Skip to main content

Full text of "Specimen inaugurale exhibens synopsin molluscorum Brabantiæ Australi indigenorum"

See other formats


[ , Eiie 






fS 



-K. 



SYWOPSIS 

MOLLUSCORUM BRABANTIjE. 



DlvieioE of T/T-i?i":?rs 
SecdoEu 



SPECIMEN INAUGURAI,!: 

EXHIBENS 



MOLLUSCOMUM, BIIABANTIyE AUSTRALI 

INDIGENORUM, 

QUOD ANNUENTE SUMMO NUMINE, 
EX AUCTORITATE RECTORIS MAGNIFICI 

FRANCISCI JOSEPIII ADELMANN, 

PniL. DOCT. SCIENTT. NAT. P. P. O. , ACAD. IlilP. LEOP.-CAROL. NATUR. 
CCRIOSS. ADSCRIPTI, PLURIU3I SOC. LITT. SODALIS ; 

AMPLISSIMI SENATUS ACADEMICI CONSENSU, ET NOBILISSIMI DISCIPLIN. MATIIE- 
MATICARUM ET PIIYSICARUM ORDINIS DECRETO , PRO ADIPISCENDO 

GKADU MAGISTERII ET DOCTORATUS 

SUMMISQUE INMATEIESI ETPIIILOSOyillA NATURALI IIONORIBUS ATQUE PRIVILEGIIS 
IN ACADEMIA LOVANIENSI KITE ET LEGITIME CONSEQUENDIS, PUBLIC.E AC SO- 
LEMNI DISPUTATIONI SURMiTTlT 

SOCIETATIS BOTANICES ET AGRICCLTCR.iE GAm)AVENSIS , gCtEiVTIARUM NATCRALICM LEODIESSIS , ATQOE 
nORT. COLT. QB,E I>SIIHS GALLORCa FLORET , SOCIDS. .-- 



DIE .Xra .nJLII MDCCC.X-XX, HOR.^ IX. 






LOVANII, ■^^^t">'' 



T\TIS FRANCISCI fflCHEL, ACADEMLE TVPOGRAPHI ET BIBLIOPOLiE. 



K% , 



'4imi <ei«m© 



ART. PHAEMACETJT. MAGISTR. PHILOS. NATUR. DOCT. BOTANICES , MINERALOGIiE 
ATQXJE PHARMVCLE, IN MUS/EO REGIO ET SCHOLA MEDICA , BRUXELLIS PRO- 
FESSORI, ACADEMI^ REGLE SCIENTT. ET LITERAT. SOCIETAT. HIST. NAT. 
BRUXELLENSIS , MEDICyE LOVANIENSIS , BOTANICyE GANDAVENSIS, LINNEAN.(E 
PARISIENSIS , MINERALOGICE JENEiNSIS SODALI ETC. 

HOC OPUSCULUM 

PUBLICM OBSERVANTL-E PIETATISQUE SACRUM, 



PIIS MANIBUS 



\M^^ 



ET FRATRUxM SORORUMQUE 

PR.EMATURA MORTE EREPTORUM 

SEMPITERNJ; RECORDATIOraS MONUMENTUM 

ESSE VOLUIT 



AUTOR. 



PROOEMIUM. 



Fragmenta ad Belgii australis Faunam spectantia perpauca 
hactenus, eaque in societatis Ilaarlemensis annalibus sparsa, ha- 
bemus ; nam licet questiones ab hac societate propositse , austra- 
lem semper simul et borealem regni partem complexse fuerint, 
ipsa tamen hucusque in hice prodita responsa ad australes nos- 
tras provincias parum attendisse autores palam declarant. Hu- 
juscemodi autem opus, ad cunctas regionis cujusdam portiones 
extensum , non nisi prsemissis seorsim circa singulorum agrorum 
species opusculis , nasci posse arbitror. Ut igitur pro extructione 
monumenti istius lapidem afferrem, specimine hoc inaugurali 
Brabantiee austraUs moUusca pertractare mecum constitui. 

1 



y 

Finibus naturalibus potius quam poHticis opusculum circum- 
sepi : septentrionem versus, fluvii Rupela, Demera, ad caurum 
(Nord-ouest) Scaldis, ad occidentem et africum (Sud-ouest) 
Tenera, JNinivoe tenus, atque Marca, ad orientem Geeta majorval- 
lisque pagi Jaudrain terminos hujus regni portiunculee apud nos 
efficient; nec itaque nisi austruni eteuronotum (Sud-est) versus, 
politicos deficientibus naturalibus , secutus sum limites. 

Hisce circumscripta finibus, Brabantia australis spatium in- 
cludit circiter 127 leucarum geogr. quadrat. , cujus medium in- 
tersitum est sylvis Soniee et 3Ieerdael, necnon continuata sylvu- 
larum serie quae ab africo ad etesiam pandunt, Solum ejus 
valde inaequale , ab austro ad septentrionem , differentiam ex- 
hibet, si hbellam spectes, 182 metrorum : punctum enim sep- 
tentrionale infimum , 26 metr. et australe maxime editum 208 
metris (1) super maris superficiem eminet; unde mediam totius 
provincioe supra oceanum altitudinem, 117 metrorum essc col- 
ligitur. 

Constitutio geognostica a terrenis transitivis secundariis et 
tertiariis simul , ut alluvionis prsetermittam , tenet. Terrena tran- 
sitiva tertiam duntaxat provinciie fere partem constituunt , 
et exclusive reperiuntur ad austrum Hneee quse ihde a pago 
Denderwinkel (inter Ninivam et Angiam) ad Landen, supponi 
potest ; hic schistus ardesia , seu thonschiefer, stratis subordinatis 

(1) Cf. Patris inei Memoire stir la geographie physique dii Brab int Meridional in 
Nouv. Mem. de VAcademie royale des sciences et helles-lettrcs de Bruxelles, tom. III 
(1824) unde qiiod in sequentibus pagellis ad meteorologiam spectat etiam depronipsi. 



phtanitee, prcedominat : prope Uallam, Ancjiam, Rehecque , 
Braine-le-comte , Nivigellam , thonscbiefer iste innititur dejec- 
tui austraU calcarei transitivi Ilannoniensis , et prope Mont-St. 
Guihert, Opprehais , Jodoigne, Perwez , acchnat lateribus cal- 
carei granulosi Namurcensis Leodiensisque qui in ipsa Bra- 
bantia eminet juxta 7?/arZ)a/s;'porphyrius cristallis quartzi , feld- 
spathi et epidoti fetus, haud piocul a pago ^wewas^^ jaspis autem 
prope Clahheeh sese ostendit ; neopetra vel quartzites strata plus 
minusve vaUda, massasque in ipsum terrenum secuudarium 
promontorii instar procurrentes format juxta Pietrehais, Wa- 
vre, Htdjssingen , Alsenberg. Terrena autem stratiformia, secun- 
daria aut tertiaria , partem totam occupant sitam ad septentrio- 
nem lineoe qua provinciam in directione ab occidente ad orien- 
tem jam secari bifariam supposuimus ; inter priora, secundaria 
nimirum, cos ferrugineus strata valde valida plus minusve for- 
titer inclinata constituens, late extenditur, obtectus saepe pro lo- 
cis vel calce carbonata quartzifera , uti ad occidentem et septen- 
trionem urbis Bruxellarum , vel arena aliisque alluvionibus : 
etesiam versus, juxta 3IelshroeJi, Saventhem etc. , apparet creta 
chloritacea, cujus strata superiora, genuinam cretam scripto- 
riam constituentia , ad austrum Lovanii juxta Blanden et Grez, 
produnt, seseque orientem versus dirigunt, ubi ad soli superficiem 
secus littora Geeta^ prope Pellaines rursus apparent. Tertiaria 
denique terrena qualia sunt argila plastica , margse fluviatiles , 
ubique fere conspiciuntur. 

Atmosphera tam pro densitate , et humiditate , quam pro ipsa 
temperatura mutationes subit rcpentinas et magnas. Maximum 



IV 



altitudinis Barometricae 28 poU. 7 lin. , minimura vero 26 poU. - 
5 lin. aBquale poni potest. Thermometrum nunquam ascendit 
ultra 27° -f , et nondum infra IS'^ — descendit. Pluit ut plu- 
rimum per 149 dies. Yenti inter austrum et occidentem medii 
dominantur, quippe qui intra annum per dies 166 plerumque 
spirant : hos excipiunt, pro frequentia, venti e variis punctis 
inter occidentem et septentrionem sitis, emissi, quibus dein 
succedunt qui a regionibus inter septentrionem et orientem me- 
diis afflant, atque tandem ii , coeteris rariores , surgentes inter 
orientcm et austrum. Hffic vero , ad mcteorologiam spectantia , 
longius foret singillatim tractare. 

Ita constituitur regio , a me per septem annos sedulo lustrata , 
cujuS incolas domiportos describere arrisit. Affirmare sane non 
ausim omnia omnino quee hic vivunt mollusca opusculo conti- 
neri : sed collatis speciebus a Pfeiffero (1) et Draparnaldio des- 
criptis, credere tamen possum me non admodum longe a rei 
veritate recedere; Pfeiffer enim, totam Germaniam amplexus, 
modo 186, et Drapalnaldius in tota Galha duutaxat 173 species 
indicat , dum e contrario pro sola nostra Brabantia species 110 
describo. 

Species omnes mcis ipse vidi oculis et ad naturam ipse des- 
cripsi : ut autem aliquid certi in hac parte haberetur, moneo me 

(1) Egregii illius operis usuin debeo viro Honoratiss. Adelmann , Rectori Aoademiae 
Magnifico, cujus Lenigne semper patuit bibliotheca , et, quai magna felicitatis pars 
est, cujus dulci frui licuit amlcitia; hic igltur, nnctus occasionem, viro Clarissimo 
tantas quautas mens mea capere polest gratias lubens meritoque persolvo. 



vocibus colores exprimentibus eamclem ubique tribuisse signi- 
ficationcm qualis eis a Cl. Decandollio (Tbeorie elem. de Botan. 
519 — 526) tribuitur. Pro specierum autem " distributione Cu- 
vierum sum secutus qui molhisca hactenus modo faciliori si- 
mulque naturse magis consentaneo, distribuit : ab eo tantum 
deflexi locando ad mentem Ferussacii Gyclostoma sub pulmona- 
ceis , et prffieunte Blainville Ancylum inter scutibranchiata , 
necnon formando , in ordinibus , subdivisiones quse cum numero 
molhiscorum quae describenda habcbam , mehus convenirent. 
Ad geiiera vero ipsa quod attinet , in hisce definiendis duces pra3- 
cipue selegi Rang , Blainville et Lamarck quos haud tamen adeo 
presse insecutus sum ut non passim, comprobante analysi , quse- 
dam immutare consultius duxerim : characteres genericos essen- 
tialcs htteris cursivis expressi. 

Quantiscumque dotibus opuscuhim careat , spero nihilhomi- 
nus fore ut non plane zoo!ogia3 indigenoe cultoribus , quoniam 
antecessorem in hac re nulhim habuerim , displicebit : mihi vero 
suavis semper erit horarum , quas huic impendi , recordatio. Scio 
equidem ssepe queri cui bono molluscorum studium ? Scd , ne 
dicam incredibilem voluptatem qiiam ex varietate et pulchri- 
tudine atquc ex minutissima soepe et subtilissima partium struc- 
tura ejus scrutatoribus natura adfert, quis nescit liquorem vulgo 
atramentum sinense vocatum , purpuram, margaritas, a mollus- 
cis produci , ambram griseam intra Baloenarum intestina mol- 
luscorum decompositione nasci , pinnam nere byssum auro splcn- 
didiorem ex quo iu Sicilia et Calabria texuntur manicee et 
tibialia? Quis nescit carnera Ci-udam Chitonis optimum esse 



VI 



adversus nauseas, quoe iter per mare facientes grassantur, re- 
medium , testas utut absorbentes in medicina adhiberi , tan- 
demque humilem Myam ignota hucusque ad Utlora GaUiee £or- 
sanque ad nostra ipsaviventem, causam fuisse cur Gadi morrhuce 
piscatorcs Americani (1) liactenus GalUcis et nostratibus quaes- 
tuosiores semper piscium capturas fecerint? Quod ad iUos homi- 
nes spectat, quibus, ut aitScreber, nil arridet nisi quod faucem 
pabulo et locvdos nummis farcit , quique rursus ideo rursusque 
quteritant cui bono , hi malacologiam quibus notis species edules 
a nocivis distinguuntur , docere , atque in ora Africana Cypream 
quamdam pro moneta simulque pro emendis nigritis, valere, 
sciant. 

Sed jam tempus est ad id quod instituimus accedere. Non 
vero, specimine hoc inauguraU, finem curriculo academico im- 
ponere possum, quin sanctissimum grati animi officium adimplem : 
Yobis itaque Ordinis Physicorum et Mathematicorura necnon Fa- 
cultatis medicae Professoribus a^stimalissimis , expertissimis , quo- 
rum discipulus auditorque fui, pro ingenti vestra erga rae be- 
nevolentia , pro coUatis in rae bencficiis , gratias pubUce raaximas 
devoveo. Neque vos insalutatos rcUnquam , comrailitones optimi ; 
quo enira majorem vestram expertus sum amicitiam, eo plus 
quoque vobis tribuendum esse arbitror : iiftvum igitur atque 
stabile , antequam ex Academia emigrem , amicitiee foedus inea- 
mus, et memores mei ut et ego vestrura semper vivite ! 

(1) Cfr. Rang, Manuel dc l'hist. natur. des Mollusques, Disc. prelim. p.ig. 45. 



SUPELLEX MALACOLOGICA QUA UTI CONTIGIT. 



Brard. Histoire des coquilles terrestres ct fluviatiles qui vivent 
aux euvirons de Paris , avcc X planches. 1815. pet. 8vo. 

CijviER. Le r^gne animal distribue d'apr6s son organisation , 
pour servir de base a Thist nat. des animaux. 3" vol. Paris 1830. 

D'AuDEBARD DE FfiRussAC. IJistoire natTuelle gen^rale et parti- 
culi^re des mollusques terrestres et fluviatiles, 21 liv. Paris 1819- 
1828. fol. fig. color. 

De Blainville. Faune francaise ou histoire naturelle g^n^rale 
et particuli^re des animaux qui se trouvent en France ( partie 
malacologique)^ Iivi'ais. 1826-1830. 8 vo. fig. 

De Blainville. Art. mollusques du Dictionnaire des sciences 
naturelles. Tom. XXXII, P^ris 1824. 

Draparnadd. Histoire naturelle des mollusques terrestres et 
fluviatiles de la France avec XIII planch. Paris , An XIII. 4". 

Gmelin. Systema naturse Car. a Lin. ed. XIII. vol. 6"" 1790. 

GuALTERi. Index testarura, conchyliorum, quse adservantur in 
museo, cum tab. CX. 1742. fol. 

HoY. Account of a spinning limax or slag in the Transactions 
of the Linnean Society of London vol. I. 1790. 



Jeffreys. A synopsis of the testaceous Pneumonobranchous 
mollusca of great Britain m the Transactions of the Linnean so- 
ciety of London. Vol. XYI part the second. 1830. 

Lamarck. Ilistoire naturelle des animaux sans vert^bres , vol 5. 
et 6. Paris 1818-1822. 8vo. 

LiNNE. Systema naturce ed. XII. Ilolmiee 1766. in-8vo. 

Maton et Racquett. A descriptive catalogue of the british tes- 
tacea in the Transactions of the Linnean society of Londofi. 
Vol. YIII. 1807. 

MuLLER. {Othon. Frideric.) Vermium terrestrium et fluvia- 
tihum succincta historia Vol. 2. 1773. 4°. 

Pfeiffer. Systematische anordnung und bescreibung Deut- 
scher Land und wasser schnecken, mit illuminirten abbildungen. 
1 vol. 40. 1821. 

Pfeiffer. Naturgesqhichte Deutscher land und siiss -vvasser 
moUusken. 2vol. 4°.1825-1828. {Sttpple?7ienta operis prcecedentis). 

PoiRET. Coquilles fluviatiles et terrestres observdes dans le De- 
partement de T Aisne et aux environs de Paris , vol. 8vo. An IX. 

Rawg. Manuel de Thistoire naturelle des moUusques et de leurs 
coquillcs. vol, in-18 avec pl. Paris 1829. 

ScHLOTTERBECK. Obscrvatio physica de cochleis quibusdam nec- 
non de turbinibus nonnuUis , cum duab. tab. in Act. Helvetic. vol. 
V. (1762). 



IX 



ScHUBERT UND WAGNER. Neues systematischcs conchylien ca- 
binet , angefangen von Martini und Chemnitz , fortgesezt. 12* " 
Band. Nurnberg. 1829. 4°. 

ScHWEiGGER. Handbuch der naturgeschicte der scelettlosen uu- 
geghederten thiere. Leipzig 1820. 8vo. 

Sturm. Deutschlands Fauna in Abbildungen nach der natur, 
mit bescreibungen. VPabtheilung. 1-6 heft. Nurnberg 1803-1823. 

Caeteros autores, passim infra laudatos, non nisi ex ahis ci- 
tare potui. 



CLASSIUM ORDINUMQUE SYLLABUS. 



Cl. I. GASTEROPODA Cuv. (Gasteropoda et trachelipoda Lam.) 

Ord. 1. PULMONACEA. Cuv. {Pneumouica Schiv.) 

•f tentaculis quatuor , majorihiis apice oculatis. 
Gen. 1. Limax, 2.Vitrina, 3. Helis, 4. Succinea, 5. Bulimus, 6. Clau- 
silia, 7. Pupa. 

•^■\ tentaculis hinis hasi postica oculatis. 
Gen. 8. Carychium. 

•[••J**!* tentaculis hinis basi interna oculatis. 
Gen. 9. Physa, 10. Limneus, 11. Planorbis. 
•J**!'"!*^ tentaculis hinis basi externa oculatis. 
Gen. 12 Cjclostoma. 

Ord. 2. PECTINIBRANCHIATA. Cuv. (Gtenobranchiata Schw.) 

•\ tentaculis binis basi postica oculatis. 
Gen. 13. Valvata. 

■\-\ tentaculis binis hasi externa oculatis. 
Gen. 14. Paludina , 15. Nerita. 

Ord. 3. SCUTIBRANCHIATA. Cuv. (Aspidobranchiata»Sc/iz^.) 
Gen. 16 Ancylus. 

Cl. II. ACEPHALA. Cuv. (Conchifera Lam.) 

Ord. 1. LAMELLIBRANCHIATA. /?/amv. (Testacea Cm) 

■\ tuho vel siphone exserto, nullo. 
Gen. 17. Anodonta , 17. Unio. 
■f-f tubo vel siphone exserto, duplici. 
Gen. 19. Cyclas. 



CLASSIS I. GASTEROPODA. 



Mollusca capite distincto, tentaculis retractilihus supra os posi- 
tis, testa nulla aut univalm, munita, ventris complanati ope 
repentia. 

Eorum systema nervosum constat duobus gangliis , altero ( ee- 
rebrum reprsesentante ) supra sesophagum , altero erassiori infra 
sesophagum sito , utrisque subsidio funiculorum duorum nerveo- 
rum inter se junctis. Cor semper ad latus directioni spiree oppo- 
situm locatur. Os maxilla superiori, lunata, denticulata, saepe in- 
structum. ^sophagus quasi in ingluviem plerumque est dilatatus. 
Stomachus membranosus , bilem canali lato recipiens. Intestinum 
bis replicatum , aperturam prope limbum orificii pulmonaris ha- 
bens. Hepar magnum , pluries divisum , lobis cum intestini cir- 
cumvolutionibus implicatis. Vesica , tubo elongato intra ovarium 
hiante , verisimiliter incrustationi ovorum inserviens. Pra^ter pe- 
nem et vulvam organo quodam exsertili , sajpius hastseformi , quo 
duo sexus sese mutuo ante coitum excitant, donantur. 

ORDO I. PULMONACEA. Mollusca aerem liherum , ope reti- 
culi vascularis supernam cavitatis pecuUaris parietem vestientis , 
respirantia. — Animalia (excepto Cyclostomate ) cuncta herma- 
phrodita cum mutua copulatione, terrestria vel aquatica, ultimis 
respirandi causa seepe ad aquse superficiem ascendentibus. 



2 Gasteropoda 

•j- tentaculis 4, majoribus apice oculatis. 
GEN. I. LIMAX Lin. 
Limax et Arion Feruss. 

Animal nudum, oblongum , scutigerum , cute crassa , viscosa , 
rugis sulcisque anastomosantibus cooperta. Tentacula conico tere- 
tia , apice globulosa. Lingua transverse sulcata. Cavitas pulmona- 
ris simul cum corde sub scuto latens, orificio dextrorsum biante. 
Organa generationis cavitate communi recepta, apertura pone 
tentaculum dextrum majus , ad tertiam circiter scuti partem. Go- 
pulatio mutua duorum individuorum. Ova aggregata vel solitaria. 
— Species omnes terrestres plerumque in umbrosis et humidis 
degentes , herbas fructusque vorantes : pelluntur tabaco, fuhgine , 
calce, cineribus, saleque pra^sertim. 

* Smito (jrana arenacea includento , poro mucoso ad extre- 
mitalem corporis. Arion. Fer. 

1. L... Albus. MuU. Icon Feruss. tah. 2. fig. 3. 

DiAGN. L. scuto punctulato; apertura media; corporis limbo 
unicoloi'e. 

Descriptio. Totus albus, gracilis, 11 centim. absque tentaculis 
longus. Tentacula albida. CoIIum quinquies scuto brevius. Scu- 
tum tertiam corporis partem ada?quans,punctulis asperum. Aper- 
tura laterahs parva, 4 mill. ad maximum lata, subrotunda , orse 
scuti extimai insidens. Pori terminalis mucus niger. Carnivo- 
rum vidi. 

Observatio. Juxta autorum descriptiones variat hsec species vel 



D 



'CLMONACEA. 



margine corporis flavo, avit simul cum sincipite aurantio, vel 
tentaculis nigris; nos limacem toties quoties vidimus totum al- 
bum nacti sumus. Icon Ferussacii prieter limbum corporis fla- 
vum et aperturam justo anteriorem , exacta. 

Habitatio. Ineunte junio in sylva Beausart prope Waveram , 
et postea in densis sylw se Schoonhoven , prope Aerschotum, fagi- 
netis , inveni. Species minime communis. 

2. L... Empyricorum. Fer. Icon Sturm. 1 heft. ficj. 1. 2. 
SraoN. Limax rufus Lin. Limax ater Lin. 
DiAGN. L. scuto granuloso; apertura antica; corporis limbo li- 
neolis transversis nigris adornato. 

Descriptio. Suprarufus, margine coccineo, subtus albescens , 
10 cent. absque tentaculis longus. Tentacula nigra. Colhim ob- 
scure fulvum, lineis duabus nigricantibus notatum, longitudine 
sextGe partis scuti. Scutum hitescente - rufum , tertiam partem 
corporis cxsuperans, quasi granis arenaceis aspersum, Apertura 
antica, raaxima, 9mill. lata, subrotunda. Pori tcrmiualis mucus 
luteus. 

Observatio. Colores in supra data descriptione indicati proprie 
ad Limacem rufum Lin. quem tanquam speciei typum consi- 
deravimus , pertincnt : facile autem omnes transitus a rubro- 
cinnabarino ad fusco-nigrum imo ad violaceum intermedios , as- 
sumunt, scuto interdum punctulis albis vel nigris conspicuo. 
In varietate nigra, quee Limax ater Lin. est, observavi passim 
circa scutum et circa limbum corporis aurantiacum , lineolam 
albam. Casterum conjunctio barura specierum in unicam, eo 



4 Gasteropoda 

quoque roborari videtur quod Limax rufus quem post institutam 
analysim et descriptionem , alcooli injeceram , in hoc vix elapsd 
hora omnino niger factus est. 

