruanin Musait dhe atyre 
(besimtareve) qe ishin me te. Veni re, fati i tyre eshte te All-llahu (e jo te Musai), 
por shumica e tyre kete nuk e dinin. 

132. Ata thane: "Me cfaredo argumenti te na vijshe qe me te te na magjepsesh (largosh 
nga feja qe kemi), ne nuk do te besojme ty". 

93 



133. Atehere' (per shkak te mohimit) Ne leshuam kunder tyre: vershimin, karkalecat, 
rriqerat (insekte demtuese), bretkocat dhe gjakun, fakte te gjalla njera pas tetres, po 
ata mbanin kokefortesi sepse ishin mekatar. 

134. Pasi qe i gjeti belaja (me ato masa denimi) ata thane: "O Musa, lute er ne Zotin 
tend me ate merite qe ke (si pejgamber), nese na e largon denimin ne do te 
pranojme ty (si te derguar) dhe do t'i lejojme beni israilet bashke me ty (te shkoni 
ku te doni). 

135. E kur e larguam nga ata denimin (me hit) en e Musait) per deri ne nje afat qe do te 
arrinin, ata e thy en besen. 

136. Atehere ndermoren kunder tyre dhe i fundosem ne det, ngase pergenjeshtruan 
argumentet Tonadhe nuk qane koken per to. 

137. E atij populli qe ishte i nenshtruar i trashegam lindje e perendim te tokes, qe Ne e 
bekuam (me te mira), ndersa per durimin qe paten, u plotesua fjala me e mire 
(premtimi i vertete) e Zotit ndaj beni israilve; rrenuan ate qe bente faraoni i tij, si 
dhe ate qe kishin ndertuar ata. 

138. Bni israilet i kaluam pertej detit, e ata me nje popull qe adhuronte do statuja te 
tyre, dhe thane: "O Musa, na e ben edhe ne nje zot (statuje) si zotet qe i kane ata (ai 
popull)". Ai (Musai) tha: "Ju jeni popull qe nuk dini". 

139. Vertet, ai popull (qe po adhuron idhuj) eshte i shkaterruar ne ate (adhurim) dhe 
ajo qe vepruan eshte e agsjesuar (s'ka dobi). 

140. Musai tha: "Mos deshet, pos All-llahut, te kerkoj per ju zot tjeter, kurse Ai ju 
vleresoi mbi njerezit e tjere?" 

141 . Perkujtoni (o beni israil) kur Ai ju shpetoi prej popuulit te faraonit, qe u shtroi me 
te keqen mundm, ua mbyti djemt tuaj, ua la te gjalla grate tuaja. E ju me keto ishit 
ne sprove te madhe nga Zoti juaj". 

142. Dhe Ne i caktuam Musait tridhjete net (afatin per shpallje), e ato i plotesuam edhe 
me dhjete dhe keshtu u mbush afati per takim Zotin e tij ne katerdhjete net. Ndersa 
Musai vellait te vet Harunit,i tha: "Me zevendeso mua te populli im dhe rregulloo, 
e mos shko rruges se te keqinjve". 

143. E kur Msai erdhi ne kohen qe i caktuam dhe i foli Zoti i vet, ai tha: "Zoti im! Me 
mundeso pamjen tende e te shikoj!" Ai (Zoti) i tha: "Ti nuk ke mundesi te me 
shohesh, por shiko kodren, e nese ajo qendron ne vendin e vet, ti do te shohesh 
Mua. Kur u drejtua kah kodra, nje pjese e drites nga Zoti i tij e beri ate (kodren) 
thermi, e Musait i ra te fiket. Kur erdhi ne vete, tha: "E larte eshte madheria Jote, 
pendohem te Ti (per ate qe kerkova), dhe une jam i pari i besimtareve!" 

144. Ai (All-llahu) tha: "O Musa, Une te gradova ty bi njerezit me shpalljen Time dhe 
me te folurit tim. Merr ate qe te dhash dhe behu mirenjohes. 

145. Dhe i pershkruan atij ne pllaka 9do gje (qe i nevojitej), si keshillim dhe sqarim per 
secilin send. "Merri keto me seriozitet dhe urdheroje popullin tend qe t'i 
pervetesoje me te mirat e tyre (dispozitat me shperblim me te madh). Une do t'ua 
tregoj vendbanimin mekatareve. 

146. Une do t'i zbraps nga argumentet e Mia ata te cilet pa pasur drejte bejne 
kryelaresi ne toke, te cilet edhe nese shohin cdo argument nuk besojne, dhe nese 
shohin udhen e shpetimit, nuk e marrim ate rruge, nese e shohin rrugen e gabuar 

94 



ate e marrin rruge. Kete (verberim te tyre), ngase ata i konsideruan te rreme faktet 
Tona dhe ngase i lane pas dore ato. 

147. Ata te cilet i mohuan argumentet Tona dhe takimin ne ditene botes se ardhshme, 
ata asgjesuan veprat e tyre. A shperblehen ata (me thevab ose me denim) pos sipas 
asaj si kane vepruar. 

148. Populli i Musait, pas tij (kur ai shkoi ne kodren Tur per pranimin e shhpalljes) e 
mbaroi nga stolite e tyre nje figure vici qe kishte britme (Pallte). A nuk e shihnin 
ata se ai nuk ju fliste as nuk i udhezonte ne ndonje rruge te drejte. E moren ate (e 
adhuruan si idhull vi9in), e ishin te padrejtendaj vetes se tyre. 

149. E kur ne duart e tyre u thye (ajo veper e shemtuar u penduan) dhe e kuptuan se me 
te vertete kane gabuar thane: "Nese nuk na meshiron Zoti yne dhe nuk na fale' 
gabimin, ne padyshim do te jemi nga me te deshpruarit. 

150. E kur u kthye Musai shume i hidheruar te populli i vet, tha: "Sa keq me paskeni 
zevendesuar pas shkuarjes sime! A e ngutet (pritjen) urdherin e Zotit tuaj? I hodhi 
pllakat dhe e zuri per (floke) koke vellain e vet duke e terhequr kah vetja". Ai 
(vellai Harun) tha: "O bir i nenes sime, populli me mundi dhe gati me mbyti, mos i 
kenaq me mua armiqte de mos me konsidero mua me njerezit mizore". 

151. (Musai) Tha: "Zoti im, me fale mua dhe vellain tim dhe na dhuro meshiren Tende, 
se Ti je meshirues i meshiruesve. 

152. Nuk ka dyshim se ata qe adhuruan vicin ka per t'i perfshire perbuzja nga Zoti i 
tyre dhe nencmimi ne jeten e dynjase. Keshtu, i shperblrjme (me denim) trilluesit e 
rrenes. 

153. E ata qe ene vepra te keqia e pastaj u penduan pas tyre, dhe besuan sinqerisht, 
Zoti yt ua fale gabimet dhe eshte meshirues pas tij (pas pendimit te tyre). 

154. E kur iu ndale hidherimi Musait, ai mori pllakat (qe i pat hedhur), e ne tekstin e 
tyre ishin (shenuar) udhezime e meshire per ata qe kane frike ndaj Zotit te tyre. 

155. Musai zgjodhi nga populli i vet shtatedhjete veta per kohen qe Ne ia caktuam 
takimin. E pasi qe kapi ata dridhja (e tokes), ai tha: "Zoti im!, sikur te kishe dashur 
Ti, i kishe zhdukur me pare ata dhe mua. A po na zhduk per ate qe bene te marret 
nga ne? Kjo eshte vetem sprove e Jotja, qe me te e ben te humbur ate qe do, dhe e 
ve ne rruge te drejte ate qe do. Ti je mbrojtesi yne, pra falna e meshirona, se Ti je 
me i miri qe fale (gabimet). 

156. Dhe cakto per ne (jete) te mire ne dynja dhe te mire ne boten tjeter, pse vertet jemi 
kthyer kah Ti. Ai (Zoti) tha: "Denimi im eshte ai me te cilin e godas cilindua, e 
meshira Ime ka perfshire secilin send. Ate (Meshiren) do ta caktoj per ata te cilet i 
ruhen (mekateve), e japon zeqatin dhe per ata qe argumentet tona i besojne. 

157. Qe pranojne te derguarin (Muhammedin), Pejgamberin arab, (qe nuk shkruan as 
nuk lexon), te cilin e gjejene te cilesuar (te pershkruar me virtytet e tij), te ata ne 
Tevrat dhe ne Inxhil,e qe i urdheron ata per cdo te mire dhe i ndalon nga cdo e 
keqe, u lejon ushqimet e kendeshme dhe u ndalon ato te pakendshmet, dhe heq nga 
ata barren e rende te tyre dhe prangat qe ishin mbi ta. Pra, ata te cilet e besojne ate, 
e nderojne dhe e ndihmone, veprojne me driten qe iu zbrit me te, te tillet jane te 
shpetuarit. 

158. Thuaj (Muhammed): "O ju njerez! Une jam i dergari i All-llahut te te gjithe ju. 

95 



All-llahut qe vetem i Tij eshte' sundimi i qiejve e i tokes, s'ka te adhuruar tjeter pos 
Tij; Ai jep jee dhe Ai jep vdekje, pra besoni All-llahun dhe te derguarin e Tij, 
pejgamberin e pashkolluar, qe beson All-llahun dhe shpalljet e Tij, ndiqnie rragen 
e tij qe ta gjeni te verteten. 

159. Edhe prej populloit te Musait qe nje grup qe udhezoi drejte dhe iu permbajt asaj 
(drejtesise). 

160. Ne i ndame ata (populln e Musait) nedymbedhjete grupe fises, e kur Musait i 
kerkoi uje populli i vet, Ne e udhezuam (duke thene): "Bjeri me shkopin tend 
gurit" (ai ira) dhe prej tij (gurit) gufuan dymbedhjete kroje, ashtu qe secili grup e 
dinte krojin e vet. Ne beme qe rete t'u bejme hije atyre dhe u sollem rreshire dhe 
shkuteza (dhe u thame): "Hani nga te mirat me te cilat ju dhuruam!" (e pse ishit 
perbuzes). Ata nuk na demtuan Ne, por e demtuan vetveten e tyre (ngase u 
denuan). 

161 . (perkujto edhe kete) Kur atyre iu tha: "Banoni ne kete fshat (vendbanim) dhe hani 
nga (frutat e tij) kah te doni e thuani: "Falje" dhe ne dere hyni te perulur, se Ne do 
t'ua shtojme edhe me punemireve!" 

162. E ata prej tyre q ishin mizore ndrushuan fjale tjeter nga ajo qe iu kishte thene, 
atehere Ne zbritem kunder tyre nje denim nga qielli per shkak se ishin zullumqare. 

163. Dhe pyeti ti (Muhammed) per fshatin qe ishte ne breg te detit e ata e shkelen rendi 
e te shtunes (qe e kishin te ndaluar gjuajtjen e peshqve), kur ne te shtunen e tyre 
peshqit u vinin sheshazi mbi uje, e ne diten qe nuk festonin nuk u vinin. Ja, keshtu 
i sprovuam ata ngase ishin mekatare. 

164. Dhe kur nje grup prej tyre thane: "Perse keshilloni nje popull qe All-llahu do ta 
shkaterroje ose denoje me nje denim te ashper?" Thane (keshilluesit): "Arsyetimi 
para Zotit tuaj dhe me shprese qe t'ju largohen gabimeve". 

165. E kur braktisen ate per te cilen ishin keshilluar, Ne i shpetuam ata qe pengonin 
nga te keqiat, ndersa ata qe kundershtuan i kapem me nje denim te forte, ngase 
ishin te shfrenuar. 

166. E kur ata tejkaluan me arogance te hapet, nga ajo qe ishin te ndaluar, Ne i 
shnderruam ne majmune te perbuzur. 

167. Perkujto (o i derguar) kur Zoti Yt shpalli qartas se mbi ta do te ve, deri ne diten e 
kijametit, sundimin e ndinje qe ka per t'ua shijuar atyre mundimin me te shemtuar. 
Vertet Zoti yt ndermerr shpejt denimin, Ai edhe fale e meshiron shume. 

168. Ne i shperndajme ata ne grupe neper toke; prej tyre ka te mire, por edhejo te tille. 
Ne i provuam me te mira e me te keqia, ne menyre qe te terhiqen nga e keqja. 

169. e pas tyre erdhi brezi qe trashegoi librin. Keta merrnin mjete te pavlere te kesaj 
bote (lakmues qe nuk dallonin te mren a te keqen) e thonin: "Do te na falje", e 
merrnin ate perseri. A nuk eshte marre prej tyre zotimi ne librin (Tevratin) se nuk 
do te thone ndaj All-llahut tjeter pos te vertetes dhe ata e dinim mire se cka ne te 
(liber). Po, a nuk po kuptoni se bota tjeter eshte me e mire (se ajo cka merrnit ju) 
per ata qe ruhen. 

170. Po atyre qe i permbahen librit dhe falin namazn, Ne nuk u humbin shperblimin te 
te mireve. 

171. Perkujto kur ngriten kodren mbi ta si re, e ata menduan se ajo do te bie mbi ta. 

96 



(Ne u thame): Merrni kete qe u dhame me kujdes dhe perkujtoni 9'keni ne te, e te 
ndaleni nga ajo qe eshte' e ndaluar. 

172. Perkujto kur Zoti Yt nxori nga shhpina e bijve te Ademit pasardhesit e tyre dhe i 
beri deshmues te vetes se tyre (duke u thene): "A nuk jam Zoti juaj?" Ata thane: 
"Po, deshmuam!" Te mos thoni ne diten e kijametit: "Ne nga ky (deshmim) ishim 
te panjohur. 

173. Ose te mos thoni: "Prinderit tane me pare ishin idhujtare, e ne ishim pasardhes te 
tyre. A do te na shkaterrosh ne per ate qe bene ata asgjesues te se vertetes?" 

174. Po keshtu u sqarojme argumentet, qe ata te kthehen nga e gabuarja ne te verteten. 

175. Dhe lexoju atyre tregimin e atij qe patem dhene diturite Tona, ndersa ai u zhvesh 
prej tyre dhe atehere ate e shoqeroi shejtani dhe keshtu ai u be prej te humbureve. 

176. E sikur te donim Ne, do ta ngrisnim larte me (dituri), por ai nuk iu largua tokes 
(dynjase) dhe shkoi pas epshit te vet. Shembulli i tij eshte si ai i qeit, te cilin nese e 
perze ai e nxjerr gjuhen, po edhe nese nuk e perze, ai serish e nxjerr gjuhen. Ky 
eshte shembuli i atyre qe i konsideruan te rreme argumentet Tona. Ti rrefe tregimet 
(ymetit tend) ne menyre qe ata te mendojne. 

177. Shembulli i keq eshte populli, qe pergenjeshtroi faktet Tona dhe e demtoi 
vetveten. 

178. Ate qe All-llahu e udhezon ne rruge te drejte, e ate qe e humb, e ata jane te 
deshpruarit. 

179. Ne krijuam shume nga xhinet e njerezit per Xhehennem. Ata nuk kane zemra qe 
me to nuk kuptojne, ata kane sy qe me ta nuk shohin dhe ata kane veshe qe me ta 
nuk degjojne. Ata jane si kafshet, bile edhe me te humbur, te tillet jane ata te 
marret. 

180. All-llahu ka emrat me te mire, andaj Ate thirrnie me ata e hiquni nga ata qe 
shtremberime me emrat e Tij . Ata kane per t'u shperblyer (me denim) per veprimet 
e tyre. 

181 . E nder ata qe krijuam Ne, ka njerez qe udhezojne ne te drejten e edhe veprojne me 
te. 

182. Ndersa ata qe i konsideruan te rreme argumente Tona, Ne do t'i shpijme ne 
humbje ne menyre graduale kah nuk ekuptojne ata. 

183. Mirpo, atyre u jap afat, se kapja (denimi) Ime eshte e forte. 

184. A nuk menduan ata se ai bashkekohaniku i tyre (Muhammedi) nuk ka fare 
cmendurie, ai eshte vetem qortues i hapet. 

185. A nuk veshtruan ata me vemendje pushtetin e madh ne qiej e ne toke dhe 9ka 
krijoi All-llahu prej sendeve, e edhe ne ate se ndoshta u eshte afruar afati i tyre i 
vdekjes. Atehere, ciles bisede pos kesaj (Kur'anit) do ti besojne? 

186. Per ate qe All-llahu e la ne humbje, s'do tekete udhezues, dhe ata do t'i le te 
bredhin ne vrazhdesine e tyre. 

187. Te pyesin ty (Muhammed) per castin (katastrofen e pergjithshme) se kur do te 
ndodhe ai. Thuaj: "Ate e di veten Zoti im, kohen e tij nuk mund ta zbuloje kush 
pos Tij (e sjell kijametin pa e hetuar asnje nga krijesat). 9eshtja e tij (se kur do te 
ndodh) eshte preokupim i rende (per krijesat) ne qie e ne toke. Ai (katastrofa) nuk 
ju vjen ndryshe, vetem befas. Te pyesin ty sikur ti di per te. Thuaj: "Per te di vetem 

97 



All-llahu, por shumica e njerezve nuk e dine (pse eshte' e fshehte)". 

188. Thuaj: "Une nuk kam ne dore per veten time as ndonje dobi, as ndonje dem, pos 
9ka do All-llahu. Sikur ta dija te fshehten, do te shumoja per vete te dobishmet, e 
nuk do te me prekte gje e keqe. Une nuk jam tjeter vetem se qortues dhe pergezues 
per njerezit qe besojne. 

189. Ai (All-llahu) eshte Ai qe ju krijoi prej nje vete, e prej saj per t'u qetesuar prane 
saj. Kur e mbuloi ai (mashkulli) ate (gruan), ajo u ngarkua me nje barre te lehte dhe 
ashtu vazhdoi me te, e kur u be e rende, ata te dy luten All-llahun, Zotin e tyre: 
"Nese na jep nje (femije) te mire, ata (pa te meta), ne do te jemi falenderues ndaj 
Teje". 

190. Pasi qe atyre te dyve ju dha (femije) te mire, ata (femije e pasardhes) ipershkruan 
shoke ne ate qe iu dha. I paster eshte All-llahu nga ajo qe ia pershkruajn. 

191. I pershkruajne shok ate cka nuk mund te te krijoje asnje send, e ata (idhujt( vete 
jane te krijuar. 

192. Ata (idhujt) nuk mund t'ju sjellin atyre ndinje ndihme e as veten e tyre ta 
ndihmojne. 

193. Dhe, edhe nese i thirrni per t'i udhezuar, ata nuk ju pergjigjen. Per ju eshte njejte, 
i thirret ata ose heshtet. 

194. S'ka dyshim se ata qe po i adhuroni ju pos All-llahut, jane te krijuar sikur ju 
(njerezit jane me te persosur). Thirrni pra ata, e le t'ju pergjigjen juve nese thuani 
te verteten. 

195. A kane ata (idhujt) kembe te ecin me to, akane duar te rrembejne me to, a kane s 
te te shohin me ta? Thuaj : "Thirrni shoket (zotet) tuaj r thurrni kurtha per mua e 
mos pritni". 

196. Mbrojtesi i im eshte All-llahu qe zbriti librin. Ai kujdeset per te miret. 

198. Dhe nese i thirrni per udhezim, nuk degjojne, e te duken se po te shikojne ty, po 
ata nuk shohin. 

199. Ti (Muhammed) merre te lehten, urdhero per te mire dhe hiqu prej te 
padijshmeve. 

200. E nese te godet shejtani me ndonje vesvese, ti kerko strehim te All-llahu, sepse 
vertet Ai degjon e di. 

201. Vertet, ata qe jane te ruajtur, kur i prek ndonje iluzion nga djalli, ata perkujtojne 
(All-llahun), nga djalli, ata perkujtojne (All-llahun), dhe atehere shohin (te 
verteten). 

202. E vellezerit e tyre (jo te ruajturit) i perkrahin (shejtanet) per ne humbje dhe nuk 
ndahen. 

203. Dhe, kur ti nuk u sjell atyre ndonje mrekulli (qe e kerkojne) thone: "Perse ti nuk e 
trilove vete?" Thuaj "Une (nuk trilloj) i permbahem vetem asaj qe me shpallet nga 
Zoti im, ky (Kur'ani) eshte argument (me te cilin ndri9ohe zemrat) nga Zoti juaj, 
eshte udherrefes dhe meshire per popullin qe beson. 

204. Kur lexohet Kur'ani, ju degjoni ate (me vemendje) dhe heshtni, ne menyre qe te 
fitoni meshire. 

205. Ti permende Zotin tend ne vete (heshtas), me respekt e me dro, jo me shprehje te 
larta, (permende) ne mengjes e ne mbremje dhe mos u bere prej atyre qe nuk kane 



kujdes. 
206. S'ka dyshim se ata qe jane prane (afer) Zotit tend (meleket) nuk terhiqen nga 
adhhurimi ndaj Tij nga mendjemadhesia, Ate e madherojne dhe vetem Atij i bejne' 
sexhde. 

8. Enfal 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Te pyesin ty (Muhammed) per placken (e fituar ne lufte), thuaju: "Placka, (menyra e 

ndarjes se saj) eshte ceshtje e All-llahut dhe te derguarit, prandaj kini frike All- 
llahun, permiresoni gjendjen e unitetit tuaj dhe nese jeni besimtare, respektone All- 
llahun dhe te derguarin e Tij. 

2. E, besimtare te vertete jane vetem ata, te te cileve kur permendet All-llahu u 

rrenqethen zemrat e tyre, kur u lexohen ajetet e Tij u shtohet besimi, dhe qe jane te 
mbeshtetur vetem te Zoti i tyre. 

3. Dhe, te cilet falin (rregullisht) namazin dhe nga ajo, me cka Ne i furnizuam, ata 

japin. 

4. Te tillet jane besimtare te vertete dhe per kete kane vende te larta te Zoti i tyre, kane 

falje dhe kane furnizim ne menyre te ndershme. 

5. (Mospajtimi i tyre per placke eshte) Ashtu si ai kur te nxori Zoti yt nga shtepia jote 

per te verteten, e nje grup nga besimtaret nuk ishte i kenaqur. 

6. Bejne polemike me ty per te verteten pasi q e kishin te qarte (se ti veron me lejen e 

Zotit) sikur me qene se shtyheshin ne vdekje te sigurt. 

7. Perkujtoni kur All-llahu ju premtoi njeren prej dy grupeve se eshte juaja, e ju 

deshironit t'ju takoje ai (grup) i paarmatosur, ndersa All-llahu deshiroi qe me 
premtimet e Tij ta vendose te verteten, e te zhduke ne themel mbeturinen e 
mohusve. 

8. Ta forcoje te verteten e ta crrenjose te koten, edhe pse kete e urrejne kriminelet. 

9. Perkujtoni kur kerkuat ndihme prej Zotit tuaj, e Ai ju eshte pergjigjur: "Une do t'ju 

ndihmoj me njemije engjej qe vijne nje pas nje (grup pas grupi). 

10. All-llahu nuk e beri ate (ndihmen) per tjeter (t'u jape myzhde) dhe per t'i forcuar 
(qetesuar) me te zemrat tuaj a, pse ndihma ne realitet eshte vetem prej All-llahut. 
All-llahu eshte mbizoterues dhe i urte. 

1 1 . Dhe kur Ai ju kaploi me nje kotje (gjume) qe ishte siguri per ju nga ana e Tij, ju 
leshoi shi nga qielli per t'ju pastruar me te, largoi prej jush shtimet e shejtanit, e qe 
te fuqizoje bindjen ne zemrat tuaja dhe t'ju perforcoj me te (me shi) kembet tuaja. 

12. Edhe kur Zoti yt u kumtoi engjejve se: "Une jam me ju, pra, inkurajoni ata qe 
besuan! Une do te hedh frike ne zemrat e atyre qe nuk besuan, e ju goditni ne qafe 
e larte, meshonju atyre ne cdo gjymtyre (gishterinj). 

13. Kete (ndeshkim per ta) ngase kundershtuan All-llahun dhe te derguarin e Tij, e 
kush kundershton All-llahun dhe te derguarn e Tj, nuk ka dyshim se All-llahu eshte 
ndeshkimforte. 

14. Keshtu e keni (denimin), pra shijone, e per mohuesit eshte edhe denimi i zjarrit. 

15. O ju qe besuat! Kur te ndesheni ne turmen (qe leviz ngadale) e atyre qe 



mohuan,mos ua ktheni shpinen. 

16. Kush ua kthen atyre shpinen, ne ate moment ve9 atij qe kthehet per te luftuar ose 
pert'iu bashkengjitur nje' grupi tjeter, ai ka terhequr kunder vetes hidherimin e All- 
llahut dhe vendi i tij eshte Xhehennemi. E ai eshte perfundim i kq. 

17. Ju nuk i mbytet (ne te vertete) ata, por All-llahu (me ndihmen qe ua dha) i mbyti 
ata, dhe ti nuk i gjuajte ata, por All-llahu (te ndihmoi) i gjuajti, e (beri kete) per t'i 
shperblyer besimtaret me nje dhunti te mire nga ana e Tij. All-llahu gjithcka degjon 
dhe di. 

18. Ja kjo eshte e verteta. All-llahu dobeson dredhite e mohusve (kufareve). 

19. Nese ju (idhujtare) kerkuat fitore, ja, ku e keni fitoren, po nese hiqni dore (nga lufta 
kunder Pejgamberit), ajo do te jete ne dobine tuaj, e nese ju ktheheni, edhe Ne 
kthehemi. Ana (grumbulli) juaj nuk do t'ju vleje asgje edhe nese eshte e madhe, 
sepse All-llahu eshte me besimtaret. 

20. O ju qe besuat, respektoni All-llahun dhe te derguarin e Tij, e mos e braktisni ate 
seju degjoni. 

21 . Dhe mos u beni si ata qe thane: "Degjuam", por nuk degjojne. 

22. Vertet gjallesat me te demshme te All-llahu jane ata te shurdhetit, 115 memecet, 116 
te cilet nuk logjikojne. 

23. Sikur te dinte All-llahu per ndonje te mire prej tyre, do t'i bente te degjojne, po 
edhe sikur t'i bente te degjojne, ata do te zbrapseshin te shtrember. 

24. O ju qe besuat, pergjigjuni All-llahut dhe te derguarit kur ju ftojne per ate qe ju 
jeteson (ju ngjall), dhe dijeni se All-llahu nderhyn ndermjet njeriut dhe zemres se tij, 
dhe se te Ai do te tuboheni! 

25. Ruajuni nga sprovimi (fitneja) qe nuk godet vetem ata qe bene mizori vetem prej 
jush, dhe ta dini se All-llahu eshte Ndeshkues i Rrepte. 

26. Perkujtoni kur ishit pakice e te dobet ne toke, te frikesuar se do t'ju rrembejne 
njerezit, e Ai ju mundesoi vend te dhe ju perkrahu me ndihmen e Tij, ju furnizoi me te 
mira, qe te jeni mirenjohes. 

27. O ju qe besuat, mos e tradhtoni All-llahun dhe te derguarin, qe te tradhetoni 
amanetet tuaja, ndersa ju e dini. 

28. Dhe, dijeni se pasuria e juaj dhe femijet tuaj jane vetem sprove, dhe se te All- 
llahu eshte shperblimi i madh. 

29. O ju qe besuat, nese keni frike All-llahun, Ai do te vere udhezim (ne zemrat tuaja) 
per ju, do t'ua mbuloje te keqiat, do t'ua fale mekatet. All-llahu eshte dhurues i 
madh. 

30. Perkujto (o i derguar) kur ata qe nuk besuan thurnin kunder teje; te ngujojne, te 
mbysin ose te debojne. Ata benin plane, e All-llahu eshte me i miri qe asgjeson 
(dredhite). 

31. E kur atyre u lexohen ajetet Tona (Kur'ani), thonin: "Kemi degjuar (keso fjalesh) 
dhe sikur te donim edhe ne do te thonim dicka te ngjajshme me ketedhe se ky nuk 
eshte gje tjeter pos mit i lashte". 



115 Ata qe jane te shurdher ndaj te vertetes 

116 Ata qe nuk flasin te verteten 



32. Dhe (perkujto) kur thane: "O All-llah! nese eshte' ky (Kur'ani) vertet prej Teje, 
lesho gur nga qielli kunder nesh, ose sillna ndonje denim te idhet. 

33. Po All-llahu nuk do t'i denoje ata, derisa ti (Muhammed) je ne mesin e tyre dhe 
All-llahu nuk do t'i denoje, derisa ata kerkojne falje (istigfare). 

34. 9ka kane ata qe te mos i denoje All-llahu, kur ata jane qe pengojne (te tjeret) nga 
xhamia e shenjte (Qabja), e edhepse nuk jane mbikeqyres te saj. Kujdestaret e saj 
jane vetem ata qe ruhen (te devotshmit), por shumica e tyre nuk eshte qe di. 

35. Lutja e tyre prane shtepise (Qabes) nuk ishe tjeter ve9ese britme dhe duartrokitje, 
prandaj vuane denimin per shkak se mohonit. 

36. Ata qe nuk besuan, shpenzojne pasurine e tyre per te penguar nga rruga e All- 
llahut. Ata do te shpenzojne ate dhe ajo do te behet deshprim i tyre, e madje ata do 
te mposhten. E ata qe mohuan, do te permblidhen vetem ne Xhehennem. 

37. (Kjo mase) Qe ta dallaoje All-llahu te keqin nga i miri, dhe qe te keqinjet njeri mbi 
tjetrin, t'i hedhe ne Xhehennem. E te tillet jane me te deshpruarit. 

38. Thuaju atyre qe nnuk besuan nese heqin dore (nga rruga e tyre e gabuar dhe 
besojne) do t'u falet e kaluara, po nese vazhdojne, ligji (i Zotit), izbatuar ndaj te 
pareve ehte i ditur (edhe ju do t'ju ze). 

39. Luftoni ata derisa te mos mbetet idhujtari (besim i kote), e i tere adhurimi te behet 
vetem per All-llahun. Po nese ata ndalen (i japin fund mosbesimit), All-llahu eshte 
mbikeqyres per ate qe veprojne. 

40. Po nese refuzojne, ta dini se All-llahu eshte mbrojtes i juaji. E, sa mbikeqyres e 
ndihmes i mire eshte Ai. 

41. Ju (besimtare) ta dini se nje e pesta e asaj qe fituat, nga ndonje send, i takon 
(perkujtuesve te) All-llahut, te derguarit te Tij, te afermve te tij (te derguarit), 
jetimeve, nevojtareve dhe atyre ne mergim, (ky eshte percaktimi i Zotit), nese keni 
besuar All-llahun, dhe ate, (Kur'anin) qe ia zbritem robit Tone (Muhammedit) 
diten e furkanit (diten e Bedrit, kur u dallaua e verteta nga e shtrembera), diten e 
konfrontimit te dy grupeve. All-llahu eshte i fuqishem per 9do gje. 

42. Kur ju ishit ne bregun e afert te lugines, e ata ne bregun e larget te saj (ju ishit kah 
Medina e ata kah Meka), ndersa karavani ishte me poshte prej jush (kah deti). Dhe, 
sikur te ishit ju ata qe njeri tjetrit i keni caktuar takimin, do ta thyenit caktimin. Por 
All-llahu ishte Ai qe zbatoje 9eshtjen e kryer tanime, e te shkaterroje me argument 
ate qe u shkaterrua dhe te beje te jetoje me argumentet ate qe jetoi. All-llahu vertet 
degjon e di. 

43 . Dhe (perkujto) kur All-llahu t'i deftoi ty ata ne enderr, te pakte ne numer, e sikur t'i 
deftonte shume, ju do te dobesoheshit e do te grindehsit per 9eshtjen (e luftes), por 
All-llahu ju shpetoi. All-llahu vertet e di shume mire se 9'mbajne kraharoret 
(zemrat). 

44. Perkujtoni kur u takuat (ne sheshin e luftes), e Ai beri qe ata ne syte tuaj te duken 
pak, e po ashtu edhe ju te dukeni ne syte e tyre pak; e beri kete per te zbatuar All- 
llahu nje 9eshtje qe ishte e vendosur. Vetem te All-llahu eshte perfundimi i 
9eshtjeve. 

45. O ju qe besuat, kur te konfrontoheni me ndonje grup, perqendrohuni dhe 
permendni 9do here All-llahun qe te arrini fitoren e deshiruar. 

101 



46. Dhe respektone All-llahun e te derguarin e Tij, e mos u per9ani mes vete e te 
dobesoheni e ta humbni fuqine (luftarake). Te jeni te duraeshem se All-llahu eshte' 
me te durueshmit. 

47. Mos u beni si ata qe dolen prej shtepive te tyre sa per krenari e per t'i pare bota, e 
qe pengonin nga rruga e All-llahut. All-llahut nuk mund t'i shpetojne me ate 
veprim te tyre. 

48. Perkujto (Muhammed) kur shejtani u dha guxim per veprat e tyre dhe tha: "S'ka 
kush qe mund t'iu mposhte sot ju, une jam mbrojtes Juaji!" E kur u ballafaquan te 
dy grupet, ai u terhoq prapa e tha: "Une terhiqem prej jush, une shoh cka nuk 
shihni ju, une i frikesohem All-llahut. All-llahu ndeshkon shume ashper. 

49. Kur hipokritet dhe ata qe ne zemrat e tyre kishte semundje (dyshim) thane: "Keta 
(muslimanet) i ka mashtruar feja e tyre (s'kane fuqi te luftojne). Po kush 
mbeshtetet ne All-llahun, s'ka dyshim, se All-llahu eshte mgadhnjyes i urte. 

50. Sikur t'i kishe pare engjejt kur ua marre shpirtin atyre qe mohuan (do te shihje 
tmerr), u binin fytyrave dhe shpinave te tyre (para, prapa): "Shijoni denimin e 
djegjes!" 

51 . Kete (denim e moret) per shkakun e asaj qe fituat. All-llahu nuk eshte i padrejte per 
robte e Tij . 

52. Edhe idhujtaret, si9 e kishte tradite populli i faraonit, e dhe ata qe ishin para tyre, i 
mohuan argumentet e All-llahut, e per shkak te mekateve All-llahu i skaterroi. All- 
llahu eshte i plotfuqishem, ndeshkues i ashper. 

53. Kete (mase ndeshkuese) e beri ngase All-llahu nuk ishte ndryshues i nje begatie, te 
cilen ia ka dhuruer nje populli, derisa te ndryshoje ai vete ne vetvete (te behet 
perbuzes i se mires) dhe ngase All-llahu degjon (9ka thone) dhe di (9ka punojne). 

54. Ashtu S19 ishte tradite e popullit te faraonit dhe atyre qe kishin qene me pare, qe i 
konsideronin te rreme faktet e Zotit te tyre, e Ne per keto te keqija te tyre i 
shkaterruam, e popullin e faraonit (edhe faraonin) e fundosem, por te gjithe keta 
ishin demtues te vetes se tyre. 

55. Krijesat me te demshme te All-llahu jane ata qe mohuan, nuk pritet qe ata te 
besojne; 

56. Keta jane ata prej te cileve ti pate marre premtimin (se nuk do te ndihmojne 
idhujtaret) e te cilin ata nuk e ruajten por si 9do here e thyejne premtimin e tyre. 

57. Po nese i ndesh (i ze) ata ne lufte, ae' here ti ata (me shkaterrimin e tyre) shpartallo 
ata qe jane pas tyre, ne menyre qe te marrin mesim. 

58. Nese ti e tradhtine e nje populli (ndaj marreveshjes), atehere edhe ti ua dh atyre 
(marreveshjen) ne menyre te njejte, sepse All-llahu nuk i do ata qe tradhtojne 
(fshehurazi). 

59. Dhe, ata qe mohuan, mos te mendojne kurrsesi se shpetuan, (se na iken). Ata nuk 
mund ta bejne te paafte Ate (zotin)qe i ndjek. 

60. E ju pergatituni sa te keni mundesi force, (mjete luftarake e kuaj te caktuar per 
beteje kunder atyre (qe tradhtojne) e me te, (me pergatitje) ta frikesoni armikun e 
All-llahut, armikun tuaj dhe te tjeret, te cilet ju nuk i dini (se kush jane), e All-llahu 
i di ata. 9kado qe shpenzoni per rruge te All-llahut, ajo do t'ju konpenzohet dhe 
nuk do t'ju behet padrejte. 

102 



61 . Ne qofte se ata, anojne kah paqja ano edhe ti kah ajo, e mbeshtetu ne All-llahun. Ai 
eshte' qe degjon dhe di. 

62. Po nese duan te mashtrojne me te (me paqen), ty te mjafton All-llahu. Ai eshte qe 
te fuqizoje ty me ndihmen e vet dhe me besimtaret. 

63. Dhe Ai eshte qe bashkoi zemrat e tyre. Edhe sikur ta shpenzoshe gjithe ata qe eshte 
ne toke, nuk do te mund t'i bashkoje zemrat e tyre, por All-llahu beri bashkimin e 
tyre, pse Ai eshte i gjithefuqishem, i urte. 

64. O Pejgamber! All-llahu te mjafton ty dhe besimtareve qe jane me ty. 

65. O Pejgamber! Nxiti besimtaret per lufte. Nese prej jush jae te durueshem, (trima te 
fqishem), do t'i mundni dyqind, e nese jane njeqind, do t'i mundni njemije sish qe 
nuk besuan, per shkak se ata jane njerez qe nuk kptojne (pse luftojne). 

66. All-llahu ju beri lehtesim tash duke ditur se jeni dobesuar. Nese prej jush jane jane 
njeqind te durueshem, do ti mundni dyqinnd, e nese prej jush jane njemije, me 
ndimen e Zotit do t'i mundni dy mije. All-llahu eshte me ata qe jane te durueshem. 

67. Per asnje pejgamber nuk ke qe me vend te kete rober derisa ta kete dermuar me 
lufte (armikun) ne toke. Ju keni per qellimperjetimet e kesaj bote, ndersa All-llahu 
deshiron per ju Ahiretin. All-llahu mbizoteron 9do gje, di 9ka eshte e mire per 
robte. 

68. Po te mos ishte dispozita e hershme e caktuar prej All-llahut (qe te mos denohet ai 
qe perpiqet, po nuk qellon), juve do t'ju kishte goditur nje denim i madh per ate qe 
e moret. 

69. Pra, (eshte e lejuar prej a e luftes) hani ate qe e fituat me lufte, si te lejuar dhe te 
mire, permbajuni dispozitave te All-llahut se All-llahu eshte Ai qe fale dhe qe 
meshiron. 

70. O Pejgamber! Thuaju atyre roberve qe i keni ne duart tuaja se posa te vereje All- 
llahu ndonje te mire (besim te drejte e te sinqerte) ne zemrat tuaja, Ai u jep edhe 
me shume te mira nga ajo cka eshte marre nga ju, ua fale gabimet, se All-llahu fale 
pa mase, se eshte meshirues i madh. 

71. E nese (roberit) duan te tradhetojne ty, ata me pare tradhtuan All-llahun, (nuk 
besuan) e Ai (te ndihmoje), te mundesoje te ngadhnjesh ndaj tyre. Alahu i di te 
gjitha ndodhite, vepron me urtesine e Tij. 

72. Eshte e vertete se ata qe besuan, u shperngulen dhe luftuan me pasurine e tyre ne 
rrugen e All-llahut, dhe qe strehuan (te shperngulurit) dhe u ndihmuan, te tillet jane 
miq te njeri tjetrit (ne ndihme dhe ne trashegim). Ata qe besuan por qe nuk u 
shperngulen, ju nuk keni perkujdes as ndihme per ta deri sa te shperngulen edhe 
ata. E nese ata kerkojne ndihme prej jush per ceshtjen e fese, ateherejeni te 
obliguar t'u ndihmoni, pervec nese eshte puna kunder nje populli qe me te keni 
marreveshje (nuk mund t'u ndihmoni ne lufte kunder atij populli). All-llahu 
mbikeqyr ate qe veproni. 

73. Ata qe e mohuan te verteten jane miq te njeri-tjetrit. E nese nuk e beni ate (te 
ndihmoni e te kujdeseni njeri-tjetrin), behet trazire dhe rremuje e madhe ne toke. 

74. Po at qe besuan, migruan dhe luftuan per rrugen e All-llahut, dhe ata qe strehuan 
dhe ndimuan, jane besimtare te vertete. Atyre u takon falje (e mekateve) dhe 
furnizimi ne menyre te ndershme. 

103 



75. Ndersa edhe ata qe besuan me vone, eqeu shperngulen dhe luftuan se bashku me 
ju, jane te njejte me ju (ne te drejta). E, (sipas dispozitave), farefisi ka me perparesi 
ndaj njeri-tjetrit (se sa ensaret e muhaxhirinet). All-llahu di ne hollesi per 9do send. 

9. Tew be 

1 . Denoncim nga All-llahu dhe i derguari i Tij ndaj idhujtareve me te cilet ju patet 

lidhur kontrate (kumtese per shkputjen e marreveshjes). 

2. Pra, ju (idhujtare) qarkulloni neper toke (lirisht) kater muaj, e dine se fuqine e All- 

llahut nuk mund ta beni te paafte dhe se All-llahu mposhte mohuesit. 

3. Dhe (ky eshte) nje' kumtim nga All-llahu dhe i derguari i Tij, drejtuar gjithe njerezve 

ne diten e haxhit te madh, se All-llahu eshte terhequr prej (marreveshjes se) 
idhujtareve, e njekohesisht edhe i derguari i Tij. Po, nee pendoheni, do te jete me 
mire per ju, e nese ia ktheni shpinen (rruges se drejte), ta dini se nuk mund t'i 
shpetoni (ndjekjes se) All-llahut. E, ti pergezoji ata qe mohuan me nje denim te 
padurueshem. 

4. Pos atyre idhujareve me te cilet keni lidhur marreveshje, e te cilet nuk ju kane 

shmengur asgje dhe nuk e kane ndihmuar askend kunder jush, pra, edhe ju 
permbushni marreveshjen e tyre deri ne afatin e caktuar. S'ka dyshim se All-llahu i 
do te devotshmit. 

5. E kur te kalojne muajte e shenjte, luftoni idhujtaret kudo qe t'i gjeni, roberoni dhe 

ngujoni ata, e vinju prite ne 9do shteg. Ne qofte se pendohen, e falin namazin dhe e 
japin zeqatin, atehere ua leshoni rrugen, se vertet All-llahu fale eshte meshrues. 

6. E nese ndokush prejidhujtareve te kerkon strehim, ti strehoje ne menyre qe t'i 

degjoje fjalet e All-llahut (Kur'anin(, e mandej ne vendin e tij te sigurt. Kete ngase 
ata jane popull qe nuk e dine (te verteten e fese islame). 

7. Si mund te kene udhujtaret bese (marreveshje) te All-llahu dhe te i derguari i Tij, 

pervec atyre me te cilet keni lidhur marreveshje prane xhamise se shenjte (Qabes), 
e derisa ata i permbahe (marreveshjes) permbahuni edhe ju. All-llahu i do ata qe 
ruajne besen. 

8. Si (mund te kene bese) ata te cilet nese ju mundin, nuk perfillin ndaj jush as farefisni 

dhe as marreveshje. Ata ju bejne lajka me fjalet e tyre kundershtojne ngase 
shumica e tyre jane besethyes. 

9. Ata i shkembyen ajetet e All-llahut per nje vlere te pakte dhe penguan nga rruga e 

Tij . Ata keq vepruan. 

10. Ata nuk respektojne te asnje besimtare as farefisnine as marreveshjen; si te tille 
jane perdhunues. 

1 1 . Po, nese ata pendohen,e falin namazin dhe e japin zeqatin, atehere i keni velleze ne 
fe. Ne sqarojme agumentet per ata njerez qe kuptojne. 

12. E nese ata thyejne zotimet e tyre pas marreveshjes, ofendojne fene tuaj, atehere 
luftoni kreret e mohuesve. Ata vertet nuk kane bese, luftoni qe te frenohen (nga 
krimi e fyerja). 

13. Perse te mos e luftoni nje popull qe thyen zotimete veta dhe tentuan te debojne te 
derguarin? Ne te vertete ata ua filluan te paret luften. A u frikesoheni atyre? Me e 



drejte eshte' t'i frikesoheni All-llahut, nese jeni besimtare. 

14. Luftoni ata, All-llahu i denon dhe i mposht ata nepermjet jush, e juve ju ndihmon 
kunder tyre dhe sheron zemrat e njerezve besimtare. 

15. dhe Ai menjanon brengat nga zemrat e tyre. All-llahu ia pranon pendimin atij qe 
do. All-llahu i di te fshehtat, me urtesi zgjidh ceshtjet. 

16. A mos menduat se do te mbeteni anash (pa u pravuar), e pa u sqaruar te All-llahu 
ata qe luftuanprej jush dhe, perpos All-llahut, pos te derguarit te Tij dhe pos 
besimtareve, nukmoren ndonje te jashtem mik intim. All-llahu e di hollesisht ate qe 
beniju. 

17. Nuk eshte e drejte e idhujtareve te kujdesen per xhamine e All-llahut, duke qene se 
vete deshmojne per veten e tyre se jane mohues. Te tilleve u shkuan kot veprat e 
tyre dhe ata jane pergjithmone ne zjarr. 

18. E drjte e perkujdesjes se xhamive te All-llahut eshte vetem e atij qe i ka besuar All- 
llahut dhe dites se mbrame e qe e fale namazin, jep zeqatin e nuk i frikesohet askujt 
pos All-llahut. Te tillet do te jene te udhezuarit (ne rrugen e drejte). 

19. A mos e konsideruat dhenien e ujit haxhinjve dhe kujdestarine ndaj xhamise se 
shenjte, si besimin e atij qe i besoi All-llahut dhe dites se fundit dhe qe luftoi ne 
rrugen e All-llahut? Jo, ato nuk jane te barabarta te All-llahu. Popullin mizor All- 
llahu nuk e ve ne rruge te drejte. 

20. Ata te cilet besuan, migruan dhe luftuan me pasurine dhe veten e tyre ne rrugen e 
All-llahut, ata kane pozite me te laret te All-llahu dhe vetem ata jane fatlume. 

21. Zoti i tyre i pergezon ata me meshire nga Ai, me disponim ndaj tyre, me Xhennete 
ku ata do te kene nimet (hiresi-miresi) te panderprere. 

22. Ata aty do te jene te pasosur e te All-llahu eshte shperblim i madh. 

23. O ju qe besuat, mos u froni miqesi (dashuri) prinderve tuaj, as vellezerve tuaj, nese 
ata vleresojne mosbesim kunder besimit. E kush prej jush miqesohet me ta, ata jane 
mizor. 

24. Thuaj (o i derguar): "Ne qofte se eterit tuaj, vellezerit tuaj, bashkeshortet tuaja, 
farefisi juaj, pasuria qe e fituat, tregetia qe frikoheni se do te deshtoje, vendbanimet 
me te cilat jeni te kenaqur, (te gjitha keto) jane me te dashura per ju se All-llahu, se 
i derguari i Tij dhe se lufta per ne rrugen e Tij, atehere, pritni derisa All-llahu te 
sjelle vendimin e Tij. All-llahu nuk ve ne rrugen e drejte njerezit e prishur. 

25. Nuk ka dyshim se All-llahu ju ka ndihmuar ne shume beteja, e edhe ne diten e 
Hunejnit, kur juve ju mahnit numri i madh, i cili nuk ju vlejti asgje, dhe me 
gjeresine e saj qe e kishte toka u ngushtua per ju, pastaj ju u zbrapset (iket). 

26. Pastaj All-llahun zbriti qetesine e vet ne te derguarin e Tij dhe ne besimtare, zbriti 
nje ushtri qe ju nuk e pate, i denoi ata qe mohuan, e ai ishte ndeshkim ndaj 
mosbesimtareve. 

27. All-llahu pastaj i fale atij qe do. All-llahu fale shume dhe meshiron shume. 

28. O ju qe besuat, vertete idhujtaret jane te ndyre, andaj pas ketij viti te mos i afrohen 
me xhamise se shenjte. Nese i frikesoheni skamjes All-llahu me deshiren e vet do 
t'ju pastroj me miresite e Tij. All-llahu eshte i gjithdijshem, eshte i urte. 

29. Luftoni ata qe nuk besojne All-llahun e as boten tjeter, nuk e konsiderojne te 
ndaluar (haram) ate qe e ndaloi All-llahu dhe i derguari i Tij, nuk besojne fene e 

105 



vertete, prej atyre te cileve u eshte' dhene libri, derisa ta japin xhizjen ne dore e 
duke qene te mposhtur. 

30. E jehudite thane: Uzejri eshte djali i All-llahut , e te kristeret thane: Mesihu eshte 
djale i All-llahut. Ato ishim thenie te tyre me gojet e tyre (fraza te thata), qe 
imitojne theniet e jobesimtareve te mehershem. All-llahu i vrafte, si largohen (nga 
e verteta)! 

31. Ata i konsideruan "ahbaret" (prifter jehudi) te tyre, "ruhbanet" (murgjit e krishtere) 
te tyre dhe Mesihun (Isain) birin e Merjemes, per zota pos All-llahut, ndersa ata 
nuk jane urdheruar per tjeter (nga pejgamberet) pos per adhurimin ndaj All-llahut 
nje, e qe nuk ka te adhuruar tjeter pos tij. I larte eshte Ai nga cka i shoqerojne. 

32. Ata perpiqen me gojet e tyre ta shuajne driten e All-llahut, e All-llahu nuk do tjeter, 
pos ta persose driten e Tij ndonese jobesimtaret e urrejne. 

33. Ai (All-llahu) eshte qe e dergoi te dergarin e Tij me udhezim te drejte e fe te 
vertete, e per ta bere qe te dominoje mbi te gjitha fete, edhe pse e urrejten 
idhujtaret. 

34. O ju qe besuat, vertet nje shumice e parise fetare e jehudive dhe e te krishtereve, ne 
menyre te paligjshme e hane pasurine e njerezve dhe pengijne te tjeret nga rruga e 
All-llahut. Ata te cilet e ruajne arin e argjendin e nuk e japin per rrugen e All- 
llahut, lajmeroji per nje denim te dhembshem. 

35. Ate dite kur ajo (pasuri e deponuar) fergohet ne prushin e Xhehennemit, e me te 
(ashtu zharave) lyhen ballet, anet dhe shpinat e tyre (do t'u thuhet): "Kjo eshte ajo 
qe e dispozituat per veten tuaj, pra shijoni ate qe e depozitonit!" 

36. Te All-llahu numri i muajve eshte dymbedhjete (sipas henes), ashtu si eshte ne 
librin e All-llahut prej dites kur krijoi qiejt dhe token. Prej tyre kater jane te 
shenjte. Kjo eshte fe e drejte. Pra, mos e ngarkoni (me mekat) veten tuaj ata (kater 
muaj). Luftoni te gjithe idhujtaret pa dallim, si9 ju luftojne ata juve pa dallm, e dine 
se All-llahu eshte me ata qe ruhen (te keqiave). 

37. E shtyrja (e nje muaj ne vend te nje tjetri) nuk eshte tjeter vetem se nje rritje e 
mosbesimit, qe me te edhe me shume humbin ata qe mohuan, pse ne nje vit e bejne 
te lejuar ate (muajin e shenjte), e ne nje vit te ndaluar (te shenjte), e per te 
perputhur numrin qe All-llahu i beri te shenjte dhe me ate, e bejne te lejuar ate qe 
All-llahu e ndaloi. Atyre u jane hijeshuar veprat e tyre te keqia. Po, All-llahu nuk 
ve ne rruge te drejte popullin mohues. 

38. O ju qe besuat, c'eshte me ju, qe kur ju thuhet: "Dilni ne rrugen e All-llahut!", ju 
rendoheni pertoke? A jeni me te kenaqur me jeten e dunjase, se sa me ahiretin? 
Kenaqesia e jetes se dunjase, ne krahasim me ahiretin eshte e vogel! 

39. Nese nuk dilni, Ai do t'ju denoje me nje denim te dhembshem, do t'ju 
zevendesoje me nje popull tjeter dhe Ate nuk e demtoni aspak. All-llahu ka mundesi 
per cdo gje. 

40. Nese nuk e ndihmoni ate (Muhammedin s. a. w. s. ), ate pra e ka ndihmuar All- 
llahu, kur e perzune ata qe nuk besuan te dytin prej dyve. Kur ishin ne shpelle, ai 
(Muhammedi s. a. w. s. ) i tha shokut te vet (Ebu Bekrit r. a. ): "Mos u brengos, vertet 
All-llahu eshte me ne!" E All-llahu zbriti qetesine (sekinen) e Vet mbi te, dhe e fuqizoi 
me fuqi qe ju nuk e pate dhe e beri fjalen e atyre qe nuk besuan me te ulten, kurse fjala 

106 



e All-llahut eshte' me e larta. All-llahu eshte i Fuqishmi, i Urti. 

41 . Dilni me lehtesi ose veshtiresi, dhe luftoni me pasurine tuaj dhe me veten tuaj ne 
rragen e All-llahut; kjo eshte per ju me e dobishmja, nese e dini. 

42. Sikur te ishte fitim i afert dhe udhetim mesatar, ata (hipokritet) do te vinin pas teje, 
por per ta ishte largesi e veshtire. Ata do te betohen ne All-llahun: "Sikur te kishim 
mundesi, do te dilnim me ju". E shkaterrojne veten e tyre; All-llahu e di se ata jane 
rrenacake. 

43. All-llahu ta fali ty (Muhammed) gabimin pse atyre ju dhe leje (te ngelin pa dale) 
para se te behej per ty e qarte se cilet ishin te drejte dhe t'i dije me kohe rrenacaket. 

44. Ata qe besojne All-llahun dhe boten tjeter, nuk te kerkojne leje per te mos luftuar 
me pasurine dhe veten e tyre. All-llahu i di te sinqertit. 

45. Vetem ata qe nuk besojne All-llahun dhe boten tjeter dhe qe zemrat e tyre jane te 
dyshimta, te kerkojne leje(per te mos vajtur ne lufte), pra ata, sillen verdalle ne 
dyshimin e tyre. 

46. E sikur te kishin deshiruar ata te dalin, do te benin per te (per lufte) ndonje 
pergatitje, por All-llahu nuk e pelqeu ngritjen e tyre, ndaj i zmbrapsi, dhe u eshte 
thene: "Rrini me te paaftit ( femijet, grate e pleqte). 

47. Edhe sikur te dilnin me ju, ata nuk do t'ju shtonin tjeter pos ngaterreses dhe shume 
shpejt do te per9anin mesin tuaj, duke kerkuar t'ju turbullojne. E nder ju ka te tille 
qe i degjojne ata. All-llahu i di shume mire hipokritet. 

48. Ata edhe me pare tentuan percarjen tuaj, t'i ngaterruan ty 9eshtjet derisa te erdhi e 
verteta dhe ngadhenjeu vendimi i All-llahut, perkunder asaj qe ata e urrenin. 

49. Dhe prej tyre ka te tille qe thone: "Me lejo mua (te mos shko ne lufte) e mos me ve 
ne sprove!" Ja, ata mu ne sprove kane rene (me pare). Xhehennemi gjithsesi i 
perfshin nga te gjitha anet jobesimtaret. 

50. Nese ty te takon ndonje e mire (ne lufte), ajo u vjen keq atyre, e nese te godet 
ndonje e pakendshme, ata thone: "Ne edhe me pare kemi ndermarre per ceshtjen 
tone dhe kthehen te gezuar. 

51. Thuaj: "Neve nuk na godet asgje tjeter, pervec 9ka na ka caktuar All-llahu; Ai 
eshte ndihmetar yni". Prandaj, vetem All-llahut le t'i mbeshteten besimtaret. 

52. Thuaj: "9'pritni per ne tjeter, pos njeres nga dy te mirat (o fitues, o deshmore)? 
Ndersa ne presim per ju qe nga ana e All-llahut, ose nepermjet duarve tona, t'ju 
godas me denim. Pra, ju pritni, e bashke me ju presim edhe ne. 

53. Thuaj: "Shpenzuat ju me deshire a me dhune, nuk u pranohet kurrsesi, vertet ju 
ishit popull i padegjueshem. 

54. Mospranimin e dhenieve te tyre nuk e pengoi tjeter gje vetem pse ata mohuan All- 
llahun dhe te derguarin e Tij, dhe namazin e falin vetem me pertaci, e lemoshen 
nuk e japin ndryshe pos duke urrejtur. 

55. Prandaj, mos te mahnite (mos e shih te mire) pasuria e tyre e as femijet e tyre, All- 
llahu do vetem t'i denoje me to ne jeten e kesaj bote e t'ju nxjerre shpirterat duke 
qene ashtu qafira. 

56. Ata betohen ne All-llahun se vertet jane si ju, po ata nuk jane me ju, ata jane popull 
qe frikohet. 

57. Sikur te gjenin ndonje vendstrehim, ndonje shpelle a ndonje vrime, ata do te 

107 



shkonin aty me vrapim. 

58. Ka prej tyre qe do te bejne' verejtjen ne ndarjen e lemoshes, nese u jepet nga ajo, ata 
mbesin te kenaqur, e nese nuk u jepet, ata hidherohen. 

59. E sikur te kenaqeshin me ate qe ua dha All-llahu dhe iderguari i Tij, e te thonin: 
"Ne na mjafton All-llahu, All-llahu do te na furnizoje nga te mirat e Tij, e edhe i 
derguari i Tij, dhe se vetem te All-llahu e mbeshtesim deshiren (do te ishte shume 
me mire per ta)". 

60. All-llahu caktoi obligim qe lemosha (zeqati etj. ) t'ju takojne vetem: te varfere 
(nevojtareve), te ngrateve (qe s'kane fare(, punonjesve 9qe e tubojne), atyre qe 
duhet perfituar zemrat (te dobetve ne besim), e duhet dhene edhe per lirim nga 
roberia, te mbyturve ne borgje, (luftetareve) ne rrugen e All-llahut dhe atij qe ka ka 
mbetur ne rruge. All-llahu e di gjendjen e roberve, punon sipas urtesise se vet. 

61. Ka prej tyre qe e ofendojne Pejgamberin e thone: "Ai eshte bere vesh (beson cka 
degjon)". Thuaj: "Ai eshte vesh ite mires suaj (degjon te miren dhe vepron e jo te 
keqen), ai beson All-llahun (9ka i thote), u ze bese beismtareve dhe eshte 
meshirues per ata qe besuan nga mesi juaj, e ata qe nuk e lene te qete te derguarin e 
All-llahut, ata kane denim te dhembshem. 

62. Ata ju betohen (muslimaneve) ne All-llahun per t'ju bere juve te kenaqur (se 
s'kane qellime te keqia), e me e drejte eshte qe ata te bejne te kenaqur All-llahun 
dhe te derguarin r Tij (me adhurim dhe vepra te sinqerta) nese vertet jane 
besimtare. 

63. A nuk e diten ata se kush kundershton All-llahun dhe te derguarin e Tij, atij i eshte 
caktuar zjarri i Xhehennemit, ku do te jene perjete, e ky eshte ai poshterimi madh. 

64. Hipokritet kane dro se do te zbritet ndonje kaptine qe do te nxjerr ne shesh ate qe 
kane ne zemrat e tyre. Thuaj: "Ani, talluni!" All-llahu do ta zbuloje ate qe i 
frikesoheni. 

65. E nese i pye ti ata (perse tallen), do te thone: "Ne vetem jemi mahnitur e defruar". 
Thuaj : "A me All-llahun, librin dhe te derguarin e Tij talleni?" 

66. Mos kerkoni fare ndjese, ju pasiqe (shpallet se) besuat, keni mohuar. Nese nje 
grupi nga ju i falim, grupin tjeter e denojme, ngase ishin kriminele. 

67. Hipokritet dhe hipokritet jane si njeri tjetri; urdherojne per te keqen e ndalojne nga 
e mira dhe shrengojne duart e tyre. Harruan All-llahun (nuk i binden), prandaj Ai i 
harroi (nga meshira). Nuk ka dyshim, hipokritet jane ata te prishurit. 

68. Hipokriteve dhe hipokriteve dhe jobesimtareve All-llahu u ka percaktuar zjarrin e 
Xhehennemit, ku do te jene pergjithmone, ai mjafton per ta, dhe ata i ka mallkuar 
All-llahu. Ata kane denim te panderprere. 

69. Ju hipokrite jeni si ata para jush, qe ishin me te fuqishem se ju, kishin me shume 
pasuri e femije, qe perjetuan ata qe u takoi, sikurse qe perjetuat edhe ju pjesen tuaj, 
madje edhe ju u zhytet (ne te keqija) si9 u zhyten ata. Te tillet asgjesuan veprat e 
veta ne kete jete dhe ne jeten tjeter, dhe te tillet jane plotesisht te deshpruar. 

70. A nuk u arrijti atyre lajmi i atyre qe ishin me heret si: i popullit te Nuhut, i Adit, i 
Themudit, i popullit te Ibrahimit, i atyre te Medjemit dhe i te rrotulluarve (populli i 
Lutit). Atyre u paten ardhur te derguarit e tyre me argumente. All-llahu (qe i 
shkaterroi) nuk ua beri atyre padrejte, por ata ia bene padrejte vetes. 

108 



71. Besimtaret dhe besimtaret jane te dashur per njeri-tjetrin, urdherojne per te mire, e 
ndalojne nga e keqa, e falin namazin dhe japin zeqatin, respektojne All-llahun dhe 
te derguarin e Tij. Te tillet do t'i meshiroje All-llahu. All-llahu eshte' ngadhnjyes, i 
urte. 

72. Besimtareve dhe besimtareve All-llahu u premtoi Xhennete nen te cilet rrjedhin 
lumenj, ne to do te jene pergjithmone, dhe (u premtoi) vendbanime te bukura ne 
Xhennetin e Adnit, edhe nje disponim nga All-llahu qe eshte mbi te gjitha. Ky, pra 
eshte ai shpetimi i madh. 

73. O Pejgamber, lufto jobesimtaret dhe hipokritet dhe sillu rrepte ndaj tyre - vendi i 
tyre eshte Xhehennemi qe eshte perfundimi me i keq. 

74. Ata betohen ne All-llahun se kane thene (asgje te keqe), e ne te vertete, kane thene 
fjale qe nuk perkojne me besimin, dhe pasi paten shprehur besimin ata e mohuan, 
dhe u perpoqen per ate (mbytjen e Pejgamberit) qe nuk e arriten. Ata nuk urrejne 
per tjeter pos pse All-llahu nga miresite e Tij dhe i derguari i begatoi ata. Nese ata 
pendohen do te jete me mire per ta, e nese refuzojne, All-llahui denon me nje 
denim te dhembshem si ne kete bote ashtu edhe ne boten tjeter. E ne kete rruzull te 
tokes nuk ka per ta as mbrojtes, e as ndihmes. 

75. E prej tyre (hipokriteve) pati sish qe i paten dhene besen All-llahut qe: "Nese na 
jep (All-llahu) nga miresia e Tij, ne do te ndajme lemoshe dhe do te behemi prej 
punemireve. 

76. Kur ju dha (All-llahu) nga te mirat e Veta, ata bene koprraci me ate (qe u dha), 
ethyen besen dhe u zbrapsen nga respekti ndaj All-llahut. 

77. Dhe per shkak se u thyen besen qe i paten dhene All-llahut, dhe per shkak te asaj se 
genjenin, All-llahu u ngjeshi hipokrizine ne zemrat e tyre deri ne diten qe e takojne 
Ate. 

78. A nuk e diten ata se All-llahu e di fshehtesine e tyre (ne zemra), biseden e tyre, dhe 
se Ai (All-llahu) i di te gjiha te fshehtat. 

79. Ata (hipokrite) qe i perqeshnin besimtaret, qe me vullnetin e vet japin lemoshe, i 
perqeshin edhe ata te cilet nuk kane me shume se 9ka eshte e domosdoshme per 
jetesen e tyre, e njekohesisht tallen me ta, All-llahu u dha shperblimin e taljeve te 
tyre - denimin me te rende. 

80. Kerko falje per ta ose mos kerko (eshte njejte), e edhe nese kerkon falje 
shtatedhjete here, All-llahu nuk do t'ua fale, sepse ata mohuan All-llahun dhe te 
derguarin e Tij, e All-llahu nuk ve ne rruge te drejte (te shpetimit) ata qe nuk 
respektojne. 

81. Ata (hipokrite) qe mbeten (pa shkuar ne lufte), u gezuan per ndejen e tyre pas te 
derguarit te All-llahut dhe nuk deshiruan qe te luftonin me pasurine dhe veten e 
tyre ne rrugen e All-llahut dhe thane: "Mos dilni (ne lufte) ne vape!" Thuaju: 
"Zjarri i Xhehennemit ka vapen edhe me te forte, nese jane qe kuptojne!" 

82. Le te qeshin pak (ne dynja) e le te qajne shume (ne boten tjeter). Ai eshte shperblim 
i asaj qe fituan. 

83. Nese All-llahu te kthen ty (prej Tebukut) te ndonje grup i tyre (hipokriteve), e ata 
te kerkojne leje per te dale (me ty ne ndonje lufte), thuaju: "Ju nuk do te dilni kurre 
me mua dhe kurre nuk do te luftoni ndonje armik se bashku me mua! Ju ishit te 

109 



kenaqur heren e pare qe nuk luftuat, pra rrini me ata qe mbeten!" 

84. Dhe asnjerit prej tyre kur te vdesin, mos ia fal namazin (e xhenazes) kurre, e as mos 
qendro prane varrit te tij (per lutje e vizite), pse ata mohuan All-llahun dhe te 
derguarin e Tij dhe vdiqen kryeneee. 

85. Po ty te mos duket e mire pasuria e tyre dhe femijet e tyre. All-llahu deshi t'i 
mundoje me te ne kete bote dhe t'u dale shpirti duke qene mohues. 

86. E kur zbritet nje kaptine (qe thote): te besoni All-llahun dhe luftoni se bashku me 
te derguarin e Tij, ata te pasurit kerkuan leje prej teje dhe thane: "Na le te mbesim 
me ata qe nine!" 

87. U pajtuan te mbesin me ata qe nuk vajten (ne lufte). Po zemrat e tyre jane mbyllur, 
andaj ata nuk kuptojne. 

88. Por, i derguari, e se bashku me te edhe ata qe besuan, luftuan me pasurine dhe 
veten e tyre dhe atyre u takuan te gjitha te mirat, ata jane te shpetuarit. 

89. All-llahu u ka pergatitur atyre Xhennete qe ne te rrjedhin lumenj, ku do te 
qendrojne pergjithmone. Ai eshte' suksesi i madh. 

90. Disa nga arabet beduine qe kerkuan falje, erdhen per t'iu dhene leje (te mos 
shkonin ne lufte), e ata te tjeret qe kishin genjyer (me besim) All-llahun dhe te 
derguarin e Tij ishin ndale (paleje). Ata qe prej tyre nuk besuan, do t'i godase 
denim i ashper. 

91. Nuk eshte ndonje mekat per te dobetit, as per te semuret, e as per ata qe nuk kane 
me cka te pergatiten, kur jane te sinqerte ndaj All-llahut dhe te derguarit te Tij, pra 
per te miret nuk ka rruge qortimi. All-llahu fale shume, eshte meshirues. 

92. (nuk ka qortim) Dhe as per ate qe kur erdhen te ti per t'i bartur me kafshe, u the: 
"Nuk kam me cka t'ju barte. Ata u kthyen, e prej pikellimit se nuk kishin me eka te 
pergatiteshin nga syte e tyre ridhnin lote. 

93. E keqja eshte per ata qe duke qene pasanike kerkuan leje dhe u pajtuan te 
mbeteshin me ata qe nuk vajten. Po, All-llahu ka vulosur zemrat e tyre, ata nuk do 
te gjejne rruge. 

94. Kur te ktheheni te ata, ata do t'ju kerkojne falje, thuanju: "Mos u arsyetoni, ne nuk 
ju besojme, per gjendjen e juaj na ka njoftuar All-llahu. Vepren tuaj do t shohe All- 
llahu dhe i derguari i Tij, e pastaj ju do te ktheheni te Ai qe i di te fshehtat dhe te 
dukshmet, e Ai do t'ju lajmeroje per ate qe keni vepruar. 

95. Ata do t'ju betohen ne All-llahun, kur te ktheheni te ata, per te mos i qortuar, ju pra 
hiqnu tyre ata jane te ndyre, e vendi i tyre do te jete Xhehennemi, shperblim per ate 
qe fituan. 

96. Ata ju betohen juve qe te jeni te kenaqur ndaj tyre, e nese ju shprehni kenaqesi, 
All-llahu nuk eshte i kenaqur me popullin e paturpshem. 

97. Arabet beduine jane te pajisur me mohim e hipokrizi me te forte, dhe jane me te 
pershtatshem per te mos i njohur dispozitat qe ia zbriti te derguarit te Tij All-llahu. 
All-llahu i di eeshtjet, Ai eshte i urte. 

98. Ka disa beduine qe per ate qe e jep, e konsideron si te deshtuar dhe presin kthesa 
kunder jush. Kunder tyre e ardhmja qofte e keqe! All-llahu degjon, di. 

99. Po, ka edhe disa nga beduinet qe besojne All-llahun dhe boten tjeter dhe ate qe e 
japin e konsiderojne afrim te All-llahu dhe bekim te i derguari. Veni re, ato jane 

110 



afrime te All-llahu per ta, e All-llahu do t'i perfshije ne meshiren e Tij. All-llahu 
fale dhe eshte' meshirues. 

100. All-llahu eshte i kenaqur me te hershmit e pare prej muhaxhireve (migruesve) dhe 
prej ensareve (vendasve-ndihmetare) dhe prej atyre qe i pasuan ata me pune te 
mira,e edhe ata jane te kenaqur ndaj Tij. Atyre u ka pergatitur Xhennete, ne te 
ciletrrjedhin lumenj, ku do te jene perjete te pasosur. E ky eshte fitim i madh. 

101. Edhe rreth jush ka beduine qe jane hipokrite, e edhe nga banoret e Medines qe 
jane percaktuar per hipokrizi. ti nuk i di ata, Ne i dime, ata do t'i denojme dy here, 
pastaj shtyhen ne denimin e madh. 

102. Ka edhe te tjere qe i kane pranuar mekatet e veta: ata perzien vepra te mira, e edhe 
te tjeate keqija. Atyre do t'ua fale All-llahu, se Ai i fale atij qe pendohet, e 
meshiron ate qe permiresohet. 

103. Merr prej pasurise se tyre (te atyre qe pranuan gabimin) lemoshe qe t'i pastrosh 
me te dhe t'u shtosh (te mirat) dhe njekohesisht lutu per ta, se lutja jote eshte 
qetesim per ta. All-llahu degjon dhe sheh. 

104. A nuk e diten ata se All-llahu eshte ai qe ranon pendimin e robeve te vet, pranon 
lemoshat dhe se, vetem All-llahu eshte Ai qe shume pranon pendimin dhe eshte 
meshirues. 

105. Dhe thuaj: "Veproni, All-llahu do ta shohe vepren tuaj, edhe i derguari i Tij e 
besimtaret, e vone do te ktheheni te njohesi i te fshehes dhe te dukshmes, e do t'ju 
njoftoje per ate qe vepruat. 

106. Ka edhe te tjereqe jane duke pritur urdherin e All-llahut, a do t'i denoje apo do t'i 
fale pas pendimit. All-llahu e di gjendjen e tyre dhe di c'ben me te. 

107. (Nga hipokritet me te shemtuarit jane) Edhe ata qe ndertuan xhami sherri, 
mosbesimi e percarjeje mes besimtareve dhe ftuan ne pritje (solemne) ate qe me 
pare kishte luftuar kunder All-llahut dhe te derguarit te Tij. Ata do te betohen: "Ne 
nuk kemi pasur tjeter qellim, vetem per te mire!" Po All-llahu deshmoi se ata vertet 
jane rrenacake. 

108. Ti mos u fal aty kurre! Nje xhami e cila qe prej dites se pare eshte themeluar ne 
respekt ndaj All-llahut (pa hile), eshte me e drejte te falesh ne te, aty ka burra qe 
deshir te pastrohen mire, e All-llahu i do te pastrit. 

109. A eshte me imire ai qe ndertesen e vet e themeloi ne devotshmeri dhe ne kenaqesi 
te All-llahut, apo ai qe ne ndertesen e vet e themeloi buze bregut te shembur e 
bashke me te bie ne zjarrin e Xhehennemit? All-llahu nuk i udhezon njerezit 
zullumqare. 

110. Ndertesa e tyre te cilen e ndertuan ata (e qe e shembi Pejgamberi) vazhdimisht do 
te jete mllef ne zemrat e tyre, pos nese pelcasin zemrat e tyre. All-llahu di, eshte i 
urte. 

111. All-llahu bleu prej besimtareve shpirterat dhe pasurine e tyre me Xhennet. 
Luftojne ne rrugen e All-llahut, mbysin dhe mbyten. (All-llahu dha) Premtim te 
cilin e vertetoi ne Tevrat, Inxhill e Kur'an. E kush eshte me zbatues i sigurt i 
premtimit te vet se All-llahu? Pra, gezonju tregtise qe bete me Te. Ky eshte sukses 
i madh. 

112. (Te Xhennetit jane) Edhe ata qe pendohen, ata qe sinqerisht adhurojne, ata qqe 

111 



falenderojne, ata qe agjerojne, ata qe bejne' ruku, qe bejne sexhde, qe urdherojne 
per te mira e ndalojne nga te keqijat, edhe permbushin dispozitat e All-llahut. Pra, 
pergezoj besimtaret. 

113. Nuk eshte e drejte per Pejgamberin e as per besimtaret te kerkojne falje per 
idhujtaret, edhe nese jane te afert te tyre, pasi qe ta kene te qarte se me te vertet ata 
(idhujtaret) jane banues te Xhehennemit. 

114. Edhe lutja e Ibrahimit per babain e vet nuk ishte tjeter, pos per shkak te nje 
premtimi qe ia pat premtuar atij, e kur iu be e qarte se ai ishte armik i All-llahut, u 
largua prej tij. S'ka dyshim, Ibrahimi ishte shume i ndiesheme dhe i bute. 

115. All-llahu nuk e humb nje popoull pasi qe ta kete udhezuar ate, para se t'ju sqaroje 
atyre se prej cka duhet ruajtur. All-llahu eshte i gjithdijshem per secilin send. 

116. S'ka dyshim se sundimi i qiejve e i tokes eshte i All-llahut, Ai jep jete dhe vdekje, 
e ju, pervec All-llahut, nuk keni perkrahes tjeter. 

117. All-llahu ia fali Pejgamberit, edhe muhaxhireve edhe ensareve, te cilet ne 9astin e 
veshtire shkan pas tij, kur (nga veshtiresite) zemrat e nje grupi nga ata, gati u 
lekunden, por Ai ua fali (i stabilizoi zemrat e tyre) atyre. Vertet Ai eshte i bute, i 
meshirshem ndaj tyre. 

118. (Ai u fali) Edhe atyre te treve, te cileve iu pat shtyre aq (pranimi i pendimit) sa qe 
toka u be e ngushte per ta, perkunder gjeresise se saj, kur u ngushtuan edhe 
shpirterat e tyre sa qe u binden se nuk ka srehim prej All-llahut (tjeter ku) pos te 
Ai. Prandaj edhe atyre ua fali ai, ne menyre qe te pendohen. All-llahu pranon 
pendimin se eshte meshirues. 

1 19. O ju qe besuat! Ta keni ne kujdes All-llahun dhe te jeni me ata te drejtit. 

120. Nuk ishte me vend per banoret e Medines e as per ata qe ishin rreth tyre nga 
beduinet, te ngelin (pa shkuar) pas te derguarit te All-llahut e as te kursejne veten e 
tyre ndaj vetes se tij (Pejgamberit). Nuk ishte me vend ngase, ata nuk i godet as 
rtja, as lodhja, as uria kur jane ne rrugen e All-llahut, dhe nuk shkelin ndonje vend 
qe i hidheron mosbesimtaret, dhe nuk arrijne kunder armikut 9kado qofte (mbytje, 
roberim te tyre ose ngadhenjim mbi ta), vetem se te gjitha ato do t'u evidentohen 
atyre si veper e mire (shperblyese). All-llahu nuk ua humb shperblimin 
veprimireve. 

121. Dhe nuk japin kontribut, te vogel ose te madh, nuk kapercejne ndonje lugine, e qe 
te mos u shenohet (per shperblim) atyre, per t'i shperblyer All-llahu me se miri ate 
qe vepruan. 

122. Nuk eshte e nevojshme te dalin ne lufte te gjithe besimtaret. E perse nga cdo 
grumbull i tyre ye mos shkoje nje grup per t'u aftesuar ne diturine fetare, per ta 
mesuar popullin e vet kur te kthehen te ata, ne menyre qe ata ta kuptojne (e te 
ruhen). 

123. O ju qe besuat! Luftoni jobesimtaret qe i keni afer jush, e le ta ndiejne prej jush 
grushtin e forte kunder tyre. E dine se All-llahu eshte me te devotshmit. 

124. E kur zbret ndonje kaptine, ka prej tyre qe thone: "Cilit prej jush ia shtoi kjo 
besimin?" Sa u perket atyre qe besuan, atyre u shtohet besimi dhe gezohen per te. 

125. E sa u perket atyre qe kane semundje ne zemrat e tyre, ajo (zbritja e kaptines) 
ndytesise se tyre u shton ndytesi dhe ata vdesin si jobesimtare. 

112 



126. A nuk e shohin ata se per cdo vit sprovohen nje' here apo dy here, e perseri nuk 
pendohen e as nuk perkujtohen. 

127. E kur zbret ndonje sure, ata shikojne njeri-tjetrin (dhe thone): "A ju pa 
dikush?" pastaj largohen. All-llahu largoi zemrat e tyre (nga besimi) ngase jane popull 
qe nuk kupton. 

128. Ju erdhi i derguar nga mesi juaj. Atij i vie rende per vuajtjet tuaja. I brengosur 
per besimtaret, i bute dhe i meshireshem. 

129. Po nese refuzojne, thuaj: "Me mjafton All-llahu, s'ka zot pos Tij, te Ai 
mbeshtetem, e Ai eshte Zot i Arshit te madh!" 

10. Junus 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lame, Ra. Keto jane ajetet e librit te pacenueshem. 

2. A ishte cudi per njerezit, qe Ne nje njeriu nga mesi ityre i thame: Terhiqjau verejtjen 

njerezve, kurse ata qe besuan gezoi se me te vertete kane pozite te larte te Zoti i 
tyre. E ata qe besuan thane: "S'ka dyshim, kjo eshte nje maxhi e vertete!" 

3. Vertet Zoti juaj eshte All-llahu, i cili krijoi qiejt e token brenda gjashte ditesh e 

pastaj qendroi mbi Arshin; Ai rregullon gjendjen. Ndermjetesues nuk do te kete 
vetem poqese lejon Ai. Ky, madheria e Tij eshte All-llahu, Zoti juaj, pra adhurojeni 
Ate! A nuk merrni mesim? 

4. kthimi i te gjithe juve eshte te Ai, premtimi i All-llahut, eshte i vertee. Ai e filloi 

krijimin e pastaj e perserit ate per t'i shperblyer me te drejte ata qe besuan dhe bene 
vepra te mira. E per ata qe mohuan, ka pije te vale dhe denim te dhembshem, per 
shkak se ata mohonnin. 

5. Ai e beri diellin, e henen drite dhe asaj (henen) ia caktoi fazat, qe ta dini numrin e 

viteve dhe llogarine. All-llahu nuk krijoi kete per tjeter, pos me qellim te caktuar. 
Ai ia sqaron argument nje populli qe kupton. 

6. Ne nderrimin e nates e te dites, dhe ne 9ka krijoi All-llahu ne qiej e ne toke, vertet ka 

fakte per njerezit qe kane droje. 

7. Ata qe nuk presin takimin Tone, qe jane te kenaqur me jeten e dynjase dhe kane 

gjetur prehje ne te, dhe ata qe jane indieferente ndaj argumenteve Tona. 

8. Vendi per te tillet eshte zjarri, per shkak te asaj qe punuan. 

9. E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, Zoti i tyre, per shkak te besimit te tyre i 

udhezon ne Xhennete te begatshme ne te cilet rrjedhin lumenj. 

10. Lutja e tyre aty eshte: "I larte je o All-llah!", e pershendetja e tyre eshte: Selam! 
dhe lutja e fundit e tyre: "Falenderimi i qofte All-llahut, Zotit te boteve!" 

1 1 . Sikur All-llahu t'ua shpejtonte njerezve pranimin e kerkeses per te keqen, ashtu si e 
pranon shpejtimin e kerkeses per te miren, atyre do t'u perfundonte afati (i 
vdekjes). Po Ne, ata qe nuk jane te bindur se do te vijne para nesh, i leme te 
bredhin ne mashtrimet e tyre. 

12. E kur njeriun e godet demi, ai na lut qofte shtrire, ulur ose ne kembe, e kur Ne ia 
largojme te keqen, ai, sikurse te mos na ishte ulur fare per demin qe e pat goditur. 
Keshtu krimineleve u duket mire ajo qe veprojne. 



13. Ne kemi shkaterruar gjenerata para jush (o idhujtare), pse nuk besonin, edhe pse te 
derguarit u erdhen me argumente te qarta. Keshtu shperblejme Ne njerezit 
kriminele. 

14. Pastaj juve ju berne zevendesues pas tyre ne Toke' per t'ju pare si do te veproni. 

15. Dhe kur atyre u lexohen ajetet Tona te qarta, ata qe nuk besojne takimin Tone 
(ringjalljen), thone: "Sillna nje Kur'an tjeter, ose ndryshoje kete!" Thuaj: "Mua 
nuk me takon qe ta ndrashoje vete, une percjelli vetem ate qe me shpallet, une nese 
kundershtoj Zotit tim i frikesohem denimit te nje Dites te madhe. 

16. Thuaj: "Sikur te kishte dashur All-llahu, une nuk do t'ua kisha lexuar juve ate, as 
nuk u kisha njoftuar me te. Une para tij kam jetuar ne mesin tuaj (as nuk ditur as 
nuk kam lexuar), a nuk mendoni?" 

17. A ka me mizor se ai, qe shpif ndaj All-llahut genjeshter ose pergenjeshtron faktet e 
Tij? Mekataret vertet s'kane per te shpetuar. 

18. Ata pos All-llahut adhurojne 9do gje qe nuk ben as dobi, e thone: "Keta jane 
ndermjetesuesit tane te All-llahu!" Thuaj: "A po e informoni All-llahun me dicka 
qe Ai nuk e di se c'ka ne qiej dhe ne toke?" I paster eshte madheria e Tij nga ajo qe 
shoqerojne! 

19. Njerezit nuk ishin tjeter pos te nje feje, e u percane. E sikur te mos ishte caktim i 
hershem nga Zoti yt, do te perfundohej (me denim) mes tyre, per ate qe ishin te 
per9are. 

20. Dhe thonin: "Perse nuk i vjen atij (Muhammedit) ndonje mrekulli nga Zoti i tij?" 
Po ti thuaj: "E fshehta eshte (9eshtje) vetem e All-llahut (Ai sjell mrekulli). 
Prandaj, ju pritni se edhe une se bashku me ju po pres!" 

21 . E kur Ne ua dhurojme njerezve meshiren pasi t'i kete godotur e keqja (skamja), kur 
qe ata u bejne hile argumenteve tona. Thuaj: "All-llahu eshte me i shpejti ne 
ndeshkim". S'ka dyshim, percjellesit tane (melaiket) regjistrojne ate qe po thurrni 
ju. 

22. Ai (All-llahu) ua beri te mundshem udhetimin ne toke e ne det, deri kur jeni ne 
anije qe lundrojne me ta (me udhetaret) me ane te nje ere te lehte dhe jane te lumtur 
me te (me eren e lehte), ia beh nje ere forte dhe nga te gjitha anet rrethohen nga 
valet dhe binden se jane shkaterruar, e lusin All-llahun pa fare perzierje te idhujve 
(duke thene): Nese na shpeton nga kjo (katastrofe), ne do te jemi gjithnje 
falenderues!" 

23. E kur Ai (All-llahu) i shpetoi ata, ja, ata veprojne mbrapshte ne toke, pa arsye. O ju 
njerez! Kryene9esia eshte vetem kunder vetes suaj, eshte perjetim i jetes se 
kesajbote, pastaj kthimi juaj eshte te Ne, e Ne ju shperblejme per veprimet tuaja. 

24. Shembulli i jetes se kesaj bote eshte si i nje shiu qe e kemi zbritur nga qielli, e me 
anen e te cilit gershetohen bimet e tokes (mbijne dhe shpeshtohen te gjitha llojet) 
prej nga hane njerezit e kafshet deri kur toka te kete marre stoline e vet dhe te jete 
zbukuruar (me bime, peine e behar), e banoret e saj te mendojne se jane te zotet e 
saj,e asaj i vjen urdheri yne, naten ose diten, Ne e bejme ate (te mbjellat) te korrur 
sikurse te mos ekzistonte dje. Keshtu Ne u sqarojme faktet njerezve qe mendojne. 

25. All-llahu therret per ne Xhennet, dhe ate qe do, e ve ne rruge te drejte. 

26. Atyre qe bejne vepra te mira, u takon e mira (Xhenneti) edhe me teper (e shohin 

114 



All-llahun). Fytyrat e tyre nuk i mbulon pluhuri i zi as nencmimi, ata jane banues te 
Xhennetit, aty jane pergjithmone. 

27. E ata qe bene te keqia, denimi i se keqes eshte' aq sa eshte ajo, ata i mbulon 
poshterimi. Ata nuk mund t'i mbroje kush nga All-llahu, fytyrat e tyre, porsi t'i 
kishte mbuluar ndonje cope e erret e nates. Ata jane banues te perjetshem te zjarrit. 

28. Ate dite i tubojme te gjithe, nderkaq atyre qe i kane bere shok All-llahut u themi: 
"Rrini ne vendin tuaj, ju dhe idhujt tuaj!" Ne ndajme ata. E idhujt e tyre u thone: 
"Ju nuk na adhuruat ne!" 

29. All-llahu na mjafton si deshmues ms nesh e jush (keshtu u thone idhujt 
idhujtareve). Ne nuk dime gje per adhurimin tuaj ndaj nesh (ne nuk degjojme, nuk 
shohim e nuk kuptojme). 

30. Aty, ne ate vend, secili njeri provohet me ate qe e ka bere me pare dhe kthehen te 
All-llahu, Sundimtari i tyre i vertete dhe humb (shkon huq) prej tyre ajo qe trillonin 
(se do t'u bejne shefate). 

31. Thuaj: "Kush ju furnizon me ushqim nga qielli e toka, kush e ka ne dore te 
degjuarit e te pamet (tuaj), kush nxjerr te gjallin nga i vdekuri e kush nxjerr te 
vdekurin nga i gjalli, kush rregullon 9do ceshtje?" Ata do te thone: "All-llahu". Ti 
thuaj: "A nuk frikesoheni?" (denimit). 

32. E ky eshte All-llahu, Zoti juaj i vertete. Pas te vertetes nuk ka tjeter pos iluzione, e 
si po ia ktheni shpinen (te vertetes)? 

33. Keshtu eshte pra, vendimi i zotit tend kunder te shfrenuarve, pse ata nuk besojne. 

34. Thuaj: "A ka prej idhujve tuaj ndokush qe ta filloje krijimin e mandej ate (pas 
vdekjes) ta riktheje?" Thuaj: "All-llahu e nus krijimin dhe serish e rikthen. Si i 
largohen pra, se vertetes? 

35. Thuaj: "A ka ndokush prej idhujve tuaj qe ndonje te humbur ta drejtoje ne rrugen 
edrejte? Thuaj: "Vetem All-llahu udhezon ne te verteten. . Atehere pra, a eshte me 
e drejte te shkohet pas tij qe udhezon ne rrugen e drejte, apo pas atij qe nuk 
udhezon, (sepse nuk mund te udhezoje as vetveten) vetem nese prej dikuj tjeter 
udhezohet? c'eshte me ju? Si gjykoni? 

36. Shumica e tyre nuk perkjne tjeter pos supozim, e supozimi nuk eshte asgje ndaj te 
vertetes. All-llahu di shume mire per ate qe punojne. 

37. Nuk eshte e logjikshme te mendohe se ky Kur'an eshte i trilluar prej dikujt pos All- 
llahut, por eshte vertetues i asaj (shpalljes) qe ishte me pare, dhe sqarues e 
komentues i librit. Nuk ka fare dyshimi se eshte (i zbritur) nga Zoti i boteve. 

38. Perkunder kesaj, ata (idhujtaret) thone se ate e trilloi ai (Muhammedi). Ti thuaj: 
"Sillne pra ju nje kaptine te ngjajshme me kete, madje thirrni ke te doni ne ndihme, 
pos All-llahut, po qe se jeni te drejte ne ate qe thoni". 

39. Por ja, ata pergenjeshtruan ate (Kur'anin) pa e kuptuar dhe pa ju ardhur shpjegimi i 
tij. Po keshtu, genjenin dhe ata qe ishin me perpara. Shiko si ishte perfundimi i 
zullumqareve. 

40. Ka prej tyre (te te cilet u dergua Muhammedi) qe e besojne ate(Kur'anin), e ka prej 
tyre edhe asaish qe ate nuk e besojne. Zoti i njeh e se miri kokefortit. 

41. Po nese ata te pergenjeshtruan ty, thuaj: "Mua me takon (shperblimi nga) vepra 
juaj, ju nuk pergjigjeni per ate qe bej une, e as per ate qe beni ju. 

115 



42. Ka prej tyre qe te dejojne (kur lexon, por formalisht). A mund te besh te shurdhetin 
te degjoje, edhe kur ata nuk kuptojne? 

43. Ka prej tyre qe te shikon ty (duket se po te shikon). A mund ta udhezosh ti te 
verberin, kur ata nuk shohin (te verteten)? 

44. All-llahu nuk u ben asgje te padrejte njerezve, por ata i bejne te padrejte vetes se 
tyre. 

45. (Perkujto) Diten kur i tubojne ata, (atyre u duket) sikur nuk qendruan (ne dynja) 
vetem nje' moment te dites, atehere njihen mes vete. E, vertet, kane deshtuar ata qe 
nuk besuan kee prezence para All-llahut, edhe nuk gjeten udhen e drejte. 

46. Nese ta bejme te mundshme te shohish di9ka nga (denimi) qe u premtuan atyre 
(mire), ose ta marrim shpirtinty (kurse ti nuk sheh gje), e ardhmja e tyre eshte 
vetem te Ne. All-llahu eshte deshmues i asaj qe punojne. 

47. Secili popull kishte te derguarin e vet, e kur u vinte i derguari i tyre behej gjykimi i 
drejte mes tyre, atyre nuk u behet padrejtesi. 

48. Ata thone: "Kur do te jete ky premtim (denim), nese jeni te drejte c'ka thoni? 

49. Thuaj: "Une nuk mund t'i sjelle vetes sime as dem as dobi, pos ate qe deshiron All- 
llahu". cdo popull ka afatin (e caktuar), e kur te vije afati i tyre, ata nuk mund ta 
vonojne as per nje moment e as ta ngutin. 

50. Thuaj: "Me tregoni, nese u vjen denimi i Tij naten ose diten, e cka i shluen te 
nguten per te, kriminelet?" 

5 1 . A pasi qe te ndodhe (denimi) do te besoni ate? A tani! ? (po besoni), e ju ishit ata qe 
kerkonit t'u vije me shpejt? 

52. Me vone (ne diten e kijametit) atyre qe bene zullum u thuhet: "Shijoni denimin e 
perjetshem!" Mos jeni denuar me shume se c'keni merituar?" 

53. E ata kerkojne t'u tregosh (e do te thone): a eshte e vertete ajo (qe thua per 
denimin)? Thuaj: "Po, pasha Zotin tim, ajo eshte me se e vertete, dhe ju nuk do te 
mund ta pengoni kurrsesi. 

54. Secili njeri qe ka demtuar veten (duke mosbesuar), po te ishte e tij cdo gje qe 
ekziston ne toke, ai do ta flijonte ate (per te shpetuar). E kur e shohin denimin, aa 
fshehindeshprimin (nga hutia). Atehere behet gjykimi i drejte mes tyre nuk u behet 
padrejte. 

55. Vini re! Nuk ka dyshim se gjithcka qe gjendet ne qiej e ne toke eshte e All-llahut! 
Kini kujdes. Premtimi i All-llahut eshte me se i vertee, por shumica e tyre nuk e 
dine. 

56. Ai jep jete dhe vdekje, dhe vetem te Ai do te ktheheni. 

57. O ju njerez! Juve ju erdhi nga zoti juaj keshilla (Kur'ani) dhe sherimi i asaj qe 
gjendet ne krahroret tuaj (ne zemra), edhe udhezim e meshire per besimtaret. 

58. Thuaj: "Vetem miresise se All-llahut dhe meshires se Tij le t'i gezohen, se eshte 
shume me e dobishme se ajo qe grumbullojne ata. 

59. Thuaj: "Me thuani, ate qe All-llahu ju dha si ushqim (te lejuar), e ju nga ai dicka 
bete te ndaluar e dicka te lejuar?" Thuaj: "A ju lejoi All-llahu ju, ose ju i shpifni 
All-llahut?" 

60. Po cfare eshte mendimi i atyre qe shpifin All-llahut, per diten e kijametit? All-llahu 
eshte dhurues i madh ndaj njerezve, por shumica e tyre nuk falenderojne. 

116 



61. Ti nuk angazhohesh me asnje ceshtje, nuk lexon nga ai pjese' nga Kur'ani dhe nuk 
beni ndonje veper, vetem se ne jemi prezentuesit tuaj, kur ju ndermerrni ate. Zotit 
tend nuk mund t'i fshihet as ne oke e as ne qiell as sa grimca e as me e vogel se ajo 
e as me e madhe, por vetem sa eshte evidentuar ne librin e sigurt. 

62. A nuk jane vertet Ewlijate (te dashurit) e All-llahut pa frike e brengosje? 117 

63. Te cilet besuan dhe ishin (prej atyre) qe frikesohen. 

64. Atyre u jepen myzhde ne jeten e dunjase 118 dhe ne jeten tjeter (per shpetim ne 
Xhennet). Nuk ndryshojne fjalet e All-llahut. E, ai eshte suksesi i madh. 

65. Po ty te mundojne theniet e tyre. E tere fuqia dhe ngadhenjimi i takon vetem All- 
llahut. Ai i degjon dhe di te gjitha. 

66. Ta keni te ditur se gjithcka qe eshte nje qiej e ne toke jane ne pushtetin e All-llahut 
(pra, edhe idhujtaret). E ata, qe pos All-llahut adhurojne, ne te vertete nuk jane kah 
pasojne zota, ata nuk jane kah pasojne tjeter pos supozimeve dhe nuk jane tjeter 
vetem se genjejne. 

67. Ai (All-llahu) beri per ju naten qe ne te pushoni, e diten te ndritshme (te shihni). 
Ne kete (qe beri) vertet ka argumente per nje popull qe degjon. 

68. (Pas te gjitha argumenteve) Ata (jobesimtaret) thane: "All-llahu ka femije". Larg 
asaj eshte All-llahu, Ai s'ka nevoje, e Tij eshte c'ka ne toke, ju nuk argumente per 
kete (qe ta thoni), a thoni per All-llahun cka nuk dini? 

69. Thuaj: "Ata qe trillojne genjeshter per All-llahun, nuk kane per te shpetuar". 

70. Ata kane nje perjetim ne dynja, pastaj kthimi i tyre eshte vetem te Ne, e Ne do te 
bejme qe ata te shijojne denimin e dhembshem per shkak se nuk besonin. 

71. Lexoju atyre ngjarjen e Nuhut, kur i tha popullit te vet: "O populli im, nese u vjen 
rende qendrimi im me mesin tuaj, perkujtimet e mia me ajetet e All-llahut, e une iu 
kam mbeshtetur vetem All-llahut, ju vendosni per qellimin tuaj, thirrni ne ndihme 
edhe zotat tuaj, e mos e mbani fshehte, dhe zbatoni ate kunder meje e mos pritni. 

72. E nese prapesoheni (nga mesimet e mia), une nuk u kerkoj ndonje shperblim, se 
shperblimi im eshte vetemprej All-llahut. Une jam i urdheruar te jam njeri prej 
muslimaneve. 

73. e ata (populli i tij) e konsideruan ate rrenacak e Ne e shpetuam ate dhe ata qe ishin 
bashke ne anije, dhe i beme qe ata te jene pasardhes (zevendesues), kurse ata qe 
pergenjeshtruan ajetet tona i permbytem. Shih pra, si ishte fundi i genjeshtareve. 

74. Mandej pas tij derguam te derguar te popujt e tyre , te cilet erdhen dhe u sollen 
atyre argumente te forta, por ata nuk i besuan asaj, te cilen me pare e kishin 



117 Transmetohet nga Seid el-Hudrij r.a.: Lajmetari i All-llahut tha: "Kur varrimi eshte gati dhe kur e cojne ne 
supe, nese i vdekuri ka qene i drejte, do te thote: -Me dorezoni (me shpejt)!; por nese nuk ka qene i drejte, do te 
thote: -Ku po me fojne? Dhe zeri i tij degjohet nga fdo gjallese, perve? njeriut, e nese do ta kishte degjuar, do 
t'i kishte rene te fiket. " (Sahihul-Buhari, veil. 2, had. 400). 

118 a) Transmetohet nga Ebu Hurejre r. a. : E degjova Lajmetarin e All-llahut duke thene: "Asgje nuk ka ngelur 
nga Nubuweti (lajmetaria) perve? Mubeshshiretit (pergezimi). " E pyeten: "Q!'eshte MubeshshiretiT Ai u 
pergjigj: "Endrrat e vertetate mira. " (Sahihul-Buhari, veil. 9, had. 119). 

b) Transmetohet nga Ebu Hurejre r. a. se Lajmetari i All-llahut a. s. ka thene: "Endrra (e mire) e besimtarit te 
sinqerte eshte pjese nga nga dyzete e gjashte (46) pjeset e Nubuwetit (Lajmetarise). " (Sahihul-Buhari, t 11. 9, 
had. 117). 



pergenjeshtraar. Kshtu, pra u vulosim zemrat atyre qe kalojne kufijte. 

75. Pastaj, pas tyre derguam Musai dhe Harunin me argumentet tona, te faraoni dhe 
paria e rrethit ta tij, po ata paraqiten kryelartesi, pse ishte popull qe bente krime. 

76. E kur u erdhi atyre e verteta e sigurt nga Ne, ata thane: "Kjo nuk eshte' tjeter pos 
magji e qarte. 

77. Musai tha: A te vertetes i thoni magji? A magji eshte kjo? Magjistaret nuk 
shpetojne? 

78. Ata thane: "Mos erdhe te na largosh nga ajo (feja) qe e gjetem te prinderit tane, per 
t'ju mbetur ju dyve madheshtia ne toke? Po ne nuk u besojme juve dyve. 

79. Faraoni tha: "Sillmeni mua te gjithe magjistaret e afte. 

80. E kur erdhen magjistaret, Musai u tha: "Hidhni 9'keni per te hedhur". 

81. E kur i hodhen ata, Musai u tha: "Kjo qe e sollet ju tash, vertet eshte magji!" Po 
All-llahu do ta asgjesoje kete, sepse All-llahu nuk e perkrahe vepren e te prishurve. 

82. Dhe me argumentet e veta All-llahu e fuqizon te verteten, ndonese e urrejne te 
pabeset. 

83. Duke pasur frike nga faraoni dhe nga rrethi i tij se do t'i turturojne, Musait nuk i 
besoi kush pos nje pjese te pasardhesve te popullit te tij. Vertet, faraoni ishte 
mbizoterues ne toke dhe ai ishte prej shkaterrimtareve. 

84. Musai tha: "O populli im, nese i keni besuar All-llahut, vetem atij mbeshtetuni, 
nese jeni te dorezuar (vendimit te Tij)!" 

85. Ata iu pergjegjen duke i thene: "All-llahut iu kemi mbeshtetur, Zoti ne, mos i 
mundeso popullit mizor te na sprovoje!" 

86. Dhe me meshiren tende, na shpeto prej popullit jobesimtare!" 

87. Ne i thame Musait dhe vellait te tij t'i beni vend ne Egjipt popullit tuaj, shtepite 
tuaja t'i beni faltore e ta falni namazin rregullisht. Ti (Musa) pergezoi besimtaret! 

88. Musai tha: "Zoti yne, Ti i ke dhene faraonit dhe parise se tij mjete te perjetimit dhe 
pasuri ne jeten e kesaj bote, ashtu qe o Zot yne, po i largojne njerezit prej rruges 
tende. Zoti yne, zhduke pasurine e tyre, shtrengoi zemrat e tyre, e te mos besojne 
derisa te shijojne denimin e idhet. 

89. Ai (All-llahu) tha: "Lutja juaj eshte pranuar, prandaj ju te dy qqendroni ashtu si jeni 
e mos ndiqni rrugen r atyre qe nuk dine! 

90. Ne i kapercyem beni israilet pertej detit, e faraoni dhe ushtria e tij i ndoqi mizorisht 
dhe armiqesisht derisa e perhshiu ate permbysja e ai tha: "Besova se nuk ka Zot 
tjeter pos Atij qe i besuan beni israilet, edhe une jam nga muslimanet!" 

91 . Ti tani beson, ndersa ma pare kundershtove dhe ishe njeri prej shkaterruesve! 

92. Sot po te shpetojme ty (po te nxjerrim prej detit) me trupn tend (te vdekur), qe te 
sherbesh si argument per ata qe vijne pas teje. Vertet, ekziston nje shumice njerezis 
qe nuk hulumtojne argumentet Tona. 

93 . Ne te vertete, Ne i vendosem beni israilet (pas shkaterrimit te armiqve te tyre) ne 
nje vend te mire, i furnizuam ata me ushqime te dobishme dhe nuk ishin te per9are 
(rreth fese) vetem pasi qe u erdhi atyre dituria (Tevrati). Zoti yt, do te gjykoje mes 
tyre ne diten e kijametit, per ate qe ishin per9are. 

94. Po, (fjala vjen) nese je ne dyshim per kete qe te zbritem ty (per ngjarjet e 
pejgambereve), atehere pyeti ata qe lexojne librin para teje. Ty te erdhi nga Zoti yt 

118 



e verteta, pra, mos u be prej atyre qe dyshojne. 

95. Dhe mos u be prej atyre qe pergenjeshtraan argumentet e All-llahut, e te behesh 
nga te deshtuarit. 

96. Kunder atyre, per te cilet ka perfunduar caktimi i Zotit tend, ata nuk besojne, 

97. Edhe sikur t'u kishin paraqitur atyre cdo lloj argumenti, ata nuk besojne derisa te 
shohin denimin e rende. 

98. Perse nuk pati vendbanim qe te kete besuar e besimi i tij te kete ndihmuar (ne 
shpetim), pos popullit te Junusit, qe pasi qe besoi, Ne larguam prej tyre denimin 
shemtues ne jeten e kesaj bote dhe i lejuam te jetojne deri ne nje' afat te caktuar. 

99. Sikur te kishte dashur Zoti yt, do t'i besonin cka jane ne toke qe te gjithe. A ti di t'i 
detyrosh njerazit te behen bedsimtare? 

100. Nuk eshte e mundur per asnje njeri te besoje (ndryshe), pos me ndihmen e All- 
llahut. E denimin ujepe atyre qe nuk mendojne. 

101. Thuaj: "Veshtroni me vemendje 9ka ne (nga argumentet) ne qiej e ne toke. Po 
argumentet dhe qortimet nuk bejne dobi ndaj nje popull qe nuk beson. 

102. A jane duke pritur tjeter (fat) pos ditet (e zeza) si te atyre qe ekzistonin para tyre? 
Thuah: "Pritni, pra, se edhe une bashke me ju po pres!" 

103. E Ne pastaj i shpetojme te derguarit tane, edhe ata qe besuan. Ja keshtu, eshte 
detyre e Jona, t'i shpetojme besimtaret. 

104. Thuaj: "O ju njerez, nese ju dyshoni ne fene time, une nuk adhuroj ata qe ju i 
adhuroni pos All-llahut, por adhuroj All-llahun qe u jepe vdekjen (ashtu si u ka 
dhene jeten), dhe jam i urdheruar te jem besimtare (i Zotit nje). 

105. Dhe (jam i urdheruar): Perqendrohu me tere qenien tende ne fene e drejte, e mos u 
be nga idhujtaret! 

106. Dhe mos lut tjeter ke pos All-llahut, ndonje (idhull) qe nuk te sjell as dobi as dem, 
e nese ben ate, dije se i ke bere padrejt vetvetes. 

107. Nese All-llahu te provon me ndonje te keqe, ate s'mund ta largoje kush pos Tij, 
po nese deshiron te jape ndonje te mire, s'ka kush qe mund ta pengoje dhuntine e 
Tij. E shperblen me te, ate qe do nga robet e Tij. Ai fale dhe meshiron shume. 

108. Thuaj: "O ju jerez, juve ju erfdhi e verteta nga Zoti juaj, e kush merr rrugen e 
drejte, ai ka vetem per veten e vet, ndersa kush e merr te shtremberen, ai e ka 
humbur veten. Une nuk jam roje e juaj!" 

109. Ti ec pas asaj qe te shpallet dhe behu i durueshem derisa All-llahu te gjykoje. Ai 
eshte me i miri i gjykatesve! 

11. Hud 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lame, Ra, (ky eshte) Liber, ajetet e te cilit jane radhitur (ne menyre te persosur, 

njekohesisht) edhe shkoqitur nga i Dijshmi i te gjitha ceshtjeve ne hollesi. 

2. Qe tq mos adhuroni tjeter pervec All-llahut. Une jam (derguar) nga Ai qortues e 

pergezuesperju. 

3. E te kerkoni falje Zotit tuaj dhe pendohuni (kthehuni) te Ai, se Ai do te ju 

mundesoje perjetime te mira (ne kete jete) deri ne nje afat (te caktuar) dhe cdo 



punemiri i jep shperblimin e merituar. ne qofte se refuzojne (te' kerkojne falje), une 
pra kam frike per ju, denimin e dites se madhe. 

4. Se kthimi i juaj eshte vetem te All-llahu, Ai ka fuqi per cdo send. 

5. Ja, ata mbeshtjellojne (armiqesine ne) gjoksat e tyre qe ta fshehin nga Ai, po ta dini 

se edhe kur mbulohen me petkat e tyre, Ai e di se cka fshehin dhe cka shfaqin. 
S'ka dyshim se Ai e di shume mire cka mbajne zemrat (qellimet) e tyre. 

6. Nuk ka anje gjallese ne toke qe All-llahu te mos ia kete garantuar furnizimin e saj, 

Ai e di vendbanimin dhe vendstrehimin e saj (pas vdekjes). Te gjitha (keto) jane ne 
librin e njohur (Levhi Mahfudhe). 

7. Ai eshte i cili krijoi qiejt e token brenda gjashte dite (fazave), e Arshi (Froni) i Tij 

kishte qene (me pare) mbi uje, qe t'ju sprovoje, se cili prej jush eshte me 
vepermire. Nese ti u thua: "Ju do te ringjalleni pas vdekjes!" Ata qe nuk besuan 
thone: "Kjo (cka na thua) nuk eshte tjeter veten se magji e hapur. 

8. Nese Ne e vonojme ndeshkimin per nje kohe te shkurter kunder tyre, ata thone: "cka 

po e pengon ate?" Le te dijne se diten kur t'u vije, ai nuk zbrapet prej tyre, ata do 
t'i rrethoje ai (denimi) me te cilin talleshin. 

9. Po nese Ne ia japim njeriut ndonje begati nga ana jone, e pastaj e terheqim ate prej 

tij, ai do te jete i deshpruar dhe perbuzes. 

10. E nese pas te keqes qe e pat goditur ate, Ne dhurojme te mira, ai do thote: "Kaluan 
te keqiat prej meje!" Vertet, ai eshte shfrenuar dhe mendjemadh. 

11. Pervee atyre, te cilet kishin durim dhe benin vepra te mira, te tillet kane falje (te 
gabimeve) dhe shperblim te madh. 

12. A mos (shpresojne idhujtaret se) do te leshe nga ajo qe t'u shpall ty (ngase u vjen 
rende ta degjojne), dhe te shtengon zemren tende ajo (komunikimi i shpalljes), per 
shkak se ata do te thone: "Pse te mos i kete zbritur atij (Muhammedit) ndonje 
pasuri, ose perse te mos i kete ardhur bashke me te ndonje engjell?" Ti je vetem 
qortues, e All-llahu per kujdeset prer edo send. 

13. Apo, pse ata thone: "Ai (Muhammedi) e trilloi ate (Kur'anin)". Thuaj: "Formuloni 
pra, dhjete kaptina si ai (Kur'ani) ashtu te trilluara (si9 thoni ju) dhe thirrni, pos 
All-llahit, po qe se jeni te drejte (9ka thoni), ke te mundeni per ndihme!" 

14. E nese nuk pergjigjen juve, atehere pra ta keni te qarte se ai (Kur'ani), eshte i 
zbritur me dijen e All-llahut dhe se nuk ka zot pos Tij. A jeni pra myslimane?" 

15. Kush ka per qellim jeten e kesaj bote dhe te mirat e saj, Ne do t'u plotesojme atyre 
shperblimin e veprave te tyre ne te, dhe atyre ne te, dhe atyre nuk do t'u mungoje 
gje- 

16. Te ketilleve ne boten tjeter u perket vetem Xhehennemi. Ajo qe punuan dhe 
vepruan ata ka deshtuar dhe eshte asgjesuar. 

17. A ai qe eshte (i mbeshtetur) ne argument nga Zoti i tij dhe ate e perforcon deshmia 
nga Ai, e para tij (Kur'anit) ishte (deshmitar) libri i Musait (Terati) qe ishte 
udherrefyes e meshire - (eshte i njejte me ate qe ka per qellim vetem kete jete)? Te 
tillet (qe jane ne rruge te drejte) e besojne (Kur'anin). E kush prej tyre grupeve 
refuzuan ate, vendi i tij eshte zjarri. E ti (Muhammed) mos kij dyshim ne te, ai 
eshte e vertete nga Zoti uyt, ne te s'ka dyshim, por shumica e njerezve nuk e 
besojne. 

120 



18. E kush eshte' me mizor se ai qe trillon per All-llahun? Te tillet paraqiten para Zotit 
te tyre, e deshmitaret thone: "Keta ishin te cilet genjyen ndaj Zotit te tyre, pra 
mallkimi i All-llahut qofte kunder mizoreve!" 

