Full text of "The second recension of the Quignon breviary, following an edition printed at Antwerp in 1537 and collated with twelve other editions; to which is prefixed a handlist of editions of the first and second recensions"

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world's books discoverable online.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the pubHc domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge thafs often difficult to discover.

Marks, notations and other marginaha present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the
pubHsher to a Hbrary and finally to you.

Usage guidelines

Google is proud to partner with libraries to digitize pubHc domain materials and make them widely accessible. PubHc domain books belong to the
pubHc and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.

We also ask that you:

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web

at http : //books . google . com/|

Digitized by VjOOQIC

HENRY BRADSHAW
SOCIETY T^.

Sounbeb in t$e ^edx of Our &orb 1890
for iH ebiftng of QRtdre &tfurgtc4f 2^e;rt6v

VoL. XXXV.

JSSUED TO MEMBERS FOR THE YEAR 1908

ANO

PRINTED FOR THE SOCIETY

IIARRISON AND SONS, ST. MARTIN'S LANE,

PRINTERS IN ORDINARY TO HIS MAJBSTY.

Digitized by VjOOQIC

THE

SECOND RECENSION OF THE
QUIGNON BREVIARY

FOLLOWING AN EDITION PRINTED AT ANTWERP IN 1537

AND COLLATED WITH TWELVE OTHER EDITIONS

TO WHICH IS PREFIXED A HANDLIST OF

EDITIONS OF THE FIRST AND

SECOND RECENSIONS

PREPARED AND EDITED BY

J. WICKHAM LEGG.

VOL. I. TEXT.

1908,

Digitized by VjOOQIC

(35-; ^

LONDON :

HARKISON AND SONS, PRINTERS IN ORDINARY TO HIS MAJEST^V

ST. MARTIN*S LANE.

Digitized by VjOOQIC

PREFATORY NOTE.

The Second Recension of the Breviary edited by Cardinal
Quignon was issued in 1536 and its use abolished in 1568 by
the famous Bull of Pope Pius V. which begins with the words
Quod a nobiSy and contains the sentence : " Tollimus in primis et
abolemus Breviarium novum a Francisco Cardinale praedicto
editum." . During the 32 years of its official existence, the
number of editions that appeared was very great ; setting aside
the ten or eleven editions of the first recension, there appeared
over a hundred editions of the second, that are known. Possibly
there are more ; for though I have been searching during the
last five and twenty years for copies in every library that I have
visited, yet some fresh editions, hitherto unknown to me, have
very recently come under my notice. Strange to say, I have
not yet seen an edition of 1536 ; and I have thus been forced
to take as the basis of the following reprint one of the editions
of 1537, that printed at Antwerp by Antony Goin.

The copy, once Archbishop Parker*s, used for transcription,
belongs now to the Master and Fellows of Corpus Christi
College, Cambridge, by whose courtesy I was allowed this
favour on the recommendation of their late librarian, the Rev.
S. S. Lewis, of whose kindness and hospitality I here gratefully
make itiention. A missing leaf in this copy was supplied from
the copy of the same edition in the University Library at
Cambridge : and for correction of the printers* proofs a copy in
the library of Magdalen College, Oxford, was generously placed
at my disposal through the good offices of the Rev. H. A. Wilson,
our Secretary.

In preparing this transcript, the contractions of the sixteenth
century press have been expanded. Only in rare cases did any

Digitized by VjOOQIC

vi PREFATORY NOTE.

doubt arise as to the word intended. To avoid a great increase
of bulk, the psalms and scripture lessons have not been reprinted
entire. Only the beginning and ending of these have been
^iven. The number of each psalm always appears in the
heading ; and for the lessons a reference to the Vulgate is added
in a footnote. The rest of the breviary has been reprinted in
full ; so that the Vulgate is the only additional book needful as
a companion to this edition.

The editions collated for this work have been chosen on no
very definite principle save that of accessibility. With charac-
teristic generosity the Rev. W. J. Blew gave me access to those
cditions which belonged to his rich liturgical library. Others
have been found amongst my own books. As many as twelve
editions have bepn collated. The year of the century in which
the book appeared has been taken for the symbol of the edition.
Thus 37 is the symbol of the following reprint, inasmuch as it
foUows an edition of 1537 ; 38 is the symbol of an edition of
1538, and so on.

When etc, has been added after the symbol of an edition it
usually means that all the editions used for coUation following
after the date of the edition named have the same reading.
With this exception, be it noted, that "6r, etc," means a small
group of editions printed at Antwerp, beginning with an edition
of the Plantin press in 1557, in which there is, besides arguments
to the psalms, an index to the epistles and gospels read in
the mass : for this work this index has been neglected. The
symbol "61 etc," thus indicates a collation of 61, 64, and 66,
and appears chiefly in the psalter for the arguments to the
psalms.

The collation for this edition was made many years ago,
before the dispersal of the library of our late Vice-President,
Mn Blew ; so that it has not been possible to collate afresh with
the proofs of the present reprint the readings given from Mr.
Blew's books, of which more particularly the copies indicated by
.the symbols 38,41, and 66 may be named. But the variants of the

Digitized by VjOOQIC

PREFATORY NOTE, vii

other editions used have been coUated with the proofs by means
of copies in pubh*c libraries or in my own possession. It
will be observed that the variants in the several editions are
small, and of h'ttle importance. But this ungrateful labour
had to be undertaken if the facts were to be made out.

The following editions are those which have been collated for
the present reprint ; and the symbols used in collation are given
at the headof each title. 49, it should be noted, has only been
collated as far as the beginning of the psalter. 60 is only a
pars /lyemaliSj and so only the winter part of the breviary has
been collated. 42 is a Quignon diurnale containing no part of
Mattins.

38.

[A woodcut of a cardinal presenting a book to a pope.]

f[ Vaeneunt Antuerpiae, sub | Rubro castro. | Anno.
M.D. xxxviii.

Colophon : C Antuerpiae, typis Gulielmi Mon | tani. Anno
a Christo nato | M.D. xxxviii. | Mense Martio. |

160.

39.

C Breuiarium Romanum a Paulo Tertio | recens promulga-

tum, ex sacra potissimum scriptura | et probatis sanctorum his-

torijs constans. Ab au- | thore denuo recognitum : et antiphonis,

homelijs, precibus, sanctorum com- | memorationibus, et alijs id

Digitized by VjOOQIC

viii PKEFATORY NOTE.

ge- I nus additamentis multifariam | locupletatum : varijsque
modis I immutatum. vt in pr^fa- | tione luculentius | explicatur.

[Thielman Kerver*s mark.]

C Parisiis [ C A loanne Paruo sub lilij aurei intersignio, via ad
diuum lacobum | A Galeoto Pratensi, in prima Aule Regie
Palatij columna. Et ab | Yolanda Bonhomme, sub Unicornis
intersignio, eadem via lacobea. | M.D. xxxix.

Colophon : Excudebat Parisiis Oliuerius Mallard. xvi. cal.
Nouembris, M.D. xxxix. impensis honestorum virorum loannis
petit, Galeoti du pre, et lolande bonhomme vidue Thielmanni
Keruer, apud quos venale prestat.

41.

C Breuiarium Romanum a Paulo tertio | recens promul-
gatum, ex sacra potissimum scriptura et pro- | batis sanctorum
historijs constans. Ab authore denuo reco- | gnitum, et
antiphonis, homilijs, precibus, sanctorum comme- | morationibus,
et alijs id genus additamentis multifariam lo- | cupletatum :
varijsque modis immutatum . vt in prefatione lu | culentius
explicatur.

[Thielman Kerver*s mark.]

Parisijs | C Apud lolandam Bonhomme, viduam Thielmanni
Keruer. | M.D. xlj.

Colophon : C Excusum Parisiis per lolendam Bonhomme,
viduam | Thielmanni Keruer. Absolutum calendis lulii. |
M.D. xlL

80.

42.
A diumale, title page wanting, printed by lunta at Venice in
1542.

16°.

Digitized by VjOOQIC

PREFATORY NOTE, ix

loan. V. I • .

Scrutamini scripturas : quoniam illae sunt, quae testimonium
perhibent de me. |

[A woodcut of Samson with the gates of Gaza, bearing this
legend : Libertatem meam mecum porto, coming out of a
renaissance gateway on the pediment of which is : Aeternitati,
immediately below a roundel of lanus surrounded by :
Recondita pando.]

Cvm privilegio | Summi Pontificis, & Regis Galliae. | Lugduni.
I M.D. xliii.

Colophon : Lugduni, | excudebat Baltazard | Arnoullet, vna
cum haeredibus 1 loannis Barbous. 1 M.D. xliiii.

44.

[A roundel with crosshaving skuU at foot and Jerusalem in the
background.]

Scrutamini scripturas, quoniam illae sunt, quae ] testimonium
perhibent de me. loan. v. |

Cvm privilegio Svmmi | Pontificis . et Regis Galliae. | M.D.
xliiiL I ^

Cotophon : Lugduni, | Excvdebat | Theobaldvs | Paganvs.

• • 16°

Digitized by VjOOQIC

X PREFATORY NOTE,

49.

Scrutamini scripturas, quoniam illae sunt | quae testimonium
perhibent de me. | loan, v. |

[ A roundel with cross in injitation of that on title of 44.]

Lvgdvni, | Apud Petrum^Fradin, | M.D. xh*x.

Coloplwn : Lugduni, | excvdebat | Petrus Fradin | 1 549.

160.

16°

Cum argumentis in psalmos, Indice ad | Epistolis &
Euangelia, quae in Missa le | guntur inuenienda, septem
Psalmis, & | officio mortuorum. |

[A roundel with hand holding a pair of compasses and this
legend : Labore et constantia.]

Antverpiae, | ex officina christophori Plantini. | 1561.
[The whole title within a square-headed gateway.]
Colophon : Antverpiae, | excvdebat Christophorus Plantinvs,
XX Novemb. | M.D.LX.]

160,

Digitized by VjOOQIC

PREFATOKY NOTE. xi

63.
[A roundel with a cross and this legend : IN HOC SIGNO
VINCES.]

[A woodcut of a fleur-de-Iys with letters L. A.]

Venetiis apvd ivnctas | M.D. LXIII.

80,

64.

Cum Argumentis in Psalmos^ \ Indice ad Epistolas &
Euan- I gelia, quce in Missa leguntur \ inuenienda^ septem
Psal' I mis^ & Officio mor- \ tuorum.

Antverpiae, | In aedibusviduae&haere- | dum loan. Stelsij. |
1564.

Colophon : hr\tw^t^\^,Q. \ Typis loannis VVithagij. | 1564.

16°.

66.

Scrutamini scripturas, quoniam illae sunt, quae | testimonium,
perhibent de me | loan. v. |

[A circular woodcut as in 44, but smaller.]

Antverpiae, | in aedibus viduae et haeredum | loannis
Stelsij I 1 566. I cum gratia et Priuelegio. \

Digitized by VjOOQIC

xii PREFATORY NOTE.

Colophon: Antverpiae [ Typis loan. Latij | 1566. | losue

I. I Non recedat volumen Legis huius | ab ore tuo, sed medita-

beris in | eo diebus ac noctibus. |

80.

Here and there an edition has been quoted for one particular
point. In this the date, stationer, and place of publication have
been given with thc note.

To distinguish between the two recensions I still think the
simplest and easiest method is merely to look at the first words
of the prefatory letter of Cardinal Quignon to Pope Paul III.
Those of the first recension are Cogitanti mihi pater sanctissime^ ;
of the second, Breviarium Romanum nuper a nobis,

It is hoped that in a succeeding volume something may be
said of the history 6f the Quignon Breviary, the sources whence
it was derived, and the influence which it had on liturgy in the
sixteenth century.

I have now only to thank those who have given me help in
preparing this cdition ; especially the heads of the libraries in
different parts of Europe. from whom I have always received
groat courtesy and attention. Their number is so great that I
find it difficult to enumerate them ; but I am not the less
grateful for the kindness that I have received at their hands.
The reader may gain some imperfect idea of the extent of my
obligations if he cast a glance at the Handlist of Editions which
follows this note. And I would add some expression of
gratitude also to the founders of these libraries at home and
abroad, to whose exertions in the long forgotten past we owe
the means of pursuing those studies which are to many of us a
sourcc of the most unfeigned deh'ght.

J. WlCKHAM LEGG.
OXFORD, September 26///, 1908.

^ See tl^e reprint of the first recension, Brcviarium Romanum a Frandsco
Cardinali Quignonio editum et recognitum iuxta editionem Vcnetiis A.D. 1535.
imprcssamy Cambridge University Press, 1888, p. xix.

Digitized by VjOOQIC

Handlist of Editions of the Quignon Breviary
FROM 1535 to 1566.

Copies or editions marked with an asterisk are those which the Editor has
not been able himself to see.

The vernacular forra of stationers' names is adopted except when they
are better known in the Latin.

FiRST Text.

Date.

Place.

Stationers.

Size.

Librar}', or owner, or source
of information.

1535

Rome

Ant. Bladus

Angelica, Rome.

CaL MarUL

Nazionale, Naples.
University, Turin.
*Nazionale, Palermcx

»535

Venice

L. A. lunta

i6o

British Museum.

Mensc Junio.

Editor.

*i535

Paris

Julian Lunel

8«

Minimes, Paris.

(Hippolyte Helyot. Sutphment
du Joumal des S^avants^
du demier juin, 1708, p. 23^)

fragment of unknown
edition (? prooQ.

Nationale, Paris.

1536

Paris

Thielmann Kerver,
Jean Petit, Galiot
du Pr^, and Yoland
Bonhomme.

Nationale, Paris.

1536

Paris

Galiot du Pr^, Jean
Pelit, Yolande Bon
homme {another
issuf of that ahove).

4*»

Nationale, Paris.
Hofbib. Daimstadt.

1536

Lyons

Vincentius de Port-
onariis, Melchior &
Gaspar Trechsel
fratres.

8o(?)

B. de la Ville, Lyons.

1536

Paris

Jean Petit, Galiot du
Pr6,andJ. Kaerbri-
ant, named Hugue-

lin

8«

University, Edinburgh.
Rev. W. J. Blew.

1536

Antwerp ...

iJii.

Michael Hillenius ...

Rev. T. H. Ellis.

1536

Cologne ...

loh. Soter

Kreisbib. Regensburg.
KK. Universitat, Prague.
Sir Thomas Brooke, Bart.

1536

Lyons

D. de Harsy

160

Edilor.

mense Maio.

Digitized by VjOOQIC

HANDLIST OF EDITIONS OF THE

Second Text.

Daie.

Place.

Stationers.

Sire.

Library, or owner, or source
of information.

♦1536

Rome

—

8«

B. Gavantl Thesaurus S(uro-
rum Rituum^ t. iL p. i. § iL
cap. i. Add. 4.

•1536

Paris

^*'

BiographU universelU (Mi-
chaud), s.v, Quignonez.

1537

Venice

L. A. lunta ...

8*»

Vatican, Rome.

mense Febni.

mense Septemb.

Antwerp ...

Ant. Goin ...

8°

University, Cambridge.

Corpus Christi, Cambridge.

Magdalen CoIIece, Oxford.
Royal Library, Hanover.

♦Trinity College, Dublin.
Royal Library, Copenhagen.

•Huth Library.

1537

Venice

L. A. lunta ...

8°

Vatican, Rome.

mense Decemb.

Quiriniana, Brescia.

•1538

Venice

L. A. lunta ...

8«

F. Arevalus, Hymnodia His-
panica, Rome, 1786, p. 391.

1538

Antwerp ...

Gulielm. Montani ...

16«

Rev. W. J. Blew.

1538

Antwerp ...

M. Hillenius...

16«

BodIey's, Oxford.
Mr. F. H. Dickinson.

1538

Lyons

lo. Barbous ..

160

Vallicellana, Rome.

1538

Lyons

lo. Crispinus...

\(P

Barberini (now Vatican).

1538

Paris

J. Roigny and

8«

Stadtbib. Nuremberg.

xix. Kal.
Septemb.
1538

Mallard.

Paris

Volande Bonhommc,

8°

Nationale, Paris.

oct. id. Feb.

widow of Thiel-

mann Kerver.

1539

Paris

Thielmann Kerver &

4°

Archbishop*s, Lambeth.

Jean Petit.

British Museum.
Rev. W. J. Blew.

1539

Paris

Yolande Bonhomme,

16«

Casanatense, Rome.

Nov. 12.

widow of
Kerver.

Th.

♦EariofCrawford.

»539

Lyons

Barbous

8«

Bollandists.

1539

Paris

Jean Petit, Gal.

4**

Royal Public Library, Dresden.

xvi. Cal. Novemb.

Pr^, Yolande
homme, and
Mallard.

Bon-
01.

Rt. Hon. A. J. B. Hope.

1539

Paris

Oliver Mallard

...

120

Beuron (Suitbert Baumer,

♦xvi Cal.

{thus)

Geschichte dts Breviers, Frei-

Novemb.

burg im Breisgau, 1895, p.
393, note).

1540

Lyons

Th. Paganus...

Ambrosiana, Milan.
Diocesan Library, Brechin.

1540

—

Biographie universelle (Mi-
chaud) s.v, Quignonez.

1540

Lyons

Th. Paganus . . .

.. .

16«

Ste. Gen^vi^ve, Paris.

1540

Venice

Heirs of L. A. lunta

8°

Law Society, London.

msnse Maio.

University, Upsala.

Digitized by VjOOQIC

QUIGNON BREVlARy FROM 1535 TO 1566.

Second Text — continued.

Date.

Place.

Stationers.

Size.

Library, or owner, or source of
information.

1541

Paris

Th. Kerver

8«

St. John's College, Cambridge.
Rev. W. J. Blew.

1541

LyoDS

lo. Barbous

8°

Archbishop's, Rheims.
University, Bologna.

1541

Lyons

Th. Paganus

Palatina, Parma.

1541

Venice ...

Heirs of L. A. lunta

16«

British Museum.

mcnse ]VIartii.

Vallicellana, Rome.

1541

Paris

Volande Bonhomme,

160

B. royale, Brussels.

J«iyi3

widowofTh. Kerver.

•1542?

Paris

Francisc. Maguet ...

—

Gavanti, loc, cit.

1542

Lyons

lo. Barbous

8«

Royal Library, Munich.

Barberini (now Vatican), Rome

Ambrosiana, Milan.

B. govemativa, Lucca.

Mazarine, Paris.

Editor.

Archiginnasio, Bologna.

1542

Antwerp ...

Mich. Hillenius

8°

Arsenal, Paris.

154^

Paris

lo. Foucher, Franc.

4°

Stadtbibl. Koln.

1542

Paris

Regnault and 01.

dedmo sexto

Mallard.

calendas

Poncet le preux and

novembris

Oliv. Mallard
(anoiher issue)

University, Bologna.

♦1542

Paris

Ambros. Girault

F. A. Zaccaria, Bibliotheca
Ritimiis^ Rome, 1776, vol.
i. p. 113.

1543

Lyons

lo. Barbous

Fabbroniana, Pistoia.
•Trinitarians, Rome.

«543

Lyons

Baltazard Amoullet

160 University, Munich.

and heirs of lo.

Barbous.

*I543

Venice

Heirs of lunta

—

Arevalus, op, cit, p. 391.

1543?

Lyons

Th. Paganus. (Title
pagewanting, index

festorum begins
1543.)

8«

Bib. des erzbischoflichen
Priesterseminars, Koln.

1543-44

Lyons

Baltazard Arnoullet

4° British Museum.

and lo. Barbous.

University, Durham.
University, Cambridge.
Nationale, Paris.

Ambrosiana, Milan.

Corsiniana, Rome.

B. de la Ville, Lyons.

Brancacciana, Naples.

•Arsenal, Paris.

University, Aberdeen.

•Benedictines of Solesmes.

Rev. W. J. Blcw.

1544

Lyons

lo. Barbous

8» Nazionale, Florence.

Digitized by VjOOQIC

HANDLIST OF EDITIONS OF THE

Second Text — continued.

Date.

Place.

Stationers.

Size.

Library, or owner, .or source
of information.

1544

Lyons

Th. Paganus

160

5
Editor.

1544

Lyons

Th. Paganus

University, Bologna.
Palatina, Parma.

1544?

Lyons

Hector Penet. (Title
wanting. IncUx

festorum begins at
1544.)

160

Editor.

1545

Lyons

Th. Paganus

160

Archiginnasio, BoIo|^a.

1545

Paris

Yol. Bonhomme,

16°

Ste. Gen^vieve, Paris.

7 July.

widow of Th.
Ker\er.

1546

Lyons

Th. Paganus

Bodle/s Library, Oxford.

University, Aberdeen.

National, Madrid.

St. Isidro, Madrid.

St. Mark*s, Venice.

B. Capitolare, Verona.

Bollandists, Brussels.

B. Communale, Perugia.

B. Classense, Ravenna.

£arl of Ancaster, Drummotid

Castle.
University, St. Andrews.
Ste. Gen^vi^e, Paris.

1546

Paris

Gul. Marbin {thus) ...

16«

1546

Venice

Petr. Liechtenstein ...

8«'

Nationale, Paris.

Vatican, Rome (two copies).

1546

Lyons

Th. Paganus

8°

Messrs. BuII and Auvache.

•1546

Lyons?

Th. Paganus

18»

(thus)

Mr. C. J. Stewart*s catalogue.

♦1546

Lyons

I. and Fr. Frellonius
and Dionysius de
Harsy.

Yolande Bonhomme,

8«

Arsenal, Paris.

1546

Paris

8°

Facult^s catholiques, Lille.

4» Idus lunii.

widow of Th.
Kerver

Rev. H. A. Wilson.

1547

Venicc ...

Gryphius

8°

Rt. Hon. A. J. B. Beresford
Hope.

1547

Lyons

Th. Paganus

Ant. Vincent and

Ste. Gen^viive, Paris.

1547

Lyons

University, Copenhagen.

Dionysius de Harsy.

1547

Paris

Th. Paganus

16«

Exeter CoIIege, Oxford.
B. Quiriniana, Brescia.

1547

Venice

Heirsof L. A. lunta...

4**

Sion College, London.

mense Martio

Nazionale, Naples (iwo copies).
Palatina, Parma.
Royal Library, Munich.
Vallicellana, Rome.

Casanatense, Rome.

San Isidro, Madrid.

Nazionale, Palermo.

Digitized by VjOOQIC

QUIGNON BREVIARY FROM 1535 TO 1566.

Second Text — continued.

Date.

Place.

Siationers.

Size.

Library, or owner, or source
of information.

154S

Paris

Gul. Merlin and lo.
Amazeur.

8°

Chapter Library, Canterbury.
•Trinity College, Dublin.
Chapter Library, Valencia.
College, Winchester.

1548

Lyons

A. Vincent and D. de
Harsy.

Mazarine, Paris.

1548

Lyons

Th. Paganus

8°

Queen's College, Oxford.
B. de la Ville, Lyons
Ste. Gen^vieve, Paris.

Angelica, Rome.

154S

Paris

Audoen Parvus (Pars
Hyemalis)

i6o

Mr. A. G. Reid, Auchterarder.

1548

Paris

Yolande Bonhomme,

16«

Royal Library, Munich.

XV. Calend.

widow of Th. Kerver

Augiisti

1549

Lyons

PeterFradin

160

Editor.

1549

Paris

Gul. Merlin and lo.

160

Rev. Dr. Fowler, Durham.

V. idus lunii

1550

Lyons

Pcter Fradin

160

Chapter Library, Valencia.

1550

Lyons

Th. Paganus

16«

Vatican, Rome.
Cniversity, Edinburgh.

'551

Lyons

Th. Paganus?

8°

Archbishop*s Library, Tiimbeth.

'55'

Lyons

Th. Paganus

i6«

British Museum.

Corpus Christi College, Oxford.

1551

Lyonj'

Jacob de Millis

i6o

National, Madrid.

1551

Paris

Guillehn. {thus) Merlin

160

Victor Emmanuel, Rome.

xii {thus)

and Jo. Amazeur.

idus Novembris

1552

Lyons

Th. Paganus

Petrus Fradin

Casanatense, Rome.

1553

Lyons

16°

Corpus Christi College, Oxford.

1553

Lyons

Barthol. Fraenus

12"

Arevalus, op, cit, p. 391.

1554

Paris

Gul. Merlin

8°

Anatole AI^, Description des
livres de liturgie^ etc. Paris,
1878, p. 267.

«554

Lyons

Th. Paganus

16°

Corsiniana, Rome.

1554

Piris

Gul. Merlin and lo.

16°

Bib. Mazarine, Paris.

idibus April

Amazeur.

B. de la Ville, Rheims.
National, Madrid.
Rev. Dr. Liddon.

1555

Lyons

Th. Paganus

8°

BodIey*s Library, Oxford.
British Museum.
Classense, Ravenna.

1556

Lyons

Th. Paganus

8°

Franzoniana, Genoa.

Aug. 14

Rev. H. A. Walker.

1556

Lyons

Th. Paganus

^*'

Corsiniana, Rome.

Aui;. 14

Nazionale, Naples.
6odley's Library, Oxford.
University, Bologna.
♦Rev. and Hon. S. W. Lawley.
*Benedictines of Solesmes.
*Sir Thomas Brooke, Bart.

B. R. N.

Digitized by VjOOQIC

HANDLIST OF EDITIONS OF THE

Second Text — continued.

Date.

Place.

Stationers.

Size.

Library, or owner, or source
of informaiion.

1556

Lyons

Heirs of Jacobus

^**

B. de la Ville, Marseillcs.

Aug. 14

Junta and Th.
Paganus.

Angelica, Rome.
Riccardiana, Florence.
Ambrosiana, Milan.
St. Mark's, Venice.
•Chapter, Verona.
University, Munich.

1556

Venice

Liechtenstein

8°

Classense, Ravenna.

Very Rev. Dr. Ball, Cumbrae.

Mr. F. H. Dickinson.

*i557

—

160

B. Gavanti, loc, cit.

«557

Lyons

Th. Paganus

8°

B. communale, Amiens.
San Isidro, Madrid.
Bib. des erzbischoflichen Pries-
terseminars, Koku

*i557

Lyons

Heirs of Blasius
Guido.

fo.

Arevalus, op, cit, p. 391.

1557-58

Antwerp ...

Chr. Plantin

i(fi

British Museum.

'557-58

Lyons

Auridus Roy and
Ludovicus Pesnot.

16°

Manicelliana, Florence.

•1558

Paris

—

Biografhie universelU (Mi-
chaua) s,v, Quignonez.

1559

Lyons

lo. Fradin

Bodley's Library, Oxford.
Bollandists, Brussels.
National, Madrid.
Palatina, Parma.
Riccardiana, Florence.

*i559

Lyons

Gaspar a Portonariis

AI^, op, cit, p. 268.

1560

Lyons

Th. Paganus and
Philibert Rolletius
(pars hyemalis).

160

Editor.

1560-61

Antwerp ...

Chr. Planlin

160

British Mu-seum.

XX. nov.

Nationale, Paris.

1560

Casanatense, Rome.
Riccardiana, Florence.
Nazionale, Palermo.
Rev. W. J. Blew.
Editor.

1561

Lyons

Th. Paganus

8«

British Museum.
University, Turin.
B. Communale, Siena.

1562

Lyons

Gaspar a Portonariis...

160

British Museum.

1562-63

Venice

L. A. lunta

Vallicellana, Rome.

1563

Antwerp ...

lo. Stelsius and lo.
Latius.

16«

British Museum.
Casanatense, Rome.
Chapter Library, Pistoia.
•Bamburgh Castle.
Editor.

Digitized by VjOOQIC

QUIGNON BREVIARY FROM 1535 TO 1566.

Second Text — continued.

Date.

Place.

Stationers.

Size.

Library, or owner, or source
of information.

1563

Venice

Heirs of L. A. lunta

8«

Vatican, Rome.
Angelica, Rome.
Corsiniana, Rome.
Royal Library, Dresden.
Victor Emmanuel, Rome.
B. Comunale, Palermo.
Editor.

1564

Antwerp ...

Widow and heirs of

lo. Stelsius
Gul. Merlin&Joannes

160

Editor.

*I564

Paris

320

Bishop Whittingham's Library.

Albus. (ParsAesti-

Baltimore, U.S.A.

valis.)

1564-66

Pesaro

Heirs of Barth. Cesa-
nus and Jerome
Concordia.

4°

British Museum.
Palatina, Parma.

1565-66

Lyons

loannes de Hispania...

160

Royal Library, Berlin.

1566

Antwerp ...

Widow and heirs of
Jo. Stelsius and Jo.
Latius.

Jac. Kerver

University, Munich.
Rev. W. J. Blew.

1566

Paris

Corsiniana, Rome.

B. Communale, Verona.

1566

Paris

G. Merlin, lac. Ker-

Mazarine, Paris.

pridie idus lunii.

ver, and Jo. Albus.

Ste. Gen^vi^ve, Paris.
B. de Mejanes, Aix-en-Pro-
vence.

DlURNALIA.

Date.

Place.

Stalioners.

Size.

Library, owner, or source
of information.

1542
1552

1564

Venice ... Heirs of L. A. lunta
Antwerp ... lo. Stelsius and lo.

I Latius.
Antwerp ... lo. Stelsius ,

160
160

Editor.

Royal Library, Munich.

University, Munich.

b 2

Digitized by VjOOQIC

BREVIARIVM ROMA-

nce Curice^ ex sacra & canonica scri-

ptura, necnon Sanctorum historijs,

summa vigilantia decerptis, accurate di-

gestum, Nunc denuo ab autore suo

recognitum diligentius, &

commodioribus characte

ribus quam antehac

excusum.

[oblong woodcut of Vernicle.]

Distinct. xi, Cap. Palam est.

Distincta est i posteriorum libris excellentia canonicae

autoritatis Veteris & Noui testamenti, cui inser

uiat omnis fidelis & pius intellectus.

C Impensa & Studio Antonij Goini.

Anno. M.D. XXXVII.
Mense Septemb.

Digitized by VjOOQIC

Prvdentiss. ac omni genere virtvtvm excvltiss. viro D. Gabrieli Sayae
Christophorvs Plantinvs S.D.

CVM abs te, et D. Alsamora intellexissem, vir praeclare, quantam
vtilitatem Ecclesiasticis omnibus allaturus is esses, qui pr^positis in
singulos Dauidis Psalmos breuibus Argumentis, Breuiarium Romanum
minutis characteribus excudendum curaret : Constitui apud me primum in
diligendis commodis characteribus, parandisque diligentem operam nauare :
deinde non prius in hoc opus incumbendi finem facere, quam ad calcem
deductum esset, desumptis Psalmorum Argumentis ex Ludolpho Cartusiano,
non de cuiuslibet, sed de cuiusdam primae notae & authoritatis viri iudicio.
Qukm feliciter ver6 conatus hic cesserit, vestrum omnium esto iudicium.
Hoc cert^ profiteri possum, me, in hoc opere edendo, priuati quaestus nullam
rationem habuisse sed publica duntaxat vtilitatis gratia, idquo tuo et
domesticorum hortatu, hanc prouinciam suscepisse : existimans hunc
nostrum qualemcunque conatum abund^ compensatum iri, si tibi ac tuis
placeat. Nam sic fiet, vt nec huius suscepti laboris me poeniteat, et vt
animus ad maiora deinceps capessenda accendatur. Vale, et hanc meam
in te obseruantiam boni consule. Antuerpiae, ex Typographia nostra .vij. Id.
Nouembris Anno domini. 1561.

61.

In hoc Breuiario nuper accommodata. In psalterio, in ofticio tantum
Dominicali, quicquid singulis diebus ad matutinum et ad alias horas est
dicendum, vt in prima Dominica aduentus iacet, posuimus.

In reliquis autem feriis primas tantum partes earum quae ad longum
sunt in eodem ofticio Dominicali, adnotauimus.

In sanctuario, vnicuique diei, numerum dierum mensis, cum litera
Dominicali et festo, vt habetur in calendario, inseruimus.

Psalmos quoque poenitentiales ad longum suo loco addidimus.

63.

Digitized by VjOOQIC

AD SANCTISSIMVM

Patrem et Dominum nostrum Paulum tertium Pon

tificem maximum. Francisci Quignonij tituli .S.

Crucis in lerusalem presbyteri Cardinalis

in breuiarium proxime confectum, ac

denuo recognitum, praefatio.

BReuiarium Romanum nuper a nobis ^fe. rec^ Clementis .vii.
Pontificis Maximi hortatu confectum, ac potius in
ampliorem sacrarum scripturarum lectionem, ad veterem
sanctorum patrum, et Conciliorum antiquorum formam
reuocatum, tuaque voluntate sanctissime Pater editum, graues
plerosque ac doctos viros ita probasse et recepisse intellexi, vt
nihil ^in eo mutandum^ existimarent. Alios item animaduerti^
graues etiam, et prudentes homines, qui eius rationem
magnopere probantes, nonnihil tamen in eo desyderari
affirmarent. Illud vero nunquam dubitaui fore in tanta
multitudine nonnullos ex iis videlicet qui in diuerso precandi
ritu consenuissent, quibus labor ille noster non esset perinde
gratus, existimantibus ab inueterata illa consuetudine precandi
nulla ratione clericis csse discedendum. Imovero nobis primam
editionem breuiarij non tanquam promulgationem legis esse
placuerat, sed quasi publicam quandam deliberationem, vt sic
proposita nostra sententia, iudicia multorum exquireremus, et
quod omnium commodissimum et religioni ac pietati
conuenientissimum plerisque prudentibus grauibusque viris
visum esset sequeremur. Nihil enim humano elaboratum
ingenio tam exactum initio vnquam fuit quin postea multorum
accedente iudicio perfectius reddi possit, vt in ipsis etiam
ecclesiasticis institutis circa primitiuam praesertim ecclesiam
contigisse videmus. Itaque multorum sententijs collatis, quae
nobis partim vocibus, partim scriptis innotuerunt, iudicium

' — ^ felicis recordationb : 43. 63. 66.

feliciter rccognitum : Paris 1 549. Merlin.

felic. recog. : 49.
feL rector : 41.
feL rec. 39. 61.
2 — ^ incomutandum : 61. ' inanimaduerti : 61.

Digitized by VjOOQIC

xxiv PRAEFATIO,

eorum secuti qui omnium prudentissime sentire visi sunt, libenter
quaedam addidimus, alia mutauimus, et omnia diligenter
recognouimus, retenta tamen summa forma breuiarii. Sed
quoniam sic fert natura rerum, vt nihil sit tam rectum, nihil
tanta ratione in vitam vsumque hominum inductum, cuius
nouitas non sit aliquibus ingrata, non temere facturi esse
videmur, si rationem totius instituti nostri a nobis prius
summatim redditam, nunc accuratius recognito breuiario, paulo
latius explicabimus.

Mihi enim (vt saepe sum^ professus) cogitanti, atque animo
repetenti initia veteris instituti^^quo sancitum est, vt clerici sacris
initiati, vel sacerdotiis praesidentes, singulis diebus perlegant
horarias' preces, quas canonicas etiam appellamus, tres praecipue
causae spectatae fuisse videri solent. Quarum ea prima est, quod
quum ceteri homines in quaque ciuitate, aut suum quisque
negotium agant, aut in republica administranda sint occupati,
clericis ex eo vocatis quod sortis domini sint, quique bonis
ecclesiasticis aluntur, hoc potissimum negotium diuinis et
humanis legibus est iniunctum, vt Deum habere propitium in
commissum sibi populum, ac de se bene merentem cunctis
rationibus enitantur: quod non solum sacrificijs efficitur,* sed
etiam precibus, quae a pio corde proficiscantur. Ipsi enim (vt
testimonio^ versibusque vtar beati Alexandri papae et martyris)
pro populo interpellant, et populi peccata comedunt, quia
precibus suis et oblationibus ea delent, atque consumunt. Qui
quanto digniores fuerint, tanto facilius pro quibus necessitatibus
clamant exaudiuntur. Quod testimonio probatur* lacobi
apostoli^ qui nos ad precandum cohortans : Orate, inquit, pro
inuicem, vt saluemini : multum enim valet deprecatio iusti
assidua. Altera causa est, vt qui reliquo populo exemplo
debent esse virtutis ac® sanctimoniae assidua precatione Deum
alloquentes, minus oportuni reddantur tentatori diabolo, si eos
inuenerit (vt Hieronynius ait) occupatos, et* a cogitationibus
caducarum rerum subindc auocati, contemplationi diuinarum
assuescant. Tertia vt religionis quoque futuri magistri quotidiana
sacr? scriptur^ et ecclcsiasticarum historiarum lectione
erudiantur : complectanturque, vt Paulus ait, eum qui secundum
doctrinam est, fidelem sermonem, ct potentes sint exhortari in
doctrina sana, et eos qui contradicunt arguere. Et profecto si
quis modum precandi olim a maioribus traditum dih'genter

* om, 44. 2 jjj . ^j^ ^2^

3 horiarias : 38. * efficiuntur : 43.

* testimonia : 38. ^ probat : 39. ctc
' epistola : add. 61. 64. • et : 39. etc.

epistolae : add. 49. ' om. 44. 49. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

PRAEFATIO. XXV

consideret, plane intelligaV horum omnium praedpuam ab
ipsis habitam esse rationem. Sed factum est nescio quo pacto
precantium negligentia, vt paulatim a sanctissimis illis veterum
patrum institutis discederetur. Nam libri scripturae sacrae, qui
statis* anni temporibus legendi erant, niore maiorum (vt est in
monumentis Gelasii papae, et Concilii Romani .Ixx.
episcoporum) vix dum incepti omittuntur in alio breuiaria
Tum historiae sanctorum quaedam tam inculte, et tam sine
delectu scriptae habentur in eodem, vt nec auctoritatem habere
videantur nec grauitatem. Accedit tam' perplexus ordo,
tamque difficilis precandi ratio, vt interdum paulo minor opera
in requirendo ponatur, quam cum inueneris in legendo.
Quibus rebus animaduersis, felicis recordationis Clemens vij.
pontifex Maximus cum intelligeret officij sui esse, cum aliorum
Christianorum commoditatibus prospicere, tum in primis
clericorum, quibus ministris vteretur in commisso sibi grege
administrando, me hortatus est, negotiumque dedit, vt quantum
cura et diligentia niti possem, preces horarias ita disponerem, et
ad veterem illam formam quoad fieri posset redigerem, vt
difficultatibus dispendiisque sublatis, nec a summa rationis olim
ab antiquis sanctisque patribus institut^, discederetur, nec rursum
clerici ab officio precandi deterrerentur laboris* magnitudine,
Quam ego prouinciam Hbentissime suscepi, simul vt Christi vicario
honestissima precipienti parerem, simul vt bono publico pro mea
virili parte seruirem. Adhibitis igitur quibusdam meorum
domesticorum prudentibus hominibus, ac sacrarum literarum et
pontificii iuris doctrina praeditis, eisdemque" graece et latine
eruditis, dedi operam quam maxime potui, vt commode ac ex
vtilitate publica rem conficerem. Ac illud ante omnia visum
nobis est in consuetudincm reuocare, vt scriptura sacra maxime
omnium toto anno, et omnes psalmi singulis septimanis
perlegerentur. Vtrumque enim veteribus patribus summa
ratione placuisse videbamus, qui plerosque libros (vt supra
dictum est) vtriusque testamenti per anni tempora legendos
disposuerant in breuiario, et per dies sic psalmos distribuerant,
vt singulis septimanis totum psalterium legeretur, quod singulis
diebus in primitiua ecclesia perlegi solitum esse tradit
Speculator. Sed (vt supra diximus) precantium negligentia
factum erat, vt minima pars scripturae sacrae legeretur, et
psalmorum plerisque omissis, pauci singulis fere diebus
repeterentur. Quod eis accidit, dum officii ferialis optime
sanctissimeque a maioribus instituti longitudinem et laborem

' intelliget : 39. 41. '•^ statutis : 61. 64.

' iam : 38. ** labori : 39.

^ ciusdem : 41.

Digitized by VjOOQIC

xxvi PRAEFATIO.

refugerent Ad quem vitandum varia compendia excogitantes^
consuetudinem induxerunt, omissis ferijs, toto fere anna
sanctorum festa celebrandi, etiam in quadragesima : quod
quantum sit contra veterum instituta, declarat Concilium
Laodicenum, quo cautum est, ne in quadragesima martyrum
natalitia celebrentur: ct item Toletanum decimum, in quo
traditur, nihil esse in quadragesima de sanctorum solemnitatibus
celebrandum, idque ex antiquitate regulari cautum esse. Quod
ipsi animaduertentes, conditionemque temporum et infirmitatem
clericorum spectantes, rationem iucundam^ putauimus, vt pari
propemodum labore vt cum festum celebrabatur, sed minore^
quam cum agebatur de feria. veteris testamenti magna et
vtilissima pars et totum nouum, praiter partem Apocalypsis in
anno, et singulis septimanis psalmi omnes perlegerentur, terni
singulis horis, vnius longitudine cum alterius breuitate sic
compensata, vt labor legendi diurnus par propemodum sit
omnibus diebus, siue feria sit, siue festum celebretur, habita
quoque in distribuendo quoad fieri potuit, ratione feriarum,
festorum non perinde : nec enim si cuius psalmi vnum aut
alterum verbum potest ad aliquod festum accommodari, idcirca
mutandus erat ordo commodissimus, quo nullus psalmorum in
hebdomada praitermittitur, vt non illa verba solum, sed caetera
omnia in ipsis contenta mysteria, liceat intelligentibus septimo-
quoque die contemplari. Nam ad psalterium perlegendum, si
veterem illam rectam et sanctam psalmorum distributionem
ferialem, in qua psalmi quidam quotidie repetuntur,.
retinuissemus, longitudo officij perinde vt antea clericos
deterreret, qui hac commodissima, ct ad vetus institutum
afformata mediocritate, multum (vt iam experti sumus) alliciuntur..
Nam licet opera consueta legendi scripturas parum minuatur in
hoc breuiario, praesertim^ cum plaeraque omnia ex libro legi sit
necesse: curauimus tamen, vt ordine longe simpliciore et
expeditiore* magna pars laboris minueretur, sublato tsedio et
difficultate, psalmos et alia hinc inde cum mora et molestia per-
quirendi, et difficillimam rationem longo tempore perdiscendi.
Versiculos, responsoria, et capitula omittere idcirco visum est,.
non quod haec superuacanea aut^ inutilia viderentur, augent enim
pietatem, et sunt scripturae sacr«E particulae : sed quoniam cum
introductse^ sint ad cantus potissimum modulandos, et legentes
saepe morentur cum molestia quaeritandi, locum relinqui
voluimus continenti lectioni scripturae sacrae, quae magis facit
ad pietatem atque doctrinam priuatim legentium, quorum hac

^ ineundaro : 42. 60. 63. 66. ^ minori : 38.

^ praeserim : 38. * et : add, 61. 64.

* m : add, 39. * introducta : 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

PRAEFATIO, xxvu

quidem in parte maiorem rationem haberi voluimus, quam
concinentium.^ Nec enim ad precandum cuncta vtilia et
salubria congeri debent, ne clerici grauentur iniquiore pondere,
Atque vtinam tam robusti essemus, vt totum etiam vetus
testamentum in anno perlegere non grauaremur, libenter enim
omnes illius libros legendos proponeremus : sed (vt dictum est)
habenda fuit ratio, ne precandi labor in tanta clericorum
infirmitate modum excederet. Officium beatae Virginis in alio
breuiario vsitatum omittitur, nec propterea minuitur ipsius
honor. Nam paucis festis exceptis, quotidic varijs commem-
orationibus *adoratur, et* obsecratur, atque eius memoria multis
dicatis eidem festis, et octauis, pro cuiusque ratione celebratur,
ipsique solidum officium tribuitur sabbatis fere omnibus,
praeterquam in quadragesima, in qua ne ipsum quidem
annuntiationis festum celebrari placuit veteribus patribus, vt
docet idem Concilium (quod supra diximus) Toletanum. Et
profecto quorundam psalmorum grauem plerisque repetitionem
omitti, non tam molestum esse Virgini matri, credi par est,
quam gratum illud quod clerici ad ipsius filij lesu Christi
diuinum cultum commodissima et expedita ralione alliciantur.
Ex sanctorum historijs diligenter consyderatis, quasdam
delegimus ex probatis auctoribus Graecis et Latinis fere
decerptas, et has cultiore stilo, non tamen fucato sed potius ex
industria et iussu Clementis pontificis attemperato, disposuimus
per annum totum. Nam licet veteribus in quadragesima nulla
(vt docuimus) sanctorum festa celebrari placuerit, tamen i
iunioribus tam assidue in ea quoque celebrantur, vt a nobis ne
tum quidem omnino festa faltem solemnia sine ah*quo
pusillorum offendiculo vitari posse putauerimus. Vt igitur
quasdam sanctorum historias retinuimus, aut reposuimus denuo
conquisitas, sic quasdam omisimus^ illis nec probabilitate, nec
grauitate pares, temeritate videlicet priuata* quorundam
introductas qui dum fugerent officii ferialis longitudinem, festa
sanctorum studiose conquirentes, quasdam in breuiario praeter
publicam auctoritatem inconsultis Pontificibus inserendas
curauerunt, quas Pontifices ipsi haud dubie in vsum Ecclesiae
non admisissent. Sunt enim nonnullae (nisi falHmur) ex
earum^ genere, quae publico sanctissimoque decreto ab Ecclesia
reiiciuntur, et quidem in eo loco siue^ capite celeberrimo in quo
sancta Romana Ecclesia quas scripturas clericis legendas
admittat, et rursus quas reiiciat, explicatur. Vbi cum multa
summo iudicio sancita, tum illud habetur sanctissime et grauissime

' continentium : 41. ^ — "^ om, 43.

' amisimus : 39. ** private : 43.

^ eonim : 41. ^ sine : 44. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

xxviii PKAEFATIO,

a sanctis patribus institutum de historiis sanctorum quarum
auctores ignorantur. Ibi enim Gelasius Papa ex synodo
septuaginta episcoporum gesta (inquit) sanctorum martyrum,
qui multiplicibus tormentorum cruciatibus, et mirabilibus
confessionum triumphis irradiant, quis ita^ esse catholicorum
dubitet ? et maiora eos in agone fuisse perpessos ? nec suis
viribus, sed Dei gratia et adiutorio vniuersa tolerasse ? Sed ideo
secundum auctoritatem antiquam et consuetudinem in sancta
Romana ecclesia non leguntur, quia eorum qui scripsere nomina
penitus ignorantur, et ab infidelibus, aut dictis superflua, aut
minus apta quam vt^ rei ordo fuerit, scripta esse putantur.
Hactenus Gelasius Papa. Qui statim subiiciens exempla
quorundam sanctorum, quorum historiae ab haereticis proba-
bantur esse conscriptae, rursus ait : Propter quod (vt dictum
est) ne vel leuius subsannandi oriretur occasio, in sancta
Romana ecclesia non leguntur. Sic Gelasius. Contra haec
igitur, quae summa ratione fuerant a sanctis patribus instituta,
animaduertentes quaedam temeritate quarundam priuata
irrepsisse, diligenter curauimus, vt quae publico Ecclesiae
decreto reiiciuntur, omnino vitaremus, et in quibusdam aliis,
resecatis quae ad rem minus pertinerent, probatissima quaeque
consectaremur* iuxta praeceptum Pauli, quem his quoque in
rebus auctorem adhibere iubemur ibidem ab ecclesia. Gelasius
enim in eodem loco de nonnullis historiis certitudinis non
admodum exploratae, quae a catholicis legerentur, loquutus
haec subiicit. Sed cum hoc ad cathoHcorutn manus peruenerit,
beati Pauli apostoli sententia praecedat : Omnia probate, quod
bonum est, tenete, Precum pro Pontificibus et Regibus, et
fidelium bonis spiritalibus ac temporalibus, diligenter est
adhibita ratio. Nam singulis diebus ad Matutinum et Vesperam
nostris temporibus pacem, ecclesiae iustitiam et sanctitatem
precamur, et fideles omnes tum viuentes, tum etiam defunctos
Deo commendamus. Quod impensius etiam efficitur, cum
officium defunctorum siue psalmi poenitentiales cum litania et
orationibus leguntur, ut saepe fit* in quadragesima, quod prius
tunc fiebat duntaxat cum ageretur de feria. Sed hoc tam rarum
erat consuetudine clericorum festa pro ferijs celebrantium, vt
plerique ipsorum vix semel aut iterum toto anno legerent
officium feriale. Itaque si quis diligenter animaduerterit, et
vetus patrum consilium^ institutumque considerauerit, plane
intelliget, hoc breuiarium non tam esse nouum inuentum, quam
breuiarii antiqui adhibito quodam temperamento restitutionem.
Habet igitur haec prccandi ratio tres maximas commoditates,

' ista : 49. 60, ^ omiL 39. etc ' consecraremar : 42.

■* sit : 38. * concilium : 43.

Digitized by VjOOQIC

PRAEFATW. xxix

prioiam quod precantibus simul acquiritur vtriusque testamenti
peritia, Secundam, quod res est expeditissima propter
summam ordinis simplicitatem, et nonnuUam breuitatem.
Tertiam, quod historiae sanctorum sic conscriptae sunt, vt nihil
habeant quod graues et doctas aures offendat. Si cui ergo
laboriosum in hoc breuiario videbitur pleraque omnia ex libro
legi, cum multa in aho, quae propter frequentem repetitionem
ediscuntur, memoriter pronuntientur, compenset cum hoc labore
cognitionem sacrae scripturae. quae sic indies augescit, et
intentionem animi, quam Deus ante omnia in precantibus
requirit (hanc enim maiorem legentibus, quam memoriter
proferentibus adesse necesse^ est) et huiusmodi laborem non
modo fructuosum, sed etiam salutarem iudicabit. Orandum est
enim (vt Paulus ait) spiritu et mente. Nam sine fructu mens eius
est, qui orat lingua tantum, id est qui sine attentione, ac velut
aliud agens precatur : quod fere accidit iis qui psalmos
memoriter percurrunt. Habes pater sanctissime instituti nostri
rationenn, habes formulam breuiarii. Superest vt quemad-
modum ccepisti aspires incceptis^ nostris, et* labori faueas
publicae vtilitatis* causa suscepto. Vale.

38. 2 coeptis : 43. 63.

om, 63. * commoditatis : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

PAVLVS PAPA TERTIVS^

DILECTI Filij, salutem et Apostolicam benedictionem
Breuiarium diuini officij quod dilectus filius noster
Franciscus tituli sanctae Crucis in lerusalem Presbyter Cardinalis
antea nobis oblatum, nuper nobis consultis atque adhibitis
doctis et prudentibus viris, aliqua addendo atque immutando-
prout commodius duxit, summa cura atque diligentia
recog^ouit, atque ad veterum sanctorum Patrum Conciliorumque
instituta, ac meliorem precandi ritum, et normam faciliorem
breuioremque redegit, vt clerici eius libri ordine ac breuitate ad
legendas Deo quotidianas preces magis alliciantur, vobis
imprimendi atque vendendi facultatem concedimus.' Et insuper
omnibus et singulis clericis ac presbyteris, duntaxat secularibus,
qui huiusmodi Breuiarium recitare voluerint, concedimus, quod
ad breuiarii antiquae consuetudinis Romanae curiae, vel alterius
Ecclesiae, quod in vsu hoc tempore habeatur, recitationem
minime teneantur : sed huius nouissimi lectione perinde ac si
vetus legissent satisfecisse censeantur, dummodo eorum singuli
specialem super hoc facultatem k Sede apostolica obtinuerint,
quam per solam signaturam absque alia impensa expediri
mandabimus. Quibus vero ante huiusmodi Breuiarij
recognitionem ea legendi facultas data est, eos volumus
ad nouam facultatem obtinendam minime astringi.

Harum quoque literarum exemplis manu Notarii puWici
subscriptis, et sigillo praelati, seu personae in ecclesiastica
dignitate constitutae munitis, plenam fidem tam in iudicio quam
«xtra, haud secus haberi volumus quam si literae originales
exhiberentur.

Datum Rom? apud sanctum Marcum sub annulo piscatoris,
die tertio lulij. Anno.* M.D. XXXVI. Pontificatus nostri. Anno
secundo. Blosius.*

* TAis Utter isfound in 37. 38. 39. 41. but twt in the later editions,
^ imitando : 30.

3 Ceteris vero omnibus impressoribus et bibliopolis (etiam his quibus ante
huiusmodi recognitionem id facere licuisset) ab hinc ad totum quadriennium ne
vobis inuitis aut imprimere aut venale habcre audeant : sub pena excommunicationis
vbique et in terris nostris etiam amissionis librorum et insuper vigintiquinque
aureorum quoties contra venerint, vobis applicandorum pena inhibemus. Mandantes
gubematori, senatori, ceterisque tribunalibus almae vrbis : vt dum a vobis requirentur,
in executione dictarum penarum vobis faueant, et presentes literas inuiolabiliter
obseruari curent : add, 39. 41.

* omit, 39. 41. • * A tergo.

Dilectis filiis Luce antonio et filiis, ac lacobo et Benedicto de iuntis, necnon
Antoiiio blado, et Antonio salamanca librorum impressoribus : add, 39. 41.

C Ex permissione summi ponlificis, accedente consensu predictonim bibliopolarum
lolanda bonhomme excudit Parisijs hcc breuiarium: sumpto ab illis exemplari
Venetijs impresso. add, 41.

Digitized by VjOOQIC

f[ Tabula literarum Dominicalium}

gfedb-^gfdcb-^fe
c e g

dcy4gfecb-^gedcb
b d f «

C In tabula suprascripta literam dominicalem singulis annis
hoc pacto inuenies. primam literam quae est g,* tribue anno
1537.* sequentem quae est f,^ tribue anno I538.* sicque deinceps
progredere, quousque peruenias ad numerum anni cuius literam.
scire vis : quia litera super quam cadit numerus illius anni, erit
litera dominicalis. Que si vnica occurrerit, annum communem
esse intelliges : si duplex, bisextilem. Et tunc prior, id est
superior, vsque ad festum Mathie apostoli deseruiet: inferior
autem ad reliquam anni partem accomodabitur. Sciendum
autem, quod finitis 28^ annis redeundum est ad principium cum
annis tunc currentibus.®

f[ Aureus numerus,

xviij? xix, i. ij\ iij. iiij\ v. vj\ vij\ viij\ ix. x. xi. xij. xiij. xiiij\ xv.

xvi. xvij\
C Simili modo vt dictum est de litera dominicali, de-
prehendes etiam aureum numerum in suprascripta numerorum
serie. Nam primum numerum qui est xviij.^^ tribue anno 1537.^^
Sequentem qui est xix.^^ tribueanno I538.^^et sic deinceps donec
ad annum tuum peruenias. Et finitis xix annis, regredere
iterum ad principium.

f[ Nouiluniorum Canon}^

C Nouilunium singulis mensibus sic reperitur.^^ Habito
aureo numero anni tui, vbicunque ille in ordine aurei numeri in
calendario posito tibi occurrerit, a loco illius diei iuxta positi
sequentium verborum syllabas sursum computa In celis est
hic. vnicuique diei accommodando syllabam vnam. Diesque ille
supra quem syllaba, hic, ceciderit, dies est nouilunij.

* Tabtila literarum Doniinicaiium and Aureus Numerus have not been fiilly
collated with the editions published after 1538 on account of the number of thc
variations caused by the changing years. ^ a: adcL 41. A. add. 42.

»f:38. ^^ 1538: 38. »e:38.

• 1539: 38. "^ xviij : 43. * occurrentibus : 39. 41.
» omit. 38. »<> xix : 38. " 1538. 38.

*2 i : 38. " 1^29 : 38. " omit. 39. ^* repetitur : 38.

Digitized by VjOOQIC

C In sequenti Cakndario, milibet festo habentt aliquid
proprium} apponitur quo folio id inueniatur, Alia vero festa^
quibus non apponitur festum^ nihil habent proprium. ^ltem in
quibusdam diebus assignantur tertie lectiones repetende exepistolis,
cum fit officium de feria, quarum nonnulU in quibusdam annis
omittuntur, in alijs autem leguntur^ vt infra in regulis generalibus
videbitur?

^ in hoc diurnali : add. 42. ^ folium : 39. etc.

' — * omit, 42.

In sequenti Calendario, post finem vniuscuiusque mensis indicantur incrementa, et
diminutiones dierum, ac noctium, in decimum cjuemque eiusdem, per horas duntaxat
integras, et quartas horse partes : in quibus designandis, pneposito dierum numero,
priori alterorum (oui sunt horarum) hoiie, altero quartse significantur. Diem autem,
hoc in loco, appellamus ab ortu Solis, ad occasum : reliquum ver6 totum temporis-
spatium appellamus noctem : add. 61.

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM.

»IANVARIVS

Au.nu,
iij. A
b
xi, c
d
e
f

g
A
b
c
d
e
f

g
A

b
c
d

e
f

XIX,

viij,
xvi,

xiij.

vtj.

XV.

Uij.

g
jry.« A

/. b

ix, d

e
f

g
A

b
c

xvij.

xiiij'.
iij.

HABET DIES .XXXI.«

Dies

Caiendis. I Circumcisio Christi duplex maius

iiij no. 2 Octaua sancti Stephani duplex mintis

iij no. 3 Octaua Sancti loannis euangeliste duplex minus

pridie fio. 4 Octatta sanctorum Innocentittm dttplex mintis

Nonis 5 De vigilia Epiphanie

viij id. 6 Epiphania Christi^ dttplex maitts

vij id. 7 De octaua Epiphanie

vi id. 8 De octaua Epiphanie

V id. 9 De octaua Epiphanie
iiij id. 10 De octaua Epiphanie

iij id. II De octaua Epiphanie

pridie id. 12 De octaua Epiphanie

Idibus 13 Octaua Epiphanie duplex tninus,^

xix cal. 14 Basilius episcopus confessor. Ftiit prima httins

xviij cal. 15 Martina virgo martyr. Fuit prima huitts

xvij cal. 16 Marcellus papa martyr

xvi cal. 17 Anionitis abbas duplex mintts

XV cal. 18 Prisca virgo martyr

xiiij cal. 19 Telesphorus papa martyr. Ftiit 5^ httius

xiij cal. 20 Fabianus papa et Sebastianus martyres duplex minus

xij cal. 21 Agius virgo martyr dtiplex mintis

xi cal. 22 Vincentius et Anastasius martyres

X cal. 23 Ilefonsus^ archiepiscopus confessor

ix cal. 24 Timotheus episcopus martyr

viij cal. 25 Contursio Pauli apostoli duplex maitis

vij caL 26 Polycarpus episcopus martyr

vi cal. 27 loannes Chrysostomus episcopus confessor

V cal. 28 Lucianus presbyter mart)nr. Fuit 7 htiitts
iiij cal. 29 Paulus primus eremita. Fuit 10 huitis

iij cal. 30 Iginius papa martyr. Fuit 1 1 huitis

ptidie cal. 31 Hilarius episcopus confessor. Fttit 13 httitis

fol.

430

[239]

430

[240]

430

[241]

430

[241]

430

[241]

43«

[242]

432

[244]

433

[24S]

433

[246]

433

[246]

433

[247]

434

[247]

434

[248]

434

[249]

43S

[249]

4SS+

[250]

435

[250]

436

[2S0

436

[251]

436

[2SI]

437

[2S3]

437

[253]

437

[2S4J

438

[2SS]

438

[255]

439

[257]

439

[257]

439

[258]

440

[258]

440

[2S9]

440

[259]

KL : pr. 38. Pocula lanus amat
Luna vero xxx. add. 38.
3: 44-

10
20

add.

61. 64. 66.

matus : 39.
xiii: 42.

lanuarij Dies -[ 10 }- horas habet -! 9.2 V Nox -|
l 20 J l 9.3 J l

* xviii : 39. &c.
^ Alfonsus : 43. &c.

14-3
14.2

14. 1.

66.

61. 64.

^ Aquaritis ccdidiim et httmidum^ signum bonum, Vngere crura malum, Phebe cum cernit
aquosom : Insere tunc sepes, excelsas erige turres. Quod si carpis iter, tutum tibi non fore
semper: adcL 39. 41* 43- ^i- ^4-

In lano claris calidisque cibis potiaris Atque decens potus post fercula sit tibi notus Laedit
enim medo tunc potatus, vt bene credo. Balnea tutus intres : et venam findere cures. add. 66.
B. R. N. c

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM.

TEBRVARIVS

HABET DIES XXVIII.a

Et si fuerit bisextus^ xxix.

AuMu. Dies

d Calendis, i Ignatius episcopus mart)nr
xi. e iiij no. 2 Purificatio ^AIarie virginis.^ duplex maius,
xix. f iij no. 3 Blasius episcopus martyr

viij' g pridie no. 4 Phileas episcopus et Philoromus martyres

A Nonis 5 Agatha virgo martyr
xvj, b viij id. 6 Dorothea virgo mart^nr
V. c vij id. 7 Adauctus et socij martyres
d vj id. 8 Cointha* virgo martyr
xiij. e V id. 9 Ap>olonia virgo martyr

ij. f iiij id. 10 Scholastica virgo

g iij id. II Ex*epistola .1. Petri. /'etrus.

X. A pridieid,^ 12 Eulalia virgo martyr

b Idibus"* 13 Ex epistola .1. Petri. /Vopter quod.

xviif. c xvi cal. 14 Valentinus^ presbyter martyr.

vij. d XV cal. 15 Faustinus et louita martyres

e xiiij cal. 16 luliana virgo martyr.

XV. f xiij cal, 17 Ex epistola .1. Petri Z)eponentes

iiij. g xij cal. 18 Ex epistola . i . Petri Charissimi

A xi cal. 19 Gabinus presbyter martyr

xij. b X cal. 20 Ex epistola .1. Petri. 5imiliter

/ c ix cal. 21 Ex epistola .1. Petri. Christo igitur

d viij cal. 22 Cathedra Petri apostoli. duplex maius,

ix. e* vij cal. 23 Ex epistola i. Petri 5eniores 424 [236] Vigilia

P® vj cal. 24 Maihias apostolus duplex maius.

xvij. g V cal. 25 Ex epistola Pauli" ad Philippenses. -ftulus.

vj. A iiij cal. 26 Ex epistola Pauli" ad Philippenses. i^yihi.

b iij cal. 27 lulianus et Eunus martyres

xiitj. c pridie cal. ^^^^Ex epistola Pauli" ad Philippenses. /taque.*^

fol.

440

[260]

441

[260]

44'

[262]

441

[262]

442

[263]

442

[263)

442

[264]

442

[264]

419

[234]

420

[2351

421

[235]

421

[235]

422

[236]

423

[236]

443

[264]

443

[266]

383

[222]

383

[222]

444

[267]

384

[222]

' Et Februus algeo clamat : /r. 61. 64. 66.

* Luna vero xxvii: add. 38.

* Corintha : 42. 43.

* no. : 38.

* Valentius : 39.
om. 42. " om, 39. 41

" Februarij Dies -[ 10 ]- horas habet

K.L:/r. 38.

3 — » beate Marie :

° om. 43.
' Idus: 38.

39. 41.

e: 42.

" 28 : 38 &c.

r I ) f 10 ^ C 14

5S -[ 10 V horas habet \ 10.2 J- Nox \ 13.J
l 20 J ( II J ( ,3

10
10.2
II
add, 61. 64. 66.

C Pisces frigidum et humidum signum indifferens, Piscis [Pisces : 64] habens lunam noli
curare podagram. Tutus iter carpis, sit potio sumpta salubris, Aurum debet emi, sponse
sponsus sodari. add. 39. 41. 43. 61. 64.

Nasdtur occulta Febris Februario multa, Potibus et Escis, si caute viuere velis : Tunc caue
frigora, de pollice funde cruorem. Sugge mellis fauum, pectoris qui morbos curabit. add. 66.

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM.

Att.nu.

iij, d CaUndis,

e vi no.

xi. f V no.

•g

xix. A

viij. b

-rr/.^ d

V. e

I7/>.» g

ij, A
b

xiiip
vij.

XV,

iiij.

xi].
J'

xiy.
vi.

XtllJ.

iij.

iiij no.
iij no.
pridie no,
Nonis
viij id.
vij id.
vi id.

V id.
iiij id.

iij id.

pridie id.

Idibus

xvij cal.

xvi cal.

XV cal.
xiiij cal.
xiij cal.

xij cal.

xi cal.
x cal.

ix cal.
viij cal.

vij cal.

vi cal.

V cal.
iiij cal.

iij cal.
pridie cal.

Dies

4
5
6

7
8

>3
14
15^
i6

17
i8

20
21
22
23
24
25
26

27
28
29

30
31

^MARTIVS
HABET DIES .XXXI.^

Ex epistola Pauli^ ad Philippenses. Dt cetero

Ex epistola Pauli^ ad Philippenses. /taque.

Emelerius'* Celedonius* Asterius martyres

Lucius papa martyr

Ex' epistola^ ad Colossenses. /^aulus.

Ex epistola^ ad Colossenses^

Thomas Aquinas confessor.

Ex epistola ad Colossenses. Mdele nc.

Quadraginta milites martyres

'^^Gre^ritis papa coitfessor dtiplex mimis.^^

losepk coit/essor, duplex tninus,
^^Benedictus abbas, dtiplex minus.^^

Annunciatio ^^Marie virginis^'"^ duplex maitts. '*

Ex epistola ad Colossenses. /gitur si.
Ex epistola ad Colossenses.**

^ Martius arua fodit : /r. 61. 64. 66.

* Luna vero xxx. add, 38.

* ct : add, 39. &c

* Pauli : add. 38.

' XV. 42.

w— 10 „^/ in redletter^l, 63.
iJ_i2 xvi. 42.
** fftinus : 42.

K.L./r. 38.

5 om. 39. 41.

' om, 43.

■^ Et vos cum : add, 39. &c.

' xiii : 39. &c.

fol.

385 [222]

386 [222]
444 [267]

444 [268]

409 [230]

410 [231]

445 [268]

411 [231]
445 [269]

445 [269]

446 [270]
446 [271]

446 [271]

412 [231]

413 [231]

-" omit 38.
13 — 18 beate marie : 39. 41.
'* Domini : add, 38. &c.
C I ) ( II. 2 \ ( 12.2

** Martij Dies -{ 10 J- Horas habet -{12 V Nox A 12
t 20 J \ 12.2 J \ II. 2

add. 61. 64. 66.
( Arics caiidum^ et siccumf signum bonum. Quando arietem perlustrat noua luna minentem
[minaniem 41. 61. 64.] Nolo caput radas, aut corpore balnea prodas, Nec cephalam
ininnes, nec tange chirurgicus aures. add. 39. 41. 43. 61. 64.

Martius humores gignit, variosque dolores. Sume cibum pure: cocturas si placet vre.
Balnea snnt sana : sed quae superflua vana. Vena non abdenda, nec potio sit tribuenda. add. 66.

C 2

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM.

APRILIS

HABET DIES .XXX.*

Au.MU,

Dies

viij.
xvj.

XHJ.

XVltJ.

vij.'-^

XV.

iiij.

xij.
i.

X7y^

xiiij.
iij.

g Caleudis. i Ex epistola .1. ad Thessalonicenses. /^ulus.

s4 iiij no. 2 Ex epistola .i. ad Thessalonicenses. /deo et nos.

b iij no. 3 Pancratius mart>T

pridic m. 4 Isidonis eplscopiLS confessor

Notiis 5 Vincentius confessor ordinis predicatonim

viij id. 6 Xystus papa roartyr

vij id. 7 Ex epistola . i. ad Thessalonicenses. Z>e cetero.

vi id. 8 Dionysius episcopus confessor

V id. 9 Ex epistola .1. ad Thessalonicenses. Z>e temporibus
iiij id. 10 Ex epistola .2. ad Thessalonicenses. /^ulus
iij id. 1 1 Leo primus papa confessor

d pridie id. 12 Ex epistola .2. ad Thessalonicenses. A'ogamus

e Idibus 13 lustinus philosophus martyr

xviij cal. 14 Valerianus, Tyburtius et ceteri martyres

xvij cal. 15 Ex epistola .2. ad Thessalonicenses. />e cetero.

xvi cal. 16 Ex epistola ad Ephesios. /^ulus

XV cal. 17 Anicetus papa martyr

xiiij cal. 18 Apollonius senator martyr

xiij cal. 19 Ex epistola ad Ephesios. £t vos

xij cal. 20 £x epistola ad Ephesios. HvXx& rei

xi cal. 21 Ex epistola ad Kphesios. Obsecro

X cal. 22 Caius papa martyr

ix cal. 23 *Gcorgius martyr'

viij cal. 24 Ex epistola ad Ephesios. A*enouamini.

vij cal. 25 Marcus euangelisla^ duplex maius

vi cal. 26 Cletus et Marcellinus' papa^ martyres

V cal. 27 Anastasius papa confessor
iiij cal. 28 Vitalis martyr

t, iij cal. 29 Petrus ordinis predicatorum martyr.

A pridie cal. 30 Ex epistola ad Ephesios. ^dete

fol.

121

[71]

123

[72]

446

[272]

447

[273]

124

[72]

124

[72]

«*S

[72]

447

[273]

I2S

[73]

447

[274]

448

[274]

127

[73]

127

[68]

448

[27S1

215

[69]

[70]

118

[70]

448

[2751

119

[70]

448

[276I

448

[276]

449

[277]

120

[70]

' Aprilis florida nutrit [prodit : 61. 64.] :

'^ Luna vero xxix. add. 38.

* ix. add. 39. 41. 44.

•♦ xvi: 39.

** pape et : 39. &c.

pr. 66. 61. 64. K.L. /r. 38.
^ "vi : 39.
' — ' red letter 43. 63.
" Marcellus : 43.

Aprilis Dies

10
20

Horas habet

I ir }

Nox

10.2

13
»3.2

add, 61. 64. 66.

|[ Taurus frigidwn et siccutUy signum malum.
refulget. Ardua que durent tunc incipe, vel tua curent :
ferro. add. 39. 41. 43. 61. 64.

Hic probat in vere yires Aprilis habere. Cuncta renascuntur, pori tunc aperiuntur : In quo
scalpescil corpus, sanguis quoque crescit. Ergo soluatur venter, cruorque minuatur. add. 66.

Mala bonus plantet, Tauro cum luna
Sed noli medico collum committere

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUAL

iMAIVS

xi,

jcijc.
vii/.

XllJ.

xvtij.
znj,

.rv.
iitj.

xij.
i.

xvtj.
vi.

xiiij.
iij.

Dies
b CaUndis, i

c
d
e
f

g
A

b
c
d

e
f

g
A

b
c
d

c
f

g
A

b
c
d

c
f

g
A

b
c
d

VI no.

V no.
iiij no.
iij no.
pridie no.
Nonis
viij id.
vij id.

vi id.

v id.
iiij id.

iij id.
pridie id.

Idilms
xvij caL
xvi cal.
XV caL
xiiij caL
xiij caL
xij caL

xi cal.
X caL

ix caL
viij caL

vij cal.

vi caL

v caL

iiij caL

iij caL
pridie cal.

3
4
5
6

7
8

II'

15
i6

17
i8

20
21
22
23
24
25
26

27
28

30
31

HABET DIES .XXXI.2

Philippus et lacobus aposioli duplex maius
Athanasius episcopus confessor
Intuntio sancte cnuis^ dupUx rnaitis
Monica^ mater sancti* Augustini
Alexander papa martyr.* Fuit .3.* kuitts
loannes ante portam latittam^ dttplex tninus
Ex epistola ad Ephesios. /^ilij obedite
Apparitio sattcti Mi^haelis dttplex iitintis
Gregorius Nazianzenus episcopus confessor
Gordianus et Epimachus martyris
Ex^ epistola lacobi /acobus

Nereus, Archileus,® et Pancratius martyres

Ex epistola lacobi ^stote
Victor et Corona^' martyres

Ex epistola lacobi ^uicunque

Ex epistola lacobi Ablite

Ex epistola lacobi Fnde bella

Ex epistola lacobi ^gite nunc

Potentiana virgo

Bernardinus confessor

luo presbyter confessor Fitit 19** httitis

Ex* epistola ad Philippenses /^ulus

Ex epistola ad Philippenses J/ihi enim

Ex epistola ad Philippenses /taque charissimi

Vrbanus papa martyr

Eleutherius papa martyr

loannes papa martyr

Germanus episcopus et^^ confessor

Ex epistola ad Philippenses Dt cetero

Felix papa martyr

Petronilla virgo

fol.

449 [277]

450 [279]

450 [280J

451 [282]

451 [282]
121 [70]

452 [283]
452 [283]

179 [110]

180 [III]
452 [282]
182 [112]
483 [113]

184 [114]

185 [115]

452 [284]

453 [284]

3S2 [22?2]

383 [222]

384 [222]

453 [285]

385 [222]

453 [285]

^ Maio sunt fomes amorum :

Pr, 3«. .

^ Monita : 39.
•* i : 41.
» Achilc : 44.
1- oniit 39. &c.

pr, 66. Frons [Fons : 64] et flos nemorum : pr. 61. 64. K.L. :
* Luna vero xxx. add, 38.
** om. 38. ^ om. 42.

'12 : 38. « om, 43.

^® Corone : 39. " ix : 39. x : 41.

13 — 13 ,^^ /;^ j,^fji ietter : 43.

" Maij Dies

-{ 10 [■ horas hal>et J 14.2 V Nox -!
l 20 J t 14.3 J l

14- 1 i I 9.3

14.2 |- Nox -| 9.2

. 14.3 J l 9.1

cuid. 61. 64. 66.

^ Gemitti caiidum et humidum, signttm malum. Venam non minuit, Geminos cun luna
lcoebit. Dogmata tunc pueris sunt instillanda modestis. Vendere tunc tenta, ncc desere letys
incmpU : add. 39. 41. 43. 61. 64.

Maio secure, laxari sit tibi curae : Scindatur vena, sed balnca dentur amoena : Cum calidis
rebus, sinl fercula, scu speciebus : Pontibus astricta sit, saluia cum benedicta : adi, 66.

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM,

qVNIVS

Au.nu.

xix,
viij,
xtj.

xiij.

xvtij.
vij.

XV,

iiij.

xijy

xvij.

VJi

xiiij,
iij.

e CaUndis,
f iiij no.
g iij no.
pricUe m.
Nonis
viij id.
vij id.
vi id.
V id.
iiij id.
iij id.
b pridie id.
c Jdibus
d xviij caL
xvij caL
xvj caL
XV caL
xiiij caL
xiij caL
xij cal.
xj caL
x caL
ix caL
viij caL
vij caL
vi. cal.
V. caL
iiij caL
iij cal,

f pridie cal.

HABET DIES .XXX.^

Dies

1 Pamphilus presbyter martyr

2 Marcellinus et Petrus martyres

3 Ex epistola ad Philippenses. /taque fratres

4 Ex epistola .1. loannis ^od fiiit

5 £x epistola .i. loannis /ilioli mei

6 Ex epistola .i. loannis /llioli nouissima

7 £x epistola .1. loannis Fidete

8 Ex epistola .1. loannis.'

9 Primus et Felicianus martyres

10 Ex epistola .1. loannis 6>mnis qui

1 1 Bamabas apostolus dupUx maius.

12 Basilides, Cyrinus et ceteri martyres

13 Antonius^ confessor ordinis minorum.

14 Ex epistola .2. loannis. 5enior electe

15 Vitus, Modestus, et Crescentia, martyres

16 Ex epistola .3. loannis^

17 Ex epislola .1. ad Colossienses. /^iulus

18 Marcus et Marcellianus^^ martyres

19 Geruasius et Prothasius mart>Tes

20 Siluerius papa martyr

21 Ex epistola ad Colossenses. ^t vos cum.

22 Paulinus episcopus et^ confessor

23 Ex epistola ad Colossenses. Fidete ne. 411 {231] Vigilia

24 Natiuitas^^ loannis Bapti^te dupUx maius

25 De octaua sancti loannis

26 loannes et Paulus martyres duplex minus

27 De octaua sancti loannis

28 Dc octaua sancti loannis 457 [292] Vigilia

29 Petrus et Paulus apostoli duplex maius.

30 Commemoratio Pauli apostoli dupUx minus.

fol.

453

\.m

453

[«86]

586

[222]

173* [«03]

172

[«04]

173

[«04l

«74

[«05]

«75

[«06]

176

[«071

454

[286]

444

[287]

177

[«08]

178

[109]

409

[230]

4to

[287]

455

[288]

410 [23IJ

455 [2S9]

456 [290]

456 [291]

457 [292]

457 [293]

458 [294]

* Dat lunius foena : /r. 66.
K.L./>r. 38.

3 Thus^for 170.

* Charlssimi : add. 38 &c.
' Antoninus : 43.

* xj : 41. 61.
" om. 61.

lunius dat foena : pr. 61. lunius dar fena : /;*. 64.

* Luna vero .xxix, add. 38.

* xiij : culd. 61.
^ xvii : 42.
s 5enior : add. 38 &c.
^^ Marcellinus : 39. 41.

^ sancti :

** omit. 39. &c

^* lunij Dies

-( 10 j- horashabct n ^5 f Nox \
add. 61. 64. 66.

Senior Caio : 39.
add. 39. &c.

^ Catuer humidum et frigidum^ sipnum indifferens. Pectus, pulsio, iecur, cum Cancro
non minuantur Somnia falsa vides, sed tundere [tondere : 61. 64.J tu sinis vngues. Potio
diligitur, securus pergis vt itur. cuid 39. 41. 43. 61. 64.

In lunio genlcs perturbent medo bibentes. Atque nouellarem fuge potus ceruisiarum : Ne
noceat cholera, valet haec refectio vera. Lactucae frondes ede, ieiunus bibe fontes. cuid. 66.

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM.

Au.nu,
xix, g
inij, A
b
c
d
e
f

g
A
b
c
d
e

xvu

xiij.

xvtij.

XV,

iiij,

xij.

xvij,

xiiij,
iij.

xi,
xix.

CaUndis
vi no.

V no.
iiij no.

iij no.
pricUc no,
Nonis
viij id.
vij id.
vi id.

V idus
iiij id.

c iij id.

f pridie id,

g IcUbus

A zvij cal.

g
A

b
c
d

c
f

g
A

xvi cal.
XV caL

xiiij caL
xiij caL
xij caL
xi cal.
X caL
ix caL
viij cal.
vij caL
vi caL
V cal.
iiij caL
^ iij cal.
b pricUical,

^IVLIVS

HABET DIES .XXXI.*»

Dies foL

1 ^Octaua ncUiuitaiis sancti loannis baptistae duplex minus^ 458 [296]

2 ^Visitatio Marievirginis, dupUx maiu^ 459 [297]

3 De octaua visitationis 459 [298]

4 De octaua visitationis 460 [298]

5 De octaua visitationis 459* [299]

6 ^Octaua apostolorum ^Petri et Pauli^ dupUx minus^ 451^ [300]

7 De octaua visitationis 461 [300]

8 De octaua visitationis 461 [301]

9 ^Octaua visitationis, dupUx minus^ 461 [301]

10 Septem fratres martyres 461 [302]

1 1 Pius papa confessor 462 [302 J

12 Nabor et Felix martyres

13 Anacletus papa martyr 462 [303]

14 Processus et martinianus. Fuerunt 2.^^ huius 462 [303]

15 Bonauentura cardinalis episcopus confessor. fuit 13. huius 465" [304]

16 Eustachius episcopus confessor

17 Alexius confessor

18 Symphorosa cum vij. filiis mart)nribus 463 [304]

19 jlusta et Rufina virgines martyres

20 Margarita virgo^ martyr

21 Praxedis virginis 463 [304]

22 Maria Magdalena duplex minus 463 [305]

23 Apollinaris episcopus martjrr

24 Christiana^ virgo martyr. Vigilia

25 lacobus apostolus duplex maius 463 [306]
16^* Anna mater ^^marie virginis^^ dupUx minus 464 [307]
17^* Pantaleon" martyr

28 Nazareus et socij martyres

29 Martha virgo 464 [307]

30 Abdon et Sennem*' martyres

31 Nemesius et ludlla martyres fuerunt 25. huius 464 [308]

1»

' lulio resecatur auena : pr, 61

* Luna vero ,xxx, : add, 38.

*— * not in red letter : 43.

' Thusfor 460.
^•5:42.

" Christina : 43. 61.
" Tkusfor 27.
^ Scnnes : 38.

64.66.

K.L.:

8__

* ThusforAdo,

« L : 61.
" Thusfor^ez,
" Thusfor26.
" Pantaleo

./r. 38.
not in red Utter

^ lulij Dies

39. 41. 42. 44.

43. 63.
om, 39. 41.
vij : 39. 41. 43. 44. 6r.
virgine: 42.
w— w btate Marie: 39. 41.
49.60.

6 ^6

f9. 41. bennen: 42.

I 1 f 14.3 ) f

10 |- horas habct \ 14.2 J- Nox \

20 J \ 14.1 j l

14.3 ) f 9.«

14.2 J- Nox -1 9.2

. 14.1 j l 9.3-

ctdd, 61. 64. 66.

C Leo calidum et siccum^ signutn malum, Cor grauat et ventrem tangit cum luna Leonem.
Vestes non facias, non ad conoiuia tendas Et nil ore vomas [vomes : 61. 64.] nec tunc medicamina
sumas : add 39. 41. 43. 61. 64.

Qui vult solamen lulio probat hoc medicamen. Venam non scindat, nec ventrem potio
Uedat : Somnum compescat, et balnea cuncta pauescat : Prodest recens vnda, alia cum saluia
mnnda : add, 66.

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM,

»AVGVSTVS

Ati.nu,
viij, c

xvi.

Xiij.

xviij.

vij.

XV,

iiij.

xjj.

ix.

xvij.

vi.

xiiij.

ii/.

xi.

xix.

xiij.

'3d

HABET DIES XXXI.»
Mies

Calcndis. i Vittcula sancti petri dupltx minus

iiij no. 2 Stephanus' martyr

iij no. 3 ^lnuentio sancti Stephani protomartyris^

pridit no. 4 lustinus presbyter martyr

Nonis 5 ^Sancte marie ad niues dup/ex minus^

viij id. 6 Transfiguratio domini duplex maius

vij id. 7 ^Dominiats confessor ^duplex minus .• Fuit. 5. huitt^

vi id. 8 Cyriacus Largus et ceteri martyres

V id. 9 Xystus . ij. papa martyr. Fuit. 6. huius. Vigilia
iiij id. 10 Laurentitts martyr dtiplex maius

iij id. II De octaua Sancti Laurentij

pridie id. 12 ^Clara virgo dupiex minu^

Idibus 13 De octaua Sancti Laurentij

xix cal. 14 De octaua Sancti Laurentij. Vigilia.

xviij caL 15* Assttmptio ^^Marie virginis^^ dttplex maitts

xvij cal. 16 De octaua assumptionis

xvi cal. 17 ^Octaua Sancti Lattrentij dttpiex mintts^

XV cal. 18 De octaua assumptionis

xiiii cal. 19 De octaua assumptionis

xiij cal. 20 De octaua assumptionis

xij cal. 21 De octaua assumptionis

xi caU 22 Octatta assttmptiottis dupiex minus

X cal. 23 Bernardus abbas. Fuil 20 httitts. Vigilia

ix cal. 24 Barthoioitieus apostoitts dttpiex maitts

viij cal. 25 "Ludouicus rex francorum**

vij cal. 26 Zepherinus papa martyr

vi cal. 27 Rufus martyr

V cal. 28 ^Attgustitttts episcopus confcssor dttpiex minu^
iiij cal. 29 Decoiiatio loannis baptistae^^ dttpiex ntaius

iij cal. 30 Felix et audactus^' martyres
pridie cai^ 31 Ex epistola ad Colcssenses. /gitur.

fol.

465

[308]

465

[309]

46S

[310I

466

[3'0]

466

[3«]

467

[313I

eodem

[314]

467

[314]

468

[316]

468

[316I

469

[317]

469

[317]

469

[318]

470

[319I

470

[320I

eodem

[3«o]

471

[321]

eodem [321]

eoden

1 [3MI

472

[3«]

47*

[323]

472

[3*3]

47«

[324]

473

[324I

473

[3251

412 [231]

* Augustus spicas:/r. 6 1. 64. 66. K.L : pr. 38.

* I.una vero .xxx. add, 38. ' p>apa : add. 39. &c.
' — * not in red ietters : 43. 63. • — ^ x. mi. 42.
* — ® ttot in red ietter : 39. 43. 63. 66.
»o_io i,^^g Marie: 39. 41. "— " in red ietter : 44.
^* viii: 39. &c. xviii. 66. ** Adauctus : 39. 41. 43. 44. 49. 60.

^' Augusti Dies -| 10 [■ horas habet \ 13.2 \ Nox -!
l 20 J l 13 J l

^ — * in rcd ietters : 43.
7 ont. 38.
^ om. 42.
12 om. 38.
49. 60.

10
Nox \ 10.2
II

63.

|[ Virgo frigidum et siccttm sigtittm maiuttt. :Virgo tenens lunam noli sociare puellam
Iniice semen agro, pueros tunc redde magistro Viscera non tractes, nauem vel naufragus intres.
add. 39. 41. 43. 61. 64.

Quisquis sub Augusto, viuat medicamine iusto. Raro dormitet : aestum coitum quoque
vitet. Balnea non curet : nec multum comestio duret. Nemo laxari debet, vel phlebotomari.
add. 66.

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM,

xli

^SEPTEMBER

Au,%nu

Diei

xvi.

Calendis,

iiij Do.

iij no.

xiij.

pridie no.

Nonis

viij id.

vij id.

vi id.

xzHij?

V id.

vij.

iiij id.

iij id.

XV,

pridie id.

iiij.

Idibus

xviij cal.

xii.

xvij* cal.

xvi cal.

XV cal.

ix.

xiiij cal.

xiij cal.

XV ij,^

xij cal.

zH,

xi cal.

X cal.

xiiij.

ix cal.

iij.

viij caL

vij cal.

xi.

vi cal.

xix.

V cal.

iiij cal.

viij.

iij cal.

pridie cal.

HABET DIES .XXX."

Aegidius abbas

Ex epistola ad Colossenses. Z^omini quod

Seraphia' virgo martyr.

Ex epislola . i. ad Timotheum. /\iulus

Ex epistola .i. ad Ttmotheum C>bsecro

Ex epistola .i. ad Timotheum /'idelis

Ex epistola .i. ad Timotheum. 5piritus.

Natiuitas^ Marie virgini^ duplex maius,

De octaua natiuitatis

De octaua^

De octaua^*

De octaua*

Exullatid^ sancte crtuis duplex maius

^Octaua natiuitatis virginis^^ duplex minu^

Petrus dorotheus et gorgonius martyres. Fuernnt . 9. hnius

Cornelius et Cyprianus martyres. Fuerunt 14.^^ huius,

Methodius^ episcopus martyr

lanuarius et socij martyres

Eustachius et socij martyres. Vigilia

Mattheus apostolus et euangelista dupiex maius,

^auricius et socij martyres

Zinus papa martyr

Tecla virgo martyr

Ex epistola .1. ad Timotheum. 5eniorem

Ex epistola . i. ad Timotheum. (Puicunque

Cosmas & Damianus martyres

Ex" epistola^* ad Philemonem. /^aulus

Dedicatio Michaelis archangeli duplex maius

Hieronimus presbyter confessor duplex minus.

fol.

413 [231]

473 [327]
127 [73]
129 [74]

129 [75]

474 [327]

474 [329]

475 [329]
475 [329]
475 [329]

475 [329]

476 [329]

476 [331]

477 [332]
477 [332]

477 Im^

478 [3331
478 [334]

131
»32

[75]
[75]

478 [335]

132 [75]

478 [335]

478 [337]

* Septembcr conterit vuas : /r.
- Luna vero .xxix. add, 38.

* — * deate Marie: 39. 41.

* natiuitatis : add. 39. 41. 63.
" Tkus/or Exaltatio.

• — ^ n4>t in red letter: 43.
" 24 : 43-

66, September colligit vuas: /r. 61. 64. KL: /r. 38.

^ Seraphina : 38.

* xvi. 42.
But 43 axlds it only to the i Uh and \yh days.

vu : 41.
om. 39. 41.

" om. 43. 63.

** Septembris Dies ■

*2 Methodus : 42.
1* .i. add, 38. 60.

12.2

12.2 1- Nox

II.
cutd. 61. 64. 66.

r I ) ( 12.2 r

-[ 10 }- horashabet \ 12.2 V
l 20 J t II. j

II. 2

12.

12.2

C Libra calidnm et humidumy signum bonum. Inguina non tangat, Libram cum luna
^bintraL Carpe viam tutus si vexent equora fluctus. Emptio certa valet, mercalor vendcre
caret. add, 39. 41. 43. 61. 64.

Fnictus maturi Septembris sunt valituri. Et pyra cum vino : panis cum lactc caprino : Aqua
de vrtica tibi potio fertur amica. Tunc venas pandas : species cum semine manda.s. add. 66.

Digitized by VjOOQIC

xlii

KALENDARIUM,

•OCTOBER

Au,ntu

xvj.

CaUndis.

vi no.

xiij.

V no.

V-

iiij no.

iij no.

pridie no.

Nonis

xviij.

viij id.

vij.

vij id.

vi id.

XV.

V id.

iiij.

iiij id.

iij id.

xif.

pridie id.

Idibtis.

xvij cal.

ix.

xvi caJ.

XV cal.

xvij.

xiiij cal.

w.«

xiij cal.

xij cal.

xiiij.

xi cal.

iij.

x cal.

ix cal.

xi.

viij cal.

xix.

vij cal.

f»o vi cal.

r/."

' B

v cal.

iiij cal.

xvi.

iij cal.

pridie cai

HABET DIES XXXI.^

Dies fol.

1 ^emigius episcopus confessor

2 Ex epistola .ij. ad Timotheum. /\iulus 413 [232]

3 Ex epistola .ij. ad Timotheum. 7\i ergo 414 [233]

4 Franciscus confessor dupUx mintis 480 [339]

5 Ex epistola .ij. ad Timotheum. /Toc autem 415 [233]

6 Ex epistola .ij. ad Timotheum. Testificor 416 [233]

7 J/arcus papa confessor 4S0 [339]

8 Ex epistola ad Titum. /^ulus 417 [233]

9 Dionysius, Rusticus et ceteri martyres 480 [340]

10 Ex epistola ad Titum. 7u autem 418 [233]

11 Ex epistola ad Titum. y^dmone 418 [234]

12 £x epistola .1. ad Corinthios. /\iulus 236 [149]

13 Ex epistola .1. ad Corinthios. Fidete 237 [150]

14 Calistus papa martyr 481 [341]

15 £x epistola .1. ad corinthios. El ego fratres 258' [150]

16 £x epistola^ ad Corinthios. Sic vos' 238 [151]

17 Ex epistola.i. ad Corinthios. ^ogo ergo 239 [151]

18 Lttcas etiangelista dnplex maitis 481 [341]

19 Ptolomeus et Lucius martyres 481 [342]

20 Ex epistola .1. ad corinthios. ^udet aliquis 240 [151]

21 6^rsula et socie virgines^ martyres

22 /^yslarion^ abbas. Fuit herL 4S2 [342}

23 £x epistola . I. ad Corinthios. Z>e quibus 241 [151]

24 Ex epistola .1. ad corinthios. Z>e virginibus 242 [152]

25 Chrysanthus et Daria" martyres

26 Euaristus papa martyr 4^2 [343]

27 £x epistola . i. ad corinthios. Z>e ijs 243 [152] vigilia

28 Simon et Indas apostoii duplex maius 482 [343I

29 Marcellus martyr 4S2 [344]

30 Ex epistola .1. ad corinthios. A^on sum 243 [153]

31 Ex eiMStoIa . i. ad corinthios. E\, factus 244 [i 53] vigilia

* Seminat October : /r. 61. 64. 66.
^* Ltina vero. xxx. add. 38.

* 7hus aiso 38 : nos : 39 &c.

* Tiiusfor Hylarion.
*• Tiitis aiso 38 and 42.

** Octobris Dies-j

: Octobet. 38.
3 Tiitis for 21%.

• viii. 42.

• Maria : 43.

5 and 42. viij : 39. &c.

ies-[ 10 \ Horashabet \ 10.2 \ Nox \
t 20 J l 10 j l

.1.

add.

3^&c.

et:

add.

39 &c.

. 42.

13.

10.2
10
add. 61. 64. 66.
C Scorpio frigidttm et iiumidum^ si^num indifferens.
pudenda. Vulnera non cures, caueas ascendere naues.
niinam. add. 39. 41. 43. 61. 64.

Octobcr viua praebet, cum came ferina. Nec non anserina caro valet et volucrina. Quamuis
sunt sana : tamen est repletio vana. Quantum vis comede : sed non praecordia laede. add. 66.

Scorpius augmentat morbos in parte
£t si carpis iter, caueas de morte

Digitized by VjOOQIC

KALENDARIUM.

xliii

Au,nu.

Die

Calcfulis.

xiij.

iiij no.

y.'

iij no.

pridie no.

Nonis

viij id.

XV ij}

vij id.

vij*

vi idus

V idus

XV,

iiij id.

iiij.

iii idus

pridie id.

xij.

Idibtis

/.»

xviij cal.

xvij cal.

ix.

xvi caL

XV cal.

»7

xvi/.

xiiij cal.

vi.

xiij cal.

xij cal.

xiiij.

xi cal.

iij.

X cal.

ix caL

xi.

viij cal.

x£r.

vij cal.

vi cal.

viij.

V cal.

iiij cal.

xvi.

iij cal.

pridit cai.

«NOVEMBER

HABET DIES XXX.^

fol.

Festwn omnium satuiorum duplex maius, 483 [344]

De octaua fo. 483. Item commemoratio defunctorum • 483 [346]

De octaua* 484 [347]

De octaua* folio eodem [347]

De octaua^ folio eodem [348]

De octaua* folio eodem [348]

De octaua** folio eodem [348]

Octaua omnium saiutorum duplex mcuuf folio eodem [348]

Dedicatio basilice salucUoris duplex minu^ 485 [349]

Triphon et socij martyres 485 [351]

^AIartinus episcopus confessor duplex minus.* 486 [351]

*®Martinus papa martyr.**' 486 [3J2]
Britius episcopus confessor.

Vitalis et Agricola martyres. Ftterunt .4. huitts 486 [352]

Ex epistola .1. ad corinthios /Yopter quod 245 [154]

Ex epistola .1. ad corinthios /mitatores 247 [156]

£x epistola .1. ad corinthios. ^go enim 248 [156]

Dedicatio basilice petri et pauli duplex minus. 486 [353]

Pontianus papa marlyr 486 [353]

EUzabeth vidua Fuit heri 487 [353]

Preseniatid^^ Marie virginis^^ duplex maius, 487 [354]

Cecilia virgo martyr folio eodem [354]

Clemens papa martyr 487 [355]

Chrysogonus martyr 488 [356]

Caiharina virgo martyr duplex mimts. 488 [356J

Petrus ipiscopust martyr folio eodem [357]

Ex epistola .1. ad corinthios. 61cut enim 249 [157]

Ex epistola .1. ad corinthios i5i linguis. 440 [158]
Saturninus et sisinnius martyres 488 [357] vigilia

Andreas apostolus duplex maius. 489 [358]

* Spoliat virgulta Nouember: pr. 61. 64. 66.

* Luna vera .xxix. add. 38.

^ omnium sanctorum : adi. 39. 41.

K.L./r.
3 ---

38.

uj. 42.
* Thus 38. & 42.

xviii : 39. &c.

{ ^ \ { ^'^ \ {

-{ 10 J- horas habet A 9.2 J- Nox <

l 20 J ( 9.1 J l

' maius : 39. 41. fu>t in redletters: 43. 63.
*— ^ ifz black letters : 39.
" om, 38.

. 9.3
Notiembris Dies -[ 10 ]- horas habet -[ 9.2

9.1
add. 61. 64. 66.

C Sagittarius ccUidum et siccum^ signum bonum.
Sagitte. Vngues vel crines poteris prescindere tute.
intres. add. 39. 41. 43. 61. 64.

Hoc tibi scire datur quod rheuma Nouembri curatur.
dicta : Balneima cum venere, tunc nuUum constat habere.
add,(^.

fnitius:-^^, 41. fu>t in redletters : 43. 63.

io_io in red letters : 39.
i2_i2 if^afc Marie: 39. 41.

14.2 [14. 1. 66]
Nox \ 14.2

«4. 3.

Luna nocet femori per partes mota
De vena minues, et balnea non prius

Quaeque nociua vita : tua sint pretiosa
Potio sit sana : atque minutio bona.

Digitized by VjOOQIC

xliv

KALENDARWM.

Au.nu,

xiip

Caietulis,

iiij no.

iij no.

pridie tu>.

Noiiis

xviij.

viij id.

vij.

vij id.

vi id.

XV,

V id.

iiij\

iuj id.

iij id.

xij.

pridie icL

Idibus,

xix cal.

ix.

xviij cal.

xvij cal.

XZ'tj\

xvi cal.

vi.

XV cal.

xiiij cal.

Jfiii/,

xiij cal.

iij.

xij cal.

xi cal.

xi.

X cal.

xix

ix cal.

viij cal.

viij.

vij cal.

vi cal.

xvi.

V cal.

iiij cal.

iij caL

xiij.^^ A

pridie cal.

' Querit haberc

//-.61

.64

, KL./r.

^DECEMBER

IIABET DIES XXXI.«
Diis
I Ex epistola . i. ad Corinthios. A\mc autem
Bibiana virgo martyr

Barbara virgo martyr

Nicolaus episcopus confessor duplex niittus
*Attibrositts episcopus coitfessor dupUx titinus*
Coiuepti(P Marie virgini^ duplex maius

Melchiades pipa martyr
Damasus papa confessor

*Ltuia virgo^ tnartyr dupiex minus*

Vijjilia
Thomcu apostolus duplex maius

Vigilia^ natiuitatis domini^
Naiiuitas domitti duplex maius
Stepkaiius protomartyr duplcx maius
loanius apostolus et euangelista duplex maitis
Innocentes martyres dttplex ininus
29* *Thomas archiepiscopi^® martyr"

30 De octaua natiuitatis

31 Syluester papa confessor

fol.

251 [159]

489 [359]

490 [360]

490 [361]

491 [362]
491 [363]

491 \.i^i\

491 [364]

492 [365]

492 [366]

494 [368]

494 [370]

495 [371]

496 [372]
496 [373]
496 [374]

IK>rcum

mactando December : pr, 66. Mactando December :
^ Luna vcro ,xxx, add, 38.
^ /// 43 all the ttumbers iit this 'column are placeda day lower ; e.g. xii is opposite g, attd so on.
* — * not in rcd iettcr : 43. 63. * — * beate Marie: 39. 41.

' — '^ ont. 44. 49. 60.

" om. 39. 41. ,

" 26 : 41. ^ — ^ in redletter: 43.

^^ Thtis 37. archiepiscopus : 43. 60. 63. Cantuariensis : culd, 38.

'- Dccembris Dies-j 10 V horas habet "1 9 f ^o*
l 20 J l 9 J

add, 61. 64. 66.

C Capricomus frigidwn et siccum^ sigttttm maltim, Capra nocet genibus [febribus : 43.
61. 64. J siquando luna tenebit. Spernatur lynther, male tunc curabitur eger, Semina spargantur^
pactum valet agricolarum : add, 39. 41. 43. 61. 64.

Sanae suni membris calidae res mense Decembris. Frigus vitetur, capitalis vena scindatur t
Lotio sit vana, sed vasis potio cara. Sit tepidus potus, frigore conlrarie totus. add. 66.

61. 64. in red ietter: 43.
60. 61. 63. 64.

" xij : 39.

{ '5
\ 15 [II. 64.]

l 15

63.

Digitized by VjOOQIC

TABULA HORARUM DIERUM AC NOCTIUM.

xlv

C ^ Infrascripta tabula indicat incrementa, et diminutiones
dierum ac noctium in decimum quemque diem cuiusque mensis per
Itoras duntaxat integras, et quartas kore partes citra rationem
suitiliorem, Diem autem quantum attinet ad propositum appelle-
mu^ ol^ ortu solis ad eius occasum, reliquum vero totum spacium
appellamus noctem}

Mense.

Die.

Dies habet

Nox habet

horas quartas.

lanuarij

14^

/•'

FebrtMrij ...

12«

-?7

Martij \

Aprilis

■

Maij \

■

lunij ...

•

3':

lulij

^ii

■

/12

Augusti \

■

Septembris -

* — ^ C Imrenunta et diminutiones dierum ac mctium^ iti decimum quemque diem
atiusque metisis^ 39. 41. This rubric and table following omit 61. 63. 64. 60.

* appellaraus : 42. 43. 44. 49. 60. ^ ab : 38. 42. 43. 44. 49. 60.

* xiij: 39. ' 3: 41. « xiij: 39. 41.
' omit 38. I : 42. » om. 38. » l : 38.

*<» fV. 39. 41. " II.. 39. 41. " iij. 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

xlvi

TABULA HORARUM DIERUM AC NOCTIUM,

Mense.

Die,

Dies habct
horas quartas.

Nox habet
horas quartas.

Octobris

Nouembris .

Decembris

^Martii
Septembris ..,

funij ..

Decembrts ..,

i: !

Equinoctia^
Solstitia,^

14
14

15
15
^5

* «*. 39- 41.

^ 3 : add, 42.

* 3 •. 39, &c.

* £>w«V 38 but insert 2 in lowcr linc,

* 9 insert 38. etc.

* om, 39. 41.

' Equinoctis: 38.

Digitized by VjOOQIC

CANON FESTORUM MOBILIUM,

xlvii

C Canon^ sequentis tabule ad festa mobilia perpetuo
inuenienda.

C In tabula infrascripta sic festa mobilia singulis annis
inuenies. Primo qiurc aureum numeruin anni cuius festa
perquiriSy deinde sub eius^ quere etia^n literam dominicalem
eiusdem anni, que primo occurrit^ et notanter dicitur sub linea,
nam litera dominicalis quere^ regione auri^ numeri fuerit eidem
numero non inseruit, sed solum superioribus, Postea^ eadem
linea transversali^ in qua litercf dominicalem inuenisti, inuenies
etiam quo mense et quo die singula festa mobilia incidant, et quot
dominice vagantes sint ante septuagesimam^ quot etiam dominice
sint inter pentecosten et aduentum. Omnia /tec sub suis titulis.
In anno autem bissextili quot dominice vagantes occurrant ante
septuagesimam, item quo die septuagesima ipsa incidat, et quo
feria .iiij. cinerum inuenies per^ priorem eius anni literain, que
inseruit vsque ad festum Mathie. Reliqua vero omnia per
posteriorem exquiruntur. Sed has duas literas anni bissextilis,
sic accipere oportety vt neutra earutt^ e regione aurei numeri, nam
tunc omissis illis^^ recurrendum est ad alias similes inferius primo
loco occurrentes. Preterea si in anno bissextili dies cinerum in
mense Martio incidisse supradicta ratione deprehendatur^ per
vnum diem retrahenda erit. In proximis tamen triginta^^ annis
non erit necesse inspicere hanc tabulam^ sed solum}^ ^^in diem}'^
qui post^^ eam positus est}^

^ Rule and following table omit 39. 41. 42.
^ linea : cM. 38. 43. 44. etc,

* cjuac e : 38. 43. 44. etc.

* in : add. 43. 44. etc.
^ pro : 38.

>: «.
.38.

om. 31
** folum. 61. fed solum : 64.
** ante : 61. 64.
^' qui est a 1564, vsque ad 1593. add. 63.

^ occurrerit : 43. 44. etc.

* aurei : 43. 44. etc.

'^ literam : 38. 43. 44. etc.

^ sit : add. 43. 44. etc
" 28 : 61. 64.
13 — 13 indicem : 43. 44. etc.

Digitized by VjOOQIC

xlviii

TABULA FESTORUM MOBILWM,

Litera

Dontinice

Aurcns

dotnitt'

vaganies

SeptU'

ittwiei'HS.

icalis.

anle Ixx,

agesittia.

•

lanuarii.

I. feb

2»

»3

«5

Cinis.

Febniarij.
4

7
8

13
14

17
i8

20
21
22

24«

25
26

27
28

I. mar

3
4

7
8

Pascha.

PetUe-
costen.^

^Dotttinice

interpente-

costen et

achentum.^

Adtientus.

Martii.

Maij.

I. Apr

24
25

I. lun.

28
28
28
28
28
28
27
27
27
27
27
27
26
26
26
26
26
26
26
25
25
25
25
25
25
25
24
24
24
24
24
24
24
23
23

29 Nou.

30
I. Decem.

27 Nou.

I. Decem.

27.* Nou.

I. Decem.

27. Nou.

I. Decem.

27 Nou.

I. Decem.

27 Nou.

^ Thus also 38. Pentecoste : 43. &c.

Tabula fcstortitti tnobilium iuxta ttsuttt Rottianic eccUsicc : add. 63.

« — y dominiciv post trinitatem : 63.

^ In 43 and the editions later than 43 the golden number is a line higher : 5 is on a level
with d and so on throughout.

^ 2 : 44. „ M : 38.

" In 43. 61. 64. from number 24 to 28 in this vertical row there are placed by their side. 25.
26. 27. 28. 29 in a descending column.

Digitized by VjOOQIC

INDEX FESTORUM MOBIUUM.

xlix

C Index festomm nwbilium^ pro trigintc? annis.

Nutnerus
annorum.

Aureus
nutiurus.

Litera
dominicalis.

Dominice
vagctntes
atite Ixx,

Septu-
agesima.

Cinis,^

Pascha,

1537*

28ian.

14 feb.

I aprl

1538'

17 feb.

6 mar.

1539

«19 feb.«

1540

25 ian.

28 mar.

1541

137 feb.

2 mar.

17 apri.

1642»

22» feb.

1543

21 lan.

25 mar.

1544

10 feb.

13 ap"-

1545

1546

10 mar.

1547

23 feb.

1548

29 ian.

mar.

1549

• I7feb.

1550

19 feb.

1551

25 ian.

29 mar.

1552

14 feb.

2 mar.

17 aprl

1553

29 ian.

15 feb.

1554

25 mar.

1555

10 feb.

14 apri.

1556

1557

3 mar.

1558

2^feb.

1559

22 ian.

26 mar.

1560

1 1 feb.

14 apri.

1561

1562

25ian.

29 mar.

1563

7feb.

II apri.

1564

30 ian.^®

1565"

18 feb.

6*2 mar.

1566

27 feb.

1 ei dominicamin vagantium: add. 39. 41.
/ii^ <?M^r editions after those o/y), 41.

2 xxix. 38. Vigintiocto: 39. 42.
* The yeariin om, 1%,

6 — ^« ^miV 38. ' xii : 39. 41.

» xii : 39. 41'

1» Years 1565 and 1566. <>/;/. 42.

This Index has not been collated with

^ Citieres: 39. 41.
' Years 1537 and 1538 om. 39.
8 Thtts yj tor 1542.
" 80: 41.
»2 vii:39.

B. R. N.

Digitized by VjOOQIC

INDEX FESTORUM MOBILIUM.

Index festorum mobiliuuiS pro triginto? annis.

Dominice

Numerus
annorum.

Rogatioius,

Ascensio,

Pentecoste,

Corpus
Christi,^

inter
Pentecosten*
etAdttentum,

Aduentus,

1537»

7maij

10 ma.

20 ma.

31 maij

*2 decemb.

1538*

9 iunij

20 iun.

1539

25 ma.

30 nou.

1540

27 ma.

1541

5 Junij

16 iun.

1542

28 ma.

3 decemb.

1543

30 apr.

24 ma.

1544

19 ma.

I mnij

12 iun.

30 nou.

1545

^4.

24 ma.

1546

3. iumj

13 iunij

1547

19 ma.

29 ma.

1548

31 maij

2 decemb.

1549

9 iunij

20 iun.

1550

»5

24 ma.

28 ma.

30 nou.

1551

1552

5 iunij

16 iun.

1553

21 ma.

3 decemb.

1554

30 apr.

28' ma.

1555

20 ma.

2 lunij

13 iun.

^§

1556

24 ma.

29 nou.

^557

6iunij

1558

29 ma.

^7.

1559

25 ma.

3 decemb.

1560

2 iunij

13 iun.

1561

i '5

25 ma.

28 ma.

30 nou.

1562

1563

1 20

10 iun.

1564^

3 decemb.

1565«

10 iun.

1566

^ ^/ dominicarum vagantium : add, 39. 41.
' This column omitted by y^, ^i,
'— * y^flr 1537 (?w. 38.
^ 24: 42.

2 xxix. 38. Viginii octo : 39. 42.
* om, 42.

^ Years 1537 and 1538 ^w. 39
8 Kfarj 1565 and 1566 om, 42.

Digitized by VjOOQIC

INDEX LIBRORUM VETERIS TESTAMENTI. li

Index^ librorum veteris testamenti qui in primis lectionibus
legendi sunt^ quorum Genesis et primus Regum ^leguntur integri^
ex alijs vero capita quedam?

^ This index entirely omitted by 42. 60.

'"* — * integri leguntur : 39. 41.

•* hic recetis ctscripia, add, 39. 41. [Instead of text, 39. and 41. have this fuUer
index. In ihis note the references are to the pages of the following edition, the
references to leaves of 39. and 41. being omitted.]

Fol.

C Ex Cenesi,

Caput primum
Caput secundum
Caput tertium
Caput f^uartum
Caput quintum
Caput sextum
Caput septimum
Caput octauum
Caput Donum
Caput decimum
Caput vndecimum
Caput duodecimum
Caput dedmum tertium
Caput decimum quartum
Caput decimum quintum
Caput decimum sextum
Caput decimum septimum
Caput decimum octauum
Caput decimum nonum
Caput vicesimum
Caput vicesimum primum
Caput vicesimum secundum
Caput vicesimum tertium
Caput vicesimum quartum
Caput vicesimum quintum
Caput vicesimima sextum
Caput vicesimum septimum
Caput vicesimum octauum
Caput vicesimum nonum
Caput tricesimum
Caput tricesimum primum
Caput tricesimum secundum
Caput tricesimum tertium
Caput tricesimum quartum
Caput tricesimum quintum
Caput tricesimum sextum
Caput tricesimum septimum
Caput tricesimum octauum
Caput tiicesimum nonum
Caput quadragesimum
Caput quadragesimum primum
Caput quadragesimum secundum
Caput quadragesimum tertium
Caput quadragesimum quartum
Capui quadragesimum quintum
Caput quadragesimum sextum

Fol
L76:
[78
[78:
[79:
[80
[80^

[8r
[81.
[82:

[86

[88^

[91:

[93

[95

[97:

[98:

[99.

[102

[104:

[106

[108^

[109:

[III

[115. 136:

[137:

[140]

[143:

[144:

[145.

[146:

[147

[148:

[149

[150:

[151:

[152

[153

[156:

[158:

[161

[166

[167^

[169

Caput quadragesimum septimum [174]

Caput quadragesimum octauum [178J

Caput quadragesimum nonum [179]

Caput quinquagesimum et vltimum [181]

C Et Exodo,

Caput primum

[183I

Caput secundum

189]

Caput tertium

190]

Caput quartum

:i9o]

Caput quintum

191]

Caput sextum

191]

Caput septimum

192]

Captit octauum

1:193]

Caput nonum

:i93]

Caput decimum

193]

Caput vndecimum

:i95]

Caput duodecimum

:i95]

Caput decimum tertium

:i95]

Caput decimum quartum

197]

Caput decimum quintum

:i97]

Caput decimum sextum

197]

Caput decimum septimum

:i98]

Caput decimum octauum

199]

Caput decimum nonum

:i99]

Caput vicesimum

200]

Caput vicesimum primum

■200]

Caput vicesimum secundum

:2oi]

Caput vicesimum tertium

202]

Caput vicesimum quartum

[202]

C Ex primo Regum,

Caput primum

202

Caput secundum

204:

Caput tertium

204

Caput quartum

205

Caput quintum

206

Caput sextum

Caput septimum

206'

Caput octauum

207

Caput nonum

2081

Caput decimum

208

Caput vndecimum

208

Caput duodecimum

209

Caput decimum tertium

210

Caput decimum quartum

210

Caput decimum quintum

212:

d 2

Digitized by VjOOQIC

lii

INDEX UBRORUM VETERIS TESTAMENTl.

Genesis

fol. 133

[76]

Exodus

fol. 280

[183:

Primus Regum

fol. 326

202

Fol.

C Ex prouerbiis sapientis Hebrci.

Caput decimum sextum

[213]

Fol.

Caput decimum septimum

[213:

Caput primum

[59]

Caput decimum octauum

[215:

Caput secundum

[60]

Caput decimum nonum

[216

Caput tertium

[60]

Caput vicesimum

[217:

Caput quartum

[60]

Caput vicesimum primum

[217

Caput quintum

[60]

Caput vicesimum secundum

[218

Caput sexturo

[61]

Caput vicesimum tertium

[219

Caput septimum

[61]

Caput vicesimum quartum

[219

Caput octauum

[61]

Caput vicesimum quintum

[220:

Caput nonum

[62]

Caput vicesimum sextum

[221:

Caput vicesimum septimum

[222:

C Ex Ecdesiaste.

Caput vicesimum octauum

[222

Caput vicesimum nonum

Caput tricesimum

Caput tricesimum primum et

[223
[224]

Caput primum

[Caput xxiv

\Ex Cantico Canticoi-um^

cap. i.

[02
389]

vltimum

[224]

cap. ii. cap. iii. cap. iv.

P- 329J

C .£".1 secundo Regtan,

C Ex libro Sapientie.

Caput primum

[224]

Caput primum
Caput secundum

[62]

[117]

C Ex tcrtio Regum,

Caput tertium

[64]

Caput decimum septimum
Caput decimum octauum
Caput decimum nonum

225]
227]

Caput quartum
Caput quintum
Caput sextum
Caput septimum
Caput decimum sextum

[64]
[64]
[65]
[65]
[176]

C Ex qnarto Regwn,

Caput primum

[227

C Ex Ecclesiastico.

Caput secundum
Caput tertium
Caput quartum
Caput quintum
Caput sextum
Caput septimum

228
228
229
230:
231:
[232]

Caput primum
Caput secundum
Caput tertium
Caput quartum
Caput quintum
Caput sextum

[65]

:67]
67]
68]
69]
70]

C Ex libro ThobU.

Caput septimum
Caput octauum

70]
70]

Caput primum

[234]

Caput nonum

72]

Caput secundum

[235]

Caput decimum

!>*]

Caput tertium

[235]

Caput vndecimum

73]

Caput quartum

[236]

Caput duodecimum

73]

Caput quintum

[236J

Caput decimum tertium
Caput decimum quartum

74]
75]

C Ex libro ludith.

Caput decimum quintum

75]

Caput primum

[236]

Caput decimum sextum

[75]

[Caput ii.]

[237]

C Ex Esaia.

C Ex libro Esther.

Caput primum

[35]

Caput primum

[237]

Caput secimdum
Caput quartum

[46
[47

C Ex libro lob»

Caput quintum
Caput sextum

[47;.
[«71

Caput primum

[238]

Caput septimum

[48

Caput secundum

[238]

[Caput nonum]

[367]

Digitized by VjOOQIC

INDEX LIBRORUM UTRIUSQUE TESTAMENTI,

liil

Secundus Regum
Ex tertio Regum
Quartus Regum

fol. S9it
fol. 393
fol. 400

224]

225]
227]

Fol.
Caput vndedmum [49]

Caput vicesimum quintum [119]

Caput vicesimum octauum [50]

Caput tricesimum quintum [51]

Capnt quadragesimum [52, yyj\

Caput quadragesimum secundum [52]
[? quintum 52]
Caput quadragesimum nonum [53]

Caput quinquagesimum [124]

Caput quinquagesimum primum [53]

Caput quinquagesimum secundum

t53. 367]

Caput qumquagesimum terUum [128]

[Caputlv.] [242]

Caput quinquagesimum sextum [54]

Caput quinquagesimum septimum [120]

Caput quinquagesimum octauum [55]

[Caput Ix.] [243]

Caput sexagesimum primum [56]

Caput sexagesimum secundum [56]

Caput sexagesimum tertium [154]

Caput sexagesimum quartum [56]

C Ex lereinia.

Caput vndecimum
[xxiii]

[122]
[56]

f[ Ex threnis leremie.

Caput primum

[iii]

[iv and v]

C Ex ezechiele [cap. 34]

[129]
ti3']
['32]

[57]

£ £x daniele variis in locis [cap. ii.
p. 233, cap. ix. p. 118.]

C Ex omnibus fere duodecim prophetis
ponuntur capita quedam, imo capitum
particule crebro : propterea non indi-
cantur.

[Micheas, cap. iv. p. 58.]
[Sophonia, cap. iiL p. 58.]
[Aggeo, cap. li. p. $8.]
[Zacharia, cap. ii. p. 58, cap. ix. p. 1 23. ,

cap. xi. p. 126, cap. xiiL p. 127.]
[Malachia, cap. iii. p. 59.]
[Baruch, cap. iii. p. 59.]
riocl, cap. ii. pp. 83, 163.]
[Osee, cap. vi. p. 121.]
[lona, cap. ii. p. 134.]

|[ Index librorum tiotn testametUi^ qui
omncs in secundis lectionibus legnntur
integri preter Apocalypsim quortim capita
hic recens omnia indicanttir.

C Ex sancto diui Matthei eiuxngclio.

Fol.

Caput primum
Caput secundum
Caput tertium
Caput quartum
Caput quintum
Caput sextum
Caput septimum
Caput octauum
Caput nonum
Caput decimum
Caput vndecimum
Caput duodecimum
Caput decimum tertium
Caput decimum quartum
Caput decimum quintum
Caput decimum sextura
Caput decimum septimum
Caput decimum octauum
Caput decimura nonura
Caput vicesimum
Caput vicesiraum primum
Caput vicesimura secundum
Caput vicesimum tertium
Caput vicesiraum quartum
Caput vicesimum quintum
Caput vicesimum sextura
Caput vicesiraum septimum

[202]
[203, 243, 374]
[204]
[204]
[204]
[204]
[205]
[206]
[206]
[206]
[207]
[208]
[208]
[209]
[210]
[210]
[211]
211]
[211]
[212]
[213J
[213]
[213I
[215]
[215J
[117J
[119J

Caput vicesum octauum et vltiraum [134]

C Ex sancto diui Marci cnangclio.

Caput primum [223]

Caput secundum [224]

Caput tertium [224]

Caput quartum , L224J

Caput quintum [225]

Caput sextum [225]

Caput septimum [226]

Caput octauum [227]

Caput nonum [227]

Caput decimum [228]

Caput vndecimum [229]

Caput duodecimura [229]

Caput deciraum tertium [229]

Caput decimum quartum [122]

Caput decimum quintum [124]

Caput deciraum sextum et vltimum [136]

Digitized by VjOOQIC

liv

INDEX UBRORUM VTRIUSQUE TESTAMENTL

Tobias
ludith

|[ Ex sancto ditii Luce euangeiio,

Fol.
Caput primum [35]

Caput secundum [47, 367'

Caput tertium [51

Caput quartum [52

Caput quintum [53|

Caput sextum [53^

Caput septimum [5S

Caput octauum [$(>.

Caput nonum [57!

Caput decimum [58^

Caput vndecimum [59!

Caput duodecimum [60;

Caput decimum tertium [60'

Caput decimum quartum [61

Caput decimum quintum [61

Caput decimum sextum [61

Caput decimum septimum [62;

Caput decimum octauum [62

Caput decimum nonum [64^

Caput vicesimum [64^

Caput vicesimum primum [65

Caput vicesimum secundum [127

Caput vicesimum tertium [128;

Caput vicesiraum quartum [l37!

C Ex sancto cUui loannis euangelio.

fol. 419
fol. 424

[234]
[236]

Caput primum
Caput secundum
Caput tertium
Caput quartum
Caput quintum
Caput sextum
Caput septimum
Caput octauum
Caput nonum
Caput decimum
Caput vndecimum
Caput duodecimum
Caput decimura tertium
Caput decimum quartum
Caput decimum quintum
Caput decimum sextum
Caput decimum septimum
Caput decimum octauura
Caput deciraum nonum
Caput vicefrimura
Caput vicesimura priraura
vltiraura

[76:

[78:

[79:

[80:

[80'

[8t

[82;

[85;

[87

[89:

[93:

[96

[97

[99:

[100;

[102'

[131:

[132:

[139.

[141

Caput priraura
Caput secundum
Caput tertiura
Caput quartum
Caput quintum

C Ex actis apostolomm.

[163;
[165
[167
[169:
[171

Cap^t sextum
Caput septimum
Caput octauum
Caput nonum
Caput decimura
Caput vndeciraum
Caput duodecimum
Caput deciraum tertium
Caput decimum quartum
Caput decimura quintura
Caput deciraura sextum
Caput decimum septimum
Caput decimura octauum
Caput decimum nonum
Caput ^icesimura
Caput vicesimum priraura
Caput vicesimum secundum
Caput vicesimum tertium
Caput vicesimura quartum
Caput vicesimura quintura
Caput vicesiraum sextum
Caput vicesimum septimum
Caput vicesiraura octauum
vltimum

Fol.
[174]
[174]
[178]

[179]
[181]
[183]
[183]
[189]
[190]
[190J
[191]
[192]
[192]
[193]
[193]
[195]
[195]
[195]
[196]
[196]
[197]
[197I

[198]

|[ Ex diui Pauli epistola ad Rotiianos,

Caput priraura [142]

Caput secunduni [143]

Caput tertium [143]

Caput quartum [144]

Caput quintum [J44l

Caput sextura [144]

Caput septiraum [144]

Caput octauum [146]

Caput nonura [146]

Caput deciraura [146]

Caput vndecimuni ['47]

Caput duodeciraura [148]

Caput deciraura tertiura [148]

Caput decimura quartura [148]

Caput deciraum quintum [i49]
Caput deciraura sextum et vltimum [149]

f[ Ex prima diui Pauli epistola aJ
Connthios,

Caput priraum
Caput secundura
Caput tertium
Caput quartum
Caput quinlura
Caput sextum
Caput septimum
Caput octauuni
Caput nonum
Caput decimum
Caput vndecimum

[149]
[150]
[150]
[151]
[151]
[151]
[151]
[152]
[153]
[153]
[156. 130J

Digitized by VjOOQIC

INDEX UBRORUM UTRIUSQUE TESTAMENTL

Esther
lob

fol. 425
fol. 428

[237]

[238]

Fol.
[Caput duodecimum [i57]

[Caput dedmum tertium [158]

Caput decimum quxirtum [159]

Caput decimum quintum [159]

Caput dedmum sextum et vltimum [161]

C Ex secwtda diui Pauii epistola ad
Corinthios,

Caput primum [198]

Caput secundum [199]

Caput tertium ['99]

Caput quartum [199]

Caput quintum [200]

Caput sextum [200]

Caput septimum [200]

Caput octauum [200]

Caput nonum [201]

Caput decimum [201]

Caput vndedmum [202]

Caput duodecimum [202]
Caput decimum tertium et vltimum [202]

C Ex diui Pauli epistola ad Galaihas,

Caput primum [65]

Caput secundum [67]

Caput tertium [67]

Caput quartum [67]

Caput quintum [68]

Caput sextum et vltimum [68]

C Ex diui Pauli Epistola ad Ephesios.

Caput primum [68]

Caput secundum [69]

Caput tertium [70]

Caput quartum [70]

Caput quintum [70]

Caput sextum et vltimum [70]

IT Ex diui Pauli epistola ad
Phitippenses.
Caput primum [222]

Caput secundum [222]

Caput tertium [222]

Caput quartum et vltimum [222]

|[ Ex diui Pauii epistoia ad Colosseuses.
Caput pnmum [230]

Caput secundum [231]

Caput tertium * [231]

Caput quartum et vltimum [231]

4[ Ex diui Pauli epistola ad Thessa-
lonicenses prima,

Caput primum [71]

Caput secundum [72]

Caput tertium [72]

Caput quartum [72]

Caput quintum et vltimum [72]

C Ex diui Pauli epistola ad Thessa-
ionicenses secunda,

Fol.
Caput primum [72]

Caput secundum [73]

Caput tertium et vltimum [73]

C Ex diui Pauli epistoia ad Thinwtheum

, prima,

Caput primum [73]

Caput secundum [74]

Caput tertium [75]

Caput quartum [75]

Caput quintum [75]

Caput sextum et vltimum [75]

|[ Ex diui Pauli epistola ad Thimotheum

secunda,
Caput primum [232]

Caput secundum [233]

Caput tertium [233]

Caput quxu-tum et vltimum [233]

C Ex diui Pauli ad Titum epistoia,
Caput primum [233]

Caput seeundum [234]

Caput tertium et vltimum [234]

C £x diui Pauli ad Philemonem.
C Ex diui Pauii ad Hebreos epistola.

Caput primum [216]

Caput secundum [217]

Caput tertium [217]

Caput quartum [217]

Caput quintum [217]

Caput sextum [218]

Caput septimum [218]

Caput octauum [218]

Caput nonum [219]

Caput deciraum [219]

Caput vndecimum [220]

Caput duodecimum [220]
Caput decimum tertium et vltimum [220]

C Ex epistoia Diui lacobi,

Caput primura [110]

Caput secundum [ 1 1 1 ]

Caput tertium ["3]

Caput quartum [114]

Caput quintum et vltimum [115]

|[ Ex prima Diui Petri epistola,
Caput primum [234]

Caput secundum [235]

Caput tertium [236]

Caput quartum [236]

Caput quinlum et vltimum [236]

Digitized by VjOOQIC

Ivi

INDEX LIBRORUM UTRIUSQUE TESTAMENTL

fol.

.59.

fol.

102

62-

fol.

102

'62

fol.

109

[65:

Prouerbia Salomonis
Ecclesiastes^
Liber Sapientiae
Ecclesiasticus

Ex Isaia magna pars varijs in locis
Ex leremia varijs in locis
Ex ezechiele^

Ex Daniele Varijs in^ locis
Ex omnibus fere duodecim prophetis ponuntur capita
quedam in varijs locis

fol. 85 [56]

C Index librorum noui testamentiy qui omnes
lectionibus Uguntur integri preter Apocalypsin.

Matthei euangelium

Marci euangelium

Luce euangelium

loannis euangelium

Acta apostolorum

Pauli epistole

Ad Romanos

Ad Corinthios prima

Ad Corinthios secunda

Ad Galathas

Ad Ephesios

Ad Philippenses

Ad Collossenses

Ad Thessalonicenses prima

Ad Thessalonicenses secunda

Ad Timotheum prima

Ad Timotheum secunda

Ad Titum

Ad Philemonem

in secundis

[202

[223

[35^

[76]

[163]

142'

198'

[65]

[68

[222

[250:

71J

[72,

73]

[232;
[233.
[75]

C Ex secunda Diui Pctri cpistola.

Fol.
Caput primum [236]

Caput secundum [237]

Caput tertium et vltimum [238]

C Ex epistola Diui loannis prima.

Caput primum

Caput secundum

Caput tertium

Caput quartum

Caput quintum et vltimum

[103]
[104:
[105:
[106
[107]

' capita aliquot : add. 43.
2 — 2 in varijs : 43. etc.

C Ex epistola Diui loannis sccunda,

Fol.
Caput vnicum [108]

C Ex tertia.
Caput vnicum [109]

C Ex Diui lude epistola [215]

C Ex diui loannis Apocalypsi.
Caput primum [238]

[Caput vii.] [349]

C Finis.
add. 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

INDEX FESTORUM SANCTORUM.

Ivii

Ad Hebreos

lacobi epistola

Petri epistola prima

^Secunda

loannis epistola prima

-^Secunda

^Tertia

ludae epistola

Apocalypsis

216
IIO

234;
236

103'j
108'
109
21 5 j
238

f[ Index festorum calendarij habentium propriam lectionem.

Antonius abbas

fol

•435

:250

Agnes*

fol

•437

253

Agatha

fol

• 442

263

Adauctus

fol. eodem

263.

ApoUonia

fol. eodem

264

Asterius

267"

Annunciatio Virginis

446

>7':

Apollonius

fol

450

.275;

Athanasius

fol

446

.279

Alexander papa*

451

'282"

Antonius confessor*

•435

'287'

Anacletus

462

jo^:

Anna

464

.307.

Assumptio virginis'

469

Jis;

Augustinus^

475

.324.

Ambrosius

490

3(5o

Apparitio Michaelis

452

:^iy

Basilius

434

.249.

Blasius

442

:262.

Benedictus

446

271

Barnabas

454

"286

Bonauentura

463

"304

Bernardus

472

.323

Bartholomeus

472

.323.

Bibiana

489

.359

Bernardinus

453

284

* Pelri epistola : pr, 43. 63. ^ loannis epistola : /;•. 43. 63.
' Alfonsus: add, 41. "* Alfonsus : add. 43. 6i. 64.

* ord. roin. Andreas apostolus : add, 38. \see bclow^ p. 358].

* Mariae : add, 43. ' Andreas : add, 39. &c. [p. 358].

Digitized by VjOOQIC

Iviii

INDEX FEStORUM SANCTORUM,

Conuersio Pauli

438

[256]

Circuncisio Christi^

430

.239.

Cathedra Petri

445

264

Caius

448

>7s:

Cletus et Marcellus^

448

276

Commemoratio Pauli

458

294'

Clara

468

:3i6:

Comelius et Cyprianus

477

:332

Cosmas et Damianus

47S

[335

Callistus

481

.341.

Cecilia

487

.354.

Clemens

487

:355:

Chrysogonus

488

:356:

Catharina

488

:356:

Conceptio virginis

490

361:

Cointha^

442

264

Dominicus

467

i^i.

Decollatio loannis baptiste

473

L325.

Dionysius Rusticus et ceteri

480

:34o:

Dedicatio basilice saluatoris

485

:349

Dedicatio basilice petri et pauli*

486

.353.

Damasus

491

:363:

Epiphania

431

242:

Exaltatio sancte crucis

416

"329:

Euarlstus

482

: :

,343.

Emeterius et Celedonius

444

:267:

Elisabeth

487

353:

Fabianus et Sebastianus

436

251.

Felix^

453

:285:

Franciscus

480

.339

Festum omnium sanctorum

483

344

Gregorius

445

^269:

Geruasius et Protasius

455

288'

Gregorius Naziazenus^

452

:283:

Hieronymus^

487

337:

Hilarion abba^

440

342:

Ilefonsus^

437

254

Iginius

440

.259.

loannes Chrysostomus

439

257:

Ignatius

440

260

2 Marcellinus : 39. 41.

* Dedicatio michaelis : add. 39.

' (lomini : 39. 41.
^ Corintha : 43.

* papa : add. 44. 49. 60. 61. 64.

* Thus^or Nazianzenus. Hilarius episcopus : add. 39. &c.

' Hilanus abbas : add. 38. * Thus yjfor abbas,

^ Alfonsus : 44. om, 43. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

INDEX FESTORUM SANCTORUM,

lix

lulianus et Eunus

444

[267]

loseph

446

270.

Isidorus

446

272

lustinus

447

274;

Inuentio sancte Crucis

450

[280

loannes ante portam latinam

451

'282

^loannis et Pauli

456

291;

lacobi apostoH

463

:3o6:

loannes^ apostoli^

494

:37o:

Innocentes

495

.371:

Inuentio sancti Stephani

465

:3io:

Lucianus

439

:2s8:

Lucius

444

■268'

Leo primus

447

"273:

Laurentius

467

:3i4:

Linus

478

.334:

Lucas'*

481

341:

Lucia

491

:363:

Martina

435

:249:

Marcellus papa

:25o:

Mathias

443

266

Marcus euangeh'sta

448

:276:

Marcellus* et Petrus

455

286"

Marcus et Marcellus

410

287'

Maria Magdalena

463

^ios:

Martha

464

:307

Mattheus

477

333.

Mauritius

478

333:

Michael archangelus

478

:33s:

Marcus papa

480

:339.

Marcellus martyr

482

.344.

Martinus episcopus

486

:3si:

Martinus papa

487

:352:

Melchiades

491

:362:

Natiuitas loannis baptiste

455

:289:

Natiuitas marie virginis

474

:327:

Nicolaus

489

359:

Natiuitas domini

492

:366:

Nemesius et Lucilla

464

:3o8:

Paulus primus eremita

440

:2S8:

Polycarpus

439

.257.

Purificatio virginis

441

260

'— -^ loannes et Paulus. lacobus apostolus.

loannes apostolus : 39.

41.49

*^ Thtis yj for loannis. ^

euangelista : add. 38.

* Marcellinus : 38. 39.

Digitized by VjOOQIC

INDEX FESTORUM SANCTORUM,

Phileas

Philippi et lacobi^

Prisca

Petrus martyr ordinis predicatorum

Processus et Martinia*

Potentiana

Pamphilus

Petrus ct Paulus

Pius papa

Praxedis

Petrus Dorotheus et ceteri

Ptolomeus et ceteri

Pontianus

Presentatio virginis

Petrus episcopus

Quadraginta milites martyres^

^Simeon episcopus*

Symphorosa^

Stephanus papa

Sancte marie ad niues

Seraphia

Simon et ludas

Saturninus et Sisinnius

Stephanus protomartyr

Syluester papa^

Triphon

Thelesphorus

Timotheus

Thomas aquinas

Transfiguratio^

Thomas apostolus

Thomas archicpiscopus

Vincentius et Anastasius

Valerianus Tyburtius^

Victor, et corona

Vrbanus papa

Visitatio^ Marie

Vincula sancti Petri

Vitalis et Agricola

Xystus primus

441

262

449

?7i.

436

251:

449

277:

462

303:

452

284

455

[285;

457

.293.

462

:302.

462

:304,

477

:332.

481

:342:

486

:353:

487

:354:

488

:357:

445

269

463

:304:

465

.309

466

:3io:

473

:327:

482

.343:

488

:357:

494

:368:

496

:374:

:35i:

436

:25i:

436

:255.

445

"268

466

:3i2

491

:364:

:372

437

.253.

448

:274:

452

:283:

452

:285:

459

.296.

465

:3o8:

447 [273]

' Philippus et lacobus : 39. 41. 43. 49.

^ Scptem fratres: add. 61. 64. [p. 302].

' Septem fratres martyres : pr, 39. 41. 43. [p. 302].

* Septem fratres martyres : add, 38. [p. 302].

** et ceteri: 39. 41.

* Thus,/or Martinianus.
^— ^ om. 39. 41.

' domini : add. 39. 41.
^ beate : add. 39.

Digitized by VjOOQIC

INDEX FESTORUM SANCTORUM, Ixi

Xystus secundus 467 [314]

Zepherinus^ 472 [324]

* ^ Finis : adcf. 38. Finis Itidicis sanciorum |[ IncUx communis sanctofnm,

Commune Apostolorum et Euangelistarum cccxxxvii [375]

Commune vnius martyris cccxxxvii [376]

Commune plurimorum mart^rrum cccxxxviii [378]

Commune confessorum pontificum cccxxxviii [380]

Conmiune confessorum non pontificum cccxxxix [382]

Commune virginum cccxxxix [383]

Officium sabbatinum cccxli [387]

Officium defunctorum cccxlv [401]
f[ Finis Indicis communis sanctonim,
add, 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

Ixii

REGULAE GENERALES
ad instructionem ^officij diuini.^

2PRIMA REGULA.2

Quomodo dicende sint hore, et in quo consistat diuersitas

officij.

Ante omnia sciendum est^ quod omnes hore dicuntur per
totum annum quemadmodum explicatur in dominica prima
aduentus, Item quod ad singulas horas singuli tantum dicendi
sunt hymni ante psalmos, et ideo ad laudes non dicitur hymnus
quia 7natutinum et laudes pro vna hora reputanfur, Sciendiun
preterea^ quod psalmi singulis diekus totius anni sine vlla
exceptione dicuntur ad omnes horas^ quemadmoduin distributi
sunt in psalterio, Similiter prima et secunda lectifi semper^
dicuntur vt disposite sunt in dominicaliy preterquam in die
natiuitatis domini^ et in die Epiphafiie, quia tunc assignantur
alie lectiones. Aduertendum insuper^ quod hymni assignati in
dominica prima aduentus ad Primam, Tertiam^ Sextam, Nonam^
et Completorium, item orationes, Domine deus omnipotens ad
primam et Visita quesumus ad completoriuniy necnon Antiphona
Salua nos ad completorium nunquam omittuntur in toto anno
preterquam in triduo ante pascha, Similiter Antiphone
assignate" in psalterio ad priinam^ tertiain^ sextam, et nonam
nunquam mutantur praeterquam a feria ,v, in cena domini vsque
ad Ascensionem vt suis locis videbitur, Itaque cu7n predicta
semper dicantur eodem modo, siue celebretur festum^ siue dominica
vel feria in^ intelligendum est^ quod ami dicimus, Hodie fieri
debet officitim de tali festo^ perinde est^ ac^ si dicamus, quod ad
matutinum inuitatorium^ hymnus^ antiphona^ et tertia lectio, ad
laudes antiphona^ et oratio {que dicenda est etiam ad reliquas
horas, preter primam et completoriufn) ad vesperas hymnus, et
antiphona dicuntur de ipso festo et in horum mutatione tantum
consistit diuersitas officij,

^— ^ diuini officij : 39. 43. 44. 49. 60. 61. 63. 64. 66.

- — 2 |£ Regula prima : 39. 41. 44. 49. 61. 64.

^ lectiones : 60. * ovi. 39.

* assignata : 64. * id : 38. ita : 42. om. 39 etc.

^ ad : 6a * antiphonie : 63.

Digitized by VjOOQIC

REGULAE GENERALES, IxUi

SECUNDA.i

Vnde incipiendum sit officium singulis diebus.

C Notandmn quod qttandocunque fit officium de doininica^ vel
de feria, aut festo simplici: item de communi beate virginis-
in sabbatis^ semper incipitur officium a matutino, Quando autem
cekbratur festum duplex, semper eius officiufn incipitur a vesperis
in die precedenti, nisi dicende sint de alio duplici ^naiore :
exempli gratia. Si crastina die inciderit festum: duplex et
nullum aliud, duplex hodie cekbretur^ vespere hodie diccnde sunt
de festo duplici diei crastine, et similiter si /lodie celebratur^
festum duplex minus^ et crastina die occurrat aliud duplex, quod-
cunque sit : siue minus siue maius vespere hodie dicende sunt
de festo duplici diei crastine et finita eius oratione, statim
premisso Oremus dicenda est oratio festi duplicis hodierni pro
eius commemoratione : deinde Benedicamus etc. Fidelium anime
etc, Et eodem modo faciendum est, quando aliquod duplex maius
sequitur immedidte post aliud duplex maius, Si autem hodie
celebratur duplex maiuSy et crastina die occurrat^ duplex minusy
vespere hodie dicende sunt de duplici maiore hodierno, et finita
eius oratione statim pro conunemoratione duplicis ininori^^ diei
crastine dicuntur eius antiphon^ et oratio'^ proprie {si eas
habuerit) alioquin de communi. ^Et supradicta^ intelligenda
sunt exceptis quibusdam festis, et octauis duplicibuSy in quibus
aliter ordinatur, vt suis locis videbitur. Notandum autem quod
nunquam debet fieri cojnmemoratio de festo simplici, aut de
feria in laudibus et vesperis, preterquam de ferijs quadragesime
vt in feria quarta cinerum explicatur, De doininica vero fit
commemoratio per orationem tantum in laudibus et vesperis ipsius
dominice quando in ea celebratur aliquod festum dupkx, aut
octaua ex ijs, que continentur in calendario exceptis dominiciSy
quibus non est assignata Oratio. Et similiter quando infra
aliquam octauam celebratur aliudfestum dupkx fit commemoratio
de octaua per orationem tantum^ nisi in aliqua earum aliud
specialiter ordinetur?

^ ReguU : add. 43. 60. 61. 63. 64. 66. 2 Marie : 39. 41.

^ celebretur : 49. "* occurreret : 63. * minus : 64.

* Thus also 1%, 66. antiphona : 39. etc ' orationes : 61. 64.

' — ^ Ex supradictis : 39. ® ordinatur : 64.

Digitized by VjOOQIC

Ixiv REGULAR GENERALES.

TERTIA.i

C Quando festa duplicia sint transferenda et quomodo.

C Notandum quod si in dominicis aduentus aut in dominica
in^ septuagesimc? et sequentibus dominicis vsque ad dominicam
Palmamm inclusiue inciderit aliquod festum^ duplex, officium
fiet de dominica, et festum duplex transfercndum est in feriam
secundam ita quod in dominica vespere dicantur de festo duplici,
et post eitis orationem dicatur etiam oratio dominic^ pro eius
commemoratione, Adiiertendum tamen, quod si in feria secunda
inciderit aliud festum duplex tunc festum duplex ocatrrens /»
dominica transferendum est in tertiam feriam, aut in quartam, sfi
in tertia inciderit aliud duplex, Et eodem modo festum duplex
occurrens in fcria quarta cinerum transferendum est in proximam
quintam feriam, Similiter quodcunque festum duplex inciderit
in calendario a feria quinta in cena domini vsque ad octauam
Pasche transferendum est in proximum diem post octauam
eodem modo vt supra et si contigerit plura festa duplicia incidere
infra eandem octauam, transferantur'^ per ordinem, ita quod
prinmm celebretur prius, secundum posterius. Si autem festum
duplex alicuius sancti occurrerit a^ dic pentecostes vsque ad
dominicam trinitatis inchisiue, transfercndum cst in proximum
diem post ipsam cbminicam^ sed tunc e diuerso vespere dicende
sunt de Trinitate, et post eius orationem fiet commemoratio per
antiphonam et orationem de festo duplici translato, quod
celebrandum est in die sequenti, Et similiter faciendum est
quando in dic AscensioniSy aut in die corporis Christi inciderit
festum duplex alicuius sancti^ quod transferendum est in proximum
sequentem diem, Aduertendum autem, quod si in calendario
incideiit festum simplex in die^ quo^ ceiebrandum est festum
duplex translatum ex alio die nonfit officium defesto simplici, sed
tantum commemoratio per orationem infineprime, vt in dominica
prima adventus explicatur.

^ Regula : add, 43. 60. 61. 63. 66. Lectio : add, 64.

-^ om, 61. ' septuagesime : 39. 41.

•* om, 61. 64. ° Dominica : 66.

** etiam : add, 39. etc. ' iransferentur : 63.

^ om, 63. 66. ■ qua : 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

REGULAE GENERALES, Ixv

QUARTA.1

C Quomodo debeat^ fieri officium in octaufs..

f[ Notandum, quod quando in calendario vel in dominicali
ordinatur officium fieri de aliqua octaua^ tunc inuitatorium^ hymniy
antif>honey et oratio dicenda sunt sicut in festo principali^ nisi ^
aliquid predictorum aliter in aliqua octaua assignetur, tertia
autem lectio semper assignatur propria cuilibet diei per totant
octauam^ et est aduertendum, quod Antiphona assignata in
secundis vesperis festi principalis, dicenda est semper ad vesperds per
totam octauam nisi alia specialiter assignetur, Aduertendum^
tnsuper^ quod A ntiphone ad matutinum, laudes, et vesperas, non
duplicantur infra octauam^ sed tantum^ in ipsa die octaua, vt infra
dicetur. Notandum etiam quod si concurrenf* simul octauafi
corporis Christi cum octaua sancti loannis {quod tamen rarissime -
contingef) officium fiet de octaua corporis christi cum commem-
oratione sancti loannis per orationem tantum, Sunt etiam'
quedam alie nctaue de quibus non fit officium, quia concurrunt >
cum alijs fcstis duplicibus^ aut octauis, sed quid tunc fieri debeaty.
suis locis videbitur.

QVINTA.«

C Quot dominice sint in anno. et quomodo appellentur.

f[ Notandum, quod annus a^ prima dominica aduentus ad
aliam similiter primam aduentus exclusiue computando^ habet
communiter qninquaginta duas dominicas in hunc modum
distributas, videlicet, Quatuor de aduentu, inter quas et
septuagesimam necessario adminus incidunt^^ tres^ que appellantur
post aduentum, Sunt etiant alie tres, septuagesime}^ sexagesime
et guinquagesime, Necnon quatuor quadragesime cum alijs
duabus de passione et palmarum, Deinde pascha^ et alie quinque
post pascha. Itetn alia infra^^ octauam Ascensionis, Proxitno loco
Pentecostes}'^ inter quam et primam aduentus non possunt esse
pauciores quam viginti tres dominice}^ que appellantur post

* Regula : add, 43. 60. 61. 63. 64. 66. ^ debet : 39. 41.

* octauas : 41. 43. 44. 49. 60. 63. 66. ** tunc : 39. 41.

* occorrerent : 39. • octaue : 41.
concurrerent : 41. 43. 44, 49. 63. 66. octa. 39. 44. 49. 64.
concurrerct : 60. 61. ' contingit : 49.

concurret : 64. " ® Regula : add. 43. 60. 61. 63. 64. 6d-

» ont, 64. ^® incipiunt : 39.

» et : ddd 49. '^ intra : 43. 63. 66.

>* Pcntccoste : 60. ^^ om, 39. 41.

B. R. N. e

Digitized by VjOOQIC

l«yi REGULAE GENERALES,

pentecosten, Sunt preterea qiiinque alie, quas idcirco vagantes
visum est appellare, quia propter vnietatem^ septuagesime von
semper habent eandem sedem sed quibusdam annis incidunt omnes
quinqu^' simul ante septuagesimam, quibusdam vero post
pentecosten cUijs autem annis {quod frequentius contingifi) non
omnes quinque simul, sed tantum pars earum incidit ante
septuage^imamy et reliqua pars post pentecosten, Quia tamen
rarissime contingit, vt quinta vagantium legenda sit ante
septuagesimam. ideo in breuiario eam adiunximus viginti tribus
post pentecosten, et appellatur vigesima quarta, Alias autem
quatuor vagantes posuimus inter tertiam post aduentum, et
septuagesimam, distribuendas singulis annis vt inciderint, quod
quemadmodum fieri debeat^ iauenies regulam ante dominicam
primam vagantium^ item aliam regulam cum indice ante
dominicam tertia^n post pentecosrcn^ et ibi etiam sine difficultate
inttenieSy quemadmodum repetenda sit post pentecosten vna ex
vagantibus, illa videlicet que vltimo loco lecta fuit ante
septuagesimam^ quando in anno fuerint quinquaginta tres
dominice, Quod tamen non frequentius quam sexto quoque anno
contingere potest.

SEXTA.*

C Quando agendum sit officium de dominica, et quando de
festo aut octaua in ea occurrenti.

f[ Notandum quod in dominicis in quibus non ocairrit^
festum duplex aut octaua vel vigilia natiuitatis domini^ aut
vigilia Epipkanie, semper fit officium de dominica, et si festum
simplex in dominica inciderity omittitur eius officium^ et fit
commemoratio de eo per orationem tantum in fine prime
antequam dicatur Yx^cxo^k preterquam in dominicis Resurrectionis,
Pentecostes et Trinitatis, quia tunc nulla debet fieri commemoratio
defestosimplici, Quando vero festum duplex in dominica occurrifi
tunc in predictis tribus dominicis et in dominicis aduentus item
in dominica septuagesime et sequentibus vsque ad octauam Pasche,
transferendum est vt supra in tertia regula continetur, In alijs
autem dominicis semper quando in calendario incidit festum
duplcx in dominicay fit officium de festo duplici, cum commem-
oratione dominice in laudibus et vesperis per orationem tantum :
nisi sit de domifticis, quibus non sit assignata oratio. lit similiter

^ vnitatcm : 38. ^ quoque : 63. 66.

varielatem : 39. etc. ^ contigit : 64.

* Kegula : add. 43. 60. 61. 63. 64. 66. ^ occurrerit : 39. 41.

^ occurreril; 39-41. 43. 44. 49. 60. 61. 63. 64. 66.

Digitized by VjOOQIC

KECULAE GENERALES. Ixrif

quamio dominica incidit infrc^ aliquam octauam semper fit
officium de octaua, cum commemoratione dominicCy vt supra^ nisi
sit de vagantibuSy que interponitur^ post Pentecosten^ aut de
incidentibus infra^ octauas Natiuitatis Christi et festorum eius
mobilium, quia tunc non debet fieri commemoratio dominice.
Tertia autem lectio assignata dominice in dominicali semper
omittuntur^ quando in ea fit officium de aliquo festo duplici : aut
de octaua ex ijs^ que continentur in calendarioy preterquam in
dominica incidenti infra octauam EpipJtanie, vt in ea videbitur,

SEPTIMA^

C Quando agendum sit officium de feria.

f[ Notandum quod quando in aliqua feria nullum mciderif
festum aut octaua^ officium fiet de feria, ^et tunc^ inuitatorium^
hymni^ antip/ione, et oratio dicenda sunt sicut dicta fuerinf iu
dominica^ que proxime precesserit nisi forte in dicte^ Dominica
celebratum fuerit aliquod festum duplex^ aut octaua, Tunc tuim
supradicta dicenda sunt quemadmodum dicta fuissent^ si in
dominica non incidisset festum duplex^ aut octaua, Quedam
tamen sunt ferie, in quibus non sicut in precedenti dominica^ sed
aliud assignatur officium^ vt suis locis videbitur. Tertia autem
lectio legenda est ex epistolis, vt occurrerit assignata in ccdendario,
Excipiuntur tamen ab hac regula ferie omnes quadragesime in
quibus nisi inciderit festiim duplex aut celebrandum sit^ translatum
ex feria quarta cinerum^ vel ex aliqua dominica^ semper sit
officium de feria, vt latius explicatur in feria quarta cinerum^ et
cuilibet ferie assignantur tunc tertia lectio et oratio proprie,
Similiter in aduentu cuilibet ferie^ quando nullum incidit festum
assignatur tertia lectio ex sermonibus sanctorum Ambrosij\ et
Augustini,

OCTAVA.»

f[ Quando tertie lectiones occurrentes in calendario ex
epistolis, et officia festorum simplicium sint omittenda.

C Notandum quod tertie lectiones assignate in calendario e,x
epistolis omittende sunt per totum aduentum^ et per totavi
quadragesimam, item in omnibus dominicis et in omnibus Sabbatis
totius anni, et quandocunque fit officium de aliquo ex festis domint

* intra : 43. 63. 66. ^ interpoDuntur : 39. etc

* Thus also 44. omittitur : in others, "* his : 38.

" Regula : add, 43. 60. 61. 64. 66. • — ^ om. 61. 64.