Habitatio. Occurrit undique yulgatissimus , per annum fere in- 
teo-rum , ad margines viarum graminosos ; varietas atra prfecipue 
loca nemorosa diligit. Avide a suibus appetitur, 

3. L.. Fasciatus. ISlls. Icon Feruss. tah. 2 fixj. 4. 5. demptohm- 
bo aurantiaco. 

Synon. Arion hortensis var. Fer. 

DiiGiNos. L. scuto striis transversis punctisque elevatis notato; 
apertura submedia ; corporis Umbo vix uUo. 

Descriptio. Niger, plus minusve cinerascens, lateraliter linea 
atra circumscriptus , subtus albidus seu ferrugineus , longiludine 
4 /2 centimetror. neglectis tentacuHs. Tentacula alra. Collum 
tertiae scuti parti iequaie , sulco exaratum. Scutum infuscatum, 
linea atra cinctum, striis transversis undulatis conspicuum, 10 
miU. lonoum. Apertura fere media, margini scuti insidens, ro- 
tundata , niiuima. Pori terminalis mucus luteus. 

Observatio. Animal visciditate ad Limacem agrestem accedens, 
simul hevbivorumet carnivorum. Yariat dorso vel griseo-fusco, 
vel interdum Unca paUidiori notato. Nunquam in hac specie a 
me per duos fere annos in horto observata , Urabum aurantiacum 
quam Arioni suo hortensi tribuit Ferussac , vidi ; cum itaque Nil- 
sonii descriptio , a Ferussacio data , noslris individuis proesertim 
convenit, ejusdem autoris denominationem anteposui. 



PULMONACEA. 5 

Habitatio. Inter muscos in sylvosis Boifsfort et inhortis, teni- 
pore pra3cipue autumnali. Species non communis. 

** Scuto concentrice striato festam infemam ohtegente , poro 
mucoso nullo. Limax Fer. 

4. L.. Agrestis. Lin. Icon Feruss. tah. 5 fig. 7-10. 

DiAGN. L. apertura postica , albo ciucta ; dorso subcarinato , 
carina brevi , obliqua. 

Descriptio. Albidus seu rufescens , macuHs strigisque nigris aut 
albidis variegatus , lateribus utrinque pallidioribus , vix ultra 6 
cent. longus. Tentacula coUo concolora. Collum rufo-cinereum 
quartae scuti parti aequivalens. Scutuni undulatim striatum , ma- 
culis seu ocellis intensioribus sparsum, testam subrhomboideam, 
obHquam , includens. Apertura inferior, parva, rotunda. Pes 
glauco-albescens , limbo sulco duphci exarato. Mucus viscosissi- 
mus, albus. Ova spha^rica, flavescentia. 

Observatio. Ha3c species singulari poUef proprietate sese , ara- 
ueorum instar, ope fili e muco exsudatonecti, de ramis arborum 
quas victum queeritura scandit, ad terree superficiem demittendi : 
unde Cl» Hoy Limax filans dicta fuit. Coit junio et juho , ova 
post quindecim diebus pariens : hinc ante junii initium arcen- 
dus vel necandus , ne ultra modum propagetur hortorum pestis. 
Cum calce inservire potest confectioni luti seu ceementi contra 
vapores spirituosos fortissimi-, ideoque ad obturandas lagenas 
animaUa alcoole imraergentia continentes, optimi. 

Habitatio. In hortis , agris , nemoribus , nimium frequens re- 
peritur. 



G _ Gasteropoda 

5. L.. Variegatus. JDrap. Icon Feruss. tah. 5. fig. 1. 2. 3. 
Sthon. Limax flavus Linn. Gmel. non Miill. 

DiAGN. L. apertura subpostica ; dorso carinato , carina longiori, 
aliquantulum cristata. 

Desckiptio. Animal , Acaro Limacum soepius et hic infestum ; 
lutescens , fusco reticulatum, linea dosali sordide albida, late- 
ribus pallidioribus immaculatis, io centim. longum. Tentacula 
coerulea. Collum tertiae scuti parti aequale , grisco-lutescens , vel 
viridescens, linea utrinsecus coerulea a basi tentaculorum ma- 
jorum abeunte , notatum , sulco intermedio duplici. Scutum ob- 
scure cinereum, maculis et tesseris flavesccntibus, insequalibus, 
striisque undulatis conspicuum , testam ellipticam , convexius- 
culam, inchidens. Apertura pauhsper superior , magna, ovata. 
Pes flavescens, hmbo sulco duphci canaliculato. Mucus luteus, 
minus quam in proecedente viscosus. Ova globosa, parva, ni- 
tide hitea. Coit augusto et septembri. 

Obsekvatio. Testa interna quam sub scuto latentem in hisce et 
sequentibus speciebus descripsimus, apud Brardium genus no- 
vum, Limacinam nempe, immerito constituit, quod nec cum 
Limacina Cuv. , ad Pteropoda pertinente, nec cum LimaceUa 
Blainv. genere Onchidium inter et Arionem medio, ob nominis 
consonantiam confundi debet. 

Habitatio. In ceflis, cisternis undequaque, hgna corrodens, 
communis. 

6. L... CiNEREcs Mnll. lcon Fernss. tah. A. fig.S. 

Stnon. Limax antiquorum Fer. partim. L. maximus. Lin. 



PULMONACEA. 7 

DiAGivos. L. apertura subpostica ; dorso inferius caiinato, ca- 
rina brevi ; coUo bisulcato , sulcis furcatis. 

Descriptio. Cinereus, raro immaculatus , plerumque maculis 
nigris , dorsalibus vel seriatim dispositis vel interdum in lineas 
confluentibus , lateralibus inordinate dispersis , notatus , longi- 
tudinis 18 centimetrorum. Tentacula cinereo-rubescentia. Collum 
rubescens, quintam scuti partem adrequans. Scutum testam 
oblongam, convexam , includens, quartse parti corporis fequale, 
cinereum , maculis nigris , ina^qualibus , absque ordine dispersis. 
Apertura inferior , magna , subrotundo-ovata. Pes albeseens : 
limbus sulco duplici , undulato, exaratus. Mucus albus, margari- 
taceus. Ova ovata, coloris straminei. 

Observatio. Adukus 20 et 21 centim. acquirit. NuIIa unquam 
mihi varietas obvia fuit nisi quce lineis nigris haud interruptis 
dorso ornabatur : hinc icones quibus Ferussacius Limacem suum 
antiquorum exprimit, prpeter octavam, nostris nou conveniunt ; 
tabulee 4 figura 1 ob sulcum collarem simplicem forsan species 
peculiaris est. 

Habitatio. In hortis hinc inde et in nemoribus densis ex. s:r 

o 

inter Tervueren et Roodldooster. 

7. L... CmEREO-NiGER. Shimi. Icon Sturm. 1 heft. tah. 3. 

DiAGNos. L. teretiusculus ; apertura subpostica ; dorso cari- 
nato-ci'istato ; scuto producto; collo bisulcato, sulcis furcatis. 

Descriptio. Cinereo-niger, 14cent. longus, dorso carinato, carina 
linea flavescenti-alba (quee ad distantiam 2 cent. a scuto, jam 
in cristam undulatam abit) notata. Tentacula cinerea, punc- 

3 



8 Gasteropoda 

tulis nigris aspersa , 23 mill. longa. Collum vix e scuto excedens , 
iisdem sulcis ac pra^ccdens inscriptum. Scutum nigricans, im- 
maculatum, testam oblongam, planam, includens, tertia; parti 
totius corporis cequale , antice liberum , lateraliter productum 
et corpori stricte adpressum. Apertura pulmonaris inferior, ma- 
gna , oblonga. Pes fere immarginatus , subtus fascia utrinsecus la- 
ta, nigra (relicta area media alba angustiori) circumdatus. Mucus 
quem pressus exsudat, albus, margaritaceus. 

Observatio. Limax ille, a Cl. Ferussac pro varietate praece- 
dentis habitus, facie quadam peculiari ab eo recedere mihi 
videtur et quasi intermedius est inter L. antiquorum et L. al- 
pinum Fer. Ob notas in diagnosi allegatas, ob scutum teres, 
coUum adeo abscondens ut ante notum Sturmii opus, jam in 
scriniis meis sub nomine L. brevicollis dcsignaveram , ob tenta- 
cula denique longissima, pro specie distincta servavi et minu- 
tatim descripsi. Icon Feruss. tab 8 A. L non placet. Crista apud 
Sturmium brevior depingitur. 

Habitatio. Mensibus maio etjunio hujusce et prsecedentis anni 
hanc raram speciem in sylva vulgo den Gaslhuijs-Bosch prope 
agri Lovaniensis pagum Pellenherq, inveni. Quum primo ofFendi , 
sub terra corrodebat basim stipitis Agarici pyrogall quem forte 
eradicaveram. 

8. L... Gagates. Drap. Icon Feruss. tah. 6. fig. 1. et 2. 

DiAGNos. L. apertura postica ; dorso carinato; scuto gibboso, 
sulco marginali. 

Descriptio. Violaceus , subtus plumbeus , lateraliter clnereus , 
dorso non cristato. Longitudo totius animalis absque tentaculis , 



PULMONACEA, 9 

5 centim. Tentacula nigra. Collum fuscum, bisulcatum. Scutum 
concentrice non striatum sed corrugatum, nigro punctatum, 
tertia? corporis parti eequale. Apertura lateralis parva, albo 
marginata. Mucus auratus. 

Observatio. Specimen nostrum cum figura Ferussacii melius 
quam cum Draparnaldii icone quadrat. Cseterum a L. gagate-, 
prseter colorem violaceum de quo sub hac specie nullibi men- 
tionem invenio, non discrepare mihi visus est. 

H vBiTATio. Hanc speciem inveni mense maio 1828 inter Hy- 
drocotijlem vulgarem in vastis uliginosis quae inde a pago Wech- 
ter ad Tremeloo usque pandunt. 

GEN. 2. VITRINA. Drap. 
Helicolimax Feruss. Helicis spec. Rhdl. 

Animal limaciforme , testa majus, streptosomate (1) brevi. 
Pallium in formam scuti transversim corrugati , anteriorem dorsi 
partem obtegentis, protensum, lateraliter lobatum, lohis spatu- 
lceformihus supra testam extensilihus. Tentacula inferiora hre- 
vissima. Massa lingualis aspera. Foramen pulmonare dextrorsum 
ad basim scuti. Cavitas sexualis , orgaua generationis conjuncta 
includens , pone tentaculum majus dextrum inferne patens, Co- 
pulatio mutua. 

Testa imperforata, depressa, tenuissima, frdgilissima , apice 
obtuso, anfractu ultimo maximo. Apertura ampla , semilunaris. 

(1) Hac Toce a grseco irTfiTtTcr tortus, et ro^« corpus, formata, designo illam corooris 
molluscorum univalvium partem quse nunquam testa e^editur quajqiie a gallicis scrip- 
toribus tortillon vocari solet. 



10 Gasteropoda 

Peristoma penultimo anfractu disjunctum , simplex , margine 
columellari valde excavato. 

9. V... DiAPHANA. Dr. Icon Drap. tah. 8. flcj. 38. 39. 

Synon. Vitrina pellucida Sfurm. ic. non desc. Uelicolimax vi- 
trea Fer. Vitrina dcpressa Jeffr. ? 

DiAGNos. V. testa subdepressa, albo virente, nitida; anfrac- 
tibus duobus ; apertura oblonga. 

Desgriptio. Incola cinereus, pallio fusco, lobo dextero (cujus 
ope animal tcstam exterius perpolit ) ad primum usque anfrac- 
tum extensili. Tentacula albido-ciuerea. Testa 7 mill. longa, 
2 Yi tiltaj "4 mill. crassa (1), fere membranacea, adeo fragi- 
lis ut vix attractari impune queat , subtillissime striata , pal- 
lide virescens , anfractuum sutura admodum manifesta. 

Observatio. Icon Sturmii ad hanc speciem , descriptio autem 
ad Draparnaldii Vitrinam pellucidam pertinet. 

Habitatio. Sub foliis delapsis in locis bumidis agri Bruxellen- 
sis passim , raro tanien , occurrit. 

10. V... Bertllina. Pfeiff. Icon Brard. tah. 3. fig. 5. 6. 

(1) Ut mensurtc quas \n hoc opuseulo sub qaalibet specie indicabo tute applicari 
possent, sequentia monenda sunt. Animal testam, dorso gerens, progredi pono : tunc 
niihi est longifudo spatium comprehensum inter duo puncta quorum alterum tenta- 
culis alterum extremitati corporis posteriori proximum ; crassitudinem voco lineam 
hoiiiontalem quw sub angulo recto longitudiuem ibi secat ubi magis intumescunt testa; 
anfractus; altifudo tandem nietitur iinea verticali a puncto testoe dorsi animalis incum- 
bente , ad punctum prorsus oppositum , ducta. Quod , cum «que univalvibus et bivalvibus 
quadrat, caiteris mensurandi testarum dimensiones rationibus , apud autores iisitatis , 
niullo commodius habeo. 



PuLMONACEA. 11 

Stnoiv. Helix pellucida Mull. Ilelix diaphana Poir. non Lam. 
Vitrina pellucida Brard ( ex parte ). Y. Mulleri Jeffr. 

DiAGNos. V. testa convexiuscula , flavo-virente , nitida; anfrac- 
tibus tribus ; apertura subrotunda. 

Deschiptio. Incola griseo-rubellus , pallio fusco , lobo dextro 
ad centrum usque spira? extensili , tentaculis inferioribus bre- 
vissimis. Testa 5 raill. longa, 4 alta, 3 crassa, prajcedente 
multo solidior , subtilissime striata , anfractuum sutura minus 
manifesta. 

Observatio. Denominationem Pfeifferianam coeteris anteposui 
tum quia colorem qua testa gaudet bene exprimit , tum quia 
non solum datur Yitrina pellucida Brardii sed et Sturmii et 
Draparnaldii , quse omnes ( non nisi pelluciditate convenientes ) 
species plane diversas constituunt. Ad Draparnaldii Yitrinam 
pellucidam , qua3 Ilelicolimax Audebardi a Ferussacio et Yitrina 
Draparnaldii a Jeffreysio vocatur , referendse nobis videntur 
Brardii tah. III fig. 3. 4. 

Habitatio. Junio ineunte in caespitosis ad margines stagnorum 
Etterheeh prope Bruxellas et juxta Demeram iuter Aerschot 
et Betehom. 

GEN. 3. HELIX Drap. 
Helicis spec. Linn. Ginel. Fer. 

Animal streptosomate ratione corporis oheso. Pallium ca- 
pitii instar caput cingens , super proboscidem lobis tribus ro- 
tundatis terminatum. Os inter hosce lobos situm, riraa verti- 
cali , massam lingualem parvam includenti , constans. Tentacula 



12 Gasteropoda 

» 

conico-teretia , obtusissima. Orificium pulmonare rainimum, dex- 
trorsus infermittentihus vicibxis adaperlili. CaTitatis sexualis 
communis ostium pone tentaculum dextrum. Pes marginatus 
margine testam claudente. Copulatio mutua duorum individuo- 
rum. Ova aggregata, crusta calcarea. aut coriacea obtecta. 

Testa perforata, yel imperforata^ o>Z)icM/am, superne plaua, 
convexa, yel conoidea , jij/?/s minusve solida, apice spiree sem- 
per obtuso. Apertura obliqua , lunata vel subrofunda. Columella 
levis. Peristoma penultimo anfractu disjunctum, acutum, mar- 
sinatum vel reflexum , latere columellari nunc recto nunc curvafo. 

* Testa depressa. 

11. n.. Cristallina. 3Iull. Icon Drap. tab. 8. fig. 13. 14. 

DiAGNos. H. testa candida , nitida, perforata; apertura lu- 
nata ; peristomate simplici. 

Descriptio. Incola fusco-Uiteus , subtus albescens. Tentacula 
fusca , iufcriora superioribus parum breviora. Tesfa 3 '/, mill. 
lono-a, 2 y, alta, '/, crassa, diaphana , vivente bestiola candidissima , 
mortua vero flavescens , anfractibus quatuor cum dimidio, striis 
vix oculo armato manifestis. Apertura latior quam alta. 

Observatio. Draparnaldium sub nomine Uelicis cristallinse duas 
diversas species confundere existimo : hinc non nisi figuram 13 
et 14 citavi. Varietas enim ejus eburnea a typo speciei dif- 
fert incola doTso nigro , testa magis convexa , apertura margi- 
nata, et transitimi efficit inter H. cristallinam veram et H. 
cellariam. 



Pdlmowacea. 13 

Habitatio. Inter hypna in sylvosis et sub sepiiim foliis delapsis 
in maxima Brabautise parte , per integram sestatem. 

12. n... Pygmea. Dmj). Icon Drap. tab. 8. fig. 8. 9. 10. 

DiAGwos. H. testa convexiuscula, cornea, umbilicata; apertura 
semilunari; peristomate simplici. 

Descriptio. Incola griseus, dorso infuscato, acer, agilis. Ten- 
tacula griseo-fusca , superioribus gracilioribus. Pes glauccscens. 
Testa 1 mill. longa, //■ alta , y,, crassa, coloris cornei, subtilissi- 
me striata. Anfractus quatuor, sulura manifesta. 

Observatio. Specimina mea melius cum Draparnaldii quam cum 
Pfeifferi icone , quee apicem spiree nimis acutum repreesentat , 
conveniunt. 

Habitatio. Inter muscos in agro Bruxellensi primus reperuit 
Ornat. juvenis Nyst erga historiam naturalem egregie anima- 
tus qui et phires ahas species mecum benevole communicavit. 
Ipse etiam prope Waversim sub lapidibus in prato secus Dy- 
lam jacentibus, inveni. Species non communis. 

13. H... PuLCHELLA. Mull. Icou Pfeiffev 1, tab. 2. fig. 32. 
Stoon. Hehx pulchella /3. Drap. 

Diagnos. H. testa convexiuscula , pehucida , nitida , alba , levi , 
umbihcata ; apertura circinata ; peristomate reflexo. 

Descriptio. Incola lacteus , paUio hiteolo , tentacuhs inferiori- 
bus brevissimis. Testa 2 mih. longa, 1 '/ alta, 1 crassa , sequenti 
minor , fragilior. Anfractus quatuor , striis vix sub lente conspi- 
cuis notati, Umbilicus latus. 



14 Gasteropoda 

Observatio. Si species haec ab Helice costata non discreparct 
nisi costis obliteratis , tunc sane mera varietas haberi posset : scd 
prffiter characteres supra datos , eo quoqiie diflert quod nun- 
quani promiscue cum ea reperitur , et stationes prorsus diversas 
inhabitat; Mullero igitur, egregio observatori , qiii primus eas ab 
invicem distinxit, hibenter assentior. 

IIvBiTATio. In graminosis humidis, sub lapidibus, passim, inde a 
maio ad augustum. 

14. H... CosTATA. Mull Icon Drap. tah. 7. fig. 31. 32. 33. 
Synon. Ilehx pulcheUa « Brap. Ilehx crenella Mont. 
DiAGiNos. H. testa planiuscula , cinerea, subopaca, costata, um- 

bilicata ; apertura circinata ; peristomate reflexo. 

DEscRirrio. Incola rufus,paIho violaceo, tentacuhs inferioribus 
vix (etiam sub lente) conspicuis. Testa 2 y., mill. longa, 2 mill. 
lata, ^/<, mih. crassa. Anfractus quatuor, transversim phcati , 
subtus Ipeves. Umbihcus respectu testoe iatissimus. 

Observatio. Etsi , ratione magnitudinis testae habita , umbihcus 
in specie prjiecedente late patet, in hac tamen de qua hic agi- 
tur jure dici debet multo hitior. 

Habit.vtio. In apricis ad muros et in lapidosis siccis occurrit. 

15. II... Obvoluta. Mull. Icon Drap. tah. 7. fuj. 27. 28. 29. 
Stnon. Phiuorbis ol)vohitus Poir. 

DiAGNos. II. tcsta badia ; umbihco patulo ; apertura triangulari ; 
peristomate reflexo , sinuato. 

Descriptio. Incola griseus , capite coUoque obscuriori , paUio cor- 
rugato , hitescente, macuhs fuscis notato, pede cinereo. Tenta- 



PULMONACEA. 15 

cula gracilia. Testa 11 mill. longa, 10 lata, 4 '/^ crassa , junior 
pilis caducis villosa , coloris mortuo incola pallidioris. Anfractus 
sex, transverse striati, sibi invicem presse obvoluti. Umbilicus 
ad apicem usque spiree profundus. Peristoma album, politum, 
sinu extus distincto. 

Observatio. lcon Pfeifferi I. tab. 2. fig. 28 testam subtus lineis 
seu fasciis circularibus cinctam reproesentat , quod in nostris spe- 
ciminibus non observavimus. Sturmii vero et Brardii icones pe- 
ristoma carnei coloris quod nobis candidum est , depingunt. Va- 
rietas ,5. a clar. MuUer descripta speciem diversam constituere 
videtur. 

Habitatio. Inveni hanc raram speciem jam pilis cassam in sylva 
Beausart inter Grez et Ghapelle S. Laurent. Specimen in agro 
Bruxellensi rcpertum vidi in museo amic. Delporte juris utrius- 
queDoctoris, mineralogiee peritissimi. 

16. H... Cellaria 3Iull. Icon Dmp. tah. 8. fig. 23. 24. 25. 

Stnon. H. nitida Dr. Hist. non Tabl. nec Muller , nec Gharp. 

DiAGNosis. H. testa planiuscula, umbilicala, nitidissima, supra 
griseo-lutescente , subtus lactea ; apertura oblique ovata ; peris- 
tomate simplici. 

Descriptio. Incola albidus, dorso obscuriori, pallio maculis 
griseis et flavescentibus variegato , tentaculis cieruleis. Testa 1 1 
mill. longa , 9 alta , 4 crassa , vacua omnino hyalina. Anfractus 
quinque , ultimo latiori. Apertura larga. Umbilicus profundus, 
apertus. 

Observatio. Icon Draparnaldii quam citavimus , speciminibus 



16 Gasteropoda 

Brabanticis paulo major est, licet tamen integrum testae nostratis 
habitum pree se ferat. 

Habitatio. In lapidosis humentibus Vorst, Toumeppe, JVavre, 
pluries collegi , mense praeprimis augusto et septembri. 

17. n... NiTSBULA Drap. lcon Sturm 3 heft. tah. 15. ^</. a. b. c. 
Syhon. Helix cellaria Stud. non Mull. 

DiAGNos. H. testa subconvexa , late umbih'cata , striata , nitida , 
supra hitescenti-cornea , subtusalba; apertura rotundato-lunata ; 
peristomate simphci. 

Descriptio. Incola laterahter albidus , dorso colloque niger , 
granulatus , tentaculis nigris. Pes subtus violaceus , rehcta area 
media alba. Testa ad maximum 9 miU. longa, 8 alta, 5 crassa. 
Anfractus quatuor cum dimidio , magis teretes quam in praece- 
dente,ultimo sensim dilatato. Umbilicus latus et profundus. 

Observatio. Hoec species quoe non cum Hehce nitidula Alt. con- 
fundi debet, cum prsecedente plerumque commutatur, habitu 
tamen iam primo aspectu distinguenda. Ex hujusce varietate 
,5 Drap. , Hehcem suum nitidosum , probabihter cum H. lucida 
conjungendum , construxit Ferussac. 

Habitatio. In muscosis humidis preecedente multo magis com- 
munis , maio et junio. 

18. H... RoTUNDATA 3Iull. Icou Sturm. 3. heft. tab. 13. 
Sykois. Helix radiata Dacost. (1) nec Gmel. nec Alior. 
DiAGNos. H. testa subcarinata , maculata , striata ; umbilico pa- 

tentissimo; apertura arcuata; peristomate simplici. 

(1) Britisch conchology ex Malon et Racquctt etc. 