19. Te cilet pengojne nga rraga e All-llahut dhe perpiqen ate ta shtremberojne, mu ata 
jane qe nnuk e besojne boten tjeter. 

20. Ata nuk ishin te paprekshem ne toke (prej denimit te Zotit), dhe ata nuk kishin 
mbrojtes pos All-llahut. Atyre u shumefishohet denimi, sepse ata nuk ishin qe 
mund te degjonin dhe as nuk shikonin. 

21 . Ata mashtruan vetveten dhe humben prej tyre ata (idhujt) qe i paten trilluar. 

22. Eshte e vertete se ata ne boten tjeter jane me te humburit. 

23. Ata qe nuk besuan dhe bene vepra te mira dhe u perulen ndaj Zotit te tyre, ata jane 
banues te Xhennetit, ne te jane pergjithmone. 

24. Shembulli i gjendjes se ketyre eshte (i atyre qe nuk besuan) si ai i verberi dhe i 
shurdheti dhe (i atyre qe besuan) si ai qe sheh dhe degjon. A jane ne pozite te 
barabarte? A nuk perkujtoheni?! 

25. Ne patem derguar edhe Nuhun te populli i vet (me porosi te njejte si Muhammedin 
qe t'u thote): Une ju terheq verejtjenn haptazi. 

26. Qe te mos adhuroni tjeter ke pos All-llahut, sepse une kam frike per denimin tuaj 
ne ditem e pikellueshme. 

27. Paria qe nuk besoi nga populli i tij tha: "Ne nuk te shohim ndryshe vetem si njeri, 
sikurse edhe ne, ne nuk po se te pasoje kush, pervec atyre qe jane me te poshterit e 
me mendjelehtit nga mesi yne dhe ne nuk shohim se ju keni ndonje vlere mbi ne, 
perkundraz, ne ju konsiderojme genjeshtar!" 

28. (Nuhu) Tha: "O populli im, me thuani nese une jam i mbeshtetur ne argument te 
qarte nga Zoti im dhe Ai me dha meshire nga ana e Tij, e juve u jane fshehur ato 
(argumentet ngase jeni dheme pas kesaj jete), a mos do t'ju detyrojme per to 
(pranimin e tyre), kur ju jeni urrejtes te tyre! 

29. O populli im, une per kete nuk kerkoj prej jush ndonje pasuri, shperblimi im eshte 
vetem te All-llahu. Dhe une kurrsesi nuk i largoj ata qe besuan, ata jane afer Zotit 
te tyre; por une ju shoh si popull qe nuk dini e nuk kuptoni. 

30. O populli im, a nuk po mendoni se nese une i perze ata , kush do te mund te me 
mbroje mua nga All-llahu (denimi i Tij)? 

3 1 . Une nuk u them juve se te une jane depot e All-llahut, as nuk u them se une e di te 
fshehten, as nuk u them se une jam engjell, as nuk u them atyre qe syte tuaj i 
nencmojne, se All-llahu nuk u dhuroi atyre te mira. All-llahu e di me se miri se cka 
ne shpirtrat e tyre, pse atehere une konsiderohem zullumqar. 

32. Ata thane: "O Nuh, ti polemizove me ne dhe e zgjate polemiken tone. Urdhero, e 
nese flet te verteten, sillnie pra, te na godase ajo me cka na kercenohesh!" 

33. Ai tha: "Ate ju sjell vetem allahu, po qe se deshiron, e ju nuk mund ta pengoni!" 

34. Nese perpiqem t'ju keshilloj, po qe se All-llahu don t'ju humb, keshilla ime nuk 
ben dobi. Ai eshte Zoti juaj dhe vetem te Ai do te ktheheni. 

35. A mos po thone se ai e trilloi ate? Thuaj: "Nese une kam trilluar, atehere ai eshte 
mekati im, e une jam larg nga krimet tuaja". 

36. E, Nuhut i qe shpallur: "Nuk do te besoje me askush nga populli yt, pervec atyre qe 

121 



kane besuar (deri me tash), pra mos u brengos per ata qe punojne ata". 

37. E, mbaroje anijen nen mbikeqyrjen tone dhe me mesimin tone, e mos m'u drejto 
Mua per ata qe bene zullum, ata gjithqysh jane te permbytur. 

38. Dhe ai ndertonte anijen e paria e popullit te tij, sahere qe kalonte prane tij 
perqeshej me te. Ai u thoshte: "Nese talleni me ne, edhe ne do te tallemi me ju, 
ashtu si9 po talleni ju!" 

39. Dhe me vone do te kuptoni se cili do te pesoje denimin e turpshem dhe mbi te cilin 
do te jete denim i perjeteshem. 

40. E kur erdhi urdheri yne (i caktuar per ndeshkim) dhe gufoi (uji) prej furres (vend 
ku piqet buka), Ne i thame: "Ngarko ne te 9do krijesee nga nje' cift edhe familjen 
tende, perve9 per ke eshte marre vendim i hershem kunder tij, e (ngarkoje) edhe 
kush ka besuar, po perve9 nje pakice nuk i kishin besuar atij. 

41. Dhe ai tha: "Hipni ne re, me emrin e All-llahut ajo lundron dhe ndalet. Vertet, Zoti 
eshte qe fale shume, eshte meshirues. 

42. Ajo lundron me ta neper vale si, e Nuhu e thirri djjalin e vet, qe ishte ne nje vend te 
ndare: "O djali im, hip nashke me ne, e mos u be me mohuesit!" 

43. Ai (djali) tha: "Une do te ngjitem ne nje koder qe do te me mbroje nga uji 
(vershimi)!" Tha: nuk ka sot mbrojtes prej denimit te All-llahut, pos ate qe Ai e ka 
meshiruar!" Vala hyri mes tyre te dyve, e ai (djali u mbyt ne uje. 

44. E iu pat thene: "Oj toke, perbije ujin tend, dhe o qiell, nderpreje (shiun), uji u 
terhoq, urdheri u zbatua dhe ajo (anija) undal ne (kodren) Xhudij, e u tha: "I 
shkaterruar qofte populli mizor!" 

45. Nuhu e luti Zotin e vet, duke thene: "O, Zoti im, djali im eshte i familjes sime, e 
premtimi Yt eshte isakte, ndersa Ti je me idrejti i te drejteve!" 

46. (Zoti) Tha: "O Nuh, ai (djali) nuk ishte nga familja jote (per te cilen te premtova se 
do t'i shpetoje), ai ishte punekeq, e ti mos me kerko Mua ate qe nuk e di, Une te 
keshilloj qe te mos behesh nga injorantet!" 

47. (Nuhu) Tha: "Zoti im, une mbeshtetem ne mbrojtjen Tende qe te (mos) kerkoj prej 
Teje ate per 9ka nuk kam njohuri, e ne qofte se nuk me fal mua dhe nuk me 
meshiron Ti, do te jam i humbur!" 

48. Iu pat thene: "O Nuh, zbarko qofsh ishpetuar nga ana Jone, me begati per tu. Enje 
popull (tjeter) do t'i mundesojme perjetime, e pastaj do t'i godase denim i 
dhembshem nga ana Jone. 

49. Keto jane disa rrefimet e panjohura (pr ty), qe po t'i shpallim ty, e qe para ketij 
(Kur'anit) nuk i ke ditur as ti as populli yt. Pra te jeshh i durueshem se perfundimi 
(i lavdishem) eshte per te devotshmit. 

50. Edhe te (populli) Adi (derguam) nga mesi tyre Hudin qe tha: "O populli im, ju nuk 
keni zot tjeter pos Tij, ju vetem po hutoheni me trillime. 

51.0 populli im, une per kete nuk kerkoj prej jush ndonje shperblim. Shperblimi im 
eshte vetem prej Atij qe me krijoi. A nuk po kuptoni. 

52. O populli im, kerkoni falje prej Zotit tuaj dhe ktheniu Atij, Ai ju leshon shi me 
bollek, dhe fuqise suaj i shton fuqi, e mos refuzoni te beheni e te beheni mekatare!" 

53. Ata thane: "O Hud, ti nuk na solle ndonje argument, e ne nuk i brakisim zotat tane 
per fjalen tende dhe ne nuk te besojme ty". 

122 



54. Ne nuk themi tjeter vetem se dikush prej zotave tane te ka goditur me cmendje! Ai 
tha: "Une deshmitar e kam All-llahun, e ju deshmoni se une jam larg nga ajo cka ju 
i shoqeroni. 

55. (larg adhurimit) Pos Tij. Ju pra, te gjithe perpiquni kunder meje e mos me jepni 
afat. 

56. Une iu kam mbeshtetur Allaut, Zotit tuaj, pse Ai nuk ka asnje nga gjallesat, e qe Ai 
te mos e kete nen sundim, vertet Zoti im eshte' i drejte. 

57. Nese kundershtoni, une ju kumtova ate me tecilen jame derguar te ju. Zoti im do 
t'ju zevendesoje me nje popull tjeter, Atij nuk mund t'i beni kurrefare demi. 
Veretet, Zoti im eshte percjelles i 9do sendi". 

58. E kur arriti vendimi Yne (per denim), Ne me meshiren Tone e shpetuam Hudin, e 
bashke me te edhe ata qe kishin besuar. I shpetuam prej denimit te rende. 

59. E ato ishin (gjurme te genjeshtrave te fisit) Ad-et, qe mohuan argumentet e Zotit 
tetyre, kundershtuan te derguarin r Tij, shkuan pas urdherit te cdo kryelarti 
kundershtar. 

60. Ata u prcollen me mallkim si ne kete bote, ashtu edhe ne diten e gjykimit. Le te 
dihet, Adet mohuan Zotin e tyre. Qofte i shkaterruar Adi, populli i Hudit! 

61. Edhe te (populli) Themud e patem njerin prej tyre, Salihun, e ai u tha: "O populli 
im, adhuronie All-llahun, ju nuk keni zot tjeter pos Tij, Ai se pari ju krijoi nga 
dheu dhe ju beri banues te tij, andaj kerkoni falje prej Tij, dhe shprehni pendim te 
Ai. S'ka dyshim, Zoti im eshte afer (me meshire), Ai pergjigjet (lutjeve)"! 

62. Ata thane: "O Salih, ti ishe shprese jona para kesaj. Si mund te na ndalosh te 
adhurojme ate qe adhuruan prinderit tane? Vertet, ne jemi shume te dyshimte e ne 
dileme ne ate qe na therret ti!" 

63. "O populli im, me tregoni ju, nese une jam (i bazuar) ne argument (te qarte) nga 
Zoti im,dhe Ai te me kete dhene mua meshire (graden pejgamber) nga ana e Tij, 
kush do te me mbroje mua nga All-llahu, nese une kundershtoj Ate? Ju nuk me 
shtoni tjeter vetem humbje. 

64. O populli im, kjo eshte devja e All-llahut, per ju eshte nje argument. Lenie pra, te 
ushqehet ne token e All-llahut e mos e prekni me ndonje te keqe e te ju godas 
menjehere denimi!" 

65. E megjithate, ata e therren ate, e ai (Salihu) ju tha: "Perjetoni ne vendin tuaj tri dite, 
ky eshte caktim jo i rrejshem!" 

66. E kur erdhi vendimi Yne (per denim), Ne e shpetuam Salihun nga poshterimi i asaj 
dite, e bashke me te, edhe ata qe besuan. Zoti yt eshte ai i fuqishmi, ngadhenjyesi. 

67. Ndersa ata qe bene zullum, i kapi (ne diten e katert) krisma dhe gedhine kufoma (te 
ngrira) ne vendin e tyre. 

68. (gedhine) Sikur te mos kishin qene fare ne te. Kuptonie pra, (populli ) Themud e 
mohoi Zotin e vet. Mallkimi qofte kunder Themudit! 

69. Edhe Ibrahimit i paten ardhur te derguarit (engjejt) tane me myzhde dhe i thane: 
"Selam". Ai u pergjegj: "Gjithnje pa9i selam" dhe nuk vonoi t'ju sjelle nje vi9 te 
pjekur (te ferguar ne gure). 

70. Kur pa se duart e tyre nuk shtrihen kah ai (vi9), iu duken te pazakonshme dhe ndjeu 
prej tyre njefare frike. Ata i thane: "Mos u frikeso, ne jemi te derguar te populli i 

123 



Lutit". 

71. E gruaja (Sare) e tij (Ibrahimit) rrinte ne kembe dhe qeshi, e Ne e pergezuam ate 
me Is-hakun, e pas Is-hakut Jakubin. 

72. Ajo tha: "E mjera une, si do te linde une kr jam e vjeteruar, kurse ky burri im eshte' 
i shtyer me moshe, vertet kjo eshte gje e 9uditshme. 

73. Ata i thane: "Si, mos po cuditesh me caktimin e Zotit?" Meshira e All-llahut dhe 
bekimi i Tij qofte me ju o familje e shtepise (se Ibrahimit)! Vertet, Ai eshte 
meritues per falenderim eshte bamires i madh. 

74. Pasi qe Ibrahimit i kaloi frika dhe i erdhi myzhdeja, ai nisi dialog me te derguarit 
tane rreth popullit te Lutit. . 

75. Vertet, Ibrahimi ishte shume i bute, shume i dhembshem dhe i kthyeshem. 

76. (engjejt i thane) O Ibrahim lere kete (dialog), urdheri i Zotit tend tashme ka zbritur, 
s'ka tjeter, ata do te perjetojne denim te pashmangshem. 

77. E kur te derguarit tane i erdhen Lutit, ai u keqesua per ta dhe u ngushtua rende me 
ardhjen e tyre e tha: "Kjo eshte dite e veshtire!" 

78. Dhe populli i tij, e me pare benin pune te turpshme, erdhi me ngtite ai (te Luti), e ai 
tha: "O populli im, qe keto bijat e mia (grate e atij vendi), jane me te pastra per ju 
kinie frike pra All-llahun e mos me turperoni me mysafiret e mi, a nuk ka nder ju 
ndonje njeri te men9ur (e te ju ndaloje nga e keqja)?" 

79. Ata thane: "Po ti e ke te ditur se ne, nuk kurrfare lakmie ne bijat tua, ti e di me 
siguri se cka deshirojme ne!" 

80. Ai tha: "Ah, sikur te kisha fuqi kunder jush (t'ju zbrapse), ose te kisha mbeshtetje 
ne ndonje perkrahje (te fisit) te forte!" (do t'i mbroja mysafiret e mij). 

81. (engjejt) Thane: "O Lut, ne jemi te derguarit e Zotit tend, ata (populli yt) nuk kane 
per t'u afruar te ti, e ti kah fundi i nates udheto me familjen tende dhe askushrej 
jush te mos veshtroje mbrapa (familha do te shpetoje), pos gruas sate, ajo do te jete 
e goditur me 9ka do te goditen edhe ata. Afati i tyre eshte mengjesi, a nuk eshte 
mengjesi afer? 

82. Kur erdhi urdheri ne, Ne permbysem te gjitha ato (fshatrat e tyre) duke kthyer 9do 
gje nga lart poshte, dhe mbi ta reshem gure te forte pa ia nda. 

83. (gure) Te shenuar te Zoti yt. Ai (vend) nuk eshte larg zullumqareve (idhujtareve 
kurej shite). 

84. Edhe Medjenit (i derguam) vellain e tyre Shuajbin qe ju tha: "O popull im, 
adhuronie All-llahun, ju nuk keni Zot tjeter pos Tij, mos matni as mos peshoni 
mangut, une po shoh se jeni ne gjendje te mire jetesore, pra une po frikesohem per 
ju nga denimi qe do t'ju perfshije nje dite!" 

85. O populli im, veproni drejte gjate matjes dhe peshimit, e mos demtoni njerezit ne 
asgje dhe mos shkaktoni rremuje ne toke!" 

86. Ate pjese qe ju lejoi All-llahu eshte shume me e mire per ju, nese jeni besimtare, e 
une nuk jame roje juaj ! " 

87. Ata thane: "O shuajb, a namazi yt po te thote te na urdherosh qe ta braktisim ate qe 
adhuruan prinderit tane, ose )po te urdheron) per te punuar ne pasurine tone ashtu 
si te deshirojme? Vertet, ti qenke i bute e i men9ur". (Kjo ishte tallje e tyre). 

88. "O popull im, me thuani pra, nese une kam argumente te sigurta nga Zoti im dhe 

124 



nga ana e Tij, Ai me furnizoi mua me te mira (si mund te mos ju udhezoj ne rrage 
te drejte?) Une nuk dua t'ju kundershtoj (duke punuar) per ate nga e cila po ju 
ndaloj, une nuk dua tjeter vetem te permiresoj aq sa mundem, por kete mund ta 
arrij vetem me ndihmen e All-llahut, vetem Atij iu kam mbeshtetur dhe vetem te Ai 
jamidrejtuar!" 

89. O populli im, kundershtimi ndaj meje te mos u shpie (ne mosbesim) qe te ju gjeje 
ajo qe e gjeti popullin e Nuhut, populin e Hudit ose popullin e Salihut. E populli i 
Lutit nuk eshte' larg prej jush. 

90. Kerkoni falje zotit tuaj she sinqerisht pendohuni ndaj Tij. Vertet, Zoti im eshte 
meshiraes, shume i dashur. 

91. Ata thane: O Shuajb, ne nuk po e kuptojme shumicen nga ajo qe thua dhe ne te 
konsiderojme ty te dobet ne mesin tone, dhe sikur te mos ishte ai grupi yt, ne do te 
gurezonin ty, ngase ti nuk je i cmuar nder ne". 

92. Ai tha: "O populli im, a eshte me i 9muar te ju farefisi im se All-llahu, qe e keni 
hedhur Ate pas shpine? Nuk ka dyshim, Zoti im i di te gjitha ato qe veproni". 

93. O populli im, veproni sa te mundeni, une veproj, e me vone do ta kuptoni se kush 
do te pesoje ate denim qe e poshteron dhe kush eshte ai rrenacak. Pritni se edhe 
une se bashku me ju jam duke pritur. 

94. E kur erdhi urdheri Yne, Ne me meshiren tone e shpetuam Shuajbin dhe bashke me 
te edhe ata qe besuan, ndersa zullumqaret i kapi britma e tmerri, duke gedhire ne 
vendin e tyre kufoma te gjunjezuara. 

95. (gedhine) Si te mos kishin ekzistuar fare aty. Qofte i shkaterruar Medjeni sikurse 
ishte shkaterruar Themudi! 

96. Ne e patem derguar Musain me dispozitat tona dhe me mrekulli konkrete, 

97. Te faraoni dhe rrethi i tij, e ata iu binden urdherit te faraonit, po urdheri i faraonit 
nuk ishte men9uri. 

98. Ne diten e kijametit ai (faraoni) i prine popullit te vet dhe i fut ne zjarr. Sa i 
shemtuar eshte ai vend i ofruar. 

99. Edhe ne kete bote ata i percolli mallkimi, e edhe ne ditene kijametit. Sa e keqe 
eshte ajo dhurate e dhuruar. 

100. Keto jane disa nga lajmet e vendeve qe po t'i rrefejme ty; disa prej tyre ekzistojne 
ende, e disa jane shkaterruar. 

101 . Ne nuk u beme padrejte atyre, por ata vetvetes i bene padrejte. E kur erdhi urdheri 
i Zotit tend, atyre nuk u ndihmuan asgje zotat e tyre, te cileve luteshin pos All- 
llahut, dhe nuk fituan tjeter pos shkaterrim. 

102. Ja, keshtu eshte ndeshkimi i Zotit tend, kur denon vendet qe jane zullumqare. 
Vertet, ndeshkimi i Tij eshte i dhembsheme i ashper. 

103. Ne keto (rrefime) me te vertete ka nje pervoje per ate qe i frikesohet denimit te 
botes tjeter. Ajo eshte dite e tubimit te njerezve dhe ajo eshte dite deshmuese. 

104. Dhe ate (dite) nuk e shtyejme vetem deri ne nje afat qe eshte i caktuar. 

105. E kur te vije ajo dite, askush nuk do te fase, pos me lejen e Tij, e prej tyre (te 
tubuareve), ka fatzi dhe fatbardhe. 

106. e per sa u perket atyre fatkeqinjve, ata jane ne zjarr, aty ata kane dihatje e 
kerhamze te veshtire (ne frymemarrje). 

125 



107. Aty jane pergjithmone, sa te jene qiejt dhe toka, pervec ate qka do Zoti yt, vertet 
Zoti yt punon cka deshiron. 

108. E per sa u perket atyre fatmireve,ata jan ne Xhennet pergjithmone sa te jene qiejt 
dhe toka, pervecate 9ka do Zoti yt (All-llahu ju dhuron) shperblim te pakeputur. 

109. Per adhurimin qe bejne keta (idhujtaret), ti mos kij dyshim (se eshte' i kote). Nuk 
adhurojne tjeter vetem si adhuronin me pare prinderit e tyre, e Ne do t'u japim 
pjesen e tyre pa mangesi. 

1 10. Ne edhe Musait i patem dhene librin, e u be per9arje rreth tij, e sikur te mos ishte 
vendim i Zotit tend i percaktuar me heret, me siguri do te kryhej (denimi kunder 
tyre). Vertet, ata (populli yt) kane shprehur dyshim rreth tij. 

111. S'ka tjeter, vetem se secilit prej tyre, Zoti yt do t'u permbushe veprat e tyre, se Ai 
eshte i njohur hollesisht per ate qe veprojne. 

112. Ti (Muhammed) perqendrohu vendosmerisht ashtu si je i urdheruar, e bashke me 
ty edhe ata qe u penduan (prej idhujtarise), e mos tejkaloni (kufijte e caktuar), se 
me te vertete Ai eshte shikues i asaj qe veproni. 

113. Dhe mos anoni kah ata qe bene zullum, e per ate shkak t'ju kape zjarri, sepse 
perve9 All-llahut nuk keni mbrojtes, e mbeteni te pa ndihmuar. 

114. Dhe fale namazin ne dy skajet e dites, e edhe ne oret e aerta (me diten) te nates. 
S'ka dyshim se vepra e mira i shlyejne ato te keqiat. Kjo eshte nje keshille per ata 
qe pranojne keshillat. 

115. Dhe ti, jij i durueshem, se All-llahu nuk ua humb shprblimin bemiresve. 

116. E perse te mos kete pasur nga breznite qe ishin para jush, te zotet e mendjes e te 
nderit qe te ndalonin 9rregullimin e kaosin ne toke, perve9 nje pakice, te cilet i 
shpetuam (ngase frenuan nga te keqiat), e ata qe ishin mizore u dhane pas 
kenaqesive si te shfrenar, duke vazhduar te jene mekatare. 

117. E Zoti yt nuk eshte qe te shkaterroje mizorisht vendet, nese banoret e tyre jane 
punemire. 

118. Sikur te deshironte Zoti yt, do t'i bente njerezit te nje feje (por nuk deshiroi, ai e 
di pse). Ata vazhdimisht jane ne kundershtime (mes vete), 

119. Perve9 atij qe meshiroi zoti yt. Po per kete edhe i krijoi ata. Fjala e Zotit tend: 
"Gjithsesi do ta bush Xhehennemin me te gjithe exhinet dhe njerezit", ka marre 
fund (eshte plotesuar). 

120. Te gjitha keto qe t'i rrefyem ty nga lajmet e pejgambereve, jane qe te forcojne 
zemren tende, dhe ne to ka ardhur e verteta e keshilla, si dhe perkujtime per 
besimtaret. 

121. E atyre qe nuk besojne thuaju: "Veproni sa te mundeni ne ate te tuajen, edhe ne 
jemi duke vepruar". 

122. Ju pritni (9'do te na gjeje neve), edhe ne jemi duke pritur (se 9'do t'ju gjeje juve). 

123. Vetem All-llahut i takon dija per fshehtesite e qiejve dhe te tokes, 9do 9eshtje i 
kthehet (ne kompetence) vetem atij, pra adhuroje Ae, mbeshteu te Ai, se Zoti yt, 
nuk eshte i panjohur per ate qe veproni. 



12. Jusuf 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lame, Ra. Keto (ajete qe t'u zbriten) jane ajetet e librit te qarte. 

2. Ne e zbritem ate Kur'an arabisht, ahtu qe ta kuptoni. 

3. Ne me te shpallur te ketij Kur'ani po te rrefejme ty (Muhammed) me te bukurin 

rrefim, edhe para tij ishe nga te painformuarit. 

4. (perkujto) Kur Jusufi, babait te vet i tha: "O baba im, pashe (ne enderr) 
njembedhjete yje dhe diellin dhe henen, i pashe duke me bere' mua sexhde!" 

5. Ai (Jakubi) tha: "O biri im, mos u trego enderren tende vellezerve tu, se po te bejne 

ndonje dredhi, s'ka dyshim, djalli per njeriun eshte armik i hapet". 

6. Ja, kshtu Zoti yt te zgjedh ty, te meson interpretimin e enderrave, ploteson dhuntine 

e tij ndaj teje dhe familjes se Jakubit, sikrse pat plotesuar ate me pare ndaj 
prinderve tu, Ibrahimit dhe Is-hakut. Vertet, Zoti yt eshte me i dijshmi, me i urti!" 

7. Njemend,per ata qe pyesin (interesohen) ne ndodhine e Jusufit dhe te vellezerve te 

tij, pati fakte (mbi fuqune e Zotit). 

8. Kur ata (vellezerit) thane: "Pasha Zotin, Jusufi dhe vellai i tij, jane me te dashur te 

baba yne se sa ne, ndersa ne jemi grup (i forte). Vertet, babai yne eshte ne gabim 
sheshazi. 

9. Mbytnie Jusufin ose hidhnie diku larg ne nje vend e babai juaj t'ju doje juve e pas 

asaj (pendohuni) beheni njerez te mire. 

10. NJeri prej tyr etha: "Mos e bmytni Jusufin, e ne ofte se jeni per te bere di9, leshonie 
ate ne fund te bunarit, do ta marre ate dikush prej dhetareve". 

11. Ata thane: "O baba yne 9'ke qe nuk na beson per Jusufin, e ne ia duam te miren 
atij? 

12. Dergoje neser ate me ne, le te haje peme dhe le te luaje me siguri do ta ruajme ate. 

13. Ai tha: "Une mallengjehem po te vije me ju, e edhe kam frike se do ta haje ujku, 
kur mungon kjdesi juaj per te". 

14. Ata thane: "Per Zotin, nese e ha ujku, e duke qene ne grup kaq i forte, atehere ne 
mos qofshim fare!" 

15. Pasi qe ata shkuan me te dhe vendosen ta vene ne fund te bunarit, Ne i shpalem: 
"Ti do t'i njoftosh ata per kete veper te tyre, e duke mos ditur ata (do te vije koha te 
ju thuash per kete veper e ata nuk do te dine se ti je Jusufi)". 

16. E ne mbremje erdhen duke qare te baba i tyre. 

17. Thane: "O baba ne, ne shkuam te bejme gara, e Jusufin e lame te teshat tona dhe 
ate e kishte ngrene ujku. Ti nuk do tte na besosh neve, edhe po te emi te vertete!" 

18. E erdhen (i sollen) e ne kemishen e tj me gjak te rrejshem. Ai tha: "Jo, (nuk e k 
ngrene ujku), por epshet tuaja ua hijeshuan punen. Halli im eshte: durim i mire. 
All-llahu eshte nga i cili kerkohet ndihme per kete qe pershkruani ju". 

19. Dhe atypari kaloi nje gru udhetaresh, e e derguan ujebartesin (per uje), e ai e leshoi 
kofen e vet (ne bunar) dhe tha: "Myzhde! Qe nje djalosh!" Ata e fshehen ate si 
mall tregtie. Po All-llahu e dinte shume mire sec'vepronin ata. 

20. Dhe e shiten ate (Jusufin( per nje cmim te vogel, per disa dirheme (mase argjendi) 
te numeruar, sepse ne mesin e tyre pati asash qe nuk lakmuan (per cmim me te 



larte). 

21. E ai qe e bleu nga Misiri (Egjipti) i tha gruas se ve: "Beni pritje te kenaqshme, se 
eshte' shprese t'ia shohim hajrin ose ta adoptojme per femije!" Ja, keshtu (sikuse e 
shpetuan nga bunari), Ne i beme vend Jusufit ne toke (ne Egjipt), e qe t'ia mesojme 
atij shpjegimin per disa enderra. All-llahu eshte mbizoterues i punes se vet, por 
shumica e njerezve nuk e dine (fshehtesine e ceshtjeve). 

22. E kur e arriti pjekurine e tij, Ne i dhame pushtet e dituri. E keshtu Ne i shperblejme 
punemiret. 

23. E ajo, ne shtepine e se ciles ishte Jusufi, i beri lajka atij dhe ia mbylli dyert e i tha: 
"Eja!" Ai (Jusufi) tha: "All-llahu me ruajte, ai zoteriu im (e burri yt), me nderoi me 
vendosje te mire (si mud t'i bej hile ne familje)". S'ka dyshim se tradhtaret nuk 
kane sukses. 

24. Ajo mesyni ate qellimidht, e atij do t'i shkonte mendja ndaj saj, sikur te mos i 
prezentohej argumenti nga Zoti i tij. Ashtu (e beme te vendosur) qe te larojme nga 
ai te keqen dhe te ndyten. Vertet, ai ishte nga robet tane te zgjedhur. 

25. Dhe, qe te dy ata u nguten kah dera, e ajo ia grisi kemishen nga mbrapa dhe prane 
dere ata te dy takuan burrin e saj, e ajo tha "cfare mund te jete ndeshkimi i atij qe 
tenton te keqen ne familjen tende, perpos te burgoset, ose denim te dhembshem. ?" 

26. Ai (Jusufi) tha: "Ajo m'u versul mua!" Nje deshmitar nga familja e saj gjykoi: nese 
kemisha e tij eshte grisur perpara, ajo ka thene te drejten, kurse ai genjen. 

27. E nese kemisha e tij eshte grisur prapa, atehere genjen ajo, kurse ai eshte i drejte. 

28. E kur e pa ai (burri i saj) kemishen e tij te grisur prapa, tha: "Kjo eshte dredhi juaja, 
vertet dredhiajuaj eshte e madhe!" 

29. "Jusuf, largohu nga kjo (mos ia permend askujt)! E ti (gruas) kerko falje per 
mekatin tend, se vertet ti qenke fajtore!" 

30. Nje grup nga grate e qytetit thane: "Gruaja e zoteriut (e ministrit) i versulet 
marrezisht sherbetorit te vet, ate e ka kapluar ne shpirt dashuria, e ne jemi te 
bindura se ajo eshte ne humbje te hapet. 

31. E kur ajo degjoi per ato pershperitjet e tyre, dergoi t'i therrase ato, u pergaditi vend 
mbeshtetje dhe seciles prej tyre idha nga nje thike e tha: "Dim para atyre!" Kur e 
pane ate, ato u tronditen dhe i prene duart e tyre e thane: "All-llahut i qofshim fale! 
Ky nuk eshte njeri, ky nuk eshte tjeter vetem se ndonje engjell i larte!" 

32. Ajo tha: "Qe, ky eshte ai per te cilin me qortuat mua, e une e mesyna ate, po ai u 
ruajt fort. Po qe se nuk e ben cka e urdheroj, ai gjithqysh do te burgoset dhe do te 
nen9mohet". 

33. Ai (Jusufi) tha: "O Zoti im, burgu eshte me ideshiruar per mua, se sa ate qe me 
ofrojne ato mua dhe nese Ti nuk me largon prej meje dredhine e tyre, une mund te 
anoj te ato dhe te behem injorant. 

34. E Zoti i tij ia pranoi lutjen atij dhe largoi nga ai dredhine e tyre. Vertet, Ai eshte qe 
degjon (lutjet) dhe di (gjendjen). 

35. Mandej, pasi qe vertetuan argumentet (e pastertise se Jusufit), atyre (ministrit dhe 
rrethit te tij) iu paraqit ideja qe ata per nje kohe ta burgosin. 

36. Se bashku me te hyne ne burg dy te rinj. Njeri prej atyre dyve tha: "Une enderrova 
veten se po shtrydhi (rrush per) vere". E tjetri tha "Une enderrova se po bait mbi 

128 



koke nje' buke nga e cila hanin shpezet". Na trego komentin e saj, se ne te 
konsiderojme nga komentuesit e mire (te enderrave). 

37. Tha: "nuk ju vjen juve ndonje ushqim me te cilin ushqeheni, e qe une te mos e dije, 
t'ju pershkruaj ate para se t'ju vije. Kjo eshte nga ajo cka me mesoi Zoti im (nuk 
eshte fall e as prognoze). Une kam braktisur fene e nje populli qe nuk e beson All- 
llahun as boten tjeter, e ata ishin jobesimtare" 

38. Une ndoqa fene e prinderve te mij: Ibrahimit, Is-hakut, Jakubit. Neve nuk na takoi 
t'i pershkruajme kurre nje send shok All-llahut. Ky (besim i drejte) eshte dhurate e 
madhe nga All-llahu ndaj nesh dhe ndaj njerezve, por shumica e njerezve nuk ia 
dine vleren. 

39. O ju dy shoket e mij te burgut, a esshte me mire te adhurohen zota te ndryshem ose 
All-llahu, i vetmi ngadhenjimtar?" 

40. Ata qe adhuroni perveq All-llahut, nuk jane tjeter vetem se emra qe i pagezuat ju 
dhe prinderit tuaj. All-llahu nuk shpalli ndonje fakt per ta, vendimi (ne ceshtjen e 
adhurimit) nuk i takon kujt, pos All-llahut, e Ai urdheroi te mos adhuroni tjeter 
vetem Ate. Kjo eshte feja e drejte, por shumica e njerezve nuk e dine. 

41.0 shoket e mij te burgut! Njeri prej ju dyve do t'i jape te vere zoteriut te vet, e tjetri 
do te varet, kurse shpezet do te hane nga koka e tij. ceshtja per te cilen kerkuat 
shpjegim, ka marre fund (keshtu). 

42. E atij per te cilin besonte se eshte i shpetuar i tha: "Me perkujto mua te zoteriu yt". 
Po djali e vuri ne harrese ta perkujtonte te zoteriu i tij, e per kete mbeti ne burg disa 
vjet. 

43 . E (kur u afrua lirimi i Jusufit) mbreti tha: "Kam pare enderr shtate lope te majme 
dhe shtate lope te dobeta qe i hanin ato (te dobetat, i gelltiten ato te majmet) dhe 
shtate kallinj te gjelber (qe kishin lidhur frytin) e (shtate) te tjere te thare. O ju pari, 
nese dini te interpretoni endrren, me tregoni per enderren time!" 

44. Ata (paria) thane: "Enderra te perziera, e ne nuk dime komentin e enderrave te 
tilla". 

45. E ai prej atyre dyve qe shpetoi (qe i pat thene Jusufi ta prmende) e perkujtoi pas nje 
periudhe e tha: "Une ju tregoj kuptimin e saj. Pra me lejoni te shkoj (te Jusufi)". 

46. (E derguan te burgu, e ai tha) O Jusuf, o ti i drejti, na shpjego per shtate lope te 
dobeta qe i hanin shtate lope te majme, dhe shtate kallinj te gjelber eshtate te mate, 
e ndoshta po kthehem te njerezit (me pergjigjje), ashtu qe edhe ata te kuptojne 
(vleren dhe dijen tende)! 

47. Ai (Jusufi) tha: "Mbillni shtate vjet vazhdimisht, e cka keni korrur lenie ne kallinj, 
pevec nje pakice nga e cila do te hani. 

48. Pastaj, do te vijne shtate (vjet) te veshtira (me skamje) qe do te hane ate qe keni 
ruajtur per to, pervec nje pakice nga ajo qe do ta ruani (ne depo per fare). 

49. Mandej, pas asaj vjen nje vit (i begatshem) ne te cilin njerezve u bie shi dhe ne te 
cilin do te kene te vjela (vit i begatshem ne pergjthesi)". 

50. E mbreti tha: "Me sillni mua ate (Jusufin)!" Dhe kur i shkoi atij (Jusufi) i derguari 
(i mbretit), ai itha: "Kthehu te zoteriu yt dhe pyete ate: c'eshe puna e atyre, qe i 
prene duart e tyre? Vertet, Zoti im e di shume mire dredhine e tyre". 

51. Ai (mbreti) tha: "cka ishte puna juaj kur ju vete e deshiruat (iu versulet) Jusufin?" 

129 



Ato thane: "Zoti na ruajt, ne nuk dijme ndaj tij asnje te keqe!" Gruaja e ministrit 
tha: "Tash doli ne shesh e verteta, e une iu versula atij me dashuri, e ai eshte' nga te 
drejtit!" 

52. Kete (e bera thote Jusufi) per ta ditur ai (ministri) se une nuk e tradhtova tinezisht 
dhe se vertet All-llahu nuk realizon dredhine e tradhtareve. 

53. Une nuk e shfajsoj veten time, pse epshi eshte shume nxites per te keqen, perveq 
ate qe ka meshiruar Zoti im, se Zoti im eshte qe fal e meshiron shume. 

54. Mbreti tha: "Me sillni muaate, theshte ta vecoj per veten time!" (ia sollen Jusufin) 
E pasi qe bisedoi me te tha: "Tash ti ke pozite dhe je i besueshem". 

55. Ai (Jusufi) tha: "Me cakto mua perggjegjes te depove te vendit, une jam besnik i 
dijshem". 

56. Dhe keshtu Ne Jusufit i dhame pozite ne vend (ne Egjipt) zinte vend aty ku 
deshironte. Ne e pajisim me te mira tona ate qe duam, e Ne nuk ua humbim 
shperblimin punemireve. 

57. Po shperblimi i botes tjeter, gjithsesi eshte shume me i mire per ata qe besuan dhe 
ata qe u frikesuan dhe u ruajten. 

58. Dhe (pas nje kohe) vijne vellezerit e Jusufit e hyne te ai, e ai i njohti, ndersa ata 
nuk e njihnin. 

59. E pasi i furnizoi me te gjithe artikujt e nevojshem (me bare drithi per te cilin kishin 
ardhur, etj. ), u tha: "Me sillni nje vella tuajin qe keni nga baba, a nuk e vereni se 
une vertet u plotesoj barren (peshojen) dhe se une jam mikepritesi me mire!" 

60. E nese nuk ma sillni ate (vellaun), Ju nuk do te merrni te une bare drithi (per 
ushqim), e as mos iu afroni (vendit tim). 

61 . Ata thane: "Ne do te perpiqemi per te (per ta marre) te babai i tij dhe gjithsesi ne do 
tebejmeate!" 

62. Ai (Jusufi) djelmoshave te tij sherbetore te tij u tha: "Venie mallin e tyre (barren qe 
kishin sjelle per te blere drith) ne barret e tyre, ashtu qe kur te kethehen te familja e 
tyre (t'i hapin barret) ta njohin, e ndoshta do te kthehen serish te na". 

63. E kur u kthye te babai i tyre thane: "O baba yne, po na ndalohet barra (drithi), 
lejonie te vije me ne vellau yne (Binjamini) qe te marrim ushqim, e ne do te ruajme 
ate (nga cdo e keqe)". 

64. Ai (Jakubi) tha: "A t'u besoj per kete sikurse u besova me pare per vellain e tij 
(Jusufin), po All-llahu eshte mbrojtesi me i mire dhe Ai i meshiruesve". 

65. E kur i hapen barret e tyre, e gjeten mallin e tyre qe iu ishte kthyer dhe thane: "O 
ati yne, cka duam me teper, qe ky eshte malli yne qe na u kthye, do te furnizojme 
me drith familjen tone, do ta ruajme vellain tone dhe do ta shtojme nje barre 
deveje, e kjo eshte sasi e lehte (per sundimtarin)". 

66. Ai (Jakubi) tha: "Une kurrsesi nuk e dergoj ate me ju, derisa te me jepni besen (e 
forte) ne All-llahun, se gjithsesi do te ma ktheni ate mua, pervec nese u diktojne 
rrethanat e nuk mundeni". E kur ata ia dhane besen (u betuan), ai tha: "All-llahu 
eshte garantues per kete qe e thame". 

67. Po ai (Jakubi) tha: "O bijte e mij, mos hyni (ne Egjipt) per nje dere, po hyni neper 
dyer te ndryshme. Une nuk mund te largoj prej jush asnje send nga caktimi i All- 
llahut, vendimi nuk eshte i tjeterkujt vetem i All-llahut, vetem Atij iu kam 

130 



mbeshtetur dhe vetem Atij le t'i mbeshteten ata qe besuan. 

68. Dhe ata hyne ashtu si porositi babai i tyre, po ajo nuk ishte gje qe do t'u ndihmonte 
asgje nga caktimi i All-llahut, perve9 nje' deshire te Jakubit qe e kishte ne vete dhe 
kreu. Po ai (Jakubi) ishte i dijshem per te, ngase Ne e kemi mesuar per ate, por 
shumica e njerezve nuk e dine. 

69. E kur hyne te Jusufi, aii (Jusufi) e afroi prane vete vellain e vet (Binjaminin) dhe 
tha: "Une : jam vellai yt, e ti mos u pikello per ate qe ata vepruan!" 

70. E kur i pajisi ata me pajimet e tyre e vuri tasin (goten) ne barren e vellait te vet, e 
pastaj nje thires thirri: "O ju devexhinj, ju jeni vjedhes!" 

71 . U kthyen (devexhinjte) dhe thane: "9ka keni humbur?" 

72. (sherbetoret e sundimtarit) Thane: "Kemi humbur tasin e sunduesit, e kush e sjell 
ate (tasin), ka (shperblim) nje barre deveje (drith). Une vete jam per kete 
garantues!" 

73. Ata (vellezerit e Jusufit) thane: "Pasha All-llahun, ju e dini se ne nuk kemi ardhur 
per te bere shkaterrime ne toke dhe nuk jemi vjedhes!" 

74. (sherbetoret) Thane: "Nese jeni genjeshtare, cfare duhet te jete ndeshkimi i atij (qe 
ka vjedhur)?" 

75. Vellezerit thane: "Denimi i tij eshte, vete ai (te roberohet) ne barren e te cilit 
gjendet. Keshtu ne i denojme te padrejtit!" 

76. Dhe filloi (kontrollimi) ne barret e tyre, perpara barres se vellait te vet, e pastaj e 
nxorri ate (tasin) nga barra e vellait te vet. Keshtu Ne e mesuam te planifikoje 
Jusufi. Sipas ligjit te mbretit, atij (Jusufit) nuk i takonte ta ndalte (peng) vellain e 
vet, pervec kur eshte deshira e All-llahut. Ate qe duam Ne e lartesojme shume ne 
dituri, e mbi secilin te dijshem ka edhe me te dijhem. 

77. (vellezerit) Thane: "Ne paste vjedhur ky, ka pase vjedhur me pare nje vella i tij. 
Jusufi kete e mbajti fshehte ne vete e nuk ua zbuloi atyre dhe tha: "Ju jeni ne pozite 
me te keqe (kete e tha me vetvete e jo atyre), All-llahu e di me mire per ate qe 
trilloni. 

78. Ata thane: "O zoteri, ai ka nje babe shume te vjeter, pra , ne vend te tij na merr 
njerin prej nesh. Bene kete te mire se ti je prej atyre qe bejne mire! 

79. Ai (Jusufi) tha: "All-llahu na ruajt, te marrim tjeter pos atij te i cili e kemi gjetur 
teshen tone, ne atehere do te jemi te padrejte!" 

80. E kur e humben shpresen prej tij, u vecuan per t'u konsultuar. Me i maddhi i tyre 
tha: "A nuk e dini qe babi juaj ka marre prej jush besen ne All-llahun, e me pare 
cafre padrejtesie keni bere ndaj Jusufit?" Une pra nuk ndahem kurre prej kesaj toke 
(te Egjiptit) deri qe te me lejoje babai im, ose te vendose All-llahu (mire) per mua, 
e Ai eshte gjykates me i drejte. 

81. Ju kthehuni te babai juaj dhe thuani: "O at yne, djali yt vodhi, ne deshmojme vetem 
per ate qe dijme, e per te fshehten ne nuk ishim roje!" 

82. Ti dergo e pyeti (banoret ne) qytetin ku ishim ne, po ashtu edhe (ata me) karavanin 
me te cilin kemi ardhur. Ne jemi te drejte (9'te themi). 

83. Ai (Jakubi) tha: "Jo, 9eshtjen ua lehtesoi epshi juaj, (mua nuk me ka mbetur tjeter) 
Durimi i mire, shprese qe All-llahu do te m'i sjelle te gjithe; Ai eshte me i dijshmi, 
meiurti!" 

131 



84. Dhe, ua ktheu shpinen e tha: "O deshprim i imi per Jusufin, hde nga pikellimi iu 
zbardhen te dy syte, po i permbajtur (nga pikellimi). 

85. Ata thane: "Per All-llahim ti vazhdimisht e perkujton Jusufin derisa do te semuresh 
rende, e te shkaterrohesh". 

86. Ai (Jakubi) tha: "Une hidherimin tim dhe pikellimin tim, ia parashtroj All-llahut, e 
une di per All-llahun ate qe ju nuk e dini". 

87. (Jakubi u tha te bijeve te vet) O bijte e mi, shkoni dhe hulumtoni (ne Egjipt) per 
Jusufin dhe vellain e tij, e mos e humbni shpresen nga meshira e All-llahit, pse 
vetem populli jobesimtare e humb shpresen ne All-llahun. 

88. (shkuan) E kur hyne te ai i thane: "O ti zoteri, neve dhe familjen tone na ka goditur 
skamje e veshtire, e kemi ardhur me nje mall te vjeter, e ti pra na mbush masen 
(barren) dhe na dhuro, All-llahu i shperblen ata qe dhurojne". 

89. Ai (Jusufi) tha: "A e dini cka keni bere me Jusufin dhe velain e tij, kur ishit 
injorante?" 

90. Ata thane: "A ti je vete Jusufi?" Ai tha: "Une jam Jusufi, e ky eshte' vellai im, All- 
llahu na dhuroi shpetim, pse ai qe ruhet dhe ben durim, s'ka dyshim All-llahu nuk 
e humb shperblimin e punemireve". 

91. Ata thane: "Pasha All-llahun, eshte e vertete se All-llahu te ka lartesuar mbi ne, 
kurse ne vertet ishim fajtore!" 

92. Ai tha: "Sot nuk ka qortim kunder jush, All-llahu ju falte juve; Ai eshte me 
meshirues i meshiruesve! 

93. Ju shkoni me kete kemishen time, dhe hidhnia ate babit tim ne fytyre, e atij do t'i 
kthehen te pamet, e pastaj ejani te une me tere familjen time". 

94. (u nisen) Dhe posa u ndane devet (prej qytetit), i ati i tyre tha: "Po e ndiej eren e 
Jusufit, mos me konsideroni te matufosur. " (kete ia tha familjes se vet ne 
Palestine). 

95. Ata (qe ishin prezent) thane: "Per All-llahun ti vertet qemoti ne humbje". 

96. E kur erdhi myzhdexhiu, ia vuri ate (kemishen) mbi fytyren e tij, atij iu kthye te 
pamet dhe tha: "A nuk ju thashe se une di nga All-llahu cka ju nuk dini?" 

97. Ata thane: "O baba yne, lutu per neve te na falen mekatet tona, se me te vertete 
kemi qene fajtore!" 

98. "Me vone do te kerkoj Zotit tim faljen tuaj", tha ai (Jakubi), se vertet, Ai eshte qe 
fale, eshte meshirues. 

99. (E moren familjen dhe shkuan) e kur hyne te Jusufi, ai i afroi ngat vete te dy 
prinderit r tij dhe tha: "Me deshiren e All-llahut hyni ne Egjipt te sigury!" 

100. Dhe ai te dy prinderit e vet i mori lart ne fron (i uli prane vete), e ata iu perulen 
atij, e ai tha: "O ati im, kjo eshte domethenia e enderrees sime te meparshme. Zoti 
im kete tanime e beri realitet, e mua me dhuroi miresi kur me nxorri prej burgut, e 
juve u solli ngs fshati pasi dj alii pat futur perearje ndermjet meje dhe vellezerve te 
mij. Zoti, im me mjeshtri e butesi realizon deshiren e vet per eka don, vertet Ai 
eshte me i dijshmi, i urti. 

101. (Pasi iu plotesua deshira Jusufit tha) Zoti im, Ti me ke dhene mua pushtet, me 
mesove mua komentin e enderrave; o Krijues i qiejve e i tokes, Ti je kujdestar imi 
ne dynja e ne Ahiret, me ben te vdes mysliman dhe me bashko me te miret!" 

132 



102. Keto jane nga ato lajme te panjohura, e Ne po t'i shpallim ty (Muhammed), se ti 
nuk ke qene prane tyre kur ata vendosen ceshtjen e tyre (hudhjen e Jusufit ne bunar 
etj. ) dhe kur benin dredhi. 

103. Po ti edhe pse lakmon (per besimin e tyre), shumica e njerezve nuk do te besojne. 

104. Megjithate qe ti nuk kerkon prej tyre ndonje per te (per keshille' e udhezim). Ai 
(Kur'ani) nuk eshte tjeter vetem se keshille per mbare njerezit. 

105. Sa e sa argumente ka ne qiej e ne toke, te cilet i shohin, por ata nuk i veshtrojne 
fare. 

106. Dhe shumica e tyre nuk beson ndryshe All-llahun, vetem se duke i shoqeruar 
(zotate tjere). 

107. A mos jane siguruar ata prej denimit qe mund t'u vije nga All-llahu e t'i mbuloje, 
ose befas duke mos hetuar fare t'u vije katastrofa e pergjithshme. 

108. Thuaj: "Kjo eshte rruga ime, e vene ne fakte te qarta, e qe une dhe ai qe vjen pas 
meje. Larg te metave eshte All-llahu, e une nuk jam nga idhujtaret. " 

109. Ne nuk derguam para teje vetem se burra nga banuesit e qyteteve, te cilet i 
pajisem me shpallje. A nuk udhetuan ata neper toke e te shihnin se si ishte 
perfundimi i atyre qe ishin me pare? E s'ka dyshim se jeta e botes se ardhshme 
eshte shume me e dobishme per ata, te cilet jane ruajtur; a nuk mendoni? 

110. (nuk derguam tjeter vetem burra e ndihma u vonua) Derisa te derguarit gati e 
humbnin shpresen (se do t'i besoje populli), dhe menduan se u pergenjeshtruan 
(pse ende nuk i kapi deninmi), e atehere u erdhi atyre (tederguarve) ndihma Jone. 
Ne i shpetuan ate qe dashtem. E denimi Yne kunder popullit idhujtare nuk 
zbrapset. 

1 1 1 . Ne tregimet e tyre (te derguarve dhe te Jusufit me vellezer) pati mesime e pervoje 
per te zotet e mendjes. Ai (Kur'ani) nuk eshte bisede e trilluar, por vertetues i asaj 
qe ishte me pare (librave te shenjta) dhe sqarues i 9do sendi, e edhe udherrefyes e 
meshire per nje popull qe beson. 

13. Rra'd 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Elif, Lame, Mime, Ra. Keto ajete te kesaj kaptine dhe e tere ajo qe t'u shpall ty nga 

Zoti yt, jane realitet, por shumica e njerezve nuk besojne. 

2. All-llahu eshte Ai qe ngriti qiejt pa ndonje shtylle. Ju i shihni ato. Ai u vendos mbi 

Arsh dhe nenshtroi diellin e henen qe cdo njeri udheton deri ne nje afat te caktuar; 
Ai rregullon 9eshtjen (e gjithesise), sqaron argumentet, qe te jeni te bindur per 
takimin (pas ringjalljes) me Zotin tuaj. 

3. Dhe ai eshte, i cili token e shtriu, dhe ne te krijoi kodra e lumenj dhe prej secilit frut 

beri dy lloj (cift), beri qe nata ta mbuloje diten. Vertet, ne gjithe kete ka fakte per 
njerezit qe thelle mendojne. 

4. E ne toke, copa siperfaqesh, te ngjitura njera me tjetren, kopshte te hardhise, te 

bmjella (te llojllojshme) dhe hurma (bime keto) qe jane te degezuara ne shume 
trupa dhe jo te degezuara (nga nje filiz) e te gjitha jiten nga nje uje, dhe Ne shijen 
ne ngrenie te frutave te tyre e kemi dalluar njeren prej tjetres. Edhe kjo deshmon 



per argumente per njerezit e mencur. 

5. E nese ti (Muhammed) 9uditesh (perse te pergenjeshtrojne), eshte' edhe me e 

9uditshme thenia e tyre: "A do te kemi krijimte ri pasi te jemi bere dhe?" keta jane 
ata qe mohuan Zotin e tyre, ata qe do te ndeshkohen me pranga ne qafe. Pra keta 
jane banues te zjarrit ku do te qendrojne pergjithmone. 

6. E ata prej teje kekojne ngutje zbatimit te se keqes para te se mires edhe pse para tyre 

pati aso denimesh (por nuk kane marre mesim). S'ka dyshim se Zoti yt u fal 
njerzve mekatet e tyre, por s'ka dyshim se Zoti yt eshte edhe ndeshkues i rrepte. 

7. Ata, e' cilet nuk besuan thone: "Pse te mos i kete zbritur atij (Muhammedit) ndonje 

argument (mrekulli praktike) nga Zoti i tij?" Ti je vetem qortues. 9do popull pati 
udhezues (pejgamber). 

8. All-llahu e di se 9'bart 9do grua, dhe (e di) 9ka pakesojne e 9ka shtojne mitrat. te Ai 

eshte 9dosend me mase te caktuar. 

9. Ai eshte qe di te fshehtendhe te dukshmen, Ai eshte i madheruari e i latresuari. 

10. Per te eshte njesoj (ne dijen e Tij) si ai qe fsheh prej jush thenien, si ai qe e shpreh 
haptazi, si ai qe vepron fshehtas naten (ne erresire te nates) dhe si ai qe vepron 
haptazi diten. 

1 1 . Ai (njeri) ka percjelles nje pas nje, para tij dhe prapa tij, qe me urdherin e All-llahut 
e ruajne ate. All-llahu nuk e prish gjendjen e nje populli (nuk ua largon te mirat) 
per derisa ata ta ndryshojne veten e tyre. Po, kur All-llahu vendos ta ndeshkoje nje 
popull, ate nuk ka kush qe ta zbrapse. Ata, (njerezit) nuk kane mbrojtes tjeter pos 
Tij. 

12. Ai eshte qe ju shfaq vetetimen trishtuese (nga ndonje fatkeqesi), por edhe 
shpresedhenese (per shi), dhe formulon re te dendura. 

13. Nderkaq, murmurima madheron (Zoti nje) me falenderimin (qe i takon) e Tij, (e 
madherojne) edhe engjejt nga droja ndaj Tij. E Ai dergon rrufete dhe me ato godt 
ke te doje. Ndersa idhujtaret polemizojne rreth All-llahut, e ai eshte ndeshkues i 
rrepte. 

14. Lutje e vertete eshte vetem ajo drejtuar Atij, e ata qe u luten te tjere pos Tij, ata nuk 
u pergjigjen atyre asgje tjeter (gjendja e tyre eshte) vetem si e aij qe shtrin duart 
(prej se largu) kah uji, qe ai (uji) nuk do t'i arrije (sepse uji eshte send i vdekur e 
nuk e kupton per etjen e tij). E lutja e jobesimtareve (drejtuar pos Zotit) nuk eshte 
tjeter vetem se deshtim (kotesi). 

15. Gjith9ka ka ne qiej e ne toke i ben sexdhe vetem All-llahut me deshire ose me 
dhune, (i bejne sexhde) eshe hijet e tyre ne mengjes e mbremje. 

16. Thuaj: "Kush eshte Zoti (Krijuesi) i qiejve e i tokes?" Thuaj: "All-llahu!" Thuaj: 
"A keni pranuar pos tij zota qe nuk kame mundesi t'i sjellin as dobi as dem 
vetvetes?" Thuaj: "A eshte i barabarte i verberi me ate qe sheh, ose, a jane te njejta 
erresirat me driten?" A mos i bene All-llahut shoke (idhuj) e edhe zota krijuam si 
krijoi Ai dhe atyre u eshte bere i ngjashem (i paqarte) krijimi (e nuk po dine se 
cilieshte krijim i Zotit, e cili i idhujve)? Thuaj: "All-llahu eshte krijues i 9do sendi, 
Ai eshte i vetmi ngadhenjyes!" 

17. Ai e leshon ujin (shiun) nga qielli e sipas madhesise se tyre rrjedhin perrocka, 
kurse vele bait mbi vete shkume te fryer lart. Shkuma e ngjashme eshte edhe ajo 

134 



kur shkrihet (metal) ne zjarr per te perfituar ndonje stoli ose ndonje mjet. Keshtu, 
All-llahu sqaron shembullin e te se vertetes dhe te pavertetes. Per sa i perket 
shkumes (se ujit apo te metaleve), ajo hidhet si mbeturine, ndersa ajo qe u sjell 
dobi njerezve, ajo mbetet ne toke. Kesisoj All-llahu i sjell shembujt. 

18. Atyre qe i jane pergjegjur Zotit te tyre u takon shperblimi me i mire, ndersa ata qe 
nuk iu pergjigjen Atij, ata do te japin si kompensim, sikur te ishte e tyre aqe shume' 
sa e gjithe pasuria tokesore edhe nje here aq. Ata kane llogarine me te rende, 
vendstrehimi i tyre eshte Xhehennemi qe eshte shtrat i keq. 

19. A eshte i njejte ai qe e di se ajo qe t'u shpall ty nga Zoti yt eshte e vertete, si ai qe 
eshte i verber? Vetem njerezit e arsyeshem qe kane mendje te shendoshe e 
kuptojne te verteten. 

20. Ata jane, te cilet e zbatojne besen e dhene All-llahut dhe nuk e thyejne zotimin. 

21. Dhe ata qe e mbajne lidhjen per te cilen All-llahu ka urdheruar te mbahet, qe 
frikesohen nga Zoti i tyre dhe nga llogaria e rende e pergjegjesise. 

22. Edhe ata qe paten durim (ndaj te keqiave) per te fituar kenaqesine e Zotit te tyre 
dhe qe e falen namazin, dhe nga ajo me cka Ne i furnizuam ata kane dhene 
fshehtas e haptas dhe me te mire e largojne te keqen. Te tillet kane perfundim me te 
mire. 

23. (perfundimi i mire eshte) Xhennete te Adnit (vende te perjetshme) ku do te hyjne 
ata, edhe prinderit, grate dhe femijet e tyre te cilet kane qene vepermire ata do t'i 
vizitojne engjejt duke hyre ne secilen dere. 

24. (u thone) Selamun alejkum, me durimin tuaj gjetet shpetimin; sa erfundim i 
lavdishem eshte ky vend. 

25. E ata qe e thyejne besen e dhene All-llahut pasi u paten zotuar, e kepusin ate per te 
cilen All-llahu ka urdheruar te jete e pakeputur, bejne shkaterrime ne toke, ata jane 
te mallkuar dhe ata kane perfundim te keq. 

26. All-llahu i ofron furnizim me bollek atijqe do dhe ia kufizon (atij e do). Po ata 
(jobesimtaret) jane te gezuar me jeten e kesaj bote, e jeta e kesaj bote ndaj botes 
tjeter nuk eshte tjeter vetem se nje perjetim (i shkurter). 

27. E ata qe nuk besuan (idhujtaret mekas) thone: Perse nuk iu shpall (Muhammedit) 
ndonje mrekulli nga Zoti i tij?" Thuaj: "(Iu shpall Kur'ani, por ju u verbuat) All- 
llahu e le te humbur ate qe do, kurse ate qe pendohet nga te keqiat e shpie ne rruge 
te drejte. 

28. Ata qe besuan dhe me te permendur All-llahun, zemrat e tyre qetesohen; pra ta dini 
se me te permendur All-llahun zemrat stabilizohen. 

29. Ata jane te cilet besuan dhe bene vepra te mira, ata jane te lumtur dhe kane 
ardhmeri te mire. 

30. Keshtu, Ne te deguam te nje popull, para te cilit kauluan shume popuj, e qe t'ju 
komunikosh ate qe Ne te shpallem ty, sepse ata jne duke mohuar Meshiruesin 
(Zotin). Thuaj: "Ai (Rrahmani) eshte Zoti im, nuk ka zot tjeter pos Atij. Vetem Atij 
i jam mbeshtetur dhe vetem te Ai eshte e ardhmja ime. 

31. Sikur te ishte ndonje Kur'an qe me te do te ecnin malet, qe me te do te plasej toka, 
qe me te do te flisnin te vdekurit (eshte ky)?" Jo, (ata nuk besoje) se e tere 9eshtja i 
takon vetem All-llahut. A nuk e kane te qarte ate qe besuan se, sikur te donte All- 

135 



llahu, do t'i drejtonte ne rrage te drejte te gjithe' njerezit, por ata qe nuk besuan e 
per shkak te asaj qe bene, do t'i godas vazhdimish fatkeqesi e kohes ose do ta 
rrehoje (fatkeqesia) vendin e tyre, derisa te vije urdheri i All-llahut (e te triumfoje 
islami). All-llahu nuk e thene premtimin. 

32. edhe me te derguarit para teje kane bere tallje. Porse Une atyre qe nuk besuan u 
pata dhene afat, pastaj i ndeshkova (me denim), e cfare ishte denimi Im! 

33. A eshte Ai qe percjell secilin njeri se c'vepron (sikur idhujt qe nuk kuptojne 
asgje)? e ata i pershkruajne All-llahut shoke. Thuaj: "Pershkruani realitetin e tyre! 
A ju po e njoftoni Ate per ate (shok) kinse Ai nuk po ditka se c'ka ne toke, apo 
vetem po i emertoni me fjale (e ata as qe ekzistojne)? Jo, por ata qe nuk besuan u 
duket e mire dredhia e tyre, ndaj jane larguar nga rruga e drejte, dhe ate qe All- 
llahu e le te humbur, per te nuk ka udhezues. 

34. Ata kane denim ne jeten e kesaj bote , e s'ka dshim se denimi i botes tjeter eshte 
shume i renre. Ata nuk ka kush t'i mbroje prej ndeshkimit te All-llahut. 

35. Shembulli (atributi) i Xhennetit qe u eshte premtuar te devotshemve eshte: qe nen 
(palatet) te rrjedhin lumenj, qe ushqimi ne te dhe hija ne te eshte e perhershme. ai 
eshte perjetim i lumtur i atyre qe i shin ruajtur,e pefundimi i jobesimtareve eshte 
zjarri. 

36. Ata te cileve Ne u dhame shallje, gezohen me ate qe t'u shpall ty, e ka prej 
grupacioneve (te besimeve te ndryshme) qe mohojne nje pjese te tij (te Kur'anit). 
Thuaj: "Une jam urdheruar qe te adhuroj vetem All-llahun, e mos t'i bej shok Atij. 
Une vetem te Ai therras (njerezit) dhe vetem te ai eshte kthimi im!" 

37. Dhe ashtu, Ne e shpallem ate (Kur'anin) kushtetute ne arabishte. e nese ti pasi te 
kane ardhur argumente te qarta, shkon pas deshirave te tyre, ti nuk ke prej All- 
llahut as ndihme as mbrojtje. 

38. Ne derguam edhe para teje te derguar dhe atyre u mundesuam te kene gra e femije. 
Asnje te derguari nuk i takoi te sjelle ndonje mrekulli vetem me lejen e All-llahut. 
Per secilin afat ekziston evidence e caktuar. 

39. All-llahu shlyen (nga ajo evidence) cka te doje, e edhe forcon (9ka te doje). vetem 
te Ai eshte baza e librit (Levhi Mahfudhi). 

40. Ne mund te mundesojme ty ta shohesh ate (denimin) qe u premtojme atyre, ose ta 
marrin (shpirtin) ty. Obligim yti eshte vetm kumtimi, kurse Jona eshte lloaria. 

41 . A nuk shohin ata se Ne i sjellim pakesimin e tokes (se tyre) nga te gjitha anet e saj. 
All-llahu gjykon, e s'ka kusj qe mund t'i kundervihet gjykimit te Tij. Ai ndermerr 
mase te shpejte. 

42. Edhe ata (jobesimtaret) para tyre (idhujtareve) bene intrige, po e gjithe intriga eshte 
e nenshtruar deshires se All-llahut, Ai e di se cka vepron secili njeri, e mohuesit do 
te kuptojne se kujt do t'i takoje ardhmeri e lumtur. 

43. E ata qe mohuan thone: "Ti nuk je i derguar!" Thuaj: "Mjafton qe All-llahu eshte 
deshmitare midis meje dhe midis jush dhe (eshte deshmitar) ai qe ka njohuri te 
librit (te shpalljeve)". 



14. Ibrahim 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Elif, Lame, Ra. (ky eshte) Liber; Ne ta shpallem ty qe me urdherin e Zotit t'i 

nxjerresh njerezit prej erresires ne drite; (t'i nxjerresh prej erresires) ne rruge te 
Fuqiplotit, te Falenderuarit. 

2. Te All-llahut, i te cilit eshte c'ka ne qiej dhe c'ka ne toke. Eshtte mjerim per 

mohuesit per denimin e ashper qe i pret. 

3. Ata qe i japin perparesi jetes se kesaj bote ndaj botes tjeter, pengojne nga rruga e 

All-llahut dhe kerkojne shtremberimin e saj. Te tillet qartas jane ne humbje. 

4. Ne asnje nga te derguarit nuk e erguam ndryshe vetem ne gjuhen e popullit te vet, 

ashtuqe ai t'u shpjegoje atyre (ne ate gjuhe). E All-llahu e le te humbur ate qe do, 
dhe e udhezon ne rruge te drejte ate qe do. Ai eshte i fuqishmi, i urti. 

5. Ne e patem derguar Musain me argumentet tona (dhe i than) ; xnirre popullin tend 

prej erresirave ne drite dhe perkujtoju atyre te mirat e All-llahut (qe u dhuroi), se 
vertet ne ato (perkujtime) ka argumente per secilin qe eshte shume' i durueshem 
dhe shume falenderues. 

6. (perkujto) Kur Musai i tha popullit te vet: "Perkujtonie dhuntine e All-llahut ndaj 

jush; kur ju shpetoi prej rrethit te faraonit qe ju shijonin denimin me te shemtuar, ju 
mbytnin bijte tuaj, e lenin grate tuaja te jetojne. Ne ato kishit sprove te madhe nga 
Zotijuaj. " 

7. Dhe (pekujtoni) kur Zotijuaj njoftoi bindshem: "Nese falenderoni, do t'ua shtoje te 

mirat, e nese perbuzni, s'ka dyshim, denimi Im eshte i veshtire!" 

8. E Musai tha: "Nese ju, dhe te gjithe ata qe jane ne toke mohoni, All-llahu eshte i 

panevojshem (per falenderim, i lavdishem (vetvetiu". 

9. A nuk jeni te njohur me lajmin (ndodhine) e atyre qe ishin para jush, si populli i 

Nuhut, i Adnit, i Themudit e edhe i atyre qe erdhen pas tyre, qe nuk di kush per ta 
poa All-llahut. Atyre u paten ardhur te derguarit e vet me argumente, ata i venin 
duart e tyre (ne shenje talljeje) ne gojet e veta: "Ne e mohojme ate me cka jeni te 
derguar dhe ne dyshojme shume ne ate qe ju na therrisni". 

10. Te derguarit e tyre u thane: "A mos keni dyshim ne All-llahun, Krijuesin e qiejve e 
te tokes? Ai ju therret (ne besim) per t'ju falur mekatet dhe per t'ju vazhduar (jeten 
deri ne nje afat te caktuar!" Ata thane: "Ju nuk jeni tjeter pos njerez sic jemi edhe 
ne, ju deshironi te na pengoni nga ajo qe adhuronin prinderit tane, pra na sillni 
ndonje argument te qarte!" 

1 1 . Te derguarit e tyre ju thane: "Ne nuk jemi tjeter vetem se njerez si dhe edhe ju, por 
All-llahu i jep dhurate kujt te doje nga robte e vet. Ne nuk na takon te sjellim 
ndonje argument, vetem me deshiren e All-llahut, pra, besimtaret le t'i mbeshteten 
vetem All-llahut. 

12. E perse te mos i mbeshtetemi All-llahu derisa Ai na udhezoi ne rrugen tone (te 
drejt). Per Zotin, ne gjithsesi do te durojme e do te perballojme mundimet qe na 
beni, e vetem All-llahut let'i mbeshteten vazhdimisht ata qe gjithnje iu mbeshteten. 

13. Ata qe mohuan te dergarit e vet thane: "Per Zotin, ne do t'ju debojme nga vendi 
yne, ose ju domosdo do te ktheheni ne fene tone!" E atyre (te derguareve) Zoti u 



shpalli; Ne gjithqysh do t'i shkaterrojme zullumqaret. 

14. Dhe pas tyre Ne do t'ju vendosim ne ate toke. E kete (ndihme) per ate qe i 
frikesohet pranise Sime dhe i frikesohet denimit Tim. 

15. Ata (te' derguarit) e kerkuan ndihmen, ndersa 9do kryelarte idhnak pesoi deshtim. 

16. E pas tij (kryelartit) eshte Xhehennemi, ne te cilin i jepet uje te ndyre (qe rrjedh 
prej lekurave te djeguraO, 

17. Perpiqet ta perbije, po nuk mund ta gelltis ate, atij i vjen vdekja nga te gjitha anet 
(sipas shenjave shkaterraese), po ai nuk vdes (e te shpetoje prej vuajtjeve), ate e 
pret denim shume i rende. 

18. Shembulli i veprave te atyre qe nuk besuan eshte si hiri, te cilin me puhi e 
shkaperderdh era ne ndonje dite te stuhishme, e ata nuk mund te realizojne asgje 
nga veprat qe kane bere, e ky eshte ai deshtimi i madh. 

19. A nuk e ke kuptuar ti se All-llahu krijoi qiejt dhe token me urtesi, e nese Ai do, 
juve ju zhduk e sjell krijese (popull) te re. 

20. E kjo, nuk eshte veshtire (rende) per All-llahun. 

21. E te gjithe (njerezit) sheshas i paraqiten All-llahut. Ata te dobetit (masa e 
nenshtruar) u thone parise (udheheqese): "Ne ishim pasuesit tuaj, andaj a mund te 
nalehtesoni die nga denimi i All-llahut?" Ata (paria) thone: "Sukur te na kishte 
udhezuar All-llahu, ne do t'ju udhezonim juve. Per ne tash eshte njesoj, u 
pikelluam thelle ose duruam, per ne nuk ka ikje (shpetim). 

22. E te kryhet 9eshtja (te hyjne ata te Xhennetit dhe te Xhehennemit ne te, 
Xhehennemlinjve) dj alii (u mban ligjeraten e shemtuar) dhe u thote: "Vertet, All- 
llahu ju pat premtuar premtim te vertete, e une ju pata premtuardhe, qe, nuk 
zbatova premtimin ndaj jush. Po une nuk pata kurrfare pushteti ndaj jush (qe t'ju 
detyroj), perpos qe ju thirra (ne rruge te gabuar), e ju m'u pergjigjet; atehere, pra 
mos me qortoni mua, po qortnie veten. Une nuk mund t'ju shpetoe juve, e as ju nuk 
mund te me shpetoni mua. Une mohoj shoqerimin tuaj qe me bete mua me pare 
(me adhuruat ne vend te Zotit). S'ka dyshim, jobesimtaret kane denim te 
dhembshem. 

23 . E ata, te cilet besuan dhe bene vepra te mira, me urdherin e Zotit te tyre u vendosen 
ne Xhennete, nen pallatet e te cileve rrjedhin lumenj, ku do te jene pergjithmone. 
Pershendetja e tyre ne te eshte "selam" - paqe. 

24. A nuk ke kuptar se si All-llahuberi shembull: fjalen e ire si pema e mire qe rrenjet e 
saj jane thelle (ne toke) e deget e saj jane lart, 

25. E qe me vullnetin e Zotit, ajo e jep frutin e vet ne 9do kohe. All-llahu, pra u 
parashtron njerezve shembuj ashtuqe ata te mendojne. 

26. Dhe shembulli i fjales se keqe si nje peine e keqe qe eshte shkulur mbi toke e qe 
nuk ka te qendruar. 

27. All-llahu forcon ata qe besuan ne fjalene forte (te mire) ne jeten e kesaj bote e edhe 
ne boten tjeter, ndersa mizoret All-llahu i ben te humbur. All-llahu punon 9ka te 
doje. 

28. A nuk i verejte ata qe dhuntine e All-llahut e nderruan me mosbesim dhe popullin e 
vet e sollen ne vendin e shkaterrimit, 

29. (e sollen) Ne Xhehennem te shijojne djegien, e sa vend i keq eshte ai. 

138 



30. Ata i benin (krahasonin) shoke All-llahut per t'i shmangur (njerezit) nga rruga e 
Tij. Thuaj: "Shfrytezoni perjetimet se e srdhmja e juaj eshte' te Zjarri!" 

31. Robeve te Mi, te cilet besuan thuaju: "Te falin rregullisht namazin dhe me ate qe i 
furnizuam ata, te japin fshehtas e haptas, para se te vije nje dite qe ne te nuk ka as 
kompensim as miqesi". 

32. All-llahu eshte Ai qe i krijoi qiejt dhe token, dhe leshoi prej se larti uje (shi), e me 
te nxjerr fruta si ushqim per ju, dhe per te miren tuaj u vuri ne sherbim anijet, te 
lundrojne neper det me urdherin e Tij, e ne sherbimin tuaj i vuri edhe lumenjte. 

33. Per ju nenshtroi diellin dhe henen qe ne menyre te zakonshme vazhdimisht 
udhetojne. Per ju pershtati edhe naten e diten. 

34. Dhe Ai ju dha gjithate qe e kerkuat (qe kerkoi nevoja juaj) dhe, edhe ne qofte se 
perpiqeni t'i numeroni te mirat (ne numer). Vertet, njeriu eshte i padrejte dhe 
shume per perbuzes. 

35. (perkujto) Kur Ibrahimi tha: "Zoti im! bene kete qytet te sigurt dhe me mbro mua e 
bijte e mi nga adhurimi i idhujve (statuja guresh). 

36. Zoti im! ata vertet i shmangin (nga rruga e drejte) shume njerez. E kush me 
respekton mua, ai eshte i mi (ne fe), e kush me kundershton mua, atehere Ti je qe 
fal dhe meshiron. 

37. Zoti yne! une nje pjese te familjes sime e vendosa ne nje lugine, ku nuk ka bime, e 
prane shtepise tende te shenjte. Zoti yne (i vendosa aty) qe te falin namazin, pra 
ben qe zemrat e disa njerezve te mallengjehen per ata, dhe, per te falenderuar me 
mirenjohje, furnizoj ata me fruta. 

38. Zoti yne! s'ka dyshim se Ti e di cka fshehin dhe cka publikojme, se All-llahut nuk 
mund t'i fshihet asnje ne send ne toke e as ne qiell. 

39. Falenderimi i qofte All-llahut, i cili ne pleqeri me fali mua Ismailin dhe Is-hakun! 
Vertet, Zoi im degjon dhe i pergjigjet lutjes. 

40. O Zoti im! me ben mua nga ata qe falin namazin, e edhe prej pasardhesve te mije 
dhe pranoje lutjen time o Zoti yne! 

41. Zoti yne! me fal (gabimet) mua edhe prinderve te mi, fali edhe te gjithe besimtaret 
diten kur jepet llogaria. 

42. E ti kurrsesi mos e mendo All-llahun si te pakujdesshem ndaj asaj qe veprojne 
zullumqaret; Ai vetem eshte duke i lene ata perderisa nje dite ne te cilen syte 
shtangen (mbesin te hapur). 

43 . (ate dite) Ata te ngutur e duke i ngritur kokat e tyre lar, nuk levizin syte e tyre ( per 
te shikuar), e zemrat e tyre jane te zbrazura (nga frika). 

44. Dhe ti terhiqju verejtjen njerezve per diten kur atyre do t;ju vije denimi, e ata qe 
ishin mizore thone: "Zoti yne! na jep afat per nje kohe te shkurter t'i pergjigjemi 
thirrjes tende (per besim) dhe t'i pasojme te derguarit!" A nuk e besuat ju me pare 
se per ju nuk ka lekundje (prej dynjase ne boten tjeter)? 

45. Dhe ju u vendoset ne vendbanimet e atyre qe e demtuan vetveten (e Ne i 
shkaterruam) dhe e kishit te qarte se si vepruam Ne me ta, dhe ju sollem shembuj 
edhejuve. 

46. (megjithate) Ata pergatiten kurthin e tyre, por kurthi i tyre gjendet ne duart e All- 
llahut, qofte ai kurthi i tyre qe shkulen edhe kodrat nga ai. 

139 



47. E kurrsesi mos mendo se All-llahu e shkel premtimin e vet, qe u dha te derguareve 
te tij. All-llahu eshte' triumfues qe ndermerr masa ndeshkuese. 

48. (ndeshkon kundershtaret) Diten kur toka ndryshohet ne tjeter toke, e edhe qiejt (ne 
tjere qiej), e ata (njerezit) te gjithe dallin sheshazi para All-llahut, Nje, 
Mbizoterues. 

49. E idhujtaret ate dite i sheh te lidhur ne pranga. 

50. Petkat e tyre jane nga katrani (pezhgveja - zifti), kurse fytyrat e tyre do t'i mbuloje 
zjarri. 

51. (dalin para Zotit) Per ta shperblyer All-llahu secilin njeri me ate qe e fitoi. Vertet, 
All-llahu eshte llogaritar i shpejte. 

52. Ky (Kur'ani) eshte kumtese per njerez, qe me te te keshillohen dhe te dine se Ai 
eshte vetem nje zot, dhe qe t'i keshilloj ata qe kane mend. 

75. Hixhr 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lam, Ra. Keto jane ajetet e librit, te Kur'anit te plotkuptueshem. 

2. Ata qe nuk besuan shpeshhere do te kishin deshiruar te kishin qene myslimane. 

3. Leri (Muhammed) ata, te hane, te defrehen dhe t'i preokupoje shpresa (se do te 

jetojne shume), e me vone do te kuptojne. 

4. Ne nuk kemi shkaterruar asnje fshat (vendbanim) ndryshe vetem ne afatin e tij te 

caktuar. 

5. Asnje popull nuk mund ta shpejtoje afatin evet e as ta shtyje per me vone. 

6. Dhe ata thane: "O ti qe t'u shpall perkujtimi (Kur'ani), me te vertete ti je cmendur!" 

7. Perse nuk na erdhe me enjej (qe te vertetojne) nese je i sinqerte? 

8. Ne nuk i dergojme engjejt (u pergjigjet Zoti) ndryshe vetem kur duhet (kur e kerkon 

urtesia e Zotit) dhe atehere ata nuk aftizohen. 

9. Ne me madherine Tone e shpallem Kur'anin dhe Ne gjithsesi jemi mbrojtes te tij. 

10. Ne perapara teje kemi derguar te derguar ne grupet e popujve te hershem. 

1 1 . E atyre nuk u erdhi asnje nga te derguarit, e te mos talleshin me te. 

12. Ja keshtu e fusim ate ne zemrat e krimineleve (mosbesimin - talljen). 

13. Ata nuk e besojne ate (Kur'anin). Po ligji (i denimit) ndaj popujve m te hershem 
tashme eshte i provuar (se si i shkaterroi Zoti). 

14. Edhe sikur Ne t'u hapnim atyre ne qiell dhe te ngjiteshin vazhdimisht lart ne te (e 
te shihnin engjejt e fshehtesite). 

15. Ata gjithqysh do te thonin: "Neve na jane ndale syte (te pamet). Jo, ne jemi njerez 
te magjepsur. 

16. Ne ne qiell kemi krijuar galaksione yjesh dhe ate (qiellin) e kemi zbukuruar per ata 
qe e shikojne me vemendje. 

17. Dhe ate (qiellin) e kemi ruajturprej cdo djalli te mallkuar. 

18. Pervec atij qe vjedh (pergjon) 9ka degjohet, po edhe ate e kape ylli i zjarrte (e 
djeg). 

19. E token e kemi shtruar dhe ne te kemi vuar kodra dhe kemi bere qe ne te te mbijne 
bime te caktuara te te gjitha llojeve. 



20. Dhe Ne ju krijuam juve ne te jetesen (mjetet per jete) e edhe tyre per te cilet ju nuk 
jeni furnizues. 

21. E nuk ka asnje send qe te mos ta kete burimin te Ne, po Ne, nuk e japim ate 
ndryshe vetem sipas nje' mse te caktuar (te nevojshme). 

22. Ne i leshojme ererat mbaresuese, e nga qielli (rete) leshojne shi dhe ate ju japim ta 
pini, e ju nuk mund ta ruani ate. 

23. Ne, vertetjemi qe japim jete e vdekje dhe Ne jemi trashegues (te qiejve e tokes). 

24. S'ka dyshim se Ne e dime per ata qe ishin para jush dhe edhe per ata qe vijne pas. 

25. E Zoti yt eshte Ai qe i tubon te gjithe ata (te kaluarit e te ardheshmit), vertet Ai 
eshte shume i urte, shume i dijshem. 

26. Ne krijuam njeriun nga balta e argjilit, te zi e te prihsur (me ere te keqe)? (te 
formuar-te trajtuar-mesnun). 

27. E xhinet i krijuam me pare nga zjarri, nga flaka e forte. 

28. Dhe (perkujto) kur Zoti yt engjejve u tha: "Une po krijoi njeriun nga balta e thare, e 
zeze e me ere. 

29. E kur ta persose ate (ne formen e njeriut) dhe do t'i jape atij shpirtin qe eshte 
krijesa Imja, atehere ju bini atij ne sexhde". 

30. Te gjithe engjejt tok, bene sexhde. 

3 1 . Perpos Iblisit. Ai refuzoi te jete me ata qe bene sexhde?" 

32. Ai tha: "O Iblis, c'eshte ajo qe ti mos jehse me ata qe bene sexhde?" 

33. Ai tha: "Nuk eshte per mua t'i beje sexhde nje njeriu qe e krijove nga balta e terur, 
e zeze e me ere". 

34. (All-llahu) tha: "Dil pra, prej aty, tiqofsh i mallkuar! 

35. Vertet, mallkimi kunder teje qofte deri ne diten e gjykimit". 

36. (Iblisi) Tha: "Zoti im, me jep afat deri ne diten kur ata (njerezit) te ringjallen! 

37. (Zoti) Tha: "Ti je prej te afatizuarve. 

38. deri ne kohen e dites se caktuar". 

39. (Iblisi) Tha: "Zoti im, per shkak qe me perzune (me largove), une do t'ua 
zbukuroje (te keqiat) atyre sa te jene ne toke (ne kete bote) dhe te gjithe ata do t'i 
largoje nga rruga e drejte!" 

40. Pervec roberve te Tu, te cilet i ke bere te sinqerte. 

41 . (Madheria e Tij) Tha: "kjo eshte rruga Ime e drejte (e qarte)". 

42. Se ndaj robeve te Mi (te sinqerte) nuk ke kurrefare force (as fizike as mendore), 
pervec atyre te humburve qe vijne pas teje. 

43. E s'ka dyshim se Xhehennemi eshte vendpremtimi i te gjithe atyre. 

44. Ai (Xhehennemi) i ka shtate dyer, cdonjeri prej tyre ka shtegun (deren) e caktuar 
(neper te cilen do te hyje). 

45. E ata, te cilet iu ruajten (mosbesimit dhe puneve te keqija) jane ne Xhennete e mes 
burimeve. 

46. (u thuhet) Hyni ne to, te shpetuar (prej 9do te keqeje) te siguruar (nga vdekja). 

47. Ne kemi hequr prej zemrave te tyre cfardo urrejtje, e at ne mbeshtetese qendrojne 
balle per balle njeri-tjetrit duke qene te vellazeruar. 

48. Ata aty nuk igodet kurrfare lodhje dhe nuk do te nxirren kurre prej tij. 

49. Njoftoi robet e Mi se vertet Une jam Ai qe fal shume dhe meshirues i madh. 

141 



50. Po (njoftoje) se edhe denimi Im eshte' ai i dhembshem. 

51 . Enjoftoj edhe per mysafiret e Ibrahimit. 

52. kur ata hyne te ai dhe thane: "Selamen - e pershendeten e ai (Ibrahimi) tha: "Ne po 
frikesohemi prej jush!" 

53. Ata thane: "Mos u frikeso ne po te marrim myzhde per nje djale te zgjuar!" 

54. Ai (Ibrahimi) tha: "A me merrni myzhde kur me ka kapur mua pleqeria? Me cka po 
me pergezoni ju? 

55. Ata thane: "Ne te morem myzhde me ate qe eshte e sigurte e ti mos u be i 
pashprese!" 

56. Tha: "Askush nuk e humb shpresen ne meshiren e Zotit te vet, perve9 atyre qe jane 
te humbur" 

57. Tha: "E 9ka eshte pra 9eshtja e juaj, o te derguar?" 

58. Ata thane: "Ne jemi derguar te nje popull i prishur!" 

59. Me perjashtim te familjes se Lutit. Ata do t'i shpetojme qe te gjithe. 

60. Perpos gruas setij,ne kemi vendosur, ajo te mbetet me ata te denuarit (All-llahu ka 
vendosur). 

61 . E kur i erdhen familjes se Lutit te derguarit, 

62. Ai (Luti) tha: "Ju jeni njerez te panjohur (nuk ju njoh)! 

63. Ata thane: "Jo, (nuk kemi qellim te keq ndaj teje) Te kemi ardhur ty me ate (denim) 
qe ata dyshonin. 

64. Te kemi sjelle te verteten, e ne jemi te drejte (9ka themi). 

65. Ti ec me familjen tende pasi te kaloje nje pjese e nates dhe rri pas tyre (qe te mos 
frkesohen) dhe asnjeri prej jush te mos ktheje mbrapa (per te shikuar) dhe shkoni 
andej kah urdheroheni. 

66. E Ne i kumtuam atij (Lutit) ate 9eshtje, se zhdukja e tyre deri ne me te mbramin, do 
tejetenemengjes. 

67. E banuesit e qytetit (sadum) erdhen te gezuar duke i lajmeruar njeri-tjetrin. 

68. Tha: (Luti): "Keta jane mysafiret e mi, e mos me turperoni mua, 

69. Edhe kinie frike All-llahun e mos me nen9moni!" 

70. Ata thane: "A nuk te kemi ndaluar qe te mos na perzihesh ne njerezit (qe ne i 
mesyjme)? 

71 . Ai (Luti) tha: "Ja, keto (grate) bijat e mija, nese do te beni (martohuni me to)!" 

72. Pasha jeten tende (Muhammed), s'ka dyshim se ata (Populli i Lutit) ishin te 
humbur ne dehjen e tyre. 

73. E ne kohen e lindjes (se diellit) ata i perfshiu ushtima e tmerrshme. 

74. Dhe duke e permbysur anen e larte te qytetit poshte, Ne e permbysem dhe 
leshuammbi ta shi (te dheut te pjekur ne Xhehennem) si gure. 

75. Ne ate (ngjarje), vertet ka argumente per ata qe mendojne. 

76. Dhe se ato (vendbanime te shkaterruara) ende jane te dukshme prane rruges. 

77. Per ata qe besojne, ka fakte ne te. 

78. Edhe populli i "Ejkes" ishin zullumqare. 

79. E Ne nderrmorem kunder tyre (i shkaterruam), dhe qe te dyja ato (vendi Sadum dhe 
Ejke) jane ne rruge qe duken. 

80. Edhe populli i "Hixhres" i pergenjeshtroi te derguarit. 

142 



81 . Ne u patem parashtruar atyre (mrekullite) Tona, por ata i kundershtonin ato. 

82. Ata skalisnin shtepia ne kodra shkembore per te qene te sigurt. 

83. E ata ne mengjes i goditi gjemim i tmerrshem e shkaterrues. 

84. Dhe nuk u ndihmoi atyre asgje ajo qe vepruan. 

85. E Ne nuk i krijuam qiejt as token ndryshe vetem me urtesi (te madhe). E s'ka 
dyshim se momenti i fimdit (kijameti) do te vije, e ti (Muhamme) sillu me 
njerezishmeri. 

86. Vertet, Zoti yt eshte' krijuesi i pergjithshem, me i dijshmi. 

87. Ne te kemi dhene ty shtate (ajete) qe perseriten (Fatiha perseritet ne rekate te 
namazit) edhe Kur'anin e madherueshem. 

88. E ty te mos shkojne kurrsesi syte ne ate me cka Ne i pajisem disa prej tyre, as mos 
u brengos per ta (pse nuk besuan), kurse ndaj besimtareve jij i perulur e i bute. 

89. Dhe thuaj: "Une jam qortues i hapet (per denimin nga Zoti per ata qe 
kundershtojne). 

90. (u sjellim denim) Sikurse u sollem atyre qe bejne ndarjen. (e librave te 
mepareshme). 

91 . Te cilet e bene Kur'anin te ndare ne pjese. 

92. Pasha Zotin tend, ata gjithe do t'i marrim ne pergjegjesi. 

93. Per ate c'vepruan. 

94. Publiko haptas ate per te cilen urdherohesh, e hiqu idhujtareve. 

95. S'ka dyshim se Ne te mjaftojme ty kunder atyre qe tallen, 

96. te cilet All-llahut, i kundervejne zot tjeter, e me vone ata do ta kuptojne (prapavine 
e tyre). 

97. Ne e dime mire se ti ngushtohesh shpirterisht per ate qe thone ata. 

98. Po ti madheroje me falenderime Zotin tend e behu prej atyre qe luten (perulen duke 
u falur). 

99. Dhe adhuroje Zotin tend deri te vije ty e verteta (vdekja). 

16. Nahl 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Erdhi (eshte afruar) caktimi i All-llahut (kijameti), pra mos kerkoni ngutje (ardhjen 

para kohes), e tij ! E pster dhe e larte eshte madheria e Tij ne krahasimme ate qe ata 
i shoqerojne (shoke). 

2. Me urdherin e Tijia zbret engjejt me shpalljen atij qe Ai deshiron nga robte e vet 

(duke thene) t'ua terhiqni verejtjen (t'i njoftoni) se nuk ka te adhuruar (zot) tjeter 
vetem Une, pra te me keni friken. 

3. I krijoi qiejt e token me urtesi precize. I larte eshte Ai nga cka ata (idhujtaret) i 

shoqerojne. 

4. E krijoi njeriun nga nje pikel (uji), kur qe, ai (njeriu) kundershtar i hapet. 

5. Edhe kafshet Ai krijoi dhe ne saje te ketyre ju mund te mbroheni (nga te ftohtit), 

keni edhe dobi te tjera dhe prej tyre hani. 

6. Ne to (ne kafshet) ju shihni hijeshi (idili) kur ne mbremje ato i ktheni (nga kullosa) 

dhe kur ne mengjes i leshoni (per ne kullose). 



7. Ato bartin baren tuaj (te' rende) nne ndonje vend (te larget) qe ju do te arrinit atje me 

shume veshtiresi (me gjysme shpirti). Vertet, Zoti juaj eshte shume Bamires dhe 
shume Meshiraes. 

8. Edhe kuajt (i krijoi), edhe mushkat edhe gomaret, per t'ju hipur atyre dhe si stoli, e 

Ai krijon (per hipje) 9ka ju (tash) nuk dini. 

9. Udhezimi per ne rruge te drejte i takon All-llahut e ka edhe rruge qe eshte e 

shtrember. Po sikur te kishte deshiraar Ai, do t'u kishte udhezuar qe te gjitheve. 

10. Ai eshte qe per ju leshoi nga (lart) qielli uje, qe prej tij te keni per te piredhe prej tij 
te keni bime qe ne to do t'i kullotni (bagetine). 

11. Me ate (shiun) mbijne, per te miren tuaj, te lashtat, ullinjte, hurmat, rushnajat dhe 
nga te gjitha frutat (e pemeve). Ne keto (te mira) ka argumente per nje popull qe 
veshtron. 

12. Dhe per ju n nshtroi naten e diten dhe diellin e henen. Edhe yjet jane te nenshtruar 
me urdherin e Tij. vertet, ne keto ka argumente per nje popull qe mendon. 

13. Edhe per ate qe ju krijoi ne toke lloje te ndryshme (bageti, bime, peme, minerale 
etj. );ka fakte per nje popull qe di te merre pervoje. 

14. Pastaj, Ai eshte qe nenshtroi detin, qe prej tij te hani mish te fresket, e prej tij te 
nxirrni stoli qe i bani (i vishni), e i sheh anijet si cajne (lundrojne) ne te (me ushti,e 
e cajne ujin ne det). Ua nenshtroi qe te shfrytezoni nga begatite e Tij dhe ashtu te 
falenderoni (Zotin). 

15. Dhe Ai vuri kodra (te forta) ne toke, ashtu qe ajo te mos lekundet me ju, (beri) edhe 
lumenj e rruge qe te mund te orientoheni. 

16. Vuri edhe shenja te tjera (per orientim diten), ndersa (naten) ata orientohen me 
anen e yjeve. 

17. Atehere pra, a eshte Ai qe krijon njesoj, sikurse ai qe nuk krijon? A nuk po 
mendoni? 

18. Po edhe nese perpiqeni t'i numeroni dhuntite (te mirat) e All-llahut, nuk do te 
mund te arrini t'i percaktoni ato. Me siguri All-llahu shume fal dhe shume 
meshiron. 

19. All-llahu e di ate qe ju e fshihni dhe ate qe e publikoni. 

20. Ata (idhujt) qe i adhurojne (idhujtare) pos All-llahut, ata nuk krijojne asnje send, 
po vete ata jane te krijuar. 

21 . Jane te vdekur e jo te gjalle, dhe ata nuk e dine se kur do te ringjallen (adhuruesit e 
tyre). 

22. Zoti juaj (qe meriton adhurim) eshte nje Zot, E ata qe nuk e besojne boten tjeter, 
zemrat e tyre jane mohuese (te njesise se Zotit) dhe ata jane kryelarte. 

23. Eshte e vertete se All-llahu e di ate qe e fshehin dhe ate qe e shfaqen haptazi dhe se 
Ai nuk i do arrogantet. 

24. Kur atyre u thuhet (mohueseve): e'eshte ajo qe shpalli Zoti juaj?", ata thone: "Mite 
te popujve te hershem!" 

25. (e thone ate shpifje) Sa per t'i bartur ne diten e gjykimit mekatet e veta te plotadhe 
nje pjese te mekateve te atyre qe, pa fare arsye i mashtruan dhe i huumben. Sa e 
keqe eshte ajo me eka ngarkohen. 

26. Edhe ata qe ishin para tyre vene intriga. Po All-llahu rrenoi themel ndertimet e tyre 

144 



(intrigat) dhe kulmi u shembmbi ta, dhe ashtu u erdhi denimi kah nk kuptuan. 

27. Mandej, ne diten e gjykimit Ai i turperon ata dhe thone: "Ku jane ata qe m'i benit 
shoke Mua dhe per hir te tyre grindeshit?" E ata qe ishin te zotet e dijes, do te 
thone: "Vertet, sot turpesia dhe e keqja i perfshiu jobesimtaret" 

28. te cilet, duke qene mizore te se vetvetes se tyre, engjejt ua marrin shpirtin, e ata 
shprehin dorezimin (ne momentin e vdekjes, duke thene): "Ne nuk ishim qe beme 
ndonje te keqe!" (u jipet pergjigja). Po All-llahu e di shume' mire ate qe e punuat 
ju. 

29. Andaj, hyni ne dyert e Xhehennemit, aty do te jeni perjete: sa vend i keq eshte ai i 
kryelarteve!" 

30. Atyre qe paten frike nga (denimi) All-llahu, u thuhet: "c'eshte ajo qe shpalli Zoti 
juaj?" Ata thoshin: "Shpalli 9do te mire!" Ata qe bene vepra te mira, edhe ne kete 
jet kane shperblim te mire, por shperblimi i tyre ne boten tjeter eshte shume me i 
mire, e sa vend i mire eshte ai i te devotshemve. 

31. Eshte Xhenneti i Adn-it, ku do te hyjne, nen te rrjedhin lumenj, aty kane 9ka te 
deshirojne, ashtu i shperblen All-llahu te ruajturit. 

32. te cilvet duke qene te paster, engjejt ua marrin shpirtin, duke u thene: "Selamun 
alejkum" - gjetet shpetimin, hyni ne xhehet, per hir te asaj qe vepruat. 

33. A mos presin ata (idhujtaret) dicka tjeter perve9 t'u vijne engjejt (e t'ua marrin 
shpirtin) ose t'u vije urdheri (denimi) i Zotit tend. Ashtu punonin ata qe ishin para 
tyre, pra All-llahu nuk u beri padrejtesi atyre, por ata ishin qe vetvetes i bene 
padrejte. 

34. Andaj, ata i goditi denimi i te keqijave qe i bene dhe i kaploi (i perfshiu ajo e keqe) 
ajo me te cilen ata talleshin. 

35. Ata qe i benin shok zotit (idhujtaret) thane: "Sikur te kishte dashur All-llahu, as ne, 
eas prinderit tane nuk do te adhuronin asnje send pos Tij, dhe nuk do te ndalonim 
(nuk do te konsideronim te ndaluar) asnje send poa (ndalesave te) Tij. Keshtu 
(keso genjeshtrash) benin edhe ata qe ishin para tyre. Po a mos kane te derguarit 
obligim tjeter, perve9 qe t'i njoftojne qartazi? 

36. Ne derguam ne 9do popull te derguar qe t'u thone: "Adhuroni vetem All-llahun, e 
largonu djave (adhurimit te tyre)!" Por, pati nga ata qe All-llahu e udhezoi dhe pati 
nga ata qe isshte i gjykuar me humbje, pra udhetoni neper bote dhe shihni se si 
ishte fundi i genjeshtareve? 

37. Nese ti (Muhammed) pepiqesh per t'i vene ne rruge te drejte ata (die se ), All-llahu 
nuk e udhezon ate qe e ka humbur, dhe per ata nuk ka ndihmetar. 

38. Ata u betuan ne All-llahun, me betimin e tyre te forte se "All-llahu nuk e ringjall 
ate qe vdes!" Po, (i ringjall) ai esjte premtim i Tij i prere, por shumica e njerezve 
nuk dine. 

39. I ringjall pe t'ua sqaruar atyre ate pe 9ka per9aheshin dhe, per t'ua bere me dije 
atyre qe nuk besuan se me te vertete ishin genjeshtare. 

40. Ne kur deshirojme nje send vetem i themi atij: "Behu!", ai menjehere behet. 

41. Ata qe migruan per hir te All-llahut, e pasi qe u torturuan, atyre gjithsesi do t'u 
mundesojme vendbanim te mire edhe ne kete bote, po shperblimi i botes tjeter 
eshte edhe me i madh, sikurse njerezit ta dinin (per ate shperblim). 

145 



42. Jane ata qe bene durim dhe vetem Zotit te tyre iu mbeshteten. 

43. Ne as para teje nuk derguam tjeter, pervee burra, te cileve u dhame' shpallje. Ju 
(idhujtare) pyetni pra dijetaret (e Tevratit e te Inxhilit) nese ju nuk dini 

44. (i patem derguar) Me argumente e me libra te shenjte. Ty ta zbritem Kur'anin qe 
t'u shpjegosh njerezve ate qe u eshte shpallur atyre, me shprese se do ta studiojne 
(Kur'anin). 

45. A mos jane te sigurt ata qe pergatiten kurthe, se All-llahu nk do t'i trande ata me 
token, ose nuk do t'u vije atyre denimi kah nuk mendojne? 

46. Ose t'i rrembeje ata duke qene ne udhetimet e tyre (per jete e tregti), e ata nuk 
mund t'i shpetojne asaj. 

47. Ose do t'i kape ata duke qene ne panike nga frika. Po, s'ka dyshim se Zoti juaj 
eshte i bute, i meshirshem (andaj nuk ua ngut denimin). 

48. A nuk po shohin ata (keqberesit) se cdo send qe e krijoi All-llahu, e sjell hijen e vet 
djathtas dhe majtas duke iu perulur All-llahut (duke i bere sexhde) dhe duke qene 
respektues e perules (e si e mbajne veten lart disa njerez). 

49. Vetem All-llahut i ben sexhde cdo gjallese qe eshte ne qiej e qe eshte ne toke, e 
edhe engjejt, ata nuk bejne kryelartesi. 

50. 1 frikesohen Zotit te tyre qe eshte mbi ta dhe i permbahen ne perpikeri asaj me 9ka 
urdherohen. 

51. E, All-llahu tha: "Mos adhuroni dy te aduruar, sepse Ai eshte vetem nje zot, pra 
vetem Mua me keni drone". 

52. Vetem e Tij eshte eka ka ne qiej e ne toke, dhe vetem Atij i takon vazhdimisht 
adhurimi. A mos i keni frike dikujt tjeter pos All-llahut? 

53. Dhe cdo te mire qe e keni, ajo eshte prej All-llahut, madje edhe kur ju godet e 
keqja, ju vetem te Ai e ngritni zerin (me lutje). 

54. Pastaj, kur Ai e largon prej jush denimin, qe, nje grup prej jush i pershkruajne shok 
Zotit te tyre. 

55. (I bejne shok) Dhe ashtu ata perbuzin ate qe Ne u dhame atyre, pra shfrytezoni (per 
nje kohe) se me vone do te kuptoni (rrjedhimin). 

56. E nga ajo qe Ne i furnizuam, ata u ndajne nje pjese atyre (zotave) qe nuk kuptojne 
asgje. Pasha All-llahun, patjeter do te merreni ne pegjegjesi per ate qe trillonit. 

57. Ata i pershkruajne All-llahut vajzat. I paster eshte Ai nga ajo!, ndersa vetes se tyre 
(i pershkruajne) eka u ka enda (djemte). 

58. Kur ndonjeri prej tyre lajmerohet me (lindjen) vajze, fytyra e tij i prishet dhe behet 
pot mllef. 

59. fshihet prej njerezve, per shkak te asaj te keqeje me te cilen u lajmerua (e 
konsideron bela, e jo dhurate prej zotit). Mandej, (mendon) a do ta mbaje ate, ashtu 
i perulur, apo do ta mbuloje ate (te gjalle) ne dhe. Sa i keq eshte ai gjykim i tyre. 

60. Shembulli i keq u takon atyre qe nuk besojne boten tjeter, ndersa All-llahut i takon 
shembulli me i larte. Ai eshte fuqiploti, i urti. 

61. Sikur All-llahu t'i denonte njerezit (zullumqare) per shkak te mizorise se tyre, nuk 
do te linte mbi te (toke) asnje gjallese, por Ai i le per me vone deri ne aftin e 
caktuar, e kur te vije afati i tyre, per asnje moment nuk mund ta vonojne as ta 
ngutin. 

146 



62. E ato *vajzat) qe i urrejne per per vete, ia mveshin All-llahut, gjuhet e tyre shpifin 
rrenen se, atyre do t'u takoje me e mira (Xhenneti), s'ka dyshim, i tyre eshte' zjarri, 
dhe se ata jane te paret ne te. 

63. Pasha All-llahun, Ne derguam edhe para teje te derguar nder popuj, po veprat e tyre 
(te keqija) ua hijeshoi djalli, se ai eshte mik i tyre, e ata kane nje denim te idhet. 

64. Ne nuk te shpallem ty per tjeter Kur'anin, vetem qe t'u sqarosh atyre ate per cka u 
pereane, (ta zbritem) qe te jete udhezim e meshire per njerezit qe besojne. 

65. All-llahu leshoi prej qiellit uje (shiO dhe me te ngjalli token pas vdekjes se saj. Ne 
kete eshte nje argument i forte per ata qe me vemendje degjojne (e kuptojne). 

66. Ju edhe kafshet keni mesim (pervoje). Ne nga nje pjese e asaj qe kane ne barqet e 
tyre mes ushqimit te tyre dhe gjakut, ju japim te pinni qumesht te paster, te 
shijshem (te lehte) per ata qe e pine. 

67. Edhe nga frutat e hurmes dhe te mishit nxirrni prej tyre pije (lengje) dhe ushqim te 
mire. S'ka dyshim se edhe ne kete ka fakte (mbi fuqine e Zotit) per njerezit qe kane 
menduar. 

68. Zoti yt i dha instinkt bletes: "Nderto shtepi netper kodra (male), neper drunj (peme) 
dhe kulmet qe (njerezit) i ndertojne. 

69. Pastaj ha nga te gjitha (llojet) frutat dhe futu neper rruget e nenshtruara (e te 
mesuara) prej Zotit tend). Nga barqet e tyre (te bleteve) del leng, ngjyra e te cilit 
eshte e ndryshme dhe ne te cilin ka sherim (bar - ilae) per njerez. Edhe ne kete ka 
arsye per ate popull qe mendon thelle. 

70. All-llahu ju krijoi, pastaj Ai ua merr shpirtin. E ka prej jush qe shtyhet deri ne jeten 
me te vjeter, ashtu qe te mos dije asgje nga cka ka ditur. All-llahu eshte me i 
dijshmi, me i fuqishmi. 

71 . All-llahu favorizoi disa prej jush mbi disa tjere ne furnizim. Atyre qe u eshte dhene 
perparesia (ne furnizim), nuk jane furnizues te atyre qe posedojne (roberve), ata (te 
gjithe) ne te jane te barabarte (furnizues kryesor eshte All-llahu), A mos duan te 
mohojne dhuntine e All-llahut? 

72. All-llahu krijoi per ju bashkeshorte nga vete loji juaj, e prej bashkeshorteve tuaja - 
femije e nipa dhe ju furnizoi me (ushqime) te mira. A besojne ata te paverteten, e te 
mirat e All-llahut i mohojne? 

73. Dhe pos All-llahut adhurojne eka nuk jane ne gjendje t'u sjellin asnje furnizim nga 
qiejt as nga toka dhe as qe kane mundesi? 

74. Pra, mos i pershkruani All-llahut shembuj! All-llahu i di te gjitha e ju nuk dini. 

75. All-llahu sjell shembuj: nje rob qe eshte prone e tjetrit e qe nuk ka ne dore asgje, 
dhe ate, te cilin ne e kemi furnizuar me nje furnizim te mire, ai jep nga ai 
(furnizim) fshehtas e haptas. A jane pra ata te dy te barabarte? Falenderues qofte 
All-llahu, por shumica e tyre nuk dine. 

76. All-llahu sjel shembull: dy njerez, njeri prej atyre dyve eshte memec qe nuk ka 
aftesi per asgje *as per vete as per te tjeret) dhe vete ai eshte barre per kujdestrarin 
e tij, pse kudo qe ta orientoje, a nuk sjell ndonje dobi. A eshte ibarabarte me ate qe 
udhezon per drejtesi e edhe vete eshte ne rrugen e drejte? 

77. Vetem All-llahut i tokon (ta dije) fshetesia e qiejve dhe tokes! 9eshtja e katastorfes 

147 



(e kijametit) eshte' (ne shpejtesi) vetem sa hedh nje shikim, ose ajo eshte edhe me 
afer. All-llahu eshte i gjithfuqishem per cdo send. 

78. All-llahu ju nxorri nga barqet e nenave tuaja (si foshnje) qe nuk dinit asgje. Ju 
pajisi me (shqisa per) te degjuar, me te pare dhe me zemer, ashtu qe te jeni 
falenderaes. 

79. A nuk i shohn ata shpendet fluturues ne ajrin e qiellit, te cilet nuk i mban kush, 
perve9 All-llahut. Edhe ne keto ka fakte per njerezit qe besojne. 

80. All-llahu ju beri shtepite tuaja vendbanim te qete dhe nga lekurat e kafsheve ju 
mndesoi te keni shtepi qe lehte i bartni kur udhetoni, e edhe kur vendoseni, ndersa 
nga leshi dhe qimet e tyre, nga leshi i eger i tyre, petka e shtroja dhe t'i shfrytezoni 
per nje kohe. 

81. All-llahu, nga ajo qe krijoi Ai, ju beri edhe hije, e ne kodra vendstrehime, edhe 
petka qe ju mbrojne prej te nxehtit dhe petka qe ju mbrojne ne lufte. Ashtu All- 
llahu ploteson te mirat nfaj jush, ne menyre qe te dorezoheni (besoni). 

82. Po nese ata prapesohen (prej besimit), atehere obligimi yt eshte komunikimi i qarte. 

83. Ata i njohin te e All-llahut, pastaj i injorojne, e shumica e tyre jane jobesimtare. 

84. E diten kur prej secilit popull sjellim deshmitarin, tyre qe nuk besuan nuk u jepet 
leje per arsyetim, e as qe kerkohet prej tyre (te arsyetohen). 

85. Dhe kur do ta shohin denimin ata qe ishin zullumqare, atehere as nuk do t'u 
lehtesohet, as nuk do t'u jepet afat. 

86. Ata ishin idhujtaret kur do t'i shohin idhujt e vet (zotat), thone: "O Zoti yne, keta, 
jane idhujt tane, te cilet ne i patem adhuruar pos Teje!" Ata (idhujt) ua kthejne 
fjalen: "Jujenirrencake!" 

87. Dhe ata (idhujtaret) i dorezohen All-llahut, e ate cka ata e trillonin u asgjesohet. 

88. Atyre qe nuk besuan dhe penguan nga rruga e All-llahut, u shtojme denim mbi 
denim per shkak se benin shkaterrime. 

89. Dhe (perkujtoju njerezve) ate dite, kur ne secilin popull do te sjellim deshmitare 
kunder atyre. Ne ty te shpallem librin sqarim per 9do send, udhezim e meshire dhe 
myzhde per myslimanet. 

90. All-llahu urdheron drejtesi, bamiresi, ndihme te afermve, e ndalon nga imoraliteti, 
nga e neveritura dhe dhuna. Ju keshillon ashtu qe te merrni mesim. 

91. Meqe keni premtuar, pra zbatojeni premtimin e dhene ndaj All-llahut, e mos i 
prishni betimet pasi i keni vertetuar ato, duke qene se All-llahun e bete garant 
tuajin. Vertet, All-llahu e di se cka punoni. 

92. Mos u beni (ne 9eshtjet e betimit) si ajo (grua) qe e prish tjerrin e saj psi te kete 
dredhur fort, e t'i beni betimet tuaja dredhi (mahtrim) mes jush, per shkak se nje 
popull eshte me i madh se tjetri. All-llahu vetem ju sprovon me kete, e ne diten e 
gjykimit Ai gjithsesi do t'ju sqaroje ate gje rreth te ciles kundershtoheshit. 