' fuerunt : 49. * om, 64.

* Regula : add, 43. 6a 61. 63. 64. 66.

Digitized by VjOOQIC

•*3ivlii REGULAE GENERALES,

aut eorum octauis^ que continentur in dominicaliy quia in predictis
diebus alie sunt tertie lectiones assignatey vt suis locis videbitur.
Item omittenda sunt officia festorum simplicium occurrentium in
predictis omnibus diebus^ preterquam in ferijs aduentus, Si
quis tamen extraordinate voluerit etiam legere lectionem festi
^implicis^ presertim cum fuerit propria laudabiliter faciet,

NONA.»

C Quomodo dicende sint- antiphone.

f[ Notandum quod quandocunque celebratur festum duplex^
aut octaua duplex^ item a dominica de passione vsque ad Pascha,
et etiam in officio defunctorumy antiphone ad matutinum, laudes et
vesperas dicuntur integre in principio ante psalmoSy efi deinde
repetuntur etiam integre finitis psalmis, In alijs autem horis
antiphone incipiuntur^ tantum in principio ante psalmos, et postea
finitis psalmis dicuntur integre : Et eodem vtodo incipiuntur
tantum in principio, et dicuntur integre in fine psalmorum, in
omnibus horis quando fit officium de dominica, seu de feria aut
festo simplici, vel de communi beate Virgini^ in sabbatis, et
etiam infra^ octauas, preterquum in ipsa die octaua, que semper
est duplex, excepta die octaua ascensioniSy quia non finitur in ea
pfficium ascensionis, vt ibi videbitur,

DECIMA.7

C De ratione.®

f[ Notandum quod oratio assignata ad primas vesperas in
festis duplicibus, dicenda est ad omnes horas, preter Primam et
Completoriumy nisi in aliquo festo alia specialiter assignetur. Et
similiter dicenda est oratio assignata ad laudes in dominicis et
feriiSy item in festis simplicibus, et in communi beate Virginis?
Notandum etiam quod ante orationem siue dicatur principaliter
siue per commemorationem semper premittitur Oremus,^^
preterquam in orationibvs, que dicuntur in litania, et in officio
. defunctorufn, quia tunc ante primam tantum orationem dicitur
X)remus,^^ et non in alijs}^

^ Regula : add. 43. 60. 61. 63. 64. 66.

* sunt : 63. ' om, 66.

incipiunt : 64. * Marie : 39. 41.

** intra : 43. 66. ^ Regula : add, 43, 60. 61. 63. 64. 66.

' Thus also 38. oratione : 39. etc. • Marie : 39. 41.

*** Oratione : 39. 41.

" Notandum etiam quod in commemorationibus vbi pluresdicuntur orationes : in fine
precedentium dicitur Per Christum dominum nostrum, Amen,et nihil aliud. Scd in
iine vltime dicitur ad longum /Vr dominum, Bemdicamus tvFidelium : tidd, 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

REGULAE GENERALES, Ixix

VNDECIMA.1
f[ De anno bissextili.

C Notandum quod in anno bissextili Februarius liabet dies
viginti nouem, et tunc festum sancti Mathet^ non vigesima
quarta, sed vigesima quinta die celebrandum est^ ideo tunc tam die
vigesima quarta, quam die vigesimasexta legitur tertia lectio
assignata in calendario diei vigesime quinte? Similiter die
vigesima septima legitur tertia lectio assignata diei vigesime sexte,
Die dutem vigesima octaua fit officium de sanctis luliano et Euno^
et die vigesima nona, legitur tertia lectio assignata diei vigesime
octaue. Supradicta vero intelligenda sunt^ quum fit officium de
feria ante quadragesimam, Nam si in aliquo ex predictis diebus
inciderit dominica, vel sabbatum aut si fuerit quadragesima, vel
si festum sancti Mathie fuerit transferendum^ tunc seruande sunt
alie regule super his tradite. Quod autem attinet ad psalmos^ nec
non ad primam et secundam lectionem nihil refert sit ne annus
bissextiiis, an non^ nam semper dominica habet suos psaimos,
feria secunda^ suos, Tertia suos^ et sic de alijs^ et similiter habent
primam et secundam lectionem.

f[ Quando recurrendum sit ad commune videbis regulam in
principio communis sanctorum.

C Quomodo fieri debeat officium in sabbatis vide regulam in
commune^ beate Virginis^ circa finem Breuiarij.

f[ Quando dicendum sit officium defunctorum, et quando
etiam dicendi sint septem psalmi, videbis regulas in eorum
principijs in fine Breuiarij.

f[ De Aduentu.

f[ Notandum quod Aduentus domini semper celebratur*
vbicunque dominica inciderit inter ^quintum calendas Decembris
et tertium nona^ eiusdem mensis? et erit semper dominica
proxima festo sancti Andree Sepe etiam dictum festum occurrit in
ipsa eadem dominica.

* Regula : add. 43. 6a 61. 63. 64. 66. ^ Thus : Mathiae in other editions.

* XXX : 64. * .i. : 64.

* communi: 39. etc. • Marie : 39. 41.
' incipit : 39. 41. * Nouemb. : 61.

* -• xxvL Nouembris et .iiii. Decembris: 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

Ixx INDEX INVITATORIORVM.

f[ Quando quatuor tempora celebrentur.

C Notandum quod quatuor tempora semper celebantur^ in
ferijs quartis proximis post dies sancte Lucie, et Cinerum et
Pentecostes et exaltationis sancte CruciSy in officio autem diuino
nihil propterea additur au^ minuitur^ sed solum hic ponuntur, vt
scias quando celebrantury propter ieiunium et ea que in misse
celebratione in eis dicenda sunt,

f[ Quid singulis diebus aduertendum sit antequam dicatur
officium.

C Dicturus ergo officium diuinum singulis diebus
animaduertere debef" sit ne dontinica an feria^ aut^ sabbatum^ et
que dominica vel que feria : item quotus dies mensis sit, Deinde
inspiciat quid eo die occurrat in calendario vel in dominicali, et
sic ex suprascripti^ regulis eril ei facillimum scire quod officium
agerCy quos item psalmos, et quas lectiones legere debeat.

C INDEX« INVITATORIORVM,

et Hymnorumy '^qui dicendi sunf per totum annum quando fit
officium de dominica veP feria.

C In aduentu. Inuitatorium Domine prestolamur etc-

fo. 58 [33].
Hymnus ad matuttnutr^ Vox clara. fol. 59 [34].

Hymnus ad vesperas Conditor. fol. 64. [42].

f[ Ab octaua epiphanie vsque ad septuagesimam ^Htem a
dominica prima post pentecosten vsque ad aduentum}^

Inuitatorium Dominum qui fecit nos fo.

267 [172].
Hymnus ad matutinum^ Nocte surgens" fol. 267 [172].
Hymnus ad vesperas O lux beata. fo. 268 [174].

C A dominica in septuagesima vsque ad feriam quartam
cinerum.

Inuitatorium Preoccupemus faciem. fo.

133 [76].
Hymnus ad matutinum^^ Primo dierum fol. 133 [76J.
Hymnus ad vesperas Lucis Creator fol. 134 \J7\

^ Thus also d^for celebrantur in other editions.

2 et: 61. 64. * debes: 61. 64.

^ an : 38. 39. • supradictis : 38. 39.

* This index is printed on last leaf of 39. above colophon. PreBxed is an index to
the psalros, not here reproduced. In thisindex of invitatories, 63 inserts Brst words of
antheros at mattins, laudf, and vespers. ' — "^ dicendorum : 6a

8 de : add. 39. 61. 63. 64. 66. " matutinas : 43.

io__io o^^^ 6q, n xhus also 38. surgentcs : 39 etc.

" matutinas : 43.

Digitized by VjOOQIC

INDEX INVITATORIORVM, Ixxi

C A feria quarta Cinerum vsque ad dominicam de passione,
Inuitatorium Hodie si vocem. fol. 148 [83].

Hymnus ad matutinum^ Ex more. fol. 148 [83].
Hymnus advesperas Audi benigne. fol. 150 [85].

C A dominica de passione vsque adferiam quintam in cena
Doviini,

Inuitatorium Christum dei filium. fo. 186

[116].

Hymnus ad matutinum^ Pange lingua. fol. 186 [i 16].
Hymnus ad vesperas Vexilla regis. fol. 188 [118].

C A pascha vsque ad ascensionem,

Inuitatorium Surrexit dominus. fol. 208 [i 34J.

Hymnus ad matutinum^ Aurora lucis. fol. 208 [134].
Hymnus ad vesperas Ad cenam agni. fol. 209 [136].

C Item in supradictis folijs inuenientur etiam antiphone
dicende ad matutinujn^ laudes, et vesperas in predictis temportbus,
que tamen nonnunquam mutande sunt, vt suis locis videbitur,

C luuitatoria antem^ et hymni, necnon antiphone festiue non
indigent indice, quia propria reperientur in festiuitatibus
probrijs :^ conwiunia vero in communibus sanctorum.^

* matutinas: 43. ^ om. 43. ^ propriis : 38.

* In 43 here is printed Index Psaimorum^ and in 63 follow Index Evangcliorum
€t Epistolarum and Index Psalmorttm^ immediately foUowed by Ihe foilowing prayers
with this title.

He duae orationes sunt ad libilum.

Oralio ante ituhoalionem officij,

T Iberator animarum mundi redemptor lesu Christe rex eteme et immortalis : quaeso
^ immensam clementiam tuam, vt per modulationem psalmonim, quos ego peccator
indignus riecantare propono : liberes animam meam i peccato : et cor meum a prauis
cogitationibus, ac insidijs omnibus diabolicis auerte : libera quaeso domine animam
meam a seruitute peccati : repelle a me carnalem concupiscentiam : eripe me de omni
impedimento sathanae : et ministrorum eius, et inimicorum meorum visibilium, et
inuisibiiium, quaerentium animam meam : saluator mundi Deus. Qui viuis et regnas.
Pcr omnia seculo seculonim. Amen.

Post peractum officium. Oratio.

O Vscipe clementissime Deus, precibus et meritis bea^ae Mariae semper virginis, beati
•^ Michaelis archangeli, beaii loannis Baptistae, sanctorum apostolorum tuorum
Petri et Pauli, ac omnium electorum tuorum obsequium seruitutis meae : et si in hoc
tuo sacro officio aliquid dignum peregi, propitius respice, et quod negligenter per me
actum est, vel imperfecte, clemenier ignosce : et me famulum tuum N. vtinam dignum
ab omni aduersilate custodi : et in tuorum semitam mandatorum dirige : vt ad gaudia
paradisi peruenirc valeam. Amen.

Digitized by VjOOQIC

lESVS AD MORTALES.

Huc me sydereo descendere iussit Olympo,

Hic me crudeli vulnere^fixit amor.
Langueo^ nec quisquam nostro succurrit amori,

Quem nequeunt dirae frangere iura crucis,
Pungentem capiti, dominum gestare coronam,

Fortis amor docuit verbera tanta pati.
FelUy sitim magni Kegis satiauit amaro.

Pectus vt hauriret lancea^fccit amor.
De me solus amor potuit perferre triumphum.

Ille pedes clauis fixit^ et ille manus.
Si cupis ergo animi mihi signa rependere grati .
Dilige pro tantis, sat mihi solus amor}

' These verses may hefound immediaiely before the psalier in an edition printed in 4**
at Venice by Junta in 1547. The verso of the leaf has a woodcut of the crucifixion ; the
recto shaws these lines.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM^ DISPOSITVM IN

dies : et horas ordine : quo^ totum singulis hebdomadis^ dicitur
per totum annum.

C Dominica ad Matutinum,^
Psalmus primus,

BEatus vir qui non abijt ... et iter impiorum peribit.
Deinde dicitur, Gloria patri : et filio : et spiritui sancto.
Sicut erat in principio et nunc et semper : et in secula
seculorum . Amen.

Predicto modo dicitur, Gloria patri ,etc, infineomnium Psal-
morum et canticorum per totum annum : preterquam in triduo ante
pascha : et in officio defimctorum : et ifi cantico trium puerorum..

^Psalmus ,ix,^
/^Onfitebor tibi domine ... homo super terram,

'*Psalmus .17.

Dlligam te domine fortitudo mea ... semini eius vsque irr
seculum.

C Sequens hymnus dicitur finitis tribus kctionibus ad
ifiatutinum per totum annum preterquam in aduentu^ et a
dominica in^ septuagesiina vsque ad pascha, et etiam tunc dicitur
si agatur de aliquo sanctoP

* David : cuid, 63. - om. 64. *• hebdomadibus : 61. 64. 66.

■• Ax^mentum Psalmi 1. Psalmus de Christi, siue de viri iusti perfectione et
foelicitate, Impiorumque vanitate et damnatione : add. 61. etc.

63 adds at length : Pater noster ... a malo Amen. Ave Maria ... peccatoribus
Amen. Confiteor Deo ... orare pro me. Absolutio Misereatur ... aetemam. I^.
Amen. ]j^. Indulgentiam ... misencors dominus. R7. Amen. Domine labia mea . . .
Sicut erat. Haleluiah. Inuitatorium st ab vtw, semel dicitur. Si a duobus repli-
latur. Venite exultemus ... sicut erat. Repetitur inuitatorium. tfymnus competens
dicitur. Quofinito Aniiphona pronunciatur. [Cf. Dom. i. Aduentus, p. 32.]

^ Exhibitio laudis diuinse, propter duplex iustum iudicium Christi in aduentu eius
dnplid, et propter deiectionem Antichristi : pr. 61, etc.

« 5 : 63.

' Vox Christi et ecclesise gratias agentis pro sua liberatione de omni inimicorum
suorum multiplici, liberatione : pr. 61, etc.

' of/t. 3S. ® Canticum sattctomm Atnbrosij et Auguslitti: add. 63. 66.

B. R. N. B

Digitized by VjOOQIC

H PSALTERiVAI : IN DOMINICA.

Hymnus,

TE deum laudamus : te domimim confitemur.
Te eternum patrem, omnis terra veneratur.

Tibi omnes angeii, tibi celi, et vniuerse potestates.

Tibi *cherubin et seraphin.^ incessabili voce proclamant.

Sanctus. Sanctus. Sanctus dominus deus sabaoth.

Pieni sunt celi, et terra maiestatis glorie tue.

Te gloriosus apostolorum chorus.

Te prophetarum laudabilis numerus.

Te martyrum candidatus iaudat exercitus.

Te per orbem terrarum sancta confitetur ecclesia.

Patrem immense maiestatis.

Venerandum tuum verum : et vnicum filium.

Sanctum quoque paracletum spiritum.

Tu rex giorie Christe.

Tu patris sempiternus es filius.

Tu ad liberandum suscepturus hominem : non horruis.ti
virginis vterum.

Tu deuicto mortis aculeo aperuisti credentibus regna
celorum.

Tu ad dexteram dei sedes in gloria patris.

ludex crederis esse venturus.

Te ergo quesumus tuis famulis subueni : quos precioso
sanguine rcdemisti.

Aeterna fac cum sanctis tuis ^gloria numerari.*

Saluum fac populum tuum domine et benedic hereditati tue.

Et rege eos, et extolle illos vsque in eternum.

l^er singulos dies benedicimus te.

Et laudamus nomen tuum in seculum : et in seculum
seculi.

Dignare domine die isto sine peccato nos custodire.

Miserere nostri domine : miserere nostri.

Fiat misericordia tua domine super nos : quemadmodum
sperauimus in te.

In te domine speraui : non confundar in eternum.

^ Ad laudes!^ Psalmus .IriK
T Vbilatc deo omnis terra ... misericordiam suam a me.

*-* Cherubim et seraphim : 63.

^-^ in gloria munerari : 38 ; in gloria numerari: 41. 49. 61. 63. 64. 66 ; gloria
muncrari : 44. 60.

' Psalmus de laude et gratiarum actione propter opera Dei mirabilia, ac pro
gloriosa mariyrum et tribulatorum victoria, ac consolatione diuina : add, 61. etc.

Deus in adiutorium. Antiphonai add, 63.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN DOMINICA, 3

^ Psalmus .95.

CAntate domino canticum nouum .. et populos in veritate
sua.

C Canticum trium puerorum?

Benedicite omnia opera domini domino: laudate, et
superexaltate eum in secula.

Benedicite angeli domini domino : benedicite celi domino.

Benedicite aque omnes, que super celos sunt domino :
benedicite omnes virtutes domini domino.

Benedicite sol et luna domino : benedicite stelle celi domino.

Benedicite imber, et ros domino : benedicite omnes* spiritus
dei domino.

Benedicite ignis et estus domino : benedicite frigus* et estas
domino.

Benedicite rores, et pruina domino : benedicite gelu et frigu:;
domino.

Benedicite glacies, et niues domino : benedicite noctes, et
dies domino.

Benedicite lux et tenebre domino : benedicite fulgura, et
nubes domino.

Benedicat terra dominum: laudet, et superexaltet eum in
secula.

Benedicite montes et coUes domino : benedicite vniuersa
germinantia in terra domino.

Benedicite fontes domino : benedicite maria, et flumina
domino.

Benedicite cete, et omnia que mouentur in aquis domino :
benedicite omnes volucres celi domino.

Benedicite omnes bestie, et pecora domino : benedicite filii
hominum domino.

Benedicat Israel dominum laudet, et superexaltet eum in
secula.

Benedicite sacerdotes domini domino : benedicite serui
domini domino.

Benedicite spiritus, et anime iustorum domino : benedicite
sancti, et humiles corde domino.

Benedicite, Anania, Azaria Misael dominum* : laudate, et
superexaltate eum in secula.

Benedicamus patrem, et filium cum sancto spiritu : laudemus
et superexaltemus eum in secula.

' Indictio ad Christi laudem propter eius aduentum in carneni : et ad ipsius
reuerentiam et timorem, propter eius aduentum ad iudicium x pr, di, etc.

* Da. 3. in m. many edd. om, 38. * omnis : 39. 41. 60. 61. 63. 64. 66.

* fruges : 63. * domino : 39. 41.

IJ 2

Digitized by VjOOQIC

4 PSALTERIVM: IN DOMINICA,

Benedictus es domine in firmamento celi : et laudabilis, et
gloriosus, et supcrexaltatus in secula. Amen.

<[ Canticum Zacharie prophete} Et dicitur quotidic ad

laudes,

BEnedictus dominus deus Israel quia visitauit, et fecit redemp-
tionem plebis suae.

Et erexit cornu salutis nobis, in domo Dauid pueri sui.

Sicut locutus est per os sanctorum, qui a seculo sunt pro-
phetarum eius.

Salutem ex inimicis nostris : et de manu omnium qui
oderunt nos.

Ad faciendam misericordiam cum patribus nostris : et
memorari testamenti sui sancti.

lusiurandum, quod iurauit ad Abraham patrem nostrum:
daturum se nobis.

Vt sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati :
seruiamus illi.

In sanctitate et iustitia coram ipso : omnibus diebus hostris.

Et tu puer propheta altissimi vocaberis : preibis enim ante
faciem domini parare vias eius.

Ad dandam scientiam salutis plebi eius : in remissionem
peccatorum eorum.

Per viscera misericordie dei nostri, in quibus visitauit nos
oriens ex alto.

Illuminare his qui in tenebris, et in- vmbra mortis sedent : ad
dirigendos pedes nostros in viam pacis.**

C Ad primam} Antiphona. Vtinam.'^
Psalmus 53.
T^Eus in nomine tuo ... despexit oculus meus.

^Psalmus .118.
Eati immaculati in via ... non obliuiscar sermones tuos.'

* Lu. I. in m. many cdd. om. 63. - om. 39. 41. 44. 63.

* Antiphona et Oraiio et Sub tuum prcesidium. vt in .j. dominica aduentus :
add. 63. \See belaw^ p. 38.]

* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium meum Hymnus lam lucis orlo
... in perpetuum. Amen : add. 63. [The hymn at length. See p. 39.]

» om. 39.

Oratio Christi, vel ecclesiae, seu iusti, positi in tribulatione pro liberatione a
malorum aduersantium infestatione et persecutione : add. 61. etc.

* Psalmus de effectu et frequenti petitione fidelis pro intelligentia et custodia
diuinie legis : vt ipsam intelligat, et intelligendo opere perficiat. Aleph : /r. 61. etc.

Gimel. Psalmus 118 : add. 61. etc.
tx tsalmo 118 : 63.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN DOMINICA.
Etribue seruo tuo ... cum dilatasti cor meum.

Symbolum athanasij episcopu

QVicunque vult saluus esse : ante omnia opus est vt teneat
catholicam fidem.

Quam nisi quisque integram inuiolatamque seruauerit :
absque dubio in etemum peribit

Fides autem catholica^ haec est vt vnum deum in trinitate :
et trinitatem in vnitate veneremur.

Neque confundentes personas : neque substantiam
separantes.

Alia est enim persona patris, alia filii : alia spiritus sancti.

Sed patris et filii et spiritus sancti vna est diuinitas : equalis
gloria, coeterna maiestas.

Qualis pater, talis filius, talis spiritus sanctus.

Increatus pater, increatus filius : increatus spiritus sanctus.

Immensus pater : immensus filius immensus spiritus sanctus.

Eternus pater, eternus filius etemus spiritus sanctus.

Et tamen non tres etemi : sed vnus eternus.

Sicut non tres increati, nec tres immensi, sed vnus increatus,
et vnus immensus.

Similiter omnipotens pater, omnipotens filius, omnipotens
spiritus sanctus.

Et tamen non tres omnipotentes, sed vnus omnipotens.

Ita deus pater, deus filius : deus spiritus sanctus.

Et tamen non tres dii, sed vnus est deus.

Ita dominus pater, dominus filius, dominus spiritus sanctus.

Et tamen non tres domini : sed vnus est dominus.

Quia sicut singulatim^ vnam quamque personam, deum, ac
dominum^' confiteri christiana veritate compellimur: ita tres
deos, aut dominos dicere catholica religione prohibemur.

Pater a nullo est factus, nec crcatus, nec genitus.

Filius a patre solo est, non factus, nec creatus, sed genicus.

Spiritus sanctus a patre, et filio : non factus, nec creatus, nec
genitus, sed procedens.

Vnus ergo pater, non tres patres, vnus filius, non tres filii :
vnus spiritus sanctus, non tres spiritus sancti.

Et in hac trinitate nihil prius, aut posterius : nihil maius aut
minus : sed tote tres persone coeterne sibi sunt et coequales.

Ita vt per omnia sicut iam supra dictum est, et vnitas in
trinitate : et trinitas in vnitate veneranda sit.

Qui *ergo vult* saluus esse : ita de trinitate sentiat.

* catholicae : 66. '^ Thus aiso 38. singillatim : 41. 63. sigillatim : 39. etc.

^ domum : 66. **-* vult ergo : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

'» PSALTERIVM: IN DOMINICA,

Sed necessarium est ad etemam salutem : vt incamationem
quoque domini nostri lesu Christi fideliter credat.

Est ergo fides recta: vt credamus et confiteamur, quia
dominus noster lesus Christus dei filius, deus, et homo est.

Deus est ex substantia patris ante secula genitus : et homo
est ex substantia matris in seculo natus.

Perfectus deus, perfectus homo, ex anima rationali, et
humana came subsistens.

Equalis patri secundum diuinitatem : minor patre secundum
humanitatem.

Qui licet deus sit, et homo : non duo tamen .sed vnus est
Christus.

Vnus autem non conuersione diuinitatis in camem : sed
assumptione humanitatis in deum.

Vnus omnino non confusione substantie, sed vnitate persone.

Nam sicut anima rationalis, et caro vnus est honio : ita deus,
et homo vnus est christus.

Qui passus est pro salute nostra, descendit ad inferos : tertia
die resurrexit a mortuis.

Ascendit ad celos: sedet ad dexteram dei patris omni-
potentis : inde venturus est iudicare viuos et mortuos.

Ad cuius aduentum omnes homines resurgere habent cum
corporibus suis : et reddituri sunt de factis propriis rationem.

Et qui bona egemnt, ibunt in vitam eternam : qui vero mala
in ignem eternum.

Hec est fides catholica : quam nisi quisque fidelitcr, firmiter-
que crediderit, saluus esse non poterit.

Gloria.* Sicut.^

Antiphona. Vtinam dirigantur vie mee ad custiendas^
iustificationes tuas.*

<[ Predictum symboluvi dicitur ad primam in^ daminicis
diebus per totum annum siue fiat officium de dominica^ siue de
aliquo ^esto, aut octaua in ea incidenti.

' Infull: 39. *^ Infull: 39. * Thus : z\ysXodA^Vi^in otheredd.

^ V. Domine exaudi orationem meam. ^. £t clamor meus ad te veniat. Oremus.
Domine Deus omnipotens ... secula seculorum. V. Amen. Benedicamus domino.
Kidelium. Vide num de sancto sit farienda cotumemoratio. Pretiosa in conspectu
domini. ^. Mors sanctorum eius Oratio. Sancta Maria et omnes sancti ... in
secula sccuilorum. ^. Amen. V. Dies et actus nostros in sua pace disponat
<lominus omnipotens. ^. Amen ; add. 63. [prayers at length.]

* om. 38. 63. ♦ • dominico: 41.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: /N DOMINICA.

^ Ad tertiam} Antipliona? Psalmus?
T Egem pone mihi . . in iustificationibus tuis.

Emor esto verbi tui ... iustificationes tuas doce me.

•M'

*'• P>Onitatem fecisti cum seruo tuo ... vt non confundar.

Antiphona, Da mihi intellectum vt^ scrutabor legem tuam.

^Adsextam? Antiphona, Tuus.^ Psalmus?

T^Efecit in salutare tuum anima mea ... latum mandatum

-*-^ tuum nimis.

"•/^Vomodo dilexi legem tuam domine ... propter retribu-

>^ tionem.
^'TNiquosodio habui ... omnem viam iniquam odio habui.^-

Tuus sum ego : saluum me fac.'^

^ Ad nonam}^ Antiphona. Declaratio. Psalmus}'^
Irabilia testimonia tua ... intellectum da mihi et viuam.

^"/^Lamaui in toto corde ... in eternum omnia iudicia iusticie

^ tue.
*' pRincipes persecuti sunt me gratis ... quia mandata tua non

-■■ sum oblitus.
Antiphona, Declaratio sermonum tuorum illuminat.^**

' Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium meum. Hymnus, Nunc sancte
nobis ... Regnans per omne seculum Amen : add, 63. [flymn at iength,'^

* Da mihi : add. 39. etc.

=* He. Psalmus 118: 61. etc. 66. 118: add, 64.
^ Zain. Psalmus 118: pr. 61. etc. 66. Psalmus 118: 63.
^ Teth. Psalmus 118: pr. 61. etc. 66. Ex psalmo 118: 63.
*» et : 38. etc.

' Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium meum. Hymnus Rector
potens ... pcr omne seculum : add. 63. \hymn at Ungth.^l

* om. 38. sum ego : add. 39. sum : add. 41.

» Caph. Psalmus 118: pr. 61. etc. 66. //<?; add. 63.
'® Mem. Psalmus 118: /r. 61. etc. 66. Psalmus 118 :* 63.
" Samech. Psaimus 118: pr. 61. ctc. 66. Psaimus 118: 63.
** Antiphcna: add. 39. etc.
" Oratio : add. 63.

*•* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium meum. Hymnus Renrni dcus
... pcr omne seculun:. Amen : add. 63. {Hymn at length.'^
'* Phc. Psalmus iiS: pr. 61. eic. 6(5. I18 : add. 63.
*• Coph. Psaimus iiS: pf. 61. etc. 66. Psalmus 118 : adii. 63.
" Syn. Psaimus 118: pr. 61. etc. 66. Psalmus 118 : 63.
"* Oratio: add. 63.

Digitized by VjOOQIC

8 PSALTERIVM: IN DOMINICA.

t[ /Id vesperas} Psalimis . 1 09.
T^Ixit dominus domino meo ... propterea exaltabit caput.

^Psalmus .110.

COnfitebor tibi domine in toto corde meo ... laudatio eius
manet in seculum seculi.

^Psahnus .113.
TN exitu Israel de Egypto ... vsque in seculum.

Canticum beate^ virgini^ et dicitur quotidie ad vesperasS'

ly^ Agnificat anima mea dominum.

^^ Et exultauit spiritus meus in deo salutari meo.

Quia respexit humilitatem ancille sue : ecce enim ex hoc
beatam me dicent omnes generationes.

Quia fecit mihi magna qui potens est : et sanctum nomen
eius.

Et misericordia eius a progenie in progenies timentibus eum.

Fecit potentiam in brachio suo : dispersit superbos mente
cordis sui.

Deposuit potentes de sede : et exaltauit' humiles.

Esurientes impleuit bonis et diuites dimisit inanes.

Suscepit Israel puerum suum recordatus misericordie sue.

Sicut iocutus est ad patres nostros, Abraham et semini eius
in secula.^

<[ Ad completorium? Psalmus .4.

^Vm inuocarem ... in spe constituisti me.

^^Psalmus .30."
TN te domine speraui ... redemisti me domine deus veritatis.

' Psalmus de mysteriis incamationis Christi, ac de eius exaltatione et magnifi-
centia, tam ex parte humanitatis, quam ex parte diuinitatis : ctdd, 61. etc.

Pater noster. Aue maria. Deus in admtorium. ffymnus, Aniiphona : tuld, 63.

^ Psalmus de magnis et mirabilibus operibus diuinis, et exhibitione laudis: et
gratiarum actione populi fidelis pro eii : /r. 61. etc.

* Psalmus de lauae pro mirabilibus et beneficijs populo Israel in exitu de Aegypto :
et Christianis in recessu spiritali ab hoc seculo exhibitis : pr, 61. etc.

* Marie: add, 39. 61. * Mariae: add, 63. 66.

* Luce primo : add. 39. etc. ^ exultauit : 38.

^ Atitipkona ei Oraiio^ et Sub tuum prsesidium vt in ,j, dominica aduentus : add.

63-

' Psalmus de oratione £cclesi% vel cuiuslibet perfecti ad Deum in tribulatione,
ac de fructuosa et vtili morum informatione : add. 61. etc.

Pater noster. Aue maria. Conuerte nos deus salutaris noster. Hc. £t auerte
iram tuam a nobis. "^, Deus in adiutorium. Hymnus. Te lucis ... cum sancto
spiritu Amen. Antiphona, Salua nos : add. 63.

^'' Psalmus de liberatione a multitudine et magnitudine tribulationum christi vel
iidelium: ac consolatione et exaltatione eorum : pr. 61. etc. ** [vv. 2 — 6.]

Digitized by VjOOQIC

gv.

rSALTERJWM: IN FERIA SECUWDA.

^Psalmus .90.
habitat in adiutorio ... ostendam illi salutare meum.

C Canticum Simeonis prophete et dicitur quotidie ad Comple-
loritim?

TVT Vnc dimittis seruum tuum domine : secundum verbum
^ ^ tuum in pace.

Quia viderunt oculi mci salutare tuum.

Quod parasti ante faciem omnium populorum.

Lumen ad reuelationem gentium et gloriam plebis tuae
Israel.^

ft Feria ,ij\ ad jnatutinum} Psalmus .30.
T N te domine speraui ... omnes qui speratis in domino.

'^Psalmus .34.
dica domine nocentes me ... tota die laudem tuam.

''Psalmus .104.
/^Onfitemini domino et inuocate ... legem eius requirant.'

^ Ad laudes.^ Psalmus .97.^'
/^'^Antate domino canticum nouum ... et populos in equitate.

* Psalmus de ccrta et infallibili protectione, diuina intentione, et pugna iusti
hominis in Deo et eius adiutorio finDiter sperantis : /r. 61. etc.

- Luce secundo : adii, 39. etc.

^ Antiphona Salua nos domine vigilantes, custodi nos donnientes, vt vigilemus
cum Christo, et requiescamus in pace. V. Domine exaudi. ^. £t clamor.
Oremus. Visita qun^umus ... semper. Per dominum. Benedicamus domino.
Fidelium anim:e. Salue regina. Loco suo : add. 63. [coUect at length.]

^ Psalmus de liberatione a multitudine et magnitudine tribulationum Christi, vel
fideKum : ac consolatione, et exultatione eorum : add. 61. etc.

Pater nosier . Aue marie. Confiteor. Misereatur. Indulgentiam. Domine
labia. Deus in adiutorium. Inutiatorium, Venite exultemus. Inuitatorium.\
Hyfnnus. AtUiphona: add. 63.

' Psalmus de Christi et suorum membrorum persecutione, et diuini auxilij implora-
tione, eoruniqne liberatione, et persecutorum suorum deiectione : ^. 61. etc

* Incitatio ad Dei laudem pro beneficijs et mlrabilibus diuinis, populo Israelis
lefDporibus diuersoruro patrum antiquorum exhibitis: pr. 61. etc.

' exquirant : 38. etc. Antiphona : add, 63.

^ Exhortatio ad exultationem et Dei laudem, propter Christi aduentum in camem,
et nostram redemptionem, eiusque aduentum ad iudicium, et nostram glorificationem :
etdd. 61. etc.

Detis in adiutorium. Antiphona : add. dx.

•79:38.

Digitized by VjOOQIC

lo PSALTERIVM: IN FERIA SECUNDA.

^Psalmus .103.
DEnedic anima mea domino .. benedic anima mea domino.

<[ Canticum Isaie prophete?
Onfitebor tibi domine ... in medio tui sanctus Israel.

Deind^ Canticum dictus^ fo, 4.^

C Ad primam.^ Antiphona, Vias tuas.'

Psalmus .22.
r^Ominus regit me ... in longitudinem dierum.

^Psalmus .23.^
T^Omini® est terra ... dominus virtutum ipse est rex glorie.

'" Psalmus .24.

A D te domine lcuaui animam meam ... ex omnibus tribula-
^^ tionibus suis.

Antiphona. Vias tuas domine demonstra mihi.

<[ Symbolum Apostolorum,

CRedo in deum. Patrem omnipotentem. Creatorem celi
et terre. Et in lesum Christum filium eius, vnicum
dominum nostrum. Qui coriceptus est de spiritu sancto. Natus
ex Maria virgine. Passus sub Pontio Pilato, crucifixus, mortuus,
et sepultus. Descendit ad inferos. Tertia die resurrexit a
mortuis. Ascendit in celum," sedet ad dexteram Dei patris
omnipotentis. Inde venturus est iudicare viuos et mortuos.

Credo in spiritum sanctum Sanctam ecclesiam catholicam,
sanctorum communionem, remissionem peccatorum. Carnis
resurrectionem, viam^- eternam. Amen.

' Inuitatio ad Dei laudem pro diuersis oi^>cribus suis, et pro multis benertcijs
vniuersae creatune exhibitis : pr, 61. etc.

- Isa. 12 i$t m, many edd. om. 38. [Isaiae xii. 1-6.]

^ om. 38. ^ Benedictus : 38. elc.

^ [See p. 4] Antiphona^ Oratio el Commemoratio : add. 63.

** Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. lam lucis orto 5 : add. 63.

' Psalmus de gaudio et gratiarum actione Ecclesia?, vel cuiuslibet pro Pei donis et
impensis sibi cseliius beneficijs : add. 61. etc.

s_8 om. 38.

" Psalmus de generali Christi donunio et potestate, suorunuiue membrorum stato
laudabili et conditione : pr. 61. ttc.

'° Oratio Ecclesiae vel personae deuotae, flagellis et tribulationibus grauitcr afflictae :
et imploratio diuini auxilij pro liberatione : />r. 61 etc.

'^ celos : 39. ^- Ihus : vi»am. 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN FERIA SECUNDA. ii

ft Predictam symboluin dicitur semper ad primam iti^ omnibus
diebus preterquam in dominicis, ac in triduo ante paschar

C Ad tertiam,^ Antiphona, Ab occultis/

C Psalmus .13.
Ixit insipiens in corde suo ... exultabit lacob, et letabitur

Israel.

•*Psalmus .18.

i^Eli enarrant gloriam dei ... et redemptor meus.

'Psalmus .19.
pXaudiat te dominus ... qua inuocauerimus^ te.

Antiphona. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce
seruo tuo.*

^Adsextam:' Antiphona, In deo.'**

Psalmus .38.
Ixi : custodiam vias meas ... et amplius non ero.

^^Psalmus .61.

Onne Deo subiecta erit anima mea? ... reddes vnicuique
iuxta opera sua.

^^Psalmus .114.

Ilexi, quoniam exaudiet dominus ... in regione viuorum.

AntiphonaP In deo salutare meum,et gloria mea.^^

^ om, 38.

'-* Domine exaudi orationem. Oremus. Domine deus omnipotens. Benedicamus
domino. Fidelium. Pretiosa. Sancla maria. Dies et actus nostros in sua pace :
acUL 63.

^ Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Nunc sancle .7. : add. 63.

^ meis: add. 39.

Psalmus de peccatoribus, et prauis in malis suis obstinatis : et specialiter de
gentibus et ludxis inBdelibus : add. 61 . etc.

* Psalmus de Christi incarnatione ac noui regis ct ecclesige taiholicjK prtudicatione
ac commendatione : pr. 61. etc.

* Uratio pro Christo vel ecclesia, vt a suis tribulationibus releuctur, et in suis
petitiunibus ac votis exaudiatur : /r. 61. etc.

' inuacauerimus : 39. * Oratio : add. 63.

* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium, Rector potens .9 : add. 63.

'^ Fsalmus de custodia linguie, ac de vanitate et miseria vitae humana;, multis
aduersitatibus et vanitatibus subiectie : add. 61. etc.

'* Psalmus de obedientia Deo debita, et in tribulatione patientia, ac de confidentia
in Deo bona, sed in hominibus ct terrenis omnibus vana : pr. 61. etc.

'^ Psalmus de gratiarum actione, pro exauditione orationis liberati a multis
periculis, et de oratione pro re(|uie inuenienda post huiusmodi beneficium liberationis :
pr. 61. etc. *•' om. 38. ^^ Oratio : add. 63.

Digitized by VjOOQIC

12 PSALTERJVM: IN FERIA SECUNDA.

^ Ad nonam} Antiphona, Deus.^
C Psalmus .79.

QVi regis Israel intende ...ostende faciem tuam, et salui
erimus.

""Psalmus .98.

DOminus regnauit, irascantur populi ... sanctus dominus deus
noster.

^P^sXalmus .125.
TN conuertendo dominus captiuitatem Sion ... portantes
^ manipulos suos.

Antiphona. Deus virtutum conuerte nos.*

^Ad vesperas.^ Psalmus .j6,
\ 70ce mea ad dominum clamaui ... in manu Moysi et Aaron.

C ^Psalmus .115.
Redidi propter qucd locutus sum ... in medio tui Hierusalem.

^Psalmus .142.

DOmine cxaudi orationem meam ... quoniam ego seruus tuus
sum.
Deinde. Magnificat. fol. 8."

C Ad completorium}^ Psalmus .7.
T^Omine deus meus in te speraui ... et psallam nomini
^ domini altissimi.

* Paler noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Rerum deus. 10 : add. 63.
^ virtutum : add, 39.

Psalmus de primo aduentu Christi, sdlicet in carne, et de inceptione ac perfectione
Ecclesise, cuius processus et status hic designatur sub nomine vineae : cuid. 61. etc.

' Psalmus de potestate Christi regia, et magnificentia eius in Ecclesia : ac laude et
veneratione sibi tanquam Deo et re^i ab omnibus exhibenda : pr. 61. etc.

^ Psalmus de gaudio et consolauone, ac gratiarum actione spiritualiterliberatorum,
scilicet, a captiuitate et vinculis peccatorum : pr. 61. etc.

» Oratio : add. 63.

* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Hyntnus. Antiphona : add. 63.
Psalmus de mutatione irse Dei in misericordiam : et de incamatione Christi, de

diuersis Dei operibus et miraculis, ac liberatione populi sui a tribulationibus ac
periculis : add. 61. etc.

^ Psalmus de constantia fidelium et sanctorum martyrum in fide et confessione :
propter Christum alios ad hoc ipsum suis verbis et exemplis prouocantium :
/r. 61. etc.

* Psalmus de poenitentia et oratione existentis in graui persecutione et tentatione :
ac rogantis Dominum vt sibi ferat auxilium : pr. 61. etc.

® \See p. 8.] Antiphona. Oratio et Commemoratio : add. 63.
*® Pater noster. Aue maria. Conuertc. Deus. Te lucis. Salua nos : add. 63.
Oratio viri iusti positi in tribulatione corporali, vel spirituali, a qua cum
instantia petit diuinitus liberari : add. 61 etc.

Digitized by VjOOQIC

, rSALTERlVM: /N FERIA TERTIA, 13

^Psalmus .114.-

DOmine quis habitabit in tabernaculo tuo? ... non mouebitur
in etemum.

C ^Psalmus A2^.
Vi confidunt in domino, sicut mons Sion ... pax super Israel.'*

Deinde, Nunc dimittis. fo, 9.*

C Feria tertia, Ad matutinum,^

Psalmus .39.^
'VJOIi emulari in malignantibus ... quia sperauerunt in eo.

C ^Psalmus 43.
Eus auribus nostris audiuimus ... et redime nos propter
nomen tuum.

C '' Psa/fuus ,ioS.

Eus laudem meam ne tacueris ... vt saluam faccret a
persequentibus animam meam.^®

^^^Ad laudes. ^^Psalmus ,g^,
A /'Enite exultemus domino... Si introibunt [in] requiem meam.

' i'salmus de militia digne habitantium in pnesenti ecclesia : et de virtutum
exercitijs introducentibus post militiam ad coelestia : pr. 61. etc.

■^ Thtis also 38 : xiiii : 39. etc.

^ Psalmus de firma spe et confidentia in Domino solo : nnn in aliquo terreno vel
huius seculi bono semper habenda : pr. 61. etc.

* an. : add. 39.

* \See p. 9.] Salua nos. Domine exaudi Oremus Visita quxsumus. domine.
Benedicamus. Fidelium. Salue rc^na mater misericordin; vita dulcedo : add. 63.

* Pater noster. Aue Maria. Confiteor. Misereatur. Indulgentiam. Domine
labia. Dcus in adiutorium. Inuitatorium. Vcnite exultemus. Inuitatorium.
Hymnus. Antiphona: add. 63.

Psalmus de morum correctione, et infirmorum consolatione : ac de dispari
bonorum et malorum statu et conditione in praesenti et futuro : add. 61. etc.

' Thus, 36 : 38. etc.

^ Psalmus de prosperitate temporali firatrum veteris testamenti : et de grauitate
temporalis afflictionis ndelium testamenti noui : pr. 61. etc.

* De passione et humilitate Christi : ac de malitia et ixuna multiplici ludoe
traditoris, ei ingrati populi ludaici : /r. 61. etc.

»• Antiphona : add. 63.

" De aduentu Chri.sti, et inuitatione populi ad Dei hilarem laudem et venerationcm,
ne indurati, eius incurrant indignationem : pr. 61. etc.
" Deus in adiutorium. Antiphotta : add. 63.

Digitized by VjOOQIC

i6 PSALTERIVM : IN FERIA TERTIA.

C ^Psalmus. 126.*

Nlsi dominus edificauerit domum ... non confundetur, cum
loquetur inimicis suis in porta.
Anttphona, Sit splendor domini dei nostri super nos.'

C Ad vesperas.^ Psaltnus. 33."

BEnedicam dominum in omni tempore ... omnes qui sperant
in eo.

C ^Psalmus 40.

BEatus vir qui intelligit super egenum et paupcrem . . . ct vsque
in seculum fiat fiat.

'Psalmus .112.
T Audate^ pueri dominum ... matrem filiorum letantem.

Deifide Cantimm Magnificat. Folio 9.^

tl Ad completorium}^ Psalmus . i o.
N domino confido . . equitatem vidit vultus eius.

^^Psalmus.i^.

COnserua me domine ... delectationcs in dextera tua vsque in
finem.

^^Psalmus .2(^.

EXaltabo te domine, quoniam suscepisti me ... domine deus
meus in eternum confitebor tibi.
Deinde Nunc dimittis.^t?. 9.^*

* De spirituali domus dei, scilicet Ecclesia; redificaiione in fide et moribus, ac
sancta et honesta conuersatione : pr. 6i. etc.

'■* 127: 63. ^ Oraiio: add. 63.

^ Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Hymittts. Aniiphona : add. 63.

* Ad dei laudem et timorcm, ac plura bona alia nos informans et alliciens : a malis
quoque pluribus nos retrahens et deterrens : add. 61. etc.

* De Christo Deo, simul et homine credendo : secundum humanitatem iniuriato
et passo : ac per diuinitatem resuscitato et glorificato : pr. 61. etc.

' De exhortatione fidelium ad Dei laudem, propler sui excelleniiam et ad
sectandam humilitatem laudatoribus neces.sariam : pr. 61. elc.

* Laudati : 66.

* \vide p. 8.] Aitliphona Oratio et Commciiioratio : add. 63.

^^ Pater noster. Aue maria. Conuerte nos. Deus in adiutorium. Te lucis
ante .12. Antiphoita. Salua nos : add. 63.

Vox Ecclesia; vel fidelis in Domino solummodo confidentis : el |>er hoc se contra
versutias prauonmi defcndentes : add. 61. etc.

" De Christi ad potrem oratione in susceptione personce humana:, et graliarum pro
beneficijs actione: pr. 61. etc.

^2 Gratiarum actio Christi pro sua liberatione et reformatione, in resurrectione, vel
Kcclesiie seu cuiuslibet fidelis, in lentalione et tribulatione : pr. 61. etc

^^ [See p. 9.] Salua nos. Domine exaudi. Oremus. Visila quasumus.domine.
Benedicamus. Fidelium : add. 63.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN FERIA QUARTA. 17

C- Feria : iiij\ ad Matutinum}
Psalmus .48.
A Vdite hec omnes gentes ... comparatus est iumentis insipien-
-^ tibus et similis factus est illis.

C ^Psalmus .58.

pRipe me de inimicis meis deus meus ... deus meus in*
-*-' misericordia mea.

C ^Psalmus .77.

A Ttendite popule meus legem meam ... et in intellectibus
^^ manuum suarum deduxit eos.*

^Ad laudes? Psalmus .80.
pXultate Deo adiutori nostro ... de petra melle saturauit eos.

C ^Psalmus .134.

T Audate nomen domini, laudate serui dominum . . . qui habitat
^ in Hierusalem.

C Canticum Anne?

EXultauit cor meum in domino ... et sublimabit comu Christi
sui.

Deinde Canticum® Benedictus. fo. 4.^^

C Ad primam}^ Antiphona^^ Psalmus .6.

Omine ne in furore tuo arguas me ... conuertantur eterubes-
cant valde velociter.

* Pater noster. Aue maria. Confiteor. Misereatur. Indulgentiam. Domine
labia. Deus in adiutorium. Inuitatorium, Venite. Inuitatarium. Hymnus,
Antipkona: add, 63.

De amatoribus mundi et de vanitatibus, quibus sunt intenti, quod cum omnibus
▼anis, in quibus confidunt, sunt setemaliter perituri : add. 61. etc.

^ De oratione Christi vel Ecclesije, et cuiuslibet fidelis, in tribulatione pro sua
liberatione ac de gentium et ludaeorum conuersione, et gratiarum pro his omnibus
actione : /r. 61 etc. ^ om. 39. etc.

^ De mirabilibus Dei operibus quondam populo ludaico exhibitis, ac beneficijs-
impensis bonis, et pcmis innictis malis : /r. 61. etc.

• Antipfuma: add. 63.

• Deus in adiutorium. Aniiphona : add. 63.

De inductione fideiium ad laudandum Deum : ac de pressura Ecclesiae, bonorum-
que probatione, et malorum reprobatione : CLdd. 61. etc.

^ De inuitatione fidelium ad Dei laudem, propter magna ipsius beneficia, et
magnalia plurima et diuersa : /r. 61. etc.

• I. re. 2. in m. many edd. [i. Regum. ii. i-io.] ^ om, 39. 41^
*• \Su^. 4.] Antiphona. Oratio. Commemoratio : add. 63.

" Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. lam lucis orto. 5 : add. 63.
" om. 38. Deus : add. 39 etc.

Oratio vero poenitentis, Dei misericordiam implorantis : et alios suo exemplo, vt
similiter poeniteant exhortantis : add. 61. etc.

B. R. N. C

Digitized by VjOOQIC

XS PSALTERIVM: IN FERIA QUARTA,

C ^Psalmus .117.

COnfitemini domino quoniam bonus ... quoniam in seculum
misericordia eius.

^^Psaltnus . 1^0.

DOmine non est exaltatum* cor meum ... ex hoc nunc et
usque in seculum.
Antiphona, Deus dominus et illuxit nobis.
Deinde} Credo. etcJ^

^ Ad tertiam^ Antiphona. Emitte.'

C Psalmus.^2?

T Vdica me deus, et discerne causam meam de gente non sancta
^ . . salutare vultus mei, et deus meus.

C ^Psalmus .44.

ERuctauit cor meum verbum bonum . . . in eternum, et'^ seculum
seculi.

^^Psalmus .59.12

DEus repulisti nos, et destruxisti nos ... et ipse ad nihilum
deducet tribulantes nos.
Antiphona, Emittelucem tuam : et veritatem tuam.^*

^ Ad sextam^^, Antiphona Spera.^^
Psalmus .41.

QVemadmodum desyderat ceruus ad fontes aquarum . . , salutare
vultus mei, et deus meus.

^ Exhortatio ad Dei Laudem propter suam bonitatem et misericordiam : ac
propter multiplicia beneficia per eum nobis misericorditer impensa : /r. 61. etc

^ De humilitate interiori cordis et exteriori corporis et operis : et de spe continua
semper et iugiter in Domino habenda : /r. 61. etc.

^ exultatum : 66.

* Symbolum : add. 43. 63.

' in unum Deum, etc. Domine exaudi. Oremus. Domine deus omnipotens
Benedicamus. Fidelium. Pretiosa. Sancta Maria. Dies et actus : add, 63.

^ Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Nunc sancte nobis. 7 : add, 63.

^ spiritum : add, 39.

Contra pressuras seculi, ne deficiamus in eis, neque retrahant nos a Deo, ac de
separatione iustorum a prauis et hic, et in futuro : add, 61. etc.

« 41 : 38. ..

^ De nuptijs Christi, et Ecclesiae, ac de ipsius Christi sponsi, et Ecclesise suse
sponsae multiplici laude, et commendatione \ pr, 61. etc.

10 in : add. 38. etc.

1* De oratione Prophetoe pro regni Israel reformatione, et Ecclesiae, pro celeri
ludaeorum et gentium de peccato ad iustitiam commutatione : tr. 61. etc.

"56=38.

*' Oratio: add, 63.

1* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Rector potens. 9 : add, 63.
^" De ardenti et feruenti desiderio diuinae visionis : ac tsedio et tristitia dilationis
propter moram prsesentis peregrinationis : add, 61. etc.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN FERIA QUARTA. 19

^Psalmus .64.

TE decet hymnus deus in Sion ... clamabunt etenim hymnum
dicent.

^Palff^ .121.

LEtatus sum in his que dicta sunt mihi ... domini dei nostri
quesiui bona tua.*
Antiphona, Spera in deo quoniam adhuc confitebor illi.*

^Adnonam,^ Antiphona. Gloriosa.^
C Psalmus .81.

DEus stetit in synagoga deorum . . . quoniam tu hereditabis in
omnibus gentibus.

C ^Psalmus .84.^

FVndamenta eius in montibus sanctis . . . letantium omnium
habitatio est in te.

^"^Psalmus .91.^^
"P^Eus vltionum dominus ... disperdet illos dominus deus noster.

Antiphona, Gloriosa dicta sunt de te ciuitas dei.^^

^ Ad vesperas, ^^Psalmus . 1 2."
pXultate iusti in domino ... quemadmodum sperauimus in te.

^ De laude Dei, ac potentia eius, et virtutibus : necnon de multiplicibus dei
beneficijs in praesenti coUatis, et in futuro conferendis : pr, 61. etc.

* De gaudio, et ketitia electorum adhuc peregrinantium ex spe et desiderio veniendi
ad Hicmsalem ciuitatem cselestem : /r. 61. etc.

* Tlius for Psalmus,

* tibi: 38. etc.

* tibi : 39. Oratio : add, 63.

* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Rerum deus. 10 : add. 63.
' oni. 39.

De primo aduentu Christi, et de redargutione veteris synagogae : ac de increpa-
tione iniquorum iudicum : et praedictione damnationis, et poenae ipsorum : add. 61.
etc.

* De ecclesise militantis fastigio et dilatatione, ac de ecclesise triumphantis
prseconio, eiusque iugi laetitia et laude : pf. 61. elc.

» 86: 38. etc.

^^ De exhortatione ad patientiam in laboribus iustorum, contra felidtatem
iniquorum : et de iudiciaria potestate Christi in persecutores fidelium : pr. 61. etc.
" Thus also 38. xciij : 39. etc.
^ Oratio: add. 63.
" Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Hymnus, Antipkona : <idd,

Exhortatio et inuitatio iustorum ad Dei laudem propter ipsius summam
fidelitatem, potentiam, sapientiam et bonitatem : add. 61. etc.
" nus : 32 : 38. etc.

C 2

Digitized by VjOOQIC

20 PSALTERIVM, IN FERIA QUINTA.

^Psa/mus .83.

iVam dilecta tabemacula tua domine virtutum ... domine
virtutum, beatus homo, qui sperat in te.

C ^Psalmus .111?

BEatus vir, qui timet dominum ... desyderium peccatorum
peribiL
Deind^ Magnificat anima mea etc, Folio. 8.*

C ad completorium^
C ''Psalmus .39.
T^Xpectans expectaui dominum ... deus meus ne tardaueris.

C ^Psalmus .119.*

AD dominum cum tribularer, clamaui ... impugnabant me
gratis.

C ^^Psa/mus ,133}^
P^Cce nunc benedicite dominum ... qui fecit celum et terram.

Deinde. Nunc dimittis. Fo/. 9.^^

C Feria .v. ad matutmum}^ Psa/mus .67.

pXurgat deus et dissipentur inimicieius...ipse dabit virtutem
-t-^ et fortitudinem plebi^* sue : benedictus deus.

* De feruenti desiderio iustonim in pressuris laborantium, deueniendi ad gaudium
ciuium supemorum : et de modo veniendi ad ipsum : pr. 6i. etc.

' De bonis operibus iustorum : ac retributione eorum Cl impiorum : necnon de
compendiosa via reuertendi ad amissam beatitudinem angelorum : pr. 6i. etc.
' 121 : 44. * Canticum : add. 43. 63.

* \See^. 8.] Antiphona. Oratio^ Commemoratio : add. 63.

* Pater nostcr. Aue maria. Conuerte nos. Deus in adiutorium. Te lucis. 1 2.
Salua nos. add, 63.

' DeaduentuChristi in came, etveteris sacriBcij immutatione : de euangelic^ legis
promulgatione : et pro fidelium bono statu supplicatione : pr. 61, etc.

* De clamore poenitentis ascendere cupientis: ac dolore suse longse in hac vita
pereerinationis : pr. 61. etc. * 1 10: 44.

^^ De commendatione charitatis diuinoe, et laude dei : ac gratiarum actione in
tribulationis et aduersitatis tenialione : pr. 61. etc.

" cxxxij : 39. 41. 44.

'^ \^See p. 9.] Salua nos. Domine exaudi Oremus Visita quaesumus domine.
Benedicamus. Fidelium. Salve regina : add, 63.

^' Pater noster. Aue maria. Confiteor. Misereatur. Indulgentiam. Dominc labia
mea. Deus in adiutorium. Inuitatorium, Venite. Invitaiorium. Hymnus. Anti-
phonax add. 63.

De Christi incamatione, passione, resurrectione, ascensione, spiritus sancti
missione, et alijs beneficijs suis multis : ac de gratiarum actione pro ipsis : add. 61. etc

" plcbis : 61. 66.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN FERIA QUINTA. 21

C ^Psalmus .72}

QVam bonus Israel ... annuntiem omnes predicationes tuas in
portis filie Sion,

C ""Psalmus .88.

Mlsericordias domini in eternum cantabo ... dominus in
eternum : fiat fiat

C Ad Laudes} Psalmus .gg,
T Vbilate Deo omnis terra ... et generationem veritas eius.

C ^Psalmus .102.

DEnedic anima mea domino ... in omni loco dominationis eius
^ benedic anima mea domino.

f[ Canticum Moysi?

CAntemus domino gloriose enim magnificatus est ... ambu-
lauerunt per siccum in medio eius.
Deinde^ Benedictus.* Fo. 4.

C Ad primam? Aniiphona, Dominus.^®
C Psalmus ,%.

DOmine dominus noster, quam admirabile est nomen tuum in
vniuersa terra? ... quam admirabile est nomen tuum in
vniuersa terra.

C ^^Psalmus .26.

DOminus illuminafio mea et salus mea ... et confortetur cor
tuum, et sustine dominum.

^ De instnictione, c^uare mali et iniqui temporaliter hic prosperantur : boni vero
et iusti e conuerso multipliciter tribulantur : pr. 61. etc.
» 22: 38. 7: 63.

* De misericordia et veritate Dei, ac de mutatione veteris testamenti, et confinna-
tione noui : et de spe, quam in Christo habemus, et alijs Dei beneficijs pluribus :
/r. 61. etc.

^ Deus in adiutorium. Antiphona : add. 63.

Inuitatio generaliter omnium hominum ad confessionem peccatorum, et ad deum
cnim exuhatione et alacritate laudandum : add. 61. etc.

' Excitatio ad Dei laudem, et gratiarum actionem pro multis beneficijs collatis et
cooferendis in omnibus cius operibus : /r. 61. etc.

* Exo. 15 in m. many edd. om. 38. 63. [Exod. xv. 1-19.]
"^ Caniimm : add. 43. 63.

* \^See p. 4.] Antiphona Oratio Commemoratio : add, 63.

' Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. lam lucis. 5 : add, 63.

^® illuminatio : add. 39.

De Christi magnificentia, honore, et gloria, cuius gratia et virtute constituta et
corroborata est vniuersalis Ecclesia : cuid. 61. etc.

" De fortitudine et constantia in aduersis, et tentationibus vitse prsesentis ac de
profectu, et perseuerantia in virtutibus et bonis : pr. 61. etc

Digitized by VjOOQIC

22 PSALTERIVM: IN FERIA QUINTA.

C ^Psalmus .27.

D te domine clamabo, Deus meus ne sileas a me ... et extolle
illos vsque in etemum.
Antipkona, Dominus illuminatio mea, et salus mea.
Deind^ Credo.*

^ Ad tertiam^ Antiphona. Confitebor.*
Psalmus .91.
DOnum est confiteri domino ... non est iniquitas in eo.

^Psalmus .92.

DOminus regnauit, decorem indutus est ... in^ longitudine*
dierum.

C ^Psalmus .107.

PAratum cor meum deus, paratum cor meum . . . et ipse ad
nihilum deducet inimicos nostros.
Antiphona, Confitebor tibi in populis domine.*^

C Ad sextam}^ Antiphona. Immola domino."

C Psalmus 49.

DEus deorum dominus locutus est :et vocauit terram ... quo
ostendam illi salutare dei.

^^Psalmus .74.

COnfitebimur tibi deus confitebimur ... et exaltabuntur cornua
iusti.

^ Petitio Christi vel Ecclesine pro liberatione ab impionim tribulatione : et
gratiarum actio deuota pro sua exaudilione : /r. 61. etc.
^ Symbolum : add, 43. 63. 66.

* Domine exaudi. Oremus. Domine deus omni|X)tens. Benedicamus. Fidclium.
Prnetiosa. Sancta maria. Dies et actus : add. 63.

■* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Nunc sancte nobis. 7 : add. 63.

' De exhortatione ad Dei laudes pro diuersis beneficijs suis : ac de finali impiorum
perditione, et iustorum retributione : aiid. 61. etc.

^ De multiplici Christi laude, ac regni eius, scilicet ecclesiae fundatione et
stabilitate dilatatione et impugnatione : pr. 61. etc.

' om. 38.

* Thus also 38. longitudinerh : 39. etc.

" De gratiarum actione Christi pro glorificatione : et pro totius mundi reconcilia-
tione : et sub fide Christiana subieciione : /r. 61. etc.

*® oraiio : add. 63.

^* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Rector potens. 9 : add. 63.

^^ Thus also 38. om. 39. etc. De duplici aduentu Christi, de sacrificijs veteris et nouj
testamenti« et redargutione ac repulsitme indebiti ministri : add. 61. etc.

" De exhortatione ad humilitatem : vt districtum Dei iudicium euitetur, in quo
superbi damnabuntur, et humiles exaltabuntur : pr, 61. etc.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN FERIA QUINTA. aj

C ^Psalmus A22.

AD te leuaui oculos meos ... opprobrium abundantibus^ et
despectio superbis.
^lmmola Deo sacrificium laudis, et redde altissimo vota tua.

^Adnonam? Antiphona. Apud te/
C Psalmus .35.

T^Ixit iniustus, vt delinquat in semetipso ... expulsi sunt, nec
^ potuerunt stare.

C ^Psalmus S>2,

"T^Eus quis similis erit tibi? ... tu solus altissimus in omni
-^ terra.

|[ ^Psalmus .100.

TVyr Isericordiam, et iudicium cantabo ... omnes operantes
^^ iniquitatem.

Antiphona, Apud te est fons vite, et in lumine tuo videbimus
lumen.'

C Advesperas? Psalmus .131.

Emcnto domine Dauid, et omnis mansuetudinis eius
efflorebit sanctificatio mea.

C ^Psalmus .136.

SVper flumina Babylonis illic sedimus, et fleuimus ... allidet
paruulos suos^^ ad Petram.

' De recursu ad Deum per orationem, in opprobrijs, et despectione a diuitibus et
superbis: ac quibuscunque tribulationibus : pr, 6i. ctc.

^ AtUiphona : pr, 38. etc.

^ Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Rerum deus tenax. 10 :
add, 61.

^ De malitia ac peruersitate et accusatione iniquorum ; necnon de benignitate»
laude ac gloria, et premijs iustorum : add, 6z. etc.

• De secundo aduentu Christi ad iudicium, et de graui persecutione fidelium : ac
multiplici, vel hic, vel in futuro punitione persequentium : fr. 61. etc.

• De forma recte viuendi, et ad perfeciionem sanctitatis perueniendi : docens et
monens bona appetere et mala respuere \ pr. 61. etc.

' Oratio: add. 63.

' Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Hymnus. Antiphona : add. 63.
De bono desiderio pro aedificaiione domus dei spiritualis (scilicet Ecclesise) in
moribus et fide. et de huius desiderij impletione : add. 61. etc.

• De populi Israelitici in Babylone, et fidelium in peccatis seu huius seculi miserijs
captiuatione, et eorundem lamentatione : pr. 61. etc.

>® tuos : 43. 60. 66.

Digitized by VjOOQIC

24 PSALTERIVM: IN FEKIA SEXTA.

C ^Psalmus .145.
T Auda anima mea dominum. . .in generatione,* et generationem.

Deinde. Magnificat. Folio .%?

C Ad cotnpktorium.^ Psalmus j^^.

DEus noster refugium, et virtus : adiutor in tribulationibus ...
susceptor noster Deus lacob.

C ^Psalmus .46.

OMnes gentes plaudite manibus ... fortes terre vehementer
eleuati sunt.

|[ ^Psalmus .47.
IVyTAgnus dominus, et laudabilis nimis ... ipse reget nos in
^^ secula.

Deinde? Nunc dimittis. Folio g^

^ Feria .vi. Ad matutinum.^ Psalmus .21.

DEus deus meus respice in me : quare me dereliquisti ? ...
populo : qui nascetur, quem fecit dominus.

^""Psalmus .68.

SAluum me fac deus, quoniam intrauerunt aque vsque ad
animam meam ... qui diligunt nomen eius, habitabunt in ea.

C ^^Psalmus .70.
TN te domine speraui, non confundar in etemum ... qui que-
A runt mala mihi.^^

^ De laude diuina : et de eo quod tota spes nostra et plena confidentia in Deo
tanturo et non homine est ponenda : /r. 61. etc. ^ generationem : 63.

' [See p. 8.] Antiphona. Oraiio, Commtmoratio : add. 63.

* Pater noster. Aue noster. Conuerte nos. Deus in adiutorium. Te lucis ante.
12. Salua nos : add. 63.

De aduentu Christi, ac conuersatione et saluntione gentium : necnon de liberatione
et consolatione fidelium in persecutione malorum : add. 61. etc.

' Inuitatio ad Christi laudem propter cius excellentiam et dignitatem, ac bene-
ficiorum exhibitionem ; et suam gloriosam in cselum ascensionem : /r. 61. etc.

* De ciuitatis Hierusalem commendatione : ac de Ecclesix fundatione et magna ac
multimoda eius et fundatoris sui dignitate et laude : pr. 61. etc.

7 Canticum : add. 43. 63. 66.

* [See p. 9.] Salua nos. Domine exaudi. Oremus. Visita qusesumus. Bene-
dicamus. Fidelium. Salue regina : add. 63.

* Pater noster. Aue maria. Confiteor. Misereatur. Indulgentiam. Domine
labia. Deus in adiutorium. Imiitatorium. Venite exultemus. Inuitatorium,
Hymnus, Antiphona: add. 63.

De Christi vehementissima et amarissima passione, eiusdemque passionis fructu et
vtilitate : add. 61. etc.

^^ De oratione Christi ad patrem pro auxilio et liberatione in sua vehementissima
passione, ac de aduersariorum deiectione et punitione : fr. 61. etc

" Oratio Ecclesige et cuiuslibet fidelis in magna tnbulatione existentis, quatenus
libcretur de multitudine tribulationum, vt possit laudare deum : pr. 61. etc.

^^ Antiphona : add. 63.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN FERIA SEXTA, 25

^ Ad laudes. ^Psalmus . 1 48.
T Audate dominum de celis ... populo appropinquanti sibi.

C ^Psalmus .149.

CAntate domino canticum nouum ... gloria hec est omnibus
sanctis eius.

Canticum Habacuc?

r^Omine audiui auditionem tuam et timui ... in psalmis
^ canentem.

Deinde,^ Benedictus. Folio 4.*

C Ad primam^ Antiphona. Cor mundum."

Psalmus ,2?
Vare fremuerunt gentes ... beati omnes, qui confidunt in eo.

^Psalmus .11.

SAluum me fac domine, quoniam defecit sanctus ... multipli-
casti filios hominum.

^^Psalmus .50.

TVyriserere mei deus secundum magnam misericordiam tuam ...
^^^ tunc imponent super altare tuum vitulos.

Antiphona, Cor mundum crea in me deus.

Deinde. Credo.'^

C Ad tertiam?- Antiphona. Ne derelinquas.^*

' Deos in adiutorium. Antiphona : add, 63.

De inuitatione omnium creaturarum ad laudandiun Deum : quia ab ipso omnia
sola voluntate et prsecepto sunt creata : add, 61. etc.

* De exhortauone omnium fidelium ad laudandum deum et in voce : et in intellectu :
id cst corde, et in bono opere : pr, 61. etc.

* Hab. 3. in m, niany edd* Ca. 3. 38. [Habacuc. iii. 2-19.]

* Canticum: add, 43. 63.

' [See p. 4.] Antiphona, Oratio, Commemoratio : add. 63.
** Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. lam lucis orto. 5 : add, 63.
^ De conuentu infidelium contra Christum in sua passione, et de regni Christi
institntione et dilatatione : add, 61. etc.
« 8: 66.

* De periculis, ac malis et vanis huius seculi, a quibus omnibus Elcclesia vel fidelis
et perfectius petit saluari : pr. 61. etc.

*® De oratione vere poenitenlis dei misericordiam magnam pro venia et gratia
obtinenda humiliter et deuote implorantis : pr, 61. etc.

^' Domine exaudi. Oremus. Domine deus omnipotens. Benedicamus. Fidelium.
Pretiosa. Sancta maria. Dies et actus : add. 63.

'^ Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Nunc sancte nobis .7. : add,

^ me : add, 39. 41.

De Christi passione, et eius gloriosa resurrectione vel Ecclesis vniuscuiusque fidelis
tribulatione, et impugnatione : add, 61. etc.

Digitized by VjOOQIC

26 PSALTERIVM i IN FERIA SEXTA.

Psalmus}

DOmine, quid multiplicati sunt ... et super populum tuum
benedictio tua.

C ^Psalmus .37.

DOmine, ne in lurore tuo arguas me ... domine deus salutis
mee.

^Psalmus .55.

Mlserere mei deus, quoniam conculcauit me homo ... coram
deo in lumine viuentium.
Antiphona. Ne derelinquas me domine deus meus.*

f[ Ad sextamJ^ Antiplwna, Clamabo.*
C Psalmus .56.

Mlserere mei deus, miserere mei : quoniam in te confidit anima
mea . . . et super omnem terram gloria tua.

^Psalmus .65.®

EXaudi deus orationem meam ... laudabuntur omnes recti
corde.

^Psalmus .139.

ERipe mi^^ domine ab homine malo ... cthabitabunt recti cum
vultu tuo.
Antiphona, Clamabo ad deum altissimum.^^

C Ad nonam}^ Antiphona, Rex noster.^^
Psalmus .60.
pXaudi deus deprecationem meam ... reddamvota mea de die
-^ in diem.**

J 3 : add. 38. etc.

^ De oratione vere poenitentis suas miscrias pro peccatis lamentabiliter conquerentis :
docens nos in memoria habere peccalum ad cauendum et dolendum : pr, 61. etc.

^ Oratio Ecclesia? vel cuiuslibet fidelis in tribulatione pro sua liberatione sup-
plicantis : et pro sua exauditione gratias agentis : /r. 61. etc.

* Oralio: add. 63.

* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Rector potens. 9 : add. 63.

* De Christi incarnatione, passione, resurrectione, ascensione, et oratione eius vel
Ecclesia^ et cuiuslibet fidelis pro liberatione a malorum persecutione : add. 61. etc.

^ De oratione Christi in sua passione ne cedat inimicis : et vt constantiam habeas,
libereturque finaliter ab eis : pr. 61. etc.

^ Thus also 38. Ixiii. 39. etc.

^ De cuiuslibet fidelis inter malos constituti deprecatione ad dominum : vt a
tentationibus et vexationibus liberet eum : pr. 61. etc.

^^ me : 38. etc. " Oratio : add. 63.

" Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Renim deus tenax. 10:
add. 63.

'^ De oratione Ecclesiae vndiquc pressa : et de gratiarum actione pro multiplici
bcneficio iam recepto, et in futurum recipiendo : add. 61. etc.

" Psalmus 69 : add. 38. etc.

Oratio viri iusti in tribulatione positi : vt liberetur a periculis, et specialiter a
persecutione iniquorum, ipsum malitiose persequentium. Psalmus. 69 : add. 61. etc

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN FERIA SEXTA. 27

r^Eus in adiutorium meum intende ... domine ne moreris.

^Psahnus ,71?

T rX quid deus repulisti in finem ... qui te oderunt ascendit
^ semper.

Antiphona, Rex noster ante secula, operatus est salutem in
medio terre.'

C Advesperas,^
C Psalmus .137.*

COnfitebor tibi domine in toto corde meo ... opera manuum
tuarum ne despicias.

C ^Psalmus AlZ.

DOmine probasti me : et cognouisti me .. et deduc me in via
etema.

|[ ^Psalmus .141.

A /'Oce mea ad dominum clamaui ... me expectant iusti, donec
^ retribuas mihi.

Deinde, Magnificat. Folio 8.^

C Ad completorium^ Psalmus .12,

^ rSquequo domine obliuisceris me in finem ? ... psallam nomini
^ domini altissimi.

C ^""Psalmus .85.

TNclina domine aurem tuam, et exaudi me ... quoniam tu
^ domine adiuuisti me, et consolatus es me.

^ De lamentatione, miseria ludseonim, et desiderio liberationis ipsorum, et similiter
iidelium in captiuitate peccati detcntorum : /r. 61. etc.

• 7 •• 44.

' Oratio: add. 63.

** Patcr noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Hymnus Antiphona : add. 63.
De laude dei deuota propter diuersa beneficia humano generi prsestita : et de
macrno desiderio pro hac laude dilatanda : add. 61. etc.

; 139 : 43.

• De exhibitione diuinae laudis cx consideratione eminentiae diuinre vbique
praescntis, et omnia cognoscentis : pr. 61. etc.

' De oratione Christi, vel fidelis in magna afflictione positi, pro sua liberalione ab.
omni malo et tribulatione : pr. 61. etc.
» ISee p. 8.]

• Palcr noster. Aue maria. Conuerte. Deus in adiutorium. Te lucis. 12.
Antiphona. Salua nos : add. 63.

De aduersitate, et tribulatione fidelium multiplici, quibus petit Ecclesia, seu fidelis
quilibet diuinitus liberari : add. 61. etc.

*® Oratio Christi instante passione, vel fidelis positi in corporali vel spirituali
tribulatione, et recurrentis ad deum, pro sua liberatione : pr, 61. etc.

Digitized by VjOOQIC

2» PSALTERIVM: JN SABBATO,

C ^Psalmus .140.^

DOmine, clamaui ad te, exaudi me ... singulariter sum ego»
donec transeam.
Deinde, Nunc dimittis. Folio g^

f[ Sabbato, Ad matutinum} Psalmus .54.*

pXaudi deus orationem meam ... ego autem sperabo in
-t-^ domino.^

C "^ Psalmus .lOS-

COnfitemini domino, quoniam bonus ... dicet omnis populus,
Fiat, fiat.

C ^Psalmus .106.

COnfitemini domino quoniam bonus ... intelliget misericordias
domini }

C ""Adlaudes}^ Psalmus .116.
T Audate dominum omnes gentes . . . manet in eternum.

C ^^Psalmus .150.

LAudate dominum in sanctis eius ... omnis spiritus laudet
dominum.

C Canticum Moysi}^
A Vdite celi que loquor ... propitius erit terre populi sui.

' De oratione fidelis et perfecti contra mala huius mundi, et specialiter vt a peccato
linguse pneseruetur, et a pcena debita liberetur : /r. 6i. eic.

^* 240 : 43.

^ [See /. 9.] Salua nos. Domine exaudi. Oremus. Visita quaesumus domine.
Benedicamus. Fidelium. Salue regina : add 63.

** Pater noster. Aue maria. Confiteor. Misereatur. Indulgentiam. Domine
labia. Deus in adiutorium. Venite exultemus. Inuitatorium, Hymnus, Anti-
phoiia: add. 63.

Oratio Christi vel Ecclesise, seu iusti innocenter patientis, et ad deum pro sua
liberatione humiliter recurrentis : cuid, 61. etc.

* liii : 41.

* tc domine : 38. etc.

^ De ingratitumne populi Israel pro beneficijs a deo sibi exhibitis, ac de iustitia et
misericordia dei circa illos ostensis : fr, 61. etc

^ Inuitatio ad dei laudem, et gratiarum actionem, pro liberatione a varijs periculis
«t angustijs, ac tentationibus : pr, 61. etc.

» Sabbato : add. 38.

Inductio ad laudem dei propter impletionem promissi de incamatione Christi :
per quam facta est reparatio totius generis humani : add, 61. etc.

J** Deus in adiutonum. Antiphona : add. 63.

^^ De inuitatione omnium beatorum ad laudandum deum in seipsis iam glorificatis :

pro gloria beatitudinis misericorditer collata eis : pr, 61. ctc.
i^ Deu. 32. in m. many eid. om, 63. [Deuteron. xxxiL 1-43.

Digitized by VjOOQIC

D
D

PSALTERIVM: IN SABBATO, 29

Deinde Benedictus. Folio 4.^
f[ ^Ad primam? Antiphona, Deus.

C Psalmus .62.
Eus Deus meus ad te de luce vigilo . . . os loquentium iniqua.

f[ ^Psalmus ,66.

Eus misereatur nostri, et benedicat nobis . . . et metuant eum
omnes fines terre.

^Psalmus .155.^

COnfitemini domino, quoniam bonus ... quoniam in etemum
misericordia eius.

Antiphona, Deus Deus meus ad te de luce vigilo.
DeindeJ Credo.®

|[ Ad tertiam? Antiphona, Inclina aurem.^®
Psalmus .51.
Vid gloriaris in malitia ... in conspectu sanctorum tuorum.

C ^^Psalmus .57.
01 vere vtique iustitiam loquimini ... iudicans eos in terra.

C ^^Psalmus .87.

Omine deus salutis mee, in die clamaui, et nocte coram te

notos meos a miseria.
Antipkona, Inclina aurem tuam ad precem meam.^^

* [See p. 4.] Antiphona Oratio Commemoratio : add, 63.

"^ De diuina consolatione eccleside in ariditate huius sseculi : velut in deseito vel
veri anachoritae in loco solitario : add, 61. etc.

' Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. lam luds orto. 5 : add. 63.

** De Christi incamatione, ac eius inter homines conuersatione : et mundi
illuminatione, ac peccatorum et laudis confessione : /r. 61. etc.

* De exhortatione ad dei laudem, propter diuersa ipsius magnalia et beneficia
pluribus misericorditer collata : pr. 61. etc.

* 135. 38. etc ' Symbolum : add, 43. 63. 66.

* Domine exaudi. Oremus. Domine deus omnipotens. Benedicamus. Fidelium.
Pretiosa. Sancta maria. Dies et actus : add. 63.

* Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Nunc sancte nobis. 7 : add. 63.
*** om, 39. etc.

De culpa et poena hominis peccatoris et iniqui : et contra de merito et premio
innooentis et iustj : add. 61. etc.

" De militia et miseria iniquorum iustos persequentium : et de lietitia et effectu
iastomm in vltione et punitione peccaiorum : pr, 61. etc

** De Christi et suonim membrorum passione, inimicorumque contemptu, et
amicorum elongatione : ac deuotae diuini auxilij imploratione : pr, 61. etc.

" Oratio: add, 63.

Digitized by VjOOQIC

30 PSALTERIVM: IN SABBATO,

^ Ad sextam} Antiphona. Adiuua nos.^
Psalmus .75.*
'M^Otus in ludea deus ... terribili apud reges terre.

C ^Psalmus .78.

DEus venerunt gentes in hereditatem tuam, polluerunt
templum sanctum tuum ... annuntiabimus laudem tuam.

C ^Psalmus .12^.

Nlsi quia dominus erat in nobis, dicat nunc Israel ... qui
fecit celum et terram.
Antiphona, Adiuua nos deus salutaris noster.*

^ Ad nonamJ Antiphona, Non auertas.'
C Psalmus .101.
"T^Omine exaudi orationem meam ... in seculum dirigetur.

C ^Psalmus .127}"^

Eati omnes qui timent dominum, qui ambulant in vijs eius
pacem super Israel.

C ^^Psalmus ,112.

ECce quam bonum, et quam iucundum habitare fratres in
vnum .. vsque in seculum.

Antiphona. Non auertas faciem tuam a me in quacunque
die tribulor.^2

^ Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Rector potens. 9 : add. 63.

* om, 43. 44. 61. 63. 66.

De dei notitia, et habitatione in sanctis, ac confractione armorum diaboli in eis :
necnon de reproborum duritia, et terribili Dei iudicio : aJd, 61. etc.

3 57 : 61.

^ De lamentabili deprecatione fidelium propter multiplicem persecutionem
malorum : et loetabunda gratiarum actione pro sua liberatione : /r. 61. etc.

^ De liberatione a magnis huius seculi periculis et aerumnis, per gratiam et
auxilium domini miserentis : pr, 61. etc.

* Oratio: add. 63.

^ Pater noster. Aue maria. Deus in adiutonum. Rerum Deus tenax 10:
add, 63.

^ Oratio Christi nostro defectui compatientis, vel vere poenitentis veniam de
peccatis, et liberationem a miserijs deuote implorantis : acld, 61. etc

* De enumeratione ali(juorum bononmi operum, deum timore casto el filiali
timentiam : et de benedictione eorum, vt consequantur bona regni caelorum : pr.
61. etc.

>« 17 : 38.

" De vnitate et commendatione fratemse charitatis, ecclesiam et Christianam
religionem xdificantis et compaginantis : pr, 61. etc
" Oratio: add, 63.

Digitized by VjOOQIC

PSALTERIVM: IN SABBATO. 31

C Advesperas}
C Psalmus .143.

BEnedictus dominus Deus meus, qui docet manus meas ad
prelium ... dominus deus eius.

|[ ^Psabnus .146.

T Audate dominum, quoniam bonus est psalmus ... et in eis,
-L* qui sperant super misericordia eius.

|[ ^Psalmus .147.

T Auda lerusalem dominum : lauda deum tuum Sion ... et
^ iudicia sua non manifestauit eis.
Deind^ Magnificat. Fo, 9.*

C Ad compktorium.^ Psabnus ,i^

OEnedixisti domine terram tuam : auertisti captiuitatem
^ lacob ... in via gressus suos.'^

^Psalmus .128.®

CEpe expugnauerunt me a iuuentute mea, dicat nunc Israel
*^ .. in nomine domini.

|[ ^^Psalmus .129."

T^E profundis clamaui ad te domine : domine exaudi vocem
-■^ meam ... Et ipse redimet Israel ex omnibus iniquitatibus
eius.

Deinde^^ Nunc dimittis. Fo. g}^

C Finis Psalterij.

^ Pater noster. Aue maria. Deus in adiutorium. Hymnus Antiphona : add. 63.

De gratiarum actione pro victona et beneficijs exhibitis in tentatione : et pugna
cum multis et varijs inimicis : cuid. 61. etc.

^* De exhortatione fidelium ad laudandum deum, propter multa beneficia per eum
nobis exhibita: /r. 61. etc.

* De inuitatione Ecclesiae triumphantis ad laudem diuinam, propter plura beneficia
misericorditer sibi collata :^r. 61. etc.

* Caniicum : add. 43. 03. 66.

^ \See p. 8.] Antiphona Oratio: add. 63.

* Pater noster. Aue maria. Conuerte nos deus. Deus in adiutorium. Te lucis
ante 1 2 Salua nos : add. 63.

De aduentu Christi primo, et incarnationis mysterio, ac de pluribus beneficijs inde
humano generi misericorditer collatis : add. 61. elc.

' meos : 41.

® Dc Ecclesiae persccutione, et inter malos patientia : ac de malorum persequentium
deiectione, et damnatione futura : /r. 61. etc.

» om: 66.

*^ Oratio et clamor vere pcenitentis, pro liberatione a peccatis et miserijs :
allegatioque magnse misericordiae dei miserentis : /r. 61. etc.

" 120 : 60. *2 Canticum : add. 43. 63. 66.

^ \See p. 9.] Salua nos. Domine exaudi. Oremus. Visita qusesumus.
Benedicamus. Fidelium. Salue reginat add. 63.

Digitized by VjOOQIC

32 DOMINICA PRIMA ADVENTUS,

[DOMINICALE.]

Aduentus Doniini semper incipit in dominica proxiina vltime
diei Novembris ante^ vel post : aut in ipsa die^ vltima : si fuerit
dominica^ et festum duplex in ea^ vel in sequentibus dominicis
aduentus incidens transferendum est^ vt supra^ in regulis
generalibus.

<I Dominica prima aduentus,
Ad Matutinum?

PAter noster qui es in celis, sanctificetur nomen tuum.
Adueniat regnum tuum Fiat voluntas tua sicut in celo et in
terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Et dimitte
nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos a malo.
Amen.

* A Ve Maria, gratia plena, dominus tecum, benedicta tu in
-^ mulieribus et benedictus fructus ventris tui lesus. Sancta
Maria mater dei ora pro nobis peccatoribus. Amen.

<I Notandum, quod Pater noster et Aue Maria, non tantum in
matutino^ sed etiam in singulis alijs horis dicuntur semper in
principio per totum annum,

Confessio.

COnfiteor Deo omnipotenti, beate Marie semper virgini,
beato Michaeli archangelo beato loanni Baptiste, sanctis
apostolis Petro et Paulo, omnibus Sanctis, et tibi pater, quia
peccaui nimis cogitatione, verbo, et opere, Mea culpa, mea culpa
mea maxima culpa. Ideo precor beatam Mariam semper virgi-
nem, beatum Michaelem archangelum, beatum loannem Baptis-
tam, sanctos apostolos Petrum et Paulum, omnes sanctos, et te
pater orare* pro me dominum deum^ nostrum.

C Absolutio.

Mlsereatur tui omnipotens deus, et dimissis peccatis tuis
perducat te ad vitam etemam.
Responsorium^ Amen. Versus^

INdulgentiam, absolutionem, et remissionem peccatorum
nostrorum tribuat nobis omnipotens, et misericors dominus.
Responsorium? Amen.

^ dUi\ 41. '^ in diem sequentcm: add. 63. 66.

^ oratio Dominica : add, 60. 61. 64. * Saiutatio Angelica: pr, 60. 61. 64.

* orate : 66. • om, 63. 66. ' om, 61. • om, 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PKIMA ADVENTUS, 33

<[ NotandmHy quod confessio cum absolutione dicitur ad
matutinum tantum singulis diebus totius anni preterquam in
triduo ante pascha, predicto vel alio modo pro cuiusque^ deuotione.
Est autem aduertendum^ quod si ab vno solo dicatur officium
omittitur^ tibi pater et te pater et in absolutione loco tui et tuis
dicitur nostri^ et nostris.* Si vero dicatur officium a duobus aut
pluribus, iteranda est inuicem confessio vt fit in missa,

fl Deinde finita confessio dicitur, Versus,

DOmine labia mea aperies.
Responsorium, Et os meum annuntiabit laudem tuam,
Et hoc dicens interim munit se signo crucis et similiter in alijs
horis cum dicitur? Deus in adiutorium meum etc, et Conuerte
nos deus salutaris etc.

C Deinde dicitur versus.^

Deus in adiutorium. ^.^ Domine ad adiuuandum. Gloria
patri, et filio, et spiritui sancto. Sicut erat in principio, et nunc,,
et semper, et in secula seculorum. Amen. Halleluia.

Et sic dicitur Halleluia ad omnes horas per totum annum^
preterquam a dominica in septuagesimn vsque ad pascha^ loco aiius
illo tempore vsque ad feriam quintam in cena domini dicitur,^
Laus tibi domine, rex eterne glorie.

C Consequenter dicitur inuitatorium tempori vel festc^
conueniens.

<[ Inuitatorium. Dominc prestolamur aduentum tuum vt
cito venias, et dissoluas iugum captiuitatis nostre.

C Hoc inuitatorium dicitur vsque ad vigiliam natimtatis*
cxclusiue tam in dominiciSy quam in ferijs^ nisi agatur de aliquo»
sancto.

<I Notandum autem^ quod si officium dicatur ab vno soiOy,
inuitatorium dicitur semel tantum ante psalmum. Venite
cxultemus. et non repetitur vsque in finem eiusdem psalmi. St
vero officium dicatur a duobus, aut pluribus, inuitatorium dicitur
ab vno, et repetitur statim ah alio, vel alijs simul ante predictum
psalmum : in fine autem psalmi omnes simul diamt inuitatorium
seinel tantum.

fl Psalmus.

T /Enite exultemus domino, iubilemus deo salutari nostrc^
^ preoccupemus faciem eius in confessione, et in psalmis
iubilemus ei.

' cuiuscunque : 39.

-' in confessione : add. 60. 6 1 »

^ nostris : 63.

■• nostri :

63.

■* Thus 38. dicit : 39. etc.

« om. 61.

' domini : add. 39. 41. 6k

B. R. N.

Digitized by VjOOQIC

34 DOMINICA PRIMA ADVENTUS.

Quoniam deus magnus dominus, et rex magnus super omnes
deos : quoniam non repellet dominus plebem suam, quia in manu
eius sunt omnes fines terre,et altitudines montium ipse conspicit.

Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam
fundauerunt manus eius, venite adoremus, et procidamus ante
deum, ploremus coram domino, qui fecit nos, quia ipse est
dominus deus noster, nos autem populus eius, et oues pascueeius.

Hodie si vocem eius audieritis nolite obdurare corda vestra,
sicut in exacerbatione secundum diem tentationis in deserto :
vbi tentauerunt me patres vestri : probauerunt et viderunt opera
jnea.

Quadragincat annis proximus fui generationi huic, et dixi,
semper hi errant corde, ipsi vero non cognouerunt vias meas,
quibus iuraui in ira mea: si introibunt in requiem meam.
Gloria patri, et filio. Sicut erat.

Deinde repetitur inuitatorium, Domine prestolamur. Pre-
idictus psalmus modo predicto dicitur per totum annum cum
inuitatorio tempori^ vel festo accommodato, preterquam in triduo
^ante pascha,

<I Deinde dicitur hymnus tempori^ seu festo conueniens,

C Hymnus^

A /'Ox clara ecce intonat Obscura queque increpat : Pellantur
^ eminus, somnia : Ab ethere Christus promicat.

Mens iam resurgat torpida : Que sorde extat^ saucia. Sydus
refulget iam nouum : Vt tollat omne noxium.

E sursum agnus mittitur : Laxare gratis debitum : Omnes
pro indulgentia. Vocem demus cum lachrymis.

^Secundo vt cum* fulserit : Mundumque horror cinxerit : Non
pro reatu puniat, Sed ^prius nos* tunc protegat.

Laus, honor, virtus, gloria Deo patri, et filio, Sancto simul
paracleto. In seculorum secula. Amen.

<I Predictus hymnus dicitur ad matutinum vsque ad vigiliam
Natiuitati^ inclusiue tam in dominicis, quam inferijSy nisi agatur
de sancto,

C Post hymnum incipitur Antiphona tempori velfesto accommo-

data, et si fuerit festum duplex dicitur integra. A ntyphona\ Veniet

ecce rex. Deinde dicuntur tres psalmi^ vt sunt distributi in psal-

terioy quibus finitis semper dicitur antiphona integra^ siue sifi de

Jesto siue^ dominica velferia,

Antiphona, Veniet ecce rex excelsus cum potestate magna
ad saluandas gentes, halleluia. Hec antiphona dicitur ad Matuti-

' exuat : 38. ^ — ^ Vt cum secundo : 61.

3 — ^ pius nos : m<my edd, nos pius : 61. 60. 64. ^ domini: add, 39. 41. 60. 61. 64.

* fit : 38. 43. 44. 49, 60. 63. • de: add 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PRIMA ADVENTUS, 35

num vsque ad do^ninicam tertiam aduentus exclusiue quando fit
officium de dominica vel^feria,

f[ Finita antiphona dicitur Pater noster, etc, Et ne nos
inducas. Sed libera. Deinde dicuntur tres lectiones^ et cuilibet
earum premittitur versus, lube domine benedicere. Et ad
primam que semper est veteris testamenti^ semper etiam dicitur
benedictio, Deus pater omnipotens sit nobis propitius, et clemens.
Responsorium? Amen.

Prophetia Isaie. Lectio ,i?

T nsio Isaie filij Amos quam vidit super ludam et lerusalem
^ ... Manus* vestre sanguine plene sunt. Tu autem domine
miserere nostri. Responsorium} Deo gratias. Et sic terminantur
omnes lectiones per totum annum^preterquam in triduo ante Pascka,
^Ad secundam lectionem V, lube domine benedicere . ^/^.
Benedictio. Vnigenitus dei filius nos benedicere et adiuuare
dignetur. Responsorium^ amen.* Et hec similiter benedictio
dicitur per totum annum ad secundam lectionem que est semper
noui testamenti,

C Sanctum lesu Christi euangelium secundum Lucam? Lectio

secunda.

QVoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem ...
auferre opprobrium meum inter homines. Tu autem
domine etc. vt supra,

^ Ad .iij, kctionem V. lube domine ^/^. Benedictio. Spiritus
sancti gratia illuminet sensus, et corda nostra. Responsorium,^
Amen.

fl Lectio ,iij, secundum Lucam?

T N illo tempore dixit lesus discipulis suis. Erunt signa in sole,
-■• et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, et reliqua.

C Homilia sancti Gregorij pape.

LEctioni sancti euangelij quam modo vestra fratemitas audiuit
paulo superius dominus premisit dicens : exurget gens
contra gentem : et regnum aduersus regnum : et terremotus
magrni erunt per loca ct pestilentie et fames. Et quibusdam
interpositis : hoc quod modo audistis : adiunxit Erunt signa in
sole et luna et stellis : et in terris pressura gentium : pre confusione
sonitus maris, et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus ah'a iam
facta cemimus : alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem

* tle : add. 39. 63. ^ om, 61.

* Cap. I in m, [i I-15.] Cap. 2 : 44. Cap. 6 : 61. * enim : add, 61. 64.
» otM. 61. • am, 38. ' [L 1-25.]

' Lucae 21. in m. : 43. 63. Capite 21. add. 49. 61. 64. 66. [xxL 25.]

D 2

Digitized by VjOOQIC

56 DOMINICA PRIMA ADVEN7US.

super gentem exurgere earumque pressuram terris insistere: plus
iam in nostris tribulationibus cernimus quam in nostris codicibus
legimus. Quam^ terremotus vrbes innumeras subruat : ex alijs
mundi partibus scitis quam frequenter audiuimus. Pestilentiam
sine cessatione patimur. Signa vero in sole et luna et stellis ad-
huc aperte minime videmus. Sed quia et hec non longe sint :
ex ipsa lam aeris immutatione colligimus. Quamuis priusquam
Italia gentili gladio ferienda traderetur: igneas in celo acies
vidimus: ipsum qui postea effusus est humani generis sanguinem
corruscantes. Confusio autem maris, et fluctuum necdum noua
exorta est. Sed cum multa iam prenuntiata completa sint :
dubium non est quod sequantur etiam pauca que restant. Quia
sequentium rerum certitudo est preteritarum exhibitio. Hec
nos fratres charissimi idcirco dicimus : vt ad cautele studium
vestre mentes euigilent : ne securitate torpeant : ne ignorantia
languescant : sed semper eas et timor solicitet, ct in bono opere
solicitudo confirmet. Pensantes hoc quod redemptoris nostri
voce subiungitur. Arescentibus hominibus pre timore, et
expectatione que superuenient vniuerso orbi. Nam virtutes
celorum commouebuntur. Tu autem domine etc,

C Notandunty quod qtiandoamque agitur officium de dofuinica^
seu deferia, aut de aliquo festo domini siue eius octaua, Item in
festis Inuentionis et Exaltationis Crucis^ et in dedicationibus
basilicaru7n ad tertiam lectionem dicenda est benedictio, Spiritus
sancti gratia etc. vt supra. Quando vero agitur officium de
aliquo sancto^ aut sanctis^ aut eorum octauis dicitur bencdictio.
Cuius vel quorum, vel quarum -festum colimus,- ipse, vcl ipsi, vel
ipsa, vel ipse, intercedat, vel intercedant pro nobis ad dominum.-^
Responsorium^ Amen.

<[ Si autem tertia lectio fuerit de beata virgine tam in
sabbatis quam in eius festiuitatibus^ et octaui^ dicenda cst bene-
dictio, Per virginem matrem concedat nobis dominus salutem,
et pacem. Responsorium^ Amen.

fl Sciendum insuper^ quod quandocunque fit officium dc
dominica per totum annum, aut de aliquo ex festis domini''
mobilibus, seu eorum octauis. Item quandocunque agitur officium
de feria in aduentUy et in quadragesima^ semper i?i predictis
diebus tertia lectio inuenietur assignata in hoc dominicaii statim
post secundam lectionem, Quando vero fit officium de aliquo festOy
aut octaua^ ex contentis in CalendariOy tertio lectio, si fuerit
propria inuenietur in ea parte breuiarif que continet historias
sanctorum, Et si non fuerit assignata propria dicctur de
communi. Item quando agitur officium de feria extra aduentum,

' Thus 38. Quod : 39. elc. ^— ^ colimus festum : 39. 41.

3 Deum ncstnim : add. 61. j* oin. 61.

* om. 39. * oni. 61. " oni. 38.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PRIMA ADVENTUS, 37

et qiiadragesiinam^ tertia lectio dicetur ex epistolis vt assignata
fuerit in Calendario, Siiniliter in sabbatis, in quibus agitur
officium de beata virgine^ tertia lectio inuenietur in officio eidem
assignato pro sabbatis in fine breuiarij, Quando autem debeat
fieri offi^ium de dominicay seu de feria^ aut de festo supra in
regulis generalibus poteris videre,

fl Finitis tribus lectionibus in aduentu et a dominica in
septuagesima vsque ad feriam quintain in cena domini quando
fit officium de dominica vel de feria diciturpsalmus. Miserere mei
deus, secundum etc. fo. 38. Quando autem fit de aliquo festo in
predictis temporibuSy et in toto reliquo anni tempore siue fiat
officium de dominica siue de feria siue^ aliquo festo aut octaua
semper dicitur. Te deum laudamus etc. Folio 2. preterquam in
triduo ante pascha.

t[ Ad laudes, Versus.

T^Eus in adiutorium meum intende. Responsorium? Domine
-^ ad adiuuandum me festina. Gloria patri, et filio, et spiritui
sancto. Sicut erat in principio, et nunc, et semper, ct in secula
seculorum. Halleluya.

Et non dicitur hymnus, quia laudes non hora diuersa, sed pars
matutini reputantur,

C Post Halleluyc? statim dicitur antiphona tempori vel festo
accommodata,

Antip/uma. Emitte agnum. Deinde dicuntur tres Psalmi, vt
in psalterioy quibus adiungitur quotidie canticum, Benedictus quo
finito dicitur integra antiphona. Emitte agnum domine
dominatorem terre de petra deserti ad montem filie Sion.

C Hec antiphona dicitur ad laudes vsque ad dominicafn
tertiam aduentus quando fit ofiicium de dominica vel^ feria.
Dcinde versus.^ Domine exaudi orationem meam. Respon-
sorium!' Et clamor meus ad te veniat. Deinde.

Oremus. Oratio?

lC^Xcita quesumus domine potentiam tuam, et veni, vt ab
-^ iminentibus peccatorum nostrorum periculis, te mereamur
protegente eripi, te liberante saluari, qui viuis et regnas cum
Deo patre, in vnitate spiritus sancti deus, per omnia secula
seculorum. Responsorium. Amen.

Hec oratio dicitur per totam hanc hebcbmadam quando fit de
feria. Ei semper quando agitur ofiicium de feria^ cui non est
assignata propria oratio dicitur oratio dominice precedentis,

* cU: add. 39. 41. 63. 66. 2 ^^, ^j

^ Fidelium : 43. * de: add. 39. 41. 63.

* ont. 61. These omissions run through 61, and will mi he hereafter noted.

Digitized by VjOOQIC

38 DOMINICA PRIMA ADVENTUS,

C Notandum quod finita oratione diei fiunt commemorationes
sequentes de beata virgine^ et ofnnibus sanctis modo infrascripto,

<I In aduentu antiphona,

Spiritus sanctus in te descendet Maria, ne timeas, habebis in
vtero filium dei halleluia.

Versus. Ora pro nobis sancta dei genitrix. Responsorium.
Vt digni efficiamur promissionibus Christi.

Oremus. Oratio.
T^Eus, qui de beate Marie virginis vtero verbum tuum
^ angelo nunciante carnem suscipere voluisti, presta
supplicibus tuis, vt qui vere eam dei genitricem credimus eius
apud te intercessionibus adiuuemur. Per eundem Christum
dominum nostrum filium tuum, qui tecum viuit, et regnat per
omnia secula seculorum. Responsorium, Amen.

C Deinde pro sanctis, Antiphona.

Ecce dominus veniet, et omnes sancti eius cum eo, et erit in
die illa lux magna halleluia.

Versus. Ecce apparebit dominus super nubem candidam.
Responsorium, Et cum eo sanctorum millia.

Oremus. Oratio,

COnscientias nostras quesumus domine visitando purifica : vt
veniens lesus Christus filius tuus dominus noster cum omnibus
sanctis : paratam sibi in nobis inueniat mansionem, qui tecum
viuit, et regnat in vnitate spiritus sancti deus per omnia secula
seculorum. Responsorium. Amen.

Deinde dicitur. Versus, Benedicamus domino. Respon-
sorium, Deo gratias. Versus, Fidelium anime per miseri-
cordiam dei requicscant in pace. Responsorium, Amen.

Et est aduertendum quod omnes hore finiuntur per, Bene-
dicamus etc, Fidelium^ etc, per totum annum preterquam in
triduo ante pascha,

<I Post aduentum reiiquo anni tempore fiunt commemorationes
modo infra scripto,

Antiphona, Sub tuum presidium confugimus sancta Dei
genitrix : nostras deprecationes ne despicias in necessitatibus :
sed apericulis cunctis libera nos semper virgo gloriosa.et benedicta.

Versus, Ora pro nobis sancta dei genitrix. Responsorium.
Vt digni efficiamur promissionibus Christi.

Oremus. Oratio,

COncede nos famulos tuos, quesumus domine Deus, perpetua
mentis et corporis sanitate gaudere, et gloriosa beate

^ halleluia : 43. 63. 66.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PRIMA ADVENTUS. 39.

Marie semper virginis intercessione a presenti liberari tristitia
et etema perfrui letitia. per Christum dominum nostrunu
Responsorium, Amen.

fl De apostolis et omnibus sanctis}

Sancti dei omnes intercedere dignemini pro nostra,
omniumque salute.

Versus, Letamini in domino, et exultate iusti. Respon-
sorium. Et* gloriamini omnes recti corde.

Oremus. C Oratio,

EXaudi nos deus salutaris noster : et apostolorum tuorum^
Petri, et Pauli, et aliorum apostolorum nos tuere presidijs :
quorum donasti fideles esse doctrinis.'

OMnes sancti tui, quesumus domine, nos vbique* adiuuent :
vt dum eorum merita recolimus, patrocinia sentiamus et
pacem tuam nostris concede temporibus : et ab ecclesia tua
cunctam repelle nequitiam*: iter, actus, et voluntates nostras,
et omnium famulorum tuorum in salutis tue prosperitate dispone
benefactoribus nostris sempiterna bona retribue, et omnibus
fidelibus defunctis requiem eternam concede : Per dominum
nostrum lesum Chri^tum filium tuum qui tecum viuit, et regnat
in vnitate spiritus sancti deus, per omnia secula seculorum.
Responsorium, Amen.^

C Predicte commemorationes predicto modo dicuntur semper
in laudibus et vesperis post orationem diei, preterquam in festis
duplicibus, et quandocunque fit officium aut commemoratio de
aliqua octaua et in triduo ante pascha. Est autem aduertendumy
quod in sabbatis in quibus fit officium de beata virgine omittitur
eius commemoratiOy et fit tantum de sanctis. Aduertendum
preterea quod quancb in aliqua dominica fit officium de aliquo
festo duplici, vel de aliqua octaua post orationem diei dicenda
est etiam oratio illius dominice pro eius commemoratione in
laudibus et vesperis. Deinde dicitur Benedicamus et Fidelium vt
supra.

t[ Ad primam.

Pater noster. Aue Maria. >F. Deus in adiutorium, etc.

Hymnus.

IAm lucis orto sydere Deum precemur supplices, Vt in diurnis
actibus. Nos seruet a nocentibus.

* Antiphoita\ add. 39. 41. 49. 60. 61. 63. 64. 66. '^ om. 61.

3 Oratio: add. 61. 63. * om. 39. * om. 43. 61.

Digitized by VjOOQIC

40 DOMINICA PRIMA ADVENTUS.

Linguam refrenans temperet : Ne litis horror insonet.
Visum fouendo contegat : ne vanitates hauriat.

Sint pura cordis intima : Absistat et vecordia. Carnis terat
superbiam, Potus cibique parcitas.

Vt cum dies abscesserit : Noctemque sors reduxerit : Mundi
per abstinentiam. Ipsi canamus gloriam.

Deo patri sit gloria, eiusque soli filio, Cum spiritu paracleto.
Et nunc, et in perpetuum. Amen.

Deinde dicuntnr antiphona^ et psalmi, vt in psalterio cum
symbolo Atkanasij in dominicis diebus^ in alijs autem cum symbolo
apostolortim, Deinde Domine exaudi orationem meam R Et
clamor meus ad te veniat.

Oremus. Oratio,

r^Omine deus omnipotens, qui ad principium huius diei nos
■^ peruenire fecisti, tua nos hodie salua virtute : vt in hac die
ad nuUum declinemus peccatum : sed semper ad tuam iustitiam
faciendam nostra procedant- eloquia dirigantur^ cogitationes, et
opera : per dominum nostrum lesum Christum filium tuum, qui
tecum viuit, et regnat in vnitatc spiritus sancti deus per omnia
secula seculorum. ^. Amen. Benedicamus et Fidelium, vt
supra.

fl Et sic finita prima dicitur V, Preciosa in conspectu
domini. R, Mors sanctorum eius.

C Oratio.
C Ancta Maria et omnes sancti, intercedant^ pro nobis ad
*^ dominum, vt nos mereamur ab eo adiuuari, et saluari, qui
viuit et regnat, in secula seculorum. fi, Amen.

V, Dies et actus nostros in sua pace disponat Dominus omni-
potens. Responsorium. Amen.

Et hoc modo dicitur. Pretiosa per totum annum preterquam
in triduo ante pascha.

f[ Aduertendum tamen quodsi in^ aliquo sabbato aut dominica,
aut infrcf" octauas resurrectionis ascensionis, pentecostes et corporis
Christi^ vel in ferijs quadragesime excepto triduo ante pascha
inciderit aliquod festum simplex finita prima, antequam dicatur
Preciosa pro commemoratione illius festi simplicis dicitur versus.
Ora pro nobis sancte N. vel Orate pro nobis sancti N. et N.
Responsorium. Vt digni efficiamur promissionibus Christi
Oremus. et dicitur oratio propria si eam habuerit, alioquin de
communi^ qua finita dicitur. Preciosa etc. vt supra.

* aittiphona: 6i, 66. ^ procedente: 63. •' diligantur: 66.

* intercedent : 38. • om. 61. * intra : 61.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PRIMA ADVENTUS. 41

C Ad tertimn.

Pater noster. Aue Maria. Versus, Deus inadiutoriummeum.
^ti:

Hymnus.

'^ Vnc sancte nobis spiritus, Vnum patri cum filio Dignare
^ ^ promptus ingeri, Nostro refusus pectori.

Os, lingua, mens, sensus, Vigor confessione^ personent,
Flammescat igne charitas : Accendat ardor proximos.

Presta pater pijssime, Patrique compar vnice, Cum spiritu
paracleto, Regnans per omne seculum. Amen.

Deinde antiphona, et Psahni, vt in psalterio, quibus finitis
dicitur, Versus.

Domine exaudi orationem meam. Responsoriuni. Et clamor
meus ad te veniat. Oremus. Oratio. Excita quesumus. vt
supra ad laudes.

<[ Notandum quod ad Tertiam, Sextam, et Nonam, semper
dicitur oratio, que dicta fuerit ad Laudes. Deinde Benedicamus-
Fidelium.^

C Ad Sextam.

Pater noster. Aue Maria. Versus. Deus in adiutorium
etc.

Hymnus.

D Ector potens verax deus. Qui temperas rerum vices : Splen-
'*'^ dore mane instruis. Et ignibus meridiem.

Extinge* flammas litium : Aufer calorem noxium : Confer
salutem corporum, Veramque pacem cordium.

Presta pater pijssime, etc.

Deinde antipliona et psalmi vt in psalteriOy etc. vt supra ad
Tertiam.

C Ad nonam.

Pater noster. Aue Maria. Versus. Deus in adiutorium
meum, etc.

Hymnus.
jD Erum deus tenax vigor, Immotus in te permanens Lucis
-■^^ diume tempora, Successibus determinans.

Largire clarum vespere : Quo vita nusquam decidat : Sed
premium mortis sacre Perennis instet gloria.

Presta pater pijssime, etc.

Deinde^ antip/wna, et psalmi vt in Psalterio, etc. vt supra ad
Tertiam.

' confessionem : 39. 41. 60. 61. 63. 64. 66. -^ «•/; add. 39. 41.

^ 2/ suf>ra: add. 39. * Thits 38. Extingue : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

42 DOMINICA PRIMA ADVENTUS,

C Advesperas,
Pater noster qui. Aue Maria. V. Deus in adiutorium. etc.
Deinde dicitur hymnus tempori^ vel festo conueniens.

Hymnus,

/^Onditor alme syderum, eterna lux credentium, Christe
^ redemptor omnium, Exaudi preces supplicum.

Qui condolens interitu, Mortis perire seculum : Saluasti
mundum^ languidum, Donans reis remedium.

Vergente mundi vespere, Vti sponsus de thalamo, Egressus
honestissima, Virginis matris clausula.

Cuius forti potentie, Genu curuantur omnia : Celestia,
terrestria, Nutu fatentur subdita.

Te deprecamur agie, Venture iudex seculi : Conserua nos in
tempore, Hostis a telo perfidi.

Laus, honor, virtus, gloria, deo patri, et filio, Sancto simul
paracleto, In seculorum saecula. Amen.

Predictus hymnus dicitur ad Vesperas vsque ad vigiliam
Natiuitatis Domini exclusiue, quando non agitur de saucto,

C Post hymnum dicitur antiphona tempori, velfesto accommo-
data^ que in festis duplicibus ad matutinum, laudes, et vesperas
dicenda est in principio integra^ in alijs autem diebus incipienda
tantum Antipkona, Rorate celi desuper, etc. Deinde dicuntur
tres psalmi, vt in psalterioy quibus adiungitur quotidie canticum,
Magnificat anima mea dominum. quo finito semper antiphona
dicitur integra, Antiphona. Rorate celi desuper, et nubes pluant
iustum aperiatur terra, et germinet saluatorem.

Hec antiphona dicenda est ad vesperas, vsque ad dominicam
tertiam Aduentus exclusiue, quando fit officium de cbminica^ vel
deferia, Deinde, Versus. Domine exaudi orationem meam. etc,
cum oratione et commemorationibus vt supra adlaudes,

C Notandum quod in vesperis semper dicitur oratio que dicta
fueritad laudes nisi vespere dicende sint de aliquo festo duplici
sequentis diei, tunc enim hymnus antiphona^ et oratio dicende sunt
de ipso festo sequenti.

C Ad completorium.

Pater noster. Aue Maria. Versus,

COnuerte nos deus salutaris noster. ^. Et auerte iram tuam
a nobis. V, Deus in adiutorium, etc,

C Hymnus,
T^E lucis ante terminum, Rerum creator poscimus : Vt solita
-■' clementia, Sis presul ad custodiam.

^ mundi : 6i.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PRIMA ADVENTUS, 43

Procul recedant somnia. Et noctium phantasmata : Hostem-
que nostrum comprime, Ne polluantur corpora :

Presta pater omnipotens per lesum Christum dominum :
Qui tecum in perpetuum, Regnat cum sancto Spiritu. Amen.

Post hymnum incipitur antiphona, Salua nos. Deinde
dicuntur tres psalmi, vt in psalterio, quibus quotidie adiungitur
canticum. Nunc dimittis seruum tuum domine, etc, quo finito
dicitur integra antiphona, Salua nos domine vigilantes,
custodi nos dormientes, vt vigilemus cum Christo, et requiesca-
mus in pace.

Hec antiphona dicitur per totum annum ad completoriumy
preterquam in triduo ante pascha, Deinde dicitur versus,
Domine exaudi orationem meam. Responsorium, Et clamor
meus ad te veniat.

Oremus. Oratio,

A Jlsita quesumus domine habitationem istam : et omnes
^ insidias inimici ab ea longe repelle : Angeli tui sancti
habitent in ea : qui nos in pace custodiant : et benedictio tuo^
sit super nos semper : per dominum nostrum -lesum Christum
filium tuum, etc, Responsorium. Amen.* Versus. Benedicamus
domino. Responsorium, Deo grati[a]s. Versus, Fidelium
anime per misericordiam dei requiescant in pace. Responsoritim,
Amen.

Et sic finito completorio dicitur?

SAlue regina misericordie vita dulcedo, et spes nostra salue.
Ad te clamamus exules filij Eue. Ad te suspiramus
gementes, et flentes in hac lachrymarum valle. Eya ergo
aduocata nostra, illos tuos misericordes oculos ad nos conuerte.
Et lesum benedictum fructum ventris tui nobis post hoc exilium
o?tende. O clemens, o pia, o dulcis virgo Maria. Versus Ora
pro nobis sancta dei genitrix. Responsorium. Vt digni efficiamur
promissionibus Christi.

Oremus. Oratio.

/^Mnipotens sempiterne deus, qui gloriose virginis Marie
^^ corpus, et animam, vt dignum filij tui habitaculum effici
mereretur : Spiritu sancto cooperante preparasti. Da vt cuius
commemoratione letamur : eius pia intercessione ab instantibus
malis, et a morte perpetua liberemur per eundem Christum
dominum nostrum. Responsorium, Amen. Versus, Diuinum
auxilium maneat semper noscunt* Responsorium, Amen.

H Predicto modo dicitur, Salue regina. etc, cum oratione.
Omnipotens sempiterne. etc, infine completorij per totum annumy

* tua : 38. etc. sua : 44. 2__a ^^ ^^.

' salutatio sequens: add, 39. 61. •* nobiscum : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

44 DOMINICA PRIMA ADVENTUS.

preterquam a doininica resurrectionis vsque ad ascensionem} quo
tempore earuin loco dicuntur infrascripta.

13 Kgina celi letare halleluia. Quia quem meruisti portare
J^^ halleluia. Resurrexit sicut dixit halleluia. Ora pro nobis
deum halleluia. *

Oremus : Oratio.

r^ Ratiam tuam quesumus domine mentibus nostris infunde
^^ vt qui angelo nunciante Christi filij tui incarnationem
cognouimus, per passionem eius, et crucem, ad rcsurrectionis
gloriam perducamur per eundem Christum Dominum nostrum.
Responsorimn. Amen.- Diuinum auxilium. etc.

C Scienduni quod hymni supra assignati ad primaviy tertiam,
sextam, yionam^ et compUtorium^ necnon orationes, Domine deus
omnipotens. ad primam^ et Visita quesumus ad completorium
nunquam mutantur in toto anno^ preterquam in triduo antc
pascha.

fl Notandum quod per totum annum^ preterquam in triduo
antc pascha^ tam in dominicis quam in ferijsy et festis diebus
semper hore dicuntur ordine in hac prima dominica aduentus
explicato. Exempli gratia^ vt ad fnatutinum infrascripta dicantur
per ordinem. Pater noster. Aue Maria. Confiteor cum absolu-
tione Domine labia. Deus in adiutorium. Halleluia vel Laus
tibi domine Inuitatorium cum psalmo. Venite exultemus.
rursus Inuitatorium. Hymnus. Antiphona tres psalmi rursus
antiphona integra Pater noster.^ Tres lectiones aim suis
henedictionibus et Tu autem. Te dcum laudamus. vel Miserere.
Deinde statim ad laudes Deus in adiutorium Antiphona Tres
psalmi cum cantico Benedictus. Rursus antiphona integra
Domine exaudi orationem. Oratio cum commemorationibus de
beata virgifte. etc. nisi sint omittende^ vt supra Benedicamns.
Fidelium. etc.

C Item ad Primam^ ad^ Tertiam, Sextam^ Nonam^ et

Vesperas. Pater noster. Aue Maria. Deus in adiutorium

etc. seruato ordine in eisdem^ horis contento. Item ad com-

pletorimn. Pater noster. Aue Maria Conuerte nos. Deus in

adiutorium etc. vt in eadem hora continetur.

^ pentecosten : 39. 41. '^ Versiis : add. 39. 41. 61.

•' Aue Mariaji^tia: add. 61. ^ om. 38. etc. * eiusdcjn : 61.

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA PRIMA ADVENTUS. 45

fl Feria secunda ex Isaia} Lectio prima,
1 Auamini mundi estote ... et non erit qui extinguat.

fl Secundum Lucam? Lectio secunda,
N mense autem sexto ... et reuersa est in domum suam.

<[ Sequens tertia lectio dicenda est in omnibus secundis ferijs
aduentus quando nullum occurrit festuiUy excipitui^ vigilia
natiuitatisy si inciderit in feria secunda,

fl Senno sancti Augustini Episcopi, Lectio tertia.

SAnctam, et desiderabilem gloriosam, ac singularem solennita-
tem, *hoc est, natiuitatem* domini saluatoris, fratres
dilectissimi, deuotione fidelissima suscepturi, totis viribus nos
debemus cum ipsius adiutorio preparare, et omnes latebras
anime nostre diligenter aspicere, ne forte sit in nobis aliquod
peccatum absconditum, quod et'' conscientiam nostram
confundat, ac mordeat et oculos diuine maiestatis offendat.
Nam licet Christus dominus noster post passionem resurrexerit,
et in celum ascenderit considerat tamen, vt credimus, et
diligenter attendit, qualiter se vnusquisque seruorum eius sine
avaritia, sine ira, sine superbia atque luxuria ad celebrandam
cius natiuitatem studeat preparare, atque componere. ct
secundum quod vnumquemque ornatum bonis moribus viderit,
ita illi gratiam sue misericordie dispensabit. Si* enim viderit
charitatis luce vestitum, iustitie vel misericordie margaritis
omatum, castum, humilem, misericordem, benignum, et sobrium,
si talem agnouerit,*^ corpus et sanguinem suum ei non ad iudicium,
sed ad remedium per sacerdotum suorum ministerium,
dispensabit Si vero aliquem viderit adulterum, ebriosum,
cupidum et superbum, timeo^ hoc illi dicatur, quod in euangelio
dominus ipse dixit. Amice, quomodo huc intrasti non habens
vestem nuptialem ? Et quod dominus auertat, fiat illud quod
sequitur Ligate illi manus et pedes, et proijcite in tenebras
exteriores, vbi est fletus et stridor dentium. Ecce qualem
sententiam in die iudicij excipiet, qui sine remedio penitentie ad

' [1. 16^31.]

2 [I. 26-56.]

•■' excepia : 60. 61. 64.

4_4 ^,„. 6,.

^ om 61.

" Siquem : 63.

' ignorauerit : 39.

** ne: add.y^. elc.

Digitized by VjOOQIC

46 HEBDOMADA PRIMA ADVENTUS.

festiuitatem domini vitiorum sordibus inquinatus accesserit In
natale^ enim domini fratres dilectissimi, quasi in nuptijs
spiritalibus sponse sue ecclesie Christus adiunctus est. Tunc
veritas de terra orta est, tunc iustitia de celo prospexit, tunc
processit sponsus de thalamo suo, hoc est verbum dei de vtero
virginali. Processit enim cum sponsa sua ecclesia, id est,
humanam carnem suscepit Ad istas, ergo tam sanctas nuptias
inuitati, et ad conuiuium patris et filij et spiritus sancti intraturi,
videte qualibus^ indumentis debeamus omari. Et ideo
mundemus quantum possumus cum dei adiutorio corda simul et
corpora nostra, vt celestis ille inuitator nihil in nobis sordidum,
nihil fedum, nihil obscurum* nihil oculis suis deprehendat
indignum.

Feria ,iij. ex Isaia.^ Lectio^ .i.
A JErbum quod vidit Isaias ... dominus solus in die illa.

C Secundum Lucam? Lectio .ij.

ELisabet autem impletum est tempus pariendi : et peperit
filium ... et erat in desertis vsque in diem ostensionis sue
ad Israel.®

<I Sequens tertia lectio dicenda est in omnibus tertijs ferijs
aduentus in quibus nullum occurrif festum^ excipitur vigilia
natiuitatis si inciderit inferia tertia.

C Ex sermone sancti Augustini episcopi.

Lectio tertia.

AVdite fratres, audite non meum sed domini commune
preceptum. Sic enim ait in euangelio, cum facis prandium
aut cenam, noli inuitare diuites qui te iterum inuitent, et fiat tibi
retributio, sed voca pauperes et claudos, et beatus eris, quia non
habent vnde retribuant tibi, retribuetur autem tibi in retributione
iustorum. Sed dicet aliquis, Ergo amicos aut parentes non debeo
ad conuiuium reuocare? Rogandi sunt et parentes et vicini, sed
rarius rogalidi sunt Et non nimis sumptuosa et delitiosa, sed
tam parca et sobria vel honesta illis debent conuiuia preparari
vt remaneat® vnde possint pauperes refici, vnde possit aliquid
indigentibus erogari, vt cum dies iudicij venerit non cum impijs
qui nunc pauperes despiciunt, audiamus, Discedite a me
maledicti in ignem eternum. : sed cum iustis et misericordibus
audire mereamur, Venite benedicti patris mei percipite regnum,

^ natali : 39. ctc. * quibus : 39. 41. • obscoenum : 63. 66.

* Cap. 2 in m. om. 39. [Il i-ii.] " [i. 57-80.]

* Tu autem domine : add, 39. 41. ' occurrerit : 39. etc.
^ remaneant : 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA PRIMA ADVENTUS, 47

quia esuriui et dedistis mihi manducare : sitiui, et dedistis mihi
bibere : simul etiam nobis illa vox desyderabilis dirigatur.
Euge serue bone et fidelis, quia supra pauca fuisti fidelis, supra
multa te constituam, intra in gaudium domini tui. Sed vt hec
que suggessimus sensibus vestre charitatis tenacius inhereant,
breuiter que dicta sunt iteramus. Hoc enim admonuimus fratres,
vt quia natalis domini imminet, tanquam ad nuptiale et celeste
conuiuium ab omni luxuria alieni, et bonis operibus adornati nos,
per Christi adiutorium preparemus, eleemosynas pauperibus
erogemus, iracundiam vel odium velut venenum de cordibus
nostris respuamus. Castitatem fideliter conseruate, ad conuiuia
vestra frequentius pauperes reuocate, ad vigilias maturius surgite,
in ecclesia stantes aut orate aut psallite, verba ociosa aut
secularia nec ipsi proferte, et eos qui proferre voluerint castigate.
Pacem cum omnibus custodite, et quos discordes agnoscitis,^ ad
concordiam reuocate. Hec si fideliter Christo adiuuante
volueritis implere* et in hoc seculo ad altare dominicum secura
conscientia poteritis accedere, et in futuro ad etemam
beatitudinem feliciter peruenire, prestante domino nostro lesu
Christo, qui viuit et regnat in secula seculorum. Amen.

C Feria Siij, ex Isaia? Lectio .j\

IN Mie illa^ erit germen domini in magnificentia ... et vir
luda, germen *delectabile eius.*

C Secundum Lucatn? Lectio aj.

ppActum est autem in diebus illis exijt edictum ... sicut
^ dictum est ad illos.

C Sequens tertia lectio dicenda est in omnibus quartis ferijs
aduentus quando non occurrit festum^ excipitur vigilia natiuitatis^
si inciderit inferia quarta,

C Sermo sancti Augustini Episcopi. Lectio tertia, ^

A Ppropinquantef iam sacratissima solennitate qua^ saluator
-^*- noster inter homines nasci misericorditer voluit, fratres
charissimi attentius considerate qualiter oporteat nos in*^ aduentu
tante potentie preparari, vt regem et dominum nostrum leti
atque gaudentes cum gloria et laudibus mereamur suscipere, et
in conspectu eius inter cetus felices sanctorum gratulando
exultare, magis quam ab eo propter feditatem nostram re-
pulsi inter peccatores eternam confusionem mereri. Et ideo
rogo et moneo, vt quantum possumus cum dei adiutorio
laboremus, vt in illc die cum syncera et pura conscientia et

* agnoscetis : 63. 66. * [iv. 2 — v. 7.]
•— ? iUa dic : 60. 61. *— * eius delectabile : 43. 60. 61. 63. 64. 66.

• cap. 2. in m, [ii. 1-20.] • om, 38. ' que : 41.

Digitized by VjOOQIC

48 HEBDOMADA PRIMA ADVENTUS.

mundo corde et casto corpore ad altare domini possimus
accedere, et corpus et sanguinem eius non ad iudicium scd
ad remedium anime nostre mereamur accipere. In Christi
enim corpore vita nostra consistit, sicut ipse dixit, Nisi
manducaueritis carnem filij hominis, et biberitis eius sanguinem^
non habebitis vitam in vobis. Mutet ergo vitam, qui vult
accipere vitam. Nam si non mutet vitam, ad iudicium accipiet^
vitam, ct magis ex ipsa corrumpitur quam sanetur, magis
occiditur quam viuificetur. Sic enim dixit Apostolus, Qui
manducat corpus domini et bibit sanguinem eius indigne
iudicium sibi manducat et bibit. Et licet nos omni tempore
bonis operibus ornatos ac splendidos esse conueniat, precipue
tamen in die natalis domini, sicut in Euangelio ipse dixit, lucere
debent hominibus opera vestra. Consyderate queso- fratres
quando aliquis homo potens aut nobilis natalem aut suum aut
filij sui celebrare desyderat, quanto studio ante plures dies
quicquid in domo sua sordium^ inuenerit ordinat emundari,
quicquid ineptum et incongruum proijci, quicquid vtile et
necessarium precipit exhiberi. Domus et* si obscura fuerit
dealbatur, pauimento^ scopis mundantur, et diuersis^ respersa
floribus adornantur. Quicquid etiam ad letitie^ anime et
corporis delicias pertinet omni solicitudine prouidetur.^ Vt quid
ista fratres charissimi, nisi vt dies natalitius cum gaudio
celebretur hominis morituri ? Si ergo tanta preparas in
natalitio tuo aut filij tui, quanta et qualia preparare debes
suscepturus natalem domini tui ? Si talia preparas morituro^
qualia prepare* debes eterno ? Quicquid ergo non vis inueniri
in domo tua quantum potes labora vt non inueniat deus in
anima tua.

C Feria .v. ex Isaia}^ Leetio j.

ET factum est in diebus Acham^^ filij loaihan ... vt sciat
reprobare malum, et eligere bonum.

C Secundurn Lucam.^^ Lectio .ij.

ET postquam consummati sunt dies octo vt circuncideretur
puer... vt reuelentur ex multis cordibus cogitationes.

C Sequetis tertia lectio dicenda est in omnibus quintis ferijs
aduentus quando non occurrit festum^ excipitur vigilia nntiuitatiSy
si inciderit inferia quinta.

Ex sermone sancti Augtistini Episcopi. Lectio iij.

^ accipit : 6i. 64.

■* om. 39.

^ sordidum : 39. 4'- 49- 60. 61

.64.

* etiam : 39. etc.

^ Thiis : pauimenta : 38, etc.

* diuersi : 66.

" laetitiam : 60. 61.

® prouideatur : 66.

" Thus : preparare : 38: etc.

^® Cap. 7. in m. [vii. i

-15O

'* Acha». : 39. eic.

^- [ii. 21-35.

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA PRIMA ADVENTUS, 49.

CErte si te rex terrenus aut quicunque paterfamilias ad
suum natalitium inuitaret, qualibus vestimentis studercs
ornatus incedere, quam nouis vel nitidis, quam splendidis,
quorum nec vetustas nec vilitas, ncc aliqua feditas oculos
inuitantis offenderet : tali ergo studio inquantum prcuales
Christo auxiliante contende, vt diuersis virtutum ornamentis
anima tua composita, simplicitatis gemmis et sobrietatis floribus
adomata, ad solennitatem regis eterni id est, ad natalem domini
saluatoris cum secura conscientia procedat, castitate nitida,
charitate splendida, eleemosynis candida. Christus enim dominus
si te ita compositum natalium^ suum celebrare cognouerit^
ipse per se venire, et animam tuam non solum visitare, sed
etiam requiescere, et in perpetuum in illa dignabitur habitare,
sicut scriptum est. Et habitabo- in illis, et inambulabo. Et
iterum, Ecce sto ad ostium et pulso, si quis surrexerit^ et
aperuerit mihi, intrabo ad illum et cenabo cum illo, et ille
mecum. Quam felix est illa anima que vitam suam ita deo
auxiliante studuerit gubernare, vt Christum hospitem, et habita-
torem mereatur excipere, sicut e contrario quam infelix est illa
conscientia, toto lachrymarum fonte lugenda, que se ita malis-
operibus cruentauit, vt in ea Christus non requiescere* sed
diabolus incipiat dominari ? Talis enim anima si medicamentum
ponitentie' non^ cito subuenerit, a luce reh*nquitur, a tenebris .
occupatur, vacuatur dulcedine, implctur amaritudine, a morte
inuaditur, a vita repudiatur. Non tamen de domini pietate
diffidat qui talis est, nec mortifera desperatione frangatur, sed
magis ad penitentiam cito fugiat, et dum adhuc noua sunt et
calent peccatorum suorum vulnera, sic sibi adhibeat medicamenta
salubria, quia medicus noster omnipotens est, et sic consueuit
plagas nostras curare, vt nec cicatricum vestigium post ipsius
medicamina remaneat. Ideo etiam ab omni inquinamento ante
eius natalem multis diebus abstinere debetis. Quotiesrunque
aut' natalem domini,aut reliquas solennitates celebrare disponitis,,
ebrietatem ante omnia fugite, iracundie quasi bestie crudelissime,.
repugnate, odium velut venenum mortiferum de corde vestro^
repeHite, ct tanta sit in vobis charitas que non solum vsque ad
amicos, sed etiam vsque ad ipsos perueniat inimicos, vt secure
possitis dicere in oratione dominica. Dimitte nobis debita
nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.

Feria ,vi. ex Isaia!^ Lectio prima,

ET egredietur virga de radice lesse ... sepulchrum eius
gloriosum.

• natalitiuxD : 38. etc. -^ inhabitabo : 38. etc.
^ surrepcrit : 41. "* requiesceret : 66.

* l^hus : pocnitentiae : 38. ** ei : add. 63.

^ autem : 63. 66. ** Ca. ii. in m, [xi. i-io.]

B. R. N. E

Digitized by VjOOQIC

50 HEBDOMADA PRIMA ADVENTUS.

C Secundum Lucam} Lectio secunda.

PT erat Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser ...
-■— ^ gratia apud deum et homines.

C Sequens tertia lectio dicenda est in omnibus sextis ferijs
aduentus quancb non occurrerit festum excipitur vigilia natiuitatis
si inciderit infcria sexta,

C Sermo sancti Ambrosij Episcopi, Lectio tertia.

C Atis abundeque dixisse me credo superiori tractatu : quemad-
*^ modum compti vel nitidi natalem domini suscipere debea-
mus: et superucnientem festiuitatem eius: ab omni ambitione
retinere. Retinere (inquam) vt si dies natalis eius transeat : apud
nos tamen sanctificationis eius beatitudo permaneat Hec enim
gratia natalis est domini saluatoris vt in futurum ad predestinatos
transeat et in preteritum maneat ad deuotos. Oportet ergo nos
esse sanctitate puros : mundos pudicitia : nitidos honestate : vt
quo die^ festum aduenire propinquius cemimus accuratius
incedamus. Si enim muliercule solent aliquas ferias suscepture ;
maculas vestium suarum aqua diluere cur non magis nos excep-
turi natalem domini : maculas animarum nostrarum fletibus
abluamus ? Et ille quidem si adeo infecte res cellule sordibus
extiterint : quod maculas sola aqua non purgat -? addunt
molliciem olei : saponis etiam acrimoniam. Nos quoque si tam
graue peccatum fuerit vt minime solis fletibus abiuatur :
addamus misericordie oleum acrimoniamque ieiunij. Nullum
enim tam graue delictum est : quod non purgetur abstinentia :*
eleemosynis extinguatur. Ait enim sanctus propheta. Sicut aqua
extinguit ignem ita eleemosyna extinguit*^ peccatum. Magna
•est ergo^ eleemosyna: que ardentium criminum globos bene-
volentie suc fonte refrigerat : et quodam irriguo largitatis obruit
incendia delictorum, vt quamuis offensus deus: quamuis crimi-
nibus prouocatus: cogatur Hberare eleemosynis: quem dispo-
suerat punire peccatis. Cogitur enim a nobis quodam modo
dum compellitur pro actibus nostris mutare sententiam et in vno
eodemque^ homine nunc seueritate iudicis promoueri,® nunc patris
pietate blandiri. Pater enim nobis deus est, cum bene agimus :
iudex noster, est cum peccamus.

C Sabbato ex^ Isaia}^ Lectio .j.

SAcerdos et propheta nescierunt pre ebrietate ... pactum
vestrum cum inferno non stabit.

1 Ca. 2. in m. [ii. ^6-52.] '•* diem : 43. 49. 61. 63. 64. 66.

' purget : 60. 61. 64. * et : add. 61. 63. 64. 66.

* ignem, ila eleemosyna extinguit : add. 66. * — • ergo est : 38. ctc.

7 eodem : 39. ** pcnnoueri : 60. 61. 64.

• om, 38. " Ca. 28. in m. [xviii. 7-18.J

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA SECUNDA ADVENTUS. 51

C Secundum Lucam} Lectio secunda,
Nno autem quintodecimo imperij Tyberij Cesaris ...
inclusit loannem in carcerem.

C Dominica secunda aduentus ex Isaia? Lectio prima,

LEtabitur deserta et inuia, et exultabit solitudo, et florebit
quasi lilium ... fugiet dolor et gemitus.

C Secundum Lucam? Lectio Aj^

FActum est autem cum baptizaretur omnis populus ... qui
fuit Adam, qui fuit Dei.

C Lectio JiJ, Secundum Mattkeum?

T N illo tempore cum audisset loannes in vinculis opera Christi
A mittens duos de discipulis suis ait illi,® Tu es qui venturus es
an alium expectamus ? et reliqua.

C Homelia\ Sancti Gregorij papc,

QVerendum nobis est fratres charissimi. loannes propheta,
et plus quam propheta : qui venientem ad lordanis baptisma
dominum ostendit dicens. Ecce agnus dei ecce qui tollit
peccata mundi, qui et humilitatem suam et diuinitatis eius
potentiam considerans, dicit. Qui de terra est : de terra
loquitur : qui autem de celo venit : super omnes est. Cur in
carcere positus mittens discipulos requirit : tu es qui venturus es :
an alium expectamus ? tanquam si ignoret : quem ostenderat :
et an ipse sit nesciat: quem ipsum esse prophetando:
baptizando ostendendo clamauerunt^ Sed hec citius questio
soluitur, si geste rei tempus et ordo pensetur. Ad iordanis enim
fluent apositus, quia ipse redemptor mundi esset asseruit. Missus
vero in carcerem vtrum alium expectent :^ an ipse veniat requirit.
Non quia ipsum esse mundi redemptorem dubitet : sed querit vt
sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferi^
claustra descendat. Quem enim precurrens mundo nunciauerat,
hunc moriendo, et ad inferos descendendo precurrebat. Ait
ergo. Tu es qui venturus es, an alium expectamus? Ac si
aperte dicat. Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam
pro hominibus mori digneris insinua, vt qui natiuitatis tue
precursor ^^extiti, mortis etiam precursor^® fiam, et venturum
infemo te nunciem quem iam venisse mundo nunciaui. Vnde
et inquisitus dominus : enumeratis potentie sue miraculis : de

* Ca. 3. in m, [iiu 1-20.] ^ q^ ^^ /^ ^^ [xxxv. i-io.]

' [m. 21-38.] * 3 : 61. * Ca. II. in m,

^ illis : 66. ' clamauerat : 38. etc. * expectant : 66.

» inferni : 38. etc. ^®—" om, 38.

E 2

Digitized by VjOOQIC

52 HEBDOMADA SECUNDA ADVENTUS,

mortis sue protinus humilitate respondit dicens. Ceci vident,
claudi ambulant : leprosi mundantur surdi audiunt, mortui
resurgunt : pauperes euangelizantur. Et beatus est qui non
fuerit scandalizatus in me. Visis tot signis tantisque virtutibus
non scandalizari quisque* potuit sed admirari. Sed infidelium
mens graue in illo scandalum pertulit: cum eum morientem
post tot miracula vidit. Vnde et Paulus dicit Nos autem
predicamus Christum crucifixum : ludeis quidem scandalum.
Gentibus autem stultitiam. Stultum quippe hominibus visum
est vt pro hominibus auctor vite moreretur : et inde contra eum
homo scandahim sumpsit : vnde ei amplius debitor fieri
debuit.

Oratio.

tXcita domine corda nostra ad preparandas vnigeniti tui
-^ vias : vt per eius aduentum purificatis tibi mentibus seruire
mereamur : qui tecum viuit, et regnat in vnitate spiritus sancti
deus per omnia.

C Feria ,ij. ex Isaiar Lectio J.

COnsolamini consolamini popule meus, dicit deus vester ...
viam prudentie ostendit illi ?

C Seaindum Lucani? Lectio .ij.
TEsus autem plenus spiritu sancto ... fac et hic in patria tua.

Tertia lectio quancb agitur deferia. Sanctam et desiderabilem.
etc. vt supra folio 66.*

f[ Fctia .iij. ex Isaia? Lectio J.

ECce seruus meus, suscipiam eum : electus meus . . . Ponam
tenebras coram eis in lucem, et praua in recta.

f[ Secundum Lucam^ Lectio .ij.

autem, Amen dico vobis ... predicans in synagogis
Galilee.

Tertia lectio quando agitur de feria.
Audite fratres, audite. vt suprafolio 67.^

C Feria .iiij, ejfi Isaia? Lectio J,

re tu es deus absconditus deus Israel ... laudabitur omne
semen Israel.

^ c^uisquam: 39. 41. 60. 61. 64. '^ Ca. 40. in m. [xl. 1-14.]

^ [iv. 1-23.] cap. iiij. add. 39. *• [^^f^- p. 45.]

^ Ca. 42. in tn. [xlii. 1-16.] « [iv. 24-44].

7 \^See p. 46.] * om. 38. * Ca. 45 in m. [xlv. 15-26.]

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA SECUNDA ADVENTUS. 53

C Secundum Lucam} Lectio Jj\

T^Actum est autem : cum turbe irruerent in eum vt audirent
-■' verbum dei ... Ipse autem secedebat^ in desertum, et
orabat.

Tertia lectio qliando fit officium deferia.
Appropinquam,'* etCy vt suprafo. 69.*

C L^eria .v. ex Isaia} Lectio J.

A Vdite insule, et attendite populi de longe ... pauperum
-^ suorum miserebitur.

C Secundum Lucam^ Lectio ,if

pT factum est in vna dierum, et ipse sedebat docens. ... Non
-^ veni vocare iustos sed peccatores ad penitentiam.

C Tertia lectio quandofit de feria,
Certe si te rex. etc. vt supra folio 70?

C Feria sexta ex Isaia? Lectio pritna,
Vdite me* sequimini quod iustum est ... fugiet dolor et

gemitus.

C Secundum Lucam}^ Lectio secunda,

AT illi dixerunt ad eum quare discipuli loannis ieiunant
frequenter . . . coUoquebantur ad inuicem quidnam facerent
lesu.

C Tertia lectio quandofit^^ deferia,
Satis abundeque. etc. vt supra folio 71.^^

C Sabbato ex Isaia}^ Lectio prima.
Onsurge, consurge induere fortitudine tua Sion ... et qui non

audierunt : contempiati sunt

C Secundum Lucam}^ Lectio .ij,

F^Actum est autem in illis diebus exijt in montem orare ... et
vos facite illis similiter.

' cap. 5. in m, [v. 1-16.] ^ sedebat : 66.

- So also 38. Appropfaiquante : 39. etc. * \See p. 47.]

' Ca. 49. in m, [xlix. 1-13.] * cap. 52 sic, in m. [v. 17-32.]

' [See p. 49.] * Ca. 51. in m, [li. i-ii.]

• qui : add. 38. etc. me : om, 39. ^® [v. 33. — vi. ii.]

" officium : add. 44. 49. 60. 61. 64. ^^* \See p. 5a]

" ti. 52 in m, [lii. I-15.] " Cap. 6 in m, [vi. 12-31.]

Digitized by VjOOQIC

54 DOMINICA TERTIA ADVENTUS.

C Dominica .iij. aduentus ad matutinutn antipliona.

Oriens^ splendor lucis eterne, et sol iustitie veni, et illumina
sedentes in tenebris, et vmbra mortis.

C H^c antiphona dicitur ad matutinum vsque ad vigiliam
natiuitatiSy exclusiuCy cum^ fit officium de dominicay vel de feria,

Ex Isaia? Lectio 3.*

T.TEcdicit dominus, custodite iudicium et facite iustitiam ...
^ ^ sicut hodie, sic et cras et^ multo amplius.

C Secundum lucam? Lectio .ij\

ET si diligetis^ eos qui vos diligunt : ... et facta est ruina
domus illius magna.

Lectio .iij\ Secundum loannem?

T N illo tempore miserunt ludei ab lerosolymis sacerdotes : et
-■' Leuitas ad loannem, vt interrogarent eum. Tu quis es ? et
reliqua.

Homilia Sancti Gregorij pape.

PX huius nobis lectionis verbis fratres charissimi loannis
^ humilitas commendatur. Qui cum tante virtutis esset vt
Christus credi potuisset : elegit solide subsistere in se : ne
humana opinione raperetur inaniter super* se. Nam confessus
est et non negauit^® confessus est : quia non sum ego Christus.
Sed qui dixit non sum negauit planc quod non erat, sed non
negauit, quod erat^^ veritatem loquens vt^^ eius membrum fieret,
cuius sibi nomen fallaciter non vsurparet. Cum ergo non vult
appetere nomen christi factus est membrum Christi. Quia
dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere : iilius
celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione
alia redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur : ex huius
nobis lectionis verbis questio valde implexa generatur. Alio
quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus : de Elie aduentu
respondit Elias iam venit : et non cognouerunt eum : sed
fecerunt in eo quodcunque voluerunt. Et si vultis scire:
loannes ipse est Elias. Requisitus autem loannes dicit : non
sum Elias. Quid est hoc fratres charissimi : quia quod veritas
affirmat : hoc propheta veritatis negat. Valde namque inter se
diuersa sunt, ipse est: et non sum. Quomodo ergo propheta
veritatis est : si eiusdem veritatis sermonibus concors non est.

* So also 38. 66. O oriens : 39. etc. '^ quattdo : 39. etc.

^ Ca. 56 m ttt. [Ivi. I-I2.] * Thusjor i. Mn : 3S.

* [vi. 32-49.] ' diligitis : 38. etc. * Cap. i. 1« vt.

" supra : 60. 61. 64. '^ et : add. 61. 64. " vt : add. 38. etc.

" omit. 38. ctc.

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA TERTIA ADVENTUS, 55

Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur hoc quod inter se
contrarium sonuit : quomodo contrarium non sit inuenitur. Ad
Zachariam namque de loannis promissione angelus dixit. Ipse
preibit ante illum : in spiritu ct virtute Elie. Qui^ iccirco
venturus in spiritu et virtute Elie dicitur : quia sicut Elias
secundum domini aduentum preueniet ita loannes preueniet-
primum. Sicut ille precursor venturus est iudicis ita iste
precursor factus est redemptoris. loannes igitur in spiritu Elias
erat : in persona Elias non erat. Quod ergo dominus fatetur de
spiritu : hoc loannes denegat de persona, Quia et iustum sic erat,
vt discipulis dominus spiritualem de loanne sententiam diceret :
et loannes idem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de
corpore responderet Contrarium ergo videtur esse veritati^ quod
loannes sonuit: sed tamen a veritatis tramite non recessit.

C Ad laiides antiphona,

Orex gentium, et desyderatus earum, lapisque angularis, qui
facis* vtraque vnum, veni, salua hominem, quem de limo
formasti.

C Hec antiphona dicenda est ad laudes vsque ad vigiliam
natiuitatis exclusiue quando non agitur de sancto}

Oratio,

AVrem tuam, quesumus domine, precibus nostris accomoda,
et mentis nostre tenebras gratia tua visitationis illustra :
qui viuis. etc.

Ad vesperas antip/iona, O Emmanuel rex, et legifer noster,
expectatio gentium, et saluator earum, veni ad saluandum nos
domine deus noster. C f^^c antiphona dicitur^ ad vesperas vsque
ad vigiliam natiuitatis quando non fit de sancto,

f[ Feria .ij, ex Isaia.^ Lectio .j,

CLama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam ... implebit
splendoribus animam tuam. et ossa tua liberabit.

C Secundum Lucam? Lectio ,ij.

CVm autem implesset omnia verba ... et quia deus visitauit
plebem suam.

C Tertia lectio quando fit de feria,
Sanctam et desyderabilem. etc, vt suprafolio 66.^

' Quid : 61. - preuenit : 39. 41. 60. 61. 63. 64.

^ veritatis : 44. * ex : add. 61. 64.

^ Oremus: add, 61. * didtitur : 38.

' [Iviii. i-il.] * Cap. 7. in ;//. [vii. 1-16.] " \Set p. 45.]

Digitized by VjOOQIC

S6 HEBDOMADA TERTIA ADVENTUS.

C Feria aij. ex Isaia} Lcctio ,i,

SPiritus domini super me, eo quod vnxerit dominus me : ...
laudem coram vniuersis gentibus.

Secunduin Lttcavi? Lectio ,ij\

pT exijt hic sermo in vniuersam ludeam de eo ... iustificata
^ est sapientia ab omnibus filijs suis.

Tertia lectio, quando agitur de feria. Audite ctc, vt suprd^
fol, 67.*

f[ Feria quarta. ex Isaia? Lectio prima.

pRopter Sion non tacebo, et propter lerusalem non quiescam.
^ ,,, Quesita ciuitas et non derelicta.

C Secundum Lucam.^ Lectio ij,

D Ogabat autem illum quidam de phariseis vt manducaret cum
^^ illo ... Fides tua te saluam fecit, vade in pace.

Tertia lectio quando fit de feria, Appropinquante. etc. vt
suprafolio 69.^

C Feria quinta ex Isaia? Lectio prima.
Tinam dirumperes celos et descenderes, ... tacebis et affliges

nos vehementer ?

C Secundum Lucam? Lectio secunda.

ET factum estdeinceps, et ipse iter faciebat ... qui verbum dei
audiunt et faciunt.

Tertia lectio quancb agitur de feria. Certe si te^^ rex vt supra
folio jo}^

C Feria sexta ex leremia}^ Lectio prima.

VE pastoribus qui disperdunt et dilacerant gregem pascue
mee ... habitabunt in terra sua.

Secundum Lucam}^ Lectio ,ij.

FActum est autem in vna dierum, et ipse ascendit in
nauiculam ... predicans quanta illi fecisset lesus.
Tertia lectio quando agitur de fcna. Satis abundeque etc, vt
supra folio 71}^ Notandum quod in ferijs hebdomade sequentis

J Ca. 6i. in m. [Ixi. i-ii.] ^ Cap. 7. inm, [vii. 17-35.]

^ inferia tertia: add, 63. 66. * \See p. 46.]

* Ca. 62 in m. [Ixii. 1-12.] • [vii. 36-50.]

7 \See p. 47.] " ^ ^- '

• Cap. 8 in m. [viiL 1-2 1.]
** Ca. 23 in m. [xxiii. 1-8.]
«* [See p. 50.]

^ Ca. 67 in m. sofor 64 FUv, 1-12.]
><> et: 66. " \See ^. 49. J

" [viii. 22-39.] Capite 22. 38.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA QUAKTA ADVhNTVS. 57

4JU0 ad tertiam lectionem seruandus est idem ordo, qui seruatus est
in precedentibus ferijs cbnec vigilia natiuitatis occurrat.

C Sabbato ex Ezechiele} Lectio prima.

C*T factum est verbum domini ... custodiam et pascam iilas in
^-^ iudicio.

f[ Seaindum Lucam? Lectio ,ij.

F^Actum est autem, cum redijsset lesus, excepit illum turba ...
ne alicui dicerent quod factum erat.

C Dominica .iiij. aduentus ex Ezechiele? Lectio prima.

'^ 70s autem greges mei, liec dicit dominus deus ... ego
^ dominus deus vester, dicit dominus deus.

f[ Secundum Lucam.^ Lectio .ij.

COnuocatis autem lesus duodecim apostolis ... fragmentorum
cophini .xij.

f[ Lectio .iij. secundum Lucam?

ANno quinto decimo imperij Tiberij Cesaris procurante Pontio
Pilato ludeam et reliqua.

Homilia sancti Gregorij pape,

OMnis vallis implebitur et omnis mons et collis humiliabitur.
Quid hoc loco vallium nomine nisi humile*? Quid
montium et collium, nisi superbi homines designantur. In
aduentu igitur redemptoris nostri valles implete sunt montes
vero et colles humiliati sunt, quia iuxta vocem eiusdem, omnis qui
se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Vallis
ctenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit.
Quia nimirum in fide mediatoris dei et hominum, hominis Christi
lesu, et gentilitas plenitudinem gratie acceptj et ludea per
errorem perfidie hoc vnde tumebat perdidit. Omnis ergo vallis
implebitur, quia corda humilium per sancte doctrine eloquium
virtutum gratia replebuntur,® iuxta hoc quod scriptum est : Qui
emittis fontes in conuallibus. Et inde rursum dicitur: et
conualles* abundabunt frumento. A montibus namque aqua
dilabitur^^ : quia superbas mentes veritatis doctrina deserit, sed
fontes in conuallibus surgunt, quia mentes humilium verbum
predicatoris audiunt et accipiunt. lam videmus iam conualles
frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis
impleta sunt quia mites ac simplices huic mundo despicabiles

* ca. jj4 in m. [xxxiv. 1-16.] ^ [viil 40-56.]

^ [xxxiv. 17-31.] "• Cap. 9. in m. [ix. 1-17]

* Cap. 3. in m. ^ So also 38. humiles : 39. elc.
' Thus : accepit : 38. ctc. ^ explebuntur : 38.

* valle^: 39. 41. to delabitur : 39. 41. dilatabitur : 44.

Digitized by VjOOQIC

58 HEBDOMADA QUARTA ADVENTUS,

esse videbantur. Ipsum quoque loannem baptistam quem mira
sanctitate preditum populus viderat, illum hunc^ csse singulariter
celsum ac solidum montem credebat de quo scriptum est : In
nouissimis diebus erit mons preparatus domus domini in vertice
montium.

Oratio,

Tl^Xcita domine potentiam tuam et veni : et magna nobis
^ virtute succurre, vt per auxilium gratie tue, quod nostra
peccata prepediunt, indulgentia tue propitiationis acceleret qui
viuis. etc,

C Feria secunda ex Miclua? Lectio prima.

C*T erit in nouissimo dierum^ mons domus doniini ... egressus
^ eius ab initio a diebus eternitatis.

C Secundum Lucam^ Lectio dj,

pT factum est : cum solus esset orans ... nemini dixerunt in
^ illis diebus quicquam ex his qui viderant.

C Feria .iij. ex Sopkonia} Lectio ./
TN die illa non confunderis super cunctis adinuentionibus ...
^ coram oculis vestris dicit dominus.