PULMONACEA. 17 

Descriptio. Incola dorso, capite et tentaculis sordide griseus, 
subtus et lateraliter pallidior : tentacula inferiora brevissima. 
Testa 6 mill. longa, 5 alta, 2 y., erassa, translucida, nunc cor- 
nea, ferrugineo vel fulvo, nunc albida rufo tessulata, subtus 
convexa, vix maculata. Anfraclus sex, striis elevatis numerosis 
circumvoluti. Spira obtusissima. Umbilicus valde perforatus. Pe- 
ristoma patens. 

Observatio. Mortuo animale testa grisea evadit et opaca,ma- 
culis obliteratis , quod et pluribus speciebus accidit. Carina maxi- 
me interdum manifesta, sed plerumque parura conspicua de- 
prehenditur. Bestiola , ut apprime refert MuIIer , tam raro testa 
exit ut vere taedium examinanti crearet , quod ipse expertus sum. 

Habitatio. Ilanc speciem quee a cunctis fere autoribus in mus- 
cosis bumidis et ad palos putridos stagnorum indicatur, num- 
quam nisi in locis siccis et quidem montosis apricis legi. Cse- 
terum rara dici non potest : Bruxellis ad muros castri Monterey , 
Waveree in monte Stadt et ad ecclesiam Biez-, Lovanii prope 
Terbank, Aerschoti inter rudera turris Aureliancc ipse reperui. 

19. H... Lapicida. Lin. Icon Faun. Franc. tab. 20. fig. 10. 11. 

Si-MON. Caracolla lapicida Lam. 

DiAGNos. H. testa utrinque convexa, griseo-cornea , maculata, 
carinata , umbilicata ; apertura transversa ; peristomate continuo , 
reflexo. 

Desgriptio. Incola supra griseo-nigrescens, lateraliter rufescens , 
fascia utrinsecus intensiori a basi tentaculorum majorum abeunte. 
Collum rugis asperum. Tentacula cinerea, punctulata. Pes glau- 



18 Gasteropoda 

cescens. Testa 17 mill. longa, 15 alta, 5 crassa, coloris pallidi 
seu cornei , maculis transversis ferrugineis vel fuscis , subtus ma- 
gis quam superne convexa , raargine acuto , carinato. Anfractus 
quinque , transversim striis punctulisque rainimis , elevatis , oculo 
armato aspectibilibus, scabri. Umbilicus profundus. Apertura 
elliptica. Peristoma candidum. 

Observatio. Secundum surami Entomologi Sueci Degeer obser- 
vationem , a Linneo evulgatam , ceu teredo lignum sic beec spe- 
cies calcem rodit : quod tamen a quibusdam naturae scutatoribus , 
a MuIIero nempe et Cliemnitzio, in dubium vocatur eo quod, uti 
congenercs, vegetabilibus victitat. Sed aliud est dicere Helicem 
nostram , calcem forare , ut post Liuneum quoque Sturmius testa- 
tur (1), aliud bauc calce nutriri : quid enim obstat quominus 
animal, si non alimenti titulo , saltem tutum habitaculum sibi 
construendi gratia id faciat? Quippe pholades, tellinse quae- 
dam et tercbellce quae rupes marinas, rodunt , perforant, ani- 
malculis minoribus et insectis aquaticis nihilbominus vescuntur. 

IIabitatio. Hanc speciem in cretaceis prope Grez mense junio 
legi : occurrit quoque in agri Bruxellcnsis locis montosis siccis , 
haud procul a pago S. Joh. 

Testa stihdepressa. 

20. H... Ericetorum Drap. Icon Slurm. 2 heft. fig. 8. 
Synor. Ilelix albella Penn. nec Alior. 

(1) « Diese schnecke faiid ick mehreremal in dem lochern eines grossen kalkfelsen- 
» Lrockens, am fusse cines kalkflosgebirges, welchcs ihr geivohnlicher aufenthalt isf, 
" douh soll sie auch liaufig an den wurzela und stamHiea alter Baume augetroflFen 
» vveiden. » YI ablh. 2 heft IN' 3. 



PCLMONACEA. 19 

DiAGNos. H. testa superne planulata , candlda , fusco-fasciata , 
umbilicata ; apertura rotunda ; peristomate submarginato. 

/3. Testa minima , 6 mill. longa , 5 alta. Helix ericetorum c. 
Pfelff. III. pag. 60. 

Descriptio. Incola supra griseus , lateraliter flavescens , punc- 
tulis nigris aspersus, tentaculis sursum infuscatis, pede sordide 
lulescente. Testa 12 mill. longa, 11 niill. alta, 5 '/^ mill, crassa, 
subtillissime transversim striata. Anfractus quinque , fascia 
fusca ab apice spira? , secus suturam , super marginem orbis ul- 
timi (subtus lineolis quatuor pallidioribus ornati) excurrente, 
Umbilicus ad apicem usque spiroe penetrans. Aperturoe margo 
interdum vix manifestus. 

Observatio. Specimina hic descripta speciminibus quod mihi ex 
GaUia australi et ex Dalmatia comparavi omnino, prseter fasciam 
fuscam angustiorem, sunt similia. 

Habitatio. Ex viciniis Nivigellae accepi : varietatem /5 ipse legi in 
aridissimo monte prope Biez, mense septembri. 

21. H... CosTULATA. Ziecjl. Icon nostra fig. 1. 2. 3. 
Synon. Non Helix (cochlogena) costulata Feruss. 
DiAGNos. H. testasubcarinata, albida, rufo maculata, costulata; 
apertura subrotunda; peristomate simplici. 

Descriptio. /«co/a pallidus , supra nigrescens , coUo tentacuHs- 
que caesiis. Testa tenuis, 5 miil. longa, 4 alta, 2 crassa, striis 
elevatis, granulosis, tenuiter costuhila; supra rufo aspersa, sub- 
tus fasciata, fasciis obsoletis. Anfractus quatuor, spira planulata. 
Umbihcus pro testae magnitudine magnus. 



20 Gasteropoda 

Observatio. Licet Helice striata haec species multo minor sit, 
strise tamen .Teque facile nudo oculo aspiciuntur, et sub lente 
o^ranulis seu punctis asperis seriatim positis (quee in Pfeifferi 
icone vitri auxilio quoque videntur ) cooperta? sunt. Ad Heli- 
cem conspurcatam Draj). (1) australi Europae parti secundum 
Malacologos propriam, et cujus locum in borealibus partibus 
tenere videtur , tam proxime accedit , ut nisi obstaret glabrities , 
haud difficulter cum ea commutari posset. 

Habitatio. Ad truncum abietinum prope Pellenherg , media 
eestate inveni. Orn. juvenis Nyst eodem tempore ex Bruxellarum 
viciniis communicavit. 

22. H... TuYMORUM. Pfeijf. Icon Pfeiff. I. tah. 2. fig. 22. 

Sthon. Helix candidula Stud? H. ericetorum Nils. non Drap. 

DiAGNos. H. testa grisea, supra unicolore, carinata, striata, 
umbilicata ; apertura subrotunda ; peristomate marginato , albo. 

Descriptio. /«co/a griseus, paUio fusco, collo tentacuhsque ni- 
grescentibus. Pes paUidus , glaucescens. Testa 7 miU. longa , 6 '/^ 
aUa , 4 crassa , striis elevatis obhquis exarata , subtus fasciohs 
interdum quatuor interruptis notata , mortuo animale , ut plures 
congeneres, calcis instar albescens. Anfractus quinque, apice 
spirae magis quam in H. ericetorum prominente , seepius rubes- 
cenli-fusco. Apertura fere rotunda. Umbihcus ad apicem spiree 
penetrans. 

Observatio. Icones Hehcis striatee Brardii { tah. II. fig. 5 et 6 ) 

(1) Cl. JefFrevs Hclicem conspurcatara Drap. ut synonimum Helicis hispidse Lin. 
adducit, quiLus innixus characteribus non facile capio. 



PCLMONACEA. 21 

et Draparnaldii ( tah. VI. fig. 21 ) quas sub hac specie adducit 
CI. Ferussac, ab icone Pfeifferi et a speciminibus nostratibus 
discrepant apertura lateraliter dilatata , et spira magis promi- 
nenti. 

Habitatio. In locis sterilibus siccis, solo preesertim calcareo 
prope Roodldooster inler Tervueren et Bruxellas , rara. 

23. II... Striata Dr. {excl f. 18. 21 ) Ic. Pfeiff. III. t. 6. fig. 23. 

Stnon. H. striata Pfeiff. non Walk (1). II. intersecta Poir. Brard. 
II. caperata Jeffr. et Autor. anglic. 

DiAGNos. H. testa griseo-albida , fusco fasciata , umbilicata ; 
apertura subrotunda ; peristomate patulo, marginato. 

/3 Minor, magis depressa , alba, obsolete fasciata. 

Desgriptio. Incola cinereus, interdum flavescens, dorso obscu- 
riori, punctato. Testal centim. longa, 9 mill. lata , 5 crassa , supe- 
rius plus minusve convexa , oblique et argute striata. Anfractus 
quinque , fascia unica vel duabus fuscis interdum laceris , stri- 
gisque adornati , ultimo carina? instar linea candida cincto. Su- 
tura egregie manifesta. Umbilicus late et profunde patens. Aper- 
turee margo nunc albus nunc roseus. 

Observatio. Helix striata Mull. buc probabiliter quoque per- 
tinet , etsi a nemine tanquam synonimon citatur. Non differt 
enim nisi absentia fasciarum, quod autor ipse fatetur. Ad ca- 
rinam quod spectat , quoe in helice striata Drap. ante remotam 
ab ea Helicem thymorum interdum inveniebatur, hoec in specie ' 
nostra qualem circumscripsimus , non nisi linea alba est. 

(l) Testacea minuta rariora ap. Maton et Racquett, etc. 



22 Gasteropoda 

Habitatio. In graminosis secus viarum margines a junii fine ad 
septerabrem; var. /5 rara^ inter muscos humidos in sylvis. 

24, n... LuciDA Dr. Hist. non Tabl. Icon2?r. t. 8, ficj. 11. 12. 

Stnon. II.. nitida 3Iull. Drap. Tahl. non Ilist. nec Gmel. II. ni- 
tens Gmel. Poir. non v. Alten. 

DiAGNos. II. testa fulvo-cornea , pelkicida, supra convexa ; 
apertura subrotunda: peristomate simplici. 

Descriptio. /«co/a nigricans totus, gracilis, tentaculis filiforrai- 
bus, pede infuscato. Testa 6 mill. longa , 5 alta, 3 crassa, 
substriata , oculo nudo levis. Anfractus 4 y^ convexi, Umbificus 
latus et profundus. 

Observatio, Ex iconibus Brardii suspicor ejus fig. 5 et 4 quas 
pro Helice iucida adducit, non huc sed revera ad Hehcem cel- 
lariam pertinere et vice versa. Gl. Pfeifler eas bis citare , primo 
nempe pagin. 58 sub Ilehce cellaria, dein rursus pag. 59 sub 
Hehce hicida, adnotandum. 

Habitatio. A maio ad augustum sub lapidibus in graminosis 
humidis, et ad palos stagnorum putridos. 

25. H... HispiDA. Linn. Icon Pfeiff. 1. tah. 2. fig. 20. 
DiAGN. II, testa cornea, umbilicata, hispida; apertura sub- 
rotunda; peristomatis latere inferiore marginato, 

Descriptio. Incola timidissimus , ante perfectam ietatem albi- 
dus , dorso griseo , tentaculis coerulescentibus : adultus vero totus 
nigricans. Tesfa 8 mill. longa , 7 alta , 4 crassa , striata ; spira 
plus minusve depressa. Anfractus quinque , ultimo ssepius line^ 



PULMONACEA. 23 

alba quse carinam mentltur cincto. Umbilicus latus et profun- 
dus. Apertura semi marginata. Peristoma in adultis patulum, 

Observatio. Diu inquisivi Ilelicem sericeam, ab hac foraminulo 
centrali (loco umbilici latioris ) distinctam, et praecipue in hortis 
secandum Brard habitantem ; sed hactenus operam perdidi. 

Habitatio. Ab ineunte maio ad septembrem in graminosis , ad 
margines viarum , et in hortis communis. 

26. H.. Altenana Gcei'tn. Icon nostra fig. 4. 5. 

Stn. Helix strigella Pfeiff. non Drap. nec Sturm. Helix sylves- 
tris V. Alten. ex Pfeiff. 

DiAGN. H. testa convexiuscula , late umbilicata , griseo-cornea • 
apertura lunata; peristomate marginato, patulo. 

Desgriptio. Incola corrugatus, lutescens, nigro punctatus , collo 
infuscato , tentaculis violaceo-nigris , pede obscure griseo. Testa 
12 mill. longa, 10 alta, 6 crassa, tenuis, pellucida, striis elevatis 
exarata , sequenti magis depressa, habitu Helicis hispidse, dempta 
magnitudine. Anfractus sex , sutura profunda distincti , ultimo 
linea alba quasi carinato. Umbilicus latus et profundus. Aper- 
tura larga. 

Observatio. Cum CI. Draparnaldius, quem more suo et hic se- 
cutus est Sturm , Ilelicem suam strigellam globosam dicit , diu 
dubius hsesi utrum huc specimina pertinebant necne ; sed quum 
postea vidi Pfeifferum phrasi specificse Draparnaldianoe addidisse 
verba , « sub depressa » tunc mihi nata est sententia helicem stri- 
gellam Pfeifferi nonesse eamdem speciem ac Helix strigella Drap. 
quam opinionem icon Pfeifferiana confirmavit. Denominatio igi- 

5 



24 Gasteropoda 

tur altera erat seligenda , et Altenanam cum Gecrtnero Helicem 
nostram nec, uti Altenius, sylvestrem dixi, tum quia jam dan- 
tur Helix sylvatica Dr. Helix nemoralis Lin. Uelix nemorensis 
Mull. , tum quia specimina Brabantica cum nonnullis sub priori 
nomine e Germania coemptis, plane conveniunt. Speciem de qua 
hic agitur , ut facilius cum Helice strigella Dr, possit comparari , 
delineandam curavi. 

Habitatio. Semel inveni, die 19 junii 1820, in sylva inter Lub- 
beeJi ct Pellenbercj ubi foliis Sorbi aucupariee junioris insiden- 
tem deprehendi. 

27. H... Incarnata Mull Icon Pfeiff. I. tab. 2. fig. 15. 

DiAGNos. II. testa paUide cornea , conico-convexa , subcarinata , 
perforata; apertura subrotundo-lunata; peristomate marginato, 
incarnato. 

Descriptio. Incola lutescens, collo tentacuhsque nigrescenti- 
bus , palHo punctis albis , hiteis , nigrisque asperso. Pes sordide 
albus. Testa 13 miU. longa , 11 /^ aUa, 9 crassa, immaculata , 
transversim slriata. Anfractus sex, uUimo hnea alba cincto. 
Foramen umbihcale angustum , labro columeUari partim tectum. 

Obseevatio. Icon Drap. tab. VI. fig. 30. nostris speciminibus 
paulo major. Foramen umbihcale apud Sturmium latius depin- 
gitur. Species inter indigenas rarissima, non semper aeque ma- 
nifeste subcarinata. 

Habitatio. Semel modo hanc Hehcem legi in sylva Soniae inter 
Waterloo et Alsenberg. Specimen communicavit Cl. Vander Lin- 
deu , zoologia; Professor BruxeUensis , in silva Tercameren, prope 
urbem , inventum. 



PuiMOIVACEA. 25 

Testa globosa. 

28. H... Carhisianella ffrop. Icon JDrap. tab. 6. fig. 31. 32. 

DiAGNos. H. testa depressiuscula , ceerulescenti-albida , albo 
cincta , perforata ; apertura rotundato-lunata ; peristomate mar- 
ginato, rubescenti. 

Desgriptio. Incola flavescenti-griseus , streptosoniate coeruleo , 
punctis nigris , lateisque trans testam visibiiibus variegato, ten- 
taculis gracilibus cinereis. , Testa 15 mill. longa, 13 alta, 10 
crassa, solidiuscula , subpellucida, transversim striata. Anfractus 
sex; ultimus inferne lutescens, superne cum reliquisalbidus, spirse 
apice coerulescenti. Peristoma fragilissimum , in adulto rubesceus. 
Foramen umbilicale angustum. 

Observatio. Specimina nostra cum Draparnaldii descriptione 
exacte congruunt si demas peristomatis cingulum exterius lac- 
teum : sed cum de cingulo eodcm in Helice cartusiana, ubi a 
Viro Clar. quoque indicatur, silcnt Muller, Lamarck , PfeilTer , 
hanc notam minoris momenti , quippe quas a peristomatis aug- 
mento et testee setate pendere potest , existimavi. Icon quam 
Pfeifferus vol. III. tab. VI. fig. I. pro cartusianella dedit, procul 
dubio reducenda est ad Helicem Olivieri Fer. var. a , cujus varie- 
tatem y autor figura 4 apprime ipse expressit ; quoe Helix Olivieri 
a CI. Draparnaldio varietas suje H. cartusianellae crcdita , sae- 
pius pro genuina specie commutari assolet. Testam sub nomi- 
ne Helicis croaticse Ziegl. emptam possideo a nostra cartusia- 
nella non nisi spira paulisper evectiori discrepantem. 

Habitatio. Die 16 junii 1825 hanc speciem { jam anno prjece- 
denti Autverpiee extra portam rubram a me lectam) Soncho 



26 Gasteropoda 

oleraceo ,5 crispo insidentem , ad littus Rupelse prope Willehroek 
inveni. Postea duo specimina prope pagum Tfechter agri Lova- 
niensis reperi. Rara. 

29. H... HoRTENsis MuU. Icon Pfeiff. III. t. 3. fig. 1. 3. 4. 5. 8-12. 

SrNON. H. hortensis Gmel. Drap. nec Autor. anglic. 

DiAGNos. II. testa imperforata ; apertura lateraliter dilatata , 
Immaculata ; peristomate marginato , subreflexo , albo. 

Descriptio. Iiicola testam epiphragmate teiiui hieme claudens , 
albescens seu flavescens, dorso infuscato vel coerulescente , ten- 
tacuHs griseis. Testa 18 mili. longa, 16 alta, 15 crassa, polita, 
seepe transparens , nunc unicolor lutea, flava, alba, rosea , lurida , 
fusca , nunc una pluribusve fasciis obscurioribus picta. Anfrac- 
tus quinque convexi, striati. Aperturre (7 % mill. altoe, 9 latae) 
margo superior in penultimum anfractum oblique insertus. Pe- 
ristoma interdum plane rcflexum. 

Observatio. Apertura, in cunctis nostris speciminibus semper 
transverse dilatata , apud omnes auctores nimis rotunda depin- 
gitur. Varietates pictura et fasciarum numero et colore dis- 
tinctae , innumerse , iuter quas mentionem specialem sibi vindi- 
cant 1° Helvola , anfractu ultimo quinque, penultimo et primo 
tribus fasciis carneis picta. 2° Flavo-viridis , fasciis sursum dua- 
bus insequalibus, stramineis, deorsum quatuor, duabus inter- 
mediis latissirais , cingulata. 

Habitatio. In sylvaticis , ad sepes , margines rivulorum vulga- 
tissima ; in hortis sequenti rarior. 



PCLMONACEA. . 27 

30. II... Nemoralis Lin. Icon Pfsiff. III. tah. 3. fig. 6. 7. 13-16 
DiAGwos. H. testa imperforata ; apertura subrotundo - lunata , 
maculata; peristomate marginato, patulo, subreflexo , fusco. 

/S. (sub adulta) perforata, apertura sursum dilatata . immacu- 
lata, peristomate marginato non reflexo, albo. Helix turturum 
Gmel. ? Icon nostra ficj. 6. 

■y. (sub adulta) perforata, depressa, anfractu ultimo carinato, 
apertura et peristomate praecedentis. Icon nostra fig. 7. 

'J. (adulta) conoidea, hitea vel incarnata, fasciis quinque inee- 
qualibus fuscis, peristomate marginato, reflexo, rubescenti. H. 
mutabilis var. montana Sturm. ? Icon nostra. fig. 8. 

£. (adulta) multo majore, magis globosa, tenui, unicolore, flava 
vel alba , peristomate vix rcflexo , tenui , rubescenti. Helici sylva- 
ticse Drap. proxima videtur (1). Icon nostra fig. 9. 

Descriptio. Incola generatim cum prcecedente conveniens sed 
minus gracilis, dorso ssepe intensius colorato, linea longitudi- 
nali pallidiori. Testa 22 mill. longa, 20 alta, 17 crassa, alba, 
flava , lutea, fusca, castanea, ferruginea, rosea, rubra , unicolor 
vel diversissime fasciata, pra,'cedente solidior. Anfractus quiu- 
que, convexi , striati. Aperturae, seque altae ac latre, margo supe- 
rior oblique insertus. Faux macula fusca semper notata. 

(1) Huc probabiliter pertinet varietas a Cl. Jeffreys (cujus Synopsim non nisi fu- 
gitivis oculis, dum jara esset typograpbo commissum manuscripsum , pervolvere licoit) 
sequentibus verbis memorata : « Amoung tbe numerous varieties of tbis species ( H. ne- 
» moralis) i cannot belp remarking one wbicli in its marking and consistency seems 
» closely allied to tbe Helix sylvatica of continental autbors, and from which it only 
» differs in being of a ratber more globular form, and in having the umbilicus a ^ 
• little impressed. » Synops. pag. BSO. 



28 Gasteropoda 

Observatio. Quoad picturam testse, quoad situm, numerum et 
latitudinem fasciarum infinite ludit ; formse autera varietates in- 
ter assumptos limites obvias , de industria descripsimus et icone 
expressimus. Ilostes habet htec species larvas generis Lampyri, 
et prsecipue Drili flavescentis Oliv. larvam femineam , quee testee 
incolam necant vorantque et , domunculee aUenae possessores 
iniqui , in ea per hyemen hospitantur. 

Habitatio. In hortis , pomariis , sepibus , sylvis frequentissime 
a maio ad octobris finem occurrit. Varietatem /5 ubique inter 
virgulta, •/ in agro Lovaniensi, t^ in sylva Soniae prope Lahulpe, 
£ lutea in arboreto Perch juxta Vilvordiam , s alba non procul a 
pago Assche ipse legi. 

31. H... PoMATiA Linn. Icon Drap. tab 5. fig. 20. 23. 

DiAGNos. H. testa ventricosa, perforata , rufeseente, fasciisob- 
soletis ; apertura subrotundo-lunata ; peristomate simphci, patulo. 

Descriptio. Incola (qui per totam Europam culinis infertur , 
et ghitino optimo parando inservire potest ) bipollicaris , sordide 
albus , dorso granis ovatis griseis , oequahbus , granulato , tenta- 
cuhs albidis , pede phis minusve obsciu'e cinereo. Tesfa subovata, 
obtusa , 42 mill. longa , 33 alta , 36 crassa , interdum quasi cre- 
tacea, transversim grosse striata. Anfractus quatuor, fortiter 
convexi , ultimo maximo. Apertura 30 mill. alta , 24 lata. Peris- 
toma badium. 

Observatio. Testa hiemem versus, dupUci munimento, nempe 
epiphragmate calcareo valde convexo , milUmetrum crasso , et 
peUicula membracea interiori , clauditur. Duee apud auctores 



PcLHIONACEA. 29 

commemorantur varietates , altera nempe sinistrorsa altera , sca- 
laris, quas alterutras nondum vidimus. De embryonis hujus spe- 
ciei evolutione conferri meretur Cl. Pfciffer III. pag. 69. tab. I ; 
juniora hic depicta individua , quse nuper reperi , ab octava us- 
que ad 72 Getatis diem facile cum speciebus generis \itrinse, nisi 
obstraret foramen umbilicalc , confunderentur. 

Habitatio. Vulgatissima aestate ad pedem virgultorum in umbro- 
sis; et sepibus, ubi incolam Lacertse sepium Daud. prsedam vidi. 

32. H... AsPERSA Lin. Icon Pfeiffer. III. tah. 5. fig. I. 

Stnon. H. hortensis Penn. Mat. non MuU. 