93. Sikur te deshironte All-llahu do t'ju bente nje popull (ne njefe) por (sipas dijes se 
Vet) Ai e le te humbur ate qe do, dhe e udheezon tjetrin qe do, e patjeter do te 
pergjigjeni per ate qe vepruat. 

94. Mos i perdorni betimet tuaja per dredhi mes jush, e te rreshqitni pas forcimit, e te 
shijoni te keqen (e dredhiseO nga rruga e All-llahut, e ju do te keni denim te madh. 

148 



95. Mos e shitni besen e dhene All-llahut per nje' vlere te pakte, pse ate qe do ta keni te 
All-llahu eshte shume e dobishme per ju nese jeni qe e dini. 

96. Ajo qe e keni prane vetes eshte e perkohshme, e ajo qe eshte te All-llahu eshte e 
perjetshme. E Ne do t'u japim atyre qe ishin te duraeshem shperblimin me te mire 
te asaj qe vepruan. 

97. Kush ben veper te mire, qofte mashkull ose femer, e duke qene besimtar, Ne do t'i 
japim atij jete te mire (ne kete bote), e (ne boten tjeter) do t'u japim shperblimin me 
te mire per veprat e tyre. 

98. Kur te lexosh Kur'anin kerko mbrojtjen e All-llahut prej djallit te mallkuar. 

99. Vertet, ai (shejtani) nk ka kurrfare fuqie kunder atyre qe besuan dhe i jane 
mbeshtetur Zotit te tyre. 

100. Mbizoterimi i tij eshte vetem mbi ata qe perkrahin ate dhe mbi ata qe per shkak te 
tij u bene idhujtare. 

101. Kur nje ajet e zavendesojme me nje ajet tjeter - e All-llahu di me se miri se 9ka 
shpall - ata thone: "Ti (Muhammed) je vetem trillues" Jo, por shumica e tyre nuk 
dine. 

102. Thuaj; "Ate (Kur'anin) e solli "Ruhul Kudus" - shpirti ishenjte - plot vertetesi nga 
Zoti yt, per t'i perforcuar edhe me ata qe qe besuan,dhe per te qene udherrefyes e 
myzhde per myslimanet. 

103. Ne dime shume mire se ata thone: "Ate (Muhammedin) eshte kah e meson nje 
njeri!" Mirpo, gjuha e atij nga i cili anojne (supozojne) ata eshte jo arabe (e 
paqarte), e kjo (e Kur'anit) eshte gjuhe arabe e stilit te larte e te qarte. 

104. S'ka dyshim se ata qe nuk besojne ajetet (e Kur'anit) a All-llahut, ata nuk i drejto 
All-llahu ne rragen e drejte dhe ata kane nje denim te dhembshem. 

105. Genjeshtren e trillojne vetem ata qe nuk i besojne argumentet e All-llahut; te tillet 
jane ata genjeshtaret. 

106. Ai qe pas besimit te tij e mohon All-llahun, me perjashtin te atij qe dhunohet (per 
te mohuar), e zemra e tij eshte e bindur plotesishtme besim, por fjala eshte per ate 
qe ia hap gjoksin mosbesimit, ata i ka kapur hidherimi nga All-llahu dhe ata kane 
nje denim te madh. 

107. Kete (denim te madh) ngase ata me teper e deshten jeten e kesajbote se sa jeten e 
botes tjeter, e Alllahu nuk e udhezon njerezit jobesimtare. 

108. Te tilet jane ata qe All-llahu ua mbylli zemrat, degjimin dhe pamjen e tyre dhe te 
tillet jane ata naivet. 

109. Eshte e vertete se ata ne boten tjeter, mu ata jane te deshtuarit. 

110. Pastaj Zoti yt, atyre qe pasi u torturuan, migruan, mandej luftuan dhe qendruan, 
dhe pas te gjitha ketyre vuajtjeve, s'ka dyshim se Zoti yt atyre do t'ua fale dhe do 
t'i meshiroje (Ai eshte qe fal, eshte meshirues). 

111. (Perkujto) Diten qe vjen kur secili njeri do te perpiqet per vetveten dhe secilit 
njeri do t'i plotesohet ajo qe e meriton. e nuk u behet padrejte. 

112. All-llahu sjell si shembull nje fshat (vendbanim) qe ishte i sigurt dhe i qete, te cilit 
i vinte furnizimi nga te gjitha anet me bollek, kurse ata (banoret) i perbuzen te 
mirat e All-llahut. Atehere All-llah, per shkak te sjelljes se tyre, ua veshi petkun 
(ua ngjeshi) e urise dhe te frikes. 

149 



113. Atyre u pat ardhur i derguari nga mesi i tyre, e ata e pergenjeshtraan ate, andaj i 
kapi denimi qe ishin zullumqare. 

1 14. E ju (besimtare), hard, pra. nga te mirat qe ua dha All-llahu, te lejuara e te pastra, 
jimi mirenjohes per dhuntite e All-llahut, nese jeni te sinqerte ne adhurim vetem 
mdaj Tij. 

1 15. Ai ua ndaloi juve vetem cofetinen, gjakun, mishin e derrit dhe ate qe theret jo ne 
emer te All-llahut. E kush detyrohet (t'i haje) duke mos qene dhunues dhe duke 
mos e teruar (nengrenie), All-llahu fal dhe eshte' meshirues. 

116. Mos i thoni asaj rrenes se gjuhve tuaja: "Kjo eshte hallall e kjo eshte haram" e te 
shpifni ndaj All-llahut rrenen. Vertet, ata qe shpifin rrenen ndaj All-llahut , nuk 
kane shpetim. 

117. Kane nje perjetim te vogel (ne kete jete), e do te kene denim te padurueshem. 

1 18. E atyre qe ishin jehudi (cifute) u patem ndaluar ate qe te kemi treguar me pare, po 
Ne nuk u heme padrejte atyre, por ata vetvetes i paten here padrejte. 

119. Pastaj Zoti yt per ata qe nga mosdija bene pune te keqija, e pastaj u penduan dhe 
bene mire, s'ka dyshim se Zoti yt eshte qe shume fal dhe shume meshiron. 

120. Vertet, Ibrahimi ka qene shembelltyre e te mirave, adhurues i All-llahut, 
besimtare i drejte dhe nuk a qene nga idhujtaret. 

121. Falenderues per te mirat e Tij. Ai (All-llahu) e zgjodhi ate (per pejgamber) dhe e 
udhezoi ne rrugen e drejte. 

122. Ate ne e pajisem me te mira ne kete bote, e ne boten tjeter ai eshte me me te miret. 

123. Pastaj, ty te shpallem: "Ndiqe fene e drejte te Ibrahimit, se ai nuk ka qene nga 
idhujtaret. 

124. E shtuna (festimi ose belaja e saj) u eshte percaktuar vetem atyre qe u 
kundershtuan rreth saj. E Zoti yt do te gjykoje mes tyre ne diten e gjykimit per ate 
qe ata kundershtoheshin. 

125. Ti (Muhammed) thirr per ne rrugen e Zotit tend me urtesi e keshille te mire dhe 
polemizo me ata (kundershtaret) me ate menyre qe eshte me e mira. Zoti yt eshte 
Ai qe e di me se miri ate qe eshte larguar nga rruga e Tij dhe Ai di me se miri per te 
udhezuarit. 

126. Ne qofte se doni te merrni hak, atehere ndeshkoni ne ate mase sa jeni ndeshkuar 
ju; e nese duroni pa dyshim ai eshte me i mire per ata qe durojne. 

127. Pra, te jesh i durueshem! Durimi yt eshte vetem m ndihmen e All-llahut. Ti mos u 
pikello per ata, as mos u brengos per dredhite qe bejne ata! 

128. S'ka dyshim se All-llahu eshte me ata qe jane te devotshem (qe ruhen prej te 
keqijave) dhe me ata qe jane bamires. 

1 7. Isra 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Pa te metaeshte Lartemadheria e Atij qe robin e Vet e aloi ne nje pjese te nates prej 
Mesxhidi Haramit (prej Qabes) gjer ne Mesxhidi Aksa (Bejti Mukaddes), rrethinen 
e te ciles Ne e kemi bekuar, (ia beme kete udhetim) per t'ia treguar atij disa nga 
argumentet Tona. vertet, Ai eshte degjuesi ( i fjaleve te Mu hamedit), pamesi (i 



puneve te Muhammedit). 

2. Edhe Musai Ne i kemi dhene librin dhe ate (librin) e berne udherrefyes per beni 

israilet qe te mos marrin, pervec Meje, ndonje qe i besojne ceshtjet. 

3. Pasardhesit te atyre qe i batem (ishpetuam) se bashku me Nuhun (behuni 
mirenjohes!) Vertet ai ishte rob shume falenderaes. 

4. Ne u kumtuam ne liber beni israilve: "Ju do te beni shkaterrime dy here ne toke dhe 

do te tejkaloni duke bere' zullum te madh". 

5. Kur erdhi koha e premtimit te pare, Ne derguam kunder jush njerez Tane, qe ishin te 

fuqishem e te ashper (sulmues) dhe ata hulumtuan (rreth e perqark) perreth vendit 
(duke mos u frikesuar). E ai (ndeshkim) ishte vendim i pree. 

6. Pastaj, Ne ua kthyem juve mbisundimin kunder atyre, ju perforcuam me pasuri e me 

djem dhe ju shtuam me se shumti. 

7. Nese beni mire, beni per vete, e nese beni keq, beni kunder vetes. E kur vjen koha e 

fundit (heren e dyte Ne i dergojme) qe t'ju shemtojne te fytyrat tuaja, qe te hyjne ne 
xhamine (Aksa) sikurse hyne heern e pare dhe qe te shkaterrojne rrenjesisht ate qe 
arrijne. 

8. Zoti juaj do t'ju meshiroje (nese pendoheni), e nese ju i ktheheni 9te keqes), 

kthehemi (me ndeshkim) edhe Ne. E Xhehennemin e kemi bere burg per 
jobesimtaret. 

9. Eshte e vertet se ky Kur 'an udhezon per ate rruge qe eshteme se e verteta, e 

besimtaret qe bejne vepra te mira i pergezon se ata pa dyshim do te kene shperblim 
te madh. 

10. Ndekaq, per ata qe nuk e besojne boten tjeter, Ne kemi pergaditur nje denim te 
rende. 

1 1 . Njeriu (e tepron) lutet per keq, ashtu sikurse lutet per mire, (po Zoti nuk e pranon 
lutjen e tij per keq); njeriu (nga vete natyra e tij) eshte i ngutshem. 

12. Ne i berne naten dhe diten dy fakte (qe dokumentojne per fuqine Tone), e shenjen e 
nates e shlyem me (e erresuam), e shenjen e dites e berne te ndritshme qe te mund 
te angazhoheni per shfrytezimin e begative te dhuruara nga Zoti juaj, dhe qe te 
mesoni njehesimin e vjeteve dhe llogaritjen (e kohes). Ne kemi sqaruar 9do send ne 
menyre te hollesishme. 

13. Secili njeri ia kemi njgjeshur ne qafe fluturaken (shenimin - per veprimin) e tij, ne 
diten e gjykimit, Nee do t'ia prezentojme atij liber te hapur, 

14. "Lexo librn tend, mjafton te jesh sot llogarites i vetvetes". 

15. Kush e udhezon veten ne rrugen e drejte, ai e ka udhezuar vetem vetveten e vet, e 
kush e ka bere humbjen kunder vetvetes se vet, e askushnuk do ta bate barren e 
tjetrit. E Ne nuk denuam aske para se t'ia dergojme te derguarin. 

16. kur duam te shkaterrojme ndonje vend (popull), i urdherojme pasaniket (parine) e 
atyhit (te jene ne rruge), e ata kundershtojne; atehere zbatohet denimi ei merituar 
kunder tyre dhe i shkaterrojme krejtesisht. 

17. Sa e sa gjenerata i kemi shkaterruar pas Nuhut. Mjaft eshte Zoti yt vezhgues i 
mekateve te robeve te Tij . 

18. kush eshte qe ka per qellim vetem ket bote, Ne atij qe duam i japim ne te aq sa 
duam, e pastaj atij i bejme te hyje ne Xhehennem i nenqmuar, i perbuzur. 

151 



19. E kush e ka per qellim boten tjeter, duke qene ai besimtare, p rpiqet per te ashtu si 
i tako asaj, angazhimi i tyre do te jete i pranishem (te Zoti). 

20. Ne secilit atyre dhe atyre i japim nga te mirat e Zotit tend dhe dhenia e Zotit tend 
nuk eshte' e kufizuar. 

21 . Shiko se si Ne i kemi dallluar disa prej tjereve, po dallimi ne boten tjeter eshte me i 
madh dhe eshte perparesi me e madhe. 

22. E mos shoqero me All-llahun ndonje zot tjeter, e te behesh i qortuar i paperkrahur. 

23. Zoti yt ka dhene urdher te prere qe te mos adhuroni tjeter pos Tij, qe te silleni ne 
menyre bamirese ndaj prinderve. Nese njerin prej tyre, ose qe te dy, i ka kapur 
pleqeria prane kujdesit tend, atehere mos u thuaj atyre as "of - oh", as mos u be i 
vrazhde ndaj tyre, po atyre thuaju fjale te mira (te buta respektuese). 

24. Dhe ne shenje meshire shtrije prane tyre krahim perules e respektues dhe thuaj: 
"Zoti im! meshiroi ata te dy, sikurse me edukuan mua kur isha i vogel". 

25. Zoti juaj e di me se miri ate qe keni ne shpirtin tuaj. Nese keni qellime te mira, 
vertet Ai u fal atyre qe pendohen. 

26. Dhe jepi cdo te afermi te drejten qe i takon, edhe te varferit, edhe atij ne kurbet, po 
mos shpenzo tepere pa rruge. 

27. Ata qe shpenzojne teper (mastrafxhinjte) jane vllezer (ne veprim) te djajve, e djalli 
eshte perbuzes i madh i Zotit te Tij. 

28. Nese detyrohesh t'ua kthesh shpinen atyre (te aferme etj. ), duke kerkuar meshiren, 
te cilen e shpreson nga Zoti yt (furnizim per t'i ndihmuar ata), atehere thuaju atyre 
fja;e te mira (te lehta). 

29. Dhe mos e ben doren tende te lidur per qafe (mos u be koprrac), e as mos e shtrij ne 
teresi, e te bmetesh i qortuar dhe duarthate (nga shpenzimi i tepert). 

30. S'ka dyshim se Zoti yt eshte Ai qe furnizon me bollek ate qe do dhe ia kufizon atij 
qe do. Ai hollesisht e di per robte e vet dhe i veshtron. 

31. Ju mos i mbytni femijet tuaj nga frika e varferise, se Ne ua sigurojme furnizimin 
atyre dhe juve, e mbytja e tyre eshte mekat i madh. 

32. Dhe mos iu afroni amoralitetit (zinase), sepse vertet ai shte veper e shemtuar dhe 
eshte nje rruge e keqe. 

33. Dhe mos mbytni njerin qe All-llahu ka ndaluar (mbytjen e tij), perve9 me drejtesi 
(qe e kerkon sheriati). E kush mbytet pa te drejte (pa faj), kujdestarit te tij Ne i 
kemi dhene te drejte (te kerkoje drejtesine), e ai te mos kaloje kufirin ne mbytje 
derisa ai eshte i ndihmuar (pprej Zotit). 

34. Mos perdoroni pasurine e jetimit ndryshe vetem ne menyre te mire (per t'ia shtuar), 
derisa ai te arije pjekurine e vet. Premtimin zbatonie, pse per premtim ka 
pergjegjesi. 

35. Masen mbusheni kur matni (me ene) dhe peshoni me peshoje te drejte (precize). 
Kjo eshte me e dobishme dhe ka perfundim me te mire. 

36. Mos iu qas asaj per te cilen nuk ke njohuri, pse te degjuarit, te pamet dhe zemra, 
per te gjitha keto ka pergjegjesi. 

37. Dhe mos ec neper toke me mburrje, pse ti as nuk mund ta cashe token as nuk mund 
ta arrishe lartesine e maleve. 

38. E keqja e te gjitha ketyre eshte e urrejtur te Zoti yt. 

152 



39. Keto jane nga urtesia qe Zoti yt te shpalli ty. Mos shoqero me All-llahun ndonje 
zot tjeter e te hidhesh ne Xhehennem i qortuar dhe i larguar. 

40. A mos u dalloi Zoti juaj me djem, e per vete zgjodhi melaike qe ju i mendoni 
femra? Vertet, ju jeni duke thene fjale te medha. 

41. Ne sqaruam ne mnyre te ndryshme (argumentet) ne kete Kur'an, ahtu qe ata te 
nxjerrin pervoje, por kjo nuk u shtoi atyre tjeter, vetem se largim (nga e verteta). 

42. Thuaj: "sikur te kishte zota te tjere pervec Atij, sikunder thone' ata, atehere ata 
(zotat) do te kerkonin rruge per mbizoterim ndaj te Madheruarit (per t'ia marre 
pushtetin). 

43. 1 pa te meta eshte Ai, Lartesia e Tijeshte e madhe nga ajo qe thone ata. 

44. Lartmadheri te merituar i shprehin Atij shtate qiejt e toka dhe cka ka ne to, e nuk ka 
asnje send qe nuk e madheron (nuk i bene tesbihe), duke i shprehur falenderim 
Atij, por ju nuk kuptoni ate madherim te tyre (pse nuk eshte ne gjuhen e tuaj). Ai 
eshte i bute dhe fal shume. 

45. Kur ti e lexon Kur'anin, ne mes teje dhe atyre qe nuk e besojne boten tjeter, Ne e 
veme nje perde te padukshme. 

46. Nderkaq, ne zemrat e tyre veme nje mbulese dhe shurdhim te thelle te vesheve te 
tyre qe nuk mund ta kuptojne ate. E kur e permend ti ne Kur'an Zotin tend, vetem 
Ate, ata ikin mbrapa dhe largohen. 

48. Shih se si te mveshin ty epitete (i cmendur, poet, i magjepsur), andaj ata kane 
humbur dhe nuk mund te gjejne rrugen (e vertete). 

49. Ata thane: "Apasi te behemi eshtra te kalbur, dhe e pluhur, a mos do te behemi 
krijese e re e ringjallur?" 

50. Thuaj: "Edhe nese te jeni gure a hekur!" 

51. Ose ndonje krijese qe ju duket e madhe! Ata do te thone: "Kush do te ne riktheje 
neve ne jete?" Thuaj: "Ai qe ju krijoi per te paren here!?? E ata do te tundin kokat 
e tyre nga ti e do te thone: "Kur eshte ajo (ringjallja)?" Thuaj: "Ndoshta do te jete 
afer!" 

52. (ringjallja eshte) Ate dite kur Ai j therret, kurse ju i pergjigjeni te perulur e duke 
lavderuar Ate, e ju duket se ju qendruat (ne dynja) veteem pak kohe. 

53. E ti robve te Mi thuaju: "Le ta thon ata qe eshte me e mira, pse djalli ndesen mes 
tyre, e eshte e ditur se djalli eshte armik i hapet i njeriut". 

54. Zoti i juaj me se miri e di gjendjen tuaj, nese Ai do, ju meshiron dhe nese Ai do, ju 
denon, e ty (Muhammed) nuk te kemi derguar roje te tyre (nuk te besuam ty punen 
e tyre e t'i fusesh me dhune ne besim). 

55. Zoti yt e di me se miri gjenden e atij qe eshte ne qiej e toke. Ne kemi dalluar disa 
pejgambere nga te tjeret, prandaj, Davudit i kemi dhene Zebur (shenime). 

56. Thuaj: "Ftoni ata, te cilet i menduat (zota) pos Atij, e ata nuk mund te heqin prej 
jush mjerimin, as nuk mund te menjanojne". 

57. Te tille (zotat) qe keta po lusin (pos Zotit), vete ata (zotat e tyre) kerkojne afrimin 
(te Zoti i vertete), shpresojne ne meshiren e Tij dhe i frikesohen denimit te Tij. 
Vertet, denimit te Zotit tenf eshe per t'iu ruajtur. 

58. Nuk ka asnje nga fshatrat (nga vendbanimet e kundershtareve) e qe Ne nuk do ta 
shkaterrojme ose ndeshkojme ate me denim te ashper para dites se kijametit. Kjo 

153 



eshte' theksuar ne Liber (lehvi mahfudh). 

59. Neve nuk na pengoi asgje qe t'u sjellim argumente (mrekulliO, pos asaj qe ata te 
paret i pergenjeshtraan ato. Ne i dhame Themudit deven (mrekulli) konkrete, e ata 
e mohuan ate. E mrekullite (ose fenomenet natyrore qe shkaterrojne), Ne nuk i 
dergojme per tjeter vetem per frikesim. 

60. perkujto, kur Ne te thame: "Zoti yt ka perfshire (me dijen e Vet) te gjithe njerezit (e 
di qe keta nuk besojme edhe ne ju sjellesh mrekulli). E ate pamjen tende qe te 
treguam (naten e Miraxhit) dhe pemen e mallkuar (te permendur ne Kur' an), nuk 
ibeme tjeter vetem sprove per njerez. Ne i frikesojme ata (idhujtaret), po nuk shton 
ai tjeter vetem se rebelim te madh. 

61. Perkujto kur Ne u thame engjejve: "Beni sexhde Ademit!" (ne shenje 
pershendetjeje) e ata i bene, me perjashtim te Iblisit. Ai tha: "A t'i bej sexhde atij 
qe e krijove nga balta?" 

62. (mandej vazhdoi e) tha: "A e sheh (i tha Zotit) kete qe Ti e vleresove mbi mua, 
nese me le te jetoje deri ne diten e kijametit, une gjithsesi do t'i shfaros pasardhesit 
e tij, me perjashtim te nje pakice". 

63. (Zoti) tha: "Shko, ekush prej tyre vjen pas teje, shperblimi juaj eshte Xhehennemi, 
shperblim i plote". 

64. Dhe me ate alarmin e zerit tend, mashtroje ate qe mundesh prej tyre, me kaloresit e 
kembesoret tu thirri (bertitu) ata, perzieju me ta ne pasuri dhe ne femije dhe 
premtoju atyre, po shejtani nuk u premton tjeter, pervec mashtrim. 

65. Ne te vertet, ti nuk ke kurrfare fuqie ndaj roberve te Mi. Mbrojtja e Zotit tend eshte 
e mjaftueshme (per ata). 

66. Zoti juaj eshte Ai qe per ju mundessoi lundrimin e anijeve ne det ne menyre qe te 
kerkoni nga te mirat e Tij. Vertet, Ai eshte shume meshirues ndaj jush. 

67. E kur ju kap juve paniku (frika) ne det, i humbni (nga kujtesa) ata qe i lutni, u 
mbete vetem Ai (All-llahu), mirpo pasi qe Ai t'ju shpetoje e te arrini ne toke, ia 
ktheni shpinen. Ashtu, njeriu eshte perbuzes. 

68. A mos jeni te siguruar qe nuk do t'u shafite ne toke ose nuk do t'ju leshojendonje 
shterngate e ju nuk do te keni mbrojtes. 

69. A mos jeni te sigurt se Ai nuk do t'ju ktheje njehere tjeter ne det, et'ju leshoje 
ndonje furtune te eres, e per shkak te mosbesimit tuaj t'ju fndose, e pastaj nuk do te 
gjeni kiush do te hakmerrej kunder nesh per ju. 

70. Ne, vertet nderuam pasardhesit e Ademit (njerezit), u mundesuam te udhetojne 
hipur ne toke e ne det, ibegatuam me ushqime te mira, i vleresuam ata (i lartesuam) 
ndaj shumices se krijesave qe Ne i krijuam. 

71. (perkujto) Diten kur do te therrasim secilin njeri me prijesin (librin, pejgamberin, 
shenimet e veprave) e tyre. E atij qe i jepet libri i tij nga e djathta e tij, te tillet i 
lexojne shenimet e tyre (te mira), dhe nuk u behet e padrejte asnje fije. 

72. E kush ka qene i verber ne kete (bote), ai do te jete edhe ne boten tjeter i verber dhe 
me i humburi i rruges se drejte. 

73. Ne te vertete ata (idhujtaret) gati arriten te sprovijne ty nga ajo qe Ne ta shpallem, e 
te trillosh tjeter nga cka te shpallem, e atehere do te zinin ty mik. 

74. Dhe sikur Ne te mos te kishim forcuar ty, ti gati anove dicka pak te ta. 

154 



75. E atehere' Ne do ta shijonim mundimin dyfish te kesaj jete dhe dyfish te jetes tjeter, 
e pastaj ti nuk do te gjeje mbrojtes kunder nesh. 

75. E atehere Ne do ta shijonim mundimin dyfish te kesaj jete dhe dyfish te jetes tjeter, 
e pastaj ti nuk do te do te gjeje mbrojtes kunder nesh. 

76. Ata gati te shqetesuar ne toke (ne Meke) per te perzene prej saj, po atehere edhe ata 
nuk do te mbeteshin pas teje (pas pak kohe do te shkaterroheshin). 

77. Ky eshte ligji i Tij edh me te derguarit qe i dergoi para teje. E ne ligjin Tone ti nuk 
gjen ndryshim. 

78. Fale namazin kur zbret (nga zeniti) dielli, e deri ne erresiren e nates dhe duke bere 
lutjen (namazin) e agimit. Vertet, lutja e agimit eshte e percjellur. 

79. Dhe ne nje pjese te nates zgjohu me te (me Kur'anin - namazin), eshte e sigurt se 
Zoti yt do te ngrise ty ne nje vend te lavdishem. 

80. Dhe thuaj: "Zoti im, me shpjer ne vend te mire dhe me nxjerr ne menyre ye 
ndershme dhe nga ana Jote me dhuro fuqi ndihmuese". 

81. Dhe thuaj: "Erdhi e verteta e u zhduk e kota". Vertet, e kota gjithnje ka qene e 
zhdukur. 

82. Ne te shpallim Kur'anin qe eshte sherim per besimtaret, kurse jobesimtareve nuk u 
dhton tjeterperpos deshprim. 

83. E kur e begatojme (me te mira) njerin, ai prapesohet dhe largohet i mashtruar, e kur 
e godet e keqja, ai humb shpresen. 

84. Thual: "Secili vepron sipas rruges se vet, e Zoti juaj e di me se miri per ate qe eshte 
ne rruge me te drejte". 

85. Te pyesin ty per shpirtin; Thuaj: "shpirti eshte ceshteje qe i perket vetem Zoti tim, e 
juve ju eshte dhene fort pak dije". 

86. Po te kishim deshiruar, Ne do ta shlyenim nga gjoksi yt ate qe te shpallem ty, e ti 
nuk do te gjeje mbrojtes qe do te ruane. 

87. Por kjo eshte meshire nga Zoti yt dhe miresia e Tij ndaj teje, vertet eshte e madhe. 

88. Thuaj: "Edhe sikur te bashkoheshin njerezit dhe xhinet per te sjelle nje Kur'an te 
tille, ata nuk do te mund te benin si ky sado qe do ta ndihmonin njeri - tjetrin". 

89. Ne sqruam njerezve ne kete Kur'an shembuj (argumente) te 9do lloji, e shumica e 
njerezve nuk deshi tjeter, vetem mohimin. 

90. Ata thane: "Nuk te besojme ty derisa qe te na nxjerresh prej tokes burime. 

91. Ose, (nuk te besojme deri qe) te kesh kopshte me hurma e me rrush, e te besh te 
rrjedhin vazhdimisht lumenj ne mesin e tyre. 

92. Ose, (nuk te besojme derisa) te bjere mbi qiell copa - copa, ashtu si po mendon ti 
(se do te na denoje Zoti), apo te na sjellesh All-llahun dhe engjejt prane nesh. 

93. Ose te kesh nje shtepi prej ari, apo te ngjirtesh lart ne qiell, po ne nuk te besojme 
per ngjitjen tende derisa te na sjellesh nje liber qe ta lexojme?!" Thuaj 
"Subhanallah - i Madherishem eshte Zoti im, a mos jam une tjeter vetem se njeri, 
pejgamber?" 

94. Po njerezit nuk i pengojne tjeter qe te besojne, kur u erdhi atyre shpallja, vetem se 
thoshin: "A thua All-llahu dergoi njerin pejgambere!" 

95. Thuaj: "Sikur te kishte ne toke engjej qe ecin qete (si njerezit), Ne do t'u conim 
atyre nga qielli engjej pejgambere!" 

155 



96. Thuaj: "All-llahu me mjafton per deshmitar mes meje dhe mes jush, Ai hpllesisht 
injeh dhe i sheh robte e vet". 

97. Ate qe All-llahu e drejton ne rrage te drejte, ai eshte' udhezuar, e ate qe e le te 
humbur, per ata nuk do te gjesh ndihmetare pervec Atij. Ne diten e kijametit Ne i 
tubojme ata duke i terhequr rreshqanas me fytyra per dhe, te verber, memece te 
shurdhet. Vendi ti tyre eshte Xhehennemi, sa here qe te pushoje flaka Ne u shtojme 
flaken e zjarrit. 

98. Ai (denim) eshte merite e tyre, ngase ata mohuan argumentet tona dhe thane: "A 
pasi te behemi eshtra e pluhur do te ringjallemi krijese e re?" 

99. A nuk e kuptuan ata se All-llahu qe krijoi qiejt e token eshte i plotefuqishem qe te 
krijoje eshtu si9 jane ata, dh Ai u ka caktuar afatin (e vdekjes e te ringjalljes) ne te 
cilin nuk ka dyshim, po zullumqaret nuk deshen tjeter vetem te refuzojne. 

100. Thuaj: "Sikur te kishit depote e begative te Zotit tim, nga frika se po shpenzohen, 
do te beheni koprrace; njeriu eshte doreshtrenguar". 

101. Ne i patem dhene Musait nente argumente (mrekulli) te qarta. Pyeti pra ti 
(Muhammed) beni israilet (nese duan te deshmojen) kur ai u ka ardhur atyre 
(Musai), e atiji pat thne faraoni: O Musa, une mendoj ti je i magjepsur! 

102. Ai (Musai) tha: "Po ti e di se ato (mrekullite) nuk i zbriti kush tjeter pos Zotit te 
qiejve e te tokes, i zbriti te dukshme, e une besoj, o faraon! se ti je shkaterraar". 

103. Ai (faraoni) deshi t'i deboje ata nga vendi (Egjipti), kurse Ne e permbysem ate 
dhe te gjithe ata qe ishin me te se bashku. 

104. Pas tij beni israilve u thame: "Rrini ne vend, e kur te vije koga e botes tjeter, Ne ju 
sjellim te gjitheve te perzier". 

105. Ne me urtesi e zbritem ate (Kur'anin) dhe me urtesi eshte zbritur. E ty nuk te 
derguam tjeter vetem se pergezues dhe qortues. 

106. Dhe (ta shpallem) Kur'anin qe Ne e ndam pjese - pjese per t'ua lexuar njerezve 
dalengadale dhe ashtu e shpallem ate nje pas nje. 

107. Thuaj: "I besuat ju atij ose nuk i besuat (atij nuk i behet dem), e atyre qe u eshte 
dhene dijeni (nga lbrat e pare) para tij, kur u lexohet atyre, ata hudhen me fytyra 
(perdhe) duke i bere sexhde". 

108. Dhe thone: "I lartesuar eshte Zoti yne, premtimi i Zotit tone eshte realizuar". 

109. Dhe duke qare hudhen me fytyra (kur e degjojne Kur'anin) dhe ai ua shton eshe 
me peruljen (ndaj All-llahutO. 

110. Thuaj: "Therrisni: All-llah ose therrisni Er Rrahman, me te cilindo qe ta therrisni 
(me keta dy emra), emrat e Tij jane me te bukurit. E ti mos e ngrit zerin (duke 
lexuar) ne namazin tend, po as mos e ul teper ne te, e mes kesaj kerkoje njerruge 
mesatare". 

111. Dhe thuaj: "Falederua qofte All-llahu, i cili nuk pati femije dhe nuk ka per Te 
shok ne sundim, dhe i perket aftesise, nuk ka nevoje per ndihmetare, dhe 
madheroje Ate me madherine qe i takon". 

18. Kehf 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 



1 . Falenderimi i takon vetem All-llahut qe ia shpalli robit te vet Librin dhe ne te nuk 

lejoi ndonje kunderthenie. 

2. (ia shpalli) Te sakte (pa shmangie), pet t'ua terhequr verejtjen (atyre qe nuk besojne) 

ndaj nje' denimi te rende prej Tij, e per t'i pergezuar besimtaret qe bejne vepra te 
mira, se ata do te kene nje shperblim te mrekullueshem. 

3. Duke qene ne te pergjithmone. 

4. Per t'ua terhequr verejtjen atyre qe thane se All-llahu ka femije. 

5. Dhe per ate (femije), as ata, e as te paret e tyre nuk kane kurrfare dijenie. Sa e madhe 

eshte ajo fjale qe del nga gojet e tyre, e ata nuk thone tjeter vetem se genjeshter. 

6. A thua ti, do ta shkaterrosh veten nga hidherimi pas tyre, nese ata nuk i besojne ketij 

ligjerimi (Kur'anit)? 

7. Gjith9ka qe eshte mbi toke, Ne e beme stoli te saj, per t'i provuar ata, se cili prej tyre 

do te jete me vepermire. 

8. Ne kemi per ta bere gjith9ka qe eshte mbi te dhe pa bime (shkaterrojme 9do 

gjelberim). 

9. A ms mendove ti se ata te vendosurit e shpelles dhe Rekimit ishin nga mrekullite 

Tona me te 9uditshme? 

10. Kur djelmoshat u strehuan ne shpelle e thane: O Zoti yne, na dhuro nga ana Jote 
meshire dhe na pergatit udhezim te drejte ne tere 9eshtjen tone!" 

1 1 . Ne u vume mbuloje mbi veshet e tyre (i vume ne gjume) ne shpelle per disa vite me 
rradhe. 

12. Pastaj ata i zgjuam (prej gjumit) per te pare se cili prej tyre dy grupeve eshte me 
preciz ne njehesimin e kohes sa qendruan gjate. 

13. Ne po te rrefejme sakte 9eshtjen e tyre. Ata ishin disa djelmosha, kishin besuar 
Zotin e tyre, e Ne atyre edhe me ua shtuam bindjen. 

14. Edhe i forcuam zemrat e tyre (i beme te qendrueshem) sa qe kur ngriten thane: 
"Zoti yne eshte Zoti i qiejve e i tokes, nuk adhurojme ndonje zot tjeter pos Tij, e 
Ne atyre edhe me ua shtuam bindjen. 

15. Keta, populli yne ka besuar zota tjere pos Tij, pse pra nuk sjellim ndonje argument 
te qarte per aa? A ka me mizor se aiqe shpif genjeshter ndaj All-llahut? 

16. Derisa jeni izoluar prej tyre dhe prej asaj qe adhurojne ata, pos All-llahut, atehere 
strehonu ne shpelle, e Zoti juaj ju dhuron nga meshira e tij e gjere dhe u lehteson 
ne 9eshtjen tuaj ate qe eshte ne dobine tuaj. 

17. Dhe ti e shihje diellin kur lindte bartej prej shpelles se tyre nga ana e djathte, e kur 
perendonte largohej nga ata nga ana e majte, e ata ishin ne nje vend te gjere te saj. 
Kjo ishte nje nga argumentet e All-llahut. Ate qe e udhezon All-llahu, ai vertet 
eshte udhezuar, e ate qe e humb, ti nuk do te gjejsh per te ndihmes qe do ta 
udhezonte. 

18. Do te mendoje se ata jane te zgjuar, ndersa ata ishin te fjetur, e Ne i rotullonim here 
ne krahun e djathte e here ne te majtin. Qeni i tyre kishte shtrire kembet e para 
prane hyrjes. Sikur te kishe hasur ne ta, do te ishe kthyer duke ikur dhe do te ishe 
mbushur frike prej tyre. 

19. Ashtu (sikurse i vume ne gjume) i zgjuam ata qe te pyesin njeri-tjetrin (se sa kane 
fjetur). Njeri prej tyre foli e tha: "Sa keni ndejur?" Ata thane: "Kemi ndejur nje dite 

157 



ose nje' pjese te dites!" Disa thane: "Zoti juaj e di me se miri se sa keni ndejur, 
prandaj dergonie njerin prej jush me kete argjend (monedhe argjendi) ne qytet, e te 
zgjedhe ushqim me te mire, e t'ju sjelle ate juve dhe le te kete shume kujdes e te 
mos i jape te kuptoje askujt per ju". 

20. Pse, nese ata (te qytetit) kuptojne per ju, do t'ju mbysin me gure, ose do t'ju 
kthejne ne fene e tyre, e atehere kurr nuk keni per te shpetuar. 

21. Dhe ashtu (sikurse i zgjuam nga gjumi) i zbuluam (t'i shohim njerezit), e te 
kuptojne se premtimi i All-llahut (per ringjallje) eshte i sigurt dhe se katastrofa e 
pergjithshme (kijameti) eshte e padyshimte. (i zgjuam) Mu atehere kur ata (populli) 
bisedonin per ceshtjen e tyre dhe thane: "Nderonu atyre nje ndertese (te jete 
shenje). Zoti i tyre di me se miri per ta. E ata qe ishin me shumice thane: "Do te 
nderojme gjithqysh ne hyrjen e tyre nje xhami". 

22. Ata (qe bisedonin per kete) do te thone: "Ishin tre, i katerti ishte qeni i tyre, dhe 
thone: "Ishin pese, e qeni i tyre ishte i gjashti i tyre", kjo ishte hamendje, po edhe 
thone: "Ishin shtate, e qeni i tyre ishte i teti!" Thuaj: "Zoti im di me se miri per 
numrin e tyre, pervecnje pakice nuk di kush per ta, e ti (Muhammed) mos polemizo 
per numrin e tyre vetem ashtu ne teresi, dhe aske mos e pyet per ta". 

23. Dhe mos thuaj kurrsesi per ndonje ceshtje: "Une do te bej kete neser!" 

24. Vetem (nese i shton): "Ne dashte All-llah!" E kur te harrosh, permende Zotin tend 
dhe thuaj: "Shpresohet se Zoti im do te me jape udhezim edhe me te afert prej ketij 
(te as-habi kehfit)". 

25. (dhe thonin) Ata qendruan ne shpellen e tyre treqind e nente vjet. 

26. Thuaj: "All-llahu e di me se miri sa kane ndejur, Atij i takon fshehtesia e qiejve dhe 
tokes. Qfare (i cuditshem) eshte te pamet e Tij dhe cfare eshte te degjuarit e Tij! 
Pos Tij ata (njerezit) nuk kane ndihmetare. Ne vendimin e Tij nuk mund t'i 
perzihet askush. 

27. Lexo cka te eshte shpallur ty nga libri i Zotit tend! Nuk ka kush qe mund t'i 
ndryshoje fjalet e Tij dhe pos Tij, nuk mund te gjesh stehim. 

28. Perkufizoje veten tende me ata qe lusin Zotin e tyre mengjes e mbremje, e qe kane 
per qellim kenaqesine (razine) e Tij, dhe mos i hiq syte e tu prej tyre e te kerkosh 
bukurine e kesaj bote dhe mos iu bind atij qe ia kemi shmangur zemren e tij prej 
perkjtimit ndaj Nesh dhe i eshte dhene epshit te vet, pse puna e tij ka mbaruar. 

29. E ti thuaj: "E verteta eshte nga Zoti juaj, e kush te doje, le te besoje, e kush te doje, 
le te mohoje. Ne kemi pergaditur per jobesimtaret zjarr qe muret e tij (te flakes) i 
rrethojne ata, e nese kerkojne shpetim, ndihmohen me nje uje si katran qe perzhit 
fytyrat. E shemtuar eshte ajo pije, e vend i keq eshte ai". 

30. E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, s'ka dyshim se Ne nuk humbim 
shperblimin atij qe eshte bamires. 

31. Te tillet e kane vendin ne Xhennetin e Adnit, nen te cilin rrjedhin lumenj; e aty 
stolisen me rrathe te arte dore dhe ata veshin rrobe te gjelberta prej mendafshi te 
holle e te trashe, jane mbeshtetur aty ne shtreter. Sa shperblim i mrekulleshem 
eshte dhe sa vend i bukur eshte ai. 

32. E ti sillu atyre (qe kerkuan t'i largosh arfanjaket) si shembul dy njerez; njerit prej 
tyre i dhame dy kopshte (vreshta) nga rrushi dhe ato i rrethuam me hurma, e ne 

158 



mes atyre djave bime tjera. 

33. Te' dy kopshtet jepnin frutat e veta pa munguar prej tyre asgje, e ne mesin e tyre 
beme te rrjedhe nje lume. 

34. Ai kishte edhe pasuro tjeter. E ai atij shokut te vet (qe ishte besimtar) itha: - duke iu 
krenuar atij - "Une kam pasuri me shume se ti e, kam edhe krah me te forte!" 

35. Dhe ai hyri ne kopshtin e vet (e me besimtarin per dore), po duke qene demtues i 
vetes (duke mos besuar dhe duke u krenuar) tha: "Une nuk mendoj se zhduket kjo 
kurre!" 

36. Dhe nuk besoj se do te ndodhe kijameti, (dita e gjykimit), por nese behet qe te 
kthehem te Zoti im, padyshim do te gjej ardhmeri edhe me te mire se kjo. 

37. Atij ai shoku ivet (besimtari) itha - duke e polemizuar ate -: "A e mohove Ate qe te 
krijoi ty nga dheu, pastaj nga nje pike uji, pastaj te beri njeri te plote?" 

38. "Por per mua, Ai All-llahu eshte Zoti im, e Zotit tim une nuk ibej shok aske!" 

39. E pse ti kur hyre ne kopshtin tend nuk the: "Ma shaell llah, la kuvete il-la bil lah" - 
(Allhu 9ka do, behet, s'ka fuqi pa ndihmen e Tij). Nese ti me sheh mua se une kam 
me pak prej teje edhe pasuri edhe femije (krah me te dobet). 

40. Po une shpresoj se Zoti im do te me jape edhe me te mire nga kopshti yt, e ketij 
tendit t'i shkaktoje fatkeqesi nga qielli e te gdhije toke e lemuar (e zhveshur). 

41 . Ose te gdhije uji i shterur, e ti kurrsesi nuk mund ta kerkosh ate!" 

42. Dhe vertet, u shkaterruan frutat e ti, e ai filloi terrahe shuplaket per ate qe kishte 
shpenzuar ne te, e ajo ishte rrenuar ne kulmet e saj dhe thoshte: "O i mjeri une, te 
mos i kisha bere Zotit tim ake shok!" 

43. E nuk pati krah (grup), pevec All-llahut te vertete qe t'i ndihmoje atij dhe nuk 
mundi ta pengoje. 

44. Ne ate vend ndihma eshte vetem e All-llahut te verertete. Ai eshte shperblyesi me i 
mire dh te Ai ehste perfundimi me i mire. 

45. E ti (Muhammed) paraqitjau atyre shembullin e kesaj bote qe eshe si nje uje (shi) 
qe Ne e lehsojme nga qielli, e prej tij bima e tokes zhvillohet e shpeshetohet sa qe 
perzihet mes vete, e pas pak ajo behet byk (pas tharjes) qe e shperndajne ererat. 
All-llahuka fuqi per 9do send. 

46. pasuria dhe femijet jane stoli e kesaj bote, kurse veprat e mira (frtyi i te cilave eshte 
i perjetshem) jane shperblimi me i mire te Zoti yt dhe jane shpresa me e mire. 

47. (Prkujto) Diten kur Ne i shkulim kodrat, dhe token e sheh te sheshte (te zbuluar) 
dhe Ne i tubojme ata e nuk na mbete asnje prej tyre pa e tubuar. 

48. Dhe vihet libri (i veprave),e i sheh mekataret te frikesuar nga shenimet qe jane ne 
te dh thone: "Te mjeret ne, 9'eshte puna e ketij libri qe nuk ka lene as (mekat) te 
vogel e as te madh pa e perfshire?" dhe ate qe vepruan e gjejne te gatshme - 
prezente, e Zoti yt nuk i ben padrejt askujt. 

50. (Perkujto) Kur u thame engjejve: "Peruluni Ademit, e ata iu perulen perpos Iblisit. 
Ai ishte nga xhinet, prandaj nuk respektoi urdherin e Zotit te vet. Valle, a ne vend 
Timin do ta merrni per mik ate dhe pasardhesit e tij, ndersa ata jane armiq tuaj?" Sa 
kembim i shemtuar eshte ai i jobesimtareve! 

51. Une nuk ua prezentova krijimin e qiejve e te tokes atyre qe po i adhuroni e as 
krijimin e vete atyre, e as nuk mora mdihmetre te humburit. 

159 



52. E diten kur Ai thote: "Thirrni ata, per te cilet menduat se jane bashpuntoret e Mij!" 
I therrasin, por ata nuk u pergjigjen (per ndihme) atyre dhe ato lidhjet e tyre (ne 
dynja) Ne i zhdukim. 

53. Kriminelet e shohin zjarri dhe binden se do te hudhen ne te, dhe se nuk do te gjejne 
shtegdalje prej tij. 

54. Ne kete' Kur'an Ne shtruam 9do lloji shembulli per hire te njerezve, po njeriu 
(jobesimtar), me shume se 9do tjeter eshte kundershtar. 

55. Pasi qe t'u kete ardhur udhezimi, njerezit nuk i pengoi tjeter te besojne dhe te 
kerkojen falje prej Zotit te tyre, vetem se presin t'u vije edhe atyre fatekeqesia e 
popujve te meparshem ose t'u vije atyre denimi balle per balle. 

56. Ne nuk i dergojme ndrushe te derguarit pos vetem si pergezues e qortues. E, 
megjithate, ata qe nuk besuan polemizojne me te, ta mbizoteroje te verteten, dhe 
argumentet e Mia dhe ate me cka u qortuan i marrin per tallje. 

57. Kush eshte me zullumqare se ai qe eshte keshilluar me argumentet e Zotit te vet, e 
ua kthejn shpinen atyre dhe harron ate qe vete e punoi? Ne kemi vene mbi zemrat e 
tyre mbulese ne menyre qe te mos e kuptojne ate (Kur'anin), kurse ne veshet e tyre 
shurdhim, andaj edhe nese i therret ti ata nerruge te drejte, ata si te tille nuk do te 
udhezohen kurre. 

58. Zoti yt eshte qe fie shume dhe ben meshire te madhe, sikur t'i ndeshkonte ata per 
ate qe kane vepruar, do t'ua ngutte atyre tash denimin, por ata kane momentin e 
caktuar, e pos Tij nuk do te gjejne ata strehim. 

59. Ato jane fshatra (vendbanime) qe kur bene zullum, Ne i shkaterruam dhe per 
shkaterrimin e tyre u patem caktuar kohe te sakta. 

60. (perkjto) Kur Musai djaloshit qe e shoqeronte i tha: "Nuk do te ndalem se ecuri 
deri te arrije vendtakimin e e dy deteve, ose do te udhetoj nje kohe te gjate. 

61. Kur arriten ata te dy vendtakimin e atyre deteve, e harruan pehkun e tyre, e ai 
(peshku) mori rrugen e vet si (strofull) ne det. 

62. Pasi ata e kaluan ate vend, ai (Musai) i tha djaloshit: "Na jep sillen tone 
(ushqimin), meqe nga ky udhetim jemi lodhur". 

63. AI (djaloshi - Jushae bin Nun) tha: "A e sheh!?" Kur u strehuam te shkembi, une e 
harrova peshkun dhe perve9 djallit, nuk me beri ksh ta harroje q te perkujtoje ty 
ate, dhe ai ne menyre te 9uditshme mori rrugen per ne det! 

64. Ai (Musai) tha: "Ai eshte (vendi) qe ne po e kerkojme!" Dhe u kthyen qe te dy 
rruges se tyre prej nga kishin ardhur. 

65. Dhe e gjeten nje robe Tane, te cilit i kemi dhuruar meshire nga ana e Jone dhe e 
kemi mesuar me nje dituri te posa9me nga Ne. 

66. Atij (Hidrit - njeriut te mire e te dijshem) Musai i tha: "A pranon te vije me ty, qe te 
me mesosh nga ajo qe je imesuar(i dhuruar) ti: dituri te drejte e te vertete? 

67. Ai (Hidri) tha: "Sigurisht, ti nuk do te mund te kesh durim me mua!" 

68. Si do te durosh per ate qe nuk je i njoftuar? 

69. (Musai) Tha: "Ne dashte All-llahu, do te shohesh se do te jem i durueshem dhe nuk 
do te kundershtoj ty asgje!" 

70. Ai i tha: "Nese me shoqeron ti mua, atehere mos me pyet per asgje, derisa une vete 
te te tregoj per te". 

160 



71 . E ata te dy shkuan *duke ecur) deri kur hipen ne anije, ai (i dishmi) e shqeu ate. Ai 
(Musai) tha: "A e shqeve qe ti fundosesh udhetaret e saj, vertet bere nje' pune te 
hatashme?" 

72. Tha: "A nuk te thashe se nuk do te mund te kehs durim me mua?" 

73. (Musai) Tha: "Mos me qorto per se harrova dhe me mundo me veshtiresi ne kete 
shoqerim timin (lehtesoma punen)!" 

74. Vazhduan te shkojne deri kur e takuan nje djale te ri, e ai (i dijshmi) e mbyti ate. 
(Musai) Tha: "A e mbyte njeriun e paster, pa mbyte ai aske?! Vertet ke bere nje 
pumeteshemtuar!" 

75. Ai (i dijshmi) tha: "A nuk te thashe se vertet ti nuk do te mund te kesh durim me 
mua?" 

76. (Musai) Tha: "Nese pas kesaj te pyes (te kundershtoj) per ndonje gje, atehere mos 
me lejo te shoqeroj. Tashme ndaj meje ke arsyetim (te mos me shoqerosh)!" 

77. Vazhduan te shkojne deri arriten te bannoret e nje qyteti qe prej tyre kerkuan t'u 
japin ushqim, po ata nuk deshen t'i pranojne si mysafire (e as t'i ushqejne) e ata te 
dy gjeten nje mur qe gati rrezohej, e ai e drejtoi ate (murin). (Musai) Tha: "Sikur te 
kishe dashur do t'u merrje shperblim per kete!" 

78. Ai (i dijshmi) tha: "Tash ka ardhur koha e ndarjes mes meje e teje, e une do te 
tregoj per domethenien e asaj qe nuk mund te keshe durim!" 

79. Sa i perket anijes, ajo ishte prone e te varferve, qe veprojne ne det, e une desha te 
beje ate me te meta, ngas para tyre ishte nje sundues qe grabiste cdo anije (te afte - 
pa te meta). 

80. Sa i perket djaloshit, dy prinderit e tij ishin besimtare, e u frikesuam se ai do t'i 
shpie ata te dy ne humbje e ne mosbesim. 

81. Deshem qe Zoti t'u jape ne vend te tij nje me te mire se ai dhe me te afert ne 
respekt dhe ne meshire (ndaj prinderve). 

82. Persa i perket murit, ai ishte i dy djelmoshave jetime te atij qyteti, e nen te ata 
kishin nje thesar (ari) dhe babai i tyre ka qene njeri i mire, e Zoti yt deshiroi qe ata 
dy (jetime) ta arrijne pjekurine e vet dhe ta nxjerrin ata vete thesarin e tyre. Kjo 
ishte meshre e Zotit tend (ndaj tyre). Dhe une nuk e pranova tere ate sipas bindjes 
sime (po sipas udhezimit te Zotit). Ky, pra, eshte sqarim i asaj per te cilen nuk 
munde te kesh durim! 

83. Te pyesin ty per Dhulkarnejnin, thuaju: "Do t'ju rrefej per punen e tij me Kur'an 
(me shpallje)". 

84. Ne i mundesuam atij force ne toke dhe i dhame mundesi per 9do send qe te mund 
te arrije. 

85. Ai iu rrek nje aso mundesie (dhe mori rrugen nga perendimi). 

86. Deri kur vendperendimin e diellit, e gjrti se po perendon ne njefare burimii me lym 
te zi dhe aty e gjeti nje popull. E Nei thame: "O Dhulkarnejn, ose do t'i denosh, ose 
do t-i marresh me te mire e t'i udhezosh!" 

87. Ai (Dhulkarnejni) tha: "Ai qe vazhdon edhe metej te jete zullunqar, ate do ta 
denojme, pastaj i kthehet Zotit te vet e Ai e denon ate me nje denim te tmerrshem". 

88. Sa i perket atij qe besoi dhe beri vepra te mira, atij i takon shperblimi me i mire 
(Xhenneti) dhe atij nga ana Jone do t'i bejme lehtesi (ne jete). 

161 



89. Pastaj, ai iu rrek nje' aso mundesie (mori rragen e lindjes). 

90. Deri kur arriti vndlindjen e diellit, e gjeti ate se po lind mbi nje popull, qe nuk i 
kemi dhene ndonje mbuloje prej tij (diellit). 

91. Ashtu (beri edhe me kete popull), e Ne e kemi ditur gjendjen e tij (mundesite dhe 
sundimin e drejte te tij). 

92. Mandej, ai iu rrek erseri nje aso mundesie (nje rrage te trete mes perendimit e 
lindjes -ngaveriu). 

93. Deri kur arriti mes dy kodrave (si penda) dhe mbrapa tyre gjeti nje popull qe 
thuajse nuk kuptonte asnje gjuhe (pervec gjuhes se vet). 

94. Ata thane: "O Dhulkarnejn, vertet Jexhuxhi dhe Mexhuxhi jane duke bere 
shkaterrime ne toke, a ben qe ne te japim ty nje kontribut (nje forme tagri a tatimi), 
e qe te besh nje pende mes nesh dhe mes tyre?" 

95. Ai (Dhulkarnejni) tha: "Ate qe mua ma mundesoi Zoti im eshte shume me e mire 
(nga ajo qe me ofroni ju), po ju me ndihmoni me fuqi punetore te bej nje pende te 
forte mes jush dhe mes atyre!". 

96. Me sillni copa te hekurit! E kur e nivelizoi ai me dy anet e kodrave, tha: "Ndizni!" 
e kur e beri ate (hekurin) zjarr (si zjarr nga te ndezurit) tha: "Me sillni baker te 
shkrire t'ia hedhe atij ! " 

97. E ata as nuk arriten ta kapercenin e as ta shponin. 

98. Ai (Dhulkarnejni) tha: "Kjo eshte nje e mire nga Zoti im, e kur te vjen caktimi i 
Zotit tim, Ai e ben ate rrafsh, e caktimi i Zotit tim eshte i sigurt. 

99. (Kur te vije caktimi i Zotit, ose kur te dalin Jexhuxh Mexhuxhet) Ne bejme ate dite 
qe ata te perzihen si valet njera me tjetren. Dhe i fryhet Surit (per heren e dyte) e te 
gjithe ata i tubojme. 

100. Ate dite ua prezentojme zhehenemin jobesimtareve me nje prezentim te hapet 
(trishtues). 

101. Atyre qe syte i kishin te mbuluar ndaj argumenteve te Mia dhe qe nuk mund te 
degjonin (fjallet e All-llahut). 

102. A mos menduan aa qe nuk besuan se perkunder Meje te marrin zota (mbrojtes) 
robte e Mi? Ne kemi pergatitur per jobesimtaret Xhehennemin vendpritje. 

103. Thuaj: "A t'ju tregojme per me te deshpruarit ne veprat e tyre?" 

104. Ata jane veprimi i te cileve u asgjesua ne jeten e kesaj bote, e megjithate ata 
mendojne se jane kah bejne mire. 

105. Te tillet jane ata qe nuk besuan argumentet e Zoit te tyre as takimin (ringjalljen) e 
Tij, andaj veprat e tyre shkuan huq dhe ne diten e gjykimit atyre nuk do t'u jepet 
kurrfare vlere. 

106. Kete, ngase shperblimi i tyre eshte Xhehennemi, per shka se nuk besuan dhe 
argumentet e Mia e te derguarit e Mi i moren per tallje. 

107. S'ka dyshim se ata qe besuan dhe bene vepra te mira, vendpritje per ta jane 
Xhennetet e Firdevsit. 

108. Aty do te jene pergjithmone, e nuk kerkojne te largohen nga ai (ose t'u 
ndryshohet). 

109. Thuaj: "sikur te ishte deti ngjyre per t'i shkruar fjalet e Zotit tim, deti (uji i tij) do 
te shterrej para se te perfundojne fjalet e Zotit tim, e edhe sikur te sillnim shtese 

162 



edhe nje' si ai (deti)". 
110. Thuaj: "Une jam vetem njeri, sikurse ju, mua me shpallet se vetem nje Zot eshte 
Zoti juaj, e kush eshte qe e shpreson takimin e Zotit te vet, le te beje veper te mire, 
e ne adhurimin ndaj Zotit te tij te mos perzieje aske. 

19. Merjem 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

LKafHaJa'A'jnSade! 

2. (ky eshte) Perkujtim i meshires se Zotit tend ndaj robit te vet Zekeriait, 

3 . Kur ai iu lut Zotit te vet me nje ze te ulet, e 

4. Tha: "Zoti im! Vertet, mia me jane dobesuar eshtrat, me jane perhapur thinjat ne 

koken time, e me lutjen time ndaj Teje o Zoti im, asnjehere nuk kam qene i 
deshperuar". 

5. Une ua kam frike pasardhesve te mi pas meje (kusherinjve se do ta humbnin fene), 

ndersa gruaja ime eshte sterile, pra me fale nga ajo miresia Jote nje pasardhes (nje 
femije). 

6. Te me trashegojne mua dhe t'i trashegoje ata nga familja e Jakubit, dhe bere ate, o 

Zoti, te kendshem! (te vyeshem)!" 

7. O Zekeria, Ne po te pergezojme ty me nje djale, emri i te cilit eshte Jahja, e qe 

askush para tij nuk u emertua me kete emer. 

8. Ai tha: "Zoti im, si do te kerne une djale kur gruaja ime ishte qe nuk liind, e une kam 

arritur pleqeri te thelle?" 

9. Tha: "Ja, keshtu Zoti yt ka thene: se ajo per Mua eshte lehte; Une te krijova me pare 

ty, qe nuk ishe fare!" 

10. Ai (Zekeriai) tha: Zoti im, me jep mua nje shenje (qe te di)!" Ai (All-llahu) tha: 
"Shenja jote eshte se, (duke qene shendoshe e mire), nuk do te mund t'u flasesh 
njerezve tri net (e tri dite)". 

1 1 . Dhe ai doli prej faltores para popullit te vet dhe u dha shenje adhuroni (All-llahun) 
mengjes e mbremje. 

12.0 Jahja, merre librin me shume kujdes, dhe ashtu, dhe ashtu Ne i dhame atij urtesi 
kur ishte femije. 

13. Dhe nga ana jone i mundesuam te jete i bute, i paster dhe respektues (i 
degjueshem). 

14. Edhe i sjellshem ndaj prinderve te vet, nuk ishte kryelarte e i padegjueshem. 

15. Dhe selam (prej nesh) atij diten kur u lind, diten kur vdes dhe diten kur do te 
ngritet i gjalle (e pershendeten dhe i garantuam)! 

16. E, permendju ne kete liber (tregimin per) Merjemen kur ajo u largua prej familjes 
se saj ne nje vend ne lindje. 

17. Ajo, vuri nje perde ndaj tyre, e Ne ia derguam asaj Xhebrilin, e ai iu paraqit asaj 
njeri ne teresi. 

18. Ajo tha: "Une i mbeshtetem te Gjithemeshireshmit prej teje, nese je qe frikesohesh 
Atij (pra me le te lire)!" 

19. Ai (Xhibrili) tha: "Une jam vetem i derguar (melek) i Zotit tend per te dhuruar ty 



nje' djale te paster (pejgamber)". 

20. Ajo tha: "Si do te kem une djale, kur mua nuk me eshte afruar njeri (nuk jam e 
martuar), e as nuk kame qene e pamoralshme". 

21 . Ai (Xhibrili) tha: "Ja, keshtu ka thene Zoti yt; ajo per Mua eshte lehte, e per ta bere 
ate (djalin e krijuar pa babe) argument per njerezit e edhe meshire nga ana e Jone. 
Kjo eshte eeshtje e kryer!" 

22. Ajo e barti ate (Isain), andaj (me te ne bark) u izolua ne nje vend te larget. 

23. E dhembja (e lindjes) e mbeshteti ate te nje trup i hurmes. Ajo tha: "Ah sa mire ka 
qene per mua te kisha vdekur para kesaj e te isha e harruar qe moti!" 

24. E prej se poshtmi ate e thirri (Xhibrili): "Mos u brengos, Zoti yt beri prane teje nje 
perrocke (uji)". 

25. E ti shkunde trupin e hurmes se do te bijne ty hurma te fresketa. 

26. Ti pra, ha pi e qetesou, dhe nese sheh ndonje prej njerezve thuaj: "Une ka vendsur 
heshtje per hir te Gjitehmeshirshmit, andaj asnje njeriu sot nuk i flas!" 

27. Dhe duke e bartur ngryk shkoj me te te te afermit e vet ata i thane: "Oj Merjeme, ke 
bere nje pune shume tekeqe!" 

28. Oj motra e Harunit, babai yt nuk ishte njeri i prishur e as nena jote nuk ka qene e 
pamoralshme! 

29. Atehere ajo u dha shenje kah (Isai). Ata thane: "Si t'i flasim atij qe eshe foshnje ne 
djep?" 

30. Ai (Isai) tha: "Une jam rob i All-llahut, mua me ka dhene (ka caktuar te me jape) 
librin dhe me ka bere Pejgamber. 

31. Me ka bere dobiprures kudo qe te jem dhe me ka porositur me namaz (falje) e 
zeqate per sa te jeme gjalle! 

32. Me ka bere te miresjellshem ndaj nenes sime, e nuk me ka bere kryelarte as te 
padegjueshem! 

33. Selami (shpetim prej All-llahut) eshte me mua diten kur u linda, diten kur te vdes 
dhe diten kur te dal (prej varrit) i gjalle!" 

34. Kjo eshte (fjale) e vertete, rreth Isait, birit te Merjemes ne te cilin ata shkaktojne 
dyshime. 

35. Nuk i takoi (nuk ka nevoje) All-llahu te kete ndonje femije, i paster eshte Ai, kur 
deshiron nje send Ai vetem i thote atij: Behu!". Ai menjehere behet. 

36. (Isai i tha popullit te vet) Dhe se All-llahu eshte Zoti im dhe Zoti juaj, pra 
adhuronie Ate, kjo eshte rruge (fe) e drejte. 

37. Po, grupet u kundershtuan mes vete (rreth Isait). Te mjeret ata qe nuk besuan se 
cka kane per te pare diten e madhe! 

38. Diten kur do te na paraqiten neve, sa mire do te degjojne edhe shohin (ose njerezit 
do te degjojne e shohin cka i gjen ata), por tash per tash (ne kete jete) zullumqaret 
jane te humbur qarte. 

39. Ti terhiqu atyre verejtjen per diten e deshprimit, kur te marre fund 9eshtja (e 
pergjejgesise e dikush ne xhehet, dikush ne zjarr), se ata (sot) jane te painformuar, 
dhe ata nuk jane duke besuar. 

40. S'ka dyshim se Ne e trashegojme (na mbetet) token dhe eka ka ne te, dhe te Ne do 
te jete e ardhmja e tyre. 

164 



41. Perkujtoju (lexoju idhujtareve e te tjereve) ne Liber (ne Kur'an) Ibrahimin. Ai 
vertet ishte shume' i drejte dhe pejgamber. 

42. Kur babait te vet i tha: "O babai im, pse adhuron ate qe as nuk degjon, as nuk sheh, 
e as nuk ke asgje prej tij? 

43. O babai im, mua me eshte dhene nga dituria 9ka ty nuk te eshte dhene, andaj me 
degjo se une te udhezoj ne rrage te drejte. 

44. O babai im, mos adhuro djallin, sepse djalli eshte kundershtar i Meshiraesit. 

45. O babai im, une kam frike se do te godet ndonje denim prej te Gjithmeshirshmit e 
do te jesh shok i djallit!" 

46. Ai (babai) tha: "A ti, Ibrahim, i refuzon zotat e mi? Nese nuk ndalesh (se fyeri ndaj 
zotave te mi), une do te gurezoj, ndaj largohu prej meje per nje kohe te gjate!" 

47. Ai (Ibrahimi) tha: "Qofsh i lire prej meje! Une do ta lus Zotin tim per te falur ty, 
pse ai (babai) shte i kujdsshem ndaj meje. 

48. Une po largohem prej jush dhe prej cka adhuroni ju pos All-llahut, e shpresoj se me 
adhurimin ndaj Zotit tim nuk do te jem i humbur!" 

49. E pasi u largua prej tyre dhe prej cka adhuronin ata pos All-llahut, Ne i dhuruam 
atij Is-hakun dhe Jakubin dhe qe te dy i beme pejgambere. 

50. Dhe atyre (te gjitheve) u dhame (te mira) nga meshira Jone, edhe i beme qe te jene 
te permendur per te mire (nder njerez). 

51. Permendju ne Liber (tregimin per) Musain! ai ishte i zgjedhur (prej Zotit) dhe ishte 
i derguar, pejgamber. 

52. Dhe Ne e thirrem nga ana e djathte e kodres Tur, e afruam per t'i folur (te degjoje 
biseden tone). 

53. Nga meshira Jone i dhame vellain e tij Harunin, Pejgamber. 

54. Perkujtoju ne kete Liber Ismailin! Ai ka qene shume besnik (premtoi te behet 
kurban) dhe i derguar, pejgamber. 

55. Ai urdheronte familjen e vet me faljen e namazit dhe me zeqate, dhe ishte dhume i 
pranishem te Zoti i tij. 

56. Perkujtoju ne liber edhe Idrisin! Ai ishte shume i drejte dhe pejgamber. 

57. Ne e ngriem ate ne nje vend te Larte (ia ngritem lart famen). 

58. Keta (te permendur) ishin qe All-llahu i gradoi nga pejgamberet pasardhes te 
Ademit, prej pasardhesve te atyre qe i patem bartur (ne anije) bashke me Nuhun, 
prej pasardhesve te Ibrahimit dhe te Jakubit (Israilet), dhe prej atyre qe i udhezuam 
dhe i beme te zgjedhur; kur u lexoheshin atyre ajetet e Zotit, binin ne sexhde dhe 
qanin. 

59. E pas tyre (te mireve) erdhen pasardhes te keqij, qe e lane namazin e u dhane pas 
kenaqesive (trupore), e me vone do te hidhen ne edo gje te keqe (ose ne Gaja). 

60. Me pejashtim te atij qe pendohet dhe beson e ben vepra te mira, te tillet do te hyjne 
ne Xhennet dhe atyre nuk u behet padrejte. 

61. Ato jane Xhennetet e Adnit. qe Meshiruesi u pat premtuar robve te vet, pa i pare 
ata (i besuan pa i pare), e premtimi i Tij eshte i kryer. 

62. Aty nuk degjojne fjale boshe, por vetem pershendetje. Aty mane ushqimin e vet (te 
llojllojshem) mengjes e mbremje. 

63. Ato jane Xhennetet qe do t'ua trashegojne robve Tane qe ishin te ruajtur. 

165 



64. Ne (engjent, thote' Xhibrili) nuk zbresim (nuk vijme) vetem me urdherin e Zotit 
tend. Vetem Atij i takon e tere ceshtja e tashme e ardhme dhe mes tyre, e Zoti yt 
nuk eshte qe harron. 

65. Ai eshte Zoti i qiejve dhe i tokes dhe cka ka ne mes tyre, pra Ate adhuroje, e ne 
adhurim ndaj Tij behu i qendraeshem. A di per Te ndonje emnak (adash)! 

66. E njeriu thota: "A njemed pasi te vdes do te nxirrem i gjalle (do te ringja;;en)?" 

67. Po, a nuk po mendon njeriu se Ne e krijuam ate me pare kur ai nuk ishte asgje? 

68. Pasha Zotin tend, Ne do t'i tubojme (pas ringjalljes) ata bashke me djajte dhe do t'i 
afrojme ata rreth Xhehennemit te gjunjesuar. 

69. Pastaj, nga secili grup do t'i kapim ata qe kishin qene me jorespektues ndaj te 
Gjithmeshirshmit. 

70. E Ne e dujme me se miri se cili prej tyre ka me merite te hudhet ne te. 

71 . Dhe nuk ka asnje prej jush qe nuk do t'i afrohet atij. Ky (kontaktim i Xhehennemit) 
eshte vendim i kryer i Zotit tend. 

72. Pastaj, (pas kalimit pran tij) do t'i shpetojme ata qe ishin ruajtur (mekateve), e 
zullumqaret do t'i leme aty te gjunjezuar. 

73. E kur u lexoheshin atyre ajetet tona te argumentuara, ata qe nuk kshin besuar u 
thoshin atyre qe kishin besuar: "Cili grup (ne ose ju) ka vend jete me te mire dhe 
kuvend me autoritativ?" 

74. E, sa e sa gjenerata kemi shkaterruar para tyre e qe ishin me te pajisur dhe me te 
dukshem. 

75. Thuaj: "Atij qe eshte ne humbje (ne mosbesim), le t'ia vazhdoje atij i Gjithfuqishmi 
per nje kohe, e kur do ta shohin ate qe po u premtohet: ose denimin (ne kete jete) 
ose kijametin, atehere do ta kuptojne se kush do te jete ne pozite me te keqe dhe 
me i dobet ne perkrahje!" 

76. E All-llahu u shton besimi atyre qe u udhezuan, e veprat e mira te pejetshme, jane 
shprblim me i dobishem te Zoti yt, dhe perfundim me i mire. 

77. A je i njoftyar per ate qe mohoi argumentet Tona e tha: "Mua githqysh do te me 
jepet pasuri e femije (ne boten tjeter)?" 

79. Jo, nuk eshte ashtu, po Ne do te shenojme ate qe po e thote ai, dhe do te vazhdojme 
atij denim pas denimi. 

80. Dhe Ne e trashegojme ate (ne pasuri e femije) qe te thote ai, e ai ka per te na ardhur 
i vetmuar. 

81 . Dhe kur ata ne vend te All-llahut adhuruan zota tjere per t'u krenuar me ta. 

82. Perkundrazi, ata (idhujt) do te terhiqen prej adhurimit te atyre dhe do te behen 
armiq te tyre. 

83. A nuk e di ti se Ne i kemi leshuar djajt kunder jobesimtareve, e ata nxisin pa 
nderpree ne vepra te keqija. 

84. Pra, ti mos u ngut kunder tyre, se Ne jemi duke ua numeruar atyre (jeten ne dite, 
frymemarrjeetj. ). 

85. Diten kur do t'i tubojme te devotshmit te i Gjithemeshirshmi si musafire te ftuar. 

86. Ndersa mekatareve u grahim ne Xhehennem te etshem. 

87. Nuk ka te drejte ndermjetesim askush, perve9 atij qe ka lejuar i Gjithefuqishmi. 

88. Ata thane: "I Gjithefuqishmi ka femije". 

166 



89. Ju (jobesimtare) vertet sollet nje' fjale shume te shemtuar. 

90. Aq te shemtuar sa gati u copetuan qiejt, gati pelciti toka dhe gati u shemben kodra 
nga ajo (fjale). 

91 . Per ate se te Gjithemeshirshmit i pershkruan femije. 

92. E te Gjithemeshirshmit nuk i takon te kete femije. 

93. Nuk ka tjeer, vetem se githe 9ka eshte ne qiej e ne toke ka per t'iu paraqitur Zotit si 
rob. 

94. Ai me diturine e vet i ka perf shire te githe, dhe ka numeruar e evidntuar 9do gje te 
tyre ne menyre te saktesishme. 

95. Dhe ne diten e kijametit secili do t'i paraqitet Atij i vetemuar. 

96. Nuk ka dshim se ata qe bene vepra te mira, atyre i Gjithemeshirshmi do t'u krijoje 
(ne zemrat e tyre) dashuri. 

97. Ne e beme ate (Kur'anin) te lehte me gjuhen tende vetem qe me te t'i pergezosh te 
devotshmit, dhe me te t'i teheqish verejtjen nje populli qe eshe kryenec. 

98. Sa shume brezni kemi shkaterruar para tyre. A po vereni ndonje prej tyre, ose a po 
degjon zerin e ulet te tyre (nuk u ndihet zeri)? 

20. Ta Ha 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

l.TaHa. 

2. Ne nuk ta shpallem Kur'anin per te munduar ty. 

3. Ta shpallem vetem keshille (perkujtim) per ate qe frikesohet. 

4. Shpallje nga Ai qe krijoi token dhe qiejt e larte. 

5. Meshiruesi qe qendron mbi Arsh. 

6. E Tij eshte cdo gje qe ekziston ne qiej dhe ne toke dhe 9do gje qe gjendet ne mes 

tyre, edhe 9'ka nen dhe. 

7. Andaj, nese ben shprehjen (lutjen haptazi), Ai e di te fshehten, madje edhe me 

shume se kjo. 

8. Ai eshte All-llahu, nuk ka Zot pos Tij, Atij i takojne emrat me te bukur. 

9. A te ka ardhur ndonje njohuri per ndodhin e Musait? 

10. Kur ai e pa nje zjarr, e i tha familjes se vet: "Rrini ku jeni, se verejta nje zjarr, e une 
ndoshta do t'ju sjelle ndonje ace prej tij, ose do te gjeje te zjarri ndonje 
udherrefyes". 

1 1 . E kur shkoi te Ai (zjarri), u thirre: O Musa! 

12. Vertet Une jam Zoti yt, hiq ate qe ke mbathur (opingat e nallet), se je ne luginen e 
shenjte Tuva. 

13. Une te zgjodha ty (per pejgamber), prandaj degjo mire se 9'po te shpallet! 

14. Vertet, vetem Une jam All-llahu, nuk ka zot tjeter pos Meje,pra Mua me adhuro 
dhe fal namazin per te me kujtuar Mua. 

15. S'ka dyshim se momenti (kijameti) do te vije pa tjeter, Une gati e kam fshehe ate; 
(do te vije) per t'u shperblyer secili njeri per ate qe ka bere. 

16. Prandaj, te mos shmang ty nga kjo, ai qe nuk i beson atij dhe qe eshte dhene pas 
deshirave, se atehere shkaterrohesh. 



17.0 Musa , 9'eshte ajo qe e ke premtuar ne te djathten tende? 

18. Ai (Musai) tha: "Ai eshte' shkopi im qe te mbahem ne te, dhe me te u shkund 
(gjethe nga drunjte) dhenve te mia, dhe me te kryej edhe nevoja tjera. 

1 9 . Ai (All-llahu) i tha: "Hidh ate, O Musa! " 

20. Ai e hodhi ate, kur ja, ai nje gjarper i madh qe levizte me shpejtesi. 

21. (All-llahu i) Tha: "Kape ate, e mos u frikeso, se Ne do ta kthejme ate perseri ne 
gjendjen e meparshme!" 

22. Dhe, fute doren tend e do ta nxjerresh ate te bardhe pa asnje te mete. Kjo eshte nje 
mrekulli tjeter. 

23 . (kete e beme) Ne menyre qe te mundesojme te shohesh disa nga argumentet Tona 
te medha. 

24. "Shko te faraoni se ai ka ngritur koke (eshte bere arrogant)". 

25. Ai (Musai) tha: "Ma zgjero (me ndihmo) gjoksin tim! 

26. Dhe me lehteso ne kete pune timen! 

27. Me zgjidh nyjen e gjuhes sime! 

28. Qe ta kuptojne fjalen time! 

29. Me cakto nje ndihmetar nga familja ime, 

30. Harunin, vellain tim, 

3 1 . Qe me te te ma forcosh fuqine time, 

32. Bema shok ate ne punen time, 

33. Ne menyre qe te madherojne Ty me shume, 

34. Dhe te perkujtojne Ty shpesh. 

35. Vertet, Ti je Ai qe na sheh dhe na i di punet". 

36. Ai (All-llahu) tha: "O Musa, t'u dha ajo qe kerkove!" 

37. Ne edhe nje here ta dhuruam ty miresine Tona. 

38. Atehere kur nenen e frymezuam me ate qe nuk kuptohet ndrushe pos me inspirim 
(me frymezim - shpallje). 

39. (Ne i thame) "Vere ate (femije, Musain) ne arke, e mandej hidhe ne lume e lumi e 
hjedhe ne breg, ate e merre armiku Im dhe i tij. E nga ana Ime mbolla (ne zemra te 
njerezve) dashuri ndaj teje, e qe te edukoheshe nen mbikeqyrjen Time". 

40. Kur motra jote ecte (te percillte) e thoshte: "A doni t'ju tregoj ate qe do te kujdeset 
per te? E Ne te kthyem te nena jote, qe te gezohej ajo e te mos mbetej e pikelluar. 
Ti pate mbytur nje njeri, e Ne te shpetuam nga merzia dhe te sprovuan me sprova 
te medha. Ti qendrove me vite nder banoret e Medjenit, e pastaj erdhe, o Musa, ne 
kohen e caktuar". 

41 . Dhe Une te zgodha ty per shpalljen Time. 

42. Shko me argumentet e Mia ti dhe vellai yt, e mos e hiqni prej kujdesit te 
permendurit ndaj Meje. 

43 . Shkoni qe te dy te faraoni, se ai vertet e ka tepruar. 

44. Atij i thuani fjale te buta, ndoshta ai mendohet a frikesohet. 

45. Ata te dy thane: "Zoti yne, ne kemi frike se do te na ndeshkoje menjehere ose do t'i 
kaloje kufijte kunder nesh". 

46. Ai (All-llahu) tha: "Mos u frikesoni, se Une (me ndihmen Time) jam me ju, degjoj 
(9'do t'ju thote)dhe shoh (9'do te ben me ju)". 

168 



47. I shkoni i thuani atij: "Ne jemi te dy derguar te Zotit tend, leshoi beni israilet te 
vijne me ne, e mos i mundo! Ne kemi ardhur me argumentet nga Zoti yt, e shpetimi 
eshte' per ate qe ndjek rragen e drejte. 

48. Ne na eshte thene se denimi eshte per ate qe genjen (te derguarit) dhe ia kthen 
shpinen besimit". 

49. Ai (faraoni) tha: "E kush eshte Zoti i ju dyve, o Musa?" 

50. (Musai) Tha: "Zoti yne eshte Ai qe 9do sendi i dha formen e vet, pastaj e udhezoi 
ate?" 

51 . Ai tha: "Si eshte gjendja e popjve te meparshem?" 

52. Dija per ata eshte te Zoti im, e shenuar ne nje liber. Zoti im nuk gabon e as nuk 
harron". 

53. (Zoti im) I cili per ju e beri token djep, per te miren tuaj hapi rrage neper te, leshoi 
shiun prej se larti, e kjo mundesoi qe te mbijne bime te llojeve te ndryshme. 

54. Hani ju dhe kullotni kafshet tuaj a (nga ato bime). Vertet, per te gjitha keto (qe u 
permenden) ka argumente per ata qe kane mendje te shendodhe. 

55. Prej asaj (tokes) Ne u krijuam ju, e ju do t'u kthejme perseri ne te, e prej saj do t'ju 
nxjerrim edhe nje here. 

56. Ne ia beme te mundshme atij t'i shohe te gjitha argumentet Ton, por ai i fenjeu ato 
dhe i refuzoi. 

57. (Atehere faraoni) Tha: "O Musa, a mos na ke ardhur qe me magjine tende te na 
nxjerresh prej tokes tone (prej Egjiptit)? 

58. Edhe ne do te kundervihemi me nje aso magjie, pra cakto nje dhe nje vend qe do te 
na pershtatet, e qe nuk do ta thyenim as ne as ti". 

59. (Musai) Tha: "Koha e caktuar le te jete dita e festes ne menyre qe njerezit te 
tubohen para dite". 

60. Faraoni u kthye dhe tuboi magjistaret e vet dhe doli ne kohen (dhe vendin) e 
caktuar. 

61. Atehere Musai u tha atyre (magjistareve): "Mjerimi eshte juaji, prandaj mos shpifni 
ndaj All-llaht ndonje genjeshter e t'ju shkaterroje me nje denim, se pa dyshim ai qe 
shpif ka deshtuar keq". 

62. Ata (magjistaret) polemizuan per ceshtjen e tyre, por biseden e bene fshehurazi 
(nga masa). 

63. Ata pastaj (pas bisedes se fshehur) thane: "Keta te dy jane magjistare, qe me 
magjine e tyre duan t'ju nxjerrin nga toka juaj dhe ta zhdukin drejtimin 
(ideologjine) tuaj qe padyshim eshte me i drejti". 

64. Pra, (meqe jane magjistare) ju vendosni seriozisht ceshtjen tuaj dhe dilni ne shesh 
tok te bashkuar, e ai qe trimfon sot, ai ka arritur suksesin, 

65. Ata thane: "O Musa, do te hedhesh ti apo ne po hedhim te paret?" 

66. Ai (Musai) tha: Jo, hidhni ju! Kur, ja, atij iu dk se nga ajo magji e tyre litaret dhe 
shkopinjte leviznin (si gjarperinj). 

67. E Musai ndjeu ne vete njefare frike. 

68. Ne i thame atij: "Mos ke frike, eshte me se e sigurt se ti do te jesh triumfues!" 

69. Tani hidhe ate qe e ke ne doren tendete djathte (shkopin), qe t'i gelltise ato qe i 
bene ata, sepse ajo qe bene ata nuk eshte asgje tjeter pos mashtrim magjistari, e 

169 



magistari nuk do te kete sukses kudo qofte. 

70. Atehere' (kur shkopi i Musait i elltiti) magjistaret u hodhen ne sexhde e thane: "Ne i 
besuam Zotit te Harunit dhe te Musait!" 

71. Ai (faraoni) tha: "Ai besuat atij para se t'u jape leje? Ai (Musai) eshte prijes i juaj, i 
cili a mesoi magjine, une do t'ua pres duart e kembet terthorazi e do t'u vare ne 
trungujt e hurmave, e atehere ju do a kuptoni se cili prej nesh ka denim me te 
ashper e me te vazhdueshem?" 

72. Ata thane: "Pasha Ate qe na krijoi, nuk te japim perparesi ty ndaj argumenteve qe 
na erdhen, e ti beje ate qe mendon ta bes, dhe mund ta zbatosh vetem ate qe i 
takonjetes se kesaj bote!" 

73. Ne i besuam Zotit tone qe Ai te na fale gabimet dhe magjine, me te cilen ti na 
detyrove. All-llahu eshte me i miri (ne te shperblyerit) dhe me i perjetshmi (ne te 
denuar)! 

74. Ai qe i paraqitet Zotit te vet si kriminele, e ka Xhehennemin, ne te cilin as nuk vdes 
asnukjeton. 

75. Ndersa ai qe i paraqitet Atij besimtar e qe ka bere vepra te mira, te tillet i presin 
merita te larta. 

76. (do ta presin) Xhennete te Adnit, neper te cilet do te rrjedhin lumenj dhe atydo te 
jene perjete. Ky eshte shperblimi i atij qe eshte pastruar nga mosbesimi. 

77. Ne i kumtuam Musait: "Udheto naten me robte e Mij, hapu atyre me rruge te terur 
ne det, e mos ke frike se do te zene, a do te fundosesh". 

78. Atyre iu vu prapa faraoni me ushtrine e vet, po ata pesuan ne det ashtu si pesuan. 

79. Faraoni e humbi popullin e vet, e nuk e udhezoi. 

80. O bijt e israilit, Ne ju shpetuam prej armikut tuaj, ua percaktuam anen e djathte te 
Turit (per shpalljen e Tevratit), ju furnizuam me rreshire (si mjalti) dhe shkurteza. 

81 . Hani nga te mirat qe u dhuruam, e mos u beni perbuzes se do t'u godase hidherimi 
Im, e ate qe e ze hidherimi Im, ai ka mbaruar. 

82. Nuk ka dyshim se Une e fal ate qe eshte penduar, qe ka besuar, qe ka bere vepra te 
mira dhe qe perqendrohet per ne rrugen e drejte. 

83. Po ty o Musa: "9'te nguti para popullit tend?" 

84. Ai u pergjigj: "Ja, ata jne prane meje, e une u nguta te ti, o Zoti im, qe te jeshe i 
kenaqur ndaj meje!" 

85. Ai (All-llahu) Tha: "Ne sprovuam popullin tend pas teje, dhe ata i hodhi ne humbje 
Samiriji!" 

86. Musai u kthye te populli i vet i hidheruar e i pikelluar dhe tha: "O populli im, a nuk 
u premtoi juve Zoti juaj premtim te mire, a mos u be kohe e gjate e ju e harruat 
premtimin, ose deshiruat te ju godase hidherimi nga Zoti juaj, andaj e thyet besen 
qe ma keni dhene?" 

87. Ata thane: "Ne nuk e thyem besen tende me deshiren tone, por ne ishim ngarkuar 
me barre te renda nga stolite e popullit e i hodhem ato (ne zjarr), e ashtu i hodhi 
edhe Samirija". 

88. E ai (Samirija) ua mbaroi atyre nje vie me trap qe pelliste, e ata thane: "Ky eshte 
zoti juaj dhe Zoti i Musait, po ai (Musai) e ka harraar". 

89. A nuk e kuptonin ata se ai (vie) as nuk u pergjigj ej atyre, e as nuk kishte mundesi 

170 



t'ju sillte ndonje dobi a dem. 

90. E Haruni atyre u pat thene me pare: "O populli im, ju vetemu sprovuat me te, pse 
Zoti juaj eshte' i Gjithmeshireshmi, andaj ejani pas meje dhe me degjoni per kete qe 
po ua them". 

91. Ata i thane: "Ne nuk dp t'i ndahemi ketij (adhurimit te vi9it) deri qe te kthehet 
Musai!" 

92. Ai (Musai u kthye e) tha: "O Harun 9'te prngoi ty kur i pe se moren rrugen e 
gabuar, 

93 . E ti mos u vazhdosh rrugen time? Amos e kundershtove edhe ti porosine time?" 

94. Ai (Haruni) tha: "O bir i nenes sime, mos me kap as per mjekrre as per floke, se 
une u frikesova se do te thuash: i percave beni israilet dhe nuk e ke respektuar 
porosine time?" 

95. Ai (Musai) tha: "E 9ka ishte puna jote, o Samirij?" 

96. Tha (Samirija): "Une pashe ate qe ata nuk pane, e mora nje grusht nga gjurma e te 
derguarit (nga ferkemi i kalit te Xhibrilit) dhe ia hodha atij (vi9it) dhe keshtu me 
mashtroi vetvetja". 

97. Ai (Musai) tha: "Prandaj, largohu sepse sa te jeshe gjalle ke per te thene: (kedo qe 
e sheh) "Mos m'u afro!" E ty te pret edhe nje moment (denim) i pathyeshem. E ti 
tash shikoje zotin tend qe e adhurove bindshem, e tani ate do ta djegim e do ta 
bejme shkrumb dhe hirin e tij do ta shperndajme neper det". 

98. 1 adhurari juaj eshte vetem All-llahu, qe perve9 Tij nuk ka zot tjeter, e dituria e Tij 
ka perfshire 9do send. 

99. Po keshtu, Ne te rrefejme ty per disa ngandodhite qe kane kaluar me heret dhe nga 
ana jone te dhame ty shpalljen plot perkujtime. 

100. Kush i kthen shpinen kesaj (shpalljes - Kur'anit), ai do te barte ne diten e 
kijametit barren me te rende. 

101. Nen ate do te qendrojne pergjithmone. Sa barre e keqe eshte per ta ne diten e 
kijametit. 

102. Diten kur i fryhet surit (bririt), ate dite Ne i tubojme mekataret symavijosur (te 
verber, te shemtuar). 

103. E ata peshperisin mes vete: nuk qendruat (ne dynja) me shume se nja dhjete dite. 

104. Ne me se miri e dijme se 9ka flasin ata, e edhe ate kur me i men9uri prej tyre u 
tha: "Nuk qendruat me shume se nje dite!" 

105. Ty te pyesin edhe per kodrat, thuaj: "Zoti im mund t'i beje therrime te 
shperndara". 

106. Dhe vendin e tyre ta beje rrafsh pa fare bime e ndertese. 

107. E nuk do te shohesh ne te as ultesire e as lartesire. 

108. Ate dite, ata do te shkojne pas thirresit. e nuk do t'i largohen atij, e para te 
Gjithmeshirshmit ulen zerat e nuk degjohet tjeter pos nje ze i ulet. 

109. Ate dite nuk ben dobi as ndermjetesimi, perve9 atij, te cilin e ka lejuar i 
Gjithmeshirshmi te ndermjetesoje dhe per te cilin e pelqeu ndermjetesimin. 

110. Ai i di ato qe ishin para tyre dhe ato qe vijne pas, po dija e tyre nuk mund ta 
perfshij ate. 

1 1 1 . E fytyrat (e mekatareve) e turperuara, i perlen te Perjetshmit, te Gjithfuqishmit, 

171 



sepse ka deshtuar ai qe barti padrejtesine. 

112. Kush eshte' besimtar dhe ben vepra te mira, ai nuk i frikesohet ndonje padrejtesie 
e as ndonje mungese (ne shperblim). 

113. Keshtu Ne e shpallem kete Kur'an arabisht dhe perseritem ne te verejtjet, ne 
menyre qe ata te ruhen ose ai (Kur'ani) t'u sjelle atyre pervoje mesimi. 

114. I larte eshte All-llahu, Sundue i vertete. Ti mos nxito me Kur'anin para se te 
perfimdoje shpallja e tij te ti, dhe thuaj: "Zoti im, me shto dituri!" 

1 15. Na i patem urdheruar edhe Ademit (te mos i afrohej pemes), po ai harroi, pra re ai 
nuk gjeten vendosmeri. 

116. Perkujto kur Ne u thame engjejve: "Beni sexhde ndaj Ademit, ata i bene, pos 
Iblisit, i cili nuk deshi". 

1 17. E Ne i thame: "O Adem ky eshte armik yti dhe i bashkeshortes tende, pra mos t'ju 
nxjerre kurrsesi nga Xhenneti, e t'ju ve ne veshtiresi (per te siguruar mjetet e 
jeteses)". 

118. Ti aty (ne Xhennet) nuk ke per te qene i uritur e as nuk ke per te mbetur i 
zhveshur. 

119. Aty nuk ke per te pasur etje e as nuk do te kesh vape. 

120. Por, ate e ngacmoi djalli duke i thene: "O Adem, a do te te treoj per pemen e 
pavdekshmerise dhe te sundimit te pazhdukshem!" 

121 . Ata te dy hengren nga ajo (peme) dhe qe te dy u zhveshen, e ia nisen ta mbulojne 
veten e tyre me gjethe qe mbldhnin neper Xhennet, dh keshtu Ademi theu urdherin 
e Zotit te ve dhe gaboi. 

122. Mandej Zoti i vet ate te zgjedhur, ia pranoi pendimin dhe e vuri ne rrugen e drejte 
(te vendosur). 

123. Ai (All-llahu) u tha: "Zbritni prej aty qe te gjithe, do te jeni armiq te njeri-tjetrit. 
Nese u vjen na Une udhezim (liber e pejgamber) kush i permbahet udheimit Tim, 
ai nuk ka per te humbur (ne dunja) e as nuk ka per te deshtuar (ne eten tjeter)". 

124. E kush ia kthen shpinen udhezimit Tim, do te kete jete te veshtire dhe ne diten e 
kijametit do ta ringjall te verber. 

125. Ai (qe nuk besoi) do te thote: "Zoti im, prse me ngrite te verber, kur une isha me 
sy?" 

126. Ai (All-llahu) thote: "Ashtu si harrove ti argumentet Tona qe t'i ofruam, ashtu je 
ti i harruar sot". 

127. Po keshtu Ne e shperblejme edhe ate qe zhytet ne mekate dhe nk i beson 
argumentet e Zotit te vet, po denimi ne boten tjeter eshte edhe me i ashper dhe i 
perjetshem. 

128 A nuk e kane te qarte ata se sa breza para tyre i kemi zhdukur, e keta ecin neper 
ato vendbanime te tyre. Ne gjurmet e atyre ka fakte per ata qe kane arsye te 
shendoshe. 

129. E, sikur te mos ishte vendimi dhe afati i caktuar me heret nga Zoti yt, denimi do 
t'i kapte ata. 

130. Prandaj, ti behu i durueshem ndaj asaj qe thone ata, dhe duke falenderuar Zotin 
tend, falu para lindjes se diellit dhe para perendimit te tij, falu edhe ne oret e mates 
dhe ne skajet e dites, ashtu qe te gjejsh kenaqesi (me shperblim). 

172 



131. Dhe mos ia ngul syte bukurise se kesaj jete me te cilen i beme' te kenaqen disa prej 
tyre (mosbesimtare), e per t'i sprovuar me te, sepse shperbimi i Zotit tend eshte me 
i mire dhe eshte i perjetshem. 

132. Urdhero familjen tende te fale namaz, e edhe ti vete zbatoje ate, ngase zne nuk 
kerkojme prej teje ndonje furnizim (per ty as per familjen tende), Ne te frnizojme 
ty (dhe ata), ardhmeria e mire eshte e atij qe ruhet. 

133. Ata thane: "perse nuk na solli ai ndonje argument nga Zoti i vet? A nuk u erdhi 
atyre sqarim (ne Kur'an) per ate qe ishte ne broshurat e meparshme". 

134. Dhe sikurt'i ndeshkonim ata me ndonje denim para tij (para se te shpallim 
Kur'anin) ata do te thonin: "Zoti yne, perse nuk na cove ndonje te derguar qe t'iu 
permbaheshim fakteve Tua para se te poshteroheshim e te mjeroheshim". 

135. Thuaj: "Secili eshte duke pritur, pra pritni edhe ju, se se shpejti do ta kuptoni se 
kush ishin ithtaret e rruges se drejte dhe e gjeti te verteten". 

21. Enbiia 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Njerezve u eshte afruar koha e llogarise se tyre, e ata te hutuar ne pakujdesi nuk 

pergatiten fare per te. 

2. Atyre nuk u vjen asnje keshille e re (ne Kur'an) nga Zoti i tyre, e qe ata te mos tallen 

me te duke e degjuar. 

3. Te shmangura nga e verteta jane zemrat e tyre. Ata qe jane zullumqare dhe duke 

biseduar fshehtas (thone): "A mos eshte ky (Muhammedi) die tjeter pos njeri, 
sikurse edhe ju, pra a do t'ia pranoni magjine e tij kur ju po e dini?" 

4. Ai (Muhammedi) tha: "Zoti im di per thenien qe thuhet ne qiell e ne toke (pra di 

edhe per biseden tuaj), Ai eshte me degjuesi, me i dijshmi!" 

5. Ata madje thane: "(per Kur'anin) Enderra te perziera, madje thane se ai 
(Muhammedi) vet e trilloi, ai eshte poet! Le te na e sjelle nje mrekulli ashtu si u 
derguan te meparshmit (me mrekulli)!" 

6. Banoret e qyteteve para tyre nuk i besuan (mrekullite), prandaj Ne i shkaterruam, a 

mos do te besojne keta? 

7. Ne edhe para teje nuk derguam tjeter pos burra, te cileve u dhame shpallje, e nese 

nuk dini kete, atehere pyetni njerezit e dijshem. 

8. Ne nuk i beme ata (pejgamberet) trupa qe nuk hane ushqim e as nuk ishin te 

perjetshem (te pavdekshem). 

9. Ne u plotesuam pastaj premtimin, i shpetuam ata dhe ke deshiruam Ne, ndersa ata qe 

kaluan edo kufi, i zhdukem. 

10. A nuk e kuptoni se Ne ua shpallem librin ne te cilin gjendet krenaria juaj? 

1 1 . Ne shpartalluam sa vendbanime qe ishin mizore, e ne vend te tyre sollem popull 
tjeter. 

12. E ata kur e hetonin forcen e denimit tone, iknin me shpejtesi. 

13. (atehere atyre u thuhet) Mos ikni, po kthehuni ne begatite dhe ne vendbanimet 
tuaja se ndoshta do te mund te merreni vesh (e gjithe kjo ishte nje ironi knder tyre). 

14. Ata thonin: "O shkaterrimi yne, vertet ne ishim zullumqare!" 



15. Mjerimi i tyre vazhdoi ashtu derisa i berne te korrur e te ftohur (te' vdekur). 

16. Ne nuk e krijuam qiellin, token e 9do gje cka mes tyre shkel e shko (pa qellim te 
caktuar). 

17. Sikur te kishim dashur te zbavitemi dhe sikur te donim ta benim ate, Ne do te 
zbaviteshim ne kompetencen Tone, por Ne nuk berne ate. 

18. Perkundrazi, Ne te paverteten e godasim me te verteten dhe ajo (e verteta) triumfon 
mbi te ndersa ajo (genjeshtra) zhduket. E juve (jobesimtareve) u takon shkaterrimi, 
per ate qe i pershkruani (Zotit, si femije etj. ). 

19. Vetem e Tij eshte 9do gje qe eshte ne qiej e toke! E ata qe jane prane TIj 
(melaiket), nuk shprehin mendjemadhesi ne adhurim ndaj Tij, e as nuk u behet 
(ibadet) monotn. 

20. Ata lartesojne (All-llahun) nate e dite dhe nuk merziten. 

21 . A mos moren ata zota prej toke qe mund te ringjallin (te vdekurit)? 

22. Sikur te kushte ne to (ne qiej e ne toke) zota pos Allhut, ato te dyja do te 
shkaterroheshin. Larg asaj qe i pershkruajne eshte All-llahu, Zot i Arshit. 

23. Ai nuk pyetet se cka punon, po ata, (njerezit), pyeten. 

24. A pervetesuan ata zota tjere pos Tij? Thuaj: "Sillne argumentin tuaj? Ky (Kur'ani) 
eshte argument per keta qe jane me mua dhe per ata qe ishin para meje, por 
shumica tyre nuk e dine te verteten, andaj edhe nuk veshtojne. 

25. Ne nuk derguam asnje te derguar para teje e te mos i kemi shpallur atij se: nuk ka 
zot tjeter perve9 Meje, pra me adhuroni!" 

26. E ata thane: "I Gjithemeshirshmi ka femije!" Larg asaj qofte madheria e Tij! Ja ata 
jnane rob te ndershem! 

27. Qe nuk flasin para Tij, ata veprojne me urdherin e Tij. 

28. Ai (All-llahu) e di 9ka vepruan me pare dhe 9ka do te veprojne, dhe ata nuk 
perpiqen te ndihmojne pos per ate me te cilin eshte i kenaqur Ai, e ata nga frika 
prej tij jane te pakujdesshem. 

29. Ndersa, kush thote prej tyre se une jam zot pos Tij, ndeshkimi per te eshte 
Xhehennemi. Keshtu i ndeshkojme Ne zullumqaret. 

30. A nuk e dine ata, te cilet nuk besuan se qiejt dhe toka ishin te ngjitura, e Ne i 
ndame ato te dyja dhe ujin e berne baze te jetes se 9do sendi; a nuk besojne? 

31. Dhe ne te (toke) Ne kemi krijuar bjeshke te paluhatshme qe te mos i lekunde ata, 
dhe neper to kemi bere lugina e rruge ne menyre qe ata te dine te orientohen. 

32. Qiellin ua kemi bere kulm te sigurt, por ata zbrapsen prej atyre argumenteve. 

33. Ai eshte qe krijoi naten e diten, diellin e henen dhe secili prej tyre noton ne orbite. 

34. Ne, asnje njeri para teje (Muhammed) nuk i dhame jete te perhershme, e nese ti 
vdes, a mos do te mbesin ata pergjithmone? 

35. 9do krijese do ta shijoje vdekjen, e NE, ne shenje sprove ju sprovojme me 
veshtiresi e kenaqesi, dhe ju ktheheni te Ne. 

36. E kur te shohin ty ata qe nuk besuan, nuk te marrin ndryshe vetem se ne tallje 
(duke thene): "A ky eshte ai qe pergojon zotet tuaj!" E ata permendjen e 
Meshiruesit (Rrahman) e mohojne. 

37. Njeriu nga vet natyra e tij eshte i ngutshem, e Une do t'ua tregoj juve masen Time 
ndeshkuese, pra mos kerkoni t'u vie me shpejte. 

174 



38. Ata thane: "Kur do te jete ai premtim (me denim) nese thoni te verteten?" 

39. Sikur ta dinin ata qe nuk besuan se atehere' nuk d te mund ta largojne zjarrin as nga 
fytyrat e tyre e as nga shpinat, e as qe do te ndihmohen (nuk do te ishin 
jobesimtare). 

40. Por atyre do t'u vije befas, do t'i trondite ata, e atehere as nuk mund ta largojne dhe 
asnukujepet afat. 

41. Ne te vertete, jane bere perqeshje edhe me te derguarit tjere para teje, e ata qe u 
tallen me ta, i perfshiu ajo me 9ka talleshin. 

42. Thuaj: "Kush u mbron juve prej (denimit te) te Madheruarit naten en diten?" Por 
jo, ata i kthejne shpinen keshillave te Zotit te tyre. 

43. A mos kane ata pos Nesh zota te tjere qe i mbrojne? Po ata nuk mund t'i ndihmojne 
vetvetes (e lere me adhuruesve), Ata (mosbesimtaret) as nuk do te pranohen prej 
Nesh ne fqinjesi. 

44. Por Ne u dhame atyre dhe prinderve te tyre jete te gjate me kenaqesi (e ata u 
mashtruan). A nuk e verejne ata se Ne u pakesojme token nga anet e saj, atehere a 
mos ata do te jene fitues (o te humbur)? 

45. Thuaj: "Une ua terheq verejtjen vetem me anen e kesaj shpalljeje, po i shurdheti 
nuk degjon thirrjen edhe kur i terhiqet verejtja". 

46. E sikur t'i godase pak ndonje e keqe nga denimi i Zotit tend, ata do te thone: "Te 
mjeret ne, i beme vetes padrejtesi"! 

47. Ne diten e gjykimit Ne do te veme peshoja te drejta, e askujt nuk i behet e padrejte 
asgje, edhe nese eshte (vepra) sa peshoja e nje kokrre te melit Ne do ta sjelllim ate. 
E mjafton qe Ne jemi llogarites. 

48. Ne i patem dhene Musait e Harunit Furkanin (dalluesin e te vertetes e te kotes - 
Tevratin), qe ishte drite e keshille per te devotshmit. 

49. Te cilet ia kane friken Zotit te tyre edhe pse edhe pse nuk e shohin dhe ata te cilet 
ia kane drone kijametit. 

50. Edhe ky (Kur'ani) eshte keshille, eshte i bekuar qe Ne e shpallem. A, ju po e 
refuzoni. 

51. Ne i dhame Ibrahimit heret te mbaren, sepse Ne kemi njohur mire ate (ia dhame te 
mbaren se e meritoi). 

52. Kur ai babai dhe popullit te vet u: "9 'jane keto statuja qe i adhuroni?" 

53. Ata thane: "I gjetem te paret tane, qe po i adhuronin". 

54. Ai u tha: "Edhe te paret tuaj e edhe ju qarte ishit te humbur!" 

55. Ata thane: "Me gjithe mend e ke apo mos po tallesh!" 

56. Atehere ai tha: "Jo, por Zoti juaj eshte Zoti i qiejve e i tokes, eshteai qe i krijoi ato, 
ndersa une jam deshmues per kete!" 

57. Pasha All-llahun, posa te largoheni ju, une kam per t'ia bere ate qe duhet statujave 
tuaj a! 

58. Dhe i beri ato cope-cope, perve9 nje me te madhes qe e kishin ata me shprese se 
atij do t'i drejtohen (per te kuptuar se kush i theu). 

59. (Kur u kthyen ii pane) Ata thane: "Kush e beri kete me zotat tane? Ai na qenka 
kriminel!" 

60. (pastaj) hane: "Kemi degjuar per nje djalosh qe i perqeshte ato, te cilit i thonin 

175 



Ibrahim". 
61 . Ata thane: "Silleni ate ketu ne sy te njerezve qe ta shohin (e ta denijme)". 
62. 1 thane: "A e bere ti kete me zotat tane, o Ibrahim?" 

63. Ai tha: "Jo, por ate, e beri i madhi i tytre, ju pyetni ata nese jane qe flasin?" 

64. Ata u ndalen e u menduan me veten, e dikush tha: "Vertet, ju jeni ata te gabuarit 
(pse adhuroi gjera te keto)". 

65. Mirepo, pastaj e shoshiten kete gje ne kokat e tyre (u kthyen nga bindja ne 
koefortesi) dhe thane: "Po ti e ke ditur se keta nuk flasin!" 

66. Ai tha: "A po adhuroni pra ne vend te All-llahut asish qe nuk u sjellin kurrfare 
dobie as demi?" 

67. Medet per ju dhe per ata qe i adhuroni, pos All-llahut, po a nuk po kuptoni?" 

68. Atehere ata thane: "Digjeni ate (Ibrahimin) dhe ndihmoni zotat tuaj, nese doni t'u 
ndihmoni!" 

69. Po Ne i thame: "O zjarr, behu i ftohte dhe shpetim per Ibrahimin!" 

70. Ata deshen t'i bejne' atij (Ibrahimit) kurth, po Ne ata i beme me te deshtuarit. 

71 . E Ne shpetuam ate e edhe Lutin ne ate token qe e kemi bekuar per njerez. 

72. Dhe ia falen atij Is-hakun, e si dhurate edhe Jakubin. Dhe qe te gjithe i beme te 
mire (pejgambere). 

73. Dhe ata i beme shembelltyre qe udhezonin sipas urdherit Tone, i orientuam ne 
pune te mira, ne falljen e namazit, ne dhenien e zeqatit, dhe ata ishin adhurues 
Tane te sinqerte. 

74. Lutit Ne i dham te jete pejgamber dhe i dijshem, andaj edhe e shpetuam prej atij 
fshati (vendbanim) qe bene pune te ndyra, ata ishin popull i demshem e i prishur. 

75. Ate (Lutin) e shpetuam dhe e veme nen meshiren Tone, vertet ai ishte prej me te 
mireve. 

76. (Perkujto) Edhe Nuhun kur me pare - pat thirrur (Zotin) e Ne ia pranuam atij (edhe 
luttjen)e ate dhe familjen e tij e shpetuam nga ia tmerri i madh. 

77. Ne e mbrojtem ate prej atij populli qe pergenjeshtronte argumentet Tona, vertet ai 
ishte popull i keq, prandaj i permbytem te gjithe ata. 

78. (Perkjto) Davudin e Sulejmanin kur pleqeronin per ceshjen e bimes (mbjelljes) te 
cilen delet e ati populli e kishin kullotur naten, e Ne ishim percjelles te gjykimit te 
tyre. 

79. E sulejmanit Ne ia mesuam ate (pergjegjen e sakte), po secilit (prej) u patem dhene 
urtesi e dije. Ne e beme qe kodrat dhe shpezet te madherojne (bejne tesbih) se 
bashk me Davudin. Ne kemi mundesi (ta bejme kete) edhe e beme. 

80. Ne e mesuam atij (Davudit) mbarimin e petkave (te hekurta) per ju, qe te ju 
mbrajne ne raste lufte. A jeni pra mirenjohes ju per kete? 

81. Ndersa Sulejmanit (ia nenshtruam) eren e forte qe sipas deshires se tuj ecte me te 
deri te toka te cilen e kemi bekuar Ne. Ne jemi te gjithedijshem per cdo gje. 

82. Edhe disa nga djajte (ia nenshtruam) qe zhyteshin (ne thellesi te ujit) dhe benin per 
te (per Sulejmanin), por Ne i ruanim ata (te mos shmangeshin). 

83. (Perkujto) Edhe Ejubin kur iu drejtua Zotit te vet me lutje: "Me gjeti belaja, e Ti je 
me Meshiruesi nder Meshiruesit!" 

84. Ne iu pergjegjem atij nga meshira e Jone, ia hoqem ato veshtiresi qe i kishte, ia 

176 



dhame familjen e tij dhe aq sa ishin ata, dhe beme' prkujtim per te devotshmit. 

85. (Perkujto) Edhe Ismailin, Idrisin dhe Dhulkiflin, qe te gjithe ishin te duraeshem. 

86. Ata i perfshime ne meshiren Tone, se ishin vertet prej te mireve. 

87. (Perkujto) Edhe ate te peshkut (Junusin) kur doli i hidheruar (prej popullit) dhe 
mendoi se nuk do t'i vije me ouna ngushte, po ne erresira ai tha se: "Nuk ka Zot 
pos Teje. Ti je i paster, nuk ke te meta. Une i bera padrejt vetes!" 

88. Ne iu pergjigjem atij, e shpetuam nga tmerri. Keshtu i shpetoeme Ne besimtaret. 

89. (Perkujto) Edhe Zekiriain kur e luti Zotin e vet: "Zoti im, mos me le te vetmuar se 
Ti je me i miri trashegues (pas cdokujt)". 

90. Ne ia pranuam lutjen e tij, ia dhuruam atij Jahjain dhe ia permiresuam 
bashkeshorten atij . Ata perpiqeshin per pune te mira, na u luteshin duke shpresuar 
dhe duke u frikesuar, ishin respektues ndaj nesh. 

91. (Perkujto) Edhe ate qe e ruajti nderin e saj, Ne e frymezuam ate me shpirt (barre) 
nga ana Jone dhe ate dhe te birin e saj; beme mrekulli per njerezit. 

92. Kjo fe eshte e juaja dhe eshte e vetmja fe (e shpallur), kurse Une jam Zoti juaj, pra 
me adhuroni vetem Mua. 

93. Po ata e ndane ceshtjen e fese dhe u percane mes vete (u ndane ne grupe: 
monoteiste, politeiste, jehudi, te krishtere, zjarreputist etj. ), mirepo, qe te gjithe do 
te vijne te Ne. 

94. E kush ben ndonje veper te mire dhe eshte besimtare, mundi i tij nuk i mohohet, 
pse Ne i shenojme ato. 

95. Ndersa eshte e pamundur per (banoret e) nje fshat te cilin e kemi shkaterruar Ne, te 
kthehen (ne kete jete). 

96. Derisa te hapet (penda) e Jexhuxh Mexhuxheve dhe ata do te zbresin nga cdo 
bregore me shpejtesi. 

97. Dhe derisa te jete afruar premtimi i sakte (dita e kijametit) e ai eshte momenti kur 
mbeten te shtanget syte e atyre qe nuk besuan (ne ato 9aste thone): "Te mjeret ne, 
vertet ishim krejt te pavetedijshem per kete (momment); por jo, eshte e vertete se 
ishim zullumqare te medhenj. 