C Secundum Lucam? I^ectio secunda.

pj^Actum est autem in sequenti die,descendentibus illis de monte
-'' ... Et abierunt in aliud castellum.

C Feria quarta ex Aggeo? Lectio prima,

TN die vigesima et® quarta mensis ... in loco isto dabo pacem,
^ dicit dominus exercituum.

C Secundum Lucant? Lectio .ij.

pActum est autem ambulantibus illis in via ... spernit eum qui
-*■ misit me.

C Feria quinta^^ cx^^ Zacharia}- Lectio prima.

T leuaui oculos meos, et vidi ... consurrexit de habitaculo
sancto suo.

' hinc : 66. - Cap. 4 /V/ ///. [iv. i — v. 2.]

=* erit: add. 43. * [ix. 18-36.]

* Cap. 3. inm. [iii. u-20.] « [ix. 37-56.]

' Ca. 2. in m. [ii. i-io.] * om. 38. * [ix. 57 — x. i6.]

'° iiij : 63. " om, 38. ^*^ Cap. 2 in m. [ii. 1-13.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PRIMA POST ADVRNTUM, 59

f[ Secundum Lucam} Lectio Jj,

Euersi sunt autem septuagintaduo cum gaudio ... Vade, et
tu fac similiter.

C Ferta sexta ex Malachia? Lectio prima,

tpCce ego mitto angelum meum ... probate me super hoc
^ dicit dominus.

f[ Secundum Lucam? Lectio ,ij,

pActum est autem dum irent et ipse intrauit in 'quoddam
^ castellum ... quanto magis pater vester celestis dabit
spiritum bonum petentibus se ?

C Sabbato ex Baruch.^ Lectio ,j,

Olsrael quam magna est domus dei ... et cum hominibus
conuersatus cst.

C Secundum Lucam} Lectio .ij,

TI^T crat eijciens demonium, et illud erat mutum ... Et ecce
^ plus quam lona* hic.

C Dominica prima post aduentum, Notandum quod in /lac
dominica semper fit officium de festo in ea incidenti siue sit dupleXy
siue simpleXy et si nullum incidit festum agitur de octaua natiui-
tatis,

C Liber prouerbiorumJ Lectio .j,

pArabole Salomonis filij Dauid regis Israel ... animas possi-
-■■ dentium rapiunt.

C Secundum Lucam? Lectio secunda,

VJEmo lucernam accendit, et in abscondito ponit ... ex ore
-*• ^ eius, vt accusarent eum.

C Tertia lectio et oratio huius Dominice^ dicuntur in trigesimo
die decembriSy quo die fit officium de octaua natiuitatis, vt ibi
videbis, Et ideo quando celebratur aliquod festujn in hac domtnica^
nulla fieri debet commemoratio de ea in laudibus et vesperis.

C Feria ,ij, ex Prouerbijs Salomonis? Lectio prima.

SApientia foris predicat, in plateis dat vocem .. abundantia
perfruetur, timore malorum sublato.

' [x. 17-37.] ' Cap. 3. in m. [iii. i-io.]

3 [x. 3»-xi. 13.] * [iii. 24-38.]

* [xi. 14-32.] • So also 38. 43. lonas : 39. etc.

^ Cap. I. in m. [i. 1-19.] Salomonis : add, 39. 41. 60. 61. 64. 66.

" [xi. 33-54.] ^*[i. 20-33.]

Digitized by VjOOQIC

6o HEBDOMADA PRIMA POST ADVENTUM,

Secundum Lucam} Lectio Jj,

turbis concurrentibus
carent ... non est in deum diues.

TVyr Vltis autem turbis concurrentibus ita vt se inuicem concul-

C Feria atj. ex Prouerbijs Salomonis? Lectio prima.

pili mi si susceperis sermones meos ... qui inique agunt,
-*• auferentur ex ea.

f[ Secundum Lucam? Lectio secunda.

FMxitquc ad discipulos suos ... quia qua hora non putatis,
^-^ filius hominis veniet.

C Feria .iiij. ex Prouerhijs Salomonis.^ Lectio prima.
pili mi, ne obliuiscaris legis mee, ... nubes rore^ concrescunt.

Secundum Lucam. Lectio .ij.

Alt autem ei Petfus, Domine, ad nos dicis hanc parabolam :
an et ad omnes?... donec etiam nouissimum minutum
reddas.

f[ Feria .v. ex prouerbijs Salomonis^ Lectio prima.

\^\X\ mi, ne effluant hec ab oculis tuis. ... dilige eam, et con-
^ seruabit te.

Secundum Lucam? Lectio .ij\

ADerant autem quidam ipso in tempore ... que gloriose fiebant
ab eo.

Feria .vi. ex prouerbijs Salomonis^ Lectio .j.

ORincipium sapientie, posside sapientiam . . . itinera autem tua
^ in pace producet.

Secundum Lucam? Lectio Aj.

F^Icebat ergo : Cui simile est regnum Dei, ... Benedictus qui
^ venit in nomine domini.

C Sabbato ex prouerbijs SalomonisP Lectio prima.

Flli mi, attende ad sapientiam meam ... multitudine stultitie
sue decipictur.^^

' Cap. 12 in m. [xii. 1-2 1.] * Ca. 2 iVi m. [ii. 1-22.]

^ [xii. 22-40.] * Cap. 3 add. 38. [iii. i-20.]][xii. 41-59.] k * terre: 38.

^ [iii. 21 — iv. 6.] ' Ca. 131/1 m. [xiii. 1-17.]

« [iv. 7-27.] » [xiiL 18.35.]

*' Ca. 5. in m. [v. 1-23.] " decipientur : 39.

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA SECUNDA POST ADVENTUM. 6i

C Secundum Lucam} Lectio .ij.

ET factum est : cum introisset lesus in domum cuiusdam
principis phariseorum sabbato ... gustabit cenam meam.

C Dominica Aj\ post aduentum. Notandum quod liec dominica
si inciderit ante Epiphaniam aut in ipso die Epiphanie non debet
fieri officium nec commemoratio de ea^ nec Jiabet aliud preter
primam et Jj\ lectionem,

Ex prouerbijs Salomonis?* Lectio .j\

Flli mi, si spoponderis pro amico tuo ... seminat inter fratres
discordias.

Sccundum Lucam.^ I^ectio .ij.

IBant autem turbe multe cum co ... super vno peccatore
penitentiam agente.

C Si hec dominica inciderit infra octauam epiphanie .iij\ lectio
erit. Cum factus essct lesus. Oratio. Vota quesumus quas
inuenies in proxima sequenti dominica.

f[ Feria .ij. ex Prouerbijs Salomonis? Lectio prima.

COnserua fili mi precepta patris tui ... nec suscipiet pro
redemptione dona plurima.

C Secundum Lucam.^ Lectio .ij.

Alt autem : homo quidam habuit duos filios ... et reuixit,
perierat et inuentus est.

Feria tcrtia ex Prouerbijs Salomonis? Lectio prima.

F^Ili mi, custodi sermones meos ... penetrantes interiora
mortis.

Secundum Lucam^ Lectio .ij.

Dlcebat autem et ad discipulos suos. Homo quidam erat
diues qui habebat villicum ... non potestis deo seruire et
mammone.

C Feria quarta ex Prouerbijs Salomonis? Lectio .j\

NVnquid non sapientia clamitat,*" ... potentes decernunt
iustitiam.

^ Cap. 14. in m. [xiv. 1-24.] - sed de ocfaua : add. 63.

•^ Cap. 6. in m. [vi. 1-19.] "* [xiv. 25 — xv. 10.]

* [vi. 20-35.] ^ [^v- "-32.]

' Cap. 7 in m. [vii. 1-27.] ^ Ca. 16 in m. [xvi. I-13.]

• Cap. 8 in m. [viii. 1-16.] '*' clamat : 38.

Digitized by VjOOQIC

62 DOMINICA TERTIA POST ADVENTUM,

C Secundum Lucam} Lectio Jj\

A Vdiebant autem omnia hec Pharisei ... neque si quis ex
-^ mortuis resurrexerit,- credent.

C Feria .v. ej^ Proverbijs Salomonis} Lectio j.

EGo diligentes me diligo ... Omnes qui me oderunt, dih'gunt
mortem.

C Secundum Lucam? Lectio .ij.

ET ait ad discipulos suos, Impossibile est ... surge, vade, quia
fides tua te saluum fecit.

C Feria sexta ejfi Prouerbijs Salomonis? Lectio .j.

O Apientia edificauit sibi domum ... nam qui abscesserit ab ea,
•^ saluabitur.

f[ Secundum Lucam? Lectio .ij.

T Nterrogatus autem a Phariseis quando venit regnum dei ...
^- vbicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquile.

C Sabbato Ecclesiastes? Lcetio prifna.

\TE,rh^, Ecclesiaste^^ filij Dauid regia lerusalem ... et stultorum
^ infinitus est numerus.

C Secundum Lucam.^^ Lectio .ij.

Dlcebat autem et parabolam ad illos quoniam oportet semper
orare... non intrabit in illud.

C Dominica tertia post aduentum. Liber sapientie.^- Lectio .i.

jP\IIigite iustitiam qui iudicatis terram quoniam morte digni

^ sunt, qui sunt ex parte illius.

f[ Secundum LucamP Lectio .ij.

PT interrogauit eum quidam princeps dicens ... Et omnis
^ plebs vt vidit, dedit laudem deo.

C Aduertendum est, quod in anno in quo epiphania domini
inciderit in die sabbati hec dominica, erit secunda post epiphaniam,

* [xvi. 14-31.] ^ resurrexit : 66. •* et : 41.

* om. 61. 64. [viii. 17-36.] * Ca. 17 1« m. 5. 3»[xvii. 1-19.]

* om. 38. ' Ca. 9 in m. [ix. 1-18.]

* xvii. 20-37.] " Ca. I. in m. [L 1-15.]

^** Ecclesiastes : 43. " Ca. 18. in m. [xviii. 1-17.]

" Cap. I. inm. [i. 1-16.] " [xviii. 18-43.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINJCA TERTIA POST ADVENTUM, 63

et tunc (vt breuiarium concordet cum missali) tertia lectio erit, In
illo tempore, nuptie facte sunt etc, Oratio Omnipotens etc, quas
inuenies in dominica prima vagantiuin, In alijs autem annis
semper hec domtnica erit infra octauam epiphafiie et sic tertia lectio
et oratio erunt infrascripte,

C Tertia lectio secundum Lucam}

C^^Vm factus esset lesus annorum duodecim, ascendentibus
-^ illis lerosolymam secundum consuetudinem diei festi : et
reliqua.

Homelia Origenis.

PVer lesus crescebat : et confortabatur : et replebatur sapientia.
Hoc hominum natura non recipit, vt ante duodecim annos
sapientia compleatur. Aliud est enim potestatem habere
sapientie, aliud -sapientia esse completum.^ Non ambigamus
ergo diuinum aliquid in lesu carne apparuisse, et non solum
super hominem, ^sed super omnem^ quoque rationabilem
creaturam crescebat. Humiliauerat enim se formam serui
accipiens : et eadem virtute qua se humihauerat crescebat.
Apparuerat infirmus : quia infirmum corpus assumpserat, et ob
id iterumque confortabatur Et euacuauerat se filius dei et
propterea rursum complebatur sapientia et gratia dei erat super
eum : Non quando venit ad adolescentiam, non quando
manifeste docebat, sed adhuc cum esset paruulus habebat
gratiam dei. Et quando* omnia in illo mirabilia fuerunt : ita in
pueritia mirabilis fuit vt dei sapientia compleretur. Ibant
itaque parentes eius iuxta consuetudinem in lerusalem : ad
solennem diem Pasche. Et cum factus esset lesus annorum
duodecim. Diligenter obserua. Priusquam duodecim esset
annorum : sapientia del et cetera que scripta sunt de eo
complebantur. Cum ergo (vt diximus) duodecim esset
annorum : et iuxta morem^ dies solennitatis expleti essent : et
reuerterentur parentes cum infantulo lesu remansit puer in
Icrusalem et nesciebant parentes eius.

C Oratio,

VOta quesumus domine supplicantis populi celesti pietate
prosequere : vt et que agenda sunt, videant : et ad implenda.
que viderint, conualescant. Per dominum nostrum. etc.

' Ca. 2. tH m. ' — ^ sapientiam esse completam : 44.66.

3—3 om, 38. ^ quomodo : 39 etc. * moram : 39.

Digitized by VjOOQIC

64 HEBDOMADA Tf.RTlA POST ADVENTUM.

C ^Feria .ij? libro sapientie? Lectio j} Hic omittitur caput^
secundum quia maior pars eius ponitur in dominica de passione?

IVstonim anime in manu dei sunt ... Nationes* enim inique
dire sunt consummationis.'^

f[ Secundum Lucam.^ Lectio ,ij.
'PT ingressus, perambulabat lericho ... interficite ante me.^

<[ Feria tertia ex libro sapientie}^ Lectio prima.

OQuam pulchra est et^^ casta generatio ... ex aduerso in-
iquitates ipsorum.

C Secundum Lucam}^ Lectio .ij.

ET his dictis precedebat ascendens lerosolymam ... populus
suspensus erat, audiens illum.

Feria .iij}'^ ex libro Sapientie}^ Lectio .i.

TVnc stabunt iusti in magna constantia ... tanquam memoria
hospitis vnius diei pretereuntis.

C Secundum Lucam}^ Lectio .ij.

ET factum est : in vna dierum, doccnte illo populum in
templo ... et mirati in responso eius, tacuerunt.

' — ^ Feria secunda doviinica tertiic post Adtientum. Et si nullum hodie iucidcrit
jestutn fiat officium deferia modo infrascripto.

Ad Matutinum. In-titatorium.

Dominum qui fecit nos, venite adoremus. psalmus Venite. Hymnus.

Nocte surgentes vigilemus omnes ... cuius reboat in omni gloria mundo. Amen.
Antiphona. Seruite Domino in timore, et exultate ei cum tremore. 60. 61. 64.

2 ex: add. 38. etc. ' Ca. 3 add. 38. [iii. 1-19.]

•* capitulum : 38. 43. 44.

* Ex libro Sapientia ca. 3. Lectio prima: add. 60. 61. 64.

« Nationis : 43. 49. 60. 61. 64, 66.

' consummationes : 43. 49. 60. 61. 64. 66.

« Ca. 19 in m. [xix. 1-27.]

® Notandum est quod tcrtia lectio dicitur vt assignaia est in calendaHo.

Ad laudes antiphona. lubilate Deo omnis terra, cantate, et exultale, et psallile.
Oratio dicitur semper de dominica prcrcedenti [prtccedentis : 64] prcxima. Oratio
Vota qusesumus Domine. vt supra.

Ad vesperas. Hymnus.

O Lux beata trinitas . . . in perpetuum. Amen.

Antiphona. Vespertina oratio ascendat ad te Domine, et descendat super nos
misericordia tua.

Notanduni quod InuitcUorium^ hymni, et Antiphona huius feria dicuniur ah
octaua Epiphania vsque ad dominicam Septuagesima quandocunqtie ft officium dc
dominica vei de feria : add. 60. 61. 64.

^" Ca. 4. in m. [iv. 1-20.] " om. 38. etc.

»2 [xbc. 28-48.] " Thusfor iiii.

" Cap. 5 in m. [v. I-15.] ^* Ca. 20. /;; //;. [xx. 1-26.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PRIMA VAGANTIUM.

C Feria quinta ex libro Sapientie} Lectio prima.

Vsti autem in perpetuum viuent ... Fortioribus autem fortior
instat cruciatio.

A Ccesserunt autem quidam
-^*- damnationem maiorem.

C Secundum Lucam? Lectio dj.
Sadduceorum .,

Hi accipient

C Feria sexta ex libro sapientie? Lectio prima.

A D vos ergo reges sunt hi sermones mei . . . accipite disciplinam
-^*- per sermones meos, et prodegerit* vobis.

C Secundum Lucafn.^ Lectio .ij.

REspiciens autem, vidit eos qui mittebant munera sua in
gazophylacium diuites ... In patientia vestra possidebitis
animas vestras.

C Sabbato ex libro Sapientie?

SVm quidem et ego mortalis homo ...
commendati.

Lectio prima.
propter discipline dona

Secundum Lucam? Lectio .ij.

CVm autem videritis circumdari ab exercitu lerusalem ...
omnis populus mane ibat ad eum in templo audire eum.

<[ Notandum quod si dominica statim sequens non fuerit
septuagesima kgendum est per ordinem de infrascriptis vagantibus
quousque septuagesima occurrat : qua occurrente cessabunt tuftcque
superfueriut vaganteSy et dicentur post Pentecosten ordine ibi
assignato.

C Dominica prima vagantium. Ecclesiasticus? Lectio .i.

OMnis sapientia a domino deo est ... iucunditatem atque
gaudium dabit.

f[ Epistola Pauli ad Galatas?

PAulus Apostolus non ab hominibus
Deum.

C Nontandum^^ quod ^^hec dominica quando interponitur post
pentecosten preter pritnam, et secundam lectionem nihil aliud habet^
quia cetera dicenda sunt de festo dupliciy seu octaua tunc occur-
renti}^

Lectio secunda.

. et in me clarificabant

' [v. 16 — vi. 9.]

* [vi. 10-27.]

* Ca, 21. in m. [xxi. 1-19.]
' [xxi. 20-38.]

* Ca. 1 in m. [i. I-24.]
»»— " om. 60. 61. 64.
H. R. N.

2 [XX. 27-47.]

* proderit : 38. etc.

* cap. 7 in m. [vii. 1-14.]

* Ca. I. in m. [i. 1-18.]
*® Tkusfor t^oXAxAyxm.

Digitized by VjOOQIC

66 DOMINICA PRIMA VAGANTIUM.

C ^Quando vero^ fit officiu7n de hac dominica ante septuagesi-
mam tunc aduertendum est^ quod in annc^ quo epiphania doviini
venerit in die sabbati dicenda est hic tertia lectio. In illo tempore
cum descendissct^ lesus. etc, : Oratio Omnipotens etc. quas
inuenies in dominica secunda vagantium, In alijs autem a?inis
semper in hac dominica dicende sunt tertia lectio et oratio infra-
scnpta.^

C ^Tertia lectio^ secu7idum loanne^n?

T N illo tempore nuptie facte sunt in Cana Galilee, et erat mater
-■- lesu ibi/ vocatus est autem® lesus, et discipuli eius ad nuptias,
et deficiente vino dicit mater eius ad eum : Vinum non habent.
Et reliqua.

f[ Ho77iilia sancti Augustini Episcopi.

A Dsit dominus Deus noster : vt donet nobis reddere quod
^^ promisimus : Hesterno enim die si meminit sanctitas vestra :
cum temporis excluderemur angustia : ne sermonem inchoatum
impleremus : in hodiernum diem distulimus : vt que in hoc
facto euangelice lectionis mystice in sacramentis posita essent :
ipso adiuuante aperienter.^ Non itaque opus est iam morari
diutius in commendando miraculo dei. Ipse est enim deus qui
per vniuersam creaturam quotidiana miracula facit : que
hominibus non facilitate sed assiduitate viluerunt. Rara autem
que facta sunt ab eodem domino : id est a verbo propter nos
incarnato: maiorem stuporem hominibus attulere.^^ Non quia
maiora erunt quam sunt ea que quotidie in creatura facit : sed
quia ista que quotidie fiunt tanquam naturali cursu peraguntur.
Illa vero eflScaciam potentie tanquam presentis exhibuisse
videntur oculis hominum. Diximus sicut meministis resurrexit
vnus mortuus : obstupuerunt omnes : cum quotidie nasci qui
non erant nemo miretur. Sic aquam in vinum versam quis non
miretur ? cum hoc annis omnibus deus in vitibus faciat. Sed
quia omnia que fecit dominus lesus : non solum valent ad
excitanda corda nostra miraculis : sed etiam ad edificandam
doctrinam fidei. Scrutari nos oportet quid sibi velint ista
omnia : id est quid significent. Horum enim omnium significa-
tiones sicut recordamini, in diem hodiernum distulimus. Quod
autem dominus inuitatus venit ad nuptias : etiam excepta
mystica significatione confirmare^^ voluit quod ipse fecit. Futuri
enim erant de quibus dixit apostolus prohibentes nubere :

^ Notandum quod quando .'60. 61. 64. ^ in : add. 38. etc«

• descendit : 38. * infrascriptae : 38. etc. * — * oni. 61. 64.

• I^ctio prima : add. 61. 64. Lucam : 66. Cap. 2 in m.

7 ibir : 38. 8 et . ^^ 5,, 5^^

• Thus aiso 64. aperirentur : 38. etc. ^® attulerit : 39.
" cumfirmare : 41.

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA PRIMA VAGANTIUM. 67

' et dicentes quod male essent nuptie et quod diabolus eas fecisset :
cum idem dominus in euangelio interrogatus, vtrum liceat
homini dimittere vxorem suam ex qualibet causa : responderit
non licere : excepta causa fornicationis. In qua responsione si
meministis hoc ait : Quod Deus coniunxit homo non separet.

Oratio,
/^Mnipotens sempiterne deus qui celestia simul et terrcna
^^ moderaris,^ supplicationes populi tui clementer exaudi, et
pacem tuam nostris concede temporibus. Per dominum
nostrum.

Feria ij\ ex Ecclesiastico? Lectio i,

nrimenti deum bene erit ... cor tuum plenum est dolo et
^ fallacia.

Ex epistola ad Galatas? Lectio ij,

"r^Einde post annos quatuordecim ... quomodo gentes cogis
^ iudaizare ?

C Feria tertia ex Ecclesiastico^ Lectio prima,

pili accedens^ ad seruitutem Dei omnibus ... exquirentibus se
^ in veritate.

C Ex Epistola ad Galatas? Lectio secunda,

XJOs natura ludei : et non ex gentibus peccatores ... pollicita-
-'-^ tionem spiritus accipiamus per fidem.

C Feria ,iiij. ex Ecclesiastico? Lectio .j,

A JE duplici corde, et labijs scelestis, ... iudicium matris
^ exquirens, firmauit in filios.

Ex epistola ad Galatas? Lectio ,ij,

T^Ratres (secundum hominem dico) tamen hominis confirma-
^ tum testamentum ... Quod si filius : et heres per Deum.

C Feria ,v. ex Ecclesiastico? Lectio prima,

QVi diligit Deum, exorabit pro peccatis ... maledictus a Deo^
qui exasperat matrem.

C Ex epistola ad GalatasP Lectio ,ij.

SEd tunc^^ quidem ignorantes Deum, ijs qui natura non sunt
dij, seruiebatis ... qua libertate Christus nos liberauit.

^ moderatis : 66. ^ [i. 19-40.]

^ cap. 2 in w. [11. 1-14.] * Ca. 2 in m. [11. 1-13.]

» accendens : 66. * Ca. 2 add. 38* [liw. 15— UL. 14.I

7 [ii 14— iii. 3-] * [iJJ. 15—iv. 7.] » [111. 4-18.]

'• [iv. »-31.] " nunc : 39.

F 2

Digitized by VjOOQIC

eS DOMINJCA SECUNDA VAGANTIUM.

f[ Feria ,vj, ex Ecclesiastico} Lectio ./.

T7IH, in mansuetudinc opera tua perfice ... in tempore casus
-*• sui inueniet firmamentum.

C Ex epistola Paulir ad Galatas? Lectio secunda.

^Tate: et nolite iterum iugo seruitutis contineri ... inuicem
^ prouocantes, inuicem inuidentes.

Sabbato ex Ecclesiastico} Lectio ./.

pili, eleemosinam pauperis ne defraudes ... miserebitur tui
-■' magis quam mater.

Ex^ epistola Pauli^ ad Galatas, Lectio ,ij?

pR^tres, et si preoccupatus fuerit homo in aliquo delicto ...
^ Gratia domini nostri lesu Christi, cum spiritu vestro fratres.
Amen.

C Dominica ,ij, Vagantium^ Lectio ,i.^

SApientia filijs suis vitam inspirat, ... tradet eum in manus
inimici sui.

C Episto/a Pauli ad Ephesios}^ Lectio secunda,

pAulus apostolus lesu Christi per voluntatem dei ... omnia in

-■■ omnibus adimpletur.

C Si hec dominicci}^ interponitur post pentecosten preter primam
€t secundam lecttonem nihil vltra hic queras, quia cetera dicenda
^sunt defesto duplici, seu de octaua tunc occurrenti.

C Si vero^^ celebratur ante septuagesimam, tunc aduertendum
*qusdin anno in quo epiphania domini venerit in die sabbati dicenda
est kic tertia lectio, In illo tempore ascendente fesu, et oratio,
Deus qui nos in^^ tantis, etc, quas inuenies in dominica tertia vagan-
Hum, In alijs autem annis dicende sunt hic tertia lectio et oratio
infrascripte.

C Tertia lectio secunduin Mattheum}^

IN illo tempore cum descendisset lesus de monte, sequute sunt
eum turbe multe. Et ecce leprosus veniens adorabat eum.
Et reliqua.

* {iii. 19-34.] ' oin. 39. 41.

^ Cap. 5 in m, [v. 1-26.] * Ca. 4 /// ///. [iv. i-ii.]

* ^/ : &. • om, 39. 41. ' Ca. 6 in m. [vi. 1-18.]

* ex EccUsiastico : culd, 49. 63. 66. Eeclesiastici cap. 4 : culd, 60. 61. 64.

* [Eccles. iv. 12-22.] *® Cap. i. in m. [i. 1-23.]
^*— " omit. 60. 61. 64. ^2 om, 39. ^^ Cap. 8. in ///.

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA SECUNDA VAGANTIUM. 69

C Homilia Originis,\

r\Ocente in monte domino discipuli erant cum ipso: sicut
^^ alacres, sicut domestici, sicut proximi, sicut amici vel fratres,
quibus datum erat celestis doctrine noscere secreta, per quam
salutis scientiam etiam brutorum corda saluarent cecorumque
oculis per mundane delectationis tenebras caligantibus lucem
patefacerent veritatis. Vnde et dominus ad eos: Vos (inquit)
estis sal terre : vos et luminaria mundi. Nunc vero descendente
eo de monte turbe secute sunt eum. In monte^ scilicet ascendere
nequaquam poterant : vt pigri populi, vt negligentes : vt imper-
fecti, quia quos dclictorum sarcina deprimit, ad mysticorum^
sublimia, nisi abiecto onere scandere minime valent. Iccirco et
filij Israel primitus in montem ascendere non voluerunt -? ad
obuianduni Deo pergere* non potuerunt, propter suam irreligio-
sitatem et impietatem : quia eg^ptiaca grauati conuersatione
prepediebant^ : sed solus Moyses ascendit et pauci seniorum
Israel cum eo. Denique veluti tunc cum domino discipuli soli
in montem ascenderunt, et tardiores deorsum steterunt. Sic et
modo vigilantes et alacres et fideles anime, Deum timentes et^
dominum diligentes, regna celestia desiderantes : dominum semper
sequentes, post dominum in illum montem celestem ascendunt
audientes apostolum dicentem : Que sursum sunt sapite,^ vbi
Christus est, in dextera dei sedens : que sursum sunt sapite, non
que super terram. Oratio.

OMnipotens sempiterne deus infirmitatem nostram propitius
respice : atque ad protegendum nos dexteram tue maiestatis
extende : per dominum.

<[ Feria secunda ex Ecclesiastico.^ Lectio prima.

Flli conserua tempus et deuita a malo ... et ad dandum
collecta.

f[ Ex epistola Paul^ ad Ephesios}^ Lectio secunda.

ET vos^^ cum essetis mortui delictis et peccatis vestris.,.
habitaculum Dei in spiritu sancto.

f[ Feria .iij\ ex Ecclesiasticop Lectio d,

NOli attendere ad possessiones iniquas ... lustifica pusillum,
et magnum similiter.

* moDtem : 39. ctc. '^ mysteriorum : 38. etc.
^ valuerunt : 38. etc. "* prodire : 63. 66.

* praepediebantur : 38. etc. ® om. : 44. 63. 66.
' quaerite : 43. 49. 60. 61. 63. 64. 66. ^ [iv. 23-36.]

* om. 39. 41. ^^ Cap. 2 i»i m. [ii. 1-22.]
^* conuiuificauit. add. 39. 41. ^"^ Ca. 5 /// /;/. [v. 1-18.]

Digitized by VjOOQIC

70 HEBDOMADA SECUNDA VAGANTIUM,

C Ex epistola Pauli} ad Epkesios? Lectio secunda,

HVius rei gratia ego Paulus vinctus Christi lesu ... in omnes
generationes seculi seculorum. Amen.

C Feria .iiij, ex Ecclesiastico? Lectio j\

XJOli fieripro amico inimicus proximo: ... quoniam secundum
-''^ illum erit amicus illius.

C Ex epistola Pauli ad epkesios} Lectio secunda,

OBsecro itaque vos ego vinctus in domino . . . qui corrumpitur
secundum desyderia erroris.

C Feria quinta ex Ecclesiastico? Lectio prima.

Fllia iuuentutetuaexcipedoctrinam...concupiscentia sapientie
dabitur tibi.*

f[ Ex epistola Paulf ad Epkesios? Lectio privia?

REnouamini autem spiritu mentis vestre ... exurge a mortuis,
et illuminabit te Christus.

C Feria sexta ex EcclesiasticoP Lectio ,i,

NOli facere mala et non te apprehendent.^^ Memento
ire quoniam non tardabit.

C Ex epistola Pauli^^ ad Ephesios,^^ Lectio secunda,

Vldete itaque fratres quomodo caute ambuletis ... vxor autem
timeat virum suum.

C Sabbato ex Ecclesiastico}^ Lectio prima,
LJ Vmilia valde spiritum tuum ... in etemum non peccabis.

C Ex epistola Pauli^''* ad Epkesios}^ Lectio secunda,

FIHj, obedite parentibus vestris in domino ... dominum
nostrum lesum Christum in incorruptione.^^ Amen.

C Dominica tertia Vagantium ex Ecclesiastico}^ Lectio A,
XJOn litiges cum homine potente ... cum stultitia iUius peries,

^ om, 39. 41. ^ Ca. 3. in ;//. [iii. 1-21.]

' Ca. 6. in m, [vi. 1-17.] * Cap. 4 in m, [iv. 1-22.]

» [vi. 18-37.] * illi : 44. ' om, 39. 41.

^ [iv. 23 — V. 14.] ® ThuSy fof secunda,

^® Ca. 7 in m. [vij. 1-18.] " apprehendet : 66.

i-» I. 59. om. 41. ' " [v. 15-33-]

" [vii. 19^40.] " om, 39. 41. *• Cap. 6 in m. [vi. I-24.]

^' corruptione : 41. ^^ Cap. 8 in m, [viii. 1-18.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA TERTIA VAGANTIUM, 71

C ^Epistola Pauli ad Thessalonicenses prima? Lectio ,ij\

PAulus et Siluanus et Timotheus ecclesie Thessalonicensium
... qui vocauit vos in suum regnum et gloriam.

C Sihec dotninicainterponitur post pentecosten^preter primam
et secundam lectionem nihil vltra hic queras^ quia cetera dicenda
sunt de festo duplici aut octaua. tunc occurrenti,

f[ Si vero celebrabitur ante septuagesimam^ tunc aduertendum^
quod in anno in quo epiphania domini venerit in die sabbati
dicenda est hi(? tertia lectio, In illo tempore dixit lesus discipulis
suis, et oratio, Familiam tuam. quas inuenies in^dominica quarta
vagantium. In alijs autem annis dicende sunt hic tertia lectio et
oratio infrascripte,

C Tertia lectio secundum Mattheum}

IN illo tempore ascendente lesu in nauiculam, sequuti sunt eum
discipuli eius : et ecce motus magnus factus est in mari, ita vt
nauicula operiretur fluctibus, et reUqua.

Homelia\ Origenis,

INgrediente domino in nauiculam secuti sunt eum discipuli eius.
Non^ imbecilles sed firmi et^ stabiles in fide : mansueti et pij
spementes mundum : non duplici corde, sed simplici. Hi ergo
secuti sunt eum, non tantum gressus eius sequentes : sed magis
sanctitatem eius comitantes : et iustitiam eius sectantes. Et ecce
tempestas magna facta est in mari, ita vt nauicula operiretur
fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in
terra : transijt ad mare : vt et ibidem adhuc excellentiora opera
demonstraret : quatenus terre marisque dominum se esse cunctis
ostenderet. Ingressus ergo nauiculam, fecit turbare® mare, com-
mouit ventos, concitauit fluctus. Cur hoc ideo vt discipulos
mitteret in timorem et suum auxilium postularent : suamque
potentiam rogantibus manifestaret. Ipsa tempestas non ex se
oborta est, sed potestati paruit imperantis eius qui educit* ventos
de thesauris suis : qui terminum mari arenam constituit Dixit
enim ei : Vsque huc venies et non vltra gradieris :sed in temetipso,^^
confringentur fluctus tui. Huius ergo iussione et precepto orta
est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas.
Facta est tempestas magna et non pusilla : vt magnum opus et
non pusillum ostenderet. Quantoque fluctus nauicule irruebant :
tanto magis timor discipulos conturbabat^^ vt plus magis desider-
arent ad liberandum se per mirabilia saluatoris. Dominus vero
dormiebat O res mirabilis et stupenda Is qui numquam obdormit

* Ex: pr, 63. 66. " Cap^i. in m, [L i— ii. 12.]

' A^ : 41. * ofit, 60. 61. » Cap. 8 in m, add, 39.

* om, 61. ' sed: 61. • turbari : 39. 41.

* eduxit : 39. ^® semetipso : 44. " conturbat : 43.

Digitized by VjOOQIC

72 HEBDOMADA TERTIA VAGANTIUM,

dormit. Is qui numquam dormit neque dormitat, ipse dormire
dicitur. Dormiebat quidem corporersed vigilabat diuinitate.
Dormiebat quidem corpore : sed diuino nutu turbabat mare.
Erigebatque fluctus : et apostolos conturbabat suam ostensurus
potentiam.

Oratio.

"r^Eus, qui nos in tantis periculis constitutos pro humana scis
^ fragilitate non posse subsistere,^ da nobis salutem mentis, et
corporis vt ea, que pro peccatis nostris patimur, te adiuuante
vincamus. Per dominum.

f[ Feria Jj, ex Ecclesiastico? Lectio ./*.

CVm iracundo non facias rixam ... sanguine tuo labaris in
perditionem.

C Ex Epistola ./. ad Tkessalonicenses? Lectio secunda,

TDeo et nos gratias agimus Deo sine intermissione ... lesu
-■- Christi cum omnibus sanctis eius. Amen.

C Feria tertia ex Ecclesiastico? Lectio prima.

NE derelinquas amicum antiquum ... temerarius in verbo suo
odibilis erit.

C Ex epistola prima ad Thessalonicenses? Lectio secunda?

DE cetero ergo fratres rogamus vos ct obsecramus . . Itaque
consolamini inuicem in verbis istis.

f[ Feria quarta ex Ecclesiastico? Lectio prima,

IVdex sapiens iudicabit populum suum ... destruxit eos vsque
in finem.

f[ Ex epistola prima ad Thessaloniccnses? Lectio scciinda.

DE temporibus autem et momentis fratres ... Gratia domini
nostri lesu Christi vobiscum. Amen.

C Fcria ,v. ex Ecclesiastico? Lectio prima,

SEdes ducum superborum destruxit deus ... qui gloriatur in
substantia, paupertatem vereatur.

C Epistola Pauli ad Thessalonicenses .ij^^ Lectio .ij.

PAulus et Siluanus et Timotheus : ecclesie Thessalonicensium
... gratiam Dei nostri,^^ domini lesu Christi.

* sustinere: 63. '^ [viii. 19 — ix. 13.]
•' [ii. i3--iii. 13.] * [ix. 14-25.]

* Cap. 4 in m. [iv. I — 17.] • prima : 61.

' Ca. 10. in m. [x. I-16.] * Ca. 5. in ///. [v. 1-28.]

•[x. 17-34.] *** Ca. I. /■// ///. [i. 1-12.] " et: add. 39. clc.

Digitized by VjOOQIC

DOMINiCA QUARTA VAGANTIUM. 75

C Feria sexta ex Ecclesiastico} Lectio prima.

C Apientia humiliati exaltabit caput ... qui autem exultant in
*^ malis consenescunt in malo.

C Ex epistola ,ij\ ad Thessalonicensesr Lectio .ij.
13 Ogamus autem vos fratres per aduentum domini nostri lesu
'*'^ Christi ... in omni opere et sermone bono.

C Sabbato ex Ecclesiastico? Lectio prima,
r^Atio dei permanet iustis ... abalienabit te a tuis proprijs.

f[ Ex epistola secunda. Ad Thessalonicenses^ Lectio .ij\
E cetero fratres, orate pro nobis, vt sermo dei currat et

clarificetur ... Gratia domini nostri lesu Christi cum
omnibus vobis. Amen.

Dojninica .iiij\ Vagantium ex ecclesiastico? Lectio ./.

SI benefeceris scito cui feceris ... multa susurrans commutabit^
vultum suum.

<[ Epistola Pauli ad Timotheum prima? Lectio ,ij\

PAulus apostolus lesu Christi secundum impcrium Dei
saluatoris nostri ... vt discant non blasphemare.

<[ Si hec dominicafi interponitur post pentecosten preter ./. et
,ij. lectionem nihil vltra hic queras, quia cetera dicenda sunt de festo
duplici aut octaua tunc occurrenti,

J[ Si autem^ celebratur ante septuagesimam ,Hj? lectio et oratio
erunt infrascriptCy siue dicte sint in dominica precedenti siue non.
Et si post /uinc dominicam poneretur : esset^^ alia ante septuagesi-
inamy vt postea dicetur repetende sunt in ea ^^hec eadevtS^ ,iij , lectio^^
et oratio.

f[ Tertia lectio secundum Mattheum,^^

T N illo tempore dixit lesus discipulis suis parabolam hanc :
^ Simile est regnum celorum homini qui seminauit bonum
semen in agro.^* et reliqua.

f[ Homilia saiicti Augustini Episcopi,

CVm negligenter agerent prepositi ecclesic: et dormitionem
mortis acciperent apostoli : venit diabolus et superseminauit

' [xi. I-16.] 2 Q^ 2. in VI. [ii. 1-16.]

^ Ca. 3 /Vf ///. Thus also-fi, [xi. 17-36.] ■* Cap. 3. /;/ ///. [iii. 1-18.]

^ Ca. 12 in m. [xii. 1-19.] * commouebit : 38.

* Cap. I. /// ///. [i. Y-l-20.] ^—8 om, 60. 61. 64.

• ii : 38. ^^ etiam : 39. etc.
" — " heeecUm', 39. 41. 61. h(pc eadetn -. ^, ^- lectiones: 38.

" Ca. 15 in ///. sic, om, 38. Ca. xiij. 39. 41. ^^ suo : add, 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

74 HEBDOMADA QUARTA VAGANTIUM.

eos quos malos filios dominus interpretatur. Sed recte^ queritur
vtrum heretici sint an male viuentes catholici ? Possunt enim
dici mali filij etiam heretici : qui ex eodem euangelij semine et
Christi nomine procreati : prauis opinionibus ad falsa dogmata
conuertuntur. Sed quod dicit eos in medio tritici seminatos :
quasi videntur illi significari qui vnius communionis sunt
Veruntamen quia dominus agrum non ecclesiam : sed hunc
mundum^ interpretatur : intelliguntur heretici quia non societate
vnius ecclesie vel vnius fidei : sed societate solius nominis
christiani in hoc mundo permiscentur bonis : vt illi qui in eadem
fide mali sunt : palea potius quam zizania reputentur : quia
palea etiam fundamentum ipsum habet cum frumento :
radicemque communem. In illi plane sagena qua concluduntur
boni et mali pisces : non absurde mali catholici intelhguntur.
Aliud est mare quod significat magis istum mundum : aliud
sagena que vnius fidei vel vnius ecclesie communionem videtur
ostendere. Inter hereticos et malos catholicos hoc interest :
quod heretici falsa credunt : illi autem vera credentes non viuunt
ita^ credunt. Solet autem queri etiam schismatici quid ab
hereticis distent : et hoc* inueni quod schismaticos fides diuersa
non faciat : sed communionis disrupta societas. Sed vtrum
inter zizania numerandi sint dubitari potest.

Oratio.

T7A.miliam tuam quesumus domine continua pietate custodi :
^ vt que^ in sola spe gratie celestis innititur : tua semper
protectione muniatur. Per dominum nostrum, etc.

C Feria ,ij\ ex Ecclesiastico.^ Lectio prima.

Vi tetigerit picem inquinabitur ab ea ... quasi in somnis
vide et vigilabis.

C Ex epistola .\.ad Temotheum? Lectio ij.

/^Bsecro igitur primum omnium fieri obsecrationes, orationes
^^ . . . et sanctificatione cum sobrietate.

C Eeria .iij. ex Ecclesiastico? Lectio prima.

/^Mni vita tua dilige deum, et inuoca illum ... faciem bonam
^^ difficile inuenies, et cum labore.

* om. 38. ^ modum : 63. ^ vt : add. 39. etc.

* hac : 66. * 4P* * 3^*

* Ca. 13 in m. [xiii. 1-17.] ' Thus, Ca. 2 /// ///. [ii. 1-15]

* [xiii. 18-32.]

Digitized by VjOOQIC

HEBDOMADA QUARTA VAGANTIUM, 75

C Ex epistola prima ad Timotheum} Lectio secunda.

ppidelis sermo. Si quis episcopatum desideret- ... assumptum
-■• est in gloria.

C Feria .iiij, ex Ecclesiastico? Lectio prifna,

p)Eatus vir qui non est lapsus verbo ... qui operatur illud
^ honorabitur in illo.

C Ex epistola prima ad Ti^notheum} Lectio secunda,
CPiritus autem manifeste dicit ... et eos qui te audiunt.

C Feria quinta ex Ecclesiastico,^ Lectio prima,

BEatus vir,qui in sapientia morabitur ... vsquead inspectionem
Dei.

C Ex Epistola ,i,^ ad Timotheum? Lectio secunda,
CEniorem ne increpaueris ... abscondi non possunt.

C Ferta ,vi, ex Ecclesiastico? Lectio ,i.
"^"On est speciosa laus in ore peccatoris ... fortiora his
-*• ^ audiuit auris mea.

C Ex Epistola ,i? ad TimotheumP Lectio secunda,
/^Vicunque sunt sub iugo serui ... Gratia tecum. Amen.

C Sabbato ex Ecclesiastico}^ Lectio .i,
TN synagoga peccantium exardebit ignis ... quis enuntiabit?
^ aut quis sustinebit ?

C ^^Epistola Pauli ad Philemonem}^ Lectio secunda,
DAulus vinctus Christi lesu : et Timotheus frater ... Gratia
^ domini nostri lesu Christi cum spiritu vestro Amen.

C Sciendum quod si^^ finitis quatuor hebdomadis vagantium}^
adhuc superesset vna ante septuagesimam {yt eueniet^^ anno .1546.
alias autem rarissime hoc eueniet) tunc legenda est dominica
vigesima quarta post pentecosten, que est quinta vagantimn^ ex qua
tunc tantum sumende sunt prima et secunda lectiones^ nam tertia
lectio et oratio repetende sunt ille que posite suntin dominica quarta
vagantium,

* Cap. 3. in m. [iiL 1-16.] ^ desiderat : 39. etc. ^ Gi. 14 in m, [xiv. 1-21.]

* Ca. 4. in m, [iv. 1-16.] ' [xiv. 22 — xv. 8.]

* om. 39. 7 Qa. 5. in m. [v. I-25.]
8 [xv. 9 — xvi. 6.] • Pauli'. 60. 61. 64.

'* Cap. 6. in m, [vi. 1-21.] i : add. 61. 64. " [xvi. 7-22.]

" Ex:pr, 63. ^ Vnica: add, 63. [1-15.] " om. 39-

" vacaniium'. 39. " Thus also 49, 61. euenit : 60. 63. 64. 66.

63. [I-

, 61. i

Digitized by VjOOQIC

76 DOMJNICA IN SEPTUAGKSIMA.

Dominica in septuagesima,

C Notandum quod si aliquod festum duplex inciderit in hac
dominica, ^et in ceteris dominicis^ vsque ad pascha, traiisjerendum
est vt supra in regulis generalibus.

C Notandum preterea quod ab hac dominica inclusiue vsquc
ad pascha non dicitur Halleluia. sed loco eius vsque ad feriam
quintam in cena domini dicitur. Laus tibi domine rex eterne glorie.

^ Ad matutina^ inuitatorium.

Preoccupemus faciem domini, et in psalmis iubilemus ei.

Hymnus.

PRimo dierum omnium. Quo mundus extat conditus, vel quo
resurgens conditor, Nos morte victa liberat.

Pulsis procul torporibus.'* Surgamus omnes ocyus. Et nocte
queramus pium, Sicut prophetam nouimus.

Nostras preces vt audiat, Suamque dextram porrigat, Et
expiatos sordibus, Reddat polorum sedibus.

Presta pater pijssime, Patrique compar vnice, Cum spiritu para-
cleto, Regnans per omne seculum. Amen.

Antiphona. Inuocabo nomen tuum domine, ne auertas faciem
tuam a clamore meo.

<[ Liber Genesis.* Lectio .i.

T N principio creauit deus celum et terram . . . vespcre et mane,
^ dies quartus.

C Sanctum lesu Christi euangelium secundum loaunem:' Lectio

seainda,

IN principio erat verbum, et verbum erat apud Deum et Dcus
erat verbum ... in sinu patris, ip.se enarrauit.

C Tertia lectio secundum Mattheum^

IN illo tempore dixit lesus discipulis suis parabolam hanc.
Simile est regnum celorum homini patrifamilias, qui exijt
primo mane conducere operarios in vineam suam. Et reliqua.

^ — * om. 39. '^ inatutinum : 39. 41. 60. 63. 66. matu : 44. 49. 61. 64.

' corporibus: 66. * Cap. i. /// ///. [i. 1-19.]

** Cap. I in ///. [i. 1-18.] ^ Ca. 20 in ///.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA IN SEPTUAGESIMA, 77

C Homelia\ sancti Gregorij pape.

"D Egnum celonim patrifamilias simile dicitur, qui ad ex colen-
-*^ dam vineam suam operarios conduxit. Quis vero patris-
familias similitudinem rectius tenet quam conditor noster? qui
regit quos condidit : et electos suos sic in hoc mundo possidet
quasi subiectos dominus in domo. Qui habet vineam vniuersam
scilicet ecclesiam : que ab Abel iusto vsque ad vltimum electum :
qui in fine mundi venturus est : quod^ sanctos protulit : quasi tot
palmites misit Hic itaque pater familias ad excolendam
vineam suam mane : hora tertia sexta, nona et vndecima, operarios
conducit : quia a mundi huius initio vsque in finem : ad erudien-
dam plebem fidelium predicatores congregare non desistit. Mane
«tenim mundi fuit ab Adam vsque ad Noe : hora vero tertia a
Noe vsque ad Abraham. Sexta quoque ab Abraham vsque ad
Moysen. Nona autem a Moyse vsque ad aduentum domini.
Vndecima vero ab aduentu domini : vsque ad finem mundi.
In qua predicatores sancti apostoli missi sunt qui mercedcm
plenam : et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo
dominus plebem suam quasi ad excolendam vineam suam nullo
tempore destitit operarios mittere : quia et prius per patres : et
postmodum per legisdoctores et prophetas, ad extremum vero
per apostolos dum plebis sue mores excoluit : quasi per operarios
in vinee cultura magnopere laborauit. Quamuis in quolibet
modulo vel mesura^ quisquis cum fide recta bone actionis extitit :
huius vinee operarius fuit. Operator ergo mane hora tertia sexta
et nona antiquus ille et hebraicus populus designatur, qui in
electis suis ab ipso mundi exordio dum recta fide studuit deum
colere : quasi non destitit in vinee cultura laborare."^

f[ Notandum, quodab hac dominica inclusiue vsque adferiam .v.
in cena domini, quando fit officium de dominica vel feria non dici-
tur. Te Deum. post .iij. lectionem sed loco eius dicitur psalmus
Miserere. vt^ folio 45.

%^Ad laudes Antiphona.
Per singulos dies benedicam tibi, et laudabo nomen tuum.

Oratio.

PReces populi tui, quesumus domine,^ clementer exaudi : vt qui
iuste pro peccatis nostris affligimur : pro tui nominis gloria
misericorditer liberemur. Per.

%^Ad vesperas hymnus.

LVcis creator optime, Lucem dierum proferens. Primordijs lucis
noue Mundi parans originem.

* quot : 39. etc. '-^ mensura : 39. etc. •"* Miserere. 50. add. 63.

* oni' 39« etc. ^ domino : 38.

Digitized by VjOOQIC

78 DOMINICA IN SEPTUAGESIMA,

Qui mane iunctum vesperi, Diem vocari precipis, Tetrum
chaos illabitur, Audi preces cum fletibus.

Ne^ mens grauata crimine, Vite sit exul munere, Dum nil
perenne cogitat, Seseque culpis illigat.

Celorum pulset intimum, Vitale tollat premium, Vitemus
omne noxium, Purgemus omne pessimum.

Presta pater pijssime etc^

Antiphona. In tribulatione mea inuocaui dominum, et ad
Deum meum clamaui.

f[ Notandum quod inuitatoriufn^ hymni et antiphone, huius
dominice dicuntur vsque ad feriam quartam cinerum exclusiue
quando fit officium de dominica vel d^ feria,

f[ Feria ,ij, ex Genesi,^ Lectio ,i,

Dlxit etiam deus. Producant aque reptile ... vespere et mane
dies sextus.

f[ Secundum loannem} Lectio ,ij,
T^T hoc est testimonium loannis ... quia hic est filius dei.

C Feria Sij, ex Genesi? Lectio ,i.
TGitur perfecti sunt celi et terra ... quartus ipse est Euphrates.

C Secundum loannem? Lectio ,ij.

ALtera die iterum stabat loannes ... descendentes supra
filium hominis.

C Feria ,iiij, ex Genesi? Lectio ,i,
T^Vlit ergo dominus deus hominem ... et non erubescebant

C Secundum loannem? Lectio ,ij,

ET die tertia nuptie facte sunt ... sciebat quid esset in
homine.

C Feria ,v, ex Genesi}^ Lectio ,i,
OEd et serpens erat callidior ... serpens decepit me et comedi.

C Secundum loannem}^ Lectio secunda,
pRat autem homo ex phariseis ... quia in deo ^^facta sunt^*

^ De : 41. 2 vt supra : 39. 41. ' ont, 61.

* [i. 20-31.] «* [i. 19-34O • Ca. 2. in m, [ii. 1-14.]

\ [i. 35-51.] « [ii. 15-25.]

» Ca. 2 j« m, [ii. 1-25.] ^® Ca. 3 in m, [iii. 1-13.]

" Cap. 3 in m,\m. 1-21.] n^vk gunt facta : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA IN SEXAGESIMA, 79

<[ Feria sexta ex Genesi} Lectio priina,

ET ait dominus deus ad serpentem : ... ad custodiendam
viam ligni vite.

C Secundum loannem? Lectio Jj\

POst hec venit lesus et discipuli eius in ludeam terram ...
oportebat autem eum transire per Samariam.

C Sabbato ex Genesi? Lectio d,

ADam vero cognouit vxorem . . . non interficeret eum omnis
qui inuenisset eum.

C Secundum loannem,^ Lectio .ij\

VEnit ergo in ciuitatem Samarie que dicitur Sichar ... et
veniebant ad eum.

f[ Dominica^ sexagesima ex Genesi? Lectio prima,

EGressusque Cain a facie domini ... Enos, iste cepit inuocare
nomen domini.

fl Secundum loannem? Lectio .ij\

INterea rogabant eum discipuli dicentes : Rabbi manduca ...
cum venisset a ludea in Galileam.

C Tertia lectio secundum Lucam?

T N illo tempore dixit lesus turbis simih*tudinem hanc. Exijt
^ qui seminat seminare semen suum, et reliqua.

Homelia\ sancti Gregorij pape.

T Ectio sancti euangelij quam modo fratres charissimi audistis
^ expositione non indiget sed admonitione. Quam enim per
semetipsum veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas
non presumit. Sed est quod sollicita* in hac ipsa expositione
dominica pensaredebemus. Quia si nos vobis semen verbum,
agrum mundum, volucres demonia, spinas diuitias significare
diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret.
Vnde et eisdem^^ dominus per semetipsum dignatus est exponere
quod dicebat,vt sciatis rerum significationes querere in his etiam
que per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod
dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet, cum
vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis
enim mihi vnquam crederet si spinas diuitias interpretari

[iii. 14-24.] 2 [iii. 22 — iv. 4.]

3 Ca. 4 in m. [iv. 1-15.] ^ [iv. 5-30.]

* in: add. 39. etc. * [iv. 16-26.]

' [iv. 31-54.] ^ Cap. 8. in m.

* So also 38. solicite : 39. etc. ^^ So also 38. idem : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

8o DOMINICA IN SEXAGESIMA.

voluissem, maxime cum ille pungant/ iste delectent ? Et tamen
spine sunt, quia cogitationum suarum punctione mentes
lacerant : et cum^ vsque ad peccatum pertrahunt quasi inflicto
vulnere cruentant. Quas bene in loco alio, euangelista attestante,
nequaquam dominus diuitias, sed fallaces diuitias appellat^

Oratio.

DEus qui conspicis, quia ex nulla nostra actione confidimus,
concede propitius: vt contra aduersa omnia doctoris
gentium protectione muniamur : per.

f[ Feria secunda ex Genesi^ Lectio prima.

HIc est liber generationis Adam ... Malaleel octingenti
nonaginta quinque anni et mortuus est.

<[ Secundum loannem.^ Lectio .ij.

POst hec erat dies festus ludeorum ... transijt* a morte ad''
vitam.

C Feria tertia ex Genesi^ Lectio privia.

Vlxitque lared centum sexaginta duobus annis ... genuit Sem
Cham et lapheth :

C Secundum loannem? Lectio .ij.

AMen amen dico vobis quia venit hora et nunc est ... quo-
modo verbis meis credetis.

f[ Feria .iiij. ex Genesi}^ Lcctio ./.
/^Vmque cepisscnt homines multiplicari ... repleta est
^ iniquitate.

f[ Secundmn loanfiem}^ Lectio .ij.

POst hec abiit lesus trans mare Galilee quod est Tiberiadis ...
gratias agentes Deo.^-

f[ Feria .v. ex Genesi}^ Lcctio J.
/^Vmque vidisset deus terram esse corruptam ... omnia que
^ preceperat illi deus.

C Secundum loannem}^ Lectio dj.

CVm ergo \ddisset turba, quia lesus non esset ibi, neque
discipuli eius ... qui est a deo, hic vidit patrem.

* pugnant: 6i. *-* eum : 66.
=» Miserere. 50. add. 63. * [v. 1-17.]

* Cap. 5. in m. [v. 1-24.] • transiet : 49. 60. 61. 63. 64. 66.
^ So aiao 38. in : 39. etc. ^ [v. 18-31.]

» [v. 25-47.] " Ca. 6. in m. [vi. i-ii.]

" Ca. 6 in m. [vi. 1-23.] " om.y^.

" [vi. 12-22.] " [vi. 24-46.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA IN QUINQUAGESIMA. 8l

C Feria .vi, ex Genesi} Lectio J,

T^Ixitquedominusad eum : Ingredere ... quadraginta diebus et
^ quadraginta noctibus.

C ISecundum loannem? Lectio aj\

\ Men amen dico vobis, qui credit in me, habet vitam etemam
-^*' ... esset vnus ex duodecim.

C Sabbato ex Genesi? Lectio prima,

TN articulo diei illius ingressus est Noe ... aque terram centum
^ quinquaginta diebus.

C Secundum loannem} Lectio ,ij\

pOst hec autem ambulabat lesus in Galileam ... iustum
-■' iudicium iudicate,

C Dominica in quinquagesimc^ ex Genesi? Lectio prima,
T3 Ecordatus autem deus Noe ... non est reuersa vltra ad eum.

C '^Secundum loannem? Lectio ,ij\

T^Icebant ergo quidam ex lerosolymitis* ... nemo misit super
^ eum manus.

C Tertia lectio secundum Lucam}^

IN illo tempore assumpsit lesus duodecim discipulos suos
secreto, et ait illis. Ecce ascendimus lerosolymam, et
consummabuntur omnia, que scripta sunt per prophetas de filio
hominis. Et reliqua.

C Homilia sancti Gregorij pape,

TD Edemptor noster preuidens ex passione sua discipulorum
-tv animos perturbandos : eis longe ante eiusdem passionis
penam, et resurrectionis sue gloriam predicit, vt dum eum
morientem (sicut predictum est) cernerent : etiam resurrecturum
non dubitarent Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo
valebant capere verba mysterij : venitur ad miraculum. Ante
eorum oculos cecus lumen recipit vt qui celestis mysterij verba
non caperent, eos ad fidem celestia facta solidarent.^^ Sed
miracula domini et saluatoris nostri sic accipienda sunt fratres
mei :^ vt et in veritate credantur facta : et tamen per

» Cap. 7. in m, [vii. x-12.] * [yi. 47-72.]

» [vu. 13-24.]

* Ca. 7. in m, [vii. 1-24.]
» ix ; add, 38. twice, • Cap. 8. in m, [viii 1-12.]

' Sanctum lesu Christi Euangelium: pr, 38. • [vii. 25-44.]

» lerosolymitanis : 43. 49. 60. 63. 66. " c, xviii: add, 39.
" soUcitarent ; 66. " om, 43.

B. R. N. G

Digitized by VjOOQIC

82 FERIA QUARTA CINERUM,

significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe eius et per
penitentiam^ aliud ostendunt : et per mysterium aliud loquuntur.
Ecce enim quis iuxta historiam cecus iste fuerit ignoramus : sed
tamen per mysterium quid significet nouimus. Cecus quippe est
genus humanum quod in parente primo a paradisi gaudijs
expulsum claritatem superne lucis ignorans : damnationis sue
tenebras patitur. Sed tamen per redemptoris sui presentiam
illuminatur, vt eteme lucis gaudia iam per desiderium videat :
atque in via vite boni operis gressus ponat Notandum vero^
est : quod cum* lesus Hiericho appropinquare dicitur : cecus
illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna. Luna autem
in sacro eloquio pro defectu carnis ponitur : quia dum menstruis
momentis decrescit : defectum nostre mortalitatis designat*

Oratio,

pReces nostras, quesumus domine clemcnter exaudi : atque a
A peccatorum vinculis absolutos, ab omni nos aduersitate
custodi : per dominum nostrum.

C Feria secunda ex Genesi} Lectio prima,

TGitur sexcentesimo primo anno vite Noe ... estas et hyems,
-■' nox et dies non requiescent.

C Secundum loannem? Lectio .ij,

VEnerunt ergo ministri ad pontifices ... iam amplius noli
peccare.

C Feria iij\ ex Genesi? Lectio ,i,

TDEnedixitque deus Noe et fihjs eius ...neque erit deinceps
^ diluuium dissipans terram.

C Secundum loannem? Lectio ,ij.
TTerum ergo locutus est eis lesus ... multi credideruut in eum.

C Feria quarta Cinerum.

t[ Si in hacferia inciderit festum duplex transferendum est in
sequentem diem^ vt supra dictum fuit^ si autem inciderit in alijs
ferijs vsque ad triduum ante pascha^ oficium fiet cU festo dupliciy et
pro commemoratione ferie dicenda est eius oratio in laudibus^ et
vesperis post orationem festi dupliciSy et similiter fiet quando in
aliquaferia celebrabitur festum aliquod duplex translatum ex hac
feria quarta cinerum^ aut ex cbminicii^ quadragesime.

* So also 38 : potentiam : 39. etc. ' tamen : 39.

* quando : 39. * Miserere. 50. add. 63.

* [viii. 13-22.] • [viL 45 — viii. Ii.]

^ Ca. 9. in m. [ix. i-ii.] * [viii. 12-30.] • dominica : 38.

Digitized by VjOOQIC

FERIA QUARTA CINERUM, 83

C Notandum preterea quod nullum festum simplex^ cele-
brandum est per totam quadragesimam^ sed si aliquod occurrerit^

fief officium deferia, et pro commemoratione illius festi simplici^
in fine prime antequam dicatur. Preciosa. dicetur^ eius oratio

propria^ si habuerit, alioquin de communi, quemadmodum dictum

fuit in cbminica prima aduentus,

C Aduertendum insuper quod in sabbatis quadragesime non
debet fieri officium de beata virgine sedsolum debet fieri commem-
oratio solitapost orationem ferie in laudibus et vesperis vt in alijs
diebus.

C Item omittende sunt tertie lectiones occurrentes in calendario
ex epistolis Pauli per totam quadragesimam^ in qua cuilibet ferie
assignata est propria aij\ lectio. C Et supra dicta ordinata sunt
iuxta cUcreta conciliorum^ antiquorum de quibus in prefatione,

t[ Ad matutinum inuitatorium,

Hodie si vocem Domini audieritis, nolite obdurare, •et
cetera.*

Hymnus.

T^ X more docti mystico seruemus hoc ieiunium, Deno dierum
^ circulo Ducto quater^ notissimo.®

Lex et prophete primitus Hoc pretulerunt, postmodum
Christus sacrauit omnium Rex atque factor temporum.

Vtamur ergo parcius Verbis, cibis, et potibus. Somno, iocis,
et arctius Perstemus in custodia.

Dicamus omnes cernui, Clamemus atque singuli, Ploremus
ante iudicem, Fleamus® iram vindicem.

Nostris malis offendimus Tuam deus clementiam, Effunde
nobis desuper Remissor indulgentiam.

Presta beata trinitas, Concede simplex vnitas, Vt fructuosa
sint tuis ieiuniorum munera. Amen.

^^onuertimini ad me, in toto corde vestro in ieiunio, et fletu,
et planctu.

C ExfoeL Lectio j}^

NVnc ergo, dicit dominus» conuertimini ad me ... quia superbe
egit.

* dupUx : 66. ' si/ : 61. ^ So also 66. * duitur : 63.

* consiliorumi 61. • — ^* corda vestra : 39. etc. ^ quatuor : 43.

* nouisslmo : 39. 60. 61. ^ So also 38 : Flectamus : 39. etc.
^^ Antiphona : -pr. 39. etc. " Ca. 2 in m. [ii. 12-20.]

G 2

Digitized by VjOOQIC

84 FERIA QUARTA CINERUM,

C Secundum loannem^ Lectio secunda,
"T^Icebat ergo lesus ad eos ... est qui querat et iudicet.

C Tertia lectio secundum Mattheum.

IN illo tempore : dixit lesus discipulis suis. Cum ieiunatis :
nolite fieri sicut hypocrite tristes. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini Episcopi,

CVm leiunatis (inquit) nolite fieri sicut hypocrite tristes.
Exterminant enim facies suas: vt appareant hominibus
leiunantes. Amen dico vobis: receperunt mercedem suam.
Vos autem ieiunantes : vngite capita vestra : et^ facies vestras
lauate, ne videamini hominibus ieiunantes : sed palri vestro qui^
est in abscondito et pater vester qui est in abscondito reddet
vobis. Manifestum est his preceptis: omnem nostram rnten-
tionem in interiora debere gaudia dirigi : ne foris querentes
mercedem huic seculo conformemur : et amittamus promissionem
tanto solidioris, atque firmioris quanto interioris beatitudinis •
quam* nos elegit deus conformes fieri imagini filij sui. In hoc
autem capitulo maxime animaduertendum est : non in solo rerum
corporearum nitore atque pompa : sed etiam in ipsis sordibus
lutuosis esse posse iactantiam : et eo periculosiorem : quo sub
nomine: seruitutis dei decipit Qui ergo immoderato cultu
corporis atque vestitu, vel ceterarum rerum nitore fulget : facile
conuincitur rebus ipsis pomparum seculi esse sectator: et*^
nequaquam fallit^ dolosa imagine sanctitatis. Qui*^ autem in
professione christianitatis inusitato squalore ac sordibus intentos
in se hominum oculos facit, cum id voluntate faciat non
necessitate patiatur, ex ceteris eius operibus potest conuinci,
vtrum hoc contemptu superflui cultus: aut^ ambitione aliqua
faciat quia nobis sub ouina pelle cauendos lupos dominus
precepit Sed ex fructibus (inquit) eorum cognoscetis eos.'

^ Ad laudes antiphona^

Ecce nunc tempus acceptabile ecce nunc dies salutis
commendemus nosmetipsos in multa patientia.

Oratio^

PResta Domine fidelibus tuiB vt ieiuniorum veneranda
solennia et congrua pietate suscipiant, et]secura deuotione
percurrant Per.

> [viii. 31-50.] '•* ct : om, 38. ' quae : 38.

* qua: 39. elc* • oni, 61. • ftilli: 66.

* Quia : 6i. ^ an : 60. 61. 64. ' Miserere. 50. add, 63»

Digitized by VjOOQIC

FERIA QUINTA POST DIEM CINERUM. 8$

f[ Notandum quod in hacferia quarta cinerum preter officium
diei dicuntur septem psalmi penitentiales cum letania} et orationi*
bus vt infine breuiarij,

C Item notandum, quodin omnibus sextis ferijs quadragesime
exceptc? sextaferia hebdomade sancte dicuntur simili modo septem
psalmi, vel matutinum cum laudibus pro defunctis, vt suis locis
annotatur?

C Aduertendum^ quod si in aliqua ex predictis sextis ferijs
celebrabitur festum duplex non dicuntur septem psalmi, nec
officium defunctorum,

^ Ad vesperas hymnus,

A Vdi benigne conditor, Nostras preces cum fletibus, In hoc
-^ sacro ieiunio, Fusas quadragenario.

Scrutator alme cordium Iniirma tu scis virium : Ad te
reuersis exhibe, Remissionis gratiam.

Multum quidem peccauimus : Sed parce confitentibus : Ad
laudem tui nominis, confer medelam languidis.

Sic corpus extra conteri, Dona per abstinentiam, leiunet vt
mens sobria, A labe prorsus criminum.

Presta beata trinitas.

Antiphona. DereHnquat impius viam suam, et vir iniquus
cogitationes suas, et reuertatur ad dominum : et miserebitur
eius.

t[ Notandum quod inuitatorium^ hymni, et antiphon^ huius
quarte ferie cinerum dicuntur vsque ad dominicam de passione
exclusiue in omnibus diebus nisi celebretur aliquod festum duplex,

t[ Feria quintapost diem cinerum ex Genesi? Lectio prima,
T^Ixitque deus Hoc est signum federis ... et mortuus est.

t[ Secundum loannem? Lectio ,ij,

A Men amen dico vobis si quis sermonem ... schisma erat
-^ inter eos.

f[ Tertia lectio secundum, Matheum?

TN illo tempore. Cum intrasset lesus Capharnaum accessit
^ ad eum Centurio rogans eum et dicens : Domine puer meus
iacet paraclytus* in domo et male torquetur. Et ait illi lesus.
Ego veniam et curabo eum, Et reliqua.

^ lUanijsx 63. [Su ^, 395.] * excefto: 38. • notatur: 38.

* autem : add, 39. ctc. * antiphona : 38.

• [ix. 17-29.] 7 [viu. 51— ix. 16.]

■ Caput octauum : add. 39. • paralyticus : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

86 FERIA SEXTA POST DIEM CINERUM,

Homilia sancti Augustini Episcopi,

Vldeamus vtrum de seruo Ceuturionis sibi Mattheus Lucasque
consentiant. Mattheus enim dicit : accessit ad eum Centurio
rogans eum et dicens : Puer meus iacet in domo paralyticus.
Cui videtur repugnare quod Lucas ait. Et cum audisset de
lesu, misit ad eum seniores iudeorum, rogans eum vt descenderet
ct sanaret seruum eius. At illi cum venissent ad lesum roga-
bant eum soUicite dicentes ei, quia dignus est vt hoc ei prestes,
diligit enim gentem nostram et synag^ogam ipse edificauit
nobis. lesus autem ibat cum illis. Et cum iam non longe
essent a domo, misit ad eum Centurio amicos dicens : Domine
noli vexari. Non enim sum dig^us, vt intres sub tectum meum,
propter quod et meipsum non sum dignus^ arbitratus vt venirem
ad te, sed dic verbo, et sanabitur puer meus. Si enim ita hoc
gestum est : quomodo erit verum quod Mattheus narrat.
Accessit ad eum quidam Centurio cum ipse non accesserit sed
amicos miserit. Nisi diligenter aduertentes intelligamus
Mattheum non omnino deseruisse vsitatum modum loquendi.
Non enim solum dicere solemus accessisse aliquem, etiam
antequam petlieniat illuc quo dicitur accessisse. Vnde etiam
dicimus parum accessit vel multum accessit eo quo appetit
peruenirc. Verumetiam ^ipsa preuentione^ cuius adipiscendi
causa acceditur : dicimus plerunque factum : et si eum ad quem
peruenit non videat ille qui peruenit : cum per amicum
peruenit : ad aliquem : cuius ei fauor est necessarius.''

Oratio,

T^Eus, qui culpa offenderis penitentia placaris : preces populi
^ tui supplicantis : propitius respice : et flagella tue ira-
cundie, que pro peccatis nostris meremur auerte, per dominum.

C Feria sexta post diein Cinerum, ex Genesi^ Lectio prima.

T_IEc^ sunt generationes filiorum Noe ... de quibus egressi
-■^ sunt Philistijm, et Caphtorim.

C Secundum loannem.^ Lectio jj\

Dlcunt ergo ceco iterum^ Tu quid dicis ... Peccatum ergo
vestrum manet.

' dignum : 39. 43. 44. 49. 60. 63. 64. 66.

^ — ^* ipsam peruentionem : 60. 64. ^ Miserere. 50. add. 63.

* Ca. 10. in m. [x. 1-14]. * So also 38. Hae : 39. etc

• [ix. 17-41.] Lucam : 43. ' itenmt : 60.

Digitized by VjOOQIC

SABBATOPOST DIEM CINERUM, 87

C Tertia lectio secundum Mattheum}

TN illo tempore. Dixit Icsus discipuHs suis Audistis quia
-*- dictum est antiquis, Diliges proximum tuum et odio habebis
inimicum tuum ? Et reliqua.

t[ Homilia origents,

Slcut illa alia precepta data eis fuerant in lege, sic et hoc.
Sicut enim ad^ dimittendas vxores iussum fuerat vt eas
non interficerent sic et ad odiendum inimicum mandatum fuit,
vt et amicum non odissent' Concessa sunt autem ista populo
illi veteri adhuc rudi et infirmo : quanquam inimicus qui odio
habendus dicitur iuxta subtiliorem intellectum diabolus possit
intelligi. Ceterum in euangelio quod lege veteri* longe
excellentius et perfectius est : quid magister perfectionis dicat
audiamus. Ait enim discipulis suis : Dilige^ inimicos vestros :
benedicite maledicentibus vobis : et benedicite his qui oderunt
vos : et orate pro persequentibus vos. Secundum legem diliges
proximum tuum et odies inimicum tuum. Et secundum
euangelium inimicum et proximum diliges. Diligite inimicos
vestros. Imperfectionem legis : euangelium adimpleuit.
Infirmitatem eorum qui sub circuncisione erant : hi qui sub
gratia fuerunt confirmauerunt : quibus velut firmissimis et
perfectis* viris : dominus hoc mandabat dicens. Diligite inimicos
vestros : vos mansueti, vos mites, vos benigni, vos immaculati,
vos imitatores mei. Vos me sequentes : vos diligite inimicos
vestros, siue paganos, idolorum cultores siue hereticos infideles.
Isti enim sunt inimici vestri : isti sunt veritatis aduersarij.^

Oratio,

INchoata ieiunia quesumus domine benigno fauore prosequere :
vt obseruantia,® quam corporaliter exhibemus, mentibus etiam
synceris exercere valeamus. Per. etc.

t[ Aduertendum quod in hac ^sexta feric? dicitur matutimim
cum suis laudibus^^ pro defunctis,

C Sabbato post diem Cinerum ex Genesi}^ Lectio prima,

CHanaan autem genuit Sidonem ... gentes in terra post
diluuium.

C Seamdum loannem}'^ Lectio ,ij\

AMen amen dico vobis qui non intrat ... potest cecorum
oculos aperire ?

' cap. 5. in m, ' in : 43. ' obedissent : 66.

* ct : add. 39. * Diligiie : 38. etc. • perfecti : 63.

^ Miserere. 50. add. 63. • obseruantiam : 39. ctc. • — • feria sea/a : 60.

^^ et vesperis: add, 66. " [x. 15-32.] '* Ca, 10. in m. [x. 1-21.

Digitized by VjOOQIC

88 DOMINICA PRIMA QUADKAGESIMAE.

C Tertia lectio^ secundum Marcum}

T N illo tempore : Cum sero esset factum erat nauis in medio
-■' mari : et ipse solus in terra, Et reliqua.

t[ Homilia Bede presbyteri,

ET cum dimisisset eos : abijt in montem solus orare. Non
omnis qui orat ascendit in montem. £st enim oratio que
peccatum facit Sed bene orat qui deum orando querit, hic a
terrenis ad superiora progrediens verticem curie sublimioris
ascendit. Qui vero de diuitijs aut de honore seculi : aut certe
de inimici morte solicitus obsecrat ipse in infimis iacens : viles
ad deum preces mittit. Orat autem dominus non vt pro se
obsecret : sed vt pro me impetret Nam et si omnia posuerit pater
in potestate filij : filius tamen vt formam hominis impleret :
obsecrandus* patrem putat esse pro nobis, quia noster aduocatus
est. Aduocatum (inquit) habemusapud patrem dominum lesum
Christum. Si aduocatus est : debet pro nostris interuenire
peccatis. Non ergo quasi infirmus: sed quasi pius obsecrat
Vis scire quod omnia que velit possit et aduocatus et iudex est ?
In altero pietatis oflficium : in altero insigne est potestatis. Et
cum sero esset factum : erat nauis in medio mari : et ipse solus
in terra videns eos laborantes in remigando : erat enim ventus
contrarius eis. Labor discipulorum in remigando : et contrarius
eis ventus labores sancte e^clesie varios designant, que inter
vndas seculi aduersantis et^ immundorum flatus spirituum ad
quietem patrie celestis : quasi ad fidam^ littoris stationem per-
uenire conatur.*

Oratio.

ADesto domine supplicationibus nostris: et concede, vt hoc
solenne ieiunium quod animabus corporibusque curandis
salubriter iustitutum est deuoto seruitio celebremus. Per
dominum nostrum.

^ Ab hoc sahbato inclusiue vsque ad pascha vespere dicuntur
ante cenam meridianam in omnibus diebus etiam festiuis^ exceptis
dominicis in quibus dicuntur hora consueta,

t[ Dominica prima quadragesime^ ex GenesiJ Lectio prima,
T^Rat autem terra labij vnius ... et genuit filios et filias.

^ Ca. 6. in m. ' Matthaeum : 44.

' obsecrandum : 39. elc. * om. 66.

• fidem : 39. 66. • Mistrere. 50. add, 63.
' Ca. II. in m, [xL I-15.]

Digitized by VjOOQIC

FERIA //. DOMINICAE L QUADRAGESIMAE. 89

C Secundum loannem} Lectio ij.

pj^Acta sunt autem encenia in lerosolymis : ... multi credide-
^ runt in eum.

t[ Tertia lectio secundum Mattheum?

T N illo tempore. Ductus est lesus in desertum a spiritu vt
-■' tentaretur a diabolo. Et cum ieiunasset quadraginta diebus
et quadraginta noctibus, postea esurijt. Et reliqua.

t[ Homelia\ sancti Gregorij pape.

DVbitari a quibusdam solet a quo spiritum' sit lesus ductus in
desertum, propter hoc quod subditur. Assumpsit eum
diabolus in sanctam ciuitatem : et rursum : assumpsit eum in
montem excelsum valde Sed vere et* absque vlla questione
conuenienter accipitur vt a sancto spiritu in desertum ductus
credatur vt illuc eum suus spiritus duceret, vbi hunc ad tentan-
dum spiritus malignus inueniret. Sed ecce cum dicitur deus
homo vel in excelsum montem vel in sanctam ciuitatem
assumptus a diabolo : mens refugit : humane^ hoc audire aures
expauescunt. Cum tamen non esse incredibilia ista cognoscimus,
si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium
diabolus caput est et huius capitis membra sunt omnes iniqui.
An non diaboii membrum Pilatus fuit An non diaboli membra
iudei persequentes et milites crucifigentes fuerunt? quid ergo
mirum si se ab illo permisit in montem duci et tentari : qui se*
pertulit etiam a n;icmbris illius crucifigi ? Non est ergo indignum
redemptori nostro quod tentari voluit qui venerat occidi. lustum
quippe erat : vt sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret
sicut mortem nostram venerat sua morte superare.'''

Oratio.

DEus qui ecclesiam tuam annua quadragesimali obseruatione
purificas, presta familie tue vt quod a te obtinere
abstinendo nititur, hoc bonis operibus exequatur . per.

t[ Feria secunda ex Genesi? Lectio ./.

Vlxit autem Heber triginta quatuor annis. ... mortuus est in
Haran.

t[ Secundum loannem? Lectio ,ij.

ERat autem quidam languens Lazarus ... consolarentur cas
de fratre suo.

^ [x. 22-42.] ^ cap. 4. in m. ' spirilu : 38 ctc.

^ oni. 66. * humana : 44. • om. 38.

' Miserere 50. add. 63. * [jci. 16-32.] • Ca. 11. in m. [xi. 1-19.]

Digitized by VjOOQIC

90 FERIA 2L DOMINICAE /. QUADRAGESIMAE,

t[ Tertia lectio secundum Mattheum}

T N illo tempore. Dixit lesus discipuHs suis. Cum venerit
-*- filius hominis in maiestate sua: et omnes ftngeli eius cum eo:
tunc sedebit super sedcm maiestatis sue : et congregabuntur
ante eum omnes gentes.^

Homilia sancti Augustini episcopi.

CVm autem venerit filius hominis in maiestate sua : et omnes
angeli eius cum eo : tunc sedebit in sede maiestatis sue
et congregabuntur ante eum omnes gentes : et separabit eos ab
inuicem : sicut pastor segregat oues ab hedis : et statuet oues
quidem a dextris : hedos autem a sinistris : tunc dicet eis, qui
a dextris eius erunt Venite benedicti patris mei percipite regnum
quod vobis paratum est ab origine mundi Vbi lumen indeficiens :
vbi gaudium sempitemum vbi vita perennis et immortalis, et
letitia sempiterna cum angelis et apostolis. Vbi lux^ lucis et
fons luminis. Vbi ciuitas sanctorum lerusalem celestis. Vbi
conuentus martyrum et patriarcharum cum Abraham Isaac et
lacob : et sanctorum omnium. Vbi dolor nullus, nec tristitia
post gaudium Vbi nox effugiet et senectus non apparebit. Vbi
charitas inexplebilis. Vbi pax indiuidua. Vbi assistimt angeli
et vniuerse potestates, vbi manna id est cibus celestis : et vita
angelica. Et vt infinita in breui comprehendam. Vbi omnis
dolor et omne malum non videbitur : et omne bonum non
deesse vnquam poterit. Tunc iusti ad hec* respondebunt
dicentes. Domine cur tantam et talem nobis gloriam preparasti ?
Tunc et ipse eis respondebit. Pro misericordia vestra et fide.
Pro hilaritate et patientia. Pro longanimitate et mansuetudine.
Pro veritate et iustitia. Pro continentia et humilitate. Pro
hospitalitate et affabilitate. Pro gaudio ad peregrinos et ignotos.
Prc iustitia et sanctitate, Pro tristitia vestra in malo proximi.
Pro letitia vestra in bonis eius. Pro gaudio vestro in his qui
nec sermonem ociosum de ore suo proferunt. Pro timore dei
in his qui nec transgrediuntur pactum aut^ iota vnum aut vnum
apicem de lege domini. Pro eo quod non accepistis munera
super innocentem : nec mendacium pro veritate.*

Oratio.

C^^Onuerte nos deus salutaris noster : et vt nobis ieiunium
^ quadragesimale proficiat : mentes nostras celestibus
instrue disciplinis. per.

' Ca. 25. in m. '^ Et reliqua : add. 39. etc. ' lex : 66.

* hunc : 66. * om, 39. ctc. • Misercre. 50. add. 63.

Digitized by VjOOQIC

FERIA III, DOMINICAE L QUADRAGESIMAE, 9»

t[ Feria tertia ex Genesi} Lectio prima.

Dlxit autem dominus ad Abram Egredere ... vadens et vltra
progrediens ad meridiem.

t[ Secundum loannem? Lectio dj\

MArtha ergo vt audiuit quia lesus venit ... videbis gloriam
dei?

t[ Tertia lectio secundum Mattheum?

IN illo tempore. Cum intrasset lesus Hierosolymam commota
est vniuersa ciuitas dicens : Quis est hic. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini episcopi.

ET venit Hierosolymam, et cum introisset templum, cepit
eijcere vendentes et ementes de templo, et mensas nummu-
lariorum et* cathedras vendentium columbas euertit. Quod
maledicendo ficum infructuosam per figuram fecit dominus, hoc
idem mox^ aperte ostendit, eijciendo improbos de templo.
Neque enim aliquid peccauerat arbor,* que esuriente domino
poma non habuit, quorum necdum tempus aduenerat. Sed
peccauere sacerdotes qui in domo domini secularia negocia
gerebant, et fructum pietatis quem debuerant, quemque in eis
dominus esuriebat ferre recusabant Arefecit dominus arborem
maledictam, vt homines hoc videntes, siue audientes, multo
magis intelligerent se diuino condemnandos esesse^ iudicio, si
absque operum fructu de plausu tantum sibi religiosi sermonis^
velut de sonitu et blandimento viridantium gloriarentur® foliorum.
Verum quia non intellexerunt, consequenter in ipsos districtionem
emerite vltionis exercuit. Eiecitque commercia rerum human-
arum de templo illo, quo® diuina^^ res tantum agi, hostias et
oblationes deo offerri, verbum dei iegi,audiri^^ decantari preceptum
erat. Et quidem credendum^^ quod ea tantum vendi et emi
repererat in templo, que ad ministerium templi eiusdem
necessaria erant, iuxta hoc quod aiias factum legimus cum
idem templum ingrediens inuenit in eo ementes et vendentes
oues et boues et columbas. Que nimirum omnia non nisi vt
offerrentur in domo domini vendebantur,^-^ eos qui de longe
venerant ab indigenis comparare credendum est^*

^ Ca. 12 in m, [xii. 1-9.] * [xi. 20-40.] • Ca. 21. in tn,

•* om. 38. * om, 39. • ardor: 41.

' Thusfor esse. * gloriaretur : 38.

• qui : 38. in quo : 60. 64. *° diuinas : 60. 64.

" et : add, 39. etc ^2 ^51 : add. 39. etc.

" et: add, 39. 41. 60. 61. 63. 64. " Miserere. 50. add. 63.

Digitized by VjOOQIC

9a FERIA IV. DOMimCAE /. QUADRAGESIMAE.

Oratio.

TD Espice domine familiam tuam et presta, vt apud te mens
•'^ nostra tuo desiderio refulgeat, que se carnis maceratione
castigat : Per dominum.

C Feria iiij. ex Genesi} Lectio ,i.
pActa est autem fames in terra .». omnia que habebat

C Sccundum loannem? Lectio .ij\
nnVIerunt ergo lapidem ... vt apprehendant eum.

C Tertia lectio secundum Mattheum?

T N illo tempore : Accesserunt ad lesum scribe et pharisei
-■' dicentes : Magister volumus a te signum videre. Et reliqua.

C Homilia sancti Augustini Episcopi.

ET* que de sancto euangelio recitata sunt fratres mei, si
omnia pertractare cupimus, vix tempus sufficit* singulis,
quanto magis ergo non sufficit omnibus ? lonam prophetam
qui deiectus in mari belue marine vtero exceptus est, et die
tertio viuus euomitur : figuram gessisse saluatoris, qui passus
est, et die tertia resurrexit, ipse saluator ostendit. Accusatus
est populus ludeorum in comparatione niniuitarum : quoniam
niniuitc ad quos redarguendos missus est lonas propheta, agendo
penitentiam iram dei placauerunt, et misericordiam meruerunt.
Ecce, inquit, plusquam lonas hic volens intelligi, seipsum
dominus lesus. Audierunt illi seruum, et vias suas correxerunt,
audierunt isti dominum et contempserunt, et insuper occiderunt.
Regina austri exurget inquit, in iudicio cum generatione hac,
et condemnabit eam. Venit enim a finibus terre audire sapien-
tiam Salomonis et ecce plusquam Salomon hic. Non fuit
magnum Christo plus esse quam lonas, plus essequam Salomon :
iste enim dominus, illi serui erant. Scd tamen quales sunt qui
presentem dominum contempserunt, quando alienigene seruos
eius audierunt*

Oratio.

PReces nostras quesumus domine clementer exaudi, et contra
cuncta nobis aduersantia, dexteram tue maiestatis extende :
Per dominum.

> [xii. I0-20.] * [xi. 41-56.] ' Ca. 12. in m.

** Ea : 39. ctc * fuffit a : 38. • Miserere. 50. add, 63.

Digitized by VjOOQIC

FERIA VI, DOMINICAE I, QUADRAGESIMAE, 93

C Feria .v. ex Genesi} Lectio ,i.

A Scendit ergo Abram de Egypto ... edificauitque ibi altare
-^ domino.

C Secundum loannem? Lectio aj\

TEsus ergo ante sex dies pasche ... Ecce mundus totus post
-^ eum abijt

C Tertia lectio secundum Mattheum?

TN illo tempore. Egressus lesus secessit in partes Tyri et
-^ Sidonis. Et reliqua,

Homilia Originis.^

■pRatres, dicet aliquis ex vobis, feci peccata multa et magna.
■'- Et quis ex nobis est qui non peccet ? Tu dicis : Erraui
super omnes homines, sufficit tibi in sacrificio ista confessio.
Dic tu prior iniquitates tuas vt iustificeris, et cognosce teipsum
quoniam peccator es habeas tristitiam cum conuerteris, esto
mestus et noli desperare, sed lachrymas compunctus effimde.
Numquid aliud fuit in meretrice, quam lachrymarum effusio ?
Et ex hac profusione inuenit presidium, et accepta fiducia
accessit ad fontem mesericordief dominum lesum. Sed venia-
mus ad causam. Quid ergo est o euangelista ? Et inde transiens
dominus venit in partesTyri et Sidonis, et ecce mulier Chananea.
Mira res o euangelista. Ecce mulier caput peccati, arma diaboli,
expulsio paradisi, delicti mater, corruptio legis antique. Et ecce
mulier veniebat ad dominum lesum. Mulier alienigena de
gentibus nouella plantatio Mirum negotium. ludei fugiunt,
chananea sequitur, domestici derelinquunt, alienigena adheret,
iungere ac proximare cupit Ecce mulier de finibus illis egressa
clamabat dicens. Miserere mei Domine fili Dauid, mulier hec
euangelista efficitur. Probauit enim diuini consilij sacramentum,
quando et diuinam* virtutem obsecrat, et carnis naturam con-
fitetur dicens : miserere mei domine fili dauid.*^

Oratio,

DEuotionem populi tui quesumus domine benignus intende,vt
qui per abstinentiam macerantur in corpore, per fructum
boni operis reficiantur in mente : Per dominum.

f[ Feria .vi. ex Genesi? Lectio .i.
pActum est autem in illo tempore ... qui habitabat in Sodomis.

1 Ca, 13 in m. [xiii. I-18.] ^ [xii. I-19.] ' Ca. 15 in m.

* diuina : 66. • Miscrerc. 50. add. 63. • Ca. 14. in m. [xiv. 1-12.]

Digitized by VjOOQIC

94 SABBATO DOMINICAE; /. QUADRAGESIMAE,

C Secundum loannem} Lectio aj.

ERant autem quidam gentiles ... credite in lucem, vt filij lucis
sitis.

C Tertic^ lectio secundum loannem?

IN illo tempore : Erat dies festus ludeorum, ct ascendit lesus
Hierosolymam. Et reliqua.

<[ Homilia sancti augustini Episcopi,

Mlrum non esse debet a deo factum miraculum, mirum enim
esset si homo fecisset. Magis gaudere quam mirari debe-
mus, quia dominus noster et saluator lesus Christus homo factus
est quam quod diuina miracula intcr homines Deus fecit. Plus
est enim ad salutem nostram quod factum est propter homines,
quam quod fecit deus inter homines. Et plus est quod vitia
sanauit animarum nostrarum, quam quod sanauit languores
corporum mortuorum.* Sed quia ipsa anima non eum nouerat
a quo sananda erat, et oculos habens in carne vnde facta corpor-
alia videret, nondum habebat sanos in corde, vnde deum latentem
cognosceret, fecit quod videri poterat, vt sanaret vnde videri non
poterat. Ingressus est locum vbi iacebat multitudo magna
languentium, cecorum, claudorum, et aridorum. Et cum esset
medicus et animarum et corporum, et venisset saluare omnes
animas crediturorum de illis languentibus vnum elegit quem
sanaret vt vnitatem significaret. Si mediocri corde et quasi
humano captu et ingenio consideremus facientem et quod ad
potestatem pertinet non magnum aliquid perfecit, et quod ad
benignitatem parum fecit. Tot iacebant et vnus curatus est,
cum posset uno verbo omnes erigere.^

Oratio,

pSto domine propitius plebi tue, et quam tibi facis esse*
^ deuotam : benigno refoue miseratus auxilio. Per dominum.

Hodie dicuntur septem psalmi,
C Sabbato ex Genesi? Lectio prima,
pT ecce vnus qui euaserat ... isti accipient partes suas.

C Secundum loannem? Lectio ,ij\

TLJEc locutus est lesus et abijt ... sicut dixit mihi pater sic
^^ loquor.

1 [xii. 20-36.] 2 ij: 43.

' Ca. V. : add. 39. * morituronim : 39. etc.

• Miserere. 50 : add, 63. • om, 38.

' [xiv. 13-24.] « [xii. 36-50.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA SECUNDA QUADRAGESIMAE, 95

Tertia lectio secundum Mattheuni}

TN illo tempore. Assumpsit lesus Petrum et lacobum, et
-^ loannem fratrem eius: et duxit illos in montem excelsum
seorsum, et transfiguratus est ante eos. Et reliqua.

Homilia sancti Leonis pape.

Y^ Vangelica lectio dilectissimi, que per aures corporis interiorem
^ mentium nostrarum pulsauit auditum, ad magni sacramenti
nos intelligentiam vocat. Quam inspirante gratia dei facilius
assequemur, si considerationem nostram ad ea que paulo
superius sunt narrata refefamus. Saluator enim humani generis
deus Christus, condens eam fidem que impios ad iustitiam, et
mortuos reuocat ad vitam, ad hoc discipulos suos doctrine
monitis, et operum miraculis imbuebat, vtidem et vnigenitusdei,
et filius hominis crederetur. Nam vnum horum sine alio non
proderat ad salutem : et equalis crat periculi, dominum nostrum
lesum Christum, aut dcum tantummodo sine homine, aut sine
deo solum hominem credidisse, cum vtrumque esset pariter
confitendum. Quiasicutdeoverahumanitas, itahomini inerat vera
diuinitas. Ad confirmandam ergo huius fidei salubritatem inter-
rogauerat discipulos suos dominusinter diuersas aliorum opiniones
quid ipsi de eo crederent, quidue sentirent. Vbi apostolus Petrus
per reuelationem summi patris, corporea superans et humana
transcendens vidit oculis mentis filium dei viui, et confessus^ est
gloriam deitatis, quia non ad solam respexit substantiam carnis
et sanguinis : Tantumque in hac fidei sublimitate complacuit, vt
beatitudinis felicitate dotatus sacram inuiolabilis petre acciperet
firmitatem, supra quam fundata ecclesia portis inferni et mortis^
legibus preualeret. Nec in soluendis aut ligandis quorumcunque
causis, aliud ratum esset in celo, quam quod Petri sedisset
arbitrio.*

Oratio,

pOpuIum tuum quesumus domine propitius respice, atque ab
-■■ eo flagella tue iracundie clementer auerte. Per.

C Dominica secunaa quadragesime ex Genesi} Lectio ./.

■LJIs itaque transactis factus est sermo ... Chananeos, et
^ ^ Gergeseos, et lebuseos.

* Ca. 7. in m. So also 38. xvii : 39. ' confestus : 38.

' morti : 66. * Misercre. 50. add, 63.

• Ca. 15 «« «. [xv. 1-21.]

Digitized by VjOOQIC

96 DOMINICA SECUNDA QUADRAGESIMAE,

C Secundum loannem} Lectio secunda,
A Nte diem festum pasche ... accipit eum qui me misit.

C Tertia lectic^ secundum Mattheum?

IN illo tempore : Assumpsit lesus Petrum et lacobum et
loannem fratrem eius, et duxit illos in montem excelsum^
seorsum, et transfiguratus est ante eos. Et reliqua.

C Homilia sancti Ambrosij Episcopi,

DIco autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non
gustabunt mortem, donec videant regnum dei. Semper
dominus sicut ad premia erigit futura virtutum atque vtilem
secularium rerum docet esse contemptum, ita etiam infirmitatem
mentis humane presentium remuneratione sustentat. Arduum
quippe est crucem toUere et animam periculis ac morti corpus
offerre negare quod sis, cum velis essc quod non sis. Raroque
quamuis excelsa virtus futuris commutat presentia. Diflficile
quippe videtur hominibus vt spem periculis emant, damnoque
presentium, future locum mercentur etatis. Ergo bonus et
moralis magister ne quis desperatione frangatur aut tedio,.
quoniam vite dulcis illecebra constantem quoque mulcet affectum>
continuos viuendi successus fidelibus pollicetur. Frigent enim
solatia sub metu mortis, magnusque* amor vite presentis integre
blanditias spei, cum appetite*^ salutis terrore compensat. Non
habes igitur quod queras, et non habes quod excuses. Arbiter
omnium, dedit et virtutum premium, et infirmitatis remedium
vt presentibus sustineatur infirmitas, virtus futuris. Si fortis es,
contemne mortem, si imbecillis es fuge. Sed nemo potest
fugere mortem nisi vitam sequatur Vita tua Christus est, ipse est
vita que mori nescit*

Oratio.

DEus qui conspicis omni nos virtute destitui, interius exterius-
que"^ custodi, vt ab omnibus aduersitatibus muniamur
in corpore, et a prauis cogitationibus mundemur in mente, Per
dominum nostrum. etc.

> Ca. 13 in m, [xiiL l-aa] • Ca. 13 in m. So also 38. c, xviix 39»

• Marcum : 43. * manusque : 43.

» appctione : 38. • Miserere. 5a adcL 63. ' extcrisque : 38.

Digitized by VjOOQIC

FERIA y/. DOMINICAE IL QUADRAGESIMAE. 97

C Feria dj, ex Genesi} Lectio a,
T Gitur Sarai vxor Abram . . . peperit ei Agar Ismahelem.

C Secundum loannem? Lectio secunda,

CVm hec dixisset lesus, turbatus est ... cognoscitis^ et vidistis
eum.

C Lectio aij. secundum loannem}

N illo tcmpore ; Dixit lesus turbis ludeorum Ego vado et
queritis^ me, et in peccato vestro moriemini : Et reliqua.

C Homilia sancti Augustini episcopi,

LOcutus est dominus ludeis dicens : Ego vado et queritis^
me, non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam
abscessit ab ocuh*s hon^inum, inquisiere, et qui oderant et qui
amabant, illi persequendo, isti habere cupiendo. In psalmis ait
ipse dominus per prophetam : Perijt fuga a me, et non est qui
requirat animam meam. Et alio* in psalmo : Confundantur et
reuereantur requirentes animam meam. Culpauit qui non
requirent^ damnauit qui requirent® Malum est enim non querere
animam Christi, sed quomodo eam quesierunt discipuli? Et
malum est querere animam Christi, sed quomodo eam quesierunt
ludei? Illi enim vt haberent, isti vt perderent. Denique istis
qui sic querebant more malo. corde peruerso quod sequitur
adiunxit. Queritis® me, et ne^^putetis quia bene me^^ queritis,^^
in peccato vestro moriemini. Hoc est Christum male querere,
in peccato suo mori. Hoc est illum odisse, per quem^'* posset
saluus esse. Cum enim homines quorum spes in deo est, non
debeant mala reddere pro malis, reddebant isti mala pro bonis.
Prenuntiauit ergo illis deus dixitque sententiam prescius, quod
in peccato suo morerentur. Deinde adiungit^* : Quo ego vado
vos non potestis venire.^^

Oratio,

pResta quesumus^^ Deus, vt familia tua que se. affligendo
^ carnem ab ah*mentis abstinet, sectando iustitiam a culpa
ieiunet : per.

* Ca. 16. in m. [xvi. 1-16.] - [xiii. 21— xiv. 7.]
' eum : add. 39. etc. ■* Ca. 8 in m.

* So also 38. queretis : 39. etc. ^ loco : add. 39. etc.

' requirerent : 39. etc. * requirerent : 39. etc

* Queretis : 39. 41. 43. 49. 60. 61. 64. 66. ^® non : 66.

" om. 39. *2 queratis : 39. etc.

^^ solum : add. 39. etc. ^** adiunxit : 39. 41. 60. 61. 64.

^* Miserere. 50. add, 63. ^* omnipotens : add, 39. etc.
B. R. N. H

Digitized by VjOOQIC

98 FERIA lll. DOM/NICAE II, QUADRAGESIMAE.

C Feria tertia ex Genest} Lectio prima.

TDOstquam vero nonaginta et nouem ... pactum meum irritum
^ fecit.

C Secundum loannem? Lectio .ij\

D\c\\? ei Philippus : Domine ostende nobis patrem ... Surgite
eamus hinc.

C Tertia lectio secundum Mattheum.^

IN illo tempore : Locutus est lesus ad turbas, et ad discipulos
suos dicens : Super cathedram Moysi sederunt scribe et
pharisei. Et reliqua.

Homilia sancti Hieronymi presbyten.

QVid mansuetius, quid benignius domino. Tentatur a
phariseis, confringuntur insidie eorum, et secundum
psalmistam : Sagitte paruulorum facte sunt plage eorum. Et
nihilominus proptcr sacerdotium^ et nominis dignitatem hortatur
populos,* vt subijciantur eis, non opera sed doctrinam^ consider-
antes. Quod autem ait super cathedram Moisi sederunt scribe
et pharisei. Per cathedram, doctrinam legis ostendit. Ergo et
illud quod dicitur in psalmo. In cathedra pestilentie non sedit,
et cathedras vendentium columbas euertit : etiam per cathedram
doctrinam debemus accipere. AUigant autem onera grauia et
importabilia, et imponunt ea in humeros hominum, digito autem
suo nolunt ea mouere. Hoc generaliter aduersus omnes
magistros dictum est, qui grandia^ iubent et minora non faciunt :
notandum autem quod humeri et digiti et onera et vincula
quibus alligantur onera, spiritualiter intelligenda sunt Omnia
vero sua opera faciunt : vt videantur ab hominibus. Quicunque
igitur ita facit quodlibet vt videatur ab hominibus : scriba est
et phariseus.*

Oratio.

TDRopitiare domine supplicationibus nostris et animarum
^ nostrarum medere languoribus, vt remissione percepta in tua
semper benedictione letemur : Per.

C Feria .iiij. ex Gencsi}^ Lectio .i.
Ixit quoque Deus ad Abraham ... alienigene pariter

circuncisi sunt.

' Ca. 17 in m. [xvii. 1-14.] ^ [xiv. 8-31.]

* Dixit : 38. 60. 63. 64. 66. * Ca. 23. in m.
^ sacerdotij : 63. 66. • populus : 38.

^ doctrina : 38. * grauia : 63. 66.

* Miserere. 50. add. 63. " [xvii. 15-27.]

Digitized by VjOOQIC

FERIA V, DOMINICAE II. QUADRAGESIMAE. 99

C Secunduin [oannetn} Lectio ,ij,
T^Go sum vitis vera ... quodcunque petieritis patrem in
-^ nomine meo det vobis.

C Tertia lectio secundum Mattheiwir

* T N illo tempore : Ascendens lesus Hierosolymam assumpsit.
-^ duodecim discipulos^ secrcto : et ait illis. Ecce ascendimus
Hierosolymam : et filius hominis tradetur principibus sacerdotum
et scribis : et condemnabunt eum morte. Et reliqua.

f[ Homelia\ sancti A mbrosij Episcopi.

COnsiderandum est, que mater filiorum Sebedei cum filijs
et pro filijs petat, Mater est vtique cui pro filiorum honore
sollicite immoderatior quidem, sed tantum^ ignoscenda mensura
votorum est. Atque mater etate longeua, studio religiosa solatio
destituta : que tunc temporibus : quando vel iuuanda : vel
alenda foret valde prolis auxilio, abesse sibi liberos patiebatur,
et voluntati sue mercedem sequentium Christum prctulerat
filiorum. Qui prima voce vocati a domino (vt legimus) relictis
retibus et patre secuti sunt eum. Hec igitur studio materne
sedulitatis indulgentior : obsecrat^ saluatorem dicens. Dic vt
sedeant hi duo filij mei vnus ad dexteram tuam, et alius ad
sinistram in regno tuo. Et si error pietatis tamen error est.
Nesciunt enim viscera materna patientiam. Et si voti auara^
tamen venerabihs cupiditas, que non pecunie est auida, sed
gratie. Nec inuerecunda petitio, que non sibi sed liberis
consulebant." Matrem consyderate, matrcm cogitate. Sed
nihil mirum si vilis vobis vester® circa fiHos affectus parentum
qui etiam omnipotentis patris vilem putatis esse circa vnigenitum
filium charitatem Dominus ccli atque terrarum verecundabatur :
vt secundum assumptionem carnis et virtutis anime loquar
verecundabatur inquam et (vt ipsius verbo vtarj confundebatur
matri pro filijs postulanti et* sue sedis consortium denegare.^^

Oratio,
TDOpulum tuum quesumus domine propitius respice : et quos
^ abescis carnalibus precipis abstinere : a noxijs quoque vitijs
cessare concede. Per.

C Feria ,v. ex Genesi}^ Lectio .i.

APparuit autem ei dominus in conuallc Mambre ... Non est
inquit, ita : sed risisti.

^ Ca. 15 in m. [xv. 1-16.] 2 q^ 20 in m.

• suos : add. 39. etc. • ** tamen : 39. 43. 49. 60. 63. 64. 66.

* obsecrabat : 39. ctc. « aura : 38.

' consulebat : 39. etc. " \ndetur : 39. etc. ' etiam : 39. etc.

^** Miserere. 50. add. 63. " Ca. 18. m m. [xviii. 1-15.]

H 2

Digitized by VjOOQIC

loo FERIA V, DOMINICAE II. QUADRAGESIMAE,

C Secundum loannem} Lectio ,ij\
TLJEc mando vobis vt diligatis inuicem ... princeps huius
^ ^ mundi iam iudicatus est.

C Tertia lectio seamdum Lucamr

In illo tempore : Dixit lesus discipulis suis^ : Homo quidam
erat diues, et induebatur purpura et bysso et epulabatur quotidie
splendide. Et reliqua.

C Homelia^ sancti Gregorij pape,

T N verbis sacrijf eloquij fratres charissimi : prius^ seruanda est
-^ veritas historie, et postmodum requirenda spiritualis intelli-
gentia allegorie, Tunc namque allegorie fructus suauiter
carpitur^ : cum prius per historiam veritatis radice solidatur Sed
quia non nunquam allegoria fidem edificat : et historia morali-
tatem : nos qui auctore deo iam fidelibus loquimur non ab^ re
credimus : si ipsum loquendi ordinem postponamus, Quatenus
qui fidem iam firmam tenetis : prius de allegoria aliquid breuiter
audire debeatis : et quod vobis de moralitate historie valde est
necessarium : hoc in expositionis nostre ordine seruetur
extremum : quia ea plerumque melius solent recoli : que post-
modum contingit audire.*^ Sensus ergo allegoricos sub
breuitate transcurrimus : vt ad moralitatis latitudinem citius
venire valeamus. Homo quidam erat diues : et induebatur
purpura et bysso: et epulabatur quotidie splendide. Quem
fratres charissimi : quem^ diues iste qui induebatur purpura et
bysso et epulabatur quotidie splendide : nisi iudaicum populum
significat? qui cultum vite exterius habuit, quia accepte legis
delitijs, ad nitorem vsus est glorie non ad vtilitatem. Quem
vero Lasarus vlceribus plenus : nisi gentilem populum figuraliter
exprimit ? qui dum conuersus ad deum peccata sua confiteri
non erubuit: huic vulnus in cute fuit, In cutis quippe vlcere
virus* a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid ergo est
peccatorum^^confessio, nisi quedam vlcerum ruptio? quia peccati
virus salubriter aperitur in confessione : quod pestifere latebat in
mente.^^

Oratio.

pResta nobis quesumus domine auxilium gratie tue vt ieiunijs
^ et orationibus conuenicnter intenti : liberemur ab hostibus
mentis et corporis. Per dominum, etc.

^ [xv. 17 — xvi. II.] 2 (;;a. 16. in m, ^ om. 66.

* prima : 38. ^ capitur : 66. ^ abs : 63. 66.

' audiri : 39. 41. ^ quis : 38. * virtus : b6.

^® peccatoi : 38. " Miscrere : 50. add. 63.

Digitized by VjOOQIC

FERIA VI, DOMINICAE IL QUADRAGESIMAE, loi

C Feria sexta ex Genesi} Lectio prima,
/^Vm ergo surrexissent inde viri ... ille reuersus est in locum

suum.

C Secundiim loannem? Lectio Jj\

Dhuc multa habeo vobis dicere : sed non potestis portare
modo ... ego vici mundum.

C Tertia lectio secundum Mattheum?

T N illo tempore : Dixit lesus discipulis suis et turbis iudeorum
-^ parabolam hanc. Homo erat paterfamilias : qui plantauit
vineam et sepe circundedit eam. Et reliqua.

C Homilia sancti ambrosij episcopi,

TDLerique varias significationes de vinee apellationet deriuant.
^ Sed euidenter Esaias, vineam domini sabaoth domum Israel
esse commemorat. Hanc vineam quis alius nisi deus condidit ?
Hic est ergo qui locauit eam : et peregre profectus est. Non
quia ex loco ad locum profectus est dominus. qui vbique semper
presens est : sed quia presentior est diligentibus negligentibus
abest. Multis autem temporibus abfuit* ne propera^ videretur
exactio. Nam quo indulgentior liberalitas eo inexcusabilior
peruicacia Vnde bene secundum Mattheum habes, quia et sepe
circundedit eam : hoc est diuine custodie munitione vallauit ne
facile pateret incursibus bestiarum. Et fodit in ea torcular.
Quomodo intelligimus quid sit torcular nisi quia forte psalmi de
torcularibus inscribuntur : eo quod in his mysteria dominice
passionis modo musti^ sancto feruente spiritu prophetarum
ardentius ferbuerunt. Denique ebrij putabantur, quibus spiritus
sanctus inundabat. Ergo et hic fodit torcuUr, in quo vue
ratjonalis fructus interior spirituali infusione deflueret. Edificat
turrim verticem scilicet legis attollens : atque ita hanc vineam
muiiitam, instructam, ornatam, locauit ludeis. Et tempore
fructuum seruos suos misit. Bene tempus fructuum posuit non
prouentuum. Nullus enim fructus extitit iudeorum, nullus vinee
huius prouentus.'^

Oratio,

DA quesumus omnipotens deus : vt sacro nos purificante
ieiunio : synceris mentibus ad sanctam® ventura facias
peruenire. Per dominum.

Hodie dicitur matutinum defunctorum,

^ [xviii. 16-33.] ^ [''vi- '2-33.] 2 Ca. 21. in m,

■* adfuit: 38. * praepropera : 61. 63. propterea : 49. 60. 66.

® iniusti : 38. 39. "^ Miserere. 50. add. 63. * Sancta : 39. ctc

Digitized by VjOOQIC

102 SABBATO DOMINICAE II. QUADRAGESIMAE,

C Sabbato ex Genest} Lectio ./.

T 7Eneruntgue duo^ angeli Sodomam vespere ... misit nos vt
^ perdamus illos.^

C Secundum loannem^ Lectio .ij\

TTEc locutusest lesuset subleuatis oculis in celum dixit ... in
^ ^ ipsis sit et ego in ipsis.

C Tertia lectio secundum Lucam?

IN illo tempore, Dixit lesus discipulis suis parabolam hanc.
Homo quidam habuit duos filios et dixit adolescentior ex illis
patri. Pater, da mihi portionem substantie que me contingit.
Et reliqua.

Homelia\ sancti Ambrosij episcopi.

Vldes quod diuinum patrimonium petentibus datur Nec putes
culpam patris, quod adolescentiori dedit. Nulla dei regno
infirma etas, nec fides grauatur annis. Ipse certe si iudicauit
idoneum que poposcit, atque vtinam non recessisset a patre impe-
dimentum nescisset etatis. Sed posteaquam peregre profectus est
dissipauit substantiam suam viuendo luxuriose. Merito ergo pro-
degit patrimonium, et recessit ab ecclesia, Posteaquam domum
(inquit) patriamque derelinquens, peregre prolectus est in re-
gionem longinquam. Quid est longinquius ire, quam a se recedere ?
nec regionibus sed moribus separari : studijs discretum esse non
terris, et quasi interfuso^ luxurie secularis estu diuortia habere
sanctorum ? Etenim qui se a Christo separat : exul est patrie,
ciuis est mundi. Sed nos non sumus aduene atque peregrini,
sed sumus ciues sanctorum et domestici dei. Oui enim eramus
longe, facti sumus prope in sanguine Christi. Non inuideamus
de longinqua rcgione redeuntibus quia et nos fuimus in regione
longinqua sicut Esaias docet. Sic enim habesJ Qui sedebant.^

Oratio.

DA quesumus domine nostris effectum ieiunijs salutarem : vt
castigatio carnis assumpta, ad nostrarum vegetationem^
transeat animarum. Per dominum.

C Dominica tertia quadragesime ex Genesi}^ Lectio prima.

EGressus itaque Lot, locutus est ad generos suos . . . vcrsa est
in statuam salis.

^ Ca. 19. /// ///. [xix. 1-13.] ^ om. 39. ' illam : 66.

^ Ca. 17 in ///. [xvii. 1-26.] ^ Ca. 15 /// m.

• interfusio : 66. "^ habet : 60. 63. 66.

• So also 38. in regione vmbre mortis : lux orta est eis : add, 39. etc. Miserere.
50. add, 63, at eitd of Usson,

• vagetationem : 60. ^^ [xix. 14-26.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA TERTIA QUADRAGESIMAE, 103

C Epistola beati loannis apostoli prima} Lectio aj\

Vod fuit ab initio, quod audiuimus ... verbum eius non est
in nobis.

f[ Tertia Lectio secundum Lucam?

IN illo tempore : Erat lesus eijciens demonium, et illud erat
mutum. Et reliqua.

Homelia] sancti^ Hieronymi presbyteri,

npVnc oblatus est lesu demoniacus : existens cecus et mutus:
-■• et curauit eum ita vt loqueretur et videret. Tria signa simyl
in vno homine perpetrata sunt : cecus videt, mutus loquitur :
possessus a demone liberatur. Quod tunc carnaliter factum est :
sic quotidie impletur spiritualiter in conuersione credentium.
Vt expulso demone primum fidei lumen aspiciant* : deinde in
laudes dei tacentia prius ora laxentur. lesus autem sciens cogita-
tiones eorum dixit eis. Omne regnum diuisum contra se deso-
labitur. Turbe stupebant et confitebantur eum^ (quia tanta signa
faciebat) filium Dauid. Pharisei vero bpera Dei principi demo-
niorum deputabant. Quibus dominus non ad dicta sed ad cogi-
tata respondet: vt vcl sic compellentur^ credere potentie eius
qui cordis videbat occulta. Si satanas satanam eijcit aduersus
se diuisus est. Quomodo ergo stabit regnum eius ? Non potest
ciuitas et rcgnum contra se diuisum stare. Sed quomodo con-
cordia parue res crescunt : sic discordia maximecollabuntur. Si
ergo satanas pugnat contra se : et demon inimicus est demoni
debet iam mundi venire consummatio : nec haberent in eo locum
aduersarie potestates : quarum inter se bellum pax hominum est.
Si autem putatis o scribe et pharisei : quia recessio demonis
obedientia sit in principem suum vt homines ignorantes fraudu-
lenta simulatione deludat : quid potestis dicere de corporum
sanitatibus : quas dominus perpetrauit ? Aliud est si membrorum
quoque debilitates et spiritualium virtutum insignia demonibus
assignetis.*^

Oratio,

QVesumus omnipotens Deus vota humilium respice : atque ad
defensionem nostram dexteram tue maiestatis cxtende. Per
dominum.

* Cap. 1 in m, [i. i-io.] ^ Qa, i\. tn m.

' om, 39. * aspiciat : 66. ' ci : 66.

• compellerentur : 39. ctc. ' Miscrere. 50. add, 63.

Digitized by VjOOQIC

104 FERIA III, DOMINICAE IIL QUADRAGESIMAE,

C Fei^ia sccunda ex Genesi} Lectio prima.

ABraham autem consurgens mane vbi steterat prius ... pater
Ammonitarum vsque hodie.

Ex epistola primc^ loannis? Lectio secunda,

Fllioli mei, hec scribo vobis, vt non peccetis ... facit voluntatem
dei manet* in eternum.

C Tertia lectio. sermo sancti Augustini episcopi.

T~^Ominus Deus noster nolens aliquem nostrum perire, excolens*^
-^ ecclesiam suam velut agrum suum : querens fructum de
arboribus suis : antequam tcmpus securis adueniat : cui* necesse
erit infructuosas arbores amputare : non cessat nos admonere : vt
dum tempus est nobis cum dei adiutorio : dum in nostra potestate
consistit, bona opera faciamus. Cum enim transierit tempus
bene operandi : non restat nisi recipiendi. Nemo tibi dicturus
est post resurrectionem mortuorum in regno celorum : frange
esurienti panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam,
quia non inuenies esurientem neque egentem. Nemo dicturus
est: Vesti nudum, vbi omnium^ tunica immortalis erit. Nemo
dicturus est: Suscipe peregrinos, vbi omnes in patria sua viuent.
Nam modo sumus inde peregrini. Nemo enim** dicet : Visita
egrum, vbi est sempiterna sanitas. Nemo dicet : Sepeli mor-
tuum vbi mors morietur. Ista omnia pietatis oflficia in vita eterna
necessaria non erunt vbi sola pax erit et letitia sempiterna.®

Oratio.

COrdibus nostris quesumus domine gratiam tuam benignus
infunde : vt^^ sicut ab escis corporalibus abstinemus, ita sensus
quoque nostros a noxijs retrahamus" excessibus. Per dominum
nostrum. etc.

C Feria Aij, ex GenesiP Lectio ./.

PRofectus inde Abraham in terram australem ... dices quod
frater tuus sim.

C Fx epistola ,i. loannis}^ Lectio .ii.

■pilioli, nouissima hora est, et sicut audistis quia antichristus
■'- venit ... qui facit iustitiam, ex ipso natus est.

^ [xix. 27-38.] 2 f,„i 55^ 3 Ca. 2 in m. [ii. I-17.]

* manat: 38. * extollens: 63. " cum : 39. 41. 60. 61.

' omnino : 66. *» etiam : 39. 41. 61. 64. * Miserere 50. add, 63.

^** in : 41. " retrahamur : 61.

" Ca. 20 in m. [xx. 1-13.] " [ii. 18-29.]

Digitized by VjOOQIC

FERIA IV, DOMINICAE III, QUADRAGESIMAE. 105

C Tertia lectio secundum Mattheum}

IN illo tempore : Respiciens lesus in discipulos suos : dixit
Simoni Petro : Si peccauerit in te frater tuus, vade et corripe
eum inter te et ipsum solum. Et reliqua.

C Homilia sancti A ugustini episcopi,

QVare illum corripis? Quia doles quod peccauerit in te?
Absit : si amore tui id facis : nihil facis : si amore illius facis,
optime facis. Denique in ipsis verbis attende cuius amore id
facere debeas- vtrum tua an illius. Si te audierit (inquit) lucratus
eris fratrem tuum. Ergo propter illum fac vt lucreris illum. Sic
faciendo lucraris : nisi fecisses perierat. Quid est ergo quod
plerique homines ista peccata contemnunt et dicunt : quid magnum
feci ? In hominem peccaui Noli contemnere quod in hominem
peccasti. Vis^ nosse quia in hominem peccando perijsti. Si te
ille in quem peccasti corripuerit inter te et ipsum solum et audieris
illum lucratus est te. Quid est lucratus est te : nisi quia* perieras,
si non lucraretur te ? Nam si non perieras : quomodo te lucratus
est ? Nemo ergo contemnat : quando peccat in fratrem. Ait
enim in quodam loco apostolus. Sic autem pecc^ntes in fratres :
et percutientes conscientiam eorum infirmam in Christum pec-
catis : ideo quia membra Christi omnes facti sumus. Quomodo
non peccas in Christum qui peccas in membnim Christi ? Nemo
ergo dicat quia non^ in deum sed peccaui in fratrem. In hominem
peccaui : leue peccatum est vel nullum peccatum est.®

Oratio,

EXaudi nos omnipotens, et misericors deus : et continentie
salutaris propitius nobis dona concede : per.

C Feria ,iiij, ex Genesi? Lectio ,i,

TVIit igitur Abimelech oues et boues ... grande conuiuium in
die ablactationis eius.

Ex epistola ,i, loannis? Lectio ,ij.

Vldete qualem charitatem dedit nobis pater, vt filij Dei nomine-
mur ... quem dedit nobis.

C Tertia lectio secundum Mattheum?

IN illo tempore : Accesserunt ad lesum ab lerosolymis scribe
et pharisei dicentes : quare discipuli tui transgrediuntur tradi-
tiones seniorum ? Et reliqua.

» Ca. 18 in m, 2 debealis : 63. ^ Vos : 38.

■* om, 38. ' peccaui : add. 39. etc. ® Miserere. 50. add. 63.

' [xx. 14 — xxi. 8.] * Cap. 3 in m. [iii. 1-24.] ^ Ca. 15 in m.

Digitized by VjOOQIC

io6 FERIA V, DOMINJCAE /11, QUADRAGESIMAE,

Hoinilia s. Hiefonymi presbyteri,

IV/r Ira phariseorum scribarumque stultitia -} Dei filium
^^ arguunt : quare discipuli eius hominum traditiones et
precepta non seruent Non enim lauant manus suas cum panem
manducant. Manus, id est opera non corporis,^ sed anime
lauande sunt vt fiat in illis verbum dei. Ipse autem respondens
ait illis. Quare et vos transgredimini mandatum Dei propter
traditionem vestram ? Falsam calumniam vera responsione
confutat Cum (inquit) vos propter traditiones hominum
precepta dei negligatis^ : quare discipulos meos arguendos
creditis : quod seniorum iussa paruipendant : vt dei scita
custodiant* ? Nam Deus dixit : honora patrem tuum et matrem
tuam, et qui maledixerit patri vel matri morte moriatur. Vos
autem dicitis : quicunque dixerit patri aut^ matri munus
quodcunque est ex me tibi proderit : et non honorificabit
patrem suum aut matrem. Honor in scripturis non tantum in
salutationibus et officijs deferendis : quantum in eleemosynis, ac
munerum oblatione sentitur. Honora (inquit apostolus) viduas
que vere vidue sunt. Hic honor donum intelligitur. Et in alio
loco : presbyteri duplici honore honorandi sunt : maxime qui
laborant in verbo et doctrina Dei. Et per hoc mandatum
iubemur vt boui trituranti os non claudamus, et dignus sit
operarius mercede sua.*^

Oratio,

IDResta nobis quesumus domine vt salutaribus ieiunijs eruditi :
^ a noxijs quoque vitijs abstinentes propitiationem tuam
facilius impetremus. Per dominum nostrum.

C Fcria ,v, cx Gcuesi, Lectio ,ij?
/^Vm® vidisset Sara filium Agar ... vxorem de terra Egypti.

C Ex cpistola ,i? loannis}^ Lcct, ij,

CHarissimi, noliteomnispiritui credere, sed ... quidih'git deum
diligit^^ fratrem suum.

^^Tertia^^ lectio secundum Lucam,^-
N illo tempore : Surgens lesus de Synagoga intrauit in domum

^ studia : 66. ^ vtique : add. 6i. 64. ' negligitis : 39. 41.

* custcxliam : 66. ' vel : 44. 49. 60. 61. 64.

* Misercre. 50. add. 63. ' Thusfor .\. [xxi. 9-21.]

* Cumque : 39. etc. * om. 66.

^^ Ca. 4 in m. [iv. 1-21.] " Thtis aiso 38. diligat et : 39. etc.

i2__i2 ^ i^^ca^ cap, 4. Lec, 3 : 38. ^^ Ca. 4 in m.

Digitized by VjOOQIC

FERIA VI, DOMINICAE IIL QUADRAGESIMAE, 107

Simonis. Socrus autem Simonis tenebatur magnis febribus.
Et reliqua.

Homilia sancti Ambrosij episcopi,

Vlde clementiamdominisaluatoris: nec indignationecommotus
nec scelere oft*ensus, nec iniuria violatus ludeam deseruit^
Quinetiam immemor iniurie, memor clementie, nunc docendo,
nunc liberando : nunc sanando,^ plebis corda demulcet. Et bene
sanctus Lucas virum a spiritu nequitie liberatum ante premisit
et substituit femine sanitatem. Vtrumque enim sexum dominus
curaturus aduenerat. Et primo sanare^ debuit qui prior creatus
est. Nec pretermitti illa debuit que mobilitate magis animi
quam prauitate peccauerat. Sabbato dominice medicine opera,
cepta significant* : vt^ inde creatura noua ceperit : vbi vetus
creatura ante desierat Nec sub lege esse dei filium, sed supra
legem in ipso principio designaret : nec solui legem sed adimpleri.
Neque enim per legem, sed verbo factus est mundus, sicut
legimus. Verbo domini celi firmati sunt Non soluitur ergo lex
sed impletur vt fiat renouatio hominis iam labentis. Vnde et
apostolus ait : Expoliantes vos veterem hominem, induite nouum
qui secundum Christum^ creatus est Et bene sabbato cepit, vt
ipse se ostenderet curatorem, qui opera operibus intexeret : et
prosequeretur opus quod ipse iam ceperat, vt si faber domum
renouare disponat, non a fundamentis sed a culminibus incipit
soluere vetustatem.'^

Oratio,

SVbiectum tibi populum quesumus domine propitiatio celestis
amplificet, ^t tuis semper faciat seruire mandatis. Per

rlnminiiin

C Feria sexta ex Genesi.^ Lectio prima,

EOdem tempore dixit Abimelech, et Phichol princeps ... Et
fuit colonus terre Palestinorum diebus multis.

C Ex epistola prima loannis? Lectio secunda,

OMnis qui credit quoniam lesus, est Christus, ex deo natus est
... Filioh*, custodite vos a simulachris. Amen.

^ deserit: 61. ^ insidise : add. 61. insidae : add. 64.

' sanari : 39 etc. "* significat : 60. 61. 64. ' quod : 39. 41.

^ Deum : 61. ' Miserere. 50. add, 63.

8 [xxi. 22-34.] ^ Cap. 5 in m, [v. I-21.]

Digitized by VjOOQIC

lo8 SABBATO DOMINICAE III, QUADRAGESIMAE,

^C Tertia lecti<? secundum loannem^

T N illo tempore venit lesus in ciuitatem Samarie que dicitur
^ Sichar, iuxta predium quod dedit lacob loseph filio suo. Et
reliqua.

Homilia sancti Augustini episcopi,

lO Rat autem ibi fons lacob puteus erat, sed omnis puteus fons,
^ non omnis fons puteus. Vbi enim de terra aqua manat, et
vsui prebetur haurientibus, fons dicitur. Sed si in promptu et
superficie sit fons tantum"* dicitur. Si autem in alto et in
profundo sit : ita puteus vocatur, vt fontis nomen non amittat.
lesus autem fatigatus ex itinere : sedebat sic super fontem.
H.ora erat quasi sexta. lam incipiunt mysteria. Non enim frustra
fatigatur lesus. Non enim frustra fatigatur virtus dei. Non enim
frustra fatigatur : per quem fatigati recreantur. Non enim frustra
fatigatur, quo deferente fatigamur, quo presente firmamur.
Fatigatur tamen lesus : et fatigatur ab itinere : et sedet, et iuxta
puteum sedet, et hora sexta fatigatus sedet. Omnia ista innuunt
aliquid, indicare volunt aliquid. Intentos nos faciunt, vt pulsemus
hortantur. Ipse ergo nobis aperiat et vobis : qui dignatusest ita
hortari vt diceret : Pulsate,et aperietur vobis, tibi* fatigatus est ab
itinere lesus. Inuenimus virtutem lesu : et inuenimus infirmi-
tatem lesu, fortem et infirmum. Fortem, quia in principio erat
verbum, et verbum erat apud deum, et deus erat verbum : hoc erat
in principio apud deum. Vis videre quam iste fortis sit ? Omnia
per ipsum facta sunt : et sine ipso factum est nihil : et sine
labore facta sunt omnia.^

Oratio.

T Eiunia nostra quesumus domine benigno fauore prosequere, vt
^ sicut ab aUmentis abstinemus in corpore, ita a vitijs ieiunemus
in mente : per dominum.

C Hodie dicuntur septem spalmi.^

C Sabbato ex Genesi? Lectio ,i.

QVe postquam gesta sunt, tentauit deus Abraham ... In monte
Dominus videbit.

C Epistola beati loannis apostoli secuncUi^ Lectio aj,

SEnior electe domine et natis eius ... Salutant te fiUj sororis
tue electe.

* — ^ |[ loannis, 4. Lectio 2 : 38. ^ Ca. 4. in ///,

3 tamen. 66. * Ibi : 39. 41.

^ Miserere. 50. add. 63. ^ penetenciale

• Ca. 22 in VI, [xxii. 1-14.] ^* Li-I3-]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA QUARTA QUADRAGESIMAE. 109

Tertia lectio secundum loannem}

IN illo tempore. Perrexit lesus in montem oliueti, et diluculo
iterum venit in templum. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini episcopi.

IN montem autem oliueti, in montem fructuosum, in montem
vnguenti. in montem chrismatis. Vbi enim decebat docere
Christum, nisi in monte oliueti ? Christi enim nomen dictum
est a chrismate. Chrisma autem Grece, Latine vnctio
nominatur. Ideo -autem nos^ vnxit quia luctatores contra
diabolum fecit Et diluculo iterum venit in templum, et omnis
populus venit ad eum. Et sedens docebat eos et non tenebatur,
quia nondum pati dignabatur. Nunc iam attendite, vbi ab
inimicis, tentata sit"* domini mansuetudo. Adducunt autem iUi
scribe et pharisei mulierem in adulterio deprehensam, et
statuerunt eam in medium, et dixerunt ei : Magister, hec mulier
modo deprehensa est in adulterio. In lege autem, Moyses
mandauit nobis huiusmodi lapidare. Tu ergo quid dicis ? Hoc
autem dicebant tentantes eum, vt possent accusare eum. Vnde
accusare ? Nunquid ipsum in aliquo facinore deprehenderant ?
Aut illa mulier ad eum aliquo modo peruenisse^ dicebatur?
Quid est ergo tentantes eum ? Vt possent accusare eum ?
Intelligimus fratres admirabilem mansuetudinem in Christo
fuisse. Animaduertebant eum nimium esse mitem, nimium esse
mansuetum.^

Oratio,

PResta quesumus omnipotens deus vt qui se affligendo carnem
ab alimentis abstinent, sectando iustitiam a culpa ieiunent.
per.

<[ Dominica quarta quadragesime ex Genesi? Lectio ./.

VOcauit autem angelus domini Abraham ... sepelias mortuum
tuum.

<[ Epistola Beati loannis apostoli tertia? Lectio aj\

SEnior Caio charissimo, quem ego diligo in veritate ... Saluta
tu amicos nominatim.

C Tertia lectio secundum loannem?

IN illo tempore, abijt lesus trans mare Galilee quod est
tyberiadis, et sequebatur eum multitudo magna, quia videbant
signa que faciebat super his qui infirmabantur. Et reliqua.

* Ca. 8. /;/ ///. - — ^ nos autem : 66. ^ srit : 38. ihus,
"* pertinuisse : 61. 63. 64. ^ Misereie. 50. add, 63.

* [xxii. 15-xxiii. 6.] ' [1-14.] ** Ca. ditt m.

Digitized by VjOOQIC

iio FERIA II. DOMINICAE IV, QUADRAGESIMAE.

C Homilia sancti Augustini episcopi,

Mlracula que fecit Dominus noster lesus Christus, sunt
quidem diuina opera et ad intelligendum Deum de
visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est
talis substantie, que videri oculis possit, et miracula eius quibus^
mundum regit, vniuersamque creaturam administrat assiduitate
viluerunt, ita vt pene nemo dignetur attendere opera dei mira et
stupenda in quolibet seminis grano. Secundum ipsam suam
misericordiam seruauit sibi quedam que faceret opportuno
tempore preter^ vsitatum cursum ordinemque nature, vt non
maiora : sed insolita videndo stuperent, quibus quotidiana
viluerunt. Maius enim miraculum est gubernatio totius mundi,
quam saturatio quinque milium hominum, de quinque panibus.
Et tamen hoc nemo miratur. Illud mirantur homines : non quia
maius est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit
vniuersum mundum nisi illi qui de paucis granis segetis creat ?
Fecit ergo quomodo Deus. Vnde enim multiplicat de paucis,
granis segetes, inde manibus suis multiplicauit quinque panes.
Potestas enim erat in manibus Christi, panes autem illi quinque
quasi semina erant, non quidem terre mandata, sed ab eo qui
terram fecit multiplicata.^

Oratio.

COncede quesumus omnipotens Deus, vt qui ex merito
nostre actionis affligimur, tue gratie consolatione respiremus :
Per dominum.

C Feria Jj. ex Genesi.^ Lectio A.

SVrrexit Abraham et adorauit ... in possessionem monumenti
a filiis Heth.

C Epistola catholica lacobi Apostoli^ Lectio seainda.

TAcobus Dei et domini nostri lesu Christi seruus ... potest
-^ saluare animas vestras.

C Tertia lectio secundum loannem^

TN illo tempore. Prope erat pascha ludeorum, et ascendit
-^ lesus lerosolymam, et inuenit in templo vendentes oues et
boues et columbas : Et reliqua.

^ totum : add. 39. etc ^ propter : 66.

' Miserere. 50. add. 63. ** [xxiii. 7-20.]

• Cap. I in m. [i. I-21.] * Ca. 2. in m.

Digitized by VjOOQIC

FERIA IIL DOMINICAE IV, QUADRAGESIMAE, iii

Homilia sancti Augustini episcopi,

QVid audiuimus fratres ? Ecce templum illud figura adhuc
erat,et eiecit inde dominus omnes qui sua querebant, qui ad
nundinas venerant Et que illi vendebant ? Illa que opus
habebant homines in sacrificijs illius temporis. Nouit enim
charitas vestra quod sacrificia illi populo pro eius camalitate et
corde adhuc lapideo talia data sunt : quibus teneretur ne in
idola deflueret, et immolabant ibi sacrificia, boues et oues et
columbas. Nostis quia legistis. Non ergo magnum peccatum,
si hoc vendebatur in templo : quod emebatur vt offerretur in
templo, et tamen eiecit illos inde. Quid si ibi ebriosos inueniret
quid faceret dominus, Si vendentes ea que licita sunt : et contra
iustitiam non sunt eiecit ? Que cum honeste emuntur non
illicitc venduntur. Expulit tamen et non est passus domum
orationis fieri domum negotiationis. Si negociationis domus non
debet fieri domus dei, potationis debet fieri ? Nos autem quando
eis ista dicimus strident dentibus suis aduersum nos. Et
consolatur nos psalmus quem audistis, striderunt super me
dentibus suis.^

Oratio,

PResta quesumus omnipotens deus vt obseruationes sacras
annua deuotione recolentes : et corpore tibi placeamus et
mente. Per dominum.

C Feria .iij, Ex Genesi? Lectio ,j\

PRat autem Abraham senex ... misericordiam cum domino
^ meo.

C Ex Epistola lacobi? Lectio ,ij.

EStote autem factores verbi, et non auditores tantum ..
redarguti a lege quasi transgressores.

Tertia lectio secundum loannem,^

TN illo tempore, lam die festo mediante ascendit lesus in
-^ templum, et docebat, et admirabantur ludei. Et reliqua.

Homelia^ sancti Augustini episcopi.

ILle qui latebat, docebat, et palam loquebatur et non tenebatur.
Illud enim vt lateret' erat causa exempli, hoc potestatis. Sed
cum doceret mirabantur ludei. Omnes quidem quantum
arbitror mirabantur : sed non omnes conuertebantur. Et vnde

^ Misererc. 50. add, 63. ^ Cap. 24 in m, [xxiv. 1-14.]

' [i. 22 — ii 9.] * Ca. 7 in m, * laterat : 38.

Digitized by VjOOQIC

112 FERIA IV. DOMJNICAE IV, QUADRAGESIMAE.

admiratio? Quia multi nouerant vbi natus, quemadmodum
fuerit^ educatus : nunquam eum viderant discentem literas.
Audiebant autem eum de lege disputantem legis testimonia
proferentem que nemo poterat proferre nisi legisset : nemo
legere, nisi literas didicisset. Et ideo mirabantur. Eorum
autem admiratio, magistra facta est insinuande alterius veritatis
occasio. Ex eorum quippe admiratione et verbis, dixit dominus
aliquid profundum et diligentius inspici et discuti dignum.
Propter quot^ intentam facio charitatem vestram : non solum ad
audiendum pro vobis, sed etiam ad orandum pro nobis. Quid
ergo dominus respondit eis admirantibus, quomodo sciret literas
quas non didicerat ? Mea doctrina (inquit) non est mea, sed eius
qui misit me. Hec est enim profunditas prima. Videtur enim
paucis verbis, quasi contraria locutus. Non enim ait: ista
doctrina non est mea. Sed mea doctrina non est mea. Si non
tua quomodo tua } Si autem tua. quomodo non tua ? Tu enim
dicis vtrunque et mea doctrina et non mea : Nam si dixisses,^
ista doctrina non est mea nulla esset questio.*

Oratio,

SAcre nobis quesumus domine obseruationis ieiunia et pie
conuersationis augmentum, et tue propitiationis continuum
prestent auxilium. Per.

C Feria Mij\ ex Genesi? Lectio J,

NEcdum intra se verba compleuerat ... Respondit ei.
Loquere.

C Ex Epistola lacobi? Lectio ,ij\

QVicunque autem totam legem seruauerit, offendat autem in
vno . . . fides sine operibus mortua est.

C Tertia lectio secunduvi loannevi?

IN illo tempore : Preteriens lesus, vidit hominem cecum a
natiuitate. Et reliqua.

Homelia\ sancti A ugustini Episcopi,

EXiens lesus vidit hominem cecum, non vtcunque cecum, sed
a natiuitate. (Et interrogauerunt eum discipuli eius,
Rabbi ?) Scitis quia Rabbi magister est. Magistrum appel-
labant, quia discedere^ disiderabant. Questionem quippe
domino proposuerunt tanquam magistro (Quis peccauit, hic aut

* fuerat : 60. 6i. 63. 64. 66. - quod : 39. and many edd,
' dixisset : 39. etc. "* IVIiserere. 50. add. 63.

* [xxiv. 15-33.] ' [»• 10-26.]
' Cap. : thus in m. Cap. 12 : thus 38. Cap. ix. : 39.

* Thus also 38 : discere : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

FERIA r, DOMINICAE IV. QUADRAGESIMAE, 113

parentes eius vt cecus nasceretur ? Respondit lesus : Neque
hic peccauit, neque parentes eius.) Quid est hoc quod dixit ?
Si nullus homo sine peccato, nunquid parentes huius ceci sine
peccato erant ? Nunquid ipse vel sine originali peccato natus
erat, vel viuendo nihil addiderat ? An quia oculos clausos
habebat concupiscentie, minime vigilabat? Quanta enim mala
ceci committunt ? A quo^ malo abstinet mens mala etiam oculis
clausis? Non poterat videre, sed nouerat cogitare, et
forte concupiscere aliquid quod cecus non posset implere. Sed
in corde iudicari a nuUo potest : nisi a cordis perscrutatore. Si
ergo et parentes eius habuerunt peccatum, et iste habuit
peccatum : quare dominus dixit, neque hic peccauit neque
parentes eius nisi ad rem de qua interrogatus est, vt cecus
nasceretur ? Habebant enim parentes eius peccatum : sed non
ipso peccato factum est. vt cecus nasceretur.-

Oratio.

"T^Eus qui et iustis premia meritorum et peccatoribus per
^^ ieiunium veniam prebes, miserere supplicibus tuis, vt reatus
nostri confessio : indulgentiam percipere valeat.'^ Per.

C Feria .v, cx Genesi.^ Lectio ,i,
A T ille, Scruus inquit, Abraham sum ... siue ad sinistram.

C E.X Epistoli' lacobi^ Lectio .ij,

XJOlite plures magistri fieri ... in pace seminatur facientibus
-'^^ pacem.

C Tertid^ lectio seamdum Lucam?

In illo tempore, Ibat lesus in ciuitatem que vocatur Naym,
et ibant cum eo discipuli eius et turba copiosa. Et reliqua.

Homelia\ sancti AugustinP Episcopi,

TTIc locus ad vtramque redundat gratiam,*^ et^^ cito flecti
-*• -*- diuinam misericordiam matris vidue lamentatione credamus,
eius precipue que vnice^- filij vel labore vel morte frangatur. Cui
tamen vidue grauitatis meritum exequiarum turba conciliet
Et hanc viduam populorum turbam*'* septam plus videri esse
quam feminam que resurrectionem vnici adolescentis filij sui
lachrymis meruerat impetrare, eo quod sancta ecclesia populum

* cnim : add, 63. ^ Miscrere 50. add. 63.
' delictorum : add. 39. etc. ^ [xxiv. 34-49.]

* beati: add, 60. 61. 64. ^ Cap. 3. in m, [iii. I-18.]
' ij : 66. * Ca. 7. in m.

* Ambrosii : 39. ctc. *° vt : add. 39. 41. 60. 61. 64.
" vt : 63. ^ vnici : 39 etc.

" turba : 39. 41. 43. 49. 60. 6i. 63. 64. 66.

B. R. N. r

Digitized by VjOOQIC

114 FERIA VI. DOMINICAE IV, QUADRAGESIMAE.

iuniorem a pompa funeris atque supremis^ sepulchri suarum
reuocet ad vitam contemplatione lachrymarum. Que flere pro-
hibetur eum cui resurrectio debebatur. Qui quidf m mortuus in
loculo materialibus quatuor ad sepulchrum ferebatur tlementis,
sed spem resurgendi habebat : quia ferebatur in ligno. Quod et
si nobis ante non proderat, tamen posteaquam lesus id tetigit
proficere cepit ad vitam, vt esset indicio- salutem populo per
crucis patibulum refundendam. Audito igitur Dei verbo
steterunt acerbi illius funeris portitores : qui corpus humanum
letali fluxu nature materialis vrgebant. Quid t-nim aliud nisi
quasi^ in quodam feretro hoc est supremi funeris instrumento
iacemus exanimes : cum vel ignis modice cupiditatis exestuat
vel frigidus humor exundat, vel pigra quadam corporis
hebetudine vigor habet^tur* animorumque^ : vel concreta noster
spiritus labe pure lucis vacuus alit mentem. Hi sunt nostri
funeris portitores.^

Oratio,

TDResta quesumus omnipotens deus, vt quos ieiunia votiua
^ castigant, ipsa quoque deu»tio sancta ietificet, vt terrenis
affectibus mitigatis facilius celestia capiamus. Per.

C Feria sexta ex Genesi? Lectio .i.

D Esponderuntque Laban et B«ithuel ... eius acciderat, tem-
-■'^ peraret.

C Ex Epistolcfi lacobi? Lectio .ij.

^rNde bella et lites in vobis ? nonne ex concupiscentijs ...
^ peccatum est illi.

C Tertia lectio secundum loannem}^

T N illo tempore : Erat quidam languens lazarus in Bethania de
^ castello Marie et Marthe sororum eius. Et reliqua.

C Homelia^ sancti A ugustini episcopi.

T N superiori lectione meministis : quod dominus exijt de
^ manibus eomm qui lapid ire eum voluerant : et discessit
trans lordanem : vbi loannes baptizabat. Ibi domino constituto
infirmabatur in Bethania Lazarus : qu^Mj castellum erat
proximuip Hierosolymis. Maria autem erat que vnxit dominum
vnguento : et extersit pedes eius capillis suis cuius frater

^ supremi: 43. 44. 49. 60. 61. 63. 64. 66, ^ ad : add. 6!.

^ quod : add. 61. 64. * hebetaiur : 38. etc.

^ aniinarumque : 38. animorum : 39. etc.

® Misercre. 50. add. 63. ' [xxiv. 50-67.]

^ [iv. 1-17.] * apostoli: add. 60. 61. *^ Ca. ii. in m.

Digitized by VjOOQIC

SABBATO DOMINICAE IV, QUADRAGESIMAE.

115

Lazarus infirmabatur. Miserunt ergo sorores ad eum dicentes :
Domine. Ecce quem amas infirmatur. lam intelligimus quo^
miserunt vbi erat dominus, quoniam absens erat. Trans lordanem
scilicet miserunt ad dominum : nuntiantes quod egrotaret frater
earum, vt dignaretur venire et eum ab egritudine liberare : ille
distulit sanare vt posset resuscitare. Quid ergo annuntiauerunt
sorores eius? Domine, ecce quem amas infirmatur. Non
dixerunt vcni. Amanti enim tantummodo nuntiandum fuit.
Non ause sunt dicere : veni, et sana : non ause sunt dicere ibi
iube et hic fiet, Cur enim non et iste sicut fides illius centurionis
inde laudatur? Ait enim : Non sum dignus, vt intres sub
tectum meum, sed tantum dic verbo et sanabitur puer meus :
nihil horum iste. Sed tantummodo. Domine, ecce quem amas
infirmatur. Sufficit vt noueris non enim amas : et deseris.
Sed dicet aliquis : Quomodo per Lazarum peccator significa-
batur^ et a domino sic amabatur ? Audiat eum dicentem :
Non veni vocare iustos, sed peccatores.^

Oratio,

DEus qui ineffabilibus mundum renouas sacramentis presta
quesumus, vt ecclesia tua et eternis proficiat institutis, et
temporalibus non destiluatur auxilijs: per.
Hodie ^dicitur niatutinum^ pro defufictis,

C Sabbato ex Genesi? Lectio ./.

A Braham vero aliam duxit vxorem ... coram cunctis fratribus
-^"^ suis objit.

C Ex epistola lacobi^ Lectio .ij.
A Gite nunc divites ... operiet multitudinem peccatorum.

C Tertia lcctio secundum loannem?

TN illo tempore, dicebat lesus turbis ludeorum Ego sum lux
-^ mundi. Qui sequitur me non ambulat in tencbris: sed habe-
bit lumen yite. Kt reliqua.

C Homelia\ s. Au^dstini episcopi.

QVod nunc ait dominus : Ego sum lux mundi : clarum puto esse
eis qui habent oculos, vnde huius lucis participes fiant. Qui
auiem non habent oculos nisi in sola carne mirantur^quod dictum
est a domino lesu Christo : Ego sum lux mundi. Et forte non

> quod : 39. 41.
' Miserere. 50. add. 63.
* Ca. 25 in m. [xxv. 1-18.]
' Ca. 8 in m.

^ significatur : 66.
"* — ■* dicuntur mat. 66.
* Ca. 5 itf m. [v. 1-20.]
^ miratur : 43.

Digitized by VjOOQIC

ii6 DOMINICA DE PASSIONE,

deslt qui dicat apud semetipsum : Num quid forte dominus
Christus est sol iste qui ortu et occasu suo peragit diem ? Non
enim defuerunt heretici qui ista senserunt Manichei solem istum
oculis^ camis visibilem expositum et publicum,non tantum homi-
nibus : sed etiam pecoribus^ ad videndum Christum dominum
esse putauerunt. Sed catholice ecclesie recta fides improbat tale
commentum, et diabolicam doctrinam esse cognoscit credendo.
Non solum autem cognoscit credendo sed in quibus potest con-
uincit etiam disputando. Improbemus itaque huiusmodi' erro-
rem, quem sancta ab initio anathematizauit ecclesia.

Non arbitremur dominum lesum hunc esse solem, quem vide-
mus oriri ab oriente,* occidere in occidente : cuius cursui noxsucce-
dit, cuius radij nube obumbrantur, qui certa de loco in locum
motione transmigrat. Non est hic dominus lesus Christus. Non
est Christus sol factus : sed per quem sol factus est : omnia per
ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. Est ergo lux que
fecit hanc lucem.^

Oratio.

"rpiat domine quesumus per gratiam tuam fructuosos nostre
■'' deuotionis affectus, quia tunc nobis proderunt suscepta
ieiunia : si tue sint placita pietati. Per dominum etc.

<[ Dominica de passione ad matutinum inuitatoriuvh

Christum ^dei filium,*^ qui sua nos passione redemit. Venite
adoremus.

Hoc inuitatorium cum hymnis, Pange lingua. ad matutinmUy
et Vexilla regis ad vesperas dicuntur vsque ad feriam quintam
in cena domini exclusiue nisi agendum sit de aliquofesto dupiici.

Hymnus,

pAnge lingua gloriosi Prelium certaminis, Et super crucis
^ tropheum^ Dic triumphum nobilem : Qualiter redemptor orbis
Immolatus vicerit.

De parentis protoplasti Fraude facta condolens : Quando pomi
noxialis Monte^ morsu corruit, Ipse h*gnum tunc notauit, Damna
ligni vt® solueret.

Hoc opus nostre salutis Ordo depoposcerat : Multiformis pro-
ditoris Ars vt artem falleret : Et medelam ferret inde Hostis vnde
leserat.

Quando venit ergo sacri Plenitudo temporis: Missus est ab arce
patris Natus orbis conditor : Atque ventre virginali Caro factus
prodijt.

^ oculiim : 66. ^ pcccatoribu» : 38. ' homini : 66.

* ct : add. 60. 61. 64. * Miserere. 50. add, 63. • — • filium dei : 39,

' trophjeo : 60. 61. ^ Morte : 39. etc. * om, 66.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA DE PASSIONE. 117

Vagit infans inter arcta Condftus presepia : Membra pannis
inuoluta Virgo mater alligat : Et manus pedesque crura Stricta
cingit fascia.

Gloria et honor deo, Vsquequo altissimo, vna patri filioque
inclyto paracleto, Cui laus^ et potestas Per immensa secula.
Amen.

Antiphona, Popule meus, quid feci tibi, aut quid molestus
fui responde mihi.

C Notandum, quod omnes antiphone^ vsque ad pascha dicuntur
integre in principio et infine ad matutinum^ laudes et vesperas.

C Hic interrumpitur Liber Genesis vsque ad feriain Sj.pasche,

C Ex libro sapientie? Lectio a.

"T^Ixerunt impij apud se non recte cogitantes. Circumveniamus
^ iustum, quoniam inutilis est nobis ... excecauit enim illos
malitia eorum.

C Secundum Mattheum? Lectio dj.

PT factum est : cum consummasset lesus sermones hosomnes
^ ... Similiter et omnes discipuli dixerunt.

C Tertia lectio secundum loannem?

TN illo tempore: Dicebat lesus turbis iudeorum et principibus
^ sacerdotum : Quis ex vobis arguet me de peccato ? Et reliqua.

C Hojnelia\ sancti Gregorij pape,

PEnsate fratres charissimi mansuetudinem dei : relaxare peccata
venerat, et dicebat : Quis ex vobis arguet me de peccato ?
Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui
ex virtute diuinitatis poterat peccatores iustificare. Sed terribile
est valde quod subditur. Qui ex Deo cst, verba Dei audit prop-
terea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim verba
Dei audit qui ex Deo est et audire verba eius non potest quisquis
ex illo non est, interroget se vnusquisque si verba Dei in aure
cordis percipit : et intelHget vnde sit Celestem patriam desiderare
veritas iubet, carnis desideria conteri, a mundi gloria declinare,
aliena non appetere, propria largiri. Penset ergo vnusquisque
vestrum apud se, si hec vox Dei in cordis eius aure conualuit, et
quia iam ex deo fit^ cognoscit. Nam sunt nonnulli qui preccpta
Dei, nec aure cordis percipere dignantur. Et sunt nonnulli qui
hec quidem cordis aure percipiunt sed nullo ea mentis desiderio
complectuntur. Et sunt nonnulli qui libenter verba Dei susci-

* est : add. 39. etc. ^ Ca, 2 in m. [ii. 12-21.]

^ Ca. 26 in m. [xxvi. 1-35.] * Ca. 8 in m. * sit : 39. etc

Digitized by VjOOQIC

ii8 FERIA 11. DOMINICAE DE PASSIONE,

piunt ita etiam vt in fletibus compungantur, sed post lachiymarum
tempus ad^ iniquitatem redeunt. Hi profecto verba Dei non
audiunt, qui- ea exercere opere contemnunt. Vitam ergo vestram
fratres charissimi ante mentis oculos reuocate : et alta consider-
atione pertimescite hoc quod ex ore veritatis sonat. Propterea vos
non auditis : quia ex Deo non estis.^

^ Ad laudes antiphona, Circundederunt me canes multi,
concilium mahgnantium obsedit me.

Oratio,

QVesumus omnipotens Deus famih*am tuam propitius respice,
vt te largiente regatur in corpore, et te seruante custodiatur
in mente. Per dominum nostrum.

^ Ad vesperas. Hymnus.

^ rExilla regis prodeunt, Fulget crucis mysterium, Quo carne
^ carnis conditor, Suspensus est patibulo.

Quo vulneratus insuper, Mucrone diro lancee, Vt nos lauaret
crimine, Manauit vnda sanguine.