DiAGMos. H. testa imperforata, lutescenti , flammulis fuscis in 
zonas dispositis variegata ; apertura deorsum producta subro- 
tunda; peristomate reflexo, candido. 

Descriptio. Incola dorso viridescenti-niger , collo fascia lutea 
ornatus , tentaculis cinereo-nigris, pede griseo. Testa 30 mill. 
longa, 17 alta, 24 crassa, subovata, punctis minimis rugosula. 
Anfractus quatuor, ultimomaximo, nunc 4 nunc 2-fasciato. Spira 
obtusa. Apertura altior quam lata , sursum angustata. 

Obsertatio. Variat apud nos alba flammulis zonisque, ut supra, 
fuscis. Aberrationem scalarem et sinistrorsam quoque memorant 
Malacologi, Epiphragma appropinquante hieme non fabricat, sed 
sese presse muris gregatim applicat. 

Habit.vt. Ad murorum fissuras in hortis , in sepibus , vulgatis- 
sima. Quam late per orbem terrarum dispergitur , mirantur via- 
tores : reperta enim fuit in ipsa Brasilia, Cayennse, in Nova His- 
pania etc. 



30 Gasteropoda 

33. H... Arbustorum Lin. Icon Pfeiff. I. tah. 2. fig. 7. 8. 
DiAGNos. H. testa imperforata , spadicea, griseo-marmorata, fas- 

cia fusca ; apertura siJjrotundo-lunata ; peristomate reflexo albo. 
Descriptio. Incola nunc lateraliter nigrescens, dorso coUo ca- 
pite tentaculisque atris , pede griseo , nunc interdum totus cine- 
reus tentaculis solis infuscatis. Testa 21 mill. longa, 19 alta, 17 
crassa , solida , rugosula. Anfractus quinque cum dimidio , valde 
convexi , fascia fusca solitaria cincti. Peristoma foramen umbi- 
licale in adultis omniiio, in junioribus partim, obtegens. 

OBSEavATio. Varietatem minorem , magis rotundatam , politam , 
punctis lincolisque candidis maculatam, inveni inter Tenera- 
mundam et Alostum. De corpore quodam ex organo femineo , 
cessante hujus speciei coitu, prodeunte, et cujus usus nondum 
innotuit , conferri meretur Cl. Nitzsch (1) : doleo quod ob He- 
Hcis istius raritatem , non id observare potuerim. 

IIabitatio. Pone Httus Rupelee inter Heyndonk ct Heffen, raense 
iunio vel juUo, sepi insidenteni inveni; accepi quoque e pago 
Boom. 

34. H... Fruticum. Mull. Icon Pfeiff. I tab. 2. fig. 3. 
DiAGNos. H. testa umbilicata, lactea; apertura rotunda; pe- 

ristomate marginato , patulo. 

Descriptio. Incola albidus , intestinis flavis , tentaculis griseis 
pede subtus cinereo. Testa 17 mill. longa , 15 y, alta , 15 crassa 
pcllucida. Anfractus quincpie , satura profunda. Umbihcus la- 
tus et profundus. Peristoma candidum, non reflexura. 

(1) Archiv. fur anatomie und physiologie, 1826, 4' heft, z. 629. 



'■•■ 



PULMONACEA. 31 

Obsertatio. Hanc speciem nunquam nisi omnino albam vidi. 
Secundum autores fere omnes , variant testa et animal, colore 
lutescente, saturate rubro sive fusco, fasciis maculisque pur- 
pureis vel nigrescentibus variegato. Intestina in nostro (uti ait 
Draparnauld) fere sulfurea , trans corpus animalis pellucidum 
observari queunt. 

Habitatio. Inveni prope Buelien loco dicto de Lelie. Specimen 
accepi ad marginem lacus Zout-Leeuw lectum. 

35. H... RuPESTRis. Drap. Icon Drap. tah. 7. fig. 7. 

DiAGNos. H. testa umbilicata, fulvo-cornea ; apertura rotunda; 
peristomate simplici. 

Descriptio. Incola griseo-niger , tentaculis atris, brevibus. Testa 
2 mill. longa, 2 alta, 1 '/, crassa, pellucida. Anfractus qua- 
tuor , valde convexi. Spira apice obtusa. Umbilicus patens. 

Observatio. Icones Draparnaldii et Pfeifferi apicem spirae ni- 
mis acutum et hinc testam justo magis conicam reprsesentant. 
Hsesitabundus igitur de testee nostratis determinatione fui : sed 
raox dubium abstulerunt omne, specimina ex agro Monspe- 
liensi coempta, quippe quae nec omnia inter se eeque conica, 
nec ullo modo acuta sunt. 

Habitatio. Aerschoti inter rudera turris Aureliance die 16 Julii 
1829 legi. In agro Bruxellensi prope Vorst reperuit eodem circi- 
ter tempore Orn. Nyst. 

Testa conoidea. 

36. H... FuLVA Drap. Icon Pfeiff. 1 tah. 2 fig. 2. 






32 Gasteropoda 

Stnon. H. nilidula v. Alt. non alior. H. trochiformis 3Iont. Jeffr. 

DiAGNos. H. testa conico-globosa , imperforata , fulva; apertura 
arcuata, angusta; peristomate simplici, albo. 

Descriptio. Incola griseus, hyalinus, dorso infuscato, tenta- 
cuHs longis , nigris , pede cinereo. Tesfa 3 mill. longa , 2 '/g 
alta , 2 crassa , pelhicida , tenuissima , striulata , nitida. An- 
fractus sex valde convexi. Spirie apex obtusus. Foramen umbi- 
hcalc in adultis nullum , in junioribus vix conspicuum. Apertura 
latior quam alta. 

Observatio. Specimen meum adultum icone Draparnaldii ma- 
jus est. Anfractus quinque indicat Draparnaldius, septem Mul- 
ler : nos semper sex numeravimus. Cl. Jeffreys putat Hehcem ful- 
vam 3Iull. ab Helice fulva Dr. diversam esse et ad H. edentulam 
Drap. pertincre : quod, collatis utriusque autorum descriptio- 
nibus, maxime nobis dubium videtur. 

Habitatio. Media eestate Lovanii extra portam canahs sinis- 
trorsus iuter foha fagi semiputrida, in alveo veteris stagni 
coacervata, reperi. 

GEN. 4. SUCCINEA. Drap. 
Helicis species Liiin. Gmel. Feruss. 

Animal testa majus , streptosomate gracihori munitum. Pal- 
hi lobus medius sincipitahs minimus. Massa hnguahs magna. 
Tentacula superiora a hasi ad medmm incrassata; inferiora 
brevissima. Pes extra testam prominens. Ova aggregata , nec 
mucilagine nec crusta coriacea aut calcareo-membranacea , ob- 
ducta. Coetera ut in Hehce. 



PCLMONACEA. 33 

Testa imperforata , ovato-conica , apice acufo. Anfractus obli- 
qiie convoluti, iiltimo testam fere totam constituente. Apertura 
lonoitudinalis , ovata, obliqua, ampla. Peristoma acutuni, cum 
columella, deorsum arcuato-effusaj acuta, ahsque plica aut in- 
flexione confluens. 

37. S... Amphibia. Drap. Icon Brap. tab. 3 fig. 22. 23. 
Stnon. Helix succinea Mull. Bulimus succineus Brug. 

DiAGNos. S. testa ovato-oblouga , pallide vel fulvo cornea , 
diaphana ; apeilura ovata. 

Descriptio. Jncola albescens seu griseus, nunc totus imma- 
culatus, nunc, sive totus sive superne, nigro punctatus. Tentacula 
griseo-nigra. Pes flavescente-albus. Testa ad maximum 19 mill. 
longa 5 '/; alta, 9 crassa , scepius minor, pellucidissima, te- 
nerrima , striata. Anfractus tres , oblique convoluti , idtimo 
maxime elongato. Apertura 12 mill. alta, 7 lata. 

Obsertatio. Species colore et magnitudine multum varians. 
Specimina juniora 6 Aprilis hujus anni prope Roodldooster legi, 
incola supra nigrescente , immaculato , subtus ccerulescente. Cl. 
Muller , Draparnaldius , Sturm , Iferussac , Guvier , huc omnes 
adducunt uti synonimon Ilelicem putrem. Lin. quod erroneum 
mihi omnino videtur : nam 1° speciem suam ovatam et obtusam 
dicit Linneus, cum contra nostra perfecte oblonga est atque acuta 
2° suam CI. autor putrem nomiuat i. e. limo obductam, quod 
minime cum Succinea amphibia ( quee terrestris non sicuti 
aquaticse limo obduci potest, quMque semperlaevisreperitur)qua- 
drat. Illud forsan erronei hujus synonimi ansam proebuit, Linneum 



34 Gasteropoda 

nempe pro sua specie laudasse Gualteri tab. V. figuram 5 , et 
una cx parte figuram hanc quintam in Gualteri tab. V non in- 
veniri , dum altera ex parte , sub ejusdem tabulee littera II , succi- 
nea nostra depingitur. Si autem Linneus figura suu 5 , figuram H 
intellexisset , quomodo tunc ( etsi cum signo ? ) citasset Bonann. 
tabul. 6 iconem54, quce, Limneam auriculariam repra3sentans , 
ne levissimam similitudinem cum Succinea habet? Atqui, ta- 
bulee 5 Gualterianee figura^ f et g quoque Limnece species 
exprimunt , et hinc atque ex phrasi characteristica supra citata , 
Helicem putrem Lin. non pro Succinea amphibia , sed pro Lim- 
nea et praeprimis pro Limnea vulgari Pfeiff. quse ovata , obtusa 
et flava est, habeo. 

Habitatio. Ad margines rivulorum, stagnorum, plantis aqua- 
ticis insidens frequenter reperitur per ?estatem. Legi quoque 
pluries in montibus ab omni aqua longe remotis , ex. gr. Lovanii 
in colle sicca inter vetus torcularium quod Sanctce Gertrudis 
dicitur et urbis meenia, ubi adluerebat, una cum Helice nemo- 
rali et hortensi, virgultis et arbusculis. MuIIerus idem refert. 

GEN. 5. BULIMUS Drap. 
Helicis spec. Linn. Mull. Fer. 

Animal streptosomate longo, ceeterum respectu Helicis non 
nisi diflerentias vix aspectabiles pree se ferens. (Ejus tamen or- 
ganisationcm differre , suadet discrimen inter utriusque ge- 
neris testas observatum : nam , uti apprime ait Lamarck , non 
testGo structura conformationem animalis, sed conformatio e con- 
tra auimalis formam testaj , quoe ad ipsum incolee corpus se tota 
componit , determinat. ) 



PuLMOrfACEA. 35 

Testa perforata vel imperforata, oblonga vel suhturrita , prope 
aperturam ampUata, apice ohtuso. Aufractus convoluti : inferior 
penultivio mqjor. Apertura longitudinalis ovoidea. Peristoma dis- 
junctum, cum columella recta; non acuta, sese inflectendo con- 
fluens, 

* Testa perforata Gen. Bulimus Je^r. 

38. B... Radiatus Drap. Icon Sturm 4. heft. tah. 13. fig. c. 

SrwoN. Helix detrita 3Iull. H. sepium Gmel. 

DiAGNos. B. testa ovata, alba, strigis longitudinalibus obscurio- 
ribus, obsoletis; apertura oblonga; peristomate marginato. 

• Descriptio. /«co/a^ « lateraliter flavescens, pallidus, transparens, 
dorso nigrescens. Tentacula cylindrica , gracilia , non admodum 
longa : iuferiora breviora. Drap. » Testa 18 raill. longa, 7// alta, 
8 crassa , glabra , polita , solidiuscula. Anfractus septem convexi , 
transverse inaequalitcr striati. Apertura superne angustata. Peris- 
loma versus columellam paulisper reflexum et foramen umbili- 
cale, ovale, semi obtegens. 

Obsehvatio. Secundum autorum descriptiones , atque testanti- 
bus speciminibus ex Gallia australi provenientibus , striga3 siepius 
non obliteratae sed a candido testoe colore pulcbre discordantes , 
atque pellucidoe. 

Habitatio. Specimen unicum rarissimce hujus speciei , quod sese 
inter viam quse inde a Bruxellis ad pagum Waterloo ducit , se- 
mel obtulit , asservatur in museo Cl. Profess. Vander Linden qui 
illud mihi , ad supra datam descriptionem concinnandum, ea quse 
sua est benevolentia , communicavit. 



36. Gasteropoda 

39. B... MoNTANBS Drap. Icon Pfeiff. I. tah. 3. fig. 10. 

Synon. Ilelix buccinata v. Alfen. Bulimus Montacuti Jeffr. 

DiAGNos. B. testa oblongo-conica , corneo-fusca , striata; aper- 
tura subrotundo-ovata; peristomate reflexo,albo. 

Descriptio. Animal flavescente griseum , immaculatum , collo 
tentaculisque infuscatis. Testa 15 mill. longa, 5 alta, 6 crassa, 
crebre striata. Anfractus octo , vix convexi. Foramen obliquum , 
latum. 

Observatio. Draparnaldii et Sturmii icones hanc speciem illus- 
trantes, specimine quod coram habeo multo latiores sunt : Pfeif- 
feri autem figura, praeter apicem justo obtusiorem, optime 
convenit. 

Habitatio. Mense septembri 1827 hunc Buhmum inveni in syl- 
vula Pietrebais ad pedem arboris, inter detrita foUa. Barissimus. 

40. B... AcuTus Brap. Icon Pfeif III. tah. 7. fig. I. 
SyHON. HeUx acuta Mull. Helix bifasciata PuU. 

DiAGKos. B. testa conico-acuminata, griseo-alba , strigis obsoletis 
lon" itudinaUbus ; apertura subrotunda ; peristomate simpUci. 

Descrivtio. Incola « griseus dorso infuscato , subtus flavescente 
albus. Pfeifl". » Testa 13 '/ miU. longa, 4 aUa, 5 crassa, turrita, 
crebre slriata, strigis fusco-griseis parum conspicuis. Anfractus 
novem , convexi , spirse apice acutiusculo. Foramen umbilicale 
subrotundum. 

Observatio. Icon Pfeifieri magis quam Draparnaldii icones cum 
specimine ex Dinautii viciniis proveniente , a quo hanc descrip- 
tionem deprompsi , quadrat , sed adhuc paulisper major est. Testa 



PCLMONACEA. 37 

secundum autores multum varians , interdum transversim sub- 
tus fasciata. 

Habitatio. Juxta Orn. Vanden Ende (in ejus supplementis ad 
mancam etimperfectam, etsi prcemio ornatam, Bennetii, et Olivieri 
dissertationem (1) de speciebus ad Linnei classem vermium per- 
linentibus quse in Belgio vivunt) bulimus ille, a congeneribus 
distinctissimus, in agro Bruxellensi invenitur : hincque ei in hac 
enumeratione , Hcet ipse non invenerim , locum tribuere haud 
dubitavi. 

41. B... OBscuRtis Drap. Icon Pfelff. I. tah. 3. ficj. 11. 
Stkon. Hehx obscura Mull. Bulimus hordeacens Brug.. 
DiAGNos. B. testa ovato-oblonga, castanea, striata; apertura sub- 

rotunda; peristomate patulo, subreflexo, albo. 

Descriptio. Incola supra obscurus , lateraUter pallidus , inferne 
albescens , ocuHs sohs nigris. Testa 9 mill. longa , 3 '/, alta , 4 
crassa , subnitida , pellucida , tenuissime striata. Anfractus sep- 
tem, convexi. Foramen umbihcale angustum. 

Obsertatio. Testa nostra icone Draparnaldiana multo , Pfeiffe- 
riana autem paulo gracihor est. Saepe terra obducta invenitur. 
Habitus exacte Buhmi montani sed duplo minor. 

Habitatio. Ad margines viarum inter gramina prsesertim in 
apricis montosis , tota eestate. 

* * Testa imperforata. Gen. CioneUa Jeffr. 

42. B... LuBRictis Brug. Icon Pfeiffer. I. tab. 3. fig. 7. 

(!) Cfr. NatuurliTindige yerliandelingen van de Hollandsche maatscbappij der we- 
tenschappen, 15<^ en 16" Deel. 



38 Gasteropoda 

Synon. Helix liibrica 3hdl. fllat. et Racq. 

DiAGNos. B. testa ovato-oblonga , fulvo-flavescente , nitidissima ; 
apertura ovali , peristomate simplici. 

Descriptio. Iiicola cinereus , dorso , collo , tentaculisque infusca- 
tis. Testa 5 y, mill. longa, 2 alta 2 '/, crassa , lubrica, pefluci- 
dissima. Anfractus sex, sutura profunda. Apertura extus fascia 
rosacea, plus minusve rubra, marginata. 

Observatio. Mortuo aniniale terrea evadit testa ac opaca. Icon 
PfeifTeri eo peccat quod exhibet apicem spirse nimis acutum, 
Draparnaldii autem quod testam justo ventricosiorem exprimit. 
Saepe invenitur , junior , spiris tantummodo tribus. 

Habitatio. In muscis et graminosis humidis a junio ad octobrem 
frequens. 

43. B... AcictJLA. Brug. Icon Brard. tah. 3. fig. 21. 
Stnon. Buccinum terrestre 3Iat. etRack. Achatina acicula Lam. 
DiAGNos. B. testa subulata , candida , nitida , levi ; apertura fu- 
siformi ; peristomate simplici. 

Descriptio. Incola probabiliter albus « tentaculis fihformibus , 
apice non incrassatis, ocuhs, etiam sub lente preevahda, incon- 
spicuis. Daud. ap. Pfeiff. » Testa 5 mih. longa, 1 alta, et crassa, 
pohta , fragihssima. Anfractus sex, obhqui , parum convexi. Spiree 
apex obtusus. Columella basi truncata. Apertura inferne emar- 
ginata. 

Observatio. Apertura omnino generis Terebrae Lam. ita ut nisi 
Terebra3 omnes essent marinse , certe speciem nostram ad hoc 
genus mehus quam ad ahud qualecumque amendassem ; neque 



PtLMONACEA. 39 

non adnotare possum Ilelicem subcylindricam Chemn. quce a 
Cl. Ferrussac ad Bulimum lubricum refertur , potius ad Terebras , 
quoniam aquatica a Gmelino dicitur, forsan pertinere. Bulimus 
acicula de quo hic agitur nec cum Helice acicula Lmn. testa 
aquatica Cbromandeliana , nec cum Bulimo aciculari Lam. , 
specie in terreno cretaceo Gricjnionano fossili , confundendus. 

Habitatio. Humi reperitur in sabulosis et ericetis, non com- 
munis tamen. Incolam nondum vidi. 

GEN. 6. CLAUSILIA. Drap. 
Bulimi sp. Brug. Turbinis sp. Lin. Mull. Fer. 

Animal gracile , strcptosomate longissimo , trachea tuhi in- 
star conici, brevis ,intra columellce canaliculum recepti,exserta. 
Tentacula inferiora brevia. Ceetera forsan ut in Helice , orificiis 
sinistrorsis nec dextrorsis. 

Testa fusiformis, sinistrorsa, apice obtuso. Anfractus valde 
obliqui, tiltimo cavitafe sua ossiculum elasticum occultante. Co- 
lumella plicata vel lamellata. Apertura oblonga , sursum coarc- 
tata. Peristoma continuwn. 

* Interstitio interlamellari lcevi. 

44. C... RuGOSA JDrap. Icon Schlotterb. tab. 3. fig. 18. 
Synon. Helix perversa Mull. non Sturm. nec Linn. 
DiAGNos. C. testa fusca , striis elevatis rugosa ; apertura infe- 
rius canaliculata ; peristomate rcflexo , soluto , productoque. 
Descriptio. Incola griseus, dorso, capite tentaculisque fusco ni- 

7 



40 Gasteropoda 

gricantibus. Testa 18 mill. longa, 3 '/, alta et crassa, plus mi- 
nusve gracilis , ihterdum pellucida. Anfractus duodecim aut tre- 
decim. Apertura ovata, bilamellata, deorsum sulculo exarata. 
Clausilium in se ipsum (ut bene monet Draparnaldius) spiraliter 
convolutum. 

Observatio. Draparnaldii et Pfeifferi icones testa nostrate mi- 
nores sunt : Schlotterbeccii autem , naturee scutatoris Esslingensis 
egregii , iigura citata, quam jam Mullerus optimam dixerat, nos- 
tris speciminibus adeo exacte convenit ut nil supra. Clausiliara 
ventricosam Drap. nondum detegere potui : an Sturmii Helix 
perversus istuc rcvera, sicuti credit Ferussac, pertinet, dubito, 

Habitatio. In locis montosis inter muscos,ad muros etc. vul- 
garis per oestatern. 

45. C... BiDENs Drap. Icon Pfeiffer. I. fab. 3. fig. 25. 

SvNON. Turbo bidens Chemn. non Lin. Helix bidens Mull. H. 
derugata Feruss. 

DiAGNos. C. testa pallide cornea, levi , nitida , subpellucida; aper- 
tura inferne integra ; peristomate patulo. 

Descriptio. Incola griseo - cbalybeus , subtus flavescens. Tesfa 
16 mill. longa, 3 y, alta et crassa, polita, sub lente vix striata. 
Anfractus undecim suturis supcrioribus quasi marginatis, mediis 
intcrdum crenulatis. Apertura oblique ovata, bilamellata. Clau- 
silium emarginatum. 

Observatiq. Icon quam Cl. Brard tab. 3. fig. 9. pro Clausilia bi- 
dente-Dmp. addiicit , minime placet; facie enim gaudet rugosa 
nec levi, et peristoma nimis reflexum ostendit. 



PuLMONACEA. 41 

Habitatio. In truncis arboriim cavis et in lapidosis humidis 
liinc inde,non frequens tamen. 

46. C... Papillaris 2?ra;j. Icon Drap. tab.A.fig. l^S.justo major. 

Stnon. Helix papillaris Mull. Turbo bidens Linn. non Chemn. 

DiAGNos. C. testa albida , subventricosa ; suturis candido punc- 
tatis ; apertura inferne integra ; peristomate patulo , subreflexo. 

Descriptio. Incola griseo - albidus, dorso fusco maculalo, ca- 
pite tentaculisque coeruleo-infuscatis. Tesfa 9 y., mill. longa 2 '/, 
alta et crassa , poUta , apice interdum fuscescente. Anfractus no- 
vem, sutura profunda. Apertura subrotunda, bilamellata, fauce 
inferius tranverse plicata , superne dextrorsum minus quam in 
congeneribus coarctata. Clausilium « apice subrotundum nec 
emarginatum. Drap. » 

Observatio. Ex speciei nostratis cum specimine Dalmatico com- 
paratione , nil exsurgit discriminis nisi nostratem 2 mill. brevio- 
rem esse et magis ventricosam. Clausilii descriptionem ex Dra- 
parnaldii opere ( testam enim inter omnes nobis rarissimam dif- 
frangere nori lubuit ) desumpsi. 

HABiTAtio. Medio junio 1827 unicum hujus testse, quam ex au- 
toribus australi Europoe propriam judicares, specimen, in aprico 
ad pedem muri Terhank prope Lovanium legi. Postea aliud spe- 
cimen , meo paulisper majus ceeterum simile , ex INivigellse vici- 
niis communicavit cum pluribus aliis amic. Cravau Pharm. 

Interstifio interlamellari plicato. 

47. C... MmiMA Pfeiff. Icon Pfeiff. 1. tah. 3. fig. 35. 



42 Gasteropoda 

Snvoiv. Clausilia parvula Stud. Helix parvula Fer. 

DiAGivos. C testa fusca , nitida , gracili ; apertura declivi ; pe- 
ristomate patulo, subreflexo. 

Descriptio. Incola griseus , collo tentaculisque infuscatis , pede 
albido. Tosta 10 % mill. longa, 1 /< alta et crassa, polita, 
nitida, striis vix conspicuis. Anfractus decem. Apertura ovata, 
bilamellata, lamella altera columelloe, altera margini columellari 
inserta, interstitio uniplicato. Clausilium apice acutiusculum. 