98. Ju, dhe ajo qe adhuruat ju pos All-llahut, do te jeni lende e Xhehennemit, dhe keni 
per te hyre ne te. 

99. Sikur te kishit qene ata zota, ata nuk do te hynin ne te, po qe te gjithe do te jene aty 
pergjithmone. 

100. Aty ata do te kene rrenkim dhe aty ata nuk degjoje. 

101 . E atyre te cileve u priu e mbara nga ana jone, do te jene larg tij (Xhehennemit). 
102 Ata nuk nuk do te degjojne as zhurmen e tij, dhe ata do te jene pergjithmone te 

kenaqur me ate qe e deshirojne vete. 

103. Ata nuk do t'i shqetesoje ajo frika e madhe (e fyerjes se gurit), dhe do t'i presin 
engjejt (duke u uruar): "Kjo eshte dita e juaj qe u premtohej". 

104. (Perkujto) Ate dite kur Ne e paloj qiellin sikurse palimi i fleteve ne liber. Ashtu 
sikunder e kemi filluar krijimin (tuaj), e rikthejme. Ky eshte obligimi yni, e Ne e 
bejme kete. 

105. Ne e kemi shenuar ne Zebur (ne librat e shenjte) pas shenimit (ne Lehvi 
mahfudh), se me te vertete token do ta trashegojne robte e Mij te mire. 

177 



106. Ne kete (qe u permend) ka mjaft per nje' popull te degjueshem. 

107. E Ne te derguam ty (Muhammed) vetem si meshire per te gjitha krijesat. 

108. Thuaj: "Mua me shpallet se Zoti i juaji eshte vetem nje Zot, e ju a po 
dorezoheni?" 

109. E nese ata refuzojne, ti thuaju: "Une u njoftova ju ne menyre te barabarte, dhe se 
une nuk e di se eshte afer ose larg ajo qe po premtoheni?" 

1 10. Ai e di thenien e hapte, e di edhe ate qe mbani fashehte. 

1 1 1 . E nuk e di, mos eshte kjo sprove per ju (vonesa e denimit), apo te kenaqeni deri 
ne nje kohe. 

112. Ai (Muhammedi) tha: "Zoti im, gjyko (mes meje dhe atyre genjeshtareve) me te 
verteten! E Zoti yne, Meshirues eshte ai prej te cilit kerkohet ndihme kunder asaj 
qejupershkruani!" 

22. Haxhxh 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . O ju njerez, ruanu denimit nga Zoti juaj, sepse dridhja prane katastrofes se kijametit 

eshte nje llahtari e madhe. 

2. Ate dite, kur ta perjetoni ate, secila gjidhenese braktis ate qe ka per gjini dhe secila 

shtatezene e hedh para kohe barren e vet, ndersa njerezit duken te dehur, po ata 
nuk jane te dehur, por denimi i All-llahut eshte i ashpr. 

3. Ka ndonje nga njerezit qe kundershton ne 9eshtje rreth All-llahut, pa kurrfare dije 

dhe ndjek 9do djall te mbrapshte. 

4. Ai (djalli) eshte gjykuar ta humbe dhe ta orientoje ne vuajtje te zjarrit te madh, ate 

qe imiqesohet atij. 

5. O ju njerez, nese dyshoni per ringjalljen, atehere (mendoni krijimin tuaj) Ne u 

krijuam ju prej dheu, pastaj prej uji, pastaj prej nje gjaku te ngjizur, pastaj prej nje 
sa kafshate mishi, qe eshte krijese e formuluar ose e paformuluar, ne menyre qe t'ju 
sqarojme. Ne e perqendrojme ne miter deri ne nje afat te caktuar, e mandej u 
nxjerrim foshnje dhe ashtu te arrini pjekurine tuaj. Ka qe dikush prej jush vdes 
heret, e dikush te jetoje deri ne pleqeri te thelle, ne menyre qe mos dije asgje nga 
dija qe ka pasur. E ti e sheh token e thate-te vdekur, e kur Ne ia leshojme asaj ujin 
ajo gjallerohet, shtohet dhe nga te gjitha llojet rrite bime te kendshme. 

6. Kete (e themi per ta ditur) se All-llahu eshte Ai i verteti dhe se Ai ringjalle te 

vdekurit dhe Ai ka fuqi per cdo send. 

7. Dhe nuk ka dyshim se kijameti do te vije patjeter dhe se All-llahu me siguri do t'i 

ngjalle ata te varrezave (te vdekurit). 

8. E ka ndonje prej njerezve qe ben polemike rreth 9eshtjes se All-llahut, duke mos 

patur kurrfare dije, kurrfare udhezimi dhe kurrfare libri te besueshem. 

9. Ai qe shtrembron qafen (ne shenje mendjemadhesie), e perpiqet t'i humbe njerezit 

nga rruga e All-llahut. Atij do t'i takoje poshtrimi ne kete jete, ndersa ne diten e 
kijametit atij do t'ia veshim denimin e djegies (te zjarrit). 

10. Kete per shkak te asaj e bene duart tua, ndersa All-llahu nuk eshte zullumqar ndaj 
roberve. 



1 1 . Ka nga njerezit qe adhuron Alahun me medyshje (luhatshem) nese e gode ndonje e 
mire aii qetesohet me te, po nese e godet ndonje e pamendshme, ai kthehet ne 
fytyren e vet te vertete (te meparshme), ai e ka humbur kete dhe jeten tjeter e ky 
eshte' ai deshtimi i qarte. 

12. Ai ne vend te All-llahut lut ate qe nuk mund t'i beje as dem as dobi. Edhe kjo eshte 
ajo humbja pambarim. 

13. Lut ate qe demin e tij e ka me afer se dobine e tij. Sa ndihmetar e shok i keq qenke 
(do t'i thote atij adhuruesi ne diten e kijametit). 

14. Ata te cilet besuan dhe bene vepra te mira, All-llahu do t'i veje ne Xhennete, nen te 
cilet rrjedhin lumenj. S'ka dyshim, All-llahu punon ate qe deshiron. 

15. Kush mendon se All-llahu nuk do ta ndihmoje ate (Muhammedin) ne kete dhe ne 
tjeren jete, ai le te ngrehet me ndonje mjet deri ne qiell e le ta kepute (ndihmen), e 
le te shikoje se a po ia largon mjeshteria e tij ate qe po e mllefos. 

16. Dhe keshtu Ne e zbritem kete (Kur'anin) plot me argumente te qarta, dhe se All- 
llahu ve ne rruge te drejte ate qe do. 

17. Eshte e sigurt se All-llahu do te beje dallimin (do te gjykoje) ne diten e kiametit ne 
mes atyre qe ishin besimtare (myslimane) dhe te atyre qe ishin jehudi, sabeje, te 
krishtere, zjarrputiste, idhujtare. All-llahu di dhe veshtron cdo gje. 

18. A nuk e di per All-llahun se Atij i nenshtrohet (i ben sexhde) kush eshte ne qiej, 
edhe kush eshte ne toke, edhe ne dielli, edhe kodrat, edhe bimet edhe shtazet, e 
edhe shume njerez, po shume jane qe denimi eshte merite e tyre. Ate qe e 
poshteron All-llahu nuk ka kush qe mund te beje te ndershem. All-llahu punon ate 
qe deshiron. 

19. Keta jane dy kundershtare (grupe kundershtaresh: besimtare dhe jobesimtare) qe 
jane zene rreth Zotit te tyre; e atyre qe nuk besuan, u qepen rroba prej zjarri e u 
hudhet uji i vale mbi kokat e tyre. 

20. Qe me ate u shkrihet krejt cka ne barqet e tyre e edhe lekurat. 

21 . Per ata jane edhe kamgjiket e hekurte. 

22. Sa here qe perpiqen te dalin prej tij nga vuajtjet e padurueshme, kthehen ne te 
perseri (u thuhet): "Vuane denimin me djegie!" 

23 . E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, All-llahu i vendose ne Xhennete, neper te 
cilin rrjedhin lumenj, aty stolisen ata me rrath te arte e me xhevahire, e petkat e tyre 
jane te mendafshta. 

24. Dhe ata jane qe u udhezuan me fjalet me te mira dhe u udhezuan ne rrugen e 
lavdishme. 

25. S'ka dyshim se ata te cilet nuk besuan dhe pengojne prej rruges se All-llahut dhe 
prej xhamise se shenjte (Qabes), te cilen Ne e beme te barabarte per njerez, qofshin 
vendas ose te ardhur, dhe, kushdo qe te perpiqet te beje ndonje te keqe a ndonje 
mekat, Ne kemi per t'ua shijuar nje denim te idhet. 

26. Perkujtoje kur Ne e udhezuam Ibrahimin per ne vendin e shtepise (Qabes): te mos 
me pershkruaj Mua shok, pastroje shtepine Time per ata qe e vizitojne (bejne tavaf) 
qe qendrojne ne kembe duke u falur, perkulur dhe qe bejne sexhde. 

27. Dhe thirr nder njerez per haxhin, se te vijne ty kembesore e edhe kalores me deve 
te rraskapitura qe vijne prej rrugeve te largeta. 

179 



28. (vijne) Per te qene te pranishem ne dobite e tyre dhe qe ta permendin All-llahun ne 
ato dite te caktuara (ne shenje falenderimi) dhe per qe i ka furnizuar me kafshe. 
Hani pra, prej tyre (kurbanave) dhe ushqeni te ngushtuarin e te varferin. 

29. Pastaj le te heqin papastertine e tyre, le t'i zbatojne premtimet e veta dhe le te sillen 
(bejne tavaf) rreth shtepise se lashte. 

30. Pra, keshtu: Kush madheron ate qe All-llahu e beri te shenjte, ajo eshte' me e 
dobishme per te Zoti i vet. Juve u jane lejuar kafshet, pos atyre qe u lexohen (ne 
Kur'an) pra largohuni nga ndyesite e idhujve dhe largohuni fjales shpifese. 

3 1 . Duke qene te sinqerte ne besimin ndaj All-llahut, dhe duke mos i pershkruar Atij 
shok, e kush pershkruan shok All-llahut, ai eshte sikur te bjere nga qielli e ta 
rrembeje shpendi, ose si ai te cilin e gjuan era e stuhishme ne ndonje vend te 
humbur. 

32. Kjo ehte keshtu! E kush madheron dispozitat e All-llahut, ajo eshte shenje e 
devotshmerise se zemrave. 

33. Ju keni dobi nga ato (shenja - kurbane) per nje kohe te caktuar, e pataj vendi i tyre 
eshte te shtepia e lashte. 

34. Ne i kemi caktuar cdo populli vendtherrjen (e kurbanit), qe ta permendin emrin e 
All-llahut per arsye se i furnizoi ata me kafshet. Zoti juaj eshte nje Zot, andaj 
vetem Atij dorezohuni, e pergezo te degjueshmit. 

35. Te cilet, kur permendet All-llahu, u dridhen zemrat e tyre, te cilet jane te 
durueshem ndaj asaj qe i godet, te cilet rregullisht e falin namazin dhe te cilet japin 
per qellime te dobishme nga ajo me cka furnizuam Ne. 

36. E devet (therrjen e tyre per kurban) ua kemi bere prej dispozitave te All-llahut, e ju 
prej tyre keni dobi, andaj permendie emrin e All-llahut duke qene ato (te 
pergatitura per therrje) ne kembe, e kur te shtrihen ato ne toke (dhe t'u dale 
shpirti), hani prej tyre dhe ushqeni nevojtarin dhe ate qe lyp. Ashtu, ato ua veme ne 
sherbimin tuaj qe juu te jeni mirenjohes. 

37. te All-llahu nuk arrin as mishi as gjaku i tyre, por te Ai arin bindja e juaj. Ai ashtu 
ua nenshtroi ato juve qe ta madheroni All-llahu per udhezimet qe ua beri. 
Bamireseve merru myzhde. 

38. All-llahu largon demet e idhujtareve ndaj atyre qe besuan, se All-llahu nuk e do 
asnje tradhtare e bukepermbyste. 

39. Atyre qe po sulmohen me lufte, u eshte dhene leje te luftojne, per shkak se u eshte 
bere padrejte, e All-llahu ka fuqi per t'u ndihmuar atyre (muslimaneve). 

40. (U lejuan te luftojne) Ata, te cilet vetem pse thane: "All-llahu eshte Zoti yne!" u 
debuan pa kurfare te drejte. E sikur All-llahu te mos i zbrapste disa me disa te tjere, 
do te rrenoheshin manastiret, kisha, havrat e edhe xhamite qe ne to permendet 
shume emri i All-llahut. E All-llahu patjeter do ta ndihmoje ate qe ndihmon rrugen 
e Tij, se All-llahu eshte shume i fuqishem dhe gjithnje triumfues. 

41. (Ai ndihmon) Ata te cilet kur Ne u mundesojme vendosjen ne toke, e falin 
namazin, japin zeqatin, urdherojne per te mire dhe largojne prej te keqes. All-llahut 
i takon perfundimi i ceshtjeve. 

42. Po edhe nese te pergenjeshtrojne ty, para tyre paten pergenjeshtruar edhe populli i 
Nuhut, Adi dhe Themudi. 

180 



43. Edhe populli i Ibrahimit dhe populli i Lutit. 

44. Po edhe banoret e Medjenit. Qe pergenjeshtraar edhe Musai; e Une jobesimtareve 
u pata dhene afat, me pastaj u dhashe denim, e cfare ishte ai denim Imi? (Ua 
ndryshova gjendjen ne te keq). 

45. E sa fshatra qe ishin zullumqare i shkaterraam Ne, e ato jane te rrenuara mbi 
kulmet e tyre dhe sa bunare kane mbetur shkrete e sa pallate te larta! 

46. A nuk udhetuan ata neper toke e te kene zemra me te cilat do te kuptojne, dhe 
veshe me te cilat do te degjojne? pse ne te vertet syte nuk verberohen, por 
verberohen zemrat ne krahrore. 

47. Ata kerkojne prej teje t'ua ngutesh denimin, po All-llahu nuk e thyen premtimin e 
Vet, pse nje' dite te Zoti yt eshte sa njemije vet, si llogaritni ju. 

48. Shume fshatra qe ishin ne rruge te gabuar, Une ua pata shtyre denimin ne nje kohe, 
e pastaj i zura me denim dhe fundi i tyre eshte te Une. 

49. Thuaj: "O ju njerez, une jam per t'ua terhequr haptazi verejtjen. 

50. E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, do te kene falje (te mekateve), fmizim te 
begatshem (ne Xhenne). 

51. Ndersa, ata qe u perpoqen t'i mposhtin argumentet Tona, te tillet jane banes te 
Xhehennemit. 

52. Ne nuk derguam para teje asnje te derguar (me shpallje) dhe asnje pejgamber (te 
derguar si vazhdues i shpalljes se meparshme), e qe, kur ai (i derguari) deshiroi die, 
te mos ia pat hedhur ne ate deshiren e tij djalli, e All-llahu asgjeson ate qe hedh 
djalli, dhe All-llahu fuqizon argumentet e Veta. All-llahu eshte shume i dijshem 
dhe me urtesi te madhe rregullon ceshtjet. 

53. E per a bere ate (dyshim) qe djalli e hedh si sprove per ata qe ne zemrat e tyre kane 
dyshim (munafiket) dhe per ata, qe i kane te zemrat e shtangeta. S'ka dyshim se 
jobesimtaret jane ne nje armiqesi te pambarim. 

54. E, edhe per ta vertetuar te dijshmit se me te vertete ai (Kur'ani) eshte vertete prej 
zotit tend dhe keshtu t'i besojne atij (Kur'anit) dhe (zemrat e tyre) te binden ndaj 
tij. E All-llahu patjeter do t'i udhezoje ata qe besuan 9perqafuan) ne rruge te drejte. 

55. Ata qe nuk besuan jane vazhdimisht ne dyshim per te (per Kur'anin), derisa t'u vije 
kijameti befas ose t'u vije denimi i dites se pafrytshme. 

56. Ate dite i tere sundimi i takon vetem All-llahut, Ai gjykon mes tyre, E sa u perket 
atyre qe besuan dhe bene vepra te mira, ata kane kenaqesite e tyre ne xenete. 

57. Ndersa, ata qe nuk besuan dhe pergenjeshtruan argumentet ona, te tillet kane denim 
me nencmim. 

58. E ata qe per hir te All-llahut braktisen atdheun e tyre, (e duke luftuar) u vrane ose 
vdicen, All-llahu do t'i shperblej me shperblimin me te mire, e s'ka dyshim All- 
llahu eshte me i miri shperblyes. 

59. Ata do t'i ve ne nje vend ku do te jene te kenaqur. All-llahu di me se miri (kush 9ka 
merion) dhe eshte shume i bute. 

60. Kjo eshte keshtu! E kush ndeshkon tjetrin me te njejten mase me te cilen ka qene i 
ndeshkuar vete, e pastaj atij perseri i behet padrejte, All-llahu do ta ndihmoje ate 
patjeter. All-llahu shlyen shume te keqijat dhe fale mekatet. 

61. Kete (ndihme) e ben ngase All-llahu (fuqiplote) eshte Ai qe fut naten ne dite e 

181 



diten ne nate (dke shkurtuar njeren e zgjatur tjetren). All-llahu me te vertete' degjon 
(theniet) e sheh (punet). 

62. Kjo ngase All-llahu eshte Ai i verteti, dhe ate qe lusin ata pos Tij eshte e kote. All- 
llahu eshte vertete Ai i larti, i madhi. 

63. A nuk e di se All-llahu e leshoi shiun prej qiellit, e toka agon e gjelberuar, vertet, 
All-llahu eshte i kujdesshem, mirenjohes. 

64. Vetem e Tij eshte cka ka ne toke, All-llahu eshte Ai qe s'ka nevoje per asgje, eshte 
i plotfuqishmi i falenderuari. 

65. A nuk sheh se All-llahu nenshtroi cdo gje qe gjendet ne toke, per te miren tuaj, Ai 
nenshtroi anijet qe sipias deshires se Tij te lundrojne ne det. Ai mban qiellin te mos 
bjere ne toke po nese deshiron Ai. S'ka dyshim se All-llahu eshte mireberes, 
meshirues ndaj njerezve. 

66. Ai u dha jeten, u ben te vdisni, e pastaj ju ringjall. Vertet, njeriu eshte perbuzes. 

67. Secilit popull ne i dhame ligj (fetar) qe ata te veprojne sipas tij, pra le te mos 
polemizojne (popujt tjere) me ty per kete eeshtje (per eeshtjen e shtetit islam), e ti 
thirri te Zoti yt, se pa dyshim ti je ne rruge te drejte. 

68. E nese ata te kundershtojne ty, ti thuaju: "All-llahu e di me se miri per kete qe ju po 
veproni. 

69. All-llahu do te gjykoje mes jush ne diten e kijametit per ate qe kundershtoheshit. 

70. A nuk e ke ditur se All-llahu di cka ekziston ne qiell e ne toke, e tere ajo eshte e 
shenuar ne liber, ajo per All-llahun eshte shume lehte. 

71. Ata (idhujtaret) adhurojne ne vend te All-llahut (idhuj) per te cilet nuk u ka ardhur 
kurrfare fakti dhe nuk kane dije, pra per idhujtaret nuk ka ndonje ndihmetar. 

72. E kur u lexohen atyre ajetet tona te qarta, ne fytyrat e atyre qe nk besuan u veren 
urrejtje. Gati u versulen atyre qe ua lexojne ajetet tona. Thuaj: "A t'u tregoj per nje 
me te keqe se kjo?" Zjarri, te cilin All-llahu e caktoi per ata qe nuk besuan". Sa i 
keq eshte ai vend ku do te shkojne. 

73. O ju njerez, ja nje shembull veni veshin pra: Vertet ata qe po i adhuroni ne vend te 
All-llahut, ata nuk mund te krijojne asnje mize, edhe nese tubohen te gjithe per te, 
e po ashtu, nese miza ua rremben atyre ndonje send, ata nuk do te mund ta 
shpetojne ate prej saj. I dobet eshte edhe lutesi edhe i luturi. 

74. Ata nuk madheruan All-llahun me madherine e Tij te vertete, qe meriton, All-llahu 
eshte ifuqishem, ngadhnjyes. 

75. All-llahu zgjedh te derguar prej egjejve dhe prej njerezve, All-llahu degjon e sheh. 

76. Ai e di ate qe punuan me pare dhe ate qe do te punojne me vone ata, dhe te gjitha 
eeshtjet i kthehen vetem All-llahut. 

77. O ju qe besuat, falni namazin me ruku e sexhde dhe vetem Zotin tuaj adhuronie. 
Beni pune te mira (te dobishme), se do te gjeni shpetim. 

78. Luftoni me nje lufte te denje per hir te All-llahut, se Ai ju zgjodhi ju (ju percaktoi 
per te luftuar per rrugen e Tij) dhe nuk ju obligoi ne fe me ndonje veshtiresi, ne 
fene e babait tuaj, Ibrahimit. Ai edhe me pare, e edhe ky (Kur' am) ju quajti 
myslimane, per te qene i derguari eshmitare juaji dhe per te qene ju deshmitare 
ndaj njerezve, pra falni rregullisht namazin, jepni zeqatin, permbahuni me All- 
llahun se Ai eshte ndihmetari juaj. Sa mrojtes i mire dhe sa ndihmetare i madh qe 

182 



eshte. 

23. Mu'minun 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Eshte e sigurte' se kane shpetuar besimtaret: 

2. ata te cilet jane te perulur dhe jane te kujdesshem gjate faljes se namazit, 

3. dhe ata te cilet i shmangen te kotes (fjale a pune), 

4. dhe ata te cilet rregullisht japin zeqatin, 

5. dhe ata te cilet e ruajne nderin e vet (sa i perket jetes intime), 

6. me perjashtim ndaj grave te veta (me kurore) dhe ndaj atyre (robreshave) qe i kane 

ne pronesine e vet, per te cilat nuk jane te qortuara, 

7. e kush fe rkon pertej tyre (defrim nga te ndaluarat), te tillet jane ata qe e kane shkele 

normat e caktuara, 

8. dhe ata te cilet me kujdes i ruajne ato qe u jane besuar (sende ose fjale), e ruajne 

edhe premtimin e dhene, 

9. dhe ata te cilet i kushtojne kujdes kohes se namazit te tyre. 

10. Te tillet jane mu ata trashegimtaret, 

11. te cilet e trashegojne Firdewsin, aty jane pergjithmone. 

12. Per All-llahun, Ne krijuam njeriun prej nje ajke (lengu), e nje balte. 

13. Pastaj ate (ajke - balte) e beme (e shendrruam) pike uji (fare) ne nje vend te sigurte. 

14. Me pas, ate pike uji e beme cope gjaku, e ate gjak te ngurte e beme cope mishi, e 
ate cope mishi e shnderruam ne eshtra, dhe eshtrave ua veshem mishin, pastaj ate e 
beme krijese tjeter (me shpirt). I larte eshte All-llahu, me i miri Krijues! 

15. Mandej, pas kesaj (krijese) ju do te vdisni. 

16. E ne diten e kijametit ringjalleni. 

17. Ne krijuam mbi ju shtate pale (qiej) dhe nuk jemi te pakujdesshem ndaj asaj qe 
krijuam. 

18. Ne leshaum me mase uje nga qielli dhe ate e perqendrojme ne toke. Po Ne kemi 
mundesi edhe ta humbim ate (ujin). 

19. Dhe me anen e tij Ne mundesuam pe ju kopshte hurmash e rrushi, qe ne to keni 
shume peme dhe hani prej tyre. 

20. Dhe (krijuam) trupa drunjsh qe mbijne ne kodren Sina e qe japin vajera dhe 
melmesa per ngrenesit. 

21. Ju ede nga kafshet keni nje mesim, ngase ju freskojme me leng prej barqeve te tyre 
dhe keni shime dobi prej tyre, e edhe prej tyre ushqeheni. 

22. Dhe mbi to e anije bartni (hypni). 

23. Ne e patem derguar Nuhun te populli i tij, e tha: "O populli im, adhuronie vetem 
All-llahun, se nuk ka zot tjeter pos tij; a nuk i frikesoheni (denimit)?" 

24. E paria e atij populli qe nuk besuan thane: "Ky nuk eshte tjeter pos njeri sikurse 
edhe ju, po deshiron te jete me i latre se ju. Po te deshironte All-llahu do te 
dergonte engjej; ne nje gje te tille nuk e kemi derguar as nga ta paret tane!" 

25. Ai nuk eshte tjeter pos nje njeri i semure mentalisht, andaj pritni (keni durim) edhe 
per nje kohe. 



26. Ai (Nuhu) tha: "Zoti im, me ndihmo per ate qe me pergenjeshtrojne. 

27. Ne e i shpallem: "Nderto anijen nen mbikeqyrjen Tone dhe sipas urdherit Tone, e 
kur te vije urdheri Yne dhe te ashpersohet gjendja atehere' ti hgarko ne te prej 
secilit lloj nga nje qift (pale), edhe familjen tende, me perjashtim te atij ndaj te cilit 
ka marre fund vendimi, kunder tij pra ti mos kerko (falje) prej Meje per ata jane te 
permbytur. 

28. E kur te vendosesh ti dhe kush eshte me ty ne anije, atehere thuaj: "Falenderaar 
qofte All-llahu, i cili na shpetoi prej popullit te prishur!" 

29. Dhe thuaj: "Zoti im, me zbarko ne nje vend te bekuar, e Ti je me i miri i atyre qe 
bejne vendosjen!" 

30. Nuk ka dyshim se ne keto (ngjarje te popujve) ekzistojne fakte bindese. Ne te 
vertete Ne i veme ne sprove. 

3 1 . Mandej pas tyre Ne ei sollem popull tjeter. 

32. Edhe atyre u derguam pejgamber mga mesi i tyre (qe u tha): "Adhuronie All- 
llahun, ju nuk keni zot tjeter pos Tij, a nuk frikesoheni!" 

33. Edhe paria nga populli i tij e cila nuk besoi dhe e mohoi jeten tjeter dhe te cileve 
Ne u patem mundesuar rehati e begati ne jeten e kesaj bote, thane: "Ky nuk eshte 
tjeter pos njeri sikurse edhe ju, ha ashtu si hani ju dhe pi ashtu si pini ju!" 

34. E nese i peruleni nje njeriu qe eshte si ju, vertet, atehere do te jeni te humbur e te 
mashtruar. 

35. Mos valle ai po ju premton se pasi qe te vdisni, te beheni dhe e eshtra (te kalbur), 
do te nxirreni te gjalle?" 

36. Sa larg eshte sendertimi i asaj qe premtoheni. 

37. Nuk ka tjeter, pos jetes sone te kesaj bote, vdesim, lindim dhe nuk do te 
ringjallemi! 

38. E ai (Hudi(nuk eshte tjeter pos njeri qe trillon genjeshtra ndaj All-llahut, po ne nuk 
ibesojme atij. 

39. Ai (Hudi) tha "Zoti im, me ndihmo se ata po me pergenjeshtrojne!" 

40. E Ai (Zoti) tha: "Se shpejti do te deshprohen ata". 

41. Atehere me te drejte ata i zuri ushtima (denimi) dhe ashtu i beme sikur me qene 
hedhurina (mebturina). Larg qofte prej meshires se Zotit populli zullumqare. 

42. Mandej pas tyre Ne sollem brezni te reja. 

43. Asnje nga popujt (e shkaterruar) nuk mundi ta shpejtoje e as ta vonoje afatin e 
caktuar. 

44. Ne me pas derguam pejganberet tane nje pas nje, mirepo, 9do here qe nje popull i 
erdhi i derguari i vet, ata e pergenjeshtruan ate, prandaj Ne i percollem ata (me 
denim) njein pas tjetrit dhe i beme qe te permenden ne tregime. I shkaterruar qofte 
populli qe nuk beson! 

45. Me pas Ne derguam Musain dhe vellain e tuh Harunin me mrekulli dhe argumente 
tona te qarta, 

46. te faraoni dhe rrethi i tij, po ata u treguan kryelarte, sepse ishin popull 
mendjemadh. 

47. Dhe thane: "Si t'u besojme dy njerezve qe jane si ne, kur populli i tyre eshte ne 
sherbim tone?" 

184 



48. Keshtu, ata i pergenjeshruan qe te dy, andaj me te drejte i shkaterruam. 

49. Ne Musait i dhame librin (pas shkaterrimit te faraonit) ne menyre qe ata (populli 
israilit) te gjejne rragen e drejte. 

50. Edhe te birin e Merjemes dhe nenen e tij i paraq item si argumente (mrekulli) dhe 
ivendodem qe te dy ne nje' rrafshnalte dhe me uje rrjedhes. 

51. (ne u pate thene): "O ju te derguar, hani ate qe eshte e lejuar dhe mire dhe beni 
vepra te mira se Une e di ate qe ju veproni. 

52. Kjo fejajuaj eshte e vetmja fe e Une jam Zoti juaj, runju denimit Tim. 

53. E ata me vone u ndane ne grupe sipas ceshtjes se fese dhe secili grup krenohej me 
ate qe kishte pervehtesuar per vete. 

54. Andaj, ti (Muhammed) leri ata edhe nje kohe ne ate mashtrimin e tyre. 

55. A mos mendojne ata se me ate qe jemi duke udhene atyre nga pasuria dhe femijet, 

56. Nxitojme t'u ofrojme atyre te mirat? Jo, kurrsesi, por ata nuk jane kah e kuptojne. 

57. Vertet, ata te cilet ndaj madherise se Zotit te tyre kane frike. 

58. ata, te cilet u besojne argumenteve te Zotit te vet, 

59. dhe ata, te cilet nuk i pershkruajne shok Zotit te vet, 

60. dhe,ata te cilet japin (sadaka-zeqate) nga ajo qe u eshte dhene, pse dine se do te 
kthehen te Zoti i tyre, andaj zemrat e tyre i kane te frikesuara, 

61 . Te tillet jane duke nxituar drejt te mirave dhe te paret do t'i arrijne ato. 

62. Ne nuk e obligojme asnje njeri pertej mundesive te tij dhe te Ne eshte libri (i 
shenive) qe shenon saktesisht (veprat) dhe atyre nuk u behet padrejte. 

63. Por zemrat e tyre (mohuasve) jane te verberuara nga ky(liber), e perve9 kesaj, ata 
vazhdojne te bejne vepra te keqia. 

64. Nderkaq, kur t'i kapim me denim ata qee kane cuar jete te shfrenuar, atehere ata me 
britme bejne lutje (duke kerkuar mdihme). 

65. Mos e ngritni zerin tash, se ju nuk e keni ndihmen Tone! 

66. Sepse, juve u lexoheshin ajatet e Mia, e ju zbrapseshit. 

67. Si arogant ndaj tij (ndaj Kur'anit, ose ndaj Qabes), e me fyerje kunder tij naten 
bisedoshit. 

68. A nuk menduan ata thelle fjalen (Kur'anin), apo mos u erdhi atyre dicka, qe te 
pareve te tyre te lashte nuk u pat ardhur, 

69. apo mos nuk e nnjohin te derguarin e vet (Muhammedin), prandaj ata e refuzojne 
ate? 

70. Apo mos thane per te se eshte i cmendur? Jo, por ai ka ardhur me te verteten, e 
shumica e tyre e urren te verteen. 

71. E sikur te perputhej e verteta me deshirat e tyre, do te shkaterroheshin qiejt e toka 
dhe cdo gje qe gjendet ne to. E megjithate qe Ne atyre u sollem (me kete 
Kur'an)famen e tyre, ata u zbrapsen ndaj perkujtimit te vet. 

72. A mos u kerkon ti atyre ndonje shperblim? Po shperblimi i Zotit tend eshte me i 
miri, pse Ai eshte furnizues me i mire. 

73. c'eshte e verteta, ti i fton ata ne rruge te drejte. 

74. Po ata qe nuk e besojne boten tjeter, i shmangen rruges se drejte. 

75. Edhe sikur t'i meshironim ata (idhujtaret) dhe t'ua kishim larguar fatkeqesite, at do 
te vazhdonin te zhyteshin ne zhgenjimin e tyre. 

185 



76. Ne i sprovuam at me denim, po ata nuk iu perulen Zotit te tyre e as nuk iu drejtuan 
me lutje. 

77. Deri sa t'ua gapim nje' dere denimi teashper, atehere ata do te mbesin aty me 
shpresa te humbura. 

78. Ai eshte qe ua krijoi te degjuarit, te parit dhe te kuptuarit e juaj; sa pak jeni 
mirenjohes. 

79. Dhe Ai eshte qe ju krijoi ju ne toke dhe vetem te Ai do te tuboheni. 

80. Dhe Ai eshte qe jep jete dhe vdekje dhe vetem Ai ben ndryshimine nates e te dites; 
si nuk e kuptoni? 

81 . Por ja ata flasin, ashtu si flasin ata para tyre. 

82. Ata thane: "Pasi te vdesim e te behemi dhe e eshtra te kalbur, a do te ringjallemi? 

83. Kjo na eshte premtuar ne edhe prinderve tane me pare, po kjo nuk eshte gje tjeter 
pos nje mit i lashte! 

84. Thuaj: "E kujt eshte toka dhe 9do gje qe ka ne te, nese jeni qe e dini?" 

85. Ata do te thone: "E All-llahut". Atehere thuaju: "Perse pra nuk mendoni?" 

86. Thuaj: "Kush eshte Zoti i shtate qiejve dhe Zot i Arshit te madh?" 

87. Ata do te thone: "All-llahu!" Thuaju: "E pse nuk frikesoheni pra?" 

88. Thuaj: "Ne doren e kujt eshte i tere pushteti i cdo sendi, dh Ai eshte qe mbron (ke 
te do), e qe prej Atij nuk mund te kete te mbrijtur; nese jeni qe e dini?" 

89. Ata do te thone: "Ne dore te All-llahut!" Thuaj: "E si mashtroheni pra?" 

90. Por jo, Ne ua sollem atyre te verteen, e megjithate, ata jetojne me genjeshtra (duke 
adhuruar idhuj). 

91. All-llahu nuk ka marre per veten kurrfare femije (as engjejt,e as nga njerezit), nuk 
ka me Te ndonje zot tjeter, pse (sikur te kishte zot tjeter), atehere secili zot do te 
vecohej me ate qe ka krijuar, dhe do te dominonte njeri mbi tjetrin! I larte, i paster 
eshte All-llahu nga ato qe i pershkruajne. 

92. Ai e di te fshehten e te dukshmen, Ai eshte larg atyre qe ate i shoqerojne. 

93. Thuaj: "Zoti im, po qe se patjeter do te me tregosh ate (denim) qe ua premtove 
atyre?" 

94. Zoti im, mos mefut pra, mua te ai popull zullumqar!" 

95. Ne te vertete, Ne kemi fuqi te tregojme ty ate qe u kemi premtuar atyre. 

96. Ti te keqen kthe me te miren. Ne e dime me se miri ate qe shpifin ata. 

97. Dhe thuaj: "O Zot im, une mbrohem me Ty prej cytjeve te djajve!" 

98. Dhe mbehtetem te Ti qe ata te mos me afrohen!" 

99. E kur ndonjerit prej tyre i vjen vdekja, ai thote: "O Zoti im, me kthe, 

100. qe te bej vepra te mira e te kompensoj ate qe leshova!" Kurrsesi, (Kthim nuk ka) e 
kjo eshte vetem fjale qe thote ai, e ata kane para tyre nje perde (distance periodike) 
der ne diten kur ringj alien. 

101. E kur i fryhet surit (heren e dyte), atehere, ne ate dite nuk do te kete lidhje 
familiare mes tyre e as qe do te pyes kush per njeri-tjetrin. 

102. E kujt i peshojne me rende peshojat (veprate mira), ata jame te shpetuarit. 

103. Ndersa, atyre qe u peshojne lehte, peshojat (veprat e mira), ata jane qe humben 
vetveten dhe jane ne Xhehennem pergjithmone. 

104. Zjarri do t'ua djege atyre fytyrat dhe do te duken shume te shemtuar brenda tij. 

186 



105. (atyre u thuhet): A nuk u jane lexuar juve ajete e Mia; e ju nuk i besuat ato? 

106. Ata thone: "O Zoti yne, ne na paten mundur te keqiat (u dhame pas epsheve te 
dynjase) dhe si te tille ishim popull i humbur! 

107. Zoti yne, na nxjerr prej tij, e nese gabojme perseri,atehere vertet, jemi mizor!" 

108. Ai thote: "Heshtni aty e mos me folni!" 

109. Pse nje' grup prej robeve te Mi thane: "O Zoti yne, ne besuam, prandaj na fale dhe 
na meshiro, se Ti je me i miri i meshiruesve!" 

110. E ju i patet tallur ata, sa qe ajo tallje beri qe te harronin perkujtimin ndaj Meje, 
madje edhe qeshnit me ta. 

1 1 1 . E Une sot i shperbleva ata per ate qe ishin te duraeshem ate jane fitimtaret. 

1 12. Ai thote: "E sa vjet keni kaluar ne toke?" 

113. Ata thone: "Kemi qendruar nje dite ose nje pjese te dites, pyeti ata qe dine 
numerimin!" 

1 14. Ai thote: "Mire e keni, sikur ta dishit njemend pak keni qendruar!" 

1 1 5 . A menduat se Ne u krijuam kot dhe se nuk do ktheheni ju te Ne? 

116. I larte eshte All-llahu, Sunduesi i vertet, nuk ka zot tjeter pos Tij, Zot i Arshit 
bujar. 

1 17. E kush adhuron me All-llahun edhe ndonje zot tjeter, per te cilin nuk ka kurrefare 
fakti, pergjegjesia e tij eshte para Zotit te vet, e mohuesitnuk do te shptojne. 

118. E ti thuaj: "O Zoti im, me fal e me meshiro, se Ti je me Meshiruesi i 
meshiruesve!" 

24. Nur 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . (Kjo eshte) Kaptine te cilin Ne e shpallem dhe Ne e beme detyrim te domosdoshem 

(zbatimin e dipozitave qe theksohen ne te) dhe Ne parashtruam ne te argumente te 
qarta ne menyre qe te merrni mesim. 

2. (dispozite obliguese eshte qe) Laviren dhe lavirin t'i rrahni, secilit prej tyre me nga 

njeqind te rena, dhe ne zbatimin e dipozitave te All-llahut mos u tregoni zemerbute 
ndaj atyre dyve, nese jeni qe besoni All-llahut dhe botes tjeter. E gjate zbatimit te 
ndeshkimit ndaj tyre, le te jene te pranishem nje nmer besimtaresh. 

3. Laviri nuk do te duhej te martohej me tjeterke, pos me ndonje lavire ose idhujtare, e 

lavirja me te nuk do te duhen te martohej kush pos ndonje lavir o idhujtare. Ajo 
(kurveria ose martesa me te) eshte e ndaluar per besimtaret. 

4. Edhe ata te cilet bejne shpifje per grate e ndershme dhe nuk sjellin kater deshmitare, 

t'i rrahni ata me nga tetedhjete te rena dhe atyre mos u pranoni deshmine me kurre. 
te tillet jane te pabesueshem. 

5. Me perjashtim te atyre qe me vone pendohen dhe permiresohen, vertet All-llahu 

eshte qe shume fale e meshiron. 

6. Ndersa ata te cilet shpifin per gra te veta dhe nuk kane deshmitare tjeter pervec vetes 

Deshmimi i cdonjerit prej tyre eshte: te betohen kater here ne All-llahun se ai e 
thote te verteten. 

7. E pesta (here e betimit) eshte: mallkimi i All-llahut qofte mbi te, nese genjen. 



8. E nga ajo (gruaja e shpifur) largohet denimi, nese kater here betohet ne All-llahun se 

ai (shpifesi) genjen. 

9. E pesta here e betimit te jete qe ta godis hidherimi i All-llahut, ate (gruan) nese ai, ka 

qene i vertete. 

10. Dhe sikur te mos ishte dhurata dhe meshira e All-llahut ndaj jush (ju do te 
mbarojshit). Pa dyshim Alahu pranon pendimin eshte' i gjithedijshem. 

1 1 . S'ka dyshim se ata qe trilluan shpifjen, jane nje grup prej jush. Ju mos e mrrni ate 
si ndonje dem per ju, perkundrazi, ajo do te jete ne dobine tuaj. Secilit prej tyre do 
t'i takoje denimi sipas pjesemarrjes ne mekat, e atij prej tyre qe e barti pjesen e 
madhe (te shpifjes) i takon denim i madh. 

12. E perse kur e degjuan ate (shpifje) besimtaret dhe besimtaret te mos mendinin te 
miren si per vete dhe te thonin: "Kjo eshte shpifje e qarte?!" 

13. Perse ata nuk i sollen kater deshmitare per kete? E derisa nuk sollen deshmitare, ata 
pra te All-llahu jane mu genjeshtaret. 

14. E sikur te mos ishte meshira e All-llahut dhe miresia e Tij ndaj jush, ne kete dhe ne 
boten tjeter, ju do t'ju kapte denim shume i madh per shkak te asaj ne te cilen u 
hudhet. 

15. Kur ju ate (shpifjen) e percollet me gjuhen tuaj dhe per ate qe nuk kishit kurrfare 
dije foleshit duke menduar se ajo ishe imtessi e parendesishme, ndersa te All-llahu 
ajo eshte e madhe. 

16. E perse, kur e degjuat ate, nuk mate: "Ne nuk na takon te flasim per kete. I larte je 
Ti, kjo eshte shpifje e madhe!" 

17. All-llahu ju keshillon qe nje e tille te mos perseriet kurre, nese jeni besimtare te 
denje. 

18. All-llahu sqaron per ju argumentet, sepse Ai eshte i dijshem e i urte. 

19. Ata, te cilet deshirojne qe te besimtaret te perhapet amoraliteti, ata i pret denim i 
dhembshem ne kete dhe ne boten tjeter. All-llahu di (te fshehtat) e ju nuk e dini. 

20. Sikur te mos ishte miresia e All-llahut ndaj jush dhe meshira e Tij, (do ta 
perjetoshit menjehere denimin), po All-llahu eshte shume i bute, i meshirshem. 

21. O ju qe besuat, mo s shkoni gjurmeve te djallit, pse kush ndjek gjurmet e djallit ai 
urdheron per te shemtuara e te irituara, e sikur te mos ishte miresia e All-llahut 
ndaj jush dhe meshira e Tij, askush prej jush nuk do te pastrohej me kurre (prej 
mekatesh), por All-llahu e pastron ate qe do Ai. All-llahu degjon e di. 

22. Te ndershmit dhe te pasurit nga ju, te mos betohen se nuk do t'u jain t afermve, te 
varferve dhe atyre qe pr hir te All-llahut lane vendlindje e tyre, po le t'ua falin 
(gabimin) dhe mos t'ua zene per te madhe. A nukdeshironi qe All-llahu t'u fale. 
All-llahu fale dhe meshiron shume. 

23. Vertet, ata qe akuzojne grate e ndershme, besimtare te pafajshme, jane te mallkuar 
ne kete bote dhe ne boten tjeter dhe ata i pret nje denimshume i madh. 

24. Ne ate dite kur deshmojne kunder tyre gjuhet e tyre, duart e tyre dhe kembet e tyre 
per ate qe ata kane punuar. 

25. Ate dite All-llahu ua ploteson shperblimin e merituar, e ata e dine se All-llahu 
eshte Ai i verteti, i qarta ne drejtesi. 

26. Te keqiat (fra ose fjale) jane per te keqinjte edhe te keqinjte jane per te keqijat, 

188 



ndersa te ndershmet jane per te ndershmit edhe te ndershmit jane per te ndershmet. 
Ata jane te pafajshem nga ajo qe u thote atyre. Ata kane falje te madhe dhe 
furnizimte begatshem. 

27. O ju qe besuat, mos hyni ne shtepi te huaja pa kerkuar leje dhe pa pershendetur 
njerezit e saj. Kjo eshte' me mire per ju ne menyre qe merri mesim. 

28. Po nese nuk gjeni aty asnje, atehere mos hyni ne to derisa t'u jepet leja, e nese u 
thuhet kthehuni, ju pra kthenu. Kjo eshte me e ndershme per ju. All-llahu di cdo 
gjeqe veproniju. 

29. Nuk eshte per ju ndonje mekat, nese hyni ne shtepi te pabanuara, e qe ne to keni 
ndonje perfitim. All-llahu e di ate qe e shfaqni haptas dhe ate qe e mbani fshehte. 

30. Thuaju besimtareve te ndalin shikimet (prej haramit), te ruajne pjeset e turpshme te 
trupit te tyre se kjo eshte me e paster per ta. All-llahu eshte i njohur hollesisht per 
ate qe bejne ata. 

31. Thuaju edhe besimtareve te ndalin shikimet e tyre, te ruajne pjeset e turpshme te 
trupit te tyre, te mos zbulojne stolite e tyre pervec atyre qe jane te dukshme, le te 
vejne shamite mbi krahrorin e tyre dhe te mos ua tregojne bukurite e tyre askujt 
pervec burrave te vet, babajve te vet ose babajve te burrave te vet, djemve te vet 
ose djemve te burrave te vet, vellazerve te vet ose djemve te vellezerve te vet, apo 
djemve te motrave te veta, ose grave te tyre (qe u permenden) dhe robreshave, te 
cilat i kane ne pronesine e tyre, ose sherbetoreve nga medhkujt te cilet nuk ndiejne 
nevoje pe femrat ose femijet nuk i kane te pjekur per gra. Le te mos kercasin me 
kembet e tyre per te mos zbuluar fshehtsine nga stolite e tyre. Pendohuni te gjithe 
te All-llahu, o besimtare, ne menyre qe te gjeni shpetim. 

32. Dhe marotoni te pamartuarat (te pamartuarit) edhe roberit e robereshat tuaja qe jane 
te ndershem e te ndershme. Nese jane te varfer, All-llahu i begaton nga miresite e 
Tij, All-llahu eshte bujar i madh, i gjithdijshem. 

33. E ata qe nuk kane mundesi martese, le te permbahen derisa All-llahu t'i begatoje 
me te mirat e veta. E ata qe i keni ne pronesine tuaj dhe kerkojne prej jush t'i lironi 
ne baze te kompenzimit, atehere ua beni kete te mundshme me marrveshje, nese e 
dini se jane te besueshem dhe jepnu nga pasuria qe u ka dhene All-llahu juve. Mo i 
detyroni robreshat tuaja te bejne imoralitet, e per shkak te ndonje fitimi te kesaj 
bote, derisa ato deshirojne te jene te pastra. E kush i detyron me dhune te bejne ate, 
All-llahu i fale ato pas atij detyrimi. All-llahu fale dhe eshte meshirues. 

34. Ne u kemi shpalle juve argumente te qarta dhe shembuj nga ata qe ishin para jush, 
e edhe keshtu per te ruajturit. 

35. All-llahu eshte drite (ndi9ues, udhezues) i qiejve e i tokes. Shembulli i drites se Tij 
i gjason kandilit te vendosur ne nje zgaver te erret. Kandili gjendet brenda nje qelqi 
si te ishte yll flakerus e qe ndizet prej (vajit te) nje druri te bekuar, prej ullirit qe 
nuk mund te quhet as i lidjes e as i perendimit, e vaji i tij ndrieon pothuajsse edhe 
pa e prekur zjarri. Drite mbi drite. All-llahu udhezon kah drita e Vet ate qe do Ai. 
All-llahu sjell shembuj per njerezit. All-llahu 9do gje di shume mire. 

36. (ajo drite) Eshte ne shtepite (xhamite) qe All-llahu lejoi te ngriten, e qe ne to te 
permendet emri i Tij, t'i behet lutje Atij mengjes e mbremje. 

37. Ata jane njerez qe nuk i pengon as tregetia e larget e as shitblerja ne vend per ta 

189 



permendur All-llahun, per ta falur namazin dhe ta dhene zeqatin, ata i frikesohen 
nje' dite kur do te tronditen zemrat dhe shikimet. 

38. (ata i luten) qe Allhu t'i shperbleje me se miri per ate qe punuan dhe per t'ua shtuar 
te mirat nga Ai. All-llahu e dhuron pa mase ate qe do. 

39. E veprat e atyre qe nuk besuan jane si valet (nga rrezet e diellit) ne nje rraf shine ku 
i etshmi mendon se eshte uje derisa kur t'i afrohet atij nuk gjen asgje, por aty e gjen 
All-llahun dhe ai do t'ia jape llogarine e tij. Alahu eshte i shpejte ne llogaritje. 

40. Ose (veprat e tyre) jane si erresirat ne det te thelle te cilin e mbulojne valet mbi 
vale dhe mbi ato rete e dendura, pra, erresira njera mbi tjetren sa qe nuk mund ta 
shohe ai as doren e vet. Atij te cilit All-llahu nuk jep drite, ai nuk ka per te pasur 
drite. 

41. A nuk e di per All-llahun se Atij i lutet kush eshte ne qiej e toke, madje edhe 
shpezet krahhapura. Te gjithe e dine dhe jane te udhezuara ne lutje ndaj Tij dhe per 
madherimin e Tij. All-llahu e di c'punojne ata. 

42. Vetem i All-llahut eshte i tere sundimi i qiejve e i tokes dhe vetem te Ai eshte e 
ardhmja. 

43. A nuk e ke pare se si All-llahu drejton rete, pastaj i bashkon, i bene grumbull ato 
dhe atehere e sheh shiun se si rrjedh prej tyre. Ai leshon prej se larti, nga rete e 
medha si kodra bresher dhe me te godite kedo, e ia largon atij qe do. Shkelqimi i 
vetetimes se drites se rese gati ses'te merr te te parit. 

44. All-llahu bene rrotullimin e nates e te dites dhe ne te gjitha keto ka fakte per ata qe 
kane te parit te shendoshe. 

45. All-llahu krijoi secilen gjallese prej uji, e prej tyre ka qe ecin rreshqitas ne barkun e 
vet, ka qe ecin ne te dy kembet e edhe asosh qe ecin ne te kater kembet. All-llahu 
krijon 9ka te doje, pse vertet All-llahu ka mundesi per cdo gje. 

46. Ne kemi shpallur argumente te qarta, e All-llahu ve ne rrugen e drejte ate qe do. 

47. Ata (hipokritet) thone: "Ne i kemi besuar All-llahut, te derguarit te Tij, dhe u jemi 
bindur. Por pas asaj nje grup prej tyre zbrapsen. Te tillet nuk jane besimtare. 

48. E kur thirren qe ndermjet tyre te gjykoje All-llahu dhe i derguari i tij, nje grup prej 
tyre nuk i pergjigjen asaj. 

49. Po nese eshte qe e drejta u takon atyre (ne ate gjykim), ata i shkojne atij te bindur e 
me respekt. 

50. A thua jane te semure ne zemrat e tyre apo mos dyshojne (ne te derguarin) ose mos 
frikesohen se All-llahu dhe i derguari i Tij do te gjykoje padrejte kunder tyre? Por 
jo, ata vet jane zullumqare. 

51. Kur thirren besimtaret per gjykim ndermjet tyre te All-llahu dhe te i derguari i Tij, 
e vetmja fjale e tyre eshte te thone: "Degjuam dhe respektuam!" Te tillet jane ata te 
shpetuarit. 

52. Kush respekton All-llahun dhe te derguarin e Tij, ia ka friken All-llahut dhe i 
permbahet udhezimit te Tij, te tillet jane ata qe do te arrijne ate qe deshirojne. 

53. Ata (hipokritet) betohen me nje betim te forte ne All-llahun se sikur t'i urdheroshe 
ti, ata gjithsesi do te dilnin ne (per ne lufte). Thuaj: "Mos u betoni" Bindja eshte 
ditur, (ju vetem me goje thoni e jo me zemer). S'ka dyshim, All-llahu hollesisht di 
9ka vepron. 

190 



54. Thuaj: "Respektone All-llahun, respektone te derguarin!" Nese ata refuzojne, 
atehere' atij i takon pergjegjesia me cka eshte i ngarkuar ndersa juve pergjegjesia 
me 9ka jeni ngarkuar, nese i bindeni atij, atehere keni gjetur te verteten . I derguari 
ka obligim vetem komunikimin e qarte. 

55. Atyre nga mesi juaj te cilet besuan dhe bene vepra te mira All-llahu u premtoi se do 
t'i beje zoterues ne ate toke ashtu si pat bere zoterues ata qe ishin para tyre dhe 
fene te cilen Ai e pelqeu per ta, do ta forcoje, e ne vend te frikes Ai do t'u dhuroje 
siguri. Ata me adhurojne Mua e nuk me shoqerojne asgje. E kush edhe pas kesaj 
mohon, te tille jane ata me te prishurit. 

56. Falni rregulisht namazin, jepni zeqatin dhe respektoni te derguarin ne menyre qe te 
meshiroheni. 

57. Kurrsesi mos mendo se jane te pathyrshem ne kete jete ata qe nuk besuan. Vendi 
tyre eshte zjarri e sa perfundim i keq eshte ai. 

58. O ju te cilet besuat, ata te cilet i keni ne pronesine tuaj (sherbetoret) dhe ata qe nuk 
kane arritur moshen e pjekurise, duhet te kerkojne leje prej jush (per te hyre te ju 
ne tri kohe: para namazit te sabahut, ne kohen e drekes kur i hiqni rrobat tuaja (per 
te pushuar) dhe pas namazit te jacise, qe te tria keto kohe jane kur ju jeni te veshur. 
Pos atyre tri koheve nuk eshte mekat as per ju as per ata, te vizitoni njeri-tjerin. 
Keshtu All-llahu ua sqaron argumentet e veta. All-llahu eshte i dijshemi i urti. 

59. E kur femijet tuaj ta arrijne moshen epjekurise, le te kerkojne leje (per hyrje) ashtu 
si kerkuan ata para rtee. All-llahu ju shpjegon dipozitat e veta, sepse Ai di me se 
miri dhe eshte me i urti. 

60. E grate e moshuara, te cilat nuk deshirojne martese me, nuk eshte mekat ta heqin 
petkun mbulues te tyre, po duke mos qene zbuluese te bukurive, megjitheqe me se 
miri eshte per to te jene te permbajtura. All-llahu degjon, di. 

61. Nuk eshte mekat per te verberin, as te calin, as per te semurin, as per ju vete, ose 
nga shtepite e eterve tuaj, shtepite e nenave tuaja, ne shtepite e vellezerve e te 
motrave tuaja, ne shtepite e xhaxhallareve, te hallave, te dajeve tuaj, ne shtepite e 
tezeve tuaja ose te atyre qe u jane besuar celesat e tyre, ose (ne shtepite) e miqve 
tuaj. Mund te hani bashkerisht ose vecmas, nuk eshte mekat. Kur te hyni ne ndonje 
shtepi pershendetni (ata qe jane ne to) me nje persendetje te caktuar nga All-llahu 
(me selamun alejkum) qe eshte e bekuar dhe e kendeshme. Keshtu All-llahu ua 
sqaron argumentet qe t'i kuptoni. 

62. Besimtare jane ata qe i besuan All-llahut dhe te derguarit te Tij, dhe mur jane me te 
(te derguarin) per ndonje ceshtje te perbashket (te rendesishme), nuk largohen pa i 
kerkuar leje atij. S'ka dyshim se ata qe kerkojne leje prej teje, ata i besojne All- 
llahut dhe te derguarit te Tij. E kur te kerkojne leje per ndonje pune te tyre, lejo ke 
duash, e kerkoi falje All-llahut per ata , se vertet, All-llahu fale shume e 
eshtemeshirues. 

63. Thirrjen e te derguarit mos e konsideroni si thirrjen tuaj ndaj njeri-tjetrit. All-llahu i 
di ata qe terhiqen prej jush tinezisht, prandaj, le te ruhen ata qe kundershtojne 
rrugen e tij (te te derguarit) se ata do t'i ze ndonje telashe, ose do t'i godase denimi 
i idhet. 

64. Veni re, se vetem ne pushtetin e All-llahut eshte cka ka ne qiej dhe ne toke. Ai e di 

191 



gjendjen tuaj (besimin apo hipokrizine), e diten kur i kthehen Atij, Ai do t'u 
kallezoje atyre per ate qe vepruan. All-llahu eshte' i dijshem per cdo send. 

25. Furkan 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Ai, qe ia shpall Furkanin (Kur'anin, dallues te se vertetes nga e paverteta) robit te 

vet (Muhammedit) qe te behet pejgamber i bots (keshillues), eshte i madheruar. 

2. Ai eshte qe vetem Atij i takon sundimi i qiejve dhe i tokes, Ai nuk ka as femije e as 

nuk ka shok ne sundimin e Tij. Ai krijoi 9do gje, duke e persosur ne menyre te 
qarte e te matur. 

3. Mirepo, ata (idhujtaret) ne vend te Tij adhuruan zota tjere, te cilet nuk krijuan asgje, 

sepse ata edhe vete jane te krijuar. Ata nuk posedojne per vetvete as dem as dobi, 
ata nuk kane ne dore as vdekje as jete, e as ringjallje. 

4. Dhe ata qe nuk besuan, thine: "Ky (Kur'ani) nuk eshte tjeter vetem se genjeshter, qe 

e trilloi ai (Muhammedi), te cilit indihmuan edhe njerez tjere. Pra ata (idhujtaret) 
bene shtremberim e shpifje". 

5. Edhe thane: "(per Kur'anin) Jane legjenda te te pareve, qe ai (Muhammedi) kerkoi 

t'i shkruhen ato, e i lexohen atij mengjes e mbremje". 

6. Thuaj: "Ate e shpall Ai, qe e di te fshehten ne qiej e ne toke, Ai eshte qe fale shume, 

eshte meshirues". 

7. E ata thane: "c'eshte me kete te derguar, i cili ha ushqim dhe c neper tregje? erse te 

mos i jete derguar nje engjell se bashku me te, e te jete qortues?" 

8. Ose atij t'i jepet ndonje thesar, apo te kete ndonje kopsht nga i cili do te ushqehej? 

Horrat madje thone: "Ju vetem jeni duke e ndjekur nje njeri qe e ka zene magjia!" 

9. Shih se 9fare shembujsh te sjellin, andaj ata jane te humbur dhe nuk mund ta gjejme 

rrugen e drejte. 

10. Eshte i madheruar Ai, i cili po te deshiroje mund te te jape ty edhe me mire se 
9'thone ata, kopshte ne te cilet rrjedhin lumenj, ku ka edhe pallate. 

11. Por jo, ata pergenjeshtruan kiametin, e Ne per ata qe nuk besojne diten e gjykimit 
kemi pergatitur zjarr te forte. 

12. Qe posa te duket ai prej nje vendi te larget, ata ia degjojne atij velimin edhe 
kerhamzen e tij (Xhehennemit). 

13. E kur te hudhen duarlidhur ne nje vend te ngushte ne te, atydo te kerkojne 
shkaterrimin (vetezhdkjen(. 

14. Tash mos kerkoni vetem njehere shkaterrimin, por ate kerkonie shumehere. 

15. Thuaj: "A eshte me i mire ai (zjarri i Xhehennemit), apo Xhenneti i perjetshem, i 
cili u eshte premtuar si shperblim dhe vend jetesimi te devotshemve". 

16. e aty, ate dite qe e deshirojne do ta kene pergjithmone. Ky premtim i Zotit tend ka 
qene dashte kerkuar. 

17. Diten kur Zoti do t'i tubone ata, e edhe ata qe adhuruan pos All-llahut dhe u thone 
(zotave te adhuruar): "A i thirret ju rbte e Mi qe t'u adhurojne, apo ata vete e 
humben rrugen?" 

18. Ata (idhujt) thone: "Je i panevojshem per rival, o i madheruar! Neve nuk na takoi 



qe perve9 Teje te kemi ndonje mbrojtes tjeter, por Ti u ke dhene te mira atyre dhe 
te te pareve te tyre, qe ishin njerez te prishur s qe harruan te perkujtojne! " 

19. Ja (All-llahu u thote' idhujtareve), keta ju pergenjeshtraan per ate qe thoni (se ishin 
zota), pra ju as nuk keni mundesi te shpetoni as t'i ndihmoni (vetes). E cilido e ben 
padrejtesi prej jush, Ne i japim atij te perjetoje nje denim te madh. 

20. Ne para teje derguam pejgambere te tjere, por edhe ata ishin te derguar qe kane 
ngrene ushqim, qe kane ecur e shetitur neper tregje. Ne bem njerin prej jush sprove 
per tjetrin se a do te jeni te durueshem. E Zoti yt eshte Ai qe sheh 9do gje. 

21. E ata qe nuk e shpresojne takimin Tone, thane: "Perse te mos na dergohen neve 
engjej, ose perse te mos shohim Zotin tone ?" Ata teJ9muan larte veten dhe u sollen 
me arrogance. 

22. Per kriminelet ate dite kur i shohin engjejt nuk ka gezim, sepse ata (engjejt) u 
thone: "Eshte e ndaluar 9do e mire (apo Xhenneti eshte haram per ju)!" 

23. E Ne i kthehemi ndonje vepre qe e bene ata dhe e bejme ate per hi e pluhur. 

24. Ate dite banuesit e Xhennetit do te kene vend shume te mire dhe pushimore shume 
te kendshme. 

25. Dhe (perkujto) diten kur do te 9ahet qielli me anen e nje reje e leshohen engjejt ne 
nje menyre madheshtore. 

26. Ate dite sundimi i vertete eshte i te Gjithemeshireshmit, e ajo dite per jobesimtaret 
do te jete dite e veshtire. 

27. Ate dite zullumqari do t'i kafshoje duart eveta dhe do te thote: "I mjeri une, ta 
kisha marre rrugen e Pejgamberit!" 

28. O shkaterrimi im, ah te mos e kisha bere filanin mik! 

29. Ne te vertee, pasi e gjeta rrugen e dreje, ai me largoi mua prej asaj, e djalli eshte ai 
qe njeriun e humb dhe e le te vetmuar. 

30. E i derguari tha: "O Zot imi, vertet, populli im e konsideroi kete Kur'an si ((H9) te 
hedhur!" 

31. Shi keshtu, Ne secilit pejgamber ia beme ndonje armik prej jobesimtareve, por 
mjfton qe Zoti te jete udherrefyes ndihmes yti. 

32. E ata qe nuk besuan thane: "Perse te mos i kete zbritur atij (Muhammedit) Kur'ani 
pernjehere?" Ashtu (e zbritem pjese-pjese) qe me te te forcojme zemren tende dhe 
Ne e sollem ate ajet pas ajetit (dalengadale). 

33. Dhe ata nuk te sjellin ndonje shembull ty, e qe Ne te mos ta tregojm te verteten, 
duke te ofruar shpjegim te qarte e te plote. 

34. Ata do te tubohen, do te jene te permbysur me fytyrat e tyre ne Xhehennem, te 
tilleve u perket vendi me i keq, ndaj ata jane me te humburit ne rrugen e tyre. 

35. Ne edhe Musait i patem dhene librin, e bashkuam me vellain e vet, Harunin, qe 
takee si ndihmes. 

36. U thame: "Shkoni ju te dy te ai popull e i pergenjeshtroi argumentet Tona!" E Ne 
pastaj i shkaterrruam ata shume keq. 

37. Ne e permbytem edhe popullin e Nuhut meqe ata te derguarit i quajten rrenacake, e 
pet njerezit, te cilet mendojne, le te marrin mesim nga ata. E per mizoret Ne kemi 
pergaditur denim te rende. 

38. Edhe Adin, Themudin, banoret e Res-it dhe shume gjenerata ndermjet tyre (i 

193 



shkaterraam). 

39. E secilit prej tyre u patem sjelle argumente, por te gjithe i rrenuam. 

40. Ata (kurejshitet) kaluan buze fshatit, i cili ishte gurezuar me ate shiun (gurezim 
prej se larti) e shemtuar, po a nuk jane ata, te cilet e pane ate? Jo, nuk e vehtraan, 
sepse ata ishin te tille, te cilet nuk shpresonin ne ringjallje. 

41 . E kur te shohin ty, nuk te cmojne ndryshe, por vetem ne talje e thon : "A ky eshte' 
ai qe All-llahu e dergoi pejgamber?" 

42. "Sikur ne te mos ishim te qendrueshem ndaj tyre, ai gati na pat zbrapsur prej zotave 
tane!" e me vone, kur ra shohin qartazi denimin, do ta kuptojne se kush ishte me 
larg nga e verteta. 

43. A e ke pare ti ate qe, qe per zot e qmon epshin e vet, a mos do t'i behesh ti atij 
mbrojtes? 

44. A mendon ti se shumica e tyre degjojne pse kuptojne? Ata nuk trajtohen ndryshe, 
por vetem si kafshe, bile jane edhe me te humbur nga e verteta. 

45. A e sheh se si Zoti yt e zgjati (andej e kendej) hijen, e sikur te kishte dashur do ta 
linte ne nje vend, pastaj diellin e beme rrefyes te saj. 

46. Pastaj Ne e terheqim pak nga pak. 

47. E ai eshte qe naten ua beri petk, gjumin e pushim e diten e beri per gjallerim. 

48. Edhe Ai eshte, qe i leshon erera myzhde ne prag te meshires se Tij (shiut) dhe Ne 
leshuam prej qiellit uje te paster. 

49. Qe me te t'i japim jete nje toke te vdekur dhe t'u japim te pijne atyre qe i krijuam, 
kafshe e shume njerez. 

50. Ne shume here ua perkujtuam atyre keto fakte qe te mendojne, por shumica e 
njerezve nuk deshen tjeter pos refuzimit. 

51 . Sikur te kishim dashur Ne, do te dergonim pejgamber ne cdo vendbanim. 

52. Po ti mos degjo jobesimtaret e luftoi ata me te (me Kur'an) 

53. Ai la te lire te bashkohen dy dete, ky (njeri) i pijshem e i shijshem, e ky (tjetri) i 
njelmet e i idhet, mes tyre beri si te jete ndonje pende, prite qe te mos perzihen. 

54. Dhe Ai nga uji (fara) krijoi njeriun, dhe e beri ate te kete fis dhe te kete miqesi. 
Zoti yt ka mundesi te jashtezakonshme. 

55. E ata ne vend te All-llahut adhurojne ate qe nuk u sjell as dobi, as dem atyre, po 
jobesimtari ndihmon ate qe eshte kunder Zotit te vet. 

56. E Ne nuk te derguam ty per tjeter qellim, por vetem si pergezues e si qortues. 

57. Thuaj: "Une per kete nuk kerkoj shperblim prej jush, por vetem kush te doje te 
marre rrugen qe e afron te Zoti i vet". 

58. Ti mbeshtetju Atij te perjetshmit qe nuk vdes kurre, madheroje me lavderimin qe i 
takon Atij, Ai mjafton per njohje ne hollesi te mekateve te robve te vet. 

59. Ai krijoi qiejt e token dhe gjithcka qe gjendet ne mes tyre brenda gjashte ditesh, e 
pastaj mbizoteroi Arshin. Ai eshte Meshiruesi. Per kete pyete ndonje shume te 
dijshem. 

60. E kur u eshte thene atyre: Beni sezhde ndaj te madherishmit, ata thane: "E kush 
eshte Rrahmani - Meshiruesi? A t'i bejme sexhde pse ti na urdheron?" E kjo shtoi 
edhe me teper largimin e tyre (nga feja). 

61. 1 madherishem eshte Ai qe krijoi yje ne qiell dhe vendosi ne te drite (diell) e hene 

194 



qe ndri9on. 

62. Ai eshte' qe beri nate e diten zevendsuese te njera-tjetres dhe per ate qe deshiron te 
mendoje apo te falenderoje, argument. 

63. E roberit e Zotit jane ata qe ecin neper toke te qete, e kur atyre me fjale u drejtohen 
injorantet, ata thone: "Paqe!" 

64. Dhe qe per hire te Zotit te tyre naten e alojn duke bere sexhde dhe duke qendruar 
ne kembe (falen). 

65. Edhe ata qe thone: "Zoti yne, largoje prej nesh vuajtjen e Xhehennemit, e s'ka 
dyshim se vuajtja ne te eshte gjeja me e rende". 

66. Ai, vertet eshte vendqendrim i keq. 

67. Edhe ata qe kur shpenzojne nuk e teprojne e as nuk jane doreshtrenguar, po mbajne 
mesataren e jane te matur. 

68. Edhe ata qe pos All-llahut, nuk lusin zot tjeter dhe nuk mbysin njeriun qe ka 
ndaluar All-llahu, por vetem kur e meriton ne baze te drejtesise, dhe qe nuk bejne 
kurveri, ndersa kush i punon keto, ai gjen ndeshkimin. 

69. Atij i dyfishohet denimi ditene kijametit dhe aty mbetet i perbuzur pergjithmone. 

70. Pervec ati qe eshte penduar dhe ka bere veper te mire, te tilleve All-llahu te keqiat 
ua shendrron ne te mira. All-llahu eshte meshirues, ndaj Ai fale shume. 

7 1 . Ai qe eshte penduar dhe ka bere mire, ne te vertet, ai eshte kthyer te All-llahu dhe 
eshte i pranishem. 

72. (Roberit e Zotit jane) Edhe ata qe nuk deshmojne rrejshem dhe kur (rastesisht) 
kalojne prane se keqes, kalojne duke e ruajtur karakterin e vet. 

73. Edhe ata qe kur keshillohen me ajetet e Kur'anit te Zotit te tyre, nuk u kthejne 
shpinen si te shurdhet e te verber. 

74. Edhe ata qe thone: "Zoti yne, na ben qe te jemi te gezuar me (punen) e grave tona 
dhe pasardhsve tane, neve na ben shembull per te devotshmit". 

75. Per shkak se duruan, te tillet shperblehen me nje shkalle te larte (Xhennet) dhe aty 
priten me pershendetje te selamit. 

76. Aty jane pergjithmone, e sa vendqendrim dhe vendbanim i mire eshte ai. 

77. Thuaj: "zoti im as nuk do te kujdesej per ju, sikur te mos ishte lutja juaj (kur 
gjendeni ne veshtiresi, ose sikur te mos ishit te thirur te besoni), e ju 
pergenjeshtruat, andaj dennimi do t'ju jete i panderprere". 

26. Shu'ara 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ta, Sine, Mime. 

2. Keto jane ajete te librit te (te Kur'anit) qarte! 

3. A mos do te mbysesh ti veten (Muhammed) pse ata nuk behen besimtare?! 

4. Silur te duam Ne, do te zbritnim nje argument (mrekulli) nga qielli mbi ta, e qe qafat 

e tyre do t'i rrinin perulur atij. 

5. Atyre nuk u vjen asnje keshille e re nga Meshiruesi, e qe ata mos t'ia kthejne 

shpinen. 

6. Vertet, ata pergenjeshtruan, por atyre do t'u vije kobi i asaj me te cilen talleshin. 



7. A nuk e shikuan ata token se sa shume' loje bimesh te dobishme beme te mbijne ne 

te? 

8. Vertet, ne keto ka fakte (te forta), por megjithate, shumica e tyre nuk kane qene 

besimtare. 

9. e s'ka dyshim se Zoti yt eshte Ai i Gjithfuqihmi (t'i ndeshkoje) po edhe i 
meshirshmi. 

10. (Perkujto) Kur Zoti yt e thirri Musain: "Te shkosh te ai popull zulrumqare ! " 

1 1 . Populli i faraonit, a nuk jane duke u frikesuar (denimit)? 

12. Ai (Musai) tha: "Zoti im, kam frike se do te trajtojne si genjeshtare. 

13. Do te me shtrengohet krahrori (shpirti) im dhe nuk do te me leshohet gjuha ime (te 
flas rrjedhshem), anaj dergoje (bere pejgamber) Harunin. 

14. Madje une kam nje faj ndaj tyre, e kam frike se do te me mbysin (per hakmarrje)!" 

15. Ai (All-llahu) tha: "Kurrsesi (nuk do te mbysin), po shkoni ju te dy me argumentet 
Tona. Ne jemi me ju veshtraes tuaj (ju degjojme dhe ju ndihmojme). 

16. Shkoni dhe faraonit thoni: "Ne jemi te derguar nga Zoti i te gjitha boteve. 

17. T'i lejosh beni israilet te vijne me ne!" 

18. Ai (faraoni) tha: "A nuk £ rritem ty si femije ne mesin e tone, ku i kalove disa vjet 
tejetes sate. 

19. Dhe ti e bere ate punen tende qe e bere, prra ti je mohues (i te mirave qe t'i beme). 

20. (Musai) Tha: "E bera ate, atehere kur isha i pavetedijshem. 

21. Andaj, edhe ika prej jush kur u frikesova nga ju, e Zoti im me dhuroi dhe me beri 
nga te derguarit. 

22. Me permend ate te mire qe me bere mua, e ti roberove beni israilet!" 

23. (Faraoni) Tha: "E cili eshte ai zot i boteve (qe ju dergoj)?" 

24. Ai i tha: "Zoti i qiejve dhe i tokes dhe c'ka ndermjet tyre, nese bindeni!" 

25. Ai (faraoni) atyre qe ishin perreth, u tha: "A nuk e degjoni?!" 

26. Ai (Musai) tha: "Zoti juaj dhe i prinderve tuaj te pare!" 

27. (Faraoni) Tha: "Vertet, i derguari juaj qe u eshte derguar juve, me siguri eshte i 
cmendur!" 

28. (Musai) Tha: "Zot i lindjes dhe i perendimit dhe c'ka ndermjet tyr. po qe se 
kuptoni!" 

29. (faraoni) Tha: "Nese ti beson zot tjeter pos meje, do te gjendesh ne mesin e te 
burgosurve!" 

30. (Musai) Tha: "A edhe nese te sjell ndonje argument te qarte!" 

3 1 . Ai tha: "Sille pra, nese thua te verteten?" 

32. Atehere, (Musai) e hodhi shkopin e vet, i cili u shnderrua ne gjarper te vertete. 

33. Nxori doren prej xhepit, kur qe, ajo ne sy te shikuesve flakeronte nga bardhesia. 

34. (faraoni) Parise qe e rrethonte, u tha: "Vertet, ky qenka magjistar shume i afte!" 

35. Qe me magjine e vet deshiron t'ju deboje nga toka juaj, e e'me propozoni mua? 

36. Paria) Shtyje ate dhe velain e tij (eeshtjen e tyre) per me vone, e ti dergo neper 
qytete tubues. 

37. Qe t'i sjellin te gjithe magjistaret e dijshem ketu. 

38. Dhe, magjistaret u tubuan ne kohen e dites se caktuar. 

39. Edhe popullit iu tha: "Ejani e tubohuni, 

196 



40. Ashtu qe t'i perkrahin magjistaret, nese ata triumfojne" 

41 . E kur erdhen magjistaret i thane faaonit: "A do te kete shperblim per ne, nese dalim 
ngadhnjimtare?" 

42. Ai tha: "Po, bile ju do te jeni atehere' prej me te afermve!" 

43. Musai atyre u tha: "Hidhnie ate qe keni per ta hedhur!" 

44. E ata i hodhen litaret dhe shkopinjte e tyre duke thene: "Per hir te madherise se 
faraonit, ne me sifuri do te jemi ngadhenjyes!" 

45. Atehere edhe Musai e hodhi shkopin e vet, i cili menjehere geltiset gjithe 9ka 
kishin improvizuar ata. 

46. Atehere magjistaret rane ne sexhde (u perulen). 

47. E thane: "Ne i besuam Zotit te boteve, 

48. Zotit te Musait e te Harunit!" 

49. Ai (faraoni) tha: "I besuat atij, para se t'ju lejoja une?!" S'ka dyshim se ai (Musai) 
eshte prijesi juaj qe ua mesoi juve magjine, e keni per te marre vesh me vone. Une 
do t'ua shkurtoi (do t'ua preje) duart dhe kembet tuaja te anes se kunder (klithi) 
dhe qe te gjitheve do t'u gozhdoj". 

50. Ata (magjistaret) thane: "S'ka rendesi, ne kthehemi Zotit tone, 

51. Meqe ne jemi besimtaret e pare, shpresojme se Zoti yne do te na i fale mekatet 
tona!" 

52. Ne e urdheruam (permes shpalljes) Musain: "Te udhetosh natan me roberit e Mij 
dhe se ju do te ndiqeni (prej faraonit)". 

53. E faraoni dergoi neper qytete per te tubuar njerez, 

54. (Duke u thene se) Ata jane nje grup i vogel (te cilet iken me Musain). 

55. Dhe se me te vertete, ata na kane zemeruar (dhe iken pa lejen tone). 

56. E me te vertete, ne duhet te jemi sycele. 

57. Dhe Ne (u mbushem mendjen e) i nxorem prej kopshteve e burimeve, 

58. prej pasurise ne depo dhe prej vendbanimeve te bukura. 

59. Ja ashtu, Ne ua beme ate trashegim beni israileve. 

60. E ata (te faraonit) i arriten (beni israilet) ne kohen e lindjes se diellit. 

61 . Dhe kur u pane dy grupet, shoket e Musait Thane: "Me siguri na zune!" 

62. Ai (Musai) tha: Kurrsesi, me mua eshte Zoti im, Ai do te me udhezoje". 

63. Ndersa Ne Musait i thame: "Meshkopin tend bjeri detit". Deti u nda dhe cdo pjese 
u be si koder e madhe. 

64. E Ne i afruam atje te tjeret (ata te faraonit). 

65. Dhe Ne e shpetuam Musain dhe te gjithe ata qe ishin me te. 

66. Kurse te tjeret i permbytem ne uje. 

67. Vertet, ne kete (ngjarje) ka fakte, por megjithate shumica nuk besuan. 

68. Nuk ka dyshim se Zoti yt eshte i gjithfuqishem dhe i meshirshem. 

69. Lexoju (nga ajo qe te shpallem ty Muhammed) atyre ngjarjen e Ibrahimit. 

70. Kur i tha babait te vet dhe popullit te vet: "cka jeni duke adhuruar?" 

71. Ata i thane: "Adhurojme idhuj, vazhdimisht u jemi besnike atyre!" 

72. Ai i tha: "A ju degjojne ata juve kur te luteni?" 

73. Ose, "au sjellinjuve dobi apo dem?" 

74. Ata thane: "Jo, por keshtu i gjetem se benin edhe prinderit tane!" 

197 



75. Ai tha: "A po shihni se 9'po adhuroni?" 

76. Ju dhe prinderit tuaj te meparshem, 

77. Ne te vertete, ata (qe adhuroni ju) jane armiq te mij. perve9 Zotit te boteve (nese 
perve9 idhujve adhuroni edhe Ate). 

78. Zoti qe me krijoi, Ai me udhezon mua, 

79. Dhe Ai qe me ushqen dhe me jep te pije, 

80. Dhe kur te semurem A me sheron, 

81 . Ai me ben te vdese e mandej me ngjall, 

82. Ai te i cili kam shprese se do te m'i fale' mekatet e mia ne diten e gjykimit. 

83. Zoti im, me dhuro mua urtesi dhe me bashko me te miret! 

84. Me ben perkujtim te mire nder ata qe vijne pas, 

85. Me bn prej trashegesve te Xhennetit te begatshem, 

86. Dhe fale babaim tim, se ai vertet ishte nga ata te humburit, 

87. E mos me turpero ne diten kur do te ringj alien. 

88. Diten kur nuk ben dobi as malli, as femijet. 

89. (ben dobi) Vetem kush i paraqitet Zotit me zemer te shendoshe. 

90. E Xhenneti u afrohet atyre qe ishin te devotshem. 

91 . Ndersa Xhehennem u deftohet atyre qe ishin te humbur. 

92. Dhe atyre u thuhet: "Ku jane ata qe i adhuronit ju", 

93. Pos All-llahut? Ata, a mund t'ju ndihmojne juve o vetes? 

94. E ata (idhujt) dhe adhuruesit e tyre, njeri mbi tjetrin hudhen ne te, 

95. Dhe te gjithe ushtria (ithtaret) r djallit. 

96. E duke u grindur mes vete ne te, ata thone: 

97. "Pasha All-llahun, nj emend ne kemi qene krejtesisht te humbur", 

98. Kur juve (idhuj) u kemi barazuar me Zotin e boteve. 

99. Neve nuk na humbi kush tjeter vetem se kriminelet (prijesit). 

100. E tash per ne nuk ndonje ndihmes (ndermjetesues). 

101 . Nuk ka as ndonje mik te sinqerte. 

102. E, sikur te mnud te kthehemi (dynja) edhe njehere,, do te beheshim besimtare. 

103. Ne kete (qe u permend) ka argumente te bindshme, po shumica e tyre nuk besuan. 

104. Eshte e vertete se Zoti yt eshte i gjithefuqishem dhe i meshirshem. 

105. Edhe populli i Nuhut genjeu te derguarit. 

106. Kur vellai i tyre (nga gjaku), Nuhu u tha: "A nuk jeni kah frikesoheni? 

107. Une jam per ju pejgamber besnik. 

108. Keni frike (denimit te) All-llahut e me degjoni mua. 

109. Une per kete nuk kerkoj prej jush ndonje shperblim, shperblimi per mua eshte 
vetem prej Zotit te boteve. 

110. Pra (edhe njehere u them) frikesohuni prej All-llahut e me degjoni mua! 

111. Ata thane: "E si te besojme ty, kur ty te besojne te ultit?" 

1 12. Ai tha: "Une nuk dije se 9'punuan ata (qe ju u thoni te ulet)". 

113. Pergjegjesia e tyre, nese kuptoni, eshte vetem para Zotit tim. 

1 14. E une nuk do t'i perze besimtaret. 

115. Une nuk jame tjeter, por vetem sa t'u terheq verejtjen haptas. 

116. Ata i thane: "O Nuh! Nese nuk heq dore (nga ajo qe meson), do te gurezohesh (do 

198 



te mbytesh me gure)". 

1 17. Ai tha: "O Zoti im, populli im me pandeh genjeshtar. 

118. Pra Ti me drejtesine tende gjyko ndermjet meje dhe atyre dhe me shpeto mua dhe 
besimtaret qe jane me mua!" 

119. Andaj Ne e shpetuam ate dhe te gjithe ata qe ishin me te ne anijen e mbushur plot. 

120. Mandej i mbytem ne uje ata qe beten pas tyre. 

121 . Edhe ne kete (ngjarje) ka argumente, po shumica e tyre nuk ishin besimtare. 

122. S'ka dyshim se Zoti yt eshte' i plotfuqishem i meshirshem. 

123. Edhe populli Ad nuk i besoi te derguarit. 

124. Kur vellai i tyre, Hudi u tha: "A nuk frikesoheni?" 

125. Une per ju jam i derguar besnik. 

126. Andaj, keni frike (denimit te) All-llahut dhe me degjoni mua. 

127. Une nuk kerkoj per kete ndonje shperblim prej jush, e shperblimi eshte vetem prej 
Zotit te boteve. 

128. A ne 9do bregore ngritni ndonje shtepi (ndertese) sa per loje? 

129. Dhe a i ndertoni pallatet e fortifikura qe te jeni pergjithmone? 

130. E kur rrembeni, rrembeni mizorisht. 

131. Pra, kinie frike All-llahun dhe ne degjoni mua! 

132. Kinie frike Ate qe u pajisi me cka e dinit vet. 

133. U pajisi me mjete gjallerimi e me djem. 

134. Me kopshte e me burime uji. 

135. Vertet, une i frikesohem denimit tuaj ne nje dite te madhe. 

136. Ata thane: "Per ne eshte krejt nje, si na keshillove, si nuk na keshillove!" 

137. Kjo (qe na keshillon ti) nuk eshte tjeter vetem se tradite (mitesh) te popujve te 
lashte. 

138. Se ne nuk kemi per t'u denaur. 

139. Dhe ashtu ata e trajtuan ate (Hudin) genjeshtaret, e Ne atehere i shkaterruam. 
Edhe ky eshte nje fakt, po shumiza e tyre nuk besuan. 

140. Veretet, Zoti yt eshte i plotfuqishem i meshirshem. 

141 . Edhe kabilja Themud nuk i besoi te derguarit. 

142. Kur vellai i tyre, Salihu u tha: "A nuk frikesoheni?" 

143. Une per ju jam i derguar besnik. 

144. Andaj, kinie frike (denimin e) e All-llahut dhe mua me degjoni!" 

145. Une nuk kerkoj per kete ndonje shperblim prej jush, shperblimi im eshte vetem 
prej Zotit te boteve. 

146. A jeni te sigurt se do te mbeteni ne kete qe jeni (pergjithmone)? 

147. Ne kopshte e ne burime. 

148. Edhe ne te mbjella, e me hurma me frutat e tyre te fresket. 

149. Dhe ju me mjeshteri po ndertoni shtepi neper kodra shkembore. 

150. Pra, kini frike All-llahun e me degjoni mua. 

1 5 1 . E mos shkoni pas atyre qe jane te pa frenuar (qe e teprojne me vepra te keqia). 

152. Te cilet ne toke bejne shkaterrime, nuk bejne mire. 

153. Ata i thane: "Ti je vetem i magjepsur". 

154. Ti nuk je tjeter vetem se njeri sikurse edhe ne, e nese e thua te verteten, sille pra 

199 



ndonje argument!" 

155. Ai tha: "Ja, kjo eshte' devja, kjo do te pije (uje) ne nje dite te caktuar, kurse ju ne 
nje dite tjeter (jo per nje dite). 

156. Dhe kesaj te mos i beni ndonje te keqe, se do t'ju godase denimi i dites se 
madhe!" 

157. Po ata e therren ate, madje u penduan (nga frika). 

158. Por ata i zuri ai denimi i premtuar. Edhe ne kete ka argument, por shumica e tyre 
nuk u bene besimtare. 

159. Vertet Zoti yt eshte i plotfuqishem i meshirshem. 

160. Populli i Lutit te derguarit i konsideroi genjeshtare. 

161 . Kur vellai i tyre, Luti i tha: "A nuk i frikesoheni (All-llahut)?" 

162. Une jam i derguar i juaj, jam i besueshem! 

163. Pra, kini frike (denimin) All-llahun dhe me degjoni mua! 

164. Une krkoj per kete ndonje shprblim prej jush, shperblimi im eshte te Zot i boteve. 

165. (Te mjeret ju) A shkoni pas meshkujve te kesaj bote. 

166. E grate tuaja i leni anash, te cilat Zoti juaj i krijoi per ju! Por ju jeni nje popull qe 
kalonicdokufij!" 

167. Ata i thane: "O Lut, nese nuk pushon (nga kjo qe na thua), me siguri do te jesh i 
debuarprej nesh!" 

168. Ai tha: "Une jam kunder veprimit tuaj ! 

169. Zoti im, me shpeto mua dhe familjen time nga ajo qe ejne ata!" 

170. Ne e shpetuam ate dhe tere familjen e tij, 

171 . Perpos nje plake (gruas se tij) qe mbeti me ate (ne denim). 

172. E me pas i zhdukem ata te tjeret. 

173. E Ne u leshuam atyre nje shi te jashtezakonshem (gure nga qielli), e sa i keq ishte 
ai shi per ata te cileve iu pat terhequr verejtja. 

174. Edhe ne kete kishte argument (per te mbledhur mend), po shumica e tyre nuk 
qene besimtare. 

175. E Zoti yt, padyshim eshte Ai i plotfuqishmi dhe i meshireshemi. 

176. Edhe populi i Ejkes te derguarit i konsiderojne genjeshtare. 

177. Kur Shuajbi atyre u tha: "a nuk ruheni?" 

178. Une jam i derguar te ju, jam i besueshem! 

179. Pra kini frike (denimin nga) All-llahun dhe me degjoni mua! 

180. Une nuk kerkoj per kete ndonje shprblim prej jush, shperblimi im eshte prej Zotit 
te boteve! 

181 . Plotesoni matjen, e mos u beni prej atyre qe lene mangu! 

182. Dhe matni me peshoje (terezi) te sakte (precize). 

183. Dhe ata leni mangu sendet e njerezve, e mos beni shkaterrime ne toke. 

184. Frikesohuni Atij qe u krijo juve dhe breznite e para. 

185. Ata thane: "Sdyshim se ty te ka zene magjia!" 

186. Ti nuk je tjeter, por njeri si edhe ne, dhe ne nuk te konsiderojme tjeter vetem se 
genjeshtare! 

187. E nese je nga te vertetit, atehere leshoje mbi ne nje cope nga qielli (si denim)! 

188. Ai tha: "Zoti im e di me se miri per ate qe ju veproni!" 

200 



189. Dhe ata e pergenjeshtraan ate, andaj i goditi denimi i hijes. Vertet, ai ishte denimi 
i nje dite te llahtarshme. 

190. Edhe ne kete (ngjarje) ka argumente, po shumica e tyre nuk u bene besimtare. 

191 . E Zoti yt, pa dyshim eshte' Ai i plotfuqishmi dhe i meshirshmi. 

192. E edhe ai (kur'ani) eshte shpallje (zbritje) e Zotit te boteve. 

193. Ate e solli shpirti besnik (Xhibrili). 

194. (E solli) ne zemren tende, per te qene ti prej atyre qe terheqin verejtjen 
(pejgamber). 

195. (Te shpallem) Me gjuthete kulluar arabe. 

196. Dhe se ai (Kur'ani) eshte i permendur edhe ne librat e meparshem. 

197. A nuk ishte per ata (per jobsimtaret mekas) argument, se ate e dinin dijetaret 
(ulemaja) e beni israileve? 

198. E sikur t'ia shpallin ate (Kur'anin) ndonje joarabi, 

199. e ai t'ua lexonte atyre, ata nuk do t'i besonin atij. 

200. Dhe keshtu, Ne u futem ate (dyshimin) ne zemrat krimineleve, 

201 . E ata nuk i besojne atij (Kur'anit) derisa ta shohin denimin e dhembshem, 

202. Dhe t'ju vije befas, duke mos e hetuar. 

203. e atehere te thone: "A thua do te na jepet afat?" 

204. E si ata kerkojne shpejtimin e denimit tone (kur ithane pejgamberit sillnie 
denimin). 

205. Po me thuaj se edhe nese Ne u jpim te jetojne vite me rradhe, 

206. e pastaj t'u vije atyre ajo me cka u terhiqet verejtja, 

207. 9ka do t'u vleje atyre ajo jete qe gezuan? 

208. Ne nuk kemi ndeshkuar asnje fshat (vendbanim), e ai te mos kete pasur 
pejgamber. 

209. Qe ju perkujtoje (perfundimin e punes se keqe). Ne nuk beme te padrejte. 

210. Ate (Kur'anin) nuk e sollen djajt (si fallin falltoreve). 

211. Atyre as nuk u takon e as qe kane mundesi. 

212. Pse ata jne te penguar edhe per ta degjuar! 

213. Pra, perpos All-llahut, mos lut zot tjeter e te behesh prej te denuareve. 

214. Dhe terhiqju verejtjen farefisit tend me te afert. 

215. E te jeshe i bute ndaj besimtareve qe te pranuan ty. 

216. E nese ata (jobesimtaret) te kundershtojne, ti thuaj: "Une jam i paster nga ajo qe 
punoni ju". 

217. Dhe mbeshtetu ne te plotfuqishmin, Meshiruesin. 
218.1 cili te sheh kur te ngritesh ne kembe. 

219. (E te sheh) Edhe levizjen tende ne mesin e atyre qe falen. 

220. Ne te vertete, Ai eshte degjuesi, i dijshmi. 

221 . A t'u tregojj une se kujt i vijne djajt? 

222. Ata i vijne cdo genjeshtari mekatari. 

223. (U vijne) Dhe hedhin degjimin, shumica e tyre genjejn. 

224. E per sa u perket poeteve (qe Muhammedi nuk eshte i tille), ata i ndjekin te 
humbrit (nga e verteta). 

225. A nuk sheh se ata hidhen ne cdo ane (sa lavderojne, sa perqeshin). 

201 



226. Dhe ata jane qe flasin ate cka nuk punojne. 

227. Me perjashtim te atyre qe besuan, bene vepra te mira,qe e permenden shume' All- 
llahun dhe qe u mbrojten pasi qe atyre iu be e padrejte. E ata qe bene zullum do ta 
kuptojne se c'perfimdim i shkojne (9'denim te ashper ose 9'vendi ne Xhehennem 
do t'i nenshtrohen). 

27. Neml 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Ta, Sine. Keto jane ajete te Kur'anit dhe te librit te kuptueshem. 

2. Jane udherrefyes dhe myzhde per besimtaret. 

3. Qe falin namazin dhe e japin zeqatin dhe mu ata jane te bindur ndaj botes tjeter. 

4. E atyre qe nuk bsojne boten e ardhme, Ne ua kemi hijeshuar veprat ndaj dhe ata 

bredhin. 

5. Te tillet jane ata qe u takon denimi me i rende dhe mu ata do te jene me te 

deshpruarit ne boten tjeter. 

6. E s'ka dyshim se ti (Muhammed) e pranon Kur'anin nga i Urti, i Dijshmi. 

7. (Perkujto) Kur Musai i tha familjesse vet: "Une e pash nje zjarr,e nga ai do t'ju sjelle 

ndonje lajm ose do t'ju sjell nje ure te ndezur qe te ngroheni. 

8. E kur arriti te ai u thirr: "I bekuar eshte ai prane zjarrit dhe ata perreth tij. I ve9uar ne 

madheri eshte All-llahu, Zot i boteve! 

9. O Musa, ne te vertete, Une jam All-llahu, i plofuqishmi, i urti. 

10. E ti, hidhe shkopin tend! E kur e pa ate qe levizte si te ishte gjarper, ai (nga frika) 
ktheu prapa duke mos patur kjdes. ( I thame) O Musa! Mos u frikes se prane meje 
te derguarit nuk frikesohen! 

11. Perpos kush (nuk eshte i derguar) ben mekat (ai frikesohet) e qe te keqen e 
zevendeson me te miren, atehere s'ka dyshim se Une jam e fali shume dhe jam 
meshirues. 

12. Fute doren tende ne xhepin tend, e ajo do te dale e bardhe pa kurrfare te keqe, e 
keto jane nder nente argument per te (vajtur) faraon dhe populli i tij, se me te 
vertete ata jae popull i prishur. 

13. E kur u erdhen argumentet Tona te qarta, ata thane: "Kjo pa dyshim eshte magji!" 

14. Dhe, edhe pse bindshem te besueshem ne to (se shin nga Zoti), i mohuan ne 
menyre te padrejte e me mendjmadhesi, pra shikoje se 9fare ishte fundi i 
shkaterrimtareve. 

15. Ne i patem dhene Davudit dhe Sulejmanit dituri, e ata te d thane: "I falenderohemi 
vetem All-llahut qe na dalloi (me te mira) mbi shume rober te Tij besimtare". 

16. E Sulejmani e trashegoi Davudin dhe tha: "O njerez, ne kuptojme gjuhen e 
shpendeve e na shte dhuruar nga gjith9ka, e, vertet ky eshte shperblim i qarte". 

17. E Sulejmanit ishte tubuar ushtria e vet qe perbehej nga exhinet, nga njerezit dhe 
nga shpendet dhe ata mbanin rendin. 

18. Deri atehere kur ariiten mbi luginen e buburrecave, nje buburrec tha: "O ju 
buburreca, hyni ne vendet tuaja qe te mos u coptoje Sulejmani dhe ushtria e tij 
duke mos ju verejtur". 



19. E ai (Sulejmani) buzeqeshi i gezuar prej fjales se tij dhe tha: "Zoti im, me mudneso 
qe te falenderoj te mirat Tuaja qe m'i dhurove mua dhe prinderve te mi dhe eq te 
bej vepra te mira qe Ti i pelqen, e me meshiren tende me shtie ne mesin e roberve 
Tuaj temire!" 

20. Dhe veshtroi shpendet e tha: "c'eshte kjo qe nuk e shoh pupezen? Jo, ajo nuk 
qenkaketu!" 

21 . Une do te denoj ate me nje' denim te ashper ose do ta therre ose ka per te me sjelle 
ndonje argument te forte (si arsyetim). 

22. Ajo nuk zgjati shume e tha: "Une kuptova ate qe ti nuk je i njohur dhe te erdha nga 
Sebei me nje lajm te sigurt". 

23. Ne te vertete une gjeta nje grua qe po i sundonte ata (Popullin e Sebe-it) dhe asaj i 
ishte dhene cdo send, e ajo kishte nje fron te madh. 

24. Madje takova ate dhe popullin e saj se adhurojne diellin e jo All-llahun, po djalli ua 
kishte hijeshuar ate veprim te tyre dhe i kishte shmangur rruges se drejte, andaj ata 
nuk gjejne udhezim. 

25. (i kishte shmangur) Per te mos adhuruar All-llahun qe nxjerr ne shesh (e di) te 
fshehten ne qiej e ne toke, dhe qe e di ate qe fshehni dhe ate qe publikoni. 

26. All-llahu eshte nje, nuk ka Zot tjeter pos Tij, Zot i Arshit te madh. 

27. Ai (Sulejmani) tha: "Do te shohim se a e thua te verteten apo je nga genjeshtaret!" 

28. Shko me kete letren time e hidhjau atyre, largohu (pak) nga ata dhe pergjo se cka 
bisedojne!" 

29. Ajo (gruaja - Belkisa) tha: "O ju pari, mua me ka arritur nje leter madheshtore!" 

30. (e lexova) Kjo eshte prej Sulejmanit (mandej e hapi, kur qe, ne te) "Me emrin e 
All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit!" (Bismil-lahir-Rahmanir-Rrahim!) 

31. (ne vazhdim shkruan) "Te mos u mbani ne te madh kunder meje, po te vini te 
dorezuar (edhe besimtare)!" 

32. Ajo tha: "O ju pari, me sugjeroni ne kete 9eshtje timen se une nuk do te vendosi 
asgje derisa edhe ju te jepni pelqim!" 

33. Ata (paria) i thane: "Ne jemi te fuqishem dhe jemi luftetare te rrepte, por puna 
qendron te ti, e ti mendo se cka do te na urdherosh!" 

34. Ajo tha: "Kur sundusit e pushtojne ndonje vend, ata e rrenojne ate parine me te 
zgjedhur te atij vendi e nenshtrojne. . Keshtu ata veprojne!" 

35. Po une do t'u dergoje atyre nje dhurate (te madhe), e do te shohe se cka do te na 
sjellin te derguarit (me dhurate). 

36. E kur i erdhi ajo Sulejmanit, ai tha: "A me pasuri me ndihmoni mua? E ate qe All- 
llahu me ka dhene mua eshte shume me e dobishme nga ajo qe u ka dhene juve! 
Por ju krenoheni me dhuratat tuaja!" 

37. Kthehu te ata (i tha kryesuesit te te deleguareve), se per Zotin ne do t'u wijme 
atyre me nje ushtri, se ciles ata nuk do te mund t'i bejne balle dhe do t"i debojme 
prej aty te nenshtruar e te poshteruar! 

38. Ai (Sulejmani) tha: O ju pari, cili prej jush do te me sjelle fronin e saj, para se te 
vijne ata te dorezuar?" 

39. Njeri prej xhineve te vrazhde (Ifriti) tha: "Une do ta sjelle ate ty, par se te ngrites 
nga vendi yt, une per te km fuqi dhe jam i sigurt!" 

203 



40. E ai i cili kishte dituri nga libri tha: "Une ta sjell ate ty sa eel e mshel syte (ketij i 
tha sille)!" E kur e pa ate (fron) te vendosur prane tij (Sulejmani) tha: Kjo eshte' 
dhuntia e Zotit tim qe te sprovoje mua se a do ta falenderoj, apo mos do ta perbuz. 
E kush falenderon, ai falenderon per te miren e vet, e kush perbuz, Zoti im (s'ka 
nevoje), eshte i pa nevoje e bujar!" 

41. Ai (Sulejmani) tha: "Ndryshojani asaj fronin qe ta provojme se a po e njeh apo 
eshte nga ata qe nuk dine ta njohin!" 

42. E kur erdhi ajo, iu tha: "A eshte i tille froni yt?" Ajo tha: "Si te ishte vete ai?!" 
(Sulejmani tha) Neve na eshte dhene dituria perpara saj dhe ne ishim besimtare 
para saj . 

43. Pse ate (Belkisen) e kishte penguar ajo qe adhuronte, pos All-llahut, dhe ishte nga 
nje popull jobesimtar. 

44. Asaj iu tha: "Hyn ne pallat, e kur mendoi se eshte nje uje i madh dhe i pervol 
kembet". Ai (Sulejmani) tha: "Ky eshte nje pallat i lemuar prej qelqi! Ajo tha: 
"Zoti im, une i kam bere krim vetes e tash i dorezohem (pranoj besimin) All-llahut, 
Zotit te gjithesise se bashku me Sulejmanin". 

45. Ne ia derguam Themudit vellain e tyre (nga gjaku), Salihun (t'u thote): "Adhuroni 
All-llahun!" Kur qe, ata du grape qe kundershtoheshin. 

46. Ai (Salihu) tha: "O populli im, perse nguteni e kerkoni te keqen (denimin) para te 
mires, pse te mos kerkoni falje All-llahut qe te meshiroheni?" 

47. Ata thane: "Ne parandjejme fatkeqesi me ty dhe me ata qe jane me ty!" Ai tha: 
"Ndjellja e fatit tuaj eshte te All-llahu, por vete ju jeni nje popull qe ngaterroheni!" 

48. E ne qytet ishin nente veta qe benin shkaterrime ne toke, e nuk permiresonin. 

49. Ata qe thane: "Betohuni mes vete ne All-llahu, ta mbytni atedhe familjen e tij nate, 
e pastaj te afermve te tij t'u thoni: Ne nuk morem pjese ne mbytjen e familjes se tij, 
dhe se ne jemi te drejte (te vertete)" 

50. Ata pergaditen nje kurth e Ne ua shperblyer krahtin duke mos e hetuar ata. 

51. Pra, veshtro se cfare ishte perfundimi i dredhise se tyre. Ne te vertete, Ne zhdukem 
te gjithe ata dhe popullin e tyre. 

52. e keto jane shtepite e tyre te mbetura shkret per shkak te mizorise se tyre. E ne nuk 
ka dyshim se ne kete (rrenim) per nje popull qe kupton ka argument. 

53. Ne i shpetuam ata qe besuan dhe qe ishin te metur (duke iu shmangur mekatit). 

54. (Perkujto) Lutin kur ai popullit te vet i tha: "A beni ate pune te shemtuar qe edhe 
vete ju e kuptoni (se eshte e keqe)?" 

55. A vertet, ju nga epshi kontaktoni me meshkujt, e braktisni grate tuaja? Ju jeni 
popull injorante (xhahil) 

56. Pergjegje e popullit te tij nuk qe tjeter vetem se te thone: "Perzenie familjen e Lutit 
nga vendi juaj, sepse ata jame njerez qe ruajne pastertine?" 

57. E Ne e shpetuam ate dhe familjen e tij, pervec graas se tij, se ciles oa caktuam te 
mbetet me te denuarit. 

58. E kunder atyre leshuam nje shi (me gure); i shemtuar ishte ai shi per ata te cileve iu 
kishte terhequr verejtja. 

59. Thuaj (o i derguar): "Falenderimi i qofte All-llahut, e shpetimi qofte ndaj roberve 
te Tij qe Ai i zgjodhi (pejgamberet)! A me i mre (per te besuar) eshte All-llahu, apo 

204 



ata qe ia bejne' shok?" 

60. Ai krijoi qiejt e token, qe per ju leshoi shi nga qielli, e Ne me te beme te lulezojne 
kopshte te bukura, qe perju ka qene e pamundshme t'i beni te mbijne bimet ne to; 
Amos ka ndonje zot tjeter pos All-llahut? Jo, por ata jane popull qe shtremberojne 
(te verteten). 

61 . A eshte Ai qe token e beri vendqendrim e neper te rrjedhin lumenj, dhe asaj (tokes) 
i beri (male) perforcuese, dhe ne mes dy deteve beri ndarje. A ka perve9 All-llahu 
zot tjeter? Jo, por shumica e tyre nuk e dine. 

62. A eshte Ai qe i pergjigjet nevojtarit (te mjerit) kur ai e therret, duke ia larguer te 
keqen e juve ju ben mbizoterues te tokes. A ka zot tjeter pos All-llahut? Jo, por ju 
shume pak perkujtoni. 

63. Ai qe ju orienton ne erresirat e tokes e te detit, dhe Ai qe prane meshires se Tij 
(shiut), si myzhde i leshon ererat. Valle, a ka tjeter zot pos All-llahut? E larte eshte 
madheria e Tij nga cka ia pershkruajne shok. 

64. Ai qe e filloi krijimin (e njeriut) e pastaj e perseriti ate (e ringjall pas vdekjes) dhe 
Ai e ju furnizn nga qielli e toka. A mos ka zot tjeter pos All-llahut? Thuaj: "Silni 
argmentet tuaja, nese jeni te sinqerte!" 

65. Thuaj: "Askush vec All-llahut as ne qiejt, as ne toke nuk e di te fshehten, as nuk e 
din se kur ringj alien!" 

66. Por, dijenia e tyre arrihet ne boten tjeter (kur te perjetojne 9ka u eshte premtuar). Ja, 
ata dyshojne per ket (per boten tjeter), bile jane te verber ndaj saj. 

67. Ndersa ata te cilet nuk besun thane: "A pasi te (vdesim) behemi dhe e pluhur ne 
edhe prinderit tane, (a thua) do te ringj allemi? 

68. Kjo na eshte premtuar neve e dhe prinderve tame me perpara, por kjo nuk eshte gje 
tjeter ve9se legjende e te pareve!" 

69. Thuaj: "Udhetoni neper toke dhe shikoni se si ishte perfndimi i kundershtareve!" 

70. Po ti (Muhammed) mos u trzo per ta, e as mos e ngushto veten nga ato dredhi qe 
bejne! 

71. E ata thone: "Po qe se jeni te sigurt ne ato 9ka flitni,kur do te realizohet ai premtimi 
(me denim)?" 

72. Ti thuaj: "Tanime u eshte ngjeshur juve np pjese e atij premtimi per te cilin po ju 
ngutetjuve!" 

73. S'ka dyshim se Zoti yt eshte shume bemires ndaj njerezve, po shumica e tyre nuk e 
falenderojne . 

74. E eshte e sigurt se Zoti yt di 9ka fshehin zemrat e tyre dhe 9ka shfaqin haptazi. 

75. Nuk ka asgje te fshehu ne qiell e as ne toke, e temos jete e shenuar ne librin e sakte 
(dijenin e Zotit). 

76. Veertet, ky Kur'ani u rrefen beni israilve te shumten e asj qe ata ishin te per9are. 

77. Dhe pamedyshje ai eshte udherrefyes e meshire per besimtaret. 

78. E Zoti yt, vertet do te gjykoje mes tyre me drejtesine e Tij, e Ai eshte i 
gjithfuqishmi e dijshmi. 

79. E ti pra, mbeshtetu ne All-llahun se me te vertete ti je ne te drejten e sigurt. 

80. E ti nuk mund t'i besh te degjojne te vdekurit, e as nuk mund ta besh te shurdhetin 
te degjoje thirrjes, e sidomos kur ata ta thejne shpinen. 

205 



81. E as qe mund t'i largosh te verberit nga humbja e tyre (zemrat e verbera), ti nuk 
mund ta besh te degjoje ndonje tjeter, vetem ate qe i beson argumentet Tona, e ata 
jane myslimane. 

82. . E kur kunder tyre do te behet fjala (e denimit) realitet. Ne do t'u nxjerrim nje' 
shtaze nga toka qe do t'u flase (ose do t'i lendoje), sepse njerezit nuk ishin te 
bindur ne argumentet Tona. 

83. E diten kur do te tubojme prej secilit popull grupe nga ata qe kane mohuar 
argumentet Tona, ata te vere njeri pas tjetrit, do te jene te penguar. 

84. Deri sa te arrijne (ne vendin e llogarise), Ai u thote: "A ju i mohuat argumentet e 
Mia duke mos i menduar dhe formuar dije per to? E cka vepronit ju ashtu (ne 
dunja)?" 

85. Dhe kunder tyre zbatohet vendimi (i denimit) per shkak se bene krim dhe ata nuk 
do te flasin. 

86. A nuk shohin ata se Ne ua beme naten qe te pushojne, kurse diten te ndritshme. Ne 
kete ka argument per nje popull qe beson. 

87. (perkujto) Diten kur i fryhet surit, e te frikesohet kush eshte ne toke, perpos ke do 
All-llahu (te mos frikesohet) dhe t'i vjne Atij te gjithe te perulur. 

88. E, i sheh kodrat e mendon se ato jane te palevizshme, ndersa ato levizin si rete, (kjo 
eshte) mjeshteri e Allhut qe persosi 9do send, e Ai eshte hollesisht i njohur se cka 
punoni. 

89. Kush ka bere veper te more, ati do t'i takoje (shperblim) edhe me i mire se ajo dhe 
ata do te jene te siguruar prej tmerrit te asaj dite. 

90. E kush do te paraqitet me pune te keqia (me besim te gabuar, ata do te hidhen te 
permbysur ne fytyrat e tyre ne zjarr, (u thuhet) Ju nuk shperbleheni me tjeter pos 
me ate qe punuat. 

91 . Une jam urdheruar te adhuroj vetem Zotin e ketij qyteti, te cilin Ai e beri te shenjte, 
se Atij i takon edo send, dhe jam urdheruar te jeme prej besimtareve te sinqerte. 

92. E, edhe ta lexoj Kur'anin, e kush pranon dhezimin e tij, ai udhezohet vetem per te 
miren e vet, e kush ka humbur, ti thuaj: "Une vetem terheq verejtjen". 

93. Dhe thuaj: "Falenderoj Allhun, e Ai do t'ua tregoje argumentet e veta dhe do t'i 
kuptoni ato atehere (kur nuk u ben dobi). Zoti yt nuk eshte indiferent ndaj asaj qe 
veproniju". 

28. Kasas 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ta, Sine, Mime. 

2. Keto jane ajetet e librit (te Kur'anit) te plotkuptueshem. 

3. Qe po t'i lexojne ty nga lajmi rreth Musait, e qe eshte e vertete per nje poppull qe 

beson. 

4. Me te vertete, faraoni ka ngritur kryet lart ne toke, e popullin e saj e grupezuardhe 

nje grup prej tyre e shtyp, ashtu qe djemt e tyre ua mbyt, e grate e tyre ua le te 
jetojne. Vertet, ai ishte prej me shkaterrimtareve. 

5. E Ne duam t'i lartesojme ata qe u shtypen ne toke, t'i bejme udheheqes dhe t'i bejme 



trashegues. 