Impleta sunt que concinit Dauid : fidelis carmine, Dicens in
nationibus, Regnauit a ligno Deus.

Arbor decora, et fulgida, Ornata regis purpura, Electa digno
stipite, Tam sancta membra tangere.

Beata cuius brachijs Secli pependit pretium Statera facta*
corporis, Predamque tulit tartari.^

O crux aue spes vnica. Hoc passionis tempore, Augc pijs iusti-
tiam, Reisque dona veniam.

Te summa Deus trinitas Collaudat omnis spiritus, Quos per
Crucis mysterium Saluas, rege per secula. Amen.

Antiphona. Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui
oderunt me gratis.

C Notandum quod antiphone huius diei dicuntur vsque ad
dojninicam Palmarum nisi festum duplex occurrat.

Feria sccunda cx Daniele? Lectio prima.

NJVnc ergo exaudi Deus noster orationem ... et finem
-l^^ perseuerabit desolatio.

C Secundum Mattheum.^ Lectio secunda.

Vnc venit lesus cum illis in villam ... discipuli omnes, relicto
eo fugerunt

^ ab : 66. '^ quia : 49. 60. 6i.

^ Miserere. 50. add. 63. ^ est : add. 61. 64. 66.

* tartaris: 39. 61. 64. « Saluos: 38.

■^ Ca. 9. in m. [ix. 17-27.] * [xxvi. 36-56.]

Digitized by VjOOQIC

FERIA IIL DOMINICAE DE PASSIONE,

C Tertia lectio secundum loannem}

In illo tempore : Miserunt principes, et Pharisei ministros
vt apprehenderent lesum. Et reliqua.

C Homilia s. Augustini episcopi,

QVomodo apprehenderent adhuc nolentem ? Quia ergo non
poterant apprehendere nolentem : missi sunt vt audirent
docentem. Quid- docentem ? Dixit ergo lesus : Adhuc
modicum tempus vobiscum sum. Quod modo vultis facere
factuii estis, sed non modo : quia modonolo. Quare adhuc
non"^ modo nolo? Quia adhuc modicum tempus vobiscum sum :
et tunc* vado ad eum qui me misit. Implere debeo dispensa-
tionem meam : et sic peruenire ad passionem meam. Queretis
me et non inuenietis : et vbi ego sum, vos non potestis venire.
Hic iam resurrectionem suam^ predixit. Noluerunt enim eum
agnoscere presentem ct postea quesicrunt eum cum viderunt in
eum multitudinem iam credentem. Magna enim signa facta
sunt, etiam cum dominus resurrexit et ascendit in celum. Tunc
per discipulos facta sunt signa magna : sed ille per illos : qui et
per ipsum. ^llle illis quippe^ dixerat : Sine me nihil potestis
facere. Quando claudus ille qui sedebat ad portam ad vocem
Petri surrexit : ct in' suis pedibus ambulauit, vt homines
mirarentur • sic eos allocutus est Petrus. Quia non in sua
potestate ista fecit, sed in virtute illius quem ipsi occiderunt :
multi compuncti dixerunt : Quid faciemus? Viderunt enim se
ingenti crimine impietatis astrictos : quia illum occiderunt quem
venerari et adorare debuerunt • et hoc putabant esse inexpi-
abilc :*

Oratio,

SAnctifica quesumus domine nostra leiunia: et cunctarum
nobis indulgentiam propitius largire culparum. Per.

D
A

C Feria Jij\

Omine deus meus es
monte isto.

Ex Isaia? Lectio .j\
tu ... requiescet manus Domini in

C Secundum Mattheum)^ Lectio .ij\

T illi tenens^^ lesum duxerunt ad Caipham ... sicut^^ con-
stituit mihi Dominus.

' Ca. 7. 1« m.

* om. 39. eU.
^^ om. 38.

"* om. 60. 61. 64.

* Ca. 25 /// ///. [xxv. i-io.]
" tencntes : 39. etc.

"^ Quem : 39. 41.

* nunc : 49. 63.

^ — * Ipse quippe illis : 60. 61. 64,

* Miserere. 50. add. 63.
'° [xxvi. 57 — xxvii. 10.]
^2 Siciiti: 41.

Digitized by VjOOQIC

I20 FERIA IV. DOMINICAE DE PASSIONE.

Tertia lectio secundum loannem}

T N illo tempore : Ambulabat lesus in Galileam, non enim
-■- volebat in ludeam^ ambulare : quia querebant eum ludei
interficere. Et reliqua.

C Homilia sancti Augustini episcopi,

DOminus noster lesus Christus Deus et homo, deus cum
patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim
quereret quod fecerat : nisi ipse quod fecerat, fieri voluisset.
Verum hoc mementote : et Me cordibus vestris nolite'^ dimittere :
sic esse Christum hominem factum, vt non destiterit Deus esse.
Manens deus accepit hominem qui fecit hominem. Quando
ergo latuit vt homo : non potentiam* perdidisse putandus est :
sed exemplum nostre infirmitati prebuisse. Illc enim quando
voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura
erant membra eius, id est, fideles eius qui non haberent illam
potestatem quam habebat et ipse dominus noster : quod latebat,
quod se tanquam ne occideretur occultabat : hoc iudicabat
factura esse membra sua in quibus vtique membris suis ipse erat
caput. Non enim Christus in capite et non in corpore, sed
Christus totus in capite et in corpore. Quod ergo membra
eius hoc ipse, quod autem ipse non continuo membra eius.
Nam si ipsi non essent membra eius, non diceret Saulo : Quid
me persequeris? Non enim Saulus ipsum, sed membra eius,
id est, fideles eius in terra persequebatur. Noluit tamen dicere
sanctos meos seruos meos : postremo honorabilius fratres meos,
sed me, hoc est membra mea quibus ego sum caput.'*

Oratio.

NOstra tibi domine quesumus sint accepta ieiunia, que nos
expiando gratia tua dignos efficiant et ad remedia perducant
eterna : per.

C Feria ,iiij, ex Isaia^ Lectio a,

TVstus perit, et nos est qui recogitet ... possidebit montem
A sanctum tuum.*^

<[ Secundum Mattheuin^ Lectio ,ij\

TEsus autem stetit ante presidem ... Et cum gustasset, noluit
^ bibere.

* Ca. 7 iti m, ^ ludaea : 6i. 64,
3__3 om. 63. * TOtentia : 38.

* Miserere. $0, add, 63. * Ca. 57 in m, [Ivii. 1-13.]

* meum : 39. etc. * [xxvii. n -34.]

Digitized by VjOOQIC

FERIA V, DOMINICAE DE PASSIONE, 121

C Tertia lectio secundum loannem}

IN illo tempore : Facta sunt encenia in lerosolymis et hyems
erat Et ambulabat lesus in templo in porticu Salomonis
Et reliqua.

Homilia sancti Augustini episcopi,

ENcenia festiuitatis- erat dedicationis templi. Grece enim
cenon^ dicitur: nouum latine. Quandocunque enim
nouum aliquid fuerit dedicatum, encenia vocatur. lam et vsus
habet hoc verbum. Si quis noua tunica induatur enceniare
dicitur. lllum ergo diem quo templum dedicatum est : ludei
solenniter celebrabant. Ipse dies festus agebatur : cum ea que
lecta sunt* locutus est dominus. Hyems erat, et ambulabat
lesus in templo in porticu Salomonis. Circundederunt ergo
eum ludei et dicebant ei, Quousque animam nostram tollis?
Si tu es Christus dic nobis palam. Non veritatem desiderabant
sed calumniam preparabant. Hyems erat et ideo frigidi erant.
Ad illum enim diuinum igneni accedere pigri erant Sed
accedere est credere. Qui credit accedit: qui negat recedit
Non mouetur anima pedibus : sed affectibus. Frigidi erant
non diligendo charitate : et ardebant nocendi cupiditate. Longe
agebant et ibi erant. Non accedebant credendo : sed premebant '
persequendo. Querebant audire a domino : ego sum Christus
et fortasse de Christo secundum hominem sapiebant Pre-
dicauerunt enim prophete Christum : sed diuinitatem Christi et
in prophetis : et in ipso Christi euangelio nec heretici intelligunt
Quanto minus ludei : quamdiu velamen est super cor eorum.^

Oratio.

SAnctificato hoc ieiunio deus tuorum corda fidelium miserator
illustra, et quibus deuotionis prestas afifectum prebe
suppHcantibus pium benignus auditum : per dominum.

C Feria .v, ex Osee^ Lectio ./.

IN tribulatione sua mane consurgent ad me ... conuertero
captiuitatem populi mei.

C Secundum Mattheum? Lectio Jj,

pOstquam autem crucifixerunt eum diuiserunt vestimenta
-*• eius . . . signantes lapidem cum custodibus.

^ Ca. la in m, * festiuitas : 39. eic. ' canon : 66.

* om. 66. * Miserere. 50. add. 63.

* Cap. 6. in m. [vi. i-ii.] ' [xxvii. 35-<)6.]

Digitized by VjOOQIC

122 FERIA VI. DOMINICAE DE PASSIONE.

C Tertia lectio secnndutn Lucafn}

T N illo tempore rogabat lesum quidam Phariseus vt mandu-
^ caret cum illo. Et reliqua.

C Hoviilia sancti Gregorij pape.

/^Ogitanti mihi de Marie penitentia flere magis libct quam
^^ ah*quid dicere. Cuius enim vel saxeum pectus ille huius
peccatricis lachryme ad exemplum penitendi non emolliunt^?
Considerauit namque quod fecit, et noluit moderari quid faceret.
Super conuiuantes'* ingressa est, non iussa venit : inter epulas
lachrymas obtulit. Discite quo dolore ardet : quc flere etiam
inter epulas non erubescit. Hanc vcro quam Lucas peccatricem
muHerem, loannes Mariam nominat, illam esse Mariam
crcdimus, de qua Marcus septem demonia eiecta fuisse testatur,
et quid per septem demones : nisi vniuersa vitia designantur.
Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur : recte
septenario numero vniuersitas figuratur. Septem ergo demonia
Maria habuit, que vniuersis vitijs plena fuit. Sed ecce quia
turpitudinis sue maculas aspexit, lauanda ad fontem misericordie
cucurrit, conuiuantes* non erubuit. Nam quia semetipsam
grauiter erubescebat intus : nihil esse credidit quod vcrecund-
aretur foris. Quid igitur miramur fratres } Mariam venientem,
an dominum suscipientem ? Suscipientem^ dicam, an trahentem ?
Sed melius dicam trahentem, et suscipientem. Quia nimirum
ipse eam per^ misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem
suscepit foris.'

Oi'atio.

T3Resta quesumus omnipotens Deus : vt dignitas conditionis
^ humane per immoderantiam sauciata, medicinalis parsimonic
studio reformetur : per dominum.

C Feria .vi. ex lereniia.^ Lectio .j.

T dixit^dominus ad me : Inuenta est coniuratio ... tibi enim
reuelaui causam meam.

C Secunduni Marcum}^ Lectio .ij.

ERat autem pascha et azyma post biduum : et querebant
summi sacerdotes ... SimiHter autem et omnes dicebant.

' Ca. 7. in m. ^ emolliant : 39. 41. 60. 61. ' conuitanles : 66.

* j<? 66. ' om. 43. • om. 38.

^ Miserere. 50. add. 63. * Ca. 11. in m. [xi. 9-20.]

" dixi: 66. ^® Ca. 14. in m. [xiv. 1-31.]

Digitized by VjOOQIC

SABBATO DOMINICAE DE PASSIONE, 123

Tertia lectio secunduin loannem}
TN illo tempore. Collegerunt pontifices et Pharisei concilium
^ aduersus lesum, et dicebant. Quid facimus, quia hic homo
multa signa facit? Et reliqua.

Hoinilia s, Augustini Episcopi.
pOntifices et Pharisei sibi consulebant, nec tamen dicebant
-■' credamus. Plus enim perfidi homines cogitabant quomodo
nocerent vt perderent, quam quomodo sibi consulerent ne peri-
rent. Et tamen timebant et quasi consulebant. Dicebant
enim : Quid facimus, quia hic homo multa signa facit ? Si
dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani et
tollent locum nostrum et gentem. Temporalia quidem perdere
timuerunt, et vitam eternam non cogitauerunt : ac sic vtrumque
amiserunt. Nam et Romani post domini passionem et glorifica-
tionem tulerunt eis locum et gentem expugnando et transferendo.
Et illud eos sequitur quod alibi dictum est. Eilij autem regni ibunt
in tenebras exteriores. Hoc autem timuerunt, ne si omnes in
Christum crederent, nemo remaneret qui aduersus Romanos
ciuitatem Dei templumque defenderet : quoniam contra ipsum
templum, et contra suas paternas lcges : doctrinam Christi esse
sentiebant. Vnus autem ex ipsis Caiphas nomine : cum esset
pontifex anni illius dixit illis Vos nescitis quicquam nec
cogitatis : quia expedit vobis vt vnus moriatur homo pro populo
et non tota gens pereat. Hoc autem a seipso non dixit. Sed
cum esset pontifex anni illius, prophetauit. Hoc^ docemur
etiam homines malos prophetie spiritu futura predicere. Quod
tamen euangelista diuino tribuit sacramento,^ quia pontifex fuit,
id est summus sacerdos.^

Oratio, ^

COrdibus nostris quesumus domine gratiam tuam benignus
infunde, vt peccata nostra castigatione voluntaria cohibentes
temporaliter potius maceremur: quam supplicijs deputemur
eternis : per.

Hodie dicuntur septeni psalmi.

C Sabbato ex Zacliaria? Lectio j.
pXulta satis filia Sion ... et vinum germinans virgines?

C Secundum Marcum? Lectio .ij\

ET veniunt in predium cui nomen Gethsemani.f Et ait
discipuHs suis ... ministri alapis eum cedebant.

' Ca. II. in m. '^ Hic : 60. 61. ' sacramenta : 66.

* Miserere. 50. add. 63. * Cap. 9 iV/ w. [ix. 9-17.] * [xiv. 32-65.]

Digitized by VjOOQIC

124 DOMINICA PALMARUM.

C Tertia lectio secundum loannem}
T N illo tempore : Dicebat lesus ad eos qui crediderunt ei
^ ludeos. Si vos manseritis, in sermone meo vere discipuli
niei eritis. et cetera.-

Homilia sancti A ugustini episcopi.

CVm rex iustitie sederit in throno, sicut scriptura loquitur,
quis'^ gloriabitur castum se habere cor ? Aut quis gloriabitur
mundum se esse a peccato ? Multum nos terruit o fratres mei
dicendo. Seruus non manet in domp in eternum. Adiungit
autem et dicit : Filius manet in eternum. Ergo solus in domo
sua erit Christus. NuUus ne ei populus coherebit ? Cui erit
caput, si non erit corpus? An forte totum hoc filius caput : et
corpus. Non enim sine causa terruit, et .spem dedit. Terruit ne
peccatum amaremus. Spem dedit, ne* peccati solutione diffidere-
mus. Omnis (inquit) qui facit peccatum, seruus est peccati.
Seruus autem non manet in domo in eternum. Que ergo nobis
spes est ? qui non sumus sine peccato ? Audi spem tuam.
Filius manet in domo in eternum. Si ergo filius vos liberauerit,
tunc vere liberi eritis. Hec spes nostra fratres est, vt a libero
liberemur. Et liberando nos seruos facit. Serui enim eramus
cupiditatis, liberati serui efficiamur^ charitatis. Hoc et apostolus
dicit. Vos autem fratres in libertatem vocati estis, tantum ne
libertatem in occasionem carnis detis : sed per charitatem
seruite inuicem. Non ergo dicat Christianus liber sum, in
libertatc^ vocatus sum : seruus eram, sed ipsa rcdemptione liber
efiectus sum : faciam quod volo.^

Oratio.
pRoficiat quesumus domine plebs tibi dicata pie deuotionis
^ affectu,^ vt sacris actionibus erudita, quanto maiestati tue fit
gratior, tanto donis potioribus augeatur : per.

C Dominica palmarum.

Ad matutinum. AntipJiona. Confortati sunt, qui persequuti
sunt me inimici mei iniuste, que non rapui, tunc exoluebam.

C Ex Isaia? Lectio prima.

HEc dicit Dominus. Quis est hic liber repudij ... in dolori-
bus dormietis.

C Secundum Marcum}^ Lectio .ij.

ET cum esset Petrus in atrio deorsum, venit vna ex ancillis ...
et non accepit.

* Ca. 8 in m. - reliqua : 38. etc. ' tuis : 66.

■* de : add. 39. etc. ^ efficimur : 38. etc. ^ libcrtatem : 63.

' Miserere. 50. add. 63. * effectum : 43.

^ Ca. 50 in m. [1. i-ii.] '^ [xiv. 66— xv. 23.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA PALMARUM, 125

C Tertia lectio secundum Matthetim}

IN illo tempore cum appropinquasset lesus lerosolymis, et
venisset Betphage ad montem Oliveti, tunc misit duos ex
discipulis suis dicens eis : Ite in castellum quod contra vos est.
Et reliqua.

Homelia\ sancti Ambrosij episcopi,

PVlchre autem relictis ludeis habitaturus in affectibus
gentium : templum dominus ascendit. Hoc enim templum
est verum : in quo non in litera : sed in spiritu dominus adoratur.
Hoc Dei templum est, quod fidei series non lapidum structura
fundauit. Deseruntur ergo qui adorant : eliguntur qui amaturi erant.
Et ideo ad montem venit Oliueti, vt nouellas oliuas in sublimi
virtutum plantaret: quarum mater est illa que sursum est
lerusalem. In hoc monte est ille celestis agricola : vt plantati
omnes in domo domini, possint in veritate dicere Ego sicut
olyua fructificaui in domo domini. Et fortasse ipse mons ^est
Christus.- Quis enim alius tales fructus ferret olearum non con-
uescentium^ vbertate baccarum : sed spiritus plenitudine
gentium fecundarum? Ipse est per quem ascendimus et ad
quem ascendimus : ipse est ianua, ipse est via, qui aperitur et
qui aperit, qui pulsatur ab ingredientibus et ab egredientibus
adoratur. Ergo in castello erat et ligatus erat pullus cum
asina non poterat solui nisi iussu domini. Soluit eum manus
apostolica, talis actus, talis vita: talis gratia. Esto talis'* vt
possis h*gatos soluere. Nunc consideremus qui fuerunt illi qui
errore detecto de paradiso eiecti in castello sint religati. Et vide-
bimus quemadmodum quos mors expulerat, vita reuocauerit. Et
ideo secundum Mattheum et asinam et pullum legimus : vt quia
in duobus hominibus vterque fuerat sexus expulsus, duobus
animalibus» vterque reuocetur.^

t[ Ad laudes Antiphona.

Pueri hebreorum tollentes ramos olyuarum obuiauerunt
domino clamantes, et dicentes, Osanna in excelsis.

Oratio,

OMnipotens sempiterne deus, qui humano generi ad
imitandum^ humilitatis exemplum saluatorem nostrum
carnem sumere, et crucem subire fecisti concede propitus : vt et
patientie ipsius habere documenta et resurrectionis consortia
mereamur. Per eundem.

* Ca. 21. in m, *-*— ^ Christus est : 61. 64.

* cuniescentium : 61. 63. 64. * et tu : add. 61. 64.

' animabus : 61. * Miserere. 50. add, 63. "^ inuitandum : 38.

Digitized by VjOOQIC

126 FERIA II, HEBDOMADAE SANCTAE.

t[ Ad vesperas Antiphona,
Erue a framea Deus animam meam et de manu canis vnicam
meam.

fl Feria .ij\ ad matiitimun Antiphona.
Extraneus factus sum fratribus meis et peregrinus filijs
matris mee.

C Ex Zacharia} Lectio .i.
\ Peri Libane portas tuas ... in domo domini ad statuarium.

C Secnndnm Maraun? Lectio .ij.

ET crucifigentes eum diuiserunt vestimenta eius mittentes
sortem ... aspicicbant vbi ponerctur.

C Tertia iectio secu7idum loannem?

1N illo tempore, Ante sex dies pasche venit lesus Bethaniam,
vbi fuerat Lazarus mortuus : quem suscitauit lesus. Et
reliqua.

Homelia\ sancti Augustini episcopi.

NE putarent homines fantasma esse factum : quia mortuus
resurrexit, lazarus vnus erat ex recumbentibus. Videbat,
loquebatur epulabatur veritas ostendebatur : infidelitas lude-
orum confundebatur. Discumbebat ergo dominus cum Lazaro
et ceteris, ministrabat Martha vna ex sororibus Lazari, Maria
altera soror Lazari accepit Hbram* vnguenti nardi pistici^
preciosi : et vnxit pedes lesu et extersit capilhs suis pedes eius,
et domus impleta est ex odore vnguenti. Factum audiuimus,
requiramus mysterium. Quecunque anima fideHs vis esse cum
Maria, vnge pedes domini precioso vnguento. Vnguentum IHud
iustitia fuit : idco Hbra fuit. Erat autem vnguentum nardi
pistici^ preciosi. Quod ait pistici' locum aHquem credere
debemus vnde hoc erat vnguentum preciosum. Nec tamen hoc
vacat, et sacramento, optime consonat. Pistis grece, latine
dicitur fides. Querebas operari iustitiam, iustus autem ex fide
viuit. Vnge pedes^ lesu bene viuendo, dominica sectare vestigia
CapiHis terge : si habes superflua da pauperibus, et domini pevies
tersisti. CapiHi enim superflua corporis videntur esse. Habes
quod agas de superfluis tuis : tibi superflua sunt sed domini
pedibus* necessaria sunt.^^

1 Ca. II in m. [xi. 1-13.] ^ [xv. 24-47.]

^ Ca. 12 in m. "* nardi : add. 61.

^ pistice: 39. 41. 43. 44. 49. 60. 61. 64.

* pislice : 39. 41. 43. 44. 49. 60. 61. 64. pistigi : 66.

' pistice : 39. 41. 43. 49. 60. 61. 64. ** pede : 66.

* diebus : 66. ^® Miserere. 50. add. 63.

Digitized by VjOOQIC

FERIA III, HEBDOMADAE SANCTAE. 127

t[Ad laudes Antiphona.

Salua me ex ore leonis, et a cornibus vnicornium humilitatem
meam.

Oratio.

T^A quesumus omnipotens Deus : vt qui in tot aduersis ex
^-^ nostra infirmitate dcficimus : intercedente vnigeniti filij tui
passione respiremus. per.^

C Ad vesperas Antiphona.
Aperuerunt super me os suum sicut lco rapiens, ct rugiens.

f[ Feria .iij. ad inatutinuin. Antiphona.

Foderunt manus meas, et pedes meos dinumerauerunt omnia
ossa mea.

f[ Ex Zacharia? Lectio ./.

TN die illa, erit fons patens^ domui Dauid . . et ipse dicet,
^ Dominus Deus meus.

C Secundufu Lucam.^ Lectio .ij\

\ Ppropinquabat^ autem dies festus azymorum, qui dicitur
-^ pascha ... orate ne intretis in tentationem.

C Tertia lectio. sermo sancti Augustini episcopi.

T^E domino et saluatore nostro fratres dilectissimi ante multa
^ tempora prophetatum est. Ascendit^ sicut virgultum, et
sicut radix de terra sitienti. Quare vt radix ? Ideo quia non est
species illi : neque honor. Passus est, humiliatus cst consputus
est, non habebat speciem, homo apparebat cum esset Deus.
Sed quomodo radix non est pulchra, sed intus habet vim
pulchritudinis sue. Attendite fratres mei, videte misericordiam
Dei, attendens arborem pulchram, amenam, folijs virentem,
fructibus opulentam, laudas, delectat aliquid de fructu eius
carpere, sub vmbra eius sedere -? et requiescere^ ab estu.
Laudas totam illam pulchritudinem. Si radix ostendatur tibi,
nuUa pulchritudo in ea est. Noli contemnere quod abiectum
est, inde processit quod miraris, vt radix sit in terra sitienti.
Attendite modo claritatem arboris, creuit ecclesia, crediderunt
gentes, victi sunt tcrre principes sub nomine Christi vt essent
victores in orbe terrarum. Positum est coUum sub iugo Christi.
Persequebantur® ante Christianos propter idola, persequuntur

^ eundem dominum : add. 39. etc. ^ Ca. 13 in m. [xiii. 1-9.]

^ pareus: 39. "• Ca. 22 in m. [xxii. 1-46.]

^ Appropinquabit : 66. ^ Ascende : 61. Ascendet : 63.

" sedete : 38. * requiscite : 38. ^ Persequebatur : 64.

Digitized by VjOOQIC

128 FERIA IV, HEBDOMADAE SANCTAE.

idola propter Christum. Omnes confugiunt^ ad auxilium ecclesie
in omni pressura in omni tribulatione sua. Creuit illud granum
synapis, factum est maius super omnia olera.*

f[ Adlaudes Antiphona,

Insurrexerunt in me testes iniqui et mentita est iniquitas
sibi.

Oratio,

OMnipotens sempiteme deus da nobis ita dominice passionis
sacramenta peragere, vt indulgentiam percipere mereamur :
Per eundem.

t[ Ad vesperas antiphona,

Captabunt in animam iusti, et sanguinem innocentem
condemnabunt.

f[ Feria .iiij\ ad niatutinum. Antiphona.

Proprio filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus
tradidit illum.

f[ Ex Isaia^ lectio prima.

QVis credidit auditui nostro ? ... pro transgressoribus
rogauit.

f[ Secundum Lucam.^ Lectio .ij.

ADhuc eo loquente, ecce turba, et qui vocabatur ludas ...
antea inimici erant adinuicem.

f[ Tertia lectio. sermo sancti Arnbrosij Episcopi.

T Egimus quia Christus peccata nostra portat, et pro nobis
-L-^ dolet. Doles ergo domine non tua, sed nostra vulnera non
tuam mortem, sed nostram infirmitatem, et nos existimauimus
te esse in doloribus cum tu non pro te, sed pro me^ doleres.*
Infirmatus enim es : sed propter peccata nostra. Non quia tibi
illa infirmitas erat ex patre assumpta, sed pro me^ suscepta :
quia nihil proderat vt eruditio pacis nostre^ esset in te, nisi
liuore tuo vulnera nostra sanares. Sed quid mirum si pro
omnibus doluit, qui pro vno fleuit? Quid mirum si moriturus
pro omnibus tedeat,® qui lazarum resuscitaturus illachrymat?
Sed et ibi pie sororis lachrymis commouetur, quia mentem
humanam tangebant : et hic alto appetitur® aflectu,^^ vt quia
in carne sua peccata nostra perimebat mortem quoque anime

^ fiigiunt : 38. ^ Miscrcre. 50. add. 63.

* Ca. 53 in m. [liii. 1-12.] * [xxiL 47 — xxiii. 12.] ' nobis: 63.

<* dolores : 61. ' nostra : 61. * redeat : 43. 44.

* operatur : 61. ^° effectu : 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

FERIA QUINTA IN CENA DOMINI, 129

nostre, sue anime meror^ aboleret. Et fortasse ideo tristis est
quia post Ade lapsum tali transitu nobis erat de hoc seculo
recedendum vt mori esset necesse Deus enim mortem non fecit,
nec letatur in perditionem^ viuorum : et ideo fastidit quod ipse
non fecit Denique ait : Transfer a me calicem istum quasi homo
mortem recusans quasi deus sententiam suam reseruans. Oportet
enim nos mori seculo, vt resurgamus Deo.^

f[ Ad laudes, Antipkona.

Omnes videntes me deriserunt me, loquuti sunt labijs, et
mouerunt caput.

Oratio,
pResta quesumus omnipotens deus : vt qui nostris excessibus
-■' incessanter* affligimur, per vnigeniti filiij tui passionem
liberemur : qui tecum.

C Ad vesperas. Antiphona,

Sperauit in domino, eripiat eum saluum faciat eum, quoniam
vult eum.

C Notandum quod si in aliquo ex his tribus diebus sequentibus
inciderit aliquod festum simplex^ non debet fieri officium, nec
conwiemoratio de eo^ si autem fuerit duplex transferendum est post
octauam pasche.

f[ Feria quinta in cena domini,

f[ Notandum quod hodie dicitur^ Pater noster.^ Aue maria
dicuntur in principio omnium horarum sicut antea^ sed omnibus
alijs pretermissis^ absolute incipitur matutinum ab antiphona
inscrtpta? Antiphona2.^\\x% domus tuecomedit me, et opprobria
exprobrantium tibi ceciderunt super me.

Deinde dicuntur^ psalvii et terminantur absolute sine Gloria
patri et sic term.inantur etiain in ojnnibus alijs horis, Post
psalmos repetitur antiphona^ et statim dicitur Pater noster et cetera
Deinde dicuntur tres sequentes lectiones sine benedictionibus et sine
Tu autem.

Lectio prima. Lamentatio leremie prophete? A leph,

QVomododot sedet^^ sola ciuitas plena populo, facta est quasi
vidua domina gentium .. Lameth. O vos omnes qui
transitis per viam, attendite, et videte si est dolor sicut dolor
meus. Quoniam vindemiauit me vt locutus est dominus in dic
ire furoris sui. lerusalem, lerusalem conuertere ad dominum
Deum tuum.

* mcerore : 61. 64. '^ perditione : 39. etc.
' Miserere. 50. add. 63. ^ necessanter : 66.

* om. 39. etc. * ei : add. 39. 41. 43. 44. 49. 61. 63. 66.
' infrascripta: 39. etc. * dicittir : 38.

» [i. 1-12.] »« edet: 66.

B. R. N. K

Digitized by VjOOQIC

*^o FERIA QUINTA IN CENA DOMINI,

f[ Secundum Lucavi} Lectio aj,

Pllatus autem conuocatis principibus sacerdotum ... etsabbato
quidem siluerunt secundum mandatum.

f[ Tertia lectio ex epistola prifna Pauli ad Corinthios?
Onuenientibus vobis in vnum ... non vtique iudicaremur.^

C Finitis lectionibus non dicitur Te deum nec Miserere sed
statim ad laudes dicitur Antiphona. Traditor autem dedit eis
signum dicens : Quem osculatus fuero, ipse est : tenete eum.

Deinde dicuntur psalmi cum cantico Benedictus quo finito
repetitur antiphona : et statim^ dicitur y, Christus factus est
pro nobis obediens vsque ad mortem, mortem autem crucis.
Responsorium, Propter quod et Deus exaltauit illum, et dedit
illi nomen, quod est super omne nomen.

Deinde fiexis genibus dicitur Pater noster qui etc, et^ Psalmus
Miserere mei Fol, ^vt suprcfi quo finito immediate sine Oremus
dicitur Oratio,

D Espice quesumus domine super hanc familiam tuam pro
-'^ qua dominus noster lesus Christus non dubitauit manibus
tradi nocentium, et crucis subire tormentum. Deinde dicitur
sub silentio, Qui tecum viuit etc, Et non dicitur Benedicamus.
nec Fidelium anime.

Predicto modo dicitur versus Christus factus etc, vsque acP
finem orationis Respice in omnibus horis vsque ad vesperas
sabbati sancti exclusiue,

t[ Ad primam, tertiam, sextam, et nonam : Ceteris omnibus
omissis absolute dicuntur psalmi^ quibus finitis^ in qualibet
dictarum horarum dicitur statim versus, Christus factus etc, vt
supra,

t[ Ad vesperas absolute dicitur Antiphona,

Cenantibus illis accepit lesus panem, benedixit, ac fregit,
deditque discipulis suis. Deinde ^dicitur psalmu^ cum cantico
Magnificat quo finito repetitur Antiphona et statim dicitur
Christus factus. etc, vt supra,

t[ Ad completorium absolute dicuntur psalmi cum cantico
Nunc dimittis. quo finito statim dicitur Christus factus etc, vt
stipra,

f[ Notandum quod^ sicut in hac feria quinta^ ita etiam

> [xxiil 13-56.] 2 |-xi. 18-31.]

^ Dum iudicamur autem, a domino corripimur, vt non cum hoc mundo damnemur :
add, 63. * om, 38.

• om, 61. • — * om. 39. etc. '* in : 61. 64.

■ — ' di^untur psalmi : 39. etc. : dicitur psalmi : 66. ^ ei : 43.

Digitized by VjOOQIC

FERIA S£XTA IN PARASCEUE, 131

dicendum est officium in duobus diebus sequentibus^ mutando
antiphonam^ et lectioneSy vt in eis videbis,

f[ Feria vi, in parasceue ad fnatutinum, Antiphona,

Astiterunt reges terre, et principes conuenerunt in vnum
aduersus dominum et aduersus Christum eius.

Ex lamentatione leremie? Lectio prima Nun,

SCrutemur vias nostras et queramus, et reuertamur ad
dominum ... Thati. Persequeris in furore tuo et conteres eos
sub celis domine. lerusalem lerusalem conuertere ad dominum
deum tuum.

f[ Secundum loannem? Lectio ,ij.

T_IEc cum dixisset lesus, egressus est cum discipulis suis trans
-'■ ^ torrentem ... Erat autem Barabbas latro.

f[ Tertia lectio ex tractatu sancti Augustini episcopi.^

PRotexisti me Deus a conuentu malignantium, a multitudine
operantium iniquitatem. lam ipsum caput nostrum intuea-
mur. Multi martyres talia passi sunt : sed nihil sic elucet quo-
modo caput martyrum. Ibi melius intuemur^ quod illi experti
sunt : protectus^ est a multitudine malignantium protegente se
Deo. Protegente carnem suam in ipso filio et homine quem
gerebat : quia filius hominis est, et fih*us Dei est. Filius
dei, propter formam "^dei :® filius hominis : propter formam"
serui : habens potestatem ponere animam suam et recipere eam.
Quid ei potuerunt facere inimici? occiderunt corpus animam autem
non occiderunt. Intendite: parum ergo erat dominum hortari
martyres verbo: nisi firmaret exemplo. Nostis qui conuentus erat
malignantium ludeorum : et que multitudo operantium iniqui-
tatem, Quam iniquitatem ? Quia voluerunt occidere dominum
lesum Christum. Tanta opera bona inquit ostendi vobis,
propter quod horum opus ^vultis me* occidere ? Pertulit omnes
infirmos eorum curauit omnes languidos eorum : predicauit
regnum celorum : non tacuit vitia^^ eorum vt ipsa potius eis
displicerent : non medicus^^ a quo sanabantur. His omnibus cura-
toribus^^ eius ingrati tanquam multa febri frenetici^^ insanientes :
in medicum qui venerat curare hos excogitauerunt consilium
perdendi eum tanquam ibi volentes probare vtrum vere homo sit

^ antiphone : 38. antiphonas : 43. 44. 49. 61. 63. 64. 66.

* propheU: add. 39. 41. 43. 63. 66. [iii. 40-66.]

• Ca. 18. in m. [xviii. I-40.] * super FsaJmos : add. 43. 63. 66.
' intueamur : 66. ^ protectum : 66.

'— ' om. 38. ^ et : add. 63.

• — • me vultis: 61. 64. ^** vita : 38. " medico : 44. 49.

*2 curationibus : 39. etc. ^^ phrenetrici : 66.

K 2

Digitized by VjOOQIC

132 SABBATO SANCTO.

qui mori possit : an aliquid super homines sit, et mori se non
permittat : Verbum ipsorum agnoscamus in sapientia Salomonis.
Morte turpissima inquiunt condemnemus eum. Erit enim
respectus in sermonibus ipsius. Si enim vere filius dei est :
liberet eum.

f[ Ad laudes, Antiphona,

Diuiserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam
miserunt sortem.

f[ Advesperas. Antiphona.
Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potauerunt me
aceto.

f[ Sabbato ad matutinum, Antiphona.

Posuerunt me in lacu inferiori in tenebrosis, et in vmbra
mortis.

f[ Ex lamentatione leremie} Lectio pri^na, Ain,

CVm adhuc subsisteremus defecerunt oculi nostri ad auxilium
nostrum ... discooperuit peccata tua ^Oratio leremie^
Recordare domine quid acciderit nobis ... a facie tempestatum
famis. lerusalem lerusalem Conuertere ad Dominum Deum
tuum.

f[ Secundum loannem? Lectio Aj.

TVnc ergo apprehendit Pilatus . . . quia iuxta erat monumen-
tum, posuerunt lesum.

f[ Tertia lectio ex tractatu sancti Augustini^ super psalmos,

ACcedet homo ad cor altum : et exaltabitur Deus. Illi
dixerunt : Quis nos videbit ? Defecerunt scrutantes scrutinio
consilia mala. Accessit homo ad ipsa consilia : passus est se^
teneri* homo. Non enim teneretur,^ nisi homo : aut videretur,
nisi homo : aut cederetur, nisi homo : aut crucifigeretur et
moreretur, nisi homo. Accessit ergo homo,® ad omnes illas
passiones que in illo nihil valerent nisi esset homo. Sed si ille .
non esset homo, non liberaretur homo. Accessit homo ad cor
altum,id est,cor secretum : obijciensaspectibus humanis hominem :
seruans intus deum : celans formam Dei : in qua equalisest patri
et offerens formam serui qua minorest patri.** Ipse enim dixit
vtrumque : sed aliud ex forma Dei, aliud ex forma serui : dixit ex
forma dei : ego et pater vnum sumus. Dixit ex forma serui,

^ prophete: add. 39. 41. [iv. 17— v. 10.]

2 — ^2 Qpi^ 66. in m. 43. 44. 49. 63. ^ Ca. 19. in m. [xix. 1-42.]

* episcopi: add, 43. 63. 66. * semel : 64. ^ vt : add. 61. 64.

' tcnenmt: 61. ^ om. 38. • parte: 61.

Digitized by VjOOQIC

SABBATO SANCTO. 133

quoniam pater maior me est. Vnde ex forma dei ? ego et pater
vnum sumus. Quia cum in forma dei esset non rapinam arbitratus
est esse se equalem deo. Vnde ex forma serui ? quoniam pater
maior me est : quia semetipsum exinaniuit : formam serui
accipiens. Accessit ergo^ ad cor altum : et exaltatus est deus.
Occiditur homo : et exaltatur deus. Quod enim occisus est : ex
infirmitate humana fuit. Quod resurrexit et ascendit ex potestate
diuina accedet^ homo ad cor altum, cor secretum, cor absconditum,
non ostendens quid nosset, non ostendens quid esset

f[ Ad laudes. Antiphona. O mors ero mors tua, morsus
tuus ero inferne.f

Ad vesperas absolute dicitur. Antiphona,

Halleluia, halleluia, halleluia. Vespere autem sabbati, que
lucescit in prima sabbati, venit Maria Magdalene, et altera Maria
videre sepulchrum Halleluia.

C Deinde psalmi vt in psalterio et in fine cuiuslibet dicitur,
^Gloria patri et filio'^ more solito quibus finitis cum cantico Magni-
ficat* repetitur Antip/iona.

Deinde dicitur versus? Domine exaudi etc.

Oratio.

SPiritum nobis domine tue charitatis infunde : vt quos
sacramentis paschalibus saciasti : tua facias pietate concordes :
per. in vnitate eiusdem, etc.

Versus. Benedicamus domino. Halleluia. Halleluia. Respon-
sorium. Deo gratias. Halleluia, halleluia. Fidelium anime per
misericordiam etc,

Predicto inodo dicitur Benedicamus domino. cum duplici
Halleluia. /// fine omnium horarum per totam hebdomadam
sequentem.

t[ Ad comp/etorium. V. Conuerte nos Deus salutaris etc.
Deus in adiutorium meum, etc. Halleluia et cetera omnia vtsupra
ante septuagesimam. Et in fine antiphone. Salua nos. additur
Alleluia. usque ad Ascensionem.

^ homo : add. 61. 64. - accessit : 39. 41. 60. 61.

3—3 Magnificat : 66. * om. 61. * om. 60. 61. 64. Gloria Patri : 66.

Digitized by VjOOQIC

134 DOMINICA RESURRECTIONIS.

C DOMINICA RESURRECTIONIS duplex vtaius.

C Si hodie inciderit aliquodfestum simplex omittitur omnino,
si autem venerit infra)^ octauam fiet commemoratio de eo finita
prima antiptiona? Preciosa. vt supra dictum fuit. Si vero fuerit
festum duplex, transferendum est post octauam?

Ad matutinum. Inuitatorium. Surrexit Dominus vere
Halleluya.

Hyfunus.

AVroralucis rutilat, celum laudibus intonat : Mundus exultans
iubilat : Gemens infernus vlulat.

Cum rex ille fortissimus. Mortis confractis viribus. Pede
conculcans tartara. Soluit a pena miseros.

Ille qui clausus lapide Custoditur sub milite, Triumphans
pompa nobili, Victor surgit de funere.

Solutis iam gemitibus Et inferni doloribus. Quia surrexit
Dominus. Resplendens clamat angelus.

Gloria tibi domine, Qui surrexisti a mortuis, Cum patre et
sancto spiritu. In sempiterna secula. Amen.

C Notandum quod infine omnium hymnorum tam festiuorum
quam ferialium^ omnibus horis vsque ad ascensionem dicitur.
Gloria tibi domine, qui surrexisti etc.

Antiphona. Ego dormiui, et somnum cepi et exurrexi,
quoniam dominus suscepit me, halleluia, halleluia.

f[ Ex lona propJieta? Lectio a.

ET preparauit dominus piscem grandem . . . et euomu it lonam
in aridam.

f[ Semndum Mattheum? Lectio .ij,

T ^Espere autem sabbati que lucescit in prima sabbati ... vsque
^ ad consummationem secuh'.

f[ Tertia lectio secundum Marcum?

In illo tempore. Maria Magdalene et Maria lacobi et Salome
abeuntes cmerunt aromata vt venientes vngerent lesum. Et
reliqua.

1 intra : 6l. 64. '^ antc : 39. 41. 43. 44. 49. 60. 61. 66. ante ^. 63.

' Paschae : add. 63. * in : add. 39. etc.

* [ii. i-ii.] * Ca. 28 «>i nu [xxviii. 1-20.] ' Ca. 16. in m.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA RESURRECTIONIS, ^35

f[ Homilia beati^ Gregorij pape.

1\/r Vltis vobis lectionibus fratres charissimi per dictatum loqui
^^ consueui, sed quia lacescente^ stomacho ea que dictaueram,
legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter
audientes intueor. Vnde nunc a memetipso exire^ contra morem
volo : vt inter sacra missarum solemnia lectionem sancti
euangelij, non dictando : sed colloquendo edisseram, sicque
excipiatur vt loquimur. Quia collocutionis vox corda torpentia :
plusquam lectionis sermo excitat, et quasi quidam* nianu
solicitudinis vt euigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me
sufficere posse non video : sed tamen vires quas imperitia denegat
charitas mistrat.^ Scio namque qui dixit. Aperi os tuum et
adimplebo illud. Bonum ergo opus nobis in voluntate sit : nam
ex diuino adiutorio erit in perfectione Dat loquendi ausum etiam
resurrectionis dominice tanta solennitas. Quia^ indignum valde
est vt eodie laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die
caro resurrexit auctoris, Audistis fratres charissimi quod sancte
mulieres que dominum fuerant secute cum aromatibus ad
monumentum venerunt, et ei quem viuentem dilexerant : etiam
mortuo studio humanitatis obsequuntur. Sed res gcsta aliquid
in ^sancta ecclesia^ significat gerendum. Sic quippe necesse est
vt audiamus que facta sunt, quatenus cogitamus** etiam que nobis
sunt ex eorum imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui est
mortuus credentes si odore virtutum refecti* cum opinione
bonorum operum dominum querimus, ad monumentum profecto
illius cum aromatibus venimus.

Post tertiam lectionem dicitur, Te deum laudamus. semper
vsque ad aduentum,

C Ad laudes antiphona, [Halleluia Ex]^^ Qrrexi, et adhuc
tecum sum : halleluia.

Deinde dicuntur psalmi et repetitur antiphona more solito : et
post antiphonam dicitur, Hec est^^ dies quam fecit dominus,
exultemus et letemur in ea^- Halleluia,^/ sicfieri debet in omnibus
horis per totam octauam. Versus, Domine exaudi, etc.

Oratio,

T^Eus qui hodierna die per vnigenitum tuum eternitatis nobis
^ aditum deuicta morte reserasti : vota nostra que preueniendo
aspiras : etiam adiuuando prosequere. per eundem.

* satuU : 39. 41. 63.

* lassescente : 39. 41. 60. 61. 64. lacessente : 63.

' exigere : 39. etc. ** quaedam : 38. quadam : 39. etc.

* ministrat : 38. etc. ^ et : adci. 39. etc.

' — ' ecclesia sancta : 39. ^ cogitemus : 39. etc. ** referti : 39. 41. 63.

*® l^hese words htivc fa/Ien ctit in 37. Halleluia Ex : add. 38. etc.
" otn, 39. 41. 64. ^- eis : 63.

Digitized by VjOOQIC

136 FERIA SECUNDA PASCHAE.

t[ Ad primmn^ tertiaiHy sextaiUy et nonam : Antiphona.
Halleluia, halleluia, halleluia.

^ Ad vesperas, Hymnus,

\ D cenam agni prouidi. Et stolis albis candidi : Post
-^^-transitum maris rubri Christo canamus principi.

Cuius corpus sanctissimum, In ara crucis torridum, Cruor^
eius roseo Gustando viuimus deo.

Protecti pasche vespere, A deuastante angelo : Erepti de
durissimo Pharaonis imperio.

lam pascha nostrum Christus est, Qui immoJatus agnus est :
Synceritatis azima Caro eius oblata est.

O vere digna hostia Per quam fracta sunt tartara : Redempta
plebs captiuata, Reddita^ vite premia.

^Cum surgit^ Christus tumulo, Victor redit* de barathro
Tyrannum trudens^ vinculo, Et reserans paradisum.

Gloria tibi domine, Qui surrexisti, etc^

AntipAona, Halleluia : gauisi sunt discipuli viso domino :
halleluia.

f[ Notanduni quod inuitatorium, hymni et antiphone huius diei
dicuntur per totam octauam^ et deindevsque ad ascensionem quando
fit officium de dominica vel deferia.

f[ Item notandum quod in antiphonis'^ de communi sanctorum :
et in antiphona completorij adiungitur Halleluia /;^^«^ vsque ad
ascensionem^ et in predicto tempore omittuntur antiphone assignate
in psalterio ad primam, tertiam^ sextam, et nonam,

f[ Feria secunda de octaua duplex'^ ex Genesi? Lectio .i.

HEc^® quoque sunt generationes Isaac ... paruipendens quod
primogenita vendidisset.

C Secundum Marcum}^ Lectio secunda,

T cum transisset sabbatum, Maria Maglene^- et Maria lacobi
... confirmante sequentibus signis.

C Tertia lectio secundum LucamP

T N illo tcmpore : Duo ex discipulis lesu ibant ipsa die in
^ castellum quod erat in spacio stadiorum sexaginta ab
lerusalem nomine Emaus. Et reliqua.

^ Cruore : 38. etc. ^ Re^it ad : 63. ^— ^ Consurgil : 63.

* cedit : 38. ' tradens : 44. 49. 61. 63. 66.

* vt supra : 39. 41. "^ afUiphona : 60. 61. 64.

^ dupitcti 39. 41. ^ [xxv. 19-34.] ^° He : 39. etc.

" Ca. 16 in tn, [xvi. 1-20.] ^^ Magdalene : 38. etc. " Ca. 24. in m.

Digitized by VjOOQIC

FERIA TERTIA PASCHAE. 137

Homilia sancti Gregorij pape,

IN quotidiana nobis solennitate laborantibus pauca loquenda
sunt et fortasse hec vtilius proderunt quia sepe et^ alimenta
que minus sufficiunt auidius sumuntur. Lectionis ergo
euangelice summati^ sensum statui non per singula verba
discutere ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior
expositionis onerare. Ecce audistis fratres christi,^ quia duobus
discipulis ambulantibus in via non quidem credentibus, sed tamen
de se* loquentibus dominus apparuit, sed eis speciem quam ^recte
cognoscerent^ non ostendit. Hoc ergo egit foris dominus in
oculis corporis, quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis.
Ipsi namque apud semetipsos : intus et^ amabant et dubitabant.
Eis autem dominus foris efpresens aderat et quis esset non
ostendebat. De se ergo loquentibus presentiam exhibuit: sed
de se dubitantibus cognitionis sue speciem occultauit Verba
quidem contulit, duritiam intellectus increpauit. Scripture sacre
mysteria que deipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum
cordibus peregrinus erat a fide ire se longius finxit. Fingere
namque componere dicimus. Vnde et compositores luti figulos
vocamus.^

Oratio,

"P\Eus qui solennitate paschali mundo remcdia contulisti
^ populum tuum quesumus Domine celesti dono prosequere :

vt et perfectam libertatem consequi mereatur: et ad vitam

proficiat sempiternam : per.

C Feria .iij\ de octaua duple^ ex Genesi? Lectio ./.

Rta autem fame super terram post eam sterilitatem ... Qui
tetigerit hominis huius vxorem, morte morietur.

C Secunduvt LucamP Lectio .ij.

^ 7 Vna^^ autem sabbati valde diluculo venerunt ad monumentum
^ ... intrare in gloriam suam ?

C Tertia lectio^ sermo sancti Augustini Episcopi.

P Ascha Christi fratres charissimi si^^ regnum est celorum, salus
-t mundi, occasus inferni, gloria supernorum vita credentium,^*
resurrectio mortuorum, testimonium miserationis diuine, precium
redemptionis humane, contritio mortis abolite. Que festiuitas

^ om. 38. 2 Tfius : summatim : 38. etc. ^ charissimi : 39. etc.

* eo : 63. * — ^ recognoscerent : 39. 41. ® om. 61.

■^ Te Deum : add. 63. ^ malius] : add. 63. om. 66.

^ Ca. 28 : in m. Thns also 38. [xxvi. I-II.] Cafntt xxvi : 39.
'" Ca. 24 in m. [xxiv. I-26.] ^^ Thus 37. Vna 38. etc.

^^ et : add. 63.

Digitized by VjOOQIC

138 FERIA QUAKTA PASCHAE,

Dei sacra misteria et incognita sacramenta, virtutem dominice
resurrectionis per angelos indicat : per populos manifestat. Hec
^ergo est^ dies dilectissimi quam fecit dominus vt audistis,
excelsior cunctis, dulcior vniuersis in qua dominus resurrexit^
in qua nouam sibi plebem vt ipsi videtis generationis spiritu
conquisiuit: in qua^ singulorum mentes gaudio, et exultatione
perfudit : sic ergo dies resurrectionis Christi defunctis vita :
peccatoribus venia sanctis est gloria. Si quidem operatione
virtutum eleuat de imis, suscitat de terrenis collocat in excelsis,
confirmat iustos, firmat dubios, damnat incredulos. Ad hoc enim
dominus resurrexit vt imaginem future resurrectionis ostenderet,
Et ideo hodie ad vitale lauacrum resurgens dei populus instar
resurrectionis ecclesiam nostram splendore niueo illuminat.
Gratias deo nostro agere debemus : quod dum sancti pasche
solennitatem colimus future resurrectionis speciem iam videmus :
Resurrecturum est enim genus humanum in seculi consumma-
tione post mortem : nunc resurgit in baptismo.^

Oratio.

DEus qui ecclesiam tuam nouo semper fetu multiplicas,
conccde famulis tuis vt sacramentum viuendo teneant quod
fide perceperunt. per.*

C Feria quarta de octaua^ ex Genesi^ Lectio prima.
OEuit autem Isaac in terra illa ... et fecit crescere super terram.

C Secundmn Lucam? Lectio dj,

ET incipiens a Moyse, et omnibus prophetis interpretabatur
...semper in templo laudantes et benedicentes deum.
Amen.

C Tertia lectio secundum loannem?

IN illo tempore. Manifestauit se iterum lesus discipulis suis
ad mare tyberiadis, manifestauit autem sic. Erant simul
Simon Petrus et Thomas qui dicitur didymus. et reliqua.

Homilia sancti ^GregoriJ fape?

LEctio sancti euangelij que modo in vestris auribus lecta est
fratres charissimi questione animum pulsat, sed pulsatione
sua vim discretionis incidat.^^ Queri etenim potest, cur Petrus
qui piscator ante conuersionem fuit, post conuersionem ad

1—* est ergo : 6i. ^^ quo : 38. » Te Deum : add, 63.

"* eundem : add, 43. ^ ocio : 66. ^ [xxvi. 12-22.]

' [xxiv. 27-53.] ^ Ca. 21. in m,

' — • Augtisti, episcopi : 43. ^° incitat : 38. indicat : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

FERIA QUINTA PASCHAE, 139

piscationem redijt. Et cum veritas dicat, nemo mittens manum
suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno dei, cur
repetijt quod reliquit ? Sed si virtus discretionis inspicitur citius
videtur quia nimirum negocium quod ante conuersionem sine
peccato extitit, hoc etiam post conuersionem repetere culpa non
fuit. Nam piscatorem Petrum Mattheum vero thelonearium^
scimus. Et post conuersionem suam ad piscationem Petrus
redijt. Mattheus vero ad thelonei negocium nou resedit.^ Quia
aliud est victum per piscationem querere aliud thelcnei lucris
pecunias augere. Sunt enim pleraque negocia que sine peccatis
exhiberi, aut vix, aut nullatenus possunt. Que ergo ad peccatum
implicant,^ ad hec necesse est vt post conuersionem animus non
recurrat. Queri etiam potest, cur discipulis in mari laborantibus
post resurrectionem suam dominus in littore stetit, quia*
ante resurrectionem suam coram discipulis suis in fluctibus maris
ambulauit ? Cuius rei ratio festine cognoscitur si ipsa que tunc
inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi presens seculum
designat quod se causarum tumultibus et vndis vite corruptibilis
illidit.5

Oratio,

r^Eus qui nos resurrectionis dominice annua solennitate
^ letifica^, concede propitius : vt per temporalia festa que
agimus peruenlre ad gaudia eterna mereamur. per.^

C Feria quinta de octaua ex Genesi? lectio prima.

AScendit autem Isaac ex illo loco in Bersabee ... que ambe
offenderant animum Isaac et Rebecce.

C Secundum loannem,^ Lectio jj\

VNa autem sabbati Maria Magdalene venit mane ... quia vidi
dominum et hec dixit mihi.

C Tertia lectio secundum loannem?

IN illo tempore Maria stabat ad monumentum foris plorans.
Et reliqua.

Homilia sancti Gregorij pape.

IV/TAria Magdalene que fuerat in Ciuitate peccatrix, amanda
-l-Vi veritatem lauit lachrymis maculas criminis, et vox veritatis
impletur que^° dicitur. Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam
dilexit multum : que enim frigida prius peccando remanserat>

^ telonarium : 41. 43. 61. - recedit : 66.

•^ implificant : 39. ^ qui : 39. etc.

* Te Deum : add, 63. •* eundem : add, 44. 49. 60. 61. 64.

' [xxvi. 23-35.] ^ Ca. 20 in m. [xx. 1-18.]

® Ca. 20. /// ///. ^^ qua : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

140 FERIA SEXTA PASCHAE,

postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad
monumentum, ibique corpus dominicum non inuenit sublatum
credidit, atque discipulis nuntiauit Qui venientes viderunt
atque ita esse vt mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus
scriptum est. Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac
deinde subiungitur : Maria stabat ad monumentum foris
plorans : qua in re pensandum est huius mulieris mentem,
quanta vis amoris accenderat que a monumento domini etiam
discipulis recedentibus non recedebat. Exquirebat qucm non
inueniebat. Flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa,
eius quem ablatum^ credidit ardebat desiderio Vnde contingit,^ vt
tunc cum* sola videret que* remansit, vt quereret. Quia nimirum
virtus boni operis perseuerantis^ est et voce veritatis dicitur.
Qui autem perseuerauerit vsque in finem hic saluus erit^

Oratio.

Deus qui diuersitatem gentium in confessione tui nominis
adunasti, da vt renatis fonte baptismatis vna sit fides mentium,
et pietas actionum : per.

C Feria .vi. de octaua ex Genesi? Lectio ./.

SEnuit autem Isaac et caligauerunt oculi eius ... tantum audi
vocem meam, et pergens afifer que dixi.

C Sccundum loanncm? Lectio aj\

CVm ergo sero esset die illo vna sabbatorum et fores essent
clause ... filius dei, et vt credentes vitam habeatis in nomine
eius.

C Tertia lectio, Senno sancti Ambrosii episcopi,

A Vdistis fratres charissimi, quod sancte mulieres que cum
-^"^- aromatibus ad monumentum venerunt, angelos viderunt, et
Maria Magdalene que arctius lesum diligebat apostolis ad
domum de qua cucurrerant reuertentibus* quia erga sepulchrum
perseuerauit, deum prima omnium cognouit? Nos per hoc
monemur, vt cum aromatibus, id est cum odore bonorum operum
et pleni virtutibus deum queramus. Sunt qui videntur deum
querere, sed ociosi sunt, et a virtutibus alieni, ideo illum videre
non merentur. Quid querebant i!le sancte mulieres in monu-
mento, nisi corpus domini lesu? Et vos quid queritis in
ccclesia, nisi lesum, id est saluatorem ? Sed si cupitis illum
inuenire, orto sole venite, id est non sint in cordibus vestris

* oblatum : 38. ^ contigit. 39. 41. 43. 60. 61. 63. 64. 66.
^ om, 38. euin : 39. 41. 43. 49. 60. 61. 63. 64. 66.

** sola : add, 39. 41. 60. 61. 64. ^ perseuerantia : 39. etc.

* Te Deum : add. 63. * Ca 27 in m. [xxvii. 1-13.]
** [xx. 19-31.] •* reuerentibus : 66.

Digitized by VjOOQIC

SABBATO IN ALBIS, 141

tenebre vitiorum. Carnalia vero desideria et opera mala tenebre
sunt. In quorum cordibus tales tenebre sunt, non vident lucem
et non intelligunt Christum quia Christus lux est. Repellite a
vobis fratres tenebras, id est omnes delectationes, et omnia opera
mala, et curate habere aromata, hoc est, orationem mundam^
dicentes cum psalmista : Dirigatur oratio mea sicut incensum
in conspectu tuo, ecce Maria perseuerando ad monumentum
quem querebat inuenit, quia qui perseuerauerit vsque in finem
saluus erit^

Oratio,

OMnipotens sempiterne deus qui paschale sacramentum in
reconciliationis humane federe contulisti, da mentibus
nostris, vt quod professione celebramus imitemur affectu.^
Per.

C Sabbato de octaua ex Genesi? Lectio prima.

A Bijt et attulit, deditque matri, parauit illa cibos ... qui
-^ benedixerit tibi, benedictionibus repleatur.

C Secundum loannem.^ Lectio ,ij\

POstea manifestauit se iterum lesum ... nec ipsum arbitror
mundum capere posse eos qui scribendi sunt libros.

C Tertia lectio secundum loannem}

IN illo tempore : Vna sabbati Maria Magdalene venit mane
cum adhuc tenebre essent ad monumentum.^

Homelia\ sancti Gregorij pape.

pRactus^ longa molestia stomachus, diu me charitati vestre
-^ delectionis® euangelice loqui expositione prohibuit. Vox
namque ipsa a clamoris virtute succumbit, et quia a multis
audiri^ non valeo : loqui, fateor, iuter multos erubesco. Sed
hanc in me verecundiam, et ipse reprehendo. Quid enim ?
Numquid si multis prodesse nequeo nec paucis curabo ? Et si
ex messe portare manipulos multos non possum, nunquid nam
debeo ad aream vacuus redire ? Quamuis enim quantos debeo
ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel vnum
feram. Habet namque ipsa infirmitas^^ intentio mercedis sue
certitudinem, quia supernus arbiter noster, et si pondus considerat
in retributione tamen vires pensat in pondere. Lectio sancti
euangeHj quam modo fratres audistis, valde in superficie historica
est aperta, sed eius nobis sunt mysteria sub breuitate requirenda.

^ Te Deum : add. 63. ^ effectu : 39. etc. ^ [xxvii. 14-29.]

* Ca. 21 in m. [xxi. 1-2$.] ' Ca. 20 in m,

* Et reliqua : add. 39. etc. ' Fratres : 38.

* de lectionis : 39. etc. ^ audire : 30. ^^ inBrmitatis : 39. etc

Digitized by VjOOQIC

14^ DOMINICA /. POST PASCHA,

Maria magdalene cum adhuc tenebre essent venit ad monu-
mentum. luxta historiam notatur hora, iuxta intellectum vero
mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria enim
auctorem omnium, quem came viderat, mortuum querebat in
monumento, et quia hunc^ minime inuenit, furatum credidit.
Adhuc ergo erant tenebre, cum venit ad monumentum. Cucurrit
ergo citius, et* discipulis nuntiauit Sed ilh* pre ceteris
^cucurrerunt que* pre ceteris^ amauerunt videlicet Petrus et
loannes.^

Oratio.

COncede quesumus omnipotens deus vt qui festa paschalia
venerando egimus, per hec contingere ad gaudia eterna
tnereamur: per.

C Dominica in albis octaua pasche duplex minus, Ex Gcncsi^

Lectio ,i,

VIx Isaac sermonem impleuerat, et egresso lacob foras ...
tempusque veniet cum excutias et soluas lugum eius de
ceruicibus tuis.

C Epistola Pauli apostoli ad Romanos? Lectio secunda.

PAulus seruus lesu Christi, .vocatus apostolus ... creatori, qui
est benedictus in secula. Amen.

C Lectio tertia secundum loannem?

IN in® illo tempore. Cum esset sero die illo vna sabbatorum,
et fores essent clause vbi erant discipuh' congregati propter
metum ludeorum venit lesus et stetit in medio, et dixit eis.
Pax vobis. Et reliqua.

Homelia\ sancti Gregorij Pape.

PRima lectionis huius euangelice questio animum pulsat,
quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit,
quod clausis ianuis ad discipulos ingredi potiiit. Sed sciendum
nobis est quod diuina operatio, si ratione comprehenditur non
est admirabilis, nec fides habet meritum cui humana ratio
prebet experimentum. Sed hec ipsa redemptoris nostri opera
que ex semetipsis^^ comprehendi nequaquam possunt, ex alia eius
operatione pensanda sunt, vt rebus mirabilibus fidem prebeant
facta mirabiUora. Illud enim corpus domini intrauit ad
discipulos ianuis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per
natiuitatem suam clauso exijt vtero virginis. Quid ergo mirum

* huc : 39. ^ om. 39. etc. 3—' ovi. 43. * qui : 39. etc.

* Te Deum : add. 63. ® [xxvii. 30-40.] " Cap. i. in vt. [i. 1-25.]
^ Ca. 20. inm. " Thus : om. 38. etc. *° semetipso : 63.]

Digitized by VjOOQIC

FERTA II, DOMINICAE /. POST PASCHA, 143

si clausis ianuis post resurrectionem suam ineternum iam victurus
intrauit, qui moriturus veniens non aperto vtero virginis exijt ?
Sed quia^ illud corpus quod videri poterat fides intuentium
dubitabat, ostendit eis^ protinus manus et latus. Palpandam
carnem prebuit, quam clausts ianuis introduxit. Qua in re duo
mira et iuxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit
dum post resurrectionem ^suam et'* corpus suum* incorruptibile et
tamen palpabile demonstrauit. Nam et corrumpi necesse est
quod palpatur, et palpari non potest, quod non corrumpitur.
Sed miro modo atque inestimabili, redemptor noster et incor-
ruptibile post resurrectionem et palpabile corpus exhibuit, vt
monstrando incorruptibile inuitaret ad premium, prebendo
palpabile firmaret ad fidem.^

Oratio,

pResta quesumus omnipotens Deus, vt qui paschalia festa
^ peregimus hec te largiente moribus, et vita teneamus.
per.

C Feria secunda ex Genesi? Lectio prima,

/^Derat ergo semper Esau lacob pro benedictione ... ad
^^ Laban filium Bathuel Syri fratrem Rebecce matris sue.

C Ex epistola Pauli ad RomanosJ Lectio secunda.

pRopterea tradidit illos Deus in passiones ignominie ... Non
^ enim auditores legis iusti sunt apud deum sed factores legis
iustificabuntur.

C Feria tertia ex Genesi? Lectio prima,

T ridens autem Esau quod benedixisset pater suus lacob ...
^ cunctorumque que dederis mihi, decimas offeram tibi.

C Ex epistola Pauli ad Romanos? Lectio secunda.

CVm enim gentes que legem non habent naturaliter ...
faciamus mala, vt veniant bona } quorum damnatio iusta
est.

C Feria quarta ex Genesi}^ Lectio prima.

pRofectus ergo lacob venit in terram orientalem ... Os meum
-'■ es, et caro mea.

* ad : add. 60. 61. 64. ^ ^,,,^ 55^ a — 3 ^;^^ ^q gj^ 5^ 4 g^ . ^qJ^^ ^q^ 51^ 5^^ ^ ^

* Te Deum : add. 63. ^ [xxvii. 41— xxviii. 5.] ' [i. 24^ii. 13.]

^ [xxviii. 6-22.] • [ii. 14 — iii. 8.] ^^ Ca. 29 in m. [xxix. I-14.]

Digitized by VjOOQIC

144 DOMINICA SECUNDA P0S7 PASCHA,

Ex^ epistola Pauli ad Romanos? Lectio Jj\

Vid ergo? precellimus eos? Nequaquam ... Legerti ergo
destruimus^ per fidem ? Absit, sed legem statuimus.

C Feria ,v, ex Genesi^ Lectio ./.

'PT postquam impleti sunt dies mensis vnius ... seruiens apud
^ eum septem annis alijs.

C Ex epistola Pauli ad Romanos} Lectio seamda.

Vid ergo dicemus inuenisse Abraham patrem nostrum ...
resurrexit propter iustificationem nostram.

C Feria ,vi, ex Genesi? Lectio ,i,

Vldens autem dominus quod despiceret Liam ... beatam
quippe me dicent omnes mulieres, propterea appellauit eum
Aser.

C Fx epistola Pauli ad Romanosl Lectio secunda.

IVstificati ergo ex fide, pacem habeamus ad deum per
Dominum ... invitam etemam per lesum Christum dominum
nostrum.

C Sabbato ex Genesi? Lectio ./'.

EGressus autem Ruben tempore messis triticee in agrum
reperit mandragoras . . . iustum est igiturvt aliquando proui-
deam etiam domui mee.

C Ex epistola Pauli ad Romanos? Lectio secunda.

QVid ergo dicemus } Manebimus in peccato, vt gratia
abundet? ... gratia autem Dei : vita eterna in Christo lesu
domino nostro.

C Dominica secunda post Pascha. ex GenesiP Lectio .i,

Dlxitque Laban, Quid tibi dabo? ... habuit greges multos,
ancillas et seruos, camelos et asinos.

C E^ epistola PauliS^ ad RojnanosP Lectio ,ij,

AN ignoratis fratres (scientibus enim legem, loquor) ... ego
autem carnalis sum, venundatus sub peccato.

1 om, 39. 2 [iii, 9-31.] 3 destructis : 41. ^ [xxix. 14-30-]

* Ca. 4. in m. [iv. 1-2$.] * [xxix. 31— xxx. 13.]
' Ca. 5. in m. [v. 1-2 1.] * [xxx. 14-30.]

• Ca, 6 in m. [vi. I-23.] '® [xxx. 31-43.]

" apostoii : add, 60. 61. 64. ^^ q^ 7 /„ ^, [yji^ 1-14.]

Digitized by VjOOQIC

FEHIA IL DOMINICAE II. POST PASCHA, 145

Tertia lectio secundum loannem}

T N illo tempore, Dixit lesus Phariseis, ego sum pastor bonus.
^ Bonus pastor animam suam ponit pro ouibus suis. Et
reliqua.

C Homilia sancti Gregorij pape,

A Vdistis fratres charissimi ex lectione euangelica eruditionem
^^ vestram, audistis et periculum nostrum. Ecce enim is qui
non ex accidenti dono,^ sed essentialiter bonus est dicit, Egc
sum pastor bonus : atque eiusdem bonitatis formam quam nos
imitemur adiunxit dicens : Bonus pastor animam suam ponit
pro ouibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod iussit, Bonus
pastor pro ouibus suis animam suam posuit : vt in sacramentc
nostro corpus suum et sanguinem verteret et oues quas rede-
merat carnis sue alimento satiaret. Ostensa nobis est igitur de
contemptu mortis via quam sequamur : apposita forma cuf
imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericordi-
aliter^ ouibus eius impendere. Postremum vero si necesse est
etiam vitam nostram pro eisdem ouibus ministrare. A primo
autem hoc minimo : peruenitur ad postremum maius. Sed cum
incomparabiliter longe sit anima melior qua viuimus terrena
substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ouibus
substantiam suam : quando'* pro eis daturus est animam suam.
Et sunt nonnulli qui dum plus terrenam substantiam quam
oues diligunt meritum pastoris perdunt. De quibus protinus
subditur. Mercennarius"^ autem : et qui non est pastor, cuius
non sunt oues proprie videt lupum venientem : et dimittit oues
et fugit. Non pastor sed mercennarius^ vocatur, qui non pro
amore intimo oues dominicas sed ad temporales mercedes
pascit^

Oratio,

T^Eus qui in filij tui humilitate iacentem mundum erexisti
^ fidclibus tuis perpetuam concede letitiam, vt quos perpetue
mortis eripuisti casibus : gaudijs facias sempiternis perfrui : Per
eundem.

C Feria ,ij, ex Genesi? Lectio ,i,

item audiuil
precepit tibi Deus, fac.

TDOstquam autem audiuit verba fih'orum Laban ... omnia que

^ Ca. 10 in m, '^ bono : 39. 41. 61. ' misericorditer : 39. etc.

** quomodo: 39. 41. * Thus also 7^%* Mercenarius : 39. etc

* poscit : 38. Te Deum : add, 63. ^ Ca. 31 in m, [xxxi. 1-16.]

B. R. N. L

Digitized by VjOOQIC

146 FERIA VI, DOMJNICAE II. POST PASCHA,

C Ex epistola Patdi ad Romanos} Lectio secunda,

QVod enim operor, non intelligo, non enim quod volo bonum
hoc ago ... mortalia corpora vcstra propter inhabitantem
spiritum eius in vobis.

C Feria tertia ex Genesi? Lectio prima,

SVrrexit itaque lacob, et impositis liberis, ac coniugibus suis
super camelos ... hec dicens, ignorabat quod Rachel furata
essct idola.

C Ex epistola Paiili ad Romanos? Lectio secunda,

ERgo fratres, debitores sumus : non carni ... quia secundum
deum postulat pro sanctis.

C Feria quarta ex Genesi} Lectio prima,

TNgressus itaque Laban tabernaculum lacob, et Lie ... veni
^ ergo : et ineamus fcdus : vt sit testimonium inter me et te.

C Ex epistola Pauli ad Romanos? Lectio secunda.

SCimus autem quoniam diligentibus dcum : omnia cooperantur
in bonum ... qui est super omnia Deus benedictus in secula.
Amen.

C Feria quinta ex Genesi.^ Lectio prinia.

TVlit itaque lacob lapidem, et erexit illum in titulum ...
benedixit illis : reuersusque est in locum suum.

C Ex epistola Pauli ad Romanosl Lectio secunda.

NOn autem quod exciderit verbum dei ... et omnis qui credit
in cum, non confundetur.

C Feria sexta et Genesi^ Lectio prima,

IAcob autem abijt in itinere quod ceperat ... tauros viginti,*
asinas viginti, et^^ pullos earum decem.

C Ex epistola Pauli ad Romanos}^ Lectio secunda,

FRatres. voluntas quidem cordis mei et obsecratio ad deum
sit^- pro illis in salutem ... Tota die expandi manus measad
populum non credentem et contradicentem.

* [viL 15— viii. 11.] 2 j^xxxi. 17-32.] ' [viii. 12-27.]

* [xxxi. 33-44-] ^ [viii. 28— ix. 5.] ** [xxxi. 45-55-]
' [ix. 6-33.] * Ca. 32 in m. [xxxii. 1-15.]

' et : add. 61. 64. ^^ om. 63.

" Ca. 10 /*// ///. [x. 1-2 1.] ^^ fit : 39. 43. 44. 49. 60. 63. 66.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA TERTIA POST PASCHA. 147

C Sabbato ex Genesi} Lectio ./.

PT misit per manus seruorum suorum singulos seorsum greges
-■-' ... eo quod tetigerit neruum femoris eius, et obstupuerit.

C Ex epistola Pauli ad Roinanos? Lectio seamda,

DIco ergo, Nunquid deus repulit populum suum? Absit ...
Quod si gloriaris non tu radicem portas : sed radix te.

C Dominica tertia post Pascha? Lectio prima,^

ELeuans autem lacob oculos suos, vidit venientem Esau ...
hoc vno tantum indigeo, vt inueniam gratiam in conspectu
tuo domine mi.

C Ex epistola Paiili ad Romanos} Lectio secunda,

"T^Icit^ ergo, Fracti sunt rami : vt ego inserar ... Quoniam ex
^ ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia : ipsi gloria in
secula seculorum.^ Amen.

C Tertia lectio secundum loannem^

T N illo tempore : Dixit lesus discipulis suis modicum et iam
^ non videbitis me, ex itcrum modicum et videbitis me quia
vado ad patrem. Et reliqua.

Homilia sancti Augustini episcopi,

HEc domini verba : vbi ait modicum et iam non videbitis me,
et iterum modicum et videbitis me : quia vado ad patrem
ita obscura erant discipulis antequam id quod dixit esset
impletum vt querentes inter se quid esset quod diceret omnino
se nescire faterentur. Sequitur enim euangelium, Dixerunt ergo
ex discipulis eius ad inuicem, Quid est hoc quod dicit nobis :
modicum et non videbitis me : et iterum modicum et videbitis
me : quia vado ad patrem ? Dicebant ergo : Quid est hoc quod
dicit nobis modicum ? Nescimus quid loquitur. Hoc enim est
quod eos^ mouebat, quia dixit modicum et non videbitis me : et
iterum modicum et videbitis me. Nam in precedentibus quia non
dixerat modicum, sed dixerat ad patrem vado et iam non
videbitis me tanquam aperte illis visus est loqui, nec inter se de
hoc aliquid quesierunt : Nunc ergo quod illis tunc obscurum fuit,
et mox manifestum est, iam nobis^^ vtique manifestum est, Post
paululum enim passus est : et non viderunt eum. Rursus post

^ [xxxii. 16-32.] - Ca. II in m, [xi. I-18.]

^ cx Genesi: add, 39. 41. 43. 49. 60. 61. 63. 64. 66.
* Ca. 33 in fft. [Genes. xxxiii. 1-15.] ' [xi. 19-36.]

^ Dicis : 39. 41. 43. 44. 49. 61. 63. 64. 66. Dices : 60. ' om. 43.

^ Ca. 16 in m. ^ hos : 43. 10 non : 38.

L 2

Digitized by VjOOQIC

148

FERIA V, DOMINICAE III, POST PASCHA.

paululum resurrexit et viderunt eum. IUud autem quod ait : ct
iam non videbitis me, quia isto verbo id est tam^ hoc intelligi
voluit quod eum vlterius non viderent, ibi exposuimus quomodo
accipiendum sit, vbi dixit. De iustitia arguet mundum spiritus
sanctus quia ad patrem vado, et iam non videbitis me : quia
scilicet mortalem, Christum vlterius non viderunt.^

Oratio,

DEus qui errantibus vt in viam possint redire lustitie veritatis
tue lumen ostendis : da cunctis qui christiana professione
censentur, et illa respuere que huic inimica sunt nomini et ea que
sunt apta sectari. Per.

C Feria secunda ex Genesi? Lectio prima,

REuersus est itaque illo die Esau itinere quo venerat in Seir
.. terra in potestate vestra est, exercete, negociamini, et
possidete eam.

C Ex epistola Pauli ad Romanos:^ Lectio secunda,

OBsecro itaque vos fratres per misericordiam Dei ... Noli vinci
a malo, sed vince in bono malum.

C Feria tertia ex Genesi? Lectio prima,

SEd et Sichem ad patrem et ad fratres eius ait ... Assensique
sunt omnes, circumcisis cunctis maribus.

C Ex epistola Pauli ad Romanos^ Lectio secunda.

OMnis anima potestatibus sublimioribus subdita^ sit ... et
carnis curam ne feceritis in desiderijs.

C Feria diij, ex Genesi? Lectio ,i.

ET ecce : die tertio quando grauissimus vulnerum dolor est ...
et non sunt ausi persequi recedentes.

C Ex Epistola Pauli ad Romanos? Lectio secunda.
TNfirmum autem in fide assumite ... probatus est hominibus.

C Feria quinta ex Genesi}^ Lectio prima.

VEnit igitur lacob Luzam que est in terra Chanaan cogno-
mento Bethel ... appellauit eum Beniamin, id est filius
dextre.

* iam : 38. etc. "^ Te deum : add, 63.

* [xxxiii. 16 — xxxiv. 10.] ^ Ca. 12 in m. [xii. 1-21.]

* [xxxiv. 11-24,] ® Ca. 13. inm. [xiii. I-14.]
' sudita : 43. ^ [xxxiv. 25 — xxxv. 5. ]

s Ca. 14 /;; m. [xiv. 1-18.] ^^ [xxxv. 6-18.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA IV. POST PASCIIA. 149

C Ex Epistola Pauli ad Romanosy Lectio secunda.
TTaque que pacis sunt sectemur ... in virtute spiritus sancti.

C Feria sexta ex Genesi? Lectio prima.

Ortua est ergo Rachel et sepulta est ... sepelierunt eum
Esau et lacob filij sui.

C Ex epistola Pauli ad Rornanos? Lectio secunda.

CErtus sum autem fratres mei, et ego ipse de vobis ... cum
omnibus vobis. Amen.

C Sabbato ex Genesi.^ Lectio .i.

TJTE sunt autem generationes Esau ... quos genuit ei lehus et
^ -*■ Ihelom et Core.

C Ex epistola Pauli ad Rojnanos.^ Lectio secunda.

COmmendo autem vobis Pheben sororem nostram ... gloria in
secula seculorum. Amen.

C Dominica quarta post pascfia Ex Genesi.^ Lectio prima.

T_II duces filiorum Esau, Filij Eliphaz^ primogeniti Esau ...
•^ -■• Isti duces horrheorum qui imperauerunt in terra Seir.

C ^Epistold^ Pauli ad Corinthios^^ prima}^ Lectio secunda.

pAulus vocatus apostolus lesu Christi, per voluntatem Dei ...
^ quod infirmum est Dei, fortius^^ est hominibus.

C Tertia lectio secundum loannemP

T N illo tempore dixit Icsus discipulis suis : vado ad eum qui
^ misit me, et nemo ex vobis interrogat me quo vadis? Et
reliqua.

Homilia sancti Augustini episcopi.

CVm dominus lesus predixisset discipulis suis persecutiones
quas passuri erant post eius abscessum subiunxit atque ait :
Hec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram : nunc
autem vado ad eum qui misit me. Vnde primum videndum est
vtrum eis futuras non predixerit antea passiones. Sed^** alij tres
euangeliste satis eum predixisse ista derrionstrant antequam
ventum esset ad cenam, Qua peracta secundum loannem ista

' [xiv. 19--XV. 13.] 2 [xxxv. 19-29.] 3 [xv. 14-33.]

* Ca. 36 in m. [xxxv. I-14.] * Ca. 16 in m. [xvi. 1-27.]

® fxxxvi. 15-30.] ' Elipham : 38. 39. 44. 49. Eliphas : 63.

^ Ex : pr. 43. 44. 63. ' prima : add. 43. 63. 66.

^® Cap. I /// m. [i.-25.] ». >•; ^^ om. 43. 63. 66.

^2 fordtus : 61. ^ ^•'* Ca. 16 in m. " et : add. 39.

Digitized by VjOOQIC

I50 FERIA III. DOMINICAE IV, POST PASCHA.

locutus est, vbi ait : Hec autem vobis ab initio non dixi, quia
vobiscum eram, An^ forte hinc ista soluit- questio, quia et illi
eum narrant passioni proximum fuisse cum hec diceret. Non
ergo ab initio quando cum illis erat quia iam discessurus, iamque
ad patrem perrecturus hec dixit'^ : Et ideo esset^ secundum alios
euangelistas, verum est quod hic dictum est. Hec autem vobis
ab initio non dixi. Sed quid agimus de fide euangelij secundum
Matthcum, qut hec eis a domino non solum cum iam esset in
pascha cum discipulis cenaturus imminente passione, verum
etiam ab initio denuntiata esse commcmorat : vbi primum
nominatim duodecim apostoli exprimuntur et ad opera diuina
mittuntur. Quid sibi ergo vult quod hic ait ? Hec autcm vobis
ab initio non dixi, quia vobiscum eram nisi ea que lesus hic
dicit de spiritu sancto quod sit venturus ad eos, et testimonium
perhibiturus quando mala illa passuri sunt hoc enim ab initio
non dixit, quia cum eis erat, Consolator ergo ille vel aduocatus
(vtrumque enim interprctatur, quod est grece paracletus) Christo
ascendente fuerat necessarius. Et ideo de illo non dixerat in
initio quando cum illis erat, quia eius presentia consolabantur.^

Oratio.

DEus qui fidelium mentes vnius efficis voluntatis : da populis
tuis id amare quod precipis, id desiderare quod promittis :
vt intcr mundanas varietatcs ibi nostra fixa sint corda, vbi vera
sunt gaudia : Per.

Feria sccunda ex Gencsi^ Lcctio prima.

T) Eges autem qui regnauerunt in tcrra Edom ... Et he sunt
-'^^ generationes eius.

C Ex epistola ./. Pauli ad Corint/iios."' Lectio M.

Idete enim vocationcm vestram fratres ... sensum Christi
habemus.

C Feria tei'tia ex Genesi? Lectio prima.

TOsephcum sedecim esset annorum ... pater vero rem tacitus
^ considerabat.

C Ex Epistola prima Pauli ad Corinthios? Lectio .ij.

17 T ego fratres non potui vobis loqui quasi spiritualibus ...
' Christus autem dei.

^ Aut : 39. 41. 60. - soluitur : 39. 41. 43. 49. 60. 61. 63. 64. 66.

^ dicit : 63. "* eliam : 39. etc. * Te deum : add. 63.

* [xxxvi. 31- xxxvii. 2.] ' [i. 26 — ii. 16.]

* Ca. 37 in 711. [xxxvii. 2-1 1.] " Cap. 3 /;/ ;/;. [iii. 1-23.]

Digitized by VjOOQIC

DOMJN/CA V, POST PASCHA. 151

C Feria aiij. ex Genesi} Lectio prima.

/^Vmque fratres illius in pascendis gregibus patris ... miserunt-
^ que eum in cisternarn veterem, que non habebat aquam.

C Ex epistola prima Pauli ad Corinthios? Lectio .ij,

SIc nos existimet^ homo, vt ministros christi, et dispensatores
... in Christo lesu, per euangelium ego vos genui.

C Feria .v. ex Genesi.^ Lectio ./

T^T sedentes vt comederent panem, viderunt Ismahelitas ...
-■— ' Phutiphari eunucho Pharaonis magistro militum.

C Ex epistola prima Pauli ad Corinthios!' Lectio .ij,

T) Ogo ergo vos, imitatores mei estote, sicut et ego Christi ...
-'^^ Auferte malum cx vobisipsis.

C Feria .vi. ex Genesi!^ Lectio ,i,

T^Odem tempore descendens ludas a fratribus suis ... ipse et
*-' Hiras opilio gregis Odollamites in Thamnas.'^

C Ex epistola .i, Pauli ad Corinthios? Lectio .ij.

A Vdet aliquis vestrum habens negotium ... portate deum in
-^ corpore vestro.

C Sabbato ex Genesi? Lectio .i.

XJ Vntiatumque est Thamar quod socer illius ascenderet in
-'•^ Thamnas^*^ ... misi hedum quem promiseram, et tu non
inuenisti eam.

C Ex epistola prima Pauli ad Corinthios}^ Lectio .ij.

r^E quibus autem scripsistis mihi : Bonum est homini ... Vnus
^-^ quisque ergo in quo vocatus cst, fratres : in hoc maneat apud
deum.

C Dominica .v.post pascha ex Gencsi.^^ Lectio prima.

pCce autem post tres menses nuntiauerunt lude ... Nec
-■-' quicquam aliud nouerat nisi panem quo vescebatur.

^ [xxxvii. 12-24.] 2 Ca. 4 in m. [iv. 1-15.]

* nestimet: 43. 63. 66. * [xxxvii. 25-36.]

* [iv. 16 — V. 13.] * Ca. 38 in m. [xxx\1ii. 1-12.]

' Thannas : 38. 41. 44. 49. 66. Thammas : 39. * Ca. 6 in m. [vi. 1-20.]

® [xxxviii. 13-23.] ^° Thannas : 38. 39. 44. 49.

" Ca. 7 /// m. [vii. I-24.] *^ [xxviiL 24 — xxxix. 6.]

Digitized by VjOOQIC

152 FEKIA II, DOMINICAE V, POST PASCHA,

C Ex epistola prima Pauli ad Cotinthios} Lectio ,ij,

DE virginibus autem preceptum domini non habeo ... ego
spiritum dei habeam.

C Tertia lectio secujtdtun loannem?

IN illo tempore, Dixit lesus discipulis suis. Amen amen dico
vobis si quid petieritis patrem in nomine meo : dabit vobis.
Et reliqua.

C Homilia sancti Augustini Episcopi,

DOmini verba nunc ista tractanda sunt. Amen amen dico
vobis : si quid petieritis patrem in nomine meo dabit vobis.
lam dictum est in superioribus huius dominici sermonis partibus
proptcr eos qui nonnulla petunt a patre in Christi nomine nec
accipiunt. Non petitur in nomine saluatoris quicquid petitur
contra rationem salutis. Non enim sonum literarum ac sylla-
barum, sed quod sonus ipse significat : et quod eo sono recte et
veraciter intelligitur hoc accipiendus^ est dicere, cum dicit:in
nomine meo. Vnde qui hoc sentit de Christo quod non est de
vnico dei filio sentiendum, non petit in eius nomine etiam si
non taceat literis ac syllabis Christum : quomodo in nomine eius
petit, quem non cogitat cum petit. Qui vero quod est de illo
sentiendum scntit:ipse in nomine eius petit et accipit quod
petit si non contra salutem suam sempiternam petit. Accipit
autem quando debet accipcre quedam autem non negantur, sed
vt congruo dentur tempore differuntur. Ita sane intelligendum
est quod ait. Dabit vobis vt ea beneficia significata sciantur his
verbis : que ad eos qui petunt proprie pertinent.*

Oratio,

DEus a quod ^cuncta bona^ procedunt, largire supph*cibus tuis :
vt cogitemus te inspirante, que recta sunt, et te gubernante
eadem faciamus. Per dominum.

Feria ,ij, ex Genesi? Lectio ,i,

ERat autem loseh^ pulchra facie, et dccorus aspectu ... et
omnia opera eius dirigebat.

C Ex Epistola prima Patili^ ad Corinthios? Lectio ,ij,

DE ijs autem que idolis immolantur ... ne fratrem meum
scandalizem.

* [vii. 25-40.] 2 Ca. 16. in tn, ^ accipiendum : 63.

* Te deum: add. 63. * — * bonacuncta: 39. 41. * [xxxix. 6-23.]

' loseph : 38. etc. * Apostoli : add. 61. • Ca. 8 in m, [viii. 1-13.]

Digitized by VjOOQIC

IN FESTO ASCENSIONIS DOMINI. 153

C Feria dij, ex Genesi} Lectio ./'.

Is itaque gestis- accidit vt peccarent duo eunuchi ... hic
innocens in lacum missus sum.

C Ex epistola priina Pauli? ad Corinthios} Lectio .ij\
XJ On sum liber ? non sum apostolus ? ... vt plures lucri facerem.

C Feria .iiij, ex Genesi? Lectio ,i.

Vldens pistorum magister, quod prudenter somnium dissoluisset
... prepositus pincemarum oblitus est interpretis sui.

C Ex epistola ,i, Pauli ad Corinthios,^ Lectio ,ij,

ET factus sum ludeis tanquam ludeus vt ludeos lucrarer ..,
vt possitis sustinere.

C Si in die ascensionis domini inciderit festum simplex
omittitur omnino, si autem inciderit in alijs diebus vsque ad
penetecosten fit commemoratio de eo in fine prime antequam dicatur
Preciosa. Si vero fe^tum duplex inciderit in die ascensionis
transfertur in sequentem diem^ si autem in alijs celebrabitur in die
qua inciderit.

C Festum Ascensionis domini duplex maius.
C Ad vesperas. Hymnus.

T Esu nostra redemptio, Amor, et desyderium : Deus crcator
-■- omnium : Homo in fine temporum.

Que te vicit clementia, Vt ferres nostra crimina : Crudelem
mortem patiens. Vt nos a morte tolleres.

Inferni claustra penetrans Tuos captiuos redimcns, Victor
triumpho nobili, ad dextram patris residens.

Ipsa te cogat pietas : vt mala nostra superes Parcendo,et voti
compotes, Nos tuo vultu saties.

Gloria tibi domine, Qui scandis super sidera : Cum patre, et
sancto spiritu in sempiterna secula. Amen.

Et sic terminantnr hymni in omnibus horis vsque ad pentecosten
exclusiue,

Antiphona, Ascendens Christus in altum captiuam duxit
captiuitatem, dedit dona hominibus, Halleluia.

' Cap. 40 in m, [xl. I-15.] - vestis : 66.

^ ApostoH: add. 61. 64. * Cap. 9 in m, [ix. I-19.]

* [xl. 16-23.] * [ix- 20-x. 13.]

Digitized by VjOOQIC

154 IN FESTO ASCENSIONIS DOMINI,

Oratio,

/^Oncede quesumus omnipotens deus : vt qui hodierna die
^^ vnigenitum tuum redemptorem nostrum ad celos ascendisse
credimus : ipse quoque mente in celestibus habitcmus. Per.^

C Ad matutinuvi, Inuitatoriuift,

AUeluia Christum dominum ascendentem in celum : venite
adoremus. Halleluia.

Hymnus,

pTerne rex altissime : Redemptor et fidelium, Quo mors soluta
^ deperit, Datur triumphus gratie.

Scandens tribunal dextere, Patris potestas omnium : Collata
lesu celitus, Que non erat humanitus.

Ut trina rerum machina, Celestium terrestrium,Etinfernorum
condita, Flectat genu iam subdita.

Hinc teprecantes quesumus Ignosceculpis omnibus, et corda
sursum subleua : Ad te superna gratia.

Vt cum repente ceperis, Clarere nube iudicis, Penas repellas
debitas, Reddas coronas perditas.

Gloria tibi domine, Qui scandis super sydera. etc,-

Antiphona, Ascendit deus in iubilo : et dominus in voce tube.
Halleluia.

C Ex Isaia? Lcctio prima,

Vis est iste qui venit de Edom tinctis* vestibus ... et eleuauit
eos cunctis diebus seculi.

C Ex Epistola prima Pauli ad Corinthios} Lectio ,ij,

pRopter quod charissimi mihi fugiteab^ idolorum cultura...sed
•*• quod multis, vt salui fiant.

C Tertia lcctio sccundum iMarcum?

T N illo tempore : Recumbentibus vndecim discipulis apparuit
^ illis lesus et exprobrauit incredulitatem illorum et duritiam
cordis : quia his qui viderant^ eum resurrexisse a mortuis non
crediderant^ Et reliqua.

* eundem dominum : add. 39. elc. '^ vi supra : 39. 4 1 .
^ Ca. 6 /■;/ ;//. 50 also 38. Ca. xliij : 39. ctc. [Ixiii. I-9.]

* tinctus: 61. 64. » j-j., 14-33.] ^ a^ • S^-

' Ca. 16. /;/ m, ^ viderat : 66. ^ crediderunt : 43. 49. 63. 66.

Digitized by VjOOQIC

IN FESTO ASCENSIONIS DOMINI. 155

J[ Hoinelia\ sancti Gregorij pape.

QVod resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt
non tam illorum infirmitas quam nostra (vt ita dicam) futur-
a firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per
multa argumenta monstrata est que dum nos legentes agnoscimus
quid aliud quam de^ illorum dubitatione solidamur ? Minus enim
mihi Maria Magdalene prestitit, que citius credidit, qua^ Thomas
qui diu dubitauit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices
tetigit et de nostro pectore dubietatis vulnus amputauit. Ad
insinuandum^quoqueveritatem dominice resurrectionis,notandum
nobis* quod Lucas refert dicens. Conuescens precepit eis ab
Hierosolymis ne discederent, et post pauca. Videntibus illis
eleuatus est : et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Notate
verba : signate^ mysteria : Conuescens eleuatus est. Comedit et
ascendit vt videlicet per effectum comestionis veritas patesceret
carnis. Marcus vero priusquam celos dominus ascenderet eum
de cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos mem-
orat, ^Qua in re® quid consyderandum est, nisi quod idcirco
dominus tunc discipulos increpauit, cum corporaliter reliquit:vt
verba que recedens diceret in corde audientium acrius^
impressa remanerent. Increpata igitur eorum duritia, quid ad-
monendo dicat audiamus. Eundes in mundum vniuersum
predicate euangelium omni creature. Nunquid fratres mei
sanctum euangelium vel insensatis rebus vel^ brutis animalibus
fuerat predicandum, vt de eo discipulus^ dicatur : predicate
euangelium omni creature ? Sed omnis creature nomine signatur
homo.

C Ad laudes,

Antiphona, Viri galilei quid aspicitis in celum ? hic lesus
qui assumptus est a vobis in celum : sic veniet Halleluia.
Oratio, Concede quesumus etc^"

C Ad vesperas,

Hyninus. lesu nostra redemptio etc}^

Antiphona, O rex glorie domine virtutum qui triumphator
hodie super omnes celos ascendisti, ne derelinquas nos orphanos,
sed mitte promissum patris in nos spiritum veritatis. Halleluia.

C Notandum quod inuitatorium, hymniy antiphone : et oratio
huius diei dicuntur in omnibus diebus vsque ad pentecosten,.
quando non occurrit festum duplex,

* om, 38. 2 quam : 38. etc.
' insinuandam : 39. etc. * est : add, 6j.

* signare : 44. ® — ^ Quare iure : 39. "^ arctius : 39. etc.

* vt : 43. * discipulis : 39. etc. *° vt supra : 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

1 56 .SABBA TO POST ASCENSIONEM.

C Feria sexta ex Genesi} Lectio ./.

POst duos annos vidit Pharao somnium ... Absque me deus
respondebit- prospera Pharaoni.

C Ex Epistola prima^ Pauli ad Corinthios^ Lectio .ij.
Mitatores mei estote sicut et ego Cristif ... In hoc non laudo.

J[ Lectio Mj\ sermo sancti Leonis pape.

T30st beatam et gloriosam domini nostri lesu Christi
-'' resurrectionem qua verum Dei templum ludaica impietate
resolutum diuina" triduo potentia suscitault : quadragenarius
hodie dilectissimi sanctorum dierum expletus est numerus
sacratissima ordinatione dispositus, et ad vtih'tatem nostre
eruditionis impensus. Vt dum a domino in hoc spacio mora
presentie corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis
necessarijs muniretur. Mors enim Christi multorum discipulorum
corda turbauerat : et de supplicio crucis, de emissione spiritus,
de exanimati® corporis sepultura, grauatis mestitudine mentibus :
quidam^ diffidentie torpor obrepserat. Nam cum sancte mulieres
(sicut euangelica nobis patefecit historia) reuolutum a monumento
lapidem sepulchrumque corpore vacuum et viuentis domini
testes angelos nunciarent verba earum apostolis ah*jsque
discipulis, deliramentis similia videbantur.

C Sabbato ex Genesi? Lectio ./.

^JArrauit ergo Pharao quod viderat ... fiat sermo Dei, et
^ velocius impleatur.®

C Ex Epistola prima Pauli ad CorinthiosP Lectio Jj\

EGo enim accepi a domino quod et tradidi vobis ... diuidens
singulis prout vult.

C Lectio tertia. Ex sermone sancti Leonis pape,

QVam vtique hesitationem humana infirmitate nutantem :
nequaquam permisisset spiritus veritatis predicatorum
suorum inesse pectoribus : nisi illa trepida solicitudo et curiosa
cunctatio, nostre fidei fundamenta iecissent Nostris igitur
perturbationibus : nostris periculis in apostolis consulebatur.
Nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrene
argumenta sapientie doccbamur Nos illorum instruxit aspectus

^ Ca. 41. in ///. [xli. 1-16.] 2 respondit : 38.

^ om. 43. * Ca. II. in m. fxi. 1-22.]

^ in : add. 39. 41. 60. 61. se in : add. 63.

® examinati : 39. ^ quidem : 39.

" [xli. 17-32.] c. 41. in ///. 43. 49. 61. 64.

* iropletur : 63. »<* [xi. 23— xii. II.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA INFRA OCTAVAM ASCENSIONIS. 157

nos erudiuit auditus : nos confirmauit attactus. Gratias igitur
agamus diuine dispensationi : et sanctorum patrum necessarie
tarditati. Dubitatum est ab illis : ne dubitaretur a nobis. Non
ergo hi dies dilectissimi qui inter resurrectionem domini
ascensionemque fluxerunt ocioso transiere, decursu, sed magna
in eis confirmata sacramenta, magna sunt reuelata mysteria.
In his metus dire mortis aufertur, et non solum anime, sed etiam
carnis immortalitas^ declaratur. In his per insufflationem
domini infunditur apostolis spiritus sanctus et beato apostolo
Petro supra ceteros post regni claues ouilis dominici cura
mandatur. In his diebus duobus discipulis tertius in via
dominus iungitur comes : et ad omnem nostre ambiguitatis
caliginem detergendam pauentium ac trepidantium tarditas
incrcpatur.

C Dominica infrcP- octauam Ascentionis ex Genesi? Lectio .i.

NVnc ergo prouideat rex virum sapientem et industrium ...
Deditque illi vxorem Aseneth filiam Phutipharis sacerdotis
Heliopoleos.

C Ex epistola prima Pauli, ad Corinthios,^ Lectio .ij.

Slcut enim corpus vnum est, et membra habet multa ...
excellentiorem viam vobis demonstro.

<[ Lectio tertia secundum. loannem?

IN illo tempore : Dixit lesus discipulis suis Cum venerit
paracletus quem ego mittam vobis a patre spiritum veritatis
qui a patre procedit : Ille testimonium perhibebit de me : et vos
testimonium perhibebitis : quia ab initio mecum estis. Et
reliqua.

C Homelia\ sancti Augustini episcopi.

DOminus lesus in sermone quem locutus est discipulis suis
post cenam proximus passioni : tanquam iturus et relicturus
eos presentia corporali : cum omnibus autem suis vsque ad
consummationem seculi futurus presentia spirituali exhortatus
est eos ad perferendas* persecutiones impiorum : quos mundi
nomine nuncupauit. Ex quo tamen mundo etiam ipsos
discipulos elegisse se dixerat : vt scirent se gratia Dei esse quod
sunt, suis autem vitijs fuisse quod fuerant. Deinde persecutores
et suos et ipsorum : ludeos euidenter expressit, vt omni non
appareret etiam ipsos mundi damnabih's'^ appellatione conclusos,
qui persequuntur sanctos. Cumque de illis diceret, quod
ignorarent eum a quo missus est Et tamen odissent et filium

* inmortalitas : 61. ^ intra : 61. 64. ' [xli. 33-45.] * [xii. 12-31.]

* Ca. 1 5 in m. ^ prge^erendas : 43. ^ damnabiles : 63.

Digitized by VjOOQIC

158 FERIA IIL DOMINICAE VI, POST PASCHA.

et patrem. hoc est et eum qui missus est, et a quo missus est.
De quibus omnibus in alijs sermonibus iam disseruimus, ad hoc
peruenit vbi ait : Vt impleatur sermo qui in lege eorum scriptus
est : quia odio habuerunt me gratis.

C Feria secunda ex Genesi) Lectio priina,

EGressus est itaque loseph ad terram Egypti ... vt emerent
escas, et malum inopie temperarent.

f[ Ex epistola prima Paidi ad Corinthios? Lectio secunda.

SI linguis hominum*^ loquar, et Angelorum ... ecclesia
edificationem accipiat.

C Lectio tertia. Ex sermone sancti Leonis pape.

PEr omne hoc* tempus dilectissimi, quod inter resurrectionem,
et ascensionem Domini exactum est, hoc prouidentia Dei
curauit, hoc docuit, hoc suorum et oculis insinuauit, et cordibus,
vt dominus lesus vere agnosceretur, resuscitatus, qui vere erat
natus, et passus, et mortuus. Vnde beatissimi apostoli,
omnesque discipuh*, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de
fide resurrcctionis ambigui, itasunt in veritate perspicua foborati,
vt domino in celorum eunte sublimia,^ non solum nulla
afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur. Et
reuera^ magna, erat et ineffabihs causa gaudendi, cum in
conspectu sancte multitudinis super omnium creaturarum
celestium dignitatem humani generis natura^ conscenderet
supergressura angelicos ordines, et vltra Archangelorum
altitudines eleuanda, ncc vllis subHmitatibus modum sue
prouectionis habitura, nisi etemi patris recepta consessu^ illius
glorie sociaretur in throno, cuius natura copulabatur in filio.
Quia igitur Christi ascensio nostra est prouectio, et quo
processit^ gloria capitis, eo spes vocatur, et corporis dignis
dilectissimi exultemus gaudijs, et pia gratiarum actione letemur.
Hodie enim non .solum paradidisi^^ possessores firmati sumus, sed
etiam celorum in Christo superna penetrauimus, ampliora adepti
per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus
inuidiam.

f[ Feria tertia ^^Dominice sexte post pascha}^ ex GenesiP Lectio

prima,

AVdiens autem lacob quod alimenta venderentur in Egypto
... immunita terre huius^*^ considerare venistis.

* [xli. 45-57-] ^ Ca. 13 in m. [xiii. i— xiv. 5.]

^ hominem : 39. * om. 43. * sublima : 38.

* re vera : 61. ' natuiam : 43. 63. 66.
' concessu : 43. consensu : 63. * praecessit: 61. 64.

^" paradisi : 38. etc. " — " om. 39. etc.

^ Ca. 42. in m. [xlii. I-12.] " huic : 66.

Digitized by VjOOQIC

FERIA IV, DOMINICAE VI, POST PASCHA. 159

C Ex epistola priina Pauli. ad Cortnthios} Lectio aj\

Vnc autem fratres, si venero ad vos linguis loquens ... vere
deus in vobis sit.

f[ Lectio tertia, sermo sancti Augustini episcopi,

SAluator noster dilectissimi fratres ascendit in celum : non
ergo turbemur in terra. Ibi sit mens, et hic erit requies
Ascendamus cum Christo interim corde vt cum dies promissus
aduenerit sequamur et corpore. Scire tamen debemus fratres,
quia cum Christo non- ascendit superbia, non auaritia non
luxuria, nullum vitium nostrum ascendit cum medico nostro.
Et ideo si post medicum desideramus ascendere debemus vitia
et peccata deponere. Omnia enim quasi quibusdam compedibus
nos premunt et peccatorum nos retibus ligare contendunt. Et
ideo cum Dei adiutorio, secundum quod ait psalmista, dirum-
pamus vincula eorum, vt secure possimus dicere domino:
Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis.
Resurrectio domini spes nostra est. Ascensio domini glorificatio
nostra est Ascensionis hodie solennia celebramus. Si ergo recte
si fideliter, si sancte : si pie ascensionem domini celebramus,
ascendamus cum illo : et sursum corda habeamus. Ascendentes
autem non extollamur : nec de nostris quasi de proprijs meritis
presumamus. Sursum enim corda habeamus, sed ad dominum.
Sursum enim cor non ad dominum superbia vocatur. Sursum
autem cor ad^ dominum refugium vocatur. Videte fratres
magnum miraculum. Altus* est deus Humilias te et descendit
ad te. Erigis te, et fugit a te. Quare hoc. Quia excelsus est
et humilia respicit, et alta a longe cognoscit.

C Feria quarta ex Genesi,^ Lectio prima.

AT illi dixerunt, Duodecim inquiunt, serui tui fratres sumus
... pecunias singulorum in sacculis suis datis supra cibarijs
in via, qui fccerunt ita.

C ^Epistola prima^ ad Corifithios? Lectio secunda.

QVid ergo est fratres ? Cum conuenitis : vnusquisque vestrum
... sic^ predicauimus, et sic credidistis.

C Tertia lectio, Sermo sancti Augustini episcopi.

AScensionis domini nostri lesu Christi sanctus dies et solennis
hodie iliuxit: exultemus et lctemur in ea.^^ Christus
descendit, inferni^^ patuerunt. Christus ascendit, superna

^ [xiv. 6-25.] - con: 61. ' om. 66.

^ Alius : 44. * [xlii. 13-2;.] « Ex\ pr, 39. etc.

' Pauli: add. 39, 43. 44. 49. 60. 61. 63. 04. 66. ^ ^i. 29— xv. 11.] ■

^ sed : 38. ^^ eo : 39. 41. 60. 64. " inferna : 49. 60. 61. 63. 66.

Digitized by VjOOQIC

iCo FERIA V, DOMINICAE VI. POST PASCHA,

claruerunt. Christus in ligno pependit: insultent furentes.
Christus in sepulchro mentiantur custodes. Christus in inferno,
visitentur quiescentcs. Christus in celo, credant omnes gentes.
Ipse ergo debet esse auctor nostri sermonis : qui est largitor
nostre salutis. Non de alio aliquo loquimur vobis : nisi de illo
quod^ modo ex euangelio loquebatur omnibus nobis. Et
ascensurus ad patrem dicebat discipulis suis. Hec locutus sum
vobis : cum adhuc essem vobiscum. Paracletus autem spiritus
veritatis quem mittet pater in nomine meo, ille vos docebit
omnia : et commonebit vos omnia que dixi. Non turbetur cor
vestrum neque formidet. Audistis quia ego dixi vobis, vado ad
patrem meum, quia pater maior me est.

C Feria ,v, ex Genest? Lectio ./.

T illi portantes frumenta in asinis suis profecti sunt ...
deducetis canos meos cum dolore ad inferos.

<[ Ex Epistola prima Pauli ad Corinthios? Lectio ,ij,

SI autem Christus predicatur quod resurrexit a mortuis ...
Corrumpunt mores bonos colloquia mala.

<[ Tertia lectio sermo sancti Augustini episcopi,

OMnia charissimi que dominus lesus Christus in hoc mundo
sub fragilitate nostra miracula edidit, nobis proficiunt. Qui
dum humanam conditionem syderibus importauit : celum
credentibus patere posse monstrauit. Et dum victorem mortis
in celestia eleuailit victorcm eiusdem mortis quo sequamur
ostendit. Ascensio ergo Domini catholice fidei confirmatio fuit,
vt securi in posterum crederemus miraculi illius donum, culus
iam in presenti percepissemus effectum. Et fidelis quisque cum
iam tanta perceperit, per ea que agnoscit prestita : discat
sperare promissa, ac Dei sui preteritam persentemque* bonitatem,
quasi futurorum teneat cautionem. Super excelsa ergo ceh*
terrenum corpus imponitur, ossa intra sepulchri angustias paulo
ante conclusa : angelorum cetibus inferuntur. In gremio^
immortalitatis mortalis natura transfunditur. Et ideo sacra
apostolice lectionis testatur historia. Cum hec dixisset (inquit)
videntibus iHis eleuatus est. Cum audis eleuatum, agnosce
militie celestis obsequium. Vnde hodierna festiuitas hominis
nobis et dei sacramenta manifestat : sub vna eademque
persona. In eo qui eieuat diuinam potentiam : in eo autem qui
eleuatur, humanam agnosce substantiam.

1 qui : 43. 44. 49. 60. 61. 63. 64. 66. '^ [xlii. 26«38.]

^ [xv. 12-33.] "* pra^senlemque : 38. etc. *^ gremium : 60.61.

Digitized by VjOOQIC

SABBATO DOMINICAE V/. POST PASCHA, i6i

C Feria ,vi, ex Genesi} Lectio ,i,

TNterim fames omnem terram^ vehementer premebat ... ego
-■' autem quasi orbatus absque liberis ero,

C Ex epistola prinia Pauli ad Corintkios? Lectio ,ij,
P Vigilate iusti* et noHte peccare ... non est inanis in domino.

C Tertia lectio ex sernione sancti Augustini}

IDeoque omnibus modis detestanda sunt venena orientalis
erroris, qui impia nouitate presumit asserere filium Dei ac
filium hominis vnius esse nature. In alterutra enim parte, vel
qui solum hominem fuisse dixerit : negabit conditoris gloriam :
vel qui solum Deum, negabit misericordiam redemptoris. Quo
genere, non facile Arrianus euangelicam poterit habere
veritatem : vbi filium Dei nunc equalem legimus, nunc
minorem. Qui enim vnus nature saluatorem nostrum mortifera
persuasione crediderit, solum hominem : aut solum Deum
cogetur dicere crucifixum. Sed non ita est. Mortem enim nec
solus Deus sentire, nec solus homo superare potuisset. Nos ergo
nouerimus in Christo duplicem geminamque substantiam. De
patre celestem de matre terrenam. Quam vtramque in vno
eodemque redemptore suis promptum est testimonijs exph*care.
Quare*^ homo dicebat, Quia pater maior me est, sed idem quasi
Deus pronuntiabat, Ego et pater vnum sumus. Quasi homo
dicebat, Tristis est anima mea vsque ad mortem, sed quasi deus
fiducialiter loquebatur. Potestatem habeo ponendi animam
meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Quasi homo
in cruce pendebat, sed quasi deus regnum celeste donabat.

C Sabbato, ex GenesiJ Lectio ,i.

TVlerunt ergo viri munera, et pecuniam duplicem ... Et
incuruati adorauerunt eum.

C Ex Epistola prima Pauli ad Corinthios? Lectio ,ij,

E collectis autem que fiunt in sanctos ... omnibus vobis in
Christo lesu. Amen.

C Lectio tertia secunduni : loanneni?

TN illo tempore : Dixit lesus discipulis suis Si dih*gitis me
^ mandata mea seruate : et ego rogabo patrem et alium
paracletum dabit vobis. Et reliqua.

^ Cap. 43. in m [xliii. I-14.] ^ tetram : 38.

3 [xv. 34-58.] * iuRte : 39- 41- 43- 44- 49- 61. 63. 64. 66.

' episcopi: add, 43. 49. 60. 61. 63. 64. 66. ^ Quasi: 39. etc.

' [xliii. 15-28.] * Ca. 16. in m. [xvi. 1-24.] • Ca. 14. inm.

B. R. N. M

Digitized by VjOOQIC

i62 IN FLSTO PENTECOSTES,

Homilia sancti Augustini episcopi,

AVdiuimus fratres cum euangcHum legeretur: dominum
dicentem. Si dilij^itis me mandata mea seruate, et cgo
rogabo patrem et alium paracletum dabit vobis, vt maneat
vobiscum in eternum spiritum veritatis, quem mundus non
potest accipere, quia non videt eum nec scit eum. Vos autem
cognoscetis eum : quia apud vos manebit et in vobis erit.
Multa sunt que in istis paucis verbis domini requirantur. Sed
multum est ad vos, vel omnia que hic querenda sunt querere, vel
omnia que hic querimus inuenire. Veruntamen quantum nobis
Dominus donare dignetur,^ pro nostra et vestra capacitate : quid
dicere- debeamus. et quid discere et audire debeatis attendite :
per nos charissimi quod possumus^ sumite : et ab illo quod non
possumus,^ poscite Spiritum paracletum, Christus promisit
apostolis. Quomodo autem promiscrit,* aduertamus. Si
diligitis me (inquit) mandata mea scruate, et ego rogabo patrem,
et alium paracletum dabit vobis : vt maneat vobiscum in
eternum, spiritum veritatis. Hic est vtique in trinitatc spiritus
.sanctus, quem patri et filio consubstantialem, et coeternum, et
coequalem fides cathoh'ca confitetur.

<[ Si in die Pentecostes inciderit festum simplex omittitur
omninOy si autem inciderit infra^ octauam^ fit commemoratio de eo
in fine primc vt dictu?n fuit in dominica prima aduentus, Si vero
fueret^ duplex transferendum est post octauam,

^ Festum Pentecostes duplex maius. Advesperas, Hymnus.

VEni creator spiritus Mentes tuorum visita : Imple superna
gratia, Que tu creasti pectora.

Qui paracletus diceris : Donum dei altissimi : Fons viuus,
ignis charitas : Et spiritah*s vnctio.

Tu septiformis munere, Dextre dei tu digitus : Tu rite
proinisso'^ patris : Sermone ditans guttura.

Accende lumen sensibus: Infunde amorem cordibus : Infirma
nostri corporis : Virtute firmans perpetim.^

Hostem repellas longius: Pacemque dones protinus : ductore
sit^ te preuio : Vitemus omne noxium.

Per te sciamus da patrem, Noscamus atque fihum : Te
vtriusque spiritum. Credamus omni tempore.

Gloria patri domino, Natoque qui a mortuis. Surrexit, ac
paracleto In seculorum secula. Amen.

* dignatur : 6i. 63. 64. 66. 2 (Jiscere : 66.

" possimus: 41. "* promisit : 66. ' intra\ 61.

* Thus : fuerit ', 38. etc. "^ promissum : 39. 41. 60. 61. 64. 66.
^ perpeti : 39. 41. 60. 61. 63. • sic : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

IN FESTO PENTECOSTES. 163

Antiphona, Non vos relinquam orphanas halleluia : vado et
venio ad vos halieluia, et gaudebit cor vestrum halleluia.

Oratto.

T^Eus qui hodierna die^ fidelium corda sancti spiritus illustra-
^ tione docuisti : da nobis in eodem spiritu recta sapere, et de
eius semper consolationc gaudere : -per. in vnitate.-

C Ad matutinum Inuitatorium.

Alleluia, Spiritus Doniini repleuit orbem terrarum Venite
adoremus, halleluia.

Hymnus.
TAm Christus astra ascenderat, Reuersus vnde venerat:
-■" Promissum patris munere Sanctum daturus spiritum.

Solennis vrgebat dies, Quo mystico septemplici : Orbis
volutus septies, Signat beata tempora.

Dum hora cunctis tertia. Repente mundus intonat,
Orantibus apostolis Deum venisset'"^ nunciat.

De patris ergo lumine Decorus ignis almus est : Qui fida
Christi pectora Calore verbi compleat.

Impleta gaudent viscera : Afflata sancto spiritu : Voces
diuersas intonat :* Fantur Dei magnalia.

Ex omni gente cogniti, Grecis, Latinis, barbaris, Cunctisque
admirantibus : Linguis loquuntur omnium.

ludea tunc incredula : Vesana toruo spiritu : Ructare musti
crapulam Alumnos Christi concrepat.

Sed signis, et virtutibus : Occurrit, et docet Petrus, Falsa
profari perfidos, loele teste comprobans.

Gloria patri domino etc. vt supra et sic terminantur omnes
hymni in omnibus horis vsque ad dominicam trinitatis exclusiue.

Antiphona, ^Factus est^ repente de celo sonus aduenientis
spiritus vehementis halleluia halleluia.

C Ex loel^ propheta. Lectio .j.
XJ Oh* timere terra, exulta et letare : quoniam magnificauit
-^^ Dominus vt faceret ... sicut dixit dominus, et in residuis
quos dominus vocauerit.

C Acta apostolorum? Lectio .ij\
pRimum quidem sermonem feci de omnibus o Theophile ...
-■- Maria matre lesu, et fratribus eius.

1 om. 43.

* — ^ Per dominum nostrum lesum Christum filium tuum. Qui tecum viuit et
regnat in vnitate eiusdem. etc. : 60. 61. 64. ^ venisse : 38. etc.
* intonant : 39. etc. '— ^ om. 43.

[ii. 21-32 ] lohel : 39. 41. 43. 44. 49. 63. 66. loele : 60. lohele : 61. 64.

' Cap. I. in m. [i. 1-14.]

M 2

Digitized by VjOOQIC

i64 IN FESTO PENTECOSTES.

C Tertia lectio secundiun loannem}

TN illo tempore : Dixit lesus discipulis suis : Si quisdiligit me,
^ sermonem meum seruabit, Et pater meus diliget eum : et ad
eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Et reliqua.

C Homilia sancti Gregorij pape,

T Ibet fratres mei charissimi euangelice verba lectionis sub
-^ breuitate transcurrere : vt post diutius liceat in contempla-
tione tante solennitatis immorari. Hodie nanque spiritus sanctus
repentino sonitu super discipulos venit mentesque camalium in
sui amorem permutauit, et foris apparentibus linguis igneis intus
facta sunt corda flammantia. Quia dum deum in ignis visione
suscipiunt : per amorem suauiter arserunt. Ipse nanque spiritus
sanctus amor est. Vnde et loannes dicit : Deus charitas est. Qui
ergo mente integra Deum desiderat, profecto ^iam habet- quem
amat Neque enim quisquam posset Deum dih'gere : si eum
quem dih*git non haberet. Sed ecce si vnusquisque vestrum requi-
ritur an dihgat Deum, tota fiducia et secura mente respondet,
diHgo. In ipso autem lectionis exordio audistis : quid veritas
dixit. Si quis dih'git me, sermonem meum seruabit. Probatio
ergo dilectionis exhibitio est operis. Hinc in^ epistola sua idem
loannes dicit Qui dicit quia diligo deum, et mandata eius non
custodit, mendax est. Vere etenim Deum dihgimus, si mandata
eius custodimus si nos a nostris voluptatibus coarctamus."^ Nam
qui adhuc per iUicita desideria defluit profecto deum non amat
quia ei° in sua voluntate contradicit

C Ad laudes.

Antiphona, Accipite spiritum sanctum, quorum remiseritis
peccata remittuntur eis halleluia.

Oratio.
Deus qui hodierna.^ etc, vt supra,

t[ Ad vesperas Hymnus.

Veni creator etc. vt supra.

Antiphona. Hodie completi^ sunt dies pentecostes halleluia,
hodie spiritus sanctus in igne discipulis apparuit, et tribuit eis
charismatum dona misit eos in vniucrsum mundum predicare, et
testificari. Qui crediderit et baptizatus fuerit saluus erit halleluia.

* Ca. 14 in m. ^ — 2 ^abtt iam : 39. ' om. 39.

"* coerceamus: 39. ^ et : 39. ♦^ die : add. 60. 61. 64.

' impleti : 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

FERIA II. DOMINICAE PENTECOSTES. 165

-^ J[ Notandum quod inuitatorium hymni et antipltone huius diei
dicuntur vsque ad dominicam trinitatis exclusiue,

C Feria .ij\ de octaua duplex^ ex Genesi? Lectio prima.

ATtollens autem loseph oculos, vidit Beniamin fratrem suum
vterinum ... Et orto mane, dimissi sunt cum asinis suis.

Ex Actis Apostolorum? Lectio Jj.

IN diebus his exurgens Petrus in medio fratrum ... loquentes
nostris h*nguis magnaUa dei.

J[ Tertia lectio secundum loannem^

T N illo tempore, Dixit lesus discipuHs suis. Sic Deus dilexit
-■- mundum, vt fiHum suum^ daret, vt omnis^ qui credit in illum
non pereat, sed habeat vitam eternam. Et reHqua.

C Homilia sancti Augustini Episcopi,

Slcut Moyses exaltauit serpentem in deserto, sic exaltari opor-
tet fiHum hominis vt omnis qui credit in eum, non pereat,sed
habeat vitam eternam. Quomodo qui intuebantur iUum serpen-
tem, non peribant morsibus serpentum : sic qui intuentur fide
mortem Christi, sanantur a morsibus peccatorum. Sed iHi sana-
bantur a morte ad vitam temporalem : hi autem vt habeant vitam
eternam, Hoc enim interest inter figuratam imaginem et rem
ipsam. Figura prestabat vitam temporalem : res ipsa cuius figura
illa erat : prestat vitam eternam. Non enim misit Deus fiHum*^
in mundum vt iudicet mundum, sed vt saluetur mundus per ipsum.
Ergo quantum in medico est, sanare venit egrotum. Sed ipse se
interimit, qui precepta medici obseruare non vult Venit salua-
tor in mundum. Quare saluator dictus est mundi ? nisi vt saluet
mundum : non vt iudicet mundum ? Saluari non vis ab ipso ? ex
te ipso iudicaberis ? Et quid dicam iudecaberis^ ? Vide quid ait :
Qui credit in eum non iudicatur, Qui autem non credit, quid
dicturum speras aut quid dicturus erat nisi iudicatur? lam
(inquit) iudicatus est.^

Oratio,

DEus, qui apostoHs tuis sanctum dedisti spiritum, concede
plebi tue pie petitionis effectum : vt quibus dedisti fidem :
largiaris et pacem. Per, in vnitate eiusdem.

^ duplici', 39. dupiex fnaius : 63. 66. ^ [xliii. 29— xliv. 3.]

^ [i. 15— ii. II.] * Ca. 3 in m,

^ vnigeniium : add, 39. etc. ^ omnes : 63. " suum : add, 39. etc.

^ iudicaberis: 38. 39. 41. 43. 49. 60. 61. 63. 64. 66. iudicaris : 44.

* Te deum : add. 63.

Digitized by VjOOQIC

l66 FERIA IV. DOMINICAE PENTECOSIES.

iC Feria .iij\ de octaua duplex^ ex Genesi? Lectio prima.
T Amque vrbem exierant, et processerant paululum ...vos autem
-■" abite liberi ad patrem vestrum.

C Ex Actis apostolorum? Lectio ,ij.
CTupebant autem omnes et mirabantur, adinuicem dicentes ...
*^ hunc lesum guem vos crucifixistis.

C Tertia lcctio seamdum loannem?

IN illo tempore : Dixit lesus Phariseis : Amen amen dico vobis :
qui non intrat per ostium in ouile ouium sed ascendit aliunde,
ille fur est et latro. Et reliqua.

C Homilia sancti Augustini Episcopi,
T^Ominus lesus similitudinem proposuit in hodierna lectione
^ de grege suo de ostio quo intratur ad ouile. Dicant ergo
pagani vel ludei vel heretici. Bene viuimus. Si per ostium non
intrant quid eis prodest vnde gloriantur? Adhoc enim debet
vnicuique prodesse bene viuere : vt dctur ei semper viuere. Nam
cui non datur semper viuere : quid prodest bene viuere ? Quia
nec bene viuere dicendi sunt : qui finem bene viuendi vel per
cecitatem nesciunt, vel per inflationem contemnunt. Non est
autem cuiquam spes vera et certa semper viuendi nisi agnoscat
vitam que est Christus, et per ianuam intrat^ in ouile. Querunt
ergo plerumque tales homines etiam persuadere hominibus : vt
bene viuant et christiani non sint. Per aliam partem volunt ascen-
dere : rapere et occidere : non vt pastor conseruare atque saluare.
Fuerunt ergo quidam philosophi de virtutibus et vitijs subtilia
multa tractantes, diuidentes, diffinientes ratiocinantes acutissimos
syllogismos concludentes libros implentes, suam sapientiam buccis
concrcpantibus ventilantes, qui etiam dicere audirent^ hominibus.
Nos sequimini, sectam nostram tenete : si vultis bene viuere : sed
non intrabant per ostium : perdere volebant : mactare et occidere.^

Oratio,

ADsit nobis ^Domine qucsumus^ virtus spiritus sancti, que et
corda nostra clementer expurget, et ab omnibus tueatur
aduersis : ^per. in vnitate eiusdem.^

C Feria quarta de octaua ex Genesi}^ Lectio prima.

ACcedens autem propius ludas, confidenter ait ... ne calami-
tatis que oppressura est patrem meum, testis assistam.

1 duplidx 39. 2 [xliv. 4-17.] ^ [ii. 12-36.]

* Ca. 10 in m. ^ intret : 39. etc.

* auderent : 38. etc. "^ Te deum : add. 63.
* — * quesumus domine : 39. 41.

' — ^ Per dominum, in vnitate eiusdcm spiritus sancli deus, per omnia secula. etc. :
60. 61. 64. 1« [xliv. 18-34.]

Digitized by VjOOQIC

FER]A V. DOMINICAE PENTECOSTES, 167

C Ex actis apostolorum} Lectio ij.

HIs autem auditis compuncti sunt corde ... in co quod con-
tigerat illi.

C Tertia lectio semnduin loaymem?

T N illo tempore : Dixit lesus turbis ludeorum : Nemo potest
-■- venire ad me nist pater qui misit me, traxerit eum. Et reliqua.

C Homelia:\ sancti A ugustini episcopi,

QVid est, nemo potest venire ad me nisi qui misit me pater
traxerit eum ? Ille venit quem gratia Dei preuenit, qui cum
propheta dicit misericordia eius prcueniet me. Preueniet velle :
subsequetur perficere. Trahit pater ad filium eos qui propterea
credunt in filium, quia eum cogitant patrem habere deum. Deus
enim pater equalem sibi genuit filium. Et qui cogitat aut in fide
sua sentit et ruminat equalem esse patri cum in quem credit :
ipsum trahit pater ad filium. Arrius credidit creaturam non eum
traxit pater, quia non considerat patrem qui filium non credit
equalem : Quid dicis o Arri ? Quid hereticc loqueris ? Quid est
Christus ? Non (inquit)^ Deus verus : sed quem fecit Deus verus.
Non te traxit pater. Non enim intellixisti patrem cuius filium
negas. Aliud cogitas : non est ipse filius, nec a patre traheris :
nec ad filium traheris. Aliud est enim filius aliud quod tu dicis.
Fotinus dixit : homo solus Christus est, non est* deus. Qui sic
credit : non pater eum traxit. Quem pater traxit : tu es Christus
filius Dei viui. Non sicut prophcta non sicut loannes, non sicut
aliquis magnus iustus : sed sicut vnicus sicut equalis tu es Christus
filius Dei viui Vide quia tractus est : et a patre tractus est. Beatus
es Simon bariona : quia tibi non reuelauit caro et sanguis: sed
pater meus qui in celis est. Ista reuelatio, ipsa est attractio.'

Oratio,

MEntes nostras quesumus domine paracletus : qui a te procedit,
illuminet : et inducat in omnem sicut tuus promisit filius
veritatem : qui tecum. In vnitate'' eiusdem.

C Feria quinta de octaua. Ex Genesi? Lectio prima.

NOn se poterat vltra cohibere loseph ... festinate et adducite
eum ad me.

^ [ii. 37— iii- 10.] - Ca. 6. /// ///.

'^ inquis : 39. 41. 60. 61. ^ et : add. 39. 60. 61. 64.

^ Te deum : add. 63. ^ vnitatem : 39.

■^ Cap. 45. /'// ///. [xlv. 1-13.]

Digitized by VjOOQIC

i68 FERIA VI. DOMimCAE PENTECOSTES.

f[ Ex actis apostolorum} Lectio ,ij\

CVm teneret autem^ Petrum et loannem ... conuertat se vnus-
quisque a nequitia sua.

f[ Tertia lectio secundum Lucam?

T N illo tempore : Conuocatis lesus duodecim discipulis suis :
-■' dedit illis virtutem et potestatem super omnia demonia : et vt
languores curarent. Et reliqua.

f[ Homelia\ sancti Ambrosij episcopi,

QValis debet esse qui euangelizat regnum Dei : preceptis
euangelicis designatur. Vt sine virga, sine pera, sine calce-
amento, bine pane, sine pecunia, hoc est subsidij secularis admi-
nicula non requirens, fideque tutus putet sibi quo minus ea
requiret* magis possc suppetere que possunt qui volunt ad eum
deriuare tractatum vt spiritualem tantummodo locus iste videatur
formare affectum. Qui velut indumentum quoddam videatur
corporis exuisse : non solum potestate reiecta contemptisque
diuitijs : sed etiam carnis ipsius illecebris abdicatis." Quibus
primo omnium datur pacis atque constantie generale mandatum :
vt pacem ferant, constantiam seruent : hospitalis necessitudinis
iura custodiant : alienum a predicatore regni celestis asserens
cursitare per domos, et inuiolabilis hospitij iura mutare Sed vt
hospitij gratia deserenda censetur, ita etiam si non recipiantur
excutiendum puluerem, et egrediendum de ciuitate mandatur.
Quo non mediocris boni remuneratio^ docetur hospitij vt non
solum pacem^ tribuamus hospitibus, verum etiam si qua eos
terrene obumbrant,^ delicta leuitatis, receptis apostolice predica-
tionis vestigijs auferatur.® Nec ociose secundum Mattheum
domus quam ingrediantur apostoli eligenda discemitur, vt mutandi
hospitij necessitudinisque violande causa non suppetat. Non
tamen eadem cautio recepturi^^ mandatur hospitij : nedum hospes
eligitur, hospitalitas ipsa minuatur.^^

Oraiio.
Deus qui hodierna die etc, vt supra in die pentecostes,

C Feria .vL de octaua. Ex genesi}^ Lectio prima.

/^ Vmque amplexatus recidisset^^ in collum Beniamin fratris sui
^^ ... et totidem asinas triticum in itinerc, panesque portantes.

^ [iii. 11-26.] 2 c^audus sanatus : add. 60. 61.

* Cap. 9. in m. * requirat : 39. 41. 60. 61. 63. 64. 66.

* addicatis: 61. ' renumeratio : 38. ' patrem : 66.

* obumbrabant : 43. 66. " auferantur : 39. 61. 64.
^° receptori : 60. 61. ^* Te deum : add. 63.

^* [xlv. 14-23.] *^ cecidisset : 39. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

SABBATO DOMINICAE PENTECOSTES. 169

C Ex actis apostolorum} Lectio aj\
T Oquentibus autem illis ad populum ... signum istud sanitatis.

C Tertia lectio secundum Lucam?

1N illo tempore : Factum est in vna dierum, et ipse lesus sedebat
docens : et erant Pharisei sedentes, et legis doctores qui venerant
ex omni castello Galilee et ludee et lerusalem : et virtus domini
erat ad sanandum eos. Et reliqua.

C Homelia\ sancti Ambrosij Episcopi,

NOn ociosa huius paralytici^ nec angusta medicina est : quando
dominus et orasse premittitur non vtique propter suffragium
sed propter exemplum. Imitandi enim speciem dedit non impe-
trandi ambitum requisiuit. Et conuenientibus ex omni Galilea
et ludea : et lerusalem legis doctoribus : inter ceterorum remedia
debilium paralytici quoque medicina describitur. Primum omnium
quod ante diximus vnusquisque eger* petende salutis precatores
debet adhibere, per quos vite nostre compago resoluta actuum-
que noslrorum clausa vestigia verbi celestis remedio reformentur
Sunt igitur aliqui monitores mentis, qui animum hominis quam-
uis exterioris* corporis debilitate torpentem ad superiora erigant.
Quorum rursus adminiculis, et attoUere et humiliare se possit : vt
facilius ante lesum locetur dominico videri dignus aspectu.
Humilitatem enim respicit dominus : quia respexit humilitatem
ancille sue. Quorum fidem (inquit) vt vidit, dixit: Homo
remittuntur tibi peccata tua. Magnus dominus qui aliorum
merito ignoscit alijs : et dum alios probat, alijs relaxat errata.
Cur apud te o homo collega non valeat cum apud deum seruus
et interueniendi meritum et ius habeat impetrandi ? Disce qui
iudicas ignoscere : disce qui eger eo impetrare.'^

Oratio.

DA quesumus ecclesie tue misericors deus : vt sancto spiritu
congregata, hostili nullatenus incursione turbetur. Per.
In vnitate eiusdem spiritus. etc.

C Sabbato de octava ex GenesiJ Lectio prima.

"T^Imisit eigo fratres suos : et proficiscentibus ait ... cum omni
^^ semine suo, filie^ eius et nepotes,® filie et cuncta simul
progenies.

* Cap. 4. in 711, [iv. 1-22.] ^ Cap. 5 /;/ /;/. ^ paraclyti : 38.

* ager : 43. ^ exteriori : 39. 41. ^ Te deum : add. 63.
' [xlv. 23 — xlvi. 7.] * filij : 39. etc ^ et : add. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

I70 /iV FESTO SANCTAE TRINITATIS.

C Ex actis apostolorum} Lectio aj.

"r^Imissi autem venerunt ad suos et annuntiauerunt eis ...
^ posuit ante pedes Apostolorum.

C Tertia lectio secundinn Lucam?

T N illo tempore : Surgens lesus de synagoga intrauit in domo'^
-■- Simonis. Socrus autem Simonis tenebatur magnis febribus.
Et reliqua.

C Homelia\ sancti Ambrosij episcopi,

T T^Ide* clementiam domini saluatoris : nec indignatione com-
^ motus, nec scelere offensus, nec iiiiuria violatus ludeam
deseruit. Quin etiam immemor iniurie, memor clementie nunc
docendo, nunc libcrando, nunc sanando^ plebis corda demulcet.
Et bene sanctus Lucas virum a spiritu ncquitie liberatum ante
premisit, et substituit femine sanitatem. Vtrunque enim sexum
dominus curaturus aduenerat : et prior sanari debuit, qui prior
creatus est. Nec pretermitti illa debuit, que mobilitate magis
animi quam prauitate peccauerat. Sabbato ^dominice medicine^
opera cepta significant vt'^ inde creatura noua ceperit : vbi vetus
creatura ante desierat. Nec sub lege esse Dei filium sed supra
legem in ipso principio designaret, nec soluere legem : sed
adimplere. Neque enim per legem : sed verbo factus est
mundus sicut legimus. Verbo domini celi firmati sunt. Non
soluitur ergo lex, sed impletur vt fiat renouatio hominis iam
labentis. Vnde et apostolus ait : Expoliantes vos veterem^
hominem induite nouum : qui sccundum Christum creatus est.
Et bene sabbato cepit : vt ipse ostenderct creatorem qui opera
operibus intexeret, et prosequeretur opus quod ceperat^ ^

Oratio,

l\/TEntibus nostris quesumus domine spiritum sanctum be-
^^^ nignus^^ infunde : cuius et sapientia conditi sumus, et
prouidentia gubernamur. Per dominum. In vnitate.

^ Si infesto Trinitatis inciderit festum duplex alicuius sancti
transferendum est in sequentetn diem. Si autem fuerit simplex
o:nittitur.

C Festum sancte Trinitatis du.plex maius,
ad vesperas. Hymnus.

A Desto sancta trinitas, Par splendor, vna deitas, Oue extas
-^ rerum omnium sine fine principium.

^ [iv. 23-37.] 2 Q^ i^ j-,, ^j^ 3 domum : 39. etc.

* Videte: 38. » infidae : add. 61. 64.

^—^ medicinre dominicce : 61. 64. ' auod : 39. 41.

® verterem : 61. ® Te deum : add. 03. ^® benignius : 38.

Digitized by VjOOQIC

IN FESTO SANCTAE TRINITATIS, 171

Te celorum militia, Laudat, adorat, predicat, Triplexque
mundi machina, Benedicit per secula.

Adsumus et nos cernui, Te adorantes famuli, Vota, precesque
supplicum, Hymnis iunge celestium.

Gloria patri domino, Gloria vnigenito, Vna cum sancto spiritu,
In sempiterna secula. Amen.

Antiphona,

O adoranda trinitas, o veneranda vnitas,^ o perfecta deitas,
tibi laus, tibi gloria, tibi gratiarum actio in sempiterna secula.

Oratio,

/^Mnipotens sempiterne Deus, qui dedisti famulis tuis in
^^ confessione vere fidei eterne trinitatis gloriam agnoscere, et
in potentia maiestatis adorare vnitatem : quesumus, vt eiusdem
fidei firmitate ab omnibus semper muniamur aduersis. Per.

C Doininica trinitatis prima post pentecosten,
Ad matutinum. Inuitatorium.

Sanctam Trinitatem vnum deum venite adoremus.
Hymnus. Adesto sancta Trinitas etc. vt supra.
Antiphona. Te iimocamus, -te laudamus,- te adoramus o
beata Trinitas.

C Ex Isaia? Lectio prima.

TN anno quo mortuus est rex Ozias ... corde suo intelligat, et
-■' conuertatur, et sanem eum.

C Ex Actis Apostolorum} Lectio secunda.

^ /"Ir autem quidam, nominc Ananias cum Saphira ... Qui cum
^ audisssent, intrauerunt diluculo in templum, et docebant.

C Tertia lectio secundum loannem.^

T N illo tempore : Dixit lesus discipulis suis : cum venerit
^ paracletus quem ego mittam vobis a patre : spiritum veritatis
qui a patre procedit : ille testimonium perhibebit de me. Et
reliqua.

Homelia f sancti Leonis pape,

CVm ad intelligendum dignitatem sancti spiritus aciem mentis
intendimus : nihil diuersum ab excellentia patris et filij
cogitemus quia in nullo ab vnitate sua diuinitatis essentia
discrepat. Sempiternum est enim patri fihj sui esse genitorem.

* trinitas: 44. - — - oni. 61. ^ Ca. 6. in m. [vi. i-io.]

^ Cap. 5 in m. [v. 1-2 1.] * Ca. 15. in m.

Digitized by VjOOQIC

172 FERIA IL POST DOMINICAM TRINITATIS,

Sempitemum est filio intemporaliter a patre esse progenitum.
Sempiternum est quoque spiritui sancto spiritum esse patris et
filij : vt nunquam pater sine filio nunquam pater : et filius sine
spiritu sancto fuerint Et omnibus exclusis existentie gradibus^ :
nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Huius enim beate
trinitatis et incommutabilis diuinitatis : vna est substantia
indiuisa in opere : concors in voluntate : par in omnipotentia
equalis in gloria De qua cum sancta scriptura sic loquitur vt aut
in factis, aut in verbis aliquid assignet, quod singulis non
videatur conuenire personis non perturbatur fides catholica.
Sed docetur vt per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur
nobis veritas trinitatis : et non diuidat intellectus, quod distin-
guit auditus.

C Ad laudes. Antiphona,

Tres sunt qui testimonium dant in celo, pater, verbum, et
spiritus sanctus, et hi tres vnum sunt.

Oratio.
Omnipotens sempiterne etc. vt supra?

tL Ad vesperas hymnus, V/ oratio vt inprimis vesperis?

Antiphona. Te deum patrem ingenitum, te fih*um vnigenitum,
te* spiritum paracletum, sanctam et indiuiduam trinitatem toto
corde, et ore confitemur, laudamus atque benedicimus, tibi
gloria in secula.^

C Feria secunda post dominicam trinitatis.

<[ Si hodie nullum inciderit festum fiat officium de feria modo
infrascripto.

f[ Ad matutinu7n Inuitatorium,
Dominum qui fecit nos, venite adoremus.

Hymnus,

NOcte surgentes vigilemus omnes, Semper in psalmis medite-
mur, atque Viribus totis domino canamus Dulciter
hymnos.

Vt pio regi pariter canentes, Cum suis sanctis mereamur
aulam Ingredi celi : simul et beatam Ducere vitam.

^ vt : add. 44. 49. 61. 63. 64. 66. ^ 43. givcs tlu prayei infulL [p. 171.]

^ — ^* Adesto sancta trinitas. etc. : 43. * et : 41.

* Oraiio. Omnipotens Deus, qui nos voluisti in confessionem vene fidei, in sacro
sancta trinitate vnitatem, et in ineffabili vnitate trinitatem gloriosam agnoscere, et in
hac potentia vencrandam nobis maiestatem tuam adorare : seruorum tuorum infirmi-
tatem, tui Spiritus sancti gratia sic adiuuarc digneris, vt quod corde credimus, ore
confiteamur, et opere perficiamus. Per eum, qui tibi compar est in diuiniiate lesum
Christum tuum, qui tecum viuit et regnat in secula seculorum. Amen : add. 43.

Digitized by VjOOQIC

FERIA IL POST DOMimCAM TRINITATIS, 173

Prestet hoc nobis deitas beata Patris, ac nati, pariterque
sancti Spiritus : cuius reboat in omni Gloria mundo, Amen.

Antiphona, Seruire^ domino in timore, et exultate ei cum
tremore.

C Ex Genesi? Lectio prima,

HEc sunt autem nomina filiorum Israel ... Omnes anime
domus lacob que ingresse sunt in Egyptum, fuere
septuaginta.

C Ex actis apostolorum? Lectio ,ij\

ADueniens autem princeps sacerdotum ... euangelizantes
lesum Christum.
C Si hodie non fit officium de aliquo sancto omittenda est tertia
lectio occurrens in calendario ex epistolis^ et loco eius dicenda est
scquenSy que est de dominica precedentiy et non potuit ibi poni^
propter officium trinitatis,

fl Tertia lectio secundum Lucam?

1N illo tempore : Dixit lesus discipulis suis. Eslote miseri-
cordes sicut et pater vester misericors est. Et reliqua.

H Homelia\ sancti Augustini episcopi,

INtendite fratres ipsam misericordiam et iudicium. Miseri-
cordie tempus modo est : iudicij autem tempus post erit.
Vnde est nunc misericordie tempus ? Vocat modo auersos :
donat peccata conuersis : patiens est super peccatores donec
conuertaiitur. Quandocunque conuersi fuerint preterita obliuis-
citur : futura promittit. Hortatur pigros : consolatur afflictos :
docet studiosos, adiuuat dimicantes, neminem deserit laborantem
et clamantem ad se. Donat vnde sibi sacrificetur, ipse tribuit
vnde placetur.®

C Ad laudes antiphona,

lubilate deo omnis terra, cantate, et exultate, et psallite.

Oratio»
Eus in te sperantium fortitudo, adesto propitius inuocationi-

bus nostris : et quia sine te nihil potest mortalis infirmitas ;
presta auxilium gratie tue, vt in exequendis mandatis tuis, et
voluntate tibi, et actione placeamus : Per.

C Hec oratio, que est de dominica precedentiy dicitur hodie et
duobus sequentibus diebus sifiat officium deferia,

1 seruite : 38. etc. - [xlvi. 8-27.] ^ [v. 21^.-42.]

** pone : 44. ^ Cap. 6, in /;/. ^ Te deum : add, 63.

Digitized by VjOOQIC

174 FERIA IV. POST DOMINICAM TRINITATIS.

^ Ad vesperas. Hyvimis.

OLux beata trinitas, Et principalis vnitas lam sol recedit
igneus, Infunde lumen cordibus.

Te mane laudum carmine, Te deprecemur vespere : Te nostra
supplex gloria Per cuncta laudet secula.

Deo patri sit gloria, Eiusque soli filio : Cum spiritu paracleto,
Et nunc et in perpetuum. Ainen.

AntipJiona. Vespertina oratio ascendat ad te domine, et
desccndat super nos misericordia tua.

C Notandiim quod inuitatorinm hymni et antiphone huitis
ferie dicuntur ab hac die vsque ad aduentum et ab octaua epiphanie
vsque ad dominicam septuagesime quandocunque fit officium de
dominica vel deferia.

C Feria .iij. ex Geyiesi} Lcctio prima.

A/TIsit autem lacob ludam ante se ad loseph ... constitue-
^^ illos magistros pecorum meorum.

Ex Actis Apostolorum? Lectio secunda.

TN diebus autem illis crescente numero discipulorum ...
-'- tanquam faciem angeli.

fl Feria quarta ex Genesi.^ Lectio prima.

POst hec introduxit loseph patrem suum ad regem ... ne^
percunte cultore redigatur terra nostra^ in solitudinem.

C Ex Actis Apostolorum? Lectio secunda.

Dlxit autem princeps sacerdotum : Si hec ita se habent? ...
infantes suos, ne viuificarentur.

C Notandum quod si aliquid festum duplex inciderit in diev^
Eucharistie transferendum est in sequentefn diem, vt in regulis
generalibus, et eodem modo fiet quando festum duplex incide7'it in
die octauCy excipitur festum sancti Loannis baptiste, quod si in die
octaue inciderity celebrabitur eadcm die, aim commemoratione
eucharistie^ per orationem tantum in vtriusqtie^ vesperis^ ^^et in^^^
/audibus,

C Lnfra octauam vero corporis Christi quodcunque festum
dupkx incidat^^ celebrabitur eadem die cum commemoratione
eucharistie. Si autem festum simplex inciderit in die Eucharistic
omittitur omnino et si inciderit infra octauam fit commemoratio de
eo infine prime antequam diciatur^^ Preciosa.

^ [xlvi 28 — xlvii. 6.] 2 constituo : 39. ^ Ca. 6. /// /;/. [vi. 1-15.]

"* [xlvii. 7-19.] * nec: 39. ® om. 39. etc.

' Ca. 7. in m. [vii. I-19.] ^ dUx 39. etc.

* vtrisqtw. 38. etc • ' ^^ — ^^ /// et -. 39. ^itJTom. 41.

^* iftcidet'. 63. ' ^- dicatur-. 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

IN FESTO CORPORIS CHRISTI. 175

FESTVM CORPORIS CHRISTI,

duplex inams, C Ad vcsperas. Hynimis.

PAnge lingua gloriosi corporis mysterium : Sanguinisque
preciosi, Quem in mundi precium, Fructus ventris generosi
Rex effugit^ gentium.

Nobis datus, nobis natus. Ex intacta virgine : Et in mundo
conuersatus Sparso verbi semine : Sui moras incolatus Miro
clausit ordine.

In supreme nocte cenc Recumbens cum fratribus : Obseruata
lege plene Cibis in legalibus : Cibum turbe duodene Sedat- suis
manibus.

Verbum caro panem verum, Verbo carnem efficit : Fitque
sanguis Christi merum : Et si sensus deficit : Ad firmandum cor
syncerum Sola fides sufficit.

Tantum ergo sacramentum Veneremur ccrnui : Et antiquum
documentum Nouo cedat ritui : Prestet fidcs supplementum
Sensuum defectui.

Genitori, genitoque Laus, et iubilatio : Salus, honor, virtus
quoque Sit, et benedictio : Proccdenti ab vtroque : Compar sit
laudatio. Amen.

Antiphona. Sacerdos in eternum Christus dominussecundum
ordinem Melchisedech panem et vinum obtulit.

Oratio.

DEus, qui nobis sub sacramento mirabili passionis tue
memoriam reliquisti, tribue quesumus, ita nos corporis, et
sanguinis tui sacra mystcria venerari, vt redemptionis tue
fructum in nobis igitur^ sentiamus. Qui viuis et regnas. etc.

C Ad matutinum. Inuitatorium.
Sanctissimum Christi corpus, venite adoremus.

Hyjnnus.

SAcris solennijs iuncta sint gaudia : Et ex precordijs sonent
preconia : Recedant vetera : noua sint omnia : Corda, voces,
et opera.

Noctis recolitur cena nouissima, Qua Christus creditur
agnum, et azyma: Dedijse fratribus iuxta legitima Priscis
indulta patribus.

' Thus aiso 38. efifudit : 39. etc. '^ Thtts also 38. Se dat : 39. etc.

' iugiier: 38. ctc.

Digitized by VjOOQIC

176 /A FESTO CORPORIS CHRISTI.

Post agnum typicum expletis epulis Corpus dominicum
datum discipulis : Sic totum omnibus, quod totum singulis, Eius
fatemur manibus.

Dedit fragilibus corporis ferculum : Dedit et tristibus
sanguinis poculum, Dicens : Accipite, quod trado vasculum :
Omnes ex eo bibite.

Sic sacrificium istud instituit, Cuius officium committi voluit :
Solis presbyteris : quibus sic congruit, Vt sumant et dent
ceteris.

Panis angelicus, fit panis hominum. Dat panis celicus figuris
terminum : O res mirabilis, manducat dominum, Pauper, seruus,
et humilis.

Te trina deitas, vnaque poscimus. Sic nos tu visita,^ sicut te
colimus Per tuas semitas duc nos, quo tendimus : Ad lucem,
quam inhabitas. Amen.

AntipJiona, Calicem salutaris accipiam, et sacrificabo
hostiam laudis.

C Ex libro sapientie? Leetio . i .

Ngelorum esca nutriuisti populum tuum, et paratum panem
de celo prcstitisti illis ... qui in te crediderint conseruat.

Ex Aetis Apostolorum? Leetio ,ij\

EOdem tempore natus est Moyses, et fuit gratus deo ... in
operibus manuum suarum.

Tertia leetio seaindum loannem}

IN illo tempore : Dixit lesus discipulis suis : et turbis
ludeorum Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est
potus. Et reliqua.

Homilia saneti Augustini episeopi.

CVm enim cibo et potu id appetant homines vt^ non esuriant
neque sitiant, hoc vcre non prestat, nisi iste cibus et potus :
qui eos a quibus sumitur immortales et incorruptibiles facit, id
est societas ipsa sanctorum, vbi pax erit, et vnitas plena atque
perfecta. Propterea quippe sicut etiam ante nos hoc intellexerunt
homines dei, dominus noster lesus Christus corpus et sanguinem
suum in eis rebus commendauit, que ad vnum aliquid
rediguntur. Ex multis nanque granis vnus panis efficitur, et ex
multis racemis vinum confluit. Dcnique iam exponit quomodo
id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus eius et
sanguinem bibere. Et qui manducat meam carnem, et bibit
meum sanguinem, in me manet et ego in eo. Hoc est enim

^ visitas : 39. 41. - Ca. 16 in tn. [xvi. 20-26.]

^ [vii. 20-41.] ^ Ca. 6. /// ;;/. ^ om, 38»

Digitized by VjOOQIC

FERIA VI, POST FESTUM CORPORIS CHRISTL 177

manducare illam escam : et illum bibere cibum,^ in christo
manere et illum manentem in se habere. Ac per hoc qui non
manet in christo, et in quo non manet christus proculdubio non
manducat spiritualiter eius carnem, licet carnaliter et visibiliter
premat dentibus sacramenta corporis et sanguinis christi Sed
magis tante rei sacramentum ad iudicium sibi manducat et bibit
qui immundas presumit ad christi sacramenta accedere, que
alius non digne sumit nisi qui mundus est: dequibus dicitur:
Beati mundo corde : quoniam ipsi deum videbunt.

C Adlaudes,

Antiphona, Ego sum panis viuus, qui de celo descendi, si
quis manducauerit ex hoc pane viuet in eternum : Halleluia.
Oratio. Deus qui.^

C Ad vesperas,

Hymnus, Pange lingua. vt supra,

Antiphona. O sacrum conuiuium in quo Christus sumitur,
recohiur memoria passionis eius, mens impletur gratia, et future
glorie nobis pignus datur. Halleluia.

<[ Notandum quod inuitatorium hymni antiphone, et oratio
huius diei dicuntur per totam octauam nisi occurrat aliquod festum
duplex vt supra?