Observatio. Brabantica hujus speciei specimina, quoe possideo, 
cum icone Pfeifleriana supra citata exaclissime quadrant. 

Habitatio. Inter Rozieres et Wavre anno 1825 fine septembris 
ad truncum arboris inveui. Species rara. 

48. C... Obtusa Pfeifjf. Icon Pfeiff. 1. tah. 3. fig. 33. 

DiAGNos. C. testa fusca , subventricosa , obtusa ; apertura ovata ; 
peristomate patulo, reflexo. 

/3. Testa paulo minori , minus ventricosa. Pfeiff. 1. t. 3. f. 34. 

Descriptio. Incola griseo-nigricans , tentaculis nigris, pede ci- 
nereo. Testa 1 1 mill. longa , 2 '/, alta et crassa , striata. An- 
fractus decem. Apertura ovata , bilamellata , interstitio 2-3 pli- 
cato, plica unica cseteris magis prominente. Clausilium apice 
obtusum. 

Observatio. Species a C. dubia Drap , quantum ex ejus icone 
judicare possim, certe diversa. Yarietas minor minusque ven- 
tricosa quam pra^Iuctnte Pfeiflero supra indicavimus , quseque 
apud nos genuino speciei typo frequentius occurrit , transitum 
ut ita dicam efficit inter hunc et praecedentem ; facile tamen 
distinguitur. 



PCLMONACEA. 43 

Habitatio. Ad pedem muri inter Relegem et Assche atque etiam 
inter Aerschot et Rillaer in montosis graminosis. 

49. C... Plicatcla Dr. Icon Drap. tah. 4. fig. 17. 

DiAGNos. C. testa rufo fusca, elongata; apertura coarctata; pe- 
ristomate patulo subreflexo. 

Descriptio. Incola griseus, dorso capiteque nigris, tentaculis 
cinereis, pellucidis. Testa 11 mill. longa 2 '/, alta et crassa, 
subtiliter striata. Anfractus duodecim convexiusculi. Apertura 
ovata. Interstitium interlamellare 3-4 plicatum. Clausilium 
apice obtusissimum , integrum. 

Observatio. Species huic affinis est Clausilia gracilis Pfeiff. 
columelloe lamellis obsoletis , anfractibus plerumque undecim ; 
forsan mera varietas. 

Habitatio. Inter muscos et gramina ad pedem murorura a 
junio ad septembrem haud infrequens. 

GEN. 7. PUPA. Drap. 
Bulimi spec. Brttg. Turbinis sp. Lin. Helicis sp. Mull. Fer. 

Animal streptosomate cylindraceo , tentaculis superioribus 
a se invicem valde remotis , inferioribus brevissimis , interdum 
punctiformibus. Reliqua probabiliter ut in Bulimo. 

Testa plus minusve conica vel cijUndrica, prope aperturam 
angustata, dextrorsa, raro sinistrorsa , apice obtuso. Anfractus 
fere aequales , pressi : inferior penultimo minor. Apertura semi 
ovata, recta, plerumque dentata. Peristoma columella plicata 
disjunctum. 



44 Gasteropoda 

* Testa conica, perforata. 

50. P... Fragilis Drap. Icon nostra fig. 10. 

Synon. Turbo perversus Linn. Helix perversus Fer. non Alior, 
Helix fragilis Mont. non Lin. Balea fragilis Leach. ex Jeffr. 

DiAGNos. P. testa luteo fuscescenti, sinistrorsa; columella sub 
uniplicata ; peristomate simplici. 

Descriptio. Incola griseus, capite tentaculisque infuscatis, pede 
subtus flavescente. Testa 6 Vl mill. longa , 2 alta et crassa , 
striata , tenuis , pellucida. Anfractus in adulto novem. Apertura 
subrotunda. Foramen obliquum, parum conspicuum. 

Observatio. Draparnaldii icon non placet, hinc novara sub- 
jungo. Species genus Clausiliam cum Pupa conjungens : ad prius 
enim toto babitu et apertura sinistrorsa , ad aliud vero peri- 
stomate disjuncto et defectu clausilii accedit. Non possum autem 
quin observem, esse mihi specimen adultum in agro Mons- 
peliensi lectum cui certo certius peristoma continuum est , 
dum in ahis quae obvia habeo speciminibus disjunctum reperitur : 
idem specimen Monspeliacum cokimellam , in ahis levem , mani- 
feste uniplicatam ostendit. Notetur quoque Pfeiffcrum qui in des- 
criptione peristoma disjunctum dicit, illud in icone continuum 
reprsesentare. 

Habitatio. In fissuris rupium calcarearum in via cava quge inde 
a pago S. Rermj ad Judoniam ducit. Rarissima. 

* * Testa conoidea , perforata. 

51. P... Variabius Drap. Icon Pfeiffer. I. tab. 3. fig. 15. 



PCLMONACEA, 45 

Stnon. Helix mutabilis Feruss. 

DiAGNos. P. testa flavo-fuscescente , anfractibus novem; aper- 
tura septemplicata ; peristomate reflexo , albo. 

Descriptio. Incola « cinereus capite coUoque griseis. Pfeiff. » 
Testa 7 mill. longa, 2 '/^ alta et crassa, pellucida, subtiflissime 
striata. Anfractus novem. Apertura in nostro specimine sep- 
templicata, plicis superioribus quatuor situ ineequalibus , infe- 
rioribus tribus extus conspicuis, uno cseteris minus provecto. 
Peristoma incrassatum , paulisper reflexum. Foramen umbilicale 
obliquum. 

Obseiitatio. A speciminibus Monspeliensibus , et ab icone Pfeif- 
feri , nostrum non differt nisi longitudine minori , et spiree apice 
obtusiori. 

Habitatio. Sub foliis emortuis pi'ope Boitsfort semel hanc tes- 
tam incola vacuam , medio octobris 1829 , inveni. 

Testa conoidea , umbilicata. 

52. P... AvENA Drap. Icon Brard. tab. 3. ficj. 13. 14. 

Stnon. Torquilla avena Stud. Chondrus secale /-. Hartm. 

DiAGNos. P. testa badia , anfractibus octo ; apertura SeptempU- 
cata; peristomate subreflexo, paUido. 

Descriptio. Incola nigrescens , lateraliter griseus. Testa 6 miU. 
longa, 2 % aUaetcrassa, subtiUissime striata, peUucida, apice 
acutiuscula. Apertura septempUcata , phcis laterahbus utrin- 
que tribus, superiori unico magis conspicuo. Peristoma testie 
colore paUidius. Umbihcus subpatulus. 



46 Gasteropoda 

Observatio. Species sequenti affiuis, a qua tamen habitu pe- 
culiari faoile distinguitur. 

Habitatio. Inter muscos rupem Schisti tabularis prope Judo- 
niam tegentes. 

53. P... Secale Drap. Icon Pfeiff. I tab. 3 fig. 14. 

Synow. Torquilla secale Stud. Chondrus secale « Hartm. 

DiAGNos. P. testa pallide cornea, anfractibus novem; apertura 
septempUcata ; peristomate sinuato, subreflexo, candido. 

Descriptio. Incola cinereus , coUo capite tentaculisque obscure 
griseis. Testa 7 mill. longa , 2 '/, alta ct crassa , subtihssime stria- 
ta, peUucida, apice obtusa. Aperturae plicse ut in precedente 
dispositee, superiori sursum incrassato. Peristoma candidum , 
dextrorsus sinuatum. Umbilicus patulus. 

Observatio. Species interdum 8 mill. attingit. Icon Draparnal- 
dii tab. III. fig. 49. testa nostrate obesior. 

Habitat. Ex agro Bruxellensi, ubi inter muscos vivit in locis 
siccioribus, prope Uccle , communicavit Orn. juvenis Nyst. 

* * ** Testa cylindraceo - ovata , uinbilicata. 

54. P... Umbilicata. Drap. Icon Drap. tab. 3. fig. 39. 40. 
SYTfON. Bulimusmuscorum Br. Turbo muscorum 3Io7it. non Lin. 
DiiGNos. P. testa corneo - flavescente , anfractibus septem; aper- 

tura unidentata ; peristomate reflexo ; umbiUco patulo. 

Descriptio. Incola flavescente - cinereus , coUo capite tentacu- 
lisque griseus. Testa 3 '/„ mill. longa , 1 y^ alta et crassa , poUta, 



PULMONACEA. 47 

subtilissime striata. Apertura altior quam lata, munita dente, non 
in medio columellae sed dextrorsum versus peristomatis inser- 
tionem sito. Peristoma album. Lmbilicus profundus et latus ut 
in hujus sectionis nulla specie magis. 

Observatio. Species sequenti paulisper gracilior. 

Habitatio. luter detritum foliorum in arenosis humidiusculis 
Lovanii pluries legi. 

55. P... MvscorvmP feif. Icon Pfei/f. I. tab. 3. fig. 17. 18. 

SYNON.Turbo muscorumZwt.jP. Suec. Chemn. 9. fig, 1076 n° 1. 2. 
Turbo muscorum Ginel. S. N. excl. syn. praster Mull. et Cheran. 
Helix muscorum Mnll. Feruss. exckisa Pupa marginata Drap. 
Pupa muscorum Pfeiff. excL Pupa rauscorum Dr. BuHmo Brug. 

DiAGNos. P. testa cornea, anfractibus sex; apertura edentula; 
peristoraate incrassato , patulo , albo. 

Descriptio. Incola cinereus, dorso , collo , capite, tentacuhsque 
infuscatis, pede albescente. Testa 3 mill. longa, 1 y, alta et 
crassa , soUdiuscula , cylindrica , sursum attenuata , post incolse 
mortem plus minusve pallescens. Apertura absque minimo dentis 
vestigio , subrotunda. U rabilicus raedioeriter patens. 

Obsertatio. Species hcec Ucet coramimissima, recentissimo ad- 
huc tempore a Cl. Ferussac et Lamarck cum Pupa marginata 
Drap. ( a qua discrepat apertura nec superius dente nec inferius 
tuberculo notata , anfractibusque 6 nec 7 ) fuit confusa. Pupam 
marglnatam genuinam nondum inveni. 

Habitatio. In muscis , graminosis et sub lapidibus ubique fere 

in austraU Brabantia communis. 

8 



48 Gasteropoda 

56. P... Pygmea. Drap. Icon Drap. tah. 3. fig. 30. 31. 

Sthon. Vertigo pygmea Fer. Pfeiff. Aloea vulgaris Jcffr. 

DiAGNos. P. testa fulvo-cornea, anfractibus quinque; apertura 
4 dentata; peristomate reflexo. 

Descriptio. Incola nigrescens totus. Testa 2 mill.longa , 1 alta et 
crassa, pellucida, ejusdem formse ac prsecedens, obtusa, nitida, 
striis vix ope lentis praevalida? conspicuis , exarata. Aperturae sub- 
rotundo-Iunatse , faux quadridentata , dentibus obtusis, crucis ad 
instar sibi invicem oppositis. Umbilicus obliquus. 

Observatio. Variat , rarius tamen, apertura quinqueplicata. Spe- 
cies eminus Pupa? edentuloe affinis , oominus facile distinguenda. 

Habitatio. In cavis salicum truncis et hinc inde sub lapidibus 
sat frequenter occurrit. 

57. P... BiDENTATA Pfeiff. Icon Pfeiff. I. tah. 3. fig. 21. 22. 

DiAGNosis. P. testa pallide cornea, anfractibus septem; apertura 
bidentata ; peristomate incrassato , subreflexo , candido. 

Descriptio. Incola albidus dorso colloque et tentaculis cinereis , 
pede flavescente. Tesfa 3 'y,^ mill. longa , 1 % alta et crassa, oblon- 
ga, pellucida. Apertura lunato-subrotunda. Columella in fauce 
aperturoe dentibus binis approximatis , obtusis, munita. Umbili- 
cus patulus. 

Observatio. Iconcs Pfeifferi supra citatai, necnon Schuberti et 
Wagneri (tab. 235. fig. 4112) ad unguem cum testa nostrate 
conveniunt. 

Habitatio. In agro Lovaniensi prope Beerthem, sub lapide inter 
gramina jacente , semel inveni. 



¥■ + *¥■ + 



PCLMONACEA. 49 

Testa cylindrica , perforata. 



58. P... DoLioLUM. Brap. Icon Pfeiff. III. tab. 7. fig. 10. 11. 

Stnon. Helix doliolum Fer. Pupa costulata TVi/s. ex PfeifF. 

DiAGNos*. P. testaobscure grisea, obtusissima , anfractibus 8-9; 
apertura uniplicata; labro columellari interius bidentato; peris- 
tomate reflexo , albo. 

Descriptio. Incola fuscescens , lateraliter pallidior, collo, capite, 
tentaculisque obscurioribus. Testa 5 mill. longa , 2 alta et crassa, 
sursum parum dilatata, coloris interdum intensioris, oblique 
striata. Apertura semirotunda. Columellee plica elevata ; labrum 
columellare dentibus duobus munitum. Foramen umbilicale obli- 
quum et valde manifestum. 

Observatio. Nonnunquam in labro columellari dentem unicum 
inveni. Magnitudine etiam testa variat et sex millimetra inter- 
dum acquirit. 

Habitatio. Sub foliis delapsis et coacervatis, Bruxellis et Lovanii, 
in arenosis humidiusculis non rara. 

59. P... MiNUTA Stud. Icon Drap. tah. 3. fig. 26. 27. 

Stnon. Pupa muscorum Drap. non alior. Vertigo cylindrica 
Feruss. Aljea cylindrica Jeffr. 

DiAGNos. P. testa minuta, griseo - fuscescente , obtusa, anfrac- 
tibus sex; apertura edentula ; peristomate subreflexo. 

Descriptio. Incola griseus, tentaculis nigris. Testa 1 ^/< mill. 
longa , ^4 alta et crassa , perfectissime cylindrica. Apertura semi 
rotunda, Foramen umbilicale respectu testae magnum. 



50 Gasteropoda 

Observatio. Testa toto c^elo a Pupa muscorum Pfeiff. supra des- 
cripta, differens : utraque enim anfractibus gaudet senis et ta- 
men hsec de qua hic agitur , dimidio brevior est ; adde formte 
totius discrimen prorsusque aliam habebis speciem. 

Habitatio. In muscosis et sub lapidibus , i:arius tamen quam 
preecedentes , reperitur. 

60. P... Vertigo. Dr. Icon Pfeif. I tah. 3 fig. 45 et 46. 

Synon. Vcrtigo pusilla Mull. Stiid. Fer. 

DiAGNos. P. testa minima, sinistrorsa, cornea ; anfractibus 
quinque ; apertura sexplicata , peristomate subreflexo , sinuato. 

Descriptio. Iticola supra ceerulescens , subtus albus, pelluci- 
dus, tentacuHs inferioribus punctiformibus. Testa 1 y^ mill. 
longa /^ alta et crassa, apice obtusa, mcdio paulisper inflata. 
Apertura irrcgularis plicis sex quarum trcs, columellares , prse 
caetcris conspicuoe, munita. Foramen obhquum. 

Observatio. Icon Drap. tah. 3 fig. 34. 35, nimis exacte cy- 
lindricam hanc speciem reprx"sentat. Cum Pfeifferi vero icone 
testa nostra ad unguem quadrat. 

HABiTATio- In locis humidis sub lapidibus et super muros he- 
dera obtectos, non communis. 

61. P... Antivertigo Dr. Icon Drap. tah. 3 fig. 32 33. 

Syhon. Vertigo septemdendata Fer. V. sexdentata Pfeiff. Alsea 
palustris Jeffr. 

DiAGNos. P. testa minima , dextrorsa , cornea ; anfractibus quin- 
que; apertura septempUcata; peristomate simpUci, angulato. 



PcLMONACEA. 51 

Descriptio. Incola « griseus collo capiteque nigris. Pfeiff, » 
tentaculis ut in proecedente. Testa paulisper major. Apcrtura 
dentibus seu plicis septem, tribas nempe superioribus quatuor 
inferioribus , munita. Peristoma iutrorsus inflexum. Foramen 
obliquum. 

Observatio. Secundum autorum descriptiones numero dentium 
apertura variat : Montagu enim et Pfeifferus sex , Studer octo 
indicant. In meis speciminibus septem numeravi. 

HABiTATio. Ad margines arenosos turfeti Kessel propc Lovanium. 
•f •^ Tentaculis binis basi postica oculatis. 

GEN. 8. CARYCIIIUM. Brull. 
Helicis Sp. Gmel. Bulimi sp. Brug. Auricula; sp. Dr. 

Animal streptosomate gracili, cylindraceo, tentaculis duobus , 
brevibus, crassis, cylindricis, obtusis. Oculi ad posticam ten- 
taculorum basim. Cajtera forsau ut in Helice. 

Testa ohlonga, diaphaua, apice spircv acuto. Apertura ovata 
deorsum coarctata , dentata, altior quam lata. Columellajo^tcafa^ 
plica decurrente. Peristoma disjunctum , incrassatum. 

62. C... MiNinnTitt MuU. Icon Pfeiff] I tah. 3 fig. 40. 41. 

SraoN. Helix carychium Gni. Auricula minima Drap. Lam. 
DiAGNosjs. C. testa oblonga, albida; columella uniplicata ; aper 
tura bidentata, peristomate incrassato, reflexo. 

Descriptio. Incola « albidus , streptosomate flavescente , oculis 
elongatis, oblique sitis. Sturm )). Testa 1 '/> niifl» longa, ^ 



52 Gasteropoda 

alta et crassa , pellucida , nitida. Anfractus quinque. Apertura 
latercditer utrinque dente notata. Coluniella3 plica intra testam 
producta. Peristoma sinistrorsum paulisper inflexum. 

Observatio. Cl. Blainville (Dict. des sciences natur. tom. XXXII 
pag. 246 ) huic speciei plicas columellares duas adscribit : nos 
semper vidimus unicam. 

Habitatio. Super corticem salicum annosarum et inter folia 
muscosque humidos non raro. 

•^ •]* •!• Tentaculis binis Lasi interna oculatis. 

GEN. 9 PHYSA. Brap. 
Bulla; sp. Lin. Bulimi sp. Brug. Planorbis sp. Blidl. 

Animal streptosomate brevi , cylindraceo. Pallium nunc mar- 
gine integrum , nunc laciniatum , laciniis super testam extensili- 
bus. Os apendicuUs binis lateralious raunitum, massam lingua- 
lem levem includens. Tentacula duo longa , setacea. Oculi sessiles. 
Cavitatis pulmonaris ostium sulciforme , antice sinistrorsus situm, 
lobo auriformi accessorio coopertibile. Organa generationis di- 
versis cavitatibus recepta : orificio masculo sub tentaculo siuistro, 
femineo in ipso aperturae pulmonaris ore , hiante. Pes elongafus, 
antice suhrotundus , postice acutus. Copulatio mutua trium plu- 
riumve individuorum.Ova mucilagine vi§cido involuta, aggregata. 

Testa convoluta, ovata vel oblonga , ampuUacea, pellucida , ple- 
rumque sinistrorsa, imperforata. Apertura longitudinalis , altior 
quam lata , sursum coarctata. Columella oblique torta , lcevis. Pe- 
ristoma acutum. 



PULMONACEA. 53 

63. P... Hypnoru^i Drap. Icon Drap. tah. 3. ftg. 12 13. 
Synon. Biilla hypnorum Lin. Planorljis turritus Mull. 

DiAGNos. P. testa sinistrorsa, fusiformi-elongata; spira- conica , 
acuta. 

Descriptio. /nco /cf junier griseus. adultus niger, pallio integro, 
tentaculis apice albis , pede griseo. Testa 8 mill. longa , 2 "/,, alta, 

3 crassa, cornea vel fulva, politissima. Anfractus sex, ultimo cae- 
teris majore; sutura parum conspicua. Apertura ovato-oblonga , 

4 mill. alta , 1 y. lata. 

Obsertatio. Specimina nostra brabantica , etsi adulta , tertia ta- 
men parte iconibus Draparnaldii et PfeifFeri minora sunt. 

Habitatio. In fossarum Sphagno palustri agri Bruxellensis prope 
Anderlecht, S. Gilis , Vorst. Species non communis. 

64. P... ScATURiGiNUM. Dr. Icon Drap. tab. 3. fig. 14. 15. 

DiAGNos. P. testa dextrorsa , oblonga ; spira abbreviata , obtusi- 
uscula. 

Desceiptio. Incola niger totus, pallio margine integro. Testa 
4 /^ mill. longa , 2alta, 2 '/^ crassa, diaphana, flavescens, nitida. 
Anfractus quinque, levi sutura discreti , ultimo pro generis more 
ventricoso. Apertura elongata , angusta , 2 mill. alta , 1 mill. lata. 

Observatio. Species inter precedentem et sequentem quasi me- 
dia : ad priorem enim spira parum obtusa , ad secundam forma 
obesa accedens , ab utraque vero apertura dextrorsa recedens. 
Icon Draparnaldiana testa nostrate paulo major, 

Habitatio. In stagnis prope Boitsfort agri Bruxellensis , reperuit 
Orn. juvenis Nyst. qui describenda specimina communicavit. 



54 Gasteropoda 

65. P... FoNTiKALis. Dr, Icon Drap. tah. 3. ficj. 8. 9. 
Synon. Bulla fonlinalis Lin. Planorbis bulla Mull, 

DiAGNos. testa sinistrorsa, ovato-ampuUacea; spira brevissima, 
obtusa. 

Descriptio. Incola valde alacer, griseo-flavescens , dorso niger, 
pallio maculato , laciniato , tentaculis flavidis. Testa 9 y^ mill. 
longa , 4 '/2 alta , 5 % crassa , flavicans , aere albicans, fragilis. 
Anfractus quatuor , ultimo maximo , ventricoso. Apertura elon- 
gato-ovata, 5 miU. alta, 2 '/2 lata. 

Observatio. Haec species junior habitu Physcini scaturiginum 
refert, sed apertura sinis^rsa, nec dextrorsa et forma minus 
graciU distingui tamen potest. 

Habitatio. In aquis stagnantibus, preecipue sylvestribus, frequens. 

GENUS 10 LIMNEUS. Drap. 
Helicis sp, Lin. Buccini sp. 3hdl. Bulimi sp. Brug. 

Animal paUil margine super coUum incrassato et supra os 
veli ad instar expanso. Tenlacula duo comjjressa, lata, trian~ 
qularia. Stomachus constans ventriculo succenturiali et gigerio 
valde musculoso. Pes antice bilobus. Caetera ut in praecedente 
genere, sed orificium pulmonare, recti, organorum sexuahum , 
dextrorsus nec sinistrorsus inquirendum. 

Testa convolula, oblonga, vel turrita, tenuis, spirse apice acuto. 
Apertura oblonga, aUior quam lata Columella plica longitiidinali, 
oblique ascendente , munila, Peristoma disjunctum, acutum. 



POLIIIONACEA. 55 

* Apertura dimidid testd longiore, spird brevissimd. 

66. L... Glutinosits. Drap. Icon nostra fig. 11. 12. 

Stnon. Bucciniim glutinosum. 3Itcll. Helix glulinosa. GmJ \ 

DiAGNos. L. testa ampullacea , flavescente , tenerrima , imperfo- 
rata; spira obtusissima; apertura ampla, subrotunda. 

Descriptio. Incola albidus, viscidus, pallio gelatinoso testam 
obtegente, colloque et capite cinereo-punctatis, tentaculis gri- 
seis. Testa 12 y., mill. longa, 6 alta, 11 crassa, fragilissima. An- 
fractus tres , duobus prioribus minimis, obtusis. Apertura am- 
pliata , fere tot^e testse aequalis (11 % mill. longa 9 lata). Forami- 
nisumbilicalis vestigium nuUum. Peristoma simplex, acutissimuna. 

Observatio. Species quasi transitum a Physis ad Limneos fa- 
ciens, hinc generis novi Amphipeplese Nils. typus. Cum nullibi 
hujus testae iconem invenire potuerim , delineandam curavi. In 
aqua. globulum viscidum ( ut verbis MuUeri utar) mentitur. 