6. Dhe atyre t'u japim pushtet ne toke, e faraonit, Hamanit dhe ushtrise se ketyre dyve 

t'ua tregojme ate qe ruheshin (ia kishin friken). 

7. Ne nenen e Musait e inspiruam: t'i jape atij gji, e kur te keshe frike per te, atehere 

ate hidhe ne lume, e mos u frikeso as mos u pikello, se Ne do ta kthejme ate ty dhe 
do ta bejme ate nga te derguarit. 

8. E ate e gjeti familja e faraonit, ashtuqe ne fund ai t'u behet atyre armik e deshprim. 

Vertet, faraoni, Hamani dhe ushtria e tyre ishin kundershtare (gabonin me qellim). 

9. E gruaja e faraonit tha: "Shprese gezimi per mua dhe per ty, mos e mbytni ate, 

ndoshta do te na sjelle dobi ose do ta adoptojme per femije". Pra ata nuk e dinin 
rrjedhimin. 

10. E zemra e nenes se Musait agoi e zbrazet (kur kuptoi se ka rene ne duar te faraonit) 
dhe gati ta zuloje ate (femijen), sikur te mos ia forconim Ne zemren e saj qe te 
behet e bindur (ne premtimin e All-llahut). 

11. E ajo i tha motres se tij: "Gjurmoje ate", kurse ajo e shikonte ate prej se largu dhe 
ata nuk e hetonin (se ishte motra e tij qe e percjell). 

12. Ndersa Ne ia patem ndaluar atij me pare thithjen e gjinit, e ajo (motra e Musait) 
tha: "A doni t'ju tregoj per nje' familje qe do te kujdeset per te dhe qe do te jene te 
sinqerte ndaj tij?" 

13. Dhe ashtu ate e kthyem te nena e vet qe ajo te jete e kenaqur e jo e pikelluar dhe qe 
ta kuptoje ajo se premtimi i All-llahut eshte i vertete e i sigurt, por shumica e tyre 
nuk e dine. 

14. E pasi ai (Musai) e arriti moshen madhore dhe u be i pjekur, Ne i dhame urtesi e 
dituri. Keshtu ne i shperblejme bamiresit. 

15. Dhe ai hyri ne qytet ne nje kohe te pahetuar prej banoreve te tij, dhe ne te i gjeti dy 
veta qe po perlaheshin, njeri prej ithtareve te tij e tjetri prej armiqve te tij, e ai i 
anes se tij i kerkoi ndihme kunder armikut dhe Musai i ra grusht e ai vdic. Ai 
(Musai) tha: "kjo eshte prej veprave te djallit, e s'kadyshim se ai eshte armik i 
hapet qe shpie ne humbje". 

16. Ai tha: "zoti im, une e ngarkova veten e Ti me fal mua!" Dhe Ai ia fali, se Ai eshte 
qe fal shume, esht meshirues. 

17. Ai tha: "Zoti im, betohem ne ato te mira qe m'i dhurove mua se krre nuk do te 
vihem ne ndihme te krimineleve". 

18. Dhe (Musai) agoi i frikesuar ne qytet e duke pritur (se cka po i ngjane), kur qe, ai i 
cili kishte kerkuar ndihme dje, e thirri serish (ne ndihme), e Musai i tha: "Vertet ti 
qenke ngaterrestar i njohur!" 

19. E kur deshi ta rembeje ate qe ishte armik i te dyve, ai tha: "A do te me mbysesh 
mua si9 e mbyte dje njeriun, ti nuk do tjeter, vetem se do te behesh arrogant n toke, 
e nuk deshiron te jeshe nga permiresuesit!" 

20. Dhe erdhi nje njeri qe ngutej nga ana me e larget e qytetit e tha: "O Musa, paresimi 
eshte duke biseduar per te mbytur ty, pra ti dil (ik), une jam keshillues yti". 

21. E ai doli prej aty i frikesuar e duke pritur (se c'po ndodh) dhe tha: "O Zoti im, me 
shpeto prej popullit zullumqar". 

22. Dhe kur drejtua kah Medjeni tha: "Shpresoj qe Zoti im te me orientoje rruges se 

207 



drejte". 

23. E kur arriti ujin e Medjenit, aty gjeti nje' grumbull njerezish qe po i jepnin bagetise 
uje, e pak me larg prej tyr verejti d gra qe o i ndalnin (kafshet e tyre) e u tha: "E 9ka 
eshte puna e juve dyjave?" Ato qe te dyja i thane: "Ne nuk u japim jue deri qe te 
largohen barinjte, kurse babai yne eshte shume i vjeter!" 

24. Atehere ai u dha uje (kafsheve) te tyre, pastaj u largua anash nen nje hije e tha: "O 
Zoti im, une kam nvoje per 9kado qe te me japesh!" 

25. E njera prej tyre erdhi te ai, ecte e turperueshme, e tha: "Babai im te therret qe te 
paguaj ty shperblimin per ate qe na u dhe (bagetise) uje!" E Kur shkoi (Musai) te ai 
dh ai i tregoi atij ngjarjen, ai tha: "Mos ke frike, paske shpetuar nga populli 
zullumqar!" 

26. Njera prej atyre dyjave: "O babai im, merre kete ne sherbim me page, pse me i miri 
i atij qe do ta marresh ne sherbim eshte ai i fuqishmi, e bsniku!" 

27. Ai (Shujabi) tha: Une deshiroj te martoje ty me njeren prej ketyre dy vjzave te mia, 
me kusht qe te sherbesh tete vjet, e nese i ploteson dhjete, ai eshte vullneti yt, e une 
nuk deshiroj te rendoje ty, e ne dashte All-llahu, ti do te gjejsh te une mirekuptim!" 

28. Ai (Musai) tha: "Kjo le te mbetet mes meje e teje, e cilindo afat qe do ta kryej nga 
keta te dy, nuk do te kete pergjegjesi per mua. Per kete qe po themi All-llahu eshte 
garant". 

29. E kur Musai e kreu afatin dhe udhetoi me familjen e vet, e verejti kah ana e Turit 
nje zjarr, e familjes se vet i tha: "Rrini ketu, une kam verejtur nje zjarr, ndoshta do 
t'ju sjell nga ai ndonje lajm ose nje ure nga zjarri qe te ngroheni". 

30. Dhe kur arrit te ai (zjarr) nga ana e djathte e lugines se atij vendi te bekuar me 
peme u thirr: "O Musa, s'ka dyshim se Une jm All-llahu, Zoti i boteve!" 

31. Dhe ti hidhe shkpoin tend! E kur e pa se po leviz si te ishte gjarper i shpejte, ktheu 
te ike e nuk e vestroi prapa. O Musa, ktheu ku ishe e mos u frikeso se me te vertete 
tijei sigurt. 

32. Fute doren ne xhep e ajo do te dale e bardhe pa ndonje te mete dhe shtrengoje per 
vete krahun tend kur te frikesohesh. Keto jane dy argumente nga Zoti yt per te 
faraoni dhe rrethi i tij, se me te vertete ata jane popull i prishur. 

33. Ai (Musai) tha: "O Zoti im, une kam mbytur nje njeri prej tyre, e frikesohem se do 
temembysin!" 

34. E vellai im, Haruni, esht me orator se une, andaj dergoje ate me mua ndihme qe te 
vertetoje fjalet e mia. Une kam frike se do te me shpallin genjeshtar. 

35. (All-llahu iu pergjegj) Tha: "Ne do ta forcojme ty krahun me vellain tend dhe me 
argumentet Tona do t'ju japim pushtet juve dyve ashtu qe ata te mos mund t'u 
afrohen juve, andaj ju te dy dhe ata qe u jane bindur juve, jeni ngadhenjimtare". 

36. E kur Musai ua solli atyre argumentet Tona te qarta, ata thane: "Kjo nuk eshte 
tjeter vetem se magji e trilluar dhe kete nuk e kemi degjuar as nder prinderit tane te 
hershem!" 

37. E Musai tha: "Zoti im e di me se miri per ate qe u erdhi me udhezim prej Tij dhe 
kujt do t'i takoje perfundimi i mire, se mizoret me siguri nuk do te kene shpetim". 

38. E faraoni tha: "O ju pari, une nuk njoh njoh zot tjeter per ju pos meje, andaj ti o 
Haman, m'i pjek (tullat) nga dheu e me nderto nje kulle te larte ndoshta do te arrije 

208 



ta shoh zotin e Musait, sepse mine mendoj se vertet ai eshte' genjeshtar". 

39. Dhe ashtu ai dhe ushteria e tij u sollen ne toke me kraenecesi ndaj te vertetes dhe 
menduan se nuk do te kthehen te Ne. 

40. Andaj, Ne e kapem ate dhe ushterine e tij dhe e hodhem ne det, shiko pra se si 
perfimdojne mizoret. 

41 . Dhe ata i heme prijesa qe therrasin per ne zjarr dhe diten e kijametit atje nuk do t'u 
ndihmohet. 

42. Edhe ne kete bote ikemi percjelle ata me mallkim, kurse ne dite e kijametit ata jane 
te perbuzur. 

43 . E pasi i shkaterraam popujt e meparshem, Ne Musait i dhame librin qe eshte drite 
per njerez dhe udhezim e meshire qe te marrin mesim. 

44. E ti nuk ishe ne anen perendimore (te vendit ku All-llahu i foli Musait) kur Ne 
Musait ia besuam shpalljen (e beme pejgamber dhe derguam te faraoni), e ti as nuk 
ishe aty pran. 

45. Por Ne krijuam popuj (mes Musait e teje Muhammed), e koha ka zgjaur (ndaj, te 
derguam ty). Dhe nuk banove ne mesin e popullit te Medjenit e t'u lexosh ketyre 
argumentet Tona (lajmin per Musaln, per Shuajbin, per wajzat e tij), por Ne te 
derguam (dhe te njoftuam). 

46. Dhe ti nuk ke qene prane Kodres Tur kur Ne e thirrem (Musain), por (tregimi yne) 
eshte meshire nga Zoti yt, per t'ia terhequr verejtjen nje populli qe para teje nuk u 
kishte ardhur pejgamber, dhe ashtu ata te marrin mesim. 

47. Dhe te mos thone, kur t'i godase ndonje e papritur, te cilen e kane merituar vete: 
"Zoti yne, perse nuk na ke derguar ndonje pejgamber qe te pasonim argumentet 
Tua e te beheshim besimtar!" 

48. E kur Atyre u edhi e verteta nga ana Jone, ata thane: "Perse nuk iu dha atij 
(Muhammedit) sikurse Musait (ndonje mrekulli materiale)! Po a nuk e mohuan ate 
qe iu dha Musait me pare?" E, thane: "Dy magji qe permbajne njera-tjetern. Dhe 
thane: 9donjeren prej tyre ne e mohojme!" 

49. Thuaj: "Nese eshte e vertete 9ka thoni, atehere sillni nje liber prej All-llahut qe 
eshte edhe me udhezues se keta dy (Tevrati e Kur'ani), e ti permbahem edhe une 
atij?" 

50. E nese ata nuk te pergjigjen ty, atehere dije se ata ndjekin vetem deshirat e veta, e 
kush eshte me humbur se ai qe duke pasur fakt prej All-llahut, ndjek epshin e vet? 
S'ka dyshim se All-llahu nuk udhezon popullin zullumqar. 

51 . Ndersa Ne panderprere u derguam atyre shpalljen, ashtuqe te mendojne. 

52. E atyre qe Ne ua dhame librin perpara ketij, disa prej tyre i besojne ketij (Kur'anit). 

53. Dhe kur u lexohet atyre, thone: "Ne kemi besuar atij, ajo eshte e vertete prej Zotit 
tone, ne edhe para tij kemi qene myslimane!" 

54. Atyre u jepet shperblim i dyfishte per arsye se bene durim, dhe ata te keqen e 
largojne me te miren, e nga ajo qe Ne e furnizuam, ata japin. 

55. Dhe kur e degjojne ndonje llomotitje marrezie, i kthejne shpinen dhe thone: "Ne 
kemi vepra tona e ju tuajat, qofshit larg nesh, ne nuk na duhen injorantet!" 

56. Eshte e vertete se ti nuk mund ta udhezosh ate qe do ti, por All-llahu udhezon ke te 
doje dhe Ai eshte qe di me se miri per te udhezuarit. 

209 



57. Ata thane: "Nese ne ndjekim rrugen e drejte se bashku me ty, ne me te shpejte do te 
jemi te debuar prej vendit tone!" Po a nuk u siguruam Ne atyre nje' vend te shenjte 
e te sigurt qe aty sillen frutat e 9do sendi si furnizim mga ana Jone, po shumica e 
tyre nuk e dine. 

58. E sa vendbanime qe perbuzen jeten e vet Ne i kemi shkaterruar, e ja, ato jane 
shtepite e tyre, qe pas tyre ato pak kohe jane banuar prej dokujt dhe Ne ishim 
trashegues te tyre. 

59. Zoti yt nuk eshte i tille qe tq shkaterroje venbanimet para se n kryeqender te tyre 
te dergoj pejgamber, i cili do t'u lexoje atyre argumentet Tona, dhe Ne nuk 
shkaterruam vendbanime, po vetem kur banoret e tyre ishin zullumqare. 

60. Dhe cdo gje qe u eshte dhne juve eshte kenaqesi dhe shije e kesaj bote, ndersa ajo 
qe eshte te All-llahu (thevabi) eshte shume me e mire dhe perhershme, pra, a nuk 
mendoni? 

61 . A eshte ai, te cilit Ne i kemi premtuar nje premtim te mire (per Xhennet), sikurse ai 
te cilit i kemi dhene kenaqesi te kesaj jete, kurse ne diten e kijametit ai do te jete 
prej te denuarve? 

62. (perkujto) Diten kur i therret ata e u thote: "Ku jane ata shoket e Mi, te ccilet ju i 
pandehnit (si zota)?" 

63. E ata, te cilet e merituan fjfalen (denimin)), thone: "Zoti yne, keta jane qe ne i 
humbem, i humbem ata si hunbem edhe vete, ne para Teje terhiqem se ata nuk na 
adhueuanneve!" 

64. Dhe u thuhet: "Thirrni zotat tuaj"! Ata i therrasin, por ata nuk u pergjigjen dot, dhe 
shohin denimin. E atehere (do te deshironin) sikur te kishin qene ne rrugen e drejte 
(e te mos perjetonin denimin). 

65. Dhe diten kur (All-llahu) i therret ata e u thote: "Qfare pergjigje u keni dhene te 
derguarve? " 

66. Ate dite atyre u humbin faktet dhe ata nuk konsultohen ndermjet vete. 

67. E per sa i perket atij qe eshte penduar, qe ka besuar dhe ka bere vepra te mira, ai le 
te shpresoje se eshte nga te shpetuarit. 

68. Zoti yt krijon 9ka te doje dhe zgjedh ke te doje, atyre nuk u takon zgjedhja. I paster 
eshte i larte eshte All-llahu nga cka i pershkruajne per shok. 

69. Dhe Zoti yt e di se c'fshehin zemrat e tyre dhe se c'faqin hapatzi. 

70. Ai eshte All-llahu, nuk ka Zot tjeter pos Tij, vetem Atij i takon falenderimi ne kete 
bote dhe ne boten tjeter dhe vetem ATij i takon gjykimi dhe te Ai ktheheni. 

71. Thuaj: "Sikur All-llahu t'a bente naten te perhershme (t'ua zgjaste) deri ne diten e 
kijametit, c'mendoni, coli zot pos All-llahut do t'ju sillte juve drite? A nuk merrni 
vesh" 

72. Thuaj: "Me tregoni, nese All-llahu ua ben diten te vazhdueshme deri ne diten e 
kijametit, cili zot pos All-llahut do t'ju sjelle nate qe te pushoni ne te? A nuk shihni 
(sa po gaboni)?" 

73. Po meshira e Tij, u beri juve naten dhe diten per te pushuar ne te dhe per te 
perfituar nga begatite e Tij, prandaj, te jini mirenjohes! . 

74. Dhe diten qe i fton (All-llahu) e, thote: "Ku jane ata qe i menduat shoke te Mi?" 

75. Dhe Ne do te nxjerrim prej 9do populli deshmitare e u themi: "Sillni argumentin 

210 



tuaj!" ATehere do ta kuptojne se e drejta (per Zot) eshte' vetem e All-llahut, dhe 
deshton 9do trillim i tyre. 

76. Karuni ishte nga populli i Musait dhe ai shtypte ate popull ngase Ne i patem dhene 
aq shume pasuri sa qe nje grup i fuqishem mezi bartin 9elesat e (pasurise se) tij, e 
kur populli i vet i tha: "Mos u kreno aq forte sepse All-llahu nuk i do te 
shfrenuarit!" 

77. Dhe me ate qe te ka dhene All-llahu, kerko (ta fitosh) boten tjeter, e mos le mangu 
ate qe te takon nga kjo bote, dhe ben mire ashtu sic te ka bere All-llahu ty, e mos 
ben te keqia ne toke, se All-llahu nuk i do erregulluesit. 

78. Ai (Karuni) tha: "Me eshte dhene vetem ne saje te dijes sime!" Po a nuk e di ai se 
All-llahu shkaterroi para tij nga popujt e lashte asish qe ishte edhe me i fuqishem e 
me i pasur se ai, po mekataret kriminele as qe do te pyeten per faje e tyre (meqe 
All-llahu e di). 

79. Ai (Karuni) doli para popullit te vet me stoline e vet, e ata qe kishin synim jeten e 
kesaj bote thane: "ah, te kishim pasur edhe ne si i eshte dhene Karunit, vertet ai 
eshte fatbardhe!" 

80. E ata qe ishin te zotet e diturise thane: "Te mjeret ju, shperblimi i All-llahut eshte 
shume me i mire per ate qe besoi dhe beri veper te mire, po ate nuk mund ta arrije 
kush pervee durimtareve!" 

81. Po Ne ate dhe pallatin e tij i shafuam ne toke dhe, vee All-llahut nuk pati qe ta 
mbroje e as vete nuk pati mundesi te mbrohet. 

82. E ata qe dje lakmuan te ishin ne vendim e tij, filluan te thone: "A nuk shihni se All- 
llahu me te vertete i jep begati e komoditet atij qe do nga roberit e vet, e edhe ia 
mungon ate atij qe do, e sikur All-llahu te mos bente meshire ndaj nesh, do te na 
sharronte ne toke edhe neve; sa habi, se si jobesimtaret nuk gjejne shpetim!" 

83. Ate, vend te perjetshem (Xhennetin) u kemi percaktuar atyre qe nuk duan as 
mendjemadhesi e as ngaterrese ne toke, e perfundim i kendshem u takon atyre qe i 
frikesohen All-llahut. 

84. Kush sjell me vete pune te mire, atij do t'i takoje shperblimi edhe me i madh, 
ndersa a qe paraqitet me pune te keqija, do t'i jepe denim vetem aq sa e ka 
merituar. 

85. S'ka dyshim se Ai qe ta beri obligim Kur'anin, Ai do te ktheje ty aty ah erdhe. 
Thuaj: "Zoti im e di me mire kush eshte qe solli udhezim te drejte dhe kush eshte 
ne humbje te sigurt". 

86. Ti as nuk ke shpresuar se do te shpallet ty libri, por kjo eshte meshire e Zotit tend, 
andaj ti kurrsesi te mos jeshe ndihmetar i jobesimtareve. 

87. Dhe kurrsesi ata te mos shmangin ty nga ajetet e All-llahut meqe ato t'u kane 
shpallur ty, dhe ti thirr te Zoti yt dhe kurrsesi mos u ben pasues i deshirave te 
idhujtareve. 

88. Ve9 All-llahut mos adhuro ndonje zot tjeter, s'ka te adhuruar tjeter ve9 Tij. Vetem 
Atij i takon gjykimi dhe te Ai do te ktheheni! 



29. Ankebut 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lame, Mime. 

2. A menduan njerezit te thone: "Ne kemi besuar, e te mos vihen ne sprove?" 

3. Ne i sprovuam ata qe shin para tyre, ashtu qe All-llahu gjithqysh do t'i dalloje ata qe 

e thane te verteten do t'i dalloje dhe genjeshtaret. 

4. A mos menduan ata qe bejne vepra te keqija (krime) se do te na shpetojne (t'i ikin 

denimeve)? Sa i shmtuar eshte' gjykimi i tyre! 

5. E kush shpreson takimin (shperblimin) e All-llahut, s'ka dyshim se afati i All-llahut 

do te vije pa tjeter, e Ai eshte degjuesi i dijshmi. 

6. E kush lufton (perpiqet per te mire), ai ben lufte per vete, se All-llahu vertet nuk ka 

nevoje per aske ne tere boten. 

7. Po ata qe besuan dhe bene vepra te mira, Ne me siguri do t'ua shlyejme te keqijat do 

t'i shperblejme me se miri per ate qe vepruan. 

8. Ne e kemi obliguar njeriun me pune te mira ndaj prinderve te vet, e nese ata te dy 

perpiqen te shpiejne ty qe te me peshkruash Mua shok (zot tjeter) per cka ti nuk di 
asgje, atehere ti mos i respekto ata. Kthimi juaj eshte te Une, e Unedo t'ju njoftoj 
per ate qe keni vepruar. 

9. E ata qe besn e bene vepra te mra, ata do t'i rradhisim nder me te miret. 

10. Ka disa njerez qe thone: "Ne i kemi besuar All-llahut, e kur goditet me ndonje te 
keqe per shkak te (rruges se) All-llahut, si sprovimin prej njerezve e trajton si 
denimin e All-llahut (prej te cilit njerezi ikin prej mosbesimit ne besim), e nese 
vjen ndonje fitore prej Zotit tend, ata do te thone: "Ne kemi qene me ju!" Po a nuk 
eshte Alahu qe di me se miri per ate qe eshte ne zemrat e njerezve? 

1 1 . All-llahu do t'i vere ne pah ata qe besuan dhe do t'i vere ne thumb hipokritet. 

12. Ata qe nuk bsuan u thane atyre qe besuan: "Ejani ne rrugen (ne fene) tone, e ne po i 
bartim mekatet tuaja (po qe se eshte mekat rruga jone). Po ata nuk do te bartin 
asgje nga mekatet e tyre, ne te vertete ata jane genjeshtare. 

13. Ata pa tjeter do te bartin barren e vet, e me ate veten edhe barre tjera, e ne diten e 
kijametit do te merren ne pergjegjesi per ate qe kane trilluar. 

14. Ne e derguam Nuhun te populli i vet, e ai kaloi nder ata njemije pa pesedjete vjet, e 
ata meqe ishin horra i perfshiu vershimi. 

15. Ndersa ate vete dhe te tjeret qe ishin ne anije, i shpetuam dhe Ne ate (ngjarje) e 
beme argument per tere boten. 

16. Edhe Ibrahimin (e derguam) kur ai popullit te vet i tha: "Adhuronie All-llahun dhe 
keni frike prej Atij, se kjo, nese e kuptoni, eshte shume me mire per ju. 

17. Ju ne vend te All-llahut jeni duke adhuruar vetem idhuj qe i trilloni vete si 
genjeshtare. S'ka dyshim se ata qe i adhuroni ne vend te All-llahut, nuk posedojne 
furnizimin tuaj, pra kerkonie furnizimin te All-llahu, adhuronie Ate dhe shprehni 
falenderimin Atij, pse te Ai do te ktheheni". 

18. Po nese ju ergenjeshtroni, edhe popuj para jush pergenjeshtruan, e te derguarit nuk 
i takon tjeter pos komunikimi i kuptueshem. 

19. A nuk e kane verejtur ata se si All-llahu nis krijimin, e pastaj ate e perserit, e kjo 



eshte' lehte per All-llahun. 

20. Thuaj: "Udhetoni neper toke e shikoni se si filloi krijimi, pastaj All-llahu e fillon 
krijesen tjeter (ringjalljen). Eshte e vertet se All-llahu ka mundesi per cdo send. 

21 . Ai ndeshkon ate qe do dhe mshiron ke te doje dhe te Ai do te silleni. 

22. Ju nuk keni mundesi ta beni te paafte (Zotin tuaj t'ju denoje) as ne toke e as ne 
qiell, dhe perpos All-llahut, nuk keni as mbrojtes as ndihmetar". 

23. E ata qe nuk besuan argumentet e All-llahut dhe takimin me Te, te tillet kane 
humbur shpresen nga meshira Ime dhe aa i pret denimi i hidhur. 

24. Po pergjegjja e popullit te tij nuk ishte tjeter vetem te thote: "Mbytnie ate 
(Ibrahimin) ose digjnie!" Mirepo, All-llahu e shpetoi ate prej zjarrit. Pe nje popull 
qe beson, ketu vertet ka fakte bindese. 

25. Ai (Ibrahimi) tha: "Ju perqafuat, ve9 All-llahut, idhuj vetem sa per bashkejetese 
mes jush ne jeten e kesaj bote, e ne diten e kijametit (ndryshon gjendja) ju do te 
refuzoni njeri-tjetrin dhe do te mallkoni njeri-tjetrin; fundi juaj eshte zjarri, per ju 
nuk do te kete ndihmetare". 

26. Atij (Ibrahimit) i besoi Luti, e ai (Ibrahimi) tha: "Une shperngulem atje ku me 
udhezoi Zoti im, Ai eshte i gjithfuqishemi, i urti". 

27. Dhe Ne i dhuruam atij Is-hakun dhe Jakubin, e ne pasardhesit e tij shpallem 
pejgamberllekun dhe librin e shenjte (librat e shpallura), atij i dhame shperblimin 
ne kete bote , kuse ne botem tjeter do te jete nder te miret e persosur. 

28. (Derguam) Edhe Lutin, i cili popullit te vet i tha: "Ju, beni aq pune te shemtuar sa 
askush para jush nga tere bota nuk e ka bere". 

29. Ju jeni qe kontaktoni meshkujt, qe sulmoni njerezit ne rruge, qe ne vendtubimet 
tuaja beni pune te ndyta. Pergjegjja e popullit te tij nuk ishte tjeter vetem te thone: 
"Nese e thua te verteten, na silldenimin nga All-llahu?" 

30. Ai tha: "O Zoti im, me ndihmo kunder popullit te prishur!" 

31. E kur te derguarit tane (engjejt) i erdhen me myzhde Ibrahimit, i thane: "Ne jemi 
shkaterrues te banoreve te ketij qyteti, pse banoret e tij jane mizore!" 

32. Ai (Ibrahimi) tha: "Aty eshte Luti!" Ata i thane: "Ne e dime edhe me mire se kush 
eshte aty, ate dhe familjen e tij do ta shpetojme pervec gruas se tij, ajo do te mbetet 
me te zhdukurit". 

33. E pasi te derguarit tone i erdhen Lutit, ai per shkak te tyre u shqetesua dhe u 
ngushtua, po ata i thane: "Mos ke frike, as ms u pikello, ne te shpetojme ty dhe 
familjen tende, perve9 gruas sate qe do te mbetet me te denuarit". 

34. Ne mbi banoret e ketij qyteti do te leshojme nje denim nga qielli per shkak se ata 
bejne pune te liga. 

35. E nga ai vend Ne kemi lene gjurme per nje popull qe mendon. 

36. E ne Medjen (derguam) vellaun e tyre Shuajbin dhe si u tha: "O populli im, 
adhuronie vetem All-llahun dhe kinie riken diten e fundit, e mos e teproni si 
shkaterrues ne toke!" 

37. Po ata e pergenjeshtruan, andaj i perfshiu termeti dhe aguan te shtangur (te ftohur e 
te vdekur) ne shtepite e tyre. 

38. (I shkaterruam) Edhe Adin e Themudin, e venbanimet e tyre jane te qarta per ju. 
Djalli ua pat zbukuruarveprat e tyre dke i shmangur nga e verteta, edhe pse e shihni 

213 



ate. 

39. Edhe Karunin, faronin dhe Hamanin. Atyre Musai u solli fakte por ata treguan 
mendjemadhesi, ndaj nuk munden t'i shptojne denimit. 

40. Secilin prej tyre e kemi denuar per shkak te mekatit te vet; disa prej tyre Ne i 
goditem me furtune plot rere, disa i shkaterraam me krisme nga qielli, kurse disa te 
tjere i sharrum ne toke' dhe disa permbytem ne uje. All-llahu nuk u beri atyre 
ndonje padrejt, por ata vetes se tyre i bene padrejte. 

41. Shembulli i atyre, te cilet ve9 All-llahut moren mbrojtes (zota idhujsh), eshte si 
shembulli i marimanges qe thur shtepi, e sikur ta dinin ata, me e dobeta shtepi 
eshte e shtepia e marimanges. 

42. All-llahu e di se e'adhurojne ata pos Tij (ose nuk adhurojne asgje), Ai eshte 
ngadhenjyesi, i urti. . 

43. Keta jane shembuj qe Ne ua sjellim njerezve, po keta nuk i kupton kush pos 
dijetareve. 

44. All-llahu krijoi qiejt dhe token me nje serozitet te caktuar. Ne to me te vertete ka 
fakte per besimtaret. 

45. Ti lexo ate qe po te shpallet nga libri (Kur'ani), fal namazin, vertet namazi largon 
nga te shemtuarat dhe te irituarat, e permendja e All-llahut eshte me e madhja (e 
adhurimeve); Allhu e di cpunoni ju. 

46. Ithtaret e librit mos i polemizoni ndryshe (kurr i thirrni ne fene tuaj) vetem ashtu si 
eshte me se miri, pervee atyre qe jane mizore dhe thuajuni: "Ne i besuam asaj qe na 
u zbrit dhe qe u zbrit juve dhe se Zoti yne dhe Zoti juaj eshte nje, dhe se ne i jemi 
dorezuar Atij . 

47. Dhe po ashtu (sic i zbritem librat e meparshem), Ne ta zbritem ty librin. E ata, te 
cileve Ne u kemi dhene librin, i besojme ketij (Kur'anit) edhe nga ata (idhujtaret 
arabe) ka qe i besojne ketij, kurse argumentet tona nuk i refuzon askush, perpos 
jobesimtareve". 

48. Ti (Muhammed) nuk ishe qe lexpn ndonje liber para ketij, e as qe shkruajshe ate 
me doren tende te djathte, pse atehere do te dshonin ata te prishurit. 

49. Por jo ai eshte plot argumente te qarta ne zenrat e atyre qe u eshte dhene dituria, e 
argumentet Tona nuk i mohon kush pos te shfrenuareve. 

50. Ata thane: "Perse te mos i kete zbritur atij nje mrekulli nga Zoti i tij?" thuaj: 
"eeshtja e mrekullive eshte vetem ne duar te All-llahut, e une nuk jam tjeter pos 
terheqes i verejtjes dhe shpjeues. 

51. Po a nuk u mjafoti atyre qe Ne ta shpallem librin, icili u lexohet atyre, e s'ka 
dyshim se kjo eshte dhurate e perkujtim per njerez qe duan te besojne". 

52. Thuaj: "Mjafton qe All-llahu eshte deshmitar ndermjet meje dhe juve, Ai e di e'ka 
ne qiej e ne toke, e ata qe i besuan te kotes e nuk e besuan All-llahun, ata jane te 
deshtuaret". 

53. Ata kerkojne prej teje ngutjen e ndeshkimit, e sikur te mos ishte afati i caktuar, 
atyre do t'u vinte ndeshkimi, po ai patjeter do t'u vije atyre befas ashtu qe ata nuk e 
hetojne. 

54. Po, si e kerkojne ata ngutjen e ndeshkimit? E ne te vertete Xhehennemi eshte qe i 
ka rrethuar ne te gjitha anet jobesimtaret. 

214 



55. Diten kur ata i mbulon denimi (i zjarrit) prej se larti dhe se poshtmi nen kembet e 
tyre, e u thone: "Shijone ate qe keni vepruar!" 

56. O robet e Mi qe besuat, toka Ime eshte' e gjere, pra vetem Mua me adhuroni. 

57. Secili njeri do te shijoje vdekjen, e pastaj do te ktheheni te Ne. 

58. E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, atyre do t'u bejme vend te larte ne Xhennet 
ne te cilin rrjedhin lumenj, aty jane pergjithmone; sa i mire eshte shperblimi per ata 
qe vepruan. 

59. Te cilet bene durim dhe vetem Zotit te tyre iu mbeshteten. 

60. Sa e sa gjallesa jane qe nuk kane mundesi per furnizimin e vet. All-llahu i furnizon 
ato ehe juve. Ai eshte degjuesi, i dijshmi. 

61 . Nese ti i pyet ata: "Kush krijoi qiejt e token, kush i nenshtroi (te levizin) diellin dhe 
henen?" Ata do te thone: "All-llahu!" E si prapsoheni, pra? 

62. All-llahu i jep furnizim atij qe do nga roberit e vet, e ia pakeson (shtrengon) aitj qe 
do. Vertet, All-llahu eshte i gjithdijshem per 9do gje. 

62. Dhe nese ti pyet ata: "Kush e leshon shiun nga qielli dhe me te e ngjall token pas 
vdekjes se saj?" Ata thone: "All-llahu!" Thuaj: "Falenderimi i qofte All-llahut, por 
shumica e tyre nuk mendojne". 

64. Kjo jete e kesaj bote nuk eshte tjeter vetem se defrim e loje, e jete e vertete, 
padyshim eshte ajo e botes se ardhme (Ahireti), sikur ta dinin. 

65. (Idhujtaret e dine per All-llahun pse) Kur hipni ata ne anije (u keputet lidhja me 
toke, dhe frikesohen) i luten sinqerisht All-llahut, e kur i shpeton ata (dhe dalin) ne 
toke, qe, po ata te njejtit lusin idhuj! 

66. Po le te perbuzin ato te mira qe ua dhame dhe le te kenaqen, (e mos te besojne), se 
me vone do ta kuptojne. 

67. A nuk e kane verejtur ata se Ne kemi bere vendin e shenjte (Meken) te sigurt, e 
njerezit per rreth tyre rrembehen (pla9kiten, mbyten). Po, a i besojne ata te kotes, e 
te mirat e All-llahut i perbuzin? 

68. E kushe shte me mizor se ai qe shpif genjeshter ndaj All-llahut, ose pergenjeshtron 
te verteten pasi t'i kete ardhur ao? Po, a nuk eshte Xhennemit vend per 
jobesimtaret? 

69. E ata, te cilet luftuan per hir Tone, Ne, me siguri do t'i orientojme rruges per te Ne, 
e nuk ka dyshim se All-llahu eshte ne krahun e besimtareve. 

30. Rum 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lame, Mime. 

2. Bizantinet (rumet) u munden, 

3. ne token me afer (tokes arabe), po pas disfates se tyre, ata do te ngadhenjejne, 

4. brenda pak viteve. ceshtja eshte vendim i All-llahut, fillim e mbarim (per disfate dhe 

per fitore). E ate dite (kur do te fitojne bizantinet) besimtaret do te gezohen, 

5. per ndihmen e All-llahut. Ai ndihmon ate qe do dhe Ai eshte i gjithefuqishem, 

meshirues. 

6. Premtimi i All-llahut eshte (ky), All-llahu nuk e thy en premtimin e Vet, por shumica 



e njerezve nuk po dine. 

7. Edhe ate qe dine nga jeta e kesaj bote, eshte' dije e ceke, por ndaj jetes se perjetshme 

(ndaj Ahiretit) ata jane plotesisht te verberuar (te painteresuar). 

8. Dhe, a nk menduan ata me veten e tyre se All-llahu nuk krijoi qiejt dhe token dhe 

cdo gje qe gjendet ndermjet tyre pa ndonje qellim te caktuardhe per nje kohe te 
kufizuar por nje pjese e njerezve jane mohues te takimit me Zotin e tyre (ne 
momentin e ringjalljes pas vdekjes). 

9. A nuk udhetuan ata neper toke e te shohin se si qe perfundimi i atyre qe ishin para 

tyre!?? Ata ishin edhe me te forte se keta, ata e leruan token dhe e rindertuan ate 
me shume se sa kea, e rindertuan, atyre u paten ardhur te derguarit e vet me fakte te 
qarta. Pra, Alahu nuk ishte qe t'ju beje te padrejte atyre, por ata vetvetes i bene te 
padrejte. 

10. Mandej perfundimi i atyre qe bene pune te keqia, ishte me i keqi, per shkak se 
argumentet e All-llahut i pergenjeshtruan dhe talleshin me to. 

1 1 . All-llahu e fillon krijimin, mandej e perserit ate, e me ne fund te Ai do te ktheheni. 

12. E diten kur te ndodh kijameti, kriminelet heshtin. 

13. Ata nuk do te kene ndermjetesues (ndihmetare) prej shokeve (zotave) te tyre, e me 
shoket (zotat) e tyre ishin jobesimtare. 

14. Dhe diten kur te ndodhe kijameti, ate dite do te ndahen (njerezit). 

15. E ata, te cilet besuan dhe bene vepra te mira, ata d te jene te gezuar ne nje kopshte 
(te Xhennetit). 

16. E per sa u perket atyre qe nuk besuan, dhe i bene te rreme argumentet Tona dhe 
takimin ne boten tjeter, ata do te kene mundime (azab) te vazhdueshme. 

17. Atehere, All-llahun lartesonie kur te vije mbremja dhe kur te agoje mengjesi. 

18. Falenderimi i takon vetem Atij prej gjith9ka ka ne qiej e ne toke, edhe ne mbremje 
edhe diten. 

19. Ai krijon te gjallin prej te vdekurit dhe te vdekurin prej te gjallit, Ai e ngjall token 
pas vdekjes se saj, e po ashtu edhe ju do te nxirreni (te gjalle prej varrezave). 

20. Nga faktet (e fuqise) e Tij eshte edhe ajo, se Ai ju krijoi prej dheu, e mandej ju (u 
zhvilluat ne) njerez qe veproni te shperndare. 

21. Dhe nga faktet (e madherise se) e Tij eshte qe per te miren tuaj, Ai krijoi nga vete 
lloji juaj palen (grate), ashtu qe te gjeni prehje te ato dhe ne mes jush krijoi dashuri 
dhe meshire. Ne kete ka argumente per njerezit qe mendojne. 

22. Nga argumentet e Tij eshte krijim i qiejve e i tokes, ndryshimi i gjuheve tuaja dhe i 
ngjyrave tuaja. Edhe ne kete ka argumente per njerez. 

23. Nga argumentet e Tij eshte edhe gjumi juaj naten dhe diten, edhe perpjekjajuaj per 
te fituar nga te mirat e Tij. Ne kete ka argumente per popullin qe degjon. 

24. Nga argumentet e Tij eshte edhe ajo qe ua defton vetetimen edhe frike e dhe si 
shprese, dhe nga qielli leshon shi e me te e ngjall token pas vdekjes se saj. Ne kete 
ka argumente per nje popull qe di te mendoje. 

25. Nga argumentet e Tij eshte qe me fuqine e Tij beri te qendroje (pa shtylle) qielli e 
Toka, mandej kur t'ju therret juve me nje thirrje prej tokes, ju menjehere dilni. 

26. E Tij eshte cka ne qiej e ne toke dhe te gjithe vetem Atij i perulen. 

27. Dhe Ai eshte qe e shpik jeten dhe pastaje perserit ate, e ajo (perseritja) eshte edhe 

216 



me e lehte oer Te (sipas mendimit tuaj). Shembelltyra me e larte eshte' vetem e Tij 
ne qie toke dhe Ai eshte mbizoteruesi, i urti. 

28. Ai (Zoti) ju jep nje shembull nga vete ju; a i keni shoke (ortake) ata qe jane ne 
posedim tuaj (sherbetoret), ne ate qe Ne u dhame juve (ne pronesi), qe te jeni ju te 
barabarte ne te, (ne perdorimin e saj) e te frikesoheni prej tyre (se po marrin 
kompetence) si frikesoheni ju ne mes vete. (Ju nuk pranoni ortake sherbetoret tuaj, 
te jeni te barabarte, nuk keni friken e tyre, e si me pershkruani Mua ortake)? Ne 
keshtu u sqarojme faktet njerezve qe jane te zotet e mendjes. 

29. Jo (ata nuk kane fakt), por ata qe i bene te padrejte vetes, te cilet pa ndonje fakt te 
dijes shkuan pas epshit te vet. Po kush mund ta vere ne rrage te drejte ate qe All- 
llahu e ka lene te humbur, e ata nuk do te kene ndihmetare. 

30. Perqenrohu ne veteveten tende sinqerisht ne fene, ilrguar prej cdo te kote, (e ajo 
fe), feja e All-llahut ne te cilen i krijoi njerezit, s'ka ndryshim (mos ndryshoni) te 
asaj natyrshmerie te krijuar nga All-llahu, ajo eshte feja e drejte por shumica e 
njerezve nuk e dine. 

31. (Perqendrohu ne ate fe) Te kthyer sinqerish te Ai, kini frike prej Atij dhe falnie 
namazin e mos u beni nga idhujtaret, 

32. Te cilet e perqane fene e tyre dhe u ndane ne grupe, ku secili grup i gezohet idese 
se vet. 

33. Kur njerezit i prek ndonje e keqe, ata me perulje i luten Zotit te tyre, duke iu 
drejtuar vetem Atij, e kur AI nga te mirat e veta u shijon atyre, ja, qe nje grup prej 
tyre i pershkruajne shok Zotit te vet. 

34. Le te mohojne ate qe Ne u kemi dhene, pra kenaquni, e me vone do ta kuptoni. 

35. A mos Ne u kemi shpallur atyre ndonje argument, qe ai verteton (flet) per ate qe ata 
Mua me pershkruajne shok? 

36. E kur Ne u japim njerezve begati te mira, ata u gezohen atyre, e nese ata i godit 
ndonje e keqe per shkak te veprimit te tyre, atehere ata e humbin shpresen. 

37. Valle, po a nuk shohin ata se All-llahu ijep furnizim te mjaftueshem atij qe do Ai 
dhe ia pakeson. Ne kete, per nje popull qe beson, Ka argument. 

38. Andaj, jepja te afermit ate qe i takon, e ehe te varferit edhe udhetarit, e kjo eshte 
shume me e dobishme per ata qe veprone per hire te All-llahut dhe te tillet jane ata 
te shpetuarit. 

39. Dhe cka te jepni nga pasuria per te shtuar e rritur (me kamate), ne pasurine e 
njerezve, ajo nuk do te shtohet te All-llahu, e cka te jepni nga sadakaja (bamiresia) 
me qellim qe t'i afroheni All-llahut, te tillet jane ata qe u shumfishohet 
(shperblimi). 

40. All-llahu eshte Ai qe ju jrijoi, qe ju furnizoi, qe ju ben te vdisni e pastaj ju ngjall. A 
ka ndonje prej zotave tuaj qe mund te beje di9ka nga keto? I paster eshte AI i pa te 
meta, i madheruar eshte Ai nga 9ka ata ia mveshin dhe trillojen. 

41. Per shkak te veprave (te keqia) te njerezve, jane shaqur ne toke e ne det te zeza 
(bela, skamje, katastrofa, humbje e bereqetit etj. ), e per ta perjetuar ata nje pjese te 
kesaj te keqeje qe e bene, ashtu qe terhiqen (nga te keqijat). 

42. Thuaj: "Ecni neper toke dhe shikoni s si ishte perfundimi i atyre qe ishin me pare, 
shumica e tyre iashin jobesimtare". 

217 



43. Ti permbaju fuqimisht fese se drejte, para se te vije dita qe nuk ka kthim, pse prej 
All-llahut eshte' caktuar, ate dite ata (njerezit) ndahen. 

44. Kush nuk besoi, barren e mosbesimit te vet e ka kunder vetes, e kush e beri pune te 
mire, ata vetvetes i pergadite vendin (Xhennetin). 

45. QE t'i shperbleje Ai (All-llahu) nga te mirat e veta, ata qe besuan dhe bene vepra te 
mira, vertet, Ai nuk i do jobesimtaret. 

46. Nga argumentet e Tij eshte edhe: Qe Ai t'i leshoje ererat myzhdexhinj dhe t'u 
shijoje juve nga meshira e vet (shiun); dhe te lundroje anijet me vullnetin e Tij, dhe 
qe te perfitoni nga te mirat e Tij dhe ashtu, ju jeni mirenjohes. 

47. Ne edhe para teje popujve te tyre u derguam pejgambere dhe ata u erdhen atyre me 
argumente te qarta, e kunder atyre qe ben krim, Ne ndermorem masa mdeshkuese. 
Obligimi yni ishte te ndihmojme besimtaret. 

48. All-llahu eshte Ai qe i leshon ererat, e ato lekundin rete dhe Ai i shtrine lart si te 
doje e i ben ato edhe te ndara ne pjese, dhe permes tyre e sheh se si bie shi, e kur ia 
leshon ate kujt te doje prej roberve te vet, qe, ata gezohen. 

49. Edhe para se t'u binte (shiu) atyre, ata me para tij ishin te deshpruar. 

50. E sikur Ne te leshojme nje ere e ta shohin ate (te mbjellat) e zverdhura, pa dyshim 
ata pas kesaj do te jene mohues (perbuzes). 

52. Ne te vertete, ti (Muhammed) nuk mund t'i besh te degjojne te vdekurit e as nuk 
mund ta besh qe te shurdheti te degjojne thirrjen, kur ata kthejne shpinen. 

53. Dhe as qe je ti udhezues i re verberve nga humbja e tyre, ti nuk mund ta besh te 
degjoje tjeter vetem ate qe u beson argumenteve Tona, se ata jane te bindur. 

54. All-llahu eshte Ai qe ju krijoi ne gjendje te dobet, pastaj pas asaj dobesie ju dha 
fuqi, e pas fuqise, dobesi e pleqeri. Ai krijon 9ka te doje, Ai eshte me i dijshmi, me 
i fuqishmi. 

55. e diten kur te behet kijameti ( diten e gjykimit), kriminelet betohen se nuk 
qendruan (ne dynja) gjate, por vetem nje cast te shkurter. Keshtu kane qene ata qe i 
bishteruan te se vertetes. 

56. E atyre qe iu eshte dhene dija dhe besimi thone: "Ju keni qendruar aq sa u pat 
caktuar All-llahu deri ne diten e ringjalljes, e kjo pra eshte dita e ringjalljes, por ju 
ishit qe nuk e pranonit!" 

57. E ata dite per ata qe bene zullum, arsyetimi nuk u ben dobi e as qe kerkohet prej 
tyre te justifikohen. 

58. Ne ne kete Kur'an u kemi sjelle te gjithe shembujt, po pasha All-llahun, edhe sikur 
t'u sillje 9faredo mrekullie ti atyre, ata qe nuk besuan do te thoin: Ju (Muhammedi 
me besimtare) nuk jeni ve9se mashtrues (genjeshtare). 

59. Ne kete menyre All-llahu vulos zemrat e atyre qe nuk kuptojne. 

60. Ti pra ben durim, pse premtimi i All-llahut eshte i sakte, e kurrsesi te mos luhasin 
ty ata qe jane te dyshimte. 

31. Lukman 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lame, Mime. 



2. Ato jane ajetet te librit me plot urtesi te persosur. 

3. E qe jane udhezim e meshire per ata qe jane punemire. 

4. Te cilet rregullisht e falin namazin dhe japin zeqatin dhe ata, e mu ata jane te 

plotbindur per boten tjeter (Ahiretin). 

5. Te tillet jane te udhezuar ne nje' rrage te qarte prej Zotit te vet dhe jane fatlume. 

6. Po ka nga njerezit qe blene tregime boshe e me qellim qe t'i largojne njerezit prej 

rrages se All-llahut pa pasur kurrfare fakti dhe per t'i marre ato (ajetet e) All-llahut 
si tallje. Per ta me siguri eshte pergaditur denim i turpshem. 

7. E kur lexohen atij ajetet Tona, ai kthehet kryelarte dhe behet sikur nuk i ka degjuar 

ato, behet sikur ne veshet e tij ka shurdhim te rende, pra, ti pergezoje ate me nje 
denim te dhembshem. 

8. E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, per ata jane Xhennetet e begatshme, 

9. qe ne to jane pergjithmone. Premtimi i All-llahut i prere, e Ai eshte i gjithfuqishmi, i 

urti. 

10. Ai i krijoi qiejt pa shtylla, sikurse po i shihni e ne toke vendosi kodra te renda qe te 
mos luaje vendi bashke me ju e neper te shperndau nga te gjitha gjallesat, dhe nga 
qielli Ne kemi leshuar shi e kemi bere te mbijne ne te nga te gjitha llojet me te 
dobishme. 

1 1 . Kjo eshte veper e krijimit te All-llahut, e me trgoni pra mua se c'krijuan ata te tjeret 
pos Tij. jo. asgje, pra, idhujtaret jane ne nje humbje te pafund. 

12. Ne i patem dhene Llukmanit men9uri te persosur (e i thame): Te falenderosh All- 
llahun, e kush falenderon, e Mira e ati falenderimi i takon atij, e kush refuzon 
(edhe ai e ka per vete), ne te vertet, All-llahu nuk ka nevoje (per falenderimin e tij) 
pse Ai vete eshte i lavdishem. 

13. (prkujtoju popullit tend) Kur Llukmani duke e keshilluar, birit te vetr i tha: "O djali 
im, mos i pershkruaj All-llahut shok, sepse idhujtaria eshte padrejtesi me e 
madhe!" 

14. Ne njeriun e kemi urdheruar per (sjellje te mira ndaj) prinderit te vet, sepse nena e 
vet ate e barti me mund pas mundi dhe pas dy viteve ia ndau gjinin. (e porositem) 
Te jeshe mirenjohes ndaj Meje dhe ndaj dy prinderve tu, pse vetem te Une kthimi 
juaj. 

15. E nse ata te dy tentojne e ti te me pershkruash Mua shok, per cka ti nuk ke kurrfare 
fakti, atehere mos i respekto ata, o ne 9eshtjet e jetes se kesaj bote te keshe 
mirekuptim ndaj tyre, e ti ndiqe rrugen e atij qe eshte i kthyer kah Une, mande 
kthimi juaj eshte te Une, e Une do t'ju njoftoj per ate qe keni punuar. 

16. O djali im, s'ka dyshim se edhe ajo (vepra) peshon sa kokrra e lirit, e te jete e 
fshehurne rrase guri, ose ne qiej apo ne toke, All-llahu do ta sjelle ate, se All-llahu 
eshte i bute dhe hollesisht i informuar. 

17. O djali im, fale namazin, urdhero per pune te mira, e ndalo nga te keqiat, perballo 
me durim cdo gje qe te godet, vertet, keto jane nga ceshtjet me te preferuara. 

18. Dhe mos shtrembero fytyren tende prej njerezve, mos ec neper toke kryelarte, se 
All-llahu nuk e do asnje mendjemadh e qe shume lavderohet. 

19. Te jesh i matur ne ecjen tende, ule zerin end, se zeri me i eger eshte zeri i gomarit. 

20. A nuk e dini j se All-llahu nenshtroi per te miren tuaj 9ka ne qiej e 9ka ne toke dhe 

219 



plotesoi ndaj jush te mirat e Tij te dukshmen e te fshehta, e megjithate prej njerezve 
ka qe polemizojne eeshtjen e All-llahut duke mos pasur as dituri, duke mos qene i 
udhezuar dhe duke mos pasur liber te ndritshem. 

21. Dhe kur atyre u thuhet: "Pasoni ate qe e shpall All-llahu" ata thone: "Jo, ne 
ndjekim ate qe gjetem te prinderit tane!" E edhe sikur t'i kishte thirrur ata ne 
denimin e zjarrte! 

22. E kush ia dorezon veten All-llahut duke qene edhe punemire, ai eshte' kapur per 
lidhjen me te sigurt dhe vetem te All-llahu eshte perfundimi i eeshtjeve. 

23 . Ty mos te brengos mosbesimi i atij qe nuk beson, kthimi i tyre eshte vetem te Ne, e 
per ate qe vepruan, Ne do t'u tregojme. All-llahu vertet eshte i dijshem per ate qe 
mbajne ne zemra. 

24. Ne u japim te jetojne pak (ne ket bote), e pastaj i shtrengojme ata me nje denim te 
rende. 

25. Nese ti pyet ata: Kush krijoi qiejt e token? Me siguri do te thone: "All-llahu!" 
thuaj: "All-llahut i qofte lavderimi!" Por shumica e tyre nuk dine. 

26. Vetem te All-llahut jane te gjitha qe gjenden ne qiej e ne toke; All-llahu eshte Ai qe 
s'ka nevije dhe eshte i lavdishem. 

27. Sikur te gjithe drute ne toke te jene lapsa dhe sikur deti t'i shtohen edhe shtate dete 
(e te jene me ngjyre), nuk do te mbaroni fjalet e All-llahut (do te shterroheshin 
detet, do te soseshin lapsat, e jo mrekulite e Zotit). All-llahu eshte ngadhenjyesi i 
urte. 

28. Krijimi dhe ringjallja juaj nuk eshteme e rende se krijimi i nje qenije (nje njeriu); 
vertet, All-llahu eshte qe i degjon e isheh veprat e njerezve. 

29. A nuk e di se All-llahu e fut (erresiren) naten ne dite dhe fut (driten) diten ne nate, 
dhe AI i nenshtroi Diellin e Henen (te lindin e te perendojne) dhe secili rrjedh 
(noton) deri ne nje afat te caktuar dhe se All-llahu hollesisht eshte i njohur per ate 
qe veproni. 

30. Kjo (dokumenton) se All-llahu eshte Ai (Zot) i vertete, dhe se ajo qe adhurojne pos 
Tij eshte genjeshter, e All-llahu eshte Ai i larti, i madhi. 

31. A nuk sheh se anijet lundrojne ne saje te miresise se All-llahut, e oer t'u reguar 
juve madherine e Tij . Vertet, edhe ne kete ka argument per secilin qe eshte shume i 
durueshem dhe shume mirenjohes. 

32. E kur i mbulon ata ndonje vale si reja, i drejtohen All-llahut sinqerisht me besim 
vetem ndaj Tij, e kur i shpeton ata e dalin ne toke, ka disa prej tyre qe i mbesin 
besimit te drejte, e faktet Tona nuk i refuzon kush pos te pabeit dhe perbuzesit. 

33. O ju njerez, kini frike dites kur prindi nuk mund t'i beje dobi femijes se vet, e as 
femija nuk mund t'i beje asnje send prindit te vet. Premtimi i All-llahut (per thevab 
ose azab) eshte e sigurt, pra mos ju mashroje jeta e kesaj bote dhe te mos ju 
mashroje ndaje All-llahut djalli mashtrues. 

34. S'ka dyshim se vetem All-llahu e di kr do te ndodhe kijameti, Ai e di kur e leshon 
shiun. Ai e di se cka ne mitra (te nenave), nuk e di kush pos Tij se cka do t'i 
ndodhe (cka do te punoje) neser, dhe askush nuk e di, pos Tij, se ne e'vend (ose 
kohe) do te vdese. All-llahu eshte me i dijshmi, me i njohuri. 



32. Sexhde 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Elif, Lame, Mime. 

2. Shpallja e librit (e Kuranit), nuk ka dyshim se eshte' (shpallje) nga Zoti i gjithesise. 

3. A mos po thone se ai (Muhammedi) e trilloi? Jo, ajo eshte e vertete prej Zotit tend 

qe t'i terheqesh verejtjen nje populli qe nuk u erdhi ndonje pejgamber para teje, 
ashtu qe ata te gjejne rragen e drejte. 

4. All-llahu eshte Ai qe krijoi qiejt dhe token dhe gjithe 9'ka ndermjet tyre, brenda 

gjashte dite, pastaj mbizoteroi Arshin. Perve9 Tij nuk keni ndonje ndihmetar tjeter 
e as ndermjetesues, pra a nuk jeni kah mendoni! 

5. Ai eshte qe udheheq 9eshtjen (e te gjitha krijesave) prej qiellit ne toke, pastaj ajo 

(9eshtja) ngritet te Ai ne nje dite qe sipas llogarise suaj eshte sa njemije vjet. 

6. Ai eshte njohes i te (gjitha) fshehtes dhe te dukshmes, i gjithefuqishmi, 
Meshireberesi. 

7. Ai qe persosi krijimin e 9do sendi, e krijimin e njeriut e filloi nga balta. 

8. Pastaj beri qe pasardhesit e tij te rrjedhin prej nje pike uji te dobet. 

9. Mandej, Ai e formeson ate (ne barkun e nenes) dhe nga ana e vet i jep shpirt atij dhe 

Ai eshte qe juve ju pajis edhe me degjim, me te parit dhe me zemer, e pak send 
eshte ajoqe ju falenderoni. 

10. E ata thane: "A pasi qe ne te tretemi ne toke, a thua ne rishtazi do te krijohemi?" 
Por (9ka eshte edhe me keq) ata nuk besojne se do te dalin para Zotit te tyre. 

11. Thuaj: "Engjelli i vdekjes, i cili eshte caktuar per ju, ua merr shpirtrat, e pastaj do 
te ktheheni te Zoti juaj". 

12. E, sikur te shihje mekataret se si ukin kokat e veta prane Zotit te tyre: "Zoti yne, 
tash pame dhe degjuam, na kthe pra edhe nje here e te bejme vepra te mira, se tash 
jemi te bindur". 13. Sikur te kishim deshiruar Ne, scilit do t'i jepnim udhezimin, 
por fjala (vendimi) Ime ka marre fund (definitiv) se do ta mbush Xhehennemin se 
bashku me exhine e njerez. 

14. Prandaj shijoni kete (denim) per shkak se ju te e patet harruar takimin tuaj ne kete 
dite, e edhe Ne tash u harruam juve, ndaj, per shkak te asaj qe keni vepruar, shijoni 
denimin e perjetshem. 

15. Argumentet tona, i besojne, ne t vertete, ata qe kur keshillohen me to, bien ne 
fytyra (bejne sexhde), qe madherojne Zotin e tyre ne shenje falenderimi dhe ata 
nuk bejne kryelartesi, 

16. I heqen trupat e tyre prej dyshekeve, duke e lutur Zotin e tyre nga frika dhe nga 
shpresa dhe nga ajo qe Ne u kemi dhene (pasuria) atyre, ata japin. 

17. Pra, per ata qe kane vepruar nuk di askush per ate kenaqesi (te zemres e shpirtit) qe 
u eshte caktuar atyre si shperblim. 

18. A mos eshte ai qe ishte besimtare, sikurse ai qe ishte jasht rruges? Jo! Keta nuk 
jane te barabarte. 

19. Per sa u perket atyre qe besuan dhe bene vepra te mira, ata, per hir te veprave qe i 
bene, vendpritje e kane Xhennetin. 

20. E ata qe nuk respektuan All-llahun, skute e tyre eshte zjarri. Sa here qe te tentojne 



te dalin nga ai, kthehen ne te dhe atyre u thuhet: "Shijoni denimin e zjarrit qe ju e 
konsideronit rrene. 

21 . Ne do t'u shijojme atyre denimin me te shpejte (ne dynja) para denimit te madh (ne 
Ahiret), ndoshta do te terhiqen (prej te keqiave). 

22. E kush eshte' me zullumqare se ai qe keshillohet me ajetet e Zotit te vet, e pastaj u 
kthyen shpinen atyre? Ne me siguri do te hakmirremi kunder krimineleve. 

23. Ne i patem dhene edhe Musait librin, e ti (Muhammed) mos ke dyshim ne cka 
pranon (ne Kur'anin liber qiellor si Musait), kurse ate (librin e Musait) e beme 
udherrefyes per beni israilet. 

24. Dhe prej tyre Ne beme prijes qe me urdherin Tone udhezojme, pasi qe ata (qe i 
beme prijesa) ishin te durueshem dhe ndaj argumenteve Tona ishin te bindur. 

25. S'ka dyshim se Zoti yt eshte Ai qe ne diten e kijametit do te gjykoje mes tyre ne ate 
qe ishin te per9are. 

26. A nk e kane te qarte ata (mekasit) se sa nga popujt para tyre i shkaterruam, qe 
neper ato vendbanime te tyre jane kah kalojne? Eshte e vertete se ato (vende te 
shkaterruara) ka fakte, se nuk jane duke degjuar me vemendje? 

27. Si nuk kane pare ata se Ne e sjellim ujn ne token e mate dhe me te nxjerrim bime 
qe prej tyre ushqehen kafshet e tyre, bile edhe ata vete, A nuk jane duke pare (e te 
kuptojne)? 

28. E ne anen tjeter ata thone: "e kur do te jete ai ngadhenjim (9lirimi i Mekes ose 
gjykimi i Zotit), nese jeni te drejte cka thoni. 

29. Thuaj: "Diten e kijametit, atyre qe kane qene jobesimtare, nuk u ben dobi besimi e 
asnukujepet afat. 

30. Andaj, ti largohu prej tyre dhe prit, edhe ata jane duke pritur. 

33. Ahzab 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. O ti Pejgamber, qendro i forte ne besnikeri nda All-llahut, e mos i perfill 
jobesimtaret dhe hipokritet, se vertet All-llahu esht i gjithedijshem, i di eeshtje ne 
hollesi. 

2. Dhe ti vepro sipas asaj qe po te shpallet nga Zoti yt; All-llahu eshte i njohur shume 

mire me ate qe ju veproni. 

3. E, mbeshtetu ne All-llahun, se mjafton qe All-llahu te jete mbrojtes yti. 

4. All-llahu nuk krijoi dy zemra ne gjoksin e asnje njeriu e as nuk ua beri grate tuaja, 

prej te cilave largoheni me dhihar nena tuaja, (duke krahasuar shpinen e gruas me 
ate te nenes), e as nuk ua beri djem tuaj te adoptuarit tuaj (femijet e tjeterkujt qe po 
i adoptoni si te juaj). Keto jane vetem thenie tuaja qe i shqiptoni me gojet tuaja, e 
All-llahu e thote ate qe eshte realitet, dhe Ai udhezon ne rrugen e drejte. 

5. Ju thirrni (mbeshtetni) ata ne eteri e vertete te tyre, kjo eshte me e drejte te All-llahu, 

e nese nuk ua dini (nuk dini se kush jane) eterit e tyre, atehere ata jane vellezerit 
tuaj dhe te afermit tuaj ne fe. Nuk eshe ndonje mekat jauji ajo pe 9ka keni gabuar, 
por (eshte mekat) ajo qe zemrat tuaj e bejne qellimisht, po All-llahu eshte qe fale, 
eshte meshirues. 



6. Pejgamberi eshte' me i ndishem ndaj besimtareve se sa ata ndaj vete vetvetes se tyre, 

ndersa grate e tij jane ne vend te nenave te tyre. E ata (te afermit) farefisi nga 
barku, sipas dispozitave te All-llahut, kane me teper perparesi ndaj njeri tjeterit se 
sa besimtaret e tjere dhe se sa muhaxhiret ( te merguarit), pervec nese dashamireve 
tuaj doni t'u beni ndonje te mire (u leni testament ose die tjeter). Kjo eshte e 
regjistruar ne librin e shquar (Lehvi mahfush, Kur'an). 

7. (perkujto) Kur Ne e morem (me betim) prej pejgamberve premtimin e tyre; edhe prej 

teje, prej Nuhut, Ibrahimit, Musait, Isait birit te Merjemes, pra morem prej tyre 
bese te fotre. 

8. Per te marre ne pyetje keta te sinqerte per sinqeritetin e tyre, e per jobesimtaret Ai ka 

pergatitur ndeshkim te dhembshem. 

9. O ju qe keni besuar, perkujtonie te miren e All-llahut ndaj jush, kur juve u erdhi nje 

ushtri e Ne kunder tyre leshuam nje furtune dhe ushtri qe ju nuk e shihnit, e All- 
llahu e shihte ate qe ju vepronit. 

10. Kur ata u erdhen juve edhe prej se larti edhe prej se poshti, dhe kur shikimet u 
shtangen, e zemrat arriten ne fyt, e ju sajonit mendime te llojllojta per All-llahun. 

11. Atje, ne ate vend qene sprovuar jobesimtaret, dhe qene tronditur me nje dridhje te 
forte. 

12. Kur hipokritet dhe ata qe ne zemrat e tyre kishin semundje, thonin: "All-llahu dhe i 
derguari Tij, nuk na premtuan tjeter vetem se mashtrim!" 

13. Dhe kur nje grup prej tyre thane: "O banore te Jethribit, nuk ka qendrese per ju, 
ndaj kthehuni!" E nje grup prej tyre kerkonin lejen e Pejgamberit, duke thene: 
"Shtepite tona jane te pambrojtura, ne realitet ata nuk donin tjeter por vetem te 
iknin. 

14. Dhe sikur t'u hynin atyre nga anet e saj (Medines) dhe prej tyre te kerkohej 
tradhetia, ata do te ishin te gatshem per te dhe nuk do te vononin aspak. (te 
tradhetonin). 

15. E, ata ishin qe i paten dhene besen All-llahut me pare se nuk do te kthehen prapa 
(nuk do te ikin), pra premtimi i dhene All-llahut mban edhe pergjegjesi. 

16. Thuaj: "Nese iket prej vdekjes ose prej mbytjes, ikja nuk do t'ju beje dobi, sepse 
edhe atehere nuk do te (shpetoni) perjetoni vetem per pak kohe". 

17. Thuaj: "Kush do t'ju mbroje prej All-llahut, nese Ai ua ka caktuar ndonje te keqe, 
ose (do t'ju godit me ndonje te keqe) nese Ai ua ka caktuar ndonje te mire. Po 
pervec All-llahut ata nuk do te gjejne per vete ndonje perkrahes e as ndonje 
ndhmetar". 

18. All-llahu i ka njohur shume mire ata qe nder ju pengonin dhe ata vellezerve te vet u 
thonin: "Ejani me ne!" E ata nuk vijne ne lufte, vetem pakice. 

19. Jane koprrace ndaj jush (nuk ju duan te miren). E kur u vjen frika i sheh ata te 
shikojne ty, e syte e tyre rrotullohen si te atij nga te fiktit para vdekjes, e kur 
largohet frika, ata ju shpojne juve me gjuhe e mprehta, lakmues per pasuri (per 
placke -ganimet). Te tillet nuk kene besuar, andaj All-llahu ua asgesoje verat e 
tyre, e kjo per All-llahun eshte lehte. 

20. Ata mendonin se grupet aleate nde nuk kishin shkuar, dhe nese aleatet kthehen ehe 
njehere, ata (hipokritet) do te deshironin te kishin qene beduine diku me arabet dhe 

223 



prej tyre te pyesin per ceshtjen tuaj, por edhe sikur te ishin ne mesin tuaj, ata krejt 
pak do te luftonin. 

21. Ju e kishit shembullin me te larte ne te derguarin e All-llahut, kuptohet, ai qe 
shpreson ne shperblimin e All-llahut ne boten jeter, ai qe ate shprese e shoqeron 
duke e permendur shume' shpesh All-llahun. 

22. E kur myslimanet e pane ushtrine aleate, thane: "Kjo eshte ajo qe All-llahu dhe i 
derguari i Tij na premtuan neve, e All-llahu dhe i derguari i Tije thane te verteten. 
Ajo (ushtria e armikut qe e pane) vetem ua shtoi atyre besimin dhe mbeshtetjen. 

23. Prej besimtareve kishte burra qe vertetuan bsen e dhene All-llahut, e disa prej tyre 
e realizuan premtimin duke dhene jeten, dhe ka prej tyre qe jane duke pritur (ta 
zbatojne) dhe ashtu nuk bene kurrfare ndryshimi. 

24. Qe All-llahu t'i shperbleje te vertetit per sinqeritetin e tyre e hipokritet t'i ndeshkje, 
nese do, ose t'ua fale atyre; All-llahu eshte qe fale shume, eshte meshirues. 

25. Dhe All-llahu i zbrapsi ata qe nuk besuan me ate mllefin e tyre, duke mos arritur 
kurrnje te mire. Dhe All-llahu ua largoi luften besimtareve. All-llahu eshte i 
fuqishem, ngadhenjyes. 

26. E ata nga ithtaret e librit (jehudite), te cilet u ndihmuan atyre (idhujtareve), Ai (All- 
llahu) i nxori prej keshtjellave te veta dhe ne zemrat e tyre u shtini friken, ashtu e 
nje grup e mbytni, kurse grupin tjeter e roberoni. 

27. E juve ju la trashegim token e tyre, shtepite e tyre, pasurine e tyre dhe token qe 
ende nuk e keni shkelur. All-llahu este i gjithfuqishem per 9do send. 

28. O ti Pegamber, thuaju grave tuaja: "Ne qofte se lakmoni jeten e kesaj bote dhe 
stolite e saj, atehere ejani: une po ju jap furnizimin (per leshim) dhe po ju leshoj 
ashtu si eshte e rruges. 

29. E ne qofte se e don All-llahun, te derguarin e Tij dhe boten tjeter, atehere te jeni te 
sigurta se All-llahu ka pergatiur shperblim te madh per ato prej jush qe bejne pune 
te mira. 

30. O gra te Pejgamberit, cilado prej jush qe ben pune te lige e te shemtuar, asaj denimi 
i shtohet dyfish e kjo per All-llahun eshte shume lehte. 

3 1 . E kush prej jush i pervishet adhurimit te All-llahut dhe respektimit te te derguarit te 
Tij dhe ben pune te mira, asaj do t'i japim shperblimin e dyfishte he per te kemi 
pergatitur furnizim te kendshem. 

32. O grate e Pejgamberit, ju nuk jeni si asnje grua tjeter, nese keni kujdes e ruheni, 
andaj mos u llastoni ne te folur e te lakmoje ai qe ka semundje ne zemren e tij, po 
thuani fjale te matura. 

33. Dhe rrini ne shtepite tuaja e mos shfaqni bukurine tuaj si shfaqej ne injorancen e 
hershme, falnie namazin , lepnie zeqatin dhe respektonie All-llahun dhe te 
derguarin e Tij. All-llahu ka per qellim qe nga ju o familje e shtepise (se 
Pejgamberit) te largoje ndytesine e mekateve dhe t'ju pastroje deri ne skaj. 

34. E, perkujtonie ate nga ajetet e All-llahut dhe rregullat e fese qe po u lexohen ne 
shtepite tuaja; vertet, All-llahu eshte i kujdesshem dhe i njohur hollesisht per cdo 
gje. 

35. Nuk ka dyshim se per myslimanet, besimtaret e besiamtaret, adhuruesit e 
adhurueset, te sinqertit dhe te sinqertat, durimtaret dhe durimtaret, te pervuajturit 

224 



dhe te pervuajturat, sadakdhenesit dhe sadakdheneset, agjeruesit dhe agjerueset, 
ruajtesit e nderit dhe ruajteset e nderit, shume' permendesit e All-llahut e shume 
permendeset e All-llahut , All-llahu ka pergatitur falje (mekatesh) dhe shperblim te 
madh. 

36. Kur All-llahu ka wendosur per nje 9eshtje, ose i derguari i Tij, nuk i takon (nuk i 
lejohet) asnje besimtari dhe asnje besimtareje qe ne ate 9eshtje te tyre personale te 
bejne ndonje zgjidhje tjeterfare. E kush e kundershton All-llahun dhe te derguarin 
e Tij, ai eshte larguar shume larg se vertetes. 

37. (Perkujto) Kur i the atij qe All-llahu e kishte shperblyer (me besim) e edhe ti i pate 
bere mire: "Mbaje bashkeshorten tende dhe kij frike na All-llahu!", e ti e mbaje 
fshehte ne veten tende ate qe All-llahu do ta zbuloje dhe u frikesohesh njerezve, 
por me e drejte eshte qe t'i friksohesh All-llahut. E pasi qe Zejdi e kishte vendosur 
ate qe kishte menduar ndaj saj, Ne ta kurorezojme ty ate, e per te mos pasur 
besimtaret veshtiresi (mekat) ne martese me grate e te adoptuareve te tyre, kur ata 
heqin dore prej tyre. E vendimi i All-llahut eshte kryer. 

38. Pejgamberit nuk i perket kurrnje qortim per ate qe All-llahu e ngarkoi me te. Ky 
ishte ligj i All-llahut edhe nder ata qe ishin me pare, e urdheri i All-llahut eshte 
vendim i kryer. 

39. (ligj i All-llahut nde) Ata, te cilet i kumtojne shpalljet e All-llahut, i frikesohen 
vetem All-llahut e askujt tjeter pos Tij, e All-llahu eshte mjaft te jete llogatites. 

40. Muhammedi nuk ka qene babai i asnjerit prej burrave tuaj por ai ishte i derguari i 
All-llahut dhe vule e te gjithe pejgambereve, e All-llahu eshte i dijshem per cdo 
send. 

41 . O ju qe besuat, perkujtoni All-llahun sa me shpesh. 

42. Dhe madheronie Ate mengjes e mbremje. 

43. Ai ju meshiron juve e edhe engjejt e Tij, e per t'ju nxjerre juve prej erresirave ne 
drite dhe Ai ndaj besimtareve eshte shume i meshirues. 

44. Diten qe e takojne Ate (Zotin), pershendetja e tyre eshte Selam (paqe) dhe per ta ka 
pergatitur shperblim te mire. 

45. O ti Pejgamber, Ne te derguam ty deshmues, lajmetar pergezues e qortues. 

46. Dhe me urdherin e All-llahut, thirres per ne rrugen e Tij dhe pshtare ndri9ues. 

47. E besimtareve jepu sihariq se prej All-llahut ata kane dhunti te madhe. 

48. Mos i degjo jobesimtaret e hipokritet dhe mos ua ve veshin mundimeve te tyre ndaj 
teje, e mbeshtetju All-llahut se All-llahu eshte mbrojtje e mjaftueshme. 

49. O ju qe besuat, kur te keni lidhr kurore me besimtaret e pastaj i leshoni ato para se 
te keni kontaktuar me to, ju nuk keni te drejte te kerkoni qe ato te presin afatin e 
caktuar (iddetin), po jepniu di9ka atyre dhe lironi ne menyre te njerezishme. 

50. O ti Pejgamber, Ne te kemi lejuar grate, te cilave u ke dhene shperblimin e kurores, 
dhe ato qe me ndihmen e Akkahut hyne ne posedimin tened (robereshat e luftes) 
dhe bijat e axhes tend, bijat e hallave tua e dajes tend, bijat e tezeve tua (te jane 
lejuar, pos grave me nuqah dhe te afertat), te cilat kane migruar (kane bere hixhret) 
si ti, dhe nje grua besimtare nese ajo ja fale veten Pejgamberit dhe nese Pejgamberi 
deshiron te martohet me te (nje martese e tille pa shperblim te niqahit) duke qene 
kjo (rast) vetem per ty e jo edhe per besimtaret. Ne e dime se 9'u kemi bere atyre 

225 



obligim rreth grave te tyre dhe rreth atyre qe i kane ne pronesine e vet, ashtu qe ti 
te mos keshe veshtiresi, e All-llahu eshte' qe fale shume, eshte meshirues. 

5 1 . Ti je i lire te leshosh ate qe don prej tyre dhe te mbash prane vete ate qe don, e edhe 
te kerkosh afrimin e asaj nga e cila ke qene larguar, dhe nuk ke mekat. Kjo eshte 
me se afermi qe ato te qetesohen shpirterisht e te mos brangosen dhe te jene te 
kenaqura me ate qe ti u ofron te gjitha atyre. All-llahu e di cka mbani ne zemrat e 
tuaja, All-llahu eshte me i dijshmi, me i buti. 

52. Prej tash e mbrapa tyr nuk te llejohen me gra (te tjera) e as ne veend te tyre te 
marresh ndonje tjeter, po edhe sikur te mahnit bukuria e tyre, pervec atyre qe ike ne 
posedim (robereshat), All-llahu eshte percjelles ndaj cdo sendi. 

53. O ju qe besuat, mos hyni ne shtepite e Pejgamberit ndryshe vetem se nese u lejohet 
per ndonje ngrenie e duke mos pritur pergatitjen e saj, por kur te thirreni, atehere 
shperndahuni, duke mos hyre ne bisede me njeri tjetrin, vertet keto (pritja, 
qendrimi, biseda) e mundojne Pejgamberin, por ai turperohet prej jush; All-llahu 
nuk i turperohet realitetit. E kur kerkoni prej tyre (grave te Pejgamberit) ndonje 
send, ate kerkonie pas perdes, kjo eshte me e paster per zemrat tuaja dhe te tyre. 
Juve nuk u takon ta mundoni te derguarin e All-llahut, e as te martoheni kurre me 
grate e tij, pas (vdekjes se) tij. Keto jane te All-llahu mekat i madh. 

54. E shprehet ju haptazi ose fshehtazi ndonje send, s'ka dyshim se All-llahu cdo send 
edi. 

55. Nuk eshte mekat per ato (grate e pambuluara) ndaj eterve te tyre, as ndaj djemve te 
tyre, as ndaj djemve te vellezerve te tyre, as ndaj djemve te motrave te tyre, as ndaj 
grave te tyre, e as ndaj robereshave te tyre. E, frikesohuni (o ju gra) All-llahut, All- 
llahu eshte prane edo sendi. 

56. Eshte e vertete se All-llahu dhe engjejt e Tij me madherim e meshirojne 
Pejgamberin. O ju qe keni besuar, madheronie pra ate (duke rene salavate) dhe 
pershendeteni me selam. 

57. E s'ka dyshim se ata jane, te cilet e fyejne All-llahun dhe te derguarin e Tij, ata i ka 
mallkuar All-llahu ne Dynja e ne Ahiret dhe per ta ka pergatitur nje denim te 
dhembshem. 

58. E ata qe fyejne besimtaret dhe besimtaret, per eka ata nuk jane fajtore, ata kane 
ngarkuar veten me shpifje dhe me nje mekat shume te madh. 

59. O ti Pejgamber, thuaju grave tua, bijave tua dhe grave te besimtareve le te vejne 
shamite (mbuloje) e veta mbi trupin e tyre, pse kj eshte me afer qe ato te njihen (se 
nuk jane rrugaee) e te mos ofendohen. All-llahu fal gabimet e kaluara, Ai eshte 
meshirues. 

60. Po nese hipokritet dhe ata qe kane zemra te semura, dhe ata qe perhapin genjeshtra 
ne Medine, nuk ndalen, Ne bejme qe ti te dominosh mbi ta e pastaj ata nuk do te 
jene fqinj me ty ne te, vetem nje kohe te shkurter. 

61 . (Do te jene) Te mallkuar, kudo qe te ndeshen do te kapen dhe do te mbyten. 

62. (Ky eshte) Ligji i All-llahut edhe nder ata qe ishin me pare, e ne ligjin e All-llahut 
nuk mund te gjesh ndryshim. 

63. Njerezit te pyesin per kijametin (katastrofen) e ti thuaj: "Per ate e di vetem All- 
llahu! E, ku mund ta dish ti, ai ndoshta eshte afer!" 

226 



64. All-llahu i ka mallkuar jobesimtaret dhe per ta ka pergatitur zjarr te ndezur fort. 

65. Aty do te mbesin pergjithmone dhe per ta gjejne ke t'i mbroje apo t'i ndihmoje. 

66. Diten kur fytyrat e tyre do te permbysen ne zjarr e thone: "Te mjeret ne, ta kishim 
adhuruar All-llahun e respektuar te derguarin!" 

67. Dhe thone: "Zoti yne, ne i degjuam udheheqesit tane dhe te paret tane, por ata na 
shmangen nga rruga e drejte". 

68. Zoti yne, jepu atyre denim te dyfishte dhe mallkoj ata si eshte' me se keqi! 

69. O ju qe keni besuar, mos u beni si ata qe e ofenduan Musain, e All-llahu e pastroi 
ate nga ajo qe i thane. Ai te All-llah ishte me fame. 

70. O ju besimtare, pembajuni mesimeve te All-llahut dhe thuani fjale te drejta. 

71. Ai (All-llahu) iu mundeson te beni vepra te mira, ju shlyen juve mekatet tuaja, e 
kush respekton All-llahundhe te derguarin e Tij, ai ka arritur nje sukses te madh. 

72. Ne u ofruam emanetin (obligimet) qiejve, tokes dhe maleve, e ato nuk deshen ta 
marrin persiper ate u frikesian prej tij, ndersa njeri ate e mori mbi vete; dhe ai i beri 
padrejt vetes, dhe ishte padijshem. 

73. (Njeriu e mori per siper) Ashtu qe All-llahu te ndeshkoje hipokritet dhe hipokritet, 
idhujtaret dhe idhujtaret, e tu fale besimtareve dhe besimtareve. All-llahu eshte Ai 
qe fale shume dhe eshte meshirues. 

34. Sebe> 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Falenderimi i takon All-llahut, e te cilit eshte c'ka ne qiej dhe c'ka ne toke dhe i tere 

falenderimi i takon Atij ne boten tjeter. Ai eshte i urti i persosuri ne njohuri. 

2. Ai e di cka vihet ne toke dhe cka del prej saj dhe cka zbret prej qiellit e 9ka ngrihet 

ne te; Ai eshte Meshiruesi, Mekatfalesi. 

3. E ata qe nuk besuan thane: "Nuk do te na vije neve kijameti!" Thuaj: "Po. psha 

Zotin tim qe e di te fshehten, pa tjeter do t'ju vije ai juve. Atij nuk mund t'i shihet 
as ne qiell as ne toke sendi sa grimca, e as me i vogel, e as me i madh, vetem se 
jane te regjistruar ne librin e qarte". 

4. (Jane te shenuar) Qe t'i shperbleje ata qe besuan dhe bene vepra te mira. Per te tillet 

ka falje dhe furnizim te mire. 

5. Ata qe u prerpoqen t'i mposhtin faktet Tona, ata do te kene nje denim te keq, te 

dhembshem. 

6. Ndersa atyre qe u eshte dhene dijenia, e dine se kjo qe te eshte shpallur ty nga Zoti, 

shte e vertete dhe se udhezon per ne rrugen e Fuqiplotit, te lavdishmit. 

7. Dhe ata qe nuk besuan thane: "A doni t'ju trgojme per nje njeri qe do t'ju informoje 

juve se si, pasi qe (te vdisni) te jeni te copetuar plotesisht, ju do te krijoheni 
rishtaszi? 

8. A eshte duke krijuar genjeshter ndaj All-llahut, apo e ka kapur cmendia?" Jo, por ata 

qe nuk besojne boten e ardhme, jane te denuar perjete, e tash ne humbje te 
pambarim. 

9. A nuk e shohin qiellin e token qe i ka rrethuar ata para dhe prapa? Sikur te duam, Ne 

e shafitim token me a ose shembin mbi ta copa nga qielli. S'ka dyshim se ne kete 



ka argumente per secilin njeri qe kthen mendjen te Zoti. 

10. Ne i patem dhene Davudit dhurate te madhe nga ana e jone: "O male dhe shpeze, 
lartesoni (me tesbih) se bashku me te!" Ne ia zbutem atij edhe hekurin (si brume). 

1 1 . (I thame) Puno kemisha te plota (nga hekuri) dhe thurri me precizitet ato. Dhe beni 
vepra te mira (o familja e Davudit), se Une vezhgoj ate qe ju punoni. 

12. Edhe Sulejmanit ia nenshtruam eren qe paraditja (e udhetimit me te duke shkuar) 
ishte sa nje' muaj dhe pasditja e saj (ne te kthyer) sa nje muaj (udhetimi). I beme qe 
atij t'i rrjedhe burim i remit dhe me urdherin e Zotit te tij, ia nenshtruam xhinet qe 
punonin sipas deshires se tij, e kush largohet prej tyre nga urdheri Jone, atij do t'ia 
shijojme zjarrin e forte. 

13.1 punonin atij cka ai deshironte: pallate te fortifikuara, skulptura, pjata (te drunjeta) 
sikurse rezervuare, ene (kazana) te palevizshme. veproni duke falnderuar, o familje 
e Davudit, e nga roberit e Mi, pak jane mirenjohes. 

14. E kur ia caktuam atij vdekjen, askush tjeter, nuk i njoftoi ata (xhinet) per vdekjen e 
tij, pervec krimbit qe i brejti shkopin e tij, e kur u rrezua ai, per xhinet u be e qarte 
se sikur te ishin ata qe e dinin te fshehten, nuk do te vazhdonin te qendronin ne 
mundimin e rende. 

15. Populli Sebe pati nje begati ne vendbanimin e vet: kishin nga te dy anet kopshte, 
nga ana e djathte (e lugines) dhe nga ana e majte. Hani (u thame) nga begatite e 
Zotit tuaj dhe falenderonju Atij. Qytet i mire dhe Zot mekatfales. 

16. Po ata i kthyen shpinen, e Ne e leshuam kunder tyre rrjdhen e pendes dhe dy 
kopshtet e tyre i shnderram ne dy kopshte me fruta te idhet, drunj te mate dhe dicka 
pak bari te eger. 

17. Ate denim ua dhame atyre per shkak se nuk besuan, e Ne nuk denojme, perve9 
mohuesit. 

18. Dhe, ne mes tyre dhe mes fshatrave te bekuara (ne Sham), ju beme fshatra te 
njepasnjeshme dhe ju beme udhetim te parshtatshem. Udhetoni te sigurt neper to 
naten dhe diten. 

19. Po ata thane: "Zoti yne, na i largo udhetimet tona!" E ashtu e demtuan veten dhe i 
beme ata ngjarje tregimesh, i ndame plotesisht. Ne kete ka argumente per secilin 
durimtar e mirenjohes. 

20. Ne te vertete, djalli realizoi mendimin e vet ndaj tyre, ndaj edhe e degjuan ate, 
perpos nje grupi besimtaresh. 

21. E ai (djalli) nuk pati kurrfare pushteti nda tyre, pervec qe (dija e Jone t dal ne 
shesh) te dihet ai qe beson ne boten tjeter, prej atij qe eshte ne dyshim per te. E 
Zoti yt eshte percjelles ndaj 9do gjeje. 

22. Thuaj: "Thirrni ata, te cilet i menduat per zota pos All-llahut!" Ata nuk posedojne 
sa nje grimce as ne qiej e as ne toke dhe as qe kane ne to nonje pjese, dhe Ai nuk 
ka prej tyre ndonje perkrahje. 

23. Dhe ndermjetesimi nuk ben dobi ek Ai, pervec atij te cilit i jep leje, e kur hiqe frika 
nga zemrat e tyre (te ndermjetesuesve), ata thone: "9ka tha Zoti juaj!" (rreth 
shefatit). Ata (engjejt e larte) thone: "Te verteten!" (u dha leje). Ai eshte me i larti, 
me i madhi. 

24. Thuaj: "Kush ju furnizon nga qiejt e nga toka?" Thuaj: "All-llahu". E atehere, ose 

228 



ne ose ju jemi ne rrage te drejte, po ne nje' humbje te dukshme! 

25. Thuaj: "Ju nuk jeni pergjegjes per gabimet tona, e as ne nuk pergjigjemi per ate qe 
veproniju!" 

26. Thuaj: "Zoti yne n tubon neve dhe juve, e pastaj me drejtesi gjykon mes nesh, se Ai 
eshte gjykates i drejte, i dijshem. 

27. Thuaj: "M'i tregoni ata (idhuj) qe ia shoqeroni Atij si rivale!" Jo, kurrsesi nuk ka 
shok, por Ai eshte All-llahu, i gjithfuqishmi, i urti!" 

28. Ne nuk te derguam ty ndryshe vetem se per te gjithe njerezit, myzhdedhenea dh 
terheqes i verejtjes, por shumica e njerezve nuk e dine. 

29. E thone: "Kur eshte ai premtim, nese jeni te vertete?" 

30. Thuaj: "Ju keni afatin e nje dite qe per asnje moment nuk do te shtyheni per me 
vone, e as nuk do te nguteni me para. 

31. Dhe ata qe nuk besuan thane: "Ne nuk i besojme ketij Kur'ani, e as atij qe idhte 
para tij, (librave te tjere)?!" E sikur t'i shihje zullumqaret kur e dalin para Zotit te 
tyre te ndalen, kthejne fjalen (fyese) njeri-tjerit, atyre qe ishin pari, u thone: "Sikur 
te mos ishit ju, ne do te kishim qene besimtare!" 

32. E ata qe ishin pari, atyre qe kishin qene te dobet u thone: "A ne ju penguam prej 
udhezimit te drejte pasi qe u pat ardhur juve? Jo, por ju vete ishit kriminele!" 

33. E ata qe kishin qene te shtypur, atyre qe ishin krere u thonin: "Jo, por dredhia juaj 
nate e dite (na largoi prej besimit), kur ju na therrisnit te mos e besojme All-llahun 
dhe t'i bejme Atij shoke. E kur e shohim denimin, e fshehin deshperimin e vet dhe 
Ne u veme prangat ne qafat e tyre qe nuk besuan. Ata nuk denohen per tjeter pos 
per ate qe punuan. 

34. Ne nuk derguam ne asnje vendbanim ndonje nga pejgamberet e qe pasaniket e tij te 
mos i thonin: "Ne nuk i besojme asaj me cka jeni derguar". 

35. Ata thoshin: "Ne kemi me shume pasuri e femije, e ne nuk do te jemi te 
ndeshkuar". 

36. Thuaj: "All-llahu ia shumon begatine atij qe do, e edhe ia pakeson, por shumica e 
njerezve nuk dine". 

37. Nuk eshte pasuria juaj, e as femijet tuaj ajo qe ju afro prane Nesh, eshte vetem 
besimi dhe veprat e mira; te tillet shperblehen shumefish per ate qe vepruan dhe ata 
jane ne dhoma te larta te shpetuar. 

38. Ndersa, ata qe perpiqen t'i mposhtin argumentet Tona, te tillet jane te denuar. 

39. Thuaj: "S'ka dyshim se Zoti im eshte Ai qe jep furnizim te begatshem atij qe do 
nga roberit e vet dhe Ai ia pakeson atij, e ckado qe te jepni, Ai e kompenson ate 
dhe Ai eshte dhuruesi me i madh. 

40. Dhe, (perkujto) diten kur i tubon ata te gjithe e pastaj engjejve u thote: "A keta 
ishin qe etem juve u adhuronin?" 

41. Ata (engjejt) thone: "I pa te meta je o i madheruar! Ti je Zoti yne, larg asaj qe ata 
thone! Por ata kane qene qe adhuronin xhinet (djajte) dhe shumica sish u besonin 
atyre". 

42. E sot pra, Nuk keni gje ne dore t'i ben dobi, as denim njeri-tjetrit, dhe atyre qe 
ishin zullumqare u themi: "Shijoni denimin e zjarrit, te cilin e konsideruat 
genjeshter!" 

229 



43. E kur u lexohen atyre ajetet tonaa te qarta, ata thoshin: "Ky nuk eshte' tjeter vetem 
se njeri, i cili deshiron t'ju shmange nga ajo qe adhuronin prinderit tuaj" dhe 
thoshin: "Ku (Kur'ani) nuk eshte tjeter vetem se genjeshter e trilluar!" Madje, ata 
qe nuk besuan te verteen, pasi ajo u erdhi, i thane: "Kjo (Muhammed, feja islame, 
Kur'ani) nuk eshte tjeter vetem se maxhi e qarte!" 

44. Po Ne nuk kemi u dhene atyre ndonje liber qe te mesojne dhe as nuk derguam te 
ata ndonje pejgamber para teje (pra ata nuk dine si eshte pejgamberi as si eshte 
shpallja). 

45. Edhe ata qe ishin para ketyre (kurejshiteve) paten pergenjeshtraar, dhe keta nuk 
kane (kurejshitet) as nje te dhjeten e asaj, qe Ne u patem dhene atyre, e 
konsideruan rrenacake te derguarit e Mi, ja si ishte denimi Im. 

46. Thuaj: "Une ju keshilloj vetem me nje gje: Per hir te All-llahut te angazhoheni 
sinqerisht dy nga dy ose nje nga nje, e pastaj te mendoni thelle (qe ta kuptoni) se 
shoku juaj (Muhammedi) nuk ka ndonje cmendje. Ai nuk eshte tjeter vetem t'ju 
terheqe verejtjen per nje denim te ashper (nese nuk besoni)". 

47. Thuaj "Une nuk kerkova prej jush ndonje shperblim, nese kam kerkuar, ai le te, 
mbetet juve, shperbilmi eshte vetem prej All-llahut, e Ai eshte deshmitare per cdo 
send". 

48. Thuaj: "Zoti im, Njohes i te fshehtave, sjell te verteten". 

49. Thuaj: "Erdhi e verteta, e kota u zhduk pa fillim dhe pa kthim!" 

50. Thuaj: "Nese une kam humbur, atehere e keqja e humbjes eshte vetem ne dem 
timin, e nese e kam gjetur te verteten, atehere ajo eshte me ndihmen e Zotit tim; Ai 
eshte degjues, i afert!" 

51. E sikur t'i shohesh ata kur i kap frika e nuk kane shpetim ehe te kapen prej nje 
vendi afer (do te shihje tmerr te madh). 

52. Dhe thone: "Ne i kemi besuar atij (Kur'anit, Muhammedit)!" Po si arrijne ata 
beimin prej se largu? 

53. Kur ata me pare e mohuan ate dhe prej se largu thoshin me hamendje (s'ka 
ringjallje, s'ka pergjegjesi etj. ). 

54. Dhe nderhyhet (nderhyn All-llahu) ndermjet tyre dhe ndermjet asaj qe deshirojne 
ata, ashtu sikurse eshte vepruar me pare me te ngjashmit e tyre (partine e tyre); 
vertet, ata ishin e nje dyshim te forte. 

35. Fatir 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Falenderimi i qofte Allauht, Krijuesit te qiejve e tokes Sajuesit te engjejve me mga 

dy pale, tri pale e kater krahe, ndermjetsues (ne mes Tij dhe pejgambereve). Ai 
shton ne krijimin ate qe do, vertet, All-llahu ka fuqi per cdo send. 

2. Ate qe All-llahu ua dhuron njerezve nga meshira e Tij, nuk ka kush qe mund ta 

pengojne, e ate qe Ai e ndal, nuk ka kush qe mund ta liroje pos Tij; Ai eshte 
ngadhnjyesi, i gjithdijshmi. 

3. O ju njerez, ruani me mirenjohje te mirat qe All-llahu u dhuroi! A ka ndonje zot 

tjeter qe u furnizon juve nga qielli e toka? Nuk ka zot tjeter pervee Tij, e si pra, e 



ktheni shpinen? 

4. Po, nese ty te konsiderojne rrenacak, edhe te derguarit para teje kane qene te 

pergenjeshtraar, po vetem te All-llahu kthehen ceshtjet. 

5. O ju njerez, s'ka dyshim se premtimi i All-llahut eshte' i vertete, pra te mos u 

mashtroje juve jeta e kesaj bote dhe te mos u mashtroje juve ndaj All-llahut ai i 
mashtruari (shejtani). 

6. Djalli eshte armik i juaji, pra edhe ju konsideronie armik, ai e therret ate grupin e 

vet, vetem per t'i here banues te zjarrit. 

7. Ata qe nuk besuan, kane nje denim te ashper, e ata qe besuan dhe ben vepra te mira, 

ata kane falje (te mekateve) dhe shperblilm te madh). 

8. A atij qe vepra e vet e keqe i eshte hijeshuar dhe e sheh si te mire (a eshte i njejte me 

ate qe i largohet asaj)? Ne te vertete, All-llahu e largon nga e verteta ate qe do dhe 
Ai e udhezon ate qe do, andaj ti (Muhammed) mos shkaterro veten me deshperim 
per ta, All-llahu e di shume mire ate qe bejne ata. 

9. All-llahu eshte Ai qe i leshon ererat, e ato i lekundin rete dhe Ne i derdhim ato ne 

nje vend te mate dhe me ate ujitje e ngjallim token pas vdekjes se saj. Ja, keshtu 
eshte ringjallja. 

10. Kush e deshiron krenarine (le ta dije) e tere krenaria i takon All-llahut (pra le te 
kerkoje prej Tij), te Ai ngritet fjala e mire (besimi) dhe veprimi i mire, e Ai i 
pranon. E ata qe pergatitin dredhira te keqia, per ata eshte nje denim i rende dhe 
dredhia e tyre eshte e zhdukur. 

11. All-llahu ju krijoi prej dheu, mandej prej nje pike uji, e pastaj ju beri cift. E asnje 
femer nuk bart e as nuk lind ndryshe, vetem se me dijen e Tij, dhe nuk i jepet kujt 
te jetoje gjate ose t'i shkurtohet jeta e tij, vetem se ajo eshte e shenuar ne Liber 
(Lehvi mahvudh), e kjo per All-llahun eshte e lehte. 

12. E nuk jane te njejte dy dete; ky i embel shuan etjen dhe pirja e tij eshte e lehte, e ky 
tjetri i njelmet djeg. E prej secili ju hani mish te fresket, nxirrni stoli qe i bani; e, i 
sheh anijet se si cajne ujin per te kerkuar te mirat e Tij. Ashtu qe ju falenderoni. 

13. Ai eshte qe zgjat naten ne pjese te dites dhe zgjat diten ne pjese te nates, i nenshtroi 
diellin dhe hene qe secili leviz (udheton) deri ne afatin e caktuar. Ky eshte All- 
llahu, Zoti juaj, i tere sundimin eshte i Tij, e ata qe i lutni ne vend te Tij, nuk 
posedojne as sa nje cipe (e hurmave, fije). 

14. Nese ata i theritni, ata nuk degjojne thirrjen tuaj, po te zeme se degjojne nuk mund 
t'ju pergjigjen juve ne diten e kijametit, ata do te mohojne adhurimin tuaj ndaj tyre. 
E kush nuk te informon ty si i Dijshmi (All-llahu). 

15. O ju njerez, ju keni nevoje All-llahun e All-llahu nuk ka nevoje per ju; Ai eshte i 
falenderuari. 

16. Po te doje Ai, juve ju zhduk e sjelle krijese te re. 

17. E per All-llahun ajo nuk eshte e veshtire. 

18. dhe asnje mekatar nuk do te barte mekatin e tjeterit, po edhe nese mekatarin therret 
ndonje per t'ia bartur ate, ajo nuk do t'i bartet atij, edhe nese (ai qe therret) eshte i 
afert i tij. Ti mund t'ua terhequr verejtjen vetem atyre qe i kane friken Zotit te tyre 
edhe pse nuk shohin dhe qe e falin namazin. E kush pastron veten, ai ka bere 
pastrimin per te miren e vet, se vetem te All-llahu eshte e ardhmja. 

231 



19. Nuk jane te barabarte i verberi dhe ai qe sheh. 

20. Dhe as erresirat e drita. 

21 . E as hija me vapen. 

22. E nuk jane te njejte as te gjallit e te vdekurit, All-llahu ben te degjoje ate qe do, e ti 
nuk mund te besh te degjoje ai qe eshte' ne varr. 

23. Ti nuk je tjeter vetem i derguar qe terheq verejtjen. 

24. Ne te derguam ty me ate qe eshte e vertete, lajmgezues e qortues, e nuk pati asnje 
nga popujt qe nuk pati te derguar. 

25. Edhe nese te pergenjeshtrojne ty, pergenjeshtruan edhe ata qe ishin para tyre, qe 
atyre u paten ardhur argumente te qarta, me broshura dhe me Liber te ndritshem. 

26. Pastaj (pasi refuzuan) i shkaterrova ata qe nuk besuan, e sa i tmershem ishte 
ndeshkimi hn! 

27. A nuk e sheh se All-llahu leshon nga qielli uje, e Ne nxjerrim me te fruta, ngjyra e te 
cilave eshte e ndryshme, e edhe neper kodra ka vija te bardha e te kuqe ngjyrash te 
ndryshme, e ka edhe shume te zeza. 

28. Edhe nga njerezit, nga gjallesat, nga kafshet po ashtu ka te ngjyrave te ndryshme. Po 
All-llahut ia kane friken nga roberit e Tij, vetem dijetaret, All-llahu eshte mbi 
gjithcka eshte mekatfales. 

29. Ata qe lexojne librin e All-llahut, e falin namazin dhe nga begatite qe Ne u kemi 
dhene japin fshehtazi e haptazi, ata e shpresojne ne nje fitim qe kurre nuk humbet. 

30. Qe Ai (All-llahu) do t'ju plotesoje shperblimin e tyre, e edhe do t'ju shtoje nga 
miresia e Tij, vertet Ai eshte mekatfales dhe shume dhe shume mirenjohes. 

31 . Dhe ajo qe Ne te shpallem ty nga libri, eshte e vertete e sakte, e verteton edhe per ato 
qe ishin para tij. Veetet, All-llahu eshte hollesisht i njohur ndaj roberve te vet, isheh 
te gjitha. 

32. Pastaj Ne u lame ne trashegim librin roberve Tane qe Ne i kemi zgjedhur; e prej tyre 
ka qe jane demrues te vetevetes, ka qe jane mesatare, e ka prej tyre qe jane me 
ndihmen e All-llahut, te paret ne pune te mira, kjo eshte ajo miresia e madhe. 

33. Xhennetet e Adnit jane qe do te hyjne ne to, aty do te stollisen me rrethdoreza nga ari 
e margaritari, e petkat e tyre jane te mendafshta. 

34. E ata thone: "Falenderuar qofte All-llahu qe largoi prej nesh brengat; vertet, Zoti yne 
eshte qe fale shume dhe eshte bamires. 

35. I cili nga miresia e Tij na vendosi ne vendin e perjetshem, ku nukk do te na preke 
ndonje mundim fizik dhe ku nuk na prek ndonje molisje. 

36. Po per ata qe nuk besuan eshte zjarri i Xhehennemit. Ata as nuk gjykohen qe te 
vdesin (te rehatohen) e as nuk u lehtesohe ndeshkimi. Keshru e ndeshkojme secilin 
qe eshte shume i pabesim. 

37. Dhe ata do te klithin aty: "O Zot yne, nxirrna e te bejme vepra te mira, e jo si ato qe i 
benim!" Po a nuk u dhame juve jete aq sa qe ai ka dashur te mendoje, ka mundur te 
mendoje gjate asaj kohe, madje juve u ka ardhur edhe pejgamberi, pra shijoni, se per 
zullumqaret nuk ka ndonje ndihmetar. 

38. Nuk ka dyshim, se All-llahu e di te fshehten e qiejve e te tokes dhe Ai eshte qe e di se 
cka mbajne gjoksat. 

39. Ai eshte qe juve ju beri zevendesues ne Toke, e kush nuk besoi te keqen e 

232 



mosbesimit e ka kunder vetes; dhe mosbesimi i jobesimtareve nuk u shton tjeter te 
Zoti i tyre vetem se urrejtje te forte dhe jobesimtareve nuk u shton tjeter, mosbesimi i 
tyre vetem se deshperim. 

40. Thuaj: "Me tregoni per zotat tuaj qe i adhuroni pos All-llahut, me beni te shohe se 
c'krijuan ata ne toke; a mos kane pjese ata ne qiej, a mos u kemi dhene atyre ndonje 
liber, e ata kane argument ne te?" Jo, por mizoret nuk i premtojne njeri-tjetrit di9ka 
tjeter vetem se mashtrim. 

41 . All-llahu i mban qiejt dhe token qe te mos zhduken, e nese zhduken, s'ka askush pos 
Tij qe mund t'i mbaje; Ai eshte' qe nuk ngutet, eshte qe fale. 

42. Ata me betimin me te forte te tyre jane betuar ne All-llahun se, nese u vjen atyre 
ndonje pejgamber, do te jene me te udhezuarit (me besimtaret) nga njeri i atyre 
popujve (jahudi ose i krishtere), e kur u erdh atyre pejgamberi, atyre nuk u shtoi 
tjeter vetem se largim. 

43. (Largim) Per shkak te mendjemadhesise dhe dredhise se keqe, por dredhia e keqe 
nuk godit tjeter vetem ata qe kurdisen. Pra ata nuk jane duke pritur tjeter vetem 
gjurmet e te pareve, e ne ligjin e All-llahut kurre nuk do te hasesh devijim. 

44. A nuk udhetuan ata neper toke e te sohin se si ishte perfundimi i atyre qe ishin para 
tyre, ndonese ata ishin edhe me te fuqishem. All-llahu nuk eshte i tille qe ndonje 
send ne qiej e as ne toke te mund ta beje te paafte Ate; Ai eshte i dijshem, i fuqishem. 

45. E sikur All-llahu t'i kapte njerezit sipas veprave (te keqia) te tyre, nuk doheut asnje 
gjallese, por Ai i afatizon deri ne momentin e caktuar, e kur te vije afati i tyre, s'ka 
dyshim se All-llahu i ka parasysh roberit e vet. 

36. J a Sin 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

l.Ja,Sine! 

2. Pasha Kur'anin e pacenueshem ne urtesine e tij te larte. 

3. S'ka dyshim se ti (Muhammed) je prej te derguarve. 

4. Je ne nje rruge te drejte. 

5. (Kur'ani eshte) Zbritje e plotfuqishmit, e Meshiruesit. 

6. Per t'ia terhequr nje populli, qe te paret e tyre nuk u eshte terhequr, e per ate shkak 

atajane tehutuar. 

7. Per Zotin tashme ka marre fund (thenia) shumices se tyre, andaj ata edhe nuk 

besojne. 

8. Ne u kemi vare ne qafat e tyre pranga e ato u arrijne deri ne nofulla, andaj ata 

mbesin me koka lart. 

9. Ne u kemi vene edhe para tyre pende edhe mbrapa tyre pende dhe ua kemi mbuluar 

syte, prandaj ata nuk shohin. 

10. Dhe per ata eshte e njejte, a ua terhoqe verejtjen a nuk ua terhoqe, ata nuk besojne. 

11. Ti ia terheq verejtjen vetem atij qe e pervetson Kur'anin dhe i frikesohet 
Meshiruesit dhe kur eshte vetem (i papashem prej njerezve), pra jepi myzhde atij 
pre falje dhe shperblim te mire. 

12. Vertet, Ne i ngjallim te vdekurit dhe i shkruajme veprat; gjurmet e tyre dhe cdo gje 



kemi regjistraar ne librin e ruajtur (lehvi mahvudh). 

13. Permendju atyre nje' shembull te banoreve te fshatit, kur atyre u pate ardhur te 
derguarit. 

14. Kur Ne derguam te ata dy, e ata i pergenjeshtraan qe te dy, atehere i perforcum me 
nje te trete dhe u thane: "Ne jemi te derguar te ju. 

15. Ata (fshataret) thane: "Ju nuk jeni tjeter, vetem se njerez sikurse ne dhe se All-llahu 
nuk u ka shpallur asgje; ju nuk jeni tjeter vetem se rrenacake. 

16. Ata thane: "Zoti yne e di se me te vertete ne jemi te derguar te ju. 

17. Dhe nuk jemi te aobliguar per tjeter, pervec t'ju kumtojme ashtu qarte. 

18. Ata (fshataret) thane: "Ne parandiejme kob me ju dhe nese nuk terhiqeni, ne do t'ju 
gyrezojme dhe do te perjetoni ndeshkim te idhet prej nesh. 

19. Ata (te derguarit) thane: "Fati i keq eshte i juaji, a pse u keshilluat, a (na 
kercenoheni)? Jo, por ju jeni popull i shfrenuar!" 

20. Dhe prej skajit me te larget te qytetit erdhi nje njeri qengutej e tha: "O populli im, 
degjoni te derguarit!" 

21 . Degjoni ate qe nuk kerkon prej jush ndonje shperblim dhe jane udherrefyes! 

22. E, e'kam une qe te mos e adhuroj ate qe me krijoi dhe, te Ai ktheheni. 

23. A mos do te pranoj zota tjere pos Tij, e nese do Meshiruesi te me godase me ndonje 
te keqe, ndermjetesimi i tyre nuk do te me vleje asgje,e as qe do te me shpetjne. 

24. Une do te jem atehere ne nje humbje te hapet. 

25. Une i kam besuar Zotit tuaj, pra me degjoni!" 

26. Atij i eshte thene: "Hyn ne Xhennet! e ai tha: "Ah, sikur ta dinte populli im, 

27. per cka me fali Zoti im dhe me beri prej te nderuarve!" 

28. Pas tij, Ne nuk zbritem ndonje ushtri nga qieeli kunder popullit te tij, e as qe ishte 
vendimi yni te zbresim tjeter, 

29. pervec nje britme te tmerrshme, kur qe, ata te ftohur (te vdekur). 

30. O sa deshprim i madh per roberit qe nuk u erdhi ndonje i derguar, vetem se ata u 
tallen me te. 

3 1 . A nuk e pane ata se sa gjenerata kemi zhdukur para tyre dhe ata nuk u kthyen. 

32. Dhe te gjithe, te tubuar, do te paraqiten prane Nesh. 

33. Dhe per ata eshte argument (per fuqine e Zotit) toka e vdekur, te cilen Ne e 
ngjallim, nxjerrim prej saj drith nga i cili ata hane. 

34. Dhe ne te Ne u kemi bere kpshte hurmash e rrushi dhe ne te u kemi dhene burime 

(Ujl). 

35. Ashtu qe ata te hane nga ata fruta dhe nga eka prodhojne vete duart e tyre. A i 
gezojne keto dhe nik falenderojne. 

36. I paster nga te metat eshte Ai qe krijoi te gjitha llojet (9iftet) nga 9ka mban toka, 
nga vete ata dhe nga eka ata nuk dine. 

37. Per ata eshte argument edhe nata, prej te ciles largojme diten, kurse ata mbesin ne 
terr. 

38. Edhe dielli udheton per ne kufirin e vet (ne cakun perfundimtar). Ai eshte 
(udhetim) percaktim i ngadhnjyesit, te dijshmit. 

39. Edhe henes i kemi caktuar (pozicionet) derisa te kthehet ne trajten e harku (rrem i 

234 



hurmes se thare). 

40. As dielli nuk mund ta arrije henen, e as nata para dites po secili noton ne nje' 
galaksion. 

41. Argument per ta eshte edhe ajo se Ne pasardhesit e tyre (te Ademit) i vartem ne 
anije te mbushur perplot. 

42. Dhe ngjashem me te, u krijuam atyre dicka qe t'i hipin. 

43. E sikur te duam Ne, i i permbytim ata, e nuk ka efekt as lutja e tyre dhe as qe do te 
shpetonin. 

44. Pervec nga meshira Jone ndaj tyre, dhe qe te perjetojne te mirat deri ne nje kohe te 
caktuar. 

45. E kur u thuhet atyre: "Kini frike asaj qe ngjau para jush dhe asaj eka do t'ju ngjaje 
me vone, e qe te meshiroheni (ata nuk degjojne). 

46. Nuk ka asnje argument qe u erdhi atyre nga argumentet e Zotit, e qe ata nuk ia 
kthyen shpinen. 

47. Dhe kur u thuhej: "Jepni nga ajo qe All-llahu u begatoi, ata qe nuk besuan, 
besimtareve u thane: "A ta ushqejme ate qe sikur te donte All-llahu do ta ushqente? 
Ju nuk jeni tjeter vetem se te humbur qarte!". 