<[ Feria ,vj\ ex Genesi.^ Lectio .i,

EMit igitur loseph omnem terram egypti ... adorauit Israel
dominum, conuersus ad lectuli caput.

f[ Ex Actis apostolorum} Lectio .ij,

COnuertit* autem Deus, et tradidit eos seruire militie celi ...
Saulus autem erat consentiens neci eius.

Tertia lectio.

T Mmensa diuine largitatis beneficia exhibita populo Christiano :
-'- inestimabilem ei conferunt dignitatem. Neque enim est aut
fuit aliquando tam grandis natio que habebat^ deos appropin-
quantes sibi sicut adest nobis Deus noster. Vnigenitus siquidem
Dei filius : sue diuinitatis volens nos esse participes, nostram
naturam assumpsit, vt homines deos faceret factus est® homo.
Et hoc insuper : quod de nostro assumpsit totum nobis contulit
ad salutem. Corpus namque suum pro nostra reconciliatione in
ara crucis hostiam obtulit deo patri, sanguinem suum fudit in

^ Thus also 38. potum : 39. etc. ^ nobis. vt supra : add. 39, etc.

5 dictumfuit: add. 39. etc. ^ [xlvii. 20-31.]!

* [vii. 42-59.] ' se: add.d^. 66.

' habeat : 39. etc. * om. 39. 41.

B. R. N. N

Digitized by VjOOQIC

178 SABBATO POST FESTUM CORPORIS CHRISTI.

precium simul et lauacrum. Vt redempti a miserabili seruitute,
et^ peccatis omnibus mundaremur. Et vt tanti beneficij iugis in
nobis maneret memoria: corpus suum in cibum et sanguinem
suum in potum, sub specie panis et vini sumendum fidelibus
dereliquit. O preciosum, et admirandum conuiuium salutiferum,
et omni suauitate repletum. Quid enim hoc conuiuio preciosius
esse potest ? in quo non carnes vitulorum et hircorum, vt olim in
l^e, sed nobis Christus sumendus proponitur verus deus. Quid
hoc sacramento mirabilius? In ipso namque panis et vinum in
corpus et sanguinem Christi substantialiter conuertuntur Ideoque
Christus deus et homo perfectus : sub modici panis specie
continetur.

C Sabbato ex Genesi? Lectio J.

\J Is ita transactis nuntiatum est loseph quod egrotaret pater
-*^ suus . . . ostendit mihi Deus semen tuum.

f[ Ex Actis apostolorum} Lectio ai.

FActa est autem in illa die persecutio magna in ecclesia ...
horum que dixistis.

f[ Tertia lectio.

MAnducatur* itaque a fidelibus, sed minime laceratur.
Quinimo diuiso sacramento sub qualibet diuisionis particula
integer perseuerat. Accidentia etiam sine subiecto in eodem
existunt vt fides locum habeat, dum inuisibile visibiliter sumitur,
aliena specie occultum,^ et sensus a deceptione immunes
reddantur qui de accidentibus iudicant sibi notis. Nullum
etiam sacramentum est isto salubrius quo purgantur peccata,
virtutes augentur, et mens omnium spiritualium charismatum
abundantia impinguatur. Offertur in ecclesia pro viuis et
mortuis, vt omnibus prosit, quod est pro salute omnium institutum.
Suauitatem denique huius sacramenti nullus digne exprimere
sufficit, per quod spiritualis dulcedo in suo fonte gustatur et
recoHtur memoria illius, quani in sua passione Christus monstrauit
excellentissime charitatis. Vnde vt •huiusmodi arctius*
charitatis immensitas cordibus infigeretur fidelium : in vltima
cena quando pascha cum discipulis celebrato transiturus erat de
hoc mundo ad patrem, hoc sacramentum instituit tanquam
passionis sue memoriale perenne figurarum veterum : impletiuum,
miraculorum ab ipso factorum maximum : et de sua contristatis
absentia solatium singulare.

* a : 39. etc. * Ca. 48 in m. [xlviii. i-ii.]

• Cap. 8. in m. [viii. 1-24.] * Manducantur : 61.

' occullatum : 39. ctc. • — ^ arctius huiusmodi : 39. 41. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

FERIA II, DOMINICAE IL POST PENTECOSTEN. 179

f[ Dominica infra octauam corporis Christi secunda post
Pentecosten. ex Genesi} Lectio ,i,

/^Vmque tulisset eos loseph de gremio patris, adorauit pronus
^ ... quam tuli de manu Amorrhei in gladio et arcu meo.

f[ Ex Actis Apostolonim? Lectio Secunda,

ET illi quidem testificati et locuti uerbum domini, redibant . . .
donec veniret Cesaream.

C Tertia lectio secundum Lucam?

IN ille* tempore : Dixit lesus discipulis suis parabolam hanc.
Homo quidam fecit cenam magnam et vocauit multos. Et
reliqua.

Homilia sancti Gregorij pape,

HOc distare fratres charissimi inter delitias corporis et cordis
solet: quod corporales delitie cum non habentur graue
desiderium in se accendunt : cum vero habite eduntur,
comedentem protinus in fastidium per salietatem vertunt Ac*
contra spirituales delitie cum non habentur in fastidio sunt :
cum vero habentur in desiderio, tantoque a comedente amplius
esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In iilis
appetitus piacet : experientia displicet. In istis appetitus placet
et experientia magis placet

Feria .ij, ex Genesi^ Lectio ,ijj

VOcauit autem lacob fiHos suos, et ait eis: Congregamini ...
factusque est tributis seruiens.

f[ Ex Actis Apostolormn? Lectio ,ij,

SAuIus autem adhuc spirans minarum ... afilirmans quoniam
hic est Christus.

f[ Tertia lectio,

COnuenit itaque deuotioni fidelium solenniter ^ recolere
institutionem tam salutiferi tamque mirabilis sacramenti : vt
ineffabilem modum diuine presentie in sacramento visibili
veneremur et laudetur Dei potentia que in sacramento eodem
tot mirabilia operatur. Necnon et de tam® salubri tamque suavi
beneficio exoluantur Deo debite gratiarum actiones. Verum et
si in die cene quando sacramentum predictum noscitur institutum,

^ [xlviii. 12-22.] 2 [viii. 25-40.]

^ Ca. 14. in m, * illo : 38. etc.

* At : 39. 41. 43. 49. 61. 63. 64. 66. • Ca. 49. in m. [xlix. 1-15.]
' Thus also 38. 41. prima : 39. 43. 44. 49. 61. 63. 64. 66.

* Ca. 9. in m, [ix. 1-22.] * om. 43. 63. 66.

N 2

Digitized by VjOOQIC

i8o FERIA III. DOMINICAE II POST PENTECOSTEN.

inter missarum solennia de institutione ipsius specialis^ mentio
habeatur: totum tamen residuum eiusdem diei officium ad
Christi passionem pertinet, circa cuius venerationem ecclesia illo
tempore occupatur. Vn3e vt integro celebritatis officio
institutionem tanti sacramenti soienniter recoleret plebs fidelis,
Romanus pontifex, Vrbanus quartus huius sacramenti deuotione
affectus : pie statuit prefate institutionis momoriam- prima quinta
feria post octauas^ pentecostes a cunctis fidelibus celebrari : vt
qui per totum anni circulum hoc sacramento vtimur ad salutem,
eius institutionem illo specialiter tempore recolamus quo spiritus
sanctus corda discipulorum edocuit ad plene cognoscenda huius
misteria sacramenti. Nam et in eodem tempore cepit hoc
sacramentum a fideiibus frequentari.

C Feria .iij, ex Genesi} Lectio ,i.

DAn iudicabit populum suum sicut et alia tribus in Israel ...
et obijt appositusque est ad populum suum.

C Ex actis apostolorum} Lectio .ij,

DVm^ autem implerentur dies multi, consilium fecerunt in
vnum ludei ... apud Simonem quendam coriarium.

C Tertia lectio.

T Egitur enim in actlbus apostolorum quod erant perseuerantes
-'-' in doctrina apostolorum et communicatione fractionis
panis et orationibus statim post sancti spiritus missionem. Vt
autem predicta quinta feria et per octauas sequentes eiusdem
salutaris^ institutionis honorificentius agatur memoria, et
solennitas de hoc celebrior habeatur, loco distributionum
materialium que in ecclesijs cathedralibus largiuntur: existen-
tibus canonicis horis nocturnis pariterque diurnis, prefatus
Romanus pontifex eis qui huiusmodi horis in hac solennitate
personaliter in ecclesijs interessent, stipendia spiritualia
apostolica largitione® concessit quatenus per hec fideles ad tanti
festi celebritatem auidius et copiosius conuenirent. Vnde
omnibus vere penitentibus et confessis : qui matutinali officio
huius festi presentialiter in ecclesia vbi celebratur^ adessent
centum dies. Qui vero misse, totidem. In^^ illis autem qui
interessent primis vesperis ipsius festi, similiter centum. Qui
vero in^^ secundis vesperis, totidem. Eis quoque qui prime,
tertie, sexte, none, ac completorij adessent officijs : pro qualibet

speciali : 66. 2 memoriam : 38. etc.

' offi. 39. * [xlix. 16-32.] * [ix. 23-43.]

• Thus aiso 38. Cum : 39. etc. "^ saluatoris : 38.

* largitatione : 38. * celebrabitur : 63.
1° ont. 38. etc. " om. 39. 41. 63. 66.

Digitized by VjOOQIC

FERIA IV, DOMINICAE II, POST PENTECOSTEN, i8i

horarum quadraginta. Illis autem qui per ipsius festi octauas in
matutinalibus, vespertinis, misse ac predictarum horarum officijs
presentes existerent singulis diebus octauarum ipsarum centum
dierum indulgentiam tribuit misericorditer perpetuis temporibus
duraturam.

C Feria diij, ex Genesi} Lectio ./.

QVod cernens loseph ruit super faciem patris flens ...
sepulchri ab Ephron Hetheo contra faciem Mambre.

f[ Ex actis apostolorum? Lectio ,ij,

A T^Ir autem quidam erat in cesarea, nomine Cornelius ...
^ cognatis suis et necessarijs^ amicis.

C Tercia lectio.

T_I Vius sacramenti figura precessit quando manna Deus pluit
-■• ■*• patribus in deserto, qui quotidiano celi pascebantur
alimento. Vnde dictum est. Panem angelorum manducauit
homo. Sed tamen illum panem qui manducauerunt, omnes in
deserto mortui sunt. Ista autem esca quam accipitis iste panis
viuus qui de celo descendit, vite eterne substantiam subministrat.
Et quicunque hunc panem manducauerit non morietur in
eternum, quia corpus Christi est. Considera nunc vtrum panis
angelorum prestantior sit an caro Christi, qui vtique est corpus
vite. Manna iilud de celo, hoc super celum. Illud celi, hoc
domini celorum. Illud corruptioni obnoxium si in diem alterum
seruaretur, hoc alienum ab omni corruptione.* Quicunque
reh*giose g^stauerit corruptionem sentire non poterit. Illis aqua
de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiauit
aqua, te^ sanguis Christi diluit in eternum. ludeus bibit et sitit,
tu cum biberis, sitire non poteris. Et illud in vmbra hoc in
veritate. Si illud quod miraris vmbra est, quantum istud est
cuius vmbram^ miraris ? Audi quia vmbra est que apud patres
facta est Bibebant (inquit) de spiritali consequente eos petra,
petra autem erat Christus. Sed non' pluribus eorum complacitum
est Deo, nam prostrati sunt in deserto : hec autem facta sunt in
figura nostri. Cognouisti potiora.* Potior est lux quam vmbra :
veritas quam figura, corpus auctoris quam manna de celo. Forte
dicis. Aliud video quomodo tu mihi asseris quot* corpus Christi
accipiam ? Et hoc nobis superest vt probemus.

1 Ca. 50 in m, [1. I-13.] ' Ca. 10 in m, [x. I-24.]

' nccessitariis : 38. * (juod: add. 39. 41- '

• vmbra : ^9. ' in : adti. 43. 49. 61. 63. 64. 66.

• priora ! &. • quod : 38. etc.

» ct : 43-

Digitized by VjOOQIC

i82 FERIA V. DOMINICAE II POST PENTECOSTEN,

C Feria jv} octaua^ corporis Cristi\ duplex minus ex Genesi?

Lectio ,i,
O Euersusque est loseph in Egyptum cum fratribus suis, et
-Tv omni comitatu ... repositus est in loculo in Egypto.

C Ex Actis Apostolorum,^ Lectio secunda.

ET factum est, cum introisset^ Petrus, obuius venit ei Comelius
... maneret apud eos aliquot diebus.

C Tertia Lectio,

QVantis igitur vtimur exemplis vt probemus hoc non esse
quod natura formauit, sed quod benedictio consecrauit :
maioremque vim esse benedictionis quam nature, qua etiam
benedictione ipsa natura mutatur. Vnde virgam tenebat Moyses
proiecit eam et facta est serpens. Rursus apprehendit caudam
serpentis : et in virge naturam reuertitur. Vides* igitur
prophetica gratia bis mutatam esse naturam serpentis et virge ?
Currebant Egypti flumina puro meatu aquarum : subito de
fontium venis sanguis cepit erumpere, nec erat potus in fluuijs.
Rursus ad prophete preces cruor fluminum cessauit, et aquarum
natura remeauit Circunclusus vndique erat populus Hebreorum :
hinc Eg>'ptijs vallatus, inde mari conclusus. Virgam leuauit
Moyses, separauit se aqua, et in muri speciem se congelauit :
atque inter vndas via pedestris apparuit. lordanis conuersus
retrorsum contra naturam in sui fontis reuertitur exordium.
Nonne claret naturam ^vel maritimorum fluctuum' vel cursus
fluuialis aque esse mutatam ? Sitiebat populus patrum tetigit
Moyses petram : et aqua de petra fluxit. Nunquid non preter
naturam operata est gratia, vt aquam euomeret petra quam non
habebat natura? Marath fluuius amarissimus erat vt sitiens
populus bibere non posset : Moyses misit lignum in aquam et
amaritudinem suam aquarum natura deposuit qua^ infusa subito
gratia temperauit. Sub Heliseo propheta vni ex filijs prophe-
tarum excussum est ferrum de securi : et statim immersum est in
aquam : rogauit Heliseum qui amiserat ferrum : misit Heliseus
lignum in aquam, et natauit ferrum. Vtique etiam hoc preter
naturam factum cognouimus. Grauior enim est ferri species,
quam aquarum liquor. Animaduertimus igitur maiorem esse
gratiam quam naturam. Et adhuc tamen prophetice benedic-
tionis miramur gratiam : quod si tantum valuit humana benedictio,
vt naturam conuerteret quid dicimusde ipsaconsecrationediuina
vbi ipsaverba domini salu<itoris operantur? Nam sacramentum
istud quod accipis, Cristif sermone conficitur.

^ de : add. 63. 66. * octaua : 61. 64. ^ [1. 14-25.]

* [x. 25-48.] * introissent : 63. ** Videns : 38. vide : 6>

' — ' om, 39. ' quam : 39. 41. 63. 64. 66.

Digitized by VjOOQIC

SABBATO DOMINICAE II, POST PENTECOSTEN, 183

C Feria .vi, ^post octauam^ corporis Cristi,\ Liber exodus}

Lectio ,i,

HEc sunt nomina filiorum Israel qui ingressi sunt in Egyptum
. . . quicquid feminini, reseruate.

C Ex Actis Apostolorum? Lectio .ij\

AVdierunt autem apostoli, et fratres qui erant in ludea...
conuersus est ad dominum.*

C Sabbato, Ex Exodo? Lectio ,i,

EGressus est post hec vir de domo Leui ... Moyses, dicens
quia de aqua tuli eum.

Ex actis apostolorum? Lectio ,ij,

PEruenit autem sermo ad aures ecclesie, que erat lerosolymis
... de omni expectatione plebis ludeorum.'

' — ^ cU octaua : 63. 66. * Cap. i in m. [i. 1-22.]

* Ca. II. i/i w. [xi. 1-21.]

•• Si in hcuferia imllum occurrat fesiumy dicitur oratio sequens,
Sancti nominis tui domine, timorem pariter et amorem fac nos habere perpetuum,
quia nuncjuam tua gubernatione destituisi quos in soliditate tuae dilectionis instituis.
Per dominum : add, 43. 63. 66.

* Cap. 2 in m, [ii. i-io.] • [xi. 22 — xii. 11.]

' Si in hacferia sexta nnllum occutratfestum^ dicitur oratio sequens,
Sancti nominis tui Domine ... dilectionis instituis. Per dominum. etc \Su
adove,] add, 49. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

[TABULA VAGANTIUM.]

C Notandum quod inter Pentecosten et aduentum ncc possunt
esse plures quam xxviij. dominicey nec pauciores quam xxiij, Quia
tamen fere semper accidit vt legantur saltem jcxiiij. post pente-
costen^ ideo jcxiij. que {vt dictum est) necessario incidunt in predicto
tempore^ adiungitur quinta vagantium^ et appellatur vigesima
quarta post pentecosten nam fere semper legitur inter vigesimam
tertiam post pentecosten^ et primam aduentus : Quando ergo
fuerint^ tantum jcxiij. dominice quod tamen rarissime eueniet?
tunc vigesima quarta legenda est ante septuagesimam^ vt suis locis
videbis,^ Quando aiitem inciderint jcxiiij. dominice^ omnes legende
sunt per ordinem sine vlla intermissione vsque ad aduentum.
Quando vero fuerint jcxv. tunc in dominica incidenti in die sancti
loannis baptiste^ aut infra eius octauam interpone dominicam^
quartam vagantium et consequenter suam hebdomadam qua finita
reuertere ad eam dominicam post pentecosten in qua desieris. Et
eodem modo quandofuerintxxvi. dominice^ tunc in dominica incidenti
in die sancti loannis aut infra eius octauam interponenda est tertia
vagantiumy et in dominica incidenti in die sancti Laurentij\ aut
infra eius octauavty interpone quartam vagantium. Similiter
quando fuerint jcxvij. tunc in dominicis predictis sancti loannis
et sancti Laurentij interponende sunt secunda et tertia vagantiuniy
et in dominica incidenti in die Assumptionis virginis^ aut infra
eius octauam interponitur quarta vagantium. Item quando fuerint
.xxviij. tunc in predictis tribus dominicis interponuntury primay
secunday et tertia vagantium. In dominica autem incidenti in die
Natiuitate virginis^ aut infra eius octauam interponenda est quarta
vagantium. Quando verofestum omnium sanctorum inciderit in
dominica, tunc aduertendum quod quarta vagantium interponenda
est in dicto festo omnium sanctoruviy et non in illo cx predictis. Et
supradicta ordinantur hoc modoy vt quoad euangelium tertie
lectionis et orationem in omnibus dominicis concordet Breuiarium
cum Missali. In proximis tamen triginta^ annis vt libereris
solicitudine inquirendiy que superius dicta sunty non erit tibi opus
inspicere hanc regulaniy sed in sequenti indice videbiSy quidsingulis
annis facere debeas: qui etiam index quando tibi sitinspicienduSy in
predictis festis admoneberis?

^ fuerunt : 49.

' euenit : 43. utpote quando b. litera dominicalis, et xix. pro aureo numero est b.
vel c. litera dominicalis current [currens : 61. 64.] simul, nunquam alias: anld. 49.
61. 64. ^ vicUbitur: 44. 49. 61. 64. * ont. 39. 41.

* beate Maric : 39. 41. • xxviij. 39. ' admonebitis : 43.

Digitized by VjOOQIC

INDEX DOM/NICARUM VAGANTIUM. 185

C Index dominicarum Vagantium que interponendc sunt post
pentecosten in trigintdS se-sequentibu^ annis,

^1537- ^ Hoc anno^ cmn finieris hebdomadam dominice quarte
post pentecosten in die sancti loannis baptiste interpone dominicam
secundam vagantium et consequenter suam hebdomadam^ qua finita
reuertere ad dominicam ,v, post pentecosten, Item cum finieris
hebdomadam dominice jr. post pentecosten die jcij. Augusti
interpone dominicam^ tertiam vagantium et consequenter suam
hebdomadam, qua finita prosequere immediate dominicam^ quartam
vagantium cum sua hebdomada^ quafinita reuertere ad dominicam
jci. post pentecosten et prcsequere per ordinem vsque ad aduentum.

1538. Hoc anno omnes jcxiiij, dominice post pentecosten legende
sunt per ordinem sine vlla interpositione vsque ad aduentum.

1539.^ Hoc anno in die apostolorum Petri et Pauli interpone
dominicam tertiam vagantium et consequenter suam hebdomadam^
deinde reuertere ad dominicam ,v. post pentecosten. Item in die
sancti Laurentij interpone dominicam' quartam vagantium et
consequenter suam hebdomadam^ quafinita reuertere ad dominicam
decimam post pentecosten,

1 540. Hoc anno die jcxvij. lunij interpone dominicam secundam
vagantium et consequenter suam hebdomadam qua finita reuertere
ad dominicam sextam post pentecosten. Item in die Assumptioni^
Marie virginis^ interpone dominicam^ tertiam vagantium et
consequenter stiam hebdomadam^ et statim in die octaue. eiusdem
Assumptionis interpone dominicanP .iiij.vagantium et consequenter
suam hebdomadam^ qua finita reuertere ad dominicam jcij. post
pentecosten.

1541. Hoc anno omnes jcxiiij. dominice post pentecosten legende
sunt per ordinem sine vlla interpositione vsque ad aduentum.

1542. Hoc anno die jcxv. Iunij\ interpone dominicam ,iij.
vagantium et consequenter suam hebdomadam^ quia repetitur^
quamuis fuerit lecta ante septuagesimam deinde reuertere ad
dominicam .itij. post pentecosten. Item die jciij. Augusti interpone
,iiij, vagantium et consequenter suam hebdomadam qua finita^
reuertere ad dominicam jc. post pentecosten.

1543. Hoc anno in die sancti loannis baptiste interpone^^
primam vagantium^ deinde suam hebdomadam qua finita, reuertere
ad dominicam .vi, post pentecosten. Itein die jctj. Augusti inter-
pone dj, vagantium et consequenter suam hebdomadam et statim die
jcix. Augusti^interpone tertiam vagantium deinde suam hebdoma-

* xxviij : 39. '^ Thus, sequentibus : 38.

' Anno domini : pr. 41. Years 1537 and 1538 wholly om, 39.
"* — * om, 41. * ovi, 41.

* Anno domini : pr. 39. ' om, 39. 41.

* beate : add. 39. 41. • om. 39. 41. ** dominicam : add. 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

i86 INDEX DOMINICARUM VAGANTIUM.

dam qua finita^ reuertere ad dominicam jcij, post pentecosten. Item
die ,ix, SeptembriSy interpone dominicam^ quartam vagantium et
finita eiushebdomaday reuertere ad dominicam jciiij.post pentecosten.

1 544. Hoc anno in die apostolorum Petri et Pauli^ interpone
dominicam diij, vagantium^ deinde suam hebdomadam qua finita^
reuertere ad dominicam quartam post pentecosten,

1545. Hoc anno, die jcxviij, Iunij\ inierpone cbminicam ,iij\
vagantium et finita eius hebdomada reuertere ad dominicam ,v.
post pentecosten, Item in die prima Nouembris, interpone ,iiij\
vagantium et consequenter suam hebdoiftadam^ deinde reuertere ad
dominicam jcxij, post pentecosten.

1 546. Hoc anno nullafit interpositio, sed finitis jcxiij, dominicis
post pentecosten cum suis hebdomadis statim sequitur aduentus
quia dominica jcxiiij. post pentecosten que est quinta vagantium^
lectafuit ante septuagesimam,

1 547. Hoc anno die jcxvi, lunij interpone dominicam quartam
vagantium et finita eius hebdomada^ reuertere ad dominicam
quartam post pentecosten,

1 548. Hoc anno in die sancti loanni^ interpone dominicam ,ij\
vagantium quia repetitur quamuis fuerit lecta ante septuagesimam^
etfinita eius hebdomada reuertere ad dominicam ,v,post pentecosten.
Item die jcij, Augusti^ interpone tertiam vagantium etfinita eius
hebdomada prosequere statim die jcix, eiusdetn mensis quartam
vagantium et consequenter suam fiebdomadam qua finita reuertere
ad dominicam vndecimam post pentecosten,

1 549. Hoc anno omnes viginti quatuor dominice post pente-
costen legende sunt per ordinem vsque ad aduentum, sine vlla inter-
missione,

1550. Hoc anno in die apostolorum Petri et Pauli^ interpon^
tertiam vagantium et finita eius hebdomada reuertere ad dominicam
,v, post pentecosten, Item in die sancti Laurentij\ interpone
quartam vagantium et consequenter suam hebdotnadam deinde
reuertere ad dominicam decimam post pentecosten.

1551. Hoc anno die jcxviij. lunij interpone dominicam aj.
vagantium, etfinita eius hebdomada^ reuertere ad dominicam .vi.
post pentecosten. Item die jcvi. Augusti interpone tertiam vagan-
tium etfinita eius hebdofnada^ reuertere ad dominicam jcij. post
pentecosten, Item die prima Nouembris, interpone quartam
vagantium etfinita eius hebdomada reuertere ad dominicam jcxij.
post pentecosten,

1552. Hoc anno oinnes viginti quatuor dominice post pente-
costen, leguntur per ordinem^ sine intermissione vsque ad ad-
uentum.

* om, 39. 41. * baptiste : add. 39. 41. 43. 44.

' dominicam : add. 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

INDEX DOMINICARUM VAGANTIUM. 187

1553. Hoc anno die jcxv, Iunij\ interpone^ secundam vagantium
quia repetitur quamuis lectafuerit ante septuagesimam^ et finita
eius hebdofnada, reuertere ad dominicam quintam post pentecosten.
Item die jciij? Augusti interpone tertiam vagantium et finita eius
kebdomada prosequete statim die jcx, Augusti quartam vagantium
et consequenter suam hebdomadam deinde reuertere ad dofninicam
jci, post pentecosten,

1554. Hoc anno in die sancti loannis baptiste interpone?
primam vagantium etfinita eius hebdomada reuertere addominicam
sextam post pentecosten, Item die duodecima Augusti^ interpone
secundam vagantium et finita eius hebdomada prosequere statim
die jcix, eiusdem mensis tertiam, vagantium, et finita eius
/ubdomada^ reuertere ad dominicam jcij\ post pentecosten, Item die
,ix, Septembris^ interpone quartam vagantium^ et consequenter suam
hebdofnadam deinde reuertere ad dominicam decimam quartam post
pentecosten,

1555. Hoc anno die jcxx, Iunij\ interpone dominicam quartam
vagantium et finita eius hebdomada reuertere ad dominicam
quartam post pentecosten.

1 5 56. Hoc anno die jcxviij, lunij interpone* tertiam vagantium^
et finita eius hebdomada^ reuertere ad dominicam quintam post
pentecosten, Item die prima Nouembris interpone quartam
vagantium etfinita eius hebdomada^ reuertere ad dominicam jcxij\
post pentecosten,

1 557. Hoc anno omnes jcxiiij, dominice post pentecosten leguntur
per ordinem vsque ad aduentum sine vlla interpositione,

1558. Hoc anno die jcxvi, lunij interpon^ quartam vagantium^
et finita eius hebdofnada^ reuertere ad dominicam quartam post
pentecosten,

1559. Hoc Anno die jcxv? lunij interpone dominicam primam
vagantimn quia repetitur^ quamuis sit lecta ante septuagesimam^
et finita eius hebdomada^ reuertere ad dominicafn sextam post peHte-
costen, Iteffi die jciij, Augusti, interpone secundafft vagantium : et
finita eius hebdomada prosequere statifn die jcx, Augusti dominicam^
tertiafn vagantium : et finita eius hebdofiiada reuertere ad
doffiinicaffi jcij\ post pentecosten. Iteffi die jc, SeptefnbriSyinterpone
quartam vagantium et finita eius lubdofnada reuertere ad
dofninicafn decifnafn quartam post pefitecosten,

1 560. Hoc anno die jcxx, lunij interpone dofftifticafn quartam
vagantiufft et finita eius hebdofnada reuertere ad dofftinicam
quartam post pentecosten,

1561. Hoc anno in die apostolorufu Petri et Pauli^ interpon^
tertiaffi vagantiufft et finita eius hebdofftada reuertere ad doffiinicam

' dominicam : add, 39. 41. ^ xij : 43. ^ dominicam : add, 39. 41.

^ dominicam : 39. 41. ' dominicam : €uid, 39. 41. * xxviii : 44.

^ om, 39. 41. ^ dominicam : add, 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

i88 INDEX DOMINICARUM VAGANTIUM,

,v, post pentecosten. Item in die sancti Laurentij\ interpone
quartam vagantium^ et finita eius hebdomada^ reuertere ad
dominicam decimam post pentecosten.

1562. Hoc anno die jcxviij. Iunij\ interpone^ secundam
vagantium et finita eius lubdomada^ reuertere ad dominicam
sextam post pentecosten. Item di^ jcvi. Augusti, interpone tertiam
vagantium, et finita eius hebdomada^ reuertere ad dominicam
duodecimam post pentecosten. Item die prima Nouembris^ inter-
pone quartam vagantium et finita eius hebdomada^ reuertere ad
dominicam vigesimam sccundam post pentecosten.

1 563. Hoc anno die jcxvij. lunij interpone dominicam quartam
vagantium et finita eius liebdomada^ reuertere ad dominicam
quartam post pentecosten.

1 564. Hoc anno die jcxv. lunij interpone dominicam secundam
vagantium et finita eius hebdomada, reuertere ad dominicam
quintam post pentecosten. Item die jciij. Augusti interpone tertiam
vagantium etfinita eius Itebdomada : prosequere statim die jcx.
eiusdem mensis quartam vagantium et consequenter suam hebdo-
madam^ deinde reuertere ad dominicam vndecimam post pente-
costen.

1565. Hoc anno omnes viginti quatuor dominice post pente-
costen leguntur per ordinem sine vlla interpositione^ vsque ad
aduentum.

1566. Hoc anno die jcxx. lunij interpone dominicam .iiij\
vagantiumy et finita eius hebdomada reuertere ad dominicam
quartam post pentecosten.

^ dominicam : add. 39. 41. ' dei : 43.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA III. POST PENTECOSTEN. 189

C Doniimca tertia post pentecosten.
Ex Exodo} Lectio prima.

IN diebus illis postquam creuerat Moyses, egressus est ad
fratres suos ... Et respexit dominus filios Israel, et cognouit
eos.

C Ex Actis Apostolorum? Lectio .ij.

/^Onsideransque venit ad domum Marie ... et loannem in
^ ministerio.

C Tertia lectio secundum Lucam?

IN illo tempore, Erant appropinquantes ad lesum publicani et
peccatores, vt audirent illum. Et reliqua.

Homilia sancti Gregorif pape.

EStiuum tempus quod corpori meo valde contrarium est
loqui me de expositione sancti euangelij, longa mora
interueniente prohibuit. Sed num ? quia lingua tacuit, ardere
charitas cessauit? Hoc etenim dico, quod apud se vnusquisque
vestrum cognoscit. Plerumque enim charitas quibusdam
occupationibus prepedita et integra flagrat in corde, et tamen
non monstratur in^ opere. Quia et sol cum nube tegitur, non
videtur in terra et tamen ardet in celo, Sic® occupata esse charitas
solet : et intus vim*^ suiardoris exurit et foris flammas operis non
ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus redijt vestra me
studia accendunt, vt mihi tanto amplius loqui libeat,® quanto hoc
vestre mentes desiderabilius expectant. Audistis in lectione
euangelica fratres mei quia peccatores et publicani accesserunt
ad redemptorem nostrum, et® non solum ad colloquendum, sed
etiam a^ conuescendum recepti sunt Quod videntes pharisei
dedignati sunt. Ex qua recolligitur, quia vera iustitia
compassionem habet, falsavero dedignationem, quamuis et iusti
soleant recte peccatoribus^® dedignari. Sed aliud est quod agitur
typo superbie, aliud quod zelo discipline, Dedignantur etenim

* [ii. 11-25,] 2 [xii. 12— xiii. 5.] =' Ca. 15 in ;;/.

* Lconis : 63. * tuo : 61. *♦ sed : 38. ' vi : 63.

* liceat : 39. ^ om. 38. ^^ prcxruratoribus : 38.

Digitized by VjOOQIC

I90 FERIA V. DOMINICAE III POST PENTECOSTEN,

sed non dedignantes desperant^ non desperantes : persecutionem
commouent, sed amantes.

Oratio,

PRotector in te sperantium Deus sine quo nihii est validum,
nihil sanctum, multiplica super nos misericordiam tuam vt te
rectore, te duce sic transeamus per bona temporalia vt non
amittamus eterna. per dominum.

Feria seainda e^ Exodo? Lectio J.

MOyses autem pascebat oues lethro soceri sui sacerdotis
Madian ... Qui est, misit me ad vos.

C Ex Actis apostolorum,^ Lectio .i}

ET cum perambulassent vniuersam insulam vsque ad Paphum
... non sum dignus calceamenta pedum soluere.

Feria iij. ex Exodo? Lectio ./.

"T^Ixitque iterum Deus, ad Moysen. Hec dices filijs Israel ...
^ et spoliabitis Egyptum.

C Ex Actis apostolorum? Lectio .ij.

Vlri fratres, filij generis Abraham ... replebantur gaudio et
Spiritu sancto.

C Feria .iiij. ex Exodo? Lectio ,i.

O Espondens Moyses ait, Non credunt* mihi neque audient
-■^ vocem meam ... hanc sume in manu tua in qua facturus es
signa.

C Ex actis apostolorum}^ Lectio .ij.

FActum est autem in Iconio vt simul introirent^^ synagogam
ludeorum ... ne sibi immolarent.

^ Feria .V. ex Exodo}^ Lectio .i.

ABijt Moyses, et reuersus est ad lethro socerum suum ... quod
respexissent afflictionem illorum, et proni adorauerunt.

Ex Actis Apostolorum}^ Lectio .ij.

CVperuenerunt autem quidam ab Antiochia et Iconio ludei ...
*^ quemadmodum et illi.

1 sed : add, 39. 41. ^ om, 41.

' Ca. 3 in m. [iii. 1-14-] * ^iii. 6-25.]

» Thusalso 38. 39. 41. 44. 61. 64. • [iii. 15-22.]

' [xiii. 26-52.] * Ca. 4. in m, [iv. I-17.]

» credent : 39. etc. *° Ca. 14. in m, [xiv. 1-17.]

" in: add, 41. ^^ [jv. 18-31.] " [xiv. 18— xv. 11.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA IV. POST PENTECOSTEN. 191

C ^Feria sexta ex Exodo? Lectio prtma}

POst hec ingressi sunt Moyses et Aaron, et dixerunt Pharaoni
... nec minuetur quicquam de opere vestro.

C Ex actis Apostolorum? Lectio Jj\

TAcuit autem omnis multitudo, et audiebant Bamabam et
pauium ... cum alijs pluribus verbum domini.

C Sabbato ex Exodo} Lectio d.

r^Ispersusque est populus per omnem terram Egypti ad
^ colligendas paleas . . . afflixit populum tuum et non liberasti
eos.

C Ex actis apostolorum} Lectio dj,

POst aliquot autem dies dixit ad Bamabam paulus . . . introite
in domum meam, et manete. Et coegit nos.

C Dominica quarta post pentecosten ex Exodo? Lectio .1.

Dlxit dominus ad Moisen Nunc videbis ... he cognationes
Leui per familias suas.

C Ex actis apostolorum? Lectio secunda,

FActum est autem euntibus nobis ad orationem, puellam
quandam . . . et profecti sunt.

C Tertia lectio secundum Lucam?

IN illo tempore : Cum turbe irruerent in lesum vt audirent
verbum dei, et ipse* stabat secus stagnum Genesareth. Et
reliqua.

C Homilia sancti Ambrosij episcopi,

AScendens autem in vnam nauim que erat Simonis rogauit vt
abduceret a terra aliquantulum. Vbi dominus multis^®
impartiuit varia genera sanitatum, nec tempore nec loco cepit a
studio sanandi turba cohiberi. Vesper incubuit, populi
sequebanlur. Stagnum occurrit, turbe vrgebant: et ideo
ascendit in petri nauim hec est illa nauis que secundum
Mattheum adhuc fluctuat : secundum Lucam repletur piscibus,
vt et principia ecclesie fluctuantis, et posteriora exuberantis
agnoscas. Pisces enim sunt que hanc enauigant^^ vitam. Vbi^^

* — ^ Ex Actis Apostolorum. Lectio. ij, : 43.

2 Cap. 5. in m. [v. i-ii.] ' [xv. 12-35.]

* [v. 12-23.] ' [^' 36— xvi. 15.]

* Ca. 6. in m. [vi. I-19.] ^ [xvi. 16-40.]

' Cap. 5. in m. • ipsae : 66. ^^ om. 38.

^^ euaginant: 39. nauigant : 44. ^^ Ibi: 39. 41. 43. 63.

Digitized by VjOOQIC

192 FERIA IIL DOMINICAE IV. POST PENTECOSTEN,

adhuc discipulis Christus dormit : hic precipit. Dormit enim
tepidis vigilat perfectis. Sed quemadmodum dormiat Christus
audistis dicentem in propheta. Ego dormio et cor meum
vigilat. Et sanctus Mattheus recte non pretermittendum putauit
eterne iudicium potestatis vbi imperauit ventis. Non est enim
humana doctrina^ sicut audistis ludeos dicere : verbo imperat
spiritibus : sed celestis maiestatis- insigne, quod turbatum
sedatur mare et diuine vocis imperio obsequuntur elementa,
atque insensibilia sensum accipiunt obsequendi. Diuine
mysterium gratie reuelatur, quod fluctus mitescunt seculi : verbo
immundus spiritus conquiescit. Non altero alterum reflectitur :
sed vtrumque celebratur. Habes miraculum in elementis, habes
documentum in mysterijs.^

Oratio,

DA nobis quesumus domine, vt et mundi cursus pacifici* nobis
tuo ordine dirigatur et ecclesia tua tranquilla deuotione
letetur. per.

C Feria secunda ex Exodo} Lectio d,
\ Ccepit autem Amram vxorem lochabed patruelem suam ...
-^ sicut preceperat dominus, ita egerunt.

C Ex actis apostoloruin? Lectio secunda,

CVm autem perambulassent Amphipolim et Apolloniam ...
quidnam*^ velint hec esse.

C Feria tertta ex Exodo? Lectio prima,

ERat autem Moyses octoginta annorum et Aaron octoginta
trium . . . postquam percussit dominus fluuium.

C Ex actis apostolorum? Lectio aj.

AThenienses autem omnes et aduene hospites . . . credebant et
baptizabantur.^^

* quod : add. 39. 41. ^ om. 43. ^ Te deum : add. 63.

* pacifice : 39. etc. * [vi. 20 — vii. 6.] • Ca. 17 inm. [xvii. 1-20.]
' quaenam : 61. 64. ^ [vii. 7-25.] ^ [xvii. 21 — xviii. 8.]

*® Posstiftt inter quancunque feriam ittterponi oratiottes^ ad cuiuslibet precatttis
deuotiomm : vt^ pro pace temporali et Spirittmli^ pro vnitate ecclesia, pro inuoccUione
Spiritus sanctiy pro Fidei attgmetttOy et similibus.

Propace,
Oratio.
Omnipotens Deus, qui solus es veroe pacis autor, et solus pacis dator : et qui
pacem tuam seruis tuis, per lesum Christum filium tuum dedisti, et per eundem,
pacem illis mutuam commendasti : compone qusesumus intestina dissidia, quae
ecclesiam tuam sanctam interturbant : et nobis, famulis tuis, temporali pace pro tua
gratia concessa, Spiritualem quoque in pectora nostra infunde, vt ^ carnis illecebris, a
mnndi oblectamentis, et a Sathanae insultibus, fide vera et viua armati, nihil
pertimescamus. adiuuante Spiritu tuo sancto, qui tecum cum lesu Christo filio tuo
viuit Deus, Per omnia secula seculorum : add. 43.

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA V. POST PENTECOSTEN, 193

C Feria ,iiij\ ex Exodo} Lectio ./.

"T^Ixit quoque dominus ad Moysen : Ingredere ad Pharaonem
^^ ... ingrauauit cor suum, et non audiuit eos, sicut preceperat
dominus.

C Ex Actis Apostolorum? Lectio secunda,

Dlxit autem dominus nocte per visionem paulo : Noli timere
... esse Christum lesum.

C Feria quinta ex Exodo? Lectio pritna,

"T^Ixitque* dominus ad Moysen : Loquere ad Aaron : Extende
^^ virgam tuam ... ita vt ne^ hac quidem vice dimitteret
populum.

C Ex actis apostoloruni? Lectio aj\

FActum est autem cum Apollo*^ esset Corinthi ... ipse remansit
ad tempus in Asia.

C Feria sexta ex Exodo? Lectio prima.

Dlxit autem dominus ad Moysen : Ingredere ad pharaonem
... sicut locutus est dominus ad Moysen.

C Ex actis apostolorum? Lectio ,ij\

FActa est autem^^ illo tempore turbatio non minima de via
domini ... cum hec dixisset dimisit ecclesiam.

C Sabbato ex Exodo}^ Lectio prima,

Dlxitque dominus ad Moysen : Maneconsurge ... nequaquam
hic vltra maneatis.

C Ex actis apostolorum}^ Lectio secunda,

TDOstquam autem cessauit tumultus, vocatis paulus discipulis
^ ... diem pentecosten faceret lerosolymis.

<[ Dominica quinta post pentecosten, ex Exodo}^ Lectio ,i,

Alt Moyses : Cum egressus fuero de vrbe extendam palmas
meas ad dominum . . . Statimque eiecti sunt de conspectu
pharaonis.

* Ca. 8. in m, [viii. 1-15.I 2 [xviii. 9-28.]
' [viii. 16-32.] * Dixil : 41.

* nec : 39. 41. 43. 44. 49. 63. 64. 66. * Ca. 19. in m, [xix. 1-22.]
' ApoUos: 63. 66. * Ca. 9. in m, [ix. I-I2.]

* [xix. 23-40.] *^ in : add. 66.

" [ix. 13-28.] ^'^ Ca. 20/// ///. [xx. 1-16.] *" [ix. 29 — x. 11.]

B. R. N. O

Digitized by VjOOQIC

194 FERIA II. DOMINICAE V. POST PENTECOSTEN,

C Ex actis apostolorum} Lectio .ij.

AMileto autem mittcns Ephesum, vocauit maiores natu
ecclesie . . . Et deducebant eum ad nauem.

C Tertia lectio secundum Mattheum?

IN illo tempore, Dixit lesus discipulis suis, Amen dico vobis
nisi abundauerit iustitia vestra : plusquam scribarum et
Phariseorum, non intrabitis in regnum celorum. Et reliqua.

C Homilia sancti Augustini episcopi.

Nlsi non solum illa minima legis impleueritis precepta que
inchoant homines, sed etiam ista que a me adduntur qui
non veni legem soluere, sed adimplere, non intrabitis in regnum
celorum. Sed dicis mihi. Si de illis mandatis minimis cum
superius legeretur^ dixit minimum vocari in regno celorum, quis-
quis vnum eorum soluerit et secundum suam solutionem docuerit,
magnum autem vocari quisquis ea fecerit et sic docuerit, et ex
eo iam in regno celorum futurum esse quia magnus est : quid
opus est addi legis preceptis minimissua? In regno celorum
potest esse, quia magnus est quisquis ea fecerit, et sic docuerit.
Quapropter sic est accipienda illa sententia. Qui autem fecerit
et docuerit sic magnus vocabitur in regno celorum id est non
secundum illa minima sed secundum ea que ego dicturus sum.
Que sunt autem ista ? Vt abundet (inquit) iustitia vestra super
scribarum et phariseoruin, quia nisi abundauerit non intrabitis
in regnum celorum. Ergo qui soluerit illa minima et sic docuerit,
minimus vocabitur. Qui autem fecerit, illa minima et sic
docuerit non magnus habendus est, et idoneus regno celorum
sed tamen non tam minimus quam ille qui soluerit*

Oratio.

DEus, qui diligentibus te bona inuisibilia preparasti infunde
cordibus nostris tui amoris affectum^ vt te in omnibus, et
super omnia diligentes promissiones tuas que omne desyderium
superant, consequamur. per.

f[ Feria secunda ex Exodo.^ Lectio prima.

Dlxit autem dominus ad Moysen : Extende manum tuam
super terram egy pti ad locustam ... non videbo vltra faciem
tuam.

' [xx. 17-38.] - Ca. 5. in m ^ loqueretur : 63. 66..

* Te deum : add. 63. • effectum : 43. 49. 61. 64. * [x. 12-29.]

Digitized by VjOOQIC

SABBATO DOMINICAE V. POST ENTECOSTEN, 195

f[ Ex actis apostolorum} Lectio secunda,

CVm autem factum esset vt nauigaremus abstracti ab eis ...
gentibus per ministerium ipsius.

C Feria : iij. ex Exodo? Lectio ./.

ET dixit dominus ad Moisen : Adhuc vna plaga ... nec
dimisit filios Israel de terra sua.

<[ Ex actis Apostolorum.^ Lectio .ij.

A T illi cum audissent, magnificabant deum ... allocutus est
-^ lingua Hebrea, dicens.

C Feria .iiij. ex Exodo.^ Lectio ./.

Ixit quoque Dominus ad Moisen et Aaron ... in cunctis
habitaculis vestris cdetis' azyma.

<[ Ex Actis Apostolorum^ Lectio secunda,

Iri fratres et patrcs, audite quam ad vos nunc reddo rationem
... non enim fas est eum viuere.

f[ Feria .v. ex Exodo? Lectio .i.

T /"Ocauit autem Moyses omnes seniores filiorum Israel ... et
^ spoliauerunt egyptios.

yoc

V te

f[ Ex Actis apostolorum.^ Lectio .ij.

Ociferantibus autem eis, et proijcientibus vestimenta sua
oportet et Rome tcstificari.

pRofectique sunt
^ Egypti per tun

C Feria .vi. cx Exodo? Lectio .i.

filij Israel de Ramesse in Socoth ... de terra
turmas suas.

<[ Ex actis apostolorum}^ Lectio .ij,

pActa autem die, collegerunt se quidam ex ludeis ... in
-'' pretorio Herodis custodiri eum.

Sabbato ex Exodo}^ Lectio ,i.

T Ocutusque est Dominus ad Moisen, dicens, Sanctifica mihi
-■-' omne primogenitum ... primogenitum hominis de filijs tuis>
precio redimes.

^ Ca. 21. in m. [xxi. 1-19.] ^ Ca. n. in m. [xi. l-io.]

' [xxi. 20-40.] '' Ca. 12. in m. [xii. I-20.]

^ comedetis : 39. * Ca. 22. /;/ ///. [xxii. 1-22.] capite secundo: 38.

' [xil 21-36.] " [xxii. 23— xxiii. ii.] • [xii. 37-51.]

^® [xxiii. 12-35.] " Ca. 13. in m. [xiii. I-13.]

O 2

Digitized by VjOOQIC

196 DOMINICA VI POST PENTECOSTEN.

C Ex Actis apostoloruin} Lectio secunda.

POst quinque autem dies descendit princeps sacerdotum
Ananias ... reliquit Paulum vinctum.

Dominica sexta post pentecosten ex Exodo? Lectio printa.

I^Vmque interrogauerit te filius tuus cras, Dicens : Quid est
^ hoc ? ... columna ignis per noctem, coram populo.

C Ex actis apostolorum? Lectio secunda,

FEstus ergo cum venisset in prouinciam : post triduum ...
Cras (inquit) audies eum.

C Tertia lectio secundum Marcum?

N illo tempore, Cum turba multa esset cum lesu nec haberent
quod manducarent, conuocatis discipulis ait illis. Misereor

super turbam,quia ecce iam triduo sustinent me nec habent quod

manducent. Et reliqua.

C Homilia sancti Ambrosij Episcopi.

pOsteaquam illa que ecclesia^ typum accepit a fluxu curata
-■- est feanguinis. Posteaquam Apostoli ad euangelizandum
regnum Dei sunt destinati,gratie celestis impartitur* alimentum :
sed quibus impartiatur*^ aduerte. Non ociosis non in ciuitate
quasi in synagoga vel seculi dignitate residentibus. Sed inter
deserta querentibus Christum. Qui enim non fastidiunt ipsi
recipiuntur a Christo, et cum eis loquitur Dei verbum, non de
secularibus sed de Dei regno. Et si qui corporalis gerunt vulnera
passionis, his® medicinam suam Hbenter indulget. Consequens
igitur erat vt quos a vulncrum dolore sanauerat eos alimonijs
spiritualibus a ieiunio liberaret. Itaque nemo cibum accipit
Christi nisi fuerit ante sanatus. Et illi qui vocatur* ad cenam
prius vocando sanantur. Si claudus fuerit^^ gradiendi facultatem,
vt veniret accepit. Si lumine erat priuatus oculorum, domum
vtique Domini nisi refusa luce intrare non potuit. Vbique ergo
mysterij ordo seruatur vt prius per remissionem peccatorum
vulneribus medicina tribuatur, postea alimonia mense celestis
exuberet.^^

Oratio.

DEus virtutum, cuius est totum quod^^ optimum insere pectori-
bus nostris amorem tui nominis, et presta in nobis religionis

* Ca. 24. in m. [xxiv. 1-27.] ^ [xm^ 14-22.]
^ Ca. 25 in m. [xxv. 1-22.] * Cap. 8. in m.

* ecclesie : 39. etc. • impertilur : 3
' impertiatur: 39. 41 43- 63. 64. ^ hic : 63. 66.
8 vocantur : 38. etc. ^® fuerat : 39. 41. 61. 64.

11 Te deum : add. 63. ^ est : add. 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

FERIA VL DOMINICAE VI. POST PENTECOSTEN, 197

augmentum vt que sunt bona nutrias,ac pietatis studio, que sunt
nutrita, custodias. Per Dominum nostrum lesum.^ etc.

C Ferta secundc? ex Exodo? Lectio prima,

T Ocutus est autem dominus ad Moysen : dicens, Loquere
^ filijs Israel ... et vos tacebitis.

C Ex Actis Apostolorum} Lectio secunda,

A Ltera autem die cum venisset Agrippa ... vsque in exteras
-^ ciuitates.

C Feria tertia ex Exodo} Lectio prima,

Dlxitque dominus ad Moysen. Quid clamas ad me?...
crediderunt domino et Moysi seruo eius.

C Ex actis apostolorum? Lectio secunda,

IN quibus dum irem Damascum cum potestate ... si non
appellasset Cesarem.

C Feria quarta ex Exodo? Lectio prima,

Vnc cecinit Moyses et filij Israel carmen hoc ... ambulauerunt
per siccum in medio eius.

C Ex actis Apostolorum,^ Lectio secunda,

T autem iudicatum est nauigare eum in Italiam ... ablata
erat spes omnis salutis nostre.

C Feria quinta ex Exocb? Lectio ,i,

CVmpsit ergo Maria prophetissa soror Aaron tympanum ...
*^ castrametati sunt iuxta aquas.

C Ex actis apostolorumP Lectio Jj\

ET cum multa ieiunatio fuisset, tunc stans Paulus ... omnes
anime euaderent ad terram.

C Feria sexta ex Exodo}^ Lectio prima,

TDRofectique sunt de Elim et venit omnis multitudo ... gloria
-*■ dqmini apparuit in nube.

^ 38 gives whole ofthe aiding.

2 dominicae sextae post pentecosten : add, 38.

3 Ca. 14 in m, [xiv. 1-14.]

* [xxv. 23 — xxvi. 11,] capite vigesimo quinto : ada. 38.

' [xiv. 15-31.] ^ [xxvi. 12-32.] ' Ca. 15 in m. [xv. I-19.I

^ Ca. 27. in m. [xxvii. 1-20.] Capite 2 : 38. » [xv. 20-27.]

^o [xxvii. 21-44,] " Ca. 16 in m. [xvi. i-ia]

Digitized by VjOOQIC

19« DOMINICA VIL POST PENTECOSTEN,

C Ex actis Apostolorum} Lectio seciinda,

PT cum euasissimus, tunc cognouimus quia Melite,- insula
-■— ' vocabatur ... gratias agens deo, accepit fiduciam.

C Sabbato ex Exoao?" Lectio ./.

T Ocutus est autem dominus ad Moysen, dicens ... vt
^ colligerent non inuenerunt.

C Ex actis apostolorum} Lcctio .ij.

CVm autem venissemus Romam ... cum omni fiducia, sine
prohibitione.

C Dominica septima post pentecosten ex Exodo:' Lectio ./.

T^Ixit autem dominus ad Moisen : vsquequo ... occidercs nos,
^-^ et liberos nostros, ac iumenta siti ?

C Ejfi epistol(V Pauli ad CorintJiios secunda.^ Lectio secunda.

pAulus apostolus lesu Christi per voluntatem dei ... Nam
^ fide statis.

fl Tertia lectio secundum Mattheuml^

TN illo tempore dixit lesus discipulis suis : Attendite a falsis
^ prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ouium, intrin-
secus autem sunt lupi rapaces. Et reliqua.

Homelia\ Originis.

QVod paulo superius spatiosam et latani viam nominauit : hic
nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in
perditionem abominabilem abierunt Qui^^ primo in ludea multi
apparuerunt : et modo perfidia totum impleuere mundum. Sed
illi prius falsi prophete^^ fuerunt verissimosque^^ domini prophetas
vsque ad mortem persecuti sunt sicut Hieremam^^ et Micheam
aliosque multos. Isti autem nunc falsi prophete et falsi
Christiani qui sunt veraces christianos sine misericordia
persequuntur et opprimunt : aliquando (si detur copia) etiam
gladijs, sine intermissione autem suis prauis moribus et exemplis :
Iccirco omnes preueniens dominus adhortatus est dicens.
Attendite a falsis prophetis. Attendite diligentius obseruate
cautius, vt non seducamini, vt non circumueniamini, vt non

' Ca. 2%inm. [xxviii. 1-15.] - Milete : 38.

■ Ca. 26inm. [xxvui. 1-15.] - Milete : 38.

^ [xvi. 11-27.] ■* [xxviii. 16-31.]

^ [xvi. 28— xvii. 3.] « om. 39. 41. 43- *■

om. 39. 41. 43. 44. 66.
' Sccunda: add. 49. 63. 64. * om. 49. 63. 64. Cap. i. in m, [i. 1-23.]

** Ca. 7. in m. *« Quia : 43. 49. 61. 64.

" qui: add. 39. 41. *- que : om. 39. 41. '^ leremiam : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

FERIA V. DOMimCAE VII. POST PENTECOSTEN, 199

fallamini. Attendite ergo, hoc est considerate quia non sunt
oues, sed lupi in vestimento ouium, quia non sunt religiosi, sed
irreligiosi in figura religiositatis, quia non sunt christiani, sed
veritate vacui, cristianorum persecutores. Attendite a falsis
prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ouium intrinsecus
autem sunt iupi rapaces.^

Oratio,

jT^Eus cuius prouidentia in sui^ dispositione non fallitur : te
^ supplices exoramus vt noxia cuncta submoueas, et omnia
nobis profutura concedas : per.

C Feria dj\ ex Exodo? Lectio ,i,

CLamauit autem Moyses ad dominum dicens Quid faciam
populo huic? ... contra Amalec, a generatione in genera-
tionem.

C Ex epistola secunda Pauli ad Corinthios^ Lectio ,ij\

STatui autem hoc ipsum apud me ne iterum in tristitia ... in
Christo loquimur.

C Feria tertia ex Exodo} Lectio printa,

/^Vmque audisset lethro sacerdos Madian, cognatus Moisi ...
^^ vt comederent panem cum eo coram Deo.

C Ex ^epistola secundcfi Pauli ad Corinthios? Lectio dj,

INcipimus iterum nosmetipsos commendare? ... tanquam a
domini spiritu.

C Feria quarta ex Exodo? Lectioprima,

ALtera autem die sedit Moises vt iudicaret populum ... qui
reuersus abjit in terram suam.

C Ex epistola secundcP Pauli ad Corinthios}^ Lectio Sj\

IDeo habentes hanc ministrationem . . . que autem non videntur
eterna sunt.^^

C Feria ,v, ex Exodo}^ Lectio ,i,

MEnse tertio cgressionis filiorum Israel de terra Egypti ...
tunc ascendant in montem.

* Te deum : add, 63. ^ sua : 39. 41.

^ [xvii. 4-16.] * Ca. 2. in m. [ii. 1-17.]

^ Ca. 18. in m. [xviii. I-12.] * — *• secunda epistola : 61. 64.

' Cap. 3. in m, [iij. 1-18.] ** [xviii. 13-27.] Capite 18: add. 38,

^ oni, 61. ^^ 2 : add. 61. Ca. 4. in m. [iv. 1-18.]

" om. 43. ^ Ca. 19 in m. [xix. 1-13.]

Digitized by VjOOQIC

200 DOMINICA VIIL POST PENTECOSTEN.

C Ex epistola dj. Pauli ad Corinthios} Lectio secunda.

SCimus enim quoniam si terrestris domus nostra huius
habitationis ... nos efficeremur iustitia dei in ipso.

Feria .vi. ex Exodo? Lectio .i.

T^Escenditque Moises de monte ad populum, et sanctificauit
^ eum ... omnia narrauit eis.

Ex epistola .ij? Pauli ad Corinthios.^ Lectio ,ij.

\ Diuuantes autem exhortamur Ne in vacuum ... dicit
-^ Dominus omnipotens.

C Sabbato ex Exodo} Lectio ./.

T Ocutusque est deus cunctos sermones hos ... non asinum,
-■— ' nec omnia que illius sunt.

C Ex epistola .ij.^ Pauli ad Corinthios? Lectio secunda.

HAs ergo habentes promissiones charissimi ... in omnibus
confido in vobis.

C Dominica .viij. post pentecosten ex Exodo^ Lectio .i.

CVnctus autem populus videbat voces et lampades ...
egredietur gratis absque pecunia.

C Ex epistola secunda Pauli ad Corinthios? Lectio Si,

jM' Otam autem facimus^^ vobis fratres gratiam dei ... ostendite
''^^ in facie ecclesiarum.

TertidS^ lectio secundum Lucam}^

T N illo tempore, Dixit lesus discipulis suis parabolam hanc,
^ homo quidam erat diues qui habebat villicum, et hic diffa-
matus est apud illum quasi dissipasset bona ipsius. Et
reliqua.

Homilia sancti Hieronimi presbyteri.

QVestiunculam proposuisti quid sit villicus iniquitatis, qui voce
domini laudatur : Cuius cum vellem scire rationem et de
quo fonte processerat : reuolui volumen euangelicum, et inter
cetera repperi quod appropinquantibus saluatori publicanis et

^ Ca. 5. in in. [v. 1-21.] ^ ^xix. 14-25.]

" ont. 61. . ^2. add. 61. Ca. 6. in m. [vi. 1-18.]

' Ca. 20 in m. [xx. 1-17.] ^ om. 61.

.' 2. add. 61. Ca. 7. in m. [vii. 1-16.] * [xx. 18— xxi. ii.]

. ^ Ca. 8 in m. [viii. 1-24.] '® fecimus : 39. 64.

" ij. : 44. J2 Ca. 16 ,>, ffi.

Digitized by VjOOQIC

FERIA IIIL DOMINICAE VIII. POST PENTECOSTEN, 201

peccatoribus vt audirent eum, murmurabant pharisei et scribe
dicentes, Quare iste peccatores suscipit, et comedit cum eis, qui
locutus est eis parabolam centum ouium et vnius perdite, que
inuenta pastoris humeris repdrtata est. Et cum esset posita,
statim intulit. Dico vobis quod^ ita gaudium erit in celo, super
vno peccatore penitentiam agente . magis quam super nonaginta
nouem iustis qui non habent opus penitentia. Aliam quoque
parabolam decem dragmarum, vnius quoque perdite atque
reperte cum proposuisset : simili eam fine compleuit, sic dico
vobis gaudium erit angelis Dei super vno peccatore penitentiam
agente. Tertam^ quoque parabolam proposuit hominis habentis
duos filios et diuidentis inter eos substantiam. Cumque minor
facultatibus perditis egere* cepisset et comedere siliquas
porcorum cibum, et* reuersus ad patrem susceptus est ab eo.
Frater quoque senior inuidens patris voce corripitur, quod letari
debuerit et gaudere quia frater eius mortuus erat et reuixit :
perierat et inuentus est.^

Oratio.

T Argire nobis quesumus Domine semper spiritum cogitandi
^ que recta sunt, propitius et agendi : vt, qui sine te esse non
possumus : secundum te viuere valeamus. Per.

C Ferta ,ij\ ex Exodo^ Lectio d,

QUi percusserit hominem volens occidere, morte moriatur ...
bos vero lapidibus opprimetur.

C Ex Epistola ,ij? Pauli ad Corinthios? Lectio secunda.

NAm de ministerio quod sit^ in sanctos ... Gratias ago deo
super inenarrabili dono eius.

C Feria ,iij\ ex Exodo}^ Lectio ,i,

SI quis aperuerit cisternam, et foderit ... duplum restituet^'
proximo suo.

C Ex Epistola secunda Pauli ad Corinthiosp Lectio .ij\

IPse autem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem ... sed
quem deus commendat.

C Feria ,iiij\ ex Exodo}^ Lectio ,i,

SI quis commendauerit proximo suo asinum, bouem, ouem ...
non comedetis, sed proijcietis canibus.

^ et : 44. 2 tertiam : 38. etc. ^ agere : 44.

* om, 39. 41. ' Te deum : add. 63. ® [xxi. 12-32.]

' om. 61. ® 2. add. 61. ca. 9. tn m. [ix. 1-15.] ** fit : 38 etc.

^' [xxi. 33 — xxii. 9.] Capite vigesimo primo : add. 35. " reddet : 61.
^2 c. 10 in m. 49. [x. 1-18.] ^* [xxii. 10-31.]

Digitized by VjOOQIC

202 DOMINICA IX. POST PENTECOSTEN.

C Ex epistola secunda Paidi ad Corinthios} Lectio secunda.

A rTinam sustineretis modicum quid insipientie ... et ego
^ gloriabor.

C Feria .v, ex Exodo? Lectio ./.

'^JOn suscipies vocem mendacij, nec iunges manum ... non^
-'-^ coques hedum in lacte matris sue.

C Ex Epistola secunda Pauli ad Corinthios.^ Lectio ,ij\

Llbenter enim suffertis insipientes/ cum sitis^ sapientes ... sic
effugi manus eius.

f[ Feria .vi. ex Exodo? Lectio ./.

pCce ego mittam angelum meum qui precedat te ... quod tibi
^ certe erit in scandalum.

f[ Ex epistola^ Pauli ad Corinthios? Lectio secunda.

SI gloriari oportet (non expedit quidem) veniam autem ...
impudicitia quam gesscrunt.

C Sabbato ex Exodo}^ Lectio .i.

MOysi quoque uixit : Ascende ad dominum tu et Aaron ...
quadraginta diebus, et quadraginta noctibus.

C Ex epistola secunda Pauli ad Corinthios}^ Lectio secunda.

ECce tertio hoc venio ad vos ... communicatio sancti spiritus
sit cum omnibus vobis. Amen.

C Do7ninica nona post Pentecosten. Libcr ./. Samuelis}^ Queni
nos primum Regum dicimus. Lectio prima.

F"*Vit vir vnus de Ramathaim Sophim, de monte Ephraim ...
nouacula non ascendet super caput eius.

C Sanctum lesu Chnsti Euangeiiu7n seaindum Mattheum}^
Lectio secunda.

Llbergenerationis lesu Christi fihj Dauid ... et vocauit nomen
eius lesum.

' Cap. II in ///. [xi. 1-18.] '^ Ca. 25 /// ///. So also 38. [xxiii. 1-19.]

=' nec : 43. 63. 66. •» [xi. 19-33.] » insipienter: 43.

« ipsi : add. 39- 4i- 43- 44- 49- 63. 64. 66. ' [xxiii. 20-33.]

** secunda: add. 39, eic. • Ca. 12 in m. [xii. 1-21.]

^"* Ca. 24 in ///. [xxiv. 1-18.] " Ca. 13 in ///. [xiii. 1-13.]

^2 Cap. I iV/ ///. [i. i-ii.] " Cap. i //////. [i. 1-25.]

Digitized by VjOOQIC

fERIA II, DOMINICAE IX. POST PENTECOSTEN. 203

C Tertic^ lectio secunduvi Lucavi?
T N illo tempore : Cum appropinquaret lesus lerusalem : videns
^ ciuitatem fleuit super illam dicens : Quia si cognouisses et tu,

et quidem in hac die tua : que ad pacem tibi nunc autem

abscondita sunt ab oculis tuis. Et reliqua.

C Hojnelia sancti Gregorij pape,
T Ectionem sancti euangelij fratres charissimi brcui (si possum)
^ volo sermone percurrere, vt illis in ea prolixior detur intentio
qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente domino illa
lerosolymorum subuersio describebatur^ : qui a Vespasiano et
Tito Romanis principibus facta est nullus qui historiam
euersionis eiusdem legit ignorat Romani etenim principes
designantur cum dicitur. Quia venient dies in te : et circunda-
bunt te inimici tui vallo : et circundabunt te et coangustabunt te
vndique : et ad terram prosternent te : et filios tuos qui in te sunt.
Hoc quoque quod additur : non relinquent* in te lapidem super
lapidem^ : etiam ipsa eiusdem ciuitatis transmigratio testatur.
Quia dum in eo loco nunc constructa est : vbi extra portam
dominus fueratcrucifixus priorilla lerusalem (vt dicitur) funditus
est euersa : cui etiam ex qua culpa euersionis sue pena fuerit illata
subiungitur : eo quod non cognoueris® tempus visitationis tue.
Creator quippe omnium per incarnationis suc^ mysterium hanc
visitare dignatus est : sed ipsa timoris et amoris illius recordata
non est. Vnde etiam per prophetam in increpatione cordis
humani aues celi ad testimonium deducuntur, dum dicitur :
Miluus in celo cognouit tempus suum : turtur et hirundo et
ciconia custodierunt tempus aduentus sui populus autem
meus non cognouit iudicium domini.^

Oratio.

PAteant aures misericordie tue domine precibus supplicantium :
et VL^ petentibus desiderata concedas, fac eos, que tibi sunt
placita postulare : per.

C Feria .ij. Ex .i. libro^^ Regum}^ Lectio prima.

FActum est autem, cum illa multiplicaret preces coram
domino ... venerunt in domum suam in Ramatha.

C Secundum Mattheum}^ Lectio .ij.

CVm ergo natus esset lesus in Bethlehem ... Quoniam
Nazareus vocabitur.

1 ij: 44.

* Ca. 19 in m.

^ describatur : 39 etc.

* in : add. 39. etc.

' et : add. 61. 64.

^ cognuuerit : 66.

tuse : 61.

« Te deum : add. 63.

^ om. 43.

>o libro: om. 38. 39. 41.

libro primo : 49. 61. 64.

" [i. 12-19.

^^ Ca. 2 in m. [ii. I-23.]

Digitized by VjOOQIC

204 SABBATO DOMINICAE IX. POST PENTECOSTEN,

C Feria iij, Ex ./. Regum} Lectio ,i,

C)gnouit autem Elcana Annam vxorem suam ... Et orauit
Anna, et ait.

C Secundum Mattheum? Lectio ,ij.

IN diebus autem illis venit loannes baptista ... filius meus
dilectus in quo mihi complacui.

C Feria .iiij. Ex primo libra^ Regum.^ Lectio prima.
"PXultauit cor meum in domino ... ante faciem Heli sacerdotis.

f[ Secundum Mattheum} Lectio .ij.

T^Vnc lesus ductus est in desertum a spiritu ... et* trans
-■' lordanem.

C Feria quinta. Ex librd^ primo Regum.^ Lectio prima.

pOrro filij Heli : filij Belial ... placebat tam Deo quam
^ hominibus.

C Secundum Mattheum? Lectio .ij,

"l ridens autem lesus turbas ascendit in montem ... tunc
^ veniens offer munus tuum.

C Feria sexta. Ex primo Regum}^ Lectio prima,

^/'Enit autem vir Dei ad Heli, et ait ad eum ... comedam
^ buccellam panis.

C Secundum Mattheum}^ Lectio ,ij.

117 Sto consentiens aduersario tuo cito ... pater vester celestis
^ perfectus est.

C Sabbato, Ex libro^^ primo Regutti}^ Lectio prima,

pVer autem Samuel ministrabat ... victimis et muneribus
^ vsque in eternum.

C Secundum Mattheum^^ Lectio ,ij,

A Ttenditene iustitiam vestram faciatis ... ipse tenebre quante
-^ erunt?

' [i. 19-28.] 2 Ca. 3 in m, [iii. I-17.]

^ om, 39. 41. 49. 61. * Cap. 2 in m, [ii. i-ii.]

^ Ca. 4 tn m, [iv. 1-25.] ' de : add. 63. 66.

' Hbro: om, 39. 41. primo libro: 38. 43. 63. 66.

^ [ii. 12-26.] ^ Ca. 5 in m. [v. 1-24.]

10 [ii. 27-36.] " [V. 25-48.]

^2 libro: om, 39. 41. 49. 64. -.libro: 63. 66.

^** Ca. 3 in m, [iii. I-14.] " Ca. 6. in m, [vi. 1-23.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA X. POST PENTECOSTEN. 205

C Do7ninica decima post pentecosten, Ex primo Reguni}
Lectio ,i,

DOrmiuit autem Samuel vsque mane ... cum arca federis
domini, Ophni et Phinees.

f[ Secundum Mattheum? Lectio Jj\

NEmo potest duobus dominis seruire ... et conuersi dirum-
pant vos.

C Tertia lectio secundum Lucam?

IN iiio tempore : Dixit lesus ad quosdam qui in se confidebant
tanquam iusti, et aspernabantur ceteros, parabolam istam.
Duo homines ascenderunt in templum vt orarent : vnus Phariseus
et alter publicanus. Et reliqua.

C Homilia sancti Augustini episcopi.

Dlceret saltem Phariseus : non sum sicut ceteri homines.
Quid est ceteri homines nisi omnes preter ipsum. Ego
(inquit) iustus sum, ceteri peccatores. Non sum sicut ceteri
homines iniusti auari, raptores adulteri. Et ecce *tibi ef* vicino
ex^ publicano maiorem® tumoris occasio. Sicut (inquit)
publicanus iste. Ego (inquit) solus sum. Iste de ceteris est.
Non sum (inquit) talis qualis iste per iustitias meas quibus
iniquus non sum. leiuno bis in sabbato : decimas do omnium
que possideo. Quid rogauerit deum quere in verbis eius et nihil
inuenies. Ascendit orare : noluit rogare deum, sed se laudare.
Parum est non Deum rogare, sed se iaudare, insuper et roganti
insultare Publicanus autem de longinquo stabat, et tamen deo ipse
appropinquabat, cordis eum conscientia remouebat, pietas
applicabat Publicanus autem de longinquo stabat, sed dominus
eum de propinquo attendebat. Excelsus enim dominus et
humilia respicit : excelsos^ autem qualis erat ille Phariseus a
longe cognoscit Excelsa quidem Deus a longe cognoscit, sed non
ignoscit. Adhuc autem audi humilitatem publicani. Parum est
quia de longinquo stabat nec suos oculos ad celum leuabat. Vt
aspiceretur non aspiciebat.®

Oratio,

DEus,qui omnipotentiam tuam parcendo maxime, et miserendo*
manifestas multiplica super nos misericordiam tuam : vt ad
tua promissa currentes celestium bonorum facias esse consortes.
Per.

^ [iii. iS—iv. 4.] ^ [vi. 24— vii. 6.] ^ Ca. 18 in m,

*—^ illi ex : 39. 4i- til^» ex : 43. 44. 49. 61. 63. 64. 66.
' otn: 39. ctc. ^ maiorest: 39. etc. "^ excelsus : 61.

' Tc deum : add, 63. ^ miserando : 39. 41. 49. 61. 63. 66.

Digitized by VjOOQIC

2o6 FERIA VL DOMINICAE X POST PENTECOSTEN,

C Feria secunda ex primo^ Regum? Lectio prima,

venisset arca federis domini in castra ... c
ca dei.

C Secundum Mattheum? Lectio secunda.

/^Vmque venisset arca federis domini in castra ... quod capta
^ esse arca dei.

Etite, et dabitur vobis ... scribe eorum et Pharisei.

C Feria tertia, Exprimo^ Regum} Lectio prima,

PHilistijm autem tulerunt arcam dei ... vlulatus vniuscuiusque
ciuitatis in celum.

C Secundum Mattheumf' Lectio .ij\

CVm autem discendisset^ de monte, secute sunt ... dimitte
mortuos sepelire mortuos suos.

^ Feriaquarta, Ex primo Regum? Lectioprima,

FVitergoarcadominiinregione Philisthinorum ... ad terminos
Bethsames.

<[ Secundum Mattheum? Lectio .ij\

T^T ascendente eo in nauiculam, secuti sunt ... vocare iustos,
^-^ sed peccatores.

C Feria quarta}^ Ex primo^^ RegumP Lectio prima.

POrro Bethsamite metebant triticum in valle ... descendite, et
reducite eam ad vos.

C Secundum MattheumP Lectio .ij.

TVnc accesserunt ad eum discipuli loannis ... ut mittat
operarios in messem suam.

C Fcria sexta}^ Exprimo Regum}^ Lectio prima.

VEnerunt ergo viri Cariathiarim ... nec apposuerunt vltra vt
venirent in terminos Israel.

C Secundum Mattheum}^ Lectio .ij.

ET conuocatis duodecim discipulis suis, dedit illis ... hic saluus
erit

^ Hbro : add. 63. ^ [jy. 5-22.] =• [vii. 7-29.]

* libro: add. 63. * Ca. 5 in m. [v. 1-12] om. 38.

* Cap. 8 in m. [viii. 1-22.] ' Thus also 38. descendisset : 39. etc.

* Ca. 6 in m. [vi. 1-12.] ^ [viii. 23— ix. 13.]
" quinta: 38 ctc. " libro: add. 63. 66.
12 libro: add. 43. 63. 66. [vi. 13-21.] " [ix. 14-38.]

^* dominicae decimae post Pentecosten: add. 38.

'* Caput vij : add. in m. 41. eic. libro: add. 43. 66. [vii. 1-13.]

i^ Ca. 10 in m. [x. 1-22.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XI. POST PENTECOSTEN. 207

Sabbato. Ex i} Regum? Lectio .i.

FActa est itaque manus domini super Philistheos ... ius regis
qui regnaturus est super eos.

C Secundum Mattheum? Lectio secunda.

CVm autem persequentur vos in ciuitate ista ... non perdet
mercedem suam.

C Dominica jci. post pentecosten ex. .i. Regum.^ Lectio .i.

jn\Ixit itaque Samuel omnia verba Domini ad populum ...
^ vnusquisque in^ ciuitatem suam.

C Secundum Mattheum,^ Lectio .ij.

JPT factum est : Cum consummasset lesus precipiens ... in die
^ iudicij, quam tibi.

Tertia lectio seciindum Marcum?

IN illo tempore : Exiens lesus de finibus Tyri venit per Sidonem
ad mare Galilee inter medios fines Decapoleos. Et reh'qua.

C Homelia\ sancti Gregorij pape.

A ^lgilanter intuendum est quod voce domini ad prophetam
^ dicitur vt prius eius sermones audiat et postmodum
loquatur. Audiuimus^ enim verba Dei : si facimus et tunc ea
proximis recte loquimur : cum prius ipsi fecerimus. Quod bene
Marcus euangehsta confirmat : cum factum domini miraculum
narrat, dicens : Adducunt ei surdum et mutum : et deprecabantur
eum : vt imponeret ilH manum. Cuius ordinem curationis
insinuat subdens. Misit digitos suos in auriculas : expuensque
tetigit hnguam eius, et suspiciens^ in celum ingemuit et ait ilh :
Epheta, quod est adaperire. Etstatim aperte sunt aures eius, et
solutum est vinculuni hngue eius : et loquebatur recte. Quid est
enim quod creator omnium deus :cum surdum et mutum sanare
voluisset : in aures ihius suos digitos misit : et expuens hnguam
eius tetigit ? Quid per digitos redemptoris : nisi dona sancti
spiritus designantur ? Vnde cum in loco aho eiecisset demonium,
dixit : Si in digito Dei eijcio demonia : profecto venit in vos
regnum Dei. Qua de re per euangehstam ahum dixisse
describitur. Si ego in spiritu Dei eijcio demonia, igitur peruenit
in vos regnum Dei.^^

* libro: add. 63. '-* [vii. 13— viii. 9.] ' [x. 23—42.]

* [viii. 10-22.] ^ ad: 63.

« Ca. II. in m. [xi. 1-24.] Cap. i. 38. ^ Ca. 7 in m.

* Audimus : 39. 41. 63. * suscipiens : 39. ^® Te deum : add. 63.

Digitized by VjOOQIC

2o8 FERIA VI, DOMINICAE XI. POST PENTECOSTEN.

Oratio,

/^Mnipotens sempiteme deus, qui abundantia pietatis tue et
^^ merita supplicum excedis, et vota : effunde super nos miseri-
cordiam tuam, vt dimittas que conscientia metuit, et adijcias quod
oratio non presumit : per.

C Feria .ij\ Ex a} Regum? Lectio .i,
PT erat vir de Beniamin, nomine Cis ... hodie reperietis eum.

C Secundum Mattheum? Lectio secunda,

IN illo tempore : Respondens lesus dixit : Confitebor* . . . quo-
modo perderent eum.^

C Feria aij. Ex .i. Regum,^ Lectio ,i.
T?T ascenderunt in ciuitatem ... indicem tibi verbum Dei.

C Secundum Mattheum? Lectio ,ij,

TEsus autem sciens, secessit inde ... ex verbis tuis condemna-
^ beris.

^ Feria ,iiij, Ex prim(fi Regum? Lectio prima.

TVlit autem Samuel lenticulam olei ... Num et Saul inter
prophetas ?

C Secundum Mattheum}^ Lectio secunda.

TVnc responderunt ei quidam de scribis et phariseis . . . ipse,
meus frater, soror, et mater est.

C Feria .v. Ex .i}^ Regum}"^ Lectio .i,
/^Essauit autem prophetare ... ille vero dissimulabat se audire.

C Secundum Mattheum}^ Lectio ,ij.

IN illo die exiens lesus de domo, sedebat secus mare ... aliud
vero tricesimum.

C Feria .vi. Ex .i}^ Regum}^ Lectio .i.
PT factum est quasi post mensem... cuncti viri Israel nimis.

* iibro: add. 63. 66. * Cap. 9 in m. [ix. 1-13.] ' [xi. 25— xii. 14.]

* confiteor: 39. ctc. * illum ; 41. • [Lx. 14-27.]

' [xii. 15-37.] *• libro : add. 63. 66. » Ca. lo in m. [x, 1-12.]

»0 [xii. 38-50.] " libro: add. 63. 66. ^» [x. 13-27.]

^^ Ca. 13 in m. [xiii. 1-23.] " Hbro : add. 38. 43. " Ca. 11 in m. [xi. 1-15.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XIL POST PENTECOSTEN, 209

C Seamdum MattJiemn} Lectio Sj,

ALiam parabolam proposuit illis, dicens ... Qui habet aures
audiendi audiat.

^ Sabbato, Ex ,i? Regum? Lectio prima.

Ixit autem Samuel ad vniuersum Israel ... dedit vobis
dominus regem.

f[ Secundum Mattheum^ Lectio ,ij,

Slmile est regnum celorum thesauro abscondito ... venientes
nuntiauerunt lesu.

C Doininica.xij.post Pentecosten, Ex primo Regum} Lectio .i,

SI timueritis dominum, et seruieritis ei ... vos et rex vester
pariter peribitis.

C Secundum Mattheum? Lectio .ij.

Vod cum audisset lesus secessit inde in nauicula' ... Et
quicunque tetigerunt, salui facti sunt.

C Tertia lectio, Secundum Lucam?

IN illo tempore : Dixit lesus discipulis suis : beati ocuh* qui
vident que vos videtis. Et reliqua.

C Homilia S. Ambrosij episcopi,

T N lectione hac exponuntur hi qui sibi legisperiti esse videntur
^ qui verba legis tenent : et vim legis ignorant. Et^ ex ipso
primo legis capitulo docet etiam legis ignaros probans quod in
principio statim lex et patrem et filium predicauerit : et incarna-
tionis dominice annunciauerit sacramentum dicens : Diliges
dominum deum tuum :et diliges proximum tuum sicut teipsum
Vnde dominus ait ad legisperitum : Hoc fac ct viues. At ille
sicut qui nesciret proximum suum, quia ^^non in Christum^^crede-
bat respondit Quis est meus proximus? Itaque qui Christum
nescit : nescit et legem. Quomodo enim potest scire legem cum
veritatem ignoret : cum lex annuntiet veritatem? Homo qui-
dam ex lerusalem descendebat in Hierico : Vt enim^^ locum qui
propositus^- est nobis^^ planius possimus absoluere : veterem

' [xiii. 24-43.] ' libro : add. 63.

^ Ca. 12 /// ;//. [xii. 1-13.] ^ [xiii. 44 — xiv. 12.]

^ [xii. 14-25.] * [xiv. 13-36.] ' nauiculam : 66.

* Ca. 10 in m. * om. 43.

io_io in Christum non : 63. 66. " eum : 39. 41.

^- pnepositus : 66. ^"^ vobis : 44.

B. R. N. P

Digitized by VjOOQIC

2IO FERIA III, DOMINICAE XII, POST PENTECOSTEX.

ciuitatis Hierico repetamus historiam. Meminimus itaque
quod Hierico (sicut legimus in libro qui inscribitur lesu naue)
magna ciuitas fuerit muralibus septa parietibus que non ferro
peruia:non arieti possit esse penetrabilis. In ea Raab habitasse
meretricem : que exploratores quos direxit lesus hospitio
suscepit : consilio instruxit : postulantibus ciuibus abijsse re-
spondit. Abscondit in tecto et vt se suosque vrbis excidio
possct eripere coccum^ in fenestra ligauit. Vrbis autem ipsius
inexpugnabiles muros septem tubarum sacerdotah*um sono et
populi vlulantis : vlulatu consono corruisse.^

Oratio,

/^Mnipotens et misericors Deus de cuius munere venit, vt tibi
^^ a fidelibus tuis digne et laudabiliter seruiatur : tribue que-
sumus nobis, vt ad promissiones tuas sine offensione curramus :
pen

piii

C Feria .tj\ Ex primo Regum? Lectio prima.
Ilius vnius anni crat Saul ... in terram Gad et Galaad.

C Secundum Mattheum,^ Lectio .ij.

TVnc accesserunt ad eum ab lerosolymis scribe et pha
«anai-A p^t filia piiic pv illa \\nr^

C Feria .iij. ex ./? Regiimf' Lcctio ./.

/^Vmque adhuc esset Saul in Galgala ... Phih'sthijm conse-
^ derant in Machmas.

C Secundum Mattheum? Lectio .ij.

ET cum transisset^ inde lesus ... doctrina Phariseorum et
Sadduceorum.

C Feria .iiij, ex^ primo Regum}^ Lcctio priitia.

ET egressi sunt ad preHandum ...alter ad meridiem contra
Gabaa.

C Seaindum Mattheum}^ Lectio .ij.

VEnit autem lesusin partes Cesaree PhiHppi ... filium hominis
venientem in regno suo.

^ coccinum : 6i. 64. '^ Te deum : add. 63.

^ Ca. 13. tn m. [xiii. 1-7.] ^ Ca. 15. /// ///. [xv. 1-28.]

5 libro: add. 66. * xiil 7-16.] ' [xv. 29— xvi. 12.]

** ntrasset : 44. ^ iibro : add. 61. 64.

*" [xiii. 17— xiv. 5.] ^^ [yvi. 13-28.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XIII. POST PENTECOSTEN. 211

f[ Feria .v, ex i}Regum? Lectio /.

jn\Ixit autem lonathasad adolescentem...accidit quasi miracu-
^^ lum a Deo.

C Secundum Mattheum? Lectio ij\
T^T post dies sex, assumpsit ... Et contristati sunt vehementer.

C Feria ,vi, Ex primo^ Regum? Lectio prima.

ET respexerunt speculatores Saul, qui erant ... sociati sunt
sibi in die illa.

C Secundum Mattheum? Lectio ,ij,

p7T cum venissent Capharnaum : accesserunt ... ibi sum in
^ medio eorum.

C Sabbato, Ex ,i? Regum? Lectio ,i,

ADiurauit autem Saul populum, dicens : Maledictus vir ... et
occiderunt ibi.

f[ Secundum Mattheum? Lectio ,ij,
n^Vnc accedens Petrus ad eum ... Qui potest capere capiat.

C Dominica decima tertia post Pentecosten,
Ex . /*. RegumP Lectio i,

EDificauit autem Saul altare domino ... porro philisthijm
abierunt in loca sua.

C Secundum Mattheum}^ Lectio ,ij,

TVnc oblati sunt ei paruuli ... erunt primi nouissimi : et
nouissimi primi.

C Tertia lectio secundum Lucam^^

TN illo tempore : Cum iret*^ iesus in lerusalem, transibat per
^ mediam Samaria : et Galileam. Et cum ingrederetur quod-
dam castellum occurrerunt ei decem viri leprosi. Et reliqua.

* libro: add. 43. 66. - [xiv. 6-15.]

•' Ca. 17 in m. [xvii. 1-22.] ^ libro : add. 43. 66.

^ [xiv. 16-24.] * [xvii. 23— xviii. 20.]

' libro: aad. 43. 66. * [xiv. 24-34.]

* [xviii. 21 — xix. 12.] ^® [xiv. 35-46.]

» [xix. 13-30-] '^ Ca. 17 in ///. »^ iter : 61.

P 2

Digitized by VjOOQIC

212 FERIA III. DOMINICAE XIII. POST PENTECOSTEN.

Homilia sancti Augiisttni episcopi}

DE decem leprosis quos dominus ita mundauit, cum ait : ite,
ostendite vos sacerdotibus queri potest, cur ad sacerdotes
eos miserit : vt cum irent mundarentur. Nullum enim eorum
quibus corporalia hec beneficia prestitit, inuenitur misisse ad sacer-
dotes nisi leprosos. Nam et illum a lepra mundauerat cui dixit.
Vade ostende te sacerdoti : et offer pro te sacrificium, quod prece-
pit Moyses in testimonium illis. Querendum est igitur, quid-
ipsa lepra significet. Non enim sanati sed mundati dicuntur
qui ea caruerunt Coloris quippe vitium est non valetudinis, aut
integritatis sensuum atquc membrorum. Leprosi ergo non
absurde intelliguntur. qui scientiam vere fidei non habentes,
varias doctrinas profitentur erroris. Nullaiporro falsa doctrina
est que non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate
permixta, in vna disputatione vel narratione hominis tanquam in
vnius corporis colore apparentia significant lepram tanquam ven-
tris^ falsisque colorum locis humana corpora variantem atque
maculantem. Sacerdotum* vero ludeorum nemo fere fidelium
dubitat figuram fuisse futuri sacerdotij regalis quod est in ecclesia
quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi : summi et
veri principcs^ saccrdotum.^

Oratio.

OMnipotcns sempiterne deus da nobis fidei, spei, et charitatis
augmentum : et vt mercamur assequi quod promittis, fac
nos amare quod precipis, per.

^I Feria secunda ex privio libro"^ Reguin.^ Lectio pHma^

ET Saul confirmato rcgno super Israel ... decem milia virorum
luda.

f[ Secundum Mattlieum}^ Lectio .ij.

Slmile est regnum celorum homini patrifamilias ... in redemp-
tionem pro multis.

f[ Feria tertia cxprimo^^ Regum}'^ Lectio prima.

/^Vmque venisset Saul vsque ad ciuitatem Amalec ... reliqua
^ vero occidimus.

^ om. 38. ^ quod : 66.

^ vcris: 39. 41« 43- 49 61. 63. 64. 66. ^ Sacerdotium : 39. 41. 64.

5 principis : 39. etc. * Te deum : add. 63.

' om. 39. 41. 61. 63. 66. * [xiv. 47— xv. 4.]

• secunda: 39. ^® Ca. 20. /// tn. [xx. 1-28.]

" libro: add. 63. ^- [xv. 5-15.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XIV. POST PENTECOSTEN. 213

C Secundum Mattheum} Lectio Sj,
PJ*T egredientibus' illis ab lericho ... et sanauit eos.

^Feria quarta ex primcf^ Regum} Lectio prima?

Alt autem Samuel ad Saul : Sine me ... vt adorem dominum
Deum tuum.

C Secundum Mattheum.^ Lectio aj.

A Jldentes autem principes sacerdotum ... nec penitentiam
^ habuistis postea, vt crederetis ei.

C Feria quinta. Ex primo Regum? Lectto prima.

"D Euersus ergo Samuel secutus est Saulem ... Etiam hunc
-1^^ non elegit dominus.

C Secundum Mattheum? Lectio secunda,
A Liam parabolam audite ... pauci vero electi.

C Feria .%n, Ex prijuo^ Regum}^ Lcctio prima.

A Dduxit itaque Isai septem filios suos ... recedebat enim ab
-^ eo spiritus malus.

f[ Secundum Mattheum}^ Lectio .ij.

T^Vnc abcuntes Pharisei, consilium inierunt ... ex illa die eum
A amplius interrogare.

C Sabbato, Ex primo Regum}^ Lectio prima.

COngregantes autem Philisthijm agmina sua ... et stabat quad-
raginta diebus.

C Secundum Mattheum}^ Lectio .ij.

T^Vnc lesus locutus est ad turbas ... excolantes culicem,came-
^ lum autem glutientes.

C Dominica xiiii. post pentecosten. Ex .i, Regum}^ Lectio ./".
jP\Ixit autem Isai ad Dauid ... absquc tributo in Israel.

^ [xx. 29— xxi. 14.] - ingredientibus : 61.

•' libro: acUi. 43. 66. ■• [xv. 16-30.]

' ij : 43- ** [xxi. 15-32.]

' [xv. 31 — xvi. 9.] ^* [xxi. 33 — xxii. 14.]

^ Libro : add. 43. 63. 66. primuin : 41. '" [xvi. 10-23.]

'^ [xxii. 15-46.] '•^ Ca. 17 in m. [xvii. 1-16.]

*•' Ca. 23 /;/ ///. [xxiii. 1-24.] '^ [xvii. 17-25.]

Digitized by VjOOQIC

214 FERIA II, DOMINICAE XIV, POST PENTECOSTEN.

C Secundum Mattkeum,^ Lectio secunda,

A JE vobis scribe et pharisei hypocrite ... Benedictus qui venit
^ in nomine domini.

f[ Tertia lectio secundum Mattheum?

1N illo tcmporc : Di.xit lesus discipulis suis. Nemo potest
duobus dominis seruire. Et reliqua.'^

f[ Homilia sancti Ambrosij episcopi,

NOlite soliciti esse anime vestre quid manducetis : ncque cor-
pori vestro quid induamini. Nonne anima plus est quam
esca ? et corpus plus quam vestimentum ? Nihil enim moralius
ad faciendam fidem omnibus credentibus a deo posse* conferri,
quam quod aereus illespiritus vitalc collegium:anime corporisque
contubernio federatum : sine nostro labore perpetui nec salutaris
vsus^ deficit^ alimenti : nisi cum venerit suprema dies moriendi :
Cum igitur anima indumento corporis vestiatur : vt vigore anime
corpus animetur, absurdum est : vt victus nobis copiam defuturam
deputemus^ qui viuendi^ iugem substantiam consequimur. Con-
siderate (inquit) volatilia celi. Magnum sane et aptum quod®
fide sumamus exemplum. Nam si volatilibus celi, quibus nullum
exercitium cultionis, nuUus de messium fecunditate prouentus cst :
indeficientem tamen prouidentia diuina largitur alimoniam : verum
est causam inopie nostre auaritiam videri. Etenim ilHs^® iccirco
sine labore pabuli vsus exuberat : quod fructus sibi communem^^
ad escam datos speciali^- quodam nesciunt vendicare dominatu.
Nos communia amisimus : dum propria vendicamus.^*

Oratio,

CVstodi domine ecclesiam tuam propitiatione perpetua : et
quia sine te labitur humana mortalitas, tuis semper auxilijs
et abstrahatur a noxijs, et ad salutaria dirigatur : Per.

f[ Feria ,ij\ Ex primo Regum}^ Lectio prima.

ET ait Dauid ad viros qui stabant secum ... Vade,et dominus
tecum sit.

^ [xxiii. 25-39.] '^ Ca. 6 //; m,

•' om. 66. * posset : 39. 41. 43. 49. 61. 63. 64. 66.

** x^su : 39. 41. " defecit : 66.

' putemus : 39. 41. 63. * videndi : 44.

• quid : 66. **• illic : 49. 61. 64.

" conimunes : 39. 41. ^^ spirituali : 61.

'•' Tc deum : add. 63. ^* [xvii. 26-37.]

Digitized by VjOOQIC

FERIA VI, DOMINICAE XIV. POST PENTECOSTEN,

215

C Secundum Mattheumy Lectio ,ij,

ET egressus lesus de templo, ibat ... verba autem
preteribunt.

mea non

f[ Feria ,iij, Ex primo Regum? Lectio prima,

ET induit Saul Dauid vcstimcntis suis ... et interfecit eum,
preciditque caput eius.

f[ Secundum Mattluum? Lectio .ij,

DE die autem illa et hora nemo scit ... nescitisdiem neque
horam.

f[ Feria ,iiij, Ex ,i, Regum^ Lectio ,i,

Vldentes autem Philisthijm quod mortuus esset fortissimus ...
maximeque in conspectu famulorum Saul.

f[ Secundum Mattheum:' Lectio .ij.

Slcut enim homo peregre proficiscens ... fletus et stridor
dentium.

f[ Feria .v. ex ,i,^Regum? Lectio .i.

POrro cum reuerteretur percusso philistheo Dauid
gener regis.

f[ Secundum Mattluum^ Lectio .ij,
f~^\m autem venerit filius hominis in maiestate siia

vt fiam

in vitam

eternam.

C Feria ,vi. ex .i? Regum^^ Lectio ,i.

FActum est autem tempus cum deberet dari Merob
factum est nomcn eius nimis.

celebre

^I Beati lude Apostoli Epistola catholica}^ Lectio ,ij,

Vdas lesu Christi seruus, frater autem lacobi ... in his
corrumpuntur.

' Ca. 24 in m. [xxiv. I-35.]

^ [xxiv. 36 — XXV. 13.]

^ [xxv. 14-30.]

' [xviii, 6-18.]

^ libro : add. 43.

" Ca. I. iti m. [I-IO.]

2 [xvii. 38-51.]

^ [xvii. 51 — xviii. 5.]

^ libro: add, 43. 44. 49. 64.

» [xxv. 31-46.]

*® [xviii. 19-30.]

Digitized by VjOOQIC

2i6 DOMINICA XV. POST PENTECOSTEN.

<[ Sabbato Ex priino^ Regum? Lectio prima.

LOcutus est autem Saul ad lonathan ... David fugit, et
saluatus est nocte illa.

C Ex epistola lude apostoli? Lectio secunda,

VE illis, qui in viaCain abierunt ... in omniasecula seculorum.
Amen.

C Dominica jcv. post Pentecosten. Ex primo Rcgum.^

Lectio .i.

Mlsit ergo Saul satellites suos ... Num et* Saul inter
prophetas ?

C ^Epistola beati Pauli Apostoli? Ad Hebreos^ Lectio .ij.

MVltiphariam multisque modis olim deus loquens ... qui
hereditatem capient salutis.

f[ Tertia lectio secundum Lucam?

N illo tempore, Ibat lesus in ciuitatem que vocatur Naim, et
ibant cum eo discipuli eius et turba copiosa. Et reliqua.

<[ Homilia sancti Augustini episcopi.

DE iuuene illo resuscitato gauisa cst mater vidua : de homini-
bus quotidie in spiritu resuscitatis gaudet, mater ecclesia.
Ille quidem mortuus erat corpore : illi autem mente. Illius
mors visibilis visibiliter plangebatur : illorum mors inuisibilis :
alibi nec querebatur nec videbatur. Quesiuit ille qui nouerat
mortuos. Ille solus nouerat mortuos qui poterat facere viuos.
Nisi enim ad mortuos suscitandos venisset : apostolus non
diceret surge qui dormis et exurge a mortuis, et illuminabit te
Christus. Dormientem audis cum dicit surge qui dormis. Sed
mortuum intellige cum audis, et exurge a mortuis.^^ Dicti sunt
sepe dormientes morientes visibiliter, et plane omnes ci qui
potest excitare dormiunt. Mortuus enim tibi mortuus est, qui
quantumlibet expulses, quantumlibet lanies, quantumlibet
vellices : non expcrgiscitur. Christo autem ille dormiebat : cui
dictum est Surge : et continuo surrexit. Nemo tam facile
excitat in lecto, quam facile Christus in sepulchro. Tres enim
mortuos inuenimus a domino resuscitatos visibiliter : milia
inuisibiliter.^^

' libro: add. 38. 43. -^ Ca. 19 /;/ m. [xix. i-io.] ■' [11-25.]

^ [xix. 1 1-24.] ^ om. 38. ^ Ex : pr. 39.

' om. 39. ^ Ca. I in m. [i. 1-14.] ® Ca. 7 />/ ///.

'® tuis : add. 61 " Te deum : add. 63.

Digitized by VjOOQIC

FERIA V. DOMINICAE XV. POST PENTECOSTEN.

217

Oratio.

pCclesiam tuam domine miseratio continuata mundet et
^ muniat: et quia sine te non potest salua consistere: tuo
semper munere gubernetur : Per dominum.

C Feria ,ij\ Ex, ,i, Reguni} Lectio ,i,
pVgit autem Dauidde Naioth ... non annuntiem tibi.

C Ex epistola Pauli ad Hebreos? Lectio secunda.

pRopterea abundantius oportet obseruare nos ea que ... eis
^ qui tentantur auxiliari.

C Feria tertia, Ex primcP' Regum,^ Lectio prima.

D Esponditque Dauid ad lonathan ... sit dominus inter me et
-•^^ te, vsque in sempiternum.

C Ex epistola Pauli ad Hebreos? Lectio secunda.

"i /'Nde fratres sancti,^ vocationis celestis participes ... non
^ potuerunt introire ^in requiem ipsius^ propter increduli-
tatem.

tr Feria quarta. Ex primd^ Regum? Lectio prima.
\ Bsconditus est ergo Dauid ... vt interficeret dauid.

C Ex epistola Pauli ad Hebreos}^ Lectio secunda.

T^Imeamus ergo ne forte relicta pollicitatione ... gratiam
^ inueniamus in auxilio opportuno.

fl Feria quinta, Ex primo Regum}^ Lectio prima.
CVrrexit ergo lonathas a mensa ... vt ponerentur panes calidi.

fl Ex epistola Pauli ad Hebreos}^ Lectio secunda

OMnis namque^^ pontifex ex hominibus assumptus ... discre-
tionem boni ac^* mali.

^ Ca. 20 /// m. [xx. 1-9.]

■^ libro : add. 43. 63. 66.

* Cap. 3. in m. [iii. 1-19.]

'— ' om. 43.

« [xx. 24-33.]

" [xx. 34 — xxi. 6.]

^■* autem : 61.

' Ca. 2 7// ;//. [ii. 1-18.]

* [xx. 10-23.]

" sancte: 39.

" iibro : add. 43.

^** Ca. 4 in m. om. 38. [iv. I-16.]
^*^ Ca. 5 in m. [v. 1-14]. 4: 63.
'^ et : 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

2i8 DOMINICA XVI. POST PENTECOSTEN.

C Feria sexta. Ex primo Reguvi. Lectio prinia}

ERat autem ibi vir quidam de seruis Saul ... Hiccine ingre-
dietur domum meam ?

tr Ex epistola Pauli ad Hebreos? Lectio secunda.

Vapropter intermittentes inchoationis Christi sermonem ...
pontifex factus inetemum.

C Sabbato ex .i? Reguin.^ Lectio ,/.

ABijt ergo Dauid inde, et fugit in speluncam ... gladium

Goliath Philisthei dedit ilh*.

H';

fl Ex epistola Pauli ad Hcbreos} Lectio secunda.

enim Melchisedec, rex Salem ... melioris testamenti
ponsor factus est lesus.

f[ Dominica decima sextapost Pentecosten. Exprimo Rcgum!'
Lectio prima,

Mlsit ergo rex ad accersendum" Achimelech ... mecumque
seruaberis.

C Ex epistola Pauli ad Hebreos^ Lectio sccunda.

ET alij quidem plures facti sunt sacerdotes . . . prope interitum
est.

fl Tertia lectio secundum Lucani?

TN illo tempore. Cum intraret lesus in domum cuiusdam
^ principis Phariseorum sabbato manducare panem, et ipsi
obseruabant eum. Et ecce homo quidam hydropicus erat ante
illum. Et reliqua.

tr Homelia\ sancti Ambrosij episcopi.

/^Vratur hydropicus in quo fluxus carnis, exuberans anime
^^ grauabat oflicia : spiritus extinguebat ardorem, deinde
docetur humilitas, dum in illo conuiuio nuptiali appetentia loci
superioris arcetur. Clementer tamen : vt persuasionis humilitas»
asperitatem coertionis^^ excluderet, ratio proficeret^^ ad persua-

' [xxi. 7-15.] ^ Ca. 6 in m. orti. 38. [vi. 1-20.]

' libro : aeUL 43. 63. 66. ^ Ca. 22 in m. [xxii. i-ia]

IJ Ca. 7 in m. [vii. 1-21.] ® [xxiL 11-23.]

~ accercendum : 43. accerscendum : 66.

■* [Yii. 23 — viii. 13.] • Ca. 14 in m. 24 : 44.

'" cocrciiionis : 43. coerctionis : 63. " perficeret : 38.

Digitized by VjOOQIC

FERIA IV, DOMINICAE XVI. POST PENTECOSTEN. 219

sionis effectum.^ et correctio emundaret effectum.- Huic quasi
proximo lumine^ humanitatis* copulatur. Que ita dominice
sententie diffinitione distinguitur si in pauperes et debiles con-
feratur. Nam hospitalem esse remuneraturis affectus auaritie est.
Postremo quasi emerite militie viro contemnendarum stipendium
prescribitur facultatum, quod neque ille qui studijs intentus
inferioribus, possessiones sibi terrenas coemit regnum celorum
possit adipisci, cum dominus dicat : Vende omnia tua et sequere
me. Impio quippe sitire est huius mundi bona concupiscere.
Vnde et redemptor intra pharisei domum hydropicum curat et
cum contra auaritiam disputaret scriptum^ est. Audiebant
autem hec omnia Pharisei qui erant auari, et deridebant illum.
Quid ergo est quod intra Pharisei domum hydropicus curatur ?
nisi quod per alterius egritudinem corporis, in altero exprimitur
cgritudo cordis.^

Oratio.

Va nos quesumus domine gratia semper et preueniat et
sequatur, ac bonis operibus iugitcr prestet esse intentos :
per.

C Feria secunda. Exprimo^ Regum^ Lectio prima.

PT annuntiauerunt Dauid, dicentes ... huc atque illuc vaga-
^ bantur incerti.

C Ex epistola Pauli ad Hebreos? Lectio secunda.

TTAbuit quidem ct prius iustificationes culture ... sinc
^ ^ sanguinis effusione non fit^^ remissio.

f[ Feria tertia. Ex primo Regum}^ Lectio prima.

"NT Vntiatumque est Sauli quod fugisset Dauid de Ceila ... in
-^^ cunctis millibus luda.

C E.X epistola Pauli ad Hebreos.^^ Lectio secunda.

XJEcesse est ergo exemplaria quidem celestium ... consum-
-'-^ mauit in sempiternum sanctificatos.

C Feria quarta. Ex primo^^ Regum}^ Lectio prima.

T illi surgentes abierunt in Ziph ... non permisit eos vt
consurgerent in Saul.

' affectum : 49. 61. 64. 2 affectum : 39. 41. 43. 63. 64. 66.

•' limine : 39. 41. 63. 64. ^ humanitas : 39. 41. 63.

' inscriptum : 66. ** Te deum : aiid. 63.

'* libro : add. 38. * Ca. 23 in m. [xxiii. 1-13.]

^ Cap. 9 /// ///. [ix. 1-22.] *<> sit : 66.

" [xxiii. 13-23.] ^^ [ix. 23— X. 14.] ^

^ libro: add. 38. ^* [xxiii. 24 — xxiv. 8.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XVIL POST PENTECOSTKi\,

C Ex epistola Pauli ad Hebreos} Lectio secunda,

COnteetatur^ autem nos et spiritus sanctus . . . in acquisitionem
anime.

tr Feria quinta ex^ primo Regum} Lectio prima.

pOrro Saul exurgens de spelunca pergebat . . ascenderunt ad
^ tutiora loca.

C Ex epistola Pauli ad Hebreos} Lectio secunda.

pSt autem fides sperandarum substantia rerum ... parauit
^ enim illis ciuitatem.

f[ Feria sexta^ Ex primo'^ Regum.^ Lectio prima.

MOrtuus est autem Samuel ... dabo viris quos nescio vnde
sint.

C Ex epistola Pauli ad Hebreos? Lectio secunda.

, obtulit Abraham Isa
nobis consummarentur.^-

pide, obtulit Abraham Isaac : cum^^ tentaretur^^ ... non sine

C Sabbato ex .i. Regum.^^ Lectio .i.

D Egressi sunt itaque pueri Dauid per viam suam ... min-
-^^ gentem ad parietem.

C Ex epistola Pauli ad Hebreos}^ Lectio sect{nda.

TDeoque et nos tantam habentes impositam nubem testium ...
^ cum lachrymis inquisisset eam.

f[ Dominica jvvij. post Pentecostcn. Ex .i. Regum}''' Lcctio ,/.
/^Vm autem vidisset Abigail Dauid ... honoraui faciem tuam.

tr Ex epistola Pauli ad Hebreos}^ Lectio secunda.

On enim accessistis ad tractabilem ... lesus Christus^' heri et
hodie : ipse et in secula.

' [x. 15-39.]

' /// : 39-

•■* Ca. II in ni. [xi. l-

"* libro : add. 43.

" [xi. 17-40.]

" tentarentur : 64.

^=' [xxv. 12-22.]

"^^ [xxv. 23-35.]

" et : add. 38.

-16.]

- Conterstatur : 38.
■^ [xxiv. 8-23.]

* iij '. 61.

* Ca. 25 in m. [xxv. i-ii.]
^^ dum : 41.

^'^ consummaretur : 39.
'^ Ca. 12 /// /;/. [xii. 1-17.]
'« [xii. 18— xiii. 8.]

Digitized by VjOOQIC

FERIA /11. DOMINICAE XVII. POST PENTECOSTEN. 221

fl Tertia lectio secundum Mattheum}

N illo tempore : Accesserunt ad lesum pharisei : et interrogauit
eum vnus ex eis legisdoctor tentans eum. Et reliqua.

C Hoviilia sancti loannis ^oris auri, -

COnuenerunt vt in^ multitudine vincerent quem ratione
superare non poterant. A veritate nudos se esse professi
sunt : qui multitudine se armauerunt. Dicebant enim apud se,
Vnus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per vnum. Vt
si quidem vicerit : omnes videamur vicisse, Si autem victus
fuerit : veH solus videatur confusus. O pharisei qui omnia
propter homines cogitatis ^et facitis,^ Primum quidem venientes
cum vno vincendi estis per vnum. Tamen posito quia vno victo
homine^ non intelligunt vos omnes esse victos ? Nunquid
conscientie vestre non sentiunt se esse confusas ? Leuis est enim
consolatio qui in seipso confusus est quod ab alijs ignoratur,
Interrogauit lesum vnus ex phariseis legis doctor tentans eum,
Magister quod est mandatum magnum in lege? Migistrum^
vocat cuius non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator,
et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui
nec minimum obseruat. Ille enim debet interrogare dc maiore
iustitia qui iam minorem compleuit.^

Oratio.

DA quesumus domine populo tuo diabolica vitare contagia et
te solum deum pura mente sectari. Per dominum.

\7Enit
V deC

Feria .ij\ Ex .;. Regum? Lectio .i}^^

iutem Abigail ad Nabal .. Phalti, filio Lais, qui erat
Gallim.^i

f[ Ex epistola Pauli ad Hebreos}^ Lectio secunda.

DOctrinis varijs et peregrinis nolite abduci ... Gratia cum
omnibus vobis. Amen.

fl Feria dij. ex .i}'^ Regum}^ Lectio ,i.
117 T venerunt Ziphei ad Saul in Gabaa ... sopor domini

irruerat^" super eos.

^ Ca. 22 itt m. 2 — ^ Chrysostotni : 38. 63. os auri : 39. 41. oris aurei : 64.

'•' oitt. 39. 41. 63. * ille : 39. »— » otn. 39.

'* homines : 39. 41. 49. "^ Thus Magistrum : 38. etc.

^ Te deum : add. 63. * [xxv. 36-44.]

^^ ij : 39. 41. " Galli : 41.

^- [xiii. 9-25.] ^^ libro: add. 43.

^^ Ca. 26 in tti. [xxvi. 1-12.] " irruat : 39.

Digitized by VjOOQIC

222 S.IBBATO nOMINICAE XVII. POST PENTECOSTES.

Ex^ epistola Pauli ad Philippensesr Lectio secunda,

pAulus et Timotheus serui lesu Christi ... siue per vitam, siue
^ per mortem.

fl Feria ,iiij? /.* Regum? Lectio ./.

/^Vmque transisset dauid ex aduerso ... et Saul reuersus est
^ in locum suum.

Ex epistola Pauli ad Philippenses? Lectio secunda.

Mlhi enim viuere Christus est ... quia Dominus lesus
Christus in gloriam^ dei patria

C Feria quinta. Ex primc^ Regum? Lectio prima.

T^T ait Dauid in corde suo ... erit igitur mihi seruus sempi-
-^ ternus.

Ex epistoLx Pauli ad Philippenses}^ Lectio secunda.

TTaque charissimi mei, sicut semper obedistis ... erga mcum
^ obsequium.

C Feria .vi. Ex .i, Regum.^^ Lectio .i.

pActum est autem in diebus illis ... super faciem suam in
^ terra et adorauit.

Ex epistola Pauli ad Philippenses}' Lectio secunda.

T^E cetero fratres mei, gaudete in Domino ... virtutis suc qua
^-^ etiam possit subijcere sibi omnia.

C Sabbato. Ex primo Regum}^ Lcctio prima.

Dlxit autem Samuel ad Saul ... ambulauerunt per totam
noctem illam.

Ex epistola Pauli ad Philippenses}^ Lectio secunda.

TTaque fratres mei charissimi ct desyderatissimi ... Gratia
^ domini nostri lesu christi cum spiritu vestro. Amen.

' om. 49. 63. 66. - Cap. i in ///. [i. 1-20.]

♦ ex : add. "i^^. etc. ** libro : add. 43.

^ [xxvi. 13-25.] •* [i. 21— ii. II.]

" gloria est : 39. 41. 44. 49. 61. 63. 6^ 66. '^ libro : add. 43. 66.

^ Ca. 27 in m. [xxvii. 1-12.] ^^ [ii. 12-30.]

" Ca. 28 /// ///. [xxviii. 1-14.] '-^ Ca. 3 tn ///. [iii. 1-21.1

'=' [xxviii. 15-25.] '* Ca. 4 /// ///. [iv. 1-23.J

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XVIII. POST PENTECOSTEN, 223

tr Domintca decima octaua post Pentecosten. Ex ./. Regum}

Lectio ./.

/^Ongregata sunt ergo Philisthijm vniuersa agmina ... non
^^ offendes oculos satraparum Philisthijm.

tr '^Sanctum lesu Christi Euangelimn^ secundum Marcum?

Lectio ,ij\

TNitium euangelij lesu Christi filij dei ... secuti sunt eum.

fl Tertia lectio secundum Mattheum,*

T N illo tempore : Ascendens lesus in nauiculam transfretauit
^ et venit in ciuitatem suam. Et reliqua.

fl Homilia sancti loannis ^oris auriJ*

CHristum in humanis actibus diuina gessisse mysteria : et in
rebus visibilibus inuisibilia exercuis.se negocia : lectio
hodierna monstrauit : Ascendit (inquit) in nauiculam et trans-
fretauit et venit in ciuitatem suam. Nonne ipse est qui fugatis
fluctibus maris profunda nudauit : vt Israeliticus populus inter
stupentes vndas sicco vestigio velut montium concaua transiret.
Nonne hic est qui Petri pedibus marinos vertices® inclinauit, vt
inter^ liquidum humanis gressibus solidum preberet obsequium }
Et® quid est quod ipse sibi sic maris denegat seruitutem vt^
breuissimi loci^® transitum sub mercede nautica transfretaret ?
Ascendit (inquit) in nauiculam et transfretauit. Et quid
mirum fratres? Christus venit suscipere infirmitates nostras, et
sua nobis conferre remedia sanitatis, quia medicus qui non
^Mnfert sanitatem" infirmitates curare nescit. Et qui non fuerit
cum infirmo infirmatus infirmo non potest conferre sanitatem.
Christus ergo si in suis mansisset virtutibus commune cum
hominibus nihil haberet.^^ Et si noa implesset carnis ordinem :
carnis in illo esset otiosa susceptio.^**

Oratio,

T^Irigat corda nostra quesumus domine tue miserationis
^^ operatio : quia tibi sine te placere non possumus.^* Per
dominum.

' Ca. 25 in m. Thus also 38. xxix. /// m. 39. etc. [xxix. 1-7.] - — - oin. 38.

•' Ca. I //; ///. om. 38. [i. 1-20.] "* Ca. 9 /// ///.

^— '' Chrysostomi : 38. os attri : 39. 41. oris aurei: 61. 64. hom. b. Petri

Chrisologi: 63. ^ vortices : 39. 41. vercices : 61.

■ iter : 39. etc. * vt : 44. » et : 44. ^^ laci : 39. etc.

^•— " fert infirmitatem : 39. 41. ^- haberent : 66.

' • Te deum : add. 63. '^ secundum te viuere valeamus : add. 66.

Digitized by VjOOQIC

224 FERIA VI. DOMINICAE XVIII. POST PENTECOSTEN.

fl Feria secunda. Ex primd^ Regiwir Lectio prima.

Dlxitque Dauid ad Achis. Quid enim feci ... amara erat
anima vniuscuiusque viri super filijs suis et filiabus.

f[ Secundum Marcum?' Lectio .ij.

ET ingrediuntur Capharnaum ... conueniebant ad eum
vndique.

fl Feria .iij. Ex ./.* Regum? Lectio .i.

COnfortatus est autem Dauid in domino deo suo ... ascenderant
camelos, et fugerant.

C Secundum Marcufu.^ Lectio secunda.

ET iterum intrauit Capharnaum post dies ... vinum nouum in
vtres'^ nouos mitti debet.

tr ^Feria .iiij? ex .i. Regum? Lectio .i.
P Ruit ergo Dauid omnia . . . Dauid ipse et viri eius.

f[ Secundum Marcum}^ Lectio secunda.

T factum est iterum ... ludam Iscariothem qui et tradidit
llum.

C Feria quinta. Ex primo Regum}^ Lectio prima.

PHilisthijm autem pugnabant aduersum Israel ... ieiunauerunt
septem diebus.

C Secundum Marcum}- Lectio .ij.

ET veniunt ad domum, et conuenit iterum turba ... et
dimittantur eis peccata.

<T Feria sexta. Secundus liber Samuelis, quem nos secufidum
Regum dicimus}^ Lectio .i.

FActum est autem postquam mortuus est Saul ... Ego
interfeci christum domini.

f[ Secundum Marcum}^ Lectio .ij.

ET ait illis : Nescitis parabolam hanc .^ ... ventus et mare
obediunt ei.

1 libro: add. 43. 63. 66. ^ [xxix. 8 — xxx. 6.]

^ [i. 21-45.] * libro : add. 63. 66.

* [xxx. 6-17.] ^ Ca, 2 in m. [ii. 1-22.] ' vrtes : 61.

^ — ® om. 44. • [xxx. 18-31.] 10 [ii. 23— iii. 19.]

" Ca. 31 in m. [xxxi. 1-13.] ^- [iii. 20— iv. 12.]

>^ Cap. I. in m. [i. 1-16.] ^^ [iv. 13-40.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XIX, POST PENTECOSTEN, 225

fl Sabbato ex ,ij\ Reguni} Lectio ,i,

pLanxit autem Dauid planctum huiuscemodi super Saul ...
^ ceciderunt robusti et perierunt arma bellica ?

C Secundum Marcum? Lectio ,ij,

pT venerunt trans fretum maris in regionem Gerasenorum ...
^ turba multa, et comprimebant eum.

C Dominica jcix, post pentecosten ex tertio librcfi Regum}
Lectio ,i,

ET dixit Elias Thesbites de habitatoribus Galaad ... vt
comedamus et moriamur.

fl ^Secundum Marcum? Lectio ,ij.

ET mulier que erat in profluuio sanguinis ... circumibat^
castella in circumitu® docens.

C Tertia lectio secundum Mattlieum?

IN illo tempore : Loquebatur lesus principibus sacerdotum,
parabolam hanc. Simile factum est regnum celorum, homini
regi qui fecit nuptias fiho^^ suo. Et reliqua.

fl Homelia\ sancti Gregorij pape.

TExtum lectionis euangclicc fratres charissimi volo (si possum)
sub breuitate transcurrere, vt in fine eius valeam ad loquen-
dum largius vacare. Sed querendum prius est an hec apud
Mattheum ipsa sit lectio, que apud Lucam sub appellatione cene
describitur. Et quidem sunt nonnulla que sibi dissona esse
videntur quia hic prandium, illic cena memoratur. Hic qui ad
nuptias non dignis vestibus intrauit repulsus est, illic nullus
intrasse dicitur qui repulsus essc perhibeatur. Qua ex re rccte
colligitur quod et hic^^ per nuptias presens ecclesia et illic per
ccnam eternum et vltimum conuiuium designatur, quia et hanc
nonnulli exituri intrant et ad illud quisquis semel intrauerit
vlterius non exibit. Et si quis forte contendat hanc eandem
esse lectionem, ego melius puto (salua fide) alieno intellectui
cedere, quam contentionibus deseruire. Quoniam et intelligi
congrue forsitan potest, quia de proiecto eo qui cum nuptiali
veste non venerat : quod Lucas tacuit Mattheus dixit. Quod
vero per alium cena, per hunc autem prandium dicitur : nequa-

^ [i. 17-27.] 2 Ca. 5 in m. [v. 1-24.]

'^ om. 61. 63. 66. ^ Ca. 17 //; ///. [xvii. 1-12.]

' Sanctum etiangelium : pr. 38. * [v. 25 — vi. 6.]

' circuibat : 39. 41. * circuitu : 39. 41. 43. 44. 61. 63. 64.

» Ca. 22 in m. 1« filios : 43. >» et : add. 66t

B. R. N. Q

Digitized by VjOOQIC

226 FERIA V. DOMINICAE XIX. POST PENTECOSTEN.

quam vel hoc nostre intelligentie obsistit : quia cum ad horam
nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque
prandium cena vocabatur.^

Oratio.

/^Mnipotens et misericors deus vniuersa nobis aduersantia
^^ propitiatus exclude : vt mente, ct corpore pariter expediti,
que tua sunt, h*beris mentibus exequamur : per.

C Feria secunda ex tertio Regum? Lectio priina.

A D quam Elias ait. NoH timere sed vade ... verbum domini
-^"^ in orc tuo verum est.

C Secundum MarcumF" Lectio ,ij\

ET vocauit duodecim et cepit eos mittere binos ... posuerunt
illud in monumento.

fl Feria tertia ex libro^ tertio Regum.^ Lectio prima.

pOst dies multos factum est verbum domini ad Eliam ... quia
^ hodie apparebo ei.

fl Sccitndum Marcum? Lectio secunda.

ET conuenientes apostoli ad Icsum ... erat enim cor eorum
obcecatum.

f[ Fcria quarta ex tertio libro"* Regum.^ Lectio prima.

ABijt ergo Abdias in occursum Achab ... omnis populus ait :
Optima propositio.

f[ Secundum Marcum? Lectio .ij\

ET cum transfretassent venerunt in terram Genezereth ...
similia huiusmodi multa facitis.

f[ Feria .v. ex .iii. Regum}^ Lectio .i.

Ixit ergo Elias prophetis Baal : Eligite .. duxit eos Elias
ad torrentem Cison, et interfecit eos ibi.

C Secundum Marcum}^ Lectio .ij.

17 T aduocans iterum turbam dicebat illis ... surdos fecit
-^ audire, et mutos loqui.

1 Te deum : add. 63. - [xvii. 13-24-] ' [vi. 7-29-]

** om. 39. 41. 49. 61. 64. " Cap. 18 in vi. rxviil i-iq.1

« [vi. 30-52.]

® [vi. 53-vii. 13-]

" Cap. \iinvi. [xviiL 1-15.]
' om. 39. etc. ^ [xviii. 16-24.]

"* [xviii. 25-40.] " [vii. 14-37.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XX. POST PENTECOSTEN. 227

C Feria .vi. cx .iii. Regum} Lectio .i.

ET ait elias ad Achab, Ascende ... vsque ad montem dei
Horeb.

i^:

C Secundum Marcuin? Leciio .ij.

diebus illis iterum cum turba multa esset ... si in vicum
introieris, nemini dixeris.

C Sabbato ex .iij. Regum? Lectio .i.

/^Vmque venisset illuc, mansit in spelunca ... secutus est
^ Eliam, et ministrabcit ei.

C Secundum Marcum.^ Lectio .ij\

117 T egressus est lesus et discipuli eius ... nisi lesum tantum
^ secum.

fl Dominica vigesima post pentecosten. Quartus liber regum.^

Lectio .i.

pReuaricatus est autem Moab in Israel, postquam mortuus est
^ Achab ... quinquaginta qui erant cum eo.

C Sccundum Marcum.^ Lectio .ij.

r^T descendentibus^ illis de monte ... nisi in oratione et
^^ ieiunio.

C Tertic^ lectio secundum loannem?

T N illo tempore : Erat quidam regulus cuius filius infirmabatur
^ Capharnaum. Et rcliqua.

C Homilia sancti Gregorij papc.

T Ectio sancti euangelij quam modo fratres audistis : exposi-
^-^ tione non indiget. Sed ne hanc tacite preterijsse videamur :
exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur.
Hoc autem vobis solummodo^^^ expositione video esse requiren-
dum, cur is qui ad salutem petendam venerat audiuit : Nisi signa
et prodigia videritis : non creditis. Qui enim salutem querebat
filio : proculdubio credebat. Neque enim ab eo quereret
salutem, quem non crederet saluatorem. Quare ergo ei dicitur :
nisi signa et prodigia videritis : non creditis : qui ante crcdidit
quam signum^^ videret? Sed mementote quid petijt, et aperte
cognoscetis, quia in fide dubitauit. Poposcit^- namque : vt

^ [xviii. 41 — xix. 8.] ^* Ca. 8 in m. [viii. 1-26.] ^ [xix. 9-21.]

** [viii. 27 — ix. 7.] "^ [i. i-io.] Caputj: i<f^.

« [ix. 8-28.] "^ descedentibus : 38. » Tertia: 38. elc.

" Ca. 4 in m. ^^ in : add. 39. 41. de : add. 63. 66.

" signa •. 43. ^^ Pro poscit : 66.

Q 2

Digitized by VjOOQIC

228 FERIA V. DOMINICAE XX. POST PENTECOSTEN,

descenderet et sanaret filium eius. Corporalem ergo presentiam
domini querebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus
itaque in illo credidit, quam* non putauit salutem posse dare
nisi presens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset,
proculdubio sciret quia non esset locus vbi non esset deus. Ex
magna ergo parte diffisus^ est qui virtutis honorem non dedit
maiestati, sed presentie corporali. Et salutem itaque filio petijt,
et tamen in fide dubitauit quia eum ad quem venerat, et
potentem ad curandum credidit: et tamen morienti filio esse
absentem putauit.'^

Oratio,
T Argire quesumus domine fidelibus tuis indulgentiam placatus,
^ et pacem : vt pariter ab omnibus mundentur offensis : et
secura tibi mentem* deseruiant. per.

<[ Feria secunda ex quarto^ Regum? Lectio prima.
T^ Vrsumque misit ad eum principem quinquagenarium ...
■^^ scripta sunt in libro sermonum dierum regum Israel.

C Secundum Marcum? Lectio .ij.

ET inde profecti pretergrediebantur Galileam ... pacem
habetc inter vos.

<[ Feria .iij. ex .iiij? Regum? Lectio .i.
T^Actum est autem : cum leuare vellet dominus Eliam ... si
^ autem non videris, non erit.

<[ Secundiim Marcum}^ Lectio .ij.
'PT inde exurgens, venit in fines ludee ... primi, erunt
-^ nouissimi, et nouissimi primi.

Feria .iiij. ex .iiij, Regum}^ Lectio .i.
/^Vmque pergerent, et incedentes sermocinarentur ... inde
^^ reuersus est in Samariam.

f[ Secundum Marcum)^ Lectio .ij.
pRant autem in via ascendentes lerosolymam ... sequebatur
-^ eum in via.

Feria .v. ex .iiij. Regum}^ Lectio .i.

TOram vero filius Achab regnauit supcr Israel ... Nunc autem
^ adducite mihi psaltem.^*

* quem : 39. etc. 2 diffusus ; 39. 44. 61.

' Te deum : add. 63. * mente : 38. elc.

' it^o: add. 43. 63. 66. ^ [i. 11-18.] " [ix. 29-49.]

*♦ libro: ada. 4j. 66. * Ca. 2 in m. [ii. i-io.]

Ca. 10 in m. [x. i-Ji.] 9 in m- 44« " [ii. 11-25.]

Cai>. ii/i 39. ctc. [lii. 1-15.] " saltcm : 39.

« [v. 32-52.1

Digitized by VjOOQIC

DOMINICA XXI, POST PENTECOSTEN. 229

<[ Secundum Marcum} Lectio .tj\

ET cum appropinquarent lerosolyme ... dimittet vobis
peccata vestra.

C Ferta sexta, Ex Sij? Regum? Leciio pnma,

/^Vmque caneret psaltes facta est super eum manus domini ...
^ et reuersi sunt in terram suam.

f[ Secundum Marcum} Lectio secunda.
T7T veniunt rursus lerosolymam ... Et mirabantur super eo.

C Sabbato ex .iiij. Regum} Lcctio .i.

ly/rVlier autem quedam de vxoribus prophetarum ... filium
^^ enim non habet, et vir eius senex est.

fl Secundum Marcum.^ Lectio .ij.

T7T vcnerunt ad eum Sadducei ... Et multa turba eum
-^ libenter audiuit.

C Dominica jcxi. post pentccosten. Ex quarto Regum? Lectio .i.
pRecepit itaque vt vocaret** eam ... Non surrexit puer.

C Secundum Marcum.^ Lectio .ij.

T7T dicebat eis in doctrina sua, Cauete a scribis ... Qui autem
-^ sustinuerit in finem, hic saluus erit.

C TertiaHectio secundum Mattlieum}^

IN illo tempore : Dixit lesus discipulis suis parabolam hanc.
Simile est regnum celorum homini regi^^ qui voluit rationem
ponerc cum seruis suis. Et reliqua.

fl Homilia sancti Augustini episcopi.

NArrauit dominus similitudinem valde terribilem, quia simile
est regnum celorum homini patri familias, qui posuit
rationem cum seruis suis : in quibus inuenit debitorem decem
milium talentorum. Et cum iussisset vt omnia que habebat et
omnis eius familia et ipse venderentur,^- et debitum solueretur,
aduolutus genibus domini sui : rogabat eum dilationem, et

^ Ca. II in jn. [xi. I-26.]

2 Thus also 38. quarto : 39. etc.

'•' [iii. 15-27.]

* [xi. 27 — xiL 17.]

^ Cap. 4 in m. [iv 1-14].

« [xii. 18-37.] ^ .. ^ ... ^

' [iv. 15-31.] ^ vocarent :

61. » [xii. 38— xiii. 13.]

10 Ca. 18 in m. " om. 38.

'2 venderctur : 41.

Digitized by VjOOQIC

230 FER2A IIL DOMINICAE XXI. POST PENTECOSTEN,

meruit remissionem. Misertus est^ enim dominus eius sicut
audiuimus et omne debitum dimisit illi. At ille debito liber sed
iniquitatis seruus, postquam egressus est a facie domini sui :
inuenit etiam ipse debitorem suum qui debebat non decem milia
talentorum : quantum ipsius debitum fuit : sed centum
denarios,^ cepit suffocare eum trahere et dicere: Redde quod
debes. At ille rogabat conseruum sicut ipse rogauerat dominum.
Sed non talem ipse inuenit conseruum, qualem ille dominum.
Non solum illi remittere debitum noluit: sed nec dilationem
dedit. Contortum rapiebat ad solutionem : iam debito dominico
liber. Displicuit conseruis : et renuntiauerunt domino suo quod
actum esset^

Oratio,

FAmiliam tuam quesumus domine continua pietate custodi :
vt a cunctis aduersitatibus te protcgente sit Jibera, et in
bonis actibus tuo nomini sit deuota : Per.

C Feria secunda ex^ quarto Regum? Lectio prima.

INgressus est ergo Eliseus domum ... comederunt, et super-
fuit iuxta verbum domini.

f[ Secundtim Marcum^ Lectio .ij.

CVm autem videritis abominationem desolationis ... omnibus
dico, Vigilate.

C Feria tertia ex quarto Reguin? Lectio prima.

NAaman autem princeps militie regis Syrie ... sciat esse
prophetam in Israel.

f[ Epistola^ Pauli ad collossenses? Lectio secunda.
"pAulus apostolus lesu Christi ... siue que in celis sunt.

^ ovi. 6i. 64. '^ et : add. 39. 41. 61. 64.

•* et dominus fecit adesse seruum, et dixit ei : Serue nequam, quum mihi tanla
deberes, misertus lui in omnia dimisi tibi, non ergo et te oportebat misereri conserui
tui, sicut et tui misertus sum ? Et iussit omnia quae illi demiserat exigi. Ergo hanc
similitudinem 2j\ nostram instnictionem proposuit, et admonendo perire nos noluit.
Sic, inquit, et vobi"* faciet pater coelestis, si non remiseritis vnusquisque vestrum
fratribus vestris ex corde vestro. Ecce fratres res in aperto est, admonitio vtilis et
valde salubris. Obedientia debetur, vt quod iustum est impleatur, quia omnis homo
et debitor est dei, et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim qui non fit
debitor dei, nisi in quo nullum potest inueniri peccatum ? Quis est autem qui non
habeat debitorem fratrem, nisi in quem nemo peccauit?: add. 38.

Te deum : add. 63.

^ libro: add. 63. * [iv. 32-44.] ^ [xiii. 14-37.]

' Ca. 5 in m. [v. 1-8] lihro : add. 43. 66.

^ beati : add. 43. 63. 66. ® Cap. i /// ///. [i. 1-20.]

Digitized by VjOOQIC

DOMINJCA XXIL POST rENTECOSTEX. 231

Feria .iiij, Ex JiiJ, Regum} Lectio prima,

\ 7'Enit ergo Naaman cum equis et curribus ... Abijt ergo ab
^ eo electo terre^ tempore.

C Ex epistokfi Pauli ad Colossenses.^ Lcctio secunda.

PT vos cum essetis aliquando alienati ... abundantes in illo
^ in gratiarum actione.

C Feria quinta, Ex quarto RegumJ' Lectio prima.

T^Ixitque Giezi puer viri Dei ... Et egressus est ab eo
^ leprosus quasi nix.

<[ Ex epistolcfi Pauli ad Colossenses? Lectio secunda.

A /'Idete nequis vos decipiat per philosophiani ... ad saturitatem
^ carnis.

fl Feria sexta ex quarto Regum.^ Lectio prima.

T^Ixerunt autem filij® prophetarum ad Eliseum ... nocte
^^ circundederunt ciuitatem.

f[ Ex epistola Pauli ad Colossenses}^ Lcctio secunda

TGitur si consurrexijtis cum Christo ... non est personarum
^ acceptio apud Deum.

f[ Sabbato. Ex quarto Regum}^ Lectio prima.

/^Onsurgens autem diluculo minister viri Dei ... non vencrunt
^^ latrones Syrie in terram Israel.

f[ Ex epistola Pauli ad Colossenses}"^ Lectio secunda.

T^Omini, quod iustum est et equum : seruis prestatc ,.. Gratia
^^ domini nostri lesu Christi vobiscum, Amen.

fl Dominica jcxii. post pentecosten}'^ Ex .iiij\ libro^^ Regum.

Lectio ./.

T^Actum est autem post hec congregauit Benadad ... quid
^ amplius expectabo a domino ?

* [v. 9-19.] '^ om. 39. 41. 64.
^ beati: add. 43. 63. 66. * [i. 21-ii. 7.]

^ Ca. 6 in m. So also 38. 44. Ca. 5 : 63. [v. 20-27. J

« beati: add. 43. 63. 66. "^ [ii. 8-23.]

* [vi. 1^14.] Cap. vj. : 39. ix : 4I.

» fili» : 66. '" Cap. 3 /;/ ///. [iii 1-25.]

" Ca. II /// ///. siif/ 38. [vi. 15-23.] Ca. 6. 63. '=^ [iv. i- 18. ]<•.;//>'. ; 39. ctc.
" [vi. 24-33.] '* om. 39. 41. 63. 66.

Digitized by VjOOQIC

232 FEPIA II, DOMINICAE XXII, POST PENTECOSTEN.

<[ Ex^ epistola Pauli ad Tiviotheum- ,ij? Lectio secunda,

PAulus apostolus lesu Christi per voluntatem dei ... mini-
strauit mihi, tu melius nosti.

Tertia^ lectio secundum Mattheum^

N illo tempore : Abeuntes Pharisei consilium inierunt vt
caperent lesum in sermone. Et reliqua.*^

f[ Homilia sancti loannis episcopi,

OMnis malitia confunditur aliquoties ratione veritatis,
corrigitur autem nunquam maxime eorum qui proposito
malo et non ignorantia peccant. Ecce enim sacerdotes postquam
terrere dominum non potuerunt dicentes in qua potestate hec
facis : postquam parabolarum ratione constricti sub^ iudicio ipsi
se reos fecerunt, dicentes Malos male perdet : nemine contra
eos dicente testimonium nisi conscientia sola. Nunquid rion
compunxit eos timor peccati ? nunquid non compescuit** eos vel
libertatis consideratio ? Sed quid ? Abierunt, et consilium
acceperunt vt eum caperent in sermone. Quemadmodum si
aliquis claudere voluerit currentis aque meatum, si vna ex parte
clausa fuerit aque violentia : aliunde sibi semitam rumpit. Sic
ct eorum malignitas ex vna parte confusa alium sibi aditum
adinuenit. Sicut enim non potest fieri vt ligna mittendo
extinguas ignem : sic fieri non potest vt rationem reddendo
places hominem malum. Et sicut ignis quanto niagis ligna
susceperit in maiorem flammam erigitur : sic animus malus
quanto magis veritatem audierit, tanto amplius in malitiam
excitatur. Abierunt ergo et consilium acceperunt. Quo
abierunt ? ad Herodianos : Nam ex eo quod non dicit consiliati
sunt sed consilium acceperunt, ex eo quod pariter cum
Herodianis venerunt : apparet quod cum illis huiusmodi
circumuentionis consih*um tractauerunt®

Oratio,

DEus refugium nostrum, et virtus, adesto pijs ecclesie tue
precibus author ipse pietatis et presta, vt quod fideliter
petimus, eflficaciter consequamur : per dominum.

C Feria ,ij, ex quarto Regum}^ Lectio prima,

Ixit autem Eliseus: Audite verbum domini ... venite
eamus, et nuntiemus in aula regis.

' otfi. 49. 63. 66. 2 Ca. /;/ ;//. [i. i-iS]. cap. l in m. 44.

^ Thus also 38. c.j. /V/ w. 39. etc. ij : om. 61. 64.

* V • ^3* ^* * ta. 22 in m, ^ om. 66. ^ suo : 63.

" compsecuit : 66. ** Te deum : add. 63. ^^ Ca. 7. /// /;/. [vii. 1-9.]

Digitized by VjOOQIC

FERIA VL DOMINICAE XXII, POST PENTECOSTEN, 233

f[ Ex EpistoldS secunda ad Timothewn? Lectio secunda.

TV crgo fili mi confortare in gratia ... tenentur ad ipsius
voluntatem.

C Feria ,iij\ ex ,iiij\ Reguvi? Lectio ,i,

CVmque* venissent ad portam ciuitatis, narrauerunt eis ...
conculcauit eum popuJus in porta, et mortuus est.

Ex Epistola^ .ij. ad Tiinotheum? Lectio .ij.

TTOc autem scito,^quia in nouissimis diebus ... ad omne opus
^ ^ bonum instructus.

Feria .iiij. ex Daniele? Lectio ./.

TN anno .ij. regni Nabuchodonosor ... precepit vt perirent
^ omnes sapientes Babylonis.

f[ Ex epistolc? .ij\ Ad Timotlieum}^ Lectio secunda.

''r^Estificor coram Deo et lesu Christo qui iudicaturus^^ est viuos
^ et mortuos ... Gratia vobiscum Amen.

f[ Feria ,v. ex Daniele}^ Lectio ,i.

egressa sententia, sapientes interficiebantur ... qui
utionem regi annuntiet

ad omne

^ sol

Ex^'^ epistola^^ Pauli ad Titum}'^ Lectio ,ij,

T)Aulus seruus dei, Apostolus autem lesu Christi ...
^ opus bonum reprobi.

Feria .vi. Ex Danieicy* Lectio .i.

T3 Espondit rex, et dixit Danieli cuius nomen erat Baltassar ...
-■^^ Interpretationem quoque eius dicemus coram te rex.

C Ex Epistold}'^ ad Tituin}^ Lectio .ij\^^

'T^V autem loquere que decent sanam doctrinam ... Nemo te
^ contemnat.

' PauH : add. 49. 61. 64.

- Cap. 2. in VI. [ii. 1-26.] ij : add. 49. 61. 64.

' [vii. 10-20.] •* Cum: 39.

■' Pauli : add. 43. 61. 63. 64. 66. ® [iii. I-17.] Caftit iij : /// m. 39.

' scio : 61. * Ca. 2. /// ///. [ii. I-I2.]

** Pauli: add. 43. 49. 61. 63. 64. 66. ^® Cap. 4. in vt. [iv. 1-22.J

" indicaturus: 66. ^*^ [ii. 13-25.]

'•' otn. 43. 49. 63. 66. i^ beati: add. 43. 63. 66.

'* Ca. 3. /// ///. Thus also 38. 41. Ca. ;'. 39. 44. [i. 1-16.]

^« [ii. 26-36.] 1' Pauli: add. 49. 6i. 66.

^" [ii. I-15.] Cap. ij. in ni. 39. '" prinia: 43.

Digitized by VjOOQIC

234 DOMINfCA XX III, POST PENTECOSTEN,

Sabbato, Ex Daniele} Lectio ,/.
T^V rex regum es ... tu potuisti aperire hoc sacramentum.

C Ex epistola- ad Titum:^ Lectio ,ij,
\ Dmone illos principibus et potestatibus subditos esse ...
^^ Gratia dei cum omnibus vobis. Amen.

f[ Dominica xxiij, post Pentecosten, Liber Tobie,^ Lectio ./'.
T^Obias ex tribu et ciuitate Nephthalim^ ... dedit illi memora-
-'' tum pondus argenti.

E^^ epistola"* beati^ Petri apostoli .i? Lectio .ijy^
IDEtrus apostokis lesu christi electis aduenis dispcrsionis ... in
^ quem^^ desiderant angch* prospicere.

Tertia lectio, Secundum Mattkeum}'
T N illo tempore : Loquente lesu ad turbas^'^ : ecce princeps vnus
^ accessit et adorauit^* eum dicens : Domine^'' fiHa mea modo
defuncta est. Et reliqua.

Homilia Saucti Hieronymi presbyteri,
/^Ctauum signum est in quo princeps suscitari poterat'*' fiham
^^ suam nolens de mysterio vere resurrectionis^^ excludi. Sed
subintrauit muHer sanguine fluens et octauo sanatur loco : vt
principis fiHa de hoc exclusa numero veniat ad nonum iuxta
illud quando^^ in psalmo^^ dicitur. Ethiopia preueniet manus
eius deo. Etcum intrauit^^ plenitudo gentium tunc omnis Israel
saluus erit.-^ Ecce mulier que sanguinis fluxum patiebatur
duodecim annis : accessit- retro et tetigit fimbriam vestimenti
eius. In euangeHo secundum Lucam scribitur : quod principis
fiHa .xij. annos habebat^-^ ctatis : Nota ergo quod eo tempore hec
muHer, id est, gentium populus ceperit egrotare, quo -^genus
credidcrit ludeorum.-^ Nisi enim ex comparatione virtutum
vitium non ostenditur. Hec autem muHer sanguine fluens non
in domo : non in vrbe accidit-^ ad dominum : quia iuxta legem

' ["• 37-47-] - ^>cati Pattli : add. 43. 63. 66. Pauli : add, 61.

•' Ca. 3. in m. [iii. 1-15]. ^ Ca. l. /;/ ///. [i. 1-12.]

•'• Nephthali : 43. 66. ^ om. 43. 49. 63.

^ prima: add, 39. 41. 43. 63. 66. "* om. 63.

** om. 38. 39. 41. 43. 63. 66. ^** Cap. i. /;/ ///. [i. 1-12.]

" quae : 43. ^"^ Ca. 9. in ;//.

^•' turbam : 61. ^* adorabat : 43. 49. 61. 64.
^* om. 43. "■• So a/so 38. petierat : 39. 41. postulat : 43. etc

" Circuncisionis : 43. 49. 61. 64. '* quod : 39. 41. 43. 49. 61. 63. 64. 66.

^® psalmis : 43. '^ intrauerit : 39. etc.

'^ £t: add. 43. 49. 61. 63. 64. 66. ^ accesscrit : 39.
^' haberet : 43. 63. 66.

^ — ^ gens ludaeorum crediderat : 43. gens crediderit ludaeorum : 64. Ljenus lu-

ditorum crediderit : 63. 66. '^ accedit : 38. etr

Digitized by VjOOQIC

FERIA K DOMINICAE XXIIL POST PENTECOSTEN, 235

vrbibus excludebatur : sed in itinere ambulante domino, vt dum
pergit ad aliam, alia curaretur : vnde dicunt et^ apostoli : Vobis
quidem prius^ oportebat predicari verbum dei : sed quoniam
indignos^ vos iudicastis* salute transgredimur ad gentes.
Dicebat enim intra se : Si tetigero tantum ^fimbriam vestimenti''
eius : salua ero.*

Oratio,

\ Bolue^ quesumus domine tuorum delicta populorum : ct a
-^peccatorum nostrorum nexibus:que pro nostra fragilitate
contraximus : tua benignitate liberemur : Per.

Feria .//*. Ex Tobia^ Lectio ./'.

IDOst multum vero temporis, mortuo Salmanasar rege ... Cum
^ vero sol occubuisset, abijt et sepeliuit eum.

Ex epistola ,i, beatP Petri apostoli}^ Lectio .ij.

rjRopter quod, succincti lumbos mentis vestre ... verbum quod
^ euangelizatum est in vobis.

C Feria .iij. Ex Tobia}^ Lectio i.

\ Rguebant autem eum omnes proximi eius ... alijs^- huiusce-
-^ modi verbis exprobrabat ei.

C Ex epistola ./. ^^Petri apostoli}^ Lectio ,ij.
T^Eponentes igitur omnem malitiam ... nunc autcm niiseri-
^ cordiam consecuti.

Feria ,iiij. Ex Tobia}''' Lectio .i.

'T^Vnc Tobias ingemuit et cepit orare cum lachrymis ... vt ab
-■' isto improperio liberaret eam.

C Ex Epistola privia beati^^ Petri apostoli}^' Lcctio .ij.

/^Harissimi obsecro vos tanquam aduenas ... pastorem et
^ episcopum animarum vestrarum.

C Feria quinta. Ex Tobia}^ Lectio prima.

JPActum est autem die tertia dum compleret orationem ...
*- orationes in conspectu domini recitate.

' ei : 39. 2 ^,,; . ^2^ n ^^,, . ^, 5^ 55

^ indignos : add. 43. 63. 66. '' — ^ vestimentum : 43. 63. 66.

•* Te deum : add. 63. ' Absolue : 38. etc. ** [i. 18 -ii. 7.]

« om. 63. 1« [i. 13-25.] " [ii. 8-23.] 12 alij : 66.

•' bcaii: add. 39. 41. 43. 61. 64. 66. ^^ Ca. 2. in m, [ii. i-io.]

'^ Cap. 3 in m. [iii. i-ii.] ^* om. 6j.

'" Ca. 2. /■// ///. So a/so 38. 61. [ii. 11-25.] Captit tertinm : 39. 44.

'* [iii. 12-25.]

Digitized by VjOOQIC

236 DOMINICA XXIV. PO^l' PENTECOSTEN.

f[ Ex Epistolc^ beati Petri Apostoli?' Lectio seainda.

Slmiliter et mulieres, subdite sint viris ... angelis et potestati-
bus et virtutibus.

f[ Feria vi. Ex Tobia? Lectio .i.

TGitur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri- ... omnia
^ consilia tua in ipso permaneant.

C Ex Epistolc^ beati Petri apostoli? Lectio secunda.

CHristo igitur passo in carne ... commendent* animas suas in
benefactis.

C Sabbato. Ex Tobia? Lectio prima.

Ndico etiam tibi fili mi dedisse me decem talenta . .. donec
hec ipsa nuntiem patri meo.

Ex epistola beati^ Petri apostoli? Lectio .ij}^'^

SEniores ergo qui in vobis sunt obsecro ... in Christo lesu.
Amen.

f[ Dominica jcxiiij. post pentecosten.

f[ Notandum quod hec dominica est .v. vagantium^ tamen ideo
ponitur hiCy et non cum alijs vagantibus^ quia fere semper legitur
post pentecosten in hoc loco, et rarissime ante septuagesimam^ vt
supra dictum fuit.

C Libcr ludith}^ Lectio .i.

A Rphaxad itaque rex Medorum subiugauerat multas gentes
-^^ ... defenderet se de omnibus regionibus his.

C Ex^- Epistola^^ beati^^ Pctri apostoli .iiP Lectto secunda}^

Slmon Petrus, seruus et apostolus lesu Christi...dominus noster
lesus Christus significauit mihi.

C Tertia lectio. Secundum Mattheum}"^

T N illo tempore : Dixit lesus discipulis suis : cum videritis
^ abominationem desolationis que dicta est a Daniele propheta
stantem in loco sancto : qui legit intelligat. Et reliqua.

^ prima: add. 39. 41. 43. 49. 61. 63. 64. 66.

^ Cap. 3 in m. [iii. 1-22.] ^ [iv. 1-20.]

* j: add. 39. 41. 43. 61. 63. 66. ^ Ca. 4 in m. [iv. I-19.]

" commendant : 66. ' [iv. 21 — v. 9.]

^ om, 63. ^ Cap. Sinm. [v. 1-14.] ^^ prima: 39. 44.

" Cap. I. in m. [i. 1-12.] ^ om. 43. 49. 63. 66. " secunda: add. 39. 41. 63.

*^ om. 63. ^' om. 39. 41. 63. ^^ Cap. i. in m. [i. 1-14.

'^ Cap. 24 : in m. 43. 44. 61. 6^. 66.

Digitized by VjOOQIC

FERIA 17/, DOMINICAE XXIV, POST PENTECOSTEN, 237

f[ Homelia\ sancti Hieronymi presbyteri,

QVando ad intelligentiam prouocamur : mysticum^ monstratur
esse quod dictum est Et^ legimus^ in Daniele hoc modo :*
In dimidio hebdomadis auferetur sacrificium meum^et libamina :
et in templo Mesolationum abominatio* erit, vsque ad consum-
mationem temporis : et consummatio dabitur super soh*tudinem.
De hoc et apostolus loquitur quod^ homo iniquitatis et aduer-
sarius eleuandus sit contra omne quod dicitur deus : ®aut quod^
colitur ita vt audeat stare in templo dei et ostendere quod ipse
sit deus. Cuius aduentus secundum operationem satane
destruet® eos : et ad soHtudinem rediget^^ qui se susceperit.^^
Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi : aut de
imagine Cesaris quam Pilatus posuit in templo : aut de Adriani
equestri statua : que in ipso sancto sanctorum loco vsque in
presentem diem stetit. Abominatio quoque secundum veterem
scripturam dolorum^- seruitus^^ nuncupatur. Et iccirco additur
desolationis : quod in desolato templo atque destructo idolorum^*
positum sit.^^

Oratio,

EXcita quesumus domine tuorum fidelium voluntates : vt
diuini operis fructum propensius exequentes pietatis tue
remedia maiora percipiant : Per dominum.

f[ Feria dj. Ex ludith^^ Lectio a,

ANno tertlo decimo^^ Nabuchodonosor regis . . . de domo regis
assumpsit multum nimis.

f[ Ex Epistola^^ beati}^ Petri apostoli ,ijp Lecticr^ secunda,

DAbo autem operam et frequenter habere vos ... animam
iustam iniquis operibus cruciabant.

f[ Feria tertia. Liber EsterP Lcctio prima,

IN diebus Assueri qui regnauit ab India vsque Ethiopiam ...
vbi rex Assuerus manere consueuerat.

' mysterium : 61. ^ om. 43. 49. 61. 63. 64. 66.

* autem : add. 43. 49. 61. 63. 64. 66. •* Et : add. 43. 63. 66.

•■* om. 43. " — ** abominatio desolationum : 43. 63. 66.

7 et : 44. **— * et : 43. 63. 66. •• destruat : 43.

'^ redigat : 43. ^' susceperint : 39. 41. 43. 49. 61. 63. 64. 66.

'- idolorum : 39. 41. 44. 49. 61. 64- idolum : 43. 63. 66.