Habitatio. Lovanii in stagno ad sinistrum canalis , foliis Nym- 
pheee insidentem inveni. Bruxellis reperuit Orn. juvenis Nyst. 

67. L... Vdlgaris. Pfeiff. Icon Pfeiff. L tah. 4. fig. 22. 

Stmois. Helix putris Lin. (1) Liraneus auriculai'ius ,5 i9mp. 

BiAGNos. L. testa ovata, cornea, sub imperforata, tenuis; spira 
acuta ; apertura ovata. 

Descriptio. Incola griseo - nigrescens , ocellis albis punctatus. 
Testa 14 mill. longa, 8 alta, 9 crassa , solidiuscula , pellucida , 
seepe limosa. Anfractus quatuor valde convexi , ultimo maximo. 

(1) Conf. hujus Speciminis pag. 33. 



56 Gasteropoda. 

Spira producta. Apertura exacte ovata. Peristoma sinistrorsus 
paulisper reflexum , foramen umbilicale vel omnino vel semi 
claudens. 

Observatio. In specie juniore color animalis magis nigrcscit. 
Cl. Schubert et Wagner (1) aperturam ovato - oblongam imme- 
rito dicunt : innumera enim specimina examinavimus , eamque 
semper vidimus perfecte ovatam. 

Habitatio. Vulgatissimus in aquis stagnantibus ubique. 

68. L... AcRicuLARius. Drap. Icon Drap. tah. 2. fig. 28. 29. 

SxNON. Ilelix auricularia Lin. Buccinum auricula Mull. 

DiAGNos. L. testa ampullacea , dilatata , perforata , tenui ; spira 
acuta; apertura amplissima, oblonga; peristomate patulo. 

Descriptio. Incola nigrescens , lateraliter pallidus , albo, luteo 
nigroque varius. Testa 27 mill. longa, 13 alta,22 crassa, lon- 
gitudinaliter striata , pellucida. Anfractus quatuor, ultimo valde 
turgido , ventricoso. Sutura profunda. Apertura oblonga , in adul- 
tis auriformis Columella fortiter torta. Foramcn umbilicale sat 
magnum. 

Observatio. Cl. Marcel de Serres in terreni tertiarii Gallise aus- 
tralis marga calcarea , flavescente , testam fossilem reperuit huic 
speciei maxime affinem. 

Habitatio. In rivuhs et aquis stagnantibus purioribus frequens. 

(1) Pliirimum me debere grala mente profiteor viro Cl. Robj-ns Historia^ naturalis 
Bruxellis fautori pra^nobili qui et lioc opere et Starmio , et Ferussacio aliisque uli 
benevole coneessit. 



PULMONACEA. 57 

69 L... OvATUs. Dr. Icon Drap. tah. 2. ficj. 30. 31. 

Synoiv. Bulimus liniosus Poir. Ilelix limosa Mont. non Lin. 

DiAGNos. L. testaovali, ampullacea, cornea , perforata; spira 
brevi; apertura oblonga ; peristomate patulo. 

Descriptio. Incola superne flavescens, nigro punctatus,punctulis 
interdum confluentibus, pede saponaceo-viride. Testa 23 mill. 
longa, 10 alta, 13crassa, ssepe limosa, elongato-ovata. Anfractus 
quinque , infimo ventricoso. Foramen umbilicale mediocriter ma- 
gnum. Peristomalis margo columellaris super foramen semi re- 
flexus. 

Observatio. Habitu graciliori et apertin*a multo angustiori fa- 
cile primo obtutu distingui haec testa potest. CI. Draparnaldius 
eam primo pro varietate praecedentis descripserat. 

Habitatio. In aquis tranquillis , fossis , ubi Lemna et Confervis 
ssepe obtegitur. 

70. L... Pereger. Dr. Icon Drap. tah. 2. ficj. 35-37. 
Stsox. Buccinum peregrum Mull. Helix peregra. Gm. 

DiiGNos. L. testa ovata, cornea, perforata, solidiuscula; spira 
mediocri; apertura ovata; peristomate patulo , submarginato. 

Descriptio. Incola flave>scente griseus, pallio luteo maculato. 
Testa 14 mill. longa, 6alta, 9 crassa, plus minusve fuscescens 
vel flavescens , striata. Anfractus 4 '/^ vel quinque , ultimo maxi- 
nio, superioribus sutura profunda discretis. Apertura 8 mill. 
alta , 4 lata , interne seepius ceerulescens. Peristoma sinistrorsus 
umbilicum semi obtegens. 



58 Gasteropoda 

Observatio. Juxta Mullenim appropinquante liieme hgec species 
aqua exiret, truncosque et ramos arborum 'vicinarum ascen- 
deret : unde nomen specificum. 

Habitatio. In rivulo Voera, inter Leefdael et Vosswn , reperi. 
Non communis. 

** Apertura dimidice testce a^qnali, vel breviori; spira 
elongato - suhulata. 

71. L... Stagnalis. Br. Icon D?'ap. tah. 2. fig. 38. 39. 

Stnon. Helix stagnalis Lin. ed. XII, iVo 703 nec 697. Bucci- 
num stagnale Mull. Limneus major Jejfr. 

DiAGKos. L. testa ovato-subulata , flavescente, imperforata; an- 
fractu ultimo,ventricoso ; apertura oblonga ; peristomate simplici, 
repando. 

Descriptio. Incola nunc flavescente-griseus, dorso coUoque in- 
fuscatis et nigro punctatis , nunc viridescente - albidus ocellis 
fuscis sparsis. Testa 42 mill. longa, 16 alta, 22crassa, fragilis , 
peUucida , omni pictura carens , sed colore varians plus minus 
pallido, striis insequalibus exarata. Anfractus septem, prioribus 
sex subulatis , ultimo ventricoso subangulato. Spira dimidiam 
testam aequante. Apertura 23 miU. alta , 12 lata. Foramen um- 
bilicale nuUum. 

Obsertatio. Ab hac specie non nisi juniori oetate differt Hehx 
fragihs Lin. (non Montag. ) quam perperam pro varietate Lim- 
nei palustris habent Draparnaldius , Lamarck ahique. Incolam 
Limnei stagnahs mense junio in Nepheh vulgari 3Ioq. exsu- 
genda valde occupatum deprehendi, quod MuIIerus jam quo- 
que observaverat. Si sub aqua manere cogitur, facile perit. 



PULMONACEA. 59 

Habitatio. In aquis stagnantibus frequens. 

72. L... Palcstris. Pfeiff. Icon Pfeiff. I tah. 4. fig. 20. 

SrisroN. Helix corvus Gmel. L. palustris a Dr. L. communis Jeffr. 

DiAGNos. L. testa elongato-ovata , grisea , imperforata , rugo- 
sa; anfractibus teretibus; apertura ovata; peristomate simplici. 

Descriptio. /mco/cb griseo-nigrescens in violaceum vergens , punc- 
tis maculisque pallide luteis variegatus. Testa 32 mill. longa, 
11 alta, 12 crassa, striis irregularibus , elevatis, exarata, prsece- 
dente solidior. Anfractus septein ultimo ventricoso, cseteris sjKpe 
violaceo-fuscis. Suturaprofunda. Spira dimidise testae fere sequalis. 
Apertura 12 mill. alta, 7 lata. Foramen nullum. 

Obsertatio. Testa adulta saepe quasi verrucis albis, prcesertim 
versus apicem spiroe , obsessa. Aperturae imposita nunquam quies- 
cit, qua nota egregie a sequente differt. 

Habitatio. In aquis ubique vulgatissimus. 

73. L... Fusccs. Pfeif. Icon Drap. tab. 3 fig. 1. 
Stnon. Buccinum palustre Mull. Limneus palustris /3 Dr. 
DiAGNos L. testa oblonga, fusca, imperforata, levi ; anfractibus 

convexiusculis ; apertura ovato^elliptica; peristomate simplici. 

Descriptio. Incola griseo-nigrescens , immaculatus. Testa adulta 
29 mill. longa, 10 mill. alta, 12crassa, seepe minor, coloris 
uniformiter fusci , omnino laevis , striis minutis. Anfractus sex 
ultimo elongato. Sutura minus profunda quam in L. palustri , 
hinc spira magis subulata. Apertura 14 mill. alta, 7 lata, in- 
terius purpureo-rubra. Foramen nullum umbilicale. 



60 Gasteropoda 

Observatio. Aperturse ita imponi potest ut quiescat. Testa 
glabritie , statura obesiore et spira subulata facile disnoscenda. 

Habitatio. In paludibus prsecedenti multo rarior. Prope Lo- 
vanium in turfeto Kessel specimen a quo supra relata? mensuroe 
depromptee sunt, legi. 

74. L... SiTBULATus. Noh, Icon nostra fig. 13. 14. 

DiAGNos. L. testa minori , ovato-subulata , flavescente-fusca , 
obscura, imperforata; spira elongata; apertura ovata; peris- 
tomate simplici. 

Descriptio. Incola obscure flavescens , dorso collo capite et 
tentaculis nigris, immaculatus. Testa 14 mill longa, 4 Y^aha, 
6 crassa , semper limosa. Anfractus sex convexi , ultimo , coloris 
pallidioris, reliquis simul sumptis aequali. Apertura 6 mifl. alta, 
3 lata. Foramen nullum. 

Observatio. Ciim hanc testam nuflibi descriptam invenerim , 
non potui non illam pro nova specie proponere. Quasi medium 
tenere inter L. elongatum Drap. et L. minutum videtur. 

Habitatio. In fossis et stagnis totius fere Brabantiee, solo pra3- 
sertim arenoso. 

75. L... MiNUTUs. Br. Icon Dxap. tab. 3. fig. 7. 

Synon. Buccinum truncatulum Mull. Helix limosa Lin. [Helix 
fossaria Mont. Jeffr. 

DiAGNos. L. testa ovata, cornea,subperforata, suturis excavatis ; 
apertura eUiptica; peristomate submarginato. 

Descriptio. Incola nigrescens , subtus albidus , paUio interdum 



PCLMONACEA. 61 

maculis luteis variegalo. Testa 6 mill. longa , 2 % alta , 3 crassa , 
scepe limosa, pellucida, cornea. Anfractus quinque ultimo re- 
liquis simul sumptis subaBquali. Apertura 3 mill. alta , 1 '/, lata , 
margine interdum rubescente. Foramen umbilicale partim pe- 
ristomate reflexo obtectum , manifestum tamcn. 

Observatio. Inter specimina quoe coram habeo unicum occur- 
rit caeteris majus, nempe 7 mill. longum, 3 mifl. altum et 4 
crassum : transitus hinc inter Draparnaldii figur. 6 et 7. 

Habitatio. In inundatis Meetshoven prope Aerschotum, mense 
julii 1829 inveni. Species rara. 

GEN. 11. PLANORBIS Brng. 
Helicis sp. Lm. Planorbis sp. Petw. Mull. 

Animal elongatum , compressum , gracile , streplosomate lon- 
gissimo. Pallium antice supra os , veli instar brevis , extensum , 
margine liquorem exsudans riihrum , peculiarem. Massa lingua- 
lis suhexsertilis , hamulis obsessa. Tentacula filiformia bina, 
setacea, longissima. Oculi sessiles. Cavitatis pulmonaris ostium 
antice sinistrorsum. Organa sexuaUa in diversis cavitatibus lo- 
cata, orificio masculo sub tentaculo sinistro, femineo ad basim 
torquis eodem latere. Pes simul antice et posfice ohtusus , brevis , 
augustus. Ctetera ut in Physis. 

Testa disciformis , dextrorsa (1) centro utrinque depresso. Aper- 

(1) Multum inter aucjtores ambigitur de facie superiore vel inferiore planorbium, 
hlncque de testa; dextrorsitate vel sinistrorsitate. Lamarck inferiorem faciem vocat 
illam quoe proe altera magls est concava : Muller e contra et Brard hanc eamdem su- 
periorem dicunt. Simplex tamen apertorae examen protinus mihi dubium solvere omne 



62 Gasteropoda 

tura altior quam lata, transversa, ab axi testse valde remota. 
Peristoma simplex , penultimo anfractu disjunctum. 

Anfractu ultimo rotundato. 

76. P... CoRNEus. D). Icon Draii. tab. 1 fig. 42. 43. 44. 

Synon. Helix cornea. Lin. Planorbis purpura 3Iull. 

DiAGNos. P. testa fusco-cornea , subtus albida, supra umbilicata ; 
apertura lunato-subrotunda ; peristomate simplici patulo. 

DEscRirTio. Incola timidissimus, ater,pede caerulescente-cine- 
reo. Testa 30 mill. longa, 23 alta, 12 crassa, solida , polita , 
opaca, transversim striata. Anfractus quinque , sutura profunda 
discreti, uitimo versus aperturam sensim majore. Apertura 12 
mill. alta, 8 lata, peristomate intus cserulescente. 

Observatio. Variat colore pullo, fusco, rufo. Aperturee impo- 
situs nunquam quiescit. Individua juniora pellucida sunt, te- 
nera , striata , pilis rigidis absque punctis elevatis obtecta. 

Habitatio. In stagnis et aquis flucntibus frequentissime occurrit. 

77. P... SiMiLis. Mull. Icon nostra fig. 15, 16. 

Symon. P. corneus junior j3 Drap. P. corneus junior Pfeiff. 
DiAGsos. P. testa fJavescente , subglobosa , punctis slriata , 

videtur : nani cum in Helicibus , Valvatis , cunctisque speciebus forma plus minusve 
ad planorbes accedentibus, semper aperturaj, oblique terminaUc, margo magis pro- 
minens faciei testaj superiori , minus vero prominens faciei inferiori adjacet, et ciim 
altera ex parte nostri generis apertura prorsus eodem modo oblique terminatur , 
hinc , eadem regula duce , facile planorbes dextrorsi agnoscuntur , facileque facies 
superior ab inferiore dignosci potest. 



PULMONACEA. 63 

supra profunde umbilicata; apertura lunato-elliptica; peristo- 
mate simplici , cingulo rubro. 

Descriptio. Incola niger , fascia dorsali obliqua alba, pedis 
margine fulvo. Testa 7 mill. longa, 5 '/, alta , 4 '/^ crassa, 
pellucida, impolita, longitudinalitcr striata, striis argutissime 
punctatis , punctis pube minima obsessis. Anfractus 3 '/, vel 
4 , sensim versus aperluram ut in prsecedente increscentes. Aper- 
tura 4 '/mill. alta, 2 y.-. lata. Peristomatis margo extimus ceeru- 
lescens; sub margine cingulum rubrum. 

Observj^tio. Testa aperturae imposita quiescit, ut bene Mullerus 
refert. A planorbe corneo juniori differt 1° forma globosiore 2° 
punctis elevalis quibus obtegitur 3° pube brevissima nec pilis 
rigidis 4° colore sub aqua flavescente , nec rufo-rubro. Diu in 
vitro servatus nec habitum nec magnitudincm mutavit. 

Habitvtio. Lovanii in stagno extra portara canalis, sinistror- 
sus. Non communis. 

78. P... CoNTORTus. Dr. Icon Drap. tab. 1. fig. 39. 41. 

Sthon. Helix contorta Lin. H. umbiiicata Pult. non Mull. 

DiAGNos. P. testa flavescente - fusca , supra plana centro im- 
presso , subtus umbilicata ; apertura lineari-arcuata ; peristomate 
simplici. 

Descriptio. Incola griseo - fuscus , tentaculis basi rubris , pede 
albido. Testa 4 /, mill. longa , 4 alta, 1 /< crassa, saepe limosa. 
Anfractus sex vel septem, rotundati, arctissime nexi, sutura val- 
de manifesta discreti, ultimo sensim majore. Apertura 1 /g alta, 
'/ lata. Umbilicus patentissimus. 

10 



64 Gasteropoda 

Observatio. Junior, anfractibus quinqiie , aperturam minus an- 
o-ustam habet quae in adultis exacte literam C refert. Testa in 
ipsa aqua eminus inspecta quasi deaurata interdum apparet. 
Hanc speciem omui a^tate seepius examiuatam nunquam, uti 
dicit Draparnaldius , hispidam vidi. 

Habitatio. In stagnis et fossis hinc inde per Brabantiam non 
tamen admoduin communis. 

79. P... HispiDus. Dr. Icon Drap. tah. l.Jicj. 45. 46. 47. 

Stnon. Planorbis albus Mull. Uelix alba Gmel. 

DiAGAos. P. testa alba, supra planiuscula, subtus umbilicata ; 
apertura oblonga ; peristomate patulo. 

Descrii'tio. Incola griseus, collo capiteque infuscatis, tentaculis 
albidis. Testa 5 mill. longa , 4 alta , 1 '/^ crassa, ssepe pellicula 
heterogenca viridis, longitudinaliter striata, recenter aqua extrac- 
tus hispidus, pilis facilHme deciduis. Anfractus tres, ultimo res- 
pectu aliorum maximo. Aperturse margo superior inferiore multo 
magis prominens. 

Observatio. Testa icone Draparnaldiana et Brardiana paulo 
major. Ilirsuties minima. 

Habitatio. In aquis stagnantibus sat frequens. 

* * Anfractu ultimo carinato. 

80. P... Marginatiis. Dr. Icon Pfeiff. 1. tah. 4. fig. 1. 2. 
Stnon. H. complanata. L. non Dr. P. umbilicatus 3Iull. non Pult. 
DiAGNos. P. testa fusca , utrinque subumbilicata ; carina mar- 

ginali ; apertura ovata. 



PcLMONACEA. 65 

Descriptio. Animal nigrescens , tentaculis rufis. Testa commu- 
niter 15 mill, longa, 13 alta, 3 y., crassa , plus minusve fusca, 
striata. Aufractus quinque, ultimo inferne carinato. Peristoma 
ssepe interne lacteo marginatum. Umbilicus parum profundus. 

Obsertatio. Hispidam, uti vultCl. Draparnaldius, nunquam in- 
venire potui. Magnitudine multum variat, ita ut 19 mill. longi- 
tudinis interdum acquirat. 

Habitatio. Species in aquis undique vulgatissime occurrens. 

81. P... Carinatus. Drap. Icon Brard. tah. 6. flg. 3. 

Stnon. Helix planorbis Lin. P. carinatus Mull. 

DiAGNos. P. testa cornea, supra concava, subtus planiuscula ; 
carina media ; apertura ancipiti. 

Descriptio. Incola niger, tentaculis rubris. Testa 13 mill. longa, 
11 lata , 3 crassa , vacua albida, animale foeta nigra , transver- 
sim striata. Anfractus quinque superius valde convexi , ultimo 
sensim increscente. Aperturautrinqueacuta, peristomatesimplici. 

Observatio. Incola timidissimus, minimo motu vel ipso halitu 
sese intra testam subito retrahens. 

Habitatio. In stagnis, fossis, communis, prsecedente tamen rarior. 

82. P... VoRTEX. Dr. Icon Drap. tah. 2. fig. ^-1. 
SrRON. Helix vortex Linn. 

DiAGNos. P. testa pallide fusca, nitida, tenui,supra concava , 
subtus planissima ; carina infera ; apertura ancipiti. 

Descriptio. Incola ruber, tentaculis albis. Testa 8 mill. longa, 
7 alta, 1 crassa , pellucida , raaxime depressa, nitore aurato in 



66 Gasteropoda 

infima praesertim superficie fulgens. Anfractus sex vel septem 
sensim crescentes. 

Observatio. Qui fit ut hujus speciei varietas a Draparnaldio 
memorata ct fig. 6. 7. expressa , apud omnes fere autores pro Pla- 
norbc spirorbi (cjuem ipse Draparnaldius sub cjusdem tabulce 
fig. 8. 9. 10 delineat) citetur, re vera non concipio. Coeterum sub 
nomino Planorbis spirorhis tres diversasspeciesdesignari arbitror 
et quidem 1° Planorbis spiroibis Sturm et plur. auct. qui non nisi 
mera planorbis vorticis supra descripti varietas est : 2" Planor- 
bis spirorbis Mull. qui Helix spirorbis Lin. et fors Planorbis 
parvus anfractibus quiuque terctibus Geoffr. , magnitudine semi- 
nis anethi , mininie carinatus , utrinque concavus , apertura sub- 
labiata : 3° Planorbis spirorbis Drap. Brard. major,supra planus, 
subtus concavus , carina media , anfractu ultimo cseteris majore. 

Habitatio. In aquis stagnantibus , rivulis, fossis, ubique. 

83. P... Nautileus. Fer. Icon Sturm. 6. heft. tab. 15. 

Stnon. P. nitidus 3IuU. Drap. Ilelix nitida Gmel. 

DiAGN. P. testa flavescente, nitida, supra convexa centro de- 
presso, subtus plana, umbilicata; carina infera; interne dissepi- 
mentis dimidialis transversim divisa. 

Descriptio. Incola nigrescens, tentaculis apice albis. Testa 5 
mill. longa, 4 '/ alta, 1 '/,_ crassa, pulcherrima, pohtissima, dia- 
phaua. Anfractus quatuor , ultimo prse cseteris maximo, interne 
quasi tribus dissepimentis transversis concamerato. Apertura se- 
milunaris , diiatata. Umbilicus profundus. Peristoraa simplex. 

Observatio. Icon Sturmii optima. Dissepimenta de quibus in 



PCLMONACEA. 67 

supra data descriptione agitur , nunquam in nostris deficiunt , 
et quidem jam in junioribus conspiciuntur. 

Habitatio In aquis stagnantibus, sylvestribus, sat frequens oc- 
currit per eestatem. 

84. P... Lepjticularis. Sturm. Icon Pfeiff. I tah. 4 fig. 14. 
Synoiv. P. complanatus Dr. non Lin. H. lenticularis v, Alt. 
DiAGNos. P. testa flavescente, nitida, applanata , utrinque con- 

vexa , centro supra depresso , subtus umbibcata ; carina media. 

Desgriptio. Incola fusco-ruber. Testa 3 '/, mill. longa , 3 alta , 
■^ crassa , politissima, diapbana , striata. Anfractus quatuor, 
ultimo prse ca^teris ma\imo. Apertura semikinaris , dilatata. Um- 
bilicus profundus. Peristoma simplex. 

Observatio. Defectu dissepimentorum internorum et forma ma- 
gis complanata, hoec species praeter cbaracteres datos a praBce- 
dente, primo oculorum obtutu, distinguitur. 

Habitatio. In stagnis, fossisque circa Brux.ellas et Lovanium 
satis rarus. 

85. P... IitiBRicATUs. Dra-p. Icon Sturm. 6 heft. tab. lA. 

Sywon. Nautilus crista Lin. Turbo nautileus. Gmel. Planorbis 
imbricatus Sturm. non Mull. 

DiAGNos. P. testa cornea, supra plana, subtus convexa, um- 
bilicata ; carina supera ; costis obliquis , denticulatis. 

Descriptio. Incola « griseus, tentaculis albidis. Dr. v. Testa 2 '/^ 
mill. longa , 2 alta , % crassa , scepe obscure vel griseo viri- 
descens. Anfractus tres ultimo maximo. Apcrtiira respectu testa? 
magna , ovata. Umbilicus latus. Peristoma subcontinuum. 



68 Gasteropoda 

Obsertatio. Cost3B [caducce. Peristomate subcontinuo , quasi 
transitum hsec et sequens species a genere Planorbe ad Cy- 
clostoma efficiunt. 

IIabitatio. In stagnis circa Bruxellas , ubi plantis aquaticis ad- 
haeret, rarus occurrit. 

86. P... CmsTATus. Dmp, Icon Sturm. 6 heft. fg. 13. 

STwoiii. Planorbis imbricatus Mull. non Drap. nec Sturm. 

DiAGNos. P. testa albido-cornea, pellucida, supra plana, subtus 
convexa , umbilicata ; carina supera , costis obliquis dentata , 
dentibus elongatis. 