48. Dhe thoshin: "Po qe se jeni te vertete, kur do te jete ai premtim?" 

49. (All-llahu u pergjigjet) Nuk jane duke pritur tjeter vetem se nje britme qe i rremben 
ata kur jane duke u zene mes vete. 

50. E nuk do te mund te lene as porosi (vasijet-testament) as te kthehen ne familjet e 
tyre. 

5 1 . Dhe i fryhet Surit, kur qe, duke u ngutur prej varrezave paraqiten te Zoti i tyre. 

52. E thone: "Te mjeret ne! Po kush na ngriti prej ku ishim te shtrire ne varre?" E, kjo 
eshte ajo qe premtoi Zoti dhe vetetuan te derguarit. 

53. Ajo nuk eshte tjeter, pervec nje ze i fuqishem dhe ata te gjithe te paraqitur para 
Nesh. 

54. Sot pra, akujt nuk i behet e padrejte dieka dhe nuk shperbleheni me tjeer vetem per 
ate qe vepruat. 

55. Ata te Xhennetit tash jane te angazhuar me kenaqesi. 

56. Ata dhe shoqet e tyre jane nen hijet te mbeshtetur ne kolltuke. 

57. Aty kane peme dhe 9ka te duan. 

58. Kane "Selam", thenie e Zotit meshirues! 

59. E tash, ju kriminele, ndahuni! 

60. O bijte e Ademit (kriminele), po a nuk u dergova porosine qe te mos e degjoni 
djallin, se me te vertete ai eshte armiku juaj i hapet!? 

61 . * Ju porosita) Te me adhuroni Mua, se kjo eshte rruga e sigurt! 

62. Vertet, ai ka humbur shume njerez prej jush, a nuk mblodhet mend? 

63. Ky eshte Xhehennemi qe juve u premtohe. 

64. Hyni tash ne te, per shkak se mohuaat edo te vertete! 

65. Sot Ne ua mbyllim gojet e atyre, Neve na flasin duart e tyre, kurse kembet e tyre 
deshmojen per ate qe punuan. 

66. E sikur te duam Ne do t'ua verbonim yte e tyre, e ata do ta mesynin rrugen, po si 
do te dhihnin? 

235 



67. Dhe sikur te duam, do t'i kishim gjymtuar ata ne vend, e nuk do temund te 
shkoninas para as prapa. 

68. E atij qe i japim te jetoje gjate, e kthejme prapa ne krijimin e tij. A nuk jane duke 
menduar? 

69. Ne as nuk ia mesuam atij (Muhammedit) poezine, e as qe i takon ajo atij, ai 
(Kur'ani) nuk eshte' tjeter vetem se keshille dhe Kur'an i qarte. 

70. Per t'ia terhequr verejtjen ati qe eshte gjalle (me mend e zemer) dhe denimi te 
behet merite per jobesimtaret. 

71. A nuk e shohin ata se nga ajo qe Ne vete e shpikem, u krijuam atyre kafshet qe i 
kane. 

72. Dhe ua beme ato qe t'u biden atyre, e disave prej tyre u hipnin, ndersa prej disave 
ushqehen. 

73. Ata kane edhe dobi te tjera ne to, e edhe pine (qumesht) prej tyre. A nuk duhet 
falenderojne? 

74. Po, shkojne e ne vend te All-llahut adhurojne zota te tjere me shprese se do te 
ndihmohen prej tyre. 

75. Ata nuk mund t'u ndihmojne atyre, por keta (idhujtaret) u jane bere ushtri e 
gatshme e tyre. 

76. E ty mos te brengosin theniet e tyre, Ne dime cka mbajne ata fshehte dhe cka 
publikojne. 

77. A nuk mendon njeriu se Ne e krijuam ate prej nje pike uji (fare), kur qe, ai 
kundershtare i rrepte. 

78. Ai na solli Neve shembull, e harroi krijimin e vet e tha: "Kush i ngjall eshtrat 
duke qene ata te kalbur? 

79. Thuaj: "I ngjall Ai qe i krijoi per here te pare, e Ai eshte shume i dijshem per 9do 
krijim. 

80. Ai qe prej drurit te gjelber ju beri zjarrin, e ju prej tij ndezni. 

81 . A nuk eshte i fuqishem Ai, qe kerijoi qiejt e token, te krijoje njerez sikunder qe i 
krijoi ata? Po Ai eshte krijuesi, i dijshmi. 

82. Kur Ai deshiron ndonje send, urdheri i Tij eshte vetem t'i thote: "Behu!" Ai 
menjehere behet. 

83. I larte eshte Ai e ne doren e Tij eshte pushteti mbi cdo send dhe vete te Ai 
ktheheni. 

3 7. Saffat 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha te rradhiturit (melaiket), qe ne rreshta (safa) qendrojne. 

2. Dhe nxituesit, qe me nxitim shtyjne. 

3. Dhe pasha lexuesit, qe lexojne perkujtimin. 

4. Eshte e vertete se Zoti juaj eshte vetem Nje. 

5. Zot i qiejve dhe i tokes e cka ka mes tyre dhe Zot i lindjeve (te yjeve). 

6. Vertete, Ne kemi stolisur qiellin me te afert (te dynjase) me bukurine e yjeve. 

7. Dhe me mbrojtje prej edo djalli te prishur. 



8. Ashtu qe nuk mund te pergjojne parine me te larte (engjejt me te zgjedhur), pse 

gjuhen me shkendija nga te gjitha anet. 

9. Ata jane te perzene dhe do te kene nje' denim te perhershem. 

10. Pervec atij qe rremben vrullshem, po ate e ndjek ylli qe e djeg. 

1 1 . Ti pra, pyeti ata (idhujtaret): a jane ata krijese me e forte, apo cka Ne krijuam. Ne i 
krijuam ata prej nje balte qe ngjitet. 

12. Por ti je i habitur, e ata tallen. 

13. E kur keshillohen, ata nuk marrin parasysh keshillen. 

14. E kur shohin ndonje mrekulli, ata nxitin ne perqeshje. 

15. Dhe thane: "Ky (Kur'ani) nuk eshte tjeter vetemn se magji e kulluar. 

16. A, pasi te vdesim ne, te behemi dhe e eshtra te kalbur a do te ringjallemi? 

17. A edhe te paret tane te hereshem? 

18. thuaj: "Po, bile ju do te jeni te nencmuar!" 

19. Ajo do te jete vetem nje britme, kur qe, ata te ngritur shikojne. 

20. E thone: "O, te mjeret ne, kjo eshte dita e gjykimit!" 

21 . Kjo eshte dita e ndasise qe ju e konsideruat rrene. 

22. Tuboni ata qe ishin zullumqare, shoqerine e tyre dhe ata qe i adhuruan. 

23. (adhuruan) Pos All-llahut, orientoni rruges se xhehimit! 

24. Ndalni ata, sepse do te merren ne pergjegjesi. 

25. Qka keni qe nuk ndihmoni njeri-tjetrin? 

26. E, ata sot jane dorezuar ne teresi. 

27. E kthehen e ia hedhin pergjegjesine njeri-tjetrit. 

28. (Te shtypurit) u thone (atyre te pareve): "Ju ishit qe na vinit neve nga ana e djathte 
(na pengonit pre se vertetes). 

29. Ata (paria) u thone: "Jo, ju vete nuk ishit besimtare. 

30. Ne nuk kemi pasur ndonje pushtet ndaj jush, por ju vete ishit qe nuk respektuat 
(porosite e Zotit). 

3 1 . E, ajo thenia (premtimi) e Zotit tone u vertetua kunder nesh, e s'ka dyshim se ne po 
e shijojme (denimin). 

32. Ne u ofruam juve rrugen e humbjes, ashtu sikurse edhe vete ishim te humbur. 

33. Dhe ate dite ata do te jene ne denim te perbashket. 

34. Keshtu Ne veprojme me kriminelet. 

35. Per arsye se kur u thuhej atyre: "Nuk ka Zottjeter perve9 All-llahut, ata e mbanin 
veten lart. 

36. Dhe thoshin: "A do t'i braktisim ne zotat tane per nje poet te cmendur?" 

37. Jo, (nuk eshte cka thone ata) por ai u solli te verteten dhe vertetoi te derguarit e 
pare. 

38. Ju, pa tjeter do te perjetoni denimin me te ashper. 

39. Dhe nuk ndeshkoheni per tjeter, pervec per ate qe vepruat. 

40. Me perjashtim te robeve te All-llahut qe ishin te sinqerte, 

41 . Te tillet jane ata qe kane furnizim te dalluar, 

42. Perne te llojllojshme, ata jane te nderuar, 

43 . Ne Xhennete te begatshme, 

44. Te mbeshtetur ne kolltuke me fytyre nga njeri-tjetri, 

237 



45. Atyre u behrt sherbim me gota (me vere) nga burmi, 

46. E barshe (vera), qe ka shije per ata qe e pine, 

47. Prej asaj nuk ka dhembje koke, e as qe ata do te dehen nga ajo, 

48. E prane tyre jane (hyrite) symedhate me shikim te peulur, 

49. Sikur ato te jene inxhi e paprekur (ve e ruajtur). 
50. 1 qasen njeri-tjetrit e bisedojne, 

51 . Prej tyre njeri flet e thote: "Une kam pasur njefare miku, 

52. thoshte: "A je ti pre atyre qe besojne se 

53. Kur te jemi te vdekur, te jemi bere' dhe e eshtra te kalbur, do te jemi te shperblyer 
per vepra?" 

54. Ai (besimtari ne Xhennet) thote: "A vini ju te shikojme?" 

55. Ai shikon dhe e veren ate (mikun) ne mes te Xhehennemit. 

56. Ai thote: "Pasha All-llahim, per pak me rrezove (ne Xhehennem) edhe mua. 

57. Dhe sikur te mos ishte dhuntia e Zotit tim, une do te isha bashke me ty ne zjarr, 

58. Dhe ne nuk do te vdesim me, 

59. Pervec asaj vdekjes sone te pare dhe ne nuk do te denohemi me!" 

60. Vertet, ky eshte ai suksesi i madh, 

61 . Per nje shperblim te ketille le te veprojne vepruesit! 

62. A kjo pritje (me shperbllim te All-llahut) eshte me e mire, apo pema e "Zekume- 
it"? 

63. Ne ate e kemi bere sprove per zullumqaret. 

64. Ajo eshte nje perne qe mbin ne fund te Xhehennemit. 

65. Pema (fruti) e saj eshte sikurse kok a dreqerish. 

66. E ata do te hane nga ajo dhe do te mbushin barqet prej saj. 

67. Pastaj, ata do te kene kundrejt atij ushqimi edhe uje te vale. 

68. Mandej kthimi i tyre eshte ne Xhehennem. 

69. Ata i gjeten dhe shkuan pas prinderve te tyre te humbur. 

70. Ata u nguten dhe shkelen hapave te tyre (pa menduar). 

71 . Po, edhe para ketyre (popullit tend) shunica e popujve te kaluar ishin te humbur. 

72. Ne atyre u patem derguar pejgambere. 

73. E shif se si ishte perfundimi i atyre, te cileve u qe terhequr verejtja. 

74. Me perjashtim te robeve te All-llahut qe ishin te sinqerte. 

75. Per Zotin Neve na pat thirr ne ndihme Nuhu, Ne jemi pergjegjes te mire. 

76. Dhe Ne e shpetuam ate dhe familjen e tij prej asaj te keqe te madhe. 

77. E pasardhesit e tij i beme ata qe vazhduan jeten. 

78. Dhe Ne ua lame ate kujtim per njrezit e ardhshem. 

79. Selam i qofte Nuhut (prej All-llahut e prej krijesave) ne mbare boten (si kujtim 
ndaj tij). 

80. Ne keshtu i shperblejme te miret. 

81. Vertet, ai ishte prej robeve tane qe jane besimtare. 

82. E pastaj i permbytem ne nje uje te tjeret (qe nuk besuan). 

83. Edhe Ibrahimi ishte i grupit te tij. 

84. Kur Zotit te vet iu bind me zemer te paster. 

85. Kur babait te vet dhe popullit te vet i tha: "cka eshte ajo qe ju adhuroni?" 

238 



86. A ne vend te All-llahut doni zota te trilluar? 

87. cka eshte mendimi juaj ndaj Zotit te botece? 

88. Dhe atehere u leshoi nje' shikim yjeve, 

89. E tha: "Une : jam i semure!" 

90. Ata u kthyen dhe u larguan prek tij. 

91 . Ai u drejtua kah zotat e tyre dhe u tha: "A nuk po hani ju?" 

92. 9ka keni pra, qe nuk po flitni? 

93. Iu afrua atyre ngadale, duke u meshuar me te djathten (me fuqi). 

94. Ata (populli) iu afruan atij me te shpejte (sigurisht e qortuan). 

95. Ai (Ibrahimi) tha: "A adhuroni ate qe vete e keni gdhendur?" 

96. E All-llahu ju krijoi juve edhe ate qe e punoni. 

97. Ata thane: "Ndertonja atij nje vend dhe hudhne ate ne zjarr! 

98. Ata i menduan atij nje kurth, kurse Ne i mposhtem ata te nencmuar". 

99. Ai tha: "Une po shkoj aty ku me urdheroi Zoti im, e Ai me udhezon!" 

100. Zoti im, me dhuro mua (nje femije) prej te mireve! 

101 . Ne e gezuam ate me nje djale qe do te jete i bute (i sjellshem). 

102. Dhe kur arriti ai (djalli) qe se bashku me te (me Ibrahimin) te angazhohet ne pune, 
ai (Ibrahimi) tha: "O djalli im, une kam pare (jam urdheruar) ne enderr te pres ty. 
Shiko pra, cka mendon ti?" Ai tha: "O babai im, punoje ate qe urdherohesh, e ti do 
te me gjesh mua, nese do All-llahu, prej te durueshmeve!" 

103. E kur ata te dy iu dorezuan urdherit te Zotit dhe permbysi ate ne fytyre (ne balle). 

104. Ne e thirrem ate: "O Ibrahim!" 

105. Ti tashme e zbatove endrren! Ne keshtu i shperblejme te miret! 

106. Vertet, kjo ishte sprove e qarte. 

107. Ne e shpaguam ate me nje te therrur (kurban) te rendesishem. 

108. Dhe ndaj tij Ne lame perkujtim te mire nder popujt e ardhshem. 

109. Selam (shpetim e paqe) paste Ibrahimi! 

110. Keshtu, ne kete menyre Ne i shperblejme bamiresit. 

111. Vertet, ai ishte nga roberit Tane besimtare. 

1 12. Dhe Ne e gezuam ate me (nje djale tjeter) Is-hakun, pejgamber prej te mireve. 

113. Dhe Ne i dhuruan bekim atij dhe Is-hakut e prej pasardhesve te atyre dyve do te 
kene punemire e te ndershem, e edhe demtues t hapet te vetvetes. 

114. Pasha madherine Tone, Ne u dhame te mira Musait e Harunit. 
115.1 shpetuam ata dhe popullin e tyre prej nje mjerimi te madh. 

1 16. Ne u ndihmuam atyre dhe ata ngadhenjyen. 

117. Atyre dyve u hame librin e persosur e te qarte. 

118. Dhe te dy ata i udhezuam rruges se drejte. 

119. Perkujtim te kendshem ndaj te dyve kem lene ne popujt e me vonshem. 

120. (Perkujtimin) "Selamun" - qofshin te meshiruar Musai dhe Haruni. 

121 . Keshtu, ne kete menyre Ne i shperblejme bamiresit. 

122. Vertet, ata te dy ishin besimtare nga roberit Tane. 

123. Edhe Iljasi ishte prej te derguarve Tane. 

124. Kur ai, popullit te vet i tha: "A nuk jeni kah frikesoheni?" 

125. A e adhuroni "Ba'el-in" (emer i nje statuje) e braktisni adhurimin ndaj e mirit qe 

239 



eshte' Krijues? 

126. All-llahun, Zotin tuaj e te prinderve tuaj te hershem! !" 

127. Ata e pergenjeshtruan, andaj ata medoemos jane te sjelle ne Xhehennem. 

128. Me perjashtim te roberve besnike ndaj All-llahut. 

129. Edhe ndaj tij kemi lene perkujtim te mire ne te ardhshmit. 

130. "Selamun" - qofte i meshiraar Iljasi (ose edhe besimtaret e Iljasit). 

131. Keshtu, ne kete menyre Ne i shperblejme bamiresit. 

132. S'ka dyshim, ai ishte besimtar nga roberit Tane. 

133. Edhe Luti, pa medyshje ishte prej te derguarve Tane. 

134. Kur Ne e shpetuam ate dhe tere familjen e tij bashke. 

135. Pervec nje plake (grua e tij) qe mbeti me te denuarit. 

136. Pastaj te tjeret i rrenuam. 

137. E ju (mekas) me siguri kaloni atypari mengjes (diten) 

138. e mbremje (naten). Pra, a nuk mbildhni mend? 

139. Edhe Junusi ishte nje nga te derguarit Tane. 

140. kur iku te anija qe ishte e mbushur plot (udhetare). 

141 . E ai mori pjese ne short, po humbi (i ra sorti atij). 

142. Dhe ate e kafshoi (e gelltit) peshku, zaten ai ishte qe e meritoi qortimin. 

143. E sikur te mos ishte ajo qe ai kishte qene prej atyre qe shume e permendin Zotin. 

144. Ai do te mbetej ne barkun e tij deri ne diten e ringjalljes. 

145. E Ne e hodhem ne nje toke pa bime (shkretetire), ndersa ai ishte i semure. 

146. Dhe Ne beme qe per te te mbije nje bime (t'i beje hije) nga kungulli. 

147. Ne (pastaj) e derguam ate te njeqindmije e me shume. 

148. E ata i besuan, e Ne ua vazhduam atyre te perjetojne per deri ne nje kohe. 

149. E ti (Muhammed) pyeti ata (idhujtaret): "A te Zotit tend jane vajzat, kurse te tyre 
djemte?" 

150. Apo, Ne i krijuam endjejt femra , e ata ishin deshmitare (kur Ne i krijuam engjejt 
femra)?! 

151. Vini re se si ata nga trillimet e tyre thone: 

152. "All-llahu ka linde!" S'ka dyshim se ata jane genjeshtare (kur thone se engjejt 
jane bijat e Zotit). 

1 53 . A thua vajzat Ai i ka bere me te zgjedhura se djemt? 

154. Po c'keni ju keshtu, si po gjykoni ashtu? 

155. A nuk jeni duke menduar? 

156. A mos keni ju ndonje argument te sigurt? 

157. Sillnie pra, librin tuaj, nese eshte si thoni ju! 

158. Ata (idhujtaret) pohuan mes Tij e mes engjejve (xhineve) lidhmeri farefisnore, po 
xhinet e dine se ata (idhujtaret) jane te hedhur ne zjarr. 

159. All-llahu eshte i paster nga ajo cka i pershkruane. 

160. Ata (engjejt) jane vetem rober te sinqerte te Zotit (ata nuk i pershkruajne gje). 

161 . E, as ju dhe as ata qe i adhuroni, 

162. Nuk mund ta vini ne sprove aske ndaj Atij (besimit ne Zotin), 

163. Pervec atij qe eshte i gjykuar per Xhehennem. 

164. E, nuk ka prej nesh (grupit te engjejve) qe nuk e ka vendin (detyre, poziten) e vet 

240 



te njohur. 

165. Edhe ne (engjejt) jemi te rreshtuar (ne adhurim), 

166. Dhe ne jemi qe i bejme tesbih (mohojme se ai ka te meta). 

167. Po edhe pse ata ishin qe thoshin: 

168. Sikur te gjendej te ne ndonje liber nga te paret, 

169. Ne do te ishim rober te All-llahut, te sinqerte. 

170. Po (kur u erdhi libri), ata e mohuan ate (Kur'anin), e me vone do te kuptojne. 

171. E tashme fjala (premtimi) e jone u eshte' dhene me pare roberve tane te derguar, 

172. se ata, pa dyshim do te jene te ndihmuar. 

173. dhe se ushtria jone do te jene ata ngadhenjyesit. 

174. Prandaj, per nje kohe, ti (Muhammed) hiqu tyre. 

175. E ti veshtroji ata se edhe ata do ta shohin (ndihmen tone ndaj juve besimtareve). 

176. A mos po kerkojne shpejtimin e ndeshkimit tone? 

177. E kur te vjen ai (denimi) ne territorin e tyre, mengjes i shemtuar do te jete per ata 
qe u ishte terhrqur verejtja. 

178. E ti largohu per nje kohe prej tyre, 

179. Dhe ti veshtroi se edhe ata me vone do te shohin. 

180. 1 Lartesuar eshte Zoti yt, Zot i fuqise nga ajo qe ia pershkruajne. 

181 . Qofte paqja mbi te derguarit. 

182. Dhe falenderimi i takon All-llahut, Zotit te boterave! 

38. Sad 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Sad. Pasha Kur'anin qe eshte perplot perkujtime (eshte i famshem dhe s'ka dyshim 

se eshte mrekulli). 

2. Por ata qe nuk besuan jane ne kryene9si e kundershtim. 

3. Sa gjenerata para tyre i kemi asgjesuar, te cilet luten per shpetim, po nuk ishte koha 

e shpetimit. 

4. Ata (idhujtaret) habiten, ngase u erdhi pejgamberi nga mesi i tyre, e mosbesimtaret 

thane: "Ky eshte magjistar, rrenes". 

5. A mendon ai t'i beje zotat Nje Zot? Vertet, kjo eshte gje shume e 9uditshme! 

6. Paria nga mesi i tyre shkoi duke i thene njeri-tjetrit: vazhdoni te jeni te qendrueshem 

ne adhurimin e zotave tuaj, pse kjo eshte nje gje e kurdisur. 

7. Ne nuk kemi degjuar dicka te ketille ne popullin (ne fene) e fundit; kjo nuk eshte 

tjeter, pos nje trillim! 

8. A mos atij, nga mesi yne, iu zbrit Kur'ani? Jo, por ata jane ne dyshimndaj Kur'anit 

Tim, por per shkak se ende nuk e kane shijuar denimin Tim. 

9. A mos ata i kane depote e meshires se Zotit tend, Ngadhenjyesit, Dhuruesit! 

10. A mos eshte i tyre pushteti i qiejve e i tokes dhe cka ka ndermjet tyre? Pra, le te 
rreken me shkaqet (deri ne qiell e te komandojne)! 

1 1 . (Ata jane) Nje ushtri e grupacioneve qe eshte aty, ajo eshte e thyer. 

12. Pergenjedhtruan para tyre populli i Nuhut, Adi dhe Firavni i ngrehinave te medha. 

13. (Pergenjeshtruan) Edhe Themudi, edhe populli i Lutit dhe banoret e Ejkes. Ato 



ishin grupacione (kundershtare) 

14. Secili prej tyre pergenjeshtroi te derguarit, andaj i gjeti denimi Im. 

15. Po edhe keta nuk jane duke pritur tjeter vetem se nje' ushtime qe nuk ka te 
perseritur. 

16. Ata edhe thane: "Zoti yne, ngutna pjesen tone para dites se pergjegjesise (te 
gjykimit)!" 

17. Ti duro ndaj asaj qe thone ata, dhe perkujtorobin Tone Davudin, te fuqishmin (ne 
fe e trap), vertet ai gjithnje i drejtohej All-llahut. 

18. Ne ia nenshtraam kodrat qe se bashku qe se bashku me te benin tesbihe mbremje e 
mengjes, 

19. Edhe shpezet e tubuara, te gjitha, vetem Atij i ishin drejtuar. 

20. Ne ia forcuam edhe sundimin atij, i dhame men9uri dhe aftesi ne gjykime. 

21. A te ka arritur lajmi i paleve ndergjykuese, kur kaluan prej se larti ne dhomen ku 
lutej. 

22. Kur hyne te Davudi, ai u frikesua prej tyre, po ata i thane: "Mos ke frike, ne jemi 
dy pale ne kundershtim qe i kemi bere padrejte njeri-tjetrit, ndaj gjyko me drejtesi 
mes nesh e mos shmang, dhe udhezona ne rrage te drejte". 

23. Ky miku im i ka nentedhjete e nente dele, ndersa un e kam vetem nje dhe dhe me 
ka thene: "Ma ler mua ta posedoj ate! " Dhe me rendoi e me mundi me fjale!" 

24. Ai (Davudi) tha: "Ai ka bere padrejte ndaj teje me kerkimin e deles tende (per t'ia 
bashkuar) te delet e veta. Eshte e vertete se shumica prej otakeve i bejne padrejte 
njeri-tjetrit, me perjashtim te atyre qe kane besuar dhe punuar vepra te mira, por te 
tille jane pak!" e Davudi mendoi se Ne kemi vene ne sprove ate, andaj kerkoi falje 
nga Zoti i vet, ra i perkulur dhe u pendua. 

25. Ne ate ia fale, atijdhe ai eshte i afert te Ne dhe ka perfundim (ardhmeri) te mire. 

26. O Davud: "Ne te kemi bere sundimtar ne toke, e ti pra gjyko me drejtesi mes 
njerezve, e mos shko pas deshirave se ato e shmangin prej rrages se All-llahu. Ata 
qe largohen prej rrages se All-llahut i pret denim i rende per shkak se e harraan 
diten e pergjegjesise". 

27. Ne nuk e krijuam qiellin e as token dhe cka ka ne mes tyre, pa qelllim (shkel e 
shko), ai eshte mendim i atyre qe nuk besuan, pra denimi me zjarr eshte mjerim per 
ata qe nuk besuan. 

28. A mos do t'i barazojme ata qe besuan dhe bene vepra te mira me ata qe bene 
shkaterrime ne toke, apo do t'i konsiderojne njesoj si te ruajturit prej te keqiave, si 
ata qe jane mekatare? 

29. (Ky eshte) Liber i begatshem, Ne ta shpallem ty kete, qe t'i studiojne argumentet e 
tij dhe qe te marrin mesim prej tij ata qe kane mend. 

30. Ne Davudit i falem Sulejmanin, rob shume i mire dhe shume i kthyer nga Zoti. 

31. Kur ne nje parambremje iu shfaqen atij kuaj qe, kr ishin te ndalur, rrinin gatitu ne 
tri kembe, e ishin edhe shume te shpejte. 

32. E ai tha: "Une i dhashe perparesi dashurise se kuajve, ndaj Zotit tim, derisa (dielli) 
e fsheh dhe perendoi". 

33. "M'i ktheni ata mua!" Atehere filloi t'u mesjoje kembeve e qafave. 

34. Ne e sprovuam Sulejmanin dhe e mbajtem ne postin e tij si nje trap, e pastaj u 

242 



rikthye n gjendjen ne jendjen e pare. 

35. Tha: "Zoti im, me fal (gabimin), me dhuro asi pushteti qe askush pas meje nuk do 
te kete; vertet, Ti je dhuruesi me i madh. 

36. Ne ia nenshtruam eren qe, sipas urdherit te tij, ajo te ecen lehte dhe nga te deshiroje 
ai. 

37. Ndersa djajte (ia nenshtruam) per cdo ndertim dhe zhytje ne uje. 

38. Dhe te tjeret (djaj) qe ishin te lidhur ne panga. 

39. Ky eshte' shperblimi Yne, e ti dhuro ose mos dhuro, per kete nuk pergjigjesh. 

40. Ai vertet ka vend te larte te Ne dhe ardhmeri te mire. 

41. Perkujto edhe robin tone Ejubin, kur me lutje iu drejtua Zotit te vet: "Djalli me ka 
goditur me mundim e dhembje!" 

42. Bjeri me kemben tende tokes! Ky eshte (uje) i ftohte, lahesh dhe pi. 

43. E nga meshira Jone dhe mesim per ata qe kane menduar, Ne ia falem familjen e tij 
dhe po aq sa ishin ata. 

44. E, merre me doren tende njedeng thupra dhe bjeri me te, e mos e thyej betimin! 
Vertet, Ne e gjetem ate te durueshem. Sa rob shume i mire ishte ai dhe i kthyer te 
Zoti. 

45. Perkujto roberit tane Ibrahimin, Is-hakun, Jakubin qe ishin te forte ne zbatimin e 
detyrave dhe largpames ne fe. 

46. ne i pajisem ata me nje virtyt te posacem, me perkujtim ndaj botes tjeter. 

47. S'ka dyshim se ata ishin te Ne prej te zgjedhurve me te mire. 

48. Perkujto Ismajlin, Eljesan, Dhelkiflin, qe te gjithe prej te zgjedhurve. 

49. Ky eshte nje perkujtim. E eshte e sigurt se ata qe jane te ruajtur, kane nje ardhmeri 
te mire. 

50. Xhennetet e Adnit jane me dyer te hapura per ata. 

51. Aty do te jene te mbeshtetur ne kolltuke dhe te kerkojne erne e pije te llojeve te 
ndryshme. 

52. Ata kane prane vetes (hyri) syperulura te nje moshe. 

53. Keto jane ato qe premtoheshit per diten e llogarise. 

54. Ky eshte furnizimi Yne, i cili nuk ka te mbaruar. 

55. Kjo eshte keshtu, E, sa u perket atyre qe nuk besuan, ata kane nje ardhmeri shume 
te keqe, 

56. Xhehennemin qe do te hudhen ne te, e sa djep i shemtuar eshte ai. 

57. Ky eshte uje i vale dhe i ndyre; le ta shijojne ate! 
58. 1 presin edhe denime te tjera te llojllojta sikurse ai. 

59. Ky eshte nje grumbull qe bashkohet me ju (u thone engjejt parise): "Mos paqin 
komoditet as mireseardhje (thone paria)!" Ata jane qe do te digjen ne zjarr. 

60. Ata (te shtypurit) thone: "Jo, juve mos u qofte as mireseardhja, as komoditeti; ju 
jeni qe na e pergatitet kete!" Sa vendqendrim i keq eshte! 

61.0 Zoti yne, ata thone: "Atij qe na e beri kete, shtoja dyfish denimin ne zjarr! " 

62. Dhe thone: "c'eshe qe nuk po i shohim disa burra qe ne i konsideronim prej te 
keqijve. 

63. E qe i kemi pas marre ata er tallje, a mos na u ka larguar shikimi prej tyre?" 

64. Kjo armiqesi ne mes banuesve te zjarrit eshte e vertete. 

243 



65. Thuaj: "Une jam vetem keshillues, e nuk ka ndonje zot tjeter perpos All-llahut Nje, 
Dermuesit. 

66. Zot i qiejve e i tokes dhe 9'ka mes tyre, i plotfuqishmi, Mekatfalesi". 

67. Thusj: "Ky (Kur'ani) eshte' nje kumtese e madhe!" 

68. Te ciles ju iaktheni shpinen. 

69. Une nuk kam pasur kurrfare dije per eliten e larte (melaike) kur ata ben polemike 
(rreth Ademit). 

70. Mua nuk me shpalet tjeter vetem se, une nuk jam tjeter pos nje terheqes i hapet i 
verejtjes! 

71 . Kur Zoti yt u tha engjejve: "Une po krijoi nje njeri nga balta, 

72. dhe kur ta kem persosur ate dhe t'i kem dhene nga ana Ime shpirt, ju menjehere 
peruljunju atij (ne sexhde)". 

73. Engjejt, te gjithe se bashku iu perulen, 

74. pervec Iblisit qe ishte kryelarte dhe qe u be prej jobesimtareve. 

75. (Zoti) Tha: "O Iblis, 9ka te pengoi ty t'i perulesh atij qe Une vete e krijova? A bere 
kryenecesi, apo ke qene prej atyre qe shesin fodullek?" 

76. Ai (Iblisi) tha: "Une jam me i miri prej tij, mua me ke krijuar nga zjarri, e ate e 
krijove nga balta!" 

77. (Zoti) Tha: "dil pra prej tij (prej Xhennetit), ti je i mallkuar. 

78. Dhe largimi prej meshires Sime ka per te percjelle deri ne diten e gjykimit!" 

79. Ai tha: "Zoti im, me jep afat deri ne diten e ringjalljes!" 

80. (Zoti) Tha: "Po, je prej atyre te afatizuareve, 

81. deri ne kohen e dites se caktuar!" 

82. Ai tha: "Pasha madherine Tende, kam per t'i shmangur pre rruges se drejte qe te 
gjithe, 

83. perve9 atyre qe jane te sinqerte nga roberit e Tu!" 

84. (Zoti) Tha: "Pasha te verteten, e Une e flas vetem te verteten: 

85. Une do ta mbushi Xhehennemin me ty dhe te gjithe ata qe vijne pas teje!" 

86. Thuaj (Muhammed): "Une nuk kerkoj pre jush ndonje shperblim, dhe une nuk jam 
prej atyre qe bejne trillime". 

87. Ky (Kur'ani) nuk eshte tjeter vetem se keshille per botet. 

88. E ju gjithsesi do ta kuptoni pas pak kohe vertetesine e tij. 

39. Zumer 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Shpallja e librit eshte prej All-llahut, te gjithfuqishmit, te urtit. 

2. Ne ta shpallem ty librin per hir te se vertetes, andaj ti adhuroje All-llahun duke qene 

i sinqerte ne adhurimin e Tij ! 

3. Vini re! Adhurim i sinqerte eshte vetem ai per All-llahun! Ndersa ata qe ne vend te 

tij adhurojne miq te tjere (duke thene): Ne nuk i adhurojme ata per tjeter, vetem qe 
te na afrojne sa me afer All-llahut, s'ka dyshim se All-llahu do te gjykoje mes tyre 
per ate qe ata ishin ne kundershtim. E, eshte e vertete se All-llahu nuk udhezon ne 
rruge te drejte, ate qe eshte rrenes, jobesimtare. 



4. Sikur te kishte dashur All-llahu te kete femije, do te zgjidhte ate qe deshiron nga cka 

Ai vete krijon. I paster eshte' Ai! Ai eshte All-llahu, i vetmi, i fuqishmi! 

5. Ai krijoi qiejt e token me qellim te caktuar; Ai naten mbeshtjell (vendi te) dites dhe 

dites ia mbeshtjell nates; Ai nenshtroi diellin dhe henen, qe ssecili leviz deri ne nje 
afat te caktuar, pra Ai eshte ngadhenjyesi, mekatfalesi. 

6. Ai ju krijoi juve prej nje njeriu, mandej prej tij e krijoi palen (9iftin) e tij dhe Ai 

krijoi per juve tete nga qiftet e kafsheve. Ai u krijoi ne barqet e nenave tuaja, krijim 
(etape) pas krijimit ne tri erresira. Ky eshte All-llahu, Zoti juaj, vetem i Tij eshte 
pushteti, nuk ka tjeter pos Tij. E, si pra, i shmangeni (adhurimit te Tij)? 

7. Nese ju nuk besoni, All-llahu nuk eshte nevojtare per ju; megjithate, Ai nuk eshte i 

kenaqur me mosbesimin e roberve te Vet, e nese jeni mirenjohes ndaj Tij, Ai e 
pelqen ate per ju. Nderkaq, nuk do ta barte asnje mekatare barren e tjetrit. Pastaj, e 
ardhmja juaj eshte vetem te Zoti juaj, e AI do t'ju njoftoje me ate qe keni vepruar. 
Vertet, Ai e di shume mire se 9ka mbajne zemrat. 

8. E kur e godit njeriun ndonje e keqe (ndonje dem), ai e lut Zotin e vet duke kerkuar 

ndihme vetem prej Tij, e kur nga ana e Tij i je ndonje te mira (ia largon te keqen), 
ai e harron ate qe me pare eshte lutur Atij, dhe i pershkruan shoke All-llahut per te 
larguar (njerezit) nga rruga e Tij. Thuaj: "Kenaqu per pak kohe me mosbesimin 
tend, se ti pa dyshim je nga banuesit e zjarrit!" 

9. (A jobesimtari e ka gjendjen me te mire) Apo ai qe kohen e nate e kalon ne adhurim, 

duke bereb sexhde, duke qendruar ne kembe, i ruhet (denimit te) botes tjeter dhe 
shpreson ne meshiren e Zotit te vet? Thuaj: "A jane te barabarte ata qe dine dhe ata 
qe nuk dine?" Po, vetem te zotet e mendjes marrin mesim. 

10. Thuaj: "O roberit e Mi qe keni besuar, kini frike ndaj Zotit tuaj. Ata qe bene mire 
ne kete jete, kane te mire te madhe, e Toka e All-llahut eshte e gjere, ndersa te 
durueshmive u jepet shperblimi i tyre pa mase!" 

11. Thuaj: "Une jam i urdheruar ta adhuroj All-llahun, te jem i snqerte ne adhurimin 
ndaj Tij!" 

12. Dhe jam i urdheruar te jem i pari i myslimaneve! 

13. Thuaj: "Une i frikesohem denimit te nje dite te madhe, nese kundershtoj Zotin 
tim". 

14. thuaj: "vetem All-llahun e adhuroj, sinqerisht ndaj Tij e bej adhurimin tim. 

15. E ju pra , adhuroni pos Tij cka te doni!" Thuaj: "Te deshtuar ne diten e kijametit 
jane ata qe e kane hmbur veten dhe familjen e vet. Vini re: ky eshte deshtimi i 
njemendet. 

16. Se ata do te kene shtresa te zjarrit edhe siper edhe prfundi. Me kete All-llahu i 
frikeson roberit e Vet: "O roberit e Mi, kinie frike (denimin)!" 

17. Nderkaq, ata qe u larguan prej adhurimit te idhujve dhe ju drejtuan All-llahut, ata 
kane gezim te madh, e ti pergezoj roberit e Mi! 

18. Te cilet i degjojne fjalet dhe pasojne ate me te miren prej tyre. Te tillet jane ata qe 
All-llahu i udhezoi ne rrugen e drejte dhe te tillet jane ata te men9urit. 

19. E, atij qe i eshte percaktuar vendimi per denim, a mund ta shpetosh ti prej zjarrit? 

20. Nderkaq, ata qe u ruajten per hir te Zotit te tyre, per ta do te kete dhoma te 
ndertuara njera mbi tjetren, nen te cilat rrjedhin lumenjte. Premtimi i All-llahut, e 

245 



All-llahu nuk e thy en premtimin. 

21. A nuk e sheh se All-llahu leshon uje nga qielli dhe ate e shperndane ne toke neper 
burime, mandej me te mbijne bime te llojeve dhe te ngjyrave te ndryshme, pastaj 
ajo thahet dhe ti e sheh ata te zverdhurar dhe pastaj e ben ate te llomitr. S'ka 
dyshim se ne kete ka argument per te zotet e mendjes. 

22. Atij qe All-llahu ia ka zgjruar kraharorin per besim islam, ai eshte' ne nje drite te 
sigurt prej Zotit te vet. Te mjret jane ata qe nga zemerfortesia e tyre nuk permendin 
All-llahun, te tillet jane ne humbje te qarte. 

23. All-llahu e shpalli te folmen me te mire, librin, te ngjashem ne mrekulli, te 
perseritur here pas here (me keshilla e dispozita), qe prej (degjimit te) tij 
rrenqethen lekurat dhe zemrat e tyre. Ky (liber) eshte udhezim i All-llahut, me te 
udhezon ate qe do. E ate qe All-llahu e le te humbur, per te nuk ka ndonje 
udhezues. 

24. E ai qe me fytyren e vet mbrohet nga denimi ne diten e kijametit (a eshte i njejte me 
ate te shpetuarin)? Kur mizoreve u thuhet: "Perjetoni te keqen e asaj qe punuat!" 

25. Edhe ata para tyre pergenjeshtruan, por u erdhi ndeshkim nga nuk e menduan. 

26. All-llahu u beri te perjetojne ne kete jete poshetrimin, por denimi i botes tjeter 
eshte edhe me i madh, sikur ta dinin ata. 

27. Ne u kemi sjelle njerezve ne kete Kur'an shembuj nga cdo lemi e nevojshme, ashtu 
qe te marrin pervoje, (mesim), 

28. Duke qene Kur'an arabisht qe nuk ka kunderthenie, me qellim qe te ruhen prej 
rruges se gabuar. 

29. All-llahu solli nje shembull: Nje njeri (rob) ne posedimin e te cilit ishin ortake pa 
marreveshje mes vete dhe njeri (rob) qe eshte thjesht ne posedimin e nje njeriu. A 
jane ata te dy te nje lloji (te nje gjendjeje)? Lavderimi i takon vetem All-llahut, por 
shumica e tyre, nuk e dine. 

30. Ti do te jesh i vdekur, e edhe ata do te jene te vdekur. 

3 1 . E pastaj, ne diten e kijametit prane Zotit tuaj do te grindeni mes vete. 

32. E kush eshte me mekatar se ai qe flet te paverteten ndaj All-llahut dhe se ai qe kur i 
erdhi e verteta e pergenjeshtroi? A nuk eshte ne Xhehennem vendqendrimi per 
jobesimtaret? 

33. E ai qe e solli te verteten dhe ai qe e vertetoi ate, te tillet jane te ruajturit. 

34. Ata te Zoti i tyre kane ckado qe deshirojne, e ai eshte shperblimi i bamiresve. 

35. All-llahu do t'ua shlyej atyre edhe me te keqen qe e punuan dhe do t'u jepe 
shperblime me te mira per ata qe punuan. 

36. A nuk i mjafton All-llahu robit te vet? E ata te friksojne ty me te tjeret pos Tij. Po 
ate qe e ka humbur All-llahu, per te nuk ka udhezues! 

37. Ate qe All-llahu e drejton, ate nuk ka kush e humbe; a nuk eshte All-llahu i 
gjithefuqishem qe ndermerr ndeshkime? 

38. Po nese i pyet ata se kush i krijoi qiejt e token, sigurisht ata do te thone: "All- 
llahu!" Ti thuaju: "Me tregoni pra, per ata qe i adhuroni, pos All-llahut, nese All- 
llahu me godit mua me ndonje te keqe, a munden ta largojne ata ate te keqe, ose, 
nese All-llahu deshiron ndonje te mire ndaj meje, a munden ta pengojne ata te 

246 



miren e Tij?" Thuaju: "Mua me mjafton All-llahu. Vetem Atij i mbeshteten te 
mbeshteturit". 

39. Thuaj: "O populli im, veproni sipas gjendjes suaj, e edhe une veproj sipas times e 
me vone do ta dini, 

40. se cilit do t'i vije' denimi qe e poshteron dhe do ta godite denim i perjetshem!" 

41. Ne ta zbritem ty librin me argumente per njerez, e kush orientohet ne rragen e 
vertete, ai e ka per vete e kush e humb, ai i ben dem vetem vetes, e ti nuk je 
garantues i tyre. 

42. All-llahu i merr shpirtrat kur eshte momenti i vdekjes se tyre (i vdekjes se trupave 
te tyre), e edhe ate qe eshte ne gjume e nuk ka vdekur, e atij qe i eshte caktuar 
vdekja e mban (nuk e kthen), e ate tjetrin (qe nuk i eshte caktuar vdekja, por eshte 
ne gjume), e leshon (te kthehet) deri ne afatin e caktuar. Vertet, ne keto ka 
argumente per nje popull qe mendon. 

43. A mos kane zgjedhur ndermjetesues pervec All-llahut? Thuaj: "A edhe pse jane qe 
nuk posedojne asgje e as nuk kuptojne". 

44. Thuaj: "I tere shefaati (ndermjetesimi) i takon vetem All-llahut, i Tij eshte pushteti 
i qiejve dhe i tokes, e me vone vetem te Ai ktheheni". 

45. Kur permendet vetem All-llahu, zemrat e atyre qe nuk besojne boten tjeter, 
neveriten, e kur permenden, pervec Atij, te tjeret, ata gezohen. 

46. Thuaj: "O All-llah, Krijues i qiejve e i tokes, Njohes i te fshehtes edhe i te 
dukshmes, Ti je qe gjykon mes roberve Tu per ate qe ata kundershtoheshin". 

47. E sikur te ishte e atyre qe nuk besuan, e tere ajo cka ka ne toke e edhe njehere aq, 
do ta jepnin kompensim per t'i shpetuar denimit te tmerrshem ne diten e kijametit. 
E prej All-llahut do t'u prezentohet (lloji i denimit) cka as nuk kane mund te 
mendojne. 

48. Dhe do t'ua dalin ne shesh te keqiat qe i kane punuar dhe i perfshin ata ajo me te 
cilen talleshin. 

49. Kur e godit njeriun ndonje e keqe, ai na lutet Neve, e kur nga ana Jone ia 
shenderrojme ate ne ndonje te mire, ai thote: "Kjo me eshte dhene ne baze te dijes 
sime!" Jo, por ajo eshte nje sprove, por shumica e tyre nuk e dine. 

50. Ashtu paten thene edhe ata qe ishin para tyre, por atyre nuk u beri dobi ajo cka 
kishin fituar. 

51 . Ata i goditen te keqijat qe i kishin punuar. Edhe prej ketyre, ata qe bene zullum, do 
t'i godasin te keqiat e veprave te tyre dhe nuk mund t'i shpetojne asaj (goditjeje). 

52. A nuk e dine ata, se All-llahu i jep furnizim te plote atij qe do. Edhe ne keto 
ekzistojne fakte per nje popull qe beson. 

53. Thuaj: "O roberit e Mi, te cilet e keni ngarkuar me shume gabime veten tuaj, mos e 
humbni shpresen ndaj meshires se All-llahut, pse All-llahu i fale te gjitha mekatet, 
Ai eshte qe shume fale dhe eshte meshirues!" 

54. Dhe, kthehuni te Zoti juaj dhe peruljuni Atij para se t'u vije denimi, se pastaj nuk 
do te kete kush t'ju ndihmoje. 

55. Dhe permbajuni asaj me te mires qe u eshte shpallur nga Zoti juaj, para se t'ju vije 
denimi befas e ju te mos dini. 

56. Dhe te mos thote ndokush: "O i mjeri une qe kam lene mangu respektimin ndaj 

247 



All-llahut dhe e kam qene prej atyre qe talleshin!" 

57. Ose te mos thote: "Ah, sikur te me kishte udhezuar All-llahu (ne rrage te drejte) e 
te kisha qene prej atyre qe jane te ruajtur!" 

58. Apo, kur ta shohe denimin te thote: "Sikur te isha kthyer edhe njehere e te isha here 
prej atyre bamiresve!" 

59. Jo, ty te paten ardhur argumentet e Mia, e ti i pergenjeshtrove ato, u bere kryene9 
dhe ishe prej atyre qe nuk besuan. 

60. E ata qe bene genjeshter ndaj All-llahut, do t'i shohesh ne diten e kijametit, fytyrat 
e tyre te nxira. A nuk eshte' ne Xhehennem vendi i Kryelarteve? 

61. Ndersa All-llahu do t'i shpetoje me ate suksesin e tyre ata, qe kishin qene te 
ruajtur. Ata nuk dot'i kape e keqja e as nuk do te jene te shqetesuar. 

62. All-llahu eshte krijues i 9do sendi dhe Ai eshe mbikeqyres ndaj cdo gjeje. 

63. Vetem te Ai jane celesat e qiejve dhe tokes, ndersa ata qe nuk i besuan argumentet 
e All-llahut, te tillet jane ata te deshtuarit. 

64. Thuaj: "O ju injorante, a mos me thirrni te adhuroj tjeter, ne vend te All-llahut?" 

65. Pasha Alahun, ty te eshte shpallur, e edhe atyre para teje: "Nese i ben shok (All- 
llahut), veprat tua jane te asgjesuara dhe ti do te jeshe prej te humburve. 

66. Prandaj, vetem All-llahun adhroje dhe behu mirenjohes!" 

67. Ata nuk e cmuan All-llahun me ate madheshtine qe i takon, ndersa, ne diten e 
kijametit e tere toka eshte ne grushtin e Tij, e qiejt te mbeshtjelle ne te djathten e 
Tij. Ai eshte i paster nga te metat dhe Ai eshte i larte nga cka ata i shoqerojne! 

68. Dhe i fryhet Surit dhe bie i vdekur cka ka ne qiej dhe ne toke, perve9 atyre qe do 
All-llahu (te mos vdesin), pastaj i fryhet atij heren tjeter, kur qe, te gjithe aa te 
ngritur e presin (urdherin e Zotit). 

69. Toka eshte ndri9uar me driten e Zotit te vet, libri (shenimet mbi veprat) eshte vene 
prane dhe sillen pejgamberet e deshmitaret, e kryhet mes tyre gjykimi me drejtesi, e 
atyre nuk u behet padrejte. 

70. Dhe, secili njeri shperblehet me ate qe ka vepruar, e Ai me se miri e di se 9'punuan. 

71. E ata qe nuk besuan sillen ne grape te Xhehennemi, e kur arrijne te ai, dyert e tij 
hapen e roja e tij u thote atyre: "A nuk u paten ardhur juve te derguar nga mesi juaj 
t'ju lexojne shpalljet e Zotit tuaj, t'ju terheqin verejtjen per ballafaqimin tuaj ne 
kete dite?" Po, (na kane ardhur. . . ) thone ata, por fjala (vendimi) e denimit 
domosdo eshte bere realitet kunder jobesimtareve! 

72. U thuhet: "Hyni neper dyer te Xhehennemit, aty do te jeni pergjithmone, sa vend i 
keq eshte per kryelartet!" 

73. E ata qe ishin te devotshem ndaj Zotit te tyre, sillen ne grape te Xhenneti, e kur 
arrijne aty, dyert e tij i gjejne te hapura dhe roja e tij u thote atyre: "Selamun 
alejkum" - qofshi te shpetuar, ishit te paster, andaj hyni ne te, aty do te jeni 
pergjithmone. 

74. E ata (te Xhennetit) thane: "Falenderaar qofte All-llahu, i cili premtimin e Vet e 
beri realitet ndaj nesh dhe na e la ne disponim token e Xhennetit qe te vendosemi 
aty ku te duam! Sa shperblim i mire eshte i atyre qe vepraan drejte". 

75. E do t'i shohesh engjejt te rreshtuar perreth Arshit, e madherojne me falenderim 
Zotin e vet. E ne mes tyre (njerezve) kryhet gjykimi me drejtesi dhe thuhet: "(prej 

248 



te gjitheve) Falenderaar qofte vetem All-llahu, Zoti i boteve!" 

40. Gafir 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ha, Mime. 

2. Shpallja e librit eshte' prej All-llahut, Fuqiplotit, Gjithdijshmit. 

3. I cili fal mekatin dhe pranon pendimin, dhe qe eshte ndeshkues i ashper, por edhe 

bamires. Nuk ka zot tjeter pervec Atij. Te Ai eshte e ardhmja e cdokujt. 

4. Rreth argumenteve te All-llahut nuk kundershton kush, pos atyre qe nuk besuan; pra 

ty te mos mashtroje levizja e tyre neper qytete. 

5. Populli i Nuhut dhe grupacione pas tyre paten pergenjeshtruar perpra ketyre 

(idhujtareve), dhe secili popull (qe pergenjeshtroi), u perpoq ta asgjesoje te 
derguarin e vet dhe luftoi me ceshtje te kota, ashtu me ato deshi ta likuidoje te 
verteten, e Une i ndeshkova ata, e cfare ishte ndeshkimi Im ndaj tyre? 

6. Po ashtu, ka marre fund vendimi i Zotit tend (per denim) kunder atyre qe nuk 

besuan, se ata jane banues te zjarrit. 

7. Ndersa ata (engjejt) qe e bartin Arshin dhe ata qe jane perreth tij, lartesojne me 

falenderim Zotin e tyre, i besojne Atij dhe i luten Atij t'i fale ata qe besuan (duke 
thene): "Zoti yna, Ti me meshiren dhe me diturine Tende ke perfshire 9do send, 
andaj falu atyre qe u penduan dhe ndoqen rrugen tende, e edhe ruaj ata nga denimi 
i Xhehennemit! 

8. Zoti yne, shtiji ne Xhennete te Adnit, te cilet ua ke premtuar, ata edhe kush ishte i 

mire, prej eterve te tyre, grave te tyre dhe pasardhesve te tyre. Vertet, Ti je 
ngadhnjesi, i urti! 

9. dhe i mbron ata prej te keqiave, pse ate qe Ti e mbron ate dite prej te keqiave, Ti e 

ke meshiruar ate, e ai eshte shpetimi i madh". 

10. S'ka dyshim e ata qe nuk besuan do te thirren (do t'u thuhet); "Hidherimit i All- 
llahut pse u ftuat te besoni e ju nuk besuat (ne dynja), eshte me i madh se urrejtja 
juaj ndaj vetes". 

11. Ata (jobesimtaret) thone: "Zoti yne, na bere te vdesim dy here dhe na ngjalle dy 
here , e ne pranuam per mekatet tona, pra a ka ndonje rrugedalje?" 

12. ky (denimi) eshte, pse kur behet thirrja per te besuar All-llahun Nje, ju e mohuat, e 
nese i pershkruhej shok Atij, ju besuat, pra i tere sundimi eshte ne duart e All- 
llahut, te lartit, te madheruarit! 

13. Ai (All-llahu) eshte qe po ua defton juve argumentet e veta, qe ju sjell furnizim prej 
qiellit (shiun), por pervec atyre qe jane te kthyer te Zoti, te tjeret nuk marrin 
mesim. 

14. Pra, adhuronie All-llahun me nje adhurim te sinqerte ndaj Tij, edhe pse 
jobesimtaret e urrejne ate (adhurimin). 

15. Ai (All-llahu) eshte i pozites me te larte, zoti i Arshit; Ai me urdherin e vet ia sjell 
shpirtin (shpalljen) atij qe do nga roberit e vet, per t'ua terhequr verejtjen ndaj dites 
se takimit (te kijametit). 

16. Dites kur ata do te dalin (prej varrezave) ne shesh, e All-llahut nuk mund t'i 



fshiheet asnje gje e tyrre. I kujt eshte' pushteti sot? (behet pyetja). I All-llahut, i Atij 
qe eshte nje, i fuqiplotit (eshte pergjigjja)! 

17. Sot shperblehet secili njeri me ate qe ka vepruar. Sot nuk ka padrejtesi, All-llahu 
llogarit shpejt. 

18. ti terhiqu atyre verejtjen per diten e kijametit,kur zemrat, te mllefosura arrijne ne 
fyt. Per zullumqaret nuk ka as mik e as ndermjetsues qe i shkon fjala. 

19. Ai di per shikimin me cep te syve, e edhe per ate qe e fshehin ne zemra. 

20. All-llahu gjykon me drejtesi, ndersa ata qe adhuronin tjeter po Atij, ata nuk kane ne 
dore te gjykojne asgje. All-llahu eshte Ai qe degjon dhe sheh. 

21. A nuk udhetuan ata neper toke te shohin se si ishte perfundimi i atyre qe paten 
qene para tyre? Ata ishin edhe me fuqishem se keta e edhe lane me shume gjurme 
me toke, po All-llahu i denoi per shkak te mekateve te tyre dhe nuk pate ndonje qe 
t'i mbroje prej denimit te All-llahut. 

22. E ai (denimi ishte) per arsye se ata i mohuan argumentet e qarta, te cilat ua sillnin 
te derguarit e tyre, andaj All-llahu i shkaterroi. AI vertete eshte i fuqishem, 
ndeshkues i ashper. 

23. Ne e kemi pas derguar Musain me argumente e fakte te qarta, 

24. te faraoni dhe te Hamanit e Karuni, e ata i thane: "Magjistar e genjshtar!" 

25. Kur ua solli ia te verteten nga ana Jone, ata thane: "Mbytni djemte e atyre qe i 
besuan atij, e lini te jetojne grate e tyre, por dredhite e tyre nuk qene tjeter pos 
deshtim". 

26. Faraoni tha: "me lini mua ta mbys Musain, e ia le te therrase Zotin e vet, pse une 
kam frike se po ua ndryshon fene tuaj, ose po nxit trazira ne vend!" 

27. Musai tha: "Une iu kam mbeshtetur Zotit tim dhe Zotit tuaj qe te me mbroje prej 
9do kryeneci, qe nuk i beson dites se pergjrgjesise!" 

28. Nje njeri besimtar nga familja e faraonit qe e fshehte besimin e vet, tha: "A doni ta 
mbytni nje njeri vetem pse thote Zoti im eshte All-llahu, derisa prej Zotit tuaj u ka 
sjelle argmente? Nese ai eshte rrenes, per vete e ka rrenen, e nese eshte i drejte, 
juve do t'ju godit dicka nga ajo qe ai ju premton. S'ka dyshim se All-llahu nuk 
udhezon ne rruge ate qe e tejkalon dhe eshte rrenes. 

29. O populli im, sot pushteti eshte juaji ne vend, po kush do te na mbroje prej denimit 
te All-llahut nese ia na perfshin? " Faraoni tha: "Une nuk kam mendim tjeter t'ju 
jape pos atij qe ju thashe dhe nuk jam duke ju udhezuar tjeter pos ne rrugen e 
drejte!" 

30. Nderkaq, ai qe kishte besuar tha: "O populli im, une kam frike per ju se po u gjen si 
i gjeti popujt e meparshem (grupet e meparshme)!" 

31. Si rasti i popullit te Nuhut, te Adit, te Themudit dhe te atyre qe ishin pas. All-llahu 
nuk ben pdrejte ndaj rberve. 

32. O populli im, une kam frike per ju diten e britmes (te mjerimit), 

33. Diten, kur nga frika ktheheni te ikni, e nuk ka kush qe te prapesoje prej jush 
denimin e All-llahut, Ate qe All-llahu e le te humbur, per te nuk ka ndonje qe e 
drejton. 

34. Edhe Jusufi, qush heret ju pat ardhur me argumente te qarta e ju gjithnje ishit ne 
dyshim ndaj asaj qe ju pat sjelle, derisa edhe kur vdiq ai, ju patet thene: "All-llahu 

250 



nuk do te dergoje pas tij pejgamber!" Ashtu All-llahu e ben te humbur ate qe eshte' 
i shfrennuar, i dyshimte. 

35. Ata qe duke mos pasur kurrfare fakti prane vetes, polemizojme rreth argumenteve 
te All-llahut. Kjo (polemike) shton urrejtje te madhe te All-llahu dhe te ata qe kane 
besuar. Po keshtu All-llahu vulos 9do zemer te arrogantit, te zullumqarit. 

36. E faraoni tha: "O Haman, ndertoma nje pyrg, e ndoshta do t'i gjeje rruget. 

37. Rruget e qiejve, e ta shoh Zotin e Musait, pse une mendoj se ai eshte rrenes". Dhe 
ashtu, faraonit iu duke e mire vepra etij e keqe dhe u shmang prej rruges se drejte, 
keshtu qe parashikimet e faraonit ishin te asgjesuara. 

38. Ai qe kishte besuar tha: "O populli im, ejani pas meje, e une t'ju udhezoj ne rruge 
te drejte! 

39. O populli im, kjo jete e kesaj bote nuk eshte tjeter vetem se nje perjetim i 
perkohshem, ndersa bota tjeter eshte ajo e perhershmja. 

40. Kush ben ndonje veper te keqe, ndeshkohet vetem per aq sa eshte ajo, e kush ben 
ndonje veper te mire, qofte mashkull a femer, por duke qene besimtar, te tillet 
hyjne ne Xhennet dhe aty shperblehen pa mase. 

41. Dhe, o populli im, c'eshte qe une ju therras ne shpetim, e ju me thirrni per ne 
zjarm? 

42. Me thirrni ta mohoj All-llahun dh adhuroj ate qe nuk di asgje per te i gjithfuqishmi, 
mekatfalesi! 

43. Eshte e vertete se atij te icili me thirrni ju mua, nuk i takon adhurimi as ne dynja as 
ne boten tjeter dhe se e ardhmja jone eshte te All-llahu, s'ka dyshim se te larguarit 
prej rruges se drejte, ata jane banus te zjarrit. 

44. Juve do t'ju bjere ndermend cka po u them, e ceshtjen tme ia besoj All-llahut; 
vertet, All-llahu mbikeqyr roberit!" 

45. Dhe All-llahu e shpetoi ate (besimtarin) prej te keqijave qe i kurdisen, ndersa 
ithtaret e faraonit i perfshiu denimi me i keq. 

46. Ata i nenshtroi zjarrit mengjes e mbremje, diten e kijametit (u thuhet engjejve): 
"Ithtaret e faraonit futni ne denimin me te rende!" 

47. Dhe (perkujto) ur duke qene ne zjarr, ata grinden ne mes vete, e te dobetit u thone 
atyre te medhenjve: "Ne kemi qene ithtare tuaj (ne dynja), a mund te na largoni 
ndonje pjese te denimit me zjarr?" 

48. Ata qe kishin qene pari thone: "Ne te gjithe jemi ne te!" All-llahu ka vendosr ne 
menyre te prere ne mes njerezve". 

49. Dhe ata, qe jane ne ne zjarr, rojes se Xhehennemit i thone: "Lutnie Zotin tuaj te na 
e lehtesoj denimin, bile nje dite!" 

50. Ata u thone: "A nuk u paten arritur juve te derguar tuaj me argumente te qarta? Ata 
pergjigjen: "Po (na kane ardhur)!" E pra, (u thote roja) lutnu ju vete, po lutja e 
jobesimtareve eshte asgje!" 

51. Ne patjeter do te ndihmojme te derguarit tane ne jeten e kesaj bote, edhe ata qe 
besuan, e edhe ne diten e prezentimit te deshmive. 

52. Ne diten kur zullumqareve nuk u ben dobi arsyetimi i tyre, ata jane te mallkuar dhe 
ata e kane vendin e keq. 

53. Per Zotin, Ne Musait i dhame udhezimin, e beni israileve u lame ne trashegim 

251 



librin. 

54. Ua lame (librin) udherrefyes e perkujtues per te zotet e mendjes. 

55. Ti ben durim, se premtimi i All-llahut eshte' vertete, kerko falje per mekatin tend, 
larteso me falenderim Zotin tend mbremje e mengjes. 

56. Ata qe kundershtojne shpalljen e All-llahut pa pasur argument, nuk kane tjeter ne 
zemrat e tyre vetem se nje mendjemadhesi, me te cilen nuk do t'ia arrijne qellimit, 
e ti kerko mbrojtje te All-llahu, se Ai te gjitha i degjon dhe isheh. 

57. S'ka dyshim se krijimi i qiejve dhe tokes eshte me i madh se krijimi i njerezve, por 
shumica e njerezve nuk e dine. 

58. Nuk eshte e barabarte i verberi dhe ai qe sheh, e as ata qe besuan dhe bene vepra te 
mira, nuk jane te barabarte me te keqijte, por pak jeni duke marre mesim. 

59. Kijameti gjithsesi do te vije, aty nuk ka dyshim, por shumca e njerezve nuk 
besojne. 

60. Zoti juaj ka thene: "Me thirrni Mua, Une ju pergjigjem, e ata qe nga 
mendjemadhesia i shmangen adhurimit i shmangeb adhurimit ndaj Meje, do te 
hyjne te nencmuar ne Xhehennem". 

61. All-llahu eshte Ai, qe juve ua beri naten te pushoni ne te, e diten te ndriteshme. 
All-llahu ehte dhurues ndaj njerezve, por shumica e njerezve nuk falenderojne. 

62. Ky eshte All-llahu, Zoti , Krijuesi i cdo sendi, nuk ka zot pos Tij, e si prapesoheni? 

63. Keshtu prapesohen ata qe argumentet e All-llahut i mohojne. 

64. All-llahu eshte Ai qe ua beri token vendbanim e qiellin kulm, dhe ju formesoi, e 
formen tuaj e beri me te mire dhe ju pajisi me te mira. Ky eshte All-llahu, Zoti juaj, 
i larte, pra eshte All-llahu, Zot i boteve! 

65. Ai eshte i perjetshmi, s'ka zot, vetem Ai, pra adhuronie Ate me adhurim te sinqerte 
ndaj Tij, falenderimi i qofte vetem All-llahut, Zotit te gjithesise. 

66. Thuaj: "Une jam ndaluar te adhuroj ata qe ju i adhuroni pos All-llahut, pasi mua 
me kane ardhur argumente te qarta nga Zoti im, dhe jam urdheruar t'i dorezohem 
Zotit te 9do krijese". 

67. Ai (All-llahu) eshte qe ju krijoi juve (te parin tuaj) prej dheu, pastaj prej nje pike 
uji, pastaj prej gjakut te ngjizur, mandej ju ben te lindeni si foshnje e me vone te 
arrini pjekurine, e pastaj te plakeni, e ka prej jush qe vdes me heret, e qe te gjithe te 
arrini afatin e caktuar dhe ashtu te kuptoni realitetin. 

68. Ai eshte qe jep jete dhe sjelle vdekje, e kur deshiron nje gje, Ai vetem thote: 
"behu", e ajo menjehere behet. 

69. A nuk i sheh ata qe kundershtojen argumentet e All-llahut se si largohen nga e 
verteta? 

70. Ata jane qe pergenjeshtruan librin (Kur'anin) dhe ate me cka Ne i derguam te 
derguarit tane, e me vone ata do te kuptojne. 

72. Atyre do t'u vihen prangat dhe zingjiret ne qafat e tyre e do te zhyten. 

73. Mandej atyre u thuhet: "Ku jane ata qe i adhuronit, 

74. pos All-llahut?" Ata thone: "Na kane humbur sysh, por jo ne nuk kemi qene qe 
kemi adhuruar me pare ndonje send!" Ja, keshtu All-llahu i humb jobesimtaret. 

75. Kete (denim) e keni per shkak se gezoheshit padrejt ne dynja (duke bere mekate 
etj. ) edhe per shkakse krenoheshit (me mendjemadhesi). 

252 



76. Hyni ne dyert e Xhehennemit (neper shtate dyer); aty do te jeni pergjithmone. E, sa 
vend i shemtuar eshte' ai i kryeneeeve! 

77. Ti pra, behu i duraeshem; premtimi i All-llahut eshte i vertete. E Neose do te bejme 
te shohishdicka nga ajo qe u premtojme atyre, ose do ta marrim jeten (pa pare 
asgje), e ata vetem te Ne do te kthehen. 

78. Ne kemi derguar pejgambere para teje, per disa tyre te kemi njohtuar me rrefimet e 
tyre, e per disa sish nuk te kemi njoftuar, e asnje pejgamberi nuk i takoi te sjelle 
ndonje argument, vetem se me urdherin e All-llahut. E kru te vije koha e caktuar 
nga All-llahu, zbatohet gjykimi me drejtesi dhe aty atehere deshtojne ata te kotit. 

79. All-llahu eshte Ai qe per ju i krijoi kafsheet qe disave t'u hipni prej disave te 
ushqeheni. 

80. Ju prej tyre keni edhe dobi te tjera, dhe permes tyre t'i plotesoni nevojat tuaja, duke 
hipur ne to me ane te anijeve barteni (udhetoni). 

81. Dhe Ai eshte qe ju mundesoi t'i shihni argumentet e Tij; e cilin, pra prej 
argmenteve te All-llahut e mohoni? 

82. A nuk udhetuan ata neper toke e te shikojne se si prfunduan ata qe ishin me pare, te 
cilet ishin edhe me te forte per nga forca e ndikimi ne toke. por ajo qe fituan, nuk u 
ndihmoi asgje. 

83. Kur u erdhen atyre te dergiarit me argumente te qarta, ata iu gezuan dijenise se vet 
dhe atehere i perfshiu ajo qe e tallnin. 

84. E kur e pane denimin tone, thane: "Ne i kemi besuar vetem All-llahut dhe i kemi 
mohuar ata qe i ia shoqeronim". 

85. Por besimi i tyre, kur e verejten denimin tone, nuk u beri dobi. Ky eshte ligj i All- 
llahut (i kheshem) ndaj roberve te Tij dhe aty, ne ate cast pesuan disfate 
jobesimtaret. 

41. Fussilet 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ha, Mime. 

2. Zbritje prej Meshiruesit, Mshireberesit! 

3. Liber qe ajetet e tij jane te shkoqitura, duke qene Kur'an arabisht per nje popull qe 

di ta kuptoje. 

4. Eshte pergezues dhe qorues, po shumica e tyre ia kthyen shpinen, andaj ata nuk 

degjojne. 

5. Ata thane: "Zemrat tona jane te mbyllura nga ajo qe ti na therret dhe ne veshet tane 

kemi shurdhim te rende, keshtu qe nddermjet nesh edhe ndermjet teje ekzistn nje 
perde, prandaj, ti vepro sipas tendes e ne vazhdojme tonen! 

6. Thuaj: "Une jam vetem njeri sikurse edhe ju, mua me shpallet se Zoti juaj eshte 

vetem Zoti nje, pra drejtonju Atj dhe kerkoni falje prej Tij. Per idhujtaret eshte 
mjerim i madh. 

7. te cilet nuk ejapin zeqatin dhe mu ata e mohojne boten tjeter. 

8. Nuk ka dyshim se ata qe besuan dhe bene vepra te mira, kane shperblim te 

perhershem. 



9. thuaj: "A ju jeni ata qe nuk i besoni Atij qe e krijoi token per dy dite dhe Atij i 

pershkruani shok, e Ai eshte' Zoti i boteve! 

10. Ai qe ne te vuri kodra te forta, ia shtoi te mirat asaj dhe brenda kater diteve te plota 
caktoi te gjitha kushtet per te jetuar ne te. Pra, per ata qe pyesin (per kohen e 
krijimit te saj)" 

11. Mandej e mesyu qiellin (krijim e qiellit) e ai ishte tym (mmjegulline qe ishte si 
materie e pare) dhe atij e edhe tokes i tha: "Qasuni urdherit Tim me deshire ose me 
dhune!" Ato te dyja thane: "Po i qasmi me deshire!" 

12. Dhe ata i krijoi shtate qiej brenda dy diteve dhe secilit qiell icaktoi ate qe i nvojitej. 
Qiellin me te afert (te dynjase) Ne e stolise me yje ndricuese dhe e beme te 
mbrojtur. Ky eshte caktm i plotfuqishmit, i te dijshmit. 

13. Ne qofte se ata nuk pergjigjen, ti thuaj: "Une terhoqa verejtjen e nje rufeje 
(denimi), si rrufeja e Adit dhe Themudit!" 

14. Kur atyre u erdhen te derguar nga te gjitha anet, i keshilluan: "Te mos adhroni 
tjeter po vetem All-llahun", ata thane: "Sikur Zoti yne te kishte deshiruar (ta 
degjonim) do te dergonte engjeTi, e kesaj m 9ka jeni derguar ju, ne nuk i besojme!" 

15. Sa i perket Adit, ata pa pasur kurrfare te drejte, u treguan mendjemdhenj ndaj 
banoreve ne toke dhe thane: "Kush ka fuqi me te forte se ne?" A nuk e diten ata se 
All-llahu, i cili i krijoi ka fuqi me te forte se ata?! Ata mohuan argumentet tona. 

16. Andaj Ne kunder tyre leshuan nje ere shume te ftohte gjate disa diteve fatzeza per 
t'u dhene te pejetojne denimin nencmuesne jete e kesaj bote, ndersa denimi ne 
boten tjeter do te jete edhe me i shemtuar dhe ata nuk do te ndihmohen. 

17. Sa i perket Themudit. Ne atyre u patem treguar rrugen e drejte, por ata megjithate 
me shume e deshen verberine, andaj ata i kapi tmerri i denimit te turpshem per 
shkak te asaj qe vepruan. 

18. Nderkaq, Ne ishpetuam ata qe kishin besuar dhe qe ishin te ruajtur. 

19. E diten kur armiqte e All-llahut tubohen per ne zjarr dhe ata jane te rrethuar. 

20. E derisa afrohen atij, kunder tyre deshmojne: te degjuarit e tyre, te parit e tyre dhe 
lekurat e tyre per cdo gje qe ata kane punuar. 

21. Ata lekurave te tyre u thone: "Perse deshmuat kunder nesh?" Ato thone: "All-llahu 
qe 9do sendi ia ka dhene te folur na dha edhe neve, e Ai eshte qe u krijoi juve 
heren e pare dhe vetem te Ai do te ktheheni". 

22. Ju nuk fshiheshit (kur benit mekate) se do te deshmojne kunder jush te degjuarit 
tuaj, te parit tuaj dhe lekurat tuaja, bile ju menduat se All-llahu nuk di shume gjera 
qe ju benit. 

23. mendimi juaj i gabuar, te cilin e patet ndaj Zotit tuaj, eshte ai qe ju shkaterroi dhe 
tani jeni me te deshpruarit. 

24. Nese bejne durim, zjarri eshte vend i tyre, e nese kerkojen te kthehen ne ate qe e 
deshirone (ne kenaqesine e Zotit), ate nuk do te arrijne. 

25. Ne u patem mundesuar atyre te kene asi shokesh qe ua hijeshojne ate qe e benin ne 
ate kohe (ne dynja) dhe ate qe do t'u vije me vone dhe ashtu denimi ndaj tyre u be 
me vend si ndaj popujve qe ishin para tyre nga xhinet dhe njerezit, se vertet ata 
ishin te humbur. 

26. Ata qe nuk besuan thane: "mos degjoni kete Kur;an dhe kur te lexohet ai, ju beni 

254 



zhurme (bertitni) ashtu qe ta pengoni!" 

27. E, Ne atyre qe nuk besuan pa tjeter do t'u japim te perjetojne denim te ashper dhe 
do t'i shperblejme me me te keqen e asaj qe punuan. 

28. Dhe ai ndeshkim i armiqve te All-llahut eshte' zjarri, aty eshte vendi i tyre i 
perhershem, si shperblim per shkak se ata refuzuan argumente tona. 

29. Ata qe nuk besuan thone: "O Zoti yne, na itrego ata te dy nga xhinet dhe jerezit, te 
cilet na bene te jemi te humbur, e t'i shkelim me kembet tona dhe le te jene prej me 
teposhterve!" 

30. S'ka dyshim se ata qe thane: "Zoti yne eshte All-llahu", pastaj nuk u luhaten, 
atyre u zbresin melaiket (ne prag te vdekjes dhe u thone): "Mos u frikesoni dhe mos u 
pikelloni, keni myzhde Xhennetin qe ju premtohej ! 

31. Ne jemi miqte e juaj ne jeten e dunjase dhe ne ahiret, ku do te keni ate qe 
deshironi dhe gjithckakerkoni. 

32. Pritje nga Falesi, Meshiruesi!" 

33. E kush ka fjalen me te mire prej atij qe therret te All-llahu, vepron (pune) te mira 
dhe thote: "Une : jam prej muslimaneve?" 

34. Nuk eshte e barabarte e mira dhe e keqja. Andaj, (te keqen) ktheje me miresi, se 
atehere ai, mes teje dhe te cilit ka armiqesi, do te behet (si) mik i afert. 

35. Mirepo, kete nuk e arrin kush, pos atyre te durueshmeve, dhe nuk e arrin kush, 
pos atyre me virtyt te larte. 

36. E nese ty te ngacmon ndonje ngacmim prej shejtanit, kerko mbrojtje ne All- 
llahun, vertet Ai eshte Degjuesi, i Dijshmi! 

37. Nga faktet e madheshtise se Tij jane nata, dita, dielli e hena. Mos i beni sexhde as 
diellit, as henes! Beni sexhde vetem All-llahut, i cili krijoi ato, nese adhuroni 
vetem Ate! 

38. Po nese ata (kufaret) jane kryenec (e nuk bejne sexhde), atehere ata qe jane prane 
Zotit tend (engjejt me te larte), Atij i bejne tesbih naten e diten dhe ata nuk 
merziten prej adhurimit. 

39. Nga argumentet e Tij eshte edhe toka qe ti e sheh ate te mate (shkretetire), e kur Ne 
i leshojme asaj shiun, ajo gjallerohet e shtohet. E, s'ka dyshim se Ai qe e ngjalli 
ate, do t'i ringjalle te vdekurit, pse Ai ka mundesi per 'do gje. 

40. Ata qe sulmojne argumente Tona, nuk mund te na fshihen. Pra, a me mire i ka 
punet ai qe do te hudhet ne zjarr, apo ai qe ne ne dite e kijametit vjen i sigurt? E ju 
pra veproni si te deshironi, e ta dini se Ai sheh ate qe punoni. 

41 . Ata qe e mohuan Kur'anin kur u erdhi, jane te marre; ai eshte nje liber ngadhnjyes 
(i pashoq). 

42. Atij nuk mund t'i mvishet e paverteta nga asnje ane; eshte i zbritur prej te Urtit, te 
lavdishmit. 

43. Ty nuk po te thuhet tjeter pervec asaj qe u eshte thene te derguarve para teje. 
Vertet, Zoti yt eshte ai qe fale, po eshte edhe Ai qe ndeshkon rende. 

44. Sikur Ne tabenim Kur'anin ne gjuhe te huaj, ata do te thoshin: "Perse nuk jane 
ajetet e tij te kuptueshme (te shkoqitura), a eshte ai (Kur'ani) ne gjuhe te huaj, 
kurse ai (pejgamberi) eshte arab?" Thuaj: "Ai eshte per besimtaret udhezues e 
sherues. E ata qe nuk besojne ne veshet e tyre kane shurdhim, dhe ai per ta eshte 

255 



verberim. Te tillet jane sikurse thirren prej nje' vendi te larget e nuk degjojne". 

45. Ne edhe Musait i patem dhene librin, lidhur me te cilin pati kundershtime. Sikur te 
mos ishte vendimi me pare prej Zotit tend (te shtyhet ndeshkimi), puna mes tyre do 
te kryhej, pse ata jane ne nje dyshim ndaj tij. 

46. Kush ben mire, ai e ka per vete, e kush ben keq, ai vepron kunder vetes, e Zoti yt 
nuk u ben padrejtesi roberve. 

47. Vetem Ai e di per katastrofen (per kijametin). Asnje frut nuk del prej levozhges se 
vet dhe asnje femer nuk mbart e as nuk lind pa dijen e Tij. E diten kur Ai therret 
ata se ku jane ata qem'i benit shok? Ata thone: "Ne te kemi njohur Ty, nuk na 
ndonje prej nesh qe deshmon se ke shok!" 

48. Dhe humb prej tyre ajo qe me pare adhuronini, e binden se ata nuk kane shpetim. 

49. Njeriu nuk lodhet prej kerkeses per mire, e kur ate e godit e keqja, ai keqesohet 
shume dhe humb shpresen. 

50. E nese pas te keqiave qe e godite, Ne i japim te mira nga ana Jone, ai me 
kembengulje do te thote: "Kete e kam arritur vet (kete do ta kerne gjithnje), e nuk 
mendoj se do te behet kijameti, po, edhe nese do te kthehem te Zoti im, une te Ai 
do te kerne edhe me mire!" Ne pa tjeter do t'i njoftjme ata qe nuk besuan per ate qe 
punuan dhe do t'u japim te perjetojne denim te rende. 

51. Ne kur e begatojme njeriun, ai nuk falenderon dhe largohet, e kur e godet e keqja, 
ai perulet dhe lutet shume. 

52. Thuaj: "Me tregoni, nese ai (Kur'ani) eshte prej All-llahut, e ju e mohuat ate, kush 
eshte me i humbur se ai qe eshte ne kundershtim te forte?" 

53. Ne do t'u bejme atyre te mundshme qe te shohin argumentet Tona ne horizonte dhe 
ne veten e tyre deri qe t'u behet e qarte se ai (Kur'ani) eshte i vertete. A nuk mjfton 
qe Zoti yt eshte deshmitar per 9do gje? 

54. Vini re! Ata jane ne dyshim per takimin me Zotin etyre (me boten tjeter), e ta dini 
se AI ka perfshire me dijen e vet cdo send. 

42. Shura 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ha, Mime. 

2. Ajn, Sine, Kaf. 

3. All-llahu, fuqiploti, i gjithedijshmi keshtu (keto ajete) te shpall ty dhe atyre qe ishin 

parateje. 

4. Vetem e Tij eshte c'ka ne qiej dhe c'ka ne toke dhe Ai eshte mbizoteruesi , i 

madheruari! 

5. Qiejt e larte mbi ta (ose qiejt njeri mbi tjetrin) gati pelcasin (nga madheria e Zotit ose 

nga theniet e 9oroditura te idhujtareve). Nderkaq, engjejt vazhdimisht madherojne 
(bejne tesbih) duke falenderuar Zotin e tyre dhe kerkojne falje te mekateve per ata 
(besimtaret) qe jane ne toke. Ta dini se All-llahu eshte Ai mekatfalesi, Meshiruesi! 

6. All-llahu eshte percjelles i atyre qe, pos Tij, adhurojne zota te tjere. Ti (o i derguar), 

nuk je i obliguar ndaj tyre. 



7. Prandaj, Ne te shpallem ty Kur'an arabisht qe ta keshillosh kryefshatin (Meken) dhe 

ata perreth saj, dhe t'u terheqih verejtjen per diten e tubimit (kijametit), per te cilen 
nuk ka dyshim. Nje' grup per ne Xhennet, kurse nj grup per ne zjarr. 

8. Po sikur te kishte dashur All-llahu, do t'i bente ata (njerezit) nje popull (te nje feje), 

por Ai shtie ne meshiren e vet ate qe do (ate qe me vullnetin e vet pranon rragen e 
drejte), e jobesimtaret nuk kane mbrojtes, as ndihhmes. 

9. Perkundrazi, ata zgjodhen mbrojtjes pos Atij, po vetem All-llahu eshte Ai mbrojtesi 

dhe Ai ngjall te vdekurit dhe Ai ka mundesi per 9do send. 

10. Per cdo send qe nuk pajtoheni, gjykimi per te eshte te All-llahu. Ai (gjykatesi i 
famshem) eshte All-llahu, Zoti im, vetem Atij i jam mbeshtetur, dhe vetem Atij i 
drejtohem. 

11. Ai eshte krijues i qiejve e i tokes. Ai nga lloji juaj krijoi per ju bashkeshorte, edhe 
nga kafshet krijoi cifte, ashtu qe t'ju shumoje. Asnje send nuk eshte si Ai; Ai eshte 
degjuesi, shikuesi. 

12. Te Tij jane celesat e qiejve e te tokes. Ai begaton shume ate qe do dhe nuk begaton 
(ate qe gjithashtu do). Ai eshte i gjithdijshem per 9do send. 

13. Ai u percaktoi juve fe ate qe i pat percaktuar Nuhut dhe ate qe Ne ta shpallem ty 
dhe ate me cka e patem porositur Ibrahimin, Musain dhe Isain. (I porositem) Ta 
praktikoni fene e drejte e mos u percani ne te. Per idhujtaret eshte rende kjo ne 9ka 
ju i thirrni ata. All-llahu ve9on per te (per besim te drejte) ate qe do dhe e udhezon 
ate qe i drejtohet Atij. 

14. Po ata, vetem pasi qe u erdhi e verteta, nuk u pe^ane per tjeter, por nga zilia mes 
tyre, e sikur te mos ishte fjale (vendimi) e hershme nga Zoti yt per deri ne nje afat 
te caktuar do te kryhej (denimi) me ta. Nuk ka dyshim se ata qe e trasheguan librin 
prej tyre (prej te pareve) jane ne dyshim te thelle ndaj tij (ndaj librit Tevrate e 
Inxhil). 

15. E per kete shkak (te per9arjes se tyre), ti thirr dhe perqendrohu ashtu si te eshte 
urdheruar dhe mos shko pas seshirave e thuaj: "Une kam besuar ne librat qe i 
shpalli All-llahu, jam urdheruar te mbaje drejtesi mes jush, All-llahu eshte Zoti yne 
dhe Zoti juaj; Ne kemi pergjegjesine e veprave tona e ju te veprave tuaja, nuk ka 
polemike mes nesh dhe jush; All-llahu ben tubimin mes nesh dhe vetem te Ai eshte 
perfundimi. 

16. Ata qe kundershtojne fene e All-llahut pasi qe asaj i jane pergjigjur (njerezit), 
faktet e tyre jane te asgjesuara te Zoti i tyre, ata jane te perbuzur dhe ata do te kene 
denim te rende. 

17. All-llahu eshte Ai qe e zbriti librin e vertete dhe drejtesine. Ti nuk mund ta dish, 
ndishta 9asti i shkaterrimit eshte afer. 

18. Ata qe nuk i besojne atij, kerkojne ngutjen e tij, ndersa ata qe i besojne, i 
frokesohen dhe e dine se ajo eshte e vertete. Ta dini se ata qe bejne polemike, duke 
dyshuar ne momentin e katastrofes se pergjithshme, jane ne nje humbje te thelle. 

19. All-llahu eshte shume bamires per roberit e vet; Ai e begaton ate qe do; Ai eshte i 
gjithfuqishmi, ngadhenjyesi. 

20. Kush eshte qe deshiron fitimin e botes tjeter (ahiretin), Ne do t'ia shtojme fitimin e 
tij, e kush e deshiron vetem fitimin e kesaj bote, Ne ia japim, po ne boten tjeter ai 

257 



nuk ka hise. 

21. A mos kane ata ortake (zota ose idhuj) qe u percaktuan atyre fe, te cilen nuk e 
urdheroi All-llahu? Po, sikur te mos ishte fjala vendimtare (e All-llahut qe 
shperblimi dhe ndeshkimi te jene ne ahiret), dhe do te kryhej denimi mbi ta, e 
megjithate, mohuesit do te kene denimi te dhembshem. 

22. Do t'i shohesh jobesimtaret te frikesuar nga ajo qe vepruan, po, ajo do t'u ndodhe 
atyre, kurse ata qe besuan dhe bene vepra te mira, do te jene ne kopshtet e 
Xhenneteve dhe ata kane te Zoti i tyre eka te deshirojne; e kjo eshte' ajo dhuntia e 
madhe. 

23. Ajo (dhunti) konsistonne ate qe All-llahu u jep myzhde roberve te vet, te cilet 
besuan dhe bene vepra te mira. Thuaj: "Une nuk kerkoj prej jush ndonje shperblim 
per thirrjen time vetem respektin e dashurise per hir te farefisnise (akraballekut)". 
Kush ben ndonje te mire, Ne ia shumefishojme te mira; vertet, All-llahu fale 
mekatet, eshte mirenjohes. 

24. A mos thone ata se ai (Muhammedi) shpifi genjeshter ndaj All-llahut, e nese 
deshiron All-llahu ta mbylle zemren tende, pse All-llahu eliminon te paverteten 
dhe me fjale e veta e forcon te verteten. Ai eshte qe e di cka ka ne zemra. 

25. Ai eshte qe pranon pendimin e roberve te vet dhe shlyen te keqijat dhe e di eka 
punoni. 

26. Ai eshte qe u pergjigjet (lutjeve te) atyre qe besuan dhe bene pune te mira dhe, nga 
miresia e vet, ua shton atyre te mirat. Ndersa, jobesimtaret kane denim te rrepte. 

27. Sikur All-llahu t'ua shumonte begatine roberve te vet, ata do te kalonin kufijte, por 
Ai i furnizon me mase qe deshiron, sepse Ai eshte i njohur hollesisht dhe i dijshem 
per roberit e vet. 

28. Dhe Ai eshte qe e leshon shiun, pasi qe ata t'i kene humbur shpresat dhe Ai shtrin 
meshiren e vet; Ai eshte mbikeqyresi i lavderuari. 

29. Nga argumentet e Tij eshte krijimi i qiejve dhe i tokes dhe shperndarja e gjallesave 
ne te dyjat dhe Ai me fuqine e Tij mund t'i bashkoje kurdo qe te deshiroje. 

30. 9faredo e keqe qe mund t'ju godase, ajo eshte pasoje e veprave tuaja (te keqia), e 
per shume te tjera Ai u fale. 

3 1 . E ju nuk mund t'i ikni (ta mposhtni) denimit ne toke dhe perve9 All-llahut nuk keni 
as mbrojtes e as ndihmes. 

32. Dhe nga argumentet (qe dokumentojne fuqine) e Tij, jane anijet lunduese neper det 
si te ishin kodra. 

33. Nese do Ai, e ndal eren dhe ato ngelin te palevizshme mbi siperfaqen e ujit. S'ka 
dyshim se keto fakte ekzistojne per secilin durimtare e mirenjohes. 

34. Ose i permbyt ata per shkak te asaj qe vepruan, e per shume te tjera Ai i fale. 

35. Ata qe i kontestojne argumenetet Tona, le ta dine se nuk kane shpetim (nuk mund 
t'i shmangin denimit). 

36. eka u eshte dhene nga ndonje send, ajo eshte kenaqesi ne kete bote, e ajo qe eshte 
te All-llahu eshte shume me e mire dhe e perjetshme, por pe ata qe besuan dhe qe 
vetem Zotit te tyre i mbeshteten: 

37. Dhe ata qe u shmangen mekateve te medha e te shemtuara, dhe kur hidherohen, ata 
falin, 

258 



38. Edhe ata qe i pergjigjen thirrjes se Zotit te tyre dhe e falin namazin rregullisht dhe 
ata qe konsultohen mes vete per pune te perbashketa, e nga ajo qe Ne ua japim ata 
e shperndajne, 

39. Edhe ata qe kur i godit e padrejta, i kundervihen. 

40. Ndeshkimi i te keqes, behet ne te njejten mas, e kush fal e ben pajtim, shperblimi i 
tij eshte' te All-llahu. Vertet, Ai nuk i do zullumqaret. 

41. E kush hakmirret per padrejtesite i jane bere, ndaj te tilleve nuk ka ndonje 
pergjegjesi. 

42. Pergjegjesia (ndeshkimi) eshte vetem kunder atyre qe u bejne padrejte dhe kunder 
atyre qe pa fare arsye bejne crregullime ne toke. Per te tillet eshte nje denim i 
dhembshem. 

43. Kush ben durim dhe fal, s;ka dyshim se ajo eshte virtyti me i larte (i lavdishem). 

44. Ate qe All-llahu e le te humbur, per te nuk ka ndonje ndihmes tjeter, pos Tij. Do t'i 
shohesh zullumqaret qe, kur te verejne denimin, do te thone: "A ka ndonje rruge 
per rikthim (ne dynja)?" 

45. Do t'i shohesh ata duke iu afruar atij (zjarrit) te frikesuar nga nenshtrimi, se si e 
shikojne me bisht te syrit tinezisht (me nje shikim te vjedhur). Ata qe besuan do te 
thone: "Vertet, te humbur ne diten e kijametit jane ata qe e humben vetveten dhe 
familjen e vet!" Ta dini pra, se mizoret jane ne denim te perjetshem. 

46. Ata nuk kane mbrojtes qe t'u nduhmoje, pervee All-llahut, sepse ate qe All-llahu e 
ka humbur, per te nuk ka rrugedalje (shpetim). 

47. Pergjigjuni thirrjes se Zotit tuaj para se te vije nje dite, qe All-llahu nuk e kthen me 
(pasi ta kete caktuar). Ate dite ju nuk do te gjeni strehim dhe as nuk do te mund t'i 
mohoni (mekatet). 

48. Nese ata (idhujtaret) refuzojne, Ne nuk te kemi deruar ty roje te tyre, ti ke per 
obligim vetem komunikimin. Vertet, kur Ne i dhurojme njeriut nga ana Jone 
ndonje te mire, ai gezohet per te, e kur i godet ndonje e keqe, qe e ka merituar vete, 
atehere njeriu eshte perbuzes. 

49. Vetem i All-llahut eshte pushteti i qiejve e i tokes; Ai krijon cka te doje; Ai i fale 
veten femra atij qe do; e i fale vetem meshkuj atij qe do. 

50. Ose u fale cift, meshkuj e femra, por ate qe do e le pa femije (steril); Ai eshte i 
dijshem, i fuqishem. 

51. Nuk ka asnje njeri qe t'i kete folur All-llahut ndryshe, vetem se me anen e 
frymezimit, ose pas ndonje perdeje, ose t'i dergoje te derguar (melek), e ai t'i 
shpalle me lejen e Tij ate qe do Ai. Vertet,Ai eshte me i larti, me i urti. 

52. Po keshtu me urdherin tone Ne t shpallem edhe ty shpirtin (Kur'anin). Ti nuk ke 
ditur cka eshte libri (Kur'ani) as e'eshte besimi, por Ne ate e beme drite me te cilen 
e veme ne rruge te drejte ate qe deshirojme prej roberve tane. Ne te vertete, edhe ti 
udhezon per ne rruge te drejte, 

53. Ne rrugen e All-llahut, te cilit i takon eka ka ne qiej dhe eka ne toke, e ta dini se te 
gjitha eeshtjet jane ne vullnetin e All-llahut. 



43. Zuhruf 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ha, Mime. 

2. Pasha librin (Kur'anin) sqarues! 

3. S'ka dyshim se Ne e heme ate Kur'an arabisht, ne menyre qe ju ta kuptoni. 

4. Dhe se ne librin amze (Lehvi mahfudh) te Ne, gezon fame te larte dhe eshte' plot 

urtesi. 

5 . A thua Ne ta leme keshillimin ndaj ju e t'ju braktisim, pse ju jeni popull i shfrenuar? 

6. E, sa pejgambere kemi derguar te popujt e lashte?! 

7. Dhe nuk u erdhi atyre asnje pejgamber, e te mos tallen me te. 

8. Andaj, Ne i zhdukem ata qe ishin me te fuqishem se keta dhe shembulli i atyre te 

meparshmive eshte permendur me pare (ne Kur'an). 

9. Nese ti i pyet ata: "Kush i krijoi qiejt dhe token?" Me siguri do te thone: "Ato i 

krijoi i gjithfuqishmi, i dijshmi!" 

10. Ai qe token e beri djep per ju dhe u mundesoi te keni rruge neper te, e te mund te 
orientoheni (per qellimet tuaja). 

11. Dhe Ai qe leshon nga qielli uje (shi) me mase. Ne i japim me te jete nje vendi te 
vdekur. Ja, keshtu edhe ju do te nxirreni (te gjalle nga varrezat); 

12. Dhe Ai qe krijoi te gjitha llojet (9iftet) dhe ju mundesoi te udhetoni hipur ne anije 
ose ne kafshe. 

13. Te uleni mbi to dhe atehere, pasi te jeni vendosur mbi to, ta perkujtoni te miren qe 
u dha Zoti juaj e te thoni: "Falenderaar qofte Ai qe i nenshtroi keto per neve, sepse 
ne nuk do te kishim mundesi ta benim kete. 

14. Dhe ne me siguri do te kthehemi te Zoti yne!" 

15. Megjithate (pranuan se Zoti eshte i vetmi krijues), ata i pershkruan Atij pjese 
(femije) nga roberit e Tij. Njeriu i tile njemend eshte mohues i hapet. 

16. A mos Ai nga ato qe krijoi, per vete percaktoi vajza, kurse juve u dalloi me djem? 

17. E kur ndonjeri prej jush lajmerohet me (lindje te vajzes) ate qe ia pat pershkruar 
Zotit shembull, fytyra e tij, nxihet dhe i zihet fryma. 

18. A, ate qe rritet me stoli, e ne dialog eshte i paqarte (ia pershkruajne Zotit)? 

19. Edhe engjejt qe jane adhurues te Zotit i quajne femra? A prezentuan ata krijimin e 
tyre (melekeve)? Deshmia e tyre do te regjistrohet dhe ata do te merren ne pyetje. 

20. Ata pastaj thane: "Sikur te kishte dashur All-llahu, ne nuk do t'i adhuronim ata (as 
idhujt e as melaiket). Ata nuk kane per kete (qe thone) ndonje fakt, ata vetem 
genjejne". 

21 . A mos u kemi dhene ndonje liber para tij (para Kur'anit),e ata i permbahen atij? 

22. Jo, por ata thane: "Ne i kemi gjetur te paret tane ne kete fe dhe vazhdojme 
gjurmeve te tyre". 

23. Ja pra, Ne nuk kemi derguar para teje pejgamber ne ndonje vendbanim, qe te mos i 
kete thene paria e begatshme e tij: "Ne i gjetem te paret tane ne kete fe dhe ne jemi 
te orientuar gjurmeve te tyre". 

24. Ai tha: "A edhe nese ju kam sjell rruge me te mire nga ajo qe i gjetet te paret tuaj?" 
Ata thane: "Ne nuk i besojme asaj me cka ju jeni derguar!" 



25. Atehere Ne ndermorrem ndeshkime kunder tyre, e shih si ishte perfundimi i 
genjeshtareve. 

26. (Peerkujto, o i derguar) Kur Ibrahimi babait te vet dhe popullit te tij i tha: "Une : jam 
i larguar prej asaj qe adhroni ju, 

27. pervec Atij qe me krijoi, dhe qe Ai do te me drejtoje!" 

28. Dhe ai (Ibrahimi) e la te perjetshme ate fjale (besimn ne nje' Zot) nder pasardhesit e 
vet me shprese qe ata te kthehen prej rrages se gabuar ne rragen e drejte. 

29. Por, Une u dhashe mundesi ketyre dhe te pareve te tyre te kenaqen derisa nuk u 
erdhi e verteta dhe i derguari me fakte. 

30. Po, kur u erdhi atyre e verteta, ata thane: "Kjo eshte magji dhe se ne kesaj nuk 
besojme!" 

31. Pastaj thane: "Perse te mos kete zbritur ky Kur'an nje njeriu te madh nga dy 
qytete?" 

32. A thua ata e percaktojne meshiren (pejgamberllekun) e Zotit tend? Ne kemi 
percaktuar nder ta gjendjen e jetes ne kete bote; Ne kemi dalluar disa ne shkalle me 
te larte se te tjeret, qe te shfrytezojne njeri-tjetrin per sherbime. E meshira (caktimi 
per pejgamber) e Zotit tend eshte shume me e dobishme se ajo qe ata grumbullojne. 

33. E sikur te mos ishte qe njerezit (do te lakmonin) te jene qe nuk feje (jobesimtare), 
Ne atyre qe nuk e besojne Zotin do t'ua benim ppulazet e shtepive te tyre nga 
argjendi si dhe shkallet nga argjendi, mbi te cilat ata do te ngriteshin. 

34. E edhe dyert e shtepive te tyre nga argjendi edhe kolltuket, mbi te cilet do te 
mbeshteteshin. 

35. Edhe stoli te ndryshme (ari etj. ). E, te gjitha keto nuk jane gje tjeter pos kenaqesi e 
jetes se kesaj bote, kurse bota e ardhshme te Zoti eshte per besimtaret e ruajtur. 

36. Kush mbyll syte para keshillave te Zotit, atij ia shoqerojme nje djall qe nuk i 
ndahet kurre. 

37. E ata (djajt) do t'i shmangin nga rruga e drejte, kurse (jobesimtaret) mendojne se 
jane duke i udhezuar. 

38. E kur te vije ai (jobesimtari) para Nesh, do te thote: "Ah, te kishim qene larg mes 
vete sa lindja me perendimin; sa shok i keq je ti!" 

39. Dhe sot, per shkak se ishit zullumqare, shoqerimi juaj nuk do t'ju beje dobi ne 
vuajtjet tuaja. 

40. A mos ti do ta besh te degjoje i shurdheti, ose ta drejtosh te verberin, apo ate qe 
eshte zhytur ne humbje te thelle? 

41. E, nese te terheqim ty (te marrim jeten ose te shperngulim), ngase Nr kemi fuqi 
kunder tyre. 

42. Ose, mund te bejme qe ti ta shohesh ate qe ne u premtuam (denimin), ngase Ne 
kemi fuqi kunder tyre. 

43. Andaj, ti permbaju asaj qe te shap;;et, e s'ka dyshim se ti je ne rruge te drejte. 

44. Dhe se ajo (shpallja) eshte levdate e madhe per ty dhe per popullin tend dhe per 
kete (levdate) me vone do te pergjigjeni. 

45. E ti, pyeti ata te derguarit qe i derguam para teje, a kemi lejuar qe ne vend te All- 
llahut te adhurohen zota tjere? 

46. Ne e patem derguar Musain me argumentet tona te faraoni dhe rrethi i tij, e ai tha: 

261 



"Une jam i derguari i Zotit te gjithesise!" 

47. E kur u solli ai argumentet Tona, ata u tallen me to. 

48. Dhe Ne nuk u treguam asnje mreklli (ndeshkuese) qe nuk ishin te medha se njera- 
tjetra dhe ashtu i ndeshkuam ne menyre qe te terhiqeshin nga rruga qe praktikonin. 

49. De ata thane: "O ti magjistar, lute per ne Zotin tend qe te ka dhene (te na largoje 
denimin) se ne po besojme!" 

50. E kur ua hoqem atyre denimin, qe, ata e thyen besen. 

51 . Ndersa, faraoni thirri popullin e vet e tha: "O popull imi, a nuk eshte' i imi pushteti i 
Egjiptit (i Misirit) dhe i ketyre lumenjve qe rrjedhin nen pallatin tim, a nuk po 
shihni?" 

52. Pra, une jam me i mire se ky qyqar qe mezi flet! 

53. perse nuk i jane atij bylyzyke nga ari, ose te kene te kene ardhur bashke me te 
engjejt shoqerues? 

54. Dhe ashtu ai e frikesoi popullin e vet, e ata e respektuan, por ata ishin vertet popull 
i shkaterruar. 

55. Kur ata nxiten hidherimin Tone, Ne iu hakmorem atyre dhe i permbytem te gjithe. 

56. Dhe i beme ata shembull e pervoje per te tjeret. 

57. Kur iu permend popullit tend si shembull biri i Merjemes, ata brohoriten. 

58. Dhe thane: "A jane me te mire zotat tane apo ai?" Ata nuk te thane ate, vetem si 
polemike, por ata jane njerez ngatrrestare. 

59. Ai (Isai) ka qene vetem nje rob, te cilin e beme pejgamber dhe e beme shembull te 
jashtezakonshem si pervoje per beni israilet. 

60. Po sikur te duam Ne, do te benim prej jush engjejt qe do t'ju zevendesonin ne toke. 

61 . E ai (Isai) eshte parashenje e momentit (e kijametit), pra kurrsesi mos dyshoni ne te 
(ne katastrofe) dhe eni pas meje kjo eshte rruge e drejte. 

62. E te mos u pengoje djalli, se ai per ju eshte armik i hapet. 

63. Po kur Isai erdhi me argumente tha: "Erdha te ju me pejgamberllek dhe erfha t'ju 
sqaroj ate pjese qe e kundershtonit, pra kini frike All-llahun dhe me respektoni 
mua! 

64. S'ka dyshim, se All-llahu eshte Ai Zoti juaj, andajAte adhuronie! Kjo eshte rruge e 
drejte!" 

65. Dhe grupet u percane mes vete, e te mjeret ata qe jane zullumqare nga denimi i 
dites se dhembshme. 

66. Nuk presim tjeter ato (grupe) perve9 katastrofe t'u vije befas duke mos e hetuar 
fare. 

67. Ate dite shoket e ngushte do te jene armiq te njeri-tjetrit, perve9 atyre qe ishin te 
sinqerte ne miqesi. 

68. (Atyre besimtareve, qe ishin shoqeruar per hir te Zotit, u thuhet): "O adhuruesit e 
Mi, sot nuk ka as frike per ju, e as qe do te jeni te pikelluar!" 

69. (Roberit e Mi) te cilet besuan argumentet dhe ishin myslimane. 

70. Hyni ne Xhennete, ju she grate tuaja, te gezuar! 

71 . Atyre u sherbejne me ene e gastare nga ari, aty do te kene cka t'u deshirojne shpirti 
dhe t'u kenaqet syri. Ju do te jeni aty pergjithmone. 

72. E ky eshte Xhenneti qe u eshte dhene per ate qe keni punar. 

262 



73. Aty keni shume peine prej te cilave do te hani. 

74. Nderkaq, kriminelet jane ne vuajtje te perjetshme te Xhehennemit. 

75. Atyre as nuk u lehtesohet (vuajtja) dhe aty jane te deshpruar. 

76. Ne nuk u beme atyre padrejtesi, por ata vete kane qene horra. 

77. Dhe ata therrasin: "O malik, le te ne e marre shpirtin Zoti yt!" ai thite: "Ju do te jeni 
aty pergjithmone!" 

78. Ne u patem sjelle te verteen, por shumica prej jush ishit urrejtes te se vetetes. 

79. A mos vendoset per ndonje 9eshtje (gracke kunder Muhammedit), por edhe Ne 
kemivendosur (ta ndihmojme). 

80. A mendojne se Ne nuk derguam ndjenjen e fshehte te tyre dhe biseden mes tyre? 
Po, e degjome dhe te derguarit tone (engjejt percjelles) qe jane prane tyre, 
shkruajne. 

81. Thuaj: "Sikurse Meshiruesi (All-llahu) te kishte femije, une do te jem i pari 
adhurues (pse une e di me se miri se ajo eshte' genjeshter)!" 

82. Larg asaj eshte Zoti i qiejve e i tokes, Zoti i Arshit, nga aji qe ata i pershkruajne. 

83. Po ti, leri ata te zhyten edhe me thelle derisa te arrijne ne diten qe u eshte 
percaktuar. 

84. AI eshte qe ne qiell eshte All-llahu dhe ne toke All-llah, Ai eshte i urti, i dijshmi. 
85. 1 lartesuar qofte Ai, qe ne sundimin e qiejve e i tokes dhe cka ka ndermjet tyre dhe 

vetem Ai di per momentin e kijametit dhe te Ai ktheheni. 

86. Ata qe i adhuruan pos Tij, nuk mund te ndermjetsojne (te bejne shefaat), perve9 
kush deshmoi te verteten, e ata e dine. 

87. Po nese ti i pyet: Kush i krijoi ata, me siguri do te thone: "All-llahu!" E si pra, ia 
kthejne shpinen? 

88. (Zoti e di) Edhe thenien e tij (te Muhammedit): "O Zoti im, keta jane nje popull qe 
nukbeson!" 

89. (E, Zoti iu pergjegj): Hiqu tyre pra, thuaj: "Qofshin braktisur, e me vone do ta 
kuptojne!" 

44. Duhan 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ha, Mime. 

2. Pasha librin sqrues (te se drejtes nga e kota)! 

3. Ne e zbritem ate ne nje nate te bekuar (ne naten e begatshme te kadrit). Ne 

deshiruam t'u terheqim verejtjen,e njerezit te jene te gatshem. 

4. Ne ate (nate) zgjidhet 9do 9shtje ne menyre te prere. 

5. Urdher i percaktuar nga Vete Ne. S'ka dyshim se Ne derguam te derguar. 

6. (E zbeitem) Nga Meshira e Zotit tend; Ai eshte degjuesi, i dijshmi. 

7. Zoti i qiejve e i tokes dhe 9ka ka ndermjet tyre, nese jeni te bindur. 

8. Nuk ka Zot tjeter, vetem Ai qe jep jete dhe vdekje, Zoti juaj dhe Zoti i prinderve tuaj 

te lashte. 

9. Por jo, ata (idhujtaret) jane ne dyshim, jane duke luajtur. 

10. Ti pra, prite diten kur qielli sjell nje tym konkret. 



1 1 . Ai (tymi) i perfdhine njerezit. Ky eshte' nje ndeshkim i mundimshem. 

12. (Ata thone) ZOti yne, largoje prej nesh denimin, ne do te besojme. 

13. Prej nga atyre ajo keshille (ai mesim), kur atyre u pat ardhur pejgamber me 
argument (e nuk besuan)? 

14. Po ia kthyen shpinen atij (pejgamberit) dhe thane: "I mesuar prej dikujt, i 
9mendur". 

15. Ne do t'ua largojme denimin per pak kohe, por ju do t'i ktheheni kotesise. 

16. (Perkujto) Diten kur do t'i kapim me ate rrembimin Tone te fuqishem e do t'u 
hakmerremi. 

17. Ne perpara tyre e vume ne sprove popullin e faraonit, dhe i pat ardhur i derguar i 
ndershem. 

18. (U pat thene): "Te m'i dorezoni roberit e All-llahut, une sjell argument te sigurt. 

19. E mos beni mendjemadhesi ndaj All-llahut, une sjell argument te sigurt. 

20. Une i jam mbeshtetur Zotit tim dhe Zotit tuaj nga (Kercenimi) qe te me gurezoni 
(me mbytni). 

21 . e nese nuk me besoni atehere hiqnu meje (me lini te lire)!" 

22. E thirri Zotin e vet: "Keta jane popull kriminele''. 

23. (Ne i thame) Terhiqu me roberit e Mi naten, se do te jeni te ndjekur. 

24. Dhe lere detin ashtu te qete (te hapur) se ata jane ushtri qe do te permbytet. 

25. Sa kopshte e kroje kane lene! 

26. Edhe ara te mbjella e vende te bukura. 

27. dhe sa te mira qe i kane perjetuar. 

28. Ja, ashtu ate ua leme ne trashegim nje populli tjeter. 

29. Pre ta nuk qajten as qielli e as toka dhe atyre nuk iu dha afat. 

30. NdersaNe i shpetuam beni israilet prej vuajtjeve nenqmuese, 

3 1 . Prej faraonit. Vertet ai ishte mizor i pakufishem. 

32. Ne i patem zgjedhur ata (besimtaret e beni israileve) me vetedije nder njerezit e 
asaj kohe. 

33. Dhe u dhame argumente (mrekulli) ne te cilat paten pervoje te qarte. 

34. E keta (populli yt) me siguri do te thone: 

35. "S'ka tjeter, vetem ajo vdekja jone e pare dhe ne nuk do te ringjallemi! 

36. Nese jeni te vertete 9ka thoni (u thone Muhammedit e besimtareve), na sillni pra 
(ne jete) eterit tane (te vdekur)! 

37. A jane ata (idhujtaret) me te forte, apo populli i Tubeit dhe ata qe ishin perpara 
tyre. Ne ata i zhdukem, sepse ishin kriminele. 

38. Ne nuk krijuam qiejt e token dhe cka ndermjet tyre, pa nje qellim. 

39. Por, Ne i krijuam te dyja me qellim te caktuar, mirepo shumica e tyre nuk dine. 

40. S'ka dyshim se dita e kijametit ku kryhet gjykimi, eshte e caktim i te gjithe atyre. 

41 . Ne ate dite nuk ben dobi asgje miku per mikun, e as nuk mund te ndihmohen. 

42. Perjashtim ben ai qe e meshiron All-llahu, se Ai eshte ngadhnjyesi, i meshirshmi. 

43. Eshte e vertete se pema e Zekumit, 

44. Do te jete ushqim i mekatareve. 

45. vlon si katran (si pezhgeja) ne barqet. 

46. Ashtu si vlon uji i vale. 

264 



47. (U thuhet engjejve per mekatarin) Rrembene e grahne ne mes te Xhehennemit. 

48. Dhe hudhni mbi koken e tij ujin e vale e shtonja mundimin. 

49. (I thuhet): Shijoje! se ti je ai forti, i autoritetshmi. 