' ' om. 43. 63. 66. '•* idolum : 43. 49. 61. 63. 64. 66.

^' Te deum : add. 63. ^^ ca. 2. in m. [ii. i-io.]

^^ dedmotertio : 49. 61. 64. ^* secuttda: add, 39. 41. 66. prima: add. 63.

'• om. 63. '•* om. 39. 4>- 63. 66.

2> [i. 15— ii. 8.] •=* ca. in m. [i. 1—9.] Ca.j. 39.

Digitized by VjOOQIC

238 SABBATO DOMINICAE XXIV. POST PENTECOSTEN.

N°:

Ex epistola .2} Petri apostoli? Lectio ,ij.

uit dominus pios de tentatione eripere ... Sus lota in
olutabro luti.

f[ Feria ,iiij\ ex Esther? Lectio ./.
TTaque die septimo, cum rex esset hilarior ... cuncte vxores
^ tam maiorum quam minorum deferant maritis suis honorem.

C Ex epistola secundc^ Petri apostoli? Lectio secunda.

TT Anc ecce vobis charissimi secundam scribo epistolam ... in
^ ^ diem eternitatis. Amen.

C Feria quinta. Lihet^ loh? Lectio prima.

A /'Ir erat in terra Hus, nomine lob ... Egressusque est satan a
^ facie domini.

C Apocalypsis heatt^ loannis apostoli? Lectio secunda.

A Pocalypsis lESV Christi quam dedit illi Deus ... Deus qui
^^ est et qui erat : et qui venturus est omnipotens.

fl Feria sexta ex^^ lob}^ Lectio prima. ,

C^Vm autem quadam die filij et filie eius comederent, ct
^ biberent ... neque stultum quid contra Deum locutus est.

C Ex Apocalypsi)' Lcctio .ij.
T^Go loannes frater vester et particeps .. septem ecclesie sunt.

Sabhato. Ex loh}'^ Lectio ./.
t^Actum cst autem, cum quadam die venissent filij dei ...

A ViHphant pnim rlnlnr<»m p<;«;p vphpmpnfpm

Videbant enim dolorem esse vehementcm.

C Ex Apocalypsi beati loannis Apostoli}^ Lectio .ij.

sie^^ scribe^^ ...
coronam vite.^^

ET angelo Ephesi ecclesie^^ scribe^^ ... Esto fidelis vsque ad
mortem : et dabo tibi corc

' bcati: add. 39. 41. ^ [ii. 9-22.]

•' [i. 10-20.] "* beati: add. 39. 41.

^ Cap. 3. /// ///. [iii. I-18.] ^ ex libro: 63.

" Cap. I. /// ///. [i. I-I2.] * beato: 66.

" Cap. I. /// ///. [i. 1-8.] ^o est: 38.

^' [i. 13-22.] ^2 [i^ 9-20.] bcati loannis ApostoH: add. 38.

^=' Ca. 2. /// ///. [ii. 1-13.] ^^ [ii. i-io.]

'•'• Ecclesia : 66. ^® scribiv : 44. " Finis : add. 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

C SANCTORVM HISTORIAE

Ex probatis mictoribus siuninatiin deccrpte.

lANVARIVS.

C Circuncisio Christi duplex viaius,

ad vespcras, hymmis, Christe redemptor, etc, ^vt in die natiui-
tatis.

Antyphona.\ Propter nimiam charitatem, qua dilexit nos deus
filium suum misit in similitudinem carnis peccati, halleluia,
halleluia.

Oratio.

DEus, qui salutis eterne beate Marie virginitate fecunda
humano generi premia prestitisti, tribue quesumus, vt ipsam
pro nobis intercedere sentiamus per quam meruimus auctorem
vite suscipere dominum nostrum lesum Christum filium tuum,
qui, etc.

Et non fit commenioratio de alijs octauis.

Ad matntinnni Inuitatorium? Christus natus est nobis,
venite adoremus.

Hymnus. A solis ortus etc. vt in yiatiuitate?'

Antiphona. O admirabile commertium creator generis
humani animatum corpus sumens, de virgine nasci dignatus est
et procedens homo sine semine largitus est nobis suam deitatem.

fl Lectio tertia ex capite^ secundo Lucc.

ET postquam consummati sunt dies octo, vt circuncideretur
puer, vocatum est nomen eius lesus, quod vocatum est ab
angelo, priusquam in vtero conciperetur.

f[ Ex sennone sancti Bernardi.

MAgnum et mirabile sacramentum. Circumciditur puer et
vocatur lesus. Quid sibi vult ista connexio? Circuncisio
nempemagis saluandi, quam saluatoris esse videtur, et saluatorem

* [Sce belowy p. 366.] ^ die i. in ni.

•** die natiuitatis : 39. etc. \Scc below^ p. 366.] ^ capitulo : 60.

Digitized by VjOOQIC

240 OCTA VA SANCTl STEPlIANf. [Ian. 2.

circuncidere decet, magis quam circuncidi. Sed agnosce media-
torem dei, et hominum qui ab ipso natiuitatis sue exordio diuinis
humana sociat, ima summis. Nascitur ex muliere : sed cui
fecunditatis fructus sic accedat, vt non decidat flos virginitatis.
Pannis inuoluitur, sed panni ipsi angelicis laudibus honorantur.
Absconditur in presepio, sed proditur radiante stella de celo.
Sic et circuncisio veritatem suscepte probat humanitatis et
nomen quod est super omne nomen gloriam indicat maiestatis.
Circunciditur tanquam verus Abrahe filius. lesus vocatur tan-
quam filius Dei.

^ Ad laudes.

Antiphona. Mirabile mysterium declaratur hodie, inuocantur^
nature, deus homo factus est, id quod fuit permansit, et quod non
erat assumpsit, non commixtionem passus, nec diuisionem.

Oratio, Deus qui salutis, vt supra.
t[ Ad vesperas.

Hymnus. Christe redemptor vt supra.

Antiphona. Magnum hereditatis mysterium templum dei
factus est vterus nesciens virum, non est pollutus ex ea- carnem
assumens : omnes gentes venient dicentes : Gloria tibi domine.

Oratio. Deus qui vt supra.

Deinde pro commemoratione octauc Sancti Stephani. Anti-
phona. Stephanus autem plenus gratia et fortitudine faciebat
prodigia et signa magna in populo.

Oratio.

OMnipotens sempiterne deus qui primitias martyrum in beati
leuite Stephani sanguine dedicasti tribue quesumus, vt pro
nobis intercessor existat, qui pro suis etiam persecutoribus
exorauit Dominum nostrum lesum Christum filium tuum, qui
tecum etc.

Et non fit comemoratio de alijs octauis.

In octaua S. Sthephani ^lnuitatorium^ hymni, antiphonc, et tertia
lectio dicuntur sicut in die ^Sancti Steptiani.^ Oratio. Omnipotens,
vt supra, et est notandum quod in laudibus post pi^cdictam
orationem dicuntur etiam orationes Sancti loannis^ et Innocentium.
Vespere dicuntur de Sancto Stepliano et post eius orationem pro
commemoratione octaue Sancti loannis dicitur Antiphona. Iste est

* innouantur : 39. etc. - eo : 63.

» Thtii. die 2. in m. ■*— * om, 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

lAN. 5.] VIGILIA EPIPHANIAE, 241

loannes, qui supra pectus domini in cena recubuit, beatus apos-
tolus cui reuelata sunt secreta celestia.

Oratio, Ecclesiam tuam, vL ^supra in eius festo} et non fit
commemoratio de Innocentibus,

C In octaua sancti loanni^ inuitatorium, hymni, antiphone :
tertia lectio et oratio dicuntur sicut in ^eius festfi et in laudibus^
post orationes^ loannis dicitur etiam oratio Innocentium, Vespere
dicuntur de sancto loanne et post eius orationem pro comfnemora-
tione octaue Innocentium dicitur Antiphcna,

Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati, virgines
enim sunt, et sequuntur agnuni quocumque ierit.

Oratio, Deus cuius hodierna, etc. vt in ^eorum festo,^

In octaua Innocentium^ Inuitatorium, hymni^ antiphone^ tertia
lectio et oratio dicuntur sicut in '^eorum festo?

In vigilia Epip/uinie?

Inuitatorium hymni, antiphone, et Oratio dicuntur sicut in die
circuncisioniSy siue incidat in dominica^ siue in alio quocunque die,

C Tertia lectio secundum Mattheum.

T N illo tempore : Defuncto Herode ecce angelus domini
^ apparuit in somnis loseph in Egypto, dicens : Surge,* accipe
puerum et matrem eius : et vade in terram Israel defuncti sunt
enim qui querebant animam pueri. et reHqua.

Homilia Sancti Hyeronymi presbyteri,

T^X hoc loco intelligimus non solum Herodem, sed et sacerdotes
^ ct scribas eodem tempore necem domini fuisse meditatos.
Qui surgens accepit puerum et matrem eius. Non dixit
accepit^*^ filium suum et vxorem suam,sed puerum et matrem eius :
quasi nutricius^^ non maritus : Audiens autem quod Archelaus
regnaret in ludea pro Herode patre suo, timuit illo ire. Multi
propter ignorantiam historie labuntur errore, putantes eundem
esse Herodem a quo in passione sua dominus irridetur : et qui
nunc mortuus esse refertur. Ergo Herodes ille qui cum Pilato
postea amicitias fecit, huius Herodis filius est frater Archelai.
Quem et ipsum Tyberius Cesar Lugdunum que Galliarum est
ciuitas relegauit, fratremque eius Herode^^ successorem regni
fecit Lege losephi historiam. Et veniens habitauit in ciuitate
que vocatur Nazareth : vt adimpleretur quod dictum est
per prophetas : Quoniam Nazareus vocatur.^^ Si fixum, de
scripturis posuisset exemplum, nunquam diceret quod dictum

' — * in die: 39. 41. * die 3. in m,

^ — ^ die: 39. 41. * orationem sancti : 39. elc.

*— * die: 39. 41. ^ die. 4. in m. '-' die: 39. 41.

^ die. 5. in m. * et : add, 43. 63. *<* om! 38.

" nutritus : 39. ^^ Herodem : 39. etc *' vocabitur : 38. etc

B. R. N. R

Digitized by VjOOQIC

242 EPIPHANIA DOMINL [Ian. 6.

est per prophetas : sed simpHciter quod dictum est per prophetam.
Nunc autem pluraliter prophetas vocans ostendit se non verba
de scripturis sumpsisse, sed sensum. Nazarenus enim sanctus
intcrpretatur. Sanctum autem dominum futurum omnis scrip-
tura commemorat.

EPIPHANIA DOMINI
duplex maius ad vesperas Hymnus,

HOstis Herodis^ impie, Christum venire quid times ? Non
eripit mortalia, Qui regna dat celestia.

Ibant magi, quam viderant,^ Stellam sequentes preuiam.
Lumen requirunt lumine : Deum fatentur munere.

Lauacra puri gurgitis Celestis agnus attigit: Peccata, que
non detulit : Nos abluendo sustulit.

Nouum genus potentie : aque rubescunt hydrie, Vinum^ iussa
fundere : mutauit vnda originem.

Gloria tibi domine: Qui apparuisti hodie Cum patre et
sancto spiritu In sempitema secula. Amen.

Et sic terminantur hymni^ omnibus horis per totam octauam,

Antiphona, Magi videntes stellam dixerunt ad invicem :
Hoc signum magni regis est eamus, et inquiramus eum : et
offeramus ei munera : aurum, thus, et myrram halleluia halleluia.

Oratio,

DEus, qui hodierna die vnigenitum tuum gentibus stella duce
reuelasti : concede propitius, vt qui iam te ex fide cognoui-
mus, vsque ad contemplandam speciem tue celsitudinis perduc-
amur. per eundem. etc.

C Ad matutinum}

Inuitatorium. Christus apparuit nobis, venite adoremus.
Hymnus. Hostis Herodes.^

Antiphona. Reges Tharsis, et insule munera offerent
Reges Arabum et Saba dona adducent, halleluia halleluia.

C Notandum quod hodie omittuntur prima et secunda kctiones
occurrentes in dominicali^ et loco earum leguntur infrascripte.

C Pritna lectio ex Isaie. ^'^

OMnes sitientes venite ad aquas : et qui non habetis argentum,
properate, emite, et comedite. Venite, emite, absque argento :
et absque vlla commutatione vinum et lac. Quare appenditis
argentum non in panibus, et laborem vestrum*^ in saturitate ?

* Herodes : 38. etc. Herodes hostis : 43.

" videnmt : 39. ^ Vinumque : 39. etc. L l I

* in : add. 39. etc. * die. 6. in m.

* vt supra : add. 39. etc. ' non : add, 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

lAN. 6.] EPIPHANIA DOMINL 243

Audite audientes me, et comedite bonum, et delectabitur in cras-
situdine anima vestra. IncHnate aurem vestram, et venite ad me :
audite, et viuet anima vestra, et feriam vobiscum pactum^ sempi-
ternum, misericordias Dauid fideles. Ecce, testem populis dedi
eum ducem ac preceptorem gentibus. Ecce, gentem quam nescie-
bas : vocabis et gentes que te non cognouerunt, ad te current
propter dominum^ tuum et sanctum Israel : quia glorificauit te :
Querite dominum dum inueniri potest, inuocate eum dum
prope est. Derelinquat impius viam suam, et vir iniquus
cogitationes suas : et revertatur ad dominum, et miserebitur
eius, et ad deum nostrum quoniam multus est ad ignoscendum.
C ^Surge, illuminare lerusalem : quia venit lumen tuum, et
gloria domini super te orta est. Quia ecce tenebre operient
terram : et caligo populos : super te autem orietur dominus, et
gloria eius in te videbitur. Et ambulabunt gentes in lumine
tuo, et reges in splendore ortus tui. Leua in circumitu oculos
tuos, et vide : omnes isti congregati sunt, venerunt tibi. Filii
tui de longe venient, et filie tue de latere surgent. Tunc
videbis et afflues, et mirabitur, et dilatabitur cor tuum, quando
conuersa fuerit ad te multitudo maris : fortitudo gentium venerit
tibi. Inundatio camelorum operiet te : dromedarii Madian et
Epha : omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et
laudem domini** annuntiantes.

C Lectio .ij\ seaindum Mattheum}

CUm natus esset lesus in Bethlehem ... reuersi sunt in
regionem suam.

Tertia lectio, Homilia sancti Gregorii pape,

Slcut ex lectione euangelica fratres audistis celi rege nato rex
terre turbatus est : quia nimirum terrena altitudo confunditur
cum celsitudo celestis aperitur. Sed querendum nobis est :
quidnam sit quod redemptore nato pastoribus in ludea angelus
apparuit, atque ad orandum® hunc ab oriente magos non
angelus : sed stella perduxit ? Quia videlicet ludeis tanquam
ratione vtentibus rationale animal, id est, angelus predicare
debuit. Gentibus'^ vero quia vti ratione nesciebant, ad
cognoscendum dominum : non per vocem sed f)er signa
perducuntur : Vnde et per Paulum dicitur : Lingue in signum
sunt non fidelibus sed infidelibus, prophetie autem non infidelibus^
sed fidelibus. Quia et illis prophetie tanquam fidelibus non.
infidelibus : et istis signa tanquam infidelibus non fidelibus data
sunt. Et notandum quod redemptorem nostrum cum lam

* meum : add, 39. ^ deum : add, 39. elc } CapuL 60. in m. .

* domino : 39. etc. ' Ca. 2. in m, [ii. 1-12.]

* adorandum : 39. etc. ' Genliles : 39. etc

R 2

Digitized by VjOOQIC

244 OCTA VA EPIPHANIAE, [Ian. 7.

perfecte esset etatis eisdem gentibus apostoli predicant, eumque
paruulum, et necdum per humani corporis officium loquentem,
stella gentibus denunciat, et^ quia nimirum rationis ordo
poscebat vt loquentem dominum loquentes nobis, predicatores
innotescerent, et necdum loquentem elementa muta^ predicarent.
Sed in omnibus signis que vel nascente domino vel moriente
monstrata sunt considerandum nobis est, quanta fuerit in
quorundam ludeorum corde duritia, que^ hunc nec per prophetie
donum, ncc per miracula agnouerunt. Omnia quippe elementa
auctorem suum venisse testata sunt. Vt enim de his quodam
vsu humano loquar, deum hunc celi esse cognouerunt : quia
protinus stellam miserunt. Mare cognouit quia sub plantis eius,
se calcabile prebuit. Terra cognouit, quia eo moriente
contremuit. Sol cognouit, quia lucis sue radios abscondit.
Saxa et parietes agnouerunt : quia tempore mortis sue scissa
sunt. Infernus agnouit, quia hos quos tenebat mortuos :
reddidit. Et tamen hunc quem deum omnia insensibilia
elementa senserunt : adhuc infidelium ludeorum corda Deum
esse minime cognoscunt, et duriora saxis scindi ad penitentiam
nolunt : eumque confiteri abnegant : quem elementa (vt diximus)
aut signis aut scissionibus Deum clamant.

^ Ad laudes.

Antiphona. Ante luciferum genitus, et ante secula dominus
saluator noster hodie mundo apparuit halleluia halleluia.

C Ad vesperas,

Hymnus, Hostis Herodes, vt stipra,

Antiphona. Tribus miraculis ornatum diem sanctum colimus.
Hodie stella magos duxit ad presepium, hodie vinum ex aqua
factum est ad nuptias : hodie a loanne in lordane Christus
baptizari voluit vt saluaret nos halleluia.

C Hec Antiphona dicitur ad vesperas infra octauam,

C Notandum quod cuilibet diei per totam octauam assignatur
propria tertia lectio^ tamen cum inciderit dominica infra octauam
Epiphanie omittitur tertia lectio de octaua, et legitur de dominica
infra octauam^ vt ibi inuenies,

C Di^ .7. de octaua^ epiphanie?
Lectio ,iij, ex Homilia sanctcfi Gregorij pape,

QUi etiam ad damnationis sue culmen eum quem natum
despiciunt, nasciturum longe ante prescierunt. Et non

^ om. 39. 41. 60. ^ multa : 44. 61.

3 qui : 39. 41. 60. 63. * octauis: 39.

■* die 7. in m, : om, 38.

Digitized by VjOOQIC

lAN. 8.] OCTAVA EPIPIiANIAE, 24S

solum quia nasceretur nouerant, sed etiam vbi nasceretur. Nam
ab Herode requisiti^ locum natiuitatis eius exprimunt quem
scripture auctoritate didicerunt Et testimonium proferunt quod
Bethlehem honorari natiuitate noui ducis ostenditur : vt ipsa
eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis et
nobis ad adiutorium credulitatis. Quos profecto ante^ Isaac
cum lacob fihum suum benediceret designauit. Qui et
caligantibus oculis et prophetans in presenti filium suum non
vidit : cui tamen multa in posterum preuidit. Quia nimirum
ludaicus populus prophetie spiritu plenus et cecus eum de quo
multa in futuro predixit : in presenti positum non agnouit Sed
natiuitate regis nostri cognita : Herodes ad callida argumenta
conuertitur, ne terreno regno priuaretur. Renunciari sibi vbi
puer inueniretur postulat : adorare se velle simulat : vt quasi
hunc' inuenire possit extinguat Sed quantaest humana maHtia
contra consilium diuinitatis* ? Scriptum quippe est Non est
sapientia, non est prudentia, non est consilium contra
dominum.

C Die .8. de octaua epiphanie?
Lectio dij\ Senno ,s, Augustini episcopi,

AD partum virginis adorandum Magi ab oriente venerunt
Hunc diem hodie celebramus : huic debitum solennitati
sermonem persoluimus. Illis dies iste primus illuxit,
anniuersaria nobis festiuitas redit Illi erant primitie gentium,
nos® populi gentium. Nobis"^ hoc lingua nunciavit apostolorum,
stella ilHs tanquam Hngua celorum. Et nobis idem apostoH
tanquam aHj ceH enarrauerunt gloriam Dei. Cur enim non
agnoscamus eos celos qui facti sunt sedes dei ? Sicut scriptum
est Anima iusti sedes est sapientie. Per hos enim celos : iUe
celorum fabricator et habitator intonuit quo tonitruo mundus
tremuit, et ecce iam credit, magnum sacramentum. In presepe
tunc iacebat et magos ab oriente adducebat Abscondebatur in
stabulo et agnoscebatur in celo vt agnitus in celo manifestaretur
in stabulo. Et appeHatur epiphania dies iste : quod latine
manifestatio dici potest, simul cius celsitudinem humiHtatemque
commendans vt qui in aperto celo sydereis signis monstrabatur
in angusto diuersorio quesitus inueniretur. InuaHdusque in
infantibus® membris inuolutus in pannis : adoraretur® a Magis,
timeretur a maHs.

* magi : add, 39. 41. ^ bene : 39. elc. •' si : add, 39. etc
** natiuitatis : 41. ** die 8. ift m. : om. 38.

• non : 39. ' enim : add. 39. de : add 41.
' infantilibus : 39. etc. *• adoretur : 39.

Digitized by VjOOQIC

246 OCTA VA EPIPHANIAE, [Ian. lO.

Die .9. de octatia epiphanie}
Lectio ,iij\ sertno ,s, Augustini episcopi.

NUper celebrauimus diem quo ex ludeis Dominus natus est,
hodie celebramus quo a gentibus adoratus est Quoniam
salus ex ludeis est, sed hec salus vsque ad fines terre. Nam et^
illo die pastores adorauerunt, hodie Magi. lUis angeli, istis
autem stella nunciauit. Vtrique de celo didicerunt cum regem
celi in terra viderunt, vt esset gloria in excelsis Deo, et in terra
pax hominibus bone voluntatis. Ipse est enim pax nostra, qui
fecit vtraque vnum. lam hic infans natus atque annunciatus
ostenditur lapis ille angularis. lam in ipso primordio natiuitatis
apparuit duos ex diuerso parietes in se copulare iam cepit,
pastores a ludea, magos ab oriente perducens vt duos conderet
in se in vnum nouum hominem : faciens pacem. Pacem his qui
longe : et pacem his qui prope. Ideoque illi ipso die de proximo
venientes, de longinquo isti hodie peruenientes : duos dies
celebrandos posteris signauerunt, vnam tamen lucem mundi
vtrique viderunt. Sed hodie de istis loquendum est : quos de
remotis terre partibus fides duxit ad Christum.

C Die .10. De octaua Epip/ianie?
Lectio tertia, semio sancti Leonis pape,

CElebratio* proximo die quo intemerata virginitas humani
generis edidit saluatorem epiphanie nobis dilectissimi
veneranda festiuitas dat perseuerantiam gaudiorum : vt inter
cognatarum solennitatum vicina sacramenta : exultatione^ vigor
et feruor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat
salutem : quod infantia saluatoris ac mediatoris Dei et hominum
iam vniuerso declarabatur mundo cum adhuc exiguo detineretur
oppidulo. Quamuis enim Israeliticam gentem et ipsius gentis
vnam familiam delegisset de qua naturam humanitatis assumeret :
noluit tamen intra mateme habitationis angustias ortus sui latere
primordia : Sed mox ab omnibus voluit agnosci : qui dig^atus
est pro omnibus nasci. Tribus igitur Magis in regione orientis:
stella noue claritatis apparuit que illustrior ceteris pulchriorque
syderibus : facile in se intuentium oculos animosque^ confestim
aduerteretur non esse ociosum quod tam insolitum videbatur.

^ die 9. in m, : otn, 38. ^ in : 63.

' die 10. in tti, : otti. 38. * celebrato : 39. etc

* exultationis : 39. etc. ^ conuerteret vt : add, 39. etc

Digitized by VjOOQIC

lAN. 12.] OCTA VA EPIPHANIAE, 247

C Die ,\\,de octaua epipkanie.
Lectio .iij\ ex sennone^ sancti Leonis pape,

DEdit ergo aspicientibus intellectum qui prestitit signum et
quod fecit intelligi fecit inquiri : et se inueniendum obtulit
requisitus. Sequuntur tres viri supemi luminis ductum : et
preuij fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad
agnitionem veritatis gratie splendore ducuntur: qui humano
sensu signatum sibi regis ortum estimauerunt in ciuitate regia
esse querendum. Sed qui serui susceperat formam et non
iudicare venerat, sed iudicari : Bethlehem preelegit natiuitati :
lerosolymam passioni. Herodes vero^ audiens ludeorum
principem natum, successorem suspicatus expauit Et molitus
necem salutis auctori, falsum spospondit^ obsequium. Quam felix
foret si magorum imitaretur fidem : et conuerteret ad religionem
quod disponebat ad fraudem. O ceca stulte emulationis impietas,
qua* perturbandum putas diuinum, tuo furore consilium.
Dominus mundi, temporale non querit regnum, qui prestat
eternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem
vertere, et alienum facinus preoccupare conaris ? Mors Christi
non est temporis tui. Ante condendum est euangelium, ante
predicandum est Dei regnum : ante sanitates donande, ante sunt
facienda miracula.

C Aduertendum quod quando epiphania domini inciderit in
dominica tunc in sabbato sequenti omittenda est sequens tertia
lectiOy et loco eius legendum euangelium cum factus esset lesus.
cum homilia^ vt inuenies in dominica tertia post aduentum,

C Die ,\2,de octaua epiphanie}
Lectio tertia : sermo sancti Leonis pape.

IUstum et rationabile dilectissimi : et vere pietatis obsequium
est in diebus que diuine opera misericordie protestantur, toto
corde gaudere : et honorifice ea que ad salutem nostram gesta
sunt, celebrare. Vocante nos ad hanc deuotionem ipsa
recurrentium temporum lege : que nobis post diem in quo
coeternus patri filius dei natus ex virgine est : breui interuallo
epiphanie intulit festum : ex apparitione domini consecratum.
In quo magnum fidei nostre presidium prouidentia diuina
constituit : vt dum solenni veneratione recolitur adorata in
exordijs suis saluatoris . infantia per ipsa originalia documenta
probaretur, veri hominis in Christo orta natura. Hoc est enim
quod iustificat impios, hoc est quod ex peccatoribus facit sanctos,
si in vno eodemque domino lesu Christo : et vera deitas, et vera

^ sermonibus : 39. ^ verum : 43. ^ spopondit : 39. etc

* que : 39. etc. * die 12. in m, : om. 38.

Digitized by VjOOQIC

248 OCTAVA EPIPHANIAE, [Ian. 13.

credatur humanitas. Deitas qua ante omnia secula in forma dei
equalis est patri, humanitas qua in nouissimis diebus in forma
serui vnitus est homini. Ad roborandam ergo hanc fidem qua
contra omnes ^premuniebamurer orres,^ ex magno factum est
diuine pietatis consilio, vt gens in longinqua orientalis plage
regione consistens, que spectandorum syderum arte pollebat:
sig^um nati pueri qui super omnem Israel esset regnaturus
acciperet

C Hodie in vesperis dicitur antiphona assignata ad primas
vesperas.

C Octaua^ epiphanie^ duplex?
Lectio .iij\ Secundum loannem,

1N illo tempore : vidit loannes lesum venientem ad se, et ait :
Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Et
•reliqua.

C Homilia sancti Augustini episcopi.

NEmo sibi arroget et dicat quia ipse auferat peccata mundi.
lam intendite contra quos superbos intendebat loannes
digitum. Nondum erant nati heretici : et demonstrabantur : iam
intendebat contra illos. ^Contra illos* clamabat tunc a fluvio :
contra quos modo clamat ex euangelio. Venit lesus. Et quid
dicit ille? Ecce agnus Dei. Si agnus^ innocens, et loannes
agnus, an non et ipse innocens ? Sed quis innocens aut quantum
innocens ? omnes ex illa radice^ veniunt, et ex illa propagine de
qua cantat gemens Dauid : Ego in iniquitatibus conceptus sum,
et in peccatis mater mea in vtero me aluit. Solus ergo ille agnus
qui non sic"^ venit. Non enim in iniquitate conceptus est : qui
non de mortalitate conceptus est, ne® eum in peccatis mater eius
in vtero aluit, quem virgo concepit. Virgo peperit : quia fide
concepit : fide suscepit. Ergo ecce agnus Dei. Non habet iste
traducem de Adam. Carnem tantum assumpsit de Adam,
peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de massa nostra
peccatum, ipse est qui tollit peccatum nostrum : ecce agnus Dei,
ecce qui tollit peccata mundi. Nostis quia quidam homines
dicunt ah*quando : nos toUimus peccata hominibus, quia sancti
sumus. Si enim non fuerit sanctus qui baptizat, quomodo tollit
peccatum alterius : cum sit ille homo plenus peccato? Contra
istas disputationes verba nostra non dicamus, hunc legamus.
Ecce agnus Dei ecce qui toUit peccata mundi.

* — * premuniebamur errores : 38. etc. 2 (jjg i^^ /,^ „1^

3 minus: add. 39. 41. 60. 63. ** — ^ orn. 66. * Dei: add. 60.

^ traduce : 60. "^ fit : 66. ^ nec : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

lAN. 15.] S. BASILIUS : S, MARTINA. 249

C Basilius episcopus confessor} Lectio aij\

BAsilius Cappadox genere, Cesaree primum in sua regione,
deinde Athenis eruditus in eam magnitudinem omnis
generis doctrinarum euasit : cum egregia sanctitate, vt inde
magni cognomen inuenerit. Reuersus igitur in patriam cum
magna omnium expectatione Cesaream vocatur : vt morum, ac
pietatis institutor, moderatorque esset, presulisque Eusebij
adiutor: cui morienti in episcopatu successit. In quo sic
Valentis Imperatoris Arriani sibi infesti tractauit animum
sanctitate, et consequentibus signis, vt cum se vellet in exilium
mittere, sententiam mutare coegerit. Sella enim, qua gestandus
erat Valens, subito confracta et dissoluta est. Cumque de more
exilij multam^ scripturus esset, perficere non valuit, calamo nihil
attramenti reddente.^ Cumque secundus, et tertius calamus hoc
pertulisset, etadhuc legem impiam firmare contenderet, commota
est eius dextera, eamque subito tremor inuasit. Tunc eius animo
terrore impleto ambabus manibus chartam rupit. Et que nox
data est Basilio ad deliberandum, eadem vxor imperatoris, velut
tortoribus tradita cruciatur. Filius vero, qui eis erat vnicus
extinctus, pateme impietatis creditur exoluisse supplicia. Erat
autem Basilius in victu, et cultu abstinentissimus, vna tantum
tunica se amiciebat, humi cubitabat : totis sepe* noctibus
vigilabat, omnis expers libidinis tota vita perseuerauit. Primus
omnium cenobia excogitauit, et ritum illum monachorum
antiquum^ atque agrestem,^ ad formulam religioni propiorem
reduxit. Scripsit multa sanctissime, et eloquentissime nemo
enim sacra volumina (vt testatur Gregorius Nazianzenus, qui
vitam eius conscripsit) nec eloquentius eo, nec verius nec vberius
enarrauit. Obijt autem corpore iam per abstinentiam consumpto,
cum ossibus ac f)elle tantum superstes esset Calendis.
lanuarij.

C Martina virgo martyr? Lectio .iij?

IVyT Artina virgo Romana ex nobili et patritia familia christiane
^^^ pietatis egregia cultrix, et ab ineunte etate sacris literis
dedita, et erudita, dum sequitur euangelicam doctrinam, suarum
facultatum magnam partem pauperibus distribuit. Quam ob
rem facta rea quod relicto deorum cultu seruiret noue religioni,.
ab Alexandro imperatore Apollini sacrificare iubetur, nisi mallet
supplicia mortemque subire. Cum igitur in fide Christi prestaret,
equuleo suspensa ferreis vngulis exaratur, et sic cruciata in
carcerem conijcitur, si forte sententiam mutaret. Sed postridie

* die 14. in m. - multa : 38. 39. 43. 61. 64. 66. mulcta : 60.
^ reddenti : 39. ** om. 38. * antiquam : 39.

* cgrestem : 39. ' om. 43. * die 15. in m.

Digitized by VjOOQIC

250 S. MARCELLUS : S. ANTONIUS, [Ian. 17.

rursus^ dijs immolare lussa, et perinde contempto principis impio
iussu, seuissime torquetur, mamillis ferro laniatis, rursusque in
carcerem retruditur. Paucis vero diebus interiectis, desperata
mutatione sententie, in publicis spectaculis obiecta est immanibus
bestijs, quarum nulia virginem inuasit, aut quoque modo lesit.
Tunc vero iussu imperatoris extra vrbem educta, et in christiana
confessione et pietate constantissime perseuerans capite plectitur
calendis lanuarij. Cuius corpus sepulture datum est a sancto
Calisto pape.-

Marcellus papa martyr? Lectio iij,

TV/TArcellus patria Romanus a Constantino* et Galerio vsque
^^ ad Mazentiumt gessitpontificatum. Huiushortatu Priscilla
et Lucina matrone romane adducte sunt, altere^ vt cemeterium
suis sumptibus via salaria construeret altera vt ecclesiam dei
heredem suorum bonorum institueret. Titulos quinque et
viginti in vrbe Roma idem disposuit, quasi dioceses ad
commoditatem baptismi et eorum qui ad fidem Christi ex
gentibus quotidie veniebant, et ad martyrum sepulturas.
Quibus rebus iratus Mazentiusf Lucina religata,* ipsum minis^
impellere conatur, vt se pontificatu abdicaret, atque nomen
christianum deponeret. In quo cum se ab eo negligi
animaduerteret, ipsum in viuaria ad curam publicarum bestiarum
damnauit. Ex quo loco nec orationes ille, nec ieiunia
pretermittens, parrochias etiam epistolis, quando aliter non
licebat multos annos gubernauit. Demum ex feda illa, atque
incommoda habitatione, pedore et situ confectus obijt, eiusque
sanctissimum corpus in cemeterio Priscille via salaria sepelitur
.xvij. calendas Februarij. Sedit autem annos quinque menses
sex dies vnum et .xx.

Oratio.

PReces populi tui quesumus® domine clementer exaudi, vt
beati Marcelli martyris tui, atque pontificis meritis ad-
iuuemur : cuius passione letamur : per .etc.

C Antonius abbas^ duplex minus}^ Lectio tertia,

\ Ntonius in Egypto nobili genere natus, Constantini magni
-^ tempore cum intrans ecclesiam, vt solebat, audisset illud
euangeh'j. Si vis perfectus esse, vende omnia que habes, et da
pauperibus, velut ea sibi tunc peculiariter dicta interpretatus,
omnibus suis possessionibus distractis, pretium distribuit

* rursusque : 38. ^ So also 38. papa : 39. etc
^ die. 10. in m, * Constantio : 39. 41.

^ altera : 38. etc. ® So also 38 : relegata : 39 etc.

* minus : 43. ^ om. 39.

* die 17. in m. '^^ maius: 39.

Digitized by VjOOQIC

lAN. 20.] S. PKISCA : S. TELESPHORUS : S. FABIANUS. 251

pauperibus, ipseque in vastam Egypti solitudinem recessit.
Vbi quam plurimos annos incredibili parsimonia et sanctitate
vitam gessit vix humanam, sepe a demonibus ipsi sanctimoniam
inuidentibus varijs imaginibus infestatus : quos ipse ope diuina
fretus tam constanter spernebat : vt conuicijs etiam et maledictis
persequeretur exprobrans illis imbecillitatem in eos quos diuina
gratia non destituisset. Itaque tanto iam terrori demonibus
erat sef)e a se deuictis, vt multi per Egyptum ab illis agitati
nomine Antonij super ipsos inuocato liberarentur. Huic
Constantinus imperator se, et filios per literas conmendauit, vt
pro eis domino supplicaret. Ita miraculis clarus annum agens
vltra centesimum a vita migrauit .xvi. calendas Februarij.

C Prisca virgo martyr} Lectio aij\

PRisca nobilis Romana decimo tertio etatis sue anno quod
Christiane fidei esset accusata, iussu Claudij imperatoris ad
templum Apollinis ducitur, vt dijs immolaret, quod cum facere
recusaret alaphis cesa in carcerem truditur. Educta postridie cum
in Christi confessione nihilominus f)ersisteret, flagellis verberata,
feruenti adipe toto corpore perungitur, ac rursus in carcerem
reducitur. Die tertia in amphitheatrum producta exponitur
immanissimo leoni, qui ad pedes eius mansuetus se proiecit.
Tunc in ergastulo virgo reclusa triduo inedia maceratur. Deinde
eculeo suspensa, et vngulis ferreis exarata in rogum mittitur, a quo
tamen diuina ope incolumis euasit. Tandem extra vrbem educta
capitis abscissione martyrio coronatur. Cuius corpus a
Christianis sublatum via Ostiensi milliriof ab vrbe .x. sepelitur
XV. calendas Februarij.

C Telesphorus papa martyr? Lectio tertia,

TElesphorus natione Grecus Antonino imperatore pontifex
factus, constituit, vt proxime ante pascha ieiunium quadra-
gesime obseruaretur, vt^ in natali Christi tres misse celebrarentur.
Prima media nocte, cum christus est natus in Bethlehem. Secunda,
in aurora, quandoa pastoribus est cognitus. Postrema circa eam
horam qua redemptionis humane mysterium agebatur. Item vt
ante sacrificium caneretur. Gloria in excelsis deo. Ordinationibus
.iiij.* mense Decembri habitis presbyteros xv. diaconos .xvij. epis-
copos .xiij. creauit. Cum autem sedisset annos .xi. menses .iij. dies
.xxij. martyriocoronatus est,ac in Vaticano sepultus nouis lanuarij.

C Fabianus papa^ et Sebastianus martyre^ duplex niinus,

Oratio,
TNfirmitatem nostram respice omnipotens deus, et quia
^ pondus proprie actionis grauat, beatorum martyrum tuorum

* die 18. in m, ^ die 19. in m, 29. : 38. ^ vtque : 39. etc.

* quater : 39. 41. 63. ^ ovt, 38. • die 20. in m.

Digitized by VjOOQIC

252 SS. FABIANUS ET SEBASTIANUS, [Ian. 20.

Fabiani et Sebastiani, intercessio gloriosa nos protegat. per.
etc.

C Lectio Tertia,

FAbianus patria Romanus a Gordiano et Philippo ad Decium
imperatorem pontifex ecclesie prefuit. Hic septem dia-
conis regiones deuisit/ qui a notarijs res martyrum gestas
scribentibus, colligerent. Statuitque, vt singulis annis in die cene
domini chrisma renouaretur, ac vetus comburetur* in ecclesia :
Huius tempore orta est heresis Nouatij Romane ecclesie
presbyteri, negantis apostatas etiam penitentes ab ecclesia recipi
debere. Sed congregato Rome concilio .Ix. episcoporum
totidemque presbyterorum cum diaconis compluribus hec heresis
Nouatianadamnatafuit etcum alijs error quoque Helchesatarum
asserentium non esse criminosum in tormentis Christum vocetenus
ab eo negari, qui corde ipsum confiteretur. Fabianus denique
.xiij. calendas Februarij martyrio coronatus in cemeterio Calisti
via Appia sepelitur, cum sedisset annos .xiiij.^ menses .xi. dies
.xi.

Sebastianus ciuis Mediolanensis, sed Narbone ortus, vel vt
alij tradunt oriundus, vir* nobilis, et imperatori Diocletiano charus,
primeque cohortis ductor, multos Christianorum in tormentis
deficientes tam fortiteret sanctein fideconfirmauit : vt martyrium
constanter subierint. Quorum fuere Marcus, et Marcellianus
fratres, qui Rome in domo Nicostrati vincti asseruabantur, cuius
Nicostrati vxor Zoe, exorante deum Sebastiano vocem ante sex
annos per morbum amissam recepit. Quibus rebus cognitis
Diocletianus Sebastianum ad se vocat, et grauissime increpatum
omni ratione a fide conatur auertere. Sed hoc frustra tentato,
iubet eum stipite alligatum a sagittarijs configi. Frequentibus
igitur sagittis confixus, cum ab^ omnibus aut pernecatus, aut
protinus moriturus crederetur, tamen consequenti nocte, ab
Hyerene^ sancta matrona sepeliendi gratia sublatus viuus
reperitur, et ope diuina breui est in domo illius in pristinam
valetudinem restitutus. Itaque paulo post factus obuiam
Diocletiano ad rei miraculum attonito, libere cepit impietatem
et seuitiam in Christianos improperare. Tunc vero iussu
eiusdem Imperatoris tam diu virgis cesus est, donec animam
exhalauit. Eius vero corpus in cloacam deiectum Lucine opera,
cui Sebastianus per somnium visus, et vbi suum corpus esset,
et vbi condi vellet demonstrauit, ad Cathatumbasf sepultum est :
vbi templum extat eiusdem nominedicatum. Passus est autem
Rome .xiij. calendas Februarij.

* diuisit : 38. etc. ^ combureretur : 39. elc.

^ iiij : 43. ** om, 41. ^ ovi, 43.

* Hyrene : 38. 39. 41. 43. 44. 49. 61. 63. 64. Irene : 60.

Digitized by VjOOQIC

lAN. 22.] S. AGNES : S, VINCENTWS. 253

C Agnes virgo martyr} duplex minus,
Oratio.

OMnipotens sempiterne deus, qui infirma mundi eligis: vt

fortia queque confundas : concede propitius : vt qui beate

Agnetis martyris tue solennia colimus eius apud te patrocinia
sentiamus. Per. etc,

Lectio ,iij\

AGnes virgo Romana claris parentibus orta, cum ab vrbis
prefecti filio amore flagrante in coniugem magnis pollicitis
et contentione peteretur, omnibus spretis in ea responsione
perstitit, se ab amatore Christo fuisse occupatam, ipsique^ soli se
datam fidem prestare oportere. Ita cum neque blanditijs, neque
minis commoueretur a Symphronio preposito, nec iussa dee veste
sacrificare paruisset, vestibus spoliata preeunte precone in lupanar
ducta est, vbi celeste lumen sic eam circumfulsit, vt a nemine videri
posset. Cumque prefecti filius virgini insultaturus intrasset
confestim exanimis iacuit : qui mox oratione virginis suscitatus,
egressusque in publicum clamare cepit: Templa deorum esse
demonium^ domicilia et solum Christianorum verum esse deum.
Quo miraculo templorum pontificibus commotis, ac virginem
magam esse clamitantibus. Symphronius licet iam Agnem
libenter absolueret, timens tamen pontificum calumniam causam
virginis cognoscendam Aspasio vicario commisit. Hic autem in
conspectu omnium rogum accendi, et in eum virginem protrudi
iussit. Quo facto flammis diuisis ipsa in medio illesa permansit,
et ignis circumstantes exurebat, qui tamen ad orationem virginis
statim extinctus est. Tunc Aspasius ira concitatus iussit eam
decollari. Et sic martyrio coronata ad sponsum Cristumf
emigrauit .xij. calendas Februarij. Parentes autem eius corpus
abstulerunt et via Numentana in prediolo suo non longe ab vrbe
sepelierunt. Quibus in sepulchro cum fletu, et lamentatione
assidentibus frequenti virginum cetu circunsepta, candida, et
refulgens, Agnes apparuit, hortataque est illos, vt pijs lachrymis
finem imponerent, quandoquidem ipsa in celum sublata,
^vbcrrimum ferret sui martyrij premium."* Igitur fama sanctitatis
eius vbique dispersa, quotquot credentes ad sepulchrum eius
venissent, a quacunque infirmitate sanabantur.

C Vificentius et Anastasius martyres^ Lectio tertia,

Vlncentius Osche natus, quod oppidum est Hispanie citerioris,
ab ineunte etate studio literarum deditus, et sacris literis

^ die 21. in m. * ipsi: 39. 41.

^ daemonum : 38. etc. ** — * vberrima ferret prsemia : 38.

^ die 22. in m.

Digitized by VjOOQIC

254 S. ANASTASJUS : S, ILDEFONSUS. [Ian. 23.

eruditus, a Valerio Cesaraugusto^ episcopo, cui blesa lingua erat,
munus iniunctum predicandi euangelium pro ipso sanctissime et
constanter obibat. Quo cognito Decianus prouincie preses in
persecutione Diocletiani et Maximiani capi eum iubet Cesar-
auguste cum Valeriano, et vinctum^ ad se Valentiam deduci, vbi
propter fidei constantiam verberibus primum vsque ad tortorum^
lassitudinem cesus est: deinde in equuleo ferreis vnguibus
exaratus : postremo in craticula prunis subiectis impositus, et
ferreis pectinibus alte impressis excamificatus, que cum inuicto
animo pertulisset in carcereni retruditur, vbi paulo post spiritum
ad martyrij coronam accipiendam emisit .xi. calendas Februarij.
Quo die martyrium quoque celebratur Anastasij natione
Perse : qui Heraclio imperatore cum lerosolymam et loca sancta
visisset extra castellum Bethsalem cum .Ix. Christianis qui a
Cesarea Palestine ipsum fuerant secuti, iussu regis Cosdroe fuit
strangulatus.*

Oratio,

ADesto domine supplicationibus nostris, vt qui ex iniquitate
nostra reos nos esse cognoscimus: beatorum martyrum
tuorum Vincentij et Anastasij intercessione liberemur. Per
dominum nostrum.

C Alfonsus archiepiscopus confessor, Lectio tertia?

ALfonsus qui et Ilefonsus ab alijs dicitur nobili genere Toleti
natus liberalium disciplinarum sacrarumque literarum
studio deditus Eugenij Toletani Isidorique Hispalensis presulum,
sanctorum doctissimorumque virorum monitis, atque preceptis
morum sanctitatem egregiam et singularem cum pietate
doctrinam est adeptus. Itaque primum factus monachus in
Agaliensi monasterio, breui propter virtutum prestantiam abbas
est a monachis delectus. Deinde mortuo Eugenio cleri
populique Toletani magno consensu sufficitur in episcopatu.
Quod munus mira prudentia, et sanctitate administrauit.
Hereticos quosdam qui in Hispania heresim Heluidianam
tollentem perpetuam Marie Dei genitricis virginitatem,
disseminabant, doctissime confutauit, ab Hispaniaque depulit.
Quam disputationem explicauit libro quem inscripsit. De Marie
virginitate rem miraculo confirmante. Cum enim Alfonsus ad
preces matutinas in ecclesiam nocte descenderet, comites eius in
ecclesie limine fulgore quodam repentino deterriti retro cesserunt.
Ille vero intrepidus ad aram progressus virginem ipsam vidit, et
adorauit, ab eademque vestem, qua in sacrificijs vteretur accepit.

^ Oesaraugustano : 43* etc. ^ victum : 39.

' tortnrium i A1. * om. Al.

' tortorium : 43. * onu 43. * die 23. in m.

Digitized by VjOOQIC

lAN. 25.] S. TIMOTHEUS : CONVERSIO S. PAULL 255

Obijt autem anno sui episcopatus sanctissime gesti circiter
decimo, et sepultus fuit in basilica Leocadie.

C Timotheus episcopus^ martyr? Lectio tertia.

Tlmotheus Lystris oppido Lycaonie natus ex ludea matre, et
patre gentili Christiane religionis cultor erat, cum Paulus in ea
loca f)eruenit. Qui motus Timothei sanctitate, et optima fama,
qua idem inter Christianos illius tractus celebrabatur,' asciuit
ipsum socium et comitem sue peregrinationis. Ac* ne
offenderentur qui ex ludaismo conuersi fuerant ad Christum,
Timotheumque nouerant filium esse patris gentilis, ipsum
circuncidit, quod licebat : adhuc nondum satis euangelio
promulgato. Cum autem peruenissent Ephesum, ibidem
Timotheus a Paulo relictus est, vt ecclesiam doctrina,
exemploque iuuaret. Ad hunc Paulus vt doctrina, qua
presentem instituerat, absentem quoque confirmaret duas
epistolas scripsit, alteram a Laodicea, alteram ab vrbe Roma.
Postremo Timotheus cum in festo celeberrimo Diane populum ab
impio sacrificio conaretur auertere, lapidibus obrutus est a furente
populo, vnde pene mortuus sublatus a Christianis, et ad montem
vrbi vicinum eductus spiritum emisit nono calendas Februarij.

C Conuersio Pauliy duplex maius.
Ad vesperas. Hymnus.

DOctor egregie Paule mores instrue : Et mente polum nos
transferre satage. Donec perfectum largiatur plenius,
Euacuato quod ex parte gerimus.

Sit trinitati sempiterna gloria : Honor, potestas, atque
iubilatio : In vnitate cui manet imperium : Ex tunc, et modo per
eterna secula. Amen.

Antiphona. Vade Anania, et quere Saulum, ecce enim orat,
quia vas electionis est mihi, vt portet nomen meum coram
gentibus et regibus et filijs Israel.

Oratio.

DEus qui vniuersum mundum beati Pauli apostoli predicatione
docuisti : da nobis quesumus : vt qui eius hodie conuer-
sionem colimus : per eius^ exempla gradiamur. per.

^ Ad matutinum^ Inuitatorium?

Laudemus deum nostrum in conuersione doctoris gentium.
Hymnus. Doctor egredie^ vt supra.

* tt: add. 38. ^ die 24. in m,
^ celebratur : 38. 43. * At : 39.

* ad te : add. 39. etc. • matutinas: 38.

' die. 25. in m. * cgregie : 38. etc

Digitized by VjOOQIC

256 CONVERSIO SANCTl PAULL [Ian. 25.

Antiphona. Mihi viuere Christus est, etmori lucrum, gloriari
me^ oportet in cruce domini nostri lesu Christi.

C Lectio .iij.

PAulus, qui antea Saulus, Giscalis oppido ludee ortus
Beniamin a tribu, patria a Romanis bello capta cum
parentibus Tarsum, que Cilicie est, migrauit, Mox lerosolymis
operas- dedit Gamaiieli Mosayce legis peritissimo. Stephani
martyrio interfuit, acceptisque a ludeorum pontifice literis, vt
eos velut impios insectaretur qui Christum Nazarenum dei filium
assererent : quum Damascum pergeret, subita lux obiter in
speciem fulguris eum occupauit, ad terramque pauore deiectus,
vocem audiuit velut increpantis, Saule, Saule, quid me
persequeris? Ille torpore, et metu pressus, Quis (inquit) es?
Vbi vero lesum esse Nazarenum audiuit, cuius ipse nomen
insectaretur, subita religione tactus venerabundus petijt, quid
iuberet se facere. Pergeret porro ire responsum est : fore, vt
quum Damascum venisset, ibi audiret, quid facto opus esset
Stabant eius comites miraculo rei attoniti, ceterum Saulum se
egre attolentem per manus in vrbem deducunt. Fuit ille
triduum Damasci nihil videns. Occurrit iiluc Ananias celesti
oraculo iussus, ad eum ire (erat is vnus ex Christi discipulis) ad
cuius accessum confestiml ux Saulo restituta est. Doctusque
ab illo, quod a deo optimo maximo lectus"^ esset ad Christianum
dogma propagandum, paucis diebus quibus Damasci fuit cum
discipulis humiliter versatus Christumque Nazarenum dei filium
asserere exorsus, confestim in se omnium oculos vertit. Mirari
subitam in homine mutationem ludei : mirari vim dicendi,
extemporalemque facuhatem : nec erat in synagoga, qui
disputanti illi resisteret, acceperat enim spiritum sanctum. Mox
Damasco profectus, Christi nomen longe lateque predicatione
propagauit

^ Ad laudes,

Antiphona. Libenter gloriabor in infirmitatibus meis, vt
inhabitet in me virtus Christi.

C Ad vesperas.

Ilymnus. Doctor egregie vt supra.

Antiphona. Sancte Paule apostole, predicator veritatis, et
doctor gentium intercede pro nobis ad deum, qui te elegit

^ om, 38. ^ operam : 39. 41. 60. 61. 63.

' Thus also 38. 44. electus : 39. etc

Digitized by VjOOQIC

lAN. 27.] S. POLYCARPUS: S. 10. CHKYSOSTOMUS. 257

f[ Polycarpus episcopus martyr} Lectio tertia.

pOlycarpus loannis apostoli discipulus, et ab eo Smyrne
^ episcopus prefectus, probatissimis fuit moribus, et ingenti
doctrina, cuius magistros habuerat nonnullos apostolorum,
Hinc propter quasdam de die^ pasche contentiones Romam
venit tempore Anacleti pape, vbi multos a Valentini et
Marcionis heresi ad rectam fidem reuocauit, rebusque cum
Anacleto compositis Smymam redijt. Ibique per aliquot annos
ecclesia sanctissime administrata Marci Aurelij persecutione in
Christianos per totam Asiam seuiente, accusatus, et
comprehensus cum ad tribunal proconsulis se Christianum esse
constanti animo profiteretur, nec posset minus^ deterreri,
vniuersa multitudine gentilium, et ludeorum id clamoribus
efflagitante, a proconsule damnatur : vt viuus igne combureretur.
Sed in rogum vinctis post tergum manibus iniectus, permanebat
illesus. Flamma enim in modum Camere curuata quasi velum
nauis vento sinuante corpus martyris tegebat, potius quam
adureret.* Quo animaduerso sceleris ministri corpus, cui flamme
pepercerant : iubent gladio a carnifice transfodi. Quo facto
beatissimi martyris spiritus vinculis corporis solutus ad deum
euolauit. Passus est autem annum agens octuagesimum^ sextum
.vij. calendas Februarij.

f[ loannes Chrysostomus episcopus et^ confessor? Lectio .iij,

TOannes Chrysostomus Antiochie natus, cum esset liberalibus
^ artibus eruditus, relictis forensibus et secularibus studijs quibus
ab ineunte etate vacauerat, totum se sacrarum literarum studio
tradidit. Ergo a Meletio Antiochie episcopo lector et diaconus, et
ab Euagrio illius successore sacerdos ordinatus, tum doctrine
tum sanctitatis nomine omnium voce celebrabatur. Qua fama
motus Archadius imperator ipsum ex Antiochia accersiri iubet
vt Nectario Constantinopolytano episcopo mortuo succedat.
Suscepto autem episcopatu cum vitia clericorum partim exemplo,
partim etiam verbis, et legitimis penis insectaretur, magnam
ipsorum in se inuidiam concitauit. Eudoxie quoque auguste ob
Seuerianum Gabaliensem episcopum a se tanquam hereticum
vrbe pulsum, magnum odium incurrit erat enim Seuerianus
Eudoxie intimus et familiaris, quamobrem eadem contra
loannem quorundam episcoporum concilium cogendum curauit,
ad quod velut hostile cum loanne® vocatus ire recusasset
damnatus est, et in exilium missus : sed paulo post coorta in

' die 26. in m. ^ solennitate : 39.

' Thu$ also 61. minis : 38. etc. * adurebat : 43. 49. 61.

' octogesimum : 39. 41. 60. Ixxxvj : 43. etc. * om. 39. etc.

^ Die 27. //* m. ^ loannes : 39. etc.

B. R. N. S

Digitized by VjOOQIC

2S8 S. LUCIANUS: S. PAULUS ./. EREMITA. [Ian. 29.

vrbe ob id magna seditione ab exilio, reuocatus est Cui
redeunti populus cum magna gratulatione frequentissimus
occurrit. Deinde cum in diue Sophie foro ante Auguste
argenteam imaginem ludos agi vetuisset rursus irata Eudoxia,
quasi factum id fuisset in suam contumeliam, dat operam, vt
loannes ab inimicis episcopis vrbe pellatur. Ad quod synodo
coacta, hac^ modo pretenta causa, quod post priorem
depositionem sine concilij decreto in sede resedisset, damnatus
iterum mittitur in exilium. A quo dum iubente papa Innocentio
ex concilijs,^ quod Rome coegerat, decreto reuerteretur : mortuus
est multis calamitatibus propter ecclesiam, et morum correctionem
exhaustis : multisque libris mira doctrina et eloquentia
sanctitateque conscriptis. Obijt autem .xviij. calendas Octobris.
Quo die vehemens grando Constantinopolis suburbanis magnum
detrimentum inuexit. Quod creditum est euenisse propter
iniustam loannis damnationem et ean^ opinionem confirmauit
mors Auguste post .xix. diem secuta. Itaque postea corpus
eius Theodosius Archadij filius Constantinopolim transferendum,
ac religiose sepeliendum curauit .vi. calendas Februarij.

f[ Lucianus presbyter martyr? Lectio iij\

TVyr Aximini* imperatoris persecutione in Christianos, per vniuer-
^^ sam propemodum Asiam, prescrtim Antiochie seuiente.
Lucianus presbyter Antiochensis continentia, et eruditione singu-
lari : vita, et studijs semper martyr : comprehensus est. Cumque
ad tribunal fuisset constitutus,increpatus a iudice,quod vir prudens
sequeretur sectam, cuius non posset reddere rationem : data sibi
facultate dicendi, tam eloquenter, sapienterque de fide disseruit
vt iam inciperet astantibus suam disciplinam persuadere. Quo
iudex animaduerso iubet eum in carcerem retrudi, et ibi absque
populi tumultu necari : sepultus est autem Helenopoli Bithynie,
quam vrbem, cum prius Drepana vocaretur, in honorem prefati
martyris Constancinus^ imperator instaurauit, et ex nomine
Helene matris nuncupauit Passus est autem .vij. Idus lanuarij.

f[ Paulus primus Eremita? Lectio tertia.

pAulus, a quo primum eremus habitari cepta est, ex Thebaide
Egypti vrbe oriundus, literis Grecis et Egyptijs apprime
eruditus, parentibus amissis cum esset annorum sexdecim Decio
imperatore in Christianos seuiente, in solitudinem secessit Vbi
(authore Hieronymo, qui vitam eius conscripsit) ad saxei montis
radices speluncam, quam vetus palma, et fons limpidissimus
exornabat, ad vitam peragendam elegit, palma eadem obsonium,

' hoc: 39. 43. 44. 49. 61. 63. 64. 66. 2 concilij : 39. etc.

^ die 28. in w. "* Maximi : 43.

• Constantinus : 38. etc. ^ dx^ 29. in m.

Digitized by VjOOQIC

lAN. 31.] S. HIGINIUS: 5*. HILARIUS. 259

et indumentum suggerente. Cum autem centum tredecim an-
norum esset, a beato Antonio nonagenario in illa solitudine
inuisitur. Quibus inter se iocundissime colloquentibus, coruus
panem integrum ante ipsos deposuit. Tunc Paulus sexaginta
(inquit) anni sunt, quibus dimidiatum semper panem accipio,
nunc ad aduentum tuum militibus suis Christus duplicauit
annonam. Tunc ad marginem nitidissimi fontis considentes,^
facta oratione, pane et aqua refecti, noctem peruigiles traduxerunt.
Postridie Antonius cum Pauli mortem instare ipso predicente
cog^ouisset, lachrymans ad monasterium suum reuertitur, rela-
turus pallium, quod ipsi dederat Athanasius ad Pauli corpus
inuoluendum, vt ab ipso fuerat rogatus. Rediens autem vidit inter
angelorum cateruas eius animam niueo candore fulgentem in
sublime conscendere, et statim cum gemitu et lachrymis exclamat :
Cur me Paule deseris? cur insalutatus abis? Et accurrens in
speluncam cadauer inuenit genibus complicatis, erecta ceruice,
extensis in altum manibus oranti simile. Quod cum mestissimus
obuoluisset pallio, nec quo terram foderet haberet, ecce duo
leones ex interiori parte solitudinis venientes, vnius hominis
capacem locum effodere. Vbi humato corpore, ac tumulo com-
posito, tunicam Pauli ex palmarum folijs contextam secum
deferens Antonius ad monasterium suum reuersus est.

<[ Iginius papa martyr? Lectio tertia,

TGinius papa natione Grecus, patria** Atheniensis, Antonino
^ Pio imperatore Pontifex factus clericorum ordinem prudenter
per gradus distribuit, instituitque ne templa sine celebratione
dedicarentur, neve augerentur numero, aut diminuentur* incon-
sulto Metropolitano, vel episcopo. Item, ne tigna, reliquaque
templorum materia in prophanos usus conuerterentur. Preterea,^
vt vnus saltem patrimus, vnaque matrima infantibus adsint in
baptismo. Postremo de ecclesia Dei optime meritus, cum mense
Decembri ordinationes ter habuisset, creassetque presbyteros
.XV. diaconos quinque episcopos sex, martyrio coronatus in
Vaticano monte sepelitur .iij. idus lanuarij. Cum sedisset annos
.iiij. menses .iij. dies quatuor.

f[ Hilarius episcopusfi confessorJ Lectio .iij,

TT Ilarius natione Gallus propter ingentem eius doctrine, ac
-■■ -*• sanctitatis opinionem magno totius populi consensu
Pictauorum in rcgione Aquitania^ episcopus creatur, quo munere
sanctissime fungens Arrianam heresim tum temporis vigentem
insectatus est. Factione, Saturnini Arelatensis episcopi de

* confidentes : 39. 66. ^ die 30. in m. ^ paria : 39.

** diminuerentur : 38. etc. ^ Propterea : 43. ® et: add, 38.

' die 31. in m, ^ Aquitanise : 60. 61. 63.

S 2

Digitized by VjOOQIC

26o S, ICNATIUS: PURJFICATIO B.M,V, [Feb. 2.

synodo Biterensi in Phrygiam relegatus multos^ libros contra
hereticos confecit. Duodecim aduersus Arrianos. Et item
librum aduersus Valentem et Vrsatium historiam Arriuimensis,^
et Seleutiensis synodi continentem, et alium contra Dioscorum
preter alia multa opera. Qui diu vexatus hereticorum
persecutione, cum apud Constantinopolim librum pro se
Constantino' Imperatori porrexisset, ipsius voluntate in Galliam
rediuit, que prouincia Hilario auctore dolum Arriane perfidie
damnauit Claruit etiam multis miraculis, quorum illud in
primis refertur, infantem sine baptismate mortuum vite ac matri
ab ipso fuisse restitutum. Post varia igitur certamina ob fidem
suscepta sanctitate, ac doctrina clarus, idibus lanuarij migrauit ad
dominum. '

t[ FEBRVARIVS.

Ignatius episcopu^ martyr} Lectio ,iij.
TGnatius Antiochie post Petrum tertius episcopatum sortitus,
-^ Traiani tempore accusatus quod Christianus esset ad bestias
damnatur Romam mittendus. Quo cum a Syria vinctus
deportaretur, omnes Asie ciuitates, ad quas appulisset,
euangelicis cohortationibus edocebat : remotiores etiam epistolis
erudiens. In quarum vna, quam Smyrne dum apud
Polycarpum diuersaretur, ad Romanos scripsit : inter cetera hcc
de sua damnatione refcrt. O salutares bestias que preparantur
mihi. Quando venient? quando emittentur? quando eis frui
licebit carnibus meis quas et ego opto acriores parari, ne forte
(vt in nonnullis fecerunt) timeant contingere corpus meum.
Nunc incipio discipulus esse Christi. Ignes cruces, bestie,
discerptiones membrorum ac totius corporis pene, et omnia in
me vnum supplicia diaboli arte quesita cumulentur, dummodo
lesum Christum merear adipisci. Romam igitur perductus, et
bestijs expositus, cum iam a leonibus discerperetur, ardore
martyrij moriens, in hec verba prorupit. Frumcntum ego sum
dei. Bestiarum dentibus molor et subigor, vt panis mundus
eflficiar Christo. Passus est autem calendis Februarij, anno .xi.
Traiani.

f[ Purificatio ^Marie virginis^ duplex maius,
Ad vesperas.
Hyntnus. Aue maris stella etc.*^
Antiphona, Senex puerum portabat, puer autem senem

^ multo : 39. " Ariminensis : 43. 49. 60. 61. 63. 66.

• Constantio : 39. etc. * et : add. 38.

* Die. I. inm. • — * beate Marie: 39. 41.

"^ require infra in officio sabbaiino eiusdem: add. 39. 41. \^See below^ p. 388.]

Digitized by VjOOQIC

Feb. 2.] PURIFICATIO B, MARIAE F. 261

regebat, quem virgo peperit, et postpartum virgo permansit, ipsum,
quem genuit, adorauit.

Oratio.

/^Mnipotens sempiterne Deus maiestatem tuam supplices ex-
^^ oramus : vt sicut vnigenitus tuus hodiema die cum nostre
carnis substantia in templo est presentatus : ita nos facias purifi-
catis tibi mentibus presentari : per eundem. etc.

Ad matutinum inuitatorium,

Ecce venit ad templum sanctum suum dominator dominus :
gaude et letare Sion occurrens deo tuo.

Hymnus. O gloriosa domina etc}

Antiphona. Benedicta tu in mulieribus et benedictus fructus
ventris tui.

f[ Tertia lectio. Secundum Lucam?

IN illo tempore : Postquam impleti sunt dies purgationis
Marie secundum legem Moysi : tulerunt illum in lerusalem,
vt sisterent eum domino sicut scriptum est in lege domini. Et
reliqua.

<[ Homilia sancti Ambrosij episcopi,

ET ecce homo erat in lerusalem : cui nomen Symeon et homo
iste iustus, et timoratus expectans redemptionem Israel.
Non solum ab angelis et prophetis : a parentibus et pastoribus :
sed etiam a senioribus et iustis, generatio domini accepit^ testi-
monium. Omnis etas et vterque sexus, venturorum miraculorum
fidem astruunt. Virgo generat : sterilis parit : mutus loquitur.
Elisabeth prophetat, magus adorat : vtero clausus loannes ex-
ultat: vidua confitetur : iustus expectat. Et bene iustus quia
non suam sed populi gratiam requirebat : cupiens ipse corporee*
vinculis fragilitatis absolui : sed expectans videre promissum.
Sciebat enim quia beati oculi qui viderent Christum domini. Et
accepit eum in manibus suis : et benedixit deum et dixit. Nunc
(inquit)* domine mitte® seruum tuum in pace. Videte iustum
velut corporea mole inclusum velle absolui vt sic possit esse cum
Christo. Dissolui enim et esse cum Christo multo melius est
Qui vult ergo dimitti : veniat in templum : veniat in lerusalem,
expectet Christum dominum : accipiat in manibus verbum domini :
complectatur velut quibusdam fidei sue brachijs tunc dimittetur
vt non videat mortem qui viderit vitam.

^ die. 2. in m, [See belaw^ p. 388.] ' Ca. ii. add, 39. 41.

^ accipit : 39. *• corpore : 39. 64.

* om, 63. • dimitte : 39 etc.

Digitized by VjOOQIC

262 S. BLASIUS: SS. PHILEAS ET PHILOROMUS. [Feb. 4.

f[ Ad laudes,
Antiphona, Cum inducerent puerum lesum parentes eius
accepit eum Simeon in vlnas suas, et benedixit deum dicens,
Nunc dimittis seruum tuum in pace.

^Advesperas,

Hymnus, Ave maris stella.^

Antiphona, Hodie beata virgo Maria puerum lesum presen-
tauit in templo, et Simeon repletus spiritu sancto accepit eum in
vlnas suas, et benedixit eum^ in eternum.

C Blasius episcopus martyr? Lectio tertia,

BLasius cum Sebastie que ciuitas* est Cappadocie, sanctimonia
polleret, electus est a Christianis eiusdem ciuitatis episcopus,
Diocletiano imperatore. Sed persecutione in Christianos inua-
lesccnte in speluncam Argei vicini montis confugit, ibique tamdiu
latuit, donec ab Agricolai presidis militibus in eo monte venan-
tibus est repertus. Cuius presidis iussu captus, et in vincula
coniectus est, atque inde multos egrotantes qui ad ipsum affere-
bantur, sanauit. Et in his puerum iam conclamatum. spina
strangulante, que transuersa in gutture ipsius inheserat. Produc-
tus autem Blasius ad presidem semel et iterum, cum dijs sacri-
ficare renuisset, primum virgis cesus est, deinde ferreis pectinibus
in eculeo laniatus, postremo capite plexus martyrio coronatur
tertio nonas Februarij.

f[ Phileas episcopus, et Philoromus martyres,^ Lectio iij.

PHileas nobili loco natus: Thumis*^ vrbe Egypti egregie
liberalibus disciplinis cruditus : et magnis honoribus in re-
publica romana functus, cum se totum ad veram Christi philo-
sophiam traduxisset, propter multa documenta, et ingentem
sanctitatis eius opinionem : magnosuorum ciuium consensu epis-
copus efficitur. Quo munere per annos aliquot sanctissime
functus, demum sub Diocletiano imperatore in vincula coniectus
est : Vbi cgregium librum de laudibus martyrum conscripsit.
Qui flentibus propinquis ac miserabiliter deprecantibus ne se
liberosque suos, et familiam perditum iret, nullos se propinquos
habere respondit nisi apostolos et martyres Dei. Ita cum neque
horum, neque presidis monitis a pio instituto reuocari potuisset
capitali sententia damnatur cum Philoromo centurione. Qui con-
antibus et iudice, et propinquis a vera pietate Phileam summou-
ere exclamauerat. Quid frustra constantiam fortissimi viri
tentatis? Cur eum cogitis negare deum, vt hominibus obse-

^ vt supra: add, 39. 41. \^See beloWy p. 388.] ^ Deum : 63.
' die 3. in m, "* ciuitatis : 39.

* die 4. in m. • Thmuis . 39. etc

Digitized by VjOOQIC

Feb. 7.] S, AGATHA : SS, ADAUCTUS ET SOCIl, 263

quatur? Quomodo potest terrenis lachrymis flecti, cuius oculi
celestem iam gloriam contuentur ? Itaque a turba furente com-
prehensus iussu presidis martyrio vna cum Philea coronatur,
pridie nonas Fcbruarij.

f[ Agathe virgo martyr} Lectio tertia,

DEcio imperatore, Quintianus Sicilie^ preses captus amore
nobilis atque egregia forma virginis Agathe in vrbeCatana,
cum ipsam Christianam esse, et sancte pudicitie cognouisset
capi eam iubet pretenta superstitionis causa. Ipsamque Aphro-
disie cuidam septem filiarum meretricum matri et lene turpi
consuetudine deprauandam tradit, Sed post diem trigesimum,
cum Agatha meretriciam turpitudinem multo magis exosa
.sanctior ac in virtute constantior persistere nunciaretur, produci
eandem ad se. Quintianus, optareque iubet, dijs ne sacrificare
mallet, an supplicia ingentia subire. Que cum nullis supplicijs
a fide Christi se posse summoue rirespondisset, alapis vehementer
cesa in carcerem truditur.^ Ac postridie cum eodem animo
perseueraret, in eculeo cruciatur torta primum, ac deinde abscissa
mamilla. Quo patientissime tolerato, post diem quartum
acutis testulis, et substratis* carbonibus imponitur : ac volutatur.
Hoc dum fieret, magnus terremotus vrbem concussit, quo paries
corruens, Siluinum et Falconium presidis domesticos oppressit.
Itaque ciues timore perculsi magno clamore in Quintianum^
damnata eius in virginem seuitia, concitantur. Tunc vero
Agatha in carcerem retrudi iubetur quo cum esset semimortua
reducta, deum vt suam animam reciperet precata, ex hac vita
migrauit nonis Februarij.

Oratio.

T^Eus, qui inter cetera potentie tue miracula etiam in sexu
^^ fragili victoriam martyrij contulisti : concede propitius, vt
cuius natalitia colimus, per eius ad te exempla gradiamur :
Per.

C Adauctus et socij martyres? Lectio .iij\

T^Empore Diocletiani, et Maximiani imperatorum seuiente in
^ Christianos persecutione ciuitas quedam Phrygie, que
publice et magno ciuium omnium consensu Christi fidem
profitebatur, cum nuUa ratione adduci posset : vt deos alienos
adoraret, obsessa ab impiorum exercitu, vniuensa sine vllo sexus
aut etatis discrimine incenditur, tanta impiorum crudelitate, vt
nullus omnino ciuis huic vrbis calamitati superfuerit. Cuius

' die 5. in m, ^ Siliciae : 63.

^ retruditur: 38. * substractis: 39. subtractis : 49.

^ Quintilianum : 43. • die 7. in m.

Digitized by VjOOQIC

264 S. COINTHA: S. APOLLONIA: CATHEDRA S. PETRL [Feb. 22.

beati numerosique martyrij simul ab vniuersa ciuitate suscepti,
auctor et dux extitit vir pietate, et religione, magnitudineque
animi clarus Adauctus Italus natione. Qui multis honoribus
reipublice functus, tunc quoque publicum munus in illa vrbe
administrabat. Huius enim in confessione Christi constantiam
omnis populus secutus est eoque duce clarissimi martyrij
palmam adeptus .vij. Idus Februarij.

f[ CointhdS virgo ntartyr? Lectio tertia.

ALexandrie Decio imperatore tanta in Christianos persecutio
exorta est, vt nullum fidelibus iter nec die, nec nocte
pateret.^ Nam quicunque a furente populo comprehensus esset
indicta causa vel pedibus trahcbatur ad mortem, vel igni
succendebatur. Cum igitur defnonum stimulis exagitatum
vulgus nihil aliud, quam piorum sanguinem sitiret. Cointham*
virginem nobilem correptam, et deos adorare recusantem, imo
potius execrantem : vinctis pedibus per omnes vrbis plateas
trahunt fedoque et horrido supplicij genere discerpunt sexto
idus Februarij.

f[ Apollonia virgo martyr^ Lectio tertia.

APolonia* virgo in vrbe Alexandrina seuiente in Christianos
tempore Decij imperatoris persecutione, cum iam in^ senili
etate a furente populo correpta, et ad idola perducta adorare
recusasset dentes ci primum effossi sunt omnes, deinde congestis
lignis, incensoque rogo combusturos ^se minantur® carnifices
viuam : nisi Christum detestata, deos alienos adoraret. At illa
in fide Christi constantissime perseuerans, crudelissimam mortem
subire maluit : quam a vera pietate discedere. Itaque, corpore
seuissimis flammis absumpto, inuictus spiritus in celum ad
martyrij coronam euolauit .v. Idus Februarij.

C Cathedra Petri apostoli duplex maius ad vesperas, Hymnus,

QVodcunque vinclis super terram strinxerit : Erit in astris
religatum fortiter. Et quod resoluit in terris arbitrio. Erit
solutum super celi radium : In fine mundi iudex erit seculi.

Gloria patri per immensa secula. Sit tibi nate decus", et
imperium. Honor, potestas sanctoque spiritui : Sit trinitati salus
indiuidua. Per infinita seculorum secula. Amen.

Antiphona. Tu es pastor ouium princeps apostolorum, tibi
tradite sunt claues regni celorum.

^ Corintha : 43. ^ die 8. in m. * pareret : 38.

•* Corintham : 43. * die 9. in m. • Apollonia : 38. etc

' om. 39. ® — ^ seminantur : 39. * deus : 43. 61.

Digitized by VjOOQIC

Feb. 22.] CATHEDRA SANCTI PETRI. 265

Oratio.

T^Eus, qui beato Pctro apostolo tuo collatis clauibus regni ce-
^^ lestis animas ligandi, atque soluendi pontificium^ tradidisti :
concede, vt intercessionibus^ eius auxilio a peccatorum nostrorum
nexibus liberemur : qui viuis.

Ad matutinum inuitatorium?

'''PU es pastor ouium princeps apostolorum, tibi tradidit* Deus
'■' claues regni celorum.

Hymnus,

T Am bone pastor Petre clemens accipe Votaprecantum et peccati
-^ vincula, Resolue tibi potestate tradita : Qua cunctis celum
verbo claudis, aperis.

Sit trinitati sempiterna gloria : Honor, potestas, atque lubilatio.
In vnitate cui manet imperium. Ex nunc* et modo per eterna
secula. Amen.

Antiphona. Tu es petrus, et super hanc petram edificabo
ecclesiam meam.

Lectio tertia,

CAthedra summi pontificatus, cuius hodie festum celebramus,
promissa est Petro. Cum Christus ei dixit vt habetur
Matthei sextodecimo capite. Ego dico tibi : quia tu es Petrus,
et super hanc petram edificabo ecclesiam meam : et porte inferi
non preualebunt aduersus eam. Et tibi dabo claues regni celorum,
Et quodcunque ligaueris super terram, erit ligatum et in celis,
et quodcunque solueris super terram erit solutum et in celis.
His igitur verbis Christus cathedram summi sacerdotij Petro pol-
licitus antequam patcrecur, eandem tradidit post resurrectionem :
cum ter ipsi suum gregem pascendum commendaret. De quosic
scripsit loannes : Dixit Simoni Petro lesus, Simon lona diligis
me plus his ? Dicit ei : Etiam domine, tu scis, quia amo te. Dicit
ei, Pasce agnos meos. Dicit ei iterum Simon lona diligis me ?
Ait iUi, Etiam domine, tu scis quia amo te . Dicit ei, Pasce
agnos meos. Dicit ei tertio, Simon lona amas me Contristatus
est Petrus quia dixit ei tertio amas me. Et dixit ei,^ Pasce oues
meas, Petrus igitur post ascensionem Christi ad patrem cum
Pontum, Galitiam,' Bithyniam et Cappadociam peragrasset fidem
Christi predicando, et sermonem miraculis confirmando, Antio-
chiam reuersus est, ibique cathedram, hoc est sedem apostolicam,

* pontificum : 43. pontificatum : 44. munus : add. 63.

* mtercessionis : 39. etc. ' die 22. in m.

* tradit : 39. * tunc : 39. 41. 49. 60. 61. 63. 64.

* Domine tu omnia nosti : tu scis quia amo te. Dicit ei : add. 39. 41. 60.
"* Galatiam : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

266 5. MATTHIAS APOSTOLUS. [Feb. 24.

fixit, tenuitque septem annos, donec lussu Dei (vt verbis vtar
Marcelli pape et martyris) eam transtulit Romam, immobilem-
que locauit : vt ad commoditatem Christianorum et religionis
augmentum sedes summi sacerdotij et ecclesie caput esset in ea
potissimum vrbe, que principatum orbis obtinebat.*

t[ Ad laudes.

Antiphona. Quodcunque ligaueris super terram, erit ligatum
et in celis et quodcunque solueris super terram, erit solutum et
in celis, dicit dominus Simoni Petro.

^ Ad vesperas.

Hymniis, Quodcunque etc?

Antiphona. Dum esset summus pontifex terrena non metuit
sed ad celestia regna gloriosus migrauit.

C Mathias apostolu^ duplex maius.

Notandum quot^ in anno bissextili hoc festum celebratur die
vigesimaquinta Februarij vt supra dictum est in regulis
generalibus.^

Oratio.

DEus qui beatum Mathiam Apostolorum tuorum collegio
sociasti, tribue quesumus : vt eius interuentione tue circa
nos pietatis semper viscera sentiamus. Per dominum.

Lectio tertia.

MAthias de numero .Ixx. discipulorum adscitus est in aposto-
latum in locum lude proditoris. Nam post Christi ad
patrem ascensum Petrus Apostolus in medio discipulorum
Christi circiter .cxx. consistens, Oportet (inquit) viri fratres
impleri scripturam, quam predixit spiritus sanctus per os Dauid
de luda, qui fuit dux eorum, qui comprehenderunt lesum : qui
connumeratus erat in nobis, et sortitus est sortem ministerij
huius. Et hic quidem possedit agrum de mercede iniquitatis et
suspensus crepuit medius, et diffusa sunt omnia viscera eius.
Et notum factum est omnibus habitantibus lerusalem : ita vt
appelletur ager illa lingua eorum Haceldema, hoc est, ager
sanguinis. Scriptum est enim in libro psalmorum, Fiat com-
moratio eorum deserta, et non sit qui inhabitet in ea. Et epis-
copatum eius accipiat alter. Oportet ergo ex his viris, qui
nobiscum sunt congregati in omni tempore quo intrauit et exiuit
inter nos dominus lesus, incipiens a baptismate loannis vsque

^ obtineat : 43. ^ vtsupra: 39. 41.

^ die 24. in m. * quod : 38. etc

* ipiod fi/ quarto quoque annOy etfuit 1564 : add, 63.

Digitized by VjOOQIC

Mart. 3.] SS. WLIANUS ET EUNUS : SS, EMETHERIUS ETC, 267

in diem, qua assumptus est a nobis, testem resurrectionis eius
nobiscum fieri vnum ex istis, Et statuerunt duos, loseph, qui
vocatur Barsabas : et cognominatus est lustus, et Mathiani. At-
que orantes dixerunt, Tu domine, qui corda nosti omnium,
ostende quem elegeris ex his duobus vnum, accipere locum
ministerij huius, et apostolatus, de quo preuaricatus est ludas, vt
abiret in locum suum, Et dederunt sortes eis, et cecidit sors
super Mathiam, et annumeratus est cum vndecim Apostolis,
Mathias igitur (vt quidam tradunt) cum in Macedonia primum :
deinde in ludea verbum Dei latissimc disseminasset multosque
predicatione, et consequentibus signis^ ad Christi fidem conuer-
tisset : a ludeis id egre ferentibus comprehensus, lapidibus pene
obrutus est, ac postremo securi percussus* .vi. calendas Martij.

f[ lulianus et Eunus martyres? Lectio tertia.

TNeunte principatum Decio imperatore tam vehementer in
^ Christianos seuitum est, vt iuxta verbum Domini scanda-
hzarentur propemodum etiam iusti. Cum igitur Alexandrie
suppHciorum immanitate quidam perterriti fidem negassent,.
plerique tamen spiritu domini confirmati admiranda martyrij sui
spectacula prebuerunt. In primisque lulianus venerabilis senex
podagra laborans, vt neque incedere posset, neque stare, qui cum
duobus ministris Christianis a quibus sella portabatur ad iudicem
constitutus nullis minis potuit nec ipse nec alter ministrorum
Eunus nomine a vera pietate et Christi confessione deterreri,
Perseuerantes ergo iubentur camelis impositi per totam
vrbem circunduci, et flagris hinc inde populo spectante vsque ad
mortem laniari. Et sic martyrio coronati sunt .iij. calendas
Martij.

MARTIVS.

f[ Emetherius Celedonius et Asterius martyres} Lectio iij,

'PMetherius, et CeHdonius^apud Legionem Hispanie ciuitatem
^ exurgente persecutionis procella ob Christi fidem plurimis
tormenlis afflicti Calagurium inde perducti sunt, atque ibi capitis
abscisione martyrij palmam sunt consecuti.

ASterius patria Romanus ordinis senatorij, illustris familia
gloriaque rerum gestarum fuit sed cristiana pietate et
magnis in virtute Christi miraculis editis clarior. Quorum
illud in primis memoratur, Apud Cesaream Philippi in radice
montis Panij vbi oritur lordanis fluuius veteri gentis^ illius
instituto immolabatur solenni quodam' die® victima, quedemonis
prestigijs repente sublata, in celum efferri credebatur. Cui

\ signi : 39-

2 est : add. 39. 41.

' die 27. in m.

* die 3. in m.

* Thus aiso 38.

• genti : 39.

^ quadam : 38. 43. 61.

^ om. 61.

Digitized by VjOOQIC

^868 S. LUCIUS PAPA: S. THOMAS AQUIN, [Mart. 7.

^pectaculo cum forte Asterius interesset, et omnes videret
attonitos specie miraculi, publicum errorem miseratus, deum
fusis lachrymis exorauit : vt prestigias diabolicas detegeret.
Itaque protinus victima flumine deferri cunctis astantibus con-
5pecta est, ac mentes ipsorum errore pernicioso liberate. Hic
cum in vrbe Cesarea Palestine martyrio interfuisset beati Militis
Marini, corpusque illius humeris ad sepulturam efferret, abstractus
ab infideli populo in fide constans glorioso martyrio coronatur
•quinto nonas Martij Valeriano et Gallieno imperatoribus.

f[ Lucius papa martyr} Lectio iij\

LVcius patria Romanus Gallo, Volusiano, Gallieno, et Valeriano
Imperatoribus pontificatum gessit. Quorum temporibus
tanta in christianos seuitia exorta est, vt pauce ipsorum domus,
nedum ciuitates aut prouincie fuerint eius calamitatis expertes.
Hic igitur Romam mortuo Volusiano, a quo relegatus fuerat,
reuersus : constituit, vt bini presbyteri ac terni diaconi episcopum
vbique comitarentur : testes videlicet eius vite, actionumque
futuri Ordinationibus sacris ter mense Decembri habitis,
presbyteros .iiij. diaconos .iiij. episcopos vij. creauit demum iubente
Valeriano acerrimo christiani nominis hoste, martyrium passus, in
cemeterio Calisti sepultus est .iiij. nonas Martij, cum sedisset annos
tres, menses .iij. Qui Valerianus meritas sue impietatis penas
mox dedit, nam paulopost Christianum nomen ab ipso vexari
ceptum, in bello persico victus est viuusque venit in hostium
potestatem. Apud quos tam miserabiliter in turpissima seruitute
vixit : vt quoties Pacorus persarum rex equum ascenderet, velut
3cabello dorso eius vteretur.

f[ Tkomas confessor? Lectio Jij\

THomas vir doctrina, et sanctitate clarus Aquini natus loco
illustri ex comitum familia patria vastata a Conrado
imperatore, relictus est a profugis parentibus in cenobio Casinensi
monachis commendatus. Vbi aliquamdiu literis studuit, ac
religioni Deinde monachus predicatorum ordinis factus, Alberto
magno preceptori operam dedit in conuentu Colonicnsi. Eoque
processit eruditionis indefessa cura, et ingenij magnitudine,
vt facile principatum obtinuerit in gymnasio Parisiensi.^ Vbi
philosophiam, theologiamque docuit, cum maxima sua laude.
Tot libros de philosophia ac theologia doctissime conscripsit, vt
longum sit enumerare, quorum summam theologicam quatuor
Jibris, adhibita etiam quadam lima, senex complexus est.
Romam vero accersitus ab Vrbano papa spretis dignitatibus :

* Die 4. in m, ^ die 7. in w.

' Pariensi : 38. Parisiensium : 39.

Digitized by VjOOQIC

Mart. 12.] XL, MILITES: S. GREGORJUS M, 269.

que vltro ipsi a pontifice offerebantur, nuUi rei preterquam
lectioni, et scriptioni vacabat. Qui etiam yiuens miraculis
claruit. Sed iussus a Pontifice Gregorio .x. Lugdunum ad
concilium, quod ibi cogebatur, contendere, dum profectionemi
pararet febri correptus ad monasterium Fossam nouam appella-
tum emigrauit ad Dominum anno christi nati M. cc. Ixxiiij
nonis Martijs^ sue vero etatis .1. Quem postmodum loannes
papa vigesimus secundus sanctorum confessorum numero-
aggregauit.

f[ Quadraginta milites martyres? Lectio iij,

A Pud Sebasten Armenie minoris vrbem tempore Licinij
J^ imperatoris preside Agricolao quadraginta milites Chris-
tiani comprehensi, post vincula et cruciatus custodibus impositis^
in stagnum missi sunt instante bruma, vt aqua nocturno frigore
concrescente, constricta ipsorum corpora dirumperentur apposito
tamen balneo quo pateret effugium, si quis eorum a confessione
Christi discessisset. Itaque vnus frigoris vehementiam non
ferens, negato Christo ad balneum confugit. Sed cum primum
attigit calorem expirauit. Quo perspecto ceteri gratia ChristL
recreati in dei laudes eruperunt. Circa horam vero tertiam noctis
resplenduit sicut^ sol lumen super eos, ct glacies dissoluta est.
Custodibus autem sommo* grauatis solus custodie prefectus
vigilabat, qui audiens orantes, miratusque lucem, ac glaciem
resolutam : vidit super eos coronas descendentes numero
triginta nouem. Tunc vero miraculo commotus expergefactis
socijs proiecit vestimenta in facies eorum, et exiliuit in stagnum
clamore se cristianum esse professus. Cum autem illuxisset et
extracti fere omnes essent exanimes igne combusti sunt ac
cineres in fluuium proiecti,^ per omnem creaturam eorum
transiret certamen, vt vere possint vocem illam vsurpare.
Transiuimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium.
Passi sunt autem septimo idus Martij.

Oratio.

PResta quesumus omnipotens deus, vt qui gloriosos martyres
fortes in sua confessione cognouimus : pios apud te in nostra
intercessione sentiamus. per.

C Gregorius papa confessor duplex ininus.^ Oratio.

DEus, qui anime famuli tui Gregorij eterne beatitudinis premia
contulisti: concede propitius vt qui peccatorum nostrorum
pondere premimur : eius apud te precibus subleuemur : Per
dominum.

' Martii : 39. etc ^ jie 9. in m. ' velut : 38. etc

*• Somno : 39. many edd, ^ vt : add, 39. etc. • die 12. in m.

Digitized by VjOOQIC

270 S. lOSEPH CONFESSOR. [Mart. 19.

Lectio tertia.

r^ Regorius patria Romanus ex ordine senatorio magno omnium
^^ consensu inuitus etiam cum monachus esset, atque leuita
pontifex creatur anno domini D.c.xix.^ Qui sic vixit, vt
clarissimum exemplum reliquerit successoribus suis vel morum
sanctitatis, vel diligentie in rebus agendis, vel doctrine : quam
varijs scriptis ostendit : que multa et preclara posteritati reliquit
Hic instituit vt Kyrie eleyson nouies in ecclesia caneretur. Item,
vt cantaretur Halleluia, preterquam a septuagesima vsque ad
pascha. Idem in canone redegit illud Diesque nostros in tua
pace disponas. Nec non supplicationes maiores, quas greci
litanias vocant: et stationum magnam partem instituit. Ab
hoc probis dictisque^ viris ad predicandum euangelium missis
Angli fidem Christi integre publico consensu acceperunt. Eius-
dem potissimum opera Gotthi ad cathoHcam fidem ex ariana
secta rediere. Hic patemam domum in monasterium conuertit,
vbi pauperes peregrinos alebat. Obijt anno sui pontificatus
.xiij. mense .vj. quarto idus Martias,^ sepultusque est in basilica*
Petri.

C loseph confessor duplex minus.
Oratio.

COncede quesumus omnipotens deus, vt beati loseph vnigeniti
filij^ tui matris sponsi, intercessione ab omnibus aduersitati-
bus liberemur, per eundem dominum nostrum. etc.

C Ex Homilia sancti Bemardi super missus est.^ Lectio .iij.

MIssus est angclusGabriel aDeo in ciuitatem Galilee cui nomen
Nazareth ad virginem desponsatam viro cui nomen erat
loseph. Virum nominat*^ non quia maritus sed quia homo virtutis
erat, vel potius quia iuxta alium euangelistam non vir simpliciter
sed vir eius dictus est. Merito enim appellatur quod necessario
putatur. Debuit igitur vir eius appellari quia necesse fuit et
putari, sicut et pater Saluatoris non quidem esse, sed dici meruit
vt putaretur esse dicente hoc ipso euangelista. Et ipse lesus
erat incipiens quasi annorum triginta vt putaretur® filius loseph.
Nec vir ergo matris nec filij pater extitit, quamuis certa (vt
dictum est) et necessaria dispensatione vtrumque ad tempus et
appellatus sit et putatus, conijce tamen ex hac appellatione qua-
libet® dispensatoria meruit honorari a deo vt pater dei et dictus

* thus all editions for D.xc. except 61 which has : millesimo centesimo decimo
nono. ^ doctisque : 38. etc.

■^ Martij : 39. 41. "* beati : aeid. 43. 63. 66.

'^ om. 43. ® die 19. /;/ ///.

' nominauit : 39. * putabatur : 39. etc.

^ qua licet : 39. 41. 43. 44- 49. 60. 61. 63. 66. qualiter : 64.

Digitized by VjOOQIC

Mart. 25.] S. BENEDICTUS: ANNUNTIATIO B.M.V. 271

et creditus sit. Conijce et ex proprio^ vocabulo, quod augmentum
non dubitas^ interpretari quis et qualis fuerit^ homo iste loseph,
simul et memento magni illius quondam patriarche venditi in
Egypto, et scito ipsius istum non solum vocabulum fuisse sorti-
tum, sed et castimoniam adeptum, innocentiam assecutum et
gratiam. Siquidem ille loseph fraterna ex inuidia venditus et
ductus in Egyptum, Christi venditionem prefigurauit. Iste
loseph herodianam inuidiam fugiens, christum in Egyptum
portauit. Ille domino suo fidem seruans, domine noluit com-
misceri. Iste dominam suam domini sui matrem virginem ag-
noscens, et ipse continens fideliter custodiuit.

f[ Benedictus abbas duplex minus^ Lectio tertia.

TDEnedictus ex Nursia ciuitate claris parentibus ortus et Rome
-f^ liberalibus disciplinis eruditus, ab ipsa infantia Christum
egregia pietate coluit, et miraculis claruit. Quod vt faceret
expeditius in solitudinem, et specum quandam profundam ad
locum qui dicitur Sublacus, secessit. Vbi triennio latuit cunctis
hominibus incognitus preter Romanum monachum, qui ei neces-
saria subministrabat. In qua solitudine cum die quodam dia-
bolica tentatione ardore libidinis vreretur, se in spinis et vepribus
nudum volutauit, donec cruentus et laceratus tentationem super-
aret Deinde vocatus a quibusdam monachis, vt ipsorum mo-
nasterio preesset, quidam ipsorum dissoluti cum paulo seuerius
ab eo tractarentur, ipsum venenato vino necare constituerunt.
Quod cum ei in poculo vitreo porrigerent, ille rem diuinitus
agnoscens, solo signo crucis manu facto, vas intactum mirabiliter
confregit. Et dimisso monasterio ad solitudinem remeauit. Quo
cum multi discipuli conuenissent, duodecim monasteria construxit,
que optimis institutis, exemplo sanctitatis multis etiam sequen-
tibus signis et miraculis fundauit, monachorumque regulam pru-
dentissime ac luculentur scripsit. Obijt autem diem suum quem
multo ante precognouit .xij. calendas Aprilis.

f[ '"* Annuntiati(fi Marie virginis'^ duplex maius,
Ad vesperas.
Hymnus. Aue maris stella.^

Antiphona. Missus est Gabriel angelus ad^ Mariam virginem
desponsatum loseph.

Oratio.
Deus qui de beate Marie virginis.*®

^ propria : 38. * dubitans : 43. ^ otn. 38.

^ die 2. in m. Die 21 : 38. etc. * Die 25. prej. 38. 63.

* beate : add. 39. 41. 60. 61. 64. ' om. 39. 41.

^ \See below, p. 388.] die. 25. in m. » ab : 38. *<> \^See below, p. 388.]

Digitized by VjOOQIC

272 S, ISIDORUS HJSPAL, [Ap. 4.

f[ ^Ad matuttnum inuitatorium,

Aue Maria gratia plena dominus tecum.
Hymnus. Quem terra.^

Antiphona, Spiritus sanctus in te descendet Maria, et virtus
altissimi obumbrabit tibi.
Lcctio iij, Missus est.^

t[ Ad Laudes,

Antiphona. Ne timeas Maria, inuenisti* gratiam apud dom-
inum, ecce concipies et paries filium halleluia.

t[ Ad vesperas? Aue maris stella.^

Antiphona, Ecce ancilla domini fiat mihi secundum verbum
tuum.

f[ Supra dicta inuenies in officio eiusdem virginis pro sabbatis
aduentus assignato,

APRILIS.

C Isidorus episcopus confessorH Lectio tertia,

ISidorus natione Hispanus ex noua Carthagine cui pater ipsius
Seuerianus dominabatur, a sanctis viris Leandro archi-
episcopo hispalensi, et Fulgentio episcopo astigitano fratribus suis
sancte et liberaliter in studio literarum educatus est, et ingentem
doctrinam latine, grece atque^ hebraice cum magna nominis clari-
tate consecutus. Hic adolescens adhuc heresim Arrianam, que
gentem Gottorum Hispanie latissime dominantem penitus iam
pridem inuaserat, tam constanter palam arguebat, vt prope fuerit
vt ab Arrianis necaretur. Sed cohibitus a Leandro hunc sibi
successorem fore presagiente, et vt se commodiori tempori reser-
uaret admonitus, indignationem tcmperauit. Igitur Leandro vita
functo, Isidorus magno regis et populi consensu in Hispalensi
archiepiscopatu suflficitur. Quam electionem sanctus Gregorius
papa confirmauit, eique panium misit in Hispaniam. Fuit autem
Isidori tanta doctrine, ac sanctitatis opinio, vt coacto concilio
generali, vltro fuerit a pontifice maximo vocatus, vbi mirum est,
quantum ponderis et autoritatis habuerit in singulis lebus Isidori
sententia apud pontificem, et omnes prelatos Reuersus autem
in Hispaniam, cum suam mortem et Hispanie vastationem
a saracenis publice predixisset, migrauit e vita pridie nonas
Aprilis. Anno Christi nati sexcentesimo vigesimo secundo^

^ Die XXV. pr. 39. 41. 43. 44. 49. 60. 61. 64. 66.

2 {See beiow, p. 387.] « [Luc. i. 26-38.]

* enim ; add. 43. 49. 60. 61. 63. 64. 66. * Hymnus : add. 39. etc.

\See belawy p. 388.] ' die 4. in m. ^ ac : 39.

Digitized by VjOOQIC

Apr. II.] S, SIXTUS: S. LEO MAGNUS. 273

sepultusque fuit Hispali. Vnde postea translatus est in vrbem
Legionem a Fernando^ rege legionensi,^ qui hoc ab Eneto
saraceno Hispali regnante magnis precibus et premijs imperauit.^
Cuius nomine templum edificatum est* Legione, vbi sepultus
miraculis clarus colitur magna populi religione.

C Xistus papa martyr} Lectio .iij.

XYstus papa, qui patria Romanus fuit, ecclesie prefuit ab
Adriani imperatoris tempore vsque ad Verum et
Anniculum consules. Qui curam precipuam (vt par erat) rei
diuine gerens, constituit, ne quis preter ministros sacrorum,
mysteria et vasa sacra contingeret presertim femina. Item
vetuit lege, Ne quod sacerdotes corporale vocant, ex alio quam
ex lineo panno, eoque purissimo fieret. Huius fuit institutum,
ne episcopus, qui ad sedem apostolicam fuisset ob aliquam
causam, siue controuersiam vocatus ad ecclesiam suam prius
reuerteretur, quam literis apostolicis, vel formatis plene fuisset
instructus, atque purgatus, vt postquam fuisset domi reuersus
cognoscerent vicini, quemadmodum Rome ipsius, aliorumque
causa discussa fuisset. Vtque in missa cantaretur, Sanctus,
sanctus, sanctus, Dominus deus sabaoth. Xystus denique vbi
ordinationes ter mense Decembri habuisset martyrio coronatus
in vaticano .viij. idus Aprilis sepelitur, cum sedisset annos .x.
menses .iij. dies .xxi.

C Leo primus papa confessor? Lectio .iij.

LEo papa natione tuscus patre Quintiano, eo tempore ponti-
ficatum gessit, quo Attila rex Hunnorum flagellum dei
appellatus, Aquileiam primo in Italie limite positam, post
longam triennij obsessionem captam diripuit, atque inqendit.
Vnde Romam infestis signis progredienti et copias, qua Mintius
Padum influit, traijcere paranti Leo pontifex vir sanctissimus
occurrit, et ne vltra progrederetur ope diuina mirabiliter
persuasit Attila enim non tam Leonis oratione se ab instituto
reuocatum esse incusantibus amicis testatus est, quam duorum
virorum autoritate, qui loquente Leone, sibi visi essent, strictis
gladijs necem nisi paruisset intentantes. Hi autem Petrus et
Paulus apostoli fuisse crediti sunt. Ita factum est, yt Attila in
Pannoniam exercitum reduceret, Leo Romam cum magno
triumpho rediret. Vbi totus ad confirmandam, tuendamque
catholicam fidem conuertitur, que tum^ potissimum a multis
hereticis impugnabatur, precipue a Nestorianis, et Eutichianis,®

* Ferdinando : 38. ^ Legionensium : 39. 41.

* impetrauit : 38. etc. "* in : add. 38.
' Die 6 : in m. • die ii. in m.

■^ quum : 38. ® Euticaianis : 38.

B. R. N. T

Digitized by VjOOQIC

274 S, JUSTINUS: SS, VALERIANUS ETC. [Apr. 14.

qui in concilio calcedonensi tunc celebrato damnati sunt. Vbi et
Manicheorum libri fuerunt incensi. Interim vero cum Vandali
Romam diripuissent, ac templa spoliassent, vrbis ac templorum
reparationi mirum in modum intentus, multis preclarissimisque
rebus gestis moritur, et in Petri Basilica sepelitur .iij.^ idus
Aprilis, cum sedisset annos vnum et .xx. mensem vnum. dies
xiij.

f[ lustinus philosophus martyr? Lectio tertia,

IVstinus Neapoli natus in Palestina philosophus fuit Platonicus.
Qui factus christianus plurima studiorum suorum monumenta
pro fide christiana posteritati reliquit. Et in his apologeticum
librum pro christianis ad Antoninum^ Pium, et alterum ad
successorem huius Antoninum'^ Verum Item duos libros contra
paganos. Hic cum in vrbe Roma frequenter pro fide Christi
disputasset, et Crescentem quendam cynicum (moribus et pro-
fessione vere canem) multa in christianos conuicia iactantem
sepe redarguisset, ab eodem accusatus, quod christianus esset,
capiteque damnatus martyrio coronatur. Quod ita futurum
martyr ipse predixerat in defensione secunda quam pro
christianis ediderat. Passus est autem imperantibus Marco
Aurelio Vero et Antonino eius filio idibus Aprilis.

C ValerianuSy Tyburtius et ceteri martyres,^ Lectio iij\

VAlerianus genere romanus, et idem nobilissimus tempore
Marci Aurelij Antonini Imperatoris qui^ Ceciliam sibi
eque nobilissimam accepit vxorem, cuius impulsu atque precibus
(erat enim ab ineunte etate fidem edocta) ad christianam
religionem reiectis^ idolis® conuersus est et a sancto Vrbano papa
baptizatus quem Tyburtius eius germanus imitatus, ab eodem
pontifice baptizatur. Almachius igitur prefectus, et christian-
orum seuissimus hostis, cum hosesse® christianos, et patrimonium
iam omne pauperibus erogasse cognouisset, eosdem ad se vocat
et acriter increpat. Et post longam de fide christi, deque
cultu idolorum disputationem inter ipsos vltro citroque
habitam ad louis simulachrum eosdem deduci iubet aut
sacrificaturos, aut aliquo mortis genere quam immanissime
interituros. Illi vero in confessione Christi perstantes^ et
paratam sibi et fidelibus gloriam predicantes, mortem impietati
pretulerunt. Itaque extra vrbem educti, ad quartum lapidem
.xviij. calendas Maij cum summa fidei constantia trucidantur.

1 ij: 38. '^ die 12. tn tn,

3 Antonium : 38. 41. 43. 61. 64. ■* Antonium : 61. 64.

* die 14. ifi w. • om, 39. etc.

' reiectus: 38. * otn, 38.

Digitized by VjOOQIC

Apr. 22.] S, APOLLONIUS: S. CAWS, 275

Quam demiratus Maximus vir nobilis, qui horum decollationi
prefuit, cum nonnullis satellitum conuersus est, et propter Christi
confessionem omnes vsque ad decem^ plumbatis cesi, eoque
supplicij genere martyrio coronati sunt, et ad dominum inuictis-
simi commigrarunt.^

Oraiio,

PResta quesumus omnipotens deus, vt qui sanctorum martyrum
tuorum Tyburtij, Valeriani, et Maximi solennia^ colimus
eorum etiam virtutes imitemur : per.

C Appollinius^ Senator martyr} Lectio tertia.

APollinius* Romane vrbis senator non solum opibus, sed
liberalibus etiam disciplinis, ac morum integritate clarus, ad
Christum conuersus Lucio Aurelio Commodo imperatore,
christiane pietatis egregius cultor fuit, cum iam persecutio
sublata esse videretur lege promulgata, Ne christiani quererentur
ad penanri, sed oblati duntaxat punirentur, pena etiam mortis
delatoribus proposita. In ea igitur christianorum tranquillitate
Apollonius* a seruo proditus, et apud Perennium iudicem
accusatus, fidei sue rationem reddere iubetur sumpta pena
legitima de seruo delatore. Cum ergo insigne volumen in
defensionem christiane fidei a se compositum in senatu publice
legisset, senatus consulto damnatus est, et pro Christi constanti
confessione capite truncatus .xiiij. calendas Maij. Lex enim
erat, ne christiani facti rei absque christi abnegationedimitteren-
tur.

C Gaius^ papa martyr? Lectio iij,

GAius^ papa natione Dalmata ordines destinxit® quibus
gradatim ad episcopatum ascenderetur. Quorum primum
tenet hostiarius, alterum lector, tum exorcista, sequitur
acolitus, subdiaconus, diaconus, presbyter, episcopus. Idem
constituit Ne cui prophano sacris initiatum, nec pagano vel
heretico liceret christianum hominem in iudicium vocare. Item
vt nemo episcopum aut clericum apud seculares iudices
accusaret. Postremo orta in christianos tempore Diocletiani
persecutione maxima cum in subterraneis locis diu vitans
impiorum furorem latuisset, captus a persecutoribus vna cum
Gabinio fratre, eiusque fih*a Susanna martyrio coronatur .x.
calendas Maij et in cemeterio Calisti via Appia sepelitur, cum
sedisset annos .xi. menses .iiij. dies .xij.

* necem : 39. etc. * commigrauit : 39. ' solenni r 4j.

* Apollonius : 39. etc. * die 18. in m,

* Apollinius : 38. ' Caius : 39. 41. 45. 49. 60. 61. 63. 66.
^ dL 22. in m, ' Thus also 38. distinxit : 39. etc.

T 2

Digitized by VjOOQIC

276 5. MARCUS EVANG, SS, CLETUS ET MARCELLINUS, [Apr. 26.

C ^Marcus euangelista duplex maius,

Ad vesperas et matutinum Hymnu^ antiphone et inuitatorium
dicuntur de communi apostolorum,

Oratio,

DEus qui beatum Marcum euangelistam tuum euangelice
predicationis gratia sublimasti, tribue quesumus eius nos
semper et eruditione proficere, et oratione defendi : Per.

Lectio tertia?

Arcus discipulus et interpres Petri, quemadmodum Petrum
referentem audierat, rogatus Rome a fratribus breue
scripsit euangelium. Quod cum Petrus audisset, probauit, et
ecclesie legendum sua authoritate edidit, vt testatur Clemens
presbyter ecclesie Alexandrine. Marcus igitur assumpto quod
scripserat, euangelio perrexit in Egyptum, et primus Alexandrie
Christum annuntians, constituit ecclesiam tanta doctrina, et vite
continentia, vt omnes sectatores Christi ad exemplum sui cogeret
Tandem cum ecclesiam a se optime constitutam octo annos
sanctissime rexisset, ibidem mortuus est et sepultus .vij. calendas
Maij octauo Neronis anno Corpus autem eius post aliquot
etates Venetias translatum est.

f[ Cletus et Marcellinus pape martyres^ Lectio aij,

CLetus patria Romanus tempore Vespasiani adhortante
Clemente pontificatum suscepit inuitus. Qui cum nihil
quod ad ecclesiam dei augendam pertinere arbitraretur, preter-
misisset, creatis (vt preceperat Petrus) xxv. presbyteris, ac ecclesia
optime constituta, Domitiano imperatore martyrio coronatur, et
in Vaticano sepelitur .vi. calendas Maij, cum sedisset annos .xij.
mensem .i. dies .xi.

MArcellinus pontifex patria Romanus in persecutione
Diocletiani et maximiani seuissima, minis^ perterritus
simulachra deorum adorauit. Sed non multo post magna
penitentia ductus, sinuessam (vbi concilium .clxxx. Episcoporum
coactum erat) squalidus et cilicio indutus peruenit, seque ab eis
petit pro inconstantia et scelere commisso penis meritis puniri.
Ceterum a nemine damnatus est cunctis acclamantibus eadem
animi infirmitate, Petrum deliquisse, qui veniam a deo similibus
lachrymis fuisset assecutus. Tunc Romam reuersus Diocletia-
num adit, et quod se scelestissime ad tantum nefas impulisset
increpat, eius damnans impietatem. Quibus ille iratus, iubet
ipsum cum alijs Christi fidelibus abstrahi ad supplicium sexto

1 Di€ 25 : pr, 38. 61. 63. 64. 2 hymni: 39. etc

* die 25. in, m, om, 38. 61. 63. 64. 66.

*■ di. 26. in m, ^ minus : 38. nimis : 39.

Digitized by VjOOQIC

Mai. I.] S, PETRUS MARTYR: 55. PHIUPPUS ET lACOBUS. 277

calendas Maij. Quorum occisorum corpora .xxxvi. dies iussu
eiusdem iacuerunt insepulta, donec Marcellus admonitus in
somnijs a beato Petro, eadem condidit in cemeterio Priscille,
Sedit autem Marcellinus annos .ix. menses .ij. dies .xvj.

f[ Petrus martyr ordinis predicatormn} Lectio tertia,

PEtrus martyr patria Veronensis ordinis predicatorum, doctor
eximius et catholice fidei acerrimus defensor, tanquam rosa
de spinis ortus est, parentibus hereticis hereticorum mirabilis
insectator. Itaque et in adolescentia sua mundum, parentesque
relinquens ordinem predicatorum ingressus est, in quo triginta
annis laudabilem vitam perduxit. Cum igitur a Cumis profectus
Mediolanum contenderet, missus a pontifice contra Manicheos
anno Christi M.cclij. tertio calendas Maii ab hereticis interceptus,
et occisus martyrij coronam adeptus est. Quo multa post
mortem edente miracula plurimi hereticorum ad gremium
ecclesie rediere. Quamobrem ab Innocentio papa quarto
catalogo sanctorum martyrum consecuto anno adscriptus est.

MAIVS.

tl Festuin sanctoriun apostolorum Philippi et lacobi duplex
maius,

C Ad vesperas,

Antiphona, Domine ostende nobis patrem et sufficit nobis
Halleluia.

Oratio,

DEus, qui nos annua apostolorum tuorum Phih*ppi et
lacobi solennitate letificas, presta quesumus, vt quorum
gaudemus meritis, instruamur exemplis : per.

C ^Ad matutinum.

Antiphona, Tanto tempore vobiscum suum,"^ et non cogno-
uistis me, Philippe qui videt me, videt et patrem meum.
Halleluia.

Lectio tertia,^

IAcobus apostolus cognomento iustus frater domini vocatus
Marie Cleophe filius, sanctus fuit ab ineunte etate, victu et
cultu frugalissimus. Qui statim post Christi ascensionem
lerosolymorum episcopus ab apostoh's constitutus, eam ecclesiam
annis triginta summa cum laude rexit. Rogatus autem a

^ di 29. in m, 2 />,>y. ; pr, 38. etc

^ Thus also 64. sum : 39. maity edd, "* dic i. 1« ///. om, 38. elc.

Digitized by VjOOQIC

278 55. PHILIPPUS ET lACOBUS, Mai. 6.

ludeis, vt in die pasche, cum plurima turba conuenire solebat,ex
loco sublimi ad populum concionaretur, et a cultu lesu, quem
per errorem multi sequerentur, oratione et autoritate sua
populares auerteret, pinnam templi conscendit. Vbi magna
ludeorum gentiliumque astante multitudine, a scribis et Phariseis
quid ipsi de Christo videretur alta voce rogatus, respondit Quid
me interrogatis de filio hominis. Ecce ipse sedet in celo a dextris
summe virtutis Et ipse venturus est in nubibus celi. Quo
sermone audito, scribe et pharisei conclamant : Proh iustus
etiam errauit. Ascenderuntque et precipitauerunt^ eum, et
lapidibus obruere ceperunt. Ille vero conuersus, et super genua
procumbens, que illi ob assiduum orandi usum in camelorum
speciem occalluerant, pro ipsis orabat, donec vecte fullonis capite
comminuto spiritum emisit calendis Maij. Quo in loco prope
templum est sepultus.

PHilippus apostolus cum annos circiter viginti euangelium in
Scythia predicasset, omnemque fere gentem illam ad vere
pietatis cultum tradidisset,^ ab infidelibus tractus ad Martis sta-
tuam, vt sacrificaret, draco inde repente extitit,^ qui pontificis
filium certo impetu adortus, letaliter percussit, et mox duos tri-
bunos. ac multi preterea ab eo afflati confestim in pestiferum
languorem inciderunt. Philippus autem perculsam multitudinem
affatus. Si que vobis dixero (inquit) sedulo curabitis polliceor
futurum, vt male affecti ad pristinam valetudinem, et qui mortui
sunt diuina virtute ad vitam reuocentur : pestiferque serpens statim
abigatur. Et rogantibus quid opus esset facto. Ite inquit et
demonis huius, quem colitis simulachrum deijcite, locumque vnde
illud demoliti fueritis, signo crucis insignite, idque in Christi
Nazareni memoriam mecum supplices adorate. Facessunt
Scythe pium opus, quo rite procurato, et qui defuncti fuerant
reuixere et pemiciosa pestis illa procul discussa est, neque
vnquam postea visus draco. His Philippus, multisque alijs rebus
diuinitus gestis, cum Hieropolim Phrygie ciuitatem venisset, ab
Hebionitis cruci affixus et lapidibus obrutus est calendis Maij.

C Adlaudes,

Antiphona, Ego sum via veritas, et vita, nemo venit ad patrem
nisi per me halleluia.

C Advesperas,

Antiphona, Si manseritis in me et verba mea in vobis man-
serint, quodcunque petieritis fiet vobis : Halleluia, halleluia,
halleluia.

^ precipitarunt : 39. 41. 43. 44. 49. 61. 66. ^ traduxisset : 39. etc.

^ exilijt : 39. 41. 6a exiUt : 49. exijt : 63.

Digitized by VjOOQIC

Mai. 2.] 6'. ATHANASIUS, 279

Athanasius episcopus confessor} Lectio tertia,

AThanasius episcopus confessor- vir omni virtutum genere et
doctrina clarissimus, vereque religionis propugnator* egre-
gius, fuit natione Egyptius Alexandrie ortus. Qui ab Alexandro
episcopo Alexandrino presbyter factus, ipsum secutus est ad
concilium Nicenum. Vbi cum Arrium vehementer represisset,
maximum in se odium Arrianorum concitauit. A quibus postquam
eidem Alexandro in episcopatu successit, diflficile dictu est, quot
insidias, quotque incommoda passus fuerit Quorum nonnulla
recensebimus. Coacto apud Tyrum concilio episcoporum, magna
ex parte Arrianorum muliercula quedam ab eis subornata est, que
Athanasium accusaret, quod a se hospitio susceptus, illata vi
pudicitiam eius violasset. Introduci ad hec iubetur Athanasius,
cum quo ingressus est Timotheus presbyter suus. Cumque
mulier ea que edocta fuerat perorasset Timotheus Athanasium
se esse simulans : Egone inquit, mulier apud te aliquando sum
diuersatus, aut vim tibi, vt asseris intuli ? Tunc illa procaciter
Timotheum obiurgans : Tu inquit, mihi vim fecisti. Tu commacu-
lasti castitatem meam, et ad iudices conuersa que diceret vera esse
iurare cepit, ignorans videlicet eum a quo vim se perpessam, men-
titura subijciebatur. Et sic cum risu* simul et indignatione mulier-
cula reiecta est a iudicibus, et Athanasius liberatus. Aliuddeinde
intentatum est crimcn Arsenius Athanasij lector timens eiusdem
Athanasij, quem offenderat, castigationem, apud Arrianum quen-
dam latitabat. Quo* occasione vtentes aduersarij humanum
brachium loculo delatum ostentabant, quod ex Arsenij corpore
ab Athanasio abscissum esse in magiceartisvsum,criminabantur
Arsenius autem dolis cognitis, siue eum humanitatis contemplatio,
siue diuina perpulit prouidentia, clam per noctis silentia euadens,
tyrum ad Athanasium secontulit. Quoin concilium preterspem
omnium producto, et vtrumque brachium illesum ostendente,
inimicorum scelus perspicue detectum est. At non propterea
Arriani quieuere sed multo maiore odio Athanasium proseque-
bantur, cuncta ab eo magicis artibus facta esse calumniantes.
Itaque horum insidias fugiens, et Constantij imperatoris, qui
fauebat Arrianis, iram pertimescens magna parte orbis peragrata,
sex continuos annos in sicca cisterna sine solis aspectu latuit,
amico ei quodam necessaria clam suppeditante. Postremo inde
egressus ad Constantis partes profugus abscessit, quo adnitente
sedem suam recepit. Ceterum postea Constante mortuo rursus
in Galliam aufugiens, exulauit apud Treuiros. Vnde Alexandriam
reuersus, cum postea imperatoris luliani apostate iussu ad necem

* die 2. in m, ^ om, 38. etc ' propugnatur : 38,

* om, 39. « Qua : 39. etc

Digitized by VjOOQIC

28o INVENTIO SANCTAE CRUCIS, [Mai. 3.

quereretur, per fluuium nauicula fugiens, ex industria in occur-
sum se insequentium recurrit A quibus interrogati qui cum eo
erant quid de Athanasio accepissent ? non longe ipsum eunte
se vidisse responderunt. Atque ita illis in diuersum festinantibus
Athanasius euasit. Qui non multo post Alexandriam rediens,
alia suborta tempestate quatuor mensibus in paterno sepulchro
delituit. Tandem his permultisque alijs periculis diuina ope
liberatus : Alexandrie mortuus est miraculis clarus, cum eam
sedem sex et quadraginta annos per varia certamina rexisset,
multaque opera doctissime composuisset.

C INVENTIO SANCTE CRUCIS

dtiplex maius,

t[ Ad vesperas. Hymnus.
Vstris sex qui iam peractis, Tempus implens corporis : Se

volente natus ad hoc passioni deditus, agnus in cruce leuatur
Immolandus stipite.

Hic acetum fel arundo, Sputa, claui, lancea. Mite corpus
perforatur, Sanguis, vnda profluit, Terra, pontus, astra : mundus :
Quo lauantur flumine.

Crux fidelis inter omnes Arbor vna nobilis : Nulla sylua talem
profert Fronde, Flore, Germine, Dulce lignum, dulces clauos,
Dulce pondus sustinet.

Flecte^ ramos arbor alta, Tensa laxa viscera : Et rigor len-
tescat ille, Quem dedit natiuitas : Vt supemi membra regis Miti
tendas stipite.

Sola digna tu fuisti Ferre secli precium : Atque portum
preparare Nauta mundo naufrago: Quem sacer cruor perunxit
Fusus agni corpore.

Gloria et honor deo Vsquequo altissimo. Vna patri, filioque
Inclyto paracleto Cui laus est et potestas Per immensa secula.
Amen.

Antiphona, O crux splendidior cunctis astris que sola fuisti
digna portare talentum mundi. Dulce lignum Dulces clauos.
Dulcia ferens pondera, salua presentem cateruam in tuis hodie
laudibus congregatam. Halleluia, halleluia, halleluia, halleluia.

Oratio.

DEus qui in preclara salutifere Crucis inuentione passionis tue
miracula suscitasti concede, vt vitalis ligni precio eterne vite
suffragia consequamur. Qui viuis.

^ Flecta: 39.

Digitized by VjOOQIC

Mai. 3.] INVENTIO SANCTAE CRUCIS. 281

t[ Ad matutinum iniiitatorium}

Christum regem crucifixum, venite adoremus. Halleluia.
Hymnus, Lustris sex. vt. supra,

Antiphona, Inuente crucis festa recolimus cuius preconium
per vniuersum orbem micanti lumine fulget. Halleluia.

Lectio .iij\

TT Elena Constantini mater mulier religione et pietate insigni,
^ -*• diuinarum rerum studio nocturnoque visu impulsa leroso-
lymam petijt, vt dominicam quereret crucem, vnde humana salus
pependisset Vbi autem hec defossa erat ibi ex industria fuerat
Veneris simulachrum constitutum ab impijs fidei persecutoribus,
vt omne dominice passionis monumentum aboleretur. Et si quis
christianus eo loco Christum adoraret, Venerem videretur adorare.
Ceterum simulachro deinde- deiecto locoque ruderibus purgato
crux reperta est, et cum ea due alie quibus aflfixi fuerant duo
latrones. Sed obturbabat reperti muneris letitiam vniuscuius-
que crucis indiscreta proprietas. Aderat quidem et titulus ille
qui hebraice, grece et latine a Pilato fuerat conscriptus, sed nec
ipse satis euidenter dominici prodebat signa patibuli. Diuino
autem miraculo mox consecuto omnis prorsus ambiguitas sublata
est. Cum enim Macarius lerosolymitanus episcopus fusis ad
deum precibus vt id reuelaret, frustra duas nobili cuidam femine
longa egritudine confecte et iam prope defuncte admouisset ad-
mota tertia repente adapertis oculis mulier consurrexit, et stabi-
litate virium recepta alacrior multo quam cum sana fuerat, tota
domo discurrere, et magnificare dei potentiam cepit. Helena
igitur euidenti indicio voti compos facta, templum vbi crucem
repererat, magnifice construxit. Ibique partem crucis reliquit
thecis argenteis conclusam, partem filio detullt. Cuius pars
postea reposita fuit Rome in ede sessoriana, que sancte crucis in
lerusalem nuncupata est. Attulit etiam clauos tres, quibus
christi corpus fuerat aflRxum. Quorum vno Constantinus pro
amuleto in cono galee vsus est. Alterum deiecit in mare ad
fedam tempestatem compescendam. Reliquum inseruit bellatoris
equi freno, veterem prophetiam adimplens olim enim sic Zacharias
propheta clamauerat. Erit quod super frenum equi est sanctum
domino. Qui Constantinus legem tulit ne quis deinceps supplicio
crucis aflRceretur. Ita res que antea mortalibus probro fuerat:
venerationi esse cepit.

C Adlaudes,

Antiphona. Hec est arbor dignissima in qua salutis autor
propria morte mortem omnium superauit. Halleluia.

^ die 3. in ///. ^ inde : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

282 S. ALEXANDER: S, lOANNES ANTE P.L. [Mai. 6.

^ Ad vesperas hymnus antiphona et oratio^ vt supra inprimis
vesperis,

C Alexander papa martyr} Lectio aij,

\ Lexander patria Romanus qui Adriani imperatoris tempore
-^^ pontificatum gessit, in memoriam passionis Christi in sacri-
ficio- addidit Qui pridie quam pateretur. Vsque ad illum locum
Hoc est corpus meum. Idem iustituit, vt aqua benedicta ad-
mixto sale in templis ct cubiculis ad fugandos demones retin-
eretur. Vtque in consecratione sanguinis et corporis Christi
vinum aqua misceretur, ad significandum Christi et ecclesie
coniunctionem. Panisque azimus non fermentatus consecraretur.
Cum autem ordinationibus ter mense Decembri habitis, presby-
teros .V. diaconos .iij. episcopos quinque per diuersa loca creasset,
martyrio coronatus cum Euentio et Theodoro diaconis via
nomentana, vbi interfectus fuit .vij. ab vrbe milliario sepelitur v.
nonas Maij. Sedit autem annos .x. menses .vij. dies ij.

C ^loannes ante portam latinam duplex minus,

Advesperas et matutinum^ hymni^ antiphone et inuitatorium de
communi apostolorum,

Oratio,

T^Eus qui conspicis, quia nos vndique mala nostra perturbant,
^ presta quesumus, vt beati loannis apostoli tui intercessio
gloriosa nos protegat : per dominum.

C ^Lectio tertia,
T Oannes apostolus dilectissimus Christo, post ipsius ascensionem
'■' maximo studio, magnisque miraculis christianam pietatem
propagauit. Huius enim et Petri predicatione post claudum
sanatum^ ad portam templi Speciosam appellatam, quinque
millia hominum vno die conuersa sunt ad fidem. Idemque duo
post Stephani martyrium in Samariam, que Philippo predicante
baptismum acceperat, peruenerunt, eandemque in fide confirma-
runt, et pcr ipsorum manus impositionem spiritus sanctus in
baptizatorum corda descendit. In diuisione autem orbis terre
loanni obtigit Asia prouincia. Cuius ecclesias cum sapientissime
a se fundatas sanctissime moderaretur, captus fuit in persecutione
Domitiani in vrbe Epheso Vnde Romam adductus, cum a
Christi fide auerti non posset, in eadem vrbe Roma (vt Tertul-
lianus est author) in dolium feruentis olei dimersus est. Sed
cum incolumis inde euasisset, relegatus est in Pathmum insulam,

* die 5. in m, 2 missae hoc : add, 38. * Die 6. G : pt\ 63. 66.
^ ntatutinas : 38. die 6. in m. 43. 49. " hymnus • 38. 43.

* Die sexta ; /r. 39. 41. 60. 61. 64. ' senatum : 43.

Digitized by VjOOQIC

Mai. 14.] APPARITIO 5. MICHAELIS: S. GREGORWS NAZ. 283

vbi Apocalipsim conscripsit : post mortem vero Domitiani, cuius
acta omnia fuerunt a senatu rescisa, Ephesum reuersus, Drusia-
nam magne in christum pietatis feminam paulo ante defunctam,
sperante^ populo ad vitam diuina ope reuocauit. Quo miraculo
multi sunt ad christi fidem conuersi.

C Apparitio sancti Michaelis duplex mintis?

C In hocfesto hymni, antiphone inuitatorium, tertia kctio et
oratio dicuntur sicut ui alio festo eius in mense Septembri.

f[ Gregorius Naziaiizenus episcopus confessor? Lectio tertia.
f^ Regorius qui ex singulari rerum diuinarum doctrina theologi
^^ cognomen inuenit, natus est in Cappadocia, sed Athenis
educatus, ac eruditus omni philosophia, vnde in patriam reuersus
factus est episcopus primum Sasimorum deinde Nazianzenus, vt
refert Hieronymus, qui hoc preceptore se profiteretur* sacras
scripturas explanare didicisse. Tum Constantinopolim translatus
vbi populum erudiendo infectum hereticorum veneno tantum pro-
fecit, vt tunc primum sibi populares christiani esse viderentur
autore Gregorio, qui multo etiam magis exemplo, quam sermone
mores hominum instituebat. Sed cum ceptum esset a nonnullis
virtuti eius inuideri seditiose molientibus, vt eiecto Gregorio epis-
copus alter sufficeretur, ille recognita, absit, inquit, vt sim ego
causa seditionis si propter me exorta est tempestas, tollite me, et
proijcite in mare, vt vos iactari desinatis. Reuertitur igitur in
Nazianzenam ecclesiam, quam cum diu sanctissime gubernasset,
iam affecta* etate ipse sibi successorem elegit, et se virtutum
diuinarumque rerum contemplationi, sacrarumque literarum
studio dedit. Quo in genere Grece multa scitu dignissima
partim carmine, partim prosa oratione sancte ac elegantissime
conscripsit ruri vitam monachi agens. In quibus studijs ab hac
vita migrauit Theodosio Imperatore.

C Victor et Corona martyresS' Lectio .iij.

Vlctor miles Antonino imperatore in Syria passus est. Pro-
ductus enim ad tribunal iudicis Sebastiani cum dijs
immolare contemneret, immaniter cruciatur. Nam primum
digitis malleo confractis in fornacem ardentem missus est nec
tamen a flamma lesus. Deinde veneno sumpto nihilo magis ab
eo leditur. Quo miraculo victus artifex, qui venenum porrexerat,
relictis idoh's ad Christum conuersus est. Tum' victor feruenti
oleo perfunditur atque oculis priuatur. Postremo capitis obtrun-
catione martyrium consummauit. Cuius exemplo mota femina
quedam Corona nomine, cum ingenti voce christum conclamaret,

* spectante : 39. etc ^ die 8. in m,

' die 9. i>/. fft, "* profitetur : 39. etc

* confecta: 39. 41. * Di. 14. in m, ' Tunc : 38.

Digitized by VjOOQIC

284 S, POTENTIANA : S. BERNARDINUS, [Mai. 20.

et sese^ christianam esse fateretur, ab eodem iudice comprehensa
duabus proximis palmis vi magna hinc inde curuatis^ et pedes
distringitur, laxatisque et indiuersum reductis discerpitur, et sic
palmis dissecta, martyrij palmam est consecuta pridie idus Maij.

C Potentiana virgo? Lectio aij\
pOtentiana virgo Pudentis Romani ciuis filia cum miro amore
^ coleret christianam religionem, orbata parentibus cum sorore
sua Praxede assidue ieiunijs et orationibus vacans omne patri-
monium sibi ex hereditate relictum vendidit et pauperibus
distribuit. Huius opera a Pio Romano pontifice tota ipsius
familiaadChristum conuersa est, baptizatique sunt vtriusque sexus
numero .xcvi. Et cum Antoninus* Pius imperator edicto publico
sanxisset vt christiani priuatis sacrificijs contenti a publicis
abstinerent, Pius pontifex vna cum christianis in domo Potentiane,
sacra faciebat. Quos omnes virgo mira religione et comitate
recipiebat et necessaria eis subministrabat. His igitur virgo, ac
talibus virtutis, et pietatis operibus diu functa, migrauit ad dom-
inum et iuxta patrem suum^ sepulta est via Salaria in cemeterio
Priscille .xiiij. calendis^ lunij.

C Bemardinus confessor? Lectio Aij.
P>Ernardinus natione Italus Senis in Etruria nobilibus parent-
-L^ ibus, et diuitibus ortus, tam venerabilis erat, a puero innata
quadam honestate, et viciorum odio vt adolescentibus eius equal-
ibus si forte in eos lasciuum aliquem sermonem conferentes inci-
disset, sola presentia silentium imponeret, his verbis inter se
commonentibus ? Bernardinus adest. Tanta erat huius in pau-
peres Christi benignitas, vt sepe illis prandium sibi paratum
distribuerit. Cum autem magna peste,^ que totam Italiam
inuasit^^ Senis vehementissime seuiret, et relicto Zenodochio^^ illo
celebri a cunctis ministris egrotantes miserabiliter conflictarentur,
Bernardinus egrotorum curam in flore iuuentutis cum omnium
admiratione simul et miseratione propter ingens periculum
suscepit. Deinde omni substantia pauperibus distributa, beati
Francisci religionem suscepit, et totam ferme Italiam predicans
euangelium Christi lustrauit, multaque in nomine lesu signa et
miracula fecit. Tres episcopatus sibi oblatos recusauit. Tandem
vita per omnem etatem sanctissime gesta migrauit ad dominum
in vrbe Aquila,^^ vbi sepultus est honorifice. Postea vero a
Nicolao quinto catalogo^^ sanctorum adscriptus est xiij.^* lunij.

^ se : 39. etc. 2 manus : add, 39. etc.

3 DL 19. in m, "* Antonius : 39. 41. 61. " tuum : 43.

• So aho 61. Calendas : 38. 39. 41. 60. 63. 66. Calend. 43. 44. 49. 64.

' die 20. in m, * commouentibus : 43.

*• pestis : 38. 39. 41. 60. *° inuaserat : 38.

" xenodochio : 39. etc ^^ Aquileia : 39. 41. 60.

" catalo : 38. " calcndas : add, 39. etc

Digitized by VjOOQIC

lUN. I.] S, URBANUS: S. FELIX : S. PAMPHILUS. 285

C Urbanus papc^ martyr} Lectio aij,

URbanus patria Romanus Aurelio Antonino imperatore pon-
tificatum adeptus, multos sanctitatis exemplo et doctrina
singulari ad fidem traduxit. Et in his Valerianum beate Cecilie
sponsum, et Tyburtium eiusdem Valeriani fratrem, qui postea
martyrium constanti animo pertulerunt. Hic probato consilio,
superioris temporis episcoporum, et fidelium quibus commodius
visum erat, vt possessiones attribuerentur ecclesijs, quam vt
venderentur quemadmodum fiebat initio nascentis ecclesie, sic
scripsit de bonis ipsis ecclesiasticis quorum decet dispensatores
esse episcopos, et clericos. Non ergo debent inquit, in alijs vsibus
quam ecclesiasticis^ predictorum christianorum fratrum id est
clericorum vel indigentium conuerti, quia vota sunt fidelium et
precia peccatorum, ac patrimonia pauperum, atque ad predictum
opus explendum domino tradite. Demum cum sedisset annos
.iiij. menses decem, dies .xij. martyrio coronatus est, et in ceme-
terio Pretextati* via Tyburtina sepultus .viij. calendas lunij.

Oratio.

DA quesumus omnipotens deus vt qui beati Vrbani martyris
tui atque pontificis solennia colimus eius apud te interces-
sionibus adiuuemur : per.

C Felix papa martyr} Lectio .iij.

FElix patria Romanus Aureliano imperatore pontificatum
adeptus est. Hic instituit, vt martyrum memoria singulis
annis sacrificijs celebraretur. Nec nisi in loco sacro missa pera-
geretur, preterquam cogente necessitate. Templumque iussit, si
de consecratione ipsius dubitaretur, denuo consecrari, neque enim
iteratum videri debere dictabat,® quod factum esse nesciretur.
Postremo cum mense Decembri presbyteros .ix. diaconos .v.
episcopos .V. creasset, martyrio coronatus via Aurelia sepelitur
.iij. calendas lunij in basih*ca quam ipse condiderat, atque di-
cauerat. Sedit autem annos .iiij. menses .iij. dies .xv.

IVNIVS.

C Pamphilus presbyter martyr? Lectio tertia.

PAmphilus® presbyter Cesariensis tanto diuinorum voluminum
amore flagrauit vt celeberrhnam bibliothecam vndique
summo studio conquisitis libris Cesaree construxerit, magnam®

1 et : add. 38. ^ die 25. in m. ' et : add. 39. etc.

* Pretexati : 39. 41. * die 20. tn m. dic trigesima: 38. etc

* dictitabat : 38. ' Die. i. in m.

* Pamphilius : 66. • magnamque : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

286 SS. MARCELLINUS ETC. S. BARNABAS. [luN. ii.

partem Origenis operum sua manu descripserit. Que Hierony-
mus se vidisse ac habuisse, ingentique cupiditate quasi thesaurum
aliquem seruasse testatur. Scripsit nonnulla, quibus insignem
doctrinam^ et magnam vite sanctimoniam posteris manifestam,
ac testatam reliquit. Demum post beata studia, et multos pro
ecclesia dei, ac gloria nominis christiani exhaustos labores, apud
Cesaream Palestine pro fide Christi in persecutione Maximini
imperatoris calendis lunij martyrio coronatus est.

C Marcellinus et Petrus martyres? Lectio tertia.

'T'Emporibus Diocletiani imperatoris Rome Petrus exorcista
-■' iussu Sereni iudicis pro Christi nomine in carcerem coniec-
tus : Paulinam Artemij carceris custodis filiam ab immundo
spiritu liberauit, ipsumque Artemium cum coniuge et filia, ac tota
domo et plerisque vicinis, qui ad miraculum conuenerant, ad
Christum conuertit, et hos omnes Marcellinus presbyter baptiza-
uit. Quo nunciato Serenus Marcellinum, et Petrum ad se
productos, multis minis ab incepto deterrere tentauit. Cui cum
Marcellinus christiana libertate ad omnia responderet, pugnis eum
contusum separat a Petro, nudumque in carcerem testis vitreis
perstratum' trudi iubet sine cibo, et sine lumine. Petrus itidem
alio in loco arctissimis vinculis constringitur. Sed diu cruciati
cum fortiores in dies atque in Christi confessione constantiores
inuenirentur, extra vrbem educti .iiij nonas lunij capite plexi
martyrio coronantur. Lucilla vero matrona christiana ipsorum
corpora vehiculo delata noctu in via Labicana .iij. ab vrbe miliario
sepeliuit. '

C Bamabas apostolus^ duplex maius.
Oratio.

DEus,qui nos Beati Bamabe apostoli tui meritis et intercessione
letificas : concede propitius, vt qui eius beneficia poscimus
dono tue gratie consequamur : per.

^Lectio tertia.

IOsephus qui cognominatus est Bamabas, natione Cyprius ad
christianum dogma gentibus cum Paulo predicandum in
apostolatum extra duodecim assumptus est. Hic agrum, quem
habebat, vendidit, et attulit precium et posuit ante pedes apos-
tolorum. Qui cum missus a lerosolymitana ecclesia euangeli-
zandi gratia Antiochiam pemenisset, vbi Grecorum aliquot
crediderant : vidissetque gratiam Dei, gauisus est, et hortabatur
omnes in proposito cordis permanere in domino, quia erat vir

' doctrina : 38. ^ die 2. in m. ' prostratum : 38.

** die II. in m. * Die .xj. : pr. 39. 41. 43.

Digitized by VjOOQIC

lUN. i8.] 6; ANTONIUS:, SS, MARCUS ET MARCELLINUS, 287

bonus, et spiritu sancto ac fide plenus, et apposita est multa turba
in domino. Profectus inde Tarsum, vt quereret Saulum, perduxit
ipsum Antiochiam, et annum totum conuersati sunt ibi in ecclesia,
et docuerunt turbam multam, ita vt cognominarentur primum
Antiochie discipuli christiani. Qui discipuh*, prout quisque
habebat proposuerunt in ministerium mittere habitantibus in
ludea fratribus. Quod et fecerunt, mittentes ad seniorespermanus
Barnabe, et Sauli Qui expleto ministerio reuersi sunt a lero-
solymis assumpto loanne, qui cognominatus est Marcus, erant
autem in ecclesia que erat Antiochie, prophete et doctores, in
quibus Bamabas et Saulus Ministrantibus autem illis domino et
ieiunantibus dixit spiritus sanctus. Segregate mihi Saulum et
Barnabam in opus ad quod assumpsi eos Tunc ieiunantes et
orantes, imponentesque eis manus, dimiserunt illos. Et ipsi
quidem missi a spiritu sancto abierunt Seleuciam, et inde Cyprum:
multasque preterea vrbes, ac regiones cum magno predicationis
profectu peragrarunt Postremo Barnabas a Paulo discedens ad
Cyprum nauigauit assumpto Marco. Vbi circa septimum Neronis
annum martyrij coronam est adeptus tertio idus lunij.

C Antonius confessor? Lectio ,iij\

ANtonius natione Hispanus Vlyssipone natus, cum adolescens
adhuc esset canonicus regularis, audito martyrio quorun-
dam monachorum ex ordine sancti Francisci ad Marochium
Mauritanie vrbem occisorum, eundem ordinem sancti Francisci
professus, et a prelatis obtenta copia, martyrij cupidus, Saracenis
predicaturus nauim ascendit, sed deo aliter ordinante vi tempes-
tatis prohibitus est. Ceterum vt consanguineorum et amicorum
impedimenta vitaret, in Italia venit. Qui cum aliquando iussu
pontificis Rome peregrinis multarum nationum predicaret, varijs
linguis locutus, et ab omnibus intellectus esse traditur. Itaque
sermonem ipsius domino signis confirmante, quasdam hereses in
Italia confutauit, factiones diremit et inimicos reconciliauit. Tan-
dem plenus sanctitate et miraculis clarus Patauij moritur idibus
lunij, et in ecclesia ^nomine ipsius^ fabricata egregio tumulo
sepultus est, et a Gregorio nono statim in sanctorum confessorum
consortium relatus.

Marcus et Marcellianus} Lectio .iij.

MArcus et Marcellianus fratres Rome, Diocletiano imperatore
pro Christi fide in vincula coniecti sunt ab vrbis prefecto
Chromantio ad mortemque damnati, nisi ante diem trigesimam
ad cultum deorum redijssent. Ad quos cum TranquiHinus pater,
et mater Martia^ et plerique cognatorum ventitarent vt ipsos ab

^ die 13. in tn, ^ die. 13. in m, ' — ^ ipsius nomine : 38.

* die 15. in m, * Maria : 39. 49.

Digitized by VjOOQIC

288 55. GERVASIUS ET PROTASIUS. [luN. 19.

incepto seducerent, a beato Sebastiano confirmati in fide persti-
terunt. Qui Sebastianus non solum horum sanctorum parentes
sed Chromantium quoque ad Christi fidem conuertit. Quamobrem
Chromantius magistratu ab imperatore priuatus, in exilium missus
est. Cui succedens Fabianus Marcum, et Marcellianum deorum
cultum aspemantes, post diutinam carceris afflictionem, ad stipi-
tem alligari, pedesque clauis configi iussit. Sed hunc cruciatum
cum die ac nocte magno animo Cristumf laudantes pertulissent
latera transfixi lanceis, martyrij palmam sunt adepti. Quorum
corpora a Christianis ablata noctu in via Ardeatina ad .xiiij.
calendas lulij sepeliuntur.

Oratio,

PResta quesumus omnipotens deus vt qui sanctorum martyrum
tuorum Marci et Marcelliani natalitia colimus, a cunctis malis
imminentibus eorum intercessionibus liberemur. per.

C Geruasius et Protasius martyres} Lectio tertia,

GEruasius et Protasius fratres patrem habuerunt Vitalem qui
Rauenne et matrem Valeriam^ qui^ Mediolani pro Christi
fide martyrium tulerunt. Parentum igitur pietatem et fidem
emulantes post ipsorum mortem iuxta consilium euangeh'cum
omnes suas facultates pauperibus distribuerunt et seruos quos
habebant libertate donarunt. Quibus rebus et singulari vite
sanctitate commoti gentilium sacerdotes christiane religioni
infesti, magnum in ipsos odium atque inuidiam conceperunt
Cum ergo per id tempus Anastasius* comes in bellum profici-
scereturhancnefariam rationem pios fratres e medio tollendi saccr-
dotes iniuerunt, vt Astasio velut diuinitus admoniti, persuaderent
negatam ipsi esse decreto deorum victoriam, nisi Geruasium et
Protasium a Christi fide desciscere, ipsisque dijs sacrificare com-
pelleret. Quod cum Astasius ab ipsis nec precibus impetrare,
nec minis extorquere potuisset, eodem iubente Geruasius plum-
batis tamdiu cesus est, donec spiritum emisit Protasius vero
fustibus primum seuissime verberatus. postremo capite truncatus
est. Quorum corpora Philippus quidam vir religiosus ac pius
clam sustulit et in sua domo sepeliunt* Vbi cum diu latuissent,
ab Ambrosio episcopo Mediolanensi diuinitus admonito inuenta
sunt, et cum magna populi veneratione in honestissimo et sacro
loco reposita Passi sunt autem Mediolani .xiij. calendas Julij.

C AduerteTidum estsingulis annis in indice supraposito fo, 283.*
an in die sancti loannis vel intrd^ eius octauam interponenda sit
aliqua ex dominicis vagantibus.

^ die 19. in m, ^ Valeariam : 39. ^ que : 39. etc.

* Thus aiso 38. Astasius : 39. etc. " sepeliuit : 39. many edd,

« Seeabove, p. 185. ' infra: 39. etc

Digitized by VjOOQIC

lUN. 24.] NATIVITAS S. lOANNIS BAPTISTAE. 289

C Natiuitas loannis baptiste duplex maius.

Ad vesperas. Hymnus.

\J^ queant laxis resonare fibris mira gestorum famuH tuorum :
^ Solue poUuti labij reatum Sancte loannes.

Nuncius celso veniens olympo, te patri magnum fore nasci-
turum : Nomen et vite seriem gerende Ordine promit

Ille promissi dubius supemi, Perdidit prompte modulos
loquele, Sed reformasti genitus perempte organa vocis.

Ventris obtruso^ recubans cubili Senseras regem thalamo
manentem. Hinc parens nati meritis vterque Abdita pandit

Gloria patri, genitique^ proli : Et tibi compar vtriusque semper
Spiritus alme deus vnus omni Tempore secli. Amen.

Antiphona.

loannes est nomen eius vinum et siceram non bibet, et multi
in natiuitate eius gaudebunt.

Oratio.

DEus, qui presentem diem honorabilem nobis in beati loannis
natiuitate fecisti, da populis tuis spiritualium gratiam gaudi-
orum : et omnium fidelium mentes dirige in viam salutis eterne.
per.

t[ Ad matuiinum inuitatorium?
Regem precursoris dominum, venite adoremus.

Hymnus.

\ Ntra deserti teneris sub annis Ciuium turmas fugiens petisti :
-^ Ne leui saltem maculare vitam Famine posses.

Prebuit hirtum tegimen camelus Artulus* sacris strophium
bidentes* : Cui latex haustum, sociata pastum : Mella locustis.

Ceteri tantum cecinere vatum Corde presago iubar affuturum :
Tu quidem mundi scelus auferentem Indice prodis.

Non fuit vasti spatium per orbis Sanctior quisquam genitus
loanne : Qui nefas secli meruit lauantem Tingere limphis. Gloria.^

Antiphona. Priusquam te formarem in vtero noui teetante-
quam progredereris sanctificaui te.

Lectio tertia.

"VAcharias sacerdos, vir iustus, et egregia in deum pietate,
^ vxorem habuit EHzabet parem sibi et moribus et sanctitate.

^ obstruso : 38. 44. 49. 63. 66. abstniso : 39. 41. 61. 64.

* geniteque : 3S. many edd, ' di. 24. in m. * arlubus : 38. etc.

' bibentes : 43. 61. • patri geniteque prolL vt supra: add. 39. 41.

B. R. N. U

Digitized by VjOOQIC

290 OCTAVA NATIVITATIS S, lOANNIS. [lUN. 25.

sterilem tamen Itaque lam ambo senes in orbitate cum magno
filiorum desyderio degebant Sed cum Zacharias tempore
Herodis ludee regis templum ingressus ad sacrificandum incen-
sumapponeret, apparuit ei angelus ad dexteram altaristurbatoque,
et timenti ait Ne timeas Zacharia quoniam exaudita est
deprecatio tua, vxor Elisabeth pariet tibi filium, et vocabis nomen
eius loannem. Nec solum vos, sed multi preterea ob ipsius
ortum gaudebunt : erit enim magnus coram domino vinum et
siceram non bibet, et Spiritu sancto replebitur in vtero ipso matris
sue, et multos filiorum Israel ad dominum conuertet: et ipse
precedet illum. Respondit Zacharias. Vnde hoc sciam, qui
senex sum, et vxorem habeo senem ? Et angelus ego (inquit)
sum Gabriel, missus, vt hec tibi nuntiarem : et quia mihi non
credidisti, mutus eris donec, que nunciaui fiant. Egressus igitur
Zachariasad plebem extra templum expectantem, et moram eius
admirantem, loqui non poterat: quo cognitum fuit ipsum
visionem vidisse. Cum igitur peraclis officij diebus in domum
suam redijsset, concepit Elisabeth quod sexto post mense idem
angelus nunciauit Marie dicens. Ecce Elisabeth cognata tua
concepit filium in senectute, Itaque Elisabeth videns Mariam
salutandi se, visendique gratia domum ipsius ingressam, excla-
mauit, Benedictus fructus ventris tui Et illud, Exultauit gaudio
infans in vtero meo. Cum autem peperisset, et octauo die de
nomine nati consultaretur : Zacharias interrogatus, cum loqui non
posset, scripsit, loannes est nomen eius. Et post hec vocem
recepit, qua domino quotidie gratias agebat.

C Ad laudes,

Antiphona, Dominus ab vtero vocauit me, de ventre matris
mee recordatus est nominis mei.

^ Ad vesperas.

Hymnus, Vt queant laxis.^

Antiphona. PuQr qui natus- est nobis plusquam propheta est.
Hic est enim de quo saluator ait. Inter natos mulierum noii
surrexit maior loanne Baptista.

C Die .2^, de octaua Sancti loannis,

Tertia lectio? Sermo sancti Augustini episcopi}

pOst illum sacrosanctum domini natalis diem nullius hominis
-f natiuitatem legimus celebrari nisi solam loannis Baptiste.
In alijs sanctis et electis Dei nouimus illum diem coli quo illos
post consummationem laborum, et deuictum triumphatumque
mundum, in perpetuas eternitates presens hec vita parturijt. In

> vt supra: add, 39. 41. [p. 289.] 2 notus: 38. * die 25. in m, : om, 38.

Digitized by VjOOQIC

lUN. 26.] SS, lOANNES ET PAULUS, 291

alijs consummata vltimi diei merita celebrantur in hoc etiam
prima die ipsa loannis initia consecrantur. Pro hac absque dubio
causa, quia per hunc dominus aduentum suum ne^ subito inspera-
tum- homines non ag^oscerent : voluit esse testatum. loannes
autem figura fuit veteris testamenti, et in se pertulit formam legis :
et ideo prenuntiat saluatorem venturum ; sicut lex gratiam
precucurrit. Quod autem nondum natus de secreto materni vteri
prophetauit : et expers lucis iam testis est veritatis : hos est intelli-
gendum : quot latens sub velamine litere et carne : et redemptorem
mundo spiritu predicauit et nobis Dominum Deum nostrum
quasi de quodam legis vtero proclamauit. Ergo quia ludei erra-
uerunt a ventre id est a lege que Christo grauida erat, errauerunt
a ventre, locuti sunt falsa. Ideo hic venit in testimonium vt
testimonium perhiberet de lumine.

C loannes et Paulus martyre^ duplex minus,
Oratio,

QUesumus omnipotens deus vt nos geminata letitia hodierne
festiuitatis excipiat, que de beatorum loannis et PauH
glorificatione procedit, quos eadem fides et passio vere fecit
esse germanos. per.

Lectio .iij^

TOannes et paulus fratres christiane religionis colentissimi,
-■' domestici fuerunt Constantie filie constantini magni. Sed
cum luHanus apostata imperium excepisset,^ factus certior hos ex
magnis facultatibus, quas illis Constantia reliquerat, pauperes
alere, occasionem captabat, eosdem spoliandi. lubet igitur eos suis
domesticis adscribi, non dubitans illos conditionem religionis
gratia recusaturos : negantibus igitur illis eius se fore domesticos :
aut comites, quia^ christiana pietate defecisset spacium decem
dierum prescribit, quo vel imperata facerent et loui sacrificarent
vel se certe morti pararent. Ipsi vero accepta conditione bonam
partem suarum facultatum pauperibus prescripto tempore distri-
buerunt. Decima die Terentianus prefectus pretorie cohortismissus
eos inuenit orantes a quo quid statuissent rogati, cum se pro
vera religione morti paratos esse respondissent : ille post tertiam
noctis horam in domo ipsorum, ne fieret tumultus, capite trun-
cauit. ac secreto sepeliuit, rumorque per vrbem ab interfectoribus
sparsus increbuit, loannem et Paulum in exilium fuisse missos.
Sed res enunciata est a demonibus, qui^ corpora quorundam

* non : 66. ^ inspiratum : 66.

^* dL 26. in m, * Die xxvi : pr. 39. 41.

^ accepisset : 39. 41. recepisset : 44. 49. 61. 64.

* Thus also 3S. qui a : 39. 41. 43. 44. 49. 63. 64. 66. qua : 61.
' que : 39.