Descriptio. Incola « flavescente fuscus. Sturm. » Testa 2 mill. 
longa, 1 '/, alta '/, crassa, pellucida. Anfractus 2 V^ ultimo 
maximo. Apertura magna, rotundata. llmbilicus pro testse mag- 
nitudine latus. Peristoma subcontinuum. 

Observatio. Ex comparalione accurata descriptionis quam pro 
suo Planorbe imbricato dat Mullerus , cum meo specimine , tes- 
tam ejus huc , nec ad antecedentem , peitinere arbitror. Species 
prsecedeuti multo levior. 

Habitatio. Lovanii in stagno cxtra portam cattaHs sinistrorsum , 
semel reperi. 

4- + 4- 4- Tentaculis binis basi externa oculatis. 

GEN. 12. CYCLOSTOMA. Lam. 

Cyclostomatis sp. Drap. Neiitse sp. BIull. Turbinis sp. Gniel. 

Animal streptosomate longissimo, cylindrico. Os probosci- 
forme, transverse corrugatum , ossiculis interne duohiis calcareis, 



'CLMONACEA. 



69 



lateraliter positis, armatum, linguam levem includens. Tenta- 
cula duo cylindrica , apice incrassata , obtusa. Oculi tuberculo 
insidentes. Cavitas pulmonaris , rcticulum vasculare ejus pa- 
rieti affixum , conlinens , extus fissura lata cervico-dorsali aperta. 
Sexus distincti in diversis individuis , orificio in mare ut in fe- 
mina pone tentaculum dextrum. Penis complanatus, magnus, 
carnosus, intra cavitatem pulmonarem recurvatus, appendice 
tentaculiformi , exserto , terminatus. Pes elongatus. 

Testa ovata , transversim crebre striata , apice ohtusiusculo. 
Apertura circularis , operculata , operculo corneo striis radian- 
tibus exarato. Peristoma continuum , patulum. 

87. C... Elegans. Dr. Icon Drap. tab. 1 ficf. 5-8. 

Stmon. Nerita elegans Mull. Turbo elegans. Gmel. 

DiAGNos. C. testa ovata , perforata; anfractibus quinque, convexis. 

Descriptio. Incola nigro fuscescens , lateribus pallidioribus. 
Testa ad maximum 15 mill. longa, 6 alta , 10 crassa , colore 
nunc incarnato nunc coesio , nunc rubicundo nunc lilacino, 
nunc immaculata nunc fasciis transversis interruptis fuscis ador- 
nata. Spira apice laevi , saepe violaceo vel fusco. Anfractus singulus 
striis maxime regularibus exaratus. Apertura sursum paulisper 
contracta. Peristoma simplex, in adultis patulum. 

Observatio. Peristoma ne quidem in adultis uti vult Lamarck, 
reflexum; testa quoe vacua reperitur, ssepe cinerea. Genus illud, 
a Cuviero Pectinibranchiatis adnumeratum, melius hic locari 
reor : cavitate ejus pulmonari ope fissurse nec foraminis lateralis 
hiante, transitum ad Pectinibranchiata efTormat. 



70 Gasteropoda 

IIabitatio. Haec species abunde in graminosis siccis prope Vorst 
in agro Bruxellensi reperitur , sed semper fere animale cassa : 
viva autem raro, nec nisi fine septembris et ineunte octobri obvia 
mihi fuit. 

ORDO II. PECTINIBRANCniATA. MoUusca aerem aqud 
contentwn branchiis pectiniformibus , cavitate per fissura^n cer- 
vico-dorsalem extus aperta inclusis , respirantia.,^ — Animalia 
omnia aquatica , sexu semper distincto. 

•f Tenlaculis binis basi postica oculatis 

GEN. 13. VALVATA. Mull. 
Ncritse et Helicis sp. Gmel. Cyclosloniatis sp. Dr. 

Animal streptosomate brevi. Os proboscideum. Tentacula lon- 
gissima, cijlindracea, apice obtusa. Oculi sessiles. Cavitas respira- 
toria branchiam unicam , longam, pectiniformem , plus minusve 
exsertilem, includens , ad partem anticam coUi late aperta , in- 
ferius appendice gracili, tentaculiformi , instructa. Organum 
masculum tenue , elongatum , intra cavitatem branchialem re- 
tractile. Pes antice bilobus. 

Testa conoided vel disciformis , umbiUcata vel perforata. Aper- 
iViVQ. circinata , operculata, operculo striis concentricis , circula- 
ribus, exarato. Pevistoma continuum, simplex, acutum. 

88. V... Obtlsa. Brard. Icon Drap. tab. 1 fig. 14. 
Synon. HeUx fascicularis Gmel. Nerita piscinaUs 3Iull. Cyclos- 
toma obtusum Drap. 



Pectimbranchiata. 71 

DiAGifos. V. testa albido-fuscescente, subtrochiformi , perfo- 
rata; peristomate simplici. 

Descriptio. Incola griseus, pellucidus. Testa 5 V, mill. longa, 
5 alta, 5 crassa, duriuscula, opaca, subtillissime transversim 
striata. Anfractus quatuor , extimo maximo. Sutura satis pro- 
funda. Apertura circinalis. Operculum sordide album. 

Observatio. Species forma testse a congeneribus paulisper re- 
cedens, junior magis depressa. V. depressam Pfeiff. (eamdem 
ut videtur ac Nerita pusilla Mull. etsi de hoe synonimo silet 
autor) quoe Valvatam obtusam juniorem habitu, ex ipsis Viri 
verbis , refert , detegere nondum potui. 

Habitatio. In piscinis , stagnis , fossis , frequentcr invenitur. 

89. V... Cristata. fllull. Icon Drap. tab. 1. fig. 34. 35, 

Syhon. Nerita valvata Gmel. Valvata planorbis. Dr. Brard. 
Valvata spirorbis Pfeijf. 

DiAGNos. V. testa pallide cornea, pellucida, disciformi, supra 
plana, subtus umbilicata; peristomate simplici. 

Descriptio. Incola dilute griseus, tentaculis incarnatis. Testa 
2 '/, mill. longa, 2 alta, '/ crassa , depressa. Anfractus tres, 
teretes, convexi. Apertura circinata. Operculum pellucidum. 

Obsertatio. Quomodo Neritae suae valvatae habitationem in 
oceano septentrionali adsignare potuit Gmelin, dum unicum ab 
eo allegatum synonimum Mullerianum sit, et Mullerus ipse 
speciem suam in paludosis agri Fridrichsdalensis inventam dicit, 
capere nequeo. 

11 



72 Gasteropoda 

Habitatio. In fossis stagnisque circa Lovanium pluries legi, 
non tamen admodum communis. 

90. V... MiNUTA. Draji. Icon Drap. tah. 1. fig. 36. 37. 38. 

DiAGNos. Y. testa alba, diapbana, disciformi, supra convexius- 
cula, subtus umbilicala ; peristomate subpatulo. 

Descriptio. Incola miuimus, gracilis, griseus, peUucidus. Testa 
1 '/ mill. longa, 1 alta, % crassa, polita. Anfractus tres. Apcr- 
tura rotunda. Opercuhun levissimum. 

Observatio. Species habitu Hehcem eristallinam pauhsper rc- 
fercns, sed minor et magis complanata. Icon Draparnaldiana 
exactissime cum nostris speciminibus quadrat. 

Habitatio. Inter Leninam trisulcam et Ranunculum aquatilem , 
in fossis et stagnis , reperitur. 

*J* "f Tentaculis binis basi cxterna oculatis. 

GEN. U. PALUDINA. Lam. 
NeritiE sp. 3Iidl. Helicis sp. Lin. Cyclostomatis sp. Dr. 

Animalstreptosomate longo. Os proboscidcum , breve , edentu- 
him, massam hngualem asperam includens. Tentacula comca , 
ohtusa, dextro in mare incrassato. Ocuh tidjerculo insidentes. 
Cavitas puhnonaris antice superne aperta, appendice utrinque 
atiriformi , instructa , series tres filamentorum branchiahum pa- 
rietibus aflixas inchidens. Organum generationis in mare maxi- 
mum, tentacuhun dextrum tumefacicns et orificio, ad ejus basim 
sito, exsertile. Pes ovatus, antice sulco manjinali notatus. 



PECTmiBRANCHlATA. 73 

Testa turhinata, epidermide tecta, plerumqueperfovata. Apcr- 
tura rotundato - elUptica , sursum angulata , operculata , oper- 
culo corneo, striis concentricis, circularibus, exarato. Peristoma 
continuum, simplex, acutum. 

91. P... ViviPARAZaw. Icon Brap. tah. I. fig. 16. 17. 
SiTsoN. Nerita vivipara Mull. Helix vivipara Ginel. Cyclostoma 
viviparum Drap. 

DiAGKos. P.testa perforata, tenui, ventricoso-conoidea , cornea; 
cingulis fuscatis; vertice acuto; anfractuum suturis valde impressis. 

Descriptio. Incola (Anatis bosclias victus proedilectus ) fuscus , 
punctis aureis sparsis, proboscide trilobo , lobo medio latiore, 
obtuso, lateralibus acuminatis, angustis. Testa adulta 40 mill. 
longa, 26 alta, 30 crassa, plus minusve fuscescens aut virides- 
cens, tenuis, spirie apice acuto. Anfractus scx, rotundato-turgidi, 
singulo qua minorem spectat truncato, fasciis duabus obscurio- 
ribus picto. Apertura elliptico-oblonga, fauce coerulescente. Pe- 
ristoma simplex. 

Observatio. In Iiujusce speciei utcro saepc juniora mollusca 
inveni ; primum , cum magnitudinem habent Uelicis rupestris , 
omnino alba seu lactea sunt : sensim increscendo magis infus- 
cantur, et ope lentis observatur totam testam quasi costulis 
Iransversis regulariter dispositis , obtegi : paulatim costulae istee 
evanescunt, relictis tantum in ultimo anfractu tribus valde pro- 
minentibusethirsutiem longam, flaccidamque gerenlibus: postea, 
ciim jam testa magnitudinis Ilelicis hispidce est, in earum loco 
conspiciuntur fasciiB quoe et in adulta testa exstant. Mensurae 



74 Gasteropoda 

quas supra pro specie adulta indicavimus , ab individuo femi- 
neo,quod mare semper majus deprehenditur , fucrunt desumptse. 

Habitatio. In aquis stagnantibus ubique vulgatissima. 

92. P... AcnATiNA Lam. Icon Drap. tah. 1. p,g. 18. 

Stnon. Nerita fasciata Mtill. Cyclostoma achatinum Dr. Cy- 
clostoma viviparum 3 Brard. Hartm. 

DiAGNos. P. testa subpcrforata , solidiuscula , ovato-conica , 
albido - virente ; cinguhs rubelhs ; vertice obtuso ; anfractuum 
suturis rotundatis. 

Descriptio. Incola prsecedentis sed pahidior. Testa 11 mill. 
lonoa , 17 alta, 20 crassa, proecedenti sohdior , magis conica , 
oracihor, spiroe apice obtuso. Anfractus in meis quinque, quo- 
hbet qua minorem spectat dechvi , fasciis tribus duabusve ru- 
belhs notato. Apertura ovata , angulo superiori magis quam in P. 
vivipara acuto. Peristoma simplex, foramen semi obtegens. 

Obsertatio. Testa nostras figura Draparnaldiana et specimine 
empto ex Itaha , paulo minor est ; sed e contra cum specimini- 
bus ex Anglise flumine Tamesi provenientibus plane concordat. 

Habitatio. In Dyla Lovanii, in canale Bruxelhs, invenitur, non 
frequens taraen. 

93. P... Impura Lam. Icon Drap. tab. 1. fig. 19. 

Stnon. Helix tentaculata Lin. INerita jaculator Mull. Cyclos- 
toma impurum Drap. 

DiAGNos. P. testa imperforata, ovata, flavescente-cornea , pellu- 
cida ; spira subulata. 



PECTlKlBRANCniATA. 75 

Descriptio. Animal nigrescens , anreo - piinctatus , tentaculis 
setaceis , vakle flexibilibus. Testa 10 mill. longa , 5 alta , 6 crassa, 
impura, subtilissime slriata. Anfractus quinque , sensim versus 
apicem decrescentes. Sutura rnediocris. Apertura ovata. Peris- 
toma simplex, marginatum. 

Observatio. Magnitudine pavdisper variat. In hepate, Distoma 
hifetim, speciem novam Distomati hepaticae Zed. affinem, repe- 
ruit CI. Baer Professor Regiomontamus. 

Habitatio. In fossis , paludibus , stagnis , undique frequenlissime 
per Brabantiam occui-rit. 

94. P... SiMiLis IVob. Icon Drap. tah. 1. fig. 15. 

Snvopt. Cyclostoma simile Drap. 

DiAGNosis. P. testa perforata, conoidea, fusco - viridescente ; ver- 
tice acuto; anfractuum suturis impressis. 

Descriptio. Incola albus , diaphanus , dorso nigro punctato , 
tentaculis cinereis. Testa 5 % mill. longa , 2 y^ alta , 3 crassa , 
soepe limo obducta, parvuia. Anfractus quatuor, fortiter convexi, 
ultimo ventricoso. Sutura valde impressa. Apertura ovata. Peris- 
toma acutum. 

Observatio. Testa a prsecedente toto habitu, forma minori , 
suturis profundis , recedens , in tubulis a larvis Phryganearum 
formatis seepe reperienda. Singulare est hanc speciem nec a La- 
marckio nec a Brardio nec a Sturmio nec a Pfeiffero memorari. 

Habitatio. In aquis stagnantibus non admodum rara ; Lovanii 
in rivulo prope Perck legi. 



76 ' Gasteropoda 

GENUS 15. NERITA. Linn. 
Nerilinae spec. Lam. 

Aninial glohxdosum, streptosomate brevi. Os subproboscideum, 
edentulum , massam lingualem denticulatam quoe sese intra cavi- 
tatem visceralem prolongat,includens. Tentacula bina subulata , 
sefacea. Oculi tuberculo elevati. Cavitas pulmonaris unicarn con- 
linens branchiam pectiniformem, fissura latii, ain\xck , obliquci , 
libilis, Organum generationis masculum ante tentaculum dex- 
trum. Pcs brevis, ovato-subrotundus, crassus , antice integer. 

Testa gibba, crassiuscula, ovata, spira brevissimc exserta, an- 
fractu extimo maximo, in/lato. Apertura semilunaris, operculata; 
operculo calcareo , striis radianfibus, subtus extremitatem versus 
apopbysi incurva, sulcata, notato. Columella ob l ique plana, in- 
tegra. Peristoma simplex, patulum. 

95.N...FLUVIAT1L1S. Linn. Icon Pfeif. I. fab. A.fig. 37. 38. 39. 

Synoh. Neritina fluviatilis Zam. 

DiAGwos. N. testa ovali, semiglobosa, alba, lineolis maculisque 
fuscis, violaceis, vel rubris, tessellata. 

Bkscriptio. Incola nigrescens , diaphanus , subtus pallidus , e 
testa inter progrediendum parum exsertus. Tesfa 10 mill. longa. 
4 •/ alta , 6 crassa , interdum minor , dilatata , supra convexa , 
subtus planiuscula, diversissime picta, recens ex aqua extracta 
epidermideviridi,decidua, tecta. Anfractus duo , spira laleraH. 
Foramen umbilicale nullum. Opeiculum nitidum, 

Observatio. Nerita fontinalis Brard. ab hao non nisi magnitu- 



SCCTIBRANCUIATA. 77 

diue vix differt, ideoque minime pro distiucta specie assumi 
a Malacologis petest. 

IIabitat. Iu aquis llueutibus, Bruxellisiu Senua, LovaniiiuDyla. 

ORDO III. SCUTIBRANCniATA. Molhisca aerem aqua con- 
tentum braiichiis pecliniformihus , cavHafe j^eculiari lateraliter 
hiante receptis, et testa scutiformi ohlectis, respirantia. — Ani- 
malia aquatica, semper liermaphrodita, absque copulatione , 
individuis se ipsa faecundantibus. 

GEN. 16. ANCYLUS. Geoff. 
Patellae spec. Lin. Gmel. Mont. 

Animal ovatum , conicum , apice retroflexo. Caput exsertum , 
magmun, ore infero. Tentacula duo brevia, compressa, truncata, 
ad latus externum appendiculo foliaceo stipata. Oculi ad basim 
teutaculorum internam siti. Cavitas respiraioria in mediola.leYe 
sinistro , inter pedem et paliium, loho operculiformi cooperta. 
Sexus femineus solus distiuctus. Pcs brevis, ellipticus, utrinque 
rotundatus , corpore paulisper angustior. 

Testa tenuis pbis minusve depressa, ohlique conica, vertice 
mucronato, mucrone retrojiexo. Apertura totalis, ovata vel oblon- 
ga. Peristoma simplex, patulum. 

96. A... Fluviatilis. 3hill. Icon Drap. tah. 2 fig. 23. 2-1 

Syjvok. Patella fluviatilis Linn. Gmel. 

DiAGNos. A. testa cornea, ovata, couoidea; mucione verticis 
laterali. 



78 Gasteropoda. 

Descriptio. Incola pellucidus , nigrescens , subtus cinereus. Testa 
7 mill. longa, 3 % ^^t^? ^ crassa, ssepe impura, valde fornicata, 
striata, intus ccerulescens. 

Observatio. Secundum Cl. Lamarck ad hanc speciem quoque 
pertineret Patella cornea a Poiretio descripta. 

Habitatio. Lovanii in Dyla, pone villam Arenherg, semel reperi. 

97. A... Laccstris. 3hill. Icon Draj). tah. 2 fig. 25. 26. 27. 

Sykon. Patella lacustris Lin. Patella oblonga 3Iat. et Racq. 

DiAGNos. A. testa membranacea, elliptico-oblonga , convexa; 
mucrone verticis subcentrali. 

Descriptio. /nco/a pellucidus , albidus, supra paulisper griseus. 
Testa 7 mill. longa, 2 alta, 2 V^ crassa, flavida, adulta epi- 
dermide virescente obtecta , fragilis , flexilis , depressa. 

Obsertatio. Iloec species non modo in aquis dulcibus sed et in 
marinis occurrit, testante MuUero qui eam ipse e mare Baltico 
extraxit. 

HABiTATio. In stagnis , foliorum Ntjmphecv et Potatnogetonis ob- 
versse paginse adheerens frequenter reperitur. 



ACEPHALA LaMELLIBRANCHIATA. 79 

CLASSIS II. AGEPHALA. 



Mollusca capite distincto nullo , tentaculis nulUs , oreintrapal- 
lium ahscondito , testd hivalvi instructa, ope massce musculosai 
anteriori ventris parti affixce , progredientia. 

Eorum systema nervosum componitur gangliis duobus, uno 
super os, cerebrum repraesentante , altero versus partem oppo- 
sitam, alterutro funiculis duobus longis nerveis conjuncto. Gor 
recto transmeatum , in dorso situm. Os edentulum. JEsophagus 
brevis. Stomachus membranosus in plures fundulas dilatatus. 
Intestinum plerumque intra musculos pedis circumvolutus. Ile- 
par undequaque crustoe instar stomacho adhaerens , bilem magno 
foraminulorum numero infundens. Penis nondum cognitus. Ova- 
rium solum innotescit , latissime expansum , certis temporibus 
liquore lacteo ova forsan fcecundante irroratum. Animaha omnia 
aquatica, hermaphrodita absque copulatione, ovo-vivipara. 

ORDO I. LAMELLIBRANCHIATA. Mollusca aerem aqud 
contentum branchiis quatuor lamelliformihtis , antice inter pallii 
lohos ad latiis utrumque corporis per paria sitis , respirantia. 

•]• Tubo exserto nuUo. 

GEN. 17. ANODONTA. Dr. 
Mytili spec. Linii. Mull. Gmd. 

Auimal ovato-oblongum , latum. PaUium utidique, excepto 

12 



80 ACEPHALA 

dorso apertuni, limbo vel simplici vel fimbriato. Os appendici- 
bus labialibus quatuor stipatum. Branchise longae. Tubi vel 
siphones duo respiratorii , pnpillis elongatis hifariani positis 
vestiti. Anus orificio peculiari, ovato, hians Pes magnus, crassus. 

Testa a^quivalvis , inaequilateraUs , ohlonga, lata , natibus saepe 
decorticatis , hgamento externo. Cardo edentulus, rectihneus, 
lamiua constans posterius truncata. 

98. A... Ventricosa. Pfeif Icon Pfeiff. II. tah. 3. fg. 1-6. 
DiAGNos. A. testa obloiiga, anterius compressa, elevata, pos- 

terius angustata ; umbonibus ventricosis ; laminae cardinahs sinu 
amphssimo. 

Descriptio. /«eo/a cinerascens, appendicibus labiahbus elonga- 
tis, pede subrotundo, flavescente. Testa 147 mill. longa, 76 alta , 
50 crassa, pohta, fuscescens , transversim obsolete radiata , na- 
tibus decorticatis , in junioribus coindutis ; intus albido-mar- 
garitacea. 

Observatio. Specimina nostra icone Pfeifferiana pauhsper sunt 
minora : caeterum congruunt. 

Habitatio. In stagnis Rillaer, prope Aerschotum , comraunis. 

99. A... Cygnea. Pfeiff. Icon Pfeiff. I. tah. 6. fg. 4. 
Stnon. Mytilus cygneus. Linn. Gmel. 

DiAGNos. A. testa ovata , fragih, ventricosa, anterius (1) ro- 

(1) Praelucente PfeifFero mihi vox anterias sig^ificat regionem nbi os situm est, 
posterius vero illam in qua anus reperitur, quod pro intelligendis Draparnaldii des- 
criptionibus vice versa assumendum. Gseterum toties quoties de valva dcitra aut si- 



Lamellieranchiata. 81 

tundata, posterius producta; margine aperturae corapresso, si- 
nuato; natibus retusis. 

/5 junior , subventricosa , superius postice aurita. Mytilus ana- 
tinus. Linn. Anodonta anatina. Drap. 

DEscRrpTio. Incola cinerascens , appendicibus labialibus bre- 
vibus , pede lato , subrotundo. Testa adulta 160 mill. longa, 
82 mill. alta , 48 crassa , tenuis , rugosa , epidermide virescente 
obtecta , intus nitida , alba , cserulea vel margaritacea : nates 
in juniori corticati, in adulto decorticati. 

Observatio. Ciim, omni adbibita opera, eo nunquam pervenire 
potuerim ut A. anatinam ab A. cygneo juniore distinguerem , 
ciimque altera ex parte Lianeum , MuIIerum , Draparnaldium 
aliosque autores ceque incertos de bisce discriminandis inve- 
niam , nolo aliis creare quod ipse in centies repetito examine 
expertus sum tsedium , et binas Linneanas species conjungo. 
Notetur CI. Lamarck , qui sub Anodonte sua anatina Gualt. tab. 
7 fig. E adducit, rursus idem Gualteri synonimum sub Unione 
pictorum laudare, quod nobis utrobique erroneum est. 

Habitatio. In stagnis per totam fere Brabaiitiam communis. 

100. A... PoNDERosA. Pfeiff. Icon Pfeiff. II tah, 4. fig. 1-6. 
Stwon. Mytilus cygneus /3 Mat. et Racq. 
DiAGNos. A. testa nigricante elliptico-ovata, crassa, ventricosa, 
utrinque rotundata; natibus retusis. 

Desgriptio. Incola albidus, appendicibus labialibus subbrevibuS; 

nistra agitur, tunc semper supponi debet animal progrediens et ab obseryatore re- 
cedens. 



82 ACEPHALA 

pede lato , subrotundo. Testa 135 mill. longa , 75 alta , 40 crassa, 
ponderosa, minus quam prsecedens rugosa, nigrescens, seepe 
exesa , intus cserulescens , nitida , natibus corticatis. 

Observatio. Icon Pfeifferi ad unguem cum nostro specimine 
quadrat. Testa habitu facile distinguenda , junior quoque su- 
perius postice, prsecedentis instar, aurita, ut ex PfeifF. fig. prse- 
sertim 1. 2. videre est. 