50. E ky eshte' ai (denimi) per te cilin dyshonit. 

5 1 . Vertet, ata qe i paten frike Zotit, jane ne vende te qeta. 

52. Jane ne Xhennete e ne burime qe rrjedhin. 

53. Veshin petka nga mendafshi e kadifeja, ulur balle per balle. 

54. Ja keshtu, edhe e martojme me bardhoshe symedha (me hyrija). 

55. aty kerkojne t'u sillen cdo lloj peme dhe atyjane te sigurt. 

56. Aty nuk do te perjetojne vdekjen, perve9 asaj te pares ne dynja. Ata i shpetoi (All- 
llahu) prej vuajtjeve te Xhehennemit. 

57. (Ato te mira) Jane dhurate nga Zoti yt,e ai eshte shpetim i madh. 

58. Ne ua beme te lehte ate (Kur'anin) ne gjuhen tende ashtu qe ata te marin mesim. 

59. (Meqe nuk po marrim mesim) Ti pra, prit se edhe ata jane duke pritur. 

45. X hath He 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ha, Mime. 

2. Zbritja e librit eshte prej All-llahut, te gjithefuqishmit, te urtit. 

3. Per besimtaret ekzistojne argumentet ne qiej dhe ne toke. 

4. Per nje popull qe sinqerisht eshte bindur ka argumente edhe ne krijimin tuaj dhe na 

krijimin e shtazeve te perhapura. 

5. Edhe ne nderrimin e nates e te dites, ne ate furnnizim qe All-llahu e leshon prej 

qiellit dhe me te, pasi te kete vdekur e ngjall token; edhe ne qarkullimin e ererave 
per nje popull qe logjikon ka argumente. 

6. Keto jane fakte te All-llahut qe po t'i lexojme ty ne menyre te sakte; ciles fjalle pra, 

pos fjales se All-llahut dhe argumenteve te Tij, ata i besojne? 

7. 'do genjeshtar e shume mekatare eshte i shkaterruar. 

8. Qe i degjon ajetet e All-llahut, te cilat lexohen, e pastaj vazhdo prape si mendjemadh 

sikur nuk i ka degjuar ato. Ate lajmroje per nje vuajtje te dhembshme. 

9. Edhe kur te meson di9ka prej ajeteve Tona, ai i merr ato per tallje. Per te tillet pason 

nje denim shtypes. 

10. Perpara tyre e kane Xhehennemin (qe i pret) dhe nuk do t'u beje dobi asgje ajo qe 
kane fituar, e as ndihmesit qe i adhuruan, pos All-llahut. Ata do te perjetjne nje 
denim te madh. 

11. Ky (Kur'ani) eshte nje udherrefyes i plote, e ata qe nuk i pranuan ajetet e Zotit te 
tyre, i pret nje demim me i mundimshem. 

12. All-llahu eshte Ai, qe per ju e nenshtroi detin qe me lejen e tij te lundrojne anijet 
neper te, qe te kerkojne begatite e tij; ndaj, falederonie. 

13. Dhe per ju nenshtroi gjithe c'ka ne qie dhe 9'ka ne toke, njemend per njerezit qe 
mendojne thelle, ne to ekzistojne argumete. 

14. Thuaju atyre qe besuan: Le t'ua falin atyre qe nuk presin ndeshkimet e All-llahut 
(pse nuk besojne), ashtu qe Ai vete ta denoje nje popull per shkak te veprave qe 



bejne. 

15. Kush ben vepra te mira, ben per vete, e kush ben keq, ben kunder vetes, pastaj do 
te ktheheni te Zoti juaj . 

16. Ne u patem dhene beni israileve librin dhe pejgamberllukn dhe aftesi per te gjykuar 
ne mes te njerezve, i patem furnizuar ata me te mira dhe i patem dalluar nga 
njerezit e tjere. 

17. U patem dhene edhe fakte te qarta per 9eshtjen e fese. Mirepo, per shkak te zilise 
qe kishin ndermjet vete, ata u per9ane vetem atehere kur u erdhi dija qe ta 
kuptojne, s'ka dyshim se Zoti yt ne diten e kijametit do te gjykoje ne mes tyre per 
shkacet e per9arjes se tyre. 

18. Pastaj, Ne te vume ty ne nje' rrage te drejte te fese, pra ti ndiqe ate e mos ndiq 
deshirat e atyre qe nuk dine. 

19. Ata nuk mund te mbrojne ty per asgje te All-llahu. Zullumqaret jane miq te njerit- 
tjetrit, kurse All-llahu eshte mbrojtes i besimtareve te devotshem. 

20. Ky (Kur'ani) eshte drite e dijes per njerez, eshte udhezues e meshire per nje popull 
qe beson bindshem. 

21. A menduan ata, te cilet vepruan ne te keqija, se ne jeten e tyre dhe ne vdejken e 
tyre do t'i bejme te barabarte me ata qe besuan dhe bene vepra te mira? Sa i 
shemtuar eshte gjykimi ti tyre! 

22. All-llahu krijoi edhe qiejt edhe token me nje drejtesi precize, e per t'u shperblyer 
secilit njeri me veprat e veta, atyre nuk u behet e padrejte. 

23 . A e ke pare ti (Muhammed) ate qe duke e ditur, deshiren e vet e respekton si zot te 
vetin, ate All-llahu e ka humbur, ia ka mbyllur te degjuarit dhe zenren e tij, i ka 
vene perde mbi te parit e tij, me thuaj, pos All-llahut, kush mund ta udhezoje ate? 
A nuk merrni mesim? 

24. Ata edhe thane: "Nuk ka tjee' r, vetem se kjo jete jona ne kete bote, po vdesim dhe 
po lindemi dhe asgje nuk na shkaterron tjeter pos kohes. Ata per kete nuk dine asje, 
ata vetem fantazojne. 

25. E kur atyre u lexohen ajetet Tona, te qarta ata nuk kane fakt tjeter, pos te thone: 
"Nese jeni te sakte na sillni te gjalle prinderit tane!" 

26. Thuaj: "All-llahu juve ju jep jeten dhe ju ben te vdisni (e jo koha); mandej, do t'ju 
tuboje ne dite e gjykimit per te cilen nuk ka dyshim, por shumica e njerezve nuk 
dine (perfuqine e Zotit). 

27. Sundimi i qiejve e i tokes eshte vetem i All-llahut, e diten kur ndodh kijameti, ate 
dite mohuesit deshprohen. 

28. Dhe (ate dite) e sheh secilin popull thirret te libri i vet (shenimet e veprave). (U 
thuhet): "Sot shperbleheni me ate qe e keni vepruar". 

29. Ky eshte libri yne (shenimet e veprave tuaja) qe deshmon te verteten (te sakten), 
Ne kemi kerkuar te shkruhet se 9'vepronit. 

30. Sa u perket atyre qe besuan dhe bene vepra te mira, Zoti i tyre i merr ata ne 
meshiren e vet (ne Xhennet), e ai eshte shpetim i madh. 

31. E, sa u perket atyre qe nuk besuan (u thuhet): "A nuk ju paten lexuar argumentet e 
Mia; e ju bete mendjemadhesi de ishit popull i zhytur ne mekate!" 

32. Edhe kur u thuhej se premtimi i All-llahut eshte dhe se do te vije kijameti per te 

266 



cilin s'ka dyshim, ju mate: "Ne nuk dime se e'eshte kijameti, e ne me dyshim 
menduan per te dhe ne nuk jemi te bindur!" 

33. Dhe u dalin ne shesh te keqijat qe i kane punuar, dhe i perfshine ajo me te cilen 
talleshin. 

34. E u thuhet: "Sot po u leme te harruar, ashtu sikurse ju e harruat takimin e kesaj dite, 
vendi juaj eshte' zjarri, per ju nuk ka ndihmetare". 

35. Kete (denim) per shkak se ju u tallet me ajetet e All-llahut, juve u mashtroi jeta e 
dynjase. Sot, pra, nuk do te nxirreni prej tij (zjarrit), e as nuk kerkohet qe ata t'i 
kthehen pendimit te All-llahut. 

36. Pra, falenderimi i qofte vetem All-llahut, Zotit te qiejve, Zotit te tokes, Zotit te 
gjithesise. 

37. Vetem Atij i takon lartemadheria ne qiej e n toke dhe Ai eshte ngadhenjyesi, me i 
urti. 

46. Ahkaf 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ha, Mime. 

2. (Ky) Liber i shpallur prej All-llahut, te fuqishmit, te urtit. 

3. Ne nuk i krijuam qiejt e token dhe ate qe ekziston ndermjet tyre, perpos me qellim 

dhe per nje afat te caktuar, kurse ata qe nuk besuan nuk i vune veshin asaj me cka u 
terhiqet verejtja. 

4. Thuaj: "Me thuani per ata qe pos All-llahut i adhuroni, me tregoni se cka krijuan ata 

ne toke dhe a kane pjesemarrje ne (krijimin ne) qiejte? Nese e thoni te verteten, me 
sillni ndonje liber para ketij ose ndonje gjurme te mbetur prej diturise". 

5. Kush eshte me i humbur se ai qe pos All-llahut lut (I19 qe nuk i pergjigjen atij deri ne 

kijamet, pse ata (qe luten) jane gafile ndaj lutjes se tyre. 

6. E kur do te tubohen njerezit, ata (zotat e tyre) do te jene armiq te tyre (te 

adhuruesve) dhe do ta mohojne adhurimin e tyre (te idhujtareve). 

7. Dhe kur atyre u lexoheshin ajetet Tona te qarta, ata te vertetes (Kur'anit) qe u erdhi, 

i thane: "Kjo eshte magji e hapet!" 

8. Ose i thone se ai (Muhammedi) e trilloi. Thuaj: "Nese une kam trilluar ate, ju nuk 

keni mundesi asgje te me mbroni prej All-llahut. Ai e di me se miri se 9ka i 
mveshni ju atij, por mjafton qe Ai eshte deshmitare ndermet meje e ndermjet jush, 
Ai eshte mekatfalesi, Meshiruesi". 

9. Thuaj: "Une nuk jame risimtar prej te derguarve, e nuk e di se eka do te behet me 

mua e as me ju, une nuk ndjek tjeter vetem ate qe me shpallet, une nuk jam tjeter 
pos i derguar qe ju trheq qartas". 

10. Thuaj: "Me tregoni mua se nese ai (Kur' am) eshte rej All-llahut, e ju e mohua (si 
do te jete puna e juaj), ndersa nje deshmitar nga beni israilet e deshoi si te tille (te 
zbritur prej All-llahut) dhe i besoi, kurse ju bete kryelartesi (a nuk jeni 
zulllumqare)?" E, s'ka dyshim se All-llahu nje popull qe eshte mizor, nuk e 
udhezon ne rrugen e shpetimit. 

11. E ata qe nuk besuan, atyre qe besuani thane: "Sikur te ishte ai (Kur'ani - feja) 



ndonje e mire, ata nuk do ta perqafonin para nesh!" E dersa nuk drejtohen me te 
(Kur'anin), ata do te thone: "Ky eshte' trillim i kahershem". 

12. E para tij ishte libri i Musait, prijes dhe meshire, e edhe ky eshte liber qe verteton 
(librin e Musait), eshte ne gjuhen arabe per t'ia terhequr verejtjen atyre qe nuk 
besuan, kurse myzhde per besimtaret. 

13. Ata qe thane: "All-llahu eshte Zoti yne dhe qendruan besnikrisht, per ta nuk ka 
frike dhe ata nuk do te pikellohen. 

14. Te tillet jane banues te Xhennetit, aty do te jene pergjithone, ate e kane shperblim 
pe veprat qe i bene. 

15. Ne e urdheruam njeriun t'u bejemire prinderve te vet, ngase nena e vet me mundim 
e barti dhe me veshtiresi e lndi, e bartja e tij dhe gjidhenia e tij zgjat tridjete muaj (e 
ai vazhdon te jetoje) derisa te arrije pjekurine e vet dhe kur t'i mbush dyzet vjet ai 
thote: "Zoti im, me inspiro mua qe te falenderoj per te miren tende qe ma dhurove 
mua dhe prinderve te mij, qe te bej vepra te mira qe i pelqen Ti dhe m'i ben te mire 
pasardhesit e mij, une pendohem te Ti dhe une jam me myslimanet. 

16. Te tillet jan ata qe Ne ua pranojme ne menyre me te mire ate qe punuan, ua 
kapercejme te keqijat e tyre duke rradhitur me banuesit e Xhennetit. (Ky eshte) 
Premtim i vertete qe u eshte premtuar. 

17. E ai qe prinderve te vet u thote: "Oh, perr ju!, a me premtoni mua se do te 
ringjallem, kur sa e sa gjenerata kane kluar para meje (e nuk u ringjallen)?" E ata te 
dy e lusin All-llahun ta udhezoje (duke i thene atij) "I mjeri ti, beso, se premtimi i 
All-llahut eshte i sakte!" po ai thote: "Kjo nuk eshte tjeter vetem se legjende e te 
lashteve!" 

18. Ata jane te tille, kunder te cileve a marre fund vendimi (te jene banues te zjarrit) si 
ne popujt nga exhinet dhe njerezit qe kaluan para tyre, sepse ata ishin te humbur. 

19. E, secilit sipas veprave qe i takon shkalla, e shperblimi per veprat e tyre do t'u 
plotesohet e nuk u behet padrejte. 

20. E ne diten kur ata qe nuk besuan paraqiten prane zjarrit (e u thon ): ju i shfryezuat 
te mirat ne jeten e dynjase dhe i perjetuat ato, e sot, per shkak se keni bere 
mendjemadhesi ne toke pa te drejte dhe per shkak se nuk respektuan urdherat e 
Zotit, do te shperbleheni me denim nen9mues. 

21. Perkjto vellain e Adit (Hudin) kur popullin e vet ne Ahkafe e qortoi, megjithate 
qortime pati edhe para edhe pas tij, (u tha): Te mos adhuroni tjeter vetem se All- 
llahun, pse une i kam frike denimit tuaj ne diten e madhe! 

22. Ata i thane: "A ke ardhur te na largosh prej zotave tae?! Nese je i sigurt, na sjell ate 
me cka na kercenohesh. 

23. Ai tha: "VEtem All-llahu di ate, ndersa une po ju kumtoj ate per cka jam i derguar, 
por une po ju shoh se jeni popull injorant. 

24. E kur e pane te paraqitur (rene) te drejtuar kah luginat e tyre thane: "Kjo re do t na 
sjelle shi!" jo, kjo eshte ajo qe ju e kerkuat sa me shpejt, nje ere (shtrengate) me nje 
denim te dhemshem. 

25. (Ere) qe me lejen e Zotit te saj, rrenon 9do send. Dhe aguan ashtuqe nuk shihej 
tjeter pervee banesave te tyre. Ashtu, Ne e ndeshkojme popullin zullumqare. 

26. Ne u patem mundesuar atyre (fuqi, pasuri, jete te gjate), ate qe nuk u mundesuam 

268 



juve, u patem dhene te degjuar, te pare e edhe zemra (te' mnduar), por atyre nuk u 
beri dobi asgje, as te degjuarit e tyre, e as te parit e tyre e as zemrat e tyre, pse ata 
ishin qe i mohonin argumentet e All-llahut, andaj, i perfshiu ajo me te cilen 
talleshin. 

27. Ne i zhdukem disa vendbanime perreth jush, u perseritem argumentet ashtuqe te 
kthehen (ne rrage te drejte). 

28. Perse atyre nuk u ndihmuan zotat, te cilet i adhuruan pos All-llahut, ne shenje te 
afrimit me ta (te All-llahu)? Por, ata humben prej syve te tyre. Ajo ishte genjeshter 
e tyre dhe ajo qe trillonin ata vete. 

29. (Perkujto) Kur disa prej exhineve i drejtuam te ti qe te degjojne Kur'anin dhe kur u 
afruan dhe e degjuan ate, thane: "Heshtni!" dhe kur u krye, u kthyen te populli i vet 
dhe e keshilluan. 

30. Thane: "O populli yne, n degjuam nje liber te shpallur pas Musait, qe verteton ate 
para tij, qe udhezon ne te verteten dhe ne rrugen drejte!" 

31.0 populli yne, perjigjuni thirresut te All-llahut dhe besoni atij ! Ai ju fale mekatet 
tuaja dhe ju shpeton prej nje denimi plot vuajtje. 

32. E kush nuk i pergjigjet atij qe therret ne rrugen e All-llahut, ai nuk eshte i 
pamposhtur ne toke dhe pos Atij, ai nuk ka mbrojtes, te tillet jane ne nje humbje te 
hapet!" 

33. a nuk e dine ata se All-llahu qe krijoi qiejt dhe token dhe nuk u lodh ne krijimin e 
tyre, Ai ka fuqi t'i ngjalle te vdekurit. Po, Ai eshte i plotfuqishem per 9do send. 

34. E diten kur ata qe nuk besuan paraqiten prane zjarrit (e u thuhet): "A nuk eshte ky 
(denimi) i vertete?" Ata thone : "Po pasha Zotin tone!" Ai thote: "Per shkak se nuk 
besuat, pra vuanie denimin!" 

35. Ti (Muahamed) duro, ashu sikurse duruan te derguarit e vendosur dhe mos erko 
ngutjen e denimit per ta, sepse diten kur do ta perjetojne ate (denimin) qe u eshte 
premtuar, atyre u duket sikur nuk kane jetuar vetem se ne nje moment te shkurter te 
dites. Kumtese e mjaftueshme! A mos shkaterrohet kush, pos popullit te shfrenuar. 

47. Muhammed 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Ata te cilet vete nuk besuan dhe penguan edhe te tjeret nga rruga e All-llahut, Ai ua 

ka asgjesuar veprat e tyre. 

2. Ndersa atyre qe besuan, bene vepra te mira dhe ate qe iu shpall Muhammedit e 

besuan, e ajo eshte e vertete prej Zotit te tyre, Ai atyre ua shlyen mekatet dhe ua 
permireson gjendjen. 

3. Kjo eshte keshtu, ngase ata qe nuk besuan ndoqen te paverteten, e ata qe besuan 

ndoqen te verteten qe u erdhi prej Zotit te tyre. Keshtu All-llahu u sjell njerezve 
shebmujt e tyre. 

4. Pra, kur t'i takoni ne (lufte) ata qe nuk besuan meshojuni ne qafe (mbytni) derisa t'i 

rraskapitni, atehere lidhni, e pastaj, ose lidhni ose kerkoni demshperblim perderisa 
lufta te mos pushoje. Keshtu pra, po sikur te doje All-llahu, Ai do te hakmerrej 
ndaj tyre, por Ai deshiron t'ju sprovoje njerin me tjetrin. E ata qe rane deshmore ne 



rrugen e All-llahut, atyre kurrsesi nuk ua humb veprat (por ua shton). 

5. Ata do t'i udhezoje dhe dp te permiresoje gjendjen e tyre. 

6. Dhe do t'i shtie ne Xhennetin, te cilin ua ka here te njohur atyre. 

7. O besimtare, nese ju ndihmoni (fene) All-llahun, Ai u ndihmon juve dhe u forzcon 

kembet tuaja. 

8. E atyre qe nuk besuan, ata qofshin te permbysur, Ai atyre ua ka asgjesuar veprat. 

9. Kete' per shkak se ata e urrejten ate qe e zbriti All-llahu, prandaj atyre ua zhduk 

veprat. 

10. A nuk udhetuan ata neper toke e te shohin se si ishte mbarimi i atyre qe ishin 
perpara tyre e qe All-llahu ata i rrenoi, e edhe mosbesimtaret (mekas) i pret 
shembulli i tyre. 

11. Kete ngase All-llahu eshte mbrojtes i atyre qe besuan, kurse per jobesimtaret nuk 
ka mbrojtje. 

12. Ata qe besuan dhe bene vepra te mira All-llahu do t'i shtie ne Xhennete neper te 
cilat rrjedhin lumenj, e ata qe nuk besuan, perjetojne kenaqesi (ne kete jete) dhe 
hane ashtu si hane kafshet, e veni i tyre eshrte zjarri. 

13. Se sa( popullate) qytetesh qe ishin shume me forte se qyteti nga i cili te debuam ty, 
Ne i kemi shkaterruar dhe per ta nuk pati ndihmetar. 

14. A eshte i njejte ai, qe eshte i mbehtetur ne argument te qarte prej Zotit te vet, si ai 
qe veprat e tij te keqia i jane hijeshuar dhe ndjekin epshet e veta? 

15. Shembulli i Xhennetit, i cili u eshte premtuar atyre qe jane ruajtur (te devotshem) 
ne te cilin ka lumenju me uje per pije, lumenj mga qumeshti me shije te paprishur, 
lumenj nga vera e shijshme per njerez, lumenj nga mjalti i kulluar, ata kane aty 
edhe gjithfare lloj pemesh, kane edhe falje nga Zoti i tyre (a eshte i njejte) a si ai qe 
eshte pergjithmone ne zjarr dhe u shuhet etja me uje te vale qe ua copeton zorret e 
tyre? 

16. Prej tyre ka asish qe vijne te degjojne ty, por kur largohen prej teje, u drejtohen 
atyre qe kane dije e u thone: "cka tha ai (Muhammedi) me pare?" Ata jane zemrat e 
te cileve ua ka vulosur All-llahu e ata udhehiqen pas deshirave te veta. 

17. Kurse ata qe e gjeten rrugen e drejte, Ai atyre u shton edhe me udhezimin ne rrugen 
e drejte dhe u ofron mundesi te jene edhe me te matur. 

18. Po ata a presin tjeter, pos kijametit, i cili do t'u vije befas, e parashenjat e tij tashme 
kane ardhur. E prej nga atyre keshillimi (pendimi) kur t'u vije kijameti? 

19. Atehere, dije se nuk ka Zot tjeter pos All-llahut, kerko falje per mekatin tend, per te 
besimtareve e te besimtareve, All-llahu edi per leshimet tuaja (per vepra) dhe per 
vendintuaj. 

20. E ata qe besuan po thone: "Perse te mos shpallet nje sure (qe na e obligon luften)?" 
E kur u shpall sureja e qarte dhe ne te u permed lufta, i sheh ata, te cilet kane zemra 
te semura (te dyshimta), te shikojne me nje shikim si te ishin ne agoni te vdekjes. I 
gjete e keqja! 

21. Nje respekt dhe nje fjale e mire (do te ishte me e mire per ta). E kur ceshtja (e 
luftes) te jete vendosur, do te ishte mire per ata te jene besnik ndaj All-llahut. 

22. A pritet prej jush (hipokriteve) qe ne nese merrni sundimin (ose zbrapseni prej fese 
islame) te beni trazira ne toke dhe te nderpreni lidhjet e akraballekut? 

270 



23. Te' tillet jane qe All-llahu i mallkoi, i beri te shurdhet dhe ua verberoi te parit e tyre. 

24. A nuk e studiojne me vemendje Kur'anin? Por jo, ata janezemra qe kane drynat e 
vet! 

25. Nuk ka dyshim se ata qe u kthyen prapa (ne mosbesim) pasi qe u ishte sqaruar 
rruga e drejte, djalli ua hijeshoi dhe shprese te rrejshme u premtoi. 

26. Kete ngase atyre qe e urrejten ate qe e shpalli All-llahu (jehudive), u than: "Ne do 
t'ju degjojme juve per disa ceshtje!" Po All-llahu i di fshehtesite e tyre. 

27. E si do te jete atehere puna e tyre engjejt t'ua marrin shpirtin duke i rrahur fytyrave 
dhe shpinave te tyre? 

28. E ate (denim) per shkak se ata ndoqen rrage te cile All-llahu e urren, kurse e 
urrejten ate qe Ai e pelqen, prandaj ua asgjesoi veprat e tyre. 

29. A menduan ate qe ne zemrat e tyre kane dyshim, se All-llahu nuk do te zbuloje 
mllefin e tyre? 

30. E sikur te kishim dashur Ne, do t'i tregonim ty se kush jane ata, e do ti njihje 
konkret po me siguri do t'i njohesh perme menyres se fjales se tyre, e All-llahui di 
vepra tuaja. 

31. Ne do t'u sprovojme juve, derisa t'i njohim (te dihen konkretisht) luftetaret dhe ata 
qe ishin te qenrueshem nga mesi juaj, po edhe do te sprovojme veprat tuaja. 

32. Ata qe nuk ebsuan dhe penguan te tjeret nga rruga e All-llahut edhe pse u ishte 
sqaruar rruga e drejte, e kundershtuan te derguarin, ata asgje nuk mund t'i bejne 
dem All-llahut dhe Ai do t'ua zhduk veprat e tyre. 

33. O ju besimtare, respektonie All-llahun dhe respektonie te derguarin, e mos i coni 
kot veprat tuaja! 

34. Ata qe nuk besuan dhe penguan te tjeret nga rruga e All-llahut, e pastaj vdiqen 
duke qene jobesimtare, All-llahu kurrsesi nuk do t'ju fale atyre. 

35. Pra, mos u dobesoni e te kerkoni pajtim (armepushim),kur ju jeni ngadhnjyes dhe 
All-llahu eshte me ju dhe nuk u pakeson veprat tuaja. 

36. Vertet, jeta e kesaj bote eshte vetem loje e defrim, e nese besoni dhe ruheni prej te 
keqijave, Ai u jep shperblimin tuaj dhe nuk kerkon pre jsuh tere psurine tuaj (por 
nje pjese). 

37. Pse sikur ra kerkoje tere ate dhe t'ju shtrengoje, ju do te beni koprraci dhe do te 
dale ne shesh ajo qe keni ne zemra. 

38. Ja, ju jeni ata qe ftoheni per te dhene ne rrugen e All-llahut (per lufte kunder 
arnikut tuaj), e dikush prej jsuh ben koprraci, e kush ben koprraci, ai ben kunder 
vetes, All-llahus'ka nevoje, e ju jeni te varfer (keni nevoje). Ponese ju i ktheni 
shpinen, Ai do t'ju zevendsoje me nje popull tjeter, qe nuk do te jete si ju. 

48. Fet'h 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Ne ty te dhame (vendosem per) nje fitore te sigurt. 

2. Ashtu qe All-llahu (pas fitores) te liroi ty prej mekateve (qe t'i mbathen) te 

mepareshme dhe prej atyre te mevonshme (kur njerezit do te pranojne fene islame 
dhe nuk do te jene me mekatare) dhe ashtu te ploteson miresine e Vet ndaj teje ne 



rragen e drejte. 

3. Dhe qe All-llahu te ndihmon ty me nje' ndihme te forte. 

4. Ai eshte qe ne zemrat e besimtareve dhuroi qetesine per ta shtuar ata bindjen ne 

besimin e vet qe kishin. Ushtrite e qiejve e te tokes jane vetem te All-llahut, e All- 
llahut eshte shume i dijshem dhe shume preciz. 

5. (E urdheroi luften) Edhe per t'i shtie besimtaret dhe besimtaret ne Xhennete neper te 

cilet rrjedhin lumenj e ku do te jene pergjithmone, dhe per t'u shlyer te keqijat e 
tyre, e kjo eshte fitore e madhe te All-llahu. 

6. E ne anen tjeter, per t'i ndeshkuar hipokritet dhe hipokritet, idhujtaret dhe idhujtaret, 

mendimi i te cileve ndaj All-llahut ishte mendim i keq. Atyre u rafte e keqja! All- 
llahu shprehu urrejtje kunder tyre dhe i mallkoi e Xhehennemin e pergatiti per ta, 
qe eshte vednbanim i keq. 

7. Edhe ushtrite (ndeshkuese) e qiejve e te tokes jane vetem te All-llahut dhe All-llahu 

eshte i fuqishem e i urte. 

8. Ne te derguam ty (Muhammed) deshmitar, pergezues dhe qortues. 

9. Qe ju (njerez) t'i besoni All-llahut dhe te derguarit te Tij dhe ate ta perkrahni e ta 

respeketoni, e (All-llahun) ta madheroni per 9do mngjes e mbremje. 

10. Ata qe te zotohen ty, ne te vertete, ata i zotohen All-llahut, se dora e All-llahut 
eshte mbi duart e tyre. E kush e thyen (zotimin), ai e thyen vetem ne dem te vetin, e 
kush e znaton ate qe i eshte zotuar All-llahut, Ai do t'i jape atij shperblim te madh. 

11. Ata beduine qe mbeten pas (nuk erdhen me ty) do te thone: "Neve na penguan 
pasurie tona familjet tona, andaj ti kerko falje per neve!" Ata flasin flasin me 
gjuhet e veta ate qe nuk e kane ne zemrat e tyre. Thuaj: "Kush mund ta pengoje 
deshiren e All-llahut, nese Ai deshiron t'ju perfshije juve ngonje dem, ose nese Ai 
deshiron t'ju gjeje ndonje e mire?" Jo, por All-llahu holesisht di per ate qe punoni 
ju. 

12. Por ju menduat se i derguari dhe besimtaret kurre nuk do te kthehen te familjet e 
veta dhe kjo (bindje) ne zemrat e tuaja duket e mire dhe patet mendim te keq, ju 
ishit popull i shkaterruar. 

13. E kush nuk i besoi All-llahut dhe te derguarit te Tij, Ne pra, per jobesimtaret kemi 
pergatitur zjarr shume te forte. 

14. Vetem i All-llahut eshte pushteti i qiejve dhe i tokes, Ai fale ke te doje dhe 
ndeshkon ke te do, All-llahu eshte mekatfales Meshirues. 

15. Kur te shkoni ju per te mbledhur prene e luftes, ata qe ngelen pas, do te thone: "Na 
lejoni edhe ne te vijme me ju!" Ata duan ta ndryshojne vendimin e All-llahut! Ti 
thuaj: "Kurrsesi, ju nuk keni per te ardhur me ne, keshtu ka thene me pare All- 
llahu!" E ata do t'ju thone: "Jo, por ju na keni zili!" Po ata jane qe kuptojne pak 
gje- 

16. Atyre nga beduinet qe ngelen pas, thuaju: "Ju do te ftoheni te nje popull luftarak e i 
fuqishem, t'i luftoni ata ose te dorezohen (te pranojne fene islame), e nese 
pergjigjeni (ne thirrje), All-llahu ju jep shperblim te mire, e nese nuk dilni sikurse 
ngelet pa dale me pare, Ai ju ndeshkon me nje denim te padurueshem", 

17. Nuk eshte mekat (te ngele pa dale) per te verberin, per te 9alin, e as per te semurin. 
E kush respekton All-llahun dhe te deruarin e Tij, Ai ate e shtie ne Xhennete ku 

272 



rrjedhin lunenj, e kush ngel prapa, Ai ate e ndeshkon me nje' denim te dhembshem. 

18. Vertet, All-llahu qe i kenaqur me besimtaret kur ata nen hijen e atij druri 
zotoheshin ty dhe Ai e dinte se c'kishin zemrat e tyre, andaj u dhuroi qetesimin dhe 
se shpejti i shperbleu me nje fitore (clirimin e Hajberit). 

19. Dhe me pre te tjera te medha, te cilat i merrni, All-llahu eshte i gjithfuqishem i urte. 

20. All-llahu u premtoi juve pre te shumta qe do t'i merrni, e kete (te Hajberit) ua 
shpejtoi dhe pengoi duart e njerezve kuder jush, e qe kjo te jete nje shenje e mire 
per besimtaret e edhe qe Ai t'ju drejtoje ne rragen e forte. 

21. E edhe (pre) te tjera, te cilat ju nuk keni pasur fuqi t'i merrni, po All-llahu 
mbizoteroi ate, e All-llahu ka fuqi per cdo gje. 

22. Edhe sikur ata qe nuk besuan t'ju luftonin juve, ata do te munden dhe do te kthejne 
prapa, pastaj nuk do te gjejne as mbrojtes, as ndihmes. 

23. (ky eshte) Ligji i All-llahut e eshte i kahershem edhe nder te paret, ne ligjin e All- 
llahut nuk do te gjesh ndryshime. 

24. Dhe Ai eshte qe pengoi duart e tyre prej jush dhe duart e tuaja prej tyre brenda ne 
Meke, pasi qe u dha fitoren kunder tyre, e All-llahu mbikeqyr ate qe ju punoni. 

25. Ata jane qe nuk besuan, ju penguan t'i afroheni xhamise se shenjte (Qabes), duke i 
mbajtur kurbanet te penguar te arrini ne vendin e vet. E sikur te mos kishte burra 
besimtare dhe gra besimtare, qe ju nuk i dinit, e t'i sulmonit duke mos ditur, dhe 
me mbytjen e ndonjerit prej tyre te turperoheni (zoti do t'ju jepte leje te hyni ne 
Meke). (E beri ate) Per te marre All-llahu ne meshiren e vet ate qe do. Dhe sikur te 
ishin te ndare, Ne do t'i denonim me nje denim te rende ata prej tyre te cilet nuk 
besuan. 

26. Kur ata qe nuk besuan ndezen ne zemrat e tyre euforine, dhe ate kryelartesi 
injorante (pagane), po All-llahu dhuroi qetesimin e Vet dhe ndaj te derguarit te vet 
dhe ndaj besimtareve dhe per ata zgjodhi besimin e drejte (fjaline: la ilahe il lell 
llah), pse ata ishin me me merite per te dhe me te zotet e saj, e All-llahu eshte i 
gjithdijshem per cdo send. 

27. All-llahu endrren e te derguarit te Vet e vertetoi me realitet: se me vullnetin e All- 
llahut do te hyni ne xhamine e shenjte (ne Qabe) te siguruar, te rruani floket e 
kokave tuaja, t'i shkurtoni e nuk do te keni frike! Pra Ai ka ditur ate qe ju nk e 
dinit, para kesaj ju dha nje fitore te shpejte (Hajberin). 

28. Ai eshte qe e dergoi te derguarin e Vet me udhezim te plote dhe me fene e vertete, 
qe te triumfoje mbi 9do fe, e mjafton All-llahu deshmitar. 

29. Muhammedi eshte i derguar i All-llahut, e ata qe jane me te (sahabet) jane te ashper 
kunder jobesimtareve, jane te meshirshem ndermjet vete, ti i shehkah perulen (ne 
rukue), duke rene me fytyre ne toke (ne sexhde), e kerkojne pre All-llahut qe te 
kete meshir dhe kenaqesine e Tij ndaj tyre. Ne fytyrat e tyre shihen shenjat e 
gjurmes se sexhdes. Pershkrimi i cilesive te tyre eshte ne Tevrat dhe po ky 
pershkrim eshte edhe ne Inxhil. Ata jane si nje fare e mbjelle ku mbin filizi i vet, e 
ai trashet, perforcohet dhe qendron ne trungun e vet, ajo e mahnit mbjellesin. (All- 
llahu i shumoi) Per t'ua shtuar me ta mllefin jobesimtareve. All-llahu atyre qe 
besuan dhe bene vepra te mira u premtoi falje te mekateve dhe shperblim te madh. 



49. Huxhurat 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. O besimtare, mos beni asgje para (se te orientoheni ne udhezimet e) Zotit dhe te 

derguarit te Tij, keni kujdes All-llahun, se me te vertete' All-llahu i degjon te gjitha 
dhe i di te gjitha. 

2. . O ju qe keni besuar, mos ngritni zerin tuaj mbi zerin e Pejgamberit dhe mos iu 

bgermoni atij si i ngermoheni njeri-tjetrit, e te zhduken veprat tuaja duke mos ditur 
ju. 

3 . Ata qe ulin zerat e tyre parane te derguarit te All-llahut. , All-llahu zemrat e tyre i ka 

pershtatur per devotshmeri, ata kane falje mekatesh dhe shperblim te madh. 

4. Ata qe therrasin pertej mureve, shumica e tyre jane qe nuk kuptojne. 

5. E sikur ata te benin durim derisa te kishe dale ti vete, do te ishte me edukative per ta, 

po All-llahu eshte mekatfales, meshirues. 

6. O ju qe keni besuar, nese ndonje i pandergjegjshem u sjell ndonje lajm, ju 
shqyrtonie mire, ashtu qe te mos e goditni ndonje popull pa e ditur realitetin, e 
pastaj te pendoheni per ate qe keni bere. 

7. E, dijeni se ne mesin tuaj e keni te derguarin e All-llahut. sikur ai t'ju degjonte juve 

ne shu,e ceshtje, ju do te pesonit vuajtje, por All-llahu juve ua beri te dashur 
besimin dhe ua zbukuroi ate ne zemrat tuaja, ndersa mosbesimin, shfrenimin dhe 
kundershtimin, ua beri qe t'i uureni. Te tille jane ata qe gjeten rrugen e drejte. 

8. Kjo eshte dhurate dhe begati prej All-llahut, e All-llahu eshte i dijshemdhe i urte. 

9. Nese dy grape besimtaresh tentojne te luftojne ndermjet vete, ju pajtoni ata, e ne 

qofte se ndonjeri prej tyre e sulmon tjetrin, atehere luftonie ate grap qe versulet me 
pa te drejte, derisa t'i bindet udhezimit te All-llahut, e nese ktheheni, atehere me 
drejtesi beni pajtimin ndermjet tyre, mbanie drejtesine, se vertet All-llahu i do te 
drejtit. 

10. S'ka dyshim se besimtaret jane vellezer, pra beni pajtim ndermjet vellezerve tuaj 
dhe kinie frike All-llahun, qe te jeni te meshiraar (na Zoti). 

1 1 . O ju qe besuat, nuk ben te tallet nje popull me nje popull tjeter, meqe te perqeshurit 
mund te jene me te mire nga ata te cilet perqeshin dike tjeter, e as grate me grate e 
tjera, sepse mund te ndodhe qe grate e tjera te jene me te mira se ato qe perqeshin 
(duke nen9muar njeri-tjetrin) dhe mos etiketoni njeri-tjetrin me llagape. Pas besimit 
eshte keq te perhapet llagapi i keq. E ata qe nuk pendohen, jane mizore. 

12. O ju qe keni besuar, largohuni prej dyshimeve te shumta, meqe disa dyshime jane 
mekat dhe mos hulumtoni per zbulimin e te metave te njeri tjetrit, dhe mos pergjoni 
njeri tjetrin; a mos ndonjeri prej jush deshiron te haje mishin e vellait te vet te 
vdekur? Ate pra e urreni! Kini frike nga ndeshkimi i All-llahut, e All-llahu eshte 
meshraes, Ai pranon shume pendimin. 

13. O ju njerez, vertete Ne ju krijuam ju prej nje mashkulli dhe nje femre, ju beme 
popuj e fise qe te njiheni ndermjet vete, e s'ka dyshim se te All-llahu me i 
ndershmi nder ju eshte ai qe me teper eshte ruajtur (keqijat) e All-llahu eshte i 
dijshem dhe hollesisht i njohur per cdo gje. 

14. Beduinet thane: "Ne kemi besuar!" Thuaj: "Ju nuk keni besuar ende, por thuani: ne 



jemi dorezuar, e ende nuk po hyn besimi ne zemrat tuaja. E nese e respektoni All- 
llahun dhe te derguarin e Tij, Ai nuk ju pakeson asgje nga veprat tuaja, se All-llahu 
eshte' shume mekatfales, shume meshiras". 

15. Besimtare jane vetem ata qe besuan All-llahut, te derguarit te Tij, e mandej nuk 
dyshuan dhe per hire te All-llahut luftuan me pasurine dhe me jeten e tyre. Te tille 
jane ata te vertetit. 

16. Thuaj: "A ju ia beni me dije All-llahut fene tuaj (duke thene: ne besuam), kur All- 
llahu eshte Ai qe e di c'ka ne qiej dhe 9'ka ne toke dhe All-llahu eshte i dijshem 
per 9do send". 

17. Ata te shprehin ty mirenjohes (ta permendin) qe u bene myslimane. Thuaj: 
"Pranimin tuaj te fese islame mos ma njihni (mos ma permendni) mua, por nese 
jeni te sinqerte All-llahu juve ju beri mire, kur ju udhezoi per besim". 

18. S'ka dyshim se All-llahu e di fshehtesine e qiejve e te tokes, All-llahu sheh ate qe 
punoniju. 

50. Kaf 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Kaf, pasha Kur'anin e lavdishem (do te ringjalleni)! 

2. Por jo, ata u cuditen qe u erdhi i derguari (qortues) nga mesi tyre, andaj jobesimtaret 

thane: "Kjo eshte di9ka shume e 9uditshme. 

3. A pasi te vdesim e te behemi dhe (do te kthehemi ne jete)? Ai kthim eshte larg 

(mendjes e mundesise)!" 

4. Ne dime se 9'pakesohet (9'tret) toka prej tyre. Te Ne eshte edhe libri qe man 9do gje 

(numrin e tyre, emrat, pjeset e trupit). 

5. Ata pergenjeshtruan te verteten kur ajo u erdhi dhe ata jane ne gjendje te luhatshme. 

6. A nuk shikojne ata me vemendje kah qielli se si mbi ta kemi ndertuar ate, e kemi 

zbukuruar ate duke mos pasur ne te ndonje zbrazeti. 

7. Edhe token se si e kemi shtrire, e ne te kemi vendosur kodra perforcuese dhe kemi 

bere qe ne te te mbijne gjithfare bimesh te bukura. 

8. (I beme ashtu) Deshmi te dukshme dhe perkujtuese per secilin njeri qe ka drejtuar 

mendjen (te Zoti). 

9. Ne, nga qielli leshuam shiun e dobishem dhe me te beme qe te kultivohen kopshte e 

drithera te korren. 

10. Dhe rritem trungje te gjata hurmash me frua te paluara njeri mbi tjetrin. 

11. ushqim per njerez, dhe me te, Ne e ngjallem token e vdekur, e keshtu do te jete 
edhe ringjallja. 

12. Para tyre pergenjeshtruan populli i Nuhut, banoret e Bunarit (te pusit) dhe 
Themudi. 

13. Edhe Adi, edhe Faraoni dhe vellezerit e Lutit. 

14. Edhe banoret e Ejkes, populli i Tubbeit. Te gjithe i pergenjeshtruan te derguarit, 
atehere e merituan denimin Tim. 

15. A mos u lodhem Ne me krijimin e pare? Jo, por ata jane ne nje huti rreth nje krijimi 
teri. 



16. Ne e kemi krijuar njeriun dhe dime se 9'peshperite ai ne vetvete dhe Ne jemi me 
afer tij se damari (qe rrah) i qafes se tij . 

17. Dhe se kur dy engjejt qendrojne prane' tij ne te djathte dhe ne te majte. 

18. Qe ai nuk hedh ndonje fjale e te mos jete prane tij percjellesi i gatshem. 

19. Agonia e vdekjes i vjen me ate te verteten (i zbulohet 9eshtja e ahiretit); kjo eshte 
ajo prej se ciles ke ikur. 

20. Dje i fryhet surit, e ajo eshte dita e premtuar (per denim). 

21 . E do te vije secili njeri bashke me te dhe grahesi edhe deshmitari. 

22. (I thuhet) Ti ishe ne nje huti nga kjo (dite) e NE ta terhoqem perden tende dhe tash 
ti sheh shume mprehte. 

23. E shoku (percjellesi) i tij do te thote: "Kjo qe eshte te une (regjistri i veprave) eshte 
gati. 

24. Ju te dy (engjejt) hidhinie ne Xhehennem secilin mohues kryene9. 

25. Secilin pengues te veprave, mizor e te dyshimte ne fe. 

26. 1 cili All-llahut i shoqeroi Zot tjeter , pra hidhnie ate ne vuajtjet me te renda". 

27. E shoku i tij (djalli) thote: "Zoti yne, une nuk u shmanga prej rruges se drejte, por 
ai vete ka qene i humbur larg". 

28. Ai (All-llahu) thote: "Mos u gridni tash para Meje, se Une me pare ju terhoqa 
verejtjen. 

29. te Une nuk ndryshon fjala (vendimi) dhe Une nuk jam zullumqar per roberit". 

30. (Perkujto) Diten kur Ne Xhehennemit i themi: "A je mbushur?" E, ai thote: "A ka 
ende?" 

3 1 . Ndersa besimtareve te ruajtur Xhenneti u afrohet krejt afer. 

32. Kjo eshte ajo qe u premtohet per secilin qe pendohet dhe qe e man besen e dhene. 

33. Per secilin qe i eshte frikesuar Zotit pa e pare dhe ka qene i kthyer te Ai me zemer 
te sinqerte. 

34. (U thuhet) Hyni ne te, te shpetuar, se kjo eshte dita e perjetshme. 

35. Ata aty kane 9ka te deshirojne, e te Ne ka edhe me shume. 

36. E sa e sa brezni para tyre kemi shkaterruar e qe ishin me te forte e me te shkathet se 
keta (idhujtaret kurej shite). Ata brodhen andej e kendej neper toke (per t'i ikur 
vdekjes). Por, a mos gjeten rrugedalje? 

37. Ne te gjitha keto, per ate qe ka mendje te shendoshe dhe qe i ka vene me vemendje, 
ka argumente. 

38. Ne krijuam qiejt e token dhe gjith9ka ka ndermjet tyre brenda gjashte ditesh dhe Ne 
nuk ndiem lodhje. 

39. Po ti (Mumahed) me perballo ate qe ata te thone, para lindjes se diellit dhe para 
perendimit madhero e falenderim Zotin tend. 

40. Falu per te Tij edhe ne nje pjese te nates edhe pas sexhdes (pas namazit farz). 

41 . Dhe veni veshin thirresit kur therret nga ndonje vend i afert. 

42. Diten kur e degjojne thirrjen per te verteten (ringjalljen), e ajo eshte dita e daljes 
(prej varrezave). 

43. S'ka dyshim se Ne japim vdekje dhe vetem te Ne eshte kthimi i tyre. 

44. Diten kur me ata hapet toka e ata nguten (per vendtubim), e ai eshte nje tubim i 
lehteperNe. 

276 



45. Ne dime me se miri cka thone ata, e ti ndaj tyre nuk je ndonje dhunues, ti keshilloje 
me kete Kur'an ate qe i ka frike' kercenimit Tim. 

57. Dhariiat 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Per ererat qe ngrehin dheun dhe shperndajne. 

2. Per rete qe e bartin shiun e rende. 

3. Per anijet qe lundrojne lehte. 

4. Per engjejt qe bejne ndarjen e ceshtjeve. 

5. S'ka dyshim se ajo u premtohet eshte e vertete e sigurt. 

6. Dhe se shperblimi (gjykimi per vepra) dote ndodhe pa tjeter. 

7. Per qiellin plot rrage. 

8. Ju gjendeni ne nje thenie kontradiktore, 

9. Nga ai (besimi) zbrapset ai qe ishte zmbrapsur. 

10. Mallakuar qofshin genjeshtaret! 

1 1 . Ata te cilet jane gafile ne injorance (ne verberi, ne padituri). 

12. E pyesin: "Kur eshte dita e gjykimit?" 

13. Dita kur ata digjen ne zjarr. 

14. Perjetonie denimin tuaj, ky eshte ai qe kerkonit t'ju shpejtohet. 

15. Te devotshmit jane ne kopshte e burime. 

16. Te kenaqur se kane shtene ne dore ate qe u dha Zoti i tyre, ata edhe me pare (ne 
dynja) ishin mireberes. 

17. Ata qene te cilet pak flinin naten. 

18. Dhe ne syfyr (kah mbarimi i nates) ata kerkonin falje per mekata. 

19. Dhe ne psurine e tyre kishin percaktuar te drejte per lypesin dhe per te ngratin (qe 
ka nevoje por nuk lyp). 

20. Edhe ne toke ka argumente per ata te bindurit. 

21 . Po edhe ne veten tuaj. A nuk jeni kah e shihni? 

22. E ne qiell eshte furnizimi juaj dhe ajo qe ju premtohet. 

23. Pasha Zotin e qiellit e te tokes, kjo eshte nje e vertete, ashtu sic eshte se ju flisni. 

24. A ke arritur te degjosh ti per rrefimin e musafireve te ndershem te Ibrahimit? 

25. Kur paten hyre te Ai dhe thane: "Te pershendesin me paqe!" (E me vete tha): 
"Njerez te panjohur!" 

26. Dhe ai pa u verejtur shkoi te familja e vet dhe sollii nje vie te majme te pjekur. 

27. Ate ua afroi atyre e tha: "Perse nuk po hani?" 

28. Dhe ndjeu njefare frike prej atyre, po ata thane: "Mos kij frike!" Mandej i dhane 
myzhde per nje djale te dijshem. 

29. E gruaja e tij nisi te bertase e ri ra shuplake fyyres se vet e tha: "Une jam nje plake 
qe nuk rind!" 

30. Ata (engjejt) thane: "Kshtu ka thene Zoti yt, e Ai eshte i urti, i gjithdijshmi". 

31. Ai (Ibrahimi) tha: "E 9'eshte puna juaj, o ju te derguar?" 

32. Ata thane: "Ne jemi te derguar te nje popull kriminel!" 

33. Qe te hedhim mbi ta gure nga balta (e pjekur)! 



34. (gure) Te shenuar te Zoti yt, per ata qe i kaluan kufijte (ne mekate). 

35. Dhe kush ishte aty nga besimtaret, Ne i nxorrem (i larguam). 36. Po nuk gjetem aty 
pos nje' shtepie myslimane. 

37. Dhe Ne kemi lene aty shenje denimit te hidhur. 

38. (Kemi lene shenje) Edhe ne Musain kur Ne e derguam te faraoni me fakte te forta. 

39. E ai, me tere anen (fuqine) e vet, ia ktheu shpinen dhe tha: "Eshte magjistar, ose 
eshte i 9mendur!" 

40. E Ne e kapem ate dhe ushtrine e tij dhe e hodhem ne det, dhe ai e beri veten te jete 
i share. 

41 . Edhe ne Adin (kemi lene shenje) kur Ne leshuam kunder tyre eren rrenuese, 

42. e cila nuk la send pa e shendruar ne mbeturine. 

43. Edhe Themudin kur atyre iiu pat thene: kenaquni deri ne nje kohe . 

44. E ata nga kryelartesia nuk respektuan urdherin e Zotit te tyre, andaj i perfshiu me 
rrufeja krisme, e ata e shihnin. 

45. Dhe nuk munden as te ngrtiten e as t'i kndervihen. 

46. Edhe populli e Nuhut (e denuam) qe ishte me pare. Ai ishte nje popull i prishur. 

47. Ne, me forcen tone e ngritem qiellin dhe Ne e zgjerojme ate. 

48. Edhe token Ne e kemi shtruar, sa shtrues te mire jemi. 

49. Dhe Ne krijuam prej 9do sendi dy lloje (mashkull e femer) qe ju te perkujtoni 
(madheshtne e Zotit). 

50. Pra, ikni e mbeshtenu te All-llahu, une prej Tij jam nje qortues i hapet. 

51. E mos i shoqeroni All-llahut edhe ndonje zot tjeter, edhe per kete une jam i derguar 
prej Tij qe t'ju terheqe haptazi verejtjen. 

52. Ja, ashtu pra, edhe atyre qe ishin me pare nuk u erdhi i deguar e qe nuk i thane: 
"Eshte magjistar ose eshte i cmendur!" 

53. A mos e porositen njeri-tjetrin me kete? Jo, por ata jane popullrenegat. 

54. Andaj ti larohu prej tyre, ti nuk je i qoruar. 

55. Vazhdo me kshille, sepse keshilla besimtareve u ben dobi. 

56. Une nuk i krijova xhinet dhe njerezit per tjeter pos qe te me adhurojne. 

57. Une jnuk kerkoj prej tyre ndonje furnizim e as deshiroj te me ushqejne ata. 

58. All-llahu eshte furnizues i madh. Ai fuqiforti. 

59. S'ka dyshim se atyre qe bene mizori u perket denimi si pjesa e denimit te shokeve 
te tyre, andaj, te mos e kerojne shpejtimin e tij. 

60. Te mjeret ata qe nuk besuan per ate diten e tyre te premtuar! 

52. Tur 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha Turin. 

2. Dhe librin e shkruar ne rreshta. 

3. Ne lekure te shtrire. 

4. Pasha shtepine (Qaben) e vizituar (ose Bejti Mamurin ne qiell). 

5. Pasha kulmin e ngritur (qiellin). 

6 Pasha detin e mbushur (ose detin e ndezur flake ne kijamet). 



7. Eshte' e vertete se denimi i Zotit tend pa tjeter da te ndodhe. 

8. Ate nuk ka kush qe mund ta largoje. 

9. Diten kur qielli ben nje tronditje te forte. 

10. Dhe kodrat te shkulen nga vendi e te ecin. 

1 1 . Ate dite eshte mjerim i madh per genjeshtaret. 

12. Te cilet luajne te zhytur ne besime te kota. 

13. Diten kur me rrembim shtyhen ne zjarrin e Xhehennemit. 

14. Ky eshte ai zjarr, qe ju e keni pergenjeshtraar. 

15. A mos eshte kjo ndonje magji, apo nuk po shihni (jeni veberuar si9 u verberuan ne 
dynja). 

16. Hyni ne te! Per juve eshte njesoj, bete durim ose nuk bete. Shperbleheni me ate qe 
me veprat tuaja e merituat. 

17. Ata te devitshmit jane ne kopshte e ne begati. 

18. Te kenaqur me ate qe u dha Zoti i tyre dhe qe i ruajti Zoti i tyre nga vuajtja e 
Xhehennemit. 

19. (U thuhet) Me te mirehani e pini, per ate qe vepruat mire. 

20. Ata jane te mbeshtetur ne koltuke te renditur dhe Ne u shoqeruam atyre hyri 
symedha. 

21. E ata qe vete besuan, e edhe pasardhesit e tyre ishin me besim,Ne atyre do t'ua 
shoqerojme pasardhsesit e tyre dhe asgje nuk u pakesojme nga veprat e tyre 
(prinderve). Secili njeri eshte peng i asaj qe ka punuar. 

22. Ne atyre u shtojme te mirat me peine e me mish qe ata e deshirojne. 

23. Aty njeri-tjetrit ia zgjasim goten, aty nuk ka fjale te kota e as mekat. 

24. Aty njeri-tjetrit ia zgjasin goten, aty nuk ka fjale te kota e as mekat. 

25. Dhe njeri-tjetrit i qasen duke i pyetur (per punet e tyre ne dynja). 

26. (Keta) Thone: "Ne edhe kur ishim ne familjet tona, ishim ata qe frikesoheshim. 

27. E All-llahu na dhuroi te mira dhe na ruajti prej denimit te eres (flakes) se nxehte te 
zjarrit. 

28. Ne me pare ishim nder ata qe lutem Ate, e Ai eshte bamires, meshirues". 

29. Pra ti perkujto (me Kur'an) se me dhuntime e Zotiti tend ti nuk je as falltor, as i 
cmendur. 

30. E ata thone: "Ai eshte poet, po presim kohen ta zhduke". 

31. Thuaj: "Pritni, se edhe une do te pres me ju". 

32. A mendjet (iluzionet) e tyre po u urdherojen per kete, apo ata jane popull renegat? 

33. A mo ata thone: "Ai (Muhammedi) e trilloi!" Jo, por ata nuk besojne. 

34. Pra, ata jane drejt, le ta sjellin nje ligjerim si ai. 

35. A mos u krjuam prej kurgjese, apo ata vete jane krijues? 

36. A mos ata i krijuan qiejt e token, Jo, por ata nuk jane te bindur. 

37. A mos te ata ata jane depot e Zotit tend, apo ata i mbizoterojne? 

38. A mos kane ata shkalle te larta qe ne to te pergjojne? Prra, pergjuesit e tyre le te 
sjellin fakt te sigurt! 

39. A mos vajzat jane te Atij, kurse djemte tuaj? 

40. A mos ti u kerkon atyre shperblim, e ata jane te ngarkuar mga tagri? 

41 . A mos te ata jane fshehtesite, e ata i shkruajne? 

279 



42. A mos po te kurdisin ndonje kurt, po ata qe nuk beuan bijne vete ne kurth. 

43. A mos kane ndonje zot pos All-llahut? I larte' eshte All-llahu nga ai qe ata i 
shoqerojne. 

44. Edhe sikur ta shihnin qe u bie nga qielli ndonje cope, ata do te thoshin: "Eshte e re 
edendur!" 

45. Po ti leri ata derisa te ballafaqohen ne diten e tyre, kur do te shtangen. 

46. Diten kur dredhia e tyre nuk do t'u beje dobi sgje e as do te ndihmohen. 

47. Eshte e vertete se ata qe bene zullum, kane nje denim me te afert se sa si (kijameti), 
por pjesa dermuesse e tyre nuk dine. 

48. Ti ben durim ne vendimin e Zotit tend, se ti je nen mbikeqyrjen Tone dhe kur te 
ngrihesh madheroje me falenderim Zotitn tend! 

49. Edhe gjate nates adhuroje Ate, si dhe kur yjet nuk nuk duken me. 

53. Nexhm 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha yllin kur bie! 

2. Shoku juaj nuk ka humbur, e as qe ka devijuar 

3. Dhe ai nuk flet nga deshira 

4. Ajo nuk eshte tjeter pos shpalljes qe i shpallet 

5. Ate ia mesoi fuqiforti (Xhibrili) 

6. Qe ka mendje precize dhe qe u perqendrua ne formen e vet 

7. Dhe ai (Xhibrili) ishte ne horizontin e larte 

8. Pastaj u leshua dhe iu afrua 

9. E ishte afer sa dy harqe, apo edhe me afer 

10. Dhe i shpalli robit te Tij (All-llahut) ate qe ia shpalli. 

1 1 . Zemra nuk mohoi ate qe pa 

12. A po i beni polemike atij per ate qe ka pare? 

13. Ai e ka pare (Xhibrilin) edhe heren tjeter 

14. Te Sidretul Munteha 

15. Prane se ciles eshte xhennetul Me'va 

16. Atehere kur Sidren e mbuloi ajo qe e mbuloi 

17. Shikimi i tij nuk lakoi e as nuk tejkaloi 

18. Ai vertet pa disa nga shenjat me te medha te Zotit te vet 

19. E ju, a shihni Latin dhe Uzane? 

20. Dhe ate te tretin, te pavlefshmin? 

21 . A mendoni se per ju jane meshkujt, e per Te femrat? 

22. Atehere ajo eshte nje ndarje e padrejte! 

23. Ata (qe i adhuroni) nuk jane tjeter, vetem se emra qe ju dhe prinderit tuaj i 
emertuat; All-llahu nuk zbriti per ta ndonje fakt. Por ata (idhujtaret), nuk ndjekin 
tjeter vetem se paragjykime dhe cka duan vete, megjithqe prej Zotit te tyre u pat 
ardhur udhezimi 

24. A mos i takon njeriut ajo qe deshiron? 

25. E dihet se vetem All-llahut i takon bota tjeter dhe kjo bote 



26. E sa engjej ka ne qiej, ndermjetesimi i te cileve nuk ben dobi vetem pasi qe All- 
llahu te jape leje per ate qe deshiron dhe me te cilen eshte' i kenaqur 

27. Ata qe nuk e besojne jeten tjeter, engjejt i emertojne me emra femrash 

28. Ata nuk dine asgje per ate (emertim) dhe nuk ndjekin tjeter vetem paragjykime, e 
paragjykimi nuk eshte asgje ndaj se vertetes 

29. Andaj ti largohu prej atij qe ia ka kthyer shpinen Kur'anit dhe qe nuk do tjeter pos 
jetes sekesaj bote! 

30. Ajo eshte e tere dituria qe kane arritur, e Zoti yt di me se miri per ate qe eshte 
larguar nga rruga e Tij dhe Ai di me se miri per ate qe eshte ne rrugen e drejte 

31. Dhe vetem te All-llahut jane 9'ka ne qiej dhe ne toke - per t'i shperblyer ata qe 
bene keq me te keqen e tyre dhe per t'i shperblyer ata qe bene mire me te miren e 
tyre 

32. Ata qe largohen prej mekateve te medha dhe prej puneve te ndyta, perpos ndonje 
pune te imet, s'ka dyshim se Zoti yt gjeresisht perfshin me falje, se Ai di me se miri 
per ju edhe para se t'ju krijoje, kur filloi krijimin tuaj nga dheu ndersa ju ishit te 
fshehur ne barqet e nenave tuaja. Pra mos lavderoni veten, se Ai e di kush eshte me 
i ruajtur 

33. A e ke pare ate qe u zmbrap? 

34. Qe dha pak e pastaj e nderpreu? 

35. A mos ka ai njohuri per te fshehten e po e sheh? 

36. A nuk eshte informuar me ate qe gjendet ne fletushkat e Musait 

37. Dhe te Ibrahimit, qe gjithnje plotesonte obligimet 

38. (Ne te cilat shkruan) Se askush nuk e barte barren e tjetrit 

39. Dhe se njeriut nuk i takon tjeter pos asaj qe ka punuar 

40. Dhe se mundi i tij me vone do te shihet 

41. Pastaj ai shperblehet ose denohet me plotesisht 

42. Dhe se kthimi perfundimtar eshte te Zoti yt 

43. Dhe se Ai jep qeshjen dhe Ai jep te qarit 

44. Dhe se Ai jep vdekjen dhe Ai jep jeten 

45. Dhe Ai krijon llojet - mashkullin dhe femren 

46. Nga pika e fares qe hidhet 

47. Dhe se Ai ringjalle 

48. Dhe se Ai jep pasurine dhe varferine 

49. Dhe se Ai eshte Zoti i Shi 'rase (ylli polar) 

50. Dhe Ai shkaterroi Adin e lashte 

51 . Edhe Themudin, te cilet nuk i kurseu (nga denimi) 

52. Edhe popullin e Nuhut me heret, vertet ata ishin edhe me shkaterrues dhe renegate 

53. Edhe Mu'tefiken (venbanimin e popullit te Lutit) e leshoi prej se larti 

54. E i perfshiu ata ajo qe i perfshiu 

55. Pra ciles se mire te Zotit tend i dyshon? 

56. Ky eshte nje qortues i ngjashem me qortuesit e pare 

57. E aferta eshte afruar 

58. All-llahut eshte i vetmi qe do ta tregoje 

59. A ketij ligjerimi po i cuditeni? 

281 



60. E po qeshni dhe nuk po qani?! 

61. E madje jeni edhe te pakujdesshem! 

62. Pra, bini ne sexhde per All-llahun dhe Adhurojeni! 

54. Kamer 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Momenti (i katastrofes se pergjigjthshme) eshte afruar, e hena eshte care (ne dysh). 

2. Po ata (idhujtaret) edhe nese shohin ndonje argument (mrekulli) zprapsen e thone: "Kjo 

eshte magji e bazhdueshme!" 

3. Dhe pergenjeshtruan, e ndoqen deshirat e veta, por edo eeshtje arrine cakun e fundit. 

4. Atyre u paten ardhur aso lajmesh (te popujve te lashte), ku ka mjaft qortime, (per ata qe 

kuptojne). 

5. Urtesi e persosur (eshte Kur'ani)! Po sa bejne dobi qortimet! 

6. Pra, largohu prej tyre, diten kur thirresi (Israfili) kumton nje send te tmerrshem. 

7. Dalin prej varreve, e si karkaleca te shperndare e me shikim e perulur. 

8. Duke shpejruar drejt atij qe i therret, e, jobesimtaret thone: "Kjo eshte dite e veshtire". 

9. Populli i Nuhut qe ishte para tyre pergenjeshtroi, dhe robin Tone (Nuhun) e quajti 

rrenacak dhe i thane: "I marre!" dhe iu be kercenim. 

10. E ai iu drejrua Zotit te vet: "Une : jam i mundur, prandaj me ndihmo! " 

1 1 . Atehere Ne me nje shi te vrullshem i hapem dyert e qiellit. 

12. Dhe Ne token e zberthyem ne burime uji, kurse uji u bashkua sic ishte e cakruar. 

13. E ate (Nuhun) e bartem ne (anije) derrasash e shtyllash te gojezuara. 

14. Qe lundronte ne mbikeqyrje Tone. (I fundosem) Si ndeshkim per ate (Nuhun) qe ishte 
mohuar (perbuzur). 

15. Ate (ngjarje) Ne e lame kujtim, po a ka ndokush qe merr mesim? 

16. E efare ishte ndeshkimi Im dhe kercenimi hn! 

17. Ne Kur'anin e beme te lehte per mesim, po a ndokush qe merr mesim? 

18. Adi pergenjeshtroi, e efare' ishte ndeshkimi hn dhe kercenimi? 

19. Atyre Nenje dite fatkeqe te perjetshme u leshuamnje ere te forte. 
20. 1 ngriste njerezit si te ishin trupa hurmash te shkulura. 

21 . Dhe efare ishte ndeshkimi Im dhe verejtja hne? 

22. Ne Kur'anin e beme te lehte per te kupruar, a ka ndokush qe merr keshille? 

23. Themudi pergenjeshtroi te derguarit. 

24. E thame: "A te shkojme pas nje te vetmit njeri qe doli nga mesi yne, po Ne atehere do 
te jemi te humbur ne nje marresi!" 

25. A, atij nga mesi jone iu dha shpallja? Jo, por ai eshte nje genjeshtar mendjemadh. 

26. Mrepo ata neser do te kuptojme se kush eshte genjeshtari, mendjemadhi! 

27. Ne atyre do t'ua dergojme deven si sprove e ti vetem dhe ben durim. 

28. Dhe lajmeroji ata se uji eshte i ndare per ta ve9 e vee, secili do te paraqitet per te pire 
uje ne rendin e vet. 

29. Po ata e fruan shokun e vet, e ai mori dhe e theri ate. 

30. E efare ishte ndeshkimi ndeshkimi Im dhe kercenimi hn? 

31. Ne leshuam kunder tyre nje ushtime , e ata u bene si shtroje vathi. (Mberurine e 



ushqimit te kafsheve qe u shtohet). 

32. Ne Kur'anin e beme' te lehte per keshille, po a ka ndokush qe merr mesim? 

33. Populli i Lutit i pergenjeshtroi verejtjet e pejgamberit te vet. 

34. Ne atyre, perve9 famijes se Lutit te cilen e shpetuam para se te agonte, u leshuam nje 
ere qe solli gure mbi ta. 

35. (Shpetimi ishte) Nje miresi nga ana Jone, ashtu Ne shperblejme ate qe falenderon. 

36. Ai (Luti) u pat terhequr verejtjen atyre per denimin Tone te rende, por ata dyshuan ne 
ato kercenime. 

37. Ata deshen t'u afrohen mysafireve te tij e Ne ua verberuam syte atyre, pra perjetoni 
ndeshkimin Tim dhe qortimet e Ma! 

38. E, atyre ne nje mengjes te hershem u erdhi denimi i perhershem. 

39. Pra, vuanie denimin Tim dhe qortimin Tim! 

40. Ne Kur'anin e beme te lehte per te studiuar, a ka ndokush qe merr pervoje nga ai? 

41 . Edhe rrethit te faraonit i patem ardhur shume verejtje. 

42. Ata i pergenjeshtruan te gjitha argumentet Tona, prandaj Ne i denuam ashtu S19 eshte 
denimi i nje ngadhenjyesi, i nje fuqiploti. 

43. A jobesimtaret ruaj jane me te vlefshem se ata qe u permenden, apo ju keni ndonje 
kontrate ne librat e qiellit? 

44. A mos po thone: "Ne jemi nje grup ngadhenjyes tok te bashkuar?" 

45. Grupi do te pesoje disfate dhe ata do te kthehen prapa. 

46. Por jo, afati i tyre eshte kijameti, e kijameti eshte edhe me i veshtire, edhe me i hidhur. 

47. S'ka dyshim se idhujtaret kriminele, jane edhe ne nje huti edhe ne zjarr te madh. 

48. Diten kur me fytyrat e tyre do te terhiqen zvarre ne zjarr. "Vuanie denimin Sekar". 
(emer i nje Xhehennemi). 

49. Ne 9do send kemi krijuar me mase te cakruar. 

50. Puna Jone (ne krijim) eshte e shpejte sa eel e mshel syte. 

51 . Ne, ata qe ishin si ju i shkaterruam, a ka ndokush qe merr mesim? 

52. Dhe cdo gje qe ata e punuan, gjendet (e shkruar) ne shenime. 

53. Dhe 9do veper, qofte e vogel dhe qofte e madhe eshte rradhitur (evidenruar ne Lehvi 
Mahfudh). 

54. Eshte e vertete se te devotshmit do te jene ne Xhennete e ne lumenj. 

55. Ne nje vend te kenaqshem, te Sunduesi i plotfuqishem (te All-llahu). 

55. Rahman 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Rrahmani - Meshiruesi (Zoti yne), 

2. Ai ia mesoi Kur'anin 
3.Ekrijoinjeriun. 

4. Ia mesoi atij te folurit (te shprehurit te shqipruarit). 

5. Dielli dhe hena udhetojne sipas nje percaktimi te sakte. 

6. Edhe yjet dhe bimet i bejne perulje (deshires se Rrahmanit). 

7. Ai e ngriti qiellin dhe Ai vuri drejtesine. 

8. Qe te mos kaloni kufirin ne drejtesi. 



9. Edhe ju mbani me drejtesi peshojen, e mos leni mangu ne peshoje! 

10. Ai edhe token e beri te shtrire per krijesat. 

1 1 . Ne te ka peme te llojllojta, ka edhe hurma ma shporta te mbeshtjella. 

12. Edhe drithi me kashten e tij edhe bimet aromatike (ose ushqyese). 

13. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni (ju o njerez dhe ju o xhine)? 

14. Ai e krijoi njeriun nga balta e terur si (ene balte) e pjekur. 

15. Dhe Ai krijoi xhinet nga flaka (pa tymO e zjarrit. 

16. E , cilen begati te Zotit tuaj e mohoni? 

17. Zot i dy lindeve dhe Zot i dy perendimeve. 

18. E, cilen te mire te Zotit tuaj e mohoni. 

19. Ai e lejoi dy detet te puqen ndermjet vete. 

20. Ndermjet atyre te dyve eshte' nje pengues qe ata te dy nuk kapercejne. 

21 . E,cile te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

22. Prej atyre te dyve nxirren margaritare e diamante. 

23. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

24. Dhe te Atij jane anijet lundruese te ngrirura lart si kodra ne det. 

25. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

26. cdo gje qe eshte ne te (ne toke) eshte zhdukur. 

27. E dote mbetet vetem Zoti yt qe eshte i madheruar e i nderuar! 

28. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

29. (Ai mbetet) Atij i drejtohen me lutje kush eshte ne qiej e ne toke dhe Ai ne 9do moment 
eshte i angazhuar ne 9eshtje te reja (fale mekate, largon brengosje, jep jete, jep vdekje, 
krijon gjendje, zhduk tetjera etj. ). 

30. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

3 1 . Ne do te merremi me (llogarine per ju) ju , o ju dy te rendesishmit (njerez dhe xhine) . 

32. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

33. O turme e xhineve dhe e njerezve, nese keni mundesi te dilni pertej kufijve te qiejve e 
te tokes, depertoni pra, po nuk mundeni vetem me ndonje fuqi te forte. 

34. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

35. Juve dy grumbujve u derdhet permbi flake zjarri dhe do t'uderdhen rem i shkrire e nuk 
do te keni mundesi te mbroheni. 

36. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

37. E kur te 9ahet qielli e behet si vaji i shkrire. 

38. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

39. Ate dite nuk pyetet per mekatin e tij, as njeriu as xhini. 

40. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohonni? 

41 . Kriminelet njhen me tiparet e tyre, andaj me rrembim kapen per flok dhe per kembet e 
tyre. 

42. E, cilen te mire te Zotit tuaj poe mohoni? 

43. Ja, ky eshte Xhehennemi, te cilin kriminelet e mohonin. 

44. Ata do te sillen verdalle ndermjet atij (zjarrit) dhe ujit te vale deri ne kulminacion. 

45. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e Mohoni? 

46. E, per ate qe i pat fhke paraqitjes para Zotit te vet, jane dyXhennete. 

47. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

284 



48. (Xhennete) plot dege me gjethe e peme. 

49. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

50. Ne ata te dy jane dy kroje qe rrjedhin. 

5 1 . E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

52. Ne ata te dy, prej te gjtitha pemeve ka nga dy lloje. 

53. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

54. Te mbeshteetur ne kollruke qe i kane mbulesat e kadifese, dhe pemet e atyre dy 
Xhenneteve jane krejt afer. 

55. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e Mohoni? 

56. Aty jane ato qe perqendrojne shikimet e tyre (vetem ne burrat e vet) e qe nuk i ka 
prekur kush para tyre, as njerez, as xhin. 

57. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

58. Ato jane si xhevahiri e diamanti (te kuqrremta ne te bardheO. 

59. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

60. A mund te jete shperblimi i vepres se mire die tjeter, pos te se mires! 

61 . E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

62. E nen ato dy (Xhennete) jane edhe dy Xhennete. 

63 . Po cilen te mire nga te mirat e Zotit tuaj po e mohoni? 

64. Nga gjelberimi i shumte duken te mbyllura ne te zi. 

65. E, cilen nga te mirat e Zotit tuaj po e mohoni? 

66. Aty jane dy burime qe gjithnje gurgullojne. 

67. E, cilen te mire te Zoti tuaj po e mohoni? 

68. ATy, ne ata te dy, ka hurma dhe shege. 

69. E cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

70. ATo jane hyri qe e kufizojne ndejen vetem ne shtepine (tende). 

73. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

74. Ato nuk i ka prekur kush para tyre, as njeriu as xhini. 

75. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni? 

76. Aty rrine te mbeshtetura ne mbeshtetese te gjelbra e shtroja te bukura. 

77. E, cilen te mire te Zotit tuaj po e mohoni/ 

78. 1 lartesuar eshte' emri i Zotit tend, te madheruar e te nderuar! 

56. Wakia 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . E kur te ngjaje ndodhia (kijameti). 

2. Realitetin e asaj ndodhie nuk a kush qe do ta pergenjeshtroje. 

3. Ajo eshe qe rrezon, eshte qe grit (lart). 

4. (ajo ndodh) Kur toka rundet me dridhje te forta. 

5. E kodrat shkaperderdhen e behen cope e thermi. 

6. E behen pluhur i shperndare. 

7. Dhe ju te ndaheni ne tri grupe. 

8. E ata te djathtit, kush jane ata te djathtit se? 

9. Po te majtit, kush jane ata te majtit? 



10. Ndersa te perparmit jane te dalluar (jane ne balle). 

1 1 . Ata pra, jane me te afruarit (te Zoti). 

12. Jane ne Xhennetet e begatshme. 

13. (ata jane) Shume' prej (popujve) te hershmeve. 

14. E jane pak prej te mevonshmeve. 

15. Jane ne shtreter te qendisur me ar. 

16. Te mbeshtetur ne to perballe njeri-tjetrit. 

17. Atyre u sherbejne djelmosha te gjithmonshem. 

18. Me gastare, me ibrige dhe me gota te mbushura plot prej burimit. 

19. Prej se ciles pije (vere) as nuk i dhemb koka, as nuk dehen. 

20. Edhe peme sipas deshires se tyre. 

21 . Edhe mish shpezesh, cilin ta duan. 

22. Dhe (grate e tyre jane) hyri symedha. 

23. Si te ishim inxhi te ruajtura. 

24. Shperblim per ate, qe ata punuan. 

25. Aty nuk degjojne fjale te keqija as qe jane mekat (genjeshter). 

26. Vetem thenie: selam pas selami. 

27. E per sa u perket atyre te djathteve, 9ka eshte gjendja e te djathteve? 

28. Jane nen drunj te pemeve pa therra (pa gjemba). 

29. Te bananeve me fruta pale-pale. 

30. Nen hije te perhershme. 

3 1 . Prane ujit rrjedhes. 

32. Edhe nder peme shume llojesh. 

33. Qe as nuk nderprehen, as nuk jane te ndaluara. 

34. Edhe shtreter te larte (ose gra te larta). 

35. Ne i kemi krijuar ato ne nje krijim te ri (forme te re). 

36. Dhe ato i kemi bere virgjeresha. 

37. Te dashuruara (per burrat e vet), te nje moshe. 

38. (Ato jane) per ata te djathtet. 

39. (Te djathtet) Jane shume nga te paret (te hershmit). 

40. Jane shme nga me te vonshmit. 

41 . E te majtit, c'eshte puna e te majteve? 

42. Jane ne vape te zjarrit dhe ne uje te vale. 

43. Dhe ne erresire tymi. 

44. As e fresket e as e kendshme. 

45. Ata perpara kesajkane qene te dhene pas komoditetit (qejfeve). 

46. Dhe ata ishin vazhdimisht ne mekatin e madh. 

47. Dhe ishin qe thonin: "A pasi te vdesim, te behemi dhe e eshtra te kalbur, njemend do te 
ringjallemi? 

48. A edhe prinderit tane te hershem? 

49. Thuaj: 'Edhe te paret edhe te fundit!" 

50. Kemi per t'u rubuar ne nje dite te cakruar! 

51 . Pastaj ju, o te humbur e genjeshtare! 

52. Keni per te ngrene prej pemes Zekume! 

286 



53. Prej saj keni per t'i mbushur barqet! 

54. E menjehere pas do te pini pre ujit t vluar! 

55. Do te pini si deveja e etshme!" 

56. Kjo eshte' mireseardhja e tyre diten e gjykimit. 

57. Ne u kemi krijuar juve, e perse nuk pranoni (ringjalljen)? 

58. A me tregoni per faren qe e dredhni, 

59. A ju e krijoni ate, apo Ne jemi qe e krijojme? 

60. Ne e kemi caktuar (dhe barazuar) ndermjet jush vdekjen dhe Ne nuk ka kush qe mund 
te na pengoje. 

61 . Qe t'ju zevendesoje me e tjere si ju dhe t'ju krijojme rishtazi si9 nuk dini ju. 

62. Ju e keni te njohur zanafillen e pare, e perse nuk mendoni. 

63 . A nuk e shihni ate qe e mblidhni? 

64. A ju e beni te mbije ajo, apo Ne e bejme te mbije? 

65. Sikur Ne te deshironim, do ta benim ate te thyer (te shkaterruar) e ju do te mbeteshit 
gjithmone te habitur (duke thene). 

66. S'ka dyshim se ne mbetem te demruar. 

67. Po jo, ne mbetem pa te (te varferuar). 

68. A e shihni ujin qe po e pini? 

69. A ju e leshoni ate prej reve, apo Ne jemi qe e leshojme? 

70. Sikur Ne te deshirojme, e bejme ate te njelmet, perse nuk falenderoni? 

7 1 . A e keni pare zjarrin qe ju e ndizni? 

72. Aju krijuat drurin e tij, apo Ne jemi krijues? 

73. Ne e beme ate si perkujtim (per zjarrin e Xhehennemit) dhe te nevojshem per ata ne 
vende te pabanuara (ne shkreterire). 

74. Pra, ti lartesoje emrin e Zoti tend te madh. 

75. Betohem ne shuarjen (perendimin) e yjeve. 

76. E ai eshte betim imadh, sikur ta dini! 

77. Se me te vertete ai eshte Kur'an i famshem. 

78. Eshte ne nje liber te ruajrur. 

79. Ate nuk e prek kush, vetem te pastrit (melaiket). 

80. Eshte i zbritur prej Zotit te boteve. 

81. A, ndaj ketij ligjerimi (Kur'ani) ju jeni qe e genjeni. 

82. Dhe falenderimi per furnizimin tuaj, ju jeni qe e genjeni. 

83 . Perse, pra kur arrin shpirti ne fyt. 

84. E ju ne ate moment shikoni (se c'po i ngjet). 

85. E Ne jemi me afer te se ju, por ju nuk shihni. 

86. Dhe perse, nese ju nuk jeni pergjegjes (per vepra), 

87. (Perse) Nuk e ktheni ate (shpirtin te mos dale). 

88. E nese ai (i vdekuri) eshte prej te afermeve (te Zotit). 

89. Ai ka (te Zoti) kenaqesi, furnizirn te mire dhe Xhennet te begatshem. 

90. Po ne qofte se eshte nga te djathtet? 

91 . Pra, ty te qofte se selam prej te djathteve (i thuhet). 

92. E ne qofte se eshte prej genjeshtareve te humbur, 

93. Mireseardhja e tyre eshte pritje me uje te vale. 

287 



94. Dhe djegie nga zjarri i Xhehennemit. 

95. E s'ka dyshim se kjo eshte' ajo e verteta e sigurt. 

96. Pra ti larteso Zotin tend te madheruar 

57. Hadid 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

I. All-llahun e lartesoi me adhurim c'ka ne qiej e ne toke dhe Ai eshte i gjithfuqishmi, i 

urti. 
2. 1 Tij eshte pushteti ne qiej e ne toke, Ai jep jete dhe Ai jep vdekje dhe Ai ka fuqi per cdo 
send. 

3. Ai eshte i pari qe s'ka mbarim, i dukshmi dhe i padukshmi, dhe Ai eshte me i dijshmi 

per cdo gje. 

4. Ai eshte qe krijoi qiejt dhe token vetem per gjashte dite, pastaj qendroi mbi Arsh. Ai e di 

9ka futet ne toke dhe 9ka del prej saj, eka zbret nga qielli dhe 9ka ngritet ne te, dhe Ai 
eshte me ju kudo qe te jeni, All-llahu eshte percjelles i asaj qe punoni. 

5. Vetem i Tij eshte sundimi i qiejve dhe i tokes dhe vetem te All-llahu kthehen te gjitha 

9eshtjet. 

6. Ai e ngerthen (e zgjaton) naten ne dite dhe e ngerthen (zgjaton) diten ne nate dhe Ai 

eshte qe i di te fshehtat ne gjoksa. 

7. Besoni All-llahut dhe te derguarit te Tij dhe jepni nga ajo qe Ai u beri trashegues ne te, 

se ata qe besuan prej jush ethane per hir te Zotit, ata kane shperblim te madh. 

8. 9'keni ju qe nuk i besoni All-llahut, kue i derguari i Tij ju therret t'i besoni Zotit ruaj dhe 

kur Ai ka marre besen ruaj, nese jeni besimtare (o sot o kurre). 

9. Ai robit te vet i shpall argumente te qarta per t'iu nxjerre juve prej erresirave ne drite. E, 

s'ka dyshim se All-llahu eshte i bute e i meshirshem ndaj jush. 

10. E, 9'keni ju qe nuk jepni per rrugen e All-llahut, kur dihet se All-llahut i mbesin 
trashegim qiejt dhe toka? Nuk jane te barabarte prej jush ata qe dhane nga pasuria e 
tyre dhe luftuan para 9lirimit, sepse te tillet kane vlere te madhe nga ata qe dhane dhe 
luftuan pas. Por te gjithve All-llahu u premyoi te mirat; All-llahu di 9ka punoni. 

I I . Kush eshte ai qe i huazon All-llahut nje hua te mire e qe Ai t'ia shumefishoje ate dhe ai 
ka nje shperbllim te mire. 

12. (Perkujto) Diten kur i sheh besimtaret dhe besimtaret qe drita e tyre flakeron para tyre 
dhe ne djathte te tyre. (U thuhet) Myzhde e juaj sot jane Xhennetet nen te cilat rrjedhin 
lumenj, aty do te jeni pergjithmone. E ajo eshte fitore e madhe. 

13. Diten kur hipokritet dhe hipokritet atyre qe besuan u thone: "Na pritni (ose na shikoni) 
te ndri9oheni prej drites suaj!" U thuhet: "Kthehuni prapa jush (ne dynja) e kerkoni 
ndonje drite!" Atehere vihet ndermjet tyre njefare muri qe ka nje dere, e brendia e tij 
eshte meshire (Xhenneti), e ana e jashtme e tij eshte denimi (zjarri). 

14. (Hipokritet e mbetur ne erresire) I therrasin ata (besimtaret): "A nuk kemi qene edhe ne 
se bashku me ju!? (Besimtaret pergjigjen): "Po, por ju e shkaterruat veten (me 
hipokrizi), ju prisnit kob te zi per besimtaret, ju dyshonit 9eshjtet e fese dhe ju 
mashtruan shpresat e kota deri kur ju erdhi caktimi i All-llahut (vdekja) dhe ashru, 
mashtruesi ju mashtroi. 



15. E sot, prej jush nuk pranohet ndonje kompensim e as prej atyre qe nuk besuan, vendi 
juaj eshte' zjarri, ai eshte ndihma e juaj: sa perfundim i keq eshte ai". 

16. A nuk eshte koha qe zemrat te zbuten me keshillat e All-llahut dhe ne ate te verteten qe 
zbriti (me Kur'an), e te mos behen si ata, te cileve u eshte dhene libri me pare e zhgjati 
koha dhe zemrat e tyre u shtangen e shume prej tyre jane jashte rruges. 

17. Dijeni se All-llahu e ngjall token pas vdekjes se saj. Ne ua kemi sqaruar argumentet 
ashtu qe te kuptoni. 

18. S'ka dyshim se ata qe japin lemoshe (sadaka) dhe sinqerisht japin per hire te All-llahut, 
atyre u shumefishohet dhe ata kane shperblim te madh. 

19. Ata qe besuan All-llahun dhe te derguarin e Tij, ata jane te sinqertit dhe deshmoret te 
Zoti i tyre, ata kane shperblimin e vet, ndersa ata qe e mohuan dhe pergenjeshtruan 
faktet Tona, ata jane banues te Xhehennemit. 

20. Ju njerez dijeni se jeta e kesaj bote nuk eshte tjeter vetem se loje, kalim kohe ne 
argetim, stoli, krenari mes jush dhe perpjekje ne shtimin e pasurise dhe te femijve, e qe 
eshte shembull i nje perpjekje ne shtimin e pasurise dhe te femijve, e qe eshte shembull 
i nje shiu prej te cilit bima habit bujqit, e pastaj ajo thahet dhe e sheh ate t verdhe, 
mandej te thyer e llomitur, e ne boten tjeter eshte denimi i rende, por edhe falje 
mekatesh dhe dhurim i kenaqesise nga All-llahu; pra jeta e kesaj bote nuk eshte tjeter 
vetem se perjetim mashtrues. 

21 . Shpejtoni ne ate qe e fitoni falje prej Zotit ruaj dhe Xhennetit qe gjersia e qiellit e tokes, 
i pergaditur per ata qe i besuan All-llahut dhe te derguarve te Tij. Ajo eshte dhunti e 
All-llahut e ia jep kujt te doje, All-llahu eshte dhurues i madh. 

22. Nuk ndodh asnje fatkeqesi ne toke e as ne trupin ruaj, e qe te mos jete ne shenime (liber 
- Lehvi Mahfudh) para se te ngjaje ajo, e kjo per All-llahun eshte e lehte. 

23. Ashtu qe te mos deshproheni teper per ate qe u ka kaluar, e as te mos gezohi teper me 
ate qe Ai u ka dhene, pse All-llahu nuk e do asnje arrogant qe u lavderohet te tjereve. 

24. Te cilet vete bejne koprraci dhe me koprraci i keshillojne njerzit. E kush largohet prej 
dhenies, le ta dije se All-llahu eshte i begatshem, i lavdishem. 

25. Ne i derguam te derguarit Tone me dokumente te qarta dhe Ne zbritem me ata librin 
dhe drejtesine qe t'i permbahen njerezit te se drejtes. Ne e kemi zbritur edhe hekurin qe 
ne te ka force te forte dhe dobi per njerz, e edhe per t'u ditur te All-llahu se kush 
ndihmon Ate (rrugen e Tij) dhe te derguarit e Tij duke i besuar te fshehtes. S'ka 
dyshim se All-llahu eshte furnizues, mbizoterues. 

26. Ne Nuhun dhe Ibrahimin i zgjodhem te derguar e pasardhesve te atyre dyve ua dhame 
pejgamberllekun dhe librin, e disa prej tyre po shume prej tyre mbeten jashte rruges. 

27. Pastaj vazhduam pas tyre me te derguarit Tane, e pas tyre derguam Isain te birin e 
Merj ernes dhe atij ia dhame higjillin, e ne zemrat e ithtareve te tij dhuruam butesi e 
meshire, ndersa murgesine ata vete e shpiken. Ne ate nuk ua beme obligim atyre, 
mirepo edhe pse kishin per qellim me te vetem te arrijne kenaqesine e All-llahut, ata 
nuk iu permbajten asaj si duhet permbajtur, prandaj atyre qe besuan, Ne u dhame 
shperblimin e tyre, po shumica prej tyre jane mekatare (jobesimtare). 

28. O ju qe keni besuar, kinie fhke All-llahun dhe vazhdoni me besim ndaj te derguarit te 
Tij, se Ai ju jep dyfish nga meshira e tij, ju dhuron drite qe ecni me te, ju fale mekatet 
ruaj a All-llahu eshte mekatfales, meshirues. 

289 



29. Le ta dine ithtaret e librit se ata nuk kane asgje ne dore ng miresia e All-llahut dhe se te 
gjithe' e mira (pejgamberlleku, shpallja) eshte ne dore te All-llahut, e Ai ia jep kujt te 
doje, All-llahu eshte dhurues i madh. 

58. Muxhadele 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Vertet, All-llahu degjoi fjalet e asaj e cila bisedoi me ty lidhur me burrin e vet, qe u 

ankua te All-llahu; prandaj All-llahu e degjon biseden tuaj, All-llahu degjon cdo bisede 
dhe sheh 9do pune. 

2. Ata prej jush qe bejne "Dhihar" (epersia ime ndaj teje eshte haram si epersia ndaj nenes 

sime) ndaj grve te veta, ne te vertete ato nuk jane nenat e tyre, nenat e tyre jane vetem 
ato qe i kane lindur ata, ndersa ata jane jane duke thene fjale te iriruara dhe genjeshtra, 
por All-llahu eshte qe le shume pa marre ne pergjegjesi dhe shume fale. 

3. Ata qe krahasojne (me nena) dhe largohen nga grate e veta, e pastaj zmbrapsen nga ajo 

qe kane thene, jane te obliguar qe para s te kontaktojne ndermjet vete ta lirojne nje rob. 
Kjo eshte dispozite me te cilen porositeni hollesisht me ate qe ju e punoni. 

4. E kush nuk gjen (rob per lirim), atehere le te agjeroje dy muaj rresht para se te 

kontaktojne, e kush nuk mundet, atehere le t'i ushqeje gjashtedhjete te varfer. Kjo 
(dispozite ju sherben) per te verteten ju se besoni All-llahun dhe te gerguarin e Tij (e jo 
zakonet injorante). Keto, pra jane percaktimet e All-llahut. nderkaq, mohuesit kane 
denim te rende. 

5. Eshte e vertete se ata qe i kundervhen All-llahut dhe te derguarit te Tij, jane te mposhtur, 

ashru si9 u mposhten ata perpara tyre. Mrepo, Ne u kemi shpallur fakte te qarta, e per 
mohuesit eshte nje denim i rurpshem. 

6. Ne diten e kur All-llahu i ringjall ata te gjithe, i njofton me ate qe kane punuar, pse All- 

llahu ka mbajtur ato shenime, dhe pse ata i kane harruar. All-llahu eshte Ai qe cdo 
send esheh dhe e percjell. 

7. A nuk e di ti (o degjues) se All-llahu di eka ne qiej dhe eka ne toke?! Nuk behet bisede e 

fshehte mes tre vetave e te mos jete Ai i katerti; e as mes pese vetave e te mos jete Ai i 
gjashti, e as mes pak vetave dhe as ne shume vetave, e te mos jete Ai me ta, kudo qe te 
jene. Pastaj, ne diten e kijametit i njofton ata me ate qe kane punuar. All-llahu ka 
pershire edo send ne dijen e vet. 

8. A nuk i sheh ata qe ishin te ndaluar te bisedojne fshehte, se si i kthehen perseri asaj na e 

cila ishin te ndaluar dhe peshperisin per 9ka eshte mekat, per 9ka eshte mizori 9ka 
eshte ne kundershti te te derguarit. Ata kur vjne te ti, te pershenesin me ate qe All-llahu 
nuk te pershendet dhe vetemevete thone: "Perse All-llahu nuk na denon per ket qe po e 
themi?" Por, mjaft eshte per ta Xhehennemi ne te cilin hidhen. Sa vend i shemruar 
eshte ai. 

9. O ju qe keni besuar, kur bisedoni mes vete fshehurazi, mos bisedoni per 9ka eshte 

mekat, armiqesi dhe kundershti ndaj pejgamberit, por bisedoni per pune te ndershme e 
te marura dhe kinia friken All-llahut, te i cili do te ruboheni! 

10. Biseden e fshehte e nxit vetem djalli per t'i shqetesuar ata qe besuan, ndonese ajo nuk 
mund t'i demtoje fare pa deshiren e All-llahut le t'i mbeshteten besimtaret! 



1 1 . O ju qe besuat, kur t'ju thuhet: zgjerohuni (beni vend) ne vend ndeje, ju zgjerohuni, se 
All-llahu ben zgjerim per ju, e kur t'ju thuhet: ngriruni! Atehere ju ngrihuni, All-llahu 
larteson ata qe besuan prej jush, i larteson ne shkalle te larte ata te cileve u eshte' dhene 
diruri. All-llahu eshte i njohur mire me ate qe punoni. 

12. O ju qe keni besuar, kur deshironi te bisedoni me te derguarin, jepne nje sadaka para 
bisedes suaj. Kjo eshte per ju me e paster; e nese nuk keni cka te jepni, All-llahu eshte i 
njohur mire me ate qe punoni. 

13. A u frikesuat (varferise) te jepni lemoshe ne prag te bisedes suaj? E kur ju nuk e bete 
dhe All-llahu ju fali, atehere pra, falnie namazin, jepnie zeqatin, respekonie All-llahun 
dhe te derguarin e Tij, All-llahu eshte i njohur me punen ruaj. 

14. A e dini per ate qe kane miqesuar nje popull qe All-llahu ka shprehur mallkim kunder 
tyre? Ata nuk jane as prej jush as prej atyre dhe me vetedije betohen rrejshem. 

15. All-llahu per ta ka pergatitur nje ndeshkim te ashper. Vertet, ate qe bejne eshte shume e 
keqe. 

16. Ata betimin e tyre e kane marre si mbrojtje dhe kane penguar prej rruges se All-llahut, 
andaj ata i pret nje denim denim poshtrues. 

17. Atyre nuk do t'u beje kurrfare dobie pasuria e tyre as femijet e tyre para All-llahut. Ata 
jane banore te zjarrit, aty jane pergjithmone. 

18. Diten kur All-llahu i ringjall te gjithe, e ata i betohen Atij, sikurse u betoheshin juve, 
dhe mendojne (me ate betim) te arrijne di9ka. Pra ta dini, se ata jane me te vertete 
rrenacaket. 

19. Ata i ka nenshtruar djalli dhe ua ka qitur ne harrese porosite e All-llahut. Ata jane 
shoqeri e djallit, e dine se ithtaret e djallit jane me te deshpruarit. 

20. S'ka dyshim se ata qe e kundershtojne All-llahun dhe te derguarin e Tij, te tillet jane 
nder me te poshteruarit. 

21. All-llahu ka percakruar (shkruar ne Levhi Mahvudh): "Une dhe te derguarit e Mi, pa 
tjeter do te ngadhnjejme!" All-llahu eshte i forte, ngadhnjyes. 

22. Nuk gjen popull qe e beson All-llahun dhe diten e gjykimit, e ta doje ate qe e 
kundershton All-llahun dhe te derguarin e Tij, edhe sikur te jene ata (kundershtaret) 
prinderit e tyre, ose femijet e tyre, ose vellezerit e tyre, ose farefisi i tyre. Ata jane qe ne 
zemrat e tyre (Ai) ka skalitur besimin dhe ka forcuar me shpirt nga ana e Tij dhe ata do 
t'i shpjere ne Xhennete, neper te cilin rrjedhin lumenj. Aty jane pergjithmone. All- 
llahu ua ka pelqyer punen e tyre dhe ata jane te kenaqur me shperblimin e Tij. Te tillet 
jane pale (grup, parti) e All-llahut ta dini pra, se ithtaret e All-llahut jane ata te 
shpetuarit. 

59. Hashr 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . All-llahun e madheron me tesbih (duke i mohuar ato qe nuk i takojne atij) gjithcka ka ne 

toke, e Ai eshte i fuqishmi, i urti. 

2. Ai eshte qe ne debimin e pare i nxoru prej shtepive te tyre ata nga ithtaret e librit, te cilet 

nuk besuan. Ju nuk menduat se fortifikatat e tyre do t'i mbronin prej ndeshkimit te All- 
llahut, po All-llahu u erdhi atyre nga nuk e kishin menduar dhe ne zemrat e tyre hodhi 



friken ashu qe me duart e veta dhe me duart te besimtareve te rrezonin shtepite e veta; 
pra merrni pervoje o ju te zotet e mendjes. 

3. Sikur All-llahu te mos u kishte caktuar atyre shpernguljen, ata do t'i ndeshkonte ne kete' 

jete, kurse ne jeten tjeter ata e kane denimin e zjarrit. 

4. Kete per shkak se e kundershtuan All-llahun dhe te derguarin e Tij. Pra, kush e 

kundershton All-llahun, s'ka dyshim se All-llahu eshte ndeshkimforte. 

5. Ju nuk keputet asnje nga hurmat e buta (fidanet) ose ate e keni lene te ngriur ne rrenjet e 

tye, vetem se me lejen e All-llahut e per t'i shtypur kundershtaret. 

6. E ate (Pasuri) qe prej tyre All-llahu ia ktheu te derguarit te vet, ju per te nuk i keni ngare 

as kuajt, as devete, por All-llahu i ben mbizoteruesit te derguarit e vet kunder kujt te 
doje, All-llahu ka fuqi mbi 9do send. 

7. Ate qe All-llahu nga banoret e vendeve (jobesimtare) ia dha pa lufte te derguarit te vet, 

ajo i takon All-llahut, te derguarit, te afermve, jetimeve, te varferve, kurbet9injve. 
(Keshru veprohet) Qe ajo te mos ndahet nderrmjet pasanikeve ruaj. Qka t'ju jep i 
Pejgamberi, ate merrmie e cka t'ju ndaloje, permbanju dhe kinie frike All-llahun, se 
All-llahu eshte ndeshkues i ashper. 

8. (Ajo prone) U takon muhaxhireve te varfer, te cilet u debuan prej shtepive te tyre dhe 

prej pasurise se tyre, duke kerkuar mirasine dhe kenaqeaine e All-llahut, dhe qe 
ndihmojne All-llahun dhe te derguarin e Tij, te tillet jane ata te sinqertit. 

9. Edhe ata qe pergatiten vendin (Medinen) dhe besimin para tyre, i duan ata qe 

shpernguleshin te ata dhe nuk ndiejne ne gjoksat e tyre ndonje nevoje (per zili a tjeter) 
nga ajo qe u jepej atyre (muhaxhireve), madje edhe sikur te kishin vete nevoje per te, 
ata u jepnin perparesi atyre para vervetes. Kush eshte i ruajtur prej lakmise se vet, te 
tillet jane te shpetuar. 

10. Edhe ata qe kane ardhur pas tyre e thone: "Zoti yne, falna ne dhe vellezerit tane qe para 
nesh u pajisen me besim dhe mos lejo ne zemrat fare urrejtjeje ndaj atyre qe besuan. 
Zoti yne Ti je i bute, meshirues!" 

1 1 . A nuk e ke ditur se ata qe u bene hipokrite, u thoshin vellezerve te vet nga ithtaret e 
librit qe nuk kishin besuar: nese ju deboheni, edhe ne do te dalim me ju, per ceshtjen 
ruaj, ne kurre nuk do t'i bindemi askujt (t'ju luftojme ose t'ju nenshtrojme), e nese 
luftoheni prej dikujt, ne gjithqysh do t;u ndihmojme. All-llahu deshmon se ata jane 
rrenacake! 

12. Sikur te debohen ata (ithtaret e librit), nuk do te dilnin me ta edhe sikur te luftoheshin, 
nuk do t'u ndihmojne atyre, po edhe sikur t'u ndihmonin atyre, ata do te iknin prapa, e 
ata do te mbesin pa ndihmen e tyre. 

13. Ju (besimtaret) ne zemrat e tyre (ta munafikeve) jeni frike me e forte se All-llahu (frika 
nga All-llahu). Kjo per shkak se ata jane popull qe nuk kuptojne. 

14. Ata te gjithe se bashku nuk kane guxim t'ju luftojne, vetem kur gjenden ne ndonje 
vend te fortifikuar ose kur jane pas ndonje muri. Armiqesia ndermjet tyre eshte e 
ashper. Mund te mendohet per ta se jane te bashkuar,e ne reallitet zemrat e tyre jane te 
per9ara, sepse jane njerez qe nuk logjikojne. 

15. Si shembull i atyre jo fort moti qe perjeruan te keqen e punes se vet, edhe ata kane nje 
denim te rende. 

16. Ata (hipokritet) jane shembull si djalli, kur i thote njeriut: "Refuzo besimin!", e kur ai 

292 



te kete refuzuar, ai (djalli) terhiqet prej teje; une i frikohem All-llahut, Zotit te 
gjithesise!" 
17. Dhe ashtu, ata te dy do te perfundojne ne zjarr pergjithmone. Ai eshte' ndeshkim i 
zullumqareve. 

18. O ju qe besuat, frikesojuni All-llahut dhe le te shikoje 9donjeri se cka ka bere per 
neser. Dhe frikesojuni All-llahut! S'ka dyshim se All-llahu eshte i Njohtuar (Habir) per 
ate qe punoni! 

19. E mos u beni si ata qe harruan All-llahun, pra (All-llahu beri qe ata) harruan 
vetveten! Te tillet jane te Fasiket 119 . 

20. Nuk jane te barabarte banoret e Xhennetit dhe banoret e Xhehennemit. Banoret e 
Xhennetit jane te suksesshmit (jane ata qe ia kane arritur qellimit). 

21. Sikur Ne ta zbritnim kete Kur'an mbi ndonje koder, do te shihje ate te strukur e 
te 9are prej frikes nga All-llahu. Keta jane shembuj qe ua sjellim njerezve, qe ata te 
mendojne. 

22. Ai eshte All-llahu, nuk ka zot tjeter pos Tij. Dijetari i te fshehtes dhe te 
dukshmes, Ai eshte Meshiraesi, Meshireberesi! 

23. Ai eshte All-llahu, pos te Cilit nuk ka zot tjeter, Sunduesi, i Shenjti, i Pasterti 
(prej te metave qe i mvishen) 120 , Siguruesi, Mbikeqyresi, i Plotfuqishmi, 
Mbizoteruesi 121 , i Madherishmi. I lartesuar eshte All-llahu nga ajo qe ia shoqerojne! 

24. Ai eshte All-llahu, Krijuesi, Shpikesi, Formesuesi. Te tij jane emrat me te bukur. 
Ate e larteson 9ka ka ne qiej e ne toke. Dhe Ai eshte i Fuqishmi, i Urti! 

60. Mumtehinet 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. O ju qe besuat, nese keni dale (prej vendlindjes) per hire te luftes per rrugen Time, 

duke kerkuar kenaqesine Time ndaj jush, mos e zini mik armikun Tim dhe armikun 
tuaj, duke shprehur ndaj tyre dashuri, kur dihet se ata mohuan te verteten qe u erdhi 
juve. Ata e debojne te derguarin dhe ju, sespe i besoni All-llahut, Zotit tuaj, e ju 
fshehurazi u ofroni miqesi, po Une me se miri e di ate qe e keni fshehur dhe ate qe 
e keni publikuar. Ai qe punon ashtu nga pala juaj, ia e ka humbur rrugen e drejte. 

2. Nese ata ia dalin t'ju mindin, ata do te jene armiq tuaj, do te zgjasin duart e veta dhe 

gjuhet e veta kunder jush, duke ju perbuzur, sepse ata deshironin te mos besonit. 

3. Ne diten e kijametit All-llahu gjykon mes jush, e nuk do t'ju bejne dobi as te aermit 

tuaj e as femijet tuaj. All-llahu sheh ate qe punoni. 

4. Ju e keni shembullin me te mire te Ibrahimi dhe ata qe ishin me te, kur i thane 

popullit te vet: "Ne terhiqemi prej jush dhe prej asaj qe adhuroni, pos All-llahut, 
nuk besojne tuajen, randaj ndermjet nesh e jush eshte e hapet armiqesia e urrejtja 
derisa ta besoni vetem All-llahun Nje!" (Nuk e kemi shembull) Me perjashtim te 
fjales se Ibrahimit thene babait te vet: "Une do te kerkoj falje per ty, po une nuk 



Fasike: rrebele, mekatare, mbrapshtane. 
Eshte bere perpjekje per perkthimin me te afert te emrit Selam. 
:1 Ne gjuhen angleze fjala Aziz eshte perkthyer si Compeller, qe do te thote: Ai qe me force vendos drejtesine. 



kam ne dore asgje per ty te All-llahu!" Zoti yne, vetem Ty te jemi mbeshtetur, 
vetem nga Ti jemi kthyer dhe vetem te Ti eshte' e ardhmja! 

5. Zoti yne, mos na ben sprove ne duar te atyre qe nuk besuan dhe falna, Zoti yne, Ti je 

ngadhenjyesi, i urti. 

6. Vertet, per ate qe ka shprese ne All-llahun dhe ne diten e gjykimit, ju keni moster te 

mire (te Ibrahimi dhe besimtaret), e kush i bie prapa, le ta dije se All-llahu eshte Ai 
i panevojshmi, i vetvetiu i lavderuari. 

7. Pritet qe All-llahu te vere miqesi ndermjet jush dhe atyre qe kishit armiqesi, All- 

llahu eshte i fuqishem, All-llahu fale mekatet, eshte meshirues. 

8. All-llahu nuk ju ndalon te beni mire dhe te mbani drejtesi me ata qe nuk ju luftuan 

per shkak te fese, e as nuk ju debuan prej shtepive tuaja; All-llahu i do ata qe 
mbajne drejtesine. 

9. All-llahu ju ndalon t'u afroheni vetem atyre qe ju luftuan per shkak te fese, qe ju 

nxoren prej shtepive tuaja dhe qe ndihmuan debimin tuaj; ju ndalon t miqesoheni 
me ta. Kush miqesohet me ta, te tillet jane demtues te vetvetes. 

10. O ju qe besuat, kur t'ju vijne besimtaret e shperngulura (prej Mekes), provoni 
besnikerine e tyre, ndonese All-llahu di me se miri per besimin e tyre; nese 
vertetoni se ato jane besimtare, atehere, mos i ktheni ato te jobesimtaret, pse as ato 
nuk jane te lejuara per ta e as ata nuk jane te lejuar per to, e ju jepnu atyre 
(jobesimtareve) ate qe kane shpenzuar per to (ne emer te kororezimit). Ju nuk keni 
pengese te martoheni me to, pasi t'ua jepni vleren e kurores. Mos i mbani nen 
kurore, idhujtaret por kerkoni (prej idhujtareve mekas) ate qe keni shpenzuar per 
to, dhe ata le te kerkojne (prej jush besimtare) ate qe kane shpenzuar. Keto jane 
dispozita te All-llahut me te cilat Ai gjykon ndermjet jush; All-llahu eshte me i 
dijshmi, me i informuari. 

11. Ne qofte se u humbet dicka (nga shpenzimi) i ndonje gruaje tuaj qe iken te 
idhujtaret, e juve u vjen rasti t'i luftoni dhe te merrni pre te luftes, atehere atyre qe 
u kane shkuar grate, jepnu aq sa kane shpenzuar; e, kinie frike All-llahun, te cilin 
juebesoni! 

12. O Pejgamber, kur te vijne besimtaret qe te japin besense: nuk do t'i shoqerojne 
asnje send All-llahut; se nuk do te vjedhin; se nuk do te bejne kurveri; se nuk do t'i 
mbysin femijet e tyre; se nuk do te genjejne me ndonje shpifje per (femijen e huaj 
qe kane marre) se eshte i tyre; dhe se nuk do te te kundershtojne ne ate qe i 
urdheron, atehere, prano zotimin e tyre dhe lute All-llahun t'i fale ato, se All-llahu 
eshte mekatfales dhe meshirues. 

13. O ju qe keni besuar, mos u miqesoni me nje popull qe All-llahu ka shprehur 
hidherim kunder tij, popull qe ka humbur shpresen ndaj botes se ardhshme, ashtu si 
nuk kane shprese jobesimtaret prej te vdekurve (qe do te ngjallen) ne kete bote, pse 
ne ringjallje (ne boten tjeter). 

61. Saff 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . All-llahun e madheroi cka ka ne qiej dhe cka ka ne toke, e Ai eshte mbizoteruesi, i 



urti. 

2. O ju qe besuat, pse po e thoni ate qe nuk e punoni? 

3. te All-llahu eshte' shume e urrejtur ta thoni ate qe nuk e punoni! 

4. All-llahu i do ata qe luftojne ne rrugen e Tij te rreshtuar si te jete ndertese e 

fortifikuar. 

5. Dhe, (rikujto) kur Musai popullit te vet i tha: "O populli imi, pse me shqetesoni kur 

e dini se me te vertete une jam i derguar i All-llahut te ju!" E kur ata u shmangen 
(nga e verteta), All-llahui largoi zemrat e tyre, pse All-llahu nuk ve ne rruge te 
drejte popullin e prishur. 

6. Dhe, kur Isai, biri i Merjemes tha: "O beni israile, une jam i derguar i All-llahut te 

ju, jam vertetues i Tevratit qe ishte para meje dhe jam pergezues per nje te derguar 
qe do te vije pas meje, emri i te cilit eshte Ahmed!" E kur ai u erdhi atyre me 
argumente te qarta, ata thane: "Kjo eshte maxhi e hapet". 

7. E kush eshte me mizor se ai qe per All-llahun shpif genjeshter per fene islame; po 

All-llahu nuk i ofron udhezimin per ne rrugen e drejte popullin zullumqare. 

8. Ata duan ta shuajne driten e All-llahut me gojet e tyre, po All-llahu e ploteson (e 

perhap) driten e vet, edhe pse e urrejne jobesimtaret. 

9. Ai (All-llahu) eshte qe e dergoi te derguarin e vet me udhezim te qarte e fe te vertete 

per ta bere mbizoterues mbi te gjitha fete, edhe pse idhujtaret e urrejne. 

10. O ju qe keni besuar, a t'ju tregoj per je tregti te bujshme qe ju shpeton prej je 
denimi te dhembshe: 

11. T'i besoni All-llahut dhe te derguarit te Tij, te luftoni ne rrugen e All-llahut me 
pasurine tuaj dhe veten tuaj, e kjo eshte shume me e dobishme per ju, nese jeni qe e 
dini. 

12. Ai (All-llahu) iu fale mekatet tuaja, ju shpie ne Xhennete neper te cilat rrjedhin dhe 
ne pallate te bukura ne Xhennetet e amshueshme, e keto jane ai suksesi me i madh. 

13. Edhe te tjera qe ju i deshironi: ndihme prej All-llahut dhe fitore e afert, e pra, 
pergezoji besimtaret! 

14. O ju qe besuat, behuni ndihmetare te All-llahut, si Isai biri i Merjemes 
havarijuneve (besimtareve te vet te sinqerte) u pat thene: "Kush eshte ndihmetare 
imi per ne rrugen e All-llahut?" Havarijunet i thane: "ne jemi ndihmetare te rruges 
se All-llahut!" E nje grup prej beni israileve besoi, e nje grup refuzoi, e Ne, ata qe 
besuan i perkrahem kunder armikut te tyre dhe ashtu u bene ngadhenjyes. 

62. Xhum'a 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . cka ka ne qiej dhe cka ne toke ben tesbih All-llahun, Sunduesin, te Pasterin nga cdo 

e mete, te Fuqishmin e te Urtin. 

2. Ai eshte qe arabve te pashkolluar u dergoi Pejgamberin nga mesi tityre qe t'ju lexoje 

ajetet e Tij, t'i pastroje ata, t'ua mesoje librin dhe sheriatin, edhe pse me pare ata 
ishin ne nje humbje te dukshme. 

3. (U dergoi) edhe te tjereve qe nuk i arriten ata, Ai eshte ngadhnjyesi 4. Kjo eshte 

miresi e All-llahut, qe ia jep atij qe do, e All-llahu eshte Zoti i dhuntise se persosur. 



5. Shembulli i atyre, qe jane obliguar me Tevrat, dhe nuk e zbatojne ate, eshte' 

shembulli indonje gomari qe bait libra. Shembulli i keq, eshte shembull i popullit 
qe pergenjeshtroi ajetet e All-llahut, e All-llahu nuk udhezon ne rruge te drejte 
popullin j obesimtare . 

6. Thuaj: "O ju qe i permbaheni jehudizmit, nese e pretendoni se jeni me te afermit e 

All-llahut e jo njerezit e tjere, atehere kerkonie vdekjen, po qe se jeni te sinqerte 
(ne ate qe thoni)". 

7. Po, ata nuk deshirojne kurre ate, per shkak te asaj qe e punuan me duart e veta, e 

All-llahu e di me se miri se kush jane mizoret. 

8. Thuaj: "s'ka dyshim se vdekja prejse ciles po ikni, ka per t'ju zen, e mande do te 

silleni te Ai qe e di te padukshmen dhe te dukshem, dhe atehere Ai do t'ju njoftoje 
me ate qe keni punuar". 

9. O ju qe besuat, kur behet thirrja per namaz, diten e zhumase, ecni shpejt per aty ku 

permendet All-llahu (degjojeni hutben, falnie namazin), e lini shitblerjen, kjo eshte 
me e dobishme per ju nese jeni qe e dini. 

10. E, kur te kryhet namazi, atehere sherndanu ne toke dhe kerkoni begatite e All- 
llahut, por edhe permendni shpeshhere All-llahun, ashtu qe te gjeni shpetim. 

1 1 . Po, kur ata shohin ndonje tregti, ose ndonje aheng mesyhen atje, kurse ty te lene ne 
kembe. Thuaju: "Ajo qe eshte te All-llahu eshte shume me e mira se defrimi dhe 
tregetia, e All-llahu eshte furnizuesi me i mire!" 

63. Munafikun 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Kur te erdhen ty hipokritet, te thane: "Ne deshmojme se vertet ti je i derguar i All- 

llahut!" E, All-llahu e di se ti je i derguar i Tij, por All-llahu deshmon se hipokritet 
jane rrenacake (kur thone ashtu). 

2. Ata betimin e tyre e bejne per t'u mbrojtur, andaj ata penguan nga rruga e All-llahut. 

Veprimi qe ata bene eshte shume keq. 

3. Ngase ata besuan (me goje) e pastaj mohuan, andaj zemrat e tyre u mbyllen dhe ata 

nuk kuptojne. 

4. E kur t'i shohish ata, trupat e tyre te mahnisin, e kur te flasin, fjales se tyre i ve 

veshin. Po ata jane si trungujt e zgavruar e te mbeshtetur, e 9do ze e mendojne se 
eshte kunder tyre. Ata jane armiq, pra ruaju prej tyre! All-llahu i vrafte, si 
shmangen nga e verteta! 

5. E kur u thuhet: "Ejani te i derguari i All-llahut qe ai te kerkoje prej Tij falje per ju", 

ata tundin kokat e tyre dhe i sheh se si ta kthejne shpinen duke e mbajtur veten te 
madh. 

6. Sa u perket atyre, eshte krejt njesoj: si kerkove per ta falje, si nuk kerkove per ta 

falje (nga Zoti), sepse All-llahu kurrsesi nuk do t'i fale dhe eshte e sigurt se All- 
llahu nuk ia ofron udhezimin popullit arrogant. 

7. Ata jane qe u thone (vendasve te Medines): "Mos u jepni atyre qe jane me te 

derguarin e All-llahut (muhaxhireve), ashtu qe te shperndahen!. Po, te All-llahu 
jane pasurite (depot) e iqejve e te tokes, por hipokritet nuk jane duke kuptuar". 



8. Ata thone: "Nese do te kthehemi (prej gjuhes me beni Mustaliket) ne Medine, ai me 

i forti pa tjeter prej aty ka per ta perzene ate me te dobetin!" (ashtu thane) Ndersa e 
tere krenaria i takon All-llahut, te derguarit te Tij dhe besimtareve, por hipokritet 
kete nuk e dine. 

9. O ju qe besuat, as pasuria juaj e as femijet tuaj te mos u shmangin prej adhurimit te 

All-llahut, e kush ben ashtu te tillet jane mu ata te humburit. 

10. Dhe jepni nga ajo qe Ne u kemi dhene juve, para se ndonjerit prej jush t'i vije' 
vdekja, e atehere te thote: "O Zoti im, perse nuk me shtyve edhe pak afatin (e 
vdekjes), qe te jepja lemoshe e te behesha prej te mira!" 

1 1 . Po, All-llahu kurrsesi aske nuk e shtyn per me vone, kur atij t'i vije afati i vet. All- 
llahu hollesisht eshte i njohur me ate qe ju punoni. 

64. Tegabun 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Vetem All-llahut i shprehin madherine e lartesimin cka ka ne qiej dhe cka ne toke, 

dhe se vetem e Tij eshte i tere pushteti dhe vetem Atij i takon falenderimi, e Ai 
eshte i gjithfuqishem per cdo send. 

2. Ai eshte qe u krijoi juve, e nga ju ka mohues dhe ka besimtare. All-llahu e sheh 

shume mire ate qe e punoni. 

3. Ai krijoi qiejt dhe token me urtesi te persosur dhe Ai juve u dha formen, e formen 

tuaj e beri te bukur dhe vetem te Ai eshte e ardhmja. 

4. Ai e di c'ka ne qiej e ne toke, e di ate qe e fshihni dhe ate qe e shfaqni haptazi, sepse 

All-llahu di edhe ate qe mbajne ne zemrat. 

5. A nuk ju erdhi lajmi i atyre qe ishin me pare e nuk besuan, ndaj edhe perjetuan 

barren e rende te punes se vet dhe ata kane nje denim te idhet. 

6. Ate (denim e marrin) per shkak se atyre u vinin te derguarit e vet me argumente te 

qarta, e ata thoshin: "A njeriu i thjeshte do te na udhezoje neve?" Dhe ashtu nuk 
besuan dhe u zmbrapsen, po All-llahu nuk ka nevoje per ta; All-llahu eshte 
begatshem, e i falenderuar nga vetvetiu. 

7. Ata qe nuk besuan, menduan se kurrsesi nuk do te ringjallen. Thuaj: "Po, pasha 

Zotin tim, pa tjeter do te ringjalleni dhe do te njiheni me ate qe keni punuar, e ajo 
per All-llahun eshte lehte!" 

8. Atehere pra, pranonie All-llahun, te derguarin e Tij dhe driten qe e zbritem Ne. All- 

llahu eshte i njohur per ate qe veproni. 

9. Diten e kijametit, kur Ai u tubon juve, ajo eshte dite e mashtrimit (diten e kijametit 

duket se kush eshte mashtruar). kush beson All-llahun dhe ben vepra te mira. Ai ia 
shlyen te keqijat e tij dhe ate e fut ne Xhennete, neper te cilat rrjedhin lumenj; aty 
do te jene pergjthmone, e ai eshte shpetimi i madh. 

10. E ata qe nuk besuan dhe pergenjeshtruan argumentet Tona, te tillet jane banoret e 
zjarrit; aty do te jene pergjithmone, e ai eshte perfundim i keq. 

1 1 . cfaredo e keqe qe ndodh (godet), nuk mund te jete ndryshe, vetem sipas caktimit te 
All-llahut, e kush i beson All-llahut, Ai ia udhezon zemren e tij; All-llahu eshte i 
gjithdijshem per cdo send. 



12. Pra, respektonie All-llahun dhe respektonie te derguarin, po nese nuk e respektoni, 
atehere' detyre e te derguarit tone eshte vetem kumtimi i qarte. 

13. All-llahu eshte Ai qe pos Tij nuk ka zot tjeter, prandaj vetem All-llahut le t'i 
mbeshteten besimtaret. 

14. O ju qe besuat, vertet, disa nga bashkeshortet tuaja dhe nga femojet tuaj jane armiq 
tuaj, andaj kini kujdes ndaj tyre, e nese nuk merrni masa, nuk ua vini veshin dhe i 
falni, ta dini se edhe All-llahu eshte mekatfales, meshirues. 

15. S'ka dyshim se pasuria juaj dhe femijet tuaj jane sprove, ndersa ajo qe eshte te All- 
llahu, eshte shperblim i madh. 

16. Andaj, sa te keni mundesi ruanu prej denimit te All-llahut, degjoni, respektoni dhe 
jepni per te miren tuaj, e kush i ruhet lakmise se vetvetes, te tillet jane te shpetuarit. 

17. Nese All-llahut i huazoni dicka te mire, Ai juve ua shumefishon ate dhe ju fale; 
All-llahu eshte shume mirenjohes, i bute. 

18. Eshte i gjithdijshmi i te fshehtes e i te dukshmes, eshte ngadhenjyesi, i urti. 

65. Talak 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . O ti pejgamber, kur t'i leshoni grate, leshoni ato ne vigjilje te fillimit te pritjes se 

tyre (ne kohen e pastertise se tyre) dhe kohen e pritjes mbanie mend mire e kini 
frike All-llahut, Zotit tuaj, dhe mos i nxirrni ato prej shtepive te tyre, e edhe ato te 
mos dalin ndryshe vetem nese bejne ndonje veper te keqe te vertetuar. Keto jane 
dispozitat e All-llahut, e kush del jashte dispozitave te All-llahut, ai e ka demtuar 
vetveten. Ti nuk e di, All-llahu pas asaj mund te te jap di9ka rishtazi. 

2. E kur t'i afrohen ato mbarimit ta afatit te tyre, atehere ose mbani (i ktheni ne jeten 

bashkeshortore) si duhet, ose ndanu prej tyre si eshte e udhes, e kete do ta 
deshmojne dy deshmitare te drejte nga mesi juaj dhe deshmite zbatojeni per hire te 
All-llahut. Keshtu keshillohet ai qe i beson All-llahut dhe dites se fundit, e kush iu 
permbahet dispozitave te All-llahut, atij Ai i hap rruge, 

3. dhe e furnizon ate prej nga nuk kujton fare. Keshtu i mbeshtetet All-llahut, Ai i 

mjafton atij, All-llahu realizon deshiren e vet dhe All-llahu cdo gjeje ia ka caktuar 
kohen (afatin). 

4. E ato nga grate tuaja te cilave u eshte nderprere cikli mujor (menstruacioni) nese nuk 

e keni ditur, koha e pritjes se tyre eshte tre muaj, e ashtu edhe ato qe ende nuk kane 
pasur menstruacion. Nderkaq, per shtatzenat afati i pritjes se tyre eshte derisa te 
lindin. E kush i frikesohet All-llahut, Ai atij ia lehteson punen. 

5. Ky eshte vendim i All-llahut qe ua zbriti juve, e kush e ka frike All-llahun, Ai atij ia 

shlyen te keqijat dhe ia shton shperblimin. 

6. Ato (grate e leshuara), sipas mundesise suaj i vendosni ne ndonje vend ku banoni ju, 

e mos i ngushtoni ato per t'i detyruar (te dalin). Ne qofte se ato jane shtatzena, 
atehere furnizoni ato derisa ta heqin barren e tyre, e nese ato u japin gji femijeve 
tuaj, atehere jepnu atyre shperblimin qe u takon dhe kini mirekuptim ne mes jush 
ashtu si duhet, e ne qofte se hasni ne veshtiresi nder vete, atehere le te kerkojne per 
te gjidhenese tjeter. 



7. Ai qe eshte' i pasur, le te shpenzoje sipas mundesise se vet, e ai qe eshte ngusht nga 

pasuria, le te jape nga ajo qe i ka dhene All-llahu, e All-llahu nuk ngarkon aske, 
vetem aq sa i ka dhene; mirepo pas veshtiresise All-llahu sjell 9lirim (begati). 

8. Sa shume banore te fshatrave, qe ishin kryene9e ndaj urdherit te Zotit te vet dhe ndaj 

te derguareve te Tij, Ne i kemi shperblyer me nje llogari te ashper, i kemi 
ndeshkuar me nje denim te papershkrueshem. 

9. She ata e perjetuan barren e rende te punes se vet, fe shtu qe fundi i 9eshtjes se tyre 

ishte deshtimi. 

10. All-llahu u ka pergatitur denim te rende, atyre pra, kinie frike All-llahun o ju te 
zotet e mendjes. E ju qe keni besuar, All-llahu u zbriti juve shpalljen (Kur'anin). 

1 1 . Te derguarit qe ua lexon ajetet e qarta te All-llahut per t'i nxjerre ata qe besuan dhe 
bene cepra te mira prej erresirave ne drite. Kush i beson All-llahut dhe ben vepra te 
mira, Ai e shpie ate ne Xhennete neper te cilat rrjedhin lumenj; aty do te jene 
pergjthmone e kurre pakeputur. All-llahu i ka dhene atij furnizim te mire. . . 

12. All-llahu eshte Ai qe krijoi shtate pale qiej dhe prej tokes aq sa ata; ne to zbatohet 
vendimi i Tij per ta ditur ju se All-llahu ka fuqi per 9do send dhe qe me te vertete 
All-llahu ka perfshire 9do send me dijen e vet. 

66. Tahrim 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. O ti pejgamber (o ti, qe eshte sjelle kumtesa nga qielli),pse ndalon vetes ate qe All- 

llahu ta lejoni? A kerkon me te pajtim e grave tuaja? All-llahu eshte mekatfales, 
meshirues. 

2. All-llahu u ka percaktuar juve zgjidhjen e betimeve tuaj; All-llahu eshte kujdestari 

juaj; Ai eshte i gjithdjshmi, i urti. 

3. (Perkujto) kur Pejgamberi ndonjeres prej grave te veta i kumtoi fshehurazi nje lajm, 

e kur ajo tregoi ate (lajm), e All-llahu (Pejgamberit) i zbuloi atij per te (kallzimin e 
lajmit nga ajo grua), ai ia beri me (asaj) me dije nje pjese te trgimit, kurse per 
pjesen tjeter heshti. E kur ai (pejgamberi) e njohtoi ate (gruan) me ate (qe kishte 
treguar), ajo tha: "E kush te tregoi ty kete?" Ai tha: "Me tregoi i gjithdijshmi, 
njohesi i te fshehtave!" 

4. Nese ju te dyja pendoheni te All-llahu (eshte me mire per ju), sepse se zemrat tuaja 

tanime kane rreshqitur, e nese bashkveproni kunder tij, ta dini se All-llahu eshte Ai 
mbrojtes i tij si dhe Xhibrili dhe besimtaret e ndershem; e kur eshte keshtu, edhe 
engjejt i dalin ne ndihme. 

5. Nese ai u ka leshuar juve, eshte detyre e Zotit te tij t'i beje zevendsim me gra edhe 

me te mira se ju; myslimane, besmtare, respektuese, penduese, adhuruese, 
emigruese qe kane qene te martuara ose virgjiresha. 

6. O ju qe besuat, ruane veten dhe familjen tuaj prej zjarrit, lenda djegese e te cilit jane 

njerezit dhe guret. Ate (zjarrin) e mbikeqyrin engjejt te rrepte e te ashper qe nuk e 
kndershtojne All-llahun per asgje qe Ai i urdheron dhe punojne ate qe jane te 
urdheruara. 

7. O ju qe mohuat, sot mos u arsyetoni; ju shperbleni veten per ate qe keni vepruar. 



8. O ju qe keni besuar, pendohuni te All-llahu me nje' pendim te sinqerte ne menyre qe 

Zoti juaj t'i largoje prej jush te keqijat, t'u shpie ne Xhennete, nen te cilat rrjedhin 
lumenj diten kur All-llahu nuk e turperon Pejgamberin e se bashku me te as atta qe 
kane besuar. Drita e tyre ndricon para tyre dhe ne te djathte te te tyre, e ata thone: 
"Zoti yne, vazhdona driten tone, falna neve. Vertet, Ti je i plotfuqishem per 9do 
send". 

9. O ti pejgamber, luftonju jobesimtaret e hipokritet dhe qendro asheper kunder tyre; 

vendi i tyre eshte Xhehennemi qe eshte nje vend i shemtuar! 

10. Atyre qe mohuan, All-llahu u sjell nje shembull gruan e Nuhut dhe gruan e Lutit. 
Ato te dyja ishin ne kurore te dy roberve te mire nga roberit tane, por ato te dyja i 
tradhtuan (ne fe) ata te dy dhe keta te dy nuk mund t'i mbrojne ato fare te All-llahu, 
e atyre dyjave u thuhet: "Hyni ne zjarr se bashku me ata qe hyjne!" 

1 1 . E atyre qe besuan, All-llahun u solli shembull gruan e faraonit kur ajo tha: "Zoti 
im, me ben nje vend prane meshires sate ne Xhennet dhe me shpeto prej faraonit e 
brutalitetit te tij dhe me shpeto prej popullit mizor!" 

12. Edhe Merjemen te bijen e Imranit, qe e ruajti nderin e vet, e Ne prej anes sone i 
frymezuam nje shpirt e ajo i besoi fjalet e Zotit te saj dhe librat e Tij dhe ishte e 
devotshme. 

67. Mulk 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . 1 madheruar eshte Ai, qe ne doren e fuqise se Tij eshte i tere sundimi dhe Ai ka fuqi 
mbi cdo send. 

2. Ai eshte qe krijoi vdekjen dhe jeten, per t'ju sprovuar se cili prej jush eshte me 

vepermire. Ai eshte ngadhnjyesi, mekatefalesi. 

3. Ai eshte qe krijoi shtate qiej pale mbi pale. Ne krijimin e Meshiruesit nuk mund te 

shohesh ndonje kontrast, andaj, drejto shikimin se a sheh ndonje 9arje? 

4. Mandej, here pas here drejto shikimin, e shikimi do te kthehet te ti i perulur dhe i 

molisur. 

5. Ne, qiellin me te afert e kemi zbukuruar me kandila (yje ndriquese) dhe ata ikemi 

bere gjuajtes kunder djajve, te cileve u kemi pergatitur denim me zjarr shume te 
madh. 

6. Denimi ne Xhehennem eshte edhe per ata qe nuk besuan Zotit te tyre; sa vend i keq 

eshte ai! 

7. Kur te hidhen ne te, ata do t'ia degjojne atij ushtimen e ai vlon. 

8. Nga zemerimi, ai gati copetohet. Sa here qe hidhet ne te ndonje turme, roja i pyet: 

"A nuk ju pat ardhur juve ndonje pejgamber (qortues)?" 

9. Ata thone: "Po, na erdhi pejgamberi, por ne e pergenjeshtruam dhe ne u thame: "All- 

llahu nuk shpalli asgje, e ju nukjeni tjeter vetem se ne nje humbje te nadhe!" 

10. Dhe thone: "Sikur te kishim degjuar dhe pasur mend, ne nuk do te ishim nder 
banuesit e zjarrit". 

1 1 . Pra, i pranojme mekatet e veta; banuesit e zjarrit qofshin larg meshires. 

12. Ata, qe pa pare i frikesoheshin Zotit te vet, per ta ka falje dhe shperblim te madh. 



13. E, ju fshihnie ose thhonie fjalen tuaj haptas; Ai s'ka dyshim se e di cka fshehni ne 
zemrat tuaj a. 

14. A nuk e di Ai qe ka krijuar, kur dihet se Ai deperton ne thellesi te sekreteve, i njh 
hollesite. 

15. Ai eshte' qe juve token ua beri te pershtatshme, andaj, ecni neper pjese te saj dhe 
shfrytezoni begatite e Tij, meqe vetem te Ai eshte e ardhmja. 

16. A u garantuat j prej Atij qe eshte ne qiell, qe te mos ju shafit (te mos u leshoj) toka 
kur te dridhet. 

17. A u garantuat ju prej Atij qe eshte ne qiell, qe te mos leshoj e kunder jush ndonje 
stuhi me rrebesh guresh. E pra, do ta kuptoni se si eshte ndeshkimi Im! 

18. Edhe ata qe ishin para tyre pergenjeshtraan, por cfare ishte denimi Im? 

19. A nuk i shikuan ata shpezet permbi ta krahehapur dhe kur krahet i palojne, ato nuk 
i mban ne ajer pos Fuqiplotit. Ai eshte qe 9do send e sheh dhe e di. 

20. Kush eshte ajo ushteri juaja qe do t'ju ndihmoje, pos Meshiruesit? Eshte e vertete 
se jobesimtaret gjenden ne nje mashtrim te madh. 

21 . Kush eshte ai qe ju ushqen, po qe se Ai ua nderpret furnizi,im e vet? Jo,askush, por 
ata vazhdojne me arrogance e kundervenie. 

22. A eshte me i udhezyar ai qe ecen i permbysur me fytyre ne toke, apo ai qe ecen ne 
pozicion qendrues rruges se drejte? 

23. Thuaj: "Ai eshte q ju krijoi, ju dhuroi te degjuarit, te parit dhe mendjen, kurse pak 
po falenderoni" 

24. Thuaj: "Ai eshte qe ju krijoi e ju shumoi ne toke dhe vetem te Ai do te tuboheni!" 

25. E, ata po thone: "Kur do te sendertohet ky premtim, po qe se jeni te vertete?" 

26. . Thuaj: "Ate e di vetem All-llahu, e une jam nje qortues qe ju ben me dije!" 

27. Kur ta shohin ate (Xhehennemin) se po u afrohet, fytyrat e atyre qe nuk besuan u 
shemtohendhe u thuhet: "Ky eshte ai qe ju e kerkonit sa me shpejt!" 

28. Thuaj: "Me tregoni pra, nese All-llahu me merr shpirtin mua dhe atyre qe jane me 
mua, ose na meshiron, kush do t'i mbroje jobesimtaret prej nje denimi te 
mundimshem?" 

29. Thuaj: "Ai eshte Meshiruesi, Atij i kemi besuar dhe vete te Ai jemi mbeshtetur, 
kurse ju do takuptoni se kush njemend eshte ai i humburi!" 

30. Thuaj: "Me tregoni, nese uji juaj humbet ne thellesi, kush do t'ju sjell uje 
mbitokesor (burimor)?" 

68. Kalem 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Nun, betohem ne penden dhe ne ate 9ka shkruajne! 

2. Ti, me dhuraten pejgamber) e Zotit tend, nuk je i cmendur! 

3. Dhe se ti, padyshim do te kesh shperblim te panderprere! 

4. Vertet, ti je ne nje shkalle te larte morali! 

5. Me vone ti do te shohesh, edhe ata do te shohin. 

6. Se cili prej jush eshte i cmendur? 

7. S'ka dyshim se Zoti yt eshte Ai qe e di me se miri se kush eshte ai qe ka humbur prej 



rruges se Tij dhe Ai e di me se miri per te udhezuarit. 

8. Andaj, ti mos u pajto me genjeshtaret! 

9. Ata kane deshire qe ti te besh lajka. 

10. Mos e respekto aske qe betohet shume' dhe eshte i poshter! 

1 1 . qe eshte pergojues e ban fjale nder njerez. 

12. Shume koprrac ndaj rruges se mbare, i pafrenueshem, mekatare, 

13. qe eshte shume i vrazhde, me ne fund edhe kopil (nuk dihet baba). 

14. (Mos e respekto) Vetem pse ka pasuri e djem! 

15. Kur atij i lexohen ajetet Tona, ai thote: "Legjenda te te pareve!" 

16. Ne do ti demkosim ate ne turi (ne hunde). 

17. Ne i sprovuam ata (mekasit) sikurse i kemi pas sprovuar pronaret e kopshtit. Kur u 
betuan se do te vjelin ate heret ne agim. 

18. E nuk thane (kur u betuan): "Ne dashte All-llahu - inshaell -llahu!" 

19. E, sa qene ata fjetur, ate (kopshtin) e goditi nje bela nga Zoti yt. 

20. Dhe ai gdhiu si te ishte i vjele. 

21 . Ata ne mengjes therritnin njeri-tjetrin. 

22. Ngrihuni heret te prodhimet e tuaja, nese doni t'i vilni! 

23. Dhe ata vajtenduke peshperitur ne mes vete ( te mos i degjojne kush). 

24. Te mos lejojne te afrohet sot ne te asnje i varfer. 

26. E kur e pane ate, thane: "S'ka dyshim, ne kemi humbur (rrugen)". 

27. Jo, (ne nuk kemi humbur rrugen) por pakemi mbetur pa te! 

28. Ai me maturi prej tyre tha: "A nuk ju thahe perse nuk e permendi Zotin?" 

29. Atehere ata thane: "I pafajshem eshte Zoti yne, ne ishim te padrejte" 

30. Dhe u kthyen e po e qortojen njeri-tjetrin. 

31. Thane: "Te mjeret ne, vertet ne ishim jashte rruges!" 

32. Shpresohet se Zoti yt do na zevendsoje me ndonje edhe me te mire se ai; ne ne te 
vetem te Zoti yne mbajme shpresen. 

33. Ja, keshtu do te jene denimi (i mekasve), ndersa denimi i botes tjeter do te jete 
shume me i ashper, sikur te jene qe e kuptojne. 

34. Eshte e sigurt se per te devotshmit do te kete te Zoti i tyre kopshte te begatshme. 

35. A do ti bejme krminelet te barabarte me mylimanet? 

36. c'eshte me ju, si gjykoni ashtu? 

37. A mos keni ndonje liber, e prej saj mesoni? 

38. E ju do te keni atje cka te deshironi? 

39. Amos keni ndonje zotim te forte prej Nesh qe vazhdon deri ne kijamet, se do ta 
rrini ate qe deshironi? 

40. Pyeti ata se cili eshte prej tyre qe u garanton ate? 

41. Apo ata kane ortake (zota) qe u garantojne, pra le t'i sjellin ortaket e vet, nese e 
thone te veteten? 

42. (Perkujto) Diten kur ashpersohet cshtja deri ne kulm (ne kijamet), e ata do te ftohen 
per te bere sexhde, po nuk munden. 

43. Shikimet e tyre jane te perulura dhe ata i kaplon poshterimi, kur dihet se ata kane 
qene te ftuar te bejne sexhde sa ishin te shendoshe (e ata - talleshin). 

44. Pra me le Mua dhe ata qe e mohojne kete Kur 'an. Ne do t'i afrojme ata dalengadale 

302 



te denimi prej nga nuk presin. 

45. Dhe atyre Une u jap afat, sepse ndeshkimi Im este shume i forte. 

46. A mos kerkon ti prej tyre shperblim, e ata jane te ngarkuar me dheniet? 

47. A mos te ta eshte' e fshehta (e Lehvi Mahfudhit), e ata prej atu trambetojne (se jane 
te mire)? 

48. Po ti, behu i durueshem ndaj caktimit te Zotit tend, e mos u be si ai peshkut ne 
kohen kur pat thirrur (Zotin) dhe ishte i mllefosur. 

49. Sikur te mos i afrohej atij meshire nga Zoti i tij, do te hidhej ne shkreterire i 
demoralizuar. 

50. Po Zoti i tij, e beri ate te zgjedhur prej te mireve. 

51 . E ata qe nuk besuan gati sa te zhdukin me shikimet e tyre, kur degjuan Kur'anin, e 
)nga inati) thane: "Ai eshte i marre!" 

52. Po ai (Kur'ani) nuk eshte tjeter vetem se keshille per boten (e njerezve e te 
xhineve). 

69. Hakka 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Momenti i katastrofes se pergjithshme (kijameti). 

2. 9'eshte kijameti? 

3. cka te mesoi ty se 9'eshte kijameti? 

4. Themudi dhe Adi pergenjeshtruan tronditjen (kijametin). 

5. Sa i perket Themudit, ata u shkaterruan me krisme te tmerrshme. 

6. Ndersa Adi eshte shkaterruar me nje ere te forte, te pakufishme. 

7. Ate Ai e leshoi kunder tyre shtate net e tete dite rresht, kur shihje njerezit ne to te 

rrezuar si te ishi trupa hurmash te zgaveruara. 

8. A e sheh prej tyre ndonje qe ka mbetur? 

9. Erdhi faraoni dhe ata qe ishin para tij si dhe te permbysurit (fshatrat e popullit te 

Lutit), me pune te gabuara. 

10. Ata kundershtuan te derguarin e Zotit te tyre, e Ai i denoi ata me nje denim edhe 
me te madh (prej denimeve te meparshem). 

1 1 . Pasi qe uji pat vershuar, Ne ju bartem ne anije. 

12. Per ta bere ate (ngjarje) perkujtim per ju dhe per ta ruajtur ate veshet qe jane 
perkujtues. 

13. E kur te fryhet ne sure nje e fry erne. 

14. Dhe te ngrihen toka e kodrat e t'i meshojne njera-tjetres me nje te goditur. 

15. Ne ae kohe ndodh e verteta (kijameti). 

16. E qielli 9ahet, pse ai ate dite eshte i raskapitur. 

17. Dhe engjejt qendrojne ne skajet (anet) e tij, e ate dite, tete (engjej) e bartin mbi vete 
Arshin e Zotit tend. 

18. Ate dite ju do te ekspozoheni (para Zotit), duke mos mbetur fshehte asnje sekret 
juaji. 

19. Kujt t'i jepet libri i vet nga e djathta e tij, ai do te thote: "O ju, qe, lexonie librin 
tim!" 



20. Une kam qene i bindur se do te jap llogarine time. 

21 . Dhe ai atehere eshte' ne nje jete te kenaqshme. 

22. Ne nje Xhennet te larte. 

23. Pemet e tij i ka krejt afer. 

24. (E thuhet) Hani e pini shijshem, ngase ne ditet e kaluara ju e pergatitet kete. 

25. Nderkaq, kujt i jepen librat e veta nga e majta, ai thote: "O i mjeri une, te mos me 
jepej fare libri im. 

26. Dhe te mos dijsha fare se cka eshte llogaria ime. 

27. Ah, sikur te kishte qene ajo (vdekja e pare) mbarim i amshueshem per mua. 

28. Pasuria ime nuk me beri fare dobi. 

29. U hoq prej meje cdo kompetence imja. 

30. U thuhet zebanive: Kapnie ate, venja prangat! 

31. Pastaj ate shtinie ne Xhehennem. . . 

32. Mandej, lidhne ate me nje zingjire te gjate shtatedhjete kute. 

33. Pse ai ka qene qe nuk besoi All-llahun e madheruar. 

34. Ai nuk nxiste per t'i ushqyer te varferit. 

35. Ai sot nuk ka ketu ndonje mik. 

36. As ushqim tjeter pervec te te shplarave. 

37. Qe ate nuk e ha kush, pos mekatareve. 

38. Pra Une betohem ne ate qe e shihni! 

39. Edhe ne ate qe nuk e shihni! 

40. Se me te vertete ai (Kur'ani) eshte fjale (e Zotit) qe e lexon i derguari i ndershem. 

41 . Ai nuk eshte fjale e ndonje poeti, po ju nuk besoni. 

42. Nuk eshte as fjale e ndonji falltori, po ju nuk besoni. 

43. Eshte zbritje prej Zotit te boteve! 

44. Sikur te trillonte ai (Muhammedi) per Ne ndonje fjale! 

45. Ne do ta kapim ate me fuqine Tone. 

46. E pastaj do t'ia keputnim atij arterien e zemres. 

47. Askush prej jush nuk do te mund te nderhynte per mbrojtjen e tij. 

48. Ai (kur'ani) eshte keshille per te ruajturit. 

49. S'ka dyshim se Ne dijme qe prej jush ka q e pergenjeshtrojne. 

50. Ai (Kur'ani) njemend do te jete deshprim per jobesimtaret. 

51 . Ai eshte e vertete bindese! 

52. Andaj, ti lartesoje nga te metat Zotin tend te madheruar! 

70. Me'arixh 



Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Nje lutes e krkoi denimin e pashmangshem, 

2. per jobesimtaret. Ate (denim) s'ka kush qe mund ta ndale. 

3. Ai denim vjen nga All-llahu, pronari ishkalleve te larta (ne qiej). 

4. Atje ngjiten engjejt dhe shpirti (Xhibrili) ne nje dite qe zgjate pesedhjete mije vjet 

(ose lartesia e atyre shkalleve eshte pesedhjete mije vjet). 

5. Ti, pra, duro me nje durim pa ankese (te mire). 



6. Atyre u duket ai larg, 

7. Kurse Neve ai na duket afer. 

8. Dita kur qielli te behet si kallaji i shkrire. 

9. Kodrat te behen si leshi i lenurar. 

10. Dhe asnje mik nuk pyet per mikun. 

11. Edhe pse ata shihen ndermjet vete (edhe njihen, por ikin prej njeri-tjetrit). 
Krimineli deshiron sikur te kishte paguar denimin e asaj dite me bijte e vet. 

12. Dhe me gruan e vet dhe me vellain e vet. 

13. Edhe me te afermit e tij qe ai te ata mbeshtetej. 

14. Edhe me krejt 9ka ka ne toke, e vetem te kishte shpetuar! 

15. Jo, kurrsesi, ajo (para) eshte' Ledhdha - flaka (emer i Xhehennemit). 

16. Eshte qe heq kapaket e kokes. 

17. Qe e therret (terheq prej vetes) ate qe eshte zbbrapsur e larguar (prej besimit). 

18. Dhe qe ka tubuar (pasuri) dhe e ka ruajtur (fshehur). 

19. Eshte e vertete se njeriu eshte i prirur te jete i paduraeshem. 

20. Pse kur e godit ndonje e keqe, ai ankohet se tepermi. 

21 . Nderkaq, kur e gjen e mira, ai behet teper koprac. 

22. Pervec atyre qe falen, 

23. te cilet jane te rregullt ne faljen e namazit te tyre. 

24. Dhe ata qe ne pasurine e vet kane ndare ne nje pjese te caktuar. 

25. Per lypesin dhe per nevojtarin qe nuk lyp. 

26. Edhe ata qe e besojne bindshem diten e gjykimit. 

27. Edhe ata qe i frikesohen denimit nga Zoti i tyre. 

28. Sepse eshte e vertete qe nuk ka shpetim prej denimit nga Zoti i tyre. 

29. Edhe ata qe jane ruajtur prej puneve te ndyra (amorale). 

30. Me perjashtim ndaj grave te veta dhe ndaj robereshave qe i kane ne posedim, ata 
nuk qortohen per to. 

3 1 . E kush kerkon perve9 tyre, te tillet jane te shfrenuar (meritojne denim). 

32. Edhe ata qe jane besnike ndaj amanetit qe u eshte besuar dhe ndaj premtimit te 
dhene. 

33. Edhe ata qe deshmine e vet e zbatojne (nuk e mohojne, nuk e fshehin). 

34. Edhe ata qe jane te kujdesshem ndaj rregullave te namazit te tyre. 

35. Te tillet jane ne Xhennete dhe jane te nderuar. 

36. 9'eshte me ata qe nuk besuan dhe zgjasin qafat nga ti? 

37. Ulen ne grupe ne te djathte e ne te majte teje? 

38. A deshiron secili prej tyre te hyje ne Xhennetin r begatshem? 

39. Kurrsesi! Ne i krijuam ata nga ajo 9ka ata e dine. 

40. Pra betohem ne Zotin e lindjeve e te perendimeve, se Ne kemi fuqi. 

41 . te zevendesojme me me te mire se ata dhe Ne nuk mund te na dale kush para. 

42. Po ti leri ata te zhyten edhe me thelle ne te kota dhe te defrehen deri qe te 
ballafaqohen ne diten e tyre qe po u premtohet. 

43 . Diten kur duke u ngutur dalin prej varreve, sikur nguteshin te idhujt, 

44. Me shikimet e tyre te perulura i ka kapluar poshterimi. Ajo eshte dita qe ka qene 
premtuar. 

305 



71. Nuh 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Ne e derguam Nuhun e populli i vet (dhe i tham ): "Terhiqja verejtjen popullit tend 

para se ata t'i godase denimi i rende!" 

2. Ai tha: "O populli im, une jam i deruar te ju, jam i qarte. 

3. Adhuronie All-llahun, kini frike prej Tij dhe mua me degjoni. 

4. Ai u fale' juve nga mekatet tuaja dhe ua vazhdon jeten deri ne nje afat te caktuar (pa 

u denuar), e kur te vije afati i caktuar prej All-llahut, ai nuk shtyhet per me vone, 
nesejeni qe e dini". 

5. Ai tha: "O Zoti im, une e thirra popullin tim naten e diten. 

6. Por thirrja ime vetem ua shtoi ikjen. 

7. Dhe sa here qe une i thirritja ata per t'u falur Ti mekatet, ata i venin gishtat e tyre ne 

veshe dhe e mbulonin kokat me teshat e tyre dhe vazhdonin ne ate te tyren me nje 
mendjemadhesi te forte. 

8. Pastaj, une i kam thirrur ata haptazi. 

9. Pastaj une thirrjen ua drejtoja atyre haptazi, e shume here edhe fshehurazi". 

10. Une u thashe: "Kerkoni falje Zotit tuaj, se Ai vertet fale shume; 

1 1 . Ai ju leshon nga qielli shi me bollek, 

12. Ju shumon pasurine dhe femijet, ju ben te keni kopshte dhe ju jep lumenj. 

13. c'eshte me ju qe All-llahut nuk i shprehni madherine qe e meriton? 

14. Kur Ai ju krijoi ne disa etapa. 

15. A nuk e keni pare se si All-llahu krijoi shtate pale qiej (ne kate). 

16. Dhe ne ta henen e beri drite, diellin e beri ndricues. 

17. Dhe All-llahu u shpiku juve prej tokes si bime. 

18. Pastaj ju kthen ne te pa dyshim ju nxjerr serish. 

19. All-llahu juve ua beri token te sheshte. 

20. Qe neper te te ecni rrugeve te gjera". 

21. Nuhu tha: "Zoti im, ata me kundershtuan, ata shkuan pas atyre (pasanikeve), te 
cileve pasuria dhe femijet e tyre vetem ua shtuan deshperimin. 

22. Dhe ata (pasaniket) u kurdisen atyre kurthe shume te medha". 

23. Dhe u thane: Mos braktisni zotat tuaj kurrsesi, mos braktisni Vedda-ne, as Suwa- 
ne, e Jeguth-in, Jeuke-n e Nesre-n. 

24. Dhe ata i bene te humbur shume sish, e Ti zullumqareve mos u jep tjeter, por vetem 
humbje. 

25. Per shkak te mekateve te tyre ata u permbyten dhe menjehere u futen ne zjarr dhe 
ata, pervec All-llahut, nuk gjeten ndihmetare. 

26. E Nuhu tha: "O Zoti im, mos le mbi toke asnje nga jobesimtaret! 

27. Sepse, nese Ti i le ata, roberit Tu do t'i humbin dhe prej tyre nuk lind tjeter, vetem 
te prishur e jobesimtare. 

28. Zoti im, me fale mua dhe prinderit e mi, dhe ata qe hyne ne shtepine time, duke 
qene besimtare. edhe besimtaret e besimtaret, ndersa jobesimtareve mos u shto 
tjeter, vetem deshperim". 



72. X It inn 

Me entrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Thuaj: "Mua me shpalllet se nje' grup i vogel nga xhinet i vuri veshin dhe degjoi 

(Kur'anin) dhe (kur u kthyen te te vetet) thane: "Ne kemi degjuar nje Kur'an qe 
mahnit, 

2. qe udhezon ne te verteten, andaj ne i besuam atij dhe Zotit tone, kurrsesi nuk do t'ia 

shoqerojme me ake" 

3. Dhe se latesua e madheruar e Zotit tone, nuk eshte qe ka as grua , as femije. 

4. S'ka dshim se ai mendjelehti jone fliste te paverteta ndaj All-llahut. 

5. Ndersa, ne kemi pas menduar se as njerezit, as xhinet nuk flasin genjeshtra perkitazi 

me All-llahu, 

6. Dhe se ka pasur burra prej njerezve, qe kerkonin ndihme prej disa xhineve dhe ashtu 

ua shtonin atyre edhe me shume arrogancen. 

7. Dhe se ata (njerezit) kane menduar, sic keni menduar edhe ju, se All-llahu nuk ka 

per te ringjallur aske. 

8. Dhe vertet, ne kemi hulumtuar ta arrijne qiellin, po ate e gjetem perplot roje te forta 

dhe me shkendija (zjarri qe djeg), 

9. Dhe ne me pare hulumtonim ne vendeveshtrim per te degjuar, e kush perpiqet te 

degjoje tash, ai has ne pusine e shkendijes se zjarrte. 

10. Ne nuk e dime se me kete (pergaditje te qiellit) eshte per qellim ndonje e keqe per 
ata qe jane ne toke, apo Zoti i tyre deshiron qe ata t'i udhezoje. 

1 1 . Eshte e vertete se prej nesh ka te mire, por ka edhe qe nuk jane aq te mire, sepse ne 
kemi qene ne drejtime te ndryshme. 

12. Dhe ne kemi qene te bindur se All-llahut nuk mund t'i shmangeni ne toke e as nuk 
mund t'i shpetojme Atij duke ikur. 

13. Dhe ne, sapo e degjuam udhezimin (Kur'anin), i besuam atij, e kush e beson Zotit 
te vet, ai nuk i frikesohet ndonje denimi e as ndonje padrejtesie. 

14. Eshte e vertete se prej nesh ka besimtare (myslimane) dhe prej nesh ka qe jane 
jashte rruges (jobesimtare), e kush e pranoi islamin, te tillet mesyne rrugen e 
shpetimit. 

15. Ndersa, ata qe leshuan rrugen, ata u bene lende e Xhehennemit! 

16. sikur ata (idhujtaret) t'i permbaheshin rruges se drejte, Ne do t'iu leshonim atyre 
uje me bollek, 

17. Per te sprovuar me te. E kush ia kthen shpinen adhurimit ndaj Zotit te vet, Ai e 
shpie ate ne vuajtje te padurueshme. 

18. Dhe (mua me shpallet) e vertete xhamite jane ve9ant per te adhuruar All-llahun, e 
mos adhuroni ne to aske tjeter me All-llahun! 

19. Dhe se kur u ngrit robi i All-llahut ta adhuroje Ate, ata (xhinet ose idhujtaret) gati 
hipnin njeri mbi tjeterin per te dagjuar. 

20. Thuaj: "Une deshiroj vetem Zotin tim dhe Atij nuk i bej asnje shok!" 

21 . Thuaj: "Une nuk kam ne dore qe t'ju largoje demin, as t'ju sjell dobi!" 

22. Thuaj: "Eshte e vertete se mua nuk me mbron askush prej (denimit) te All-llahut 
dhe pervec Tij, une nuk gjej mbeshtetje". 



23. (Nuk kam a dore tjeter), perve9 kumtimin prej All-llahut dhe perve9 shpalljeve te 
Tij. Kush e kundershton All-llahun dhe te derguarin e tij, i tij eshte' zjarri i 
Xhehennemit, aty do te jene pergjithmone, pambarim. 

24. Derisa kur ta shohin ate qe u premtohet, atehere do te kuptojne se kush eshte me i 
dobet ne ndihme dhe me i vogel ne numer. 

25. Thuaj: "Une nuk e di a do te jete afer ajo qe u premtohet, apo Zoti im do ta vonoje 
ate shume?" 

26. Ai eshte qe e di te fshehten, por fshehtesine e vet nuk ia zbulon askujt. 

27. Me perjashtim te ndonje te derguari qe Ai do. Atebote Ai ve roje para edhe prapa 
tij (kur i shpall fshehtesine), 

28. Per ta ditur (per t'u dukur) se ata kane kumtuar shpalljet e Zotit te tyre, dhe se Ai 
ka perfshi ate te ata, dhe Ai e di sasine e cdo gjeje qe ekziston. 

73. Muzemmil 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Oti i mbeshtjelle! 

2. Ngrihu per falje naten, pervec nje pjese te vogel te saj. 

3. Gjysmen e saj ose die me pak se gjysmen. 

4. Ose shto die prej saj dhe Kur'anin lexoje me vemendje. 

5. Ne do te shpallim ty fjale te rende (te madhe). 

6. E s'ka dyshim se akiviteti i nates eshte fuqizues dhe fjle me e qarte. 

7. Vertet, Ti gjate dites ke angazhim te gjate (te madh). 

8. Po ti permende Zotin tendd dhe plotesisht perkushtoju Atij! 

9. Zot i lindjes dhe i perendimit, nuk ka zot tjeter vetem Ai, pra Ate merre per 

mbeshtetje. 

10. Dhe kij durim ndaj asaj qe te thone dhe largohu atyre i matur. 

1 1 . Dhe me le Mua per ata genjeshtaret pasanike, dhe jepu atyre pak afat. 

12. Se me te vertete te Ne ka pranga e zjarr. 

13. Edhe ushqim qe nuk gelltitet edhe denim te dhembshem. 

14. Ate dite kur toka e kodrat te dridhen, e kodrat behen rere rreshqitese. 

15. Ne derguam te ju te derguar qe deshmon kunder jush, ashtu sic patem derguar edhe 
te faraoni te derguar. 

16. E faraoni e kundershtoi te derguarin, andaj Ne i dhame atij nje denim te rende. 

17. Nese ju mohoni, si do te mbroheni ne nje dite qe femijet do t'i beje pleq? 

18. Ate dite qielli do te 9ahet dhe premtimi i Tij do te realizohet. 

19. Keto jane nje perkujtim qortues, e kush do, ai e zgjedh rrugen per te Zoti i vet. 

20. Zoti yt e di se ti dhe nje grup i atyre qe jane me ty, kaloni ne adhurim me pak se dy 
te tretat e nates ose gjysmen e saj a nje te treten e saj. All-llahu e di gjatesine e 
nates dhe te dites dhe Ai e diti qe ju nuk do mund t'i permbaheni asaj, andaj u 
lehtesoi juve, pra falnu duke lexuar Kur'an sa t'ju vije me lehte prej namazit. Ai e 
diti se nga ju do te kete te semure dhe te tjeret qe gjallerojne neper toke dke 
kerkuar nga begatite e All-llahut, e dhe te tjere qe luftojne ne rrugen e All-llahut, 
pra falnu dhe lexoni sa te jete me lehte per tij dhe kryene me rregull faljen, jepne 



zeqatin, huazoni (jepni sadaka) per hir te All-llahut hua te mire, se cka te pergatitni 
per veten tuaj prej te mirave, ate do ta gjeni te All-llahu edhe me te mire, dhe 
shperblim me te madh, e kerkoni falje prej All-llahut, se All-llahu eshte' mekatfales, 
meshirues! 

74. Mudeththir 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . O ti i mbuluar! 

2. Ngrihu dhe terhiqu verejtjen (duke i thirrur). 

3. Dhe madheroje Zotin tend! 

4. Dhe rrobat tua pastroji! 

5. Dhe te keqes se ndyre largohu! 

6. Dhe mos u mburr me ate qe jep e te duket shume! 

7. Dhe per hir te Zotit tend duro! 

8. E,kur te fryhet ne Sur, 

9. Atehere ajo eshte dite e veshtire. 

10. Per jobesimtaret eshte jo e lehte. 

1 1 . Ti, me le Mua dhe ate qe e krijova te vetmuar. 

12. Dhe bera kete pasuri te madhe. 

13. E bera edhe me djem qe i ka me vete. 

14. Dhe Une i lash ne disponim te gjitha mundesite. 

15. E ai lakmon qe t'i shtoj edhe me teper. 

16. E jo, se ai vertet ishte mohues i fakteve tona! 

17. Ate do ta ndrydhi me nje denim te rende e te padurueshem. 

18. Pse ai shume mendonte, radhitte e pergatiste (per Kur'anin). 

19. Qofte i shkaterruar, po si perceptonte? 

20. Prape qofte i shkaterruar, po si perceptonte? 

21. Ai serish thellohej ne mendime. 

22. Pastaj mrrolej dhe behej edhe i vrazhde. 

23. Pastaj ktheu shpinen me mendjemadhesi. 

24. E tha: "Ky (Kur'ani) nuk eshte tjeter, vetem se magji qe percillet prej te tjereve. 

25. Ky nuk eshte tjeter, pervec fjale njerezish!" 

26. E Une ate do ta hedhe ne Sekar! 

27. E, ku e di ti se cka eshte Sekar? 

28. Ai nuk le send te mbetet pa e djegur. 

29. Ai eshte qe ua prish dhe ua nxin lekurat. 

30. Mbikeqyres mbi te jane nentembedhjete. 

31. E mbiqekyres te zjarrit, Ne nuk bejme tjeter, pervec engjejve dhe numrin e tyre (te 
permendur ne Kur'an) nuk e beme per tjeter, por vetem si sprove per ata qe nuk 
besuan, e qe te binden ata qe u eshte dhene libri, e atyre qe besuan t'u shtohet 
besimi, e atyre qe u eshte dheme libri dhe besimtaret te mos kene dyshim, dhe ata 
qe zemrat i kane te semura dhe jobesimtaret te thone: "9ka dashti All-llahu me kete 
shembull?" Ja ashtu, All-llahu e le te humbur ate qe do, e ushtrine e Zotit tend nuk 



e di kush pos Atij, e ai (Sekari), nuk eshte' tjeter vetem se nje perkujtim per njerez. 

32. Jo, nuk eshte ashtu, Pasha henen! 

33. Edhe naten kur terhiqet! 

34. Edhe agimin kur agon! 

35. S'ka dyshim se ai (Sekari) eshte nje nga belate me te medha. 

36. Eshte verejtje per njerez! 

37. Per ate nga mesi juaj qe deshiron te perparoje (ne te mira) apo te ngece. 

38. Secili njeri eshte penge i vepres se vet. 

39. Pervec atyre te djathteve. 

40. Qe jane ne Xhennete e i bejne pyetje njeri-tjetrit, 

41 . Perkitazi me kriminelet (e u thone): 

42. "9ka u solli juve ne Sekar?" 

43. Ata thone: "Nuk kemi qene prej atyre qe faleshin ( qe benin namaz); 

44. Nuk kemi qene qe ushqyenim te varferit; 

45. Dhe kemi qene qe perziheshim me te tjeret ne pune te kota. 

46. Dhe kemi qene qe nuk e besonim diten e gjykimit. 

47. Derisa na erdhi e verteta (vdekja)!" 

48. E tanime, atyre nuk u ben dobi ndermjetesimi i ndermjetesuesve, 

49. Po 9ka kishin ata qe largohesin prej keshilles (Kur'ait)? 

50. Ata ishin si gomare te trembur (te eger). 

51 . Qe ikin prej luanit (ose prej gjahtarit). 

52. Vec kesaj, secili prej tyre deshironte t'i jepej liber i posacem (i hapet, i qarte). 

53. E jo! Por ata jane qe nuk frikesohen botes tjeter. 

54. Dhe jo! Se ai (Kur'ani) eshte keshille e larte. 

55. E kush do, keshillohet me te. 

56. Po ata nuk mund te marrin mesim prej tij, vetem nese All-llahu di, Ai eshte i denje 
per t'iu ruajtur dhe i denje per falje mekatesh! 

75. Kijame 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Btohem ne diten e kijametit; 

2. Betohem ne shpirtin qe eshte shume qortues! 

3. A mendon njeriu se nuk do t'i tubojme eshtrat e tij? 

4. Po, do t'ia tubojme! Duke qene se Ne jemi te zotet t'ia rikrijojme si kane qene edhe 

majat e gishtave te tij ! 

5. Por, njeriu deshiron te vazhdoje edhe metej ne mekate. 

6. Andaj edhe pyet: "Kur eshte dita e kijametit?" 

7. E, kur te merren syte (te paret)? 

8. E te zehet hena (erresohet), 

9. Dhe te bashkohet dielli e hena. 

10. Ate dite njeriu do te thote: "Nga te iket!" 

1 1 . Jo, nuk ka strehim! 

12. Ate dite vetem te Zoti yt eshte caku! 



13. Ate dite' njeriu do te njihet me ate qe coi para dhe me ate qe la prapa. 

14. Po njeriu eshte deshmitar i vetvetes. 

15. Edhe nese i paraqet arsyetimet e veta. 

16. Ti (Muhammed) mos shqipto ate (Kur'anin) me gjuhen tende per ta nxene ate me 
te shpejte! 

17. Sepse Ne e kemi per detyre tubimin dhe leximin e tij! 

18. E kur ta lexojne ate ty, ti percille me te degjuar leximin e tij. 

19. Dhe pastaj eshte obligim i yni qe ta shkoqisim ate. 

20. Jo, nuk eshte ashtu! Por ju jeni qe e doni te ngutshmen (dynjane). 

21 . Dhe e lini pas shpine ate te ardhmen (ahiretin). 

22. Ate dite do te kete fytyra te shkelqyera (te gezuara). 

23. Qe Zotin e tyre e shikojne. 

24. Ate dite ka fytyra edhe te vrazhda. 

25. Qe presin t'u thyhet kurrizi (te shkaterrohen). 

26. Jo dhe Jo! Po kur te arrije (shpirti) ne grope te fytit (te gjoksit), 

27. Dhe thuhet (nga familja e te afermit): "Kush do ta sheroje?" 

28. Dhe ai bindet se ai po ndahet. 

29. E t'i puqet kofsha per kofshe (t'i veshtiresohet gjendja). 

30. Ate dite vetem te Zoti yt shkohet. 

3 1 . E ai as nuk vertetoi ate qe duhej, as nuk u fale. 

32. Por pergenjeshtroi dhe ktheu shpinen. 

33. Dhe shkonte te familja e tij me fodullek. 

34. Te eshte afruar ty e keqja e t'u afrofte! (ose i mjeri ti i mjeri). 

35. Edhe nje here t'u afrua ty e keqja; t'u afrofte! 

36. A mos mendon njeriu se do te lihet duke mos zene asgje (pa kurrfare pergjegjesie). 

37. A nuk ka qene ai ne nje pike uje qe derdhet. 

38. E pastaj u be gjak i trashe, e Ai e krijoi dhe e persosi? 

39. Dhe prej tij Ai i beri dy lloje: mashkullin dhe femren. 

40. A nuk eshte Ai (Zot) i fuqishem qe i ngjall te vdekurit? 

76. Insan 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Veetete ka kaluar nje periudhe kohore, qe njeriu nuk ekzistonnte fare si nje dicka i 

permendur. 

2. Ne e krijuam prej nje uji te bashkedyzuar per te sprovuar ate, andaj e beme te 

degjoje e te shohe. 

3. Ne e udhezuam ate ne rrugen te drejte, e ai do te jete: mirenjohes ose perbuzes. 

4. Ne per jobesimteret kemi pergatitur zingjire, pranga e zjarr. 

5. S'ka dyshim se te devotshmit do te pijne nga gota qe perziejra brenda saj eshte nga 

kafuri (aromatik). 

6. Eshte nje burim prej te cilit pijne roberit e All-llahut dhe e bartin ate kute duan. 

7. Ata jane qe zbatojne premtimet e tyre dhe i frikesohen nje dite demi i se ciles ka 

permasa te medha. 



8. Ata jane qe per hir te Tij u japin ushqim te varvferve, jetimmeve dhe te zeneve 

rober. 

9. Ne po ju ushqejme vetem per hir te All-llahut dhe prej jush nuk kerkojme ndonje 

shperblim e as falenderim. 

10. Ne i frikesohemi (denimit) Zotit tone ne nje' dite qe fytyrat i ben te zymta dhe eshte 
sshume veshtire. 

1 1 . Po All-llahu i ruajti ata prej sherrit te asaj dite dhe u dhuroi shkelqim ne fytyra e 
gezim te madh. 

12. Dhe per shkak se ata duran, i shperbleu me Xhennet dhe me petka mendafshi. 

13. Aty jane te mbeshtetur ne koltuke dh aty nk shohin as diell (vape) e as te ftohte. 

14. Hijet e tyre (te pemeve) jane afer mbi ta dhe kalaveshet e pemeve jane te qaur 
shume afer. 

15. Dhe atyre u behet sherbim me ene dhe me gota te tejdukshme. 

16. Te tejdukshme nga argjenti qe ata (sherbetoret) i percaktuan te jene sa duhet (te 
medha o te vogla). 

17. Dhe u jepet te pijne aty gota te veres te perzier zenxhebile (bime aromatike). 

18. (nga) burimi aty qe queht selsebil (i lehte ne te pime). 

19. Dhe atyre u sillen per sherbim djelmosha qe perhere jane te tille sa qe kur t'i 
kundrosh te duken si margairtare te derdhur. 

20. Dhe kur te shikosh sty, sheh begati te medha e zoterim (prone, pauri) te madh. 

21. Kane te veshura petka mendafshi te nolle e te gjelber (atllas) dhe te mendafshit te 
trashe (brokat); jane te stoliur me bylyzyke te argjente dhe Zoti i tyre ujep te pijne 
pije te paster. 

22. Ky eshte shperblimi juaji, sepse angazhimi juaji ka qene i pranishem. 

23. Ne te shpallem ty Kur'anin ne intervale (pjese-pjese). 

24. Andaj ti behu i durueshem deri ne vendimin e Zotit tend e mos degjo as mekatare, 
asjobesimtare. 

25. Adhuroje Zotin tend mengjes e mbremje. 

26. Dhe falu per hire te Tij ne nje kohe te nates, mandej adhuroje Ate edhe naten me 
gjate. 

27. Vertet, ata (idhujtaret) e duan shume kete jete dhe e zene asgje diten e rende qe i 
pret. 

28. Ne i krijuam ata dhe Ne e persosem krijimin e tyre, e sikur te duam, Ne i zhdukim 
ata e sjellim te tjere me te mire se ata. 

29. Vertet, keto jane nje keshille, e kush do e merr rrugen qe e con te Zoti i tij. 

30. Po ju nuk mund te doni gje, pos nese do All-llahu, e All-llahu eshte shume i 
dijshem, shume i urte. 

3 1 . Ai vete qe do, e shtie ne meshiren e Vet, kurse per zullumqaret ka pergatitur denim 
te dhembshem. 

77. Murselat 

Me emrin e All-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Pasha ererat qe fryejne njepasnje (panderprere)! 



2. Qe jane shume' te stuhishme e shkaktojne furtune. 

3. Pasha engjejt qe u eshte besuar shperndarja e reve dhe qe i shperndajne. 

4. Dhe qe ndajne qarte (te verteten nga e paverteta). 

5. Dhe ata qe sjellin shpallje (libra te Zotit, te pejgamberet). 

6. Si arsyetim ose si verejtje. 

7. S'ka dyshim se ajo qe premtoheni ka per te ndodh pa tjeter. 

8. Kur yjet te shuhen. 

9. Dhe kur qielli te hapet, 

10. Dhe kur kodrat te copetohen, 

1 1 . Dhe kur te derguarve u eshte caktuar koha? 

12. E per cilen dite atyre u eshte caktuar koha? 

13. Per diten e gjykimit (kur drejtesia e Zotit ndan te miren nga e keqja). 

14. E ku e di ti se cka eshte dita e gjykimit? 

15. Ate dite eshte shkaterrim per ata qe pergenjeshtruan. 

16. A nuk i kemi eshte shkaterrim Ne popujt me te hershem? 

17. Dhe pastaj pas tyre ua shoqeruam te tjere me te vonshem. 

18. Ne ashtu bejme me kriminelet. 

19. Ate dite eshte mjerim i madh per ata qe pergenjeshtruan. 

20. A nuk u kemi krijuar juve nga nje leng i dobet? 

21 . Dhe ate e vendosem ne nje vend te sigurt. 

22. Per deri ne nje kohe te caktuar. 

23. Dhe Ne beme percaktimin e krijimit. Sa percaktues te mire jemi! 

24. Ate dite eshte shkaterrim per ata qe nuk e njohen fuqine tone. 

25. A nuk e beme Ne token qe ne gjirin e vet mban, 

26. Te gjalle dhe te vdekur? 

27. Dhe ne te kemi vene kodra te forta e te larta dhe ju dhame te pini uje qe ua shuan 
etjen. 

28. Ate dite eshte mjerim per ata qe pergenjeshtruan,. 

29. (u thuhet) Shkoni te ai (Xhehennemi) qe ju e konsuderuat rrene. 

30. Shkoni te ajo hije (mjegull) qe ka tri degezime. 

3 1 . Qe nuk ben as hije, as nuk mbron prej flakes. 

32. Ai (Xhehennemi) hedh gaca te medha si ndonje keshtjelle. 

33. E qe jane si te ishin deve te verdha (shume te shpejta). 

34. Ate dite eshte shkaterrim per mohuesit. 

35. Kjo eshte nje dite qe ata nuk flasin. 

36. Atyre as nuk u lejohet qe te arsyetohen. 

37. Ate dite, mjere ata qe pergenjeshtruan! 

38. Kjo eshte dita e gjykimit, u kemi tubuar juve dhe te meparshmit. 

39. Dhe nese keni ndonje dredhi, atehere beni dredhira! 

40. Ate dite eshte shkaterrim per ata qe nuk besuan. 

41 . Dhe, nuk ka dyshim se te devotshmit do te jene nen hije prane burimeve, 

42. Dhe kane peme 9fare te deshirojne. 

43. Hani e pini shijshem e me endje, per ate e keni vepruar. 

44. Ne keshtu i shperblejme mireberesit. 

313 



45. Ate dite' eshte mjerim per pergenjeshtuesit. 

46. Ju (jobesimtare ne dynja) hani e kenaquni perpak kohe, sepse vertet ju jeni rrebele. 

47. Ate dite eshte mjerim per ata qe mohuan te mirat e Zotit. 

48. Dhe kur atyre u thuhej: "Perkuluni!", ata nuk perkuleshin. 

49. Ate dite eshte mjerim per ata qe pergenjeshtuan. 

50. Pra, ciles fjale (liber) pas ketij (Kur'anit) i besojne? 

78. Nebe' 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Per cka ata i bejne pyetje njeri-tjetri? 

2. Per lajmin e madh e trondites. 

3. Ne te cilin ata jane ne kundershti. 

4. Jo, te mos pyesin, sepse ata do ta kuptojne! 

5. Perseri Jo, se ata do ta kuptojne! 

6. A nuk e beme Ne token te pershtatshme (per jete), 

7. Ndersa kodrat shtylla? 

8. Dhe Ne u krijuam juve ne 9ifte. 

9. Dhe gjumin tuaj ua beme per pushim. 

10. Dhe naten ua beme mbulese (si rrobet). 

1 1 . Ndersa diten e beme per gjallerim. 

12. Dhe Ne kemi ndertuar mbi ju nje shtateshe te forte. 

13. Dhe kemi vene ndri9uesin qe flakeron. 

14. Dhe prej reve te shtrydhura kemi leshuar shi te madh. 

15. Qe me te te rrisim drithera e bime. 

16. Edhe kopshte te dendura pale mbi pale. 

17. S'ka dyshim se dita e gjykimit eshte caktuar. 

18. Eshte dita qe i fryhet surit, e ju vini grupe-grupe. 

19. Dhe qielli hapet e behet dyer-dyer. 

20. Dhe kodrat shkulen dhe behen pluhur (si vale rrezesh). 

21 . E Xhehennemi eshte ne prite (ne pusi). 

22. Eshte vendstrehim i arroganteve. 

23. Aty do te mbesin per tere kohen (pa mbarim). 

24. Aty nuk do te shijojne as freskim, as ndonje pije. 

25. Pervec uje te vale e kalbesire. 

26. Si ndeshkim i merituar. 

27. Ata ishin qe nuk pritnin se do te jepin llogari. 

28. Dhe argumentet Tona i pergenjeshtruan me kembengulje. 

29. Ndersa Ne cdo send e kemi ruajtur me shkrim te sakte. 

30. E ju pra, vuani, se Ne nuk do t'u shtojme tjeter vetem se vuajtje. 

31. S'ka dyshim se te devotshmit kane fitime te medha. 

32. Kopshte e vreshta rrushi. 

33. Edhe vasha te nje moshe. 

34. Edhe gota te mbushura plot vere. 



35. Aty nuk degjojne fjale te kota, as genjeshtra. 

36. Shperblime e dhurata te shumta dhene nga Zoti yt. 

37. Zoti i qiejve e i tokes, dhe 9ka ka ndermjet tyre, qe eshte' meshiraes, te cilit nuk 
kane te drejte t'i bejne verejtje. 

38. Ate dite Xibrili dhe engjejt qendrojne te rreshtuar, askush nuk flet pos atij qe e 
lejon Meshiraesi, dhe i cili e thote te verteten. 

39. Ajo eshte dita e vertete, e kush deshiron le te kthehet rrages te Zoti i vet. 

40. Ne ua terhoqem juve (idhujtareve) verejtjen per nje denim te afert, ne diten kur 
njeriu (besimtar) shikon se 9ka i kane sjelle duart e veta, e jobesimtari thote: "Ah, 
sa mire do te ishte per mua sikur te isha 

79. Nazi' at 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha ata (engjej) qe marrin shpirtrat me rrembim (permbytshem)! 

2. Dhe ata qe marrin shpirtra me lehtesim! 

3. Dhe ata qe notojne me shpejtesi! 

4. Dhe nxitesit te cilet me shpejtesi ne vendin e vet i cojne! 

5. Dhe pasha ata qe 9do 9eshtje rregullojne! 

6. Diten qe vrullshem behet dridhja. 

7. Qe pas saj pason tjetra. 

8. Ate dite zemrat jane te tronditura. 

9. Shikimet e tyre jane te poshtruara (frikesuara). 

10. Ata (idhujtaret ne dynja) thone: "A thua do te behemi perseri keshtu si jemi?" 

1 1 . A edhe pasi te jemi bere eshtra te kalbur?" 

12. Ata thane: "Atehere, ai kthim do te jete deshperues per ne!" 

13. Po ajo (ringjallja) nuk do te jete tjeter pos nje thirrje (klithje). 

14. Dhe ja, ata mbi siperfaqen e tokes. 

1 5 . A te ka ardhur ty rrefimi i Musait? 

16. Kur Zoti i tij e pat thirrur ne luginen e bekuar Tuva (rrenze kodres Turi Sina). 

17. Shko te faraoni se vertet ai e ka tepruar. 

18. Dhe thuaj: "E ke nder mend te pastrohesh?" 

19. Une te udhezoi te Zoti yt e ti t'ia keshe friken Atij! 

20. Dhe ai ia tregoi mrekulline e madhe. 

21. Po ai e pergenjeshtroi dhe e kundershtoi. 

22. Pastaj u kthye prapa dhe iku me te shpejte. 
23. 1 tuboi (te gjithe te vetet) dhe u mbajti fjalim. 

24. E u tha: "Une jam zoti juaj me i larte!" 

25. Atehere tmerrshem e denoi ate, per kete te fundit dhe per ate te paren. 

26. Ne kete ndeshkim ka pervoje mesimi per ate qe frikesohet. 

27. A eshte me i rende rende krijimi juaj apo ai i qiellit? E Ai e ngriti ate! 

28. Ngriti kuoen e tij dhe e persosi ate. 

29. Naten ia erresoi e diten ia ndri9oi. 

30. E pastaj token e sheshoi. 



3 1 . Dhe prej saj nxori ujin e saj dhe kullosat e saj. 

32. Kurse kodrat ia perforcoi. 

33. Si furnizim per ju dhe per kafshet tuaja. 

34. E kur te vije vala e madhe (kijameti), 

35. Ate dite njeriu perkujton se cka ka punuar. 

36. E Xhehennemi shfaqet sheshazi per ate qe e sheh. 

37. E per sa u perket atij qe ka tepruar. 

38. Dhe i dha perparesi jetes se kesaj bote, 

39. Xhehennemi do te jete vendi i tij. 

40. E kush iu frikesua paraqitjes para Zotit te vet dhe ndaloi veten prej epsheve, 

41 . Xhenneti eshte' vendi i tij. 

42. Ty te pyesin per kijametin: "Kur do te ndodhe ai?!" 

43. Po, ne cfare gjendje je ti t'ua perkutosh ate? 

44. Vetem te Zoti yt eshte dijenia per te. 

45. Ti je vetem qortues i atij qe ia ka friken Atij. 

46. Diten kur ta perjetojne ate, atyre (idhujtareve) do t'u duket sikur nuk kan jetuar me 
teper se nje mbremje ose nje mengjes te saj. 

80. 'Abese 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Ai vrenjti (fytyren) dhe u kthye. 

2. Ngase atij i erdh i verberi. 

3. E ku mund ta dish ti, ndoshta ai do te pastrohet. 

4. Apo do te keshillohet dhe keshilla do t'i beje dobi! 

5. E ai qe nuk ndien nevoje (per Zotin) pse ka pasuri, 

6. Ti atij i ve veshin (i drejtohesh)! 

7. Po ti nuk ke pergjegjesi, pse ai nuk pastrohet. 

8. Ndersa ai qe nxiton dhe vjen te ti, 

9. Dhe meqe ai frikesohet, 

10. E ti nuk e ze asgje (dhe nuk ia ve veshin fjales se tij), 

1 1 . Jo ashtu! Ne te vertete keto jane keshilla. 

12. Kush do merr mesim nga kjo (nga Kur'ani). 

13. Eshte keshille ne flet te 9mueshme. 

14. Me vlere te larte e te ruajtur. 

15. Ne duar te udhetuesve (engjejve udhetues mes All-llahut e njerezve). 

16. Te nderuar e te ruajtur. 

17. Qofte mallkuar njeriu, sa mohues i forte eshte ai! 

18. Po prej ckafi e krijoi Ai ate? 

19. Ate e krijoi prej nje pike uji dhe e pergatiti. 

20. Pastaj atij ia lehtesoi rrugen. 

21 . Mandej ate e beri te vdese dhe atij i beri varr (te varroset). 

22. Pastaj kur te doje Ai e ringjalle ate. 

23. Jo! Ai nuk zbatoi ate qe urdheroi Ai. 



24. Njeriu le te shikoje ushqimin e vet. 

25. Ne leshuam shi te mjaftueshem. 

26. Pastaj e came token sipas nevojes se bimes, 

27. Dhe beme qe ne te te mbijne drithera 

28. Edhe rrush e perime, 

29. Edhe ullinj e hurma, 

30. Edhe kopshte te dendura, 

3 1 . Dhe peine e kullosa, 

32. Si mjete gjallerimi per ju dhe per bagetine tuaj. 

33. E kur te vije ushtima (krisma e kijametit); 

34. Ate dite' njeriu iken prej vellait te vet, 

35. Prej nenes dhe prej babait te vet, 

36. Prej gruas dhe prej femjeve te vet. 

37. Ate dite secilit njeri i mjafton eeshtja e vet. 

38. Ate dite do te jete fytyra te shndritura, 

39. Te buzeqeshura e te gezuara. 

40. Ate dite do te kete edhe fytyra te pluheruara, 

41 . Qe i ka mbuluar erresira e zeze, 

42. E te tillet jane ata mohuesit, mekataret. 

81. Tekwir 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Kur dielli te jete mbeshtjellur (dhe erresohet), 

2. Dhe kur yjet te kene rene (e shkaperderdhur), 

3. Dhe kur kodrat te kene udhetuar (e bere pluhur ne ajer), 

4. Dhe kur devete e shtrenjta te lihen pa bari ne fushe, 

5. Dhe kur egersirat te jene bashkuar (tubuar). 

6. Dhe kur detet te vlojne si zjarr i flakruar, 

7. Dhe kur shpirtrat te jene bashkuar. 

8. Dhe kur te pyeten ato vajza te varrosura te gjalla, 

9. Per efare mekati ato jane mbytur, 

10. Dhe kur fletushkat te jene shpaluar, 

1 1 . Dhe kur qielli te jete hequr, 

12. Dhe kur Xhehennemi te jete ndezur fort, 

13. Dhe kur Xhenneti te jete afruar, 

14. Atebote njeriu do te dije se eka ka ofruar (te mire ose te keqe). 

15. Betohem fuqimisht ne yjet qe terhiqen (diten, e ndri90Jne naten), 

16. Qe udhetojne e fshihen (si dreni ne strofke), 

17. Pasha naten kur ajo ia beh me erresire. 

18. Pasha agimin kur ia shkrep! 

19. S'ka dyshim se ai (Kur'ani) eshte thenie e te derguarit fisnik (qe e pranoi prej 
Zotit). 

20. Qe eshte i forte dhe qe ka vend te larte te Zoti i Arshit. 



21 . Qe eshte' i respektuar atje (ne mesin e engjejve) dhe besnik. 

22. Nuk eshte i marre shoku juaj (Muhammedi)! 

23. Dhe se ai e pat pare ate (Xhibrilin) ne horizontin e qarte lindor. 

24. Dhe ai nuk eshte qe ne te fshehten (shpalljen) ka dyshim (ose ua le mangu). 

25. Dhe ai (Kur'ani) nuk eshte thenie e djallit te mallkuar! 

26. Pra, ku jeni, kah shkoni? 

27. Ai (Kur'ani) s'eshte tjeter pos keshille per njerezit! 

28. Per ate nga mesi juaj qe deshiron te gjendet ne te verteten. 

29. Po ju nuk mundeni, por vetem nese deshiron All-llahu, Zoti i boteve! 

82. Infitar 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . E kur te cahet qielli. 

2. Dhe kur te shkaperderdhen yjet. 

3. Dhe kur te perzihen detet. 

4. Dhe kur te trazohen varret. 

5. Atebote secili njeri e din se cka punuar dhe cka ka lene prapa! 

6. O ti njeri po e'te mashtroi ty kundrejt Zotit tend qe eshte bujar e i urte? 
7. 1 cili te krijoi, te persosi dhe te drejtoi. 

8. Te formesoi ne formen qe Ai deshiroi! 

9. Jo, nuk eshte ashtu. Ju pergenjeshtroni diten e pergjegjesise. 

10. Kurse ndaj jush jane percjellesit! 

1 1 . Jane shkrues te ndershem te All-llahu. 

12. Ata e dine se cka punoni. 

13. E s'ka dyshim se te miret jane ne kenaqesine e perjetimeve (ne Xhennet). 

14. Dhe se mekataret jane ne Xhehennem. 

15. Aty futen ata diten e gjykimit (te cilen nuk e besonin). 

16. Dhe nuk kane te larguar prej tij. 

17. E e'te mesoi ty se e'eshte dita e gjykimit? 

18. Perseri, 9'te mesoi ty se e'eshte dita e gjykimit? 

19. Eshte dita kur askush, askujt nuk do te mund t'i ndihmoje asgje; ate dite e tere 
9eshtja i takon vetem All-llahut! 

83. Mutaffifin 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Te mjeret ata qe masin e peshojne. 

2. Ata qe kur matin prej njerezve prej njerezve, per vete e plotesojne, 

3. E kur u matin te tjereve ose u peshojne, u lene mangu. 

4. A nuk e done te tillet se kane per t'u ringjallur? 

5. Ne nje dite te madhe, 

6. Ne diten kur njerezit ngriten (prej varrezave) per te dale para Zotit te boteve. 

7. Jo, te mos rrine gafil! Se shenimet e veprave te mekatareve jane ne Sixhin (ne nje 

liber shenimesh te te keqijave me te demshme). 

318 



8. E, ku e di ti se 9'eshte sixhini? 

9. Ai eshte' nje liber i qendisur (ne nje qeli ne fund te burgut). 

10. Ate dite eshte shkaterrimi per genjeshtaret. 

1 1 . Te cilet nuk e besojne diten e pergjegjesise. 

12. E ate dite nuk e mohon kush, pervec atij qe ka sharruar teper ne mosbesim e ne 
pune te keqija. 

13. E qe kur i lexohen atij argumentet Tona, thone: "Legjenda te te pareve!" 

14. Jo, nuk eshte ashtu! Por te keqijat qe i punuan, zemrat e tyre ua mbuluan. 

15. Jo dhe Jo! Ate dite do te jene te penguar prej (ta shohin) Zotit te tyre. 

16. Pastaj ata do te hyjne ne Xhehennem. 

17. Dhe do t'u thuhet: "Ky eshte ai te cilin e keni pergenjeshtruar!" 

18. Jo, nuk jane te njejte! Se libri i te mirave gjendet ne Il-lijjine! 

19. E ku e di ti se 9ka eshte Ilijune? 

20. Eshte nje lliber i qendisur qarte. 

21 . Te cilin e deshmojne engjejt qe jane me te te afermit. 

22. E s'ka dyshim se vepermiret jane ne perjetime e kenaqesi (Xhennet). 

23. Te mbeshtetur ne kolltuke veshtrojne. 

24. Ne fytyrat e tyre mund te kuptosh kenaqesine e perjetimeve. 

25. U jepet te pijne pije ne ene te mbyllura. 

26. Pije qe ne fund asaj i vjen era misk! E per shperblim te tille le te garojne ata qe 
lakmojne te miren. 

27. Dhe perzierja e asaj pije eshte ne tensim (uji me i mire). 

28. Krua nga i cili do te pijne me te afermit e Zotit. 

29. Mekataret ishin ata te cilet i perqeshnin ata qe besuan. 

30. Dhe kur kalonin (besimtaret) prane (idhujtareve), ata ia benin me sy njeri-tjetrit. 

3 1 . E kur ktheheshin te familjet e veta, ktheheshin te kenaqur. 

32. Dhe kur i shihnin ata (besimtaret) jane te humbur!" 

33. Po Ne, nuk i caktuam ata (idhujtaret) si roje te atyre (besimtareve). 

34. E sot, (ne diten e gjykimit), ata qe besuan do te tallen me jobesimtaret. 

35. Duke qendruar te mbeshtetur (besimtaret) ne kolltuke e duke shikuar. 

36. A thua a u superbly en jobesimtaret per ate qe punuan? (Po) 

84. Inshikak 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

l.Kurtepelcetqielli. 

2. T'i bindet urdherit te Zotit te vet, ashtu si takoi. 

3. Dhe kur toka te shtrihet ne gjeresine e saj. 

4. E te nxjerr 9ka ka brenda e te 9lirohet, 

5. Dhe t'i bindet Zotit te saj, ashtu si takoi. 

6. O ti njeri, vertet ti perpiqesh me nje perpjekje te madhe qe 9on te Zoti yt, e ate 

(perpjekje) do ta gjesh. 

7. E persa i perket atij qe libri i vet i jepet nga e djathta, 

8. Ai do te llogaritet me nje llogari te lehte, 



9. Do te kthehet te familja e vet i gezuar. 

10. E persa i perket atij qe libri i vet i jepet pas shpines, 

1 1 . Ai do t'i ndjelle vetes shkaterrim, 

12. Dhe do te hyje ne zjarr te ndezur fort. 

13. Ai ka qene i gezuar ne familjen e vet, 

14. Dhe ka menduar se nuk ka per t'u kthyer. 

15. Po, se, vertet Zoti i tij gjithnje e ka pare ate. 

16. Betohem ne kuqerrimin e horizontit pas perendimit, 

17. Dhe ne naten dhe 9ka ajo tubon, 

18. Dhe ne henen kur ajo eshte' e plote. 

19. Ju patjeter do te perjetoni gjendje pas gjendjeje. 

20. E, cka kane ata qe nuk besojne? 

21 . Dhe kur u lexohet atyre Kur'ani, nuk perulen (nuk bien ne sexhde)? 

22. Perkundrazi, ata qe nuk besuan edhe pergenjeshtrojne? 

23 . E All-llahu e di me se miri se cka mbajne fshehte ata! 

24. Lajmeroji, pra me nje denim te dhembshem. 

25. Me perjashtim te atyre qe besuan e bene vepra te mira, te cilet kane shperblim te 
vazhdueshem! 

85. Buruxh 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha qiellin me plot yje, 

2. Pasha diten e premtuar, 

3. Pasha ate qe deshmon dhe ate qe deshmohet! 

4. Mallkuar qofshin ata te zotet e hendeqeve, 

5. Te zjarrit me plot lende djegese, 

6. Kur ata rrinin ulur rreth tij, 

7. Dhe deshmonin ate qe benin me besimtaret. 

8. E nuk paten pse t'i urreje, pervee qe e besuan All-llahun, ngadhenjyesin, te 

lavderuarin, 

9. Te cilit i takon sundimi i qiejve e i tokes;, e All-llahu eshte deshmitar i edo sendi. 

10. Eshte i sigurt se ata qe i sprovuan besimtaret dhe besimtaret dhe nuk u penduan; 
ata kane denimin e Xhehennemit dhe denimin e djegies. 

1 1 . Ata qe besuan dhe bene vepra te mira, ata kane Xhennete nen te cilet burojne 
lumenj. e ai eshte suksesi me i madh. 

12. Eshte e vertete se goditja e Zotit tend eshte e forte. 

13. Ne te vertete, Ai eshte qe e fillon (krijimin) dhe e rikthen. 

14. Ai eshte qe fale mekatet, eshte i dashur. 

15. Eshte i zoti i Arshit, te madheruar! 

16. E punon ate qe deshiron. 

17. A te ka ardhur ty lajmi i ushtrive, 

18. Te faraonit dhe te Thmeudit? 

19. Por, keta qe mohuan (idhujtaret), vazhdojne me genjeshter. 



20. Po All-llahu ata i ka rrethuar (nuk mund t'i shpetojne)! 

21 . Perkundrazi, (ata qe genjejne), ai eshte' Kur'an i famshem. 

22. Ne nje pllake te ruajtur mire (ne Levhi Mahfudhe). 

86. Tarik 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha qiellin dhe yllin ndri9ues (te nates)! 

2. E ku e di tise 9ka eshte tariku - trokitesi? 

3. Ai eshte ylli qe shpon (erresiren me drite). 

4. Nuk ka asnjeri njeri qe ndaj tij te mos kete percjelles. 

5. Le te shikoje njeriu se prej ckahit eshte krijuar? 

6. Ai eshte krijuar prej nje uji qe hidhet fuqishem, 

7. E qe del nga kurrizi i shpines dhe derrasa e gjoksit. 

8. E s'ka dyshim se Ai ka fuqi ta riktheje ne jete ate. 

9. Diten kur do te gjurmohen te fshehtat. 

10. E ai (njeriu) nuk ka force as ndihmetare. 

1 1 . Pasha qiellin qe kohe pas kohe kthehet me shi. 

12. Edhe kohen qe qahet per bime. 

13. Eshte e vertete se ai (Kur'ani) eshte fjale qe dallon - gjykon. 

14. Nik eshte ai i parendesishem (loje e kote)! 

15. Ata vertete bejne kurtha. 

16. Po edhe Une pergatis deshtimin e kurtheve te tyre! 

17. E ti jobesimtaret jepju afat, afatizoi ata pak. 

87. A'la 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

I . Madheroje emrin e Zotin tend te Larte! 
2. 1 cili krijoi dhe persosi, 

3 . Dhe i cili percaktoi e orientoi, 

4. Dhe i cili mundesoi mbirjen e kulloses; 

5. E pastaj ate e beri mbeturine te zeze. 

6. Ne do te lexojme ty e nuk do te harrosh (Kur'anin). 

7. Perve9 asaj qe All-llahu deshiron. Ai e di te hapten e te fshehten. 

8. Dhe Ne do ta lehtesojme ty me te lehten. 

9. Pra keshillo aty ku keshilla ben dobi. 

10. Do te keshillohet ai qe ka frike, 

I I . Ndersa do te shmanget me i keqi, 
12.1 cili do te hyje ne zjarrin e madh. 

13. Pastaj nuk do te vdese ne te, por as nuk do te jetoje. 

14. Ka shpetuar ai qe eshte patruar. 

15. Qe e perkujton emrin e Zotit te vet dhe falet. 

16. Po ju i jepni perparesi jetes se dunjase, 

17. Ndersa ahireti (amshimi) eshte me i mire dhe e perjetshem. 



18. Vertet kjo ishte ne broshurat e lashta: 

19. ne broshurat e Ibrahimit dhe te Musait. 

88. Gashiie 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . A te erdhi ty lajmi per belane qe kaplon (kijameti)? 

2. Ate dite' sheh fytyra te perulura, 

3. Te lodhura e te rraskapitura (nga mundimi). 

4. Ato hyjne ne zjarrin te ndezur fort, 

5. U jepet te pijne prej nje kroi te vale. 

6. Ata kane ushqim tjeter pos nje barishte me ferra helmuese. 

7. Qe as nuk jep fuqi, as nuk largon uri. 

8. Ate dite dheh fytyra te ndritshme, 

9. Te kenaqura per veprimet e veta, 

10. Ne Xhennet te shkalles se larte, 

1 1 . Aty nuk degjojne fjale te pakendshme, 

12. Aty ka kroje qe rrjedhin, 

13. Aty kane shtreter te larte, 

15. Edhe jasteke te renduar per mbeshtetje, 

16. Edhe qilima te shtruar. 

17. A nuk i shikojne devet se si jane krijuar? 

18. Edhe qiellin se si eshte ngritur lart! 

19. Edhe kodrat se si jane venduar! 

20. Edhe token se si eshte shtruar! 

21 . E ti pra, keshillo, se je vetem perkujtues, 

22. Ti ndaj tyre nuk je mbizoterues! 

23. Pervec atij zbrapset e nuk beson, 

24. All-llahu ate me vuajtje e denon. 

25. Vetem te Ne kthimin e kane. 

26. Dhe vetem deture Jona eshte llogaira e tyre. 

89. Fexhr 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Pasha agimin! 

2. Pasha dhjete netet! 

3. Pasha ciftin dhe pasha tekun! 

4. Pasha naten qe shkon! 

5. A jane keto betime per te mencurin? 

6. A nuk e i ti se c'beri Zoti yt me Ad-in? 

7. Me banoret e Iremit me ndertesa te larta? 

8. Qe si ata (populli Ad) nuk eshte krijuar askush ne toke! 

9. Dhe me Themudin, te cilet shpuan shkembinj ne luginen (kura), 

10. Dhe me faraonin i fortifikuar me tenda (ushtarake)! 



11. Te cilet e tepruan me krime ne toke. 

12. Dhe ne te shtuan shkaterrimin. 

13. E All-llahu kunder tyre leshoi lloj-lloj denimesh. 

14. Pse Zoti yt eshte' qe per cj ell (u rri ne prite). 

15. E njeriu, kur e sprovon Zoti i tij, e nderon dhe e begaton, ai thote: "Zoti im me ka 
nderuar!" 

16. Por, kur per ta sprovuar ia pakeson furnizimin (e varferon), ai thote: "Zoti im me ka 
nencmuar!" 

17. Jo, nuk eshte ashtu! Por (punoni edhe me zi) ju nuk perfillnit bonjakun, 

18. Nuk cytni njeri-tjetrin per ta ushqyer te varferin, 

19. Dhe ju e hani me te madhe trashegimin (padrejte). 

20. Dhe pasurine e doni se tepermi. 

21 . Jo, mosni ashtu! Kur te dridhet toka njepasnjeshem! 

22. Dhe kur te vije Zoti yt dhe engjejt qendrojne rradhe-rradhe! 

23. Dhe ate dite sillet Xhehennemi, diten kur perkujtohet njeriu, e c'dobi i ben atij 
perkujtimi? 

24. Thote: "O, i gjori une, sikur te isha i parapergatitur per jeten time!" 

25. Pra, diten kur nuk denon si Ai askush. 

26. Dhe nuk do te farkoje pranga si Ai askush. 

27. O shpirt i qetesuar! 

28. Kthehu te Zoti yt i kenaqur (per vehte) e kenaqes (per Zotin)! 

29. Hyr mes roberve te Mi! 

30. Dhe hyr ne Xhennetin Tim! 

90. Beled 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Betohem ne kete qytet! 

2. E ti je qe gjendesh ne kete qytet! 

3 . Betohem ne prindin dhe ne ate qe lind prej tij ! 

4. Vertet, Ne e krijuam njeriun ne veshtiresi te njepasnjeshme. 

5. A mendon ai, se ate nuk mund ta mposhte askush? 

6. E thote: "Une kam shpenzuar shume pasuri!" 

7. A mendon ai se ate askush nuk e ka pare? 

8. A nuk i dhame Ne atij dy sy? 

9. Edhe gjuhe e dy buze? 

10. Dhe i sqaruam atij per te dy rruget. 

1 1 . E ai nuk u hodh ne perpjetezen (rruge e veshtire - qafemalit). 

12. E c'gje te mesoi ty se c'eshte Akabe (rruga e veshtire)? 

13. Eshte lirimi i nje skllavi, 

14. Ose dhenia e ushqimit ne kohen kur mbreteron uria: 

15. Ndonje jetimi qe eshte i afert, 

16. Ose ndonje te varferi qe e ka molisur varferia. 

17. E pastaj te behej prej atyre qe besuan, qe keshilluan njeri-tjetrin per durim dhe qe 



keshillluan per meshire (per ndihme). 

18. Te' tillet jane te zotet e anes se djathte. 

19. Ndersa ata qe nuk i besuan argumentet Tona, ata jaane te te majtes. 

20. Kunder tyre eshte zjarri i mbyllur. 

91. Shems 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha diellin dhe driten e tij ! 

2. Pasha henen kur vjen pas tij! 

3. Pasha diten kur ai (dielli) e shndrit! 

4. Pasha naten kur ajo e mbulon ate (driten e diellit)! 

5. Pasha qiellin dhe Ate qe e ndertoi ate! 

6. Pasha token dhe Ate qe e shtriu ate (e sheshoi)! 

7. Pasha njeriun dhe Ate qe e krijoi ate! 

8. Dhe ia mesoi se cilat jane te keqijat dhe te mirat e tij. 

9. Pra, ka shpetuar ai qe e pastroi vetveten. 

10. E ka deshtuar ai qe e poshteroi vetveten. 

1 1 . Themudi pergenjeshtroi per shkak te arrogances se vet. 

12. Kur me i keqi i tyre u ngrit me te shpejte. 

13. e Pejgamberi atyre u pat thene: "Kinie kujdes devene e All-llahut dhe ndaj 
peengimit te saj qe te pije uje. 

14. Ata nuk i besuan atij dhe ate (devene) e therren dhe Zoti i tyre per shkak te mekatit 
te tyre ua rreshtoi ndeshkimet dhe i rrafshoi, 

15. Duke mos iu frikesuar prapavise se atij (ndeshkimi). 

92. Leil 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha naten qe me erresire mbulon gjithesine! 

2. Pasha diten kur ajo shkrepetin! 

3. Pasha Ate qe krijoi mashkullin e femren! 

4. Vertet, veprimi juaj eshte i lloj-llojte. 

5. E sa i perket atij qe jep dhe ruhet, 

6. Dhe verteton bindshem per me te miren, 

7. Ne do ta pergatisim ate per me te lehten. 

8. E sa i perket atij qe ben koprraci dhe ndien veten te pavarur (nga Zoti), 

9. Dhe qe mohon ate me te miren, 

10. Ne do ta pergatisim per me te veshtiren. 

1 1 . E pasuria e tij nuk do t'i beje dobi, kur ai te zhduket. 

12. Detyre e jone eshte vetem te udhezojme. 

13. Dhe vetem e Jona eshte bota tjeter si dhe kjo. 

14. Une ua kam terhequr verejtjen per zjarrin te ndezur fort. 

15. Qe aty nuk hyn tjeterkush, pos atij qe eshte me i prishuri. 
16.1 cili pergenjeshtroi dhe u zmbraps. 



17. Ndersa ai qe eshte' me i devotshem do te jete larg tij. 

18. Ai qe e jep pasurine e vet e pastrohet, 

19. E jo per ta shperblyer ndoke qe i ka here mire me pare. 

20. Por vetem per te fituar kenaqesine e Zotit te vet, me te lartit, 

21 . Per Zotin, ai do te gezoje ate kenaqesi! 

93. Duha 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Pasha paraditen! 

2. Pasha naten kur shtrine erresiren! 

3 . Zoti yt nuk te ka lene, as nuk te ka perbuzur. 

4. Dhe se bota e ardhshme eshte shume me e mire per ty se e para. 

5. E Zoti yt do te jepe ty, e ti do te kenaqesh. 

6. A nuk te gjeti ty jetim, e Ai te beri vend (te dha perkrahje). 

7. Dhe te gjeti te paudhezuar e Ai te udhezoje. 

8. dhe te gjeti te varfer, e Ai te begatoi. 

9. Pra, mos e perul jetimin! 

10. As lypesin mos e perze! 

1 1 . E me te mirat qe te dha Zoti yt, trego (udhezo njerez)! 

94. Inshirah 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . A nuk ta hapem ne gjoksin tend? 

2. Dhe Ne hoqem prej teje barren tende, 

3. E cila shtypte shpinen tende. 

4. Dhe Ne, ta ngritem larte famen tende? 

5. E, pa dyshim se pas veshtiresise eshte lehtesimi. 

6. Vertet, pas veshtiresise vjen lehtesimi. 

7. E kur ta kryesh (obligimin), atebote mundohu me adhurim (All-llahut). 

8. Dhe, vetem te Zoti yt perqendro synimin! 

95. Tin 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha fikun dhe ullirin! 

2. Dhe (kodren) Turi Sina-en! 

3. Dhe kete qytet te sigurise! 

4. Vertet, Ne e krijuam njerin ne formen me te bukur. 

5. Pastaj e zbritem ate ne me te ultin e te ulteve. 

6. Pervec atyre qe besuan dhe bene vepra te mira; ata kane shperblim te panderprere. 

7. E pas gjithe kesaj, c'te shtyri te pergenjeshtrosh diten e shperblimit (pergjegjesise)? 

8. A nuk eshte All-llahu me i urti gjykuesve? 



96. 'Alek 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Lexo me emrin e Zotit tend, i cili krijoi. 

2. Krijoi njeriun prej gjakut te ngjizur. 

3. Lexo per Zotin tend Bujar! 

4. Eshte' Ai qe ua mesoi penden. 

5. la mesoi njeriut ate qe nuk e dinte. 

6. Jo, eshte e vertete se ai i kalon kufinte, 

7. Per shkak se e ndien veten te pavarur. 

8. Po kthimi eshte vetem te Zoti yt. 

9. A me tregon ate qe pengon, 

10. nje rob kur ai falet? 

1 1 . c'mendon kur ai (robi) eshte ne rrage te drejte? 

12. Ose ai (rob) urdheroi per sinqeritet. 

13. A me trego nese ai pergenjeshtron dhe zmbrapset (nga besimi)? 

14. A nuk e di ai se All-llahu e sheh? 

15. Jo, Jo! Nese nuk terhiqet, vertet do ta kapim per flokesh mbi ballin. 

16. Floku rrenacak, mekatar. 

17. E ai le t'i therret ata te vetet. 

18. Ne do t'i therrasim zebanite. 

19. Jo, Jo! Ti mos iu bind atij, vazhdo me sexhde dhe afroju Zotit me te. 

97. Kadr 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Ne e zbritem ate (Kur'anin) ne naten e Kadrit. 

2. E c'te beri ty te dijsh se 9'eshte nata e Kadrit? 

3. Nata e Kadrit eshte me e rendesishme se nje mije muaj! 

4. Me lejen e Zotit te tyre ne (ate nate) te zbresin engjej dhe shpirti (Xhibrili) per 

secilen 9eshtje. 

5. Ajo (qe percakton Zoti) eshte paqe deri ne agim te mengjesit. 

98. Beiiine 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Ata nga ithtaret e librit dhe idhujtaret, te cilet nuk besuan, nuk iu ndane (besimit te 

tyre) derisa atyre u erdhi argumenti i qarte, 
2. 1 derguari prej All-llahut, qe lexon flete te pastra, 

3 . Ne te cilat ka vetem dispozita te drejta. 

4. Dhe ata te cileve u eshte dhene libri, nuk u ndane vetem pasi qe u erdhi argumenti. 

5. E duke qene se ata nuk ishin te urdheruar me tjeter, pos qe ta adhuronin All-llahun 

me nje adhurim te sinqerte ndaj Tij, qe te largohen prej cdo besimi te kote, ta falin 
namazin, te japin zeqatin, se ajo eshte feja e drejte. 

6. S'ka dyshim se ata, te cilet nuk besuan nga ithtaret e librit dhe nga idhujtaret, do te 

jene ne zjarrin e Xhehennemit, aty do te jene pergjithmone. Te tilet jane krijesa me 

326 



e demshme. 

7. Ndersa, ata qe besuan dhe bene vepra te mira, te tillet jane krijesa me e dobishme. 

8. Shperblimi per ta te Zoti i tyre jane: vendet ne Xhennete neper te cilet burojne 

lumenj, e aty jane pergjithmone, paeputur. All-llahu eshte' i kenaqur ndaj tyre, e 
edhe ata te kenaqur prej Tij. E ky eshte per ate, qe i ka pasur drone Zotit te vet. 

99. Zilzal 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Kur te dridhet toka me dridhjen e saj te fuqishme, 

2. Dhe te nxjerre toka ate qe ka ne mbrendine e saj (barren nga brenda), 

3. Dhe njeriu te thote: "c'ka kjo (qe ben kete dridhje)?" 

4. Ate dite, ajo i rrefen tregimet e veta, 

5. Ngase Zoti yt e ka urdheruar ate. 

6. Ate dite njerezit shfaqen te ndare ne grupe qe te shperblehen per veprat e tyre. 

7. E kushe punoi ndonje te mire, qe peshon sa grimca, ate do ta gjeje. 

8. Dhe kush punoi ndonje te keqe sa grimca, ate do ta gjeje. 

100. 'Adii at 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Pasha vrapuesit e shpejte (kuajt) qe hingellojne! 

2. E qe me thundrat e tyre nxjerrin xixellima zjarri nga guret, 

3. Dhe te cilet versulen heret ne agim. 

4. E me te (versulje) atehere 90Jne pluhur. 

5. Dhe ashtu hidhen ne mesin e grumbullit (te armikut). 

6. Vertet, njeriu eshte perbuzes ndaj Zotit te vet. 

7. Edhe vete eshte deshmues i asaj (perbuzje). 

8. Dhe ai eshte qe shume e do pasurine. 

9. A nuk e di ai se kur te nxirret 9ka este ne varreza? 

10. Dhe te tubohet (te dale ne shesh) ajo qe ishte ne gjoksa. 

1 1 . E ate dite, pa dyshim Zoti i tyre eshte i njohur per punen e tyre. 

101. KarVa 

Me emrin eAU-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . krisma e kijametit. 

2. cka eshte krisma? 

3. Dhe c'te mesoi ty se c'eshte krisma? 

4. Ajo eshte dite kur njerezit behen si insekte te shperndara. 

5. Dhe kodrat behen si leshi i shprishur. 

6. E sa i perket atij qe i rendohet peshoja e veprave te tij, 

7. Ai eshte ne nje jete te kendshme. 

8. Ndersa, atij qe ka peshojen e lehte te veprave te tij, 

9. Vendi i tij do te jete ne Havije. 



10. E 9'eshte ajo qe te njoftoi 9'eshte ai (Havije)? 

1 1 . Eshte' zjarri me nxehtesi shume te larte. 

102. Tekathur 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Juve u preokupoi perpjekja per shumimin (e pasurire, te femijve, te pozites)! 

2. Derisa te mos vizitoni varrezat (te beheni banues te tyre - te vdisni). 

3. Jo, nuk eshte ashtu! Gjithsesi kete do ta kuptoni me vone! 

4. Perseri jo, jeni gabim! Me vone do ta kuptoni! 

5. Jo, pse, sikur ta dinit me nje dije te sigurt (nuk do te benit ashtu). 

6. Ju pa tjeter do ta shihni Xhehennemin. 

7. Madje ate do ta shihni te bindur plotesisht. 

8. Pastaj ne ate dite do te pyeteni per te mirat (e dynjas). 

103. 'Asr 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Pasha kohen! 

2. Nuk ka dyshim njeriu eshte ne nje humbje te sigurt. 

3. Me perjashtim te atyre qe besuan, qe bene vepra te mira, qe porositen njeri-tjetrin t'i 

permbahen te vertetes dhe qe keshilluan njeri-tjetrin te te jene te 

104. Humeze 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Mjere per secilin qe e ofendon e perqesh (njerezit), 

2. Qe ka tubuar pasuri dhe qe ate e man te mos i pakesohet. 

3. E mendon se pasuria e tij do te beje te perjetshem. 

4. Jo, te mos medoje ashtu! Se ai pa tjeter do te hidhet ne Hutame. 

5. E 9ka dini ti se 9'eshte Hutame? 

6. Eshte zjarri i All-llahut i ndezur fort. 

7. Qe deperton deri ne lo9ke te zemres. 

8. Ai i mbyll ata, ua ze frymen. 

9. Ata jane te lidhur ne pranga 

105. Fil 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . A nuk e ke pare se 9'beri Zoti yt me poseduesi e elefantit? 

2. A nuk ua beri perpjekjen e tyre te deshtuar? 

3. Dhe Ai kunder tyre leshoi shpende qe vinin tufe-tufe! 

4. Dhe i gjuanin ata me gure nga balta e gurezuar! 

5. Dhe ata i beri si gjeth i grimcuar (i pertypur)! 



106. Kureish 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Per hire te garantimit qe e gezojne kurejshitet! 

2. Garantimin e udhetimit te tyre te lire dimerit dhe veres! 

3 . Pra, le ta adhurojne Zotin e kesaj shtepie, 

4. 1 cili i ushqeu pas wise dhe i siguroi prej 9do frike! 

107. Ma'un 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. A e ke pare ti (a e sheh) ate, qe pergenjeshtron pergjegjesine dhe llogarinene boten 

tjeter? 

2. Po ai eshte' qe e perze ne menyre te vrazhde bonjakun. 

3. Dhe qe nuk nxit per te ushqyer te varferin. 

4. Pra shkaterrim eshte per ata qe falen, 

5. te cilet ndaj namazit te tyre jane te pakujdesshem. 

6. Ata qe vetem shtiren (sa per sy e faqe). 

7. Dhe nuk japin as sendin me te vogel (as hua). 

108. Kewther 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Ne, vertet, te dhame ty shume mira. 

2. Andaj, ti falu dhe prej kurban per hure te Zotit tend! 

3. E s'ka dyshim se urrejtesi yt eshte faresosur. 

109. Kafirun 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Thuaj: "Ojujobesimtare! 

2. Une nuk adhuroj ate qe ju e adhuroni! 

3. As ju nuk jeni adhurues te Atij qe une e adhuroj! 

4. Dhe une kurr nuk do te jem adhurues i asaj qe ju adhuroni! 

5. Por edhe ju nuk do te jeni adhurues te Atij qe une adhuroj! 

6. Ju keni fene tuaj (qe i permbaheni), e une kam fene time (qe i permbahem)! 

110. Nasr 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Kur erdhi ndihma e All-llahut dhe clirimi (ngadhenjimi), 

2. Dhe i pe njerezit qe po hyjne turma-turma ne fene e All-llahut. 

3. Ti, pra, lartesoje Zotin tend duke falenderuar dhe kerko nga Ai falje. Ai vertet 

pranon shume 



777. Mesed 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Qofte i shkaterruar Ebi Lehebi, e ai me eshte' shkaterruar! 

2. Atij nuk i beri dobi pasuria e vet, as ajo cka fitoi! 

3. Ai do te hyje ne nje zjarr te ndezur flake. 

4. E edhe gruaja e tij, ajo qe barti dm (ferra), 

5. E ne qafen e saj ajo ka nje litar te perdredhur. 

772. Ihlas 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Thuaj: Ai, All-llahu eshte Nje! 

2. All-llahu eshte mbeshtetja (Atij i mbeshtetet 9do krijese). 

3. As s'ka lindur ke, as nuk eshte i lindur. 

4. Dhe Atij askush nuk i eshte i barabarte. 

113. Felek 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1 . Thuaj: I mbeshtetem Zotit te agimit, 

2. Prej demit te cdo krijese, qe Ai e krijoi. 

3. Dhe prej erresires se nates kur ngryset plotesisht. 

4. Dhe prej demit te atyre qe lidhin dhe fryejne nyja. 

5. Edhe prej demit te smirekeqit kur sipas smires vepron. 

114. Nas 

Me emrin eAll-llahut, Meshiruesit, Meshireberesit! 

1. Thuaj: "Mbeshtetem ne Zotin e njerezve! 

2. Sunduesin e njerezve, 

3. Te adhuruarin e njerezve, 

4. Prej te keqes se cytesit qe fshihet. 

5. 1 cili hedh dyshime ne zemrat e njerezve, 

6. Qofte ai nga xhinet ose nga njerezit". 



Permbajtia: 

(N. rendor) Surja: faqja: 

(shtype numrin e faqes dy here 
nese deshiron te dalesh ne ndonje sure) 

1. Fatiha (gelja) 3 

2. Bekare(lopa) 5 

3. Alilmran 38 

4.Nisa 52 

5. Maide 65 

6. En'am 75 

ZA'raf. 86 

8.Enfal 99 

9. Tewbe 104 

W.Junus 113 

11. Hud 119 

U.Jusuf. 127 

U.Rra'd 133 

U.Ibrahim 137 

15.Hixhr 140 

16.Nahl 143 

17.1sra 150 

18.Kehf. 156 

19. Merjem. 163 

20. TaHa 167 

21.Enbija 173 

22.Haxhxh 178 

23. Mu'minun 183 

24Nur 187 

25.Furkan 192 

26.Shu'ara 195 

27.Neml. 202 

28.Kasas 206 

29.Ankebut 212 

30. Rum 215 



31. Lukman 218 

32.Sexhde 221 

33.Ahzab 222 

34.Sebe' 227 

35.Fatir 230 

36.JaSin 233 

37.Saffat 236 

38. Sad 241 

39. Zumer 244 

40. Gafir. 249 

41. Fussilet 253 

42.Shura 256 

43.Zuhruf 260 

44Duhan 263 

45.Xhathije 265 

46.Ahkaf. 267 

47. Muhammed 269 

48.Fet'h 271 

49.Huxhurat 274 

50.Kaf. 275 

51.Dharijat 277 

52. Tur 278 

53.Nexhm 280 

54Kamer 282 

55. Rahman 283 

56. Wakia 285 

57.Hadid 288 

58. Muxhadele. 290 

59.Hashr 291 

60. Mumtehinet 293 

61.Saff. 294 

62.Xhum'a 295 

63.Munafikun 296 

64. Tegabun 297 

65. Talak 298 

66. Tahrim 299 



67.Mulk. 300 

68.Kalem 301 

69.Hakka 303 

70.Me'arixh 304 

71.Nuh 306 

72.Xhinn 307 

73. Muzemmil 308 

74. Mudeththir 309 

75.Kijame. 310 

76. Insan 311 

77.Murselat. 312 

78.Nebe' 314 

79.NazVat. 315 

80. 'Abese 316 

81. Tekwir 317 

82.1nfitar. 318 

83. Mutaffifin 318 

84.1nshikak 319 

85.Buruxh 320 

86. Tank 321 

87. A 'la 321 

88. Gashije 322 

89.Fexhr 322 

90.Beled 323 

91.Shems. 324 

92.Lejl 324 

93.Duha 325 

94.1nshirah 325 

95. Tin 325 

96. Alek. 326 

97.Kadr 326 

98.Bejjine 326 

99.Zihal 327 

100. Adijat 327 

lOl.Kari'a 327 

102. Tekathur 328 



103. 'Asr 328 

104.Humeze 328 

105. Fit. 328 

106.Kurejsh 329 

lOZMa'un 329 

108. Kewther. 329 

109.Kafirun 329 

UO.Nasr. 329 

lll.Mesed. 330 

112. Mas 330 

lU.Felek 330 

114. Nas 330 



Rradhitja: 
Beni, Cimi, Erolli dhe Shenolli 

Thyerja dhe permiresimet: 
Gazmendi 

Projekti per tubimin e literatures Islame ne gjuhen shqipe 
Informata per punime tjera ne tel: 273-681 (Shkup) ose 46-582 (Prishtine) 

Gazmend Hoxha / Eroll Bajraktari 



Per permiresimet qe jane bere ne interpretimin e Sherif Ahmetit, se pari eshte' 
shqyrtuar origjinali ne gjuhen arabe, si dhe jane marre parasysh interpretimet nga: 

1. Dr. Muhammed Tekiud-din El-Hilali, Dr. Muhammed Muhsin Han 
(anglisht) - Rijad, 1995; 

2. Jusuf Ali (anglisht) - (tekst kompjuterik); 

3. E. H. Palmer (anglisht) - (tekst kompjuterik, prone e korporates World 
Library); 

4. Hasan Nahi (shqip) - Prishtine, 1988; 

5. Feti Mehdiu (shqip) - Prishtine, 1985; 

6. Besim Korkut (boshnjakisht) - Sarajeve, 1989; 

7. Ali Riza Karabeg (boshnjakisht) - Zagreb, 1991; 

8. Muhamed Panxha, Xhemaludin £ausheviq (boshnjakisht) - Zagreb 1974; 

9. Miqo Ljubibratiq (serbisht) - Beograd, 1895. 

Komenti eshte perpiluar nga Dr. Muhammed Takiud-din El-Hilali dhe Dr. 



Muhammed Muhsin Hani - Universiteti Islamik i Medines (ne gjuhen angleze), dhe 
paraqet verzion te shkurtuar te komenteve te Taberiut, Kurtubiut dhe Ibn Kethirit me 
komente nga Sahihul-Buhari. 

Komentin nga anglishtja e perktheu Gazmend Hoxha, me ca shtesa te imta. 
Kjo eshte vetem versioni i pare i perkthimit ne gjuhen shqipe i ketij komenti, prandaj 

cdo sugjerim do te hase ne mireseardhje.