U 2

Digitized by VjOOQIC

292 OCTAVA NATIVITATIS S, lOANNIS BAPT [lUN. 28.

obsidebant A quibus demonibus cum Terentiani filius vexaretur,
ductus ad martyrum sepulchrum liberatus est eoque miraculo
idem et pater ad fidem Christi conuersi sunt, et res tota patefacta.
Passi sunt autem Rome sexto calendas lulij.

C Die .27.^ octaua sancti loanni^ baptiste?
Lectio Jij, ex sermone sancti Augustini episcopi?

QVod autem loannes in carcere constitutus ad cristumt dis-
cipulos suos destinauit, lex ad euangelia transmisit. Que
lex iuxta typum loannis: quasi ignorantie clauso* carcere: in
obscuro et in occulto iacebat : iudaice cecitatis sensus intra literam
tenebatur inclusus. De hoc beatus euangelista proloquitur. Ille
erat lucema ardens et lucens: adeo quod spiritus sancti igne
succensa mundo ignorantie nocte possessio, lumen salutis osten-
deret, et quasi inter densissimas delictorum tenebras splendidis-
simum iustitie solem lucis sue radio premonstraret de seipso
dicens : Ego vox clamantis in deserto. Videamus in quo deserto,
id est in gentium populo. Vacua enim timore Dei pectora, et
spiritu sancto arentia, deserto squalentis eremi comparantur.
Desertus enim hic mundus ab omni cultura fidei et timoris Dei,
et peccatorum spinis obsitus squalebat tanquam ager incultus, et
penitus nullam bonorum operum fecunditatem obtulerat, nullum
imbrem gratie spiritualis exceperat.

C Die, 28.^ de octaua sancti loannis^ baptiste?
Lectio tertia^ ex sermone sancti Augustini?

Mlttitur beatus loannes qui cum prophetica atque apostolica
predicatione annunciando penitentiam quasi rudem campum
proscinderet, fecundaret, et excoleret diuinique verbi seminibus
impleret : et ad maturam frugem id est ad regenerationis gratiam
prepararet. Nam illud quante glorie est, quod Zacharie sacerdoti
seni, et Elizabeth sterelif a Gabriele id est ab angelo ilio prenun-
ciatur : a quo Marie domini natiuitas nunciatur, et quasi ex aliquo
similis domino premittitur filius sterilis ante filium virginis, nescio
quod maius miraculum ipsa nouitate declarans. Insperata prole
sterilitas muneratur: quia nouo partu erat ditanda virginitas.
Premittitur ante lesum Christum loannes: quasi testamentum
vetus ante nouum, vt dies diei eructet verbum, et sacramentorum
obscura profunditas euidentioribus noue doctrine mysterijs reue-
letur,

* de: add, 39. etc. '^ di. 27. in /;/. : om, 38. 39. 41. 61. 63. 64. 66.

3 om. 39. 41. ^ clausa : 39. 41. 64. » Die. 18 : 61.

^ die 28. in m, : om, 38. 39. 41. 61 63. 64. 66.
"^ episcopi: add, 38. 43. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

luN. 29.] SS. PETRUS ET PAULUS, 293.

C Petrus et Paulus apostoli dupUx maius,
A d vesperas, Hymnus.

AVrea luce, et decore roseo Lux lucis omne perfudisti seculum r
Decorans celos inclito martyrio Hac sacra die, que dat reis.
veniam.

lanitor celi doctor orbis pariter ludices secli, vera mundi
lumina Per crucem alter: alter ense triumphans vite senatum
laureati possident.

Sit trinitati sempiterna gloria Honor, potestas : atque iubilatio.
In vnitate cui manet imperium Ex tunc et modo per eterna
secula. Amen.

Antip/iona, Tu es pastor ouium princeps Apostolorum : tibi
tradite sunt claues regni celorum.

Oratio.

DEus, qui hodiernam diem : apostolorum tuorum Petri, et Pauli
martyrio consecrasti : da ecclesie tue eorum in omnibus sequi
preceptum : per quos religionis sumpsit exordium : per dominum.
C Et non fit co7nmemoratio de sancto loanne vsque advesperas
commemorationis sancti Paulu

t[ Ad matutinum^ Inuitatorium? De communi Apostolorum.
Antiphona. Tu es Petrus et super hanc petram edificaui^
ecclesiam meam et porte inferi non preualebunt aduersus eam.

Lectio Aij.

TDEtrus princeps apostolorum cui Christus ascensurus ad patrem
^ suum gregem pascendum, id est, suam ecclesiam gubernandam
ter commendauit, cum multa post Christi ascensum cum apostolis
confecisset, que ad constituendam et propagandam fidem per-
tinerent, ceteris per orbem dispersis ad predicandum ipse
sibi sedem* Antiochiam elegit Sed post episcopatum Antioch-
iensis ecclesie et predicationem dispersionis eorum, qui de circun-
cisione crediderant, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Asia, et
Bithynia, secundo Claudij anno admonitus a spiritu sancto Romam
migrauit ad conuincendum Simonem magum : et veram fidem
enunciandum : in eaque vrbe, que caput orbis erat, ecclesiam
moderandum Simonis ergo disiectis tenebris, fraudibusque con-
uictis,a Petro: lumen verbi dei Romam et Italiam eodem auctore
multum illustrauerat, cum Paulus vinctus Romam deportatur
secundo Neronis anno, postquam euangelium cum in Syria.^ Asia,
tum precipue in Grecia et finitimis regionibus vsque ad Illyriam

* die 29. in m. Die 28 : 44. ^ et hvmmis : add. 39. etc. \SeebeloWy p. 375.]
' Thus also 38. edificabo : 39. etc. * fidcm : 43.

^ et : add. 39. 41*

Digitized by VjOOQIC

294 ' COMMEMORATIO S, PAULI. [lUN. 30.

predicasset Cuius aduentu et opera magna vere pietatis et fidei
accessio facta est in vrbe Roma, et Italia occiduisque regionibus.
Sed vltimo Neronis anno seuiente in Christianos persecutione
Petrus et Paulus capti, morti traduntur eodem die, id est, tertio
calendas lulij. Petrus enim cruci affixus est capite ad terram
verso, quod sic fieri impetrauit, asserens se indignum esse qui
eodem modo quo suus dominus, crucifigeretur. Paulus vero
capite truncatus, cuius corpus in via Ostiensi sepultum est, Petri
vero in Vaticano.

^Ad laudes.

Antiphona, Quodcunque ligaueris super terram : erit ligatum
et in celis : et quodcunque solueris super terram : erit solutum et
in celis.

^ Ad vesperas.

Hymnus, Aurea luce. vt supra,

Antiphona, Hodie Simon Petrus ascendit crucis patibulum.
Halleluia. Hodieclauiculariusregnigaudensmigrauit ad Christum.
Hodie Paulus apostolus lumen orbis terre inclinato capite pro
Christi nomine martyrio coronatus est.

^Et non fit commemoratio de festo sequenti quia vespere
kodierne snnt communes vtrique apostolorum,

C Commemoratio^ Pauli duplex minus?

Admatutinum Inuitatorium ethymnus de communi apostolorum,
Antiphona, Qui operatus est Petro in apostolatu: operatus
est et mihi inter gentes: et cognouerunt gratiam : que data cst
mihi a Christo domino.

Lectio Jij\

PAulus extra numerum .xij. apostolus non ab hominibus : nec
per hominem sed per lesum Christum et deum patrem,
quum esset in'ecclesia Antiochie, vbi aderant prophete et doctores,
et in his Barnabas et Simon, qui vocabatur Niger, et Lucius
Cyrenensis, et Manahem, qui erat Herodis Tetrarche collactaneus,
ministrantibus illis domino, et ieiunantibus dixit spiritus sanctus»
Segregate mihi Saulum et Barnabam in opus, ad quod assumpsi
eos, Tunc ieiunantes et orantes, imponentesque eis manus dimis-
erunt illos. Et ipsi^ quidem missi a spiritu sancto abierunt
Seleuciam et inde nauigauerunt Cyprum, et quum venissent
Salaminam, predicabant verbum dei in synagogis ludeorum,
Habebant autem et loannem in ministerio. Et quum perambu-
lassent vniuersam insulam vsque ad Paphum inuenerunt quendam

^ saiuti:' add, 39. 41. ^ die 30. in /;/. ^ om, 39.,

Digitized by VjOOQIC

luN. 30.] COMMEMORATIO S. PAULI. 295

virum magum pseudo prophetam ludeum cui nomen erat Barieu,^
cum proconsule Sergio Paulo viro prudente. Hic accersitis
Bamaba et Paulo, desyderabat audire verbum dei. Resistebat
autem illis Elymas magus, querens auertere proconsulem a fide.
Saulus autem qui et Paulus rcplctus spiritu sancto intuens in
eum dixit, O plene omni dolo et omni fallacia, fili diaboli,
inimice omnis iustitie, non desinis subuertere vias domini rectas.
Et nunc ecce manus domini super te, et eris cecus, non videns
solem vsque ad tempus. Et confestim cecidit in eum caligo et
tenebre et circcuiensf querebat, qui sibi manum daret. Quo viso
proconsul credidit et conuersus est, profectus vero Paulus a
Papho iuncto sibi Barnaba multisque vrbibus peragratis, cum
lerosolymam venisset Petrus lacobusque, et loannes videntes
gratiam dei, que data erat ei dextras societatis dederunt ipsi et
Barnabe, vt hi gentibus, ipsi vero circuncisis predicarent euan-
gelium. Vnde digressus postquam innumeros labores hausisset,
multaque pericula euasisset, per varias mundi plagas Christi-
anum dogma longe lateque propagando, anno a Christi passione
.xxxvii. qui fuit imperij Neronis .xiiij. eodem die quo Petrus Rome
martyrio coronatus est : sepultusque^ in via Ostiensi, vbi postea
fuit illi magnificum templum erectum. Scripsit autem nouem ad
.vij. ecclesias epistolas. Preterea ad discipulos suos Timotheum,
Titum et Philemonem .iiij. ad Hebreos vnam, omnes simul numero
.xiiij.

Ad laudes^

AntipJiona. Bonum certamen certaui cursum consummaui :
fidem seruaui : ideo reposita est mihi corona iustitie.

Oratio.

DEus : qui multitudinem gentium beati Pauli apostoli predica-
tione docuisti : da nobis quesumus: vt cuius natalitia
colimus eius apud te patrocinia sentiamus. per.

C Advespetas. Hymnus.

DOctor egregie Pauli mores instrue. Et mente polum nos
transferre satage : Donec perfectum largiatur plenius Eua-
cuato quod ex parte gerimus.

Sit trinitati sempiterna gloria, honor potestas atque iubilatio
In vnitate cui manet imperium, Ex nunc^ et modo per eterna
secula. Amen.

Antiphona. Gloriosi principes terre quo modo in vita sua
dilexerunt se, ita et in morte non sunt separati.
Oratio. Deus qui hodiernam diem etc. vt supra.^

^ Bariesu : 43. Barien : 64. ^ sepultus : 43. 6i.

^ tunc: 41. * \Set^. 293.]

Digitized by VjOOQIC

296 OCTAVA NATIVITATIS S. lOANNIS BAPT. [luu i.

Deinde pro cotnmemoratione octaue sanctiloannis baptiste} Anti-
phona, .Elizabeth Zacharie magnum virum genuit loannem
baptistam, precursorem domini.

Oratio. Deus qui presentem diem etc. vt supra in eiusfesto.

IVLIVS.

C ^Octaua natiuitatis sancti loannis Baptiste duplex minus.
Ad matutinum, Inuitatorium et hymnus vt in eius festo.
Antiphona. Ipse preibit ante illum in spiritu, et virtute
Elie, parare domino plebem perfectam.

C Lectio tertia secundum Lucam.

ELizabeth impletum est tempus pariendi, et peperit filium.
Et audierunt vicini et cognati eius: quia magnificauit
dominus misericordiam suam, cum illa, et congratulabantur^ eu
Et reliqua.

<[ Homelia\ sancti Ambrosij episcopi^
pEperit ergo filium Elizabeth et congratulabantur vicinL
^ Habet sanctorum editio letitiam plurimorum quia
commune est bonum. lustitia enim communis est virtus. Et
ideo in ortu iusti: future vite insigne premittitur: et gratia
secuture virtutis: exultatione vicinorum prefigurate signatur.
Pulchre autem tempus quo fuit in vtero propheta memoratur ne
Marie presentia taceatur. Sed tempus siletur infantie, eo quod
presentia domini matris in vtero roboratur: qui infantie
impedimenta nesciuit. Et ideo in euangelio nihil super eo
legimus nisi ortum eius et oraculum : exultationem in vtero :
et vocem in deserto. Neque enim vllam infantie scnsit etatem
qui supra naturam supra etatem in vtero situs matris a mensura
perfecte cepit etatis plenitudinis Cristi. Et respondit mater eius
et dixit. Non, sed vocabitur loannes, et respondcrunt ad illam.
Nemo est in cognatione tua qui vocetur hoc nomine. Innuebant
crgo patri eius quem vellet vocari eum et accepit pugillarem et
scripsit dicens. loannes est nomen eius. Et mirati sunt omnes.
Continuo autem soluta est hngua eius et apertum est^ os eius
et loquebatur benedicens Deum. Mire sanctus euangeUsta
pretermittendum non putauit quod plurimi infantes* patris
nomine Zachariam appellandum putauere, vt aduertas matri non
nomen alicuius displicuisse degeneris : sed id^ sancto infusum
spiritu quod ab angelo ante Zacharie fuerat prenunciatum.

1 om, 39. 41.

2 Die I. in m, 39. 41. 43. 49. 61. 64. Die 2. tn m. 38. 44. Die I. 9. 63.
"^ congregabuntur : 43. "* om, 44.

* quem vellet vocari eum : add, 44. ' infantem : 38. 43. 49. 61. 63. 64.

■^ in : 38. a : add. 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

lUL. 2.] VISITATIO BEATAE MARIAE VIRGINIS. 297

^ Ad laudes,

Antiphona, Inuebant patri eius ^quem vellet vocari eum -}
et scripsit : dicens, loannes est nomen eius.

C Notandum quod hodie in laudibus post orationem sancti
loannis dicitur oratio, Deus qui hodiemam diem etc, pro
commemoratione apostohrum^ et similiter faciendum est infra
octauam visitationis virgini^ in laudibus et vesperis vsque ad
octauam ipsorum apostolorum, tamen hodie in vesperis et die
crastina per totum diem non fit cotnmemoratio de apostolis,

Visitatifi Marie virgtni^ ad Elisabeth duplex maius,
Ad Vesperas.

Hymnus. Aue maris stella. etcJ'

Antiphona, Hodie loannes spiritu sancto repletus dominum,
quem verbis laudare non potuit, corporis obsequio recognouit,
beata^ Elisabeth : quam mater domini visitauit : vt loannes in
vtero suo spiritum sanctificationis accipiens precursoris officium
inchoaret.

Oratio.

/^Mnipotens sempiterne deus, qui ex abundantia charitatis
^^ beatam Mariam tuo filio fecundatam ad salutationem
Ehzabeth inspirasti : presta quesumus : vt per eius visitationem
donis celestibus repleamur: et ab omnibus aduersitatibus eru-
amur. Per eundem.

^ Ad matutinum inuitatorium?

Visitationem virginis Marie celebremus : Christum eius filium
adoremus dominum.

Hymnus, O gloriosa domina.^

Antiphona, Repletus spiritu sancto loannes nondum seipsum
sentiens virginis matris presensit aduentum.

C Lectio tertia ex capitulo printo Luce?

pXurgens autem Maria in diebus iHis abijt in montana
^ cum festinatione ... quoniam perficientur ea que dicta
sunt tibi a domino.

* om, 44. 2 heatemarie: 39. 41.
' beate: add, 39. 41. * om, 39. 41.

* Require infra in officio sabbatino eiusdem : add, 39. 41. [See beloiv^ p. 388.]

* bcatam : 39. ' die 2. in m,
^ [i. 39-45.]

Digitized by VjOOQIC

298 OCTAVA VISJTATIONIS, [luL. 4.

C Ad laudes.

Antipfiona. Adueniente que Christum gestabat in vtero
loannes exiliens in occursum eius gestiuit erumpere.

<[ Advesperas,

Hymnus, Aue maris stella.^

Antiphona, Beata sterilis que precursorem domini senio
ingrauescente concepit, beatior virgo : que deum atque hominem
genuit. Utraque miraculum sentit : et mysterium recognoscit
Sed Elizabeth suum vertit in preconia visitantis : Maria
vtrunque refert in gloriam conditoris.

C Die dij? de octaua visitationis?
Lectio Mj\ ex hofuelia] sancti Ambrosij episcopi?

COntuendum est enim quia superior venit ad inferiorem, vt
inferior adiuuetur Maria ad Elizabeth, Christus ad
loannem. Denique etiam postea vt sanctificaret baptismum
loannis : dominus venit ad baptismum, Cito quoque in aduentu
marie : presentie dominice bcneficia declarantur. Simul autem
vt audiuit salutationem Marie Elisabeth, exultauit infans in
vtero eius, et repleta est spiritu sancto Elisabeth, et exclamauit
voce magna : et dixit ad Mariam : Benedicta tu inter mulieres
et benedictus fructus ventris tui. Vide distinctionem : singu-
lorumque verborum proprietates. Vocem prior audiuit Elisa-
beth, sed loannes prior gratiam sensit. Illa nature ordinem
audiuit iste exultauit ratione mysterij. Illa Marie, iste domini
sensit aduentum, femina mulieris: et pignus pignoris. Iste
gratiam loquuntur : illi intus operantur, pietatisque mysterium
maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant
matres spiritu paruulorum. Exultauit infans in vtero, mater
repleta est Non prius mater repleta quam filius sed cum filius
repletus esset spiritu sancto : repleuit et matrem. E[x]ultauit
loannes, exultauit et Marie spiritus : exultante loanne repletur
Elisabeth. Mariam tamen non repleti^ spiritu : sed spiritum eius
exultare cognouimus.

C Die .iiij? de octaua visitationis,

Lectio ,iij\ ex eadem homelia,

T Ncomprehensibilis enim incomprehensibiliter operabatur in
-■' matre et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum.
Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus ventris tui :
et vnde hoc mihi vt veniat mater domini mei ad me? Nouit

* vt supra: add, 39. 41. [p. 388.] ^ die. 3. in m, ^ Maria: add, 38.

* <w/. 39. 41. ' repleri : 39. many cdd, " die 4. in m.

Digitized by VjOOQIC

luL. 6.] OCTA VA 55. PETRI ET PAULL 299

sermonem suum spiritus sanctus : nec vnquam obliuiscitur, et
prophetie non solum rerum complentur miraculis: sed etiam
proprietate verborum, quis est iste fructus ventris nisi ille de quo
dictum est Ecce hereditas Domini filij merces fructus ventris.
Hec hereditas domini filij sunt, qui merces sunt fructus illius qui
de Marie ventre processit Ipse fructus ventris est flos radicis,
de quo bene prophetauit Esaias dicens. Exiet virga de radice
lesse, et flos de radice eius ascendet. Radix enim est
familia ludeorum: virga Maria, flos Marie Christus: qui veluti
bone arboris fructus nostre virtutis processu : nunc floret : nunc
fructificat in nobis nunc rediuiua corporis resurrectione
reparatur. Et vnde hoc mihi : vt veniat mater domini mei ad
me ? Non quasi ignorans dicit Scit enim esse spiritus sancti
gratiam et operationem vt mater prophete a matre Domini ad
profectum sui pignoris salutetur sed quasi hoc non humani
meriti : sed diuine gratie munus esse cognoscat.

Die /v} de octaua Visitationis ex eadem homelia, Lectio aij,

"VJOn vsitata hec officia feminarum sunt: vt veniat mater
-''^ Domini mei ad me. Miraculum sentio cognosco
mysterium : mater Domini verbo feta : Deo plena est.- Ecce
enim vt facta est vox salutationis tue in auribus meis, exultauit
in gaudio infans in vtero meo, et beata que credidisti. Vides
non dubitasse Mariam sed credidisse, et ideo fructum fidei
consecutam. Beata (inquit) que credidisti. Sed et vos beati
qui audiuistis et credidistis quicunque enim crediderit anima : et
concepit et generat dei verbum et opera eius agnoscit Sit in
singulis Marie anima vt magnificet dominum. Sit in singulis
Marie spiritus, vt exultet in domino. Si secundum carnem vna
mater est Christi secundum fidem tamen omnium fructus est
Christus lesus. Omnis, enim, anima accepit dei verbum : si
tamen immaculata et immunis a vitijs, et intemerato pudore eius
castimoniam custodiuit

C Hodie vespere dicuntur de octaua apostolorum, Et nonfit
commemoratio de visitatione in his vesperiSy nec die crastina.

Hymnus? De communi apostolorum,

Antiphona. Petrus apostolus: et Paulus doctor gentium ipsi
vos* docuerunt legem tuam domine.

Oratio,

Eus cuius dextera beatum Petrum ambulantem in fluctibus
ne mergeretur erexit : et coapostolum eius Paulum tertio

* die 5. in m, 2 ^5 . 3^, ^j^ 3 Hymni: 38. [p. 375.]

^ nos : 38. etc

Digitized by VjOOQIC

300 OCTAVA VISITATIONJS, [Iin- 7-

naufragantem de profundo pelagi liberauit : exaudi nos propitius
et concede*: vt ambonun meritis: etemitatis gloriam con-
sequamur. Qui viuis et regnas, etc.

f[ Octaua apostohrum Petri et PaulP^ duo?

Hodie ovinia dicuntur de communi apostolorum prettr .iij\

lectionem et orationem.

Tertia Uctio sermo sancti Leonis presbyteri?

OMnium quidem sanctorum solennitatum dilectissimi totus
mundus est particeps, et vnius fidei pietas exigit: vt
quicquid pro salute uniuersorum festum* recolitur, communibus
vtique gaudijs celebretur. Veruntamen hodiema festiuitas
preter illam reuerentiam quam toto terrarum orbe promeruit:
speciali et propria nostre vrbis exultatione veneranda est, vt vbi
precipuorum Apostolorum glorificatus est exitus : ibi in die
martyrij eorum sit letitie principatus. Isti enim sunt viri per
quos tibi ^euangelium Christi Roma^ resplenduit, et que eras
magistra erroris, discipula facta es veritatis. Isti sunt sancti
patres tui verique pastores : qui te regnis celestibus inserendam :
multo melius multoque felicius condiderunt: quam illi quorum
studio prima menium tuorum fundamenta locata sunt e quibus
is qui tibi nomen dedit fraterna te cede fedauit. Isti sunt enim
qui te in hanc gloriam prouexerunt : vt sis gens sancta : populus
electus: ciuitas sacerdotalis et regia per sacram beati Petri
sedem caput totius orbis effecta: latius presidens^ religione
diuina: quam dominatione terrena. Quamuis enim multis
aucta victorijs ius imperij tui terra marique distenditur : minus
tamen est quot tibi bellicus labor subdidit: quam quod pax
Christiana subiecit.

Oratio. Deus cuius dextera. etc. vt supra.

C DU septimo de octaua visitationis? Lectio tertia.

BEatissima virgo dei genitrix Maria a suis primordijs domino
consecrata, propter beneficia eius inaudita exhibita populo
inuocanti : omnes in necessitate constituti ad eam confugiunt,
tanquam ad singulare remedium : vbi humanum® subsidium non
sufficit requisitum. Disponit namque omnia inferiora sua
sapientia : prouidentia et industria propulsata. Ipsa enim ex
abundantia gratie sibi date est cura curarum cum sit visitatrix,*
nutrix, genitrixque bonorum. Gaudet autem deus et letatur
per secula quando regine celi cuncta debite sunt subiecta. Vbi

* die 6. in m.

2 dutUx : 38. 43. 44. 49. 61. 63. 64. duplex minus : 39. 41.

•' Thus also 38. pape. 39. etc, * gestum : 39. etc.

^ — ' Roma euangelium Chrisli : 39. 41. * presides : 43.

' die. 7 in m. : om. 38. ^ magnum : 43. • visitrix : 38.

Digitized by VjOOQIC

IUL.9.] OCTAVA VJSITATIONIS, 301

enim est gubernatrix prouida celice et terrene potestatis? In
Maria. Vbi mater misericordie et impetratrix^ venie? In
Maria. Vbi mediatrix ad deum pro crimine? In Maria. Vbi
reparatrix sperande gratie? In Maria. Vbi mater militantis
ecclesie? In Maria. Vbi aduocata seculi? In Maria. Ipsa
siquidem est aduocata mundi : patrona peculij, visitatio periculi,
spes salutis populi christiani. Ipsa miserorum miseratio
afflictorum releuatio : desolatorum consolatio, peccatorum
visitatio : discordantium reintegratio cum triumpho.

C Die ,viij\ de octaua visitationis^ lectio ,iij\ Sermo venerabilis
Bede presbyteri.

BEata dei genitrix virgo semper Maria, templum Domini:
sacrarium spiritus sancti, cum ab angelo salutata fuisset,
seque prole grauidam cognosceret : confestim in montana
perrexit : portauit* quo portabatur. Et aperte post visionem
angeli beata dei genitrix in montana subijt : que gustata
suauitate supemorum ciuium : humilitatis se gressibus ad alta
virtutum transtulit Intrat ergo domum zacharie, atque
EHzabeth quam seruum ac precursorem domini parituram
nouerat: salutat: non quasi dubia de oraculo quod acceperat,
sed* gratulatura de dono quod conseruam accepisse didicerat.
Non vt verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed vt
mulieri prouecte etatis virgo iuuencula mysterium sedula
impenderet. Vt autem audiuit salutationem Marie Eli^abeth,
exultauit infans in vtero eius et repieta est spiritu sancto
Elisabeth. Aperiente os suum ad salutandum beata Maria,
repleta est mox spiritu sancto elisabeth : repletus est et
loannes atque vno eodemque spiritu ambo edocti. Illa
salutantem que esset agnouit, et vt matrem domini sui debita
cum benedictione venerata est Iste ipsum esse dominum : qui
vtero virginis portaretur intellexit

C Hodie in vesperis dicitur Antiphona assignata ad primas

vesperas,
f[ Octaua visitationis" duplex^
Tertia Lectio ex eodem sermone,

TD Epleta est ergo spiritu sancto Elizabeth : et exclamauit
-^ voce magna. Recte voce magna exclamauit : quia magna
dei cognouit dona. Et recte voce magna quia iilum quem vbique
presentem nouerat, etiam adesse sentiebat Magna etenim
voce : non tam clamosa quam deuota intelligendum est : Neque
enim modice vocis*^ deuotionis dominum® laudare valebat, que

* imperatrix : 39. 41. ^ die. 8. in m,

3 portans a : 39. etc. * vt : add, 39. etc.

* die 9. in m. * minus : add, 39. 41. 63. 64.
' voce : 39. 41. ^ deum : 43. 49. 6i. 63. 64.

Digitized by VjOOQIC

302 VIT. FRATRES MAf. S. PIUS, [lUL. ii.

spiritu sancto plena flagrabat, que et iUum in vtero gestabat :
quo in natis mulierum, nemo maior est Eum etenim aduenisse
gaudebat : qui conceptus ex carne vii^nis : filius altissimi
vocaretur et esset Exclamauit autem et dixit Benedicta tu
inter mulieres et benedictus fructus ventris tui. Non solum
benedicta inter mulieres sed inter mulieres benedictas maiori
benedictione specialiter insignis Benedictus fructus ventris tui.
Ne^ ipse generali more benedictus sanctorum, sed sicut apostolus
ait. Quorum patres ex quibus Christus secundum camem : qui
est super omnia deus benedictus in secula.

f[ Septem fratres martyres? Lectio .iij.

CRescente rabie persecutionis in Christianos septem fratres
Rome sub Antonino Pio martyrio coronati sunt. Cum
enim delatum fuisset ad Cesarem ab his deos blasphemari
Christi fidem palam confitentibus, datum est negocium Publio
prefecto, vt eorum causam iudicaret. Qui primo blandis. verbis
deinde terroribus ac minis instat, vt abnegato Christo dijs
sacrificarent. Felicitas autem eorum mater constantia plusquam
virili si Christum, inquit, O iudex nosses* eiusque magnitudinem
intelligeres ac diuinitatem, desisteres haud dubie pios homines a
religione ipsius oratione impia subducere. Qui enim Christianis
maledicit, deo maledicit in cordibus eorum habitanti. Et ad
fih*os conuersa, ipsos vt neque cruciatus perhorrescant neque
mortem propter fidem in Christum recusent, adhortatur. Igitur
iratus iudex, ad filiosque conuersus, cum videret eos in fide
immobiles permanere, nec promissis* nec minis a sententia
reuocari, in carcerem eos trudit et Cesari rei ordinem exponiL
Ille vero^ omnes morti tradit.* Primus igitur eorum lanuarius
plumbatis cesus expirauit. Felix deinde, et Philippus fustibus
necantur. Siluanus precipitio. Alexander cum alijs duobus
capite truncantur^ .vi. idus lulij. Mater item quarto post mense
gladio percussa martyrij palmam adepta est. Quam Gregorius
octies martyrem appellat. Passa est enim septies in septem
filijs, et demum in corpore proprio.

f[ Pius papa confessor? Lectio .iij.

PIus natione Italus patria Aquileiensis imperatore, Marco
Antonino vero pontifex factus est. Hic penam statuit
ijs qui negligenter Christi corpus aut sanguinem attrectarent
Penitentiam (inquiens) agant .xl. diebus quorum negligentia in
terram aliquid deciderit, si super altare tribus diebus si super

^ Ncc : 39. 41. 61. 63. 64. 2 die 10. in m.

^ nosceres : 38. * promissionis : 43.

* iubet : add, 39. ctc • tradi : 39. etc

' tnmcatur: 39. etc * die II. m m.

Digitized by VjOOQIC

luL. 14.] S, ANACLETUS: SS. PROCESSUS ETC. 303

linteum quatuor, si in aliud linteum nouem diebus Vbicunque
ceciderit, si recipi potest, lambatur, sin aliter aut lauetur, aut
radatur, lotum et rasum aut comburatur, aut in sacrarium
reponatur Demum vbi ex ordinationibus quinque^ mense
Decembri habitis presbyteros .xix. diaconos .xxi. episcopos .x,
creasset, moritur et in Vaticano sepelitur v. idus lulij, cum
sedisset annos .xi. menses .iiij. dies .iij.

f[ Anacletus papa martyr? Lectio tertia.

ANacletus papa natione Grccus patria Atheniensis. Traiani
temporibus Clementi suffectus, vt honestis institutis
homines ecclesiasticos formaret lege vetuit, ne episcopus a
paucioribus quam a tribus episcopis initiaretur, Ac vt clerici
publice, non priuatim ad sacros ordines asciscerentur. Omnibus
quoque fidelibus precepit, vt peracta consecratione communi-
carent, recusantes autem ab ecclesijs eijcerentur. Hic etiam
loca, vbi seorsum martyres sepelirentur designauit, Per id tempus
mirum in modum augescente re Christiana, Traianus metuens
ne quid detrimenti imperium Romanum inde caperet, tertiam
persecutionem in Christianos concessit. Qua cum permulti alij\
tunc in primisipse Anacletus martyrio coronatur .iij. idus lulij.
Sedit autem annos .ix. menses .ij. dies .x.

C Processus^ et Martinianus} Tertia lectio.

QUo tempore Rome Petrus et Paulus in vinculis in Tarpeio^
monte tenebantur duo ex custodibus Processus, et Marti-
nianus apostolorum verbis et miraculis cum alijs quadraginta
nouem ad fidem Christi conuersi sunt et fonte diuinitus ex
quodam saxo, in ipso carcere manante baptizati. A quibus
apostoli relaxati, abire si* vellent ex carcere permissi sunt
Quod vbi nuntiatum est Paulino militum prefecto, Processum
et Martinianum ad se accersitos verbis grauissimis ob acceptam
religionem castigat, et ab ea cunctis rationibus reuocare conatur.
Sed cum nihil proficeret, indignatus se ab eisdem contemni
iubet ipsorum ora saxo vehementer contundi, dentesque
comminui. Deinde cum louem adorare iussi, constanter
renuissent, in eculeo suspensi, fustibus seuissime ceduntur'^
admotis flammis aduruntur, vnam vocem emittentes. Sit nomen
domini benedictum. Vehementer igitur cruciati, et in Christi
fide persistentes, in eundem carcerem detruduntur et paucis post
diebus extra vrbem educti in via Aurelia capite truncantur.
Quorum corpora Lucina in predio suo .vi. nonas lulij sepeliuit.

^ auinquies: 39. 41. ^ die 13 in m.

^* die 14. in m, * martyres: add. 39. 41.

* Trapeio : 43. • om. 38. "^ ct : add. 39. ctc.

Digitized by VjOOQIC

304 SS. BONAVENTURA : SYMPHOROSA ETC. PRAXEDIS. [lUL. 21.
C Bonaueniura Cardinalis confessor} Lectio tertia.

SAnctus Bonauentura natione Tuscus in oppido Balneo regio
nobili genere natus, anno sue etatis circiter vigesimo
secundo religionem beati Francisci suscepit Et studio literarum
deditus Alexandro de Ales preceptore tantum profecit, vt sept-
imo suscepte religionis anno in Gymnasio Parisiensi publice
librum sententiarum interpretaretur, vir summe mansuetudinis,
ac sanctitatis. Anno vero tertio decimo quam^ susceperat
religionem, creatus est totius ordinis minister generalis, quod
munus sapienter administrando, summam est laudem consecutus,
non solum doctrine et sanctimonie, sed etiam ingenij et
dexteritatis. Qua fama ductus Gregorius papa .xi. Cardinalem
ipsum et ipsum' Albanensem creauit Multa hic opera
doctissime conscripsit, que longum esset recensere, in primisque
eruditissima commentaria in quatuor libros sententiarum. Obijt
autem Lugduni .iij. idus lulij, claruitque miraculis. Quamob-
rem a Xysto papa quarto anno Domini Millesimo quadrin-
gentesimo octuagesimo secundo inter sanctos est relatus.

f[ Symphorosa^ cum septem filijs martyribus} Lectio tertia,

TYbure Symphorosa matrona sanctissima vxor fuit Getuli*
martyris, ex quo septem filios ad martyrium ^videlicet
procreauit,'^ Crescentium, lulianum, Nemesium, Primitiuum,®
lustinum, Stacteum : Eugenium, cum quibus in persecutione
Adriani capta est propter christiane fidei professionem,
omnesque multis affecti* supplicijs, vt a vera pietate discederent
In qua cum immobiles permansissent Symphorosa in preter-
fluentem fluuium saxo ad collum appenso, precipitata est, et
interempta : Eiusque corpus ab Eugenio ipsius fratre sepulture
datum. Postridie vero qui fuit .xv. calendas^® Augusti septem
fratres singulis stipitibus alligati sunt Et Crescens^^ per guttur
ferro transfixus, lulianus per pectus. Nemesius per cor,
Primitinus^^ per vmbilicum, lustinus membratim dissectus est,
Stacteus multis lanceis confixus, Eugenius a pectore in partes
inferiores scissus. Ipsorum autem corpora in fossam quandam
prealtam deiecta sunt in via Tyburtina milHario nono.

f[ Praxedis virgo}^ Lectio ij}^

"ORaxedis virgo venerabilis Pudentis^^ Romani filia amissis
^ parentibus tanta cura et constantia Christianorum commodi-

^ die 15. in m, * nuum : 38. postquam : 39. 41.

^ episcopum : 38. etc, * oie 18. in m.

* martyres .-41. • Getulij : 63.
'— ' procreauit videlicet : ^9. 41. ^ Primitinum : 38.

* aflfectis : 39. " calendarum : 39. 41. ""Crescentius : 38. 63.
'2 Primitiuus : 39. ctc ^' die 21. in, m, " iij. : 38. etc

^* Prudentis : 43. 44. 49. 61. 63. 64.

Digitized by VjOOQIC

lUL. 22.] 5. MARIA MAGDALENA. 305

tatibus inseruiebat, vt multos sanctorum pauperum suis opibus
aleret, aliorum necessitatibus quoad poterat prouideret. Exorta
vero Christianorum sub Marco Antonino imperatore persecutione,
exestuans virgo beata non destitit fideles omni ratione fouere.
Itaque alios domi occultabat alijs necessaria submittebat, alios
ad fidei constantiam hortabatur. Martyrum corpora mira solici-
tudine collecta sepeliebat. Tantam igitur Christianorum stragem
cum sine summo dolore ferre non posset, precata deum vt se
tantis e malis eriperet exaudita est, Et egregie sue pietatis
atque laborum premia perceptura, migrauit ad Dominum
duodecimo calendas Augusti. Cuius corpus Pastor presbyter
iuxta patrem et sororem Potentianam, in cemeterio Priscille
via Salaria sepeliuit.

f[ Maria MagdaUna duplex minus :
A d vesperas, Hymnus.

NArdi Maria pistici Sumpsit libram mox optimi, Vnxit
beatos Domini, Pedes rigando lachrymis.
Honor, decus, imperium, Sit trinitati vnice, Patri, nato :
paracleto, Per infinita secula. Amen.

Antip/iona, Maria vnxit pedes lesu : et extersit capillis suis :
et domus impleta est ex odore vnguenti.

Oratio.

BEate Marie Magdalene quesumus domine suffragijs adiu-
uemur, cuius precibus exoratus : quatriduanum fratrem
viuum ab inferis resuscitasti^ : qui vivis.

^ Ad matutinum inuitatorium?

Laudemus deum nostrum in confessione beate Marie
Magdalene.

Hymnus. Nardi^ vt supra,

Antipkona. Ornatum mundi contempsi propter amorem
domini mei lesu Christi.

f[ Tertia lectio,
T7X mulieribus que Christum egregia pietate coluisse in
-t-^ historia euangelica referuntur Maria Magdalena in primis
celebratur, de qua tamen non parua est doctissimorum et
grauissimorum virorum controuersia. Quibusdam res aliquas
gestas, de quibus est in euangelio, ad vnam mulierem referentibus,
alijs ad plures. Vtcumque sit traditum est a maioribus
Mariam Magdalenam Lazari Martheque sororem cum ipsis et
Maximino alijsque sanctis hominibus post Christi ascensionem,

^ suscitasti : 38. ' die 22. in m, ' Maria : add, 39. 41.

B. R. N. X

Digitized by VjOOQIC

3o6 S. lA COB US APOSTOL US, [luu 25.

naui in qua sine velis et remis fuerant a ludeis, vt naufragio
perirent, impositi, ope diuina Massiliam tandem applicuisse,
eandemque potissimum Massiliensibus et vicinis populis
euangelium predicasse, et plerisque ad fidem Christi conversis
in prealtum montem secessisse, ibique solitariam vitam multos
annos transegisse, in frequenti tamen angelorum consuetudine a
quibus iam moritura in ecclesiam vrbis Aquensis cuius erat
episcopus sanctus Maximinus, deportata^ fuerit vbi accepta
eucharistia migrauerit ad dominum .xi. calendas Augusti multis
editis miraculis, que longum esset recensere.

f[ Adlaudes,
Antiphona. Ista est speciosa inter filias lerusalem.

f[ Ad vesperas.
Hymnus. Nardi vt supra.

Antipkona. Maria optimam partem elcgit : que non auferetur
ab ea.

f[ lacobus Apostolu^ duplex maius. Oratio.

JpSto domine plebi tue sanctificator et custos : vt apostoli tui
^ lacobi munita^ presidijs : et conuersatione tibi placeat : et
secura mente deseruiat, per.

C Lectio tertia.

TAcobus apostolus Zebedei filius natione Galileus intcr
^ primos apostolos a christo vocatus fuit cum loanne fratre.
Qui relictis retibus que tunc forte reficiebantur,* et patre
Zebedeo ipsum lesum secuti sunt. Hic est vnus ex tribus
apostolis dilectissimis, quos christus testes esse voluit sue
transfigurationis. Et quos solos sequi se permisit domum
ingressurus lairi archisynagogi, ad filiam ipsius a morte
reuocandam. Hunc et loannem fratrem tam dilectos esse
Christo eorum mater intelligebat, vt ncn dubitauerit ab ipso
petere vt quum esset in suo regno alterum a dextris collocaret»
alterum a sinistris. Hic igitur lacobus post Christi ascensum,
quum fidem ipsius per ludeam, et Samariam mirabiliter
predicando propagasset : plurimosque et in his Hermogenem
hereticum ad verum dei cultum conuertisset. Hispaniam
adijsse. et ibi euangelium predicasse autor est Isidorus. Vnde
lerosolymam reuersus ab Herode gladio percussus, primus
apostolorum martyrio coronatus est. Qui dum ad supplicium
duceretur oblatum paralyticum in via sanauit: eoque miraculo

^ deporta : 39. ^ ^^ 25 in m. ' minuta : 38.

* renciebant: 39. etc

Digitized by VjOOQIC

lUL. 29.] S. ANNA : S. MARTHA. 307

losiam, qui se vinctum ad Herodem traxerat, conuertit, et
martyrij participem effecit. Postca vero ipsius Apostoli corpus
Compostellam translatum est.

f[ Anna mater virginis^ duplex minus. Oratio,

"r^Eus, qui beate Anne tantam gratiam donare dignatus es,
^-^ vt beatissimam matrem tuam in glorioso vtero portare
mereretur, da nobis quesumus : per intercessioncm matris et
filie, tue propitiationis abundantiam vt quarum memoriam pio
amore complectimur : earum precibus ad celestem ^lurusalem
peruenire veleamus- : qui viuis.

f[ Inuitatorium hymni et Antiphone dicuntur de communi vnius
sancte nec virginis : nec martyris.

Lectio .iij.
\ Nna virginis dei genitricis mater Gaziri filia ex tribu iuda in
-^ Bethlehem oppido ludee nata, loachimi fuit vxor, qui et
ipse ex eadem tribu Galileus erat ex' Nazareth ambo ex stirpe
regia sanctorumque patrum. ipsi sancti atque iusti : vt decebat
parentes futuros virginis, que Christum erat progenitura. Sed
quamquam in charitate maritali sanctissime degerent, diu tamen
optatissima prole caruerunt. Donec post annum vigesimum,
conceptu et ortu sacratissime virginis Marie felicissimo,
sterilitatis macula deleta,* compotes facti sunt longissimi
desyderij. Migrauit autem ad dominum septimo calendas
Augusti, cuius corpus conditum est in Bethlehem in patema
sepultura.

MartJui virgo} Lectio .iij.

IVyTArtha Christi hospita Marie et Lazari soror, post Christi
^^ ascensum ad Patrem a ludeis in persecutione Christianorum
cum fratre et sorore et Marcilla pedissequa, et item Maximino
a quo tota domus fuerat baptizata. comprehenditur. Et hi omnes
cum alijs compluribus christianis in naui quadam imponuntur.
Que nauis velis, remis clauoque spoliata, mari committitur, vt
omnes sancti* naufragio perirent, Ceterum deo gubernante Mas-
siliam incolumis applicuit. Quo miraculo et dictorum sanctorum
predicatione Massilienses primum, deinde vicini populi ad fidem
Christi conuersi sunt. Martha igitur cum Massilie omnium in
se animos propter eximiam sanctitatem conuertisset, cum multis
honestissimis mulieribus in monasterio, quod ipsa curauit edifi-
candum sanctissime vixit, mortemque obijt multo ante a se pre-
cognitam, et miraculis illustratam .iiij. calendas Augusti.

^ di. 26 in /;/. ^ — ^ lerusalem peruenire valeamus : 39. ctc.

' rcx : 39. 41. ^ delata : 39.

' dL 29. in m. • facto : 39. etc.

X 2

Digitized by VjOOQIC

3o8 SS. NEMESIUS ETC, VINCULA S, PETRL [AoG. i.

Oratio.

/^Mnipotens clementissime deus : cuius filius in ede beate
^^ Marthe hospitari dignatus est, da^ quesumus vt eius meritis
que illum placide suscepit, in ede polorum misericorditer hos-
pitari valeamus : per eundum : etc.

f[ Nentesius et LuciUa martyres? Lectio tertia.

VAleriano, et Gallieno imperatoribus Nemesius 'tribunus mili-
tum, et Lucilla eius filia Rome a sancto Stephano papa ad
fidem Christi conuersi, et baptizati sunt Nemesius vero paulo post
ab eodem diaconus ordinatus mira pietate christum eiusque fidem
colebat. Is cum aliquando Maximus, et Valerianus consules via
Appia, qua ipse transibat in templo Martis sacrificarent, sacrifi-
cium abiominatus deum orare cepit, vt vanitatem superstitionis
illorum aliquo signo declararet, statimque Maximus a dcmone*
correptus exclamare cepit. Se vehementer a Nemesio torqueri.
Egressi vero ministri, cum eum orantem offendissent, varijs con-
tumelijs affectum in templum pertraxere: ad cuius presentiam
statim Maximus expirauit Tunc Valerianus, qui rem magicis
artibus patratum putabat, ira percitus, Nemesium innumeris sup-
plicijs tortum cum Lucilla filia in carcerem trudit. Post tertium
vero diem educti, Lucilla primum via Appia ante templum martis,
vbi Maximus interierat, spectante patre decollatur. Deinde Neme-
sius inter viam Appiam, et Latinam itidem capite plexus martyrio
coronatur .viij. calendas Augusti. Quorum corpora idem sanctus
Stephanus papa via Latina non longe ab vrbe sepeliuit.

AVGVSTVS.

Vincula sancti Petri duplex minus.

Ad vesperas, Hymnus,

PEtrus beatus catenarum laqueos Christo iubente rupit mirabi-
liter: Custos ouilis, et doctor ecclesie, Pastorque gregis:
conseruator ouium Arcet luporum truculentam rabiem.

Gloria deo per immensa secula : Sit tibi nate decus et impe-
rium, Honor, potestas: sanctoque spiritui. Sit trinitati salus
indiuidua, Per infinita seculorum secula. Amen.

Antiphona. Herodes rex apposuit vt apprehenderet* Petrum,
•quem misit in carcerem volens post pascha producere eum populo.

Oratio,

DEus qui beatum Petrum apostolum a vinculis absolutum
illesum abire fecisti, nostrorum quesumus absolue vincula
jpeccatorum et omnia mala a nobis propitiatus exclude : per.

^ te : 43. 44. 49. 61. 64. ' daemonio : 38.

^ die 31. in m, * et : add, 43.

Digitized by VjOOQIC

AUG. 2.] S. STEPHANUS PAPA, 309

^ Ad matutinum inuitatorium}

Regem apostolorum, etc?
Hymnus ut supra in vespiris.

Antiphona, Petrus quidem seruabatur in carcere, et oratio
fiebat sine intermissione ab ecclesia ad deum pro eo.

f[ Lectio tertia,

CVm Herodes occidisset lacobum fratrem loannis animad-
uertens id esse gratum ludeis, apprehendit quoque Petrum.
Erant autem, ut est in actis apostolorum dies azymorum tradidit-
que quatuor quaternionibus militum ad custodiendum, volens
post pascha producere eum populo. Et Petrus quidem
seruabatur in carcere. Oratio autem fiebat sine intermissione
ab ecclesia ad deum pro eo. Cum autem producturus eum
esset Herodes, in ipsa nocte erat Petrus dormiens inter duos
milites, vinctus catenis duabus: et custodes ante ostium
custodiebant carcerem. Et ecce angelus domini astitit et
lumen refulsit in habitaculo, percussoque latere Petri, excitauit
eum, dicens : Surge velociter. Et ceciderunt catene de manibus
eius. Et dixit angelus ad eum : Precingere et calcea te caligas
tuas. Et fecit sic^ dicit illi : Circumda tibi vestimentum tuum,
et sequere me. Et exiens sequebatur eum, et nesciebat quia
verum est, quod fiebat per angelum, sed existimabat se visum
videre. Transeuntes autem primam et secundam custodiam
venerunt ad portam Ferream que ducit ad ciuitatem que vltro
aperta est eis. Et exeuntes processenmt vicum vnum et
continuo discessit angelus ab eo. Et Petrus ad se reuersus
dixit : Nunc scio vere quod misit dominus angelum suum et
eripuit me de manu Herodis, et de omni expectatione plebis
ludeorum. Consideransque venit ad domum Marie matris
loannis, qui cognominatus est Marcus, vbi erant multi congregati
et orantes.

C Ad laudes, Antiphona, Misit dominus angeium suum
et liberauit me de manu Herodis, halleluia.

f[ Ad vesperas hymnus vt supra,

Antiphona, Solue iubente deo terrarum Petre catenas. Qui
facis vt pateant celestia regna beatis.

f[ Stephanus papamartyr,^^ Lectio tertia,

CTephanus patria Romanus Valeriani et Gallieni imperatorum
*^ tempore sommo^ pontificatui prefectus instituit, vt sacerdotes
et leuite nusquam sacris vestibus vterentur, nisi in ecclesia et

^ di. I. in m, ^ vt in communi apostolorum : 39. 41. [p. 375*]

' sicut : 38. Et : add, 39. etc * die 2. in m, ' summo : 38. etc

Digitized by VjOOQIC

310 INVENTIO S. STEPHANI: S. MARIA AD NIVES. [AuG. 5.

sacris peragendis. Que (inquit) nec ab alijs debent contingi,
aut ferri nisi a sacratis hominibus, ne vltio, que Balthasarem^
percussit, super hec transgredientibus, et talia presumentibus
veniat diuina. Sed cum multos sermone et exemplo ad fidem
conuertisset, ad templum Martis vt sacrificaret* ab infidelibus
abstractus, constanti animo recusauit. Quamobrem capite
truncatus est, ac sepultus via Appia in ccmeterio Calisti .iiij.
nonas. Augusti. Cum sedisset annos septem menses .v.
dies .ij.

f[ Inuentio sancti Stephani protomartyris?
C In hoc festo omnia dicuntur de communi vnius martyris,
preter .iij\ lectionem^ et orationem. Lectio dij,

CTephani protomartyris, Gamalielis Pauli preceptoris,
^-^ Nicodemi, et Albibonis* corpora que diu in obscuro ac
despecto loco sepulta iacuerant inuenta sunt haud procul
lerosolymis Honorio imperatore per reuelationem factam
presbytero cuidam Luciano. Cui Gamaliel veneranda senis
specie in sommis^ apparuit, et locum vbi indecenter iacebant®
monstrauit precepitque vt loannem lerosolymitanum antistitem
adiret, daretque operam, vt eorum corpora honestiore con-
derentur loco. Qua visione exterritus Lucianus loanni antistiti
reuelationem exponit Adhibitis igitur alijs finitimarum vrbium,
episcopis, et presbyteris ad locum monstratum pergunt Tunc
effossa humo loculos distinctos inueniunt, ex quibus mira
fragrantia, et suauissimus odor diffundebatur. Cum igitur
ingens hominum multitudo vndique miraculo commota eo
concurrisset, multi qui' varijs languoribus conflictati venerant,
sani et incolumes discesserunt Tandem sanctorum corpora cum
summa celebritate in sanctam ecclesiam Sion illata honesto ibi
loco condita fuerunt

Oratio.

DA nobis quesumus Domine imitari quod colimus, vt
discamus et inimicos diligere quia eius inventionem
celebramus qui nouit etiam pro persecutoribus exorare dominum
nostrum iesum christum filium tuum. Qui tecum.

C Sancte Marie ad niues duplex maius.
Ad vesperas hymnus. Aue maris stella.®
Antiphona. Sancta Maria succurre miseris, iuua pusillanimes

^ Balsazarem : 43. 66. Baldasarem : 63. ^ sanctificaret : 38.

' dic J. tn m. * Abibonis : 39. etc. • somnis : 39. many edd.

* iacebat: 43. "^ que: 39.

8 rtquire infra in officio sabbcUino eiusdem : add. 39. 41. \See beloWy p. 388.]

Digitized by VjOOQIC

AUG. 5.] S. AfARIA AD NIVES. 311

refoue debiles^ ora pro populo, interueni pro clero, intercede pro
deuoto femineo sexu, sentiant omnes tuum iuuamen,^ quicunque
celebrant tuam sanctam festiuitatem.

Oratio.

jP\Eus, qui virginalem aulam beate Marie virginis, in qua
^ habitares, eligere dignatus es da quesumus, vt sua nos
defensione munitos, iucundos sue facias interesse commemora-
tioni : qui viuis. etc.

C Ad matutinuff^ inuitatorium^ Sancta Maria dei genetrix
virgo intercede pro nobis.

Hymnus, O gloriosa domina.^

Antiphona. Beata es Maria, que credidisti perficientur in te
que dicta sunt tibi a domino halleluia.

C Lectio tertia.

D Ome Liberio pontifice antequam vllum in vrbe templum
-'-^ virginis matris nomine dicatum esset. loannes patritius
Romanus morum honestate et generis nobilitate, atque opibus
prestans, cui vxor erat moribus et conditione par, cum orbitatem
filiorum* dolenter ferret, nec diu cogitanti idoneus quisquam
occurreret, quem suarum opum heredem relinqueret eademque
solicitudo vxorem fatigaret, ambo assiduis precibus a beata
Virgine Maria contendebant vt vel se prolis compot^s eflSceret,
vel quem potissimum heredem instituere commodissimum, et
honestissimum esset, indicaret Exorata igitur pijs precibus
mitissima virgine, nocte nonarum Augusti quo tempore solent
vrbem estiui calores infestare, pars eius montis vrbis, qui dicitur
Esquile,'^ plurima niue conspersa est, deo voluntati matris
annuente. Eademque nocte loanni ciusque vxori seorsum virgo
mater visa est niuem demissam referre, ipsosque lubere, vt in®
loco, quem nix occupasset, templum suis sumptibus edificarent
quod nomine Marie virginis dicaretur, que ad hunc modum
vellet haeres ab ipsis relinqui. Hanc visionem cum loannnesf ad
Liberium pontificem retulisset, idem sibi visum contigisse
pontifex asseuerauit, eademque nunciata et imperata, pro inde
monita diuina non esse negligenda. Cum magna igitur et
solenni pompa ad locum niuis pontifex cum frequenti populo
processit et locum templo designauit, quod illorum quos diximus
impensis magnifice constructum sancte Marie maioris nun-
cupatur.

* flebiles : 41. * leutmcn : 38. 39.

' matutinas : 38. * die 5. in m,

' require infra in officio sabbatino eiusdem: add. 39. 41. \See below^ p. 388.]

' filiarum : 39. "^ Esquili» : 38. etc ^ eo : ada, 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

312 TRANSFIGURATIO DOMINI. [AuG. 6.

C Ad laudes.
Antiphona, Beatam me dicent omnes generationes, quia
ancillam humilem respexit deus.

Vespere dicuntur de transfiguratione^ et fit commemoratio
de virgine per orationem tantum.

C Transfiguratio domini duplex maius,
Ad vesperas, Hymnus,

GAude mater pietatisin valle gementium Producatudignitate^
Christi regis omnium, Quo dilecta predotaris in culmine
montium.

Vbi patres precellentes in mortali corpore Admirantur assis-
tentes de tam grandi munere : Diuinum numen cernentes increato
lumine.

Genitori fjenitoque laus et iubilatio : salus, honor, virtus quoque
sit et benedictio : Procedenti ab vtroque compar sit laudatio.
Amen.

Antiphona. Assumpsit lesus Petrum, et lacobum, et loannem
fratrem eius et duxit eos in montem excelsum seorsum, et trans-
figuratus est ante eos.

Oratio.

DEus qui fidei sacramenta in vnigeniti tui gloriosa transfigura-
tione^patrum testimonio roborasti, et adoptionem filiorum
perfectam voce delapsa in nube lucida mirabiliter presignasti,
concede propitius, vt ipsius regis glorie nos coheredes efficias,
et eiusdem glorie tribuas esse consortes. per eundem.

t[ Ad matutinum inuitatorium?

Summum rcgem glorie Christum^ adoremus.

Hymnus.

Tl^Xultet laudibus sacrata concio. Celi agminibus iuncta
-'-' tripudio pro verbi gloria, qua splendent omnia : Terra pontus,
et ethera.

Promissum panditur fratrem de medio : Patris cum labitur
vox de fastigio : Dicens hunc filium doctorem celicum Audituque
dignissimum.

Te trina deitas, vnaque poscimus. Sic nos tu visita* sicut te
colimus : Per tuas semitas duc nos quo^ tendimus. Ad lucem,
quam inhabitas. Amen.

Antiphona. Et ecce apparuerunt eis moises et elias loquentes
cum iesu.

^ dignitatis : 39. etc. ^ jjg 5^ ^^ ^,,

' venite : <idd. 38. 39. 41. * visitas : 39. 41. ' qui : 38.

Digitized by VjOOQIC

Auo. 70 S, DOMINICUS CONFESSOR, 31 j

Lectio aii, ex capitulo xvij. Matthei}

T^T post dies sex assumpsit Icsus Petrum et lacobum et
^ loannem fratrem eius .... Nemini dixeritis visionem^
donec filius hominis a mortuis resurgat

C Ad laudes.

Antiphona. Et ecce vox de nube dicens : Hic est filius meus
dilectus in quo mihi complacui ipsum audite halleluia.

Ad vesperas.

Hyntnus, Gaude mater vt supra,

Antiphona, Et audientes discipuli ceciderunt in faciem suam^
et timuerunt valde, et accessit lesus et tetigit eos, dixitque eis :
Surgite et nolite timere Halleluia.

C ^Dominicus confessot^ duplex ntinus,
Oratio,

DEus qui ecclesiam tuam beati Dominici confessoris tui illumi-
nare dignatus es meritis et doctrinis, concede, vt eius in-
tercessione temporalibus non destituatur auxilijs, et spiritualibus
sempcr proficiat incrementis : per.

Lectio tertia,^

DOminicus natione Hispanus, vir sanctitateet doctrina clarus,
ordinis predicatorum auctor Calaroga^ oxomensis diocesis
oppido natus est, patre Felice, matre vero loanna. Que facta
grauida in somnis visa sibi est* vtero se^ gestare catulum cum
facula ori inserta, qua egressus ex vtero totum mundum incen-
deret. Qua videiicet re portendebatur puerum esse conceptum,.
qui splendore sue doctrine totum munduni illustraret, et predica-
tionibus ad recte viuendum inflammaret, vt rcs ipsa declarauit.
Hoc enim prestitit tum per se, tum etiam per ordinem predi-
catorum, quem ipse condidit, cum prius in ecclesia Oxomensi
fuisset canonicus regularis. Huius viri sanctitas et doctrina
plurimum enituit in extirpandis heresibus perniciosis, que ad
Tolosam puUularant septennio consumpto in eo labore. Quibus
rebus ductus Innocentius .iij. papa institutum ab eo ordinem
autoritate apostolica approbauit et paulo post itidem Honorius
tertius confirmauit Dominicus igitur cum multa monasteria per
orbem erigendi autor fuisset miraculisque claruisset et multas
regiones docendo: et predicando lustrasset, anno christi
nati. M.cc.xxiij. Bononie (que vrbs est Italie celebris) nonis
Augusti a vita migrauit. Quem postea Gregorius nonus retulit

^ [xvii. 1-9.] * die septima: pr, 38. ' confesso: ^S»

^ die 7 in m, om, 38. ^ Calagura : 44. 49. 61. 63. 66.
• in : add, 39. ^ om, 38.

Digitized by VjOOQIC

314 S. SIXTUS: S, LAURENTIUS. [AuG. la

in numerum sanctorum ob edita miracula, et vitam sanctissime
gestam.

C Xystus secundus papa martyr} Lectio tertia,

XYstus secundus papa, natione grecus, patria Atheniensis,
ex philosopho Christi discipulus factus, seuiente adhuc
deciana et valeriana persecutione sedit annos duos, menses .x.
dies .V. et .xx. Qui accusatus quod Christi fidem contra principum
decreta predicaret, captusque ad Martis trahitur templum,
proposita nisi Marti sacrificaret capitali pena, quam tamen ipsc
constanti animo impietati pretuHt. Cum igitur ad supplicium
duceretur interpellanti se Laurentio et dicenti : Quo progrederis
sine filio pater? quo sacerdos optime sine ministro propcras?
Respondit: Non ego te desero fili. Maiora manent te pro
Christi fide certamina, post triduum me sequeris, sacerdotem
leuita. Interim si quid in thesauris habes pauperibus distribue.
Eodem igitur die cum Xysto diaconi sex interficiuntur
Felicissimus, Agapytus, lanuarius Magnus, Innocentius,
Stephanus. Sepultus ^autem est^ Xystus in cemeterio Calisti
via Appia .vii. idus Augusti.

f[ Inspiciendum est nunc in indice ^super folio ,2ii.posito^ an
in die sancti Laurentii vet infra eius octauam^ sit interponenda
aliqua ex dominicis vagantibus,

f[ ^Laurentius martyr duplex maius,

Ad vesperas Hymnus, Deus tuorum^ vt in communi,
Antiphona, Leuita Laurentius bonum opus operatus est, qui

per signum crucis cecos illuminauit, et thesauros ecclesie dedit

pauperibus.

Oratio,

T^A nobis quesumus omnipotens deus vitiorum nostrorum
-■^ flammas extinguere, qui beato Laurentio tribuisti tor-
mentorum suorum incendia superare : per.

^ Ad matutinum inuitatorium^ Beatus Laurentius christi
martyr triumphat coronatus in celis : venite adorcmus Christum
dominum.

Hymnus, Martyr dei vt in communiJ

Antiphona. Quo progrederis sine filio pater? quo sacerdos
sancte sine ministro properas? Non ego tc desero fili, maiora
te manent pro Christi fide certamina.

^ die 9. in m. 2 — 2 ^5^ autem : 43. 63.

^—^ supraposiio folio '. 39. 41. [p. 185.] * Die decima : pr. 38.

* militum : tuid. 39. 41. \See beiow, p. 377.] ® die 10. in m.
' \,See beioWf p. 376.]

Digitized by VjOOQIC

AUG. 10.] S. I.AURENTIUS, 315

f[ Lectio tertia,

SEuiente adhuc Valeriana in christianos persecutione que fuit
post Neronem octaua, cum Laurentius natione Hispanus
xystum papam martyrem, cuius erat pietatis charissimus
discipulus, in vincula coniectum visitaret, iussus ab eo est, vt
pauperibus primo quoque tempore distribueret thesauros
ecclesie quos haberet. Quod Laurentius diligenter executus,
cum xystum videret ad martyrium abstrahi, post eum clamabat.
Quo pater abis sine filio? quo sacerdos sine leuita? xystus
autem bono eum animo esse iubet, nam fore vt se post triduum
sequeretur. Laurentius autem a Parthemio tribuno vocatus,
iussusque thesauros ecclesie demonstrare, se postridie facturum
pollicetur. Et postero die (vt testatur sanctus Ambrosius)
pauperes adduxit. Interrogatusque vbi essent thesauri, quos
promisisset. ostendit pauperes, dicens. Hi sunt thesauri
ecclesie. Tunc vero in carcerem coniectus, cuius prefectus erat
Hippolytus non cessabat predicatione ac miraculis editis christi
fidem propagare. Nam Lucillio cuidam, qui plorando in
carcere fuerat obsecatus,^ credenti visum promisit, ac per
baptismum restituit. Hippolytumque ipsum cum .xix. eius
familie hominibus ad Christum conuertit. Productus autem vt
thesauros proderet, ipsorumque redderet rationem, quod factum
erat exposuit, seque pauperibus xysti mandatum, et Christi
doctrinam secutum distribuisse. Tunc vero simul propter
distributos thesauros simul propter Christi confessionem
scorpionibus primum, deinde virgis, tum plumbatis flagellis
seuissime ceditur. Quibus patientis^ime toleratis cum a fide
Christi non posspt auerti, ferre^ craticule alligatus, ardentibus
prunis imponitur, et lento igne constantissimus in fide torretur,
donec spiritum emisit quarto idus Augusti. Cuius corpus circa
vrbem in via Tyburtina Hippolytus curauit sepeliendum in
predio Cyriacc vidue, quam ille a diuturno morbo liberauerat.

^ Ad laudes.

Antipkona. In craticula te deum non negaui, et ad ignem
applicatus te. Christum confessus sum probasti cor meum, et
visitasti nocte, igne me examinasti, et non est inuenta in me
iniquitas.

Ad vesperas.

Hymnus, Deus tuorum' vt supra.

Antiphona, Beatus Laurentius dum in craticula superpositui
vreretur, ad impijssimum tyrannum dixit, Assatum est iam,

^ obcaecatus : 38. etc. ^ ferrrte : 38.

' militum : add. 1Q. Al. \S££ below. d. 177.1

* obcaecatus : 38. etc.

' militum : add, 39. 41. \^Set below, p. 377.]

Digitized by VjOOQIC

3i6 OCTAVA 5. LAURENTII : 5. CLARA. [Auo. 12.

versa et manduca, nam facultates ecclesie, quas requiris, in
celestes thesauros manus pauperum reportauerunL

f[ Die jci, de octaua sancti Laurentij}
dij\ Lectio Sermo sancti Augustini episcopi.

CUm omnes beatos martyres quos nobis tradidit antiquitas,
honorificentia digna veneremur, precipue tamen beatum
Laurentium martyrem debemus tota deuotione suscipere.
Maiorem enim affectum ibi debeo : vbi credulitatem meam
cogit contemplatio quam vbi fidem meam hortatur opinio.
Maiorem inquam affectum illic debeo, vbi per ea que vidi,
compellor deuotione credere etiam illa que non vidL Nam et
cum audio aliquanta que mihi impossibilia videntur: cepi ea
credere, potuisse fieri dum similia facta esse conspexi. Et ideo
temporibus nostris passi hanc nobis prestiterunt gratiam, vt
fidem preteritam confirmarent Supradictum igitur beatum
virum tota debemus deuotione suscipere. Primum quia
preciosum sanguinem suum propter dominum tradidit, deinde
quod prerogatiuam nobis apud dominum nostrum non minimam
contulit, ostendens qualis debeat esse christiani fides, de cuius
consortio existere martyres merentur. Tertio quod idem tam
sancte conuersationis fuerit vt coronam martyrij tempore pacis
inuenerit. Sed cum infideles tanta sanctitate beatum
Laurentium pro Christi nomine vidissent cerlare, erroresque
eorum manifestos rationabili castigatione conuincere : tunc illi
inebriati furore rapuerunt eum, et cede crudelissima sauciauerunt
et beati viri corpus flammis in craticula tradiderunt. Vere
beatum corpus quod non ad penam funestus ignis, vel tormenta
mortis a fide Christi immutauerunt sed ad requiem eternam
sancta religio coronauit

f[ Clara virgo duplex minus?

CLara virgo sanctissima nobili loca^ nata Assisij (quod
oppidum est in Vmbria) instituta, disciplinamque beati
Francisci sui ciuis secuta, relictis mundanis opibus collegium
instituit pauperum et religiosarum feminarum cum quibus
recessit in ecclesiam beati Damiani. Vbi mirabili parsimonia et
sanctitate vitam quadraginta duorum annorum peregit multis
etiam editis miraculis. Quorum illud silentio non preteribimus.
Quod cum tempore Frederici* imperatoris, Saraceni qui Italiam
inuaserant, Assisium obsiderent, et ipsum virginum monasterium
oppugnarent Clara licet egrotans ad portam se iubet deportari
in hostium conspectum cum capsula qua sacramentum

^ Die II. in m, om. 38. * die 12. in m.

' loco : 38. etc * Federici : 39. 41. 43. 44. 49. 63. 64.

Digitized by VjOOQIC

Auo. 14.] OCTAVA S, LAURENTII. 3x7

Eucharistie continebatur: vbi hanc cum lachrymis orationem
effudit: Ne tradas domine bestijs animas confitentes tibi, et
custodi famulas tuas, quas precioso sanguine redemisti. Cui
vox de celo reddita est: Ego vos sempcr custodiam. Itaque
Saraceni subito terrore quodam perculsi obsidionem soluunt, et
qui muros ascenderant, cecitate perculsi deciderunt Paulo
vero post morbo ingrauescente decem et septem diebus, sine
vllo cibo peractis migrauit ad dominum pridie idus Augusti,
tempore Innocentij quarti. Qui cgrotantem inuisit, et
Eucharistiam est impartitus. Quam Alexander .iiij. anno
domini .M.cc.lv. retulit in numerum sanctarum virginum.

f[ ^Die jcitj, de octaua Sancti Laurentij,
iij, lectio ex semtone Sancti Augustini,

HEc ergo tota causa passionis est fratres propter quam morti
addictus est sanctus vir vt sui similes esse ceteros
hortaretur. Nam exhortatio illa in tantum profecit, vt illo a
seculo recedente, fides eius regionis ipsius loca vniuersa
peruaserit ita Christus vbi tunc in beato martyre suo Laurentio
persecutionem passus est nunc illic plurimum^ christianorum
exultet^ in populis. SuflRcere nobis debet* ad profectum salutis
nostre martyrum^ exempla sanctorum, qui propter adipiscendam
celestem coronam omnibus se mandatis dominicis subdiderunt.
Et ita cunctis se vinxerunt legibus saluatoris, vt propter
anteactam vitam mererentur ad hanc martyrij gloriam peruenire.
Non enim illo tempore tantum perfecerunt preceptum domini,
quo confessionis supplicium pertulerunt, sed necesse fuit illos
prius secundum euangelium vixisse, vt Christi passionibus
participarent. Necesse inquam erat vt initia bona fierent
quorum finis est optimus subsecutus et martyres eos non solum
fuisse cum passi sunt, sed etiam martyres Christi fuisse cum
viuerent. Martyr enim grece, latine testis dicitur. Igitur
quotiescunque bonis actibus mandatum Christi facimus toties
cristof testimonium perhibemus.

C Die jciiij. de octaua sancti Laurentij?
.iij. lectio ex alio sertnone sancti Augustini.

IGitur sanctum martyrem Laurentio' grano sinapis possumus
comparare, qui diuersis attritus passionibus per totum orbem
gratia meruit sui fragrare martyrij. Qui ante consiitutus in
corpore erat humilis, ignotus, et vilis posteaquam vexatus,
laceratus, exustus est vniuersis per totum mundum ecclesijs
odorem sue nobilitatis infudit. Recte igitur huic comparatio

* dic 13. in m, om, 38. " plurimorum : 39. 41.

* cxultat : 39. 41. * dcbcnt : 39. ctc. » martirium : 43.

* die 14. in m. om, 38. "^ Laurcntium : 39. many edd.

Digitized by VjOOQIC

3i8 ASSUMPTIO BEATAE MARIAE. [AUG. 15.

copulatur. Si quidem granum sinapis cum teritur accenditur.
Laurentius cum patitur inflammatur. Illud feruor attritionis
sue mouet, hic ignem plurima vexatione suspirat. Sinapis
(inquam) in vasculo calido decoquitur : Laurcntius in craticula
flammarum igne torretur. Ardebat itaque extrinsecus beatus
Laurentius martyr tyranni seuientis incendijs, sed maior illum
intrinsecus Christi amoris flamma torrcbat. Et quamuis rex
improbus ligna subijceret, incendia maiora supponeret, tamen
sanctus Laurentius has flammas fidei calore non sentit, et dum
Christi precepta cogitat, frigidum est illi omne quod patitur.
Neque enim potest in visceribus ignium tormenta sentire, qui
sensibus paradisi refrigcria possidebat.

f[ Aduerte an in die assumpticnis virginis} vel infrcr eius
octauam sit interponenda aliqua ex^ vagantibus.

^ASSVMPTIO^ MARIAE virgini^ duplex maius.
Ad vesperas.

Hymnus. Aue maris stella.''

Antiphona. Virgo prudentissima quo progrederis, quasi
aurora valde rutilans filia Sion, tota formosa, et suauis es, pulchra
vt luna, electa vt sol.

Oratio.

FAmuIorum tuorum quesumus domine delectisf ignosce, vt qui
tibi placere de actibus nostris non valemus, genetricis filij tui
domini nostri intercessione saluemur. per.

Et non fit commemoratio de sancto Laurentio in his vesperis
ne<^ die crastina?

^ Ad matutinum inuitatorium.

Venite adoremus regem regum : cuius virgo mater hodie
assumpta est ad celum.

Hymnus. O gloriosa domina.^®

Antiphona. Exaltata est sancta Dei genitrix super choros
angelorum ad celestia regna,

* om. 39. 41. \See above^Y» '85.] * intra: 41.

3 dovUnicis: add. 39. 41. 61. 64. * Die \^'. pr. 38.

• beate: add. 39. 41. " om. 39. 41.

^ require infra [intra : 41.] in officio sabbatino eiusdem : add. 39. 41. {See heloWy

p. 388.]

' in: add. 39. * crastino : 39.

^® require infra in officio sabbatino eiusdem : add. 39. 41. \See beloWj p. 3^8.]

Digitized by VjOOQIC

AUG. x6.] OCTAVA ASSUMPTIONIS. 319

<[ Lectto tertia ex sermone beati Bernardi}

Vlrgo hodie gloriosa celos ascendens, supernorum gaudia
ciuium, copiosis sine dubio cumulauit augmentis. Hec est
enim cuius salutationis vox et ipsos exultare facit in gaudio, quos
materna adhuc viscera claudunt Quod si paruuli necdum nati
anima liquefacta est, vt Maria locuta est, quid putamus quenam
illa fuerit celestium exultatio cum vocem et audire et videre
faciem, et beata eius frui presentia meruerunt? Nobis vero
charissimi, que in eius assumptione solennitatis occasio? que
causa letitie? que materia gaudiorum? Marie presentia totus
illustratur orbis adeo vt ipsa iam celcstis patria clarius rutilet
virginee lampadis irradiata fulgore. Merito proinde resonat in
excelsis gratiarum actio et vox laudis. Sed plangendum nobis
potius quam plaudendum esse videtur. Quantum enim de eius
presentia celum exultat, numquid non consequens est vt tantum
lugeat hic noster infcrior mundus, eius absentiam ? Cesset tamen
querela nostra, quia nec nobis hic est manens ciuitas, sed eam
inquirimus ad quam hodie Maria benedicta peruenit. In quam
si conscripti ciues sumus, dignum profecto est etiam in exilio,
etiam super flumina Babylonis eius nos recordari eius commu-
nicare gaudijs, eius participare letitiam, maximeque eam que
tam copioso impetu letificat hodie ciuitatem dei, vt sentiamus et
ipsi stillicidia stillantia super terram.

%^Ad laudes,

Antiphona, Assumpta est Maria in celum, gaudent angeli
laudantes benedicunt dominum.

Ad vesperas,

Hymnus, Aue maris stella.*

Antiphona, Maria virgo celos ascendit gaudete, quia cum
Christo regnat ineternum.

C Die ,16, de octaua assumptionis?
iij, lectio ex eodem sermone sancti Bernardi,

PRecessit nos Regina nostra precessit, et tam gloriose suscepta
est, vt fiducialiter sequantur dominum seruuli clamantes.
Trahe nos post te, in odore vnguentorum tuorum curremus.
Aduocatum premisit peregrinjitio nostra, que tanquam iudicis
mater, et mater misericordie suppliciter et eflRcaciter salutis
nostre negocia pertractabit. Preciosum hodie munus terra nostra
direxit in celum, vt dando, et accipiendo felici amicitiarum federe

^ Bernardini: 49. ^ vt sujra : add, 39. 41. \S€e below^ p. 388.]

^ die 16. in m, om. 38.

Digitized by VjOOQIC

320 OCTA VA S, LA URENTII ET ASSUMPTIONIS, [AuG. i8.

copulentur humana diuinis, terrena celestibus, ima summis. Illo
enim ascendit fructus terre sublimis, vnde data optima et dona
perfecta descendunt Ascendens ergo in altum virgo beata, dabit
ipsa quoque dona hominibus. Quid ni daret? Siquidem nec
facultas ei deesse poterit, nec voluntas. Regina celorum est,
misericors est. Denique mater est vnigeniti filij dei. Nihil enim
sic potest potestatis eius, seu pietatis magnitudine^ commendare.
Hodie vespere dicuntur de sancto Laurentio, et dicitur Anti-
phona assignata ei adprimas vesperas, die autem crasttna omnia
sicut in eius festo preter lectiones, et fit commemoratio de octaua
^beate virgints^ per orationem tantum,

C Die .17. octaua sancti Laurentij duplex minus?
.iij, Uctio sermo sancti Augustini episcopi,

BEatissimi Laurentij martyris cuius natalem hodie celebramus,
passionem nosse vos credo, et quanta in persecutione pertu-
lerit, dilectionem vestram scire posse non dubito. Tanta enim
eius martyrij gloria extitit, vt passione sua mundum illuminauerit
vniuersum. Illuminauit mundum plane Laurentius eo lumine,
quo ipse accensus est et flammis, quas ipse pertulit, omnium
Christianorum corda calefecit. Quis enim hoc exemplo nolit pro
Christo ardere cum Laurentio vt possit a cristof cum laurentio
coronari? Quis nolit ad horam sustinere Laurentij ignem, vt
eternum gehenne non patiatur incendium? Beati igitur Lau-
rentij exemplo prouocamur ad martyrium, accendimur ad fidem
ni calescimus ad deuotionem, et si nobis persecutoris flamma de-
est : fidei tamen flamma non deest Non ardemus quidem cor-
pore pro Cristof sed ardemus affectu. Non subijcit mihi perse-
cutor ignem, sed suggerit mihi ignem desiderium saluatoris.

C Die ,iS, de octaua assumptionis,^

,iij, lectio sermo sancti Hieronymi presbyteri.

/^Ogitis me O Paula et Eustochium : imo charitas Christi me
^^ compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueueram, vt
nouo loquendi genere sanctis que vobiscum degunt virginibus,
latino vtens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de
assumptione beate ac^ gloriose semperque virginis Marie, more
eorum qui declamatorie :n ecclesijs solent loqui ad populum quod
vtique genus docendi, nondum attigeram. Sed quia negare
nequeo, quicquid iniungitis, nimia vestra victus diiectione, expe-
riar que hortamini aflectu infantium, more balbutientium, qui
quecunque audierint fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum
verba formare. Maxime quia propter simpliciores quasque* id

^ magnitudinem : 39. etc * — * assumptionis : 39. 41.

' die 17. in m. om. 38. * die 18. in m. om, 38.

• et : 39. etc. • quosque : 43. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

Auo. 20.] OCTAVA ASSUMPTIONIS. 321

me depromere compellitis, vt habeat sanctum collegium vestrum
sermone latino, quibus se occupent laudibus ex eadem die,
quibusue diuinis vacent lectionibus. Presertim cum et eadem
in multis festiuitatibus multorum sanctorum patrum studia miro
cuderint eloquio, que^ de hac quidem vberius vbique in scripturis
diuinis predicata leguntur.

C Die ,ig, cU octaua assumptionis?
,iij, lectio ex eodem sermone?

QVid enim aliud sonant euangelia, nisi nascentem dominum
ex Maria virgine, et omnia eius incrementa, quousque fuit
in mundo, dumtaxat diuinis efferunt preconijs ? Porro ab exordio
sancti euangelij Gabrielem archangelum colloquentem Marie
audistis, et deinccps reliqua omnia plenius legistis. Ad presepe
quoque O Paula te teste, nato puero, multitudinem angelorum
inter crepundia noui partus. et querelas nescij ploratus, pro
fescenninis gloria in excelsis deo, et in terra pax hominibus bone
voluntatis cantantem audisti, et radiantem stellam vidisti. Pasto-
ribus insuper euangelizantibus credidisti, magos preterea tria
deferentes munera in visione beatis oculis conspexisti. Ipsa
eadem munera benc intelligendo : votis omnibus inde* deo obtu-
listi. Nam et cum eisdem Magis deum puerum in presepio
adorasti. Sed forte conquesta me delatorem, quod te prodiderim
clamabis. Ad quod ego, Si celatum esse volebas teste con-
scientia, mihi narrare ante presepium vbi plurimum lachrymata es
non debueras. Quod (vt verum fatear) Christi preconia etiam si
voluero adiuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo.

C Die .20. de octaua assumptioni^
iij, lectio ex eodem sermone,

ICcirco tue te interrogent filie, quas lacte nutris,® tu ea melius
reserabis, que nescio si per speciem aliquam certe, aut in spiritu
vidisti. Vnde vos o filie pulsate matrem precibus, pulsate ad
ostium inuitantis amici, si quomodo tandem vobis aperiantur
que sunt reserata matri. Veruntamen de his quid plura dicam.
Omnia saluatoris gesta et beate Marie obsequia : nec non et actus
vite ex euangelio didicistis. Et nunc quid supcrest, vt ab aliquo
doctore requiratis. De assumptione tamen eius qualiter assumpta
est, quia id vestra deposcit intentio, presentia absens scribere
vobis curaui, que absentia presens deuotus obtuli: vt habeat
sanctum collegium vestrum in die tante solennitati? munus latini
sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem,

^ oni. 39. * die 19. in m. om. 38.

' beati Hieronymi : add. 43. 63. ** in : 38. ride : 64.

* die 20 in m. om. 38. * neurtris : 39.

B. R. N. Y

Digitized by VjOOQIC

322 OCTAVA ASSUMPTIONIS, [AUG. 22.

et de exiguis eximia cogitare, qualiter fauenie deo per singulos
annos tota hec dies expendatur in laudem, et cum gaudio cele-
bretur, ne forte si venerit vestris in manibus illud apocriphum de
transitu eiusdem virginis, dubia pro certis recipiatis, quod multi
latinorum pietatis amore studio legendi, charius amplectuntur,
presertim cum ex his nihil aliud experiri potest pro certo, nisi
quod hodiema die gloriosa migrauit a corpore.

C Die .21. de octaua assuinptionis}
iij. lectio ex eodem sermone.

MOnstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis vsque
ad presens in vallis losaphat medio, que vallis est inter
montem Sion, et montem oliueti posita: quam et tu O Paula
oculis aspexisti. Vbi in eius honore fabricata est ecclesia miro
lapideo tabulatu, in qua sepulta fuisse, vt scire potestis ab
omnibus ibidem habitantibus, predicatur : sed nunc vacuum esse
mausoleum cementibus ostenditur. Hec idcirco dixerim quia
multi nostrorum dubitant, vtrum assumpta fuerit simul cum
corpore an obierit^ relicto corpore. Quomodo autem vel quo
tempore;^ a quibus personis sanctissimum corpus eius inde
ablatum fuerit, vel vbi transpositum, vtrumue resurrexit*
nescitur, quamuis nonnulli astruere vchnt eam iam resuscitatain,
et beata cum Christo immortalitate in celestibus vestiri. Quod
et de beato loanne euangelista eius ministro cui virgini a
Christo virgo commissa est, plurimi asseuerant, quia in
sepulchro eius (vt fertur) non nisi manna inuenitur, quod et
scaturire cernitur. Veruntamen quid horum verius censeatur
ambigimus. Melius tamen" deo totum cui nihil impossibile est
committimus, quam aliquid temere diffinire velimus autoritate
nostra quod non probamus. Sicut et de his qui cum domino
(testc euangelio) surrexisse credimus.*^

Hodie in vesperis dicitur antiphona assignata ad primas
vesperas,

<[ Die .22." octaua assumptionis duplex minus.^
iij. lectio ex eodem sermone.

SEd vtrum redierint in terre puluerem, an non, certum non
habemus, nisi quod legimus quod multa corpora sanctorum
qui dormierant surrtxerunt, ac venerunt in sanctam ciuitatem,
scilicet Hierusalem, et apparuerunt multis. Dc quibus profecto
nonnuUi doctorum senserunt etiam et in suis rehquerunt scriptis,
quod etiam in illis pcrpetua completa sit resurrcctio. Fatentur

^ die. 21. in m. oni. 38. ^ abierit : 43. 63.

•'' aut : add. 39. etr. ** resurrexerit : 41. etc

* itaque : 39. 41. * creduntur : 43. 49.

' de: add. 38. *^ die 22 in iu. om, 38.

Digitized by VjOOQIC

AuG. 24.] S. BERNARDUS: S. BARTHOLOMAEUS. 323

enim quod veri^ testes non essent, nisi et eorum resurrectio vera
esset. Vnde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de Dauid
loqueretur in testimonium. Et sepulchrum, inquit, eius apud
nos est, quasi non sit ausus dicere, quod ipse aut corpus eius
apud nos est, sed tantum sepulchrum in quo conditus fuerat.
Hinc aiunt resurrexisse et ipsum cum ceteris sanctis et ideo
vacuum remansisse mausoleum vti nunc hoc beate Marie
cernitur. Quod sane factum et de alijs quibuslibet locis
scripturarum affirmare conantur quod hi iam cum Cristo regnent
in eterna societate resuscitati. Quod quia deo nihii est
impossibile, nec nos de beata Maria factum abnuimus, quanquam
propter cautelam salua fide pio magis desiderio opinari oporteat,
quam inconsulte diffmire quod sine periculo nescitur.

C Beniardus Abbas?

DErnanlus Fontanis (quod castellum est in Burgundia)
^ honestis parentibus natus tempore Eugenij pape tertij
tam caste et sancte pueritiam adolescentiamquc traduxit, vt
sepe a mulieribus propter egregiam eius pulchritudinem
sollicitatus, nunquam peccato et carni acquieuerit. Quin vt has
tentationes effugeret, viginti duos annos natus cisterciensis
ordinis monachus factus vigilijs ct orationibus mirifice deditus,
in nimia paupertate vitam sanctissime perduxit. Ab omni
ambitione tam alienus, vt lanuensem et Mediolanensem^
episcopatus sibi oblatos constantissime recusaucrit, tanto se
munere indignum esse professus. Hic multa opera egregia
composuit, doctrina preditus infusa magis diuinitus quam
humanitus parta. Tandem anno sue etatis sexagesimotertio
graui morbo correptus, monachis assistentibus charitatem,
humilitatcm, ac patientiam iure testamenti rclinquens multis
miraculis clarus a vita migrauit .xiij. calendas Septembris.

<[ Notandum qtiod festuin sancti Bartholomei licet extra vrbem
Romam communiter celebretur die .24. Rome tainen celebratur die
.25. ideo Rome die .24. nisi fuerit dominica aut sabbatum fiat
officium de sancto Lodouico licet anteponatur, et die .25. celebrabitur
festum sancti Bartholomei.

C Bartholomeus apostolus duplex maius.^

Oratio.

/^Mnipotens sempiterne deus, qui huius diei venerandam

^^ sanctamque letitiam in beati Apostoli tui Bartholomei

Festiuitate tribuisti, da ecclesie tue quesumus et amare quod
credidit, et predicare quod docuit : Per.

* veteri : 43. -^ di. 23 in m. Lectio 3 : add. 38. 39. 41.

•* Mediolanensis : aa. •* di. 2a. in m.

'^' — . .^j. ^.. -j .... ..-.

^ Mediolanensis : 44. •* di. 24. in m.

Y 2

Digitized by VjOOQIC

324 S. BARTHOLOMAEUS: S, ZEPHJRINUS. [AuG. 28.

Lectio tertia,

BArtholomeus apostolus natione Galileus \\\ ea diuisione
orbis terrarum qua apostoli totius christiani mysterij
certissimi testes inter se prouincias, vt Christi doctrinam
predicarent, partiti sunt, Lycaoniam sortitus in Indiam vsque
penetrauit, et euangelium iuxta Matthei traditionem in Indorum
sermonem conuertit, et latissime predicauit. Quumque
prouinciam suam bene atque vtiliter^ administrasset, compluribus
ad Christi fidem conuersis, multa pro Christo lesu suppHcia
interim passus in Armeniam maiorem venit. Ibique
Palemonium^ regem cum coniuge et .xii. ciuitatibus ad
Christi cultum traduxit. Multisque miraculis editis ad
postremum a Palemonis^ fratre, pontificum, qui demonibus
seruiebant suasu interficitur pelle prius detracta, vt atrocius
expenderet supplicium. Atque hoc quidem martyrij genere ad
celum spiritus eius euolauit .ix. calendas Septembris. Corpus
autem in Abano Armenie vrbe conditum multo post tempore
ad Lyparam Sicilie adiacentem insulam delatum est. Inde
Beneuentum circa annum Christi D.cccviij. translatum. Hinc
postea Romam, vbi egregia populi veneratione colitur.

C Zephirinus papa martyr}

ZEpherinus patria Romanus, qui Seueri imperatoris tempore
pontifex creatus est, rebus diuinis magis quam humanis
intentus de iudicio secretorum pcccatorum sic scripsit. De
occultis alieni cordis temere iudicare, peccatum est. Et eum,
cuius non videntur opera nisi bona, iniquum est ex suspitione
reprehendere, cum eorum, que hominibus sunt incognita solus
deus iudex sit. Item de ordinationibus sic instituit.
Ordinationes (inquit) presbyterorum et leuitarum tempore
congruo, et multis coram astantibus solenniter agite, et
propabiles^ ac doctos viros ad hoc opus prouehite. Idem
preterea instituit vt omnes christiani cum ad pubertatis annos
peruenissent, singulis annis in solenni die pasche publice
communicarent Cum autem sedisset annos nouem, menses
septem, dies decem in persecutione Antonini martyrio coronatus
est et sepultus in via Appia non longe a cemeterio Calisti
septimo calendas Septembris.

C Aiigustinus episcopus confessor,^ duplex minus. Oratio,

ADesto supplicationibus nostris omnipotens deus, et quibus
fiduciam sperande pietatis indulges intercedente beato

1 viriliter : 39. ^ Palemonem : 39. 41.

^ Palemonij : 43. 49. 61. 64.

** di. 26. in m, Lectio tertia: add, 38. 39. 41.

* probabiles : 38. etc. ^ di. 28. in m.

Digitized by VjOOQIC

AUG. 29.] 5. AUGUSTTNUS: DECOLLATIO 5. TOANNIS BAPT. 325

Augustino confessore tuo atque pontifice consuete misericordie
tribue benignus effectum : per dominum.

^ A Vgustinus Tagaste (quod est oppidum in Africa) honestis
-^ parentibus ortus omnium fere suorum equalium
doctissimus, sed in adolescentia christiane religioni alienus
Mcdiolanum contendit Vbi cum sanctum Ambrosium ad
populum de religione concionantem frequenter audisset, priuatis
quoque colloquijs eius eruditus, et conuersus, trigesimo sue
etatis anno ab eodem fuit baptizatus. Vnde reuersus in
Africam christianissime ac sanctissime viuens a Valerio viro
sancto hypponensi episcopo presbyter factus monasterium
condidit religiosorum hominum, quos pia doctrina et preceptis
apostolicis instituebat Et cum per id tempus Manicheorum
heresis, in qua ipse fuerat, multum inualuisset, acerrime in eam
cum Fortunato heresiarcha complures dies disputauit, eundem*
conuicit. Quibus rebus ductus Valerius episcopus, Augustinum
societatem sui episcopatus asciuit. Qua cura suscepta
Augustinus tanto studio cuiusque generis hereticos insectatus
est vt partim sermone partim libris editis totam Africam
a Manicheorum. Donatistarum, Pelagiorumque^ erroribus
expurgauerit. Scripsit libros innumerabiles, ad religionem
et sacrarum scripturarum expositionem pertinentes, tanta
doctrina et pietate, vt nullus neque Grecorum neque
Latinorum christianam philosophiam magis illustrauerit. In
quo studio cum annum ageret etatis septuagesimum sextum
a vita migrauit quinto calendas Septembris anno Christi nati
.ccc.xxx.* idque Hipponi Vandalis eam vrbem obsidentibus.

C Decolllotio^ sancti loannis haptiste duplex maius,

ad vesperas,

Hymnus. Deus tuorum.® vt in communi "^vnius martyris?
Antip/iona. loannes baptista arguebat Herodem propter
Herodiadem quam tulerat fratri suoviuenti vxorem.

Oratio.

SAncti loannis baptiste, et^ martyris tui quesumus domine
veneranda festiuitas salutaris auxilij nobis prestet effectum :
per dominum.

Ad matutinum Inuitatorium et hymnus de communi vnitss
martyris.

* Lectio tertia: pr. 38. 39. 41. ^ eunderaque : 39. etc.
^ Pelagianorumquc : 39. etc.

* Ihus also 38. quadringentesimo trigesimo : 39. etc.

* Die 29 : /r. 38. DecoUatio : 38. etc.

* militum : add.y). 41. [See below^ p. 377.] '— " cm. 39. 41. ** oni. 39.41.

Digitized by VjOOQIC

326 DECOLLATIO S, fOANNIS BAPTISTAE, [AuG. 29.

Antiphona, Misit Herodes rex manus ac tenuit loannem, et
vinxit eum in carcerem, quia metuebat eum propter Herod-
iadem.

Lectio tertia,

TOannes filius Zacharie cum factum esset verbum domini
^ super ipsum in deserto, indutus vestimentoex pilis camelorum,
et zona pellicea, venit in regionem, quam interluit lordanis.
Vbi cristus ab eo baptizatus est, predicans baptismum peni-
tentie, et remissionem peccatorum. Existimante auteni populo,
quod ipse esset Christus, dixit loannes Ego quidem aqua
baptizo vos, veniet autem fortior me, cuius non sum dignus
soluere corrigiam calceamenti, ipse vos baptizabit in spiritu
sancto, ct igne. Herodes autem tetracha^ correptus ab illo, cum
propter eius alia scelera, tum quia Herodiade vxore fratris sui
per adulterium abutebatur, coniecit ipsum in vincula. Vnde
suos ipse discipulds misit ad lesum, qui interrogarent, esset ne
ille qui venturus esset, an expcctaretur alius Christus autem
coram ipsis multis egrotantibus curatis, iubet eos que vidissent,
loanni renuntiare. Et his abeuntibus multa in laudem loannis
prefatus, adiecit : Dico vobis maior inter natos mulierum
propheta loanne baptista non cst. Cum autem dies natalis
Herodis ageretur, et Herodiadis filia tripudians placuisse
Herodi, iussa est ab eo, quicquid vellet optare, dato iureiurando
se nihil ei negaturum. Illa vero a matre subornata, caput
loaniiis in disco sibi dari poposcit. Herodes igitur partim
propter iusiurandum, quanquam iustius erat temere datum non
prestare, partim nc his qui aderant leuiter negare videretur,
quod ipsum fuit summa leuitas, puelle annuit optatis, absci-
sumque loannis in carcere caput protinus est allatum in disco et
puelle datum. Quod illa statim tradidit Herodiadi- matri.
Corpus autem eius discipuli sepelierunt.

Ad laudes.

Antiphona. Puelle saltanti imperauit mater nihil aliud
petas nisi caput loannis.

Ad vesperas.

Hymnus. Deus tuorum-^ V/ supra,

Antiphona^ Misso Herodes speculatore^ precepit amputari
caput loannis in carcere, quo audito discipuli eius venerunt, et
tulerunt corpus eius, et posuerunt illud in monumento.

1 Thus. Tetrarcha : 38. etc. ^ Herodiani : 39.

' militum : 39. 41. ^See bclow^ p. 377.] ** — ■* om. 43. * spiculatore : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

Sept. 8.] S. SERAPHIA : NATIVITAS B, MARIAE. 327

SEPTEMBER.

Scraphia virgo martyr} Lectio .iij.

SEraphia virgo Antiochcnsis cum Adriano imperatore Romam
venisset in domo beate Sabine diuersata est, eandemque ad
fidem Christi conuertit. Quamobrem a preside Beryllo compre-
hensa, ad dearumque- sacrificium producta, negauit se alteri
quam Christo sacrificium oblaturam affirmans se ob perpetuam
virginitatem, quam ei vouerat, templum dei viui factam. Tunc
preses vt amissa pudicitia templum dei esse desineret, duobus
eam salacibus iuuenibus constuprandam tradit.^ Qui obscuriore
cubiculo inclusam, cum circa primam noctis horam aggredi
pararent, orante virgine subito lumine circumfulsi, quasi
exanimes membris omnibus resolutis in terram prostrati, tota
nocte iacuerunt, donec presidis rogatu fuerunt a virgine oratione
fusa postera die suis viribus restituti, et que sibi contigerant
presidi narrauerunt. Sed cum is cuncta magicis artibus
tribueret, adductam sibi virginem et vestibus spoliatam, incensis
facibus aduri iussit Quod cum alacri animo illa tolerasset,
fustibus diu cesa et trans arcum Faustini ducta, ibidem
decollata est. Eius autem corpus beata Sabina in eodem loco
sepeliuit .iij. nonas Septembris.

Aduertendum nunc in indice ^post pentecosten posito^ an in die
natiuitatis virginis^ vel infra eius octauam interponenda sit aliqua
ex dominicis vagantibus.

C Natiuitas ^Marie virginis* duplex maius.

Ad vesperas hymnus. Aue maris stella.^

Antiphona? Gloriose virginis Marie ortum dignissimum
recolamus, que et genetricis dignitatem obtinuit, et virginalem
pudicitiam non amisit.

Oratio.

F^Amulis tuis quesumus domine celestis gratie munus
impertire, vt quibus beate virginis partus extitit salutis^
exordium natiuitatis eius votiua soiennitas pacis tribuat incre-
mentum. Per.

f[ ^Ad matutinum inuitatorium.

Natiuitatem virginis Marie celebremus. Christum eius
fiHum adoremus dominum.

Hymnus. O gloriosa.^

^ die. 3. in m. * Thus aho "^. deorumque : 39. etc. *•* tradidit : 39. 41. 63.
•* — ^ supraposito folio : 39. 41. \See above, p. 185.] * — ' beate Marie: 39. 41.

* require injra in officio sabbaiino eiusdem: add. 39. 41. \See below^ p. 388.]

* om. 41. * Die "6. pr. 38.

* domina. require infra in officio sabbatino eiusdem: add. 39. 41. [.S*^^ beloWy
p. 38«.]

Digitized by VjOOQIC

328 NATIVI7AS B, MARIAE VIRGINIS. [Sept. 8.

Antiphona, Regali ex progenie Maria exorta refulget, cuius
precibus nos adiuuari mente, et spiritu devotissime poscimus.

Lectio Mj}

TV/r Aria virgo Cristif mater patrem habuit loachimum" ciuem
^^^ Nazareth vrbis Galilee, et matrem Annam ex oppido
Bethlehem, ambos ex tribu lude ex more iudeorum, quibus
ex sua cuique Tribu vxorem ducere legitimum erat etconsuetum.
loachimus igitur et Anna assidua et mirabili reh*gione deum
colentes, tripartitam habebant suorum bonorum rationem.
Vnam enim partem pauperibus alteram templo eiusque minis-
tris dicauerant, tertia se suamque famih*am alebant. Sed in
iustitia pace et gaudio perseuerantes vnus tantum dolor
sterilitatis angebat, nulla prole post annum matrimonij
vigesimum procreata, quod turpe et infamie loco inter ludeos
habebatur. Itaque lochaimusf cum in festo enceniorum
lerosolymam adorandi gratia venisset, velletque supplex ad
altare dei munus offerre, repulsus est ab Isachare sacerdote cum
ignominia, quasi indignus esset. ob longam sterelitatem,t qui
more patrum et fecundorum hominum ad eum locum accederet.^
Qua repulsa mestissimus Ioachinus,t nec ferens pre pudore,
suorum ciuium conspectum, ad caulas secessit. Cui post
ahquot dies cum pastoribus commoranti, et precibus assiduis a
deo contendenti, vt eam a se ignominiam depelleret, angelus se
ostendit, et bono animo ipsum esse iubens preces eius auditas
esse a deo renunciauit, filiamque procreandam, que Sare et
Racheh*s prolem mysterij magnitudine superaret. Qua spe
erectus letusque loachimus domum repetens vxori obuiauit,
que cum ei quoque apparuisset angelus, eademque nunciasset,
plena spe et gaudio ad marito congratulandum properabat
Salutauit* igitur inter se cum maxima letitia, et visa deique
promissum conferentes domum reuertuntur. Concepit igitur
Anna diuino munere sextoque idus Septembris Mariam peperit :
que vt Eua maritum ad peccatum alliciens, causa fuit mortifere
seruitutis humani generis, sic ipsa genito cristo redemptionis
salutis.^

C Adlaudes,
Antiphona. Natiuitatem hodiernam perpetue virginis
genitricis dei Marie solenniter celebremus qua celsitudo throni
processit halleluia.

^ die 8. in m, om, 38.

2 loachinum : 39. 41. 43. 44. 49. and spelt ihus throtigJwut Usson : 38. 61. 63. 64.
read loachimus. ^ accideret : 38.

* salutant : 39. 41. 43. 44. 61. 63. 64. Salulantes : 49.

* salutaris : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

Sept. 14.] OCT. NAT. B.V.M. EXALTATIO S. CRUCIS. 329

C Advesperas.

Hymnus. Auc maris stella.^

Antiphona. Natiuitas tua Dei genitrix virgo gaudium
annuntiauit vniuerso mundo, ex te enim ortus est sol iustitie
Christus deus noster qui soluens maledictionem dedit bene-
dictionem, et confundens mortem, donauit nobis vitam
sempiternam.

C Die .9. de octaua natiuitatis?
.iij. lectio, ex Cantico canticoruvi?

OSculetur me osculo oris sui . . . nardus mea dedit odorem
suum.

C Die .10. de octaua natiuitatis.^

.iij. LectiOy ex Canticc^ canticorum.^

FAsciculus myrrhe dilectus meus mihi ... respiciens per
fenestras : prospiciens per cancellos.

C Die .11. de octaua natiuitatis?
.iij. Lectio. Ex Canticd* Canticorum^
PN dilectus meus loquitur mihi ... quesiui illum et non inueni.

C Die .12. de octaua natiuitatis?
.iij. Lectio ex Cantico^^ Canticorum}^
TNuenerunt me vigiles ... rex Salomon de h*gnis Libani.

C Die .11. de octaua natiuitatis}^
.iij. lectio ex Cantico^^ Canticorum}^

TOta pulchra es amica mea ... Fons hortorum puteus aquarum
viuentium.

C ^^Exaltatio sancte Crucis duplex maius.

Ad vesperas hymnus. Lustris sex. etc.vt in eius inucntione
'^^.iij. Maij}^

Antiphona. Nobile Hgnum exaltatur Cristi fides rutilat, dum
Crux ab omnibus veneratur.

* vt supra: add. 39. 41, \See btlow^ p. 388.] ^ jjie 9 in m. om. 38.
^ [i. I-Ii.] * die 10 in m. om. 38.

* canticis: 39. 41. • [i. 12 — ii. 9.

^ die II. in m. om. 38. * [ii. 10 — iij. 2.]

* die 12. in m. om. 38. ^® Canticis: 39. 41.

" [iii. 3-9.] ^ die 13 in m. om. 38. " [iv. 7-i5-}

" Die 14 : /r. 38. "—^* gua^ est tertia die Maii : 38. [See above, p. 280.]

Digitized by VjOOQIC

330 EXALTATIO 5. CRUCIS. [Sept. 14.

Oratio}

T^Eus, qui nos hodierna die exaltationis sancte crucis annua
^ solennitatc letificas: presta quesumus: vt cuius mysterium
in terra cognouimus, eius redemptionis premia in celo mereamur.
per.

C Et no7i fit commemoratio de natuitate virginisr vsque ad
vesperas diei crastine.

C ^^d mattititinm imiitatorium. Christum regem pro nobis
in cruce exaltatum, venite adoremus.

Hymmis. Lustris sex .etc^

Antiphona. Sacra crux extollitur: virga regia erigitur in qua
saluator triumphauit.

Lectio tertia,

CUm extremis Phoce imperatoris temporibus Cosdroas'
Persarum rex imperij romani prouincias inuasisset et
lerosolyma capta, multisque ibi christianorum milibus occisis,
partem Dominice Crucis in Caluarie loco ab Helena constitutam,
in Persidem transtulisset. Egyptus deinde atque Africa
Persarum armis cessissent. Heraclius qui Phoce successit
magnis affectus cladibus pacem a cosdroa petiuit. Hanc cum
magno romani imperij dedecore accepturus. Ceterum cum a
barbaro hoste victorijs insolente nullam impetraret Cristi
numine ieiunijs et supplicationibus propitio, exercitum com-
parauit. Cum quo in hostem profectus, tres Cosdroe duces cum
magnis exercitibus tribus prelijs diuina ope superauit. His
autem cladibus fractus Cosdroas: dum fugam vltra Tigrim
parat Medarsem filium regni consortem declarauit,^ quam
contumeliam Syrochius" maior natu filius non ferens, patri
fratrique necem quam paulo post ex fuga retractis intulit,
moHtur : pacemque et paternum regnum impetrat ab Heraclio
quibusdam acceptis conditionibus. Quarum ea fuit in primis,
vt crucem dominicam restitueret. Heraclius igitur crucis
lignum post annos quatuordecim quam venerat in^ potestatem
barbarorum receptum, secum deferens lerosolymam reuertitur
Quam vrbem ingressus, in solennissima pompa crucem ipsam
circuntulit, et suis humeris ad caluarie niontem portauit sicut
illam Christus per eandem viam portauerat. Miraculo autem
datum est, quod vt erat auro et gemmis cultus substitit ante
portam, que in caluarie locum foras ducebat, et quo magis
exire conabatur eo immobilior permanebat Nam sibi videbatur

* die. 14. in m. om. 38. ^ om. 39. 41.

"• Die xiiij : add. 39. 41. 44. ^ vt supra : 39. 41. [p. 280.] ^ Cosdras : 39.

decollauit : 38. "* Syrothius : 39. ^ ad : 39.

Digitized by VjOOQIC

Sept. 15.] • OCTAVA NATIVITATIS B,M.V. 331

diuinitus exitu prohiberi. Cumque omnes stupor eius rei
teneret Zacharias lerosolymitanusantistes qui eius lateri herebat^
imperatorem ipsum admonuit videret ne parum Christum
imitaretur inferenda cruce : triumphali nitens cultu cum ille
nudis pedibus atque humiliter tulisset Tunc herachus relicto
cultu quo ornatus erat vestem plebeiam sumpsit calceosque
detraxit, atque ita sine offensa confecit reliquum vie. Vbi vero
ad caluarie locum est ventum, ibi crucem statuit, vnde fuerat
a Persis sublata. Quam ob rem statutum est vt crucis exaltatio-
annua festiuitate celebraretur.

Ad laudes,

Antiphona, Super omnia Hgna cedrorum tu sola excelsior,
in qua vita mundi pependit, in qua Christus triumphauit, et mors
mortem superauit in eternum.

^ Ad vesperas,

Hyvimis, Lustris*' vt supra,

Antiphona, O crux benedicta, que sola fuisti digna portare
regem celorum et dominum halleluia.

Post orationem exaltationis pro comviemoratione octaue
natiuitatis dicitur eius antiphona assignata ad primas vesperas
cum cius oratione,

C Die .15. octaue natiuitatis duplex minus,

Tertia lectio, Sermo sancti A ugustini episcopi,^

A Dest nobis dilectissimi optatus dies beate ac venerabiHs
-^"^ semper virginis Marie. Ideo cum summa exultatione
gaudeat terra nostra tante virginis illustrata natali. Hec est
enim flos campi, de qua ortum est preciosum Hlium conuallium
per cuius partum mutatur natura protoplastorum qua deletur
et culpa. Precisum est in ea illud Eue infelicitatis eulogium de
qua dicitur. In tristitia paries fiHos, quia ista in letitia dominum
parturiuit Eua enim luxit, ista exultauit Eua lachrymas, Maria
gaudium in ventre portauit, quia illa peccatorem, ista edidit
innocentem. Virgo quippe genuit quia virgo concepit. In-
uiolata peperit : quia in conceptu^ libido non fuit. Vtrobique
miraculum. Et sine corruptione grauida, et in partu virgo
puerpera Aue (inquit angelus ad eam) gratia plena : dominus
tecum. Impleta est ergo maria gratia et Eua euacuata est a
culpa. Maledictio eue, in benedictionem mutatur marie, Aue
gratia plena Dominus tecum. Tecum dominus in corde : tecum
in ventre tecum in vtero, tecum in auxilio : Gratulare beata virgo,

' adherebat : 39. 2 ^,,; ^8. =» sex : add, 39. 41. [p. 280.]

^ die. 15. in m, w, 38.

Digitized by VjOOQIC

332 SS. PETRUS, ETC, SS. COKNEUUS ET CYPRIANUS. [Sept. 17.

Christus rex ex solio suo venit in vterum tuum. Ex sinu patris,
in vterum dignatus est descendere matris.

C Petrus Dorot/uus et Gorgonius martyres. Lectio tertia}

PEtrus Dorotheus, et Gorgonius Diocletiani imperatoris
cubicularij fuere. Quorum Petrus cum de martyrio
cuisdam- viri, qui Nicomedie, vbi hec gesta sunt, edicta
imperatorum aduersus Christianos in foro pendentia discerpserat
multa liberius loqueretur, captus dijs immolare iubetur. Quo
recusato appensus tam crudeliter flagris ceditur, vt concissa
pelle carnes etiam lanirentur.^ Quo supplicio cum nihil"* christi
confessione retraheretur, nudatas carnes aceto,et sale perfunditur,
cumque hoc etiam constanter tolerasset, in craticula pninis
subter strato,^ lento igni cruciatur, carnificibus eum subinde
versantibus, donec consumptis igni carnibus invictum spiritum
in fide letus exhalauit. Quo spectaculo permoti Dorotheus, et
Gorgonius Diocletianum cum summa constantia et libertate his
verbis alloquuntur. Cur imperator punis in Petro mentis
sententiam que nobis est cum illo communis? Cur in illo
crimen ducitur, quod nos itidem confitemur ? Hec nobis fides
hic cultus, hec communis sententia. Quos ille comprehensos
similibus supplicijs aflectos, ad vltimum laqueo iussit appensos
necari .v. idus Septembris.

C Comelius papa et Cyprianus Episcopus martyres.^ Lectio Jij.

COrnelius patria Romanus pontificatum gessit tempore Decij
imperatoris. Hic cum Lucina matrona sanctissima beatorum
Petri et Pauli corpora a Cathacumbis, vbi minus tuta esse vide-
bantur, clam extulit. Quorum Paulum Lucina in predio suo
via Ostiensi non longe a loco vbi fuerat occisus petrum vero
Cornelius non longe a loco vbi fuerat cruci aflRxus reposuerunt
Decius autcm cognito quod Cornelius multos ad fidem Christi
conuerteret, Centumcellas eum misit in exilium. Vbi Cyprianus
carthaginensis episcopus ipsum per literas consolatus est. Sed
hoc intellecto Decius missionem et remissionem literarum maligne
interpretatus, Cornelium reuocauit quasi rerum" lese maiestatis.
Ipsumque plumbatis cedi ac deinde ad Martis simulachrum
odorandum^ duci iubet. Quod cum facere constantissime
recusaret .xviij. calendas octobris capite truncatus a beata Lucina.
cum quibusdam clericis noctu sepelitur in arenario predij sui
non longe a cemeterio Calisti. Sedit autem annos .ij. menses .ij,
dies .iij.

' di. 16. in m. ^ cuiusdam : 38. etc.

•' So aiso 38. laniarentur : 39. etc. * a : add, 38. etc.

^ So aho 38. strata : 39. etc. ^ di. 17. /// /;/.

reum : 38. etc. ^ adorandum : 38. etc

Digitized by VjOOQIC

Sept. 22.] S, MATTHAEUS AP. S. MAURITIUS, 333

Cfprianus natione Apher christianus factus, omnes suasfacul-
tatespauperibusdistribuit, Deinde presbyter, nec multo post
episcopus Carthaginensis creatus plurima sanctitatis documenta
prebuit, et doctrine singularis monumenta posteris reliquit.
Imperatorc Valeriano accusatus, quod Christum coleret, a Paterno
proconsule cum ab instituto flecti non posset, in exilium missus
est. Vnde egressus^ proconsule defuncto, rursum apud Galerium
Maximum, qui Paterno successerat accusatus, inuicto animo in
vnius veri dei, Christique confessione perseuerans obtruncatus
martyrio coronatur .xviij. calendas Octobris.

Mattheus Apostolus duplex maius,

Ad vesperas. Oratio,

P>Eati Apostoli et euangeliste Matthei Domine precibus
^ adiuuemur, vt quod possibilitas nostra non obtinet, eius nobis
intercessione donetur. per.

C Lectio tertia?

MAtthe^ qui et Leui dicebatur ex publicano factus est apos-
tolus Nam cum in vrbe Galilee Capharnao ad telonium
sederet, et* christo preteriuntet vocatus ipsum est sequutus, quem
cum discipulis hospitio suscepit Post eius vero resurrectionem
Mattheus dum pararet in Ethiopiam proficisci ad predicandum
gentibus illis euangelium, patria, hoc est, Hebraica lingua euan-
gelium, quod in ludea predicauerat, scripsit. Profectus igitur
in Ethiopiam, quam prouinciam fuerat sortitus, verbum domini
sequentibus signis latissime disseminauit. Et regio puero e
morte ad vitam ope diuina reuocato, regem patrem cum vxore
et vniuersa prouincia ad christi fidem conuertit. Cui regi defuncto
cum Hirtacus quidam in regno successisset, eiusque filiam
Iphigeniam sibi vellet matrimonio copulare Mattheus, quo
autorc virginitatem illa vouerat, vt in sarfcto virginitatis proposito
persisteret, eandem hortabatur. Itaque virginem constanter suis
votis obsistere molestissime ferens Hirtacus, Mattheum, quem
eius consilij autorem esse sciebat, ad altarc sacra facientem
gladio confodi iussit, Et sic apostoh* et euangeh*ste martyris-
que coronam adeptus mattheus, ad christum beatamque vitam
migrauit .xi. calendas Octobris.

Mauritius cum socijs martyres? Lectio tertia^

Vm Maximianus imperator exercitum, quem ingentem ex
varijsnationibusconfectum,'^ trans alpes induxerat, dijs sacri-

^ regressus : 39. etc. ^ die. 21 in m, ' Matthaeus : 38 etc.

^ a : 39. eic. ^ Thm in 41. 49. 64. martyribus : 63.

* di. 22. in m, "^ confecti : 39.

Digitized by VjOOQIC

334 S, LINUS PAPA. [Sept. 23-

ficare in Sedunorum finibus Cqui populi sunt in Gallia) iussissel:
Thebanorum legio, que a Thebis Egyptijs missa fuerat,^ reliquo
agmine ne impijs sacrificijs interesset, discessit. Quo animaduers^D
Maximianus denuntiatum eis mittit vt si se saluos esse velint/
protinus in castra redeant ad sacrificia. Ille^ se Christianos esse
respondent, et a talibus sacrificijs religione, a qua minime sibi esset
discedendum, prohiberi, proinde* imperatorem. ne, quod ipas
nefas esset, imperaret. Tunc Maximianus maiorem iram odio
quod in christianos gerebat, suggerente, Thcbanos, qui numero
erant ad sex milia sexcenti sexaginta sex, immisso, exercitu
penas dare iubet, decimo quoque trucidato. Quam penam
semel et iterum christiani subire ct quidem libenter maluerunt
autore Mauritio, quam impia imperata facere. Postremo Maxi-
miano non ferente christianorum constantiam, vniuersi a reliquo
exercitu illius imperio conciduntur. Et sic Thebanorum legio
ad celestem militiam commigrauit decimo calendas Octobris.

Oratio,

ANnue quesumus omnipotens deus, vt sanctorum martyrum
tuorum Mauricij et sociorum eius, nos letificet festiua solen-
nitas et quorum suffragijs nitimur, eorum natah*cijs gloriemur.
Per.

C Linus papa niartyr, Lectio iij\^

Llnus papa natione tuscus ab vltimo Neronis anno vsque ad
Vespasiani tempora pontificatum primus post Petrum gessit,
hortante ad id humilitatis gratia Clemente, qui quartus a Petro
prefuit ecclesie. Quamuis enim ipse a petro sibi successorem*
fuisset destinatus ne tamen videretur ambitiose agere Lino
primum cessit, deinde Cleto, Linus igitur cum dei ecclesiara
sanctissime moderaretur instituit ne qua mulier nisi velata^
capite templum ingrederetur. Idemque res gestas beati Petri,
presertim contra Simonem Magum dihgenter perscripsit, Tanta
erat huius viri sanctitas et fides, vt non solum demoncs fugaret,
sed mortuos etiam in vitam reduceret. Sed hominum cecitate,
cordisque duritia factum est, vt aSaturninoconsuIe, cuius filiama
demonibus liberauerat capitali supphcioob christi fidem afficer-
etur. Sepultus est autem iuxta beati Petri corpus .ix. calendas
Octobris cum sedisset annos .xi. menses .iij. dies .xij.

1 a : add. 39. etc. ^ velit : 43.

•* Thus also 38. IUi : 39. etc. ^ precari : add. 39. etc.

' die. 23. in m. * successor : 39. etc
' Thus also 38. velato : 39. etc

Digitized by VjOOQIC

Sept. 29.] SS, COSMAS ET DAMIANUS : S, MICHAEL, .335

Cosmas et Dmnianus niartyres, Lectio dij}

COsmas et Damianus fratres in Egea vrbc Arabie nati,
quanquam erant arte medicine docti, magis tamen christi
virtute sanabant omnes infirmitates. Quod audiens Lysias
preses Diocletiano et Maximiano imperatoribus, adduci eos ad se
iubet. Qui cum ab eo interrogati nomina, patriam,et religionem
incunctanter exposuissent, manus pedesque vincti, quoniam
dijs sacrificare recusauerant, immanissime torquentur. Sed cum
viderentur cruciatus negligere iussu presidis, vt erant ligati in
mare deturbantur.^ Diuino tamen munere solutis vinculis
e pelago sunt incolumes egressi. Preses autem hoc magicis
artibus ascribens, iubet eos in carcerem trudi, ac postredie^
eductos in magnum rogum immitti. In quo cum illesi nihilo
secius permansissent, post innumera supplicia capitis obtrunca-
tionc martyrio sunt coronati, et ibidem a Christianis sepulti .v.
calendas Octobris. Processu vero temporis Romam translati, in
ecclesia ipsorum nomine dicata* recunduntur.

Oratiol^

pResta quesumus omnipotens deus, vt qui sanctorum mar-
-'- tyrum tuorum Cosme et Damiani natalitia^ colimus : a
cunctis malis imminentibus eorum intercessionibus liberemur:
per dominum.

Dedicatio Michaelis archangeli dnplex niaius?
Ad Vesperas, Hyninus,

'T^Ibi Christi® splendor patris, Vita virtutis^ cordium, In con-
-'- spectu angelorum Votis, voce psallimus: Alternantes con-
crepando Melos damus vocibus.

CoIIaudamus venerantes, Omnes celi milites. Sed precipue
primatem Celestis exercitus Michaelem in virtute Conterentem
Zabulon.

Quo custode procul pelle Rex christe pijssime Omne nefas
inimici Mundo corde, et corpore Paradiso redde tuo Nos sola
clementia.

Gloriam patri melodis Personemus vocibus : Gloriam christo
canamus : Gloriam paracleto Qui trinus et vnus deus : Extat
ante secula. Amen.

Antiphona, Dum sacrum mysterium cerneret loannes,
Michael archangelus tuba cecinit. Ignosce domine deus noster
qui aperis librum : et soluis signacula eius halleluia.

* di. 27. /// m. ^ detrudebantur : 38.

^ postridie : 38. etc. ^ dedicata : 38.

' om. 38. * natalia : 39. ' minus : 39

^ T/itts also 38. 66. christe : 39. etc. * Thus also 38. virtus : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

336 DEDICATIO MICHAEUS ARCHANGELI. [Sept. 29.

Oratio.

T^Eus, qui miro ordine angelorum ministeria, hominumque
^ dispensas : concede propitius : vt quibus tibi ministrantibus
in celo semper assistitur : ab his in terra vita nostra muniatur
per.

C Ad matutinuin inuitatorium}
Regem archangelorum dominum venite adoremus.

Hymnus.

CHriste sanctorum decus angelorum Rector humani generis
et auctor Nobis eternum tribue benignus Scandere celum.

Angelum pacis Michael ad istam Ceh*tus mitti rogitamus
aulam Nobis vt crebro veniente crescant Prosperaxuncta.

Angelus fortis Gabriel, vt hostem Pellet^ antiquum, volitet
ab alto Sepius templum veniens ad istud Visere nostrum.

Angelum nobis, medicum salutis, Mitte de celis raphael \-t
omnes Sanet egrotos, pariterque nostros Dirigat actus.

Hinc dei nostri genitrix Maria Totus et nobis chorus angel-
orum Semper assistat, simul et beata, Concio tota.

Prestet hoc nobis deitas beata Patris, ac nati: pariterque
sancti Spiritus, cuius roboat^ in omni Gloria mundo. Amen.

Antiphona. Concussum est mare, et contremuit terra vbi
archangelus Michael descendebat de celo.

C Lectio tertia,

QVoniam hodie festum MichaeHs archangeli celebramus non
erit ab re pauca de ordinibus prestantiaque angelorum
commemorare quos deus initio mundi creauit nulla infectos
prauitate, Hcet ipsorum quidam exomnibus ordinibus sua culpa
cum principe diabolo corruerint. Angelorum igitur, qui in
officio perstantes fuerunt in gratia confirmati, tres omnino esse
hierachias* grauissimis sanctorum voluminum, et auctorum
testimonijs accepimus supremam sciHcet, mediam et infimam,
quarum singule ternos ordines contineant, suprema seraphinos :
cherubinos, et thronos : media, dominationes, principatus, et
potestates : infima virtutes archangelos, et qui angeH proppiore
vocabulo quod est aHo quin omnibus commune, nominantur.
Conficitur autem vnusquisque ordo prestantia et simiHtudine
muneris, et gratie, qua quidam angelorum conueniunt inter se.
Nam Hcet cuncta gratiarum munera omnes acceperint, aHa
tamen aHjs largius tributa sunt. Itaque seraphini appellantur,
qui ceteris charitate prestant, cherubini, qui sapientia, ac

^ die 29. in m. ^ Pellat : 38. eic.

^ Thus also 38. 43. reboat 39. etc * hierarchias : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

Sbpt. 30.] S, MICHAEL: 5. HIERONVMUS, 337

ceteri eodem modo. Sed quamquam angeli quo^ superiores
sunt, hoc rarius a deo in ministerium aliquod mittantur (tute-
lares enim quorum cuiusque fidei singuli homines committuntur
ex infimo ordine sunt) tamen ex omni ordine quandoque mitti
testatur Paulus, qui omnes (inquit) sunt administratorii spiritus
in ministerium missi. Itaque Michaelem, qui nunc princeps
ecclesie dicitur esse vt olim synagoge, licet tum angelus,
tum archangelus nominetur, esse tamen supreme hierarchie
existimarunt viri nonnulli sacrarum literarum eruditissimi,
autore Daniele, qui Michaelem vnum esse dicit de primis prin-
cipibus. Michaelis igitur festum, quod .viij. idus Maij celebratur,
ab eius apparitione et quod .iij. calendas Octobris ad* eius
basilice dedicatione nomen accepit, que ipsi fuit dedicata in
antro ad cacumen Gargani montis Apulie, qui procurrit in
adriaticum mare. Quo in loco propter multa et magna edita mira-
cula cum abalijs populis religiose colitur Michael, tum* maxime
ab accolis Sipontinis, qui se patrocinio eius sepe adiutos esse
profitentur.

Ad laudes.
Antiphona, Factum est silentium in celo dum draco com-
mitteret bellum, et michael pugnauit cum eo et fecit victoriam
halleluia.

Ad vesperas,

Hymnus, Tibi christe. vt supra,

Antiphona, Princeps gloriosissime Michael archangele esto
memor nostri, et hic et ubique semper precare pro nobis filium
dei halleluia, halleluia.

Post orationem sancti Michaelis pro commemoratione sancti
Hieronymi dicitur,

Antiphona, O doctor optime ecclesie sancte lumen beate
Hieronyme diuine legis amator deprecare pro nobis filium Dei.

Oratio,
T^Eus, qui ecclesie tue in exponendis sacris scripturis beatum
^ Hieronymum confessorem tuum doctorem gloriosumelegisti,
presta quesumus : vt eiusdem pijs suffragantibus meritis, quod
ore simul et opere docuit, te adiuuante exercere valeamus
Per dominum.

C Hieronymus presbyter confessor^ duplex minus, Lectio

tertia,
leronymus Constantino imperatore anno ab orbe redempto
.ccc.xxxi. in oppido Sidone^ (quod est in Pannonie

' tamen : 39.
39- etc.

1 aui: 38.
^ dl 3a in m.

2 ab : 38. ctc.

» Thusaiso-fii Stridone

B. R. N.

Digitized by VjOOQIC

33» S, HIERONYMUS, [Sbpt. 30.

Dalmatieque coiifinio) christianis parentibus ortus, puer ad-
modum Romam missus est liberalibus studijs erudiendus. Vbi
Donato in grammaticis preceptore et (vt quidam volunt)
Victorino in rethoricis vsus, grecas ac latinas literas felicissime
didicit Cum autem etate processisset Aristotelicam, Pla-
tonicam, Stoicam ac ceterorum omnium Philosophiam attigit
Galliam deinde discendi gratia perlustrauit, vnde Romam
reuersus est, atque inde^ Syriam profectus. Qua itidem magna
ex parte discendi studio peragrata in vastam eremum, que
Syros ab Agarenis disterminat, secessit Vbi quatuor annos ad*
hominum frequentia semotus, cum solo deo librisque suis
commertium habens, adolescentie lapsus lachrymarum imbre
diluebat. Et contractas per etatis incuriam sordes laborum
asperitate detergebat. Inedia denique ac vigilijs et incredibili
austeritate rebellantem carnem et subinde repulantem^ etatis
lasciuiam coercens, corpus spiritui seruire docebat Visebatur
tamen in ea solitudine non nunquam ab amicis, et vicinos
monachos ipse inuisebat. Hebraice* sermonis difficultatem
indefesso labore peruicit. Cuius non solum intelligentiam, sed
et peculiarem sonum ac vernaculum stridorem est assequutus,
vsus ad eam rem doctissimis Hebreorum, quos ingenti mercede
conducebat : marsupium exhauriens, vt pectus eruditione locu-
pletaret. Nec his contentus chaldaicam item linguam est
aggressus quam tamen hactenus modo sequutus est, vt intelligere
posset verius quam sonare Gregorium nazanzenum^ precept-
orem suum ipse appellat, et hoc interpretante se sacras didicisse
literas testatur. Cum igitur ingenti iam doctrina, et sanctitate
clarus haberetur Romam reuocatus presbyter factus est Vbi
cum probatissime vite exemplo mores hominum castigaret,
inprimisque clericorum crimina constanter argueret, non ferens
ipsorum inuidiam, ex vrbe iterum profectus, Syriam repetijt et
Bethlehem iuxa^ presepe, quod infantem christum exceperat,
venture senectuti sedem delegit. Vbi cum pijs doctisque viris
in monasterio, quod Paula matrona sancta condiderat, sanctissi-
mam vitam multis egit annis. Libros complures scripsit Vetus
testamentum ad veritatem hebraicam transtulit Nouum autem
reddidit grece fidei. Multa preterea grecorum opera latinitate
donauit Tandem vite cursu sanctissime peracto multis mirac-
ulis clarus in eodem oppido Bethlehem migrauit ad dominum
pridie calendas Octobris anno christi nati cccc.xxij. sue vero
etatis nonagesimo primo.

' in : add, 39. etc. ^ ^b : 38. etc

' repuUulantem : 38. etc. * Thus also 38 : Hebraici : 39. ctc

^ Naziansenum : 38. etc ^ iuzta : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

OCT. 7.] 5. FRAAXISCUS: S, MARCUS PAPA, 339

OCTOBER.

Franciscus confessor duplex minus,
Oratio,

DEus, qui ecclesiam tuam beati Francisci meritis fetu noue
prolis amplificas, tribue nobis ex eius imitatione terrena
despicere : et celestium donorum' semper participatione gaudere,
Per dominum.

C Lectio tertia?

FRanciscus natione Italus Assisij natus (quod oppidum est
in Vmbria) vir fuit religiosissimus, euangelice perfectionis
sectator: floruitque Innocentio papa tertio. Nam cum ado-
lescens mercaturam^ exercuisset, non tamen abijt post aurum, nec
sperauit in pecunie thesauris. Sed ad Christum conuersus, cum
audisset in ecclesia illud euangelicum, Qui non renuntiauerit
omnibus, que possidet, non potest esse meus discipulus, cuncta
que ad manum habuit, pauperibus erogauit, cetera patri suo,
idipsum postulanti, hereditario iure coram episcopo tradidit.
Deinde vt normam sequeretur, quam christus dedit apostolis,
dum eos mitteret ad predicandum, distributa pecunia calcea-
menta deposuit, et vnica contentus tunica, vt quatenus liceret
christum imitaretur, duodecim sibi socios asciuit. Atque ad
emulationem euangelice perfectionis, ordinem monasticum, qui
minorum appellatur instituit. Romamque venit circa annum a
christo nato .M.cc.viij. quem papa visione diuina premonitus
benigne recepit, regulamque, et institutum ab eo viuendi ordinem
confirmauit. Dimissis ergo quoquoversus fratribus, qui verbum
dei seminarent, ipse in Syriam nauigauit, a Soldanoque fuit
benigne receptus. Sublato tamen predicandi facultate : coactus
fuit in patriam redire. Cui biennium ante obitum cum .xl. dies
ieiunasset in monte Aluerne in festo exaltationis crucis oranti
apparuit* Seraph crucifixus, qui in manibus et pedibus ipsius
stigmata plagarum Christi mirabiliter impressit. Quibus insig-
nitus summe admirationi cunctis intuentibus venerationique fuit^
Tandem beatus Franciscus plenus bonis operibus et gratia apud
Assisium moritur .iiij. nonas Octobris. Quem Gregorius nonus,
cognitis eius miraculis catalogo sanctorum adscrisit*

C Marcus papa Confessor, Lectio ,iij,^

MArcus patria Romanus magni Constantini tempore pontifex
factus, instituit, vt episcopus Ostiensis a quo romanus;

^ bonorum : 39. 41. * dl 4. in m, ^ ille : add, 39..

^ apeniit: 38. ' adscripsit: 38. etc • die 7 . in w,

Z Z

Digitized by VjOOQIC

340 SS. DWNYSWS, RUSTICUS, ELEUTHERIUS, [OcT. 9.

pontifex consecratur, pallio vteretur. Preterea, vt diebus solen-
nibus statim post euangelium Symbolum iuxta declarationem
Niceni concilij a clero et populo magna voce decantaretur,
Duas ecclesias Rome condidit, vnam via Ardeatina, alteram
intra vrbem. Quas Constantinus magnis muneribus exorauit,^
et auxit. Postremo cum ex sacris ordinibus* bis* mense
decembri habitis, presbyteros .xxv. diaconesf .vi. episcopos .viij.
creasset, moritur ac in cemeterio Balbine sepelitur, cum sedisset
annos .ij. menses .viij. dies viginti.

Oratio.

EXaudi domine preces nostras*: intercedente beato Marco
confessore tuo,atque pontice^ supplicationes nostras placatus
intercede.® Per.

Dionysius^ Rusticus] Eleutherius inartyres, Lectio .ii;?

Dlonysius patria Atheniensis vir patritius et areopagita quo
nomine illius ciuitatis senatores appellabantur, traditur eo
■die, quo christus crucifixus est, animaduerso solis preter ordinera
nature defectu, cum esset vir excellens omni doctrina, coram
multis exclamasse, Aut deus nature patitur, aut mundi machina
dissoluitur. Cum autem paulus Athenas venisset : et ductus
esset in Areopagum, vt rationem eius doctrine redderet, quara
predicabat, in medio senatus mirabiliter de vera pietate et resur-
rectione christi ac mortuorum disseruit Qua oratione cum ah'os,
tum inprimis Dionysium conuertit, eumque constituit episcopum
Atheniensis ecclesie, Posteavero cum Romam yenisset Dionysius
vt petrum videret et paulum, quos audierat in vincula coniectos
esse, aliquanto post tempore missus est a Clemente in Galliam
ad predicandum euangelium, quem sequuti sunt Rusticus presby-
ter, et Eleutherius diaconus, vsque ad vrbem Parisiorum. Vbi
cum multos ad fidem christi conuertisset, in persecutione Domit-
iani capti Dionysius et socij a Fescenino prefecto vehementer
loris flagellati sunt. Sed cum non possent auocari a christiana
pietate, postridie dionysius in craticula ferrea igne supposito
imponitur, et multis deinde supplicijs aflRcitur. Quibus superatis
idem Dionysius .xc. etatis sue anno cum socijs similiter cruciatis
capite truncatur .vij. idus Octobris. Qui Dionisius suum caput
sustulisse, et manibus per longum spacium portasse memoratur.
Scripsit autem mirabili quadam doctrina librum de celesti hier-
archia, et alterum de diuinis nominibus. Item de mystica
.theologia, et alia nonnulla.

^ exomauit : 3g. etc. ^ ordinationibus : 39. 41.

' his : 39. 44. ^ et : adcL 39. etc.

' pontifice : 38. ctc. • intendc : 38. ctc

7 tt : add. 39. 41. ^ die 9. in nu

OCT. i8.] S. CALISTUS: S, LUCAS, 341

Oratio,

DEus, qui hodierna die beatum Dionysium martyrem tuum
virtute constantie in passione roborasti, quique illi ad
predicandum gentibus gloriam tuam Rusticum et Eleutherium
sociare dignatus es, tribue nobis quesumus ex eorum imitatione
pro amore tuo prospera mundi despicere, et nulla eius aduersa
formidare : per.

C Calistus papa viartyr, Lectio iij}

CAlistus pontifex patria romanus vsque ad Seueri tempora
peruenit. Hic ieiunium quod ter in anno celebratur,- per
quatuor tempora vt fieret, decreuit. Vt sicut annus per quatuor
voluitur tempora sic nos quaternum solenne agamus ieiunium
per .iiij. anni tempora. Quibus temporibus postea institutum
est, vt fieret sacrorum ordinum initiatio que antea Decembri
duntaxat mense fieri consueuerat. Cemeterium quoque de suo
nomine condidit via Appia, in loco vbi multorum martyrum
cineres antea repositi fuerant Postremo vbi ex ordina-
tionibus mense Decembri, quinquies habitis presbyteros .xvi.
diaconesf .iiij. episcopos .viij. creasset, martyrio coronatus est, ac
sepultus in cemeterio Calopodij via Aurelia .iij. ab vrbe lapide
pridie idus Octobris cum sedisset annos .vi. menses .x. dies .x.

C ^Lucas euangelista duplex maius,

Ad vesperas et matutinuin Hymnus^ antiphonCy et inuitatorium
de communi apostolorum,

Oratio,

INterueniat pro nobis quesumus domine sanctus tuus Lucas
Euangelista, qui crucis mortificationem iugiter in suo corpore
pro tui nominis honore portauit : Per dominum.

Lectio iij,

LVcas medicus Antiochensis, sectator Pauli fuit, ac omnis cius
peregrinationis comes. Scripsit euangelium de quo idem
Paulus, Misimus (inquit) cum illo fratrem cuius laus est in
euangelio per omnes ecclesias. Aliud quoque edidit volumen
egregium quod inscribitur Apostolorum acta. Cuius historia
vsque ad biennium Rome commorantis Pauli peruenit, hoc est
vsque ad quartum Neronis annum. Quidam suspicantur
quotiescunque in epistolis suis Paulus dicit, iuxta euangelium
meum, Luce significare volumen. Quamquam Lucas non solum
ab apostolo Paulo, qui cum domino in carne non fuerat. Sed a

* di. 14. in m. ^ celebrabatur : 39. 41. 43. 44. 63. 64,

2 Die\%. pr, 38.

Digitized by VjOOQIC

342 SS, PTOLOMAEUS ET LUCIUS: S, HILARION, [OcT. 22.

ceteris etiam apostolis euangelium didicisse, ipse quoque in
voluminis sui principio declarat, dicens, sicut tradiderunt nobis
qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis.
Igitur euangelium sicut audierat scripsit Acta vero Aposto-
lorum, sicut viderat, composuit. Vixit octoginta quatuor annos
vxorem non habens. Sepultus est Constantinopoli ad quam
vrbem vigesimo Constantij anno ossa eius cum reliquis^ Andree
apostoli translata sunt ex Achaia.

Ptolomeus et Lucius martyres, Lectio tertia?

ALexandrie Marco Aurelio vero et Antonino filio impera-
toribus, cum pudicam ac christianam vxorem infidelis et
scelestus maritus, nec a proposito christiano deterrere nec ream
coram iudice conuincere posse : confideret* in exitum* Ptolomei,
quem illa^ magistrum religionis habuerat, conuersus : centurioni
amico persuasit, vt illum an christianus esset percontaretur. A
quo rogatus Ptolomeus sine cunctatione Christianum se esse
respondit. Quamobrem in vincula coniectus, diuque carceris
situ et squalore confectus, ad Vrbicij iudicis tribunal producitur,
Vbi christianam pietatem pari constantia cum multa Christi
laudatione professus, capitali sententia damnatur. Hanc
Ptolomei precipitem damnationem Lucius qui aderat indigne
ferens, liberius cepit temeritatem iudicis increpare. A quo
interrogatus an ipse quoque christianus esset,* simili sententia
damnatur. Tunc Lucius, Gratias (inquit) ago tibi Vrbici, quod
me a seuissimis dominis afferis, ad optimumque patrem et
regem omnium deum remittis. Et sic cum Ptolomeo Lucius
interfectus martyrio coronatur .xiiij. calandas''' Nouembris.

C Hilarion Abbas, Lectio ,iij?

Hllarion abbas in vico Tabatha prope Gazan Palestine vrbem
ortus ex parentibus gentilibus christianus ipse vt rosa de
spinis effloruit. Qui Alexandriam missus atque breui gram-
maticam edoctus et christianus effectus ecclesiam assidue
frequentabat, quo tempore cum Antonij nomen esset per totam
Egyptum celeberrimum videndi eum studio incensus ad eremum
contendit. Et cum illo duobus mensibus versatus, ipsius vite
rationem, ac morum grauitatem diligenter considerauit.
Reuersusque ad patriam totum patrimonium sibi a defunctis
parentibus relictum pauperibus largitus est. Et adhuc
adolescens .xv. annorum ad eremum reuertitur. Vbi cellula
structa paulo ampliore quam vt caperet eius corpusculum, sacco

* reliquiis : 38. 41. 43. 49. 61. 63. 64. * die 19. in m.

' consideret : 43. ** Thus also 38. 43. exilium : 39. elc

** ille : 43. ^ cum id plane asseuerasset : add, 39. etc

' calendas : 38. etc ^ di. 22. in m.

Digitized by VjOOQIC

OCT. 28.] 5. EVARISTUS: SS, SIMON ET lUDAS, 343

indutus, ad .xxi. etatis sue annum, teste Hyeronimo, qui vitam
eius literis mandauit, tanta abstinentia corpus afflixit, vt
quindenis moncaricis^ vno quoque die post solis occasum
vesceretur, et super humum iuncis dumtaxat stratam, ad vltimum
vite diem sommo reficeretur. Hic demum orationi et
psalmodie semper intentus, post incredibilem carnis macerationem,
et continua ieiunia octogesimum natus annum sanctitate et
miraculis clarus, migrauit ad dominum .xij. calendas Nouembris.

Euaristus papa martyr, Lectio Mj?

'pVaristus papa natione grecus patre ludeo Traiani tempore
-*-' prefuit ecclesie. Hic, vt Damasus testatur, titulos in vrbe
Roma presbyteris diuisit, et septem diaconos statuit, qui
custodirent episcopum predicantem, ne aut ipse ab insidiatoribus
quoquumque* infestetur, aut ledatur a suis, aut verba diuina
detrahendo, aut insidiando polluantur vel despiciantur. Idem
constituit, ne plebis in episcopum accusatio admitteretur.
Ordinationes ter habuit mense Decembri, quibus presbyteros
.vi. diaconos .ij. episcopos per diuersa loca v. creauit Postremo
cum sedisset annos .ix. menses .x. dies .ij. anno vltimo Traiani
martyrio coronatus est, ac sepultus in Vaticano .vij. calendas
Nouembris.

C Simon et ludas Apostoli duplex maius,
Oratio,

T^Eus, qui nos per beatos Apostolos tuos Simonem et ludam :
^ ad agnitionem tui nominis venire tribuisti : da nobis
eorum gloriam sempiternam et proficiendo celebrare, et cele-
brando proficere : per.

Lectio ,iij}

Slmon qui et Simeon zelotes zelo domini feruens accepit
Egypti principatum, et post lacobum iustum cathedram
tenuit lerosolymorum. Cui ecclesie cum multis annis prefuisset
atticus consularis Traiani tempore cognito quod esset generis
Dauid, et christianus multis eum supplicijs afficit.^ Quibus mira
patientia toleratis ad crucem damnatur, iussus vt quem vita
coleret eius exitum morte quoque imitaretur. Itaque cruci
affixus est, cum .cxx. annos natus esset cunctis admirantibus in
corpore tam senili, tam robustum animum ad ferenda supplicia
perstitisse.

* Tkus also 38. modo caricis : 39. etc. ^ dl 26. in m,
^ quoquo modo : 39. 41. 43. 44. 49. 61. 63. quomodo : 64.

* Die xxviii. in m, 39. etc * aflfecit : 39. elc

Digitized by VjOOQIC

344 -^. MARCELLUS: FESTUM OMNIUM SS. [Nov. i.

IUdas iacobi frater in Mesopotamia, ac interioribus Ponti
euangelizans, feras et indomitas gentes, sancto dogmate
mitigauit, et fidei diuinitate subiugauit. Cuius extat pania una
epistola, que inter catholicas nominatur.

Marcelltis martyr, Lectio xij}

MArcellus natione Hispanus patria Legionensis, cum a vita
militari, quam multis annis centurio gesserat, discessisset,
vt vera religione accepta christo commodius inseruiret,
Diocletiano et Maximiano imperatoribus accusatus est eo
nomine apud prefectum Fortunatum. Cui se tanquam militie
desertorem, et cultorem noue superstitionis incusanti clara voce
se christianum esse respondit : et Christo malle : quam terrenis
principibus militare. Quo responso Fortunatus ira^ succensus,
vinctum eum Tingim oppidum mauritanite^ ad Agricolanum
presidem mittit eique per literas Marcelli causam exponit. Qua
cognita Agricolanus confitentem Marcellum, et in fide christi
perseuerantem capite damnauit. Occisusque est .iiij. calendas
Nouembris. Cuius mortem .xij. eius filij suscepto martyrio
diuersis in locis emulati esse memorantur.

Aduertendutn est nunc in indice ^post pentecosten posito^ an^ in
festo omnium sanctorum interponenda sit aliqua ex dofninicis
vazantibus.

i*^^

NOVEMBER.

C Festum omnium sanctorum duplex maius,
Ad vesperas, Hymnus^

CHriste redemptor omnium Conserua tuos famulos : Beate
semper virginis Placatus sanctis precibus.

Beata quoque agmina Celestium spirituum, Preterita
presentia. Futura mala pellite.

Vates eterni iudicis Apostolique domini Suppliciter
exposcimus Saluari vestris precibus.

Martyres dei inclyti Confessoresque lucidi Vestris orationibus
Nos ferte in celestibus.

Chori sanctarum virginum, Monachorumque omnium : Simul
cum sanctis omnibus Consortes christi facite.

Gentem auferte perfidam Credentium de finibus : Vt christo
laudes debitas : Persoluamus alacriter.

^ di. 29. in VI. 2 ita : 43.

^ rnauritaniae : 38. etc. ^ — ^ supraposito : 39. 41. [p. 185.]

** om. 64. * di. 10. in m. So also 44. die I : 38.

Digitized by VjOOQIC

Nov. I.] FESTUM OMNIUM SANCTORUM. 345

Gloria patri ingenito. Eiusque vnigenito Vna cum sancto
spiritu In sempitema secula. Amen.

Antiphona, Angeli : archangeli, throni dominationes
principatus, potestates: virtutes, cherubim, atque seraphim,
patriarche, prophete, sancti legis doctores Apostoli, omnes
Christi martyres, sancti confessores, virgines domini, anachorite
sanctique omnes intercedite pro nobis.

Oratio,

OMnipotens sempiterne deus, qui nos omnium sanctorum
tuorum merita sub vna tribuisti celebritate venerari,
quesumus, vt desyderatam nobis tue propositionis^ abundantiam
multiplicatis intercessoribus largiaris. per dominum.

t[ Ad matutinum inuitatorium?

Regem regum dominum venite adoremus: quia ipse est
corona sanctorum omnium.

Hymnus,

TEsu saluator seculi Redemptis ope*^ subueni Et pia dei
-■' genitrix. Salutem posce miseris.

Cetus omnes angelici, Patriarcharum cunei, Et prophetarum
merita. Nobis precentur veniam.

Baptista Christi preuius, Et clauiger ethereus, Cum ceteris
apostolis, Nos saluant nexu criminis.

Chorus sacratus martyrum, Confessio sacerdotum. Et
virginalis castitas. Nos a peccatis abluant.

Monachorum suffragia. Omnesque ciues celici, Annuant
votis supplicum : Et vite poscant premium.

Laus honor virtus, gloria deo patri, et filio, Sancto simul
paracleto In seculorum secula Amen.

Antiphona. Vidi turbam magnam, quam dinumerare nemo
poterat ex omnibus gentibus stantes ante thronum.

Lectio aij\ Sermo sancti Augustini episcopi,

HOdie dilectissimi omnium sanctorum sub vna solennitatis
letitia celebramus festiuitatem, quorum societate celum
exultat, quorum patrocinijs terra letatur quorum triumphis
ecclesia sancta coronatur, quorum confessio quanto in passione
fortior tanto est clarior in honore, quia dum creuit pugna, creuit
et pugnantium gloria, et martyrij triumphus multiplici passionum
genere adornatur, per que grauiora tormenta, gratiora fuere et
premia, dumque catholica mater ecclesia per totum orbem longe

* propitiationis : 39. etc. ^ die i. in m, om. 38.

« orbe : 38.

Digitized by VjOOQIC

346 FESTUM OMNIUM SANCTORUM, [Nov. 2.

lateque diffusa in ipso capite suo christo lesu edocta,
contumelias crucis, et mortem didicit non timere, magis
magisque roborata est non resistendo, sed perferenda
Vniuersos autem quos agmine inclyto carcer penalis inclusit,
pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria
triumphalis inspirauit O vere^ beata mater ecclesia, quam sic
honor diuine dignationis illuminat, quam Vincentium gloriosus
martyrum sanguis exornat, quam inuiolate confessionis candida
induit virginitas. Floribus eius nec rose, nec lilia desunt
Certent^ nunc charissimi singuli ad vtrosque honores amplissimas
accipe^ dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de
passione purpureas. In celestibus castris pax, et acies habent
flores suos, quibus milites christi coronantur. Dei enim ineffabilis
et immensa bonitas etiam hoc prouidet,* vt laborum quidera
tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut
etemum sed breue et, vt ita dicam, momentaneum, vt in hac
breui, et exigua vita agones essent et labores in illo^ vero que
etema est, corona et premia meritomm, vt labores quidem cito
finirentur, meritomm vero premia sine fine durarent.

C Ad laudes.
Antiphona, Te gloriosus apostolorum choms : te prophetarum
laudabilis numerus: te martyrum candidatus laudat exercitus:
te omnes sancti et electi voce confitentur vnanimes beata
trinitas vnus deus.

Ad vesperas,

Hymnus, Christe redemptor. etc^

Antiphona, O quam gloriosum est regnum in quo cum
christo gaudent omnes sancti amicti stolis albis sequuntur
agnum quocunque ierit.

C Hodie post vesperas diei dicuntur vespere defunctorum nisi
sit sabbatum^ nam tunc vespere defunctorum dicuntur die
dominica post vesperas diei,

<[ Die ,ij, de octaua omnium sanctorum?

Lectio ,iij,

T Egimus in ecclesiasticis historijs quod sanctus Bonifacius qui
-L* quartus a beato Gregorio Romane vrbis episcopatum
tenebat, suis precibus a Phoca Cesare impetrauit donari ecclesie
Christi templum Rome quod ab antiquis Pantheon antea
vocabatur, quia hoc quasi simulachrum omnium videretur esse
deomm. In quo eliminato® omni spurcitia fecit ecclesiam sancte

^ vera : 39. '^ Certe : 38. ^ accipere : 39. etc

■* providit : 39. 41. 61. 64. ' illa : 39. etc.

^ vt sttpra ; 39. 41. ' die 2. in f?i, ^ eliminata : 44. ctc.

Digitized by VjOOQIC

Nov. 4.] OCTAVA OMNIVM SANCTORUM. 347

dei genitricis atque omnium martyrum christi: vt exclusa
multitudine demonum multitudo ibi sanctorum a fidelibus in
memoria haberetur, et plebs vniuersa in capite calendarum
Nouembrium sicut in die Natalis domini ad ecclesiam in honore
omnium sanctorum consecratam conueniret, ibique missarum
solennitate a presule^ sedis apostolice celebrata, omnibusque rite
perfectis vnusquisque in sua cum gaudio remearet. Nos ergo
fratres charissimi in omnium primordijs sanctorum nominare et
laudare et glorificare condecet eum qui cunctos condidit sanctos
per quem facta sunt omnia, per quem cuncta subsistunt
elementa, cuius maiestas nec incipit nec desinit in seculum, vt
merito omnis principium, ac finis creature nominetur.

f[ Notandum quod hodie preter officium diei dicitur etiam
matutinum cum suis laudibus pro defunctis nisi^ dominica, nam
tunc matutinum defunctorum dicitur die lune,

f[ Die .3. flfe octaua omnium sanctomm?

Lectio aij,

P>Eata dei genitrix et semper virgo Maria, templum domini,
^ sacrarium spiritus sancti, virgo ante partum, virgo post
partum, presentis diei solennitatis cum suis virginibus expers
nullo modo credenda est que dei populum faciendo monebat
spernere, perituri luxus seculi, a lenocinio mortalis nature
declinare carnis pudicitiam cum virginitatis honore intra cordis
hospitia* obseruare, eamque omnium virtutum reginam, fructum
salutis perpetue, sociam esse angelorum suis affirmabat^ exemplis,
ita vt innumerabilis vtriusque sexus multitudo eius sequeretur
vestigia.

f[ Die aiij, de octaua omnium sanctortim^
Lectio ,iij\

QUi superna celorum regna spiritibus angelicis ad laudem et
gloriam atque honorem sui nominis ac maiestatis in
perpetuum miro ordine collocauit deus est. De quibus plura
loqui pertimescimus quia soli deo scire est quomodo vel quem-
admodum eorum nobis inuisibilis absque contagione seu
diminutione in sola sui paritate consistat natura. Sed tamen
nouem esse angelorum ordines ad dei iudicia ac ministeria
complenda, testante sacro eloquio cognouimus. His omnibus
fratres charissimi tam decoris ac deo dilectis angelorum agminibus
huius diei solennitatem credimus esse consecratam. Sed ecce
dum celestium ciuium secreta rimamur, supra modum nostre

^ praesulis : 38. * sit : add. 39. etc.

* die 3. in m, om, 38. "• hospitium : 39. 41.

* afiirmabant : 38. * die 4. in m.

Digitized by VjOOQIC

348 OCTAVA OMNIUM SANCTORUAf. [Nov. 7,

fragilitatis digressi sumus. Taceamus interim de secretis
celestibus, sed ante oculos conditoris tergamus peccatonun
maculas vt ad eos de quibus loquimur peruenire valeam.^

C Die ,v, de ociaua omnium sanctorum?
Lectio ,iij\

ADhuc tamen aliquid de hac tam pulchra ac preclara
festiuitate loqui incipiamus que non solum (vt prediximus)
angelorum spiritibus, verum etiam sanctis omnibus qui in tena
sunt ab exordio mundi precreati honorabiliter predita consistit
Ex quibus fuerunt patriarche viri religiosi in vita sua |>atres
prophetarum et apostolorum, quorum memoria non relinquetur
et nomen eorum manet in etemum. Hic^ athlete* dei, electus
concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis
miraculorum virtutibus, ad componendum noue fidei funda-
mentum, erigendumque adhuc tenere statum ecclesie, pro-
uidentia diuina ex omnibus quos capiebat mundus elegit, vt in
omnem terram sonus eorum predicationis exirent, et in fines orWs
terre eorum procederent verba.

<[ Die .6. de octaua omnium sanctorum}

Lectio aij\

T_J Is subiectum est triumphale martyrum nomen, qui per
-■' -^ diuersa tormentorum genera christi passionem non
lacessentibus precordiorum mentibus imitabantur: alij ferro
perempti, alij flammis exusti alij flagris verberati, alij vectibus
perforati, alij cruciati patibulo, alij demersi pelagi periculo, alij
viui decoriati, alij vinculis mancipati, alij linguis priuati, alij
lapidibus obruti, alij frigore afflicti : alij fame cruciati, alij vero
truncatis manibus siue ceteris cesis membris spectaculum
contumelie in populis nudi propter nomen domini portantes.

Die .7. de octaua omnium sanctomm^
Lectio JiJ,

CHristi vero sacerdotibus atque doctoribus siue confessoribus
huius festiuitatem diei non ignotam esse credimus, qui
corda fideh*um spirituaHter quasi imbribus irrigant celestibus, vt
fehciter proferre immarcessibilem bonorum operum fx)ssint
fructum. Qui talenta sibi credita non solum reddere verum
etiam cum vsura sine fraude ampliare procurauerunt: quia bonum
quod per gratiam spiritussancti intelligendo didicere, non sibi
tantummodo, sed et alijs subiectorum mentibus profuturum

^ valeamus: 38. 39. 41. 44. 49. 61. 63. 64. valemus : 43.

'^ die 5. in m, om. 38. ^ Hinc : 39. 41. Huic : 63.' ^ athleta : 391

^ di. 6. in m, om, 38. * die 7. in m, om, 38.

Digitized by VjOOQIC

Nov. 9.] DEDICATIO BASILICAE SALVATORIS, 349

secundum apostolicum preceptum, arguendo, obsecrando, in-
crepando, curamque faciendo inserere nitebantur.

f[ Hodie in vesperis dicenda est antiphona assignata ad prifnas

vesperas.
<[ Die Si} octaua oinnium sanctorum duplex maius?
,iij\ Lectio ex Apocalypsi?
''Idi turbam magnam ... lachrymam ab oculis eorum.

Hodie vespere dicuntur de octaua quibus finitis pro com-
7nemoratione dedicationis dicuntur anttphone^ et oratio infra-
scripte,

Antiphona, Hec est domus dei in qua inuocabitur nomen
eius, de qua scriptum est: Et erit nomen meum ibi dicit
dominus.

Oratio,

DEus, qui nobis per singulos annos huius aancti templi tui
consecrationis reparas diem et sanctis semper mysterijs
representas incolumes exaudi preces populi tui, et presta, vt
quisquis hoc templum beneficia petiturus ingraditur, cuncta se
impetrasse letetur : per.

<[ Dedicatio basilice saluatoris duplex minus?
Ad matutinum inuitatorium,
Domum dei decet sanctitudo sponsum eius Christum
adoremus in ea.

Hymnus.

ANgularis fundamentum Lapis Cristus misius est, Qui
compage parietis In vtroque nectitur: JQuem Sion
sancta suscepit In quo credens permanet.

Omnis illa deo sacra, Et* delicta'^ ciuitas Plei^a modulis in
laude, Et canore iubilo Trinum deum, vnicumque , Cum fauore
predicat. ^

Hoc in templo summe deus Exoratus adueni : Et clemente
bonitate Precum vota suscipe : Largam benedictionem Hic
infunde iugiter.

Hic promereantur omnes Petita acquirere : Et adepta
possidere cum sanctis perenniter : Paradisum introire Translati
in requiem.

Gloria et honor deo Vsquequo.®

Antiphona, Domus mea domus orationis vocabitur.

^ <U : add, 38. 49. 61. 63. 64. ' dL 8. in m. om. 38.

' [vii. 9-17.] * antiphona: 39. etc.

» die 9. in m. • Es : 38. ' dilecta : 38. etc

^ altissimo : Vna patri filioque Indyto paracleto. Cui laus est et potestas, Per im-
mensa secula. Amen. add. 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

350 DEDICATIO BASILICAE SALVATORIS. [Nov. 91

Lectio Sij,

QVamquam veterum scriptorum monumentis, et Pauli etiam
epistolis constet, ipsis quoque apostolicis temporibus loca
publica fuisse, que tum oratoria, tum ecclesie dicerentur, vbi
populus christianus que ad religionem et fidem Christi
pertinerent, doceretur: et corpus domini sumeretur, taxnen
Syluester papa ritum instituit consecrationis altarium et
ecclesiarum, quem nunc etiam tenet ecclesia Romana, dicato et
consecrato templo Lateranensi nuncupato. Quod Constantinus
imperator magnifice instruxerat multisque donis omauerat ct
prouentibus dotauerat. Que dedicatio facta est .v. idus
Nouembris. Hic quoque pontifex .xiiij. calendas Decembris
Petri apostolorum principis Basilicam dedicauit et consecrauit
Quam idem imperator in Vaticano non longe ab Apollinis
templo edificauit, ornauit, et dotauit, magnificis muneribus, et
prouentibus magnis. Tanta enim fuit pietas in Christum atque
fides huius imperatoris, vt non solum has, de quibus diximus,
Basilicas, sed multas preterea magnifice edificauerit, censibusque
dotauerit. Et in his Pauli Basilicam in via Ostiensi Basilicam
sancte crucis in lerusalem in atrio sessoriano Basilicam sancti
Laurentij extra muros in agro Veranio^ super arenarium cripte.
Ad hec in via Labicana inter duas lauros basilicam Marcellini
presbyteri, et Petri exorciste, vt cetere taceantur que iussu
eiusdem optimi imperatoris in alijs vrbibus fuerunt edificate.
Cuius exemplo multas postea pij cristiani per orbem edificarunt
et consecrarunt.

C Ad laudes.

Antiphona. Bene fundata est domus domini supra firmam
petram.

^ Ad vesperas kymnus,

VRbs beata lerusalem Dicta pacis visio : Que construitur in
celis Viuis ex lapidibus : Et angelis coronata Vt sponsata
comite.

Noua veniens e celo Nuptiali thalamo Preparata vt
sponsata Copuletur domino. Platee et muri eius Ex auro
purissimo.

Porte nitent margaritis Adytis patentibus : Et virtute
meritorum Illuc introducitur Omnis qui ob Christi nomen Hic
in mundo premitur.

Tunsionibus, pressuris Expoliti lapides Suis coaptantur locis
Per manum artificis : Disponuntur permansuri Sacris edificiis.

^ Veriano: 39.

Digitized by VjOOQIC

Nov. II.] SS. TRIPHON ETC, S, MARTINUS EPS, 351

Gloria, et honor deo ^Vsquequo altissimo : Vna patri fiHoque
Inclyto paracleto Cui laus est et potestas Per immensa secula.
Amen.^

Antiphona, O quam metuendus est locus iste, vere non est
hic aliud nisi domus dei et porta celi.

f[ Triphon et socij martyres? Lectio tertia,

AD Saxoniam in vico Absado Decio imperatore in christianos
seuiente Triphon a persecutoribus comprehensus, cum
sacrificare renueret, et fidem Christi palam profiteretur, eculeo
appensus primum ferreis vngulis exaratur, deinde clauis ignitis
confixus pedes et fustibus cesus admotis lampadibus amburitur.*
Cuius tolerantiam constantiamque demiratus Respicius tribunus
ad fidem Christi conuersus est, ipsamque cepit aperte profiteri
statimque captus cum Triphone cruciatur. Deinde ambo ad
templum abstrahuntur, vt loui sacrificarent sed orante Triphone,
cum idolum corruisset, virgo quedam Nympha nomine miraculo
commota fideque suffusa, lesum deum verum esse proclamare
cepit. Tunc vero iussu presidis sancti martyres vna cum
Nympha virgine plumbatis crudeliter cesi, nouissime trucidantur
.iiij. idus Nouembris.

f[ Martinus episcopus confessor duplex minus. Oratio,

DEus, qui conspicis, quia ex nuUa nostra virtute subsistimus,*
concede propitius, vt intercessione beati Martini confessoris
tui atque pontificis, contra omnia aduersa muniamur. per.

t[ Ad matutinum inuitatofium}

Laudemus deum nostrum in confessione beati Martini.

Lectio iij,

MArtinus Sabarie natus (quod oppidum est Pannonie) cum
esset annorum decem inuitis parentibus ad ecclesiam
confugit, seque cathecuminum fieri postulauit. Quintodecimo
vero etatis anno se vite militari dedit. Quam primum sub
Constantino gessit, deinde sub luliano. Hic cum nihil preter
arma et vnam vestem possideret pauperi nudo Christi nomine
eleemosynam ab se mirabiliter petenti in porta Ambianensi,
dimidium chlamydis gladio diuise tribuit, reliqua parte ad se
egendumt reseruata. Qui nocte consecuta Christum vidit
dimidiata veste, quam is pauperi dederat, indutum, et dicentem»
Martinus cathecuminus hac me veste contexit. Natus vero
annos duo de viginti baptismum excepit, relictaque militia ad
sanctum Hilarium Pictaniensem* episcopum perrexit, a quo est

* — * vt supra : 39. 41. ^ die lO. in m,

' comburitur : 38. 43. * subaestimus : 38.

' die II. 1« OT. • Pictauiensem : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

352 S. AfARTINUS PAPA: SS, VITALIS ET AGRICOLA. [Nov. 14.

acolitus ordinatus. Demum ad episcopatum Turonensis ecclesie
ascitus monasterium edificauit, vbi cum .Ixxx. fratribus sanctis-
sime degens miraculis claruit. Tandem febri correptus cum
assidua oratione Christum, vt se reciperet, precaretur, discipulis
acclamantibus. Cur nos pater deseris ? cur nos miseros derelin-
quis? conclamauit: Domine si adhuc populo tuo sum neces-
sarius, non recuso laborem, fiat voluntas tua. Et dum hec
loqueretur, beatam animam efflauit .iij. idus Nouembris.

<[ Martinus papa martyr, Lectio ,iij}

MArtinus papa nacione Italus, patria Tudertinus, initio sui
pontificatus legatos Constantinopolim misit ad Paulum
patriarcham hereticum, si posset eum ad sanitatem reuocare.
IUe vero tantum abfuit, vt pontificis adhortationibus- obtem-
peraret, vt abusus Constantij imperatoris itidem heretici
autoritate, legatos pontificios in diuersas insulas relegauerit,
Quare commotus (vt par erat) Martinus .cl. episcoporum rome
coacta synodo paulum patriarcham anathemate detestatus,
damnauit. Tunc constantius olympium exarchum in italiam
mittit, eique mandat, vt monathelitarumf sectam per omnem
italiam disseminaret, daretque operam vt Martinum papam aut
interficeret, aut captum ad se perducendum curaret. A quo
Olympio cum Romam peruenisset, lictor immissus qui Martinum
in Basilica sancte marie maioris caperet, aut occideret repug-
nantem, dei miraculo subita cecitate corripitur. Et sic discrimen
tunc martinus euasit. Sed paulo post Constantius magnis
calamitatibus^ imperio acceptis nihilo melior factus, Theodorum
Caliopam Romam ad facinus peragendum mittit. A quo
martinus dolo captus, Constantinopolim mittitur. Vnde postea
in Chersonesim Ponti relegatus, calamitatibus et inopia confectus,
pridie idus Nouembris moritur ibidem pontificatus sui anno sexto
mense primo die .xxvi.

<[ Vitalis et Agricola martyres^ Lectio aij,

Vltalis et Agricola, quorum martyrium sanctus Ambrosius
scripsit, Bononie, Diocletiano et Maximiano imperatoribus
propterea quod Cristum predicarent comprehensi, et morte
aflfecti sunt. Erat autem Vitalis seruus Agricole, nunc vero
consors et martyrij socius. Qui Vitalis cum vrgentibus persecu-
toribus, vt Christum negaret hoc amplius eiusdem fidem
profiteretur, plurimis varijsque tormentis crutiatus,^ que libenti
ac inuicto animo pertulit, fusa oratione migrauit ad dominum.
Agricola deinde, cuius mors si forte mutaret sententiam, dilata
erat, cum nollet acquiescere persecutoribus, cruci affixus, martyrio

' die I. in m, 11 : 38. xij : 39. etc. ' abhortationibus : 43.

^ in : add, 39. etc * die 14. in m, ' craciatus : 38, etc

Digitized by VjOOQIC

Nov. 2a] DED, S, PETRI: S. PONTIANUS: S, ELISABETH, 353

coronatur pridie nonas Nouembris. Quorum corpora condita ad
ludeorum sepulchra post aliquot annos a beato Ambrosio in
eadem vrbe sunt cum solenni pompa ad honestiorem sacrumque
locum translata.

C Dedicatio basilice Petri et pauli duplex tninus}

Ad vesperas,

Hymnus, Vrbs beata.
Antipkona. Hec est domus dei.

Oratio. Deus qui nobis etc.

vfi in dedicatione basilice saluatoris et similiter ad matutinum^
laudes et vesperas dicuntur inuitatorium^ hymni^ antiphone^ Tertia
lectio et oratio vt in dicto festo.

Pontianus papa martyr.^ Lectio .iij.
pOntianus patria Romanus pontifex factus est anno cristif nati
-■' .cc. et .xlv. tempore Alexandri imperatoris. Qui quamquam
imaginem Cristif domi habuerit, eique templum edificare ac
inter deos referre voluerit, tamen idolorum sacrificulis efflagi-
tantibus Pontianum in Sardiniam insulam cum Philippo
presbytero relegauit Vbi multas calamitates, et grauiora
tormenta pro Christi fide passus moritur .xiij. calendas
Decembris. Cuius corpus postea a Fabiano pontifice romam
cum magna veneratione, ac totius cleri supplicationibus
reportatum est ac sepultum via Appia in cemeterio callisti.
Vixit autem in Pontificatu annos .ix. menses .v. dies .ij.

C Elisabeth vidua.^ .iij. Uctio.
"ppLisabeth regis Pannonie filia a teneris annis sancte, ac
-^-^ religiose vixit, et nupta Ludouico Lanthgrauio viro Turingie
nobilissimo tam caste, ajc pie deum colebat, vt suo exemplo
maritum ad sanctitatem ac vite perfectionem induxerit, orationi
assidue vacans, pauperumque indigentijs liberaliter subueniens.
Mortuo vero marito xenodochium maximum construxit ad
pauperes egrotantes alendos, et curandos, quibus non solum
necessaria subministrabat, se^ ipsamet saniosis etiam vlceribus
admouebat medicamenta. Igitur patrimonio partim his in rebus
absumpto,* partim a consanguineis demortui mariti subtracto
in pauperiem redacta, manibus tamen quod egenis"^ tribueret,
queritabat, atque his operibus intenta vitam sanctissime trans-
egit, tandem febre assumpta® ad celestia regna migrauit multia
miraculis clara.

^ die 18. in m. 2 mpra : add. 39. 41 [p. 349 ]

^ mohitinas : 38. *• die 19. in m,

^ di. 2a in m. * assumpto : 39.

' egris : 39. " absumpta : 39. 41. 44. 49. 6r. 63. 64,

B. R. N. 2 A

Digitized by VjOOQIC

354 PRARSENTATIO BM.V, S, CAECILIA. [Nov. 22.

C Presentatio ^tnarie virginis^ duplex ntaius,

In hocfesto hymni et antiphone dicuntur vt in eius natiuitaU
mutato in antiphona nomine natiuitatis in novien presentationis.

Oratio.

F^Eus qui sanctam tuam genitricem tabemaculum sancti
^ spiritus post triennium in templo dei presentari voluisti :
presta quesumus,vt qui eius presentationis festa recolimus, ipsius
intercessione ad templum, qui cristusf est,^ in celesti gloria pre-
sentari mereamur, qui, etc*

^ Ad matutinum inuitatorium,^

Presentationem virginis marie celebremus. Christum eius
(ilium adoremus dominum.

Lectio dij,

BEata virgo maria, que peperit mundi redemptorem, vt erat
etiam antequam in luce^ ederetur, plena gratia, ac peccati
omnis immunis, sic in omni etate prebebat magna documenta
insite virtutis et gratie. Presentata igitur quasi mulier iam etatis
prouecte in templo supplex dominum adorabat, ac in dei laudibus
constantissime perseuerabat, conuenientibus videlicet initijs vitam
instituens, qualis eam decebat, que filium Mesuper veniente*
spiritu sancto virgo esset paritura.

C Cecilia virgo martyr. Lectio ,iij?

CEcilia virgo Rome nobilissimis parentibus orta in fide Christi
optime instructa, suam deo virginitatem consecrauit. Que
Marco aurelio Antonio® imperatore cum inuita Valeriano
desponsata fuisset, ipsa nuptiarum nocte sponsum alloquitur
aflfirmans se angelum dei amatorem habere, qui corpus suum
nimio zelo impollutum custodiret. Proinde caueret ne quid in
se committeret, quo iram diuinam irritaret Quibus motus
Valerianus non ausus eam contingere, libenter se angelum
visurum respondit. Et affirmante Cecilia hoc sine baptismo
non licere, ad Vrbanum papam inter martyrum sepulchra lati-
tantem peruenit, ab eoque baptizatur. Reuersus autem Ceciliam
orantem inuenit, et angelum cum ea forma decorem humanum
excedente.® A quo ex magno timore confirmatus, impetrauit,
vt Tyburtium quoque fratrem suum charissimum ad fidem con-
uertendum curaret. Qui Tyburtius sancto spiritu afflatus fratre

^ — ^ beate marit: 39. 41. ^ es : 39. 41. ^ viuis : 39. etc

^ die 21. in m, * Thus aho 38 : lucem : 39. elc

* — ^ Thtis also 38 : dei supervenienie : 39. etc ' di. 22. in m.

' Antonino : 64. ' excedentem : 44.

Digitized by

QyOQ

Nov. 23.] S. CLEMENS PAPA, 355

et Cecilia autoribus ab eodem Vrbano baptizatur. Cuius rei
Almachius vrbis prefectus certior factus, Tyburtium et Valeri-
anum comprehendi iubet Cumque immolare iussi contemnerent,
plumbatis cesos affecit martyrio, ac protinus facultates eorum
exquirens, Ceciliam comprehendit A qua cum omnes pauperi-
bus distributas esse cognosceret, vehementer commotus, eam in
domum suam abstractam, flammis balnearibus concremari lubet
Sed cum illesa^ permaneret, misit carnificem qui tertio ictu
caput eius amputare non valens, seminecem reliquit Sed paulo
post decimo calendas Decembris, cum palma martyrij migrauit
ad dominum. Eius autem corpus sanctus Vrbanus sepeliuit
Et domum eiusdem ecclesiam nomine ipsius nuncupatam con-
secrauit

Oratio,

T^Eus qui nos annua beate Cecilie martyris tue solennitate*
^ letificas : da, vt quam veneramur officio, etiam pie conuersa-
tionis sequamur exemplo : per.

C Clemens papa martyr, Lectio Sij?

C^^Lemens patria Romanus de regione Celij montis imperatoris
-^ Domitiani tempore quartus post Petrum romane ecclesie
pontifex creatus est Quamquam enim Petrus hunc sibi proxi-
mum successorem esse voluisset, ipse tamen vsus singulari
quadam modestia, Linum et Cletum sponte sibi in honore
pontificio pretulit Cum autem pietate, religione, ac* doctrina
multos ad fidem Cristif conuertisset, iussu Traiani imperatoris,
in insulam deportatus est In qua duo millia Christianorum ad
secanda marmora damnatorum inuenit Cumque ibi aque
penuria laboraretur, a sexto enim milliario petebatur, clemens
collem haud longe positum conscendens, agnum vidit sub cuius
dextro pede fons aque dulcis munere diuino saturiebat^ Qua
recreati sunt omnes, et multi ad fidem Christi conuersi. Sed
hoc magis irritatus Traianus misit, qui clementem in mare
alligata ad collum anchora deijcerent Quo facto sanctissimum
corpus non ita multa* post ad littus delatum est : et ibidem
sepuitum extructo templo, vbi fons diuinitus emanauerat .ix,
calendas Decembris anno tertio Traiani. Sedit autem annos
nouem, menses .ij. dies .x.

Oratio,
T^Eus, qui nos annua beati Clementis martyris tui, atque
^^ pontificis solennitate letificas : concede propitius vt cuius
natalitia colimus : virtutem quoque passionis imitemur : Per
dominum.

^ illa : 39. * Ofn, 39. ' di. 23. in m,

* otn. 39. • scaturiebat : 38. etc. • multo : 38. etc

2 A 2

Digitized by VjOOQIC

356 5. CHKYSOGONUS: 5. CATHARINA. [Nov. 25.

f[ Chrysogonus martyr, Lectio dij}

CHrysogonus Diocletiani imperatoris iussu propterea quod
esset Christianus Rome iam biennium vinculis premebatur,
sancta Anastasia ipsi, et multis alijs christianis alimenta
suggerente. Cum Diocletianus ex Aquileia Romam scripsit, vt
ceteris christianis, qui vincti custodiebantur interfectis Chriso-
gonus ad se remitteretur. Aquileiam igitur delatus Cesari
prefecturas et magnos honores sibi, si deos adoraret pollicenti,
respondit : Vnum deum mente colo, veneror, et adoro, ista
deorum simulachra, tanquam malorum demonum sedes
execror, et abominor. Tunc imperatoris iussu ad locum, cui
nomen erat Aquegradate, ductus, Ibidem decollatus est .viij.
calendas Decembris Cuius corpus in mare proiectum, et postea
in possessione que dicitur ad saltum, a Zoilo presbytero
inuentum, in domo sua sepultum est.

Oratio,

ADesto domine supplicationibus nostris : vt qui ex iniquitate
nostra reos nos esse cognoscimus, beati Chrysogoni martyris
tui intercessione liberemur : per.

C Catherina? virgo niartyr duplex ntinus? Oratio.

DEus, qui dedisti legem Moysi in summitate montis Sinai :
et in eodem loco per sanctos angelos tuos corpus* beate
Catharine virginis et martyris tue mirabiliter collocasti : presta
quesumus : vt eius meritis et intercessione ad montem qui
Christus est, peruenire valeamus : pen^

Lectio Mj\

CAtharina virgo Alexandrina claris natalibus orta, liberalibus
disciplinis ab ineunte etate, et sanctis moribus instituta, in
eam sanctitatis et doctrine magnitudinem euasit, vt annos nata
decem et octo doctissimos etiam viros et grauissimos superaret :
tanto studio flagrans Christiane pietatis, vt cum Maxentij seuitia
multos Christianorum ad supplicia et necem abstrahi animad-
uerteret, non dubitauerit ipsum adire, eidemque immanitatem
impietatemque grauissimis et doctissimis verbis improperare.
Cuius sapientiam et constantiam demiratus Maxentius asseruari
eam iubet, et ex varijs regionibus viros doctissimos conuocari,
magno premio proposito si quis Catharinam conuicisset, et*
religione Cristianorum auertisset. Quod longe secus euenit.
Habita enim longa cum quinquaginta, qui conuenerant, doctis-
simis philosophis disputatione : omnes superatos ad christi iidem

' di. 24. in m, ^ Thus aiso 43 : Catharina : 38. etc

' di. 25. in m, * om, 38,

^ eundem dominum nostnim : add, 43. etc. * a : add, 39. 41. 61. 63.

Digitized by VjOOQIC

Nov. 29.] 5. PETRUS EPS, SS. SATURNINUS ET SISINNIUS. 357

conuertit : et sic in fide confirmauit, vt pro ea mori non dubit-
auerint. Tunc Maxentius ad blanditias conuersus magnis pollici-
tationibus Catharinam aggreditur Quas cum virgo repudiasset,
plumbatis scuticis crudelissime cesa in carcerem obscurissimum
detruditur, et vndecim diebus continuis fame, et siti cruciata, ad
gladiorum rotam extrahitur excarnificanda. Rota autem con-
tinuo ad ipsius preces confracta et comminuta est. Quo miraculo
multi sunt ad Cristif fidem conuersi. Sed cum hec omnia sup-
piicia magno animo diuina ope superasset iubente Maxentio,
cuius erat obstinatus animus, capite plectitur ad .vij.^ calendas
Decembris. Eius autem corpus in Sina monte Arabie ministerio
angelorum conditum est.

C Petrus episcopus inartyr. Lectio tertia?

PEtrus Alexandrine vrbis episcopus theone integerrimo viro
successit, vir omni virtute cumulatus. Qui per vniuersam
Egyptum, velut lucifer quidam effulsit Duodecim annos epis-
copatum illius vrbis administrauit : tres ante persecutionem, que
maximino imperatore ad orientem exorta est, reliquos in ipsa
diuersis tentationum generibus agitatus. Cumque semper in
omni agone persecutionum positus magnum faceret in virtute et
sanctitate profectum, vtilitati atque instructioni ecclesie constan-
tissime inseruiebat. Cum igitur in omijem sacerdotij curam
diebus ac noctibus insudasset, nono persecutionis anno episcopatus
vero sui decimo .vi. calendas Decembris eiusdem maximini
tempore martyrij coronam capitis obtruncatione promeruit

C Satuminus et Sisinnius martyres. Lectio Aij?

ROme sub maximiano imperatore Saturninus et Sisinnius
diaconus inter alios Christi seruos ad fodiendam arenam
edificandis thermis Diocletianis damnati sunt, licet esset ea etate
Satuminus, vt per senectutem sarcinam ferre non valens, a Sisin-
nio iuuaretur. Quorum cum sanctitas et fides inter ceteros chris-
tianos polleret, ambo Lauditio prefecto traditi in carcerem sunt
coniecti, vbi multos gentiles ad se veniens* fidem docuerunt, et
ad Christum conuerterunt Denique post multos dies vincti
cathenis, ac nudis pedibus educti, ad tripodem sacrificare iubentur.
At clamante Satumino conterat dominus idola gentium, soluta
tripode, duo miiites papias et maurus in cristumf crediderunt
Qui paulo post fuerunt martyrio coronati. Demum Saturninus,
et Sisinnius post multos cruciatus iussu presidis in viam Nomen-
tanam abstracti secundo ab vrbe milliario capite truncati martyrij
palmam sunt consecuti. Quorum corpora Tharson et loannes
via salaria in predio suo sepelierunt tertio calendas Decembris.

^ die : add, 39. sextum : 49. 61. 64. ^ di. 26. in m.

' die 29. in m, * venientes : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

35» S, ANDREAS APOSTOLUS. [Nor. ja

f[ Andreas apostolus dupUx maius.

Ad vesperas hymnus de communi apostolorum.

Antiphona, Vnus ex duobus qui secuti sunt dominum, erat
Andreas frater Simonis Petri halleluia.

Oratio.

TVT Aiestatem tuam domine supplicitter^ exoramus vt sicut ecck-
^^ sie tue beatus Andreas apostolus extitit predicator et rector
ita apud te sit pro nobis perpetuus intercesso* : per.

%^ Ad viatutinunfi inuitatorium et hymnus de communi apostth
lorum,

Antiphona, Doctor bonus, et* amicus dei Andreas ducitur ad
crucem, quam a longe aspiciens dixit : Salue crux suscipe disci-
pulum eius qui pependit in te magister meus Christus.

Lectio ,iij,

ANdreas Petri frater in Bethsaida ortus Galilee vico piscatoriara
artem cum fratre exercebat, et tunc piscabantur in littoreGa-
lilee, quum Christus preteriens, hos omnium primos vocauit dicens.
Venite post me, et faciam vos piscatores hominum. Ad quara
vocem nullo alio miraculo adducti relictis retibus, secuti sunt eum.
Post passionem vero, et resurrectionem Christi, Andreas cum in
Scythia Europe, que ipsi prouincia ad Christi doctrinam dissemi-
nandam obtigerat, multis miraculis editis plurimos ad verum dei
cultum perduxisset in Greciam venit : multisque ad fidem Christi
conuersis Aegeam^ proconsulem ad Patras vrbem predicationibus
suis obsistentem, christianosque dijs sacrificare cogentem, liberrime
cepit increpare : quod qui iudex hominum haberi vellet. Cristumt
deum atque omnium iudicem a demonibus illusus* non agnosceret
Cui Aegeas iratus respondit: Desineret Christum iactare, cui
similia verba nihil profuissent, quominus a ludeis crucifigeretur.
Et Andream multa in laudem Christi, sponte sua pro genere
humano crucifixi dicere incipientem, vana et impia oratione inter-
pellatum iubet in carcerem detrudi. Vnde ab irato in Aegeam
populo eductus esset, nisi ipse animos popularium conpescuisset,
rogans, ne se martyrij desideratissima corona fraudarent. Igitur
paulo post in tribunal productum, quum Aegeas in proposito
constantissime perseuerantem, et crucis mysterium maxime ex-
tollentem, sibique suam impietatem libera voce exprobrantem
videret, in crucem eum tolli, et Christi mortem imitari iussit
Adductus igitur Andreas ad locum martyrij cum multa prius in
crucis laudem exclamando dixisset, pridie calendas Decembris in
crucem actus Christi mortem imitatus est nisi quod neque manus

^ suppliciter : 38. etc * intercessor : 38. etc. ' di. 30. in m,

* om, 39. * Aegeum : 38. ^ elusus : 39. many editicns.

Diaitizftd bv
9

QjOc.

Dbc. 6.] S. BIBIANA: S, NICOLAUS. 359

neque pedes eius clauis sunt affixi, sed fune ligati, vt diutius
desiderata morte cruciaretur.

C Adlaudes.

Antiphona} O bona crux que decorem: et pulchritudinem
de membris domini suscepisti : accipe me ab hominibus : et redde
me magistro meo : vt per te me recipiat : qui per te me redemit.

^Ad vesperas hyinnus de coinntuniy vt supra.

Antiphona. Cum peruenisset beatus Andreas ad locum vbi
crux parata erat : exclamauit,* dicens : O bona crux diu desiderata :
et iam concupiscenti animo preparata : securus et gaudens venio
ad te : ita et tu exultans suscipe me discipulum eius qui pependit
in te.

C DECEMBER.

f[ Bibiana virgo martyr, Lectio iij?

Blbiana virgo beatorum martyrum Fausti et Drafose filia cum
parentum exempla secuta singulari pietate ac fide Christum
coleret, et eius precepta ingenti studio seruaret seseque ad euan-
gelice doctrine normam effingere summopere contenderet, a
luliano imperatore atrocissimo Christianorum hoste comprehensa,
ac Fausto presidi tradita est. Sed hic cum eam ad idolis sacri-
ficandum compellere aggrederetur, ab eadem est ad fidem
conuersus, statimque martyrium constanti animo subiuit. At
beata virgo a luliano deos adorare iussa, vnum deum conditorem,
moderatoremquc rerum omnium adorandum asserebat. Quamo-
brem tam diu plumbatis cesa est, donec corpusculo miserabiliter
cruciato, spiritum emisit, postridie calendas Decembris. Eius
autem corpus a loanne presbytero rome iuxta palatium Licinia-
num sepultum est.

f[ Nicolaus episcopus confessor duplex minus,
Oratio,

DEus, qui beatum Nicolaum pontificem tuum innumeris
decorasti miraculis, tribue quesumus vt eius meritis, et
precibus a gehenne incendijs liberemur : per.

f[ Lectio iij}

Nlcolaus illustri loco Patare natus, quod oppidum est in Lycia,
orbatus in adolescentia vtroque parente omnes suas facul-

* die 2. in tn, die 7 : 44. - om. 39.

^ die I. in m. So aho 38. 2 : 39. etc. "* die 6. in m, om, 38.

Digitized by VjOOQIC

36o S\ AMBROSIUS EPISCOPUS, [Dec. 7.

tates pauperibus distribuit. Cuius illud persancte et benigpie
factum in primis memoratur. Quod cum quidam eius ciuis ex
diuite pauperrimus factus, tres filias iam viro maturas non valens
pre inopia matrimonio collocare, statuisset prostituere, Nicolaus
re cognita, quadam nocte per fenestram tantum pecuniarum c!am
proiecit in domum illius, quantum doti vnius filiarum abundc
suflRceret. Quod cum iterum, et tertio fecisset, tres honestissime
virgines dotibus acceptis honestis viris in matrimonium date sunt
His et talibus virtutum officijs. cum magna sua sanctitatis pre-
buisset documenta, Myram oppidum eiusdem prouincie a deo
videlicet admonitus contendit, eo potissimum tempore, quo eius
episcopus obierat. Vbi cum prouinciales episcopi de eligendo
episcopo consultarent, diuinitus admoniti sunt vt eum eligerent,
qui postridie mane Nicolaus nominis^ primusecclesiam ingredere-
tur. Quod cum accidisset Nicolao, comprehensus ab obseruantibus
magno cunctorum consensu, episcopus creatur. Quod munus tam
religiose, tam sancte, prudenterque gessit, vt omnis virtutis, ac
pietatis clarissimum fuerit exemplum, maximumque sui desi-
derium vniuerse Lycie moriens etate senili .viij. idus Decembris
reliquerit : vbi multis etiam miraculis claruisse memoratur.

<[ Ambrosius episcoptis confessor^ duplex fninus?
Oratio,

DEus, qui populo tuo eterne salutis beatum Ambrosium
ministrum tribuisti, presta quesumus : vt quem doctorem vite
habuimus in terris : intercessorem habere mereamur in celis : per.

f[ Lectio tertia,

AMbrosius Mediolanensis antistes Ambrosio patre ciue romano
Galliam^ administrante natus est. Cuius in ore dormientis
in cunis examen apum prestantiam viri portendens consedisse*
memoratur. Sed Rome liberalibus disciplinis eruditus, ob ingenij
eius acumen, et solertiam, a Probo prefecto, vt Liguriam guber-
naret missus, Mediolanum venit Vbi mortuo Auxentio episcopo
Arriano, cum populus in electione presuh's dissideret, et ipse
seditionis sedande studio ad ecclesiam perrexisset, subita totius
populi voce Ambrosium episcopum acclamantis, incredibili et
catholicorum et Arrianorum consensu pontifex eligitur. Quod
onus etsi diu subire recusauerit, tamen Valentiniano imperatore
electionem libenter approbante, non potuit populi simul ac
imperatoris desiderio et voluntati resistere. Suscepto igitur
episcopatu, ea vite sanctimonia ac morum integritate, auctoritate-
que munus obiuit, vt Theodosius imperator, quo iubente propter
magistratus occisos Thessalonica ciuitas fuerat occidione cesa,*

' nomine : 39. etc. ^ die 7. tn fti. " Galileam : 39.

* concedisse : 43. ' cessa : 39.

Digitized by

GOOQ

iltf

Dec. 8.] CONCEPTIO B. MARIAE VIRGINIS, 361

Mediolani Ambrosio se ingressu ecclesie prohibenti, et commissum
scelus magna cum libertate improperanti : paruerit : et publice
penitcntiam egerit ab eodem iniunctam. Demum post multos
exhaustos labores pro Cristi ecclesia, post multa librorum
volumina sancte et sapienter conscripta, pietate ac miraculis
clarus, quieuit in domino pridie nonas Aprilis, anno christi nati
ccclxxx. Cuius festum ab ecclesia celebratur .vij. idus Decembris
quo die episcopus creatus est.

f[ Conceptio virginis^ duplex maiiis.

Ad vesperas, Hymmis, Aue maris stella.-
Antiphona, Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter
filias Ade. Halleluia.

Oratio,

F^Eus, qui per immaculatam virginis conceptionem dignum
^ filio tuo habitaculum preparasti : presta quesumus : vt
sicut eam ab omni labe preseruasti : ita nos quoque mundos
eius intercessione ad te peruenire concedas : per.

C Ad matutinum inuitatorium?

T Mmaculatam conceptionem virginis Marie celebremus, cristumf
-*• eius preseruatorem adoremus dominum.

Hymnus, O gloriosa domina. etc^

Antiphona, Tota pulchra es Maria, et macula originalis non
est in te. Halleluia.

C Tertia lectio, Ex dictisi^ sanctorum, Augustinus,

MAgnifica illum qui te ab omni peccato reseruauit® Quis
enim inquit, dicere poterit : sine peccato sum natus ? aut
mundus sum ab omni iniquitate dicere audebit : nisi illa virgo
prudentissima animatum templum dei eccelsi -? quam deus sic
elegit et preelegit ante mundi constitutionem, vt® sancta et
immaculata mater dei filia* ab eterno reseruata incorrupta ab
omni labe peccati.

Hilarius, O virgo benedicta super omnes feminas : que
^^angelos vincis^^ puritate : que omnes sanctos superas pietate.

Ciprianus, O virgo iusta et omni iustitia plenissima : cuius
conceptio singularis.

Basilius, O maria tu candoris et decoris forma, cui in terris
non est equalis : nec in celis^^ ianua.

^ beate marie : 39.

* require \infra add, 41.] in officio sabhatino eiusdcm : add, 39. 41. \See beloWy
p. 388.] * die 8. in m.

* require infra in ofjicio sabbatino eiusdem : 39. 41. \See beloWy p. 388.]

* actis: 60. " praeseruauit : 60. ^ excelsi : 38. etc.

' essct : add, 39. 41. * filio : 39. 41. **— *' vincis angelos : 38.

" coeli: 60.

Digitized by VjOOQIC

362 S. MELCHIADES PAPA. [Dec io.

Augustinus. O mater domini sicut in prima femina
abundauit delictum : ita et in te superabundauit omnis plenitudo
gratie : et ideo super omnes ignara delicti.

Idem, Charitas fecisti : vt non solum Maria non peccaret :
sed nec peccatum cogitare potuit : et super cunctos^ reseruasti
ab omni labe peccati.

Origenes. Que neque serpentis persuasione decepta, nec
eius venenosis afflatibus infecta.

Ambrosius. Hec est virga in qua nec modus originalis : nec
cortex venialis culpe fuit.

Cyrillus. Post filium: temerarium est in maria virgine:
ponere culpam aliquam : vel peccatum.

Bernardus. Caro virginis ex* adam sumpta : maculas ade non
admisit.

Thomas. Maria ab omni peccato originali et actuali : immunis
fuit.

Dominicus. Sicut primus Adam fuit ex terra virgine, et
nunquam maledicta formatus: ita decuit in secundo Adam
fieri.

C Ad laudes.

Antiphona. Quam pulchra es amica mea, columba mea :
immaculata mea odor vestimentorum tuorum super omnia
aromata. halleluia.

^ Ad vesperas.

Hymnus. Aue maris stella.*

Antiphona. Quam pulchri sunt gressus tui filia principis :
collum tuum sicut turris eburnea : oculi tui diuini, et come
capitis tui sicut purpura regis : quam pulchra es, et quam decora
charissima. halleluia.

C Melchiades papa martyr. Lectio tertia.^

MElchiades papa natione Apher, Maxentij. Licinij, et Maxi-
mini temporibus ecclesie prefuit. Hic instituit, vt neque
die dominico, neque quinta feria ieiunaretur, quoniam hos dies
pagani, quasi sacros ieiunijs celebrarent. Multa quoque
constituit ad oblationes faciendas pertinentia eo quod Maniche-
orum heresis tunc maxime in vrbe Roma inualescebat
Quibus peractis Maximini iussu martyrio coronatus via Appia
sepelitur, in CaUisti cemeterio .iiij. idibus Decembris Cum ex
sacris ordinibus^ semel habitis presbyteros .vij. diaconos sex,
episcopos .xij. creasset. Sedit autem annos .iiij. menses septem,
dies nouem.

^ eam : add. 39. 41. 60. ^ es : 43. * vt supra : add. 39. 41. \See below, p. 388.]
* di. 10 : in m. ^ ordinationibus : 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

Dec. 13.] S. DAMASUS: S. LUCIA. 363

C Daniasus papa confessor. Lectio .iij}

DAmasus papa natione Hispanus, qui luliani imperatoris
tempore prefuit ecclesie, in publico concilio adulterij
causam dixit, et innocens absolutus est. Concordio atque
Callisto diaconis accusatoribus damnatis, qui falsum crimen
detulerant, lataque lege, vt in posterum falsi crimmis delatores
penam talionis subirent. Hic ocio literario delectatus res
gestas omnium superiorum pontificum libro quem ad Hierony-
mum misit, memorie prodidit. Templa et cultum diuinum auxit
Basilicas duas condidit, alteram in honorem diui Laurentij non
longe a theatro Pompeiano quam fundis, domibusque dotatam,
magnis quoque muneribus exornauit : alteram- via Ardeatina ad
Cathacumbas. Dedicauit et Platoniam vbi corpora Petri et
Pauli aliquando iacuerant : versibus quoque elegantibus corpora
ibi sepulta celebrauit. Ipse preterea instituit, vt psalmi in
ecclesia alternatim canerentur, et in fine cuiusque diceretur, Gloria
patri, et filio et spiritui sancto. Vtque in principio misse
confessio diceretur quemadmodum et hodie fit. Hic primus
interpretationi Hieronymi sacre scripture auctoritatem dedit.
Cum autem sedisset annos .xix. menses tres dies .xi. moritur .iij.
idus Decembris, ac sepelitur via Ardeatina cum matre et sorore
in Basilica, quam ipse condiderat.

Oratio,

EXaudi domine preces nostras et interueniente beato Damaso '
confessore tuo atque pontifice : supplicationes nostras
placatus intende : per.

<[ Lucia virgo martyr. duplex minus?
Tertia lectio.

LVcia virgo Siracusana nobilis generis et egregie ab infantia
pietatis, cum matre Eutitia, que fluxum sanguinis
patiebatur, religionis gratia Catanam, vbi sancti* Agathe corpus
magna Siculorum veneratione colitur, peruenit, et fusis ad
Agathe sepulchrum precibus hac intercedente impetrauit a deo
vt Eutitiam sanaret Tunc Lucia" matrem multis precibus
exorat, vt facultates quas sibi dare constituerat nomine dotis,
cum se cuidam iuueni despondisset, sibi suo arbitratu collocandas
traderet Cum igitur Siracusas redijssent, Lucia omnes suas
facultates vendidit, et pecunias pauperibus distribuit Quod ubi
sponsus eius resciuit, factum egerrime ferens, ad vrbis prefectum
Paschasium defert Luciam Christianam esse, ac superstitioni

' die II. in m, * altera: 38. ' Die 13. in w.

* Sanctae : 38. etc. * Lucina : 38.

Digitized by VjOOQIC

364 S. THOMAS APOSTOLUS. [Dec. 21.

seruientem bona sua dissipasse. Paschasius autem cum nuUa
ratione potuisset eam a vera pietate ad idolorum cultum,
auertere, multis, et magnis tormentis cruciatam, iubet guttur
gladio transfigi. Sed hoc vulnere accepto virgo non ante amisit
vocem, nec spiritum emisit, quam diuinitus aliqua futura
prediceret, et in his ecclesie tranquillitatem futuram post
Maximiani et Diocletiani tempora in quibus passa est ^vigesimo
calendas lanuarij.^ Eius autem corpus Siracusis conditum est,
et longo post tempore Constantinopolim translatum, et hinc
postremo Venetias.

C 'Thomas apostolus duplex inaius.
Oratio.

DA nobis quesumus domine beati apostoli tui Thome
solennitatibus gloriari vt eius semper et patrocinijs
subleuemur, et fidem congrua deuotione sectemur : Per
dominum.

C Lectio tertia.

THomas qui et Didymus appellatur natione Galileus fuit de
numero duodecim apostolorum. Huic christum a mortuis
surrexisse dubitanti, nec ceteris apostolis quibus ipso absente
apparuerat, eum surrexisse confirmantibus, credenti, Christus
ipse tractandum se prebuit. Ingressus enim foribus clausis
huic professo se non crediturum, nisi digitum in vulnera
clauorum et manum in lancee plagam inseruisset, in medio
apostolorum consistens, dixit: Infer huc digitum tuum, et vide
manus meas et affer manum tuam, et mitte in latus meum,
nolique incredulus esse. Quo facto respondens Thomas : Tu es
(inquit) dominus meus et deus meus. Itaque sua dubitatione
magnum indubitate fidei testimonium posteris credituris reliquit.
Quos beatos fore tunc Christus testatus est his verbis : Quia
vidisti me thoma credidisti, beati qui non viderunt, et crediderunt
Post Christi vero ad patrem ascensum, Thomas multum de
Christiana pietate meritus, quam in Medos, Persas, Hircanos,
Brachmanas, et Indorum gentem, longe lateque propagauit, in
interna gentium predicatione delatus, multis editis miraculis ab
eis, qui lucem veritatis infense oderant, primum est candentibus
laminis adustus, deinde in"* fornacem iniectus, postremo lanceis
confossus, occubuit in Indie vrbe Calaminia,* ibidemque
sepultus est .xij. calendas lanuarij.

* — ^ idibus Decembris : 39. 41. 43. 49. 60. 61. 63. 64.

2 Dte 21. : fraef. 38. •* ad : 43. "* Calamina : 38.

Digitized by

GOG

Dec. 24.] VIGIUA NATIVITATIS DOMINL 365

<[ Vigilia natiuitatis domini etiam si incidat^ Sabbato aut in
dominica .iiij. aduentus semper agitur officium de vigilia?

^Et dicituf^ ad matutinum inuitatorium. Hodie scietis quia
veniet dominus et mane videbitis gloriam eius.

Hymnus de Aduentu videlicet. Vox clamantis^ etc.

Antiphona. Crastina die delebitur iniquitas terre, et regnabit
super nos saluator mundi halleluia.

C Tertia lectio secundum Mattheum.

CUm esse desponsata mater lesu^ Maria loseph antequam
conuenirent, inuenta est in vtero habens de spiritu sancto.
Et reliqua.

C Homilia Origenis.

QUe fuit necessitas vt deponsata esset Maria loseph nisi
propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur. Et
ille malignus fraudis commenta aduersus desponsatam virginem
nulla penitus inuenisset* Vel idep desponsata fuerat ioseph,
vt nato infanti vel ipsi marie curam videretur gerere ioseph,
siue in egyptum iens, vel inde denuo rediens, Ideo desponsata
fuit loseph, non tamen in concupiscentia iuncta. Mater (inquit)
eius, mater immaculata: mater incorrupta, mater intacta.
Mater (inquit) eius. Cuius eius ? Mater dei vnigeniti domini
et regis omnium : plasmatoris et creatoris cunctorum. Illius qui
in celis est sine matre, et in terra est sine patre. Ipsius qui in celis
secundum diuinitatem in sinu est patris, et in terris^ secundum
corporis susceptionem in sinu est matris. O magne admirationis
gratia, o inenarrabilis suauitas : o inefTabile magnumque sacramen-
tum. Ipsa eadem virgo, ipsa et mater domini, ipsa et genitrix, ipsa
et eius ancilla : plasmatio eius ipsa que^ genuit ? Quis vnquam
audiuit ista ? quis vidit talia ? Et quis hoc excogitare potuit,
vt mater virgo esset : intacta generaret que et virgo permansit
et generauit ? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur :
et ignis eum non tangebat, et sicut tres pueri in camino ignis
inclusi habebantur, et tamen eos non ledebat incendium : nec
odor fumi erat in eis. Vel quemadmodum Danieli intra lacum
leonum incluso: claustris non apertis allatum est prandium
ab Abachuc,' ita hec virgo sancta genuit dominum, sed intacta
permansit, genuit infantem, et vt dictum est virgo permansit.

t[ Ad laudes.
Antiphona. Lauda et letare filia Sion : quia ecce ego venio
et habitabo in medio tui. Halleluia.

* in: adcL 39. etc. ^ di 24. in m. =' — ' om. 39. 41.

* clomantis : 38. clara : 39. 41. clara ecce : 44. 49. 6a 61. 63. 64. \Ste abffve^

P- 34.]

' eius: 60. " inueniret: 60. "^ terra : 39. 41. 60.

* quem : 39. 41. " Habacuc : 38.

Digitized by VjOOQIC

366 NATIVITAS DOMINI. [Dec. 25.

Oratio.

DEus, qui nos redemptionis nostre annua expectatione
letificas, presta, vt vnigenitum tuum, quem redemptorem
leti suscipimus : venientem quoque iudicem securi vid^jnus
dominum nostrum lesum Christum filium tuum qui tecum
viuit et regnat.

NATIVITAS

DOMINI NOSTRI

lesu Christi duplex niaius.

Ad vesperas hymnus.

CHriste redemptor omnium Ex parte^ patris vnice Solus ante
principium : Natus ineffabiliter.

Tu lumen tu splendor patris : Tu spes perennis omnium
Intende quas fundunt preces Tui per orbem famuli.

Memento salutis auctor, quotf nostri quondam corporis
Ex illibata virgine Nascendo formam sumpseris.

Sic* presens testatur dies, Currens per anni circulum Quod
solus a sede patris Mundi salus adueneris.

Hunc celum, terra, hunc mare : Hunc omne, quod in eis est
Auctorem aduentus tui Laudans exultat cantico.

Nos quoque qui sancto tuo Redempti sanguine sumus Ob
diem natalis tui Hymnum nouum concinimus.

Gloria tibi domine, Qui natus es de virgine, Cum patre et
sancto spiritu in sempiterna secula. Amen.

<[ Notandum quodin omnibus Iwris infine omnium hymnorum^
tam de natiuitate^ quam de alijs festis vsque ad epiphaniam dicitur
Gloria tibi domine Qui natus es. etc?

Antiphona. Completi sunt dies marie, vt pareret filium suum
primogenitum Halleluia, halleluia.

Oratio.

COncede quesumus omnipotens deus vt nos vnigeniti tui noua
per carnem natiuitas liberet, quos sub peccati iugo vetusta
seruitus tenet. per.*

^ Ad matutinum inuitatorium}
Christus natus est nobis, venite adoremus.

Hymnus.
Solis ortus cardine Ad vsque terre limitem Christum
canamus principem, Natum Maria virgine.

* Thus 61. patre : 39. etc. * Hic : 39. ' de virgine. vt supra : 39. 41.

^ eundem doroinum nostnim : add. 39. ^ die 25. in m.

Digitized by VjOOQIC

Dbc. 25.] NATIVITAS DOMINL 367

Beatus auctor seculi Seruile corpus induit : Ve^ carne carnem
liberans, Ne perderet quos condidit.

Caste parentis viscera Celestis intrat gratia, Venter puelle
baiulat Secreta, que non nouerat.

Domus pudici pectoris Templum repente fit dei, Intacta
nesciens virum, verbo concepit filium.

Enixa est puerpera, Quem Gabriel predixerat : Quem matris
aluo gestiens, Clausus loannes senserat.

Feno iacere pertulit Presepe non abhorruit, Paruoque lacte
pastus est, Per quem nec ales esurit

Gaudet chorus celestium, Et angeli canunt deo, Palamque fit
pastoribus Pastor creator omnium.

Gloria tibi domine, Qui natus.^

Antiphona, Dominus dixit ad me filius meus es tu, ego
hodie genui te.

Notandum quod hodie omittuntur i, et ij, lectufi occurrentes in
chminicali et loco earum leguntur infrascripte,

C Ex Isaia, Lectio ./.*

PRimo tempore alleuiata est terra Zabulon et terra Neph-
thalim ... corroboret in iudicio et iustitia amodo et vsque in
sempiternum.

C Consolamini consolamini popule meus^ ... duplicia pro
omnibus peccatis suis.

C Consurge, consurge, induere fortitudine tua Sion® ... Gratis
venundati estis et sine argento redimemini.

C Secunda lectio secundum Lucam?
pActum est autem in diebus illis exijt edictum a Cesare
^ Augusto . . . sicut dictum est ad illos.

Lectio ,iij, sermo s. Leoni^ pape.

SAluator noster dilectissimi hodie natus est, gaudeamus.
Neque enim fas est locum esse tristitie, vbi natalis est vite.
Que consumpto mortalitatis timore ingerit nobis de promissa
eternitate letitiam. Nemo ab huius alacritatis participatione
secernitur. Vna cunctis letitie communis est ratio, quia
dominus noster peccati mortisque destructor: sicut nullum a
reatu liberum repperit, ita liberandis omnibus venit Exultet
sanctus, quia appropinquat ad palmam. Gaudeat peccator,
quia inuitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad
vitam. Dei namque filius secundum plenitudinem temporis,
quam diuini consilij inscrutabilis altitudo disposuit reconcilian-

' Thtis aiso 38. Ut : 39. etc. * vi supra, add, 39. 41.

' So also 44. 60. 64. Uctioncs: 39. 41. 43. 61. * Ca. 9. in m, [ix. 1-7.]

' Ca. 40. in m. [xL 1-2.] om, 38. • Ca. 52. in m, [lii 1-3.] om, 38.

' Ca. ii. in m, of 39. etc. fii. 1-20.] • Leonis : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

368 S, STEPHANUS PROTOMARTYR, [Dec a6.

dam auctori suo naturam generis sumpsit humani vt inuentor
mortis diabolus per ipsam, qua vicerat, vinceretur. In quo
conflictu pro nobis inito magno et mirabili equitatis iure certatum
est Dum omnipotens dominus cum seuissimo hoste non in sua
maiestate ; sed in nostra humilitate congreditur. Obijciens ei
eandem formam, eandemque naturam, mortalitatis quidem nostre
participem : sed peccati totius expertem.

Ad laudes,
Aniiphona, Exortum est in tenebris lumen rectis corde,^
misericors, et miserator : et iustus dominus.

Ad vesperas,

Hymnus, Christi redemptor, vt supra,

Antiphona, Hodie christus natus est, hodie saluator apparuit :
hodie in terra canunt angeh', letantur archangeli, hodie exultant
iusti dicentes : Gloria in excelsis deo. Halleluia halleluia.

Oratio,
Concede quesumus vt supra,
Deinde pro contviemoratione sancti Stephani,
Antiphona, Stephanus autem plenus gratia et fortitudine,
faciebat prodigia, et signa magna in populo.

Oremus. Oratio.

DA nobis quesumus Domine imitari quod colimus : vt discamus
et inimicos diligere : quia eius natalitia celebramus : qui
nouit etiam pro- persecutoribus exorare dominum nostrum
lesum christum filium tuum : qui tecum.

C Stephanus protomartyr^ duplex maius,

Ad matutinum, Inuitatorium,

Christum natum qui beatum hodie coronauit Stephanum.
Venite adoremus.

Hymnus, Martyr dei etc. vt in communi vnius martyris^

Antiphona. Ecce video celos apertos : et lesum stantem a
dextris dei.

Lectio ,iij,
CTephanus vnus ex septem diaconis qui propter fidem et
^ sapientiam fuerunt ab apostolis electi,^ plenus gratia et
fortitudine edebat coram populo magna miracula. Contra quem
cum synagoget que dicebatur Lybertynorum et Cyrenensium ac
Alexandrinorum, et eorum qui ex Cilicia venerant et Asia,
quidam disputare cepissent, nec eius sapientie ac spiritui, qui
loquebatur obsistere possent, subomarunt quosdam, qui se
dicerent. Stephanum audisse cum verba blasphemie in deum ac

' om, 39. etc. 2 nobis : add, 39. ' Die 26 : pr, 38.

* di. 26. in VI, om, 38. \See below, p. 376.] * erecti : 43.

Digitized by VjOOQIC

Dec. 26.] S, STEPHANUS PROTOMARTYR, 369

Moisem protulisset. Itaque plebe, ac senioribus, et scribis
concitatis concursuque facto in Stephanum manus inijciunt,
ipsumque ad concilium abstrahunt, submissis falsis testibus
qui dicerent ipsum in locum sanctum et legem solitum esse
continenter male loqui et affirmare lesum Nazarenum locum
illum esse demoliturum et mores, quos Moses tradidisset,
mutaturum. Rogatus igitur a principibus sacerdotum vtrum vera
essent, que ipsi obicerentur, longe repetita narratione, multa de
figuris veteris testamenti, que venturum christum significabant,
multa etiam de iudeorum inueterata perfidia, et peruicacia, ac
prophetarum persecutione disseruit. Quibus audientes illi
magnopere cruciabantur. Spectans porro in celum, Ecce (ait)
video celos apertos, et filium hominis stantem a dextris virtutis
dei. Illi vero exclamantes voce magna, comprimebant aures
suas, et eum impetu facto extra vrbem eiecerunt, et lapidibus
obruebant inuocantem et dicentem : Domine iesu suscipe
spiritum meum Postremo cum genibus flexis clamasset voce
magna Domine ne statuas illis hoc peccatum, migrauit ad
dominum.

Ad laudes,

Antiphona, Lapidabant Stephanum inuocantem, et dicen-
tem : Domine iesu suscipe spiritum meum, et ne statuas illis
hoc peccatum.

Oratio, Da nobis quesumus. vt supra,

Deinde pro cormneinoratione natiuitatts dicitur, Oremus.^
Oratio. Concede quesumus.^

Ad vesperas,

Hymnus. Deus tuorum etc?

Antiphona, Sepelierunt autem Stephanum viri timorati, et
fecerunt planctum magnum super eum.
Oratio, Da nobis.

Deinde pro commemoratione sancti loannis,

Antiphona, Iste est loannes qui supra pectus domini in cena
recubuit, Beatus apostolus, cui reuelata sunt secreta celestia.

Oremus. Oratio,

llJ^Cclesiam tuam domine benignus illustra, vt beati loannis
^ apostoli tui et euangeliste illuminata doctrinis, ad dona
perueniat sempiterna : per.

* om. 60. * vt in die : add. 39. 41.

^ militum : vt in commnni vnius martyris: 39. 41. \See bdow^ p. 377.]

B. R. N. 2 B

Digitized by VjOOQIC

370 S, lOANNES APOSTOLUS, [Dec. 27.

Deindejit commemoratio de natiuitate vt supra in laudibus.
C loannes apostolus et euangelista duplex maius}

Ad matutinum. Inuitatorium et hymnus de communi
apostolorum,

Antiphona. Hic est discipulus ille, qui testimonium perhibet
de his, et scimus quia verum est testimonium eius.

<[ Lectio tertia,

IOannes apostolus et euangelista, qui cum lacobo fratre
christum se vocantem relictis retibus et patre Zebedeo secutus
est mira charitatc christum dilexit : estque ab ipso maxime
omnium discipulorum dilectus. Hunc enim christus sue
transfigurationi voluit cum Petro et lacobo fratre interesse, et
cum eisdem se comitari ad lairi archisynagogi filiam sanandam
ingredientem, idemque cum Petro missus est, vt illi pascha
pararent, in eaque postrema cena in sinu domini recubuit, et
solus est ausus eundem de proditoris nomine percontari. Et
quod est omnium maximum mutue dilectionis argumentum,
christus cum penderet in cruce huic potissimum matrem suam
commendauit, ad eam enim conuersus. Mulier (inquit) ecce
filius tuus, et ad illum* : Ecce mater tua. Hic quoque primus
omnium apostolorum post resurrectionem ad monumentum
peruenit. Idem ceteris euangelijs approbatis ad asserendam
christi diuinitatem contra Hebionitas hereticos, scripsit
euangelium vltimus omnium in Asia. Cum autem'^ persecutione
Domitiani Ephesi captus, et rome (vt Tertullianus est author)
in dolium feruentis olei deiectus, incolumis euasisset in Pathmon
insulam relegatus est, vbi Apocalipsim conscripsit. Vnde
reductus Ephesum (actis Domitiani post eius mortem a senatu
rescissis) Drusianam insigni religione mulierem nuper defunctam
in christi nazareni nomine ad vitam reuocauit, quo miraculo
multos ad veram fidem conuertit : ibique vsque ad Traianum
principem perseuerans, ecclesias Asie a se fundatas sanctissime
rexit. Tandem senio confestus* .Ixviij. post passionem domini
anno, sue vero etatis nonagesimo, .ix. structum sibi apud
Ephesum sepulchrum viuens subijt. Tum splendor tumulo
circumfulsis,^ loci hominisque aspectum circumstantibus ademit,
quo postmodum remittente inane apparuit conditorium, nec ipse
post id^ tempus est in terris visus.

^ Ad laudes,

Antiphona. Sunt de hic^ stantibus, qui non gustabunt
mortem, donec videant filium hominis in regno suo.

* die 27 in m. ^ illam : 41. ^ in : euid, 39. etc

* confectus : 38. etc * circunftisus : 39. etc.

* ad : 43. ' hinc : 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

Dec. 28.] SS, INNOCENTES MAKTYRES, 371

Oratio, Ecclesiam tuam. etc,

Deinde pro commemoratione ^et natiuitatis^ sancti Stephani
dicitur Oremus^ Oratio. Concede, etc? Oratio Da nobis etc^

Ad vesperas.

Hymnus. Exultet celum. vt in communi apostolorum.

Antiphone} Exiit sermo inter fratres, quod discipulus ille
non moritur, et non dixit lesus, non moritur.*

Oratio. Ecclesiam etc^

Deinde pro commemoratione Innocentium.

Antiphona. Hi sunt qui cum mulieribus non sunt
coinquinati, virgines enim sunt, et sequuntur agnum quocunque
ierit.

Oratio.

T^Eus cuius hodiema die preconium Innocentes martyres
^-^ non loquendo sed moriendo confessi sunt, omnia in nobis
vitiorum® mortifica : vt fidem tuam, quam lingua nostra
loquitur, etiam moribus^ vita fateatur : per.

Deinde fit commemoratio ^^de natiuitate^^ et ^^Sancti Stephani}^
vt supra in laudibus.

C Innocentes martyres duplex minusP

Ad matutinum inuitatorium et hymni de communi plurimorum
martyrum.

Antiphona. Herodes iratus occidit multos pueros in Bethle-
hem lude^^ ciuitate Dauid.

C Lectio tertia ex capite secundo Matthei}^

A Ngelus Domini apparuit in somnis loseph, dicens: Surge
-^ . . . Rachel plorans filios suos, et noluit consolari quia non
sunt.

C Ad laudes.

Antiphona. Vox in Rama audita est, ploratus et vlulatus
multus : Rachel plorans filios suos.

Oratio. Deus cuius etc}^

Deinde pro commemoratione natiuitatis sancti Stephani et
sancti loannis dicitur Oremus^* Oratio ^^Concede. Oratio^'^ Da
nobis.^® Oratio Ecclesiam tuam.^'

^— ^ natiuitatis et : 39. ctc. * om.6o. ' et: 39. 41.

* vt in die : 39. 41. ' antiphona : 6a

* se^l sic [si : 43. 60. 61.I eum volo manere donec veniam : add. 39. etc.
' vt supra: 39. 41. * mala : add. 38. etc,

* el : add. 39. 63. i^^Vi natiuitatis : 39. 41.

"— " sancto stephano: 38. 63. " die 28. in m. " in : add. 43,

" [ii. 13-18.] " hodiema. vt supra: 39. 41.

*• om. 44.

" Oremus: add. 39. 41. *" vt in die : add, 39. 41.

2 B 2

Digitized by VjOOQIC

yji S. THOMAS CANTUAKIENSIS. [Dec 29^

J[ Ad vesperas hymnus^ de communi plurimoruin martyrum.

Antiphone? Innocentes pro Christo infantes occisi sunt,
ab iniquo rege lactentes inteifecti sunt, ipsum sequuntur agnum
sine macula et dicunt semper, Gloria tibi domine.

Oratio. Deus cuius^ etc}

Deindefit commemoratio ^de natiuitat^ sancti Stephan^ sancti
loannis vt supra in laudibus,

C Notandum quod licet festcP sancti Thotne Cantuariensis et
sancti Siluestri sint simplicia, tamen si aliquod eorum inciderit if^
d&minicay officium fit de festo, et nihil de dominica,

C ^Thomas archiepiscopus Cantuariensis}^ Lectio tertta,

THomas natione Anglus, suscepto archiepiscopatu Cantuariensi
vt in cancellarie muneribus obeundis strenue se gesserat sic
in ecclesia administranda fortem et constantem animum
prestitit. Nam cum rex Henricus coacta synodo leges quasdam
ferre moliretur dignitati, et commodis ecclesie perniciosas, tam
sancte et constanter se conatibus eius opposuit, vt nullis neque
pollicitationibus, neque minis potuerit deterreri. Itaque missus
est ipse in exilium, et tota eius cognatio regno excederet^^ iussa,
cunctorum bonis publicatis. Sexto autem anno papa et
Gallorum rege intercedentibus ab exilio cum ingenti totius regni
gratulatione reuocatur, magno tamen scelere atque fraude regis.
Qui dolens sacrilegos suos conatus Thome sanctitate ad nihilum
recidisse, violata fide mittit armatorum manum, qui eum in sua
ecclesia trucidarent. Quibus ille aduenientibus portas ecclesie,
quas clerici ad obsistendum clauserant, patefecit, seque intrepidum
obtulit iugulandum, hoc dumtaxat precatus, ne suorum quisquam
lederetur. In me (inquit) vnum tela conuertite, non enim
recuso pro dei ecclesia mortem oppetere. Itaque flexis genibus
Deum adorans, gladijs impiorum confossus occubuit .v.^ calendas
Decembris.^^ Cuius corpus in eadem ecclesia conditum est
magnificentissimo sepulchro.

Oratio,

DEus pro cuius ecclesia gloriosus pontifex Thomas gladijs
impiorum occubuit, presta quesumus: vt omnes qui eius
implorant auxilium petitionis sue^* salutarem consequantur
effectum. Per.

^ Rex gloriose martyrum : add, 39. 41. 44. 49. 61. 63. 64, [p. 379].

* Antiphona : 60. ' hodierna : add. 39. 41. ^ vt x

* — » natiuitaiis: 39. 41. • et : add, 39. 41.

' festum : 38. * die : add. 39.

'* ntartyr: add. 39. etc. ^* excedere : 38. etc.

^ quarlo : 43. 49. 60. 64. ^' lanuarij : 41. 43. 6a 63. 66.

vt supra: 39, 41.
e. 29 in m.
" tue : 39.

Digitized by VjOOQIC

Dec. 30.] OCTAVA NAT/VITATIS. 373

J[ In laudibus et vesperis pro connnemoratione natiuitatis sancti
Stephani sancti loannis^ sanctorum Innocentium dicitur Oremus.*
deinde dicuntur eorum orationes? et sic fieri debel vsque in^
circuncisionem,

C Die xx} Inuitatorium hymni et antiphone dicuntur de
natiuitate.

Tertia lectio, Secundum Lucam.

T N illo tempore : Erant* loseph et Maria mater lesu mirantes
-■• super his que dicebantur de illo. Et reliqua.

<[ Homelia Originis.^

/^Ongregemus in vnum ea que in ortu lesu dicta scriptaque
^^ sunt de eo, et tunc scire poterimus singula queque digna
esse miraculo Quamobrem mirabatur et pater (Sic enim
appellatus est loseph) quia nutritor eius fuit Mirabatur et mater,
super omnibus que dicebantur de eo. Quenam ergo sunt de
paruulo lesu dicta ? Pastores erant in regione illa, vigilantes et
obsecrantes'^ custodias noctis. Venit angelus sub ipsa hora
natiuitatis iesu : et ait ad eos : Ite et inuenietis infantem
inuolutum pannis, et positum in presepio. Necdum angelus
verba finierat, et ecce multitudo celestis exercitus laudare cepit
et benedicere deum Cum hoc pastores trepidi perspexissent, et
angelus recessit ab eis, dixerunt ad se inuicem : Eamus vsque
Bethlehem et videamus hoc factum quod dominus ostendit nobis.
Venerunt et inuenerunt paruulum. Tam illi quam pastores que
facta fuerant mirabantur. Super hoc et de Simeone scribitur,
quod rumorem auxerit, et miraculi vel magna pars fuerit,
Tenuit enim puerum in brachijs suis, et ait : Nunc dimittis
seruum tuum domine, secundum verbum tuum in pace, Quia
vidernnt oculi mei salutare tuum fastigium, et (vt ita dicam)
culmen super his que iactabantur de lesu, et pater et mater illius
mirabantur : sermo Simeonis fuit : Non enim suflficit® ei tenere
paruulum, et ea que de semetipso sunt proloqui, sed benedixit
patri illius et matri.

Oratio.

/^Mnipotens sempiterne deus dirige actus nostros in bene-
^^ placito tuo, vt in nomine dilecti filij tui mereamur bonis
operibus abundare : Per.

• et: add. 39. 41. 2 Concede : 39. 41.

^ vt supra: add. 39. * ad: 38 etc.

» 30 : 38. etc, dL 30 in w. • erat : 38.

' ohseniajites : 38. etc ' suffecii : 39. 41. 43. 44. 60. 63.

Digitized by VjOOQIC

374 ^. SYLVESTER PAPA. Dec. 31.

Syluester papa confessor, Lectio aij}

SYluester patria romanus ad summum pontificatum electus est
Constantino Imperatore, quiConstantinuschristiane religionis
tam studiosus fuit, vt non alioquam crucissigno in bellis vteretur,
quod instante pugna, qua Maxentium tyrannum deuicit, ex
lumine factum ipse et exercitus viderat celo sereno circa meridiem
sole declinante, his verbis inscriptum : Constantine in hoc vince
auctore Sozomeno in tripartita historia, qui Eusebium testari
refert se Constantinum eundem audiuisse cum id palam multis
referret. Et iureiurando confirmaret. Quam occasionem nactus
Syluester, relicto Soracte Monte quo fuerat a tyrannis releg^tus,
Romam venit: Constantinumque bene iam in christianos
animatum promptiorem reddidit, ad optime de ecclesia dei
merendum. Longum vtique esset recensere, que et quantum-
ad cultum dei pertinentia optimus imperator eius suasu fecerit
Constitutiones autem Syluestri precipue fuerunt, vt chrisma ab
episcopo tantum consecraretur. Vt baptizatum chrismate liniat
presbyter instante morte. Vt clericus in curia causas ne^ agat,
vtve* ante iudicem secularem causam dicat. Diaconus in
ecclesia celebrandi causa dalmatica induatur, et palla linostima
leuaeius tegatur. Cum autem in Pontificatu annos xxiij. menses
.X. dies .xj. sanctissime vixisset, mortuus in cemeterio Priscille.
via Salaria sepelitur pridie calendas lanuarij.^

COMMVNE

Sanctorum.

<[ Notandum qtwd inuitatoriofi hymni, antiphone^ tertie
lectioneSy et orationes infrascriptoruni} communium^ dicuntur
quando celebratur aliquod festum, cui nihil est proprium
assignatumy et si aliaii, aliquid fuerit assignatum, quod defuerit^
petendum est ex ihfrascriptis communibus.

C Notandum pjrtcj-ea, quod si in aliqua regione, aut ciuitate
inciderit festum alicuius sancti^ eius regionis aut ciuitatis passionO^
et non fuerit de contentis in calendario huius Breuiarij, celebrabitur
apud tpsos eo die quo hactenus celebrari consueuity et officiuvi Jiet
vt in infrascriptis C07nmunibus. Si autem eo die inciderit in
calendario aliud fcstum simplex fiet commemoratio de eo ad

* die 21. in m, ihus. ^ quanta : 38. elc.

' non: 39. 41. 6d. * TAusa/so^^: neve : 39. etc

* ^Finis : add. 39. 41. ® invitatorium : 39.

' inscriptorum /38. ® Thus also 38 : paironi: 39. etc

COMMUNE APOSTOLORUM, 375

primam^ si vero fuerit duplex transferatur} quemadmodum
hactenus ipsi transferr^ consueuerunt,

<[ Aduertendum insuper quod licit in quibusdam communibus
assignentur due aij, lectiones, non tamen sunt ambe legende^ sed
altera tantum quam quisque maluerit. Item notandum quod in
communibus in quibus vna tantum assignatur Antiphona ad
vesperas illa dicenda est in vtrisque vesperis quancb celebratur
aliquod festum duplex et similiter faciendum^ de hymno} Si
dictum festum habet vtrasque vesperas et^ in regulis generalibus,

Commune apostolorum et euangelistarum.
C Ad vesperas. Hymnus.

EXultet celum laudibus Resultet terra gaudijs Apostolorum
gloriam Sacra canunt solennia.

Vos secli iusti iudices, Et vera mundi lumina Votis precamur
cordium : audite preces supplicum.

Qui celum verbo clauditis, serasque eius soluitis : Nos a
peccatis omnibus Soluite iussu quesumus.

Quorum precepto subditur Salus et languor omnium, Sanate
egros moribus : Nos reddentes virtutibus.

Vt eum^ iudex aduenerit christus in fine seculi, Nos
sempiterni gaudij faciat esse compotes.

Deo patri sit gloria, Eiusque soli filio Cum spiritu paracleto :
Et nunc et in perpetuum. Amen.

Antiphona. In omnem terram exiuit sonus eorum, et in fines
orbis terre verba eorum.

^ Ad matutinum inuitatorium.
Regem apostolorum dominum venite adoremus.

Hymnus.
pTerna christi munera Apostolorum gloriam Laudes canentes
-L' debitas Letis canamus mentibus.

Ecclesiarum principes, belli triumphales duces, Celestis aule
milites, Et vera mundi lumina.

Deuota sanctorum fides, Inuicta spes credentium Perfecta
Christi charitas. Mundi triumphat principem.

In his paterna gloria. In his voluntas Spiritus, Exultat in
his filius, Celum repletur gaudio.

Te nunc redemptor quesumus, Vt ipsorum consortio lungas
precantes seruulos In sempiterna secula. Amen.

Antiphona, Constitues eos principes super omnem terram,
mernores erunt nominis tui domine.

^ transferetur : 39. 41. 60. ^ transferri: 43.

3 csl: add. 39. ** hymnis : 38.

* So also 38. vt : 39. etc. • cum : 38. ctc

Digitized by VjOOQIC

376 COMMUNE UNIUS MARTYRIS.

Ad laudes.

Antiphona. Vos qui reliquistis omnia, et secuti estis me,
centuplum accipietis : et vitam etemam possidebitis.

Ad vesperas.

Antiphona. Tradent enim vos in consilijs,^ et in synagogis
suis flagellabunt vos et ante reges, et presides ducemini propter
me in testimonium illius^ et gentibus.

C Commune vnius viartyris.
Ad matutinum, Inuitatorium.
Regem martyrum dominum venite adoremus.

Hymnus.

MArtyr Dei, qui vnicum Patris sequendo filium Victis
triumphas hostibus, Victor fruens celestibus.
Tui precatus munere Nostrum reatum dilue, Arcens mali
contagium, Vite remouens tedium.

Soluta sunt iam vincula tui sacrati corporis, Nos solue vinchs
seculi Amore filij dei.

Deo patri sit gloria, etc?

Antiphona, Qui me confessus fuerit coram hominibus,
confitebor et ego eum coram patre meo.

C Tertia lectio sertno s. Augustini.^

TRiumphaHs beati martyris, N. dies hodie riobis anniuersaria
celebritate recurrit, cuius glorificationi sicut congaudet
ecclesia, sic eius proponit sequenda vestigia. Si enim com-
patimur, et conglorificabimur. In cuius glorioso agone duo nobis
precipue consyderanda sunt, indurata videlicet tortoris seuitia, et
martyris inuicta patientia Seuitia tortoris, vt eam detestemur
Patientia martyris, vt eam imitemur Coronata itaque est beati
martyris patientia, mancipita^ est eternis cruciatibus tortoris
incorrecta malitia. Hoc attendens in agone suo gloriosusChristi
athleta N. non exhorruit carcerem, ad imitationem capitis sui
tolerauit probra, sustinuit* irrisiones, flagella non timuit : et quot
ante mortem pro christo pertulit supplicia tot ei de se obtuht
sacrificia. Quod enim propinante apostolo biberat, alte
retinebat : quia non sunt condigne passiones huius temporis ad
futuram gloriam que reuelabitur in nobis.

1 conciJijs: 39. 41. 43. 44. 60. 61. 63. 64. - illis : 38. etc.

3 vt supra de apostolis : 39. 41. [p. 375]. * episcopi: add. 38.

^ mancipata : 38. etc. ® sustulit : 43.

^QjOa

COMMUNE UNIUS MARTYRIS, 377

Alia dij. lectio secundum Lucam.

T N illo tempore : Dixit iesus turbis -} Si quis venit ad me, et
-*- non odit patrem suum et matrem, et vxorem, et filios et
fratres et sorores. adhuc autem et animam suam, non potest
meus esse discipulus.^

Homilia sancti Gregorij pape,

SP consideremus fratres charissimi, que et quanta sunt que
nobis promittuntur in celis : vilescunt animo omnia que
babentur in terris. Terrena namque substantia supeme felicitati
comparata : pondus est non subsidium Temporalis vita eteme
vite comparata : mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim
quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quedam
prolixitas mortis ? Que autem lingua dicere vel quis intellectus
capere sufficit illa superne ciuitatis quanta sint gaudia, angelorum
choris interesse, cum beatissimis spiritibus glorie conditoris
assistere, presentem dei vultum cernere incircumscriptum lumen
videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetue munere
letare ? Sed ad hec audita inardescit animus, iamque illic cupit
assistere : vbi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna premia
perueniri non potest nisi per magnos labores. Vnde Paulus
egregius predicator dicit: Non coronabitur, nisi qui legitime
certauerit. Delectet igitur mentem magnitudo, premiorum, sed
non deterreat certamen laborum.

Ad laudes,

Antiphona, Iste sanctus pro lege dei sui certauit vsque ad
mortem, et a verbis impiorum non timuit, fundatus enim erat
supra firmam petram.

Oratio,

p)Resta quesumus omnipotens deus, vt intercedente beato .N.
^ martyre tuo a cunctis aduersitatibus liberemur in corpore,.
et a prauis cogitationibus mundemur in mente : per.

Sifuerit martyr et pontifex, Oratio,

T Nfirmitatem nostram respice omnipotens deus, et quia pondus
^ proprie actionis grauat beati N. martyris tui, atque pontificis
intercessio gloriosa nos protegat : per dominum.

C Advesperas. Hymnus,

lP\Eus tuorum militum Sors et corona premium Laudes
-■-^canentes martyris Absolue nexu criminis.

^ turbse : 44. 2 g^ rcliqua : add. 39. 41. etc. ' Ipsi si : 43.

Digitized by VjOOQIC

378 COMMUNE PLURIMORUM MARTYRUM.

Hic nempe mundi gaudia, Et blandimenta noxia. Caduca
rite deputans, Peruenit ad celestia.

Penas cucurrit fortiter Et sustulit viriliter Pro te effundens
sanguinem Eterna dona possidet.

Ob hoc precatu supplici Te poscimus pijssime In hoc
triumpho martyris Dimitte noxam seruulis.

Laus, et perennis gloria Deo patri,^ filio. Sancto simul
paracleto, In sempiterna secula. Amen.

Antiphona. Qui vult venire post me abneget semetipsum, et
tollat crucem suam, et sequatur me.

^[ Comviune plurimorum martyrum,
Ad matiitinum inuitatorium,
Regem martyrum dominum venite adoremus.

Hymnus,

ETerna christi munera, Et martyrum victorias Laudes
canentes debitas Letis canamus mentibus.

Terrore victo seculi Penisque spretis corporis, Mortis sacre
compendio Vitam beatam possident.

Traduntur igni martyres, Et bestiarum dentibus, Armata
seuit vngulis Tortoris insani manus.

Nudata pendent viscera, Sanguis sacratus funditur, Sed
permanent immobiles Vite perennis gratia.

Te nunc redemptor quesumus, Vt martyrum consortio lungas
precantes seruulos In sempiterna secula. Amen.

Antiphona. Tanquam aurum in fornace probauit electos
•dominus, et quasi holocausta accepit eos in eternum.

C Tertia lectio.

NAtalem hodie dilectissimi celebramus sanctorum martyrum
N. et N. qui contemnentes sceleratorum iussa principum :
modo coronantur et accipiunt palmam laborum, quia fundati
erant supra firmam petram, id est Christum. De talibus et
huiusmodi apostolus mente compunctus ingemiscens ait : Sancti
ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres,
lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladij mortui
^unt. Circuierunt in melotis et in pellibus caprinis, egentes,
angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus. Et beatus
Gregorius in expositione cuiusdam euangelij Ecce (inquit) electi
Dei carnem domant, spiritum roborant demonibus imp^erant :
virtutibus corruscant, presentia despiciunt, eternam patriam
vocibus moribusque- predicant. Eam etiam moriendo diligunt
atque ad illam per tormenta attingunt. Occidi possunt, et flecti

* et : add. 38. etc. ^ motibusque : 60.

Digitized by VjOOQIC

COMMUNE PLURIMORUM MARTYRUM. 379

nequeunt. Et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes
illorum immortalitate plena est. In paucis vexati, in multis
bene disponentur, quoniam deus tentauit eos, et inuenit illos
dignos se. Tanquam aurum in fornace probauit illos, et quasi
holocausta hostie accepit illos.

C Alia Jij, lectio, Sermo sancti Augustini episcopi,

QVotiescunque fratres charissimi sanctorum martyrum
solennia celebramus, ita ipsis intercedentibus expectamus a
domino consequi temporalia beneficia, vt ipsosmartyresimitando
accipere mereamur eterna. Ab eis enim sanctorum martyrum
in veritate festiua gaudia celebrantur qui ipsorum martyrum
exempla sequuntur Solennitates enim martyrum exhortationes
martyriorum sunt: vt imitari non pigeai, quod celebrare delectat.
Sed nos volumus gaudere cum sanctis, et tribulationes mundi
nolumus sustinere cum illis. Qui enim sanctos martyres, vel
inquantum potuerit nolucrit imitari, ad eorum beatitudinem non
poterit peruenire Sic et apostolus Paulus predicat dicens : Si
fuerimus socij passionum erimus et consolationum. Et dominus
in euangelio : Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis
odio habuit. Recusat esse in corpore : qui odium non vult
sustinere cum capite. Sed dicit aliquis : Et quis est qui possit
beatorum martyrum vestigia sequi ? Huic ego^ respondeo. Quia
non solum martyres, sed et ipsum dominum cum ipsius adiutorio
si volumus possumus imitari.

^ Ad laudes,

Antipliona. Istorum est enim regnum celorum, qui contemp-
serunt vitam mundi, et peruenerunt ad premia regni, et lauerunt
stolas suas in sanguine agni.

Oratio,

T^Eus, qui nos annua sanctorum martyrum tuorum N. et N,
^-^ solennitate letificas, concede propitius, vt quorum gaudemus
meritis accendamur exemplis : per.

Sifuerint martyres pontificcs. Oratio.

BEatorum martyrum pariterque pontificum, N. et N. nos
quesumus domine festa tueantur, et eorum commendet oratio
veneranda, per.

Ad vesperas, Hymnus.

REx gloriose martyrum Corona confitentium, Qui respuentes
terrena.- Perducis ad celestia.

> ergo: 39. 43- 44- ^ te"ea : 39. 41. 49.

Digitized by VjOOQIC

38o COMMUSE CONFESSORIS PONTIFICIS,

Aurem benignam protinus Appone nostris vocibus, Trophea
sacra pangimus, Ignosce quod delinquimus.

Tu vincis in martyribus, Parcendo confessoribus : Tu vince
nostra crimina, donando indulgentiam.

Deo patri sit gloria, etc}

Antiphona. Gaudent in celis anime sanctorum, qui Christi
vestigia sunt secuti, et quia pro eius amore sanguinem suum
fuderunt ideo cum christo exultant sine fine.

C Notandum quod si simul celebrantur sanctus et sancta
martyreSy officium fit de communi plurimorum martyrum,

Commune confessoris pontificis,

C Ad matutinum, Inuitatorium, Regem confessorum
dominum venite adoremus.

Hymnus?

T Esu redemptor omnium : Perpes corona presulum, In hac
-^ die clementius : Nostris faueto precibus.

Tui sacri qua* nominis Confessor almus claruit : Huius
celebrat annua* Deuota plebs solennia.

Qui rite mundi gaudia Huius caduca respuens : Cum angelis
celestibus Letus potitur premijs.

Huius benignus annue, Nobis sequi vestigia, Huius precatu
seruulis. Dimitte noxam criminis.

Sit Christe rex pijsime: Tibi patrique gloria cum spiritu
paracleto. Et nunc et in perpetuum, Amen.

Antiphona, Ecce sacerdos magnus qui in diebus suis placuit
deo, et inuentus est iustus.

Tertia lectio ex sermone sancti A mbrosij,
\ D sancti ac beatissimi patris nostri N. cuius hodie festa
-^*- celebramus laudes addidisse aliquid decerpsisse est. Cum
siquidem virtutum eius gratia non sermonibus exponenda sit, sed
operibus comprobanda. Cum enim dicat scriptura diuina gloria
patris est filius sapiens, quante huius sunt gloria, qui tantorum
filiorum sapientia et deuotione letatur ? In christo enim lesu per
euangelium ipse nos genuit. Quicquid igitur in sancta plebe
hac potest esse virtutis et gratie, de hoc quasi de quodam lucissimo'
fonte omnium riuulorum hec puritas emanauit. Etenim quia
castitatis pollebat vigore, quia abstinentie gloriabatur angustijs,
quia blandimentis erat preditus lenitatis, omnium ciuium in
deum prouocauit affectum. Quia pontificis administratione
fulgebat, plures^ discipulis reliquit sui sacerdotij successores.

^ vt supra de apostolis : 39. 41. [p. 375.] ^ om, 41.

* annus : 43. * lucidissimo : 38. etc.

' qui : 38.

• c : add, 39. ctc

Digitized by VjOOQIC

COMMUNE CONFESSORIS PONTIFICIS. 381

Bene ergo et congrue in hac die quam^ nobis beati patris nostri
N huius ad paradisum transitus exultabilem reddidit : presentis
psalmi versiculum decantauimus : In memoria eterna erit iustus.
Digne enim in memoriam vertitur hominum : qui ad gaudium
transijt angelorum. Qui iam gratiam christi clarificatus inuenit :
quia mundi gloriam non quesiuit cauens illud quod dicit sermo
diuinus: Ne laudaueris hominem in vita sua, tanquam si
diceret.2 Lauda post vitam, magnifica post consummationem.

Alia dij, lectio ex Ecclesiastico,

ECce sacerdos magnus qui in diebus suis placuit deo et
inuentus est iustus, et in tempore iracundie factus est
reconciliatio. Non est inuentus similis illi, qui conseruaret
legem excelsi. Ideo iureiurando fecit illum dominus crescere
in plebem suam. Benedictionem omnium gentium dedit illi :
et testamentum suum confirmauit super caput eius. Cognouit
eum in benedictionibus suis, conseruauit illi misericordiam suam,
et inuenit gratiam . coram oculis domini. Magnificauit eum in
conspectu regum, et dedit illi coronam glorie. Statuit illi'*
testamentum sempiternum, et dedit illi sacerdotium magnum, et
beatificauit illum in gloria. Fungi sacerdotio et habere laudem
in nomine ipsius : et offerre illi incensum dignum in odorem
suauitatis.

Ad laudes,

Antipkona, Euge serue bone et fidelis, quia in pauca fuisti
fidelis, supra multa te constituam, dicit dominus.

Oratio,

T^A quesumus omnipotens deus, vt beati N. confessoris tui
^ atque pontificis veneranda solennitas et deuotionem nobis
augeat, et salutem : per.

Ad vesperas hymnus,

ISte confessor domini sacratiis, Festa plebs cuius celebrat per
orbem : Hodie letus meruit secreta* Scandere celi.
Qui pius, prudens, humilis,'pudicus: Sobrius, castus fuit et
quietus, vita dum presens vegetauit eius Corporis artus.

Ad sacrum cuius tumulum frequenter Membra languentum
modo sanitati Quolibet morbo fuerint grauata Restituuntur.

Vnde nunc noster chorus in honore^ Ipsius hymnum canit
hunc libenter, Vt pijs eius meritis iuuemur Omne per euum.
Sit salus illi, decus atque virtus, Qui supra celi residens

* quod : 44. ^ diceretur : 44. 49. 60. 61. ^ illis : 41.

"* superaa : 39. 41. " honorem : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

382 COMMUNE CONFESSORIS NON PONTIFJCJS.

cacumen Totius mundi machinam gubernat Trinus et vnus.
Amen.

Antiphona, Sacerdos et pontifex, et virtutum opifex, |>astor
bone in populo ora pro nobis dominum.

Sifuerit suinvius pontifex antiphona. Dum esset summus
pontifex, terrena non metuit,^ sed ad celestia regna gloriosus
migrauit.

Infrascripta antiphona dicenda est in vesperis sanctorum Gre-
gorij, Avibrosij, Augustini^ et Hieronymi,

Antiphona. O doctor optime, ecclesie sancte lumen beate N.
diuine legis amator, deprecare pro nobis filium dei.

C Commune confessoris non pontifex?
t[ Ad matutinum inuitatorium.
Regem confessorum dominum venite adoremus.

Hymnus.

IEsu corona celsior, Et veritas sublimior : Qui confitenti seruulo
Reddis perennc premium.

Da supplicanti cetui Obtentu huius optimi Remissionem
criminum, Rumpendo nexum vinculi.

Anni recurso tempore Dies illuxit lumine, Quo sanctus hic de
corpore Polum migrat^ prepotens.

Proinde te pijssime Precamur omnes supplices. Vt huius
almi gratia Nobis remittas debita.

Gloria patri domino, Gloria vnigenito, Vna cum sancto
Spiritu In sempiterna secula. Amen.

Antiphona. Similabo eum viro sapienti, qui edificauit domum
suam supra* petram.

Tertia lectio : sermo sancti Bcniardi,

GAudete in domino dilectissimi qui inter continua sue pietatis
beneficia indulsit beatum N. munda^ cuius multi saluarentur
exemplo. Iterum dico gaudete, quod sublatus de medio
appropriauit^ Deo, vt multo plures eius intercessione saluentur.
Habet ex hominibus, cui hominum peccata donet^ misericors, et
miserator dominus. Habet tempus, et locum intercedendi pius,
et misericors aduocatus, et quidem locum quietum et tempus
feriatum.^ In terris visus est, vt csset exemplo, in celum leuatus
est : vt sit patrocinio. Hic informauit ad vitam, illic inuitat ad
gloriam. Factus est mediator ad regnum, qui fuit inuitator ad
opus. Bonus mediator, qui sibi iam postulans nihil, totum in
nos transferre desiderat et supplicantis afiectum et supplicationis

' meruit : 60. ^ pontificis : 38. etc.

" Thus also ^8. migrauit : 39. etc. "* super : 38.

* mundo : 38. etc. * appropiauit : 38. etc

' donec : 38. ® feriarum : 38.

Digitized by VjOOQIC

COMMUNE VIRGINUM, 383;

fructum. Quid enim querat sibi, qui nullius eget ? dominus
conseruat eum, et viuificat eum, et beatum facit eum in
gloria, nihil illi deerit, in loco pascue coUocato. Hec dies gloriose
migrationis eius, dies letitie cordis eius exultemus et lctemur in
ea.

^ Ad laudes.

Antiphona, Domine, quinque talenta tradidisti mihi, ecce aha
quinque superlucratus sum.

C Sifuerit abbas, Oratio,

INtercessio nos quesumus domine beati N. abbatis commendet :
vt quod nostris meritis non valemus eius patrocinio assequamur
per.

C Sifuerit confessor tantuni. Oratio.

DEus, qui nos beati, N. confessoris tui annua solennitate leti-
ficas, concede propitius, vt cuius natalitia coHmus, etiam
actiones imitemur : per.

Ad vesperas. Hymnus.

ISte confessor Momini sacratus,^ vt supra in confessore ponti-
fice.

Antiphona. Hic vir despiciens mundum, et terrena triumphans
diuitias celo condidit ore et- manu.

Comviune virginum.
C Ad matutinum,
Inuitatorium. Regem virginum dominum venite adoremus.

Hymnus ^ad matutinum}

T rirginis proles opifexque malris, Virgo quem gessit, peperitque
^ virgo, Virginis festum canimus tropheum Accipe votum.

Hec tua virgo duplici beata Sorte dum gestit fragilem domare
Cor oris sexum, domuit Cruentum Corpore seclum.

Vnde nec mortem, nec amica mortis Seua penarum genera
pauescens, Sanguine fuso meruit secreta^ Scandere celi.

Huius obtentu deus alme nostris Parce iam culpis vitia
remittens. Quo tibi puri resonemus almum Pectoris Hymnum.

Gloria patri, geniteque proli, Et tibi compar vtriusque semper
Spiritus alme deus vnus omni Tempore secli. Amen.

Pro vna virgine antiphona. Hec est virgo sapiens : et vna
de numero prudentium.

^ — ^ om. 39. 41. 2 om. 39. 41. » supema : 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

384 COMMUNE VIRGINUM,

Pro pluribus, virginibus antiphona, Prudentes virg^nes aptate
vestras lampades : ecce sponsus veniet/ exite obuiam ei.

Lectio iij secundum Mattheuin,

IN illo tempore : Dixit lesus discipulis suis parabolam hanc.
Simile est reg^num celorum decem virginibus que accipientes
lampades suas exierunt obuiam sponso et sponse. Et reliqua.

C Homilia sancti Gregorij pape,

CEpe vos fratres charissimi admoneo praua opera fugere:
*^ mundi huius inquinamenta deuitare. Sed hodierna sancti
euangelij lectione compellor dicere, vt et^ bona que agitis cum
magna cautela teneatis, ne per hoc quod a* vobis rectum geritur,
fauor aut humana gratia requiratur. Ne appetitus laudis subre-
pat, et quod foris ostenditur, intus a mercede euacuetur. Ecce
enim redemptoris voce decem virgines et omnes dicuntur virgines;
et tamen intra beatitudinis ianuam non omnes recepte sunt.
Quia earum quedam dum de virginitate sua gloriam foris expe-
tunt in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius querendum
nobis est quid sit celorum regnum, autcur decem virginibus com-
paretur, que etiam virgines prudentes et* fatue dicantur Cum
enim celorum rcgnum constat, quia reproborum nullus ingreditur,
etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur ? Sed sciendum
nobis est : quod sepe in sacro eloquio regnum celorum presentis
temporis ccclesia dicitur de quo in alioloco dominus dicit: W\\Xti
filius hominis angelos suos: et colligent de regno eius omnia
scandala nequeenim in illo regno beatitudinis, in quo pax sumrna
est, inueniri scandala potuerunt que colligantur.

C Alicf' ,iij, lectio ex Ecclesiastico,

COnfitebor tibi domine rex et collaudabo te .... Laudabit
vsque ad mortem anima mea dominum, quoniam eruis susti-
nenteste, et liberas eos de manu angustie Domine deus noster.

C Adlaudes,

Pro vna virgine antiphona. Hec est virgo sapiens, quam
dominus vigilantem inuenit.

tibi.

C Pro pltiribus virginibus^ antiphona,
Adducentur regi virgines post eam, proxime eius offerentur

^ venit : 39. etc. ^ om, 43.

^ om. 41. "* quae : add. 38. 39. 41.

^ [li. :-8. 12.] ^ om. 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

COMMUNE SANCTARUM. 3«5

^ Sifuerit virgcP martyr} Oratio,

T Ndulgentiam nobis quesumus domine beata .N. virgo et
-^ martyr imploret, que tibi grata semper extitit et merito
castitatis, et tue professione virtutis : Per.

C Sifuerit virgo tantutn. Oratio.

T^Xaudi nos deus salutaris noster, vt sicut de beate N,
^ festiuitate gaudemus : ita pie deuotionis erudiamur affectu :
per.

C Pro pluribus virginibus? Oratio,

T^A nobis quesumus domine deus noster : sanctarum virginum
^ et martyrum tuarum .N. et .N. palmas incessabili venera-
tione venerari : vt quas digna mente non possumus celebrare,
humilibus saltem frequentemus obsequijs : Per.

C Notandum quod sifuerint virgines tantuvi et non martyres
omittitur in predicta oratione, et martyrum.

C ^Ad vesperas^ hymnus.

TEsu corona virginum : Quem mater illa concipit Que sola
-^ virgo parturit, Hec vota clemens accipe.

Qui pascis inter lilia Septus coronis^ virginum Sponsas
decorans gloria, Sponsisque reddens premia.

Quocunque pergis virgines Sequuntur atque laudibus : Post
te canentes cursitant, Hymnosque dulces personant.

Te deprecamur largius, Nostris adauge mentibus, Nescire
prorsus omnia corruptionis vulnera.

Laus, honor, virtus gloria deo patri et filio, Sancto simul
paracleto. In seculorum secula. Amen.

C P^o vna virgine,

Antiphona, Veni sponsa Christi, accipe coronam, quam tibi
dominus preparauit in etemum.

fl Pro pluribus virginibus?

Antiphona, Gloriose virgines venite, accipite coronas quas
dominus preparauit vobis in eternum.

C Commune'^ sancte nec virginis nec martyris, Item martyris
tantum,

Ad matutinum, Inuitatorium,

Laudemus deum nostrum in confessione beate N.

'— ^ om, 43. 63. * et: add, 39. 41.

' om. 43. etc *— * ont, 39. 41.

" coreis : 63. choreis : 64. ^ om, 39. etc. ' vnius : ada, 39. 41.

B. R. N. 2 C

Digitized by VjOOQIC

386 COMMUNE SANCTARUM.

Hymnus,

HUius obtentu deus alme nostris Parce lam culpis vida
remittens, Quo tibi puri resonemus almum Pectoris
hymnum.

Gloria patri geniteque proli, Et tibi compar vtriusque
semper Spiritus alme deus vnus omni Tempore secli. Amen.

Antiphona, Hec est, que nesciuit thorum in delicto, habelxt
fructum in respectione animarum sanctarum. .

C Tertia lectio. Ex Ecclesiastico}

DOmine deus meus. Exaltasti super terram ... et laudem
dicam nomini tuo domine deus noster.

C Ad laudes,
Antipkona. Ista est speciosa inter filias lerusalem.

Oratio,

EXaudi nos Deus salutaris noster : vt sicut de beate N. festiui-
tate gaudemus : ita pie deuotionis erudiamur affectu : Per.

C Ad vesperas. Hymnus,
Huius obtentu vt supra,

Antiphona, In odorem vnguentorum tuorum currimus,
adulescentule dilexerunt te nimis.*

1 [U. 13-17.]

' £ Finis communis Sanctorum : add, 39. 41. Finis : add, 60.

Digitized by

Gocdi

C OFFICIUM^

Beate virginis* Marie.

C Notandum quod in otnnibus sabbatis totius anni fit officium
de beata virgin^ modo infrascripto, preterquam in sabbatis quad-
ragesime^ et in sabbatis occurrentibus quandofit officium de aliqua
octauay et in sabbatis in quibus inciderit aliquod festum duplex,
Excipitur etiam sabbatum in quo inciderit vigilia natiuitatis
domini aut vigilia Epiphanie,

C Notandum preterea quod festa simplicia in sabbatis
occurrentiay etiam si habuerint propriam lectionem omittuntur^ et
fit tantum commemoratio de eis infine prime, vt supra in cUnninica
prima aduentus explicatum est, Et similiter omittuntur tertie
lectiones occurrentes in calendario ex epistolis,

C Sciendum est autem quod in singulis horis omnia dicuntur
vt in alijs diebus preter infrascripta.

C In aduentUy Ad matutinum,
Inuitatorium, Aue Maria, gratia plena, dominus tecum.

Hymnus,

QVem terra, ponthus ethera Colunt, adorant predicant Trinam
regentem machinam Claustrum marie baiulat.

Cui luna,* sol, et omnia Deseruiunt per tempora : Perfusa
celi gratia gestant puelle viscera.

Beata mater munere, Cuius supemus artifex, Mundum
pugillo continens, Ventris sub arca clausus est

Beata celi nuncio, Fecunda sancto spiritu, Desideratus
gentibus Cuius per aluum fusus est.

Maria mater gratie, Mater misericordie Tu nos ab hoste
protege : Et hora mortis suscipe.

Gloria tibi domine, Qui natus es de virgine, cum patre et
sancto spiritu, In sempitema secula. Amen.

Antiphona, Angelus domini nuntiauit Marie : et concepit
de spiritu sancto. Halleluia.

^ Ad tertiam lectionem^ benedictio,

Per virginem matrem concedat nobis dominus sahitem et
pacem. I^ Amen.

^ Sabbntinum: add, 39. 41. ^ om, 39. 41. ' Maria: 39. 41.

* om, 41. * Uctio, 60. * om, 6a

2 C 2

Digitized by VjOOQIC

388 OFFICIUM BEATAE MARIAE.

C Lectio Mj}

MIssus est angelus Gabriel a deo in ciuitatem Galilee . . .
Ecce ancilla domini, fiat mihi secundum verbum tuum.
C Post tertiam lectionem semper dicitur Te deum laudamus
etc}

Ad laudes,

Antiphona, Spiritus sanctus in te descendet Maria : ne timeas,
habebis in vtero filium dei. Halleluia.

Oratio.

DEus, qui de beate Marie virginis vtero : verbum tuum angelo
nuntiante carnem suscipere voluisti : presta supplicibus tuis :
vt, qui vere eam genitricem dei credimus : eius apud te inter-
cessionibus adiuuemur : per.

Ad vesperas hymnus,

AVe maris stella, Dei mater alma : Atque semper virgo, Felix
celi porta.

Sumens illud aue Gabrielis ore, Funda nos in pace, Mutans
nomen Eue.

Solue vincla reis, Profer lumen cecis: Mala nostra pelle,
Bona cuncta posce.

Monstra te esse matrem, Sumat per te preces : Qui pro
nobis natus, Tulit esse tuus.

Virgo singularis, Inter omnes mitis: Nos culpis solutos
Mites fac, et castos.

Vitam presta puram : Iter para tutum : Vt videntes lesum,
semper colletemur.

Sit laus deo patri, summo Christo decus: Spiritui sancto
tribus* honor vnus. Amen.

Antiphona, Ecce ancilla domini, fiat mihi secundum verbum
tuum.

C Post aduentum reliquo anni tempore,

Ad matutinum, Inuitatorium, Aue Maria* gratia plena,
dominus tecum.*

Hymnus,

OGloriosa domina, Excelsa super^ sydera, Qui te creauft
prouide : Lactasti sacro vbere.
Quod Eua tristis abstulit, Tu reddis almo germine : Intrent
vt astra flebiles, Celi fenestra facta es.

1 [Luc. i. 26-38.] 2 [See p. 393.] » trinus : 39. 43- 49- 6a 61. 64.

*— * om, 63. * supra : 39. 41. 43. 44. 49. 60. 61. 64.

Digitized by VjOOQIC

^ '^^^^CWM BEATAE MAJ^ZAB, ^

^^7, ^. • rer virginem matrem. v/

WL lertta lectio hn- j
^^r^^ate^ te^porum.^'"'''' "' ^««^ ^- ^''/rascriptis secundum

^«« -^^iusproxiJT±^':^'9ue ad quadragesimam dicitur

jrascnptts, quam quisque maluerit.

"N ommbus requiem^ ^''^E^cUsiastico?

■ ^""'■"^'^^^Srde1iTua'ulSVo°r' '"^^^^^

^Go quasi vifel-f-f^'.^^^-''--'--*

r J Beata Maria auis hk: a-

y preconia rependere nf "^ "^?'^^' '"'^ gratiarum, ac laudum

Persoluat que solo tuo c^mmi i^""*^' fragilitas humani generis

Sn gratiarum actiones ^f ' ^1"^^^""^"« meritis tuis
"xS— "''°^^^"sa. AdmitS.T «"«^eperis vota, culpas
exauditionis, et reporta «^i? "°^*'^^ P^^^^s intra sacrarium»
Per te excusabile, q^od "°^^ antidotum reconciliationis. St
fida mente poscimus ^ Jf 'ngenmus, fiat impetrabile, quod
rogamus, excusa quod ti^. ^ ^'"^^ offerimus. redona quSd
ton"n: per te sJramul "'"^- ^"'^ *" «« ^pes vnica p?cca
nostrorum est ^^t^Uc^'''^'? delictorum, et in te beatSma
!"'seris, iuua puSJ^^P''^'"'"'^",. Sancta Maria succu^re

'nterueni pro clero! inteiSS "^^''^^ ^^^^^^' «'^ P^o pS^
omnes tuum iuuamen "^"^? P^ *^^"°*° ^^^nineo «xu. sSt^rS
orationem "^*"^" quicunque celebrant tuam commem!

1 I

^ pA 24: tfflK 6o. 6r /;,^2\^i

-^^" ^^- • tue : add. 41.

Digitized by VjOOQIC

390 OFFICIUM BEATAE MARIAE.

C In mensibus lunij et lulij. Tertia lectio ex sermone
sancti Bemardi,

ADuertistis fratres quoniam virgo regia ipsa est via, per quam
saluator aduenit, procedens ex ipsius vtero tanquam sponsus
de thalamo suo : Tenentes ergo hanc viam studeamus dilectissimi
ad ipsum per eam ascendere, qui per ipsam ad nos descendit, per
eam venire in gratiam ipsius, qui per eam in nostram miseriam
venit. Per te accessum habeamus ad filium o benedicta inuentrix
gratie, genitrix vite, mater salutis, vt per te nos suscipiat, qui
per te datus est nobis. Excuset apud ipsum integritas tua
culpam nostre corruptionis, et humilitas deo grata nostre veniam
impetret vanitatis. Copiosa charitas tua nostrorum cooperiat
multitudinem peccatorum, et fecunditas gloriosa fecunditatem
nobis conferat meritorum. Domina nostra, mediatrix nostra,
aduocata nostra tuo filio nos reconcilia, tuo filio nos commenda,
tuo nos filio representa. Fac o benedicta per gratiam, quam
inuenisti, per prerogatiuam, quam meruisti, per misericordiam
quam peperisti,^ vt qui te mediante fieri dignatus est partice}»
infirmitatis, et miserie nostre te quoque intercedente participes
faciat nos glorie, et beatitudinis sue lesus christus filius tuus
dominus noster, qui est super omnia benedictus in secula. amen.

In mense Augusto Sij, lectio ex semione sancti Augustzni,

T Oquamur aliquid fratres in laudibus sacratissime virginb
^ Marie. Sed quid nos tantilli quid actione pusilli, quid in
eius laudibus referemus ? Cum et si omnium nostrum membra
verterentur in linguas, eam laudare sufficeret nullus ? Altior
celo est de qua loquimur, abysso profundior, cui laudes dicere
conamur. Hec est enim que sola meruit mater, et sponsa
vocari. Hec prime matris damna resoluit Hec homini
perdito redemptionem adduxit. Mater enim generis nostri
penam intulit mundo, genitrix domini nostri salutem edidit
mundo. Auctrix peccati Eua, auctrix meriti Maria Eua occidendo
obfuit Maria viuificando profuit Illa percussit, ista sanauit
Hec enim mirabili, atque inestimabili modo omnium rerum,
et suum peperit saluatorem. Que hec virgo tam sancta, ad
quam venire dig^aretur Spiritus sanctus } Que tam speciosa,
vt eam deus sibi eligeret sponsam? Que tam casta, vt esse
posset virgo post partum ? Hec est dei templum, fons ille
signatus, et porta in domo dei clausa. Ad hanc namque spiritus
sanctus descendit, hanc virtus altissimi obumbrauit. Hec est
immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans, angelorum et
hominum cibum nutriens. Merito namque^ beata singulari a

reperisti : 6a ^ itaque : 39. 41.

OFFICIUM BEA TAE MARIAE. 391

nobis preconlo extollitur, que singulare commertium mundo
prebuiL Denique tantum se ad celi fastigia subleuauit, vt
verbum in principio apud deum de supema celi arce susciperet.
O felix Maria, et omni laude dig^issima. O virgo dei genitrix
gloriosa O sublimis puerpera, cuius visceribus author celi
terreque committitur.

In mense Septembri ,tij\ lectio sermo sancti Bemardi.

C Ignum magnum apparuit in celo, mulier amicta sole et luna
*^ sub pedibus eius : et in capite eius corona stellarum
duodecim. Vehementer quidem nobis dilectissimi vir vnus et
mulier vna nocuere: sed gratias^ deo^ per vnum nihilominus
virum : et^ mulierem vnam omnia restaurantur : nec sine magno
fenore gratiarum. Neque enim sicut delictum, ita et donum :
sed excedit damni estimationem beneficij magnitudo Sic
nimirum prudentissimus et clementissimus artifex : quod
quassatum fuerat non confregit sed vtilius omnino refecit : vt
videlicet nobis nouum formaret Adam ex veteri : et Euam
transfunderet in Mariam. Et quidem sufficere poterat Christus,
siquidem et nunc omnis sufficientia nostra ex eo est : sed nobis
bonum non erat esse hominem solum. Congruum magis, vt
adesset nostre reparationi sexus vterque quorum corruptioni
neuter defuisset. Fidelis plane et potens mediator dei et
hominum : homo Christus lesus : sed diuinam in eo reuerentur
homines maiestatem. Opus est enim mediatore ad mediatorem
istum nec alter nobis vtilior quam Maria. Crudelis nimirum Eua
per quam serpens antiquus pestiferum etiam ipsi viro virus infudit :
sed fidelis Maria que salutis antidotum et viris et mulieribus
propinauit. Illa enim ministra seductionis : hec propiciationis.
Illa suggessit preuaricationem : hec iniecit redemptionem.

C In mense Octobri. Tertia lectio ex eodem sermone.

A Mplexamur* Marie vestigia fratres mei : et deuotissima
-^^ supplicatione beatis illius pedibus prouoluamur. Tene-
amus eam: nec dimittamus donec benedixerit nobis. Potens
est enim. Nempe vellus est medium inter rorem et aream :
mulier inter solem et lunam Maria inter Christum et ecclesiam
constituta. Sed forte miraris non tam vellus opertum rore>
quam amictam sole mulierem. Magna siquidem familiaritas :
sed mira omnino vicinitas solis et mulieris. Quomodo enim in
tam vehementi feruore tam fragilis natura subsistit? Merito
quidem admiraris moyses sancte et curiosius desideras intueri.
Veruntamen solue calciamenta de pedibus tuis : et inuolucra

^ gratia : 44. 49. ' Dei : 49.

' per: add, 43. 61. "* Amplectamur : 38. etc.

Digitized by VjOOQIC

39« OFFICWM BEATAE MARIAE.

pone camalium cogitationum, si accedere concupiscis. Vado^
(inquit) et videbo visionem hanc magnam. Magna plane visio,
rubus ardens sine combustione magnum signum: mulier illesa
manens amicta sole. Non est rubi natura opertum vndique
flammis, manere nihiiominus incombustum : non mulieris
potentia vt sustineat solis amictum. Non est virtutis humane :
sed nec angelice quidem : sublimior quedam necessaria esL
Spiritus sanctus (inquit) superueniet in te. Et tanquam
respondeat illa. Quoniam spiritus est deus : et deus noster ignis ,
consumens est Virtus (ait) non mea, non tua: sed altissimi
obumbrabit tibi. Nihil itaque mirum si sub tali obumbraculo
taiis etiam a muliere sustineatur amictus. >

C In mense Nouembri vsque ad aduentum,
,tij\ lectio ex eodem sennone,

Mlhi sane singularis rutilat fuigor: primo quidem in Marie
generatione : secundo in angelica visitatione : tertio in
spiritus superuentione : quarta in filij dei inenarrabili conceptione.
Sic et in his quoque sidereum piane irradiat decus : quod
virginitatis primiceria : quod sine corruptione fecunda : quod
sine grauamine grauida quod sine dolore puerpera. Nihilominus
etiam speciali quodam splendore in Maria corruscant mansue-
tudo pudoris, deuotio humilitatis : magnanimitas credulitatis :
martyrium cordis. Vestre quidem sedulitatis erit singula
queque diligentius intueri. Nos interim satisfecisse videbimur,
si breuiter ea^ potuerimus'* demonstrare. Quod ergo sidereum
micat in generatione Marie ? Plane quod ex regibus orta, quod
ex semine Abrahe, quod generosa ex stirpe Dauid, si id piarura
videtur: adde quod generationi illi ob singulare priuilegium
sanctitatis, diuinitus noscitur esse concessa : quod longe ante
eisdem patribus celitus repromissa : quod mysticis prefigurata
miraculis : quod oraculis prenunciata propheticis. Hanc
enim sacerdotalis virga dum sine radice floruit : hanc Gedeonis
vellus dum in medio sicce aree maduit : hanc in Ezechielis
visione orientalis portaque nuUi vnquam patuit presignabat
Hanc denique pre ceteris Isaias nunc virgam de radice lesse
orituram promittebat nunc euidentius virginem parituram.
Merito signum hoc magnum in ceio apparuisse scribitur : quod
tanto ante de ceio noscitur fuisse promissum. Dominus (ait)
ipse dabit vobis signum. Ecce virgo concipieL Magnum
profecto signum dedit : quia et magnus ipse qui dedit.

C ^Ad laudes.
Antiphona, Beata dei genitrix maria virgo perpetua templum
domini, sacrarium spiritus sancti sola sine exemplo placuisti

^ Vadam : 39. 41. 63. ^ p^Q omnibus : add, 39.

' poterimus : 38. ** — ^ om, 60.

Digitized by VjOOQIC

OFFICIUM BEA TAE MARIAE. 393

domino nostro^ lesu Christo ora pro populo, interueni pro clero,
intercede pro devoto femineo sexu.*

Oratio.

BEate, et gloriose, semperque virginis Marie quesumus
domine intercessio gloriosa nos protegat: et ad vitam
perducat etemam. Per dominum nostrum.

C Advesperas.

Hyntnus. Aue maris stella etc. vt supra.
Antiphona. Beata mater, et innupta^ virgo gloriosa regina
mundi intercede pro nobis ad dominum.^

Canticum Sanctoru?n Ambrosij et Augustini transmutatum in
laudem gloriose Virginis Marie dicendum in Officio Sabbatino
post Lectiones.

TE matrem Dei laudamus, te Mariam virginem confitemur.
Te etemi patris sponsam, omnis terra veneratur.
Tibi omnes angeli, et archangeli, tibi omnes principatus,
humiliati seruiunL

Tibi omnes potestates, et superne virtutes, tibi omnes
caelorum dominationes obediunt

^ om. 41. ^ intacta : 63.

• Some edUionSy amongst which are 43. 66. here insert the Bonaventuran Te Deum
with a rubric cU its headas below.

Digitized by VjOOQIC

394 OFFICIUM BEATAE MARIAE.

Tibi omnes Troni, Chenibin, et seraphin, exultantes
assistunt

Te cuncta angelica, creatura delectabili voce, proclamat

Sancta. Sancta. Sancta Maria, mater Dei, et virgo.

Pleni sunt caeli et terra, maiestatis gloriae, fructus ventris tuL

Te gloriosus apostolorum chorus, creatoris matrem collaudat

Te laudabilis numerus prophetarum virginem Deum parituram,
predixerat

Te martyrum cetus, beatorum Christi genetricem glorificat

Te gloriosus exercitus confessorum, totius trinitatis, templum
appeiiat.

Te amabilis chorea, virginum sanctarum, tue virginitatis et
humilitatis exemplum, predicat

Te tota caelestis curia, caelorum reginam, honorat

Te per vniuersum mundum, sancta ecclesia, inuocando,
celebrat matrem, diuine maiestatis.

Venerandam te veram, regis caelestis puerperam, te sanctara
quoque, dulcem et piam.

Tu angelorum domina, tu paradisi ianua, tu scala regni
caelestis, tu regis gloriae thalamus.

Tu arca pietatis et gratiae, tu vena es misericordie.

Tu refugium peccatoris, tu es mater saluatoris.

Tu ad liberandum exulem hominem, Dei filium suscepisti,
in vterum.

Tu cum filio tuo sedes, in gloriam patris.

Tu ipsum pro nobis roga, O domina, qui nos ad iudicandum,
est venturus.

Te ergo poscimus seruulis tuis subueni, qui precioso
sanguine filii tui, redempti sumus.

Etema fac pia virgo Maria, cum seruis tuis gloria,
praemiari.

Salua nos populum seruorum tuorum domina, vt scimus
participes haereditatis tuae.

Et rege nos, et extolle nos, vsque in aetemum.

Per singulos dies, O domina Maria, te salutamus.

Et laudare te cupimus in aetemum, deuota mente et voce.

Dignare dulcis Maria, nunc et semper sine delicto, nos
conseruare.

Miserere nostri pia, miserere nostri.

Fiat misericordia tua magna nobiscum, quia Maria in te
confidimus.

In te dulcis Maria speramus, vt nos defendas in etemum.

Digitized by VjOOQIC

C SEPTEM PSALMI

penitentiales,

f[ Notandum^ quod infrascripti septttn psalnti cum letania
et orationibus dicuntur in feria quarta cinerum^ et in quibusdam
sextis ferijs quadragesime vt in eis adnotatur,

Antiphona, Ne reminiscaris domine delicta nostra : vel
parentum nostrorum : neque vindictam sumas de peccatis nostris.
ps,^ Domine ne in furore^ fo. 29.

Beati quorum remissa fo. 22.

Domine ne in furore^ fo. 25.

Miserere mei deus^ fo. 45.

Domine exaudi orationem^ fo. 56.

De profundis clamaui fo. 57.

Domine exaudi orationem' fo. 17.

ps?

ps,^
ps?
ps,^
ps?

Christe eleison. Christe audi nos. Christe

Yrie eleison.
exaudi nos.
Pater de celis deus, miserere nobis.
Fili redemptor mundi deus, miserere nobis.
Spiritus sancte Deus, miserere nobis.
Sancta trinitas vnus deus miserere nobis.
Sancta Maria, ora.

Sancta dei genitrix, ora.

Sancta virgo virginum, ora.

Sancte Michael, ora.

Sancte Gabriel, ora.

Sancte Raphael, ora.

Omnes sancti angeli, et archangeli, orate pro nobis.
Omnes sancti beatorum spirituum ordines, orate pro nobis.
Sancte loannes Baptista. ora.

Omnes sancti patriarche et prophete, orate pro nobis.
Sancte Petre ora.

Sancte Paule ora.

Sancte Andrea ora.

Sancte lacobe ora.

' [vi.] 60. 63. printpsalms infull, ^
^ [xxxvii.] * ij : add, 39.

' [ci.] * [cxxix.]

j, add, 39. 41.
41.

* [xxxi.

•[1.]
[cxliL]

Digitized by VjOOQIC

39^ UTANIA.

Sancte loannes ora.

Sancte lacobe ora.

Sancte Philippe ora.

Sancte Thoma ora.

Sancte Bartholomee^ onu

Sancte Matthee ora.

Sancte Simon ora.

Sancte Thaddee ora.

Sancte Mathia ora.

Sancte Barnaba ora.

Sancte Luca ora.

Sancte Marce ora.
Omnes sancti apostoli, et euangeliste, orate pro nobis.
Omnes sancti discipuli domini, orate pro nobis.
Omnes sancti innocentes orate pro nobis.

Sancte Stephane ora.

Sancte Laurenti^ ora.

Sancte Vincenti ora.

Sancte Fabiane ora.

Sancte Sebastiane ora.
Sancti loannes, et Paule orate pro nobis.
Sancti Cosma, et Damiane orate pro nobis.
Sancti Geruasi et Prothasi orate pro nobis.
Omnes sancti martyres, orate pro nobis.

Sancte Siluester ora.

Sancte Gregori ora.

Sancte Augustine ora.

Sancte Ambrosi ora.

Sancte Hieronyme ora.

Sancte Martine ora.

Sancte Nicolae ora.
Omnes sancti pontifices et confessores, orate pro nobis.

Omnes sancti doctores orate.

Sancte Antoni ora.

Sancte Benedicte ora.

Sancte Francisce ora.

Sancte Dominice ora

Sancte Bernarde ora.
Omnes sancti Monachi, et eremite, orate pro nobis.
Omnes sancti sacerdotes, et leuite, orate pro nobis.

Sancta maria magdalena ora.

Sancta Agnes ora.

Sancta Lucia ora.

Sancta Cecilia ora.

^ Bartholmaee : 38. 2 Laurentii : 38.

Digitized by VjOOQIC

LITANIA, 397

Sancta Agatha ora.

Sancta Catherina^ ora.

Omnes sancte virgines, et vidue, orate pro nobis.

Omnes sancti et sancte dei intercedite pro nobis.

Propitius esto parce nobis domine.

Propitius esto, exaudi nos domine.

Ab omni malo, iibera nos domine.

Ab omni peccato libera nos domine.

Ab ira tua, libera nos domine.

A subitanea et improuisa morte, libera nos domine.

Ab insidijs diaboli, libera nos domine.

Ab ira, et odio, et omni mala voluntate, libera nos domine.

A spiritu fomicationis, libera nos domine.

A fulgure, et tempestate, libera nos domine.

A morte perpetua libera nos domine.

Per mysterium sancte incarnationis tue, libera nos domine.

Per aduentum tuum, libera nos domine.

Per natiuitatem tuam, libera nos domine.

Per baptismum et sanctum ieiunium tuum, libera nos domine.

Per crucem et passionem tuam, libera nos domine.

Per mortem, et sepulturam tuam h'bera nos domine.

Per sanctam resurrectionem tuam, Hbera nos domine.

Per admirabilem ascensionem tuam, libera nos domine.

Per aduentum spiritus sancti paracleti, libera nos domine.

In die iudicij, Hbera nos domine.

Peccatores, te rogamus audi nos.

Vt nobis parcas, te rogamus audi nos.

Vt nobis indulgeas, te rogamus audi nos.

Vt ad veram penitentiam nos perducere digneris, te rogamus
audi nos.

Vt ecclesiam tuam sanctam regere, et conseruare digneris, te
rogamus audi nos.

Vt domnum* apostoHcum, et omnes ecclesiasticos ordines
in sancta reHgione conseruare digneris, te rogamus audi nos.

Vt inimicos sancte ecclesie humiHare digneris, te rogamus
audi nos.

Vt regibus et principibus Christianis pacem, et veram con-
cordiam dignare* digneris, te rogamus audi nos.

Vt cuncto populo Christiano pacem et vnitatem largiri
digneris, te rogamus audi nos.

Vt nosmetipsos in tuo sancto seruitio confortare et conseruare
digneris. te rogamus audi nos.

* Thus also 38. Catharina : 39. etc.

^ dominum : 39. 43. donum : 44. 49. 6a 61. 64. 66w

' donare : 39. etc.

Digitized by VjOOQIC

398 LITANIA,

Vt mentes nostras ad celestia desideria erigas, te rogamus
audi nos.

Vt omnibus benefactoribus nostris sempiterna bona retribuas,
te rogamus audi nos.

Vt animas nostras, fratrum propinquorum, et benefactorum
nostrorum ab etema damnatione eripias, te rogramus audi [nos].

Vt fructus terre dare, et conseruare digneris, te rogamus audi
[nos].

Vt omnibus fidelibus defunctis requiem etemam donare
digneris, te rogamus audi nos.

Vt nos exaudire digneris te rogamus audi nos.

Fili dei, te rogamus audi nos.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, parce nobis domine.

Agnus dei, qui tollis peccata mundi, exaudi nos domine.

Agnus Dei, qui toUis peccata mundi : miserere nobis.

Christe audi nos. Christe exaudi nos.

Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleyson.

Pater noster. Et ne nos inducas in tentationem.

^. Sed libera nos a malo.

C Psalmus.

DEus in adiutorium meum intende : domine ad adiuuandum
me festina.

Confundantur, et reuereantur qui querunt animam meam.

Auertantur retrorsum et erubescant, qui volunt mihi mala.

Auertantur statim erubescentes, qui dicunt mihi : Euge,
euge.

Exultent, et letentur in te omnes, qui querunt te : et dicant
semper magnificetur dominus, qui diligunt salutare tuum.

Ego vero egenus, et pauper sum deus adiuua me.

Adiutor meus, et liberator meus es tu : domine ne moreris.

Gloria patri. Sicut erat in etc,

Versiculus, Saluos fac seruos tuos.

^. Deus meus sperantes in te.

Versiculus, Esto nobis domine turris fortitudinis.

Responsorium, A facie inimici.

V, Nihil proficiat inimicus in nobis.

^. Et filius iniquitatis non apponat nocere nobis.

V, Domine non secundum peccata nostra facias nobis.

^, Neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis.

V, Oremus pro pontifice nostro.

^. Dominus conseruet eum, et viuificet eum : et beatum
faciat eum in terra : et non tradat eum in animam inimicorum
eius.

V. Oremus pro benefactoribus nostris.

.GooQle

LITANIA. 399

^. Retribuere dignare domine omnibus nobis bona facientibus
propter nomen tuum vitam eternam. Amen.

V, Oremus pro fidelibus defunctis.

^. Requiem etemam dona eis domine : et lux perpetua luceat
eis. Requiescant in pace. ^. Amen.

V. Pro fratribus nostris absentibus.

^. Saluos fac seruos tuos deus meus sperantes in te.

V, Mitte eis domine auxilium de sancto.

^. Et de Sion tuere eos.

V, Domine exaudi orationem meam.

^. Et clamor meus ad te veniat.

Oremus. Oratio.

DEus cui proprium est misereri semper, et parcere, suscipe
deprecationem nostram : et^ nos et omnes famulos tuos, quos
delictorum catena constringit : miseratio tue pietatis absoluat.

Oratio.

EXaudi quesumus domine supplicum preces : et confitentium
tibi parce peccatis : vt pariter ^nobis indulgentiam* tribuas
benignus, et pacem.

Alic? oratio,

INeffabilem nobis domine misericordiam tuam clementer
ostende, vt simul nos et a peccatis omnibus exuas : et a penis
quas pro his meremur : eripias.

Oratio.

DEus, qui culpa offenderis, penitentia placaris : preces populi
tui supplicantis propitius respice : et flagella tue iracundie,
que pro peccatis nostris meremur, auerte.

Oratio,

OMnipotens sempiterne deus miserere famuli tui pape nostri :
et dirige eum secundum tuam clementiam in viam salutis
eteme : vt te donante tibi placita cupiat, et tota virtute
proficiaL*

Oratio.

DEus a quo sancta desideria, recto^ consiiia, et iusta sunt
opera : da seruis tuis illam, quam mundus dare non potest
pacem : vt et corda nostra mandatis tuis dedita : et hostium
sublata formidine, tempora sint tua protectione tranquilla.

1 vt : 39. 41. 49- 6a 63.

' — ^ nobis et indulgentiam : 38. indulgentiam nobis : 39. ' om. 39. 41.

* pcrficiat : 39. 41. 44. 49« 6a 61. 63. 64. » recta : 38. etc

Digitized by VjOOQIC

400 LITANIA,

Oratio.

VRe igne sancti spiritus renes nostros, et cor nostrum domine:
vt tibi casto corpore seruiamus : et mundo corde
placeamus.

Oratio,

Fldelium deus omnium conditor, et redemptor, animabus
famulorum, famularumque tuarum remissionem cunctonim
tribue peccatorum : vt indulgentiam quam semper optauerunt :
pijs supplicationibus consequantur.

Oratio.

ACtiones nostras quesumus domine aspirando preueni : ct
adiuuando prosequere : vt cuncta nostra oratio, et operatio
a te semper incipiat : et per te cepta finiatur.

Oratio,
/^Mnipotens sempiterne deus qui viuorum dominaris simulet
^^ mortuorum, omniumque misereris : quos tuos fide et opere
futuros esse prenoscis: te supplices exoramus, vt pro quibus
effundere preces decreuimus quosque vel presens seculum adhuc
in came retinet, vel futurum iam exutos corpore suscepit : inter-
cedentibus omnibus sanctis tuis pietatis tue clementia omnium
delictorum suorum veniam consequantur. Per dominum nostrum
lesum Christum filium tuum : qui tecum viuit, et regpnat in vnitate
spiritus sancti deus : per omnia secula seculorum. Respon-
sorium, Amen.

Versus, Benedicamus domino.

Responsorium, Deo gratias.

Versus, Fidelium anime per misericordiam Dei requiescant
in pace. Responsorium, Amen.

Digitized by VjOOQIC

C OFFICIUM

defunctorum,

C Sciendum quod officium defunctorum dicitur tantum in
crastino omnium sanctorum, et in quibusdam sextis ferijs quad-
ragesimCy vt^ suis locis adnotatur. Aduertendum tamen quod in
crastino omnium sanctorum dicuntur vespere cum matutino et
laudibuSy vt ibi videbisf in sextis autem ferijs predictis non
dicuntur vespere, sed tantum matutinum cum suis laudibus,

f[ Notandum preterea quod antiphone dicuntur integre in
principio et in fine^ quemadmodum in festis duplicibus,

f[ Vespere omnibus alijs pretermissis absolute incipiuntur ab
antiphona infrascripta,

Antiphona. Collocet eos dominus cum principibus populi sui.

Deinde dicuntur tres infrascriptt^ psalmi.^

Dilexi quoniam* fo, i6.

Ad dominum cum tribularer® fo, 33.

De profundis clamaui^ fo, 57.

Quibus adiungitur canticum. Magnificat fol. 9.

C Sciendum est autem quod in officio defunctorum in fine
cuiuslibet psalmi dicitur versus. Requiem eternam dona eis
domine. ^? Et lux perpetua luceat eis.

Finito cantico Magnificat repetitur antiphona suprascripta.

Deinde dicitur Pater noster. Versus. Et ne nos.

Sed libera nos a malo.

y. A porta inferi. ^. Erue domine animas eorum.

Versus. Domine exaudi [orationem meam].

^. Et clamor meus ad te veniat.

Postea dicuntur tres infrascripte orationes sub vna termina-
tione.

Oratio.

T^Eus, qui inter apostolicos sacerdotes famulos tuos pontificali
^^ seu sacerdotali fecisti dignitate vigere, presta quesumus, vt
eorum quoque perpetuo aggregentur consortio.

* ///; add. 38. ^ indebitis : 38. * om. 39. 41.

^ vidclicet: add. 39. 41. * [Ps. II4.] « [Ps. 119.]

' [Ps. 129.] « cm. 39. 41.
B. R. N- 2 D

Digitized by VjOOQIC

403 OFFJCJUM DEfUNCTORUM.

Oratio,

DEus venie largitor, et huraane salutis amator, quesumus^
clementiam tuam, vt nostre congr^;ationis fratres, propin-
quos, amicos : et benefactores, qui ex hoc seculo transierunt,
beata Maria semper virgine intercedente cum omnibus sanctis
tuis, ad perpetue beatitudinis consortium peruenire concedas.

Oratio,

Fldelium Deus omnium conditor, et redemptor animabus
famulorum famularumque tuarum remissionem cunctorum
tribue peccatorum, vt indulgentiam quam semper optauenmt,
pijs supplicationibus consequantur : qui viuis etc.
Versus. Requiem etemam dona [eis domine].
^. Et lux perpetua [luceat eis].
Versus. Requiescant in pace.
Responsorium. Amen.

C Matutinum absolute incipitut^ al? inuitatorio infrascripto.

Inuitatorium. Regem cui omnia viuunt, venite adoremus,

Deinde dicitur Psalmus Venite exultemus. etc. quo finito cum
Requiem etemam etc. Repetitur Inuitatorium.

Deinde statim dicitur antiphona. Audiui vocem de celo
dicentem mihi. Beati mortui, qui in domino moriuntur. Postea
dicuntur tres psalmi infrascripti.^

Verba mea^ fo. 21.

Ps. 6. Domine ne in furore* fo. 29.

Quemadmodum desiderat^ fo. 31.

Finitis Psalmis repetitur Antiphona et statim dicitur Pater
noster qui. Deinde tres infrascripte lectiones incipiuntur ^ei
finiuntui^ absolute sine benedictionibus et sine. Tu autem.

Lectio prima ex capit^ 19 lob}^

PElli mee consumptis camibus adhesit os meum . . . reposita est
hec spes mea in sinu meo.

^^Deinde dicitur^^ Responsorium. Qui Lazarum resuscitasti a
monumento fetidum. Tu eis domine dona requiem, et locum
indulgentie.

y. Qui venturus es iudicare viuos et mortuos, et seculum per
ignem. Tu eis domine.

^ immensam : add. 38. * incipit : 43. 44. 49. 61. 64.

• sub: 41. ■* vcz: 39. 41. ^ [ps. 5.] 61. 6^. print psalms infull. • [ps. 6.]
" [ps. 41.] " — ^ om. 43. • capitulo: 43. 44. 49. 60.

' ' ' , xix. 20-27.] 11— H om. 39. 41.

' [ps. 41
1« [lob.

Digitized by VjOOQIC

OFFJCIUM DEFUNCTORUM, 403

f[ Lectio secunda ex capite^ quinto loannisr

AMen amen dico vobis . . . qui vero mala egerunt in resurrec-
tionem iudicij.
^. Requiem eternam dona eis domine. Et lux perpetua
luceat eis.

y, Anime eorum in bonis demorentur, et semen eorum
hereditabit^ terram. Et lux perpetua.*

C Lectio tertia ex capite .15. epistole ,u pauli^ ad Corinthios}

ECce mysterium vobis dico . . . victoriam per dominum nostrum
lesum Christum.

fi. Libera me domine de morte eterna in die illa tremenda,
quando celi mouendi sunt, et terra. Dum veneris iudicare
seculum per ignem.

y, Dies illa dies ire, calamitatis et miserie, dies magna et
amara valde. Dum veneris iudicare.*

f[ "^Finitis lectionibus in^ suis Responsorijs statim dicitur
absolute^ ad laudes,

Antiphona, Ne tradas bestijs animas confitentes tibi, et
animas pauperum tuorum ne obliuiscaris in finem.

Postea dicuntuf^ Psabni}^

^^Ps. 50.^^ Miserere mei deus fo. 45.

Te decet hymnus deus^^ fo ^i

Ego dixi^^ fo. 21.

Canticum Benedictus fo. 4.

Deinde repetitur antiphona, etS^ post eam^^ dicitur Pater noster,
cum precibus et orationibus^ vt supra in vesperis.

C FINIS.

^ capitulo: 43. 44. 49. 60. ^ [24-29.]

' hereditet : 39. etc. * om, 39. 41.

* [51-57.] • seculum per ignem : adcL 38.
' — "^ om, 61. 64. absolttte: om, 38. ® cum: 39. 41. 43. 49. 60. 63.

• tres: add. 39. 41. ^^ viz: acUL 39. 41.
11—11 om. 39. 41. ^ [ps. 64.]

^' [Canlicum Ezechiae, IsaL xxxviii. 10-20.] ^* — " postea: 39. 41.

Digitized by VjOOQIC

LONDON :
HARRISON AND SONS, PRINTERS IN ORDINARY TO HIS MAJESTY,
ST. martin's LANE.

Digitized by VjOOQIC

HENRY BRADSHAW SOCIETY,

FOR EDITING RARE LITURGICAL TEXTS.

♦

PRESIDENT. .

The Bishop of Salisbury.

VICE-PRESIDENTS.

The Bishop of Edinburgh.

The Bishop of Bristol.

The Dean of St. Patrick^s.

Rev. H. B. Swete, D.D.

Monsieur Leopold Delisle.

Whitley Stokes, Esq., C.S.I., C.I.E., D.C.L., F.S.A.

Sir Edward M. Thompson, K.C.B., LL.D., D.C.L, V.P.S.A.

G. F. Warner, Esq., M.A., Litt.D., F.S.A.

MEMBERS OF COUNCIL,

Dr. J. Wickham Legg, Chairman,

Rev. E. S. Dewick, M.A., F.S.A., Hon. Treasurer.

Rev. H. A. Wilson, M.A., Bon. Secretary.

Cuthbert Atchley, Esq.

W. J. Birkbeck, Esq., M.A., F.S.A.

Rev. W. C. Bishop, M.A.

Rev. F. E. Brightman, M.A.

Rev. J. N. Dalton, M.A., F.S.A.

Rev. Walter Howard Frere, M.A.

W. H. St. John Hope, Esq., M.A.

F. Jenkinson, Esq., M.A.

F Madan, Esq., M.A., F.S.A.

Alfred W. Pollard, Esq., M.A.

Rev. F. E. Warren, B.D., F.S.A.

Rev. Christopher Wordsworth, M.A.

HONORARY AUDITORS.

Leland L Duncan, Esq., M.V.O., F.S.A.
Lawrence Weaver, Esq., F.S.A.

2 D 2

Digitized by VjOOQIC

List of Works already issued.

189 1.* I. MISSALE AD USUM ECCLESI.E WESTMONASTERIENSIS.
fasc. i. Edited by Dr. J. Wickham Legg, F.S. A. 8vo.

[Dec. 1891.]

III. THE MARTILOGE, 1526. Edited by the Rev. F. Procter,
M.A., and the Rev. E. S. Dewick, M.A., F.S.A. Svo.

[May, 1893.]

1892.* II. THE MANNER OF THE CORONATION OF KING CHARLES
THE FIRST, 1 626. Edited by the Rev. Chr. Wordsworth,
M.A. Svo. [Dec. 1892.]

IV. THE liANGOR ANTIPHONARIUM. Edited by the Rev.
F. E. Warren, B.D., F.S.A. Part I. containing complete
facsimile in collotype, wilh historical and palaeographical
introduction. 4tO. [^ug. 1893.]

1893. V- MISSALE AD USUM ECCLESIiE WESTMONASTERIENSIS,

fasc. ii. Edited by Dr. J. Wickham Legg, F.S.A. 8vo.

[Aug. 1893.]

VL OFFICIUM ECCLESIASTICUM ABBATUM SECUNDUM USUM
EVESHAMENSIS MONASTERII. Edited by the Rev.
H. A. WiLSON, M.A. 8vo. [Aug. 1893.]

1894. VIL TRACTS OF CLEMENT MAYDESTONE, viz.

Defensorium Directorii and Crede Michi. Edited by the
Rev. Chr. Wordsworth, M.A. 8vo. [Oct. 1894.I

VIII. THE WINCHESTER TROPER. Edited by the Rev. W.
Howard Frere, M.A. 8vo. [Nov. 1894.]

1895.* IX. THE MARTYROLOGY OF GORMAN. Edited by Whitlev
Stokes, D.C.L., Foreign Associate of the Institute of
France. 8vo. [Julyi 1895.]

X. THE BANGOR ANTIPHONARIUM, Part II. containing an
amended text with liturgical introduction, and an appendix
containing an edition of Harleian MS. 7653. Edited by the
Rev. F. E. Warren, B.D., F.S.A. 4to. [Nov. 1895 ]

The books issued for 1891, 1892, ancl 1895 are out of prinU

Digitized bv VJjOOQIC,

1896. XI. THE MISSAL OF ROBERT OF JUMI^GES, BISHOP OF LONDON,

A.D. 1044-105 1, AND ARCHBISHOP OF CANTERBURY IN A.D.

105 1. Edited from a MS. in the Public Library at Rouen,
by the Rev. H. A. Wilson, M.A. 8vo. [July, 1896.]

XIL MISSALE AD USUM ECCLESIvE WESTMONASTERIENSIS,
fasc. iii. Containing an appendix giving certain Offices from
Westminster MSS. in the Bodleian Library and the British
Museum, together with full indices, notes, and a liturgical
introduction. Edited by Dr. J. Wickham Legg, F.S.A. 8vo.

[Nov. 1897.]

1897. ^m* THE IRISH LIBER HYMNORUM. Edited from MSS. in the

Libraries of Trinity CoUege, and the Franciscan Convent
at Dublin by the Rev. John H. Bernard, D.D., and
RoBERT Atkinson, LL.D. Vol. I., Text and Glossary.
XIV. Vol. IL, Notes and Translations of the Irish Prefaces and
Hymns. 8vo. [July, 1898.]

1898. XV. THE ROSSLYN MISSAL. An Irish manuscript in the Advo-

cates' Library, Edinburgh. Edited by the Rev. H. J.
Lawlor, D.D. 8vo. [April, 1899.]

XVI. THE CORONATION BOOK OF CHARLES V. OF FRANCE.
(British Museum, Cottonian MS. Tiberius B. viii.) With
reproductions in coUotype of the 38 miniatures which
illustrate the ceremonies, and facsimiles of seven of them in
gold and colours. Edited by the Rev. E. S. Dewick, M.A.,
F.S.A. 4to. [Dec. 1899.]

1899. XVII. MISSALE ROMANUM, Milan, 1474. (The first imnted

edition of the Roman Missal.) Edited by the Rev. Robert
LippE, LL.D. Vol. I. Text. 8vo. [Oct. 1899.]

XVIIL THE PROCESSIONAL OF THE NUNS OF ST. MARY AT
CHESTER. With English rubrics. Edited by Dr. J. WiCK-
HAM Legg, F.S.A. 8vo. [Oct. 1899.]

1900. XIX. THREE CORONATION ORDERS : (i.) The Coronation

Order of William III. and Mary II. (2.) An Anglo-
French version of the English Coronation Order. (3.)
Consecration cf the Anglo-Saxon King. Edited by Dr. J.
WicKHAM Legg, F.S.A. 8vo. [Feb. 1901.]

XX. CLEMENT MAVDESTONE's DIRECTORIUM SACERDOTUM.
Edited by (the late) Rev. Canon Cooke, M.A., and the Rev.
Christopher Wordsworth, M.A. Vol. L. 8vo.

[Feb. 1901.]

Digitized by VjOOQIC

1901. XXI. FACSIMILES OF HORy^?: B.M.V., reproduced in coUotype from

English MSS. of the iith Century. Edited by the Rev.
E. S. Dewick, M.A., F.S.A. ^to. [Jan. 1902.]

XXII. CLEMENT MAYDESTONE^S DIRECTORIUM SACERDOTUM.
Edited by (the late) Rev. Canon Cooke, M.A., and ihe
Rev. Christopher Wordsworth, M.A. Vol. II. 8vo.

[March, 1902.]

1902. XXIIl. CUSTOMARY OF THE BENEDICTINE MONASTERIKS OF

ST. AUGUSTINE, CANTERBURY, AND ST. PETER,
WESTMINSTER. Edited by Sir Edward Maunde
Thompson, K.C.B., LL.D., D.C.L., V.P.S.A. Vol. L
Containing text of Cottonian MS. Faustina C. xii. 8vo.

[October, 1902.]

XXIV. THE BENEDICTIONAL OF ARCHBISHOP - ROBERT.
Edited by the Rev. H. A. Wilson, M. A. 8vo. [Jan. 1903.]

1903. XXV. THE CLERk's BOOK OF 1 549. Froni the unique copy

in the British Museum. (C. 36. d. i.) Edited by Dr.
J. WicKHAM Legg, F.S.A. 8vo. [Feb. 1904.]

XXVI. TIIE HEREFORD BREVIARY. Edited by the Rev. W.
HowARD Frere, M.A., and Langton E. G. Brown,
sub-Librarian of the Hereford Chapter Library. Vol. I.
Psaherium, Commune Sanctorum, Temporale. 8vo.

[Feb. 1904.]

1904. XXVII. TRACTS ON THE MASS. Edited by Dr. J. WiCKHAM

Legg, F.S.A. Containing : —
Ordinarium Missae Sarum, From an early i^th Century Missal

formerly in the possession of the late Mr. William Morris,

F.S.A. (With two collotype plates.)
Langforde's Meditatyons for Goostly Exercyse in the tyme of the

Masse, (Bodleian MS., Wood 17.)
Alphahetum seu Instructio Sacerdotum. (Bodleian, Douce 14.)

Collated with four other editions.
Dominican Directions for High Mass. From a i^th Century MS

(Brit. Mus. Add. 23,935.) With an Appendix on Low Mass

from a Dominican Missal printed at Lubeck in 1502.
Ordo Missae of John Burckard, Rome 1502, collated with a shorter

recension from a Roman Missal of 1501.
Ordinaryof the eadiest known Sarum Missal, wTitten about a.d. 1264.
And other pieces. 8vo. [November, 1904.]

Digitized by VjOOQIC

XXVIII. CUSTOMARY OF THE BENEDICTINE MONA6TERIES
OF ST. AUGUSTINE, CANTERBURY, AND ST. PETER,
WESTMINSTER. Edited by Sir Edward Maunde
Thompson, K.C.B., LL.D., D.C.L., V.P.S.A. Vol. II.
Containing text of Cottonian MS. Otho C. xi. and of part of
Gonville and Caius CoUege MS. 211. 8vo. [Dec. 1904.]

[905. XXIX. THE MARTYROLOGY OF OENGUS THE CULDEE.
Edited with a coUation of the MSS., by Whitley Stokes,
D.C.L., Foreign Associate of the Institute of France. 8vo.

[Nov. 1905.]

XXX. THE MOZARABIC PSALTER. (Brit. Mus. Add. 30,851.)
Edited by J. P. Gilson, M.A., of the Department of
Manuscripts in the British Museum. 8vo. [Nov. 1905.]

[906. XXXI. THE STOWE MISSAL, a manuscript bdonging to the Royal
Irish Academy. Edited by Dr. G. F. Warner, F.S.A.,
Keeper of the Manuscripts at the British Museum. 8vo.
Vol. I. Facsimile of the MS. [Nov. 1906.]

XXXII. THE STOWE MISSAL. Vol. II. Printed text with Notes,
Introduction, and six collotype reproductions of the metal
case in which the MS. is enclosed. 8vo. [In preparation.]

[907. XXXin. MISSALE ROMANUM, Milan, 1474. Vol. IL Edited
by the Rev. Robert Lippe, LL.D. Index by the
Rev. H. A. WiLSON, M.A. 8vo. [Nov. 1907.]

XXXIV. THE ORDER OF THE COMMUNION, printed by Richard
Grafton, 1548. A facsimile edition edited by the Rev.
H. A. WiLSON, M.A. 8vo. [April, 1908.]

1908. XXXV. THE SECOND RECENSION OF THE QUIGNON
BREVIARY. Edited by Dr. J. Wickham Legg.

[Dec. 1908.]

XXXVI. FACSIMILES OF THE CREEDS FROM EARLY MSS.
Edited by the Rev. A. E. Burn, D.D., with palaeographical
notes by the late Dr. Ludwig Traube. 4tO. [Nearly ready.]

Future issues will be selected from the foUowing:

rilE ORDINALE OF EXETER. Edited by the Rev. J. N. Dalton,
M.A., F.S.A., Canon of Windsor. 8vo. [In preparation.]

FHE HEREFORD BREVIARY. Edited by the Rev. W. Howard Frere,
M.A., and Langton E. G. Brown, sub-Librarian of the Hereford
Chapter Library. Vol. IL Sanctorale. 8vo. [In preparation.]

Digitized by VjOOQIC

THE PONTIFICAL IN TliE LIBRARY OF MAGDALKN COLLEGE,
OXFORD (MS. 226), an English manuscript of the twelfth century.
Edited by the Rev. H. A. Wilson, M.A. [In preparation.]

THE LITURGY OF ST. JAMES. Edited by the Rev. F. E. Bright-
MAN, M.A., Prebendary of Lincohi.

cranmer's early projects for reform of the divine

SERVICE. A complete Edition of British Museum MS. Royal 7 B. iv.
Edited by Dr. J. Wickham Legg.

THE LEOFRIC COLLECTAR, an English manuscript of the eleventh
century (Harl. MS. 2961). Edited by the Rev. E. S. Dewick, M.A.,
F.S.A.

PONTIFICALE LANALETENSE. An English MS. of the iith Cenlury,
now in the Pubhc Library at Rouen. Edited by Lkopold G. Wickham
Legg, M.A.

THE COLBERTINE BREVIARY.

MISSALE GOTHICUM. (Vatican MS. Reginae 317.)

MISSALE FRANCORUM, and other fragments of Gallican Liturgies.

TIIE BRIGITTINE BREVIARY OF THE NUNS OF SION, with Enghsh
rubrics. From a MS. at Magdalene College, Cambridge.

THE MONASTIC BREVIARY OF THE CIIURCH OF DURHAM. (HarL
MS. 4664.)

SEVENTEENTH CENTURY FORMS FOR CONSECRATING CHURCHES
IN ENGLAND. Edited by Dr. J. Wickham Legg.

December^ 1908.

Digitized by VjOOQIC

♦^* Persons wishing to join ihe Society are requested to communicate with
the Hon. Secretary, the Rev. H. A. Wilson, Magdalen College,
Oxford ; or with the Hon. Treasurer. the Rev. E. S. Dewick, 26,
Oxford Square, Hyde Park, London, W.

♦^* The books are issued to members in return for an annual subscription
of one guinea, payable at the beginning of each year.

♦^* Members are reminded that subscriptions are due on the ist of January
in each year. Subscriptions should be paid to the Hon. Treasurer, the
Rev. E. S. Dewick, 26, Oxford Square, Hyde Park, London, W. ; or to
the account of the Henry Bradshaw Society, at Messrs. Child & Co.,
I, Fleet Street, Temple Bar, London, KC. AU cheques should be
crossed with the name of the Society's Bankers.

*^* Any complaints with regard to the deliver}' of copies should ^be
addressed to the Hon. Treasurer, the Rev. E. S. Dewick, 26, Oxford
Square, Hyde Park, London, W.

Digitized by VjOOQIC

LONDON :

HARRISON AND SONS, PRINTERS IN ORDINARY TO HIS MAJESTY,

ST. MARTIN'S I.ANE.

Digitized by VjOOQIC