Habitatio. In stagnis Perck , prope Lovanium , rara. 

GEN. 18. UNIO. Br. 
Myae spec. Linn. Mull. Gmel. 

Animal tracheis brevibus foraminiformibus , caeterum Ano- 
dontse simile. 

Testa eequivalvisi ovata, plus minusve elonxjata, angusta, nati- 
bus decorticatis , ligamento externo. Cardo constans in utraque 
valva dente laterali et medio; lateralis elongatus, compressus, 
linearis : medius alter crassMS , brevis , simplex , alter hipartitus 
irregulariter striatus, vel dentatus. 

101. U... Margaritifera. Pfeiff. Icon Pfeiff. I. tab. 5. fig. 11. 

Synon. Mya margaritifera Lin. Unio lemovicensis Daud. 

DiAGNos. U. testa nigricante , crassa , oblonga , planiuscula ; ex- 
tremitatibus rotundatis ; margine inferiori coarctato - sinuato. 

Descriptio. Incola «cinereus, pede lutescenti Pfeifr.» Testa 114 
mill. longa, 52 mill. alta, 30 crassa, ponderosa, natibus depressis 
erosis , extus rudis , seepe corrosa , intus albida , margaritacea ; 
cardinis dente medio brevi, obtuso, in alterius valvae dentem 
fissum recepto. 



Lamellibra.nchiata. 83 

Obsertatio. Icon Draparnaldii testam nimis margine aperturse 
sinuatam repreesentat : Pfeifferi autem figura citata exactissima. 

Habitatio. Specimen hospite vacuum in fluvio Rupela inter 
TVillebroek et Rupelmonden lectum; possideo. 

102. U... TcmDA Pfeiff. Icon Pfeijf. II. tah. 7. f 2. 3. t. 8. f 1. 2. 
DiAGNos. U. testa fusco-nigricante , crassa , ovato - oblonga , tu- 

mida , anterius rotundata , posterius attenuata ; margine inferiori 
sub convexo. 

Descriptio. Incola albidus, pede incarnato. Testa adulta 103 
mill. longa , 45 alta , 35 crassa , solida , margine inferiori vix 
sinuato, extus rugosa umbonibus castaneis, natibus tuberculatis, 
coindutis , intus incarnata , margaritacea , dente cardinali com- 
presso , valido. 

Observatio. Icones Pfeifferi citatae ad unguem conveniunt. Ex 
viginti circiter speciminibus tam ab orn. juvene Nyst quam a me 
coUectis, unicum modo adultae magnitudinis mihi est. Species 
a sequenti facile distinguenda. 

Habitatio. In aquis Sennae prope Anderlecht agri Bruxellensis , 
nec alibi inveni. Non communis. 

103. U... RosTRATA Lam. Icon nostra fig. 17. 18. 

DiAGNos. U. testa viridi - lutescente , crassiuscula , angustato- 
oblonga, anterius rotundata, posterius attenuato-rostrata ; mar- 
gine inferiori sinuato - coarctato. 

Desgriptio. Incola (junior prope Aerscliotum edulis) cinereus , 
pede albo. Testa perfecte adulta 113 mill. longa, 41 alta, 29 



84 ACEPHALA 

crassa , solidiuscula , margine inferiori sinuato , extus rugosa , um- 
bonibus leevibus , natibus in adulto decorticatis , in junioribus 
tuberculatis , coindatis, intus alba , margaritacea , dente cardinali 
compresso, 

Obsertatio. Species affinis est Mya ovata Mont. non Lam. quam 
ante notam (1) Listeri Conch. L 147 fig. 3, iconem, a Cl. Maton et 
Racquett citatam, a prsecedente non diversam credidi, queeque 
nunc potius inter utramque intermedia videtur. Unionis rostratse 
juniora individua cum Unione pictorum ssepessepius commutan- 
tur : forma tamen angustiori, elongata, et margine inferiori sinuato 
primo oculorum obtutu distingui possunt. 

Habitatio. In aquis fluentibns et stagnantibus : adultam ex sta- 
gnis Zoeticater prope Lovanium possideo. Orn. Nyst eam quoque 
Bruxellis in Senna minori invenit. 

104. U... PicTORUM. Pfeiff. Icon Pfeiff. 1. tah. 5. fig. 9. 

DiAGTOs. U. testa olivacea, ovato-oblonga, anterius rotundata, 
posterius linguajformi ; margine inferiori integro. 

Descriptio. Incola cinereus, pede flavescente. Testa 65 miU. lon- 
ga , 34 alta , 24 crassa , solidiuscula , margine inferiori non si- 
nuato , extus minus quam proeccdentes rugosa , natibus tubercu- 
latis , coindutis , soepe detritis , intus ca^rulescens , margaritacea , 
dentibus compressis. 

Observatio. Testa junior seepe extus transversa flavo radiata , 

(1) Publice hic reddo gratias viro Cl. J. Decaisne, botanico Parisiensi , qui iconi- 
bus es Listeri opere in bibliotbeca Lutetiana asservato , desumptis , et excerptis e textu , 
meum in commodum ft.ctis, speciminis illius inauguralis institutuiu benigne adjuvit. 



Lamellibranchiata. 85 

intus rosea. Unio hsec pictorum dicitur ab usu pictorura , qui , ut 
ait Buonnani , colores argenti aurique pigmenta ut plurimum in 
eareponunt; sed notandum alias tamen species quoque in eura- 
dem usum usurpari : Batavi enim frequenter Unione Batava, 
Galli Sccpe Unione rostrata juniori utuntur : in pixide pigmen- 
taria Norirabergoe jam viginti abhinc annis apud Georg. Chris- 
toph. Gunther empta , Unionem depressam Pfeiff. ( non Lam. ) , 
Unionem elongatulam Pfeiff. Unionera ripariara Pfeiff. atque 
alteram speciera Unioni iittoraU Pfeiff. ( nec Drap. ) simiilimara , 
inveni. 

Habitatio. In rivulis, stagnis, ubicumque frequens. 

105. U... Batava. Lain. Icon nostra fig. 19. 

BiAGNos. U. testa ohvacea, viridi radiata, elliptico-ovaU, levi; 
extremitatibus rotundatis; margine inferiori integro. 

Descriptio. Incola a cinereus , pede cinereo-flavescente Pfeiff. » 
Testa 43 raiU. longa , 24 alta , 15 crassa , preecedenti soUdior , 
junior obscurius colorata , obsolete radiata, adulta vero olivacea 
radiis viridibus picta , natibus ssepe detritis , intus margaritacea , 
dente cardinaU compresso , crenato. 

Observatio. Testa nostra apprime quadrat cum speciraine quod 
una cum speciebus nonnuliis marinis ex HoUandise pago Sche- 
velingen accepi ; individuum proeterea junius possideo curaPfeif- 
feri II. tab. 2. fig. 23 ad ungueni congruens. Figura testae adultse 
apud Pfeiflf. I. tab. 5. fig. 14 expressa non placet : novara itaque 
subjungo. An liic, uti volunt autores, pertinet Draparnaldii Unio 
pictorura /3 tab. XI. fig. 3. res mihi valde dubia. 



86 AcEPHALA 

HabitatIo. Prope Wechter, iuter arenam e fluvio Demera ejec- 
tam , -valvas plures separatas ipse inveni. Ex agro Bruxellensi 
Am. Nyst et ex NivigellaB viciniis Am. Cravau quoque com- 
municaverunt. Non coramunis. 

■]* *J' Tubo exserto duplici. 

GEN. 19. CYCLAS. Drap. 
Tellinae sp. Lin, Mull. Cyclas sp. Brug. 

Animal ovatum, crassum. Pallium antice, supra etpostice, 
clausum , inferne modo apertum, limbo simplici. Os parvum , 
appendicibus labialibus angustis. Branchioe ineequales. Tubi vel 
siphones duo glabri, inferiore respiraforio , superiore anali. Pes 
elongatus , angustus , et quasi appendiculatus. 

Testa eequivalvis, tenuis, suhorhicularis , natibus semper le- 
vibus, hgamento externo. Cardinis dentes medii minimi, admaxi- 
mum duo in eadem valva, i. e. vel duo in valva singula, al- 
terutro plus minusve lobato , vel duo simphces in una et unicus 
sublobatus in altera : laterales longitudinahter elongati , lamel- 
hformes. 

* Tuhis posticis, disjunctis, longe exsertis. Cyclas. Pfeiff. 

106. C... RivicoLA. Pfeif Icon Drap. tah. 10 fig. 1. 2. 3. 

Synon. Cyclas cornea Drap. Brard. nec Lin. (sub Telhna). 

DiAGNos. C. testa virescente-fusca , rotundato-oblonga , soh- 
diuscula, ventricosa, striata, striis elevatis, confertis; umbo- 
nibus obtusis. 



Lamellibranchiata. 87 

Descriptio. Incola cinereus, pellucidiis. Testa 23 mill. longa, 
17 alta, 12 crassa, extus interdum fere tota fusca, interdum 
umbonibus virescens , striis longitudinalibus arcuatis , confertis- 
simis, eleganter exarata^ intus cajrulescens ; cardo dentibus me^ 
diis duobus in sinistra, unico in dextera valva, lateralibus in 
utraque binis. 

Observatio. Sulci transversalis de quo sub bac specie loquuntur 
autores , nullam in descriptione mentionem feci 1° quia non ve- 
rus est sulcus sed potius indicium incrementi testse 2° quia non 
transversaliter, uti aiunt , sed longitudinaliter i. e. ab ore ani- 
malis ad ejus anum exaratur, et denique 3° quia non solum 
in hac sed etiam in specie sequenti occurrit. 

Habitatio. Bruxellis in Senna, Lovanii in Dyla, Aerschoti in 
Demera, prope Judoniam in Geeta, inveni. 

107. C... CoRNEA. Lam. Icon Pfeiff. I. tah 5. fig, 1. 2. 

Stnon. Tellina cornea Lin. Tellina rivalis Mull. non Donov. 
Cardium amnicum Pidt. Cyclas rivalis Drap. 

DiAGNos. C. testa flavescente cornea , rotundato-oblonga , tenui , 
subglobosa, substriata; zona marginali lutescenti; umbonibus 
obtusis, 

/S. Testa minus dilatata , penitus globosa. C. nucleus Stud. 

Descriptio. Incola albus vel leviter flavescens, tubi inferioris 
apertura truncata , ampla , quadrifida , superioris acuminata 
minore, indivisa. Testa 11 mill. longa , 8 '/^ alta, 6 crassa, 
striis vix conspicuis , gibbis , obtusis ; interne albida vel cseru- 
lescens. Cardinis dentes medii minimi, binis in sinistra, unico 
in dextra valva, lateralibus elongatis. 13 



88 ACEPIIALA. 

Observatio. De hospite hujus testse sequentia adfert Cl. MuUer 
cjuse Draparnaldius illaudato autore , sibi ex integro , sub prce- 
cedente specie , assumpsit : « Siphoncs parura elongati ; aperturae 
» valvularum proximus rictum amplum et quasi truncatum ora 
» quadrifidii habet; alter vero subacuminatus , rictu minori ob- 
» tusiusculo. Organum quo progreditur vermis justo nomen pedis 
» meretur cum et usu et figura pes sit ; affigitur ultra suum 
)/ medium aho corpusculo quod tibium mentitur , utrumque et 
» tibiam et pedem animal , quoties incedit extra testam porri- 
» git. Iiicessus hoc modo peragitur : pes primum extra testam 
» parum protenditur , dein loca vicina circumcirca tentat , tum 
» ultra duplicem testee latitudinem extenditur, deinque corpus 
» et testa ope tibia^ ad medium pedis usque attrahitur, et sic 
» unus passus perficitur ; pes rursus extenditur et ita pergendo 
» gressu sat celeri movetur. » MuU. Hist. verm. vol. 11. p. 203. 304. 

Habitatio. In stagnis , rivulis , fossis , frequentissime obvia. 

108. C... LAcnsTRis. Brap. Icon Pfeiff. I. tah. 5. fig. 6. 7. 

SriyoN. Tellina lacustris. Midl. Gmel. 

DiAGNos. C. testa palUde cornea , sul)rhombea , tenui , com- 
pressa, striata; umbonibus obtusiuscuUs. 

Uescriptio. Incola albus, graciUs. TestalZ miU. longa, 10 alta, 
5crassa, leviuscula, subineequilatera , umbonibus cinereis, in- 
tus cserulescens. Cardo preecedentis. 

Observatio. Junior alba est ac tota diaphana quod et pluribus 
hujus generis speciebus contigit. Forma complanata faciie dis- 
noscitur. 



Lamellibranchiata. 89 

Habitatio. In aquis purioribus, solo pr^eprimis arenoso, passim 
occurrit, prsecedentibus multo rarior. 

109. C... Caltctilata. Drap. Icon Drap. 1. tah. 10 fig. 14. 15. 
Stnoiv. Tellina tuberculata v. Alt. 

DiAGNos. C. testa albida, rhombea, tenui, compressa, zona 
marginah lutescente ; natibus prominentibus. 

/3. Testa rufescente, natibus nigricantibus, minus prominuHs. 
Cyclas stagnicola Leach. ex Lam. 

Descriptio. Incola albus, pellucidus, dehcatuhis. Testad mill. 
longa, 6 '/ alta, 4 '/ crassa , irregulariter et subtihter striata, 
formcB obsolete quadrata^, intus grisea. Cardo praBCcdentium. 

Observatio. Inter specimina nostratia , qua^dam cum Laniarckii 
var, /3 exacte quadrant. Icon Draparnaldiana inter omnes facile 
exactissima. 

Habitatio. Lovanii in stagnis Zoeticater inveni. Species rara. 
* * Tuhis anticis , connatis, parmn exsertis. Pisidium Pfeiff. 

110. C... Obliqca. Lam. Icon Drap. tah. 10 fig. 17. 18. 

Stkon. TeUina rivahs Donov. non MuU. TeUina amnica Mull. 
Cyclas palustris Drap. Pisidium obhquum Pfeiff. 

DiAGNos. C. testa cinereo-cornea , ineequilatera , obhque tri- 
gona, ventricosa, confertim striata ; umbonibus obtusis. 

Descriptio. Incola aU)us, crassiusculus , peUucidus. Testa 9 
miU. longa, 7 alta, 4 y, crassa, interdum albescens, margine 
aperturee in utraque valva luteo; intus alba vel ceerulescens, 



90 ACEPHALA LAMELLlBRANCniATA. 

junior tota candida, diaphana ; cardinis dentes medii duo in utra- 
que valva. 

Observatio. Huc pertinere videtur Gualt. tab. 7. fig. CC. Icon 
Pfeifferiana I, tab. 5 fig. 19. 20. speciminibus nostris Braban- 
ticis paulo latior. Spccies , si magnitudinem non respicis , sat 
bene habitum Cytherese erycinoides Lam. testse in Europa aus- 
trah fossihs, ferens. 

Habitatio. In fossis , stagnis, inter Lovanium et Mechhniam, 
non tamen communis. 

Nec Cycladem fontinalem Drap. nec Cycladem obtusalem 
Lam. (Pisidium obtusale Pfeiff.) quse inter se non nisi umbone 
prioris subacuto, posterioris obtusissimo , differunt , hactenus 
invenire potui : specimen igitur inaugurale meum liic concludo. 



'.t=j*Si5*M&&^«i^#SS 



X 




i* 




u 



^ "^'.C:^ 



5 




>7 






^^J 





/Z 



fV 



-■T 
9 




@ Si 



is 



PCyaii^e^'l,del. 



•^inu.'ndv Imp . 



.Sei^freym Jith » 



TABUL^ EXPOSITIO. 



1. 2. Helix costulata Ziegl. utrinque visa. 
Eadeni aucta. 

Helix Altenana Gcerfn. utrinque. 
Helix nemoralis Linn. var. /5. 
Helix nemoralis Linn. var. y. 
Helix nemoralis Linn. var. ^. 
Helix nemoralis Linn. var. s. 
Pupa fragilis Drap. 

Limneus glutinosus Drap. utrinque visus. 
Limneus subulatus Noh. utrinque. 
Planorbis similis 3Iull. utrinque. 

17. Unio rostrata Lam. junior. 

18. Unio rostrata Lam. adulta. 

19. Unio batava Lam. 



Monendum existimo fig. 7. eo peccare quod testam nimis 
conoideam nec satis depressam ostendat , et in figura 15. 16. 
ultimum anfractum justo angustiorem depingi. Ceeteras iconcs 
exactissimas libenter profiteor. 



Fig. 




1. 2. 

3. 
4. 5. 

6. 

7. 

8. 

9. 

10. 




11. 


12. 




13. 


14. 




15. 


16. 



INDEX SPECIERUM. 



A. 




Helix ceUaria. 


ag. 15 






Costata. 


U 


Ancylus fluviatilis, pag. 77 | 


Costulata. 


19 


Lacustri8. 


78 


CristaUina. 


12 


Anodonta cygnea. 


80 


Ericetorum. 


18 


Ponderosa. 


81 


Fruticum. 


30 


Ventricosa. 


80 


Fulva. 


31 


6. 




Hispida. 


22 






Hortensis. 


26 


Bulimns acicula. 


S8 


Incamata. 


24 


Acutus. 


S6 


Lapicida. 


17 


Lubricus. 


§7 


Lucida. 


22 


Montanus. 


S6 


NemoraHs. 


27 


Obscurus. 


37 


Nitidula. 


16 


Radiatus. 


33 


Obvoluta. 


14 


c 




Pomatia. 


28 


\j' 




PulcheHa. 


12 


Carychium minimum. 


51 


Pygmea. 


13 


Clausilia bidens. 


40 


Rotundata. 


16 


Minima. 


41 


Rupestris. 


31 


Obtusa. 


42 


Striata. 


21 


Papillaris. 


41 


Thymomm. 


20 


Plicatula. 


43 


L. 




Rugosa. 


39 




Cyclas calyculata. 


89 


Limax agrestis. 


6 


Cornea. 


87 


Albus. 


2 


Lacustris. 


88 


Cinereo - niger. 


7 


Obliqua. 


89 


Cinereus. 


6 


Rivicola. 


86 


EmpjTicorum. 


3 


Cyclostoma elegans. 


69 


Fasciatus. 


A 


H. 




gagates. 


8 




Variegatus. 


6 


Helis Altenana 


23 


Limneus auricularius. 


56 


Arbustorum. 


30 


^ Fuscus. . 


59 


Aspersa. 


29 


Glutinosus. 


SS 


Carthusianella. 


2S 


Minutus. 


60 



94 



Index Specierum. 



Limneus Ovatus. 


pag. i57 


Pnpa antivertigo. 


pag. 50 


Palustris. 


S9 


Avena. 


44 


Pereger. 


57 


Bidentata. 


48 


Stagnalis. 


58 


Dolioliun. 


49 


Subulatus. 


60 


Fragilis. 


44 


Vulgaris. 


83 


Minuta. 


49 






Muscorum. 


47 


N. 




Pygmea. 


48 


Nerita fluviatilis. 


76 


Secale. 


46 






Umbilicata. 


46 


P. 




Variabilis. 


44 


PaluHina achatina. 


74 


Vertigo. 


50 


Impura. 


74 


S. 




Similis. 


75 






Vivipara. 


73 


Succinea amphibia. 


88 


Physa fontinalis. 


54 


U. 




Hypnorum. 


53 






Scaturiginum. 


53 


Unio Batava. 


85 


Planorbis carinatus. 


66 


fflargaritifera. 


82 


Contortus. 


65 


Pictorum 


84 


Corneus. 


62 


Rostrata. 


88 


Cristatus. 


68 


Tumida. 


88 


Hispidus. 


64 


V. 




Imbricatus. 


67 






Lenticularis. 


67 


Valvata cristata. 


71 


Marginatus. 


64 


Minuta. 


72 


Nautileus. 


66 


Obtusa. 


70 


Similis. 


62 


Vitrina beryllina. 


10 


Vortex. 


65 


Diaphana. 


10 






Ex Historia naturali generali. 

1. Mos ille, generibus ad diversa naturse regna pertinen- 
tibus easdem tribuendi denominationes , qui hodierno 
praesertim tempore magis magisque invaluit, maxime per- 
niciosus est. 

2. Qui scientiam amabilem amore et candore amplectuntur, 
diagnoses, ut nunc in libris plurimis cxstant, plerumque 
pessimas esse nec ultra ferendas , haud denegabunt ( Alb. 
de Chamiss. et Schlechtend. , in Linnea 1828. ) 

E Zoologia. 

3. Prselucente Geoffroy S. Hilaire e monotrematibus classem 
peculiarem formandam esse inter mammalia et aves locan- 
dam, contendimus. 

4. MoIIusca bivalvia minima quse certis anni temporibus 
Anodontarum et Unionum branchias externas replent, neo- 
nata nec speciem alteram parasiticam esse , putamus. 

5. Optandum foret ut quis seriem susciperet observationum 
quibus constet quatenus testarum incrementum in earum 
formam influat. 

14 



96 Theses. 

6. Quidquid hactenus dictum fuerit , nil certi habemus de 
usu halterura insectorum dipterorum. 

E Botanica. 

7. Qui loco methodi naturahs disponunt phintas secundum 
ejus fragmenta, respuuntque artificialem , videntur mihi iis 
similes qui commodam et fornicatam domum evertunt in- 
que ejus locum resedificant aham , sed tectum fornicis con- 
ficere non valent. ( Linn. ) 

8. Dutrocheti doctrinam de systemate uervoso vegetabihum 
non admittendam arbitramur. 

9. Opinio Blumii , qui pro Filicum polypodiacearum organis 
mascuhs , corpuscula clavata , pedicellata , capsuhs inter- 
mixta, apertura laterah dehiscentia, et materiam viscidara 
continentia, habet, inter omnes de hujus famihee genita- 
hbus mascuhs emissas sententias , verisimiUima est. 

10. Nec fX%%en\A\miv Dawsoni-Turnero , fructificationem cap- 
sularem ( rcccntius anthospermica dictam ) thalassiophyta- 
rura floridearura, produci a fructificatione conceptaculari 
sive tuberculosa : nec Lamourouxio , hasce thalassiophytas 
duabus friictificationibus gaudere ; rectius autera Merten- 
sius fructificationera capsidarem non nisi initium esse et 
rudimentum fructificationis conceptacularis putavit. 

E Geognosia. 

11. Formatio rupium diversitati climatum non fuit subjecta. 



Theses. 97 

12. Elephantes et Rhinocerotes quorum exuvise in Sibiria 
reperiuntur, ibi vixisse, nec magno diluvio appulsos fuisse 
credimus. 

E Mineralocjia. 

13. Inquisitiones ope pyrofistulse in mineraha instituendDe , 
immediate i. e. nuUo alterius corporis adhibito subsidio , 
fiant oportet. 

E Chemia. 

14. Sub nomine succini duae saltem latent species ase invicem 
tam pro compositione quam pro statione qua reperiuotur , 
prorsus discrepantes , ex quibus altera pro confectione ver- 
nicum, altera pro eliciendo acido succinico preeferenda. 

E Physica. 

15. Licet commotiones quas certae piscium species producere 
valent, electricitati galvauicaB communiter adsignentur , 
non tamen desunt facta quibus eas alii causae esse adscri- 
bendas probari videtur. 

Ordo Mathematicorum et Physicorum hoc specimen 
vidit ex legis proescripto : 

« Dit SpEciMEN opj^eslfld zijude, zal hetzelve aan de beoordecling 
dcr FacuUcit ouderworpcu worden , om toetezien , dat daarin 
niets gevoudcn worde, strijdij met de openI)are orde en goede 
zeden ; hlijvende voor het overige ieder onverlet, de vruchten 
zijner overtuiging voortedrageu , zonder dat die in eenig geval 
voor het gevoeleu der Facultcit of der Hoogcschool zullen gehou- 
den vforden, » 

F. J. ADELMANN, Decasijs. 

M. GLOESENER, Ord. ab aci. 



SMITHSONION INSTITUTION LIBHflRIES 





3 9088 01348 